cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Виктор Шадрин (1930)
Спорттагы уңышлары
В.И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетында чаңгы секциясендә шөгыльләнә. Беренче курста ук чаңгы спорты буенча беренче разряд нормасын үти, республика беренчелеге ярышларында катнаша, студентларның «Буревестник» спорт җәмгыяте беренчелегенә үткәрелгән Бөтенсоюз ярышларында Татарстан җыелмасы составында катнаша һәм эстафетада 3нче призлы урын яулый.
Казан авиация институтында яңа секция — ишкәкчеләр секциясе ачылгач, дусты КАИ студенты чаңгычы Иван Феоктистов киңәше белән әлеге секциягә языла. Байдарка һәм каноэда ишү спортында беренче тренеры — Николай Степанович Тетеркин.
1952—1964 елларда халыкара ярышларда (Чехословакия, Польша, Румыния, Бельгия, Голландия, Алмания, Швеция, Дания) катнаша.
Байдарка һәм каноэда ишү буенча 7 тапкыр (1957—1965) СССР, күп тапкырлар РСФСР чемпионы, СССР һәм РСФСР халыклары спартакиадаларының 8 мәртәбә җиңүчесе, Европа чемпионатының көмеш призеры, дөнья чемпионатында дүртенче урынны яулый.
Докузхүюк (Кыркларэли)
Докузхүюк (Dokuzhüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Кыркларэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Вия Латина (Рим)
Вия Латина — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Латина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Волинске (Польша)
Волинске  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олгой-хорхой
Олгой-хорхой (Олгой хорхой - эчәктәй корт) - Гоби чүлендә яши алган яшерен хайван, монгол фольклоры каһарманы. Шулай ук чар-хорхой (сары корт) турында белешмә бар.
Күзәтү-өйрәнүләр
Монголиянең изолировать ителгәне һәм хәкимяте сәясәте бу ил фаунасын чит илләр зоологлары өчен япкан, шуңа күрә без бу җан иясе турында бик аз беләбез. 1926 елда Америка палеонтологы Рой Чепмен Эндрюс "Борынгы кеше эзләре буенча" Монголия премьер-министры әңгәмәсе турында сөйли. Министр Ройдан аллергохай-хохайны тоту сораган, чөнки бу хайваннар бер көнчыгыш бей гаиләсенең әгъзасен үтергәннәр.
1958 елда совет язучы-хыялчысы, геолог һәм палеонтолог Иван Ефремов "Җилләр юлы" (Дорога Ветров) китабында олгой-хорхой темасына кайта. Иван 1946-1949 елларда Юрий Орлов башы астында экспедицияләрдә бөтен җыйган белешмәсен сөйләгән. Башка дәлилләр арасында Даландзадгад авылыннан Цевен исемле кешенең сүзләрен искә төшерә. Бу кеше ул хайваннарның яшәү урынын әйтә. Шулай ук Ефремов "Олгой-хорхой" дигән хикәя яза. Анда ике рус өйрәнүчеләре корт агуыннан үлә. Бу тарих уйлап табылган, әмма чын дәлилләрдә нигезләнгән.
Олгойны өйрәнү юлында зур адымнар Чех Җөмһәрияте экспедицияләре ясаган.
1990 елларда Иван Макарле ике экспедиция организатор итә. Аны доктор Ярослав Прокопенец, оператор Иржи Скупен озатып бара. Алар кортның бер экземплярын да тотмаганнар, әмма бик күп дәлилләр җыйганнар. Бу дәлилләр өчен чех телевизорлыгында "Яшерен комнар монстры" дигән фильм чыккан.
1996 елда башка чех төркеме - Пётр Горкий һәм Мирека Наплава лидерлыгы астында - Гобинең зур өлешен гизгән.
Гипотезалар
Фән белмәгән төр
Кемдер олгойны яңа төр дип санлый.
Елан
Джон Клаудси-Томпсон, чүл фаунасы данлы белгечләренең берсе, олгойны Vibora mortal australiana еланы белән тугандашлыгы турында фикер әйтә. Бу төр Көньяк Ярымшарлыкта очраша: тышыннан ул олгойга охшаш һәм агу сибеп үтерә ала.
Икейөргән Башка фикер олгойны икейөргәннәргә (Amphisbaenia, Двуходки) астәртибенә кертә (Мишель Райналь, Ярослав Марес). Эволюция процессы вакытында бу сөйрәлүчеләр азаклыклар югалткан, алар бур һәм кызыл төсле булырга мөмкин, аларның муены һәм башы кыен аерыла. Әмма беркем дә икейөргәннәрнең агуын һәм электр органын күрмәгән.
Йозаклы корт
Башка гипотеза буенча, бу - йозаклы кортларның эволюция иткән бер төре.
Ича (Тара кушылдыгы)
Ича — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 71 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Амандёкс-Онекс
Амандёкс-Онекс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
(4983) Шрётерия
(4983) Шрётерия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 11 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 RD7» саналган.
Карл Маркс урамы (Минзәлә)
Карл Маркс урамы (ул. Карла Маркса) — Татарстанның Минзәлә шәһәрендәге үзәк урамнарның берсе. Минзәлә елгасы агымына параллель рәвештә барып, шәһәрне көнбатыштан көнчыгышка кисеп үтә. Чаллы трактының Павел Морозов урамы белән киселешеннән башлана. Көнбатыштан көнчыгышка таба шәһәрнең Зоя Космодемьянская, Некрасов, Азин, Гоголь, Головин, Кызыл Армия, Муса Җәлил, Коммунистик, Ленин, Роза Люксембург, Гурьянов, Карл Либкнехт, Пролетарий, Пионер, Комсомол, Карл Маркс тыкрыгы, Әхмәтшин, Свердлов, Мәктәп урамнары белән кисешә, яңа шәхси йортлар бистәсендә тәмамлана.
Тарих
Фәнни коммунизмга нигез салган алман фәлсәфәчесе Карл Маркс (1818-1883) хөрмәтенә аталган.
Октябрь инкыйлабына кадәр урам Театр урамы дип йөртелгән. Театр урамында шәһәр кешеләре өчен спектакльләр куючы театр төркеме эшли торган Аудитория урнашкан булган.
Плисковиця
Плисковиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Реоласоо
Реоласоо (Reolasoo) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF182
ZNF182 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Удзеек
Удзеек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лимоне
Лимоне — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Кастильбланко-де-лос-Арройос
Кастильбланко-де-лос-Арройос — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фотон
Фото́н (φῶς, иялек килеше, «яктылык») - элементар кисәкчек, электромагнит нурланышның (тар мәгънәдә - яктылыкның) кванты. Ул яктылык тизлеге белән хәрәкәт иткәндә генә яши алучы массасыз кичәкчек. Фотонның электр корылмасы нульгә тигез. Фотон ике спин халәтендә генә булырга мөмкин: хәрәкәт юнәлешенә спин проекциясе (спиральлекләре) "±1" булганда. Классик электродинамикада бу үзлеккә электромагнит дулкынның уң һәм сул полярлашуы туры килә. Фотонга корпускуляр-дулкын дуализмы хас: ул бер үк вакытта кисәкчек һәм дулкын үзлекләрен күрсәтә. Фотоннарны ~\gamma хәрефе белән билгелилләр, шуңа күрә аларны еш кына гамма-квант дип атыйлар (бигрәк тә зур энергия фотоннарын); әлеге терминарны синонимнар дип атарга да мөмкин. Стандарт модель күзлегенән чыгып караганда, фотон калибрлаучы бозон булып тора. Виртуаль фотоннар электромагнит тәэсирләшүне күчерүчеләр булып торалар, мәсәлән, алар шулай ике элктр корылмасы арасындагы тәэсирләшүне тәэмин итәләр. Фотон — Галәмдә сан ягыннан иң таралган кисәкчек. Бер нуклонга ким дигәндә 20 миллион фотон туры килә.
Тарих
Хәзерге заман яктылык теориясе күпләгән галимнең хезмәтләренә нигезләнгән. 1900 елда Макс Планк җылылык нурланышы үзлекләрен аңлату өчен нурланыш һәм электромагнит кыр энергиясен йотуның квант характерын постулатлаштырыла. «Фотон» термины 1926 елда Гилберт Льюис исемле химик тарафыннан кертелә. 1905—1917 елларда Альберт Эйнштейн тәҗрибә нәтиҗәләре һәм классик яктылыкның дулкын теориясе арасындагы каршылыклар турында (аерым алганда, фотоэффект һәм матдәнең электромагнит нурланыш белән җылылык тигезләнешендә тору сәләтенә багышланган) хезмәтләр бастыра.
Яктылыкның квант үзлекләрен ярымклассик модельләр ярдәмендә аңлатып карау омтылышлары була, әлеге модельләрдә яктылык элеккечә үк Максвелл тигезләмәләре белән тасвирлана (квантлау исәпкә алынмаган), ә яктылык чәчүче һәм йотучы җисемнәргә квант үзлекләр бирелгән (мәсәлән, Бор теориясе). Ярымклассик модельләр квант механикасы үсешенә йогынты ясасалар да (аерым алганда, хәзерге квант теорияләрендә әлеге модель кагыйдә һәм хәтта нәтиҗәләре дә кулланыла ), тәҗрибәләр Эйнштейн яктылык табигате турындагы теориясен раслыйлар (мәсәлән, фотоэффект). Квант теориясендә күпләгән физик зурлыклар дискрет (квантлашкан) булып торалар. Мондый зурлыкларның мисаллары: почмакча момент, спин һәм бәйләнгән системалар энергиясе.
Фотон төшенчәсен кертү яңа теорияләр һәм физик җиһазлар барлыкка килүгә этәргеч бирә, шулай ук квант механикасының теоретик һәм тәҗрибәви нигезе үсешен стимуллаштыра. Мәсәлән, мазер, лазер уйлап табыла, Бозе-Эйнштейн конденсациясе күренеше ачыла, кырның квант теориясе һәм квант механикасының чагыштырма интерпретациясе теориясе тәгъбир ителә. Хәзерге заман элементар кисәкчекләр физикасының стандарт моделендә фотоннарның барлыгы пространство-вакытның теләсә-нинди ноктасында физик законнарның локаль калибровкалау симметриясенә карата инвариантлыклары белән аңлатыла. Бу симметрия белән шулай ук фотонның электр корылмасы, масса һәм спины кебек эчке үзлекләре аңлатыла.
Фотон концепцияләре кушымталары арасында фотохимия, видеотехника, компьютер томографиясе, зур рөхсәт микроскопиясе һәм молекуляр ераклыкларны үлчәү кебек кушымталар бар Фотоннарны шулай ук квант санаклары элементлары буларак кулланалар.
Атама тарихы
Фотонга башта Эйнштейн тарафыннан «яктылык кванты» исеме бирелә (das Lichtquant). Хәзерге исемен, «phōs» («яктылык») грек сүзеннән ясалган, аңа бу атаманы 1926 елда химик Гилберт Ньютон Льюис бирә. Гилберт Льюис теориясендә фотоннарны барлыкка китереп һәм юкка чыгарып булмый торган кисәкчекләр дип атый. Льюис теориясе расланмаса да, электромагнит кыры квантларының яңа исеме күпләгән физиклар тарафыннан кулланыла башлый.
Фотон концепциясе үсеше тарихы
thumb|200px|left|Ике ярыкта яктылык интерференциясе буенча [[Томас Юнг тәҗрибәсе (1805 ел) яктылыкны дулкын буларак карау мөмкинлеген күрсәтә. Шулай итеп яктылыкның кисәкчекләр агымы икәнлеге кире кагыла.]]
thumb|340px|right|Электромагнит нурланышны [[электр кыры|электр һәм магнит кырлары тирбәнүе итеп караучы Максвелл дулкын теориясе 1900 елда тәмамланган кебек күренгән. Ләкин соңрак үткәрелгән кайбер тәҗрибәләр әлеге теориядә аңлатма тапмыйлар. Бу яктылык дулкынының энергиясе hν зурлыгындагы «квант» формасында нурланырга һәм йотылырга тиешлеген күрсәтә. Киләчәктәге тәҗрибәләр яктылык квантлары шулай ук импульска да ия икәнлеген күрсәтәләр, бу аларны элементар кисәкчек буларак карарга мөмкин булганлыкны күрсәтә..]]
Максвелл дулкын теориясе яктылыкның барлык үзлекләрен аңлата алмаган. Әлеге теория буенча яктылык дулкынының энергиясе аның интенсивлыгына гына бәйле булырга тиеш, ләкин тәҗрибәләр киресен күрсәтә: яктылыктан атомнарга күчерелгән энергия интенсивлыкка түгел, ә яктылык ешлыгына гына бәйле. Мәсәлән, кайбер химик реакцияләр матдәне билгеле бер зурлыктан зуррак ешлыклык яктылык белән нурландырганда гына баралар; әлеге зурлыктан түбәнрәк ешлыклы нурланыш белән нурландырганда, интенсивлык зурлыгына карамастан, реакция бармаячак. Аналогик рәвештә, электроннар металл пластина өслегеннән аны билгеле бер зурлыктагы яки аннан зуррак ешлык белән нурландырганда гына аерылачак; аерылган электроннар энергиясе яктылк ешлыгына гына бәйле.
Зубки-Дуже
Зубки-Дуже — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карл Маркс урамы
Карл Маркс урамы — фәнни коммунизмга нигез салган алман фәлсәфәчесе Карл Маркс (1818-1883) хөрмәтенә аталган урам исеме. Күбесенчә, Октябрь инкыйлабыннан соң шәһәрләрдәге үзәк урамнарның исемнәрен алыштыру юлы белән бирелгән атама.
Любстово
Любстово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарпсбург (Пенсильвания)
Шарпсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пицца
Пицца (pizza) — түгәрәк ачык чүпрә лепешка рәвешендәге, классик вариантта томат соусы һәм эретелгән сыр белән милли итальянча ашамлык. Сыр (кагыйдә буларак, моцарелла) пицца эченең төп ингредиенты була. Ул бөтен дөньяда өйдәге аш булмәсендә, рестораннарда, кафеда һәм фастфудта иң популяр ризык дип санала.
Кошалин
Кошалин (Koszalin, Köslin) — Польшаның Көнбатыш Поморье воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 107948 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Кошалин Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1266 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Чуртанбаш
Чуртанбаш — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452205, ОКАТО коды — 80256860005.
Крамушавка (авыл)
Крамушавка  (Крамушаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 7240
NGC 7240 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фан (Португалия)
Фан  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(3707) Шрётер
(3707) Шрётер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1934 елның 5 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 CC» саналган.
Тенак (Дордонь)
Тенак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Реонда
Реонда (Reonda) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Ильяслар (Бигадич)
Ильяслар (İlyaslar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Партызанавка (Вицебский районы)
Партызанавка (Партызанаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Удрин
Удрин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юстас (Техас)
Юстас  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юстас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисье
Лисье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
ZNF184
ZNF184 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Плитвичкий Врх
Плитвичкий Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зубки-Мали
Зубки-Мали — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Волиньце (Мазовия воеводалыгы)
Волиньце  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зубки-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волиньце (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рудас
Рудас — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пушма елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вайгельстаун (Пенсильвания)
Вайгельстаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайгельстаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Докузчавуш (Байкан)
Докузчавуш (Dokuzçavuş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Байкан илчесенә караган бер авыл (köy).
Фарежа
Фарежа — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пентешть
Пентешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вухтым (авыл)
Вухтым (Вухтым) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Пентешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вухтым (авыл)
Климат
Вухтым климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (31%), руслар (61%), украиннар (6%).
Кастильеха-де-Гусман
Кастильеха-де-Гусман — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брион (Эн)
Брион (Brion) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Нантюа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,48 км².
Вия Латина (Фрозиноне)
Вия Латина — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Латина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Любунь
Любунь — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аморотс-Сюккос
Аморотс-Сюккос — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Крамяница
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Зузови
Зузови — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1911) Шубарт
(1911) Шубарт  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 25 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 UD» саналган.
Тенон
Тенон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Плодршниця
Плодршниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фария
Фария — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
ZNF185
ZNF185 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ужмауда
Ужмауда — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лозанн
Лозанн — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
NGC 7241
NGC 7241 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Партызаны (Сенненский районы)
Партызаны (Партызаны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тутлы дисперсия синдромы
Тутлы дисперсия синдромы (ТДС) — төсле катлау эпителиеннан тут гранулалары юылып чыгу һәм аларның күзнең алгы бүлеге  төзелешләрендә утыруы белән сыйфатланган ике яклы чир.
ТДС европеоид раса кешеләрендә ешрак очрый һәм төрле күренеш дәрәҗәсендә аутосом-доминатлы билге буларак күчә ала. Чирнең фенотипик күренеше һәм GLC1F аталган  7q35—36 хромосомасында урнашкан генетик маркерлар белән чагылган  бәйләнеше бар. Икенчел ачык почмаклы тутлы глаукоманың үсешенә һәм фенотипик күренешенә күрәкарау алшартлы. Кайбер очракта ТДС күренешләре аз чагыла һәм ачыкланмыйча кала ала.
Патогенез
Төсле катлауның урта периферия өлеше артка артык бөгелү нәтиҗәсендә төсле катлауның тутлы катламы ясмыкның Цинн бәйләвеченә механик  кырылуы белән тут югалтуы килеп чыга. Алгы камерада басым арту (арткы белән чагыштырганда) «кире» бәбәк бикләнүе нәтиҗәсендә була, ул төсле катлауның  артка бөгелүенә һәм иридо-зонуляр бәйләнешкә китерә (рәс. 13.27а). Бу теория төсле катлау тәлпәюенә һәм иридо-зонуляр бәйләнеш кимүенә китергән периферия  иридэктомиясе белән күзәтелгән «кире» бәбәк бикләнүе бетүенә нигезләнә(рәс. 13.27б). Тутлы катламның эпителие үзеннән-үзе тутның артык югалуына дучар була ала: кайбер авыруларда физик  күнегүләр тутлы дисперсия белән КЭБ арту эпизодларын көчәйтә ала. Тут гранулалары сулы сыекчага эләгә һәм агымы белән күзнең бөтен алгы бүлеге  төзелеше, Цинн бәйләвече һәм керфексыман җисемгә дә тарала.
Ачыклау
1.    Мөгезкатлау. Эндотелийда тутлы дисперсия, ешрак орчык формасында асма урнаша (Крукенберг орчыгы) (рәс. 13.28а). Бу билге шактый еш очрый, ләкин ул ТДС үзенчәлекле түгел, ә вакыт белән тут кимү белән әзрәк күренә  башлый.
2.     Алгы камера бик тирән (кара рәс. 13.27а); меланин гранулалары сулы сыекчада болганма кебек була ала.
3.     Төсле катлау
•      Өслектә нәфис сибелү кебек тутлы гранулалар ясмыкның алгы өслегендә урнаша ала (рәс. 13.286).
•      Урта периферия  өлкәсендә тут югалту өчен төсле катлауның тутлы эпителий атрофиясе  үзенчәлекле радиаль ярыксыман транслюминесцент кимчелекләр барлыкка килүенә  китерә (рәс. 13.28в). Барыш асимметриясендә күбрәк чагылган атрофия белән күздә бәбәк бераз киңрәк була ала.
•      Гадәттә тутлы  кайманың өлешчә деструкциясен күзәтәләр (кара рәс. 13.286).
4.     Гониоскопия
•      АПК киң ачык, төсле катлауның урта периферия өлеше үзенчәлекле бөгелүгә ия, ул аккомодациядә арта ала.
•      Трабекула гиперпигментациясе арткы өлештә аеруча чагылган (рәс. 13.28г).
Каразирек (Чакмагыш районы)
Каразирек — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452213, — 80256860006.
Волиньце-Колёния
Волиньце-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарпсвилл (Пенсильвания)
Шарпсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастильеха-де-ла-Куэста
Кастильеха-де-ла-Куэста — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2384) Шульгоф
(2384) Шульгоф  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1943 елның 2 мартында Маргарита Ложье тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1943 EC1» саналган.
Борды (елга)
Борды елгасы, Көнчыгыш Кама аръягында. Зичәнең уң кушылдыгы (Зәй елгасы бассейны). Озынлыгы 15,7 км, бассейнының мәйданы 104,3 км2. Елга башы Тукай районының Мусабай-Завод авылы янында, тамагы Зәй районының Бура-Киртә авылыннан 1 км көньяктарак. Елга башының абсолют биеклеге 190 м, тамагыныкы — 97 м. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 20%. Борды елгасының 1 дән алып 9,6 км га кадәр озынлыктагы 5 кушылдыгы бар. Елга челтәренең тыгызлыгы 0,32 км/км2. Күбесенчә кар сулары исәбенә туена. Җир асты туендыру модуле 0,51-1 л/с•км2. Елганың гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән характерлы. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 69 мм, ташу агымы катламы 50 мм. Язгы ташу, гадәттә, апрельнең беренче көннәрендә башлана. Елга ноябрь башында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллык чыгымы 0,065 м3/с. Суы бик каты (язын 9-12 мг-экв/л, кышын һәм җәен 12-20 мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын 300-400 мг/л, кышын һәм җәен 1000 мг/л га кадәр. Борды бассейнында гомуми күләме 2,6 млн. м3 булган 5 буа бар. Су ресурслары сугару өчен кулланыла. Түбән агымда Борды Баграж аучылык тыюлыгы территориясеннән ага.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Адамс (Төньяк Дакота)
Адамс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Адамс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вия Матеоти (Тревизо)
Вия Матеоти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Матеоти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Уснаж-Гурни
Уснаж-Гурни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ильяслы (Вакфыкебир)
Ильяслы (İlyaslı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Вакфыкебир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Докузчам (Эрбаа)
Докузчам (Dokuzçam) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (köy).
Алан-Полян
Алан-Полян — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Халык саны — 283 тирәсендә. Почта индексы — 422667.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Эльбарус фаҗигасе
Эльбарус фаҗигасе (Хуракассинчи трагеди) — 1961 елның 5 ноябрендә Чуаш АССРның Мария Посады районы Эльбарус авылы мәктәбендә янгын чыга. Янгын нәтиҗәсендә 110 кеше һәлак булган. Алар арасында өч яшьтән алып унбиш яшькә кадәрге 106 бала һәм мәктәптә укытучылар булып эшләгән дүрт олы кеше була.
Тарих
Эльбарусово урта гомуми белем бирү мәктәбендә актлар залы булмый, шуңа күрә массакүләм чаралар өчен сыйныфлар арасындагы чиктәш дивар сүтелә торган янәшә ике сыйныф файдаланылган. Дивар сүтеп алына, ике бүлмә берләштерелә, шул ук вакытта киңлекне зурайту өчен парталар тәрәзәләр янына күчерелә һәм бер-берсе өстенә куела. Парталар белән шулай ук алгы ишек тә томалап куела. Трагедия көнендә мәктәп бинасында бәйрәм концерты уза; авариядән чыгу юлы булып бер тәрәзә һәм бер ишек кенә кала. Мәктәп директоры күрсәтмәсе буенча, 1-6 сыйныфларда укучы 230 бала тантанага җыела, анда шулай ук ата-аналар карамагыннан башка гына мәктәпкәчә яшьтәге балалар да кертелгән (бина бер үк вакытта 115 кеше сыюга исәпләнгән).
Мәктәп ишегалдында бензин двигателе өчен будка урнаштырылган була. Чара үткәрелгән бинада укытучы Иритков М. Н. мәктәп директоры күрсәтмәсе буенча физика кабинетында будкадан алып керелгән двигательне ремонтлый. Бензин белән саксыз эш итү нәтиҗәсендә, янгын кабынып китә. Тиз янучан сыеклык идән буйлап ага һәм, коридорга үтеп чыгып, коточкыч янгын китереп чыгара.
Мәрхүмнәрнең җәсәдләре икенче көнне гомуми кабергә күмелгән, зиратка керү якын туганнарына гына рөхсәт ителгән. Мәктәп директоры Ярукин Самуил Иванович һәм физика укытучысы Иритков Михаил Николаевич биләгән вазыйфаларыннан азат ителә һәм хөкемгә тартыла ; алар 8 һәм 10 елга ирегеннән мәхрүм ителгән.
1991 елда фаҗига корбаннары истәлегенә ачык панихида үткәрелә. 1994 елда янгын корбаннарына һәйкәл ачыла.
Һамбургер
Һамбургер — сөндвич төре киселгән кыздырылган казаннар, бирелүчән эчендә киселгәгән ипи эшсезләр рәтендә килгән. Иткә өстәп һамбургердә күп төрле тутыргыч, мәсәлән: кетчуп һәм майонез, калдык ташкабак, салат яфраклары, мариналы кыяр, чи  яки кыздыралаган суган һәм помидор булырга мөмкин
Һамбургернең исеме башта  исемнәре зурлыгы буенча икенче шәһәр, Алманиядә — "Һамбург, каян күбесе чит илләргә китә Америкага була . Немец телендә әйтү «һамбургер»  мөмкин тасвирлау, ягъни билгеләү кемнедер берсе Һамбург яки сыйфат , ниндидер бер Һамбург тасвирлаучы
Зур Мәшләк
Зур Мәшләк — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл. Район үзәгеннән 49 км төньяк-көнчыгыштарак, Шомбыт елгасы буенда урнашкан. Зур Мәшләк авылы Югары Мәшләк авылыннан астарак тора һәм елганың сул, таулы ягын били. Халкының төп шөгеле - игенчелек, терлекчелек. Урта мәктәп. Мәдәният йорты. Мәчет. Берничә кибет.
Халык саны — 405 тирәсендә. Почта индексы — 422665.
Автотранспорт белән бару: Казан каласыннан М7 «Идел» юлыннан барганда 108нче километрда сулга борыласы.
Тарих
"Дозорная книга 1619 г. Григория Кузьминского" китабында авылның исеме "Мосляк" дип искә алына.
1678 елгы кенәгәдә: “Починок Машляк, что было деревне Алмяшю.”, – дип, Зур Мәшләк авылында Чаллы төбәге авыллары белән идарә итүче йөзбашы Алмәш торганлыгы турында хәбәр ителә. Мәшләк авылында соңрак чорда да йөзбашлары булып Кадыйр Азик белән Надыйр кенәзләр торган (РДБАА. 350 ф. 1 тасв. 153 эш. 178 кгз.). Кадыйр Азиков белән Надыйр кенәзнең бурлар тарафыннан үтерелгәнлеге 1716 елга караган язма кенәгәдә искә алына (РДБАА. 350 ф. 1 тасв. 153 эш. 178 кгз.). Шул чорда рус чыганакларында "бур" дип баш күтәрүчеләрне атыйлар. 1710 елларда җирле халык баш күтәрә, чукындыруларга каршы чыга.
1742 елга караган чыганакта: “Мәшләк авылы мәчете Казан ханлыгы чорында төзелгән”, – дип язылган (РДБАА. 248 ф. 14 тасв. 803 эш. 52-98 и/я кгз.).
"Список населенных мест Казанской губернии 1866 года" буенча Зур Мәшләк авылы болай бәяләнә: "1303 Машляк Большой, деревня казенная, при речке Машляк, до уездного 60 в., до станового 59 в., 46 дв., 146 м., 149 ж., мечеть магометанская". Чагыштыру өчен, шул ук "Список"тан күрше авыл - Бикчурай Чаллысы турында мондый мәгълүматлар таба алабыз "1302 Бикчураевые Челны (Чурашево), деревня казенная, при речке Машляк, до уездного 60 в., до станового 61 в., 65 дв., 179 м., 195 ж., мечеть магометанская".
1914 елда чыккан "Адресъ-календарь. Справочная книжка Казанской губернии на 1915 годъ" белешмәлегенең мәчетләр турындагы бүлегендә "Шеморбашская волость; дер. Бол. Машлякъ; Хатыпъ, Габдулъ-Ахатъ Шагiахметовъ Фазыловъ", дип күрсәтелгән. Шушы ук белешмәлектә мәчет мәктәбе эшләп торуы раслана.
18 гасырда һәм 19 гасырның беренче яртысында бу авылда яшәүче халык дәүләт крестьяннары категориясенә кергән. Төп шөгыль игенчелек, хайван асрау, клёпка ясау һәм мичкәләр ясау өчен материал әзерләү, күмер яндыру, киндер сугу булган. Күмер ясау зур хезмәт сорый торган эшләрнең берсе була. Аны хуҗалык кирәге өчен дә, сату өчен дә әзерләгәннәр. Күмерне якын—тирә авылларга, ерак базарларга да озатканнар. Күмер яндыру өчен корган агачны, каеннарны, имәннәрне аударып, билгеле бер озынлыкта кисеп, күмер базлары янына ташыганнар һәм базга тыгызлап тутырып, ут төрткәннәр һәм томалап яндырганнар. Билгеле бер вакыттан соң күмергә әйләнгән агачны сүндереп, күмерне суытканнар.
20 гасыр башында мәчет, мәктәп, су тегермәне, кибет эшләп торган. Бу чорда авыл общинасының җир биләмәләре 1097,8 десәтин булган. Киндер сугу буенча авылның үз осталары булган. Шулар арасында Таифә исемле киндер сугучы остабикә искә алына.
Зур Мәшләк авылы Бөек Октябрь инкыйлабыннан соң
1918 елның 6 маенда Зур Мәшләк авылында бәлшәвикләр партиясенең ячәйкәсе барлыкка килә.
1920 елга кадәр авыл Казан губернасының Мамадыш өязе Шомыртбаш волостендә саналган. 1920 елдан ТАССРның Мамадыш кантонына кергән. 1927 елның 14 февралендә Балык Бистәсе районы төзелә һәм бу көннән Зур Мәшләк авылы шушы районга күчерелә. 1935 елның 10 февраленнән Кызыл Йолдыз, 1959 елның 26 мартыннан (Кызыл Йолдыз районы бетерелү сәбәпле) Балык Бистәсе, 1963 елның 1 февраленнән Мамадыш, 1965 елның 12 гыйнварыннан Балык Бистәсе районнарында теркәлгән.
1970-1972 елларда «Правда» колхозының рәисе эшен Владимир Кузьмич Степанов башкара.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Вайлендвилл (Пенсильвания)
Вайлендвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайлендвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зуски
Зуски — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крамяница Горная
Крамяница Горная (Крамяніца Горная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Бриор
Бриор (Briord) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Ланьё кантонына карый.
Плосово
Плосово — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF189
ZNF189 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Русаниха
Русаниха — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лала елгасының уң ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Магнит моменты
Магнит моменты яки магнит диполь моменты - матдәнең магнит үзлекләрен тасвирлаучы зурлык. Электромагнетизм теориясе буенча магнит кырының элементар чыганагы - йомык электр агымы булып санала.
Русаниха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Магнит моменты
Элементар кисәкчекләр, атом төшләре, атомнар һәм молекулаларның электрон сүрүләре могнит моментына ия.
Русаниха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Террассон-Лавильдье
Террассон-Лавильдье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Магнит моменты
Квант механикасы буенча элементар кисәкчекләр - электроннар, протоннар, нейтроннар һ.б. үз механик моменты - спин булганга күрә магнит моментына ия.
Магнит моменты А/м2 яки Дж/Тл (СИ), эрг/Гс (СГС) белән үлчәнә, 1 эрг/Гс = 10−3 Дж/Тл, элементар магнит моменты Бор магнетоны булып тора.
Русаниха
Сылтамалар
Русаниха
Магнит моменты
Тасвир
Электр агымы белән яссы контур өчен магнит моменты: биредә I — контурда электр агымы, S — контурның мәйданы, \mathbf{n} — контурның яссылыгына нормаль векторы.
Гадәттә магнит моменты юнәлеше бораучык кагыйдәсе буенча табыла: бораучыкның тоткычы электр агымы юнәлеше буйлап борылганда бораучыкның алга таба хәрәкәте магнит моменты юнәлешенә тиң була.
Теләгән йомык контур өчен магнит моменты:
биредә \mathbf{r} — d\mathbf{l} элементына кадәр радиус-вектор.
Гомуми очракта:
биредә \mathbf{j} — dV күләмендә агым тыгызлыгы.
Фафи (район)
Фафи  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лонж
Лонж — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Любучево
Любучево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Паручники
Паручники (Паручнікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Англет
Англет — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Волиця (Прушковский повяты)
Волиця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Усцянек (Подлясье воеводалыгы)
Усцянек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пенчешть
Пенчешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3524) Шульц
(3524) Шульц  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE27» саналган.
Зьребента
Зьребента — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Фая (Кабесейраш-ди-Башту)
Фая  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7242
NGC 7242 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вия Матеоти (Бреша)
Вия Матеоти — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Матеоти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кастильеха-дель-Кампо
Кастильеха-дель-Кампо — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Омра (авыл)
Югары Омра (Верхняя Омра) — Коми Республикасының Сосногорск районында урнашкан авыл.
Климат
Югары Омра климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (11%), руслар (71%), украиннар (15%), татарлар (5%).
1120 ел
Вафатлар
1120'erne
Плуска
Плуска — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Докумаҗылар (Юсуфэли)
Докумаҗылар (Dokumacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Тивье (Дордонь)
Тивье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Орест Верейский
Орест Георгиевич Верейский (, Смоленск өлкәсе Аносово авылы - 2 гыйнвар, 1993, Мәскәү ) - совет графикасы рәссамы, иллюстратор, укытучы.
СССР Сәнгать академиясе академикы ( 1983; корреспондент 1958 ). СССР халык рәссамы ( 1983 ). СССР дәүләт премиясе лауреаты (1978).
Крамяница Дольная
Крамяница Дольная (Крамяніца Дольная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Орест Верейский
Биографиясе
Орест Верейский рәссам Георгий Верейский һәм тарихчы Н.И. Кареевның кызы Елена Верейская гаиләсендә туган. 1922 елга кадәр ул Смоленск өлкәсенең Новодугинский районында урнашкан Аносово авылында яшәгән.
Крамяница Дольная
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Орест Верейский
Биографиясе
1936-1938 елларда-Санкт-Петербургта И.Е. Репин исемендәге Бөтенроссия сәнгать академиясе рәсем сәнгате, скульптура һәм архитектура институтының ирекле тыңлаучысы. Нәкъ менә Ленинградта Верейскийның рәссам буларак иҗади формалашуы бара. Биредә аның остазы, әтисеннән тыш, рәссам һәм педагог А.А. Осмеркин була. 1940 ел да Верейский Мәскәүгә яшәргә һәм эшләргә китә.
Бөек Ватан сугышы вакытында ул 3-нче Беларус фронтының " Красноармейская Правда " газетасының редакциясендә эшләде, анда ул Твардовский белән таныша һәм дуслаша. СССР Сәнгать академиясенең тулы әгъзасы ( 1983), СССР Сәнгать академиясенең тиешле әгъзасы ( 1958 ).
О. Г. Верейский 1993 елның 2 гыйнварында вафат була. Мәскәүдә Кунцево зиратында җирләнә.
Иҗаты
1938 елдан О. Г. Верейский — сәнгать күргәзмәләрендә катнаша. Үзенең китап графикасы белән билгеле. М. А. Шолохов, К.Г.Паустовский, А. А. Фадеев, А. Н. Рыбаков, М. М. Пришвин, И. А. Бунин, Э. Хемингуэй һәм башка язучыларның әсәрләренә иллюстрацияләр ясый.
Твардовскийның әсәрләренә, шул исәптән "Василий Теркин", "За далью даль", "Дом у дороги", "Ивушка" (1970) шигырьләренә  күп тапкыр иллюстрацияләр ясый. М. П. Прилежаеваның  "Ленин тормышы". китабына иллюстрацияләре белән билгеле.
Верейский иҗатында станок графикасы күзгә күренеп тора. Аңа Чехословакия, Сирия, Ливан, Мисыр (барысы 1955 елда), Финляндия (1957 ел), Исландия (1958 ел), АКШ (1960 һәм 1963 еллар) сәфәрләре нәтиҗәсендә иҗат ителгән тематикасы буенча төрле рәсемнәр, акварельләр, автолитографияләр сериясе карый.
Музейларга бүләк
Верейский үз әсәрләрен Смоленск өлкәсендәге музейларга берничә тапкыр бүләк итә.
1995 елда Л. М. Верейская, рәссамның тол хатыны, әсәрләренең зур коллекциясен музейга бүләк итә. Бу - оригиналь графика, гравюралар, әдәби әсәрләр, шул исәптән А. Т. Твардовский әсәрләренә иллюстрацияләр. Дистәләгән эше элеккеге Сычев өязе — Новодуга һәм Сычевский музейларына тапшырыла
Швенксвилл
Швенксвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Любятово (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калинка (Тара кушылдыгы)
Калинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Старгард
Старгард, 2016 елга кадәр Старгард-Щецинсьски (Stargard Szczeciński, Stargard in Pommern) — Польшаның Көнбатыш Поморье воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1243 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
ZNF19
ZNF19 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тутлы глаукома
Патогенез
Интратрабекуляр ярыклар тут белән тыгылу һәм ачылу өчен трабекула зарарлану, шлемм каналы коллапсы һәм склерозы өчен КЭБ дәрәҗәсе  арта.
Куркынычлык шартлары
ТДС-да якынча 33% очракта 15 елдан соң офтальмогипертензия яки хроник ачык почмаклы глаукома  үсеш ала. Ир-атлар 2 тапкыр ешрак чирли. Күрү нервы КЭБ артуга булган миопия өчен күбрәк бирешүчән, шуңа күрә әлеге патология белән авыруларны даими  күзәтеп торырга кирәк, аеруча күрәкарау һәм Крукенберг орчыгы булган  ир-атларны. Әмма КЭБ-ның башлангыч дәрәҗәсе, экскавация диаметрының дискка чагыштырмасы һәм трабекуляр гиперпигментация булу кебек шартлар глаукоманың  үсеш мөмкинлеге турында әйтергә мөмкинлек бирми. Тутлы глаукома белән авыруларда стероидлар белән терапия нәтиҗәле. ТДС негроид раса кешеләрендә сирәк үсеш ала, әмма аларда европеоид раса кешеләре белән чагыштырганда  глаукома үсешенең куркынычлыгы югарырак, ә чир барышы һөҗүмчәнрәк.
Ачыклау
1.   Гомернең  3-4 дистәсендә гадәттә хроник глаукома белән билгеләнә, әмма хатын-кызларда чир еш 10 елга соңрак үсеш ала.
Кайвакыт бәбәкнең актив хәрәкәте яки көчле физик авырлык кинәт тут гранулалары чыгуы  өчен кинәт КЭБ күтәрелүенә китерә ала, бу мөгезкатлау шешүенә һәм нурлы  түгәрәкләр барлыкка килүенә китерә.
2.     КЭБ башта шактый  тибрәнә, шуңа бер тапкыр КЭБ гадәти дәрәҗәсен билгеләү глаукоманы төшереп  калдырмый. Кайбер авыруларда БАПГ караганда офтальмотонус тибрәнешенең югарырак мәгънәсен һәм зур амплитудасын ачыклыйлар һәм патологияне еракка  киткән стадиядә бер күздә һәм үскән стадиядә икенче күздә еш билгелиләр.
Дәвалау
1.   Медикаментоз дәвалау БАПГ дәвалавыннан аерылмый. Теория ягыннан миотиклар аеруча билгеләнә ала, чөнки сулы сыекча агып китүен яхшыртудан кала, алар  иридо-зонуляр бәйләнешне киметә. Әмма миотиклар күрәкарауны көчәйтә ала. Урынлы карбоангидраза ингибиторлары, бримонидин һәм простагландиннар аналоглары шулай ук нәтиҗәле.
2.    Лазерлы трабекулопластика башта еш нәтиҗәле, аеруча яшь авыруларда. АПК чагылган пигментациясендә артык йогынты ясамау мөһим, чагыштырмача түбән шартлардагы  көч белән башларга кирәк. Лазерлы трабекулопластикадан соң кимендә 33% авыру 5 ел дәвамында трабекулэктомиягә мохтаҗ.
3.    Лазерлы иридэктомия төсле катлау бөгелүен һәм иридо-зонуляр бәйләнешне юк  итеп киләчәктә тут дисперсиясен нәтиҗәле булдырмаска мөмкин (кара рәс. 13.27). Катнашу 40 яшькә кадәр авыруларда аеруча нәтиҗәле, әмма нәтиҗә дәвамлыгы билгесез.