cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дакриоцисториностомия
Эндоскопияле ДЦР
д)  өске һәм аскы яшь ноктасы аша силикон көпшәләр үткәрәләр.
2. Нәтиҗә 80-85% очракта уңышлы.
Гуцин (Лодзь воеводалыгы)
Гуцин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виланова (Белуно)
Виланова — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виланова Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
VAT1L
VAT1L —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Россия Федерациясе Кораллы Көчләре
Россия Федерациясенең Кораллы Көчләре (Вооружённые силы Российской Федерации, ВС России) — Россиягә каршы агрессияне кире кагу, дәүләт бөтенлекне һәм территорияне кораллы саклау һәм халыкара килешүләргә туры китереп мәсьәләрне башкару өчен билгелеп куелган Россия Федерациясенең хәрби дәүләт оешмасы.
Россия Федерациясенең Кораллы Көчләре составына кораллы көчләрнең төрләре: Коры җир Гаскәрләре, Хәрби-һава көчләре һәм Хәрби-Диңгез Флоты; аерым гаскәр төрләре — Һава-Космик саклануы гаскәрләре, Һава десанты гаскәрләре һәм РВСН (стратегик билгеләнү буенча ракета гаскәрләре); хәрби идарәнең үзәк органнары; Кораллы көчләрнең Тылы, һәм гаскәрнең төрләренә һәм аерым төрләрнә кермәүче гаскәрләр керәләр.
Мурашки (Мёрский районы)
Мурашки (Мурашкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Пераброддзе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Россия Федерациясе Кораллы Көчләре
Югары Башҗитәкче
Россия Федерациясе Кораллы Көчләрне Россия чигеннән тышта куллану өчен Федерация Шурасының тиешле карары кирәк. Тынычлык вакытында дәүләт башлыгы Кораллы көчләренең сәяси җитәкчелекне үтәлә, ә сугыш вакытында дәүләт оборнасы һәм аның Кораллы көчләре белән җитәкчелек итә.
Россия Президенты шулай ук Иминлек Шураны оештыра һәм аның башында тора; Россия Кораллы көчләренең югары командовниены билгеләп куя һәм вазифаларыннан азат итә. Югары Башкомандующий буларак Россия Президенты Русинең хәрби доктринаны, Кораллы көчләре төзелешнең концепцияне һәм планнарны, Кораллы көчләренең мобилизацион плланнарны, икътисадның мобилизацион плланнарны, граждан саклануы планнарны һәм хәрби төзелеш өлкәсендә башка актларны раслый.
Таръю
Таръю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хоседа-Ю елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Россия Федерациясе Кораллы Көчләре
Саклану министрлыгы
Россия Федерациясенең Саклану министрлыгы — Кораллы Көчләренең идарә итү органы. Саклану министрлыгының төп бурычлары: саклану өлкәсендә дәүләти сәясәтне хәзрләү һәм тормышка ашыру; саклану өлкәсендә норматив-хокук тәртипкә салу; Россиянең федераль конституцион законнарына, федераль законнарына, һәм халыкара килешүләргә туры китереп кораллы көчләрнең куллануны оештыру; кораллы көчләрне тиешле хәзерлектә саклау; кораллы көчләрнең төзелеше буенча чарларны үткәрү; хәрби хезмәткәрләрнең, кораллы көчләрнең граждан персоналының, хәрби хезмәттән чыгарылган затларның һәм аларның гаилә әгъзаларның социаль яклауны тәэмин итү; халыкара хәрби хезмәттәшлек өлкәсендә сәясәтне хәзрләү һәм тормышка ашыру. Министрлык үз эшчәнлекне турында-туры һәм хәрби округларның идарә органнары, хәрби идарәнең башка органнары, территориаль органнары, хәрби комиссариатлар аша тормышка ашыра.
Таръю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Россия Федерациясе Кораллы Көчләре
Саклану министрлыгы
Саклану министрлыгы башында саклану минстры тора, — ул Хөкүмәт Рәисе представлениесы буенча Россия президенты тарафыннан билгеләп куела һәм азат ителә. Министр Россия Президентына турыды-туры буйсына, ә Россия Контситуциясенә, федераль конституцион законнарына, федераль законнарына һәм президент указлары белән Россия хөкүмәтенә карый торган мәсьәләләр буенча — Россия хөкүмәтенең рәисенә буйсына.
Саклану министрлыгына һәм кораллы көчләренә тапшырылган мәсьәләләрне чишү һәм вәкаләтләрен тормышка ашыру өчен министр шәхси җавплылыкны йөртә. Саклану министры бер генә кеше тарафыннан идарә ителү прицибына таянып үз эшчәнлекне үтәлә. Министрлыгында министрдан, аның берече урынбасарлардан һәм урынбасарлардан, министрлыкның хезмәтләр һәм кораллы көчләрең төрләре башкомандующийлардан гыйбарәт булучы коллегия эшли.
Генераль штабы
Генераль штабы — үзәк хәрби идарә итү органы һәм Кораллы көчләренең оператив идарә итүнең төп органы. Генраль штаб баш идарәләрдән, идарәләрдән һәм башка бүлекчәләрдән гыйбарәт.
Россия Федерациясе Кораллы Көчләренең төзелеше
Территориаль ягыннан Кораллы Көчләре дүрт хәрби округына бүленгәннәр:
Коры җир гаскәрләре
Коры җир гаскәрләре — хәрби көчләренең иң күпсанлы төре. Коры җир гаскәрләре дошманны тар-мар итү максаты белән һөҗүмне алып бару, аның территорияне басып алу һәм саклап калу, дошманның һөҗүмне һәм аның эре һава десантларны кире кагу өчен билгелеп куелган.
Россия Федерациясенең Коры җир гаскәрләренең составына түбәндәге гаскәр төрләре керәләр:
Һава-хәрби гаскәрләре
Һава-хәрби гаскәрләре дошманнның группировкаларны күзәтү, һавада өстенлек алу яки дошманның һөҗүмен туктату, әһәмиятле хәрби-икътисади районнарны, объектларны, яки гаскәр төркемнәрне һава һөҗүменнән саклау, һава һөҗүме турында белдерү, дошманнның хәрби һәм хәрби-икътисади потенциалының нигезен юк итү, коры җир гаскәрләргә һәм флотка һавадан ярдәм күрсәтү, һәва десантланы төшерү, гаскәрләрне һәм материаль чараларны һава буенча ташу өчен билгелеп куелган кораллы көчләр төре.
ҺХГ составында түбәндәге төрләрне аерылып торалар:
Хәрби-диңгез флоты
Хәрби-диңгез флоты — эзләү-коткару операцияләрне үткәрү, Россиянең икътисади ихтыяҗларны саклану, хәрби хәрәкәтләренең диңгез һәм океан театрларныда сугыш хәрәкәтләрне алып бару өчен билгелеп куелган кораллы көчләр төре. Хәрби-диңгез флоты дошманның яр буендагы яки диңгез көчләргә гади һәм атом-төш ударларны китерергә, аның диңгез коммуникацияләрен бозарга, диңгез десантларны төшерергә мөмкин.
Русинянең хәрби-диңгез флоты составына дүрт флот (Балтыйк флоты, Төньяк флоты, Карадиңгез флоты, Тын океан флоты) һәм Каспий флотилиясе керә.
ҺДФ составында түбәндәге төрләрне аерылып торалар:
Һава-Космик саклануы гаскәрләре
Һава-Космик саклануы гаскәрләре — ракет һөҗүме турында мәгълүматны белдерү, Мәскәүне ракеталарга каршы саклану, хәрби, икеле, иҗтимагый-икътисади, фәнни билгеләнү космик аппаратларның группировканы булдыру, җәелү, саклау һәм идарә итү өчен билгелеп куелган мөстәкыйль гаскәр төре.
Космик гаскәрләренең структурасында аерылып торалар:
Стратегик билгеләнү буенча ракета гаскәрләре
Стратегик билгеләнү буенча ракета гаскәрләре — Кораллы көчләренең гаскәр төре, Россиянең стратегик атом-төш көчләренең төп компоненты. Стратегик билгеләнү буенча ракета гаскәрләре мөмкин булган дошманның агрессияне атом-төш коралы белән туктату, стратегик атом-төш көчләре составында яки үзаллы рәвештә массакүләм, ялгыз яки төркем ударлары белән дошманнның хәрби һәм хәрби-икътисади потенциалының нигезенә керүче стратегик объектларны юк итү өчен билгелеп куелганнар. СББРГ составына керәләре:
Һава-десант гаскәрләре
Һава-десант гаскәрләре — үз составында аэромобиль берләшмәләрен (һава-десант һәм десант-штурмлау дивизияләр һәм бригада, аерым частьләре) ия булучы мөстәкыйль гаскәр төре. ҺДГ дошман тылында оператив десант һәм сугыш хәрәкәтләрне алып бару өчен билгелеп куелган.
ҺДГ составында 4 дивизия бар: 7-нче (Новороссийск), 76-нче (Псков), 98-нче (Иваново, Кастрама), 106-нче (Тула), Өйрәнү үзге (Омск), Югары Рязань училищесы, 38-нче элемтә полкы, 45-нче күзәтчеләр полкы, 31-нче бригада (Сембер). Шуның өстенә, хәрби округларда (округ яки армия буйсынуда) административ ягыннан ҺДГ-га карый торган һава-десант (яки десант-штурмлау) бригадалар бар, әмма оператив ягыннан алар хәрби округларның командующийларга буйсыналар.
Комплектлаштыру
Рядовойлар һәм кече командирлар составы чакыру буенча да, контракт буенча да җыела. Чакыруга барлык 18—27 яшьтәге ир җенесле армиядә хезмәт итәргә тиешле Россия ватандашлары алыналар. Чакыру буенча хезмәт итү вакыты — бер календар ел.
Чакыру кампанияләре елга ике тапкыр (язгы — 1 апрель-15 июль, көзге — 1 октябрь-31 декабрь) үткәреләләр.
Офицерлар хәрби хезмәтне контракт буенча гына үтәләр.
Вилламблар
Вилламблар — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Зафер (Алтынорду)
Зафер (Zafer) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
1-нче корпус
1-нче корпусы — төрле дәүләтләрнең кораллы көчләрендә корпус атамасы.
Парашют корпуслары
Механикалаштырыган һәм танклар корпуслары
Глён
Глён — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Метсакүла (Түри)
Метсакүла (Metsaküla) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Ольховое (Уфа районы)
Ольховое — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450590, — 80252852001.
Брегине
Брегине — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Искра (Диңгез буе крае)
Искра (Искра) — Диңгез буе краеның Черниговка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), украиннар (16%).
Нуаеллетт
Нуаеллетт — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Алан (Арча районы)
Алан — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 141 тирәсендә. Почта индексы — 422024.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Олану
Олану — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Локовець
Локовець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Олану
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Локовець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзержонжно (Тчевский повяты)
Дзержонжно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
24-нче армия корпусы
24-нче армия корпусы — төрле дәүләтләрнең кораллы көчләрендә армия корпусы атамасы.
Закрочча
Закрочча (Закрочча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гуциско (Белхатовский повяты)
Гуциско  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Метсалаане
Метсалаане (Metsalaane) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Нью-Сейлем (Пенсильвания)
Нью-Сейлем  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шудья (Язьва кушылдыгы)
Шудья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Язьва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сан-Висенте-де-ла-Кабеса
Сан-Висенте-де-ла-Кабеса — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
VAV1
VAV1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Дерекөй (Пазарьери)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Пазарьери илчесенә караган бер авыл (köy).
Локовина
Локовина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домодедовская (метро станциясе)
«Домодедовская» метро станциясе (станция метро «Домодедовская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Алёшина Н. А. Самойлова Н. К.
Станция 1985 елның 7 сентябрь көнендә ачыла.
Виланова (Венеция)
Географиясе
Виланова Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Домодедовская (метро станциясе)
Мәскәү шәһәренең Орехово-Борисово Северное, Орехово-Борисово Южное районнарында урнашкан.
Виланова (Венеция)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ОьБраэн (Техас)
ОьБраэн  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
ОьБраэн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каньештруш
Каньештруш — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Туган як (Түбән Кама)
Туган як – Түбән Кама район һәм шәһәрнең берләштерелгән рәсми басма органы.
Мәгълүм булганча, 1965 елда Түбән Кама районы оештырылгач, татар телендә «Ленин нурлары» дигән дубляж газетасы чыга башлаган. 1990 елда Түбән Каманың җирле милли матбугаты эстафетасын «Туган як» кабул итеп алды. Ә менә бу төбәкләр әле Ширәмәт районы булып йөргән елларда, биредә «Сталин юлы» газетасы чыккан. Төгәлрәге, 1944 ел башында районда «Сталин юлы»ның беренче саны дөнья күргән. «Сталин юлы» газетасы ике битле генә булган. Анда язылганнарны райондагы барлык халыкка җиткерү максатыннан, атнага бер мәртәбә Ширәмәт чиркәве тирәсендә урнашкан радиоузелга барып, газетаны тулысынча радио аша укыганнар. Ул елларда укый-яза белмәүчеләр бик күп булган. Һәр газетаны, район халкыннан тыш, 20шәр оешмага – Казанга җибәргәннәр.
«Кама таңнары» әдәби берләшмәсе утырышларында Түбән Кама татарларын бергә туплау, милли үзаңны саклап калу һәм үстерү өчен, руслардан бәйсез булган мөстәкыйль татар газетасы оештыру кирәклеге турында сөйлән.
Халыкның теләген исәпкә алып һәм ул чагында барлыкка килгән көчле милли хәрәкәт басымы белән, 1990 елда әле хакимлек иткән коммунистлар партиясенең шәһәр комитеты, шәһәр һәм район Советларының башкарма комитетлары мөрәҗәгате Татарстан өлкә КПСС комитеты тарафыннан хупланып, мөстәкыйль татар газетасы чыгару эшенә керешергә рөхсәт алына, оештыру мәсьәләләре хәл ителде.
Яңа газетага исем сайлау өчен «Ленин нурлары»н укучылар арасында шундый конкурс оештырыла, 60тан артык исем тәкъдим ителә. Ахыр чиктә, газетага исем сайлау татар иҗтимагый үзәге җыелышында хәл ителеп, Азат Зыятдинов тәкъдим иткән «Туган як» дигән исемгә тукталынды (гәрчә, бик күпләр өчен Түбән Кама үз туган ягы булмаса да). Беренче мөхәрире – «Ленин нурлары»ның дубляж буенча урынбасары Виктор Шадрин. Ул баш мөхәрир урынын 2015 ега кадәр били.
«Туган як»ның 10 меңнән артык тираж белән чыккан еллары булды. 2015 елның беренче яртысында 4254 укучыга тарала.
Дуллен
Дуллен (Dullin) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Бовуазен кантонына карый.
Рудаки (гмина Кринки)
Рудаки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дуллен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,31 км².
Рудаки (гмина Кринки)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дуллен
Искәрмәләр
Дуллен
(4198) Пантера
(4198) Пантера  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 11 февралендә Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CK1» саналган.
Константинополь солыхы (1724)
1724 елгы Константинополь солыхы, İstanbul Antlaşması, Константинопольский мирный договор — Россия империясе белән Госманлы империясе арасында төзелгән солых килешүе. Россия империясе белән Госманлы империясенең Кавказдагы һәм Каспий диңгезе буендагы чикләрен билгели.
Тарих
1724 елның (23) июнендә Константинопольдә имзаланган. Франция илчесе маркиз Ж.Л. д'Юссон де Бонак арадашчылыгында, Россия империясе өчен илче И.И. Неплюев, Госманлы империясе өчен бөек вәзир Дамад Ибраһим-паша кул куя.
1722-1723 еллардагы Фарсы иле походыннан соң төзелгән 1723 елгы Петербург солых килешүе буенча кайбер Фарсы иле провинцияләре Россия империясенә бирелгәч, рус-төрек мөнәсәбәтләре кискенләшә. Фарсы иле шаһы Тахмасп II нең тотрыксыз халәтеннән файдаланып, Госманлы империясе 1723 елның азагында — 1724 елның башында Көнчыгыш Гөрҗистанга һәм Көнчыгыш Әрмәнстанга басып керә.
Килешү
Килешү кереш өлештән, 6 маддәдән, йомгаклау өлешеннән тора. Килешү шартлары буенча,
Фарсы иле шәһәрләре һәм Каспий буе провинцияләрен Россия империясе 1732 елгы Рәшт трактаты буенча кире кайтара.
Брельки
Брельки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мурашки (Шумилинский районы)
Мурашки (Мурашкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Шобарагач (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Шобарагач (Шұбарағаш) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
NGC 6908
NGC 6908 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Казарма
Казарма — Башкортстанның Кушнаренко районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452241, — 80240880004.
Тар-Яга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Метсалаука
Метсалаука (Metsalauka) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Честер (Оклахома)
Честер  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Честер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олари (Арад)
Олари — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзехлино
Дзехлино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виллар (Дордонь)
Виллар — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Каштру-Верди (фрегезия)
Каштру-Верди  — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Гуциско (Радомщанский повяты)
Гуциско  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Latin älifbası
Latin älifbası (Roman älifbası kebek tä yöri) ul Könbatış häm Urta Awrupa tellärendä, häm ğomumän dönyada, iñ kiñ qullanıla torğan yazu töre. Bu älifba 19 häm 20 ğasırlarda Awrupa bulmağan tellärdä dä şulay uq qullanıla başlıy.
Гуциско (Радомщанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Latin älifbası
Älifba xärefläre
İngliz telendä dä qullanıla torğan xäreflär bolar:
Каштру-Верди (фрегезия)
Географиясе
Мәйданы —.
Latin älifbası
Başqa xäreflär
bu xäreflär qayber tel yazularında qullanıla.
Tatar älifbası
2012 yılda Tatarstan Däwlät Şurası yaña "Tatarstanda tatar telen däwlät tele bularaq qullanu qanunı"n qabul itä. Qanun buyınça Kirill, Latin, Ğäräb älifbasın qullanu röxsät itelä.
Tatar İrekle Entsiklopediäse - Wikipediädä kirill häm latin älifbalarında yazuı röxsät itelä.
Räsmi räweştä qabul itelgän tatar latin älifbası:
Üseş-barış
Baştan Latin älifbası şundıy ide:
<!--
Later the Greek zeta (I) was dropped and a new letter G was placed in its position. After the conquest of Greece in the first century BC the letters Y and Z were adopted from the Greek alphabet and placed at the end. Now the new Latin alphabet contained twenty-three letters. It was not until the Middle Ages that the letter J (to distinguish it from I) and the letters U and W (to distinguish them from V) were added.
Spread of the Latin Alphabet
The Latin alphabet spread from Italy, along with the Latin language, to the lands surrounding the Mediterranean Sea with the expansion of the Roman Empire. The eastern half of the Roman Empire, including Greece, Asia Minor, the Levant, and Egypt, continued to use Greek as a lingua franca, but Latin was widely spoken in the western half of the Empire, and as the western Romance languages, including Spanish, French, Catalan, Portuguese and Italian, evolved out of Latin they continued to use and adapt the Latin alphabet. The Latin alphabet spread to the Germanic peoples of northern Europe with the spread of western Christianity, displacing the earlier Runic alphabets. During the Middle Ages the Latin alphabet also came into use among the western Slavic peoples, including the Poles, Czechs, Croats, Slovenes, and Slovaks, as these nations adopted Roman Catholicism; the eastern Slavs generally adopted both Orthodox Christianity and the Cyrillic alphabet. The Baltic Lithuanians and Latvians, as well as the non-Indo-European Finns, Estonians, and Hungarians, also adopted the Latin alphabet.
Başqa tellärdä qullanu
<!-- In the course of its history, the Latin alphabet was used for new languages, and therefore, some new letters and diacritics were created, e.g.:
Please see 'Alphabets derived from the Latin' for a more complete list.
W is a letter made up from two V's or U's. It was added in late Roman times to represent a Germanic sound. U and J were originally not distinguished from V and I respectively. In Old English, eth ð and the Runic letters thorn þ, and wynn ƿ were added. Eth and thorn were replaced with 'th', and wynn with the new letter 'w'. In modern Icelandic, thorn and eth are still used. The additional letters added in German are special presentations of earlier ligature forms (ae → ä, ue → ü or ſs → ß). French adds the circumflex to record elided consonants that were present in earlier forms and are often still present in the modern English cognate forms (Old French hostel → French hôtel = English hotel or Late Latin pasta → Middle French paste → French pâte and English paste).
The African language Hausa uses three additional consonants: ɓ, ɗ and ƙ. -->
Başqa tellärdä tezelü
Latın nigezendä yasalğan älifbalarda ayırmalı tezelü tärtipläre qullanıla:
Küptelle oçraqlarda Ünikod Tezü Tärtibe qullanıla ala.
Локровець
Локровець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Закрэвшчына (Ивевский районы)
Закрэвшчына  (Закрэўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Глюира
Глюира — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Зафер (Чорлу)
Зафер (Zafer) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Чорлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нью-Сентервилл (Пенсильвания)
Нью-Сентервилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
VAV2
VAV2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сан-Витеро
Сан-Витеро — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Нуаель-Вион
Нуаель-Вион — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Фёдоровка (Уфа районы)
Федоровка — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450590, — 80252852002.
Виланова (Верона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Руда-Осовецка
Руда-Осовецка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Метсамәгара
Метсамәгара (Metsamägara) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Үгез (Кушнарин районы)
Үгез — Башкортстанның Кушнаренко районында урнашкан авыл.
Далешевице
Далешевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Сойва
Зур Сойва (Большая Сойва) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.
Климат
Зур Сойва климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
(4754) Панф
(4754) Панф  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Зур Сойва
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (84%), руслар (13%).
(4754) Панф
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5010 T-3» саналган.
Жерленка
Жерленка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Держа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лом-над-Волчо
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бризгув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Красногвардейская (метро станциясе)
Архитекторалар - И. Г. Петухова, Н. И. Шумаков, соавтор Н. В. Шурыгина.
Мәскәү шәһәренең Зябликово районнарында урнашкан.
Олари (Бузеу)
Олари — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мурашчына (Шаркавшчынский районы)
Мурашчына (Мурашчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дзехно
Дзехно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Залацеева
Залацеева (Залацеева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кинтуш
Кинтуш — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дуси-ан-Бож
Дуси-ан-Бож (Doucy-en-Bauges) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сент-Альбан-Лес кантонына карый.
Искәрмәләр
Дуси-ан-Бож
Обри (Техас)
Тарихы
Обри шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Кристобаль-де-Энтревиньяс
Сан-Кристобаль-де-Энтревиньяс — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
NGC 6909
NGC 6909 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сан-Кристобаль-де-Энтревиньяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 6909
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Калинино (Урнар районы)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1343 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (90%), руслар (8%) алып тора.
Шобаркайың
Шобаркайың (Шұбарқайың) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Тиня-Силова-Шор
Тиня-Силова-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сейда елгасының уң ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
VAV3
VAV3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Виланова (Тревизо)
Виланова — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Нью-Стантон (Пенсильвания)
Нью-Стантон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виланова (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зафер (Сүлейманпаша)
Зафер (Zafer) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лом-под-Сторжичем
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Руда-Скрода
Руда-Скрода — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Метсанурга (Һальяла)
Метсанурга (Metsanurga) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Чюи (Оклахома)
Чюи  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Гра (коммуна)
Гра — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Чюи (Оклахома)
Географиясе
Чюи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даликув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олари (Горж)
Олари — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәрип (Кушнарин районы)
Шәрип — Башкортстанның Кушнаренко районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452251, ОКАТО коды — 80240890001.
Алга-Көек
Алга-Көек — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 145 тирәсендә. Почта индексы — 422019.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Колуш
Колуш — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Бриски (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Залейки
Залейки (Залейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ломаноше
Ломаноше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алма-Атинская (метро станциясе)
«Алма-Атинская» метро станциясе (станция метро «Алма-Атинская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - А. В. Некрасов, Г. С. Мун.
Станция 2012 елның 24 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Братеево районнарында урнашкан.
Далькув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильфранш-де-Лонша
Вильфранш-де-Лонша — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Нуаель-Годо
Нуаель-Годо — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Рәшит Гафиятуллин
Рәшит Гафиятуллин, Рәшит Фәдертдин улы Гафиятуллин, Гафиятуллин Рашид Фадрттинович — хокукчы, ТР конституция суды казые (2014), Татарстан министрлар кабинеты аппараты хокук идарәсе башлыгы (1995-2014). Русиянең һәм Татарстанның атказанган юристы.
Хезмәт юлы
«Халык өчен хокук консультациясе» шәлкеменнән 6 китап автордашы.
Шобаркодык кәсепшелеге
Шобаркодык кәсепшелеге (Шұбарқұдық кәсіпшілігі) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сан-Мартин-де-Вальдерадуэй
Сан-Мартин-де-Вальдерадуэй — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мурзы (Глыбоцкий районы)
Мурзы (Мурзы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Казловшчына гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Метсанурга (Кастре)
Метсанурга (Metsanurga) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Лариса Абдуллина
Лариса Абдуллина, Лариса Һашим кызы Абдуллина (Лариса Хашим ҡыҙы Абдуллина), (28 июль 1975, СССР, РСФСР, БАССР, Дәүләкән районы, Мәкәш) — шагыйрь, тәрҗемәче, журналист. БР һәм РФ Язучылар (2007) һәм Журналистлар (2002) берлекләре әгъзасы. Шәехзада Бабич (2008), Төрки халыклар мәдәнияте халыкара оешмасы (2018) премияләре лауреаты. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2016),
Биографиясе
Абдуллина (кыз фамилиясе Ситдыйкова) Лариса Һашим кызы 1975 елның 28 июлендә Башкорт АССР ының Дәүләкән районы Мәкәш авылында туган.
Башкорт дәүләт университетын тәмамлагач, «Йәшлек» газетасында, «Башкортстан» газетасының әдәбият һәм мәдәният бүлеге мөдире булып эшләгән.
2020 елдан — (Аҡбуҙат) башкорт балалары журналы баш мөхәррире.
«Чиләбе башкортлары»
Текст (фрагмент) :
Баш йортыңда башкорт булу – бер хәл, Башкорт булып кара син читтә! Чиләбенең башкортлары безгә Чын башкорт рухын күрсәтә!
Чиләбенең башкортлары безгә Алып килә яугир комарын. Үз нияте белән ватып керде Алар Россия чиге диварын.
Милләт каны кайнап торгач, әнә, Сөйләшәләр гүзәл сөйләштә! Чиләбе батырларын дөнья(ның) Җиңә алганы юк көрәштә!
Чиләбенең башкортына, гүя, Һич булмаган илнең чикләре. Кан хәтере белән ачты алар Россия киңлегенең бикләрен.
Чиләбегә хәзер бармыйм мин, Чиләбегә хәзер мин кайтам. Ата-бабам каны тамган җирдә Башкорт кәгъбәсе дип яратам!
Чиләбедә – Зәйнулланың эзе ! Акмулланың соңгы сулышы. Олы Башкортстан бердәмлеге – Киләчәккә безнең юл шушы! Лариса Абдуллина
Виланова (Козенца)
Виланова — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виланова Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Урыс Юрмаш
Рус Юрмаш — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 1190 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 450521, — 80252855000.
Вижайка (Яйва кушылдыгы)
Вижайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Яйва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 6910
NGC 6910 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Күз яше
Яшь - имезүчеләрнең күз яше бизләре бүлеп чыгарган сыекча.
Яшь пәрдәсе төзелеше
Яшь пәрдәсендә 3 катлам бар (рәс. 7. 1).
Рудка (Бильский повяты)
Рудка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Күз яше
Яшь пәрдәсе төзелеше
1.             Майлы катлам мейбомий бизләре белән эшләнеп чыгарыла.
2.              Сулы катлам яшь бизләре белән эшләнеп чыгарыла.
3.             Муцинлы катлам конъюнктиваның бокалсыман күзәнәкләре белән эшләнә.
Яшь пәрдәсе таралышы
Яшь пәрдәсе рефлектор күз йому хәрәкәтләре өчен күз өслеге буенча тарала. Яшь пәрдәсе нәтиҗәле таралсын өчен өч фактор катнашы кирәк.
•      Гадәти күз йому рефлексы.
•      Күз һәм кабак өслеге арасында тоташу.
•      Гадәти мөгезматдә эпителие.
Тышкы майлы катлам
1.             Төзелеше Өске фосфолипидлы фракция, аның артыннан сулы-муцинлы катлам һәм балавызсыман холестерин майлары һәм өчглицеридлар катламы бара. •     Өске липидлар сулы компонентны тартучы липокалиннарга берләшә. Липидлар гидрофоб молекулаларны бәйли һәм яшь сыекчасы үзлеген арттыра алган кечкенә молекулалар булып тора.
•     Йомгалау вакытында кабаклар хәрәкәте бизләр белән липидларны чыгару өчен кирәк. Бик еш йомгалаганда липидлы катлам калыная, ә сирәк йомгалаганда - юкара.
2.            Функцияләре
•     Сулы катлам парлануын тоткарлый һәм яшь пәрдәсе калынлыгын тотып тора.
•     Өстәге тартылуны киметеп, яшь пәрдәсе яхшы таралуын тәэмин итә.
•     Яшь сыекчасы артык парлану өчен бу катлам җитмәү «коры» күзгә китерә.
Уртача сулы катлам
1.            Секреция
•     Төп яшь бизләре якынча яшь сыекчасының 95% су өлешен эшләп чыгара, ә өстәмә Краузе һәм Вольфринг яшь бизләре - калган 5%-ын.
•     Яшь эшләп чыгару төп (өзлексез) һәм чагылган рефлектор өлешен йөртә ала. Соңгысы мөгезкатлау һәм конъюнктиваль сенсорлы этәргечкә, яшь пәрдәсе өзелү һәм V БТН катнашында ялкынсынулы барышка җавап булып килеп чыга. Рефлектор яшь эшләп чыгару урынлы анестезия көчендә, йокы барышында кими һәм ярсытуга җавап буларак 500%-ка арта ала.
2.            Төзелеше
Су, электролитлар, эрүчән муцин һәм аксымнар. Зарарлануга җавап буларак яшь бизләре белән аларның эшләп чыгарылышы арта.
• Проялкынсыну интерлейкиннар, цитокиннар, йокы вакытында яшь эшләп чыгару кимегәч, җыела.
•     Кислородны мөгезкатлау эпителиена китерү.
•     Яшь сыекчасында IgA төрендәге аксымнар, лизоцим һәм лактоферрин булу өчен антибактериаль сак.
•     Чит җисемнәр, зарарлы агентлар һәм ялкынсыну эшләнмәләрен юып чыгару.
•    Мөгезкатлауның алгы өслегенең кечкенә тигезсезлекләрен турайтып тигез оптик өслекне тәэмин итү.
Эчке муцин катламы
1.            Төзелеше
•     Муцин югары молекуляр авырлыклы гликопротеин булып санала һәм трансмембран яки секретор була ала.
•     Секретор муцин гель сыман һәм эрүчән була. Ул конъюнктиваның бокалсыман күзәнәкләре һәм яшь бизләре белән эшләнеп чыгарыла.
•     Мөгезкатлау һәм конъюнктиваның өске эпителиаль күзәнәкләре трансмембран муцин эшләп чыгара, ул гликокаликс төрчәсе — күзәнәкара матдә булып тора.
•     Алсу бенгаль белән буяу трансмембран һәм гель сыман муцин булмауны күрсәтә, ул өске эпителий күзәнәкләрен саксыз калдыра. Яшь пәрдәсенең гадәти тоташуы мөгезкатлау эпителиен зарарланудан саклый.
Рудка (Бильский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Консейсан (Орике)
Консейсан  — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лончарев Дол
Лончарев Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күз яше
Эчке муцин катламы
2.            Функцияләре
•     Мөгезкатлау эпителиен гидрофоб өслеген гидрофильгә үзгәртеп дымландыру.
•     Майлау.
NB Муцинлы катлам җитмәү сулы катлам җитмәгәнгә һәм шулай ук яшь сыекчасы артык парлану өчен барлыкка килә ала. Бокалсыман күзәнәкләр зарарлануы җөйләүче конъюнктивитлар, А витамины җитмәү, химик пешү, даруларның токсик тәэсиреннән килеп чыга.
Яшь пәрдәсе көйләнеше
1.            Гормональ
•     Андрогеннар липидлар эшләп чыгаруын көйләүче төп гормоннар булып санала.
•     Конъюнктива һәм яшь бизенең эстроген һәм прогестерон рецепторлары бу тукымаларның гадәти эшчәнлеге өчен кирәк.
2.            Нерв җепселләре яшь бизләре һәм бокалсыман күзәнәкләр янында урнашкан һәм аларның секрециясен көчәйтә.
Чирләү ысулы
ККК белән авыруларның 80%'да конъюнктива һәм өстәмә бизләр ялкынсынуы була һәм «коры» күз синдромы барышы белән үсеше сәбәбе була ала. Ялкынсынуда рациональ стероидлы дәвалау каралган. Гиперосмолярлык шулай ук бу чир сәбәбе була ала һәм мөгезкатлау эпителие зарарлануына китерә ала.
Яшь түгелү сәбәпләре
Артык яшь килү (эпифора) түбәндәге сәбәпләр өчен була. 1.    Гиперсекреция (яшьләнү) ялкынсыну яки күз өслеге зарарлануы белән  бәйле. Бу очракларда яшь түгелү төп чир билгеләре белән бергә бара. Дәвалау гадәттә терапевтик.
2.    Яшь китү бозылу яшь үткәрү юллары проблемалары белән бәйле. Ул салкын һәм җилле көндә көчәя һәм җылы, коры бүлмәдә кими. Сәбәпләре була ала:
а) яшь ноктасы күчү (мәсәлән, кайтарылуда);