cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Езер (Васлуй)
Езер — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мыскал
Мыскал (مثقال, золотник) — искергән Россия авырлык үлчәве берәмлеге.
Россия империясендә
Брайс (кратер)
Брайс — Венера планетасының -62.5°N, -197°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 23,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Мыскал
Ислам илләрендә
Брайс (кратер)
Исеме
Брайс кратеры Австралия медигы Люси Брайс хөрмәтенә аталган.
(4080) Галинский
(4080) Галинский  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 4 августында Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 PW» саналган.
Каприно-Веронезе
Каприно-Веронезе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Брентвуд (Нью-Гэмпшир)
Брентвуд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо ди Фано (Л'Аквила)
Кампо ди Фано — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо ди Фано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Роберт Якшыбаев
Якшыбаев Роберт Әсгать улы (17 май, 1952, БАССР, Зиянчура районы, Үтәгол авылы) — физик, физика-математика фәннәре докторы (1992), профессор (1993).
Биографиясе
1969 ел — Ырынбур өлкәсе Куандык районының Чеботарев урта мәктәбен тәмамлый.
1994—1999 елларда Башкортстан Республикасының Фән, югары һәм урта белем бирү дәүләт комитетын җитәкли.
2000—2010 елларда Башкорт дәүләт университетының гомуми физика кафедрасы мөдире була.
Р. Ә Якшибаев җитәкчелегендә 10 кандидатлык, 3 докторлык диссертациясе языла һәм яклана. Аның җитәкчелегендә Россиядә генә түгел, чит илләрдә дә абруй белән файдаланылган үзенчәлекле фәнни мәктәп булдырылган. Роберт Әсгать улы хезмәтләре даими цитаталанган, Хирш индексы 7-не тәшкил иткән галим.
180 чамасы тикшеренү һәм 7 уйлап табу авторы.
NGC 2064
NGC 2064 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Террон-сюр-Эн
Террон-сюр-Эн (Terron-sur-Aisne) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Вузье кантонына карый.
Лилия Хәсәнова
Хәсәнова Лилия Равил кызы (26 май 1970 ел) — галим-философ, 1993 елдан Башкорт дәүләт университеты укытучысы. Фәлсәфә фәннәре кандидаты (2000), доцент (2005). Башкортстанның мәгариф алдынгысы (2013).
Террон-сюр-Эн
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.5 км².
Лилия Хәсәнова
Биографиясе
Лилия Равил кызы Хәсәнова 1970 елның 26 маенда Төркмән ССРы Мары өлкәсенең Бәйрәм-Али районы Равнина (хәзер Төркмәнстанның Мары вилаяте) бистәсендә туган.
Урта белем алганнан соң, 1987 елда Свердловск каласындагы Урал дәүләт университетының фәлсәфә факультетына укырга керә һәм аны 1992 елда уңышлы тәмамлый.
Үзаллы хезмәт эшчәнлеген шул ук елда Башкортстанның башкаласы Уфадә «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы автономлы дәүләт учреждениесында гыйльми мөхәррир булып башлый.
1993 елда Башкорт дәүләт университетының фәлсәфә һәм социология факультетының фәлсәфә кафедрасына эшкә күчә. 2000 елның маенда «Социаль фәлсәфә» белгечлеге буенча «Социальная память нации (социально-философский анализ традиции башкирского народа)» дигән темага кандидатлык диссертациясе яклый. 2002 елның августыннан шушы ук факультетның әхлак, культурология һәм җәмәгатьчелек белән бәйләнешләр кафедрасында эшли, 2005 елның февраленнән доцент сыйфатында.
2001-2004 елларда фәлсәфә һәм социология факультеты деканының укыту эшләре буенча урынбасары, 2004-2006 елларда факультетның әхлак, эстетика һәм культурология кафедрасы мөдире вазифасын башкаручы була.
2013 елда Лилия Равил кызы «Башкортстан Республикасының мәгариф алдынгысы» дигән мактаулы исемгә лаек була. Аңа шулай ук Башкортстан Республикасының ЮНЕСКО эшләре буенча комитетының төрле чараларында актив катнашкан өчен берничә тапкыр рәхмәт белдерелгән.
Усткув (Великопольское воеводалыгы)
Усткув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лабастид-Бовуар
Лабастид-Бовуар — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Полски-Извор
Полски-Извор — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Северянка (Утка кушылдыгы)
Северянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Утка елгасының сул ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Полски-Извор
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Северянка (Утка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Долний Айдовець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Денизли (Гебзе)
Денизли (Denizli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Титовка (Самар өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (31,7%), әзериләр (31,7%), руслар (26,8%), чуашлар (9,8%).
Рейдер-Крик (Монтана)
Географиясе
Рейдер-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луговой Ручей
Луговой Ручей — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Безенчук елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Адамчиха
Адамчиха — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сойдан (Сиверек)
Сойдан (Soydan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кадак
Кадак (фунт) — искергән Россия авырлык үлчәве берәмлеге.
Сагун-Ягун (Ингу-Ягун кушылдыгы)
Сагун-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ингу-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 166 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Курсель-Шоси
Курсель-Шоси (Courcelles-Chaussy) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,02 км².
Ист-Тавас (Мичиган)
Ист-Тавас  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ист-Тавас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агкөйнәк
Агкөйнәк (Ağköynək ) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
Ак Ануй (Алтай Республикасы)
Ак Ануй (Белый Ануй) — Алтай Республикасының Усть-Кан районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (34%), руслар (63%).
Бёль-Иггельхайм
Бёль-Иггельхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
23 июнь
23 июнь — Милади тәкъвимендә алтынчы айның егерме өченче көне. Ел ахырына кадәр 191 көн кала.
Карбонера
Карбонера — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вильколек-Груецкий
Вильколек-Груецкий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долний Кот
Долний Кот — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2065
NGC 2065 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Воробей (Киров өлкәсе)
Воробей (Воробей) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (50%), арлар (50%).
(3595) Галлахер
(3595) Галлахер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TF1» саналган.
Будевска (кратер)
Будевска — Венера планетасының -0.5°N, -143.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 18 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Будевска кратеры  болгар актрисасы Адриана Будевска хөрмәтенә аталган.
Поляново (Бургас өлкәсе)
Поляново  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо ди Фиори (Сьена)
Кампо ди Фиори — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тож
Тож (Toges) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Вузье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.44 км².
Аделин
Аделин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Денизова (Ментеше)
Денизова (Denizova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сорочка (Вытебеть кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Долний Криж
Долний Криж — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Халыкара Олимпия көне
Халыкара Олимпия көне — һәр ел 23 июнь көнне билгеләнгән бәйрәм. Әлеге көн ХОК карары буенча билгеләнә.
Тарих
1948 елда Халыкара Олимпия Комитеты бу көнне билгеләргә дигән карарга килә.
Бриджвотер (Нью-Гэмпшир)
Бриджвотер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фут
Фут (фут, foot — «табан») — Британия һәм искергән Россия озынлык үлчәве берәмлеге.
Акова
Акова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выя елгасының уң ярыннан 55 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кюври
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,44 км².
Езерел
Езерел — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сойлу (Савур)
Сойлу (Soylu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Савур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Битри (Ньевр)
Битри — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Меҗидие (Эзине)
Меҗидие (Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
Вильколек-Униковский
Вильколек-Униковский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рейдерсбург (Монтана)
Рейдерсбург  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рейдерсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карминьано-ди-Брента
Карминьано-ди-Брента — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Периметрия
Периметрия — бу күрү кырындагы үзгәрешләрне бәяләү. Тикшергәндә авыруларның субъектив җаваплары күп төрле, шуңа шәхси үзенчәлекләргә нигезләнеп тикшерү күрсәткечләрен стандартлаштыру өчен күп көч сарыф ителде. Күрү кыры кимчелекләрен дөрес аңлату өчен кеше факторын исәпкә алырга кирәк.
Билгеләмә
1.  Күрү кыры — «караңгылык диңгезендә күрү утравы». Бу яссылык түгел, ә күрү калкулыгына охшаган өч дәрәҗәле төзелеш (рәс. 1.39). Күрү кырының перифериясе якынча 60° өскә, 60° борын ягына, 80° аска, 90° чигә ягына сузыла. Иң югары күрү үткенлеге — калкулык очында (фовеа өлкәсе), аннары ул әкренләп перифериягә таба кими, ә борын бите чигәгә караганда текәрәк. Сукыр тап чигә ягында 10° һәм 20° арасында урнашкан.
2.  Әйберләр. Әйбернең зурлыгы һәм яктылыгы кимегәндә күрү кыры да кими, шулай итеп изоптерлар дип аталган бер-берсенә карата кимегән берничә түгәрәк барлыкка килә. Картада изоптерлар контур сызыкларына охшаш, алар билгеле бер әйбер аерыла торган мәйданны чикли. Күрү кырының контур сызыгының тигезлеге бозылу барлык изоптерларда зарарланган өлкәдә уемтык барлыкка килүенә китерә.
3.  Абсолют скотома күрүне тулысынча югалту өлкәсеннән гыйбарәт, аның эчендә иң зур һәм якты әйберне дә аерып булмый. 4. Чагыштырмача скотома күрүне өлешчә югалу өлкәсеннән гыйбарәт, аның эчендә зур һәм якты әйберләр аерыла, ә кечерәк һәм тонык аерылмый. Скотоманың кырлары тигезсез була ала, ә абсолют скотома чагыштырмача скотома белән урап алына ала.
5.  Яктыртылу — ул апостильбта (asb) үлчәнгән яктылык этәргеченең киеренкелеге (яки яктылыгы). Децибел (дБ) — ул логарифмик исәпләүгә нигезләнгән (1/10 log) яктыртылуның үзенчәлекле булмаган берәмлеге.
6.  Дифференциаль яктылык сизгерлеге әйберне аеру күренеше белән чагыштырганда югарырак яктыртылу дәрәҗәсеннән гыйбарәт. Шулай итеп, күрү кыры — бу һәр ноктада төрле яктылык сизгерлегенең өч дәрәҗәле моделе.
Хәрәкәтле периметрия
Хәрәкәтле периметрия — күрү калкулыгы чикләрен икеләтә үлчәү ысулы. Аны күрмәү өлкәсеннән күрү өлкәсенә күчкән билгеле бер зурлыктагы һәм яктылыктагы ярсыткыч белән ул аерыла башлаганчы йөртәләр. (рәс. 1.41а). Ярсыткыч сәгать меридианнары буенча даими тизлектә хәрәкәт итә һәм ул күренгән нокта схемада билгеләнә. Бу нокталарны барлык меридианнар буенча тоташтырып күрү кыры схемасында билгеле бер киеренкелек ярсыткычы өчен изоптер алалар. Төрле киеренкелек ярсыткычын кулланганда схемада төрле изоптерлар алалар. Хәрәкәтле периметрияне башкару җиңел һәм ул Листер һәм Голдман периметриясе белән чагыштырырлык.
Хәрәкәтсез периметрия
Хәрәкәтсез периметрия — катлаулырак, ләкин глаукома барышын заманча тикшерү һәм бәяләү ысулы. Ул алдан сайланган күрү калкулыгы өлкәсе биеклеген (дифференциаль яктылык сизгерлеген) өч үлчәмле бәяләвеннән гыйбарәт. Хәрәкәтсез периметрия күрү кырының асма чикләрен билгеләү өчен бер үк өлкәдә төрлечә яктыртылган хәрәкәтсез әйберләрне күрсәтүдән тора. (рәс. 1.41б). Хәрәкәтсез периметрияне Henson, Octopus һәм Humphrey периметрлары белән башкарып була.
Өсчик периметрия
Өсчик периметрияне күбесенчә тикшереп табуда кулланалар. Бу күрү кырының төрле өлкәләренә фаразланган нормаль чик күрсәткечләреннән югарырак (өсчик) яктыртылу дәрәҗәсеннән күрү ярсыткычларын күрсәтүдән тора. Ярсыткыч билгеләнгән өлкәләрдә күрү мөмкинлекләре ышанычлы югарырак. Әйбер төшеп калган өлкәләрне күрү сизгерлеге кимегән өлкәләр дип исәпләргә кирәк. Төшеп калган нокталарны чик сизгерлеге ысулы ярдәмендә кабат үлчәп була. Дөрес өсчик киеренкелеген сайлау мөһим: ул бик югары булса, кечкенә башлангыч кимчелекләрне үткәреп була, ә ул бик түбән, чиккә якын булса, булмаган кимчелекләрне ялгыш ачыкларга була.
Чик периметрия
Чик периметриясен күрү калкулыгын җентекләп тикшереп, күрү кырының төрле өлкәләрендәге чик сизгерлеген бәяләү һәм нәтиҗәләрне яшь нормасы белән чагыштыру өчен кулланалар. Humphrey буенча периметрия үткәргәндә, ярсыткыч киеренкелеген чик мәгънәсенә җиткәнче 4 дБ арттыралар. Аннары киеренкелекне әкренләп 2 дВ киметеп чикне тагын бер тапкыр билгелиләр (рәс. 1.42). Чик периметрия санлы бәя бирә һәм күрү кырындагы глаукоматоз үзгәрешләрне күзәтүдә иң төгәл ысул санала. Басмаларда географик нәтиҗәләр (соры бүлем) һәм санлы күрсәткечләр була. Соңгылары чимал нәтиҗәләреннән (һәр тикшерелгән ноктада дБ-да сизгерлек), авыру һәм яшь белән бәйле нәтиҗәләр арасындагы аермадан һәм йомгаклау нәтиҗәләреннән (күрү кыры күрсәткечләре) тора. Бу индекслар күрү кырындагы таралган үзгәрешләрне, урынлы кимчелекләрне һәм кеше факторларын исәпкә ала.
Ялгышлар сәбәпләре
Төгәл нәтиҗәләргә ирешү өчен нигез - периметристның профессиональлеге, авыруга процедураны төгәл аңлату, аңа ярдәм күрсәтү һәм тикшерүне күзәтү. Ялгышлар түбәндәге факторлар аркасында була ала.
1.  Миоз перифериядә чик сизгерлеген киметә һәм сәламәт һәм глаукоматоз күздә дә үзәк өлкәнең үзгәрүчәнлеген арттыра. Бәбәкнең диаметры <3 мм булса, тикшерү алдыннан аны киңәйтергә кирәк.
2.  Ясмык томанлану күрү кырына зур йогынты ясый һәм миоз белән көчәя.
3.   Төзәтелмәгән рефракция үзәк сизгерлекнең сизелерлек кимүенә китерә ала. Гадәттә ялганма линза киеп йөргән гиперметропны күзлектә сынау, ялганма линзалар белән чагыштырганда скотоманың зураю йогынтысын бирә ала.
Бёльсберг
Бёльсберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Периметрия
Ялгышлар сәбәпләре
4.   Тар яки дөрес сайланмаган кысалар булганда күзлек кырый скотомалары сәбәбе була ала.
Бёльсберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Периметрия
Ялгышлар сәбәпләре
5.   Птоз (хәтта кечкенә дә) өстән күрү кырының тараюына китерә ала.
Итака (Мичиган)
Итака  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Периметрия
Программалар
Humphrey периметриясенә берничә өсчик һәм чик программалары керә (мәсәлән, 30-1, 24-2). Сызык алдындагы саннар (30 яки 24) төбәлү ноктасыннан градуста күрү кырының тикшерелгән өлкәсен билгели. 24° программа 54, 30° программа 76 ноктадан тора. Сызыктан соң сан (1 яки 2) сынау нокталары программасына туры килә. 2 нче программа 6° өлкәсендә асма һәм ятма нокталарыннан тора, 1 нче программа ятма һәм асма меридианнар буенча нокталардан гына тора.
Итака (Мичиган)
Тарихы
Итака шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Периметрия
Программалар
1.  Өсчик программа җитәрлек тиз (бер күзгә 6 минут) һәм сыйфатлы. Аны тикшереп табуда кулланалар, чөнки ул 88 ноктадан тора, 3 өлкәне куллана һәм чик программаларыннан аермалы буларак, күп вакыт һәм көч таләп итми. Абсолют кимчелек квадрат формасында, ә чагыштырмача хач формасында күрсәтелә.
2.  Чик программасы — глаукоманы күзәтү өчен «алтын стандарт», ләкин түбәндәге сәбәпләр өчен ул азрак җәлеп итә.
•     Озак вакытлы процедура (бер күзгә 13 минуттан артык).
•    Авырулар процедураны авыр дип саный.
•     Өйрәнү нәтиҗәсе бик сизелә, шуңа күрә күрү кырының тараюын ачыклау өчен беренче сынау нәтиҗәләре игътибарсыз калырга тиеш.
•     Кабатлау авыр булырга мөмкин, аеруча сизгерлек кимегән өлкәләрдә.
•    Иң таралган үзәк чик программасы — 24-2. Башта чик дәрәҗәсен билгеләү өчен 4 нокта бирелә, алар алга таба күрше нокталарны күрсәтү өчен башлангыч дәрәҗә буларак кулланыла һәм алга таба шулай бөтен кыр тикшерелеп чыга. Көтелгән нәтиҗәдән 5 дБ-га аерылып торган нокталар кабат сынала һәм икенче нәтиҗә басмада җәя эчендә күрсәтелә.
3.   SITA (Swedish Interactive Thresholding Algorithm) — стандартны да, тизлекне дә тәэмин итүче автоматик периметрларның дөньядагы соңгы эшләнмәсе. Алгоритм чик программасына охшаган, ләкин чик күрсәткечләрен билгеләү өчен бер-бер артлы ысул кулланылмый һәм шулай итеп сынау авырулар өчен тизрәк һәм уңайлырак була. Стандарт SITA чик периметриясенә караганда сизгеррәк һәм күрү кырының башлангыч кимчелекләрен ачыклый, ә тиз SITA стандартка караганда тизрәк, ләкин сизгерлеге түбәнрәк.
Күрсәткечләр
1.   Санлы күрсәткечләр барлык сынап каралган нокталар өчен чик мәгънәләрен күрсәтә (рәс. 1.44а). Җәя эчендәге саннар бер үк ноктаны ул көтелгән сизгерлектән ким дигәндә 5 дБ ким булса, ике тапкыр тикшергәннәр дигән сүз.
2.  Соры бүлем — аңлатырга иң җиңел, анда сизгерлекнең кимүе кара төсләрдә күрсәтелгән (рәс. 1.19в ). Схема астындагы бүлем абс һәм дБ-да соры билгеләрнең мәгънәсен күрсәтә. Ике күрше соры төсмер 5 дБ чигенә тигез санга аерыла.
3.   Гомуми тайпылыш (рәс. 1.45, сулда) авыру нәтиҗәләренең яшь нормасыннан тайпылышын күрсәтә. Өске санлы дисплей дБ-да, ә аскысы соры билгеләр белән аерманы күрсәтә.
4.   Үрнәк-тайпылыш (рәс. 1.45, уңда) гомуми тайпылышка охшаш, аермасы ул программага бөтен кыр буенча сизгерлекнең гомуми кимүендә җайлашырга мөмкинлек бирә, мәсәлән ясмык томанлануы яки миоз кебек шартлар булганда.
5.   Ихтималлы дөреслек (р) кимчелекнең әһәмиятен бәяли һәм <5%, <2%, <1% һәм <0,5% (рәс. 1.45, аста) итеп күрсәтелә. Р кимрәк булган саен, аның клиник әһәмияте зуррак һәм схемадагы кимчелекләр очраклы барлыкка килү мөмкинлеге азрак.
Дөреслек индексы
Башта дөреслек индексын тикшерергә кирәк. Әгәр дөреслек түбән булса, алынган мәгълүматны алга таба тикшерү мәгънәсез.
1.   Төбәлү ноктасын югалту тикшерү вакытында карашның хәрәкәтсезлеген контрольдә тота. Аны физиологик яктан сукыр тапларга ярсыткыч күрсәтеп ачыклыйлар. Авыру ярсыткычка җавап биргәндә, төбәлү ноктасының югалуы күзәтелә. Төбәлү ноктасының еш югалуы җайланма тарафыннан сукыр ноктаның дөрес булмаган картасы турында белдерә ала.
2.   Ялган уңай җаваплар ярсыткыч тавыш белән бергә булганда ачыклана. Авыру яктылык ярсыткычы булмаганда тавышка җавап бирсә, ялган уңай җавап теркәлә. Ялган уңай җаваплар үзгәргән кырны тикшергәндә күп булмый һәм бердән артык ялган уңай җавап белән күрү кырлары гадәттә ышанычсыз. Күп санлы уңай җаваплар гадәттә авыруның җиңел кызып китүен күрсәтә. Соры бүлем белән бастыру гадәттә төссез (рәс. 1.46). Төбәлү ноктасын югалту саны шулай ук ​​гадәттә күп, ә глаукомага сынаулар гадәттә сизгерлекнең артуын күрсәтә.
3.  Ялган тискәре җавапларны авыруга чиктән күпкә яктырак ярсыткычлар күрсәткәндә, сизгерлек инде билгеләнгән өлкәләрдә теркәлә. Авыру ярсыткычны аермаган очракта, ялган тискәре җавап билгеләнә. Күп санлы ялган тискәре җаваплар авыруның игътибарсызлыгын яки арганлыгын аңлата. Мондый җаваплар шулай ук ​​глаукомада күрү кырындагы кыска вакытлы үзгәрүләре вакытында теркәлә һәм бу авыруның игътибарсызлыгына караганда чирнең авырлыгы турында күбрәк аңлата ала. Басмадагы соры төс схемасы "тукранбаш яфрагы" кебек. (рәс. 1.47).
NB Даими югары ышанычсызлык күрсәткечләр булганда, авыруга өсчик программасын кабызырга кирәк.
Гомуми индекслар
Гомуми индекслар тикшерү нәтиҗәләрен бер мәгънәдә туплый һәм башлангыч диагнозны кую өчен түгел, ә глаукома көчәюен күзәтү өчен ясалган. 1.  Уртача тайпылыш (MD) (арту яки кимү) —  күрү кырының гомуми үзгәреш күрсәткече.
2.   Стандарт тайпылыш үрнәге (PSD) — күрү калкулыгында гомуми тискәре үзгәрешләрне исәпкә алган урынлы югалту яки кыр үзгәрүчәнлеге күрсәткече. PSD-ның артуы глаукоматоз үзгәрешләрнең MD-дан күбрәк дәрәҗәдә аңлата.
3.   Кыска вакытлы үзгәрешләр (SF) — җавапларның эзлеклелеге күрсәткече. Ул алдан сайланган 10 ноктада чик күрсәткечләрен икеләтә үлчәү белән билгеләнә һәм беренче һәм икенче төркемнәр арасындагы аерма исәпләнә.
4.   Рөхсәт ителгән стандарт тайпылыш үрнәге (CPSD). Бу кыска вакытлы үзгәрешләрне (сынау эчендә үзгәрүчәнлек) төзәткәннән соң кыр эчендәге үзгәрүчәнлекнең рөхсәт ителгән күрсәткече.
NB Соңгы ике күрсәткеч SITA вакытында исәпләнми.
Ешлыклы-икеләтә периметрия
1.   Физиологик мәсләкләр. Чагыштырмача зур диаметрлы аксоннар белән ганглионар күзәнәкләр барлык ганглионар күзәнәкләрнең 25% тәшкил итә. Алар глаукоматоз зарарлануга аеруча сизгер һәм чирнең башлангыч стадияләрендә беренче үлә. Бу күзәнәкләрнең аз санын югалту күрү мөмкинлекләренә зур йогынты ясый. Психофизик сынаулар глаукоманы башлангыч стадиясендә ачыклау өчен күрү мөмкинлекләрен тикшерүгә юнәлтелгән.
2. Ешлыклы икеләтү сурәтләре. Сынау синусоидаль ярсыткычларның аз аралык ешлыгы (градус чигендә бер төпләмнән азрак) һәм югары вакытлы контрафаза (> 15 Гц) катнашмасына нигезләнгән. Караңгы һәм якты ярсыткычларның тиз алышынуы икеләтә сызыклар иллюзиясен бирә.
3.  Периметр бүлмә яктылыгында кулланып булган өстәл өстендәге портатив җайланмадан гыйбарәт. Ул күз каплагычы кебек өстәмә җайланмалар таләп итми, чөнки җиһаз икенче күзне үзе яба. Җайланма чагыштырмача җыйнак һәм өйрәнү өчен җиңел.
4.  Ярсыткычлар сайланган программага (эзләү яки чик) карап, үзәк күрү кырының 20° яки 30° эчендә 17 һәм 19 секторларда күрсәтелә.
5.  Сынау вакыты кыска: бер күзгә тулы чик программасы үткәрү 5 минут, эзләү программасы 45-90 секунд вакыт ала, шуңа күпчелек авырулар традицион периметриягә караганда бу ысулны өстен күрә.
6.   Нәтиҗә дөреслек, ихтималлык, уртача һәм стандарт тайпылышлар белән бергә чыгарыла һәм бастырыла (рәс. 1.48). Бу ысул глаукомага тикшергәндә югары сизгерлеккә ия һәм сан ягыннан глаукоматоз үзгәрешләрне билгели. Нәтиҗәгә 6-дан артык дптр-да рефракция тайпылышы бераз тәэсир итә, ә бәбәкнең зурлыгына юк. Җайланмада яшьнең норма нигезе бар һәм нәтиҗәләрне тиз бәяләү өчен ул статистик анализ ясый.
Адольфин (Мазовия воеводалыгы)
Адольфин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долний Лакош
Долний Лакош — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Усциково (Великопольское воеводалыгы)
Усциково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Порой (Бургас өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каччини (кратер)
Каччини — Венера планетасының -17.4°N, -170.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 38,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Денизовасы (Яһьялы)
Денизовасы (Denizovası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фалез (Арденны)
Фалез (Falaise) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Вузье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.52 км².
(2097) Галле
(2097) Галле  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1953 елның 11 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 PV» саналган.
Алпоут (Газах)
Алпоут  (Alpout ) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
Гранная (авыл)
Гранная (Гранная) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79,9%), чуашлар (16,9%).
Сөләйман II
Сөләйма́н II (госм. سليمان ثانى‎ — Süleymân-ı sânî, төр. İkinci Süleyman) (1642 елның 15 апреле — 1691 елның 23 июне) — Госман империясе солтаны. Ибраһим I солтаны улы.
Сөләйман II бик дини кеше булган, күп вакытны намазда үткәргән. Дәүләт эшләре белән күбесенчә вәзирләр шөгыльләнгән.
NGC 2066
NGC 2066 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кюттен (Мозель)
Кюттен (Cutting) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,62 км².
Вилькошевице
Вилькошевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карре
Карре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сагун-Ягун (Энтль-Ими-Ягун кушылдыгы)
Сагун-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Энтль-Ими-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 113 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лук-Яха
Лук-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лабастид-Помес
Лабастид-Помес — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Кампо ди Фьено (Козенца)
Кампо ди Фьено — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо ди Фьено Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Югары Ануй (Алтай Республикасы)
Югары Ануй (Верх-Ануй) — Алтай Республикасының Усть-Кан районында урнашкан авыл.
NGC 2067
NGC 2067 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Югары Ануй (Алтай Республикасы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
NGC 2067
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Югары Ануй (Алтай Республикасы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (100%).
Зәлидә
Зәлидә — татар яшьләр уены.
Долни Славечи
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәлидә
Уйнау тәртибе
Уен ешрак җәй көне, кичен эш беткәч уйнала торган булган.
Көзгә кергәчтен, каз өмәсенә җыелгач та уйнау гадәте булган. Анда шул төрле җазалар биреп уйныганнар. Кемгә нәрсә эләгә, шуны үти торган булган.
Ривербенд (Монтана)
Ривербенд  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ривербенд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адольфув (Мазовия воеводалыгы)
Адольфув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бельтхайм
Бельтхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меҗидие (Лапсеки)
Меҗидие (Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Лапсеки илчесенә караган бер авыл (köy).
Бристоль (Нью-Гэмпшир)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Езериш
Езериш — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уңыш (күмәк хуҗалык, Зәй-Каратай)
Уңыш — Татарстанның Лениногорск районы Зәй-Каратай авылында оештырылган күмәк хуҗалык, миллионер колхоз буларак билгеле.
Тарихы
1947 елны «Уңыш» колхозы членнары бакчачылык белән чын-чынлап шөгыльләнергә ният иткәч, колхоз идарәсе, бу эшне җайга салу өчен, Бәкер авылында яшәүче һәвәскәр бакчачы Шәрифҗан Сәлимҗановны чакырырга карар бирә. Берничә көннән ул авылга ике олау алмагач үсентеләре төяп килә. Авыл тирәсен күзәткәннән соң, кысыр яткан сазлыклы җирләрдә алмагачлар утыртыла
Шәрифҗан Сәлимҗанов, махсус белемле бакчачы булмый, әмма бакчачы И.В. Мичуринның үзен күреп күп нәрсәләрне өйрәнгән кеше була.
1952 елның язында инде колхозчыларның уртак бакчасы 25 гектар мәйданны били. Язын тагын 25 гектарда җиләк-җимеш куаклары утыртыла. 1963 елга мәйдан 62 гектарга җитә. Моннан тыш 17 гектарда яшелчә үстерелә. Колхоз бакчасында 55 сорт алма, 8 төрле карлыган, 6 сорт груша, күп төрле чия, крыжовник, слива, җир җиләге һәм 12 сорт виноград үстерелә. 1,4 гектар җирдә виноград үстерәләр.
Зәй-Каратайга килү белән ул авыл халкын янбакчалар булдырырга өнди.
Сойлу (Һани)
Сойлу (Soylu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Soylu, Hani Soylu, Hani
Кыштым
Халык саны — 41 798 кеше.
Чиктәшлек
Шәһәр Кыштым елгада, Чиләбедән 90 километр көньяк-көнбатышка таба уранша.
Тарих
Кыштым нигезләнү вакыты 1757 ел дип санала — бу елда промышленник Николай Демидов ике тимер ясау заводларына нигез сала.
Емельян Пугачёв җитәкчелеге астында крестяннар сугышы вакытында, фетнәчеләр заводларны басып алалар һәм яндырып бетерәләр; 1776 елда заводларны торгызылалар.
Икътисад
Шәһәрнең төп предприятиеләр: һәм башкалар.
Мәгариф
Көньяк Урал дәүләт университетының филиалы, Чиләбе дәүләт университетының вәкиллеге, радиомеханик техникумы, медицина училищесы.
Транспорт
Кыштым станциясе аша Төмәнгә, Бакуга, Санкт-Петербургга, Нурсолтанга, Яңа Уренгойга, Чиләбегә, Югары Уфалейга пуезлар баралар.
Кыштым автовокзалыннан автобуслар Чиләбегә, Югары Өфәлегә, Мияска, Екатеринбургга, Златоустка, Кусәгә, Кәслега һәм Озёрскка баралар.
(148) Галлия
(148) Галлия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1875 елның 7 августында Проспер Анри тарафыннан Париж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Кейтлин (кратер)
Кейтлин — Венера планетасының 65.3°N, -12°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Кейтлин кратеры брланд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Арта-Пон-Нотр-Дам
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,96 км².
Искәрмәләр
Арта-Пон-Нотр-Дам
Усцикувець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долний Врх
Долний Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Мута
Югары Мута (Верх-Мута) — Алтай Республикасының Усть-Кан районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (97%).
Бирюлинка
Бирюлинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/339/268/30/6 урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алёйзув (Мазовия воеводалыгы)
Алёйзув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итон-Рапидс (Мичиган)
Тарихы
Итон-Рапидс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Преображенци
Преображенци — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асланбәйли
Асланбәйли (Aslanbəyli ) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
Кояш бату
Кояш бату — офыкта кояшның батуы. Ул кояш чыгуга караганда яктырак булып тора. Кояш батканда, чыкандагыдан кызгылтырак һәм сарырак төсләр чагыла.
Вилькув (Лодзь воеводалыгы)
Вилькув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Денизтепеси (Серик)
Денизтепеси (Deniztepesi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Картильяно
Картильяно — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вязовое (Киров өлкәсе)
Вязовое (Вязовое) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Кампо Җелми (Бергамо)
Кампо Җелми — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Вязовое (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Кампо Җелми (Бергамо)
Географиясе
Кампо Җелми Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Вязовое (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Кампо Җелми (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Л’Опиталь (Мозель)
Л’Опиталь (L’Hôpital) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,99 км².
Искәрмәләр
Л’Опиталь (Мозель)
Төрки каганлыгы
Төрки каһанлыгы (Күк төркиләре) — кешелек тарихында иң зур Азия дәүләтләренең берсе. Ашина нәселеннән чыккан хакимнәр нигез салган дәүләт.
Мәйданы 13 млн км² тәшкил иткән. VI гасырда, үзенең иң көчле чорында, хәзерге Төньяк-Көнчыгыш Кытай, Монголия, Алтай, Көнчыгыш Төркестан, Көнбатыш Төркестан, Казакъстан һәм Төньяк Кавказ җирләрен биләгән. Моннан тыш Төрки каһанлыгына шулай ук Сасанид Ираны, Кытай дәүләтләре Көньяк Җоу, Көньяк Ци ясак түләгәннәр.
Каһанлык 552 елда оешкан. 603 елда исә ул ике өлешкә, Көнбатыш Төрки каһанлыгы һәм Көнчыгыш Төрки каһанлыгына бүленә.
Этимология
Борынгы төрки телендә (ингл.) исеме Түрүк,    Көк Түрүк,  яки  Түрүк булды (уңдан сулга укыла).
NGC 2068
NGC 2068 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Долний Земон
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Болье (Ньевр)
Болье — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Рид-Пойнт (Монтана)
Рид-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рид-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саем-Тах
Саем-Тах — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Мохтиг-Яун елгасының уң ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Лабастид-Сен-Сернен
Лабастид-Сен-Сернен — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Саем-Тах
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Усьценцин
Усьценцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бруклайн (Нью-Гэмпшир)
Бруклайн  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александринув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилькуцице-Дуже
Вилькуцице-Дуже — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Денизьяка (Манавгат)
Денизьяка (Denizyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бельхайм
Бельхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долний Сухор-при-Метлики
Долний Сухор-при-Метлики — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Езеру
Езеру — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонн (Югары Савойя)
Бонн (Bonne) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Гайяр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,58 км².
Песочная (Грязна кушылдыгы)
Песочная — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Брянск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Грязна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сойлу (Каркамыш)
Сойлу (Soylu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Каркамыш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(1992) Гальварино
(1992) Гальварино  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Картура
Картура — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(1992) Гальварино
Тарихы
1968 елның 18 июлендә К. Торрес, S. Cofre тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 OD» саналган.
Лагард (Мозель)
Лагард (Lagarde) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Көнбатыш Африка
thumb| {{legend|#00a000|Көнбатыш Африка ([[БМО макрорегионы)}} {{legend|#00ff00|Мәгъриб}}]]
Лагард (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,26 км².
NGC 2069
NGC 2069 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ашагы Әскипара
Ашагы Әскипара (Aşağı Əskipara ) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
Прилеп (Бургас өлкәсе)
Прилеп  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Меҗидие (Кешан)
Меҗидие (Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Робертс (Монтана)
Робертс  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо Инльезе (Латина)
Кампо Инльезе — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.