cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нит
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
NGC 2196
NGC 2196 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Нит
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2196
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Челси (Мичиган)
Челси  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Челси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шантерсье
Шантерсье (Champtercier) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Западный Динь-ле-Бен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,31 км².
Нәриманкәнд (Гобустан)
Нәриманкәнд  (Nərimankənd ) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
Мисвак (Айваҗык)
Мисвак (Misvak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Поповка (Бөре районы)
Поповка — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452478, — 80213819009.
Гремиха (Шексна кушылдыгы)
Гремиха (Питинка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шексна елгасының уң ярыннан 84 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дабл-Спринг (Невада)
Дабл-Спринг  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дабл-Спринг халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молтонборо (Нью-Гэмпшир)
Молтонборо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайкув (Калиский повяты)
Чайкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Кшиштопорска (гмина Воля-Кшиштопорска)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Премри
Премри — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Забрекве
Забрекве — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поццоново
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Субашы (Енишеһир)
Субашы (Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кампоминоре (Козенца)
Кампоминоре — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампоминоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
319 (сан)
319 (өч йөз унтугыз) - 318 белән 320 арасындагы натураль сан.
Йоши (кратер)
Йоши — Венера планетасының -5.5°N, -288.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 37 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Йоши кратеры һинд табибы Анандибаи Йоши хөрмәтенә аталган.
Монтастрюк-ла-Консейер (кантон)
Монтастрюк-ла-Консейер — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Попович (Болгария)
Попович  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Белино (Плоцкий повяты)
Белино  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бубенхайм (Рейнхессен)
Бубенхайм  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4812) Хакухоу
(4812) Хакухоу  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
«Таң нуры» синдромы
«Таң нуры» синдромы бик сирәк, гадәттә бер яклы, төрле дәрәҗәдә чагылган зарарлану белән очраклы патология. Ике яклы очраклар тагын да сирәгрәк очрый һәм нәселдән килә ала.
Ачыклау
1.	Билгеләре
•	Күрү үткенлеге нормаль була яки төрле дәрәҗәгә кадәр төшә ала.
•	Глиаль тукыманың ак бәйләме үзәк өлеш өстендә ята һәм калган гиалоид калдыкларыннан гыйбарәт.
•	Кан тамырлары экскавация кырыена радиаль юнәлештә чыга һәм тәгәрмәчнең энәләрен хәтерләтә. Аларның саны күп һәм веналарны артерияләрдән аеру кыен.
2.	Өзлегүләр
•	Якынча 30% очракта челтәркатлауның сүлле кубарылуы үсеш ала (рәс. 3.40б).
•	Хориоидаль тамырлану сирәк очрый һәм зарарлану өлкәсе янында үсеш алырга мөмкин (рәс. 3.40в).
Бергә булган системалы патология
1.	Фронтоназаль дисплазия — түбәндәге билгеләр белән сыйфатланган иң мөһим патология.
•	Битнең урта өлешенең аномалияләре, шул исәптән гипертелоризм, борынның яссы биле (рәс. 3.40г), өске иреннең урта өлешендә уемтык, кайвакыт —  йомшак аңкауның урта өлешенең бүленүе.
•	Баш сөяге нигезе кимчелеге өчен базаль энцефалоцеле (рәс. 3.40д).
• Сөялсыман өлешнең булмавы (рәс. 3.40e) һәм гипофизар җитешсезлек.
2.	II типтагы нейрофиброматоз бик аз таралган.
3.	PHACE синдромы арткы ми үсешенең кимчелекләре, битнең зур гемангиомалары һәм йөрәк-кан тамырлары аномалияләре белән сыйфатлана. Хатын-кызларны гына диярлек зарарлый.
Жугуряну
Жугуряну — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Деречифтлик (Гөрдес)
Деречифтлик (Dereçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
320 (сан)
320 (өч йөз егерме) - 319 белән 321 арасындагы натураль сан.
NGC 2197
NGC 2197 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нуссвиллер-ле-Бич
Нуссвиллер-ле-Бич (Nousseviller-lès-Bitche) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,86 км².
Искәрмәләр
Нуссвиллер-ле-Бич
Даер (Невада)
Даер  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Даер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Забукове-над-Севницо
Забукове-над-Севницо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бычек (Руть кушылдыгы)
Бычек — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Руть елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Головино (Тужа районы)
Головино (Головино) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Припек (Варна өлкәсе)
Припек  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корга (Амелич кушылдыгы)
Корга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Амелич елгасының сул ярына тамагыннан 131 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Воля-Ласка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монро (Нью-Гэмпшир)
Монро  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Мислероваҗыгы (Чорум)
Мислероваҗыгы (Mislerovacığı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Шарлевой (Мичиган)
Шарлевой  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шарлевой шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайкув (Остшешовский повяты)
Чайкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампоминоре Алто (Козенца)
Кампоминоре Алто — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зур күрү нервындагы диск
Зур КНД, бу очракта дискның ятма һәм асма диаметрлары 2,1 мм яки аннан да күбрәк тәшкил итә (рәс. 3.42а).
Күрү нервының гипоплазиясе
Күрү нервының гипоплазиясе — нерв җепселләренең кимүе белән сыйфатланган бер яки ике яклы чир. Бу чир бүтән патология булмаганда күзнең көчле үсеш кимчелекләрендә аерым аномалия буларак яки гетероген чирләр төркеме белән бергә баш миенең урта төзелешләренә йогынты ясап очрый ала.
Алшартлы факторлар
Алшартлы факторларга ананың йөклелек вакытында спиртлы эчемлекләр, ЛСД, хинин, протаминлы тутыя инсулины, стероидлар, диуретиклар, салкын тиюдән дарулар һәм тартышуга каршы препаратлар куллану керә. Өске буынтыклы гипоплазия ана диабеты белән бәйле була ала.
Ачыклау
1.	Күренешләре
• Иртә балачакта сукырлык, адашкан күз хәрәкәтләре, бәбәкләрнең яктылыкка сүлпән җавабы (җавап булмау хас түгел). Азрак чагылган ике яклы зарарлану төрле балачак вакытында бераз күрү кимчелекләренә һәм кылыйлыкка китерә ала.
•	Бер яклы зарарлану очраклары гадәттә кылыйлык, бәбәкнең афферентлы үткәрүчәнлеге өлешчә бозылуы һәм зарарланган күз белән ышанычсыз төбәлүе белән билгеләнә. Уртача зарарлануда сәламәт күзне каплап күрү үткенлеген яхшыртырга була.
2.	Билгеләре
Монтастрюк-Савес
Монтастрюк-Савес — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Күрү нервының гипоплазиясе
Ачыклау
•	Күрү үткенлеге нормаль була яки төрле дәрәҗәгә кадәр төшә ала.
•	Концентрик хориоретиналь атрофия нәтиҗәсендә кечкенә соры диск гипопигментациянең сары каймасы белән чолгап алынган (икеләтә боҗра симптомы - рәс. 3.41а); тышкы боҗра гадәттә дискның кыры ничек булачагын күрсәтә.
•	Дискның кечкенә зурлыгына карамастан, ретиналь тамырлар гадәти калибрлы, ләкин бормалы була ала (рәс. 3.41б).
•	Кайвакыт диск гиперпигментациясен күзәтәләр.
3.	Башка күренешләр зарарлану авырлыгына карап төрлечә була. Аларга астигматизм, күрү кыры кимчелекләре, дисхроматопсия, бәбәкләрнең афферент какшаулары, фовеоляр гипоплазия, аниридия, микрофтальм, кылыйлык һәм нистагм керә. Уртача зарарлануда гиподиагностика мөмкин.
Бергә булган системалы патология
КНД гипоплазиясе еш кына баш миенең урта төзелешләрендә үсеш кимчелекләре белән бергә була. Ешрак де Морсиер синдромы (септооптик дисплазия) очрый, якынча 10% очракта.
КН-ның ике яклы гипоплазиясеннән кала, ул түбәндәгеләр белән сыйфатлана:
•	Ачык бүлгенең булмавы һәм сөялсыман өлешнең үсеш кимчелекләре (рәс. 3.40e кара).
•	Аз гормон дәрәҗәсе белән гипопитуитаризм еш күзәтелә; иртә ачыклаганда гормональ кимчелекне төзәтеп сәламәт үсешне дәвам итәргә мөмкин. КН-ның ике яклы гипоплазиясендә челтәркатлаудагы веналарның бормалыгы гормональ дисфункциянең потенциаль билгесе була алган дигән фараз бар.
Белиха
Белиха — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пояна-Маджоре
Пояна-Маджоре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Эглён (Югары Прованс Альплары)
Эглён (Chaudon-Norante) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Западный Динь-ле-Бен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,89 км².
Препорше
Препорше — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Буборн
Буборн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забукове-при-Раки
Забукове-при-Раки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хуанита (кратер)
Хуанита — Венера планетасының 62.8°N, -90°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 19,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хуанита кратеры испан хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
(518) Халва
(518) Халва  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1903 елның 20 октябрендә Р. С. Дуган тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1903 MO» саналган.
321 (сан)
321 (өч йөз егерме бер) - 320 белән 322 арасындагы натураль сан.
Поладлы (Гобустан)
Поладлы  (Poladlı ) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
Субашы (Огузэли)
Субашы (Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Теләче районы гербы
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы гербы — муниципаль берәмлекнең рәсми символы булган танып-белү, хокук билгесе.
Герб Теләче районы советының 69 нчы карары белән 2006 елның 23 декабрендә расланган.
Герб тасвирламасы
Яшел башлыклы кызыл кырда көмеш үлчәүләр сурәтләнгән. Үлчәүләрнең алтын уклары аска караган, уң касәсе алтын,  сул касәсе иген белән тулган, үлчәү яшел төс белән кызыл кыр арасында тора.
Район үзәге Теләченең борынгы тарихы бар. Аның нигезе Алтын Урда һәм иртә Казан ханлыгы чорына карый. Авыл зур ярминкә белән мәгълүм була, бу гербта үлчәүләр рәсеме белән чагылдырылган, аларның касәләре тәңкәләр һәм ашлык белән тутырылган.
Тулы чәчәкле үлчәүләр Теләче районының элеккеге бөеклеген дә, аның заманча үсеш потенциалын да гәүдәләндерә. Моннан тыш, алтын тәңкәләр районның бай тарихи-мәдәни мирасына аллегорик рәвештә күрсәтәләр, аның территориясендә уникаль археологик һәйкәлләр урнашкан.
Алтын төс уңыш, байлык, акыл һәм хөрмәт символы.
Кызыл төс батырлык, көч, хезмәт сөючәнлек, матурлык һәм бәйрәм символы.
Яшел төс табигать, сәламәтлек, яшьлек, тормыш үсеше символы.
Герб тарихы
Гербны эшләү Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Геральдика Советы тарафыннан Россия геральдистлар Союзы белән берлектә Рамил Хәйретдинов (Казан), Радик Салихов (Казан), Константин Моченов (Химки), Кирилл Переходенко (Конаково), Оксана Фефелова (Балашиха), Оксана Афанасьева (Мәскәү) составында башкарыла.
Андреевка (Бөре районы)
Андреевка — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Перипапилляр стафилома
Перипапилляр стафилома — очраклы, гадәттә бер яклы халәт, бу очракта чагыштырмача нормаль диск атрофияле үзгәргән тышча, хориоидея һәм челтәркатлауның пигментлы эпителие  белән тирән экскавация төбендә урнаша (рәс. 3.42б). Күрү үткенлеге шактый кимегән, челтәркатлауның урынлы   кубарылуы мөмкин. Экскавация белән оптик дискның башка аномалияләреннән аермалы буларак бу патология башка тумыштагы яки системалы  чирләр белән сирәк бергә була.
Приселци (Варна өлкәсе)
Приселци  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Уя
Югары Уя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 388 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2198
NGC 2198 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Дейтон (Невада)
Дейтон  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Деречифтлик (Алтыэйлүл)
Деречифтлик (Dereçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нехтын-Пырын-Яха
Нехтын-Пырын-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Иту-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Забуковиця
Забуковиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нехтын-Пырын-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воля-Лобудзька
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуку-де-Мижлок
Жуку-де-Мижлок — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Миянесултан (Алаҗа)
Миянесултан (Miyanesultan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Чайкув (Турецкий повяты)
Чайкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарлотт (Мичиган)
Шарлотт  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шарлотт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прамаджоре
Прамаджоре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кампомолино (Тревизо)
Кампомолино — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампомолино Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күрү нервындагы дискның дисплазиясе
Күрү нервындагы дискның дисплазиясе — ул моңарчы аталган бүленешләргә кермәгән кискен деформацияләнгән диск (рәс. 3.42в).
Монт-Вернон (Нью-Гэмпшир)
Монт-Вернон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джудит (кратер)
Джудит — Венера планетасының 29.1°N, -104.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 16,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Джудит кратеры яһүд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Бель (гмина Острув-Мазовецка)
Бель  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1308) Халлерия
(1308) Халлерия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 12 мартында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 EB» саналган.
Пуазе
Пуазе — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
322 (сан)
322 (өч йөз егерме ике) - 321 белән 323 арасындагы натураль сан.
Завинек
Завинек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кенсен
Кенсен — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Просечен
Просечен — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Монтегю-Буржак
Монтегю-Буржак — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Просечен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буденбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нуссвиллер-Сен-Набор
Нуссвиллер-Сен-Набор (Nousseviller-Saint-Nabor) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,13 км².
Корга (Кенга кушылдыгы)
Корга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кенга елгасының сул ярына тамагыннан 435 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
323 (сан)
323 (өч йөз егерме өч) - 322 белән 324 арасындагы натураль сан.
Субашы (Дефне)
Субашы (Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2199
NGC 2199 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Папиллореналь синдром
Бөер аномалияләре белән сыйфатланган аутосом-доминантлы чир. Дисклар гадәти зурлыкта булып, алар тирәсендә пигментация бозылуларының төрле вариантлары була ала. Колобома булган дисклардан аермалы буларак экскавация үзәктә урнаша һәм челтәркатлауның үзәк тамыр системасын цилиоретиналь тамырлар алыштыру өчен диск «буш» сыман күренә.
Головино (Подосиновец районы)
Головино (Головино) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Воля-Локотова
Воля-Локотова — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәдәфли
Сәдәфли (Sədəfli ) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
Преганцьоль
Преганцьоль — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Моданлы (Агын)
Моданлы (Modanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Агын илчесенә караган бер авыл (köy).
Монтегю-Лораге
Монтегю-Лораге — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бель (Седлецкий повяты)
Бель  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шебойген (Мичиган)
Шебойген  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шебойген шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәтгәрәй Хәсәни
Әхмәтгәрәй Сибагатулла улы Хәсәни — татар нәшире, тәрҗемәче, меценат.
Ул 1883 елның 30 июнендә хәзерге Арча районының Иске Ашыт авылыннан чыккан Казан сәүдәгәре гаиләсендә туган, Казанның атаклы «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә белем алган.
Аның тарафыннан 1907-1921 елларда эшләнгән "Гасыр" исемле китап нәшрияты оештырылган һәм анда татарның эчтәлек ягыннан иң яхшы китаплары дөнья күргән.
Әхмәтгәрәй Хәсәни һәм аның хатыны Зәйнәп Хәсәни 1912-1918 елларда XX гасыр татар матбугатының иң яхшы, матур иллюстрацияле «Аң» журналын чыгарганнар. Биредә Габдулла Тукай, Гаяз Исхакый, Галимҗан Ибраһимов, Фәтхи Бурнаш, Сәгыйть Сүнчәләй һәм башкалар үз әсәрләрен бастырганнар. Әхмәтгәрәй Хәсәнинең шулай ук пьесалар язуы, урысчадан Антон Чехов әсәрләрен тәрҗемә итүе мәгълүм. Хәсәниләр гаиләсе Габдулла Тукай, Фатих Әмирхан белән шәхси дуслар булганнар.
Олы күңелле татар зыялысы Әхмәтгәрәй Хәсәни дә, гаиләсе белән берлектә, тоталитар режим эзәрлекләвенә дучар булган. Ул 1934 елда вафат була.
Миязәк (Бөре районы)
Почта индексы — 452466, — 80213822001.
Пчелник (Варна өлкәсе)
Пчелник  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайче (Злотовский повяты)
Чайче  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Завино
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күрү нервының аплазиясе
Күрү нервының аплазиясе — КНД булмаган яки үсеш алмаган, ә челтәркатлау тамырлары юк яки аз санлы аномаль тамырлардан торган бик сирәк патология. Челтәркатлау пигментациясе бозыла ала, аеруча диск булырга тиеш урында. Шулай ук башка офтальмологик һәм системалы үсеш кимчелекләре дә мөмкин
Джекпот (Невада)
Джекпот  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джекпот халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлмәт агломерациясе
Әлмәт (Әлмәт-Бөгелмә-Лениногорск) агломерациясе — полицентрик шәһәр агломерациясе, Татарстанның көньяк-көнчыгышында агломерация-конкурбация, халык һәм әһәмияте буенча республикада өченче агломерация булып тора.
Зөләйха Хәкимҗанова
Зөләйха Хәкимҗанова — күренекле татар актрисасы, Татарстанның халык артисткасы.
Әлмәт агломерациясе
Кысан агломерация халкы 0,5 млн. кеше, ә Сарман районының Җәлил бистәсе һәм Баулы һәм Ютазы районнарының авыл җирлекләре белән 0,54 млн. кеше (соңгы ике район бер үк вакытта географик яктан бик якын күрше Башкортстанның Октябрьский һәм Туймазы шәһәрләре агломерациясенә тартыла).
Зөләйха Хәкимҗанова
Ул 1950 елның 30 июнендә Әстерхан өлкәсендә Нариман районы Осиный бугор авылы туа. 8 сыйныфны тәмамлый аннан соң Нариман халык театрында эшли башлый. «Ай тотылган төндә» трагедиясендә Зөбәрҗәт ролен башкара.
Әлмәт агломерациясе
Әлмәт агломерациясе - Әлмәт икътисади зонасының үзәге, республикада, 2030 елга кадәр Татарстан Республикасының социаль-икътисади үсеш стратегиясе нигезендә бүлеп бирелгән.
Зөләйха Хәкимҗанова
1974 елдан башлап ул Республика күчмә театрында эшли башлый. Беренче мөстәкыйль роле — К. Гольдонинның «Ике хуҗаның хезмәтчесе» комедиясендә хезмәтче малай Джакомо. Соңрак, тәҗрибә туплап, ул хикмәтле, характерлы рольләрдә уңыш казана башлый. Уены эмоциональ, колоритлы.
Рольләре арасында «Ак тәүбә, кара тәүбә»дә Алинә, «Ефәк баулы былбыл кош»та Шифан, «Хушлашырга иртәрәк бит әле»дә Фаягөл, «Сөяркә»дә Хатимә, «Тол хатыннар көймәсе»ндә Аида, «Гайфи бабай, өйлән давай!»да картның кызы Наилә, «Хуҗа Насретдин»дә Сәхилә карчык һәм башка бик күп образлар бар.
324 (сан)
324 (өч йөз егерме дүрт) - 323 белән 325 арасындагы натураль сан.
Әлмәт агломерациясе
Тарих
Агломерация XX гасыр уртасында, илдә Ромашкино нефть ятмасы зурлыгы буенча икенче урында, республиканың көньяк-көнчыгышында ачылу һәм үзләштерү белән бәйле рәвештә барлыкка килә башлый. Башта нефть чыгару урыннарына хезмәт күрсәтүче җирлекләрдән формалаша. Соңрак агломерация икътисады республиканың Әлмәт икътисади зонасы территориаль-җитештерү комплексы (ТПК) кысаларында тыгыз җитештерү элемтәләре булган шәһәр-үзәкләрдә катнаш машина төзелеше производстволары һәм башка хезмәт күрсәтүче сәнәгать предприятиеләре булдыру хисабына диверсификацияләнә.
Икътисад
Нефть чыгару һәм агломерациянең башка производстволары һәм ТПКның республиканың тулаем региональ продуктының 30 % тан артыгын бирә. Икътисадның төп тармагы - «Татнефть» һәм кайбер вак предприятиеләр җитештерә торган нефть чыгару. Кайбер башка нефть чыгару ТҖКларыннан аермалы буларак, биредә җитештерү циклы буенча нефть химиясе һәм нефть эшкәртү предприятиеләре юк диярлек (алар республиканың якын урнашкан башка ТПК — Түбән Камада урнашкан). Шул ук вакытта агломерациядә һәм ТПКДАда нефть чыгару белән машина төзелеше предприятиеләре тыгыз бәйләнгән.
(2688) Галлей
(2688) Галлей  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Әлмәт агломерациясе
Транспорт
Маятник һәм башка агломерацияләргә сәфәрләр шәһәр яны поездларында (рельс автобусы), автобусларда һәм маршрут таксиларында, шулай ук шәхси һәм җитештерү автотранспортында бара.
(2688) Галлей
Тарихы
1982 елның 25 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 HG1» саналган.
Әлмәт агломерациясе
Транспорт
Агломерация аша Мәскәү – Ульяновск – Бөгелмә – Уфа һәм Әгерҗе – Яр Чаллы – Акбаш тимер юл линияләре уза, Әлмәт һәм Түбән Мактамага бъленешлщре бар.
Бөгелмә шәһәреннән төньякка таба Бөгелмә төбәк аэропорты урнашкан.
Бич (Рыбница кушылдыгы)
Бич — Россия территориясеннән ага торган елга. Орлов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Рыбница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Буденхайм
Буденхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күрү нервындагы дискның пигментациясе
Күрү нервындагы дискның пигментациясе аерым яки аның гипоплазиясе белән бәйле була ала.
Пуаль (Ньевр)
Пуаль — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Юмаисат (кратер)
Юмаисат — Венера планетасының 15.1°N, -135.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Юмаисат кратеры кумык хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Нельсон (Нью-Гэмпшир)
Нельсон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Об (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,31 км².
Ламе (коммуна)
Ламе — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Кампомолино (Кунео)
Географиясе
Кампомолино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Завине
Завине — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жуку-де-Сус
Жуку-де-Сус — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равна (Варна өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2200
NGC 2200 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Дженоа (Невада)
Дженоа  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дженоа халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтегю-сюр-Сав
Монтегю-сюр-Сав — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Кудья (Амелич кушылдыгы)
Кудья  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Амелич елгасының уң ярына тамагыннан 90 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Кайзасс
Кайзасс — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барзас елгасының сул ярыннан 75 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Кудья (Амелич кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кайзасс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Воля-Любянковска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кайзасс
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прессана
Прессана — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
325 (сан)
325 (өч йөз егерме биш) - 324 белән 326 арасындагы натураль сан.
Бельно (Мазовия воеводалыгы)
Бельно  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татарстан Республикасының РТРС радиотелеүзәге
Татарстан Республикасы радиотелевизион тапшыру үзәге («Татарстан Республикасы РТПЦ» РТРС филиалы) — Россия телевидение һәм радиотапшырулар челтәре бүлекчәсе (РТРС), Татарстан Республикасының цифрлы һәм аналоглы телевизион һәм радиотапшыру эфирларының төп операторы.
Бельно (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татарстан Республикасының РТРС радиотелеүзәге
1929 — 1991
1932 елның гыйнварында Казанда РВ-17 серияле җитештерү буенча 10 киловаттлы радиостанция файдалануга тапшырыла.
Бөек Ватан сугышы башыннан Республиканың барлык радиотапшыру һәм радиоэлемтә объектлары, радиостанцияләр, аппарат, радиобюро һәм кабул итү станцияләре бердәм предприятиегә — Казан кабул итү-тапшыру радиоүзәгенә берләштерелә. Радиокомитет хезмәткәрләренең яртысыннан артыгы мобилизацияләнгән. Музыкаль һәм күңел ачу программаларының күләме кискен кимегән. Эфирның зур өлешен Совинформбюро хәбәрләре алган.
Халык комиссариатынның 1941 елның 13 сентябрендәге боерыгы белән Казанда кабул итү-тапшыру радио үзәге төзелә. 1942 елның гыйнварына передатчик монтажлана, энергияне тукландыру системасы, антенна хуҗалыгы җайга салына. РВ-84 радиотапшыручысы 1942 елның февралендә эфирга чыга.
Чайче (Пильский повяты)
Чайче  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татарстан Республикасының РТРС радиотелеүзәге
1929 — 1991
1955 елда Казан кабул итү-тапшыру радио үзәге Татар радиоүзәге дип үзгәртелә (1967 елның февраленнән ул яңадан Казан радиоүзәге дип атала башлый). 1955 елның 27 февралендә Казанда Казан һәвәскәрләр телеүзәгенең беренче тапшырулары башлана. Беренче телевизион тапшыру вакытында эфирга Иоганн Штраус музыкасы яңгыраган «Большой вальс» кинофильмы тапшырыла.
«Правда» газетасы корреспонденты 1955 елның 2 апрелендә Казанда кече телевидение үзәге эшли башлавын һәм аның сынау тапшыруларында сурәтнең һәм тавышның канәгатьләнерлек сыйфатта булуын хәбәр итә.
Беренче вакытта кече телеүзәк кинофильмнар һәм киножурналлар гына тапшырган. Соңрак студия тапшырулары башлана.
1959 елның 1 августында РСФСР элемтә министрлыгының Казан телеүзәге оештырыла. 1959 елның 12 октябрендә 60—70 км тарату радиусы белән Казан телеүзәгенең тәҗрибә телетапшырулары трансляциясе башлана. Беренче «сынау» тапшырулары Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының бер бинасыннан эфирга чыга. 1959 елның 3 ноябрендә тапшырулар Шамил Усманов урамы, 9 йорт адресы буенча урнашкан яңа телестудиядән чыга башлый.
1962 елда Казан телеүзәге Үзәк телевидениенең беренче программасын ретрансляцияләү һәм үз программалары белән Үзәк телевидениега чыгу мөмкинлеген ала. 1968 елның 1 гыйнварыннан Казанда бер үк вакытта ике программаның: Үзәк телевидениенең беренче программасының һәм җирле Казан студиясенең программаларының даими телетапшырулары башлана. 1969 елда Республика радиотелевизион тапшыру станциясе оештырыла (РРТПС).
Хәзерге заман тарихы
1992 елның июленнән 2007 елның февраленә кадәр Татарстан Республикасының радиотелевизион тапшыру үзәге Татарстан Республикасының элемтә тармагының әйдәүче предприятиеләренең берсе буларак Татарстан Республикасы элемтә министрлыгы структурасына керә.
2000—2004 елларда радиотелеүзәк «Татарстан — Яңа Гасыр» региональ телеканалының эфир трансляциясе өчен 114 телевизион станциядән торган челтәрне булдыра.
2009 елның маенда радиотелеүзәк «Татарстан Республикасы РТПЦ» РТРС филиалы була. 2011 елда Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов һәм РТРС генераль директоры Андрей Романченко белән радиотелеүзәк җитәкчелеге катнашында узган очрашуда күп фатирлы торак йортларда телевидениенең коллектив кабул итү системасын (ТККС) торгызу турында карар кабул ителә. Татарстан Республикасы мәгълүматлаштыру һәм элемтә министрлыгы, РТРСның Татарстандагы филиалы белән берлектә, Республика Министрлар Кабинетының иске күпфатирлы йортларда ТККС торгызу һәм яңа йортларда ТККС булдыру турындагы күрсәтмәсе проектын әзерли. Әлеге күрсәтмә нигезендә ТККС республиканың барлык шәһәрләрендә реконструкцияләнә.
2012 елның 1 мартында РТРС филиалы Казанда DVB-T2 стандартындагы цифрлы телевизион трансляцияне башлый. Татарстан мондый стандарттагы тапшыруларны башланган Россиянең беренче төбәге була. Универсиада башына РТРС филиалы республиканың башка эре шәһәрләрендә — Яр Чаллы, Түбән Кама, Лениногорск, Шәмәрдән, Чистай һәм Баулыда цифрлы эфир телевидениесен башлый.
2017 елда Татарстан Республикасында региональ цифрлы тапшыруларга старт бирелә. 2018 елда РТРС филиалы беренче мультиплекс телеканалларының трансляциясен 16:9 форматына күчерүне тәмамлый. 2018 елның 25 декабрендә «Татарстан Республикасы РТПЦ» РТРС филиалы икенче мультиплексны тапшыру өчен 87 пунктны файдалануга тапшыра. 20 эфир телеканаллары республика халкының 99,37 проценты өчен ачык була.
Тапшырулар оештыру
Тартарстан Республикасында РТРС күрсәтә:
Бүләкләр
2011, 2014 һәм 2018 еллардагы эш нәтиҗәләре буенча «Татарстан Республикасы РТПЦ» РТРС филиалы ел саен үткәрелә торган корпоратив конкурста җиңүче дип таныла.
Ютика (Мичиган)
Ютика  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ютика шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моллаали (Сивриҗе)
Моллаали (Mollaali) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Сивриҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Сүндү
Сүндү (Sündü ) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
(3944) Хеллидей
(3944) Хеллидей  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 24 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WP1» саналган.
Бузенберг (Пфальц)
Бузенберг  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ютта (кратер)
Ютта — Венера планетасының °N, -142.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ютта кратеры фин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Заводице
Заводице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дереюрт (Һайрат)
Дереюрт (Dereyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Субашы (Инҗесу)
Субашы (Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Инҗесу илчесенә караган бер авыл (köy).
Калган гиалоид артериясе
Калган гиалоид артериясе — бер яклы патология, 95% очракта җитлекмәгән сабыйларда һәм сирәк өлкәннәрдә очрый.
•      Глиаль калдыклар  дисктан ясмыкка кадәр сузыла (клокет юлы - рәс. 3.43а).
•      Ясмыкның арткы  котыбында капсула белән тоташу ноктасында Миттендорф ноктасын ясап артериядә  кан була ала (рәс. 3.43б).
Бергә булган офтальмологик патология. Пыяласыман җисемнең арткы кистасы, КНД колобомасы, КН гипоплазиясе.
Нечайка
Нечайка – Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кече Кенәле елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монтескьё-Вольвестр
Монтескьё-Вольвестр — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Равна-Гора (Варна өлкәсе)
Равна-Гора  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норт-Гемптон (Нью-Гэмпшир)
Норт-Гемптон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джонсон-Лейн (Невада)
Джонсон-Лейн  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джонсон-Лейн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чапури
Чапури — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2201
NGC 2201 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Езжа (елга)
Езжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Колыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Аккаен (Бөре районы)
Аккаен — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Пуг-лез-О
Пуг-лез-О — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Езжа (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аккаен (Бөре районы)
Почта индексы — 452466, — 80213822002.
Премийа
Премийа — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Кампоморто (Павия)
Кампоморто — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампоморто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Заводне
Заводне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуос-д'Альпаго
Пуос-д'Альпаго — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Воля-Маженска
Воля-Маженска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жилая Мушня
Жилая Мушня — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ковжа елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).