cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Боречня-Велика
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарри Поттер һәм фәлсәфә ташы
Гарри Поттер һәм фәлсәфә ташы (ингл. Harry Potter and the Philosopher’s Stone) — Гарри Поттер турындагы романнар сериясенең беренче китабы.
Сюжет
Китапның башында Гарри Поттерны Дамблдор, Минерва Макгоногалл, Рубеус Хагрид тарафыннан Дурслләр гаиләсенә илтүе сурәтләнә. Бу вакытта тылсымчыга 1 яшь була. 11 яшендә Гарри Поттерны Хагрид, явыз Дурслләрдән Хогвартска алып китә. Поездта ул Рон Уизли һәм Гермиона Грейнджер белән таныша. Хогвартста Гарри тылсым фәннәрен өйрәнә. Мәктәптә аның дуслары да, дошманнары да була. Уку елы башында ук Дамболдор, директор буларак, бер аерым бүлмәгә керүне тыя. Әмма Гарри, Рон һәм Гермиона ялгыш шул бүлмәгә керәләр һәм анда өч башлы этне күрәләр. Алар монда нидер яшерелгәнен аңлыйлар. Раштуа бәйрәмендә Гаррига әтисенең күрмәс-мантиясен бүләк итәләр. Аның ярдәмендә ул төннәрен яшерен китапханәгә йөри. Озакламый тыелган бүлмәдә фәләсәфы ташы яшерелгәне беленә. Аны Волан-де-Морттан саклап, шунда яшергәннәр. Китап ахырында Гарри дуслары белән шул бүлмәгә керә һәм фәлсәфә ташын Волан-де-Мортның игезәге Квиреллдан алып кала, ә Квирелл үзе үлә.
HD189564
HD189564 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Шропшир
Шропшир (Shropshire) — Англия көнбатышында урнашкан церемониаль графлык. Уэст-Мидлендс регионына керә. Башкаласы — Шрусбери, иң зур шәһәре — Телфорд.
Графлыкның халык саны — 449 000 кеше (2004). Бу күрсәткеч белән Шропшир башка графлыклар арасында 42 нче урынны биләп тора.
Мәйданы — 3487 км². Көнбатышта Велс белән чиктәш.
(17097) Ronneuman
(17097) Ronneuman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JX31» саналган.
(9511) Klingsor
(9511) Klingsor — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5051 T-3» саналган.
Кыма
Кыма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 315 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 219 км.
Цагельня (Балатнянски авыл советы)
Цагельня  (Цагельня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Кыма
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цагельня (Балатнянски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Грабин (Ополе воеводалыгы)
Грабин  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лост-Крик (Көнбатыш Виргиния)
Лост-Крик  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ниигата (шәһәр)
Ниигата — Япония дәүләтенең Ниигата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ниигата шәһәре 1889 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 813053 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1120 кеше тәшкил иткән.
Подоплеки
Подоплеки (Подоплеки) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Чаң Кайши
Чаң Кайши (Chiang Kai-shek, ; 31 октябрь 1887 — 5 апрель 1975) — Кытайның хәрби һәм сәяси эшлеклесе. Сунь Ятсенның вафатыннан соң 1925 елда Гоминьдан фиркасен җитәкли. Кытай Җөмһүриятенең президенты, маршал һәм генералиссимус.
Пирәзә
Пирәзә (Pirəzə ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
(17098) Ikedamai
(17098) Ikedamai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE34» саналган.
Нойкирхен-Бальбини
Нойкирхен-Бальбини — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гриффиндор
Residències de Hogwarts Škola čar a kouzel v Bradavicích Hogwarts Handlungsorte der Harry-Potter-Romane Τοποθεσίες της σειράς Χάρι Πότερ Hogwarts הוגוורטס Domovi u Hogwartsu Roxforti házak Asrama Hogwarts Case di Hogwarts Rumah Hogwarts Husene ved Galtvort høyere skole for hekseri og trolldom Hogwarts Hogwarts
Венець-Залесе
Венець-Залесе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тартаругалзинью
Тартаругалзинью — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амапа штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Яңа Корман
Яңа Корман (Новое Курманово) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ит
Ит — ашамлык өчен суелган хайванның түшкәсе яки бер кисәге (эчке әгъзалар, үпкә-бавыр, эчәкләр гадәттә ит дип саналмый). Кайвакыт ит дип мускулларның гади телдә йөри торган атамасы.
Яңа Корман
Халык
Халык саны динамикасы:
Лома-Рика (Калифорния)
Лома-Рика  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ит
Ит төрләре
Киләсе медәл (исемлек) төрле мәдәнияттә кулланылган хайван итләренең төрләрен күрсәтә:
Лома-Рика (Калифорния)
Географиясе
Лома-Рика халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ит
Ит төрләре
"'Сүтмиләр"':
Яңа Корман
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (6%), башкортлар (92%).
Ит
Ит төрләре
"'Канатлы"': тавык ите, үрдәк ите, каз ите, күркә, (күгәрчен, бүдәнә, фазан, боҗыр (түгәрәк), вальдшнеп) һ.б.
"'Сөйрәлүчеләр"': ташбака, кәлтә, елан, игуана, тимсах, аллигатор.
Каработак (Олы Кумак кушылдыгы)
Карабутак — Олы Кумак елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кумак елгасының уң ярыннан 115 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кыртей
Кыртей — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 413 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күрәкарау
Аметропиянең аерым төре. Киң таралган сәбәбе — озынлыкка зурайган күз алмасы, шуңа күрә челтәркатлау фокаль яссылыктан тыш урнаша. Сирәк варианты — күзнең сындыру системасы нурларны кирәктән артык җыйган очрак (һәм нәтиҗәсендә алар челтәркатлауда түгел, ә аның алдында җыела). Һәр очракта да, ерак әйберләрне караганда челтәркатлауда төгәл булмаган, тонык сурәт барлыкка килә.
Кеше якында әйбәт күрә, ә ерактан начар һәм бу проблеманы хәл итү өчен ул тискәре мәгънәле оптик көчле күзлекләр яки контактлы линзалар куллана ала.
Күрәкарау сәбәпләре
Миопия геннарга бәйле авыру, нәтиҗәсендә күз алмасы формасы сузыла. Еш очракта яшүсмер чакта үсеш ала.
Әгәр вакытында чаралар күрмәсәң, күрәкарау көчәя бара һәм ул күздә кире кайтмаслык җитди үзгәрешләр һәм шактый күрү начарлануына китерә ала. Һәм нәтиҗәсе — өлешчә яки тулысынча эшкә сәләтлекне югалту.
Күрәкарау шулай ук кератоконус (мөгезматдә формасы үзгәрүе), җәрәхәт нәтиҗәсендә күз ясмыгы күчү (астаю, таю), күз ясмыгы склерозы (өлкән яшьтә) өчен килеп чыга ала. Күрәкарауны уңышлы дәваланган аккомодация спазмыннан аера белергә кирәк.
Күрәкарау проблемасын хәл итү
Күпчелек очракта күрәкарау күз алмасының алгы-арткы зурлыгы арту белән бара. Бу проблема күзлек яки контактлы линза (кию вакытында гына), ортокератологик линза (салудан соң берничә сәгатькә) яки рефракцион хирургия ярдәмендә хәл ителә.
Бориславице-Замкове
Бориславице-Замкове — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Күрәкарау
Күрәкарау проблемасын хәл итү
АКШның Милли Сәламәтлек Институты сүзләре буенча миопияне булдырмау чаралары юк, ә күзлек һәм контактлы линзалар куллану бу авыруның үсешенә тәэсир итми.
Күрәкарау төрләре
Офтальмологиядә күрәкарауны түбәндәге төрләргә бүлү кабул ителгән :
Бориславице-Замкове
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күрәкарау
Күрәкарау дәрәҗәләре
Чирнең авырлыгына карап күрәкарауда өч дәрәҗәне аералар: Югары миопия шактый зур саннарга кадәр җитә ала: −15, −20, −30 D.
Түбән һәм уртача күрәкарау дәрәҗәсендә, кагыйдә буларак, ераклык өчен тулы яки тулы диярлек оптик коррекция кулланыла һәм якын аралыкта эш өчен (1-2 диоптрийга) түбәнрәк линзалар кулланыла.
Күрәкарау тумыштан да килә ала, тагын вакыт узу белән дә барлыкка килә ала, кайбер чакта үсеш алып - көчәя бара. Югары күрәкарау дәрәҗәсендә —  "ераклык" һәм "якынлык" өчен мәгънәсе түзә алучанлык белән билгеләнгән даими коррекция кулланыла. Әгәр күзлек күрү үткенлеген җитәрлек арттырмаса, контактлы коррекция тәкъдим ителә.
Күрәкарауны төзәтү ысуллары
Хәзерге вакытта 7 танылган күрәкарауны төзәтү ысулы бар, шулардан: күзлек, ялганма линза, күрүнең лазерлы коррекциясе, күз ясмыгын рефракцион алмаштыруы (ленсэктомия), ясалма линза имплантациясе, радиаль кератотомия һәм кератопластика. Күрәкарау дәрәҗәсенә карап кешегә күзлеккә даими яки вакытлыча (әйберне ераклыкта танып алу кирәк булганда гына) ихтыяҗ була ала, мәсәлән телепрограмма һәм кинофильмнар караганда, машина йөрткәндә яки санак алдында эшләгәндә.
Күрәкарауда күзлек пыяласы һәм контактлы линза көче тискәре сан белән билгеләнә. Рефракцион хирургия күзлек яки контаклы линза куллану ихтыяҗын киметә яки тулысынча юк итә ала. Шундый операцияләр бик еш махсус лазерлар белән башкарыла.
Күрәкарауны төзәтү — фоторефрактив кератэктомия (ФРК).
HD189574
HD189574 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Күрәкарау
Күрәкарауны төзәтү ысуллары
Соңгы елларда күрәкарауны төзәтүдә аеруча бик зур кызыксынуны,193 нм озынлыктагы дулкынлы эксимер лазерлар кулланган, фоторефракцион кератоэктомиянең (ФРК) яңа технологиясе уята.
Күрәкарауны төзәтүдә эксимер лазерны куллану турында 1983 елдагы беренче хәбәрдән алып, хәзерге вакытка кадәр бу ысулның күз авыруларын дәвалау тәҗрибәсендә мөмкинлекләрен өйрәнү көчле бара.
Хәзерге вакытта "классик ФРК"ның яхшы нәтиҗәләре 6,0 диоптрийга кадәр күрәкарауда фараз ителә. Күрәкарауның югарырак дәрәҗәсендә ТрансФРК ысулын кулланырга кирәк, башкача күрәкарау регрессия ихтималы барлыкка килә, хәер, аны кабат ФРК белән төзәтеп була.
HD189574
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Күрәкарау
Күрәкарауны төзәтү ысуллары
Күрәкарауны төзәтү — лазерлы кератомилёз (LASIK), (ЛАСИК).
Лазерлы кератомилёз — күрәкарау, үтәкарау һәм астигматизмны төзәтү буенча катнаштырылган лазерлы-хирургия операция. Операция иң югары технологияле һәм пациент өчен аеруча уңайлы санала, чөнки кыска вакыт эчендә һәм авыртусыз максималь мөмкин булган күрүне күзлексез һәм контактлы линзасыз кайтарырга мөмкинлек бирә. Кайбер очракларда күрәкарау (−15 D кадәр), үтәкарауны (+10 D кадәр), ә тагын астигматизмның күп очракларын төзәтү мөмкин.
Лазерлы төзәтү — операция технологиясе.
Шуны аңларга кирәк, төзәтү чынлыкта - күрүне кайтару түгел ул. Төзәтү күрәкарауны дәваламый, ә мөгезматдәнең өске катламының профилен лазер ярдәмендә үзгәртеп, аны компенсацияләргә мөмкинлек бирә. Мөгезматдәнең өске катламында корама рәвешендә кисем ясала һәм санак белән идарә ителгән лазер киселгән урында берничә секунд дәвамында мөгезматдәнең оптик өслеген, сурәтне челтәркатлауга төгәл төшә торган итеп, үзгәртә һәм шулай гадәти күрү тулысынча кайта. Аннары киселгән корама урынына кайтарыла һәм шулай мөгезматдәнең өске катламы зарарланудан сакланып кала. Кайбер өстәмә тәэсирләр була ала, шулардан берсе — пыяламысан җисем деструкциясе. Куркыныч минималь булсын өчен операция алдыннан җентекләп тикшеренү уздырырга кирәк.
Күрәкарау өзлегүләре
Күрәкарауны үз вакытында дәваламасаң яки дөрес төзәтмәсәң, авыру үсә ала һәм аның күз агы стафиломасы (бүлтәю), челтәркатлауга һәм пыяласыман җисемгә кан саву һәм дистрофиясе, авыр очракларда аларның кубарылуы кебек өзлегүләре барлыкка килә ала.
Күрәкарау һәм хәрби-табиб экспертизасы
Күрәкарау авырулар тәртибендә 34 нче мәкаләдә исәпкә алына (рас. РФ Правительствосы карары 04.07.2013 алып N 565):
Сенека-Гарденс (Кентукки)
Тарихы
Сенека-Гарденс шәһәре  елда нигезләнгән.
Чула-Мике
Чула-Мике — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабина (Ополе воеводалыгы)
Грабина  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буча (Румыния)
Буча — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жермен-Лаваль (Луара)
Сен-Жермен-Лаваль — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бейтепе (Бейпазары)
Бейтепе (Beytepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(9512) Фэйцзюньлун
(9512) Фэйцзюньлун — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1966 елның 13 февралендә галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1966 CM» саналган.
Галапьян
Галапьян — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Нойкирхен-форм-Вальд
Нойкирхен-форм-Вальд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таруман (Сан-Паулу)
Таруман  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Санта-Энграсия-дель-Хубера
Санта-Энграсия-дель-Хубера — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Цагельня (Гомельский районы)
Цагельня  (Цагельня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Грабице (Ополе воеводалыгы)
Грабице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мустафа Кемал (Торослар)
Мустафа Кемал (Mustafa Kemal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казе Катани (Римини)
Казе Катани — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Катани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кече Боровая (Чикшина кушылдыгы)
Кече Боровая — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Чикшина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17099) 1999 JE37
(17099) 1999 JE37 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE37» саналган.
Царкове (Буда-Кашалёвский районы)
Царкове  (Царкоўе ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17100) Kamiokanatsu
(17100) Kamiokanatsu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JT37» саналган.
(9513) 1971 UN
(9513) 1971 UN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 16 октябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UN» саналган.
Касивадзаки
Касивадзаки — Япония дәүләтенең Ниигата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Касивадзаки шәһәре 1940 елның 1 июлендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 93506 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 211 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 442.70 км² тәшкил итә.
Сен-Жермен-ла-Монтань
Сен-Жермен-ла-Монтань — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Tokio fond birjası
Tokio fond birjası (yapunça 東京証券取引所 - To:kö: sö:ken torihikicö) - Tokio şähärendä urnaşqan Yapunstan töp fond birjası. Kapitallaştıru buyınça dönya oçençe birjası.
Birjada 2292 şirkät qimmätle käğäze bäyälänä.
Bazar kapitallaştıruı buyınça tik Nyu-York fond birjasına bireşä.
2013 yılda barlıq kapitallaştıru 4,5 trillion US dollar täşkil itte.
1878 yılda nigezlängän.
Tokio fond birjasında transmilli şirkätlär aktsiäläre bäyälänä: Honda, Mazda, Mitsubishi, Toyota, Konica Minolta, Nikon, Olympus, Casio, Sony h.b.
Zur üzidärä wazifalarına iä bula.
Aziä häm Okeaniä fond birjaları Federatsiäsenä kerä.
Ломпико (Калифорния)
Ломпико  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ломпико халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Tokio fond birjası
2013 yılda Tokio fond birjası Osaka fond birjasın quşıp, Japan Exchange Group, Inc dip yörtelä başlıy.
TOPIX - Tokio fond birjası cıyılma indeksı, 2 meñ artıq şirkät aktsiäse nigezendä 15 sekunda sayın isäplänä.
Каябашы (Ханөнү)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ханөнү илчесенә караган бер авыл (köy).
Подосиново
Подосиново (Подосиново) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бориславице-Косьцельне
Бориславице-Косьцельне — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сентертаун (Кентукки)
Сентертаун  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сентертаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мабскотт (Көнбатыш Виргиния)
Мабскотт  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Санта-Эулалия-Бахера
Санта-Эулалия-Бахера — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD189596
HD189596 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казе Катания
Казе Катания — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Катания Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Чулдешть
Чулдешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ноймаркт-ин-дер-Оберпфальц
Ноймаркт-ин-дер-Оберпфальц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиркәкә
Пиркәкә (Pirkəkə ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
(17101) Sakenova
(17101) Sakenova — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JZ38» саналган.
Юлдаш (Коншак районы)
Юлдаш (Юлдашева) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (6%), башкортлар (88%), казахлар (6%).
Вензовно
Вензовно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Царкове (Гомельский районы)
Царкове  (Царкоўе ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бейтепе (Чанкая)
Бейтепе (Beytepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тарумирин
Тарумирин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сен-Жермен-Лепинасс
Сен-Жермен-Лепинасс — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бучава-Шоймуш
Бучава-Шоймуш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабув (Ополе воеводалыгы)
Грабув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9514) Дейнека
(9514) Дейнека — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 27 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SG5» саналган.
Борки (Вольштинский повяты)
Борки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Холохольня (Плава кушылдыгы)
Холыхольня — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Плава елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Упа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коджеромъёль (Чикшина кушылдыгы)
Коджеромъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Чикшина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17102) Begzhigitova
(17102) Begzhigitova — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JB41» саналган.
Ноймаркт-Санкт-Файт
Ноймаркт-Санкт-Файт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мустафа Кемал (Чанкая)
Мустафа Кемал (Mustafa Kemal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Целяшы (Гомельский районы)
Целяшы  (Целяшы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санто-Доминго-де-ла-Кальсада
Санто-Доминго-де-ла-Кальсада — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сиддһа Баба Мандир
Сиддһа Баба Гыйбадәтханәсе (Непал телендә:श्री सिद्धबाबा मन्दिर) Непалның Палпа районының Бутвал шәһәре янында Добһан-5 янында урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханәгә бөтен Непалдан халык килә һәм аеруча Тансен Һинд дине тарафдарлары. һәм шулай ук Рупандеһидан һәм күрше районнардан. Ышану буенча гыйбадәтханәгә килгән тугърыларның теләкләре чынга аша. Кешенең теләге чынга ашкач күгәрченне иреккә чыгару традициясе бар. Бу традиция гыйбадәтханә тирәли күп күгәрчен булуга китергән. Һинд дине тарафдарлары Сиддһа Бабада шимбә, дүшәмбе көннәрендә һәм турыдан-туры яки берникадәр дәрәҗәдә дини фестивальләрдә табыналар. Шиваратри фестивальләре вакытында күп тугърылар гыйбадәтханәгә табыну өчен киләләр.
Кысса
Кысса — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 349 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 76 км.
Сиддһа Баба Мандир
Урнашуы
Сиддһа Баба гыйбадәтханәсе Непалда, Палпа районында, Добһан-5 тә Бутвал суб-метро шәһәреннән якынча 2 км да урнашкан. Гыйбадәтханә Тинау елгасының сул ярында Похара аша Сиддһарта шоссесы аша юлда урнашкан. Гыйбадәтханә янында “Чидья Кһола” дигән кечкенә елга агып тора.
Кысса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Меттьюс (Кентукки)
Сент-Меттьюс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Одзия
Одзия — Япония дәүләтенең Ниигата префектурасында урнашкан шәһәр.
Лонг-Барн (Калифорния)
Лонг-Барн  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Одзия
Тарихы
Одзия шәһәре 1954 елның 10 мартында шәһәр статусын ала.
Лонг-Барн (Калифорния)
Географиясе
Лонг-Барн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Одзия
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 39304 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 253 кеше тәшкил иткән.
Лонг-Барн (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Одзия
Географиясе
Шәһәр территориясе 155.12 км² тәшкил итә.
Грабувка (Кендзежинско-Козельский повяты)
Грабувка  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тасиба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Венславице (гмина Коваль)
Венславице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жодар
Сен-Жодар — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
(17103) Kadyrsizova
(17103) Kadyrsizova — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JC42» саналган.
Марлинтон (Көнбатыш Виргиния)
Марлинтон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чулень
Чулень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подчасовня
Подчасовня (Подчасовня) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Нойнбург-форм-Вальд
Нойнбург-форм-Вальд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9515) Дабнер
(9515) Дабнер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 5 сентябрендә M. R. Cesco тарафыннан Эль-Леонсито обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 RA2» саналган.
Борки (Злотовский повяты)
Борки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әнкара
Әнкара (Ankara) — Төркия Җөмһүриятенең башкаласы, Әнкара иленең үзәге. Халык саны буенча (4,8 млн кеше) Төркиянең икенче шәһәре. Әнкара Бөекшәһәр муниципалитеты башканы - Мансур Яваш.
Географик яктан Әнкара Төркия үзәгендә, Кече Азия җирендә урнаша. Әнкара — әһәмиятле сәүдә һәм индустриаль мәркәз. Биредә Төркия хакимияте һәм чит илләрнең илчелекләре урнашкан.
Цёмны Восав
Цёмны Восав (Цёмны Восаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Туннель эффекты
Туннель эффекты (tat.lat. Tunnel effektı) - кисәкчек тулы энергиясе потенциаль киртә биеклегенә караганда кечерәк булганда кисәкчек потенциаль киртә аша уза. Туннель эффекты квант механикасында гына була, классик механикада мөмкин түгел.
Квант механикасының тасвирламасы
Бер үлчәнешле Шрөдингер тигезләмәсе даими потенциал белән:
биредә
Киртә эчендәге очрак
Әгәр потенциаль киртә ~U_0>>E, кисәкчек потенциалы (киртә алдында һәм артында), ~U_f<E, киртәнең киңлеге ~a.
Шрөдингер тигезләмәсенең чишүе:
биредә ,
Туннель эффекты киртәнең үтә күренмәлелеге коэффициенты белән тасвирлана. Үтә күренмәлелек коэффициенты узган кисәкчекләр агымының тыгызлыгы башлангыч агымының тыгызлыгына чагыштырмасына тигез:
Кисәкчекләр агымы:
Шулай итеп Үтә күренмәлелек коэффициенты:
Гомуми очрак: һәр гәүдәле киртә өчен
Гадиләштергән аңлатма
Туннель эфекты Билгесезлек принцибы ярдәмендә аңлатылып була:
x-координатасының билгелеген чикләгәндә кисәкчекнең импульсы p билгесезлеклеге арта бара. Импульс билгесезлеге \Delta p кисәкчек энергиясен күтәрә ала һәм кисәкчек киртә аша уза ала. Шулай итеп уртача даими энергияле квант кисәкчеге киртә аша узуы ихтимал.
Туннель эффекты кулланышы
Туннель эффекты техникада, төрле әсбапларда, җайланмаларда, детекторларда, хәрби техникада, ПРО-системасында (Ракеталар каршы саклавы), Стеллс-технологияләрендә кулланыла. Шулай ук:
Гожак (Ло һәм Гаронна)
Гожак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бейъениҗе (Чаршамба)
Бейъениҗе (Beyyenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD189652
HD189652 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Садават
Садават (Sadavat ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Каябашы (Калкандере)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Калкандере илчесенә караган бер авыл (köy).
Бучердя-Виноасе
Бучердя-Виноасе — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Реюньонда Һинд дине
Реюньонда Һинд дине утрау халкының әһәмияткә ия зур өлешен тәшкил итә. Реюньонда якынча 200 000 Һиндстанлылар токымы яши якынча 800 000 халык арасында. Шулай да, Һинд дине тарафдарларының илдә төгәл саны билгеле булмады, чөнки Һиндле халыкта бер үк вакытта Рим Католик, Ислам һәм Һинд дине белән ассоциацияләү бар.
Тарихы
Реюньонда Һинд дине тарихы унтугызынчы гасыр урталарыннан һәм соңыннан башлана. Күп элеккеге Һинд килгән кешеләре Христиан исемнәр алган һәм аларның балалары аларның эш бирүчеләре, дәүләт хөкүмәте хуҗалары сүзендә торгач Католик Чиркәвендә чукынган. Шулай да, алар процесста Һинд диннәрен калдырмаган.
Гуҗараттан утрауга килгән Мөселманнардан кала, барлык Һиндлеләр Католиклар дип янә язылган, күпмедер дәрәҗәдә көчләп. Аларның күбесе шул дингә яллану периоды вакытында күчкән.
Сан-Торкуато
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабчок
Грабчок — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берды Кербабаев
Берды Мурадович Кербабаев (туркм. Berdy Myradowiç Kerbabaýew ; -  ) - Совет Төрекмәнстан язучысы. Төрекмәнстан ССР халык язучысы ( 1967 ). Төрекмәнстан ССР Фәннәр академиясенең академигы ( 1951 ). Социалистик Хезмәт Каһарманы ( 1969 ). Ике Сталин премиясе лауреаты ( 1948, 1951 ).
Биографиясе
Берды Кербабаев Куки-Зерен авылында крестьян гаиләсендә туган. 1917 елга кадәр ул аул мәктәбендә (мектеб), аннары Бохара мәдрәсәсендә укыган.
Басмач хәрәкәтендә катнашкан (Эзиз хан Чапык отряды). 1919 елның маенда ул Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре ягына китә. Гражданнар сугышы вакытында ул Каспий арты фронтының сәяси бүлеге хезмәткәре булып хезмәт итә.
1919—1924 елларда ул өяз инструкторы һәм халык мәгарифе бүлеге начальнигы, волость башкарма комитеты рәисе булып эшләгән. 1927—1928 елларда Ленинград Көнчыгышны өйрәнү институтында укый. 1924—1934 елларда - редакция эшендә ("Төрекмәнстан" газетасында, "Токмак" журналында, Төркмәнстан дәүләт нәшриятында). 1948 елдан КПСУ (б) әгъзасы. 1934—1936 елларда ул Төрекмәнстан ССР Мәгариф Комиссариатында фән бүлеге мөдире булып эшләгән. 1942—1950 елларда - Төрекмәнстан ССР Язучылар берлеге Советы Рәисе, соңрак Төркмәнстан ССР Югары Советы депутаты, Сталин премияләре комитеты әгъзасы итеп сайланды.
Иҗаты
1923 елдан әдәби эшчәнлек белән шөгыльләнә. Бу чорда 30 дан артык төрле жанрдагы әсәрләре: берничә пьеса, опера либреттосы, шигырьләр һәм поэзия, әдәби сценарийлар һәм берничә проза әсәрләре, шулай ук А.С.Пушкин, М.Ю.Лермонтов, Н.В.Гоголь, Л.Толстой, М.Горький һ.б.әсәрләрен төрекмән теленә тәрҗемәләре чыга.
"Кызлар дөньясы" (1927), "Закрепощенная" (1928), "Яңа тормышка" (1930) шигырьләрендә автор үткәндә төрекмән хатын-кызларының ачы язмышын сурәтләде, шулай ук социалистик әхлак нормаларын урнаштыруны яклады. "Аму-Дарья" (1930) шигыре социалистик төзелешкә багышланган. "Хәлиткеч адым" тарихи романы (1-2 китаплар, 1940—1947; 3нче китап, 1955) гади дайханнарның социалистик революциядә катнашуларын, аларның Россия халкы белән дуслыгын ачык итеп сурәтли. Кербабаев, ләкин 1916 елгы Ватандашлар сугышы вакытында төрекмән кабилә башлыкларының ролен дөрес итеп күрсәтми. Бөек Ватан сугышы вакытында "Советлар Союзы Герое Курбан Дурды" пьесасы, "Айлар" шигыре (1943), бөек Төркмәнстан шагыйре һәм патриоты турында "Махтумкули" (1943) трагедиясе, "Кардәшләр" пьесасы "(1943), хәзерге темага  беренче төрекмән операсы «Абадан», "Кем җиңде", "Омтылыш "хикәяләре яза.
Сугыштан соңгы елларда автор әсәрләрендә социалистик төзелеш темалары өстенлек итә - "Ак алтын иленнән Айсолтан" колхоз аулы тормышыннан повесть (1949), нефтьчеләр турында "Небит-Даг" романы (1957). «Могҗиза белән туган» романы (1965) төрекмән революционеры К.Атабаев турында сөйли.
Рус телендә сайланган басмалар
Чыганак - Россия Милли китапханәсенең электрон каталоглары
Тасу-Фрагозу (Мараньян)
Тасу-Фрагозу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Үтүк
Үтүк (төрки. *ütüɣ,  ütü «үтүк») ) — кер һәм кием-салым үтүкли торган көнкүреш техникасы.
Тарих
Төрки халыклар борынгыдан үтүк белән таныш булган. Мәхмүд Кашгарыйның "Диване лөгатет-төрк" китабында "үтүк - кием тигезләү өчен кулланылган кызган тимер" диелгән.
Б.э.к. IV гасырда Борынгы Грециядә киндер тукымадан эш­ләнгән киемнәрне уклау сыман тимерчыбыклар белән турайтканнар. Кызган таба да яхшы “үтүкләгән”. Беренче үтүк турындагы мәгълүмат хан сараеның чыгымнар кенәгәсендә табылган. Датасы итеп 1636 елның 10 феврале куелган. 5 алтын бәясе торган әлеге үтүк гади җылыткыч кына булган. Якынча 10 кг авырлыктагы таш үтүк була ул. XVIII гасырда капкачын ачып күмер сала торган үтүкләр популярлашып китә. Әлеге төр үтүкләрдә күмер яхшырак янсын өчен ян-як тишемнәренә вакыт-вакыт өреп торырга туры килә. Соңрак корпусларында газ баллонына тоташу өчен митал торба беркетелгән үтүкләр пәйда була. Шулай ук керосин лампасына охшаш спиртлы үтүкләрнең булуы да билгеле, ләкин ул халык тормышына артык үтеп керә алмый. Бер спиртлы үтүк бәясенә бер көтү сарык алып була торган вакыт булган бу.
Русиядә 7-8 гасыр элек киемне шома таякка урап, сырлы такта өстендә тәгәрәткәннәр. Озак вакытлар үтүк хәлле гаиләләрдә генә булган. Хәзерге үтүкләр чыкканчы киемнәрне кайнар таба ярдәмендә үтүкләгәннәр. Соңрак күмер үтүген кулланганнар.
Бары тик XX гасырда гына электр үтүге барлыкка килә. 1903 елда америкалы Эрл Ричардсон беренче электр үтүген тәкъдим итә. Ә ике елдан ул үтүкнең яңа вариантын уйлап таба. Шуннан бирле үтүкләр яңартылып торалар һәм бүгенге көндә дә көнкүрештә кулланылалар.
Тарихта әлүмин үтүкләрнең дә булуы билгеле, алар үтүкләү чарасыннан бигрәк, чит илләргә төсле митал чыгару өчен файдаланылган.
Амурски (Чиләбе өлкәсе)
Амурский (Амурский) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (73%), татарлар (6%), башкортлар (7%), казахлар (11%).
Төлкебай
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17104) McCloskey
(17104) McCloskey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JV46» саналган.
Сентрал-Сити (Кентукки)
Сентрал-Сити  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Мустафа Кемал (Синҗан)
Мустафа Кемал (Mustafa Kemal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Жозеф (Луара)
Сен-Жозеф — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Церабав
Церабав (Церабаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.