cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD172667
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(8613) 1978 VE10
(8613) 1978 VE10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VE10» саналган.
Штекленберг
Штекленберг (Stecklenberg) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Максудие (Сөгүтлү)
Максудие (Maksudiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сөгүтлү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оберн (Чиппева, Висконсин)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казали (Пескара)
Казали — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Це-канг
Це-канг (Tse Kang ) — Бутан дәүләтенең Лхунце дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 992 метр биеклектә 27.75°N, -91.23333°W координаталы буенча урнашкан.
Радунь (Хощенский повяты)
Радунь  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рибицаль
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16044) Kurtbachmann
Тарихы
1999 елның 6 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 GW24» саналган.
Каракуш (Кагызман)
Каракуш (Karakuş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (köy).
Ремансу
Ремансу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хмельник (Мазовия воеводалыгы)
Хмельник  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лукьянавка (Рагачовский районы)
Лукьянавка  (Лук’янаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Арбор (елга)
Арбор — Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил һәм Татарстанның Балтач районы биләмәләрендә ага. Елга Шушма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буасси-ле-Перш
Буасси-ле-Перш — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Норруа-ле-Понт-а-Муссон
Норруа-ле-Понт-а-Муссон (Norroy-lès-Pont-à-Mousson) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,89 км².
Сарсалехо
Сарсалехо — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хилишеу-Хория
Хилишеу-Хория — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тополя (Түбән Силезия воеводалыгы)
Тополя  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еремица
Еремица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сить елгасының сул ярына тамагыннан 55 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ремижиу
Ремижиу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Байсу (Эгыйль)
Байсу (Baysu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(16045) 1999 HU2
(16045) 1999 HU2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 22 апрелендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 HU2» саналган.
Олпи (Канзас)
Олпи  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Олпи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Болетеу
Болетеу — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Севилья-ла-Нуэва
Севилья-ла-Нуэва — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберндейл (шәһәр, Висконсин)
Оберндейл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8614) 1978 VP11
(8614) 1978 VP11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 7 ноябрендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VP11» саналган.
Домка
Домка (Domka ) — Бутан дәүләтенең Монгар дзонгхагында урнашкан авыл.
Искәрмәләр
Domka Домка
Казали (Рьети)
Казали — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кече Таборинка
Кече Таборинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таборинка елгасының уң ярыннан 5,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Женду
Женду — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Лукавцы (Ельский районы)
Лукавцы  (Лукаўцы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Штедтен (Мансфельд-Зюдгарц)
Штедтен (Stedten) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бувиль (Эр һәм Луар)
Бувиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Радуш (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Радуш  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хобот (Мазовия воеводалыгы)
Хобот  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рибно (Дзялдовский повяты)
Рибно  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD172690
HD172690 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Арвазь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ренасенса (Парана)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Максут Ефенди (Паландөкен)
Максут Ефенди (Maksut Efendi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Паландөкен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Maksut Efendi, Palandöken Maksut Efendi, Palandöken
Лейктон (Индиана)
Географиясе
Лейктон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вотчина
Вотчина (Вотчина) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (23%), руслар (77%).
Ташлы Елга
Ташлы Елга — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422116.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
(16046) Gregnorman
(16046) Gregnorman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 5 маенда Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JK» саналган.
Сенисьентос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Драмеце
Драмеце (Dramitse ) — Бутан дәүләтенең Монгар дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 992 метр биеклектә 27.3°N, -91.45°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Dramitse Драмеце
Тошовице
Тошовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өчпочмак (ризык)
Өчпочмак – татар милли ризыгы. Гадәттә, эченә сарык (шулай ук каз, сыер) ите, суган һәм бәрәңге тутырыла.
Соңгы елларда башкорт кухнясына өсбосмаҡ дигән алынма исем белән кергән (башкорт телендә босмаҡ сүзе юк).
камыр һәм ит
Өчпочмакка симез ит яхшы була. Сарык, сыер яки бозау итен алалар да аны юалар, сөякләреннән аерып вак кына итеп (урман чикләвеге эрелегендә) турыйлар.
бәрәңге белән эчлек әзерләү
Бәрәңгене яхшылап әрчеп, күзәнәкләрен казып алырга һәм ит кисәкләре эрелегендә турарга кирәк. Соңыннан бәрәңге белән итне бергә кушып, юкә иләккә яки тишекле чүмечкә салып саркыталар. Саркыткач, аларның өстенә вак кына итеп туралган су­
ган, тоз һәм борыч салалар. Болар барысы бергә яхшылап болгатыла,
Өчпочмакларны ясау
Камырны йөзәр грамм чамасында тигез кисәкләргә бүлеп, тү­гәрәкләп әвәлиләр, һәр түгәрәк куна өстендә чынаяк тәлинкәсе зурлыгында җәелә. Һәм бу түгәрәкләрнең уртасына хәзерләнгән эчлек салына һәм камыр, кырыеннан күтәреп, ян яклары кара-каршы китереп чеметеп ябыштырыла, уртада тишек калдырыла. һәр ягы тигез өчпочмак барлыкка килә. Шунлыктан аны өчпоч­мак дип атыйлар да. Ясап бетергәч, өчпочмакларны, майлап куелган калайга яки табага тезеп, өстенә йомырка яки май сөрт­кәч, өлгергән мичкә тыгалар. Бер сәгатьтән өчпочмак пешеп җитә. Мичкә тыкканнан соң ярты сәгать үткәч, өчпочмакларны алып карарга һәм, эчләренә шулпа салып, яңадан мичкә куярга кирәк. Аларның пешеп җитүен белү өчен, пычак очы белән бә­рәңге, ит һәм суганын алып ашап карарга кирәк.
Кайбер киңәшләр
Өчпочмак пешерү өчен симез каз һәм үрдәк итләре дә бик әйбәт була. Эшкәртелгән каз яки үрдәкнең калган бала йонна­рын өтәргә, эчен чистартып, баш-аякларын кисеп алып бик әй­бәтләп юарга кирәк. Шуннан соң ул койрык ягыннан башына таба урталай бүленә, канатлары һәм ботлары буынлап кисеп алына, ите сөягеннән аерып вак кына итеп турала. Вак сөякле урыннарын сөяге белән дә салырга мөмкин. Әзер иткә ваклап туралган бәрәңге, суган, кирәк кадәр тоз, борыч сибеп әйбәтләп болгатырга кирәк. Шуннан соң терлек   итеннән  пешергәндәге кебек өчпочмаклар ясала. Тик кош ите терлек итенә караганда 10—15 грамм күбрәк (ягъни 75—80 грамм) салына,
Ходакувек
Ходакувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Өчпочмак (ризык)
өчпочмакны табынга бирү
Өчпочмакларны тәлинкәгә куеп табынга биргәндә дә эчләре­нә шулпа салып һәм өсләре бераз майлап бирелә,
Ходакувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өчпочмак (ризык)
Рецепт
Бер өчпочмакка: 90—100 грамм камыр, 65 грамм ит, 80 грамм бәрәңге, 15 грамм суган, кирәк кадәр борыч һәм тоз, май (таба майлау өчен), өстенә сөртү өчен йомырка алына. Ит симез булмаганда, өчпочмакның эченә эретеп 10—15 грамм сары май да салырга кирәк,
Хингенешть
Хингенешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Каракушлу (Аздавай)
Каракушлу (Karakuşlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
Өчпочмак (ризык)
Чыганаклар:
Юныс Әхмәтҗанов, "Татар халык ашлары" китабы, 1969 ел.
Огема (Висконсин)
Огема  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Өчпочмак (ризык)
Чыганаклар:
Татар халык ашлары. Руcчадан Р.Х. Камалова,, В.Р. Шәрипова тәрҗемәсе. - Казан:Татарстан китап нәшрияты, 1987.
Огема (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хингенешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ерза
Ерза — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Яхреньга елгасының сул ярына тамагыннан 0,3 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 5 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Рериутаба
Рериутаба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казан лингвистика мәктәбе
Казан мәктәбе лингвистилары тел төзелеше, морфонология, лингвистик типология һәм психолингвистика мәсәләләре белән кызыксынганнар, бу өлкәләрдә үз вакыты өчен шактый яңа булган аңлатмалар керткәннәр.
И.А.Бодуэн де Куртенэ
И.А.Бодуэн де Куртенэ Казан университетында 1874 елдан башлап укыта башлый: башта - доцент буларак, аннары профессор дәрәҗәсенә күтәрелә. Бодуэн де Куртенэ кырында берничә лингвисттан торган төркем барлыкка килә: Н.В.Крушевский, В.А.Богородицкий һәм С.К.Булич.
Н.В.Крушевский
1876нчы елдан башлап Казанда Н.В.Крушевский яши башлый, Казан университетындагы Бодуэн де Куртенэ дәресләренә йөри. Ул фонетика (гомуми һәм рус), санскрит (борынгы Һиндстанның изге теле) һәм роман телләренең чагыштырмача грамматикасы турында дәресләр бирә. 1883нче елда якланган диссертациясе ("Очерк науки о языке") тел гыйлеменә багышланган була.
В.А.Богородицкий
И.А.Бодуэн де Куртенэның укучысы шулай ук В.А.Богородицкий да булган. Рус фонетикасы, рус теленең диалектологиясе, санскрит һәм Һинд-Европа телләренең чагыштырмача грамматикасы буенча дәресләр биргән. Шулай ук тюркология, татар лингвистикасы белән дә шөгыльләнгән.
Фонемалар турында фән
И.А.Бодуэн де Куртенэның казанышларының берсе - ул беренчеләрдән булып авазларның конкрет, физиологик өйрәнеүн авазларның абстракт мәгънәләреннән, сөйләм йөртүченең фикерендә булган төшенчәләрдән аерган. Бу абстракт авазларны атау өчен ул Фердинанд де Соссюрның(1878) язмасындагы "фонема" дигән сүзне куллана, Бодуэн де Куртенэ кулланган мәгънә Фердинанд де Соссюрныкыннан аерыла (фонема эченә ул морфемалар җыелмасын ала). Шулай итеп тел гыйлемендә яңа фән - фонология барлыкка килә.
Морфонология - тәңгәллекләр системасы
Н.В.Крушевский тарафыннан беренче синхроник тәңгәллекләр системасы барлыкка килә.
Сүз төзелеше һәм морфология
И.А.Бодуэн де Куртенэ, Н.В.Крушевский, В.А.Богородицкий уйлавынча, морфология - сүз төзелеше, сүз үзгәреше турында фән, шунлыктан сүз төзелешен морфологиягә кертеп караганнар.
1870нче елларда И.А.Бодуэн де Куртенэ морфеманың билгеләмәсен бирә
Бугленваль
Бугленваль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Луки (Жлобинский районы)
Луки  (Лукі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Штейгра
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бакаҗак (Теккекөй)
Бакаҗак (Bakacak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Болинтин-Дял
Болинтин-Дял — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норруа-ле-Сек
Норруа-ле-Сек (Norroy-le-Sec) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,77 км².
Райско (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Райско  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олсбург (Канзас)
Олсбург  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Олсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8615) 1979 MB2
(8615) 1979 MB2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 25 июнендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MB2» саналган.
Жентрак
Жентрак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(16047) 1999 JG10
(16047) 1999 JG10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 маенда CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JG10» саналган.
Казали (Фрозиноне)
Казали — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сервера-де-Буитраго
Сервера-де-Буитраго — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибно (Мронговский повяты)
Рибно  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беренче театр (спектакль)
Тарих
"Беренче театр” – Камал театрының легендар спектакльләрнең берсе. Комедия беренче мәртәбә 1900-еллар азагында Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында "Сәйяр" труппасы белән куела, Хәмзә бай ролен Габдулла Кариев уйный. Әсәр тарихи татар драма театры мәдәният хезмәткәрләре һәм реакцион сәүдәгәрләр тарафыннан төрле каршылыкларны җиңеп туып килә. 1908 елда төзелгән пьесаның сюжеты бик гади: шәһәрдә татар тамашачысы өчен тарихта беренче мәртәбә спектакль куела. Мәгълүм ки, бу сюжет язучының шәхси тормышыннан, гаилә конфликтыннан, Казанда беренче татар спектакле белән бәйле рәвештә алынган.
Кыска эчтәлек
"'«Барам, барам!» Ә үзе һаман терәлеп тора. Син, шулай итеп маташып, мине уеннан калдырмакчы була торгансыңдыр ахры. Уен башланырга бары ярты гына сәгать калган',— Вәли."
Сәүдәгәр Хәмзә бай, үзенең фикердәшләре белән бергә, Казанда беренче гавами спектакльне өзү өчен, бик күп көч куя. Үз дигәненә ирешә алмыйча, ул өенә кайта һәм балалары театрга киткәнен белә. Хәмзә бай аларны өенә кайтарырга маташа...
Экспозиция
Беренче тапкыр татарча театр буласын белеп, Хәмзә байның балалары, якыннары театрга барырга җыеналар, ә Хәмзә бай, киресен кагып, театрны булдырмаска тырышып йөри.
Төенләнеш
Хәмзә байның балалары, якыннары театрга китәләр.
Вакыйгалар үстерелеше
Хәмзә бай кайтып, кайда нинди эшләр белән йөрүе тасвирлана. Биби белән "эләгешеп” ала. Биби коръән укучы шәкертнең театрга китүен әйтә, башкаларның да театрга китүләрен Хәмзә байга әйтергә әзерләнә.
Кульминацион нокта
Хәмзә бай кайтып керә һәм Биби барысының да театрга китүләрен әйтеп бирә.
Чишелеш
Хәмзә бай нәрсә эшләргә белми, ачулана, көлкегә кала. Яңалык җиңеп чыга.
"'Йә, әйтегез инде, зинһар, нишләтим инде боларны? Юк! Боларны болай гына калдырырга ярамый, йөзе караларны! Барам да якаларыннан тотып, өстерәп алып кайтам. Тфү, чурт! Һай, йөзе каралар икән! Акылымнан шаштырасыз инде! Мин сезгә бирим әле кирәгегезне! Кая киез ката? Китерегез тизрәк, ә менә монда икән! Йөзе караларны! Бәдбәхетләрне, муены астына килгәннәрне!..'— Хәмзә бай."
Төп образларга характеристика
Хәмзә бай – иске фикерле Казан бае; башында ак бүрек, яшел кәләпүш, өстендә намаз туны, эченнән бишмәт, кыска җиңле камзул кигән. Чалбар балагын ак тасма белән бәйләгән. Күзлек кия. Өйдә үзен бар кешегә хуҗа итеп тота. Бибине дә, башкаларны да туктаусыз орыша. Сукрана, әмма аның "театрга каршы көрәшергә” көче кими бара: сәхнәгә ул абына – сөртенә килеп керә, мәдрәсәдә лаканга егылгпнлыгы турында сөйли. Образ бар яктан да начар – кара түгел, гөнаһсыз ак та түгел. Ул шәһәр бае гына түгел, ә мәркәз бае да. Бу аны зәвыклы кеше итеп күрсәтә. Аңа шәһәр түрәләре янына юл ачык: пристав янына да, глава, губернатор янына да керүле ул. Юк – бар, тупас, зәвыксыз кешене үз яннарына ияләштермәсләр иде. Автор күрсәтмәләрендә Хәмзәнең кием – салымы бик күп, берсе өстенә берсе киелгән итеп сурәтләнелә. Нәфис, затлы татарның милли киемнәре, әлбәттә, юан, ямьсез итеп күрсәтми. "Башында бүрек, яшел кәләпүш”.Төсләренә игътибар итсәк, ак – татарга хас пакьлык, чисталык, яшел – Ислам дине байрагы төсе. Тунны "дубленка” дип түгел, мәчеттә, өйдә намаз укыганда кия торган нәфис итеп, юка һәм йомшак итеп эшкәртелгән өс киеме дип аңларга кирәк.
Хәмзә байның прототибы – үзенең кайнатасы (хатынының әнисе) була.
Биби – Хәмзә байның асравы. Вәли:”...Безнең бер асрау бар, йөзе нәкъ менә чуенның 14 нче кичәсе төсле кап–кара,”-ди. Биби, димәк, кара кучкыл тәнле, кара кучкыл йөзле буй җиткән кыз бала.Бибинең киеме артык иске – москы түгел, чөнки асрауны чамадан артык начар киендерү бай кешене бизәми. Гади, өйдә эшләп йөрергә комачауламый торган, шул ук вакытта пөхтә, килешле кием кигән.Йорт хуҗасы белән үз–үзен тотышында Бибинең буйсынучан булуы күзгә ташлана. Ул төшеп калганнардан түгел, хуҗада аңа карата кызгану һәм хөрмәт сизелеп тора.Биби–кыю кыз, бу Гафифәнең пудрасын ягуында күренә. Аңа бу гаиләдә кайбер иркенлекләр бирелгән. Урынлы–урынсыз ачуын китерсәләр, үч ала белә. Аны астыртын, хәйләкәр дип тә атап булыр иде: Хәмзә бай йомышын икенче кат әйткәндә төгәл итеп әйтсә дә, Биби үзе йомышта–җөмләдә төгәлсезлек табып, аңлы рәвештә байның ачуын кабарта.Төгәл, кыска итеп сөйләве белән, үткен җаваплары белән дә аерылып тора. Беренче карашка аңгыра булып күренгән хәйләкәр, үткен Биби сәхнә буйлап, кирәк чакта буйсынучан, кирәк чакта кыю, горур (Фатихка әйткән сүзләре), ә ялгыз калгач, пошынып, ризасызланып уйлана.
Вәли – Хәмзә байның кияве. Ул, үзе әйтмешли, мужик. Бабасы белән сука сукалап үскән.Атасы 12 яшендә калага килгән. Ул–демократик хәрәкәт һәм демократик мәдәният тәэсирендә өлгергән бер зыялы. Пәрдәнең Вәли сүзләре белән ачылуы Хәмзә байга каршы күтәрелергә сәләтле кешеләрнең берсе булуы белән аңлатыла. Вәли - кызып китүчән кеше: хатыны күлмәк сайлаганда һәм Биби белән сөйләшкәндә бу ачык күренә. Ул хатынының нинди күлмәкләре барлыгын белә. Нинди күлмәк киюенә тыкшына.Вәли,гомумән, иске тәртипләргә каршы чыгарга әзер торучы.
Ачыклама
Әсәрдә мәдәни яңарыш, демократик үзгәрешләргә нисбәтле татар дөньясында беренче тапкыр рәсми рәвештә театр кую вакыйгасы сүрәтләнә. Тик шушы вакыйга киртәләрсез, каршылыксыз булмавы да күрсәтелә. Берьяктан, жандармерия, патша хакимияте, икенче яктан, татарларның кадими көчләре театрны куйдырмас өчен төш-тырнагы белән каршы. Төп конфликт - искелек тарафдарлары белән яшьләр арасында, искелек һәм яңалык арасындагы тартыш.
Куелышлар
1961 елда әсәр буенча 90 минутлык фильм-спектакль төшерелә, аның режиссеры - Р.Сакаев, төп рольләрдә: Н.Гайнуллин, Ш.Асфандиярова, И.Багманов, В.Минкина, Р.Шәрәфиев, Ф.Әхтәмова, Н.Дунаев.
2008 елның 8 апрелендә Монреаль шәһәрендә яшәүче татарлар Канада халкына "Беренче театр" пьесасы буенча куелган тамашаны тәкъдим итәләр. Тамаша башланыр алдыннан "Татар театрының тарихы, мәшһүр кешеләре" лекция-презентация үткәрелә.
Кече Шайтанка
Кече Шайтанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шайтанка елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Малая Шайтанка
Гъялпожинг
Гъялпожинг (Gyalpozhing ) — Бутан дәүләтенең Монгар дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 992 метр биеклектә 27.18333°N, -91.16667°W координаталы буенча урнашкан.
Труйца (Түбән Силезия воеводалыгы)
Труйца  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бутиньи-Пруе
Бутиньи-Пруе — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Ресакинья
Ресакинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хуанка (монолит)
Хуанка (Кечуа телендә: wanka) яки чичик (тситсик) ул Андларда изге булып саналган вертикаль таш. Яклаучы, күкрәк имездерүче дигән сүз.
Хуанкалар табыну объектлары булган һәм алар ритуалларга һәм тәкъдим итүләргә багышланган булган. Ул тотемга охшаган (Оджибва телендә "ототеман" дигәнне аңлата). Ул изге дип санала һәм Төньяк Америка асаба халыкларында изге дип санала һәм җәмәгатьнең бабасының яклау функциясенең символы булып тора. Ул шулай ук Атлантика Европасының һәм Урта Диңгез төбәгендәге Неолиттан Бронза Гасырына кадәр булган мегалит һәйкәлләргә менгирларга охшаш.
Географик таралышлары
Хуанкалар Андларның берничә төбәгендә бар, бигрәк тә Перуның Анкаш төбәгендә. Рекуай, Хуараз, Кархуаз, Юнгай, Хуаямба провинцияләрендә. Шулай ук хуанкалар Хуаманкада һәм Титикака янында табылган булган һәм Аргентинада Сальта һәм Тукуман провинцияләрендә табылган булган.
Борынгылыгы
Базан дель Кампо буенча хуанкаларга якынча 5000 ел (безнең эрага кадәр 4000 елдан 2000 елга кадәр), Карал һәм Бандурриа шәһәрләрендә.
Фарад
thumb|right|Төрле тип [[конденсатор үрнәкләре.]] thumb|right|[[Озынлык үлчәмнәре чагыштырмача кечкенә, сыйдырышлыгы 1 Фарад булган конденсатор.]] Фарад (билгеләнүе: Ф, F) — СИ үлчәү системасында электрик сыйдырышлыкның үлчәү берәмлеге. 1 Фарад 1 Кулон корылма конденсатор тәлинкәләре (обкладкалары) арасында 1 Вольт көчәнеш хасил иткәндәге конденсаторның электр сыйдырышлыгына тигез. СИ берәмлекләре нигезендә: 1Ф = (А·с)/В = Дж/В2 = (Вт·с)/В2 = Кл/В = Кл2/Дж = Кл2/(Н·м)= (с2·Кл2)/(м2·кг)=(с4·А2)/(м2·кг) = с/Ом
Хуанка (монолит)
Мәгънәләре
Колониаль хроникаларда Анд дөньясында хуанкаларның әһәмияте турында аңлатулар бирелә. Родриго Эрнандес Принсипе Перуда Киллехон де Хуайлас өлкәсендә хуанкалар турында яза. ... Бу бик борынгы шәһәрдән чирек лига ташлар белән әйләндерелгән изге урын бар, уртада Лламок дип аталган төп изге хуанка бар.
Фарад
A=Ампер, В=Вольт, Кл=Кулон, Дж=Джоуль, м=метр, Н=Ньютон, с=секунда, Вт=Ватт, кг=килограмм, Ом
Хуанка (монолит)
Типлары һәм функцияләре
Хуанкаларны түбәндәгечә типларга бүләләр:
Фарад
Үлчәү берәмлеге инглиз физигы Майкл Фарадей исеме хөрмәтенә аталган. Фарад бик зур сыйдырышлык. 1Ф сыйдырышлыкка радиусы 13 Кояш радиусына тигез ялгыз шар ия булыр иде. Мисал өчен, Җирнең сыйдырышлыгы (ялгыз үткәргеч буларак, Җир зурлыгындагы шарның) 700 микрофарад гына. Сәнәгать тарафыннан эшләп чыгарыла торган конденсаторларның номиналлары гадәттә “микро”, “нано-“ һәм “пикофарад”ларда үлчәнә. Шулай да, ионисторларның (ике электрик катламлы конденсаторларның) сыйдырышлыгы берничә килофарад булырга мөмкин. Хәзерге промышленность сыйдырышлыгы берәмлекләрчә һәм уннарча Фарад конденсаторлар эшләп чыгара. Тавыш аппаратурасында сыйдырышлыгы 40 Фарад булган һибрид конденсаторлар кулланыла.
Куллану өлкәсе
Фарадларда (яки аннан чыгарылма берәмлекләрдә) конденсатор сыйдырышлыгын, кабельләр сыйдырышлыгын һәм төрле приборларның электродлар арасындагы сыйдырышлыкны үлчиләр.
Электрик сыйдырышлыгы белән бәтәрәй һәм аккумуляторларның электрохимик сыйдырышлыгын бутамаска кирәк. Электрохимик сыйдырышлыкның табигате башка һәм ул башка берәмлекләрдә - Ампер-сәгатьләрдә үлчәнә (1А-сәг 3600 Кулонга тигез).
Шулай ук Фарад үлчәү берәмлеге белән Фарадей константасын (1 моль электроннарның электрик корылмасын, якынча 96485,3...Кл/мольгә тигез) бутамаска кирәк.
Өлешле һәм мәртәбәле берәмлекләр
Уннарча мәртәбәле һәм өлешле берәмлекләр стандарт СИ кушымчалары ярдәмендә ясала.
Искәрмә
Дека-, гекто-, деци-, сантиФарад үлчәү берәмлекләрен кулланырга киңәш ителми. Моның урынына уннарча, йөзләрчә, уннан бер, йөздән бер Фарад үлчәү берәмлеген кулланырга киңәш ителә.
Оджибва (Висконсин)
Оджибва  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серранильос-дель-Валье
Серранильос-дель-Валье — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елизавета Ясько
Елизавета Алексеевна Ясько (Єлизавета Олексіївна Ясько; 1990 елның 17 октябре, Киев, Украин ССР, ССРБ) — Украинаның халык депутаты, Украин политологы. «Кырым: Россиянең пычрак сере» фильмы продюсеры. Yellow Blue Strategy инициативасына нигез салучы. Younk блокчейн-стартапта һәм музыкаль лейбле вице-президент.
IX чакырылыш Украинаның халык депутаты.
Тормыш юлы
2008—2012 елларда философия факультетында укый. 2013—2014 елларда Киев милли университеты белән алмашу программасы буенча М .В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында укый.
Оксфорд университетының Блаватника дәүләт идарәсе мәктәбен тәмамлаган беренче украин кызы. Оксфордта укыган вакытта Оксфорд университетының Украина җәмгыяте президенты була. «Yellow Blue Strategy» инициативасына нигез салучы. «Европа йөзлеге» сәяси платформасы әгъзасы. Украина католик университеты лекторы.
Бөекбританияның цифрлаштыру, мәдәният, медиа һәм спорт бүлегендә эшләгән. CFC Consulting, Украина кризис медиа-үзәгендә, Украина Президенты Администрациясе стратегик коммуникацияләр командасында эшләгән. «Шаһит» музыкаль кампаниясенең башкарма директоры булган, Нидерландтагы «Hop Nederland Hop» һәм «UN Hundred» мультимедиа проектын координацияләгән.
Сәяси эшчәнлек
2019 елгы парламент сайлауларында «Халык хезмәтчесе» партиясеннән халык депутатларына кандидат, исемлектә №15. Сайлаулар вакытында: физик зат-эшмәкәр, партиясез. Киевта яши.
Луки (Калинкавицкий районы)
Луки  (Лукі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Елизавета Ясько
Сәяси эшчәнлек
Тышкы сәясәт һәм парламентара хезмәттәшлек мәсьәләләре буенча Югары Рада Комитеты әгъзасы, парламентара хезмәттәшлек, ике яклы һәм күп яклы мөнәсәбәтләр мәсьәләләре буенча комитет рәисе.
Луки (Калинкавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Елизавета Ясько
Сәяси эшчәнлек
Европа Советы Парламент ассамблеясендә (ПАСЕ) даими делегация рәисе.
2020 елның 7 декабрендә Россия хөкүмәте тарафыннан санкцияләр салынган украин шәхесләре исемлегенә кертелә.
Украина Югары Радасының хисап комиссиясе әгъзасы.
Япония, АКШ, Бөекбритания, Берләшкән гарәп әмирлекләре, Согуд Гарәбстаны, Швейцария, Франция, Төркия белән парламентара багланышлар буенча төркем әгъзасы.
Түбәндәге закон проекты авторы: Санкция сәясәте нигезләре турында (5191); Украина Җинаять процессуаль (5192) һәм Җинаять кодексларына үзгәрешләр (5193); Кабул итмәү сзясзе турында (5165) һәм Украина Җинаять кодексына үзгәрешләр (5166); Демократик булмаган илләрдәге кешеләргә ярдәм турында Закон (5194) һәм НКУда үзгәрешләр (5195).
2021 елның 11 гыйнварында ПАСЕда Украина делегациясе башлыгы вазыйфасыннан алына, әмма ул делегация әгъзасы булып кала.
2021 елның гыйнварында Ясько ПАСЕ мониторинг комитетының даими әгъзасы була.
2021 елның 4 февралендә Украинаның расизм һәм түземсезлеккә каршы Европа комиссиясендә даими вәкиле итеп сайлана.
(16048) 1999 JU23
(16048) 1999 JU23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JU23» саналган.
Лендесс (Индиана)
Лендесс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лендесс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ходково
Ходково — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аржамакша
Аржамакша — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Пижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Ходково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аржамакша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раково (Хощенский повяты)
Раково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(8616) Fogelquist
Тарихы
1980 елның 16 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FY4» саналган.
Штаймке
Штаймке (Steimke) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ривалдзик
Ривалдзик — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Респлендор
Респлендор — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кенгкхар
Кенгкхар (Kengkhar ) — Бутан дәүләтенең Монгар дзонгхагында урнашкан авыл.
Хингулешть
Хингулешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бакаҗак (Һендек)
Бакаҗак (Bakacak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жигузак
Жигузак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Каракую (Тутак)
Каракую (Karakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (köy).
Ходково-Бернати
Ходково-Бернати — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казали (Җенова)
Казали — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лукомския Паплавы
Лукомския Паплавы (Лукомскія Паплавы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Серседилья
Серседилья — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD172696
HD172696 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бю
Бю — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Татьяна Будович
Татьяна Будович (Таццяна Будовіч, чын исеме Таццяна Васильевна Барадулә, 12 гыйнвар 1977 ел, Минск) — белорус шагыйрәсе, әдәби тәнкыйтьче, пародист. Максим Богданович исемендәге дәүләт әдәбият музееның гыйльми хезмәткәре. Белорус Язучылар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Татьяна Будович 1994 елда 154-се мәктәпне тәмамлый. 1998 елда Хәзерге белем институтын «Финанс һәм кредит» һөнәре буенча тәмамлый. 2005 елда читтән торып Белорус дәүләт университетының тарих факультетын тәмамлый. Максим Богданович музееның «Белорусская хатка» филиалында, Беларусь Милли фәннәр академиясенең Тарих институтында эшли. Максим Богданович исемендәге дәүләт әдәбият музееның гыйльми хезмәткәре.
Парашют спорты һәм альпинизм буенча 3-нче спорт разряды бар.
Ивашковица (Кубена кушылдыгы)
Ивашковица  — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кубена елгасының уң ярына тамагыннан 203 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татьяна Будович
Иҗаты
Иҗади юлын шигърияттән башлый, аннары тәнкиткә күчә. Чәчмә яза, кайчакта пародия жанрына мөрәҗәгать итә (Тадор Шпілька псевдонимы астында).
1995 елда беренче шигъри җыентыгы «Першацвет» журналында (белорус теленнән — «Первоцвет») басылып чыга. Сайланма шигырьләре «Младость», «Полымя», «Бронза» журналларында, «Кларатур і мастава», «Чырвоная змена», «Наша Нва» гәзитләрендә һ.б. басылып чыга. 2002 елда аның «Дуэль пална» («Дуэль взглядов») шигырьләр җыентыгы «Беларускі кнігазбор» нәшриятендә чыга. Әдәби-тәнкыйть мәкаләләре һәм берничә күзәтүләре берничә тапкыр «Новы час» («Литературная Беларусь» кушымтасы). басылып чыга.
Болинтинень
Болинтинень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Кучаж
Кече Кучаж — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кучаж елгасының уң ярыннан 1,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тужани (Түбән Силезия воеводалыгы)
Тужани  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16049) 1999 JS32
(16049) 1999 JS32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JS32» саналган.
Олтон (Канзас)
Олтон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Олтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оейсис (Висконсин)
Оейсис  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Максутлу (Оникишубат)
Максутлу (Maksutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рестинга (Сан-Паулу)
Рестинга  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Всехсвятское (Киров өлкәсе)
Всехсвятское (Всехсвятское) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Обуэ
Обуэ (Auboué) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,54 км².
Всехсвятское (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1581 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), чичәннәр (1%).
Рестинга (Сан-Паулу)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нирвикальпа
Нирвикальпа (Санскрит телендә : निर्विकल्प) ул "үзгәрми торган",  "һичшиксез," "үзгәрүләрдән азат" дигәнне аңлаткан Санскрит төшенчәсе. Патанджалиның Йога Сутраларында ул объектсыз медитациягә карый.
Этимологиясе
Нирвикальпа (Санскрит телендә : निर्विकल्प) Санскрит сыйфаты, аның гомуми "альтернативаны кабул итми торган", "үзгәрми торган," "һичшиксез," "үзгәрүдән азат." Ул контр-булу упасарганы nis ("-сыз, - дан башка")  (IAST|विकल्प) викальпа төшенчәсенә ("альтернатива, фикер яки концепция юрамасы")на кушып ясалган сүз. Ушарабудһ Арья аны фикер темасына караганда аны фикер темасына карата кулланганда дискурсив булмаган дип тәрҗемә итә.