cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зәрдөшт Кәгъбәсе
Язмалар
Бинада III гасыр Сасанидлар дәүләте тарихын өйрәнү өчен иң әһәмиятле чыганаклар булган язмалар кисеп ясалган — Шапур I-нең өч телле язмасы һәм Зәрдөштлек дине каһине Картирның язмасы. Из надписи Шапур I язмасыннан ул үзенә күп башка илләр арасында Кавказ арты халыкларын буйсынган дип санаганы күренә.
Ла Салада (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Зәрдөшт Кәгъбәсе
Язмалар
Шапур I исеменнән өч телдә (парфия телендә, борынгы грек телендә һәм борынгы фарсы телендә) язма бинаның фундаментының (яки салымның аскы рәте) дүрт стенасында кисеп ясалган. Бу язманың беренче, зуррак өлешендә Шапурның Әрмәнстанга, Сүриягә яулары, Рим белән көрәше, Рим императоры Валерианны әсирлеккә алуы исемлеге китерелә һәм тасвирлана; икенче өлештә Шапурның культ һәм мемориаль тәртип чаралары тасвирлана. После пышной титулатуры Шапурның купшы титулатурасыннан аңа буйсынган илләрнең озын исемлеге килә һәм башкалары арасында — Кавказ арты илләре: «Адурбадаган, Әрмәнстан, Иберия, Махелония (Мингрелия), Арран, Балакасан, Кап-кохка [Кавказ таулары] һәм Алан [капка]ларына [кадәр ил]».
Ла Салада (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Пасозеньи (Болонья)
Пасозеньи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пасозеньи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Яйҗы (Үнье)
Яйҗы (Yaycı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Силви Паезе (Терамо)
Силви Паезе — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Силви Паезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Устин
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Каракой (авыл)
Каракой (Қарақой) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
CIRBP
CIRBP —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Хесус Трухильо (Силао)
Хесус Трухильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Хесус Трухильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
IC 4437
IC 4437 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Зубржи (Тргова Каменице)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Коцо ди Пьетра (Козенца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Балцарин (Виченца)
Балцарин  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балцарин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Пасоир (Торино)
Пасоир — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пасоир Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Яйҗы (Шаһинбей)
Яйҗы (Yaycı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эль Муерто (Асьентос)
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
IC 4438
IC 4438 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Тлалкилзалапа (Авакуозинго)
Тлалкилзалапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Тлалкилзалапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Хесус Фуентес (Леон)
Хесус Фуентес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Хесус Фуентес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Таки-Кисра
Таки-Кисра (гарәп телендә: إيوان كسرى) — Тигр елгасы буенда Ктесифонның шәһәр янында Аспанбарда Сасанидларның шаһ сараеның хәрабәләре. Безнең эраның якынча 3-енче - 6-ынчы гасыры белән даталана. Оригиналь атама ике сүздән тора — «Айван» һәм «Хосрәү».
Патша резиденциясенең төзелеше 540 елда Хосрәү I Ануширванның Византия белән сугышы вакытында башланган. .
Сарайның үзәгендә 27 метр биеклектә һәм нигезләре арасында 23 метр ара белән гөмбәзле зал (айван) урнашкан булган. 20-дән артык ут гыйбадәтханәләре сакланып калган, алар гөмбәзле квадрат бүлмәләр булып тора. Элек бина стеналары штукатурка белән капланган булган, аңа рәсем ясалган булган. .
1888 елда су ташкыны белән резиденциянең өчтән бер өлеше җимерелгән булган.
Ла Салада Дос, Ла Пекенья де Агустин Аяла (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Ла Салада Дос, Ла Пекенья де Агустин Аяла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Чекмеҗе (Татван)
Чекмеҗе (Çekmece) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (köy).
Устрашин
Устрашин (Ústrašín) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Эскина (Салватьера)
Ла Эскина — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Эскина Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Коцо Карбонаро (Козенца)
Коцо Карбонаро  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коцо Карбонаро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каракойтас
Каракойтас (Қарақойтас) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Зубрнице
Зубрнице (Zubrnice) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 4439
IC 4439 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Балцарине (Варезе)
Балцарине  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балцарине Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Яйҗылар (Чаршамба)
Яйҗылар (Yaycılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 4440
IC 4440 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Силвидио (Кьети)
Силвидио — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Силвидио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CISD3
CISD3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Коцо Пецинголи (Палермо)
Коцо Пецинголи  — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коцо Пецинголи Сицилия утравында, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Таврида мөселман Диния нәзарәте
Мөселманнарның Үзәк Диния нәзарәте – Таврида мөфтияте белән бутамагыз
Таврида мөселман Диния нәзарәте, шулай ук Таврида мөфтияте (Таврическое Магометанское Духовное Правление, муфтият Тавриды) ― Россия империясе мөселманнарының иң югары дини оешмасы.
Тарих
Россия империясе патшабикәсе Екатерина IIнең 1783 елның 8 апрелендә «Кырым ярымутравын, Тамань утравын һәм бөтен Кубань ягын Россия державасына кабул итү турында» манифестында һәм шул ук елның 28 июнендә кул куйган Указында әйтелә: мәчетләргә һәм аларның мәктәпләрендәге хезмәткәрләргә һәм башка шундый файдалы эшләргә җитәрлек күләмдә чыгымнар тотуны билгеләргә
Таврида мөселман Диния нәзарәте 1794 елның 23 гыйнварында патшабикә Екатерина IIнең «Мөфти рәислегендә Таврида өлкәсендә мөселман руханилар идарәсен булдыру турында» (О бытии в Таврической области Магометанскому Духовному Правлению под председательством Муфтия) указы белән төзелә.
Каракол (Атбашар районы)
Каракол (Қарақол) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Таврида мөселман Диния нәзарәте
Тарих
Шул ук указ белән нәзарәтнең башлыгы ― мөфти билгеләнгән. Таврида мөселман Диния нәзарәтенең беренче мөфтие ― Кырым гаскәри казые Сәет Мәхмәт әфәнде.
Каракол (Атбашар районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Таврида мөселман Диния нәзарәте
Тарих
1831 елның 23 декабрендә император Николай I «Таврида мөселман руханилары һәм алар алып барырга тиешле эшләр турында нигезләмә»не (Положение о таврическом магометанском духовенстве и подлежащих ведению его делах) раслый. Нигезләмәдә Таврида мөселман Диния нәзарәтенең башлангыч штаты да расланган. Бу документ нәтиҗәсендә Кырым өчен традицион булган мөселман руханиларының буыннан күчә килүче корпоративлыгы сакланып кала.
Таврида мөселман Диния нәзарәте юрисдикциясенә Россия империясенең Көнбатыш губерналары: Вильно, Волын, Гродно, Ковно (үзәге Ковно, хәзерге Каунас), Курляндия (үзәге Митава, хәзерге Елгава) һәм Минск губерналары мөселманнары кертелә.
Алга таба Кырым мөселманнары мәсьәләләре буенча берничә норматив-хокукый акт кабул ителә, аларның иң мөһимнәре түбәндәгеләр (хронологик тәртиптә):
1835 елгы халык исәбен алу мәгълүматлары буенча, Кырымда 1 мөфти, 1 гаскәри казый, 5 казый, 454 хатиб, 1113 имам, 931 мөәзин, 103 мөдәррис, 201 гочи булган.
Кырым сугышыннан соң (1853-1856) Кырым татарларының Госман империясе территориясенә күпләп күчеп китүеннән соң һәм торак пунктлар саны кимү сәбәпле, 1914 елга ярымутрауда бары тик 729 мәчет кенә эшләп килә, руханилар саны 5 мәртәбә кими һәм бары 942 кеше тәшкил итә. Таврида мөселман Диния нәзарәте Россия империясе Эчке эшләр министрлыгына караган. Ырынбур мөселман диния нәзарәтеннән аермалы буларак, Таврида мөфтиен турыдан-туры император үзе раслаган. Өяз казыйларын мөфти билгеләгән һәм губернатор раслаган.
Таврида мөселман Диния нәзарәте кайбер үзгәрешләр белән патша хакимияте бәреп төшерелгәнче (1917) гамәлдә була.
IC 4441
IC 4441 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Балцарини (Сондрио)
Балцарини  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балцарини Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зубчице
Зубчице (Zubčice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Устрашице
Устрашице (Ústrašice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Эль Муерто (Ринкон де Ромос)
Эль Муерто — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Пасокордоне (Пескара)
Пасокордоне — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Хесус Хименез, Гранхеатела (Саламанка)
Хесус Хименез, Гранхеатела — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Хесус Хименез, Гранхеатела Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Йазукайя
Йазукайя (классик мандей телендә:ࡉࡀࡆࡅࡒࡀࡉࡉࡀ, транслитерация: Iazuqaiia) Мандейлар тарафыннан Мандеизм үзәк дини тексты Гинза Раббада искә алынган дини төркем. Йазукайя Хак Гинзаның 3 һәм 9.1 китапларында искә алынган.
Идентиклык
Шапира (2004) Йазукайяларны Сасанид Империясенең атәшпәрәстләре белән идентификацияли. Йазукайя Гинза Раббада типик рәвештә "утка табынучылар" дип тасвирланган (шулай ук карагыз Атар). Алар шулай ук Митрага аллюзия Шамиш белән ассоциацияләнә. Илләмәгәр, кайбер өзекләрдә алар христиан хасиятләргә ия дип язылган, шул ук вакытта башка өзекләрдә яһүдиләр йазукайядан килеп чыккан дип искә алына. Шапира мандей дине тарафдарлары атәшпәрәст йогынтысы кими башлагач, йазукайяны христианнар белән ассоциацияләгән дип фараз итә.
Этимология
Шапира (2004) төшенчә өчен Ирани этимологиясен тәкъдим итә:
Силвиле (Терамо)
Силвиле — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Силвиле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
CIZ1
CIZ1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Силвиле (Терамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 4442
IC 4442 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Челебашы (Тутак)
Челебашы (Çelebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (köy).
Караком (Алматы өлкәсе)
Караком (Қарақұм) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Балцата (Козенца)
Балцата  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балцата Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 4443
IC 4443 —  чикләрендә урнашкан.
Уступ
Уступ (Ústup) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Саладита (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Ла Саладита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Саладита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Тлалкисильян (Чилпансинго де лос Браво)
Тлалкисильян — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Ла Эскина (Сан Мигел де Альенде)
Ла Эскина — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Тлалкисильян (Чилпансинго де лос Браво)
Географиясе
Тлалкисильян Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Ла Саладита (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тлалкисильян (Чилпансинго де лос Браво)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Ла Эскина (Сан Мигел де Альенде)
Географиясе
Ла Эскина Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Тлалкисильян (Чилпансинго де лос Браво)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Ла Эскина (Сан Мигел де Альенде)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тлалкисильян (Чилпансинго де лос Браво)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Ла Эскина (Сан Мигел де Альенде)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Зубчицка Лготка
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
CKAP2
CKAP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Зубчицка Лготка
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Ла Саладита (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Зубчицка Лготка
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Саладита (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Коцо Сан Лоренцо (Козенца)
Коцо Сан Лоренцо  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коцо Сан Лоренцо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
CKAP2L
CKAP2L —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Караком (Ордабашы районы)
Караком (Қарақұм) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
IC 4444
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Силвиньяно (Перуҗа)
Географиясе
Силвиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пасолауро (Месина)
Пасолауро — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пасолауро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Наранхо, Мануел Амбриз (Ринкон де Ромос)
Эль Наранхо, Мануел Амбриз — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
IC 4445
IC 4445 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Балце (Форли-Чезена)
Балце  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балце Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зуклин
Зуклин (Zuklín) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Силе (Тревизо)
Силе — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Силе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CKAP4
CKAP4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Уступки
Уступки (Ústupky) — Чехиянең Пардубице крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Яйкылыч (Чалдыран)
Яйкылыч (Yaykılıç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коцо Филонеро I
Коцо Филонеро I — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коцо Филонеро I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Эскина (Тьера Бланка)
Ла Эскина — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Эскина Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Хесус эль Кантеро (Сан Дьего де ла Унион)
Хесус эль Кантеро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Хесус эль Кантеро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Петрозаводск
Петрозаводск (Петрозаводск, Petroskoi, Petroskoi/Петроской, Petroskoi яки Zavod) — Россиядә шәһәр, Карелия Республикасының башкаласы.
Халык саны — 263 540 кеше.
География
Петрозаводск Онега күленең Петрозаводск култыгында, Мәскәүдән 924 километр төньяктарак, Санкт-Петербургдан 438 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша.
Шәһәрнең иң биек ноктасы — Кукковка тавы (197 м).
Октябрь тимер юлының Петрозаводск станциясе. Петрозаводск аша М18 «Кола» (Санкт-Петербург — Мурманск — Норвегия), А133 (Петрозаводск — Суоярви), Р119 (Петрозаводск — Вознесенье — Оштинский погост) автоюллар баралар.
«Петрозаводск» (Бесовец) аэропорты.
Сәгать поясы
left|100px
Климат
Климат — диңгез климаты сыйфатлары белән уртача континенталь. Елда айларның иң салкыны — гыйнвар (уртача −9,3 °C), иң җылысы — июль (уртача 17,0 °C). Елның урта җил тизлеге — 2,8 м/с, һава дымлылыгы — 80%.
Гидрография
Шәһәр Онега күленең Петрозаводск култыгы, Немец култыгы, Заяц култыгы ярыныда урнашкан. Шәһәрнең бер өлеше Онега күленең үзәк өлешендә урнашкан. Петрозаводск елгасы һәм каналлары системасы буенча Балтика, Ак, Баренцево, Каспий һәм Кара диңгезләргә чыгу мөмкинлеге бар, бу аны биш диңгез портында ясый. Шәһәр читендә күлләр бар: Денное, Карьер, Ламба, Логмозеро һәм Дүртверстное. Логмозеро һәм Онеж күлләре салам суы белән тоташтырылган.
Шәһәр территориясе аша берничә елгалар үтә: Лососинка, Неглинка, Томица, кече һәм зур елгалар.
Шәһәр территориясендә 100гә якын чишмә эшли. Аларның бер өлеше («Сулажгорский», «Онежский»,, «Трудовые резервы» («Әйләнеч»), «Вольной», «Неглинский», Курган өязендә чишмәләр, урман проспектында чишмәләр) Петрозаводскида яшәүчеләр тарафыннан актив була. Шәһәрнең көньяк өлешендә урнашкан 12 чишмәнең 12 ачкычы (хәзер төп урам) һәм бистә (хәзер — торак район) исемен алды.
Тарих
200px|thumb|right|Петрозаводск, [[1915 ел.]] Петрозаводск Пётр I указы буенча 1703 елда тимер ясау һәм пушка һәм металл кою заводы янындагы бистә буларак Шуйский Завод исеме астында нигезләнә.
CKAP5
CKAP5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Петрозаводск
Тарих
1777 елда шәһәр статусын ала һәм Новгород наместниклыгының Петрозаводск өязе үзәге була. 1781—1784 елларда Петербург губернасы соствында.
1784 елдан — Олонец (1801 елдан — Олонец губернасы) үзәге.
Балцело (Фиренца)
Балцело  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Петрозаводск
Тарих
1856 елда Петрозаводскида 7 чиркәү, 862 йорт һәм 57 лавка (кибет) булган.
Балцело (Фиренца)
Географиясе
Балцело Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Петрозаводск
Тарих
1861 елда Санкт-Петербург белән парахут элемтәсе урнаштырыла. 1916 елда Петрозаводск аша Петроград — Романов-на-Мурмане тимер юлы төзелә.
Балцело (Фиренца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Петрозаводск
Тарих
XIX — XX гасырның башында Петрозаводск сәяси сөрген урыны буларак таныш.
1920 елдан — Карел эшчеләр коммунасы үзәге, 1923—1940 һәм 1956—1991 елларда — Карел Автономияле Совет Социалистик Республикасының башкаласы; 1940—1956 елларда — Карел-Фин Совет Социалистик Республикасының башкаласы.
Бөек Ватан сугышы барышында, 1941 елның 2 октябрьдә, фин гаскәрләре Петрозаводскны басып алалар. Оккупацон хакимияте шәһәргә Әәнслинна (Äänislinna — «Онега крепосте») исемен кушылалар. 1941—1944 елларда Петрозаводск территориясендә 6 концентрацион лагерь оештырыла. Кызыл Армия шәһәрне Выборг-Петрозаводск операциясе нәтиҗәсендә 1944 елның 28 июнендә азат итә.
1977 елда шәһәр составына Соломенное шәһәр тибындагы бистәсе кертелә.
1972 елда районнарга бүленеш индерелә; 1988 елда ул юкка чыгарыла.
Милли состав
Шәһәрдә Карелия карелларның 20% өлеше һәм Россия вепсларның 25% өлеше тора.
Икътисад
Икътисадның төп тармаклары: машиналар төзү, металл эшкәртү, урман һәм агач эшкәртү, җиңел, азык-төлек һәм полиграфия сәнәгате, төзү материаллары сәнәгате.
Югары уку йортлары
һ.б. югары уку йортлары.
Силе (Порденоне)
Силе — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CKLF
CKLF —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эль Наранхо, Серхио Амбриз (Ринкон де Ромос)
Эль Наранхо, Серхио Амбриз — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
IC 4446
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Балци (Верона)
Балци  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балци Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Усуши (Кнёвице)
Усуши  (Úsuší) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 4447
IC 4447 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Пасона (Модена)
Пасона — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пасона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Салитрера (Зиватанехо де Азуета)
Ла Салитрера — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Салитрера Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Хәйбулла районы
Хәйбулла районы (Хайбуллинсᴋи район) – Башкортстандагы муниципаль район. Хәйбулла районы – Башкортстанның иң көньяк төбәге. Төбәк таулы урманнарга, далаларга бай.
Коцо Филонеро-Балате
Коцо Филонеро-Балате — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Хәйбулла районы
Хәйбулла районы 1930 елда оештырылган, 1933 елда хәзерге исеме бирелгән. Мәйданы — 3912 дүрᴛᴋел ᴋиламитер. Район административ үзәге — Хәйбулла авылы исемен йөртә, хәзер аның исеме Акъяр. Акъяр Ырынбур өлкәсендәге Орски шәһәреннән 90 км, республика башкаласы Уфадан көньяк-көнчыгышка таба 600 км ераклыкта урнашкан. Якындагы Ырынбур өлкәсе Сара тимер юл стаʜциясенә кадәр — 54 километр
Коцо Филонеро-Балате
Географиясе
Коцо Филонеро-Балате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Хәйбулла районы
Икътисади-социаль белешмә
Районның территориясе — 3912 мең дүрткел километр, зурлык ягыннан җɵмһүрᴎятда сигезенче урында тора. Авыл хуҗалыгы җирләре 303088 һектар тәшкил итә, шул исәптән иген җирләр – 126 330 һектар, печәнлекләр — 47501 һектар, көтүлекләр — 128959 һектар. Урманнарның майданы — 46122 һектар, уңдырышсыз исәпләнгән җирләр — 734 һектар. Авыл Сәвитлары —15, бистә сәвиты — 1, авыл хужалыгы кәcəбәләре — 21, сәнәгать кәcəбәләре— 1, кече кәcəбәләр— 16, халык саны — 33,8 мең кеше.
Район территориясе буйлап Сибай-Акъяр-Сара, Акъяр-Самар-Юлдыбай афтaᴍабᴎᴫ юллары үтә, Район үзәге белән җɵмһүрᴎят башкаласы Ɵфə әсфәлт юл белән тоташтырылган. Ел саен 30 километрга кадәр әсфәлт юллар файдалануга тапшырыла. Тик соңгы 10 елда егермедән күберәк күпер салынган, районның барлык авылларын тоташтырып, 312 километр әсфәлт һәм 450 километр шоссе юл төзелгән. Кыска вакыт эчендә 800 километрдан артык газ челтәре сафка керде, 10 меңгә якын йортка газ бирелде. Районда җɵмһүрᴎятда иң эреләрдән саналган Таналык, Макан һәм Акъяр сусаклагычлары барлыкка килде, 9 урта һәм кече су чыганаклары хасил булды.
Демография
Районда күпчелекне башкортлар алып тора. Руслар күбесенчә Столыпин реформасы чорында һәм 1954 елдан соң чирәм җир күтәрергә килүчеләр. Руслар белән бер заманда украиннар килеп төпләнә. Бер чуаш авылы бар. Вәҗәм исемле кечкенә татар авылы бар. Районда бердәнбер Сәвитлар берлеге каһарманы Каюм Әхмәтшин дә шушы авылныкы. Ике авылны (Мәмбәт белән Сәгыйть) казахлар нигезли.
Хәйбулла районында саф татар авыллары булмаса да, Макан, Акъяр, Уфимка авылларында, Бүребай, Подольск поселокларында татарлар күп яши.
Ивань (Брно-венков)
Ивань  (Ivaň) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Коцо Фрата (Потенца)
Коцо Фрата  — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коцо Фрата Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Караком (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Караком (Қарақұм) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Кавказ арты мөселман дини идарәләре
Кавказ мөселманнары идарәcе белән бутамагыз
Караком (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Кавказ арты мөселман дини идарәләре
Кавказ арты сөнни һәм шигый мөселманнарының дини идарәләре (Закавказские магометанские духовные правления суннитского и шиитского учений) ― Россия империясендә Кавказ арты мөселманнарының югары дини оешмалары.
Тарих
1872 елның 5 апрелендә Россия императоры Александр II тарафыннан оештырылган. Император «Кавказ арты сөнни мөселманнарының дини идарәсе турында нигезләмә» һәм «Кавказ арты шигый мөселманнарының дини идарәсе турында нигезләмә»не имзалаган.
Сөнни мөселманнарның югары дини башлыгы ― мөфти, шигый мөселманнарның югары дини башлыгы ― шәйхелислам. Аларны вазыйфаларына Кавказның гражданлык эшләре бүлеге башлыгы тәкъдиме белән император үзе билгеләгән. 1873 елның 2 гыйнварында Тифлиста тантаналы рәвештә Кваказ арты сөнни мөселманнарының дини идарәсе һәм Кавказ арты шигый мөселманнарының дини идарәсе ачыла. Тифлистә ике мәчет — сөнни һәм шигый мәчете эшләгән. Кавказ арты (сөнни) мөселманнары дини идарәсе Сурб-Саркис урамындагы 45нче йортта, Кавказ арты (шигый) Диния нәзарәте Суд урамындагы 12нче йортта урнашкан булган.
Әлеге дини оешмаларның юрисдикциясе Бакы, Елизаветполь (үзәге Елизаветполь, хәзерге Гәнҗә), Тифлис, Ирәван (үзәге Ирәван, Ереван) губерналары мөселманнарына кагылган.
Челеби (Кованҗылар)
Челеби (Çelebi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
CKLF-CMTM1
CKLF-CMTM1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сили (Ористано)
Сили — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хесус Эрнандез (Ирапуато)
Хесус Эрнандез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Хесус Эрнандез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
IC 4448
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Эскина (Херекуаро)
Ла Эскина — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Эскина Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Коцод-Семон (Валле д'Аоста)
Коцод-Семон  — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тлалкозотитлан (Копалильо)
Географиясе
Тлалкозотитлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Төньяк Кавказ мөселманнарының Диния нәзарәте
Кавказ мөселманнары идарәcе белән бутамагыз
Төньяк Кавказ мөселманнарының Диния нәзарәте (Духовное управление мусульман Северного Кавказа) ― СССР территориясендә урнашкан дүрт төбәк мөфтиятенең 1944―1990 елларда Төньяк Кавказда гамәлдә булган бер мөфтияте.