cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сергей Юдин (хирург)
Биографиясе
Сергей Сергеевич Юдин 1891 елның 27 (9 октябрь) сентябрендә  Мәскәүдә бай сәүдәгәрләр һәм сәнәгатьчеләрнең к=п балалы гаиләсендә туган. Аның әтисе, ул да шулай ук Сергей Сергеевич, хәрби хезмәткәрләр өчен аерымлык билгеләре ясаган фабрика хуҗасы,  Түбән сәүдә рәтләре директоры (хәзерге ГУМ),  металл заводы директоры, хәрби форма заводының техник директоры һәм сәүдә клубы председателе ( Малайя Дмитровка, 6) булган. Гаилә Покровкадагы 35 нче йортта яшәгән; завод конторасы Мәскәү, Токмаков юлы, 10 нчы йорт адресы буенча урнашкан:
Контузия нәтиҗәләре белән килеп чыккан демобилизациядән соң, Юдин 120 койкага Кызыл Хачның хирургия лазареты мөдире итеп билгеләнә, бер үк вакытта Тула земство хәстаханәсенең хирургия бүлегендә эшли. 1918 елда ул Мәскәүгә кайта һәм шунда ук Мәскәү өлкәсенең «Захарьино " шифаханәсе каршындагы хәстаханәгә эшкә алына.».
1922-1928 елларда ул Серпуховтагы фабрика хәстаханәсе хирургы булып эшли, 1925-1927 елларда приват-доцент сыйфатында Н. Н. Бурденко клиникасында укыта, 1926 елның ахырында — 1927 елның башында АКШта командировкада була, аның турында «В гостях у американских хирургов» дигән китап яза. Модага кереп китеүче арка мие анестезиясе астында бик күп операция ясый. Аның операцияләрен карарга хирургия осталары — С.И. Спасокукоцкий, В. И. Разумовский килә. Юдин Мәскәү хирургия җәмгыятендә еш чыгыш ясый, Мәскәү, Ленинградта узган съездларда докладлар ясый.
1928 елдан - Н.В. Склифосовский исемендәге Ачыгыч ярдәм тикшереү институтының хирургия бүлеге начальнигы. Монда ул ашказан хирургиясендә мөһим нәтиҗәләргә ирешә; ун ел эчендә ул 3000 дән артык ашказанга операция ясый. 1935 елда С.С. Юдин медицина фәннәре докторы дәрәҗәсенә лаек була. Ул беренче булып клиникада кинәт үлгән кешеләрнең кан бирүен куллана (1930).
СССР Медицина Фәннәр Академиясенең тулы әгъзасы ( 1944), Англия Король Хирурглар Колледжының мактаулы әгъзасы (1943), Америка Хирурглар Ассоциациясе (1943), Париж Университеты Хирургия Жәмгыяте (1947), Прага, Каталон Хирурглар Җәмгыяте хөрмәтле әгъзасы, Сорбоннаның мактаулы докторы (1946).
Г. А Рар һәм баш рухани Кирилл Фотиевның абыйсы.
Улы Сергей - театр һәм кино актеры, Үзәк Мәдәният һәм ял паркының балалар театры директоры.
Кулга алынуы һәм сөргенгә жибәрелүе
1948 елның 23 декабрендә С.С. Юдин СССР МГБның «Совет дәүләте дошманы, ул инглиз разведкасын безнең ил турында шпион мәгълүматлары белән тәэмин итә» дигән ялган гаепләү буенча кулга алына. . Тикшерү, аеруча, табибның Британия газетасы Daily Telegraph корреспонденты һәм Британия илчесе белән бәйләнешен белә иде. 1948-1953 елларда ул төрмәгә утыртыла: башта Лубянка төрмәсендә, аннары Лефортоводагы ялгыз төрмәдә, ул икенче йөрәк өянәген үткәрә. Төрмәдә утырган вакытта ул "Хирург уйланулары" китабын язган. Юдинның хәле 1951 елның җәендә үзгәрә, В.И. Комаров урынына М. Д. Рюмин эшкә керешә. 1951 елның 18 августында сорау алу вакытында Юдин тикшерүчегә үзенең антисемитизмы турында хәбәр итә һәм профессор В. С. Левитны «еврей национализмы " нда гаепли». Соңыннан, "Туган илгә хыянәт өчен" җәзасы Новосибирск өлкәсенең Бердск шәһәренә ун еллык сөрген белән алыштырыла.
1952 елдан ул сөргендә - Бердск шәһәрендә хирург булып эшли. 1953 елда И. В. Сталин үлгәч кенә ул   Н. А. Булганинның актив катнашуы белән  азат ителә,, 8 июльдә Юдин һәм аның хатыны Мәскәүгә очалар, һәм шунда ук Кызыл капка янындагы биек катлы бинада яңа фатир белән тәэмин итәләр.
С,С.Юдинның студентлары арасында танылган хирурглар Д. А.Арапов, Б. С. Розанов, П.И. Андросов.
Юдин медицина өлкәсендә генә түгел, иҗади интеллигенция арасында да популяр була. Михаил Нестеров, П.Д. Коринн, A.И. Лактионов, Кукрыниксы, Вера Мухина һәм башка рәссамнар һәм скульпторлар аның портретларын ясыйлар; Э. Корнейчук "Платон Кречет" пьесасында аның образы  чагылыш таба.
1954 елның 12 июнендә Мәскәүдә вафат була. Новодевич зиратына (2 нче участок) җирләнгән. Янәшәдә хатыны Наталья Владимировна (1896-1965) һәм улы Сергей (1917-1973) җирләнә.
Хәтер
Склифосовский институтының төп бинасы фасадында, хәзерге вакытта Мәскәүдә медицина музее урнашкан, 1996 елның  17 майында С.С.Юдинның барельефы белән   мемориаль такта куелган (скульпторы М.А.Ногин)
Новосибирскта балалар клиник хастаханәсе бинасы каршында (Кызыл проспекты, 3 нче йорт) С.С. Юдин бюсты; авторлары — скульптор Алексей Дьяков һәм архитектор Валерий Арбатский.
Мәскәү Сәламәтлек саклау Департаментының дәүләт учреждениеләрен модернизацияләү программасына бәйле рәвештә, 2015 елның 1 июленнән 7 нче ҡала клиник хәстәханасы үзгәртеп корыла һәм 79 нчы шәһәр клиник хәстаханасы  белән кушыла. 2015 елның 23 ноябрендә С.С. Юдин исемендәге шәһәр клиника хәстаханасы.
Хезмәтләре
С.С. Юдинның төп хезмәтләре корсак, кичектергесез һәм хәрби-кыр хирургиясе, анестезиология проблемалары, ашказаны секциясенең нейро-гумораль регуляциясен өйрәнү буенча. Ашказанын җәрәхәт алган вакытта резекцияләү методикасын, ашказан җәрәхәте һәм ашказаны кан агуы, ясалма кызыл үңәч ясау операцияләрен эшләгән.
Сергей Сергеевич Юдин 15 монография язган, 181 фәнни әсәр бастырган.
Гарри Поллит
Гарри Поллит ( Harry Pollitt  Гарри Поллитт ;, Дройлсден, Ланкашир -   , Австралия ) - күренекле инглиз җәмәгать эшлеклесе һәм сәясәтчесе.
Биографиясе
Гарри Поллит 1890 елның 22 ноябрендә эшче сыйныф гаиләсендә туа, әтисе тимерче була. Гаиләнең алты баласы була, Гарри икенче.
1906 елда Поллит Бәйсез Хезмәт партиясенә керә, 1912 елдан - Британия Социалистик Партиясе әгъзасы. Ул анти-совет интервенциясенә каршы «Руки прочь от России» хәрәкәтен оештыручыларның берсе була.
Ул шулай ук Британия Коммунистлар партиясенә нигез салучыларның берсе (1920). 1922 елдан үк һәм Үзәк сайлау комиссиясе әгъзасы, 1943 елдан партиянең башкарма комитеты һәм сәяси комитеты әгъзасы. 1929-1939 елларда (1939 елда генсек Р.П. Датт постында алмаштырыла, чөнки империалистик сугыш игълан итәргә ашыга (соңгысының Польшага керүе белән), антифашистларга каршы сугыш игълан итә һәм 1941-1956 елларда Германиягә һөҗүм итү белән соңгы постка әйләнеп кайта) 1941-1956 елларда Бөекбритания партиясе Генераль секретаре (1956 елгы Венгрия восстаниесе басымы астында Генераль секретаре отставкага китә, ул чакта партия сафларына 7 меңнән артык әгъза китә ), 1956 елда. -1960 еллар Партия Башкарма комитеты рәисе була. Ул Бөек Британия Коммунистлар партиясе делегациясен КПССның XIX, XX һәм XXI конгрессларында җитәкли. Хрущевның XX Конгресста Сталинны тәнкыйләүен кабул итми.
Ул 1960 елның 27 июнендә Австралиядән Бөекбританиягә юлда вафат була.
Дина Садыйкова
Дина Садыйкова (Дина Николай кызы Садыйкова, Дина Николаевна Садикова) — дәүләт эшлеклесе, Чуаш Республикасының юстиция министры (1995-2000), 2- класслы дәүләт киңәшчесе, 5- класслы казый.
Тәрҗемәи хәле
1960 елның 30 ноябренда ТАССР Аксубай районы Калиновка авылында туган. «Башлангыч сыйныфлар укытучысы» белгечлеге буенча Тәтеш педагогика укуханәсен (1980), Мәскәү дәүләт университетын (1988) тәмамлаган.
Мелан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,32 км².
Рингштедт
Рингштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайомиссинг (Пенсильвания)
Вайомиссинг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ринтельн
Ринтельн — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Хаҗылар (Пазарйолу)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пазарйолу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ринтельн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тукмөхәммәт Садыйков
Тукмөхәммәт Садыйков (Тукмөхәммәт Сәлмән улы Садыйков, ) — тарихчы галим, тарих фәннәре докторы (1984), профессор (1985), Казакъстан милли фәннәр академиясе вице-президенты, ССРБ педагогика фәннәре академиясе академигы (1989), Казакъстанның атказанган фән эшлеклесе (1991). Абай исемендәге Алматы дәүләт университеты ректоры (1987-2008).
Тәрҗемәи хәле
1938 елның 26 сентябрендә Алтай крае Парфёнов районы Верхняя Речка авылында туган. С.М. Киров исемендәге Казакъ дәүләт университетын (хәзерге Әл-Фараби исемендәге Казакъ милли университеты) (1964), әлеге югары уку йортының аспирантурасын (1973) тәмамлаган. Тарих фәннәре кандидатлыгына (1973), докторлыгына (1983) диссертацияләр яклаган.
Вайомиссинг (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗылар (Һан)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Һан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4403
NGC 4403 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лезерешть (Харгита)
Лезерешть — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4404
NGC 4404 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мерла (Изер)
Мерла (Merlas) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шартрёз-Гье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,64 км².
Ристе
Ристе — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Ринат Садыйков (1957)
Ринат Садыйков (Ринат Риф улы Садыйков) — хәрби эшлекле (полковник), спортчы (самбо), Мәскәү хәрби самбо федерациясе президенты, Россиянең атказанган тренеры, техник фәннәр докторы (1999), профессор (1999).
Тәрҗемәи хәле
1957 елның 14 гыйнварында Уфада туган. Алтын медальгә Казан югары хәрби инженерлар укуханәсен (1979), М.И. Калинин исемендәге Хәрби артиллерия академиясен (Ленинград) (1984), М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының хисаплау математикасы һәм кибернетика факультетын (1987) тәмамлаган. Техник фәннәр кандидатлыгына (1992), докторлыгына (1999) диссертацияләр яклаган. РФ президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясендә (2004), Россия дәүләт физик тәрбия академиясендә (2000, 2001), РФ Генштабы хәрби академиясендә (2004) курсларда укыган.
Хезмәтләре
150 дән артык фәнни эше, уку ярдәмлекләре басылган, уйлап табу, файдалы модельләргә патентлары бар.
Вайсспорт (Пенсильвания)
Вайсспорт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мер-Савель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,51 км².
Хаҗылар (Һасса)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Һасса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лезешть (Ваду-Моцилор, Алба)
Лезешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риттерхуде
Риттерхуде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Матвей Муравьёв
Матвей Иванович Муравьёв (24 март (4 апрель) 1784 - 27 сентябрь (9 октябрь) 1836 ) - рус навигаторы һәм тикшерүчесе, флотның генерал-майоры, Алеут утрауларын тикшерүче, Рус Америкасы хакиме.
Биографиясе
Матвей Иванович Муравьёв 1784 елның 24 мартында (4 апрель)     Санкт-Петербург губернасының Луга районында туган - артиллерия майоры Иван Матвеевич Муравьевның улы.
1792 елның 17 февраленнән диңгез кадетлар корпусында укыган һәм уны тәмамлагандан соң, 1800 елның 16 маенда гардемарин була.
1802-1813 елларда Балтыйк флотында хезмәт иткән; 1802 елның 25 июнендә аны офицер дәрәҗәсенә күтәрәләр. 1808-1809 елгы Россия-Швеция сугышында һәм 1813 елда французлар белән сугышта катнаша.
1817 елда Россия-Америка компаниясенә кабул ителә һәм В.М. Головнин җитәкчелегендәге «Камчатка» шлюпында Петропавловск һәм рус Америкасына кереп дөнья буйлап йөзә. Беринг, Медный, Ату, Семенов, Чириков, Ситкинак утраулары һәм Бухта Чиниакның торошон астрономик билгеләүдә катнаша.
1819 елның 13 октябрендә ул лейтенант-капитан дәрәҗәсенә күтәрелә, һәм 20 декабрьдә ул Россия Америкасының төп хакиме итеп билгеләнә. Себер аша Охотскка чыгып, «Румянцев» галиотын житәкләп, 1820 елның 11 сентябрендә Яңа Архангельскка килә, анда лейтенант С. И. Яновскийның эшен кабул итә.
1825 елның 22 октябрендә лейтенант П.Е. Чистяковка эшне тапшырып, анда «Елена» компания судносын кабул итә һәм 4 ноябрьдә Новоархангельскны калдыра; шторм аны Сан-Францискога керергә мәҗбүр итә, аннан ул 1826 елның 2 гыйнварында чыга һәм 1 сентябрьдә Кронштадтка килә
1824 елдан - 2 нче дәрәҗә капитаны, 1826 елдан - 1 нче дәрәҗә капитаны. 1826-1827 елларда Санкт-Петербургтагы Россия-Америка компаниясенең төп хөкүмәтендә хезмәт иткән. 1831 елда ул Хәрби-диңгез министрлыгының судно төзү бүлеге директоры урынбасары итеп билгеләнә. 1833 елның 11 октябренән отставкага китә.
1836 елның 27 сентябрендә (9 октябрь) вафат була. Смоленск православие зиратында күмелгән.
Муравьев тавы
Баранов утравындагы тауга Муравьев исеме бирелгән.
Родевальд
Родевальд — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4405
NGC 4405 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Садыйков
Садыйков — төрки фамилия. Татар теленә гарәп теленнән кергән «Садыйк» («туры», «эчкерсез») исеменнән ясалган. Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Вайт-Гейвен (Пенсильвания)
Вайт-Гейвен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4406
NGC 4406 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мерье
Мерье (Meyrié) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бургуэн-Жальё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,43 км².
NGC 4407
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Людмила Турищева
Турищева Людмила Ивановна (7 октябрь 1952 ел) — совет гимнасткасы. Дүрт тапкыр олимпия чемпионы, дөньяның һәм Аурупаның күп тапкыр чемпионы. ССРБ-ның атказанган спорт мастеры (1970). 1978 елдан КПСС әгъзасы. Владислав Растороцкийда күнекмәләр ала.
Биографиясе
Людмила Ивановна Турищева 1952 елның 7 октябрендә Грозный шәһәрендә туган.
Аны зур гимнастикага 1962 елда тренер Ким Ефимович Вассерман китерә. Мәктәпләргә барып, сәләтле балаларны эзләп йөргәндә Людмилага игътибар иткән тренер өч тапкыр аларның өйләренә килә. Ким Ефимович Люданың әти-әнисен дә, үзен дә кызыкайның спорт гимнастикасы белән шөгыльләнергә тиешлегенә инандыра. Людмила Турищева К. Е. Вассерман белән ел ярты шөгыльләнә. Гимнастика залында шөгыльләнгән тәүге елында ук Людмила Турищеваның көчле ихтыярлы булуы күренә. Ун яшьлек укучы кыз тәүге тренеры Ким Ефимович Вассерманның аны күренекле спортчы итеп үстерәчәгенә, үзенең бөтен дөньяда танылу яулаячагына ышана.
1964 елда Ким Ефимович Вассерман үзенең төркемендәге кызларны, шул исәптән Людмила Турищеваны да, Владислав Растороцкийга тапшыра (Растороцкий тик кызларны гына күнектерә, ә Вассерман үзенә малайларны алып кала).
Спорт казанышлары
Беренче алтын Олимпия наградасын Людмила 16 яшендә, 1968 елда Мехикодагы Олимпия уеннарында яулый. ССРБ җыелма командасында Зинаида Воронина, Наталья Кучинская, Лариса Петрик, Ольга Карасёва һәм Любовь Бурда белән бергә Турищева команда беренчелегендә җиңүгә ирешә. 1970 елда Люблянада Людмила беренче тапкыр дөнья абсолют чемпионы була, 1971 елда Аурупаның абсолют чемпионы титулын яулый. Тиздән спортчы Грозныйдан Дондагы Ростовка күчә, Ростов педагогия институтына укырга керә, бик югары кимәлдә чыгыш ясавын дәвам итә.
Мюнхенда XX Олимпия уеннарына спортчы совет җыелма командасының лидеры буларак килә, команда һәм шәхси беренчелектә ике алтын медаль яулый. 1973 елда — тагын да Аурупаның абсолют чемпионы, бер елдан дөнья абсолют чемпионы була.
1974 елда Ростов педагогия институтын тәмамлый.
Монреалда үзенең өченче Олимпиадасында совет гимнастика җыелма командасының капитаны Турищева команда беренчелегендә алтын медаль, ирекле күнекмәләрдә һәм таянып сикерүдә ике көмеш, абсолют беренчелектә бронза медаль яулый. Олимпия уеннарынан кайткач та ул зур спорттан китә һәм тренер булып эш башлый. Үзенең спорт карьерасында Людмила Турищева төрле турнирларда һәм ярышларда барлыгы 137 тапкыр бүләк ала.
Гаиләсе
1977 елдан Людмила Ивановна Турищева — җиңел атлетика буенча билгеле спортчы Валерий Борзовта тормышта. Туйдан соң Киевка күчә. Кызы Татьяна (1978) — модельер, ире белән Торонтода яши.
Фәнни эшчәнлеге
1986 елда П. Ф. Лесгафт исемендәге Дәүләт физик культура институты аспирантурасын тәмамлый (гимнастика теориясе һәм методикасы кафедрасы). Шул ук елны педагогия фәннәре кандидаты дәрәҗәсенә «Хатын-кыз гимнастларның башкару осталыгы компонентлары һәм аларны бәяләү методлары» диссертациясе яклый.
Кызык фактлар
1975 елда Лондонда Дөнья кубогына чыгыш ясаганда Людмила Турищева күнегүләрне төрле биеклектәге брусларда ясый. Чыгышы тәмамланып килгәндә снаряд конструкциясе тотрыксыз булуын сизеп кала. Ләкин Людмила күнегүне уңышлы тәмамлый, ул сикереп төшү белән эзеннән брус конструкциясе җимерелеп төшә. Людмила Турищева, үзен тулысынча кулда тотканлыгын күрсәтеп,судьялар белән тамашачыларны сәләмли дә берни булмагандай, хәтта дөбердәп коелган брусларга әйләнеп тә карамыйча чыгып китә.
Роденберг
Роденберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розенгартен (Харбург)
Розенгартен  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лезешть (Скеришоара, Алба)
Лезешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайт-Оук (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерье-лез-Этан
Мерье-лез-Этан (Meyrieu-les-Étangs) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Л’Иль-д’Або кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,54 км².
Хаҗылар (Һаҗилар)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Һаҗилар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лейкей
Лейкей — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4408
NGC 4408 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Роклум
Роклум — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗылар (Кандыра)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4409
NGC 4409 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лейкулешть
Лейкулешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузьма Садыйков
Кузьма Садыйков (псевдонимы Кузьма Пайраш, тулы исеме Кузьма Илья улы Садыйков, Куçма Пайраш, Кузьма Ильич Садиков) — табиб (хирург), язучы (прозаик, драматург), ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1938). 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында катнашкан. Чуаш АССР атказанган табибы (1964).
Тәрҗемәи хәле
1906 елның 14 ноябренда Казан губернасы Козьмодемьянск өязе (хәзерге Чуаш Республикасы Моргауш районы) Вускасы авылында туган. Икееллык Анат-Кенәр мәктәбендә укый. Чуаш совет-фирка мәктәбен (1927), Н.И. Пирогов исемендәге Мәскәү дәүләт медицина институтын (1934) тәмамлаган.
Бөек Ватан сугышында
Сугыш елларында 2- Ерак Көнчыгыш фронтында хәрби һоспитальләрдә хирург булып хезмәт итә.
Симон Джанашиа
Симон Николаевич Джанашиа (шулай ук Джанашия; სიმონ ნიკოლოზის ძე ჯანაშია) (26 июль 1900 ел, Кутаиси губернасының Озургет өязе Макванети авылы — 15 ноябрь 1947 ел, Тбилиси) — грузин тарихчысы һәм җәмәгать эшмәкәре, Грузин ССРы Фәннәр академиясен оештыручыларның берсе һәм аның академигы, тарих фәннәре докторы, профессор.
Биографиясе
Симон Джанашиа 1900 елның 26 июлендә (башка чыганаклар буенча — 18 ноябрдә) Макванети авылында (Гурия) туа. Билгеле грузин педагогы, этнограф һәм җәмәгать хәйриячесе Николоз Джанашианың (1872—1918) улы була. 1922 елда Симон Джанашиа Тбилиси дәүләт университетын тәмамлый (беренче чыгарылышы). 1924—1947 елларда бу университетта укытучы (1924—1930), профессор ярдәмчесе (1930—1935) һәм профессор (1935—1947) була. 1936 елда Джанашиа СССР Фәннәр академиясе Грузин филиалы Тарих, тел һәм матди мәдәният институтының директоры итеп тәгаенләнә.
1941 елда Грузин ССРы Фәннәр академиясен нигезләгән чакта аның гамәли әгъзасы итеп сайлана. 1941-1947 елларда Академиянең вице-президенты була. 1943 елда Джанашиа СССР Фәннәр академиясе академигы итеп сайлана.
1940нче елларда Джанашиа Мцхета һәм Армазида (Көнчыгыш Грузия) археологик казынулар оештыручыларның берсе була.
Симон Джанашиа 1947 елда Тбилисида вафат була, Мтацминда пантеонында җирләнә.
Эшчәнлеге
Симон Джанашианың фәнни кызыксынуларының төп юнәлешләре:
Джанашиа — 100-дән ашу гыйльми-тикшеренү эше авторы (алар арасында — дистәләп монография). 1949—1968 елларда Тбилисида аның хезмәтләренең җыентыгы басылып чыга.
NGC 4410
NGC 4410 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗылар (Хекимһан)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Хекимһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вайтголл (Аллегени, Пенсильвания)
Вайтголл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Иван Кусков
Иван Александрович Kусков ( 1765, Тотьма, Вологда провинциясе, Архангельск губернасы - 1823, Тотьма, Вологда губернасы ) -  Аляска һәм Калифорнияның рус тикшеренүчесе, Калифорниядә   Форт-Росска нигез салучы һәм аның коменданты.
Биографиясе
Тотьма сәүдәгәре.
1787 елда Иркутскка җитә. 1790 елның 20 маенда Иркутскта яшәүче Каргалы сәүдәгәре А.А. Баранов белән төньяк-көнчыгыш Голиков һәм Шелихов биләмәләрендә Америка ярларына диңгез экспедициясе турында килешү төзи.
1790 елдан Баранов Төньяк-Көнчыгыш компаниясенең барлык чит ил территорияләре менеджеры булды. Компания сәүдә итә, Россия өчен ачык җирләрне тәэмин итү чараларын күрә.
Кусков Кодиак утравында ( 1796 һәм 1800 ), Новархангельскта ( 1806 - 1814 ) хаким булып кала, Нучектагы Константин крепосте башлыгы ( 1798 - 1799 ), Якутат култыгында ( 1802 - 1803 ) 1802-1803 елларда Якутат култыгында Рус авыл җирлеге белән идарә итә, Якутат култыгыннан алып Ситха утравына кадәр экспедицияне җитәкли ( 1801 - 1802 ).
Форт Росс
Резанов һәм Баранов уе буенча, Россия ныгытмасы Форт Росс 1812 елның 30 августында Калифорниядә, Сан-Франциско култыгыннан төньякта, Бодега култыгыннан 18 чакрым ераклыкта урнашкан.
Кусков крепость командиры итеп билгеләнә ( 1821 ел ахырына кадәр). Колониядә яшелчә бакчалары булган, терлек асраган, судно төзү заводы булган. Компания вәкиле белән һинд кабиләләре лидерлары арасында килешү төзи (Калифорниядәге Россия милкен Россия-Америка компаниясе милкенә күчерүне законлы тәэмин итү).
Отставка
1821 елда И. А. Кусков отставкага китә һәм 1823 елның 4 июлендә Тотьмага туган ягына кайта.
Аны Спасо-Суморинский монастыре территориясендә җирләгәннәр. Төгәл урын билгеләнмәгән, күмелгән урында агач крест һәм якорь ята.
Рольсхаузен
Рольсхаузен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мизоэн
Мизоэн (Mizoën) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,60 км².
Ронненберг
Ронненберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Лейчешть
Лейчешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мирибель-Ланшатр
Мирибель-Ланшатр (Miribel-Lanchâtre) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,65 км².
NGC 4411
NGC 4411 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рорзен
Рорзен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4412
NGC 4412 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Рорзен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валенсия (Пенсильвания)
Валенсия  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лекинца (Бистрица-Несеуд)
Лекинца — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Давид Бергельсон
Давид Рафаилович Бергельсон (12 август 1884 ел — 12 август 1952 ел) — яһүд совет язучысы, драматург.
Хаҗылар Сырагоз (Даренде)
Хаҗылар Сырагоз (Hacılar Sıragoz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Давид Бергельсон
Биографиясе
1909-1912 елларда «Яһүд әдипләренең Киев төркеме»нә кергән.
Хаҗылар Сырагоз (Даренде)
Сылтамалар
Hacılar Sıragoz, Darende Hacılar Sıragoz, Darende
Давид Бергельсон
Биографиясе
1921 елда Бергельсон Берлинга күчеп киткән. Анда да, берничә башка илләрдә дә (Литва, Румыния, Франция) эшләп, 1929 елга кадәр, ССРБга кире кайтканчы, яһүд нәшерчеләре белән хезмәттәшлек иткән. Идиш телендә язган танылган прозаик-соцреалист булган.
1952 елда Фашизмга каршы яһүд комитетының башка әгъзалары белән бергә атып үтерелә. 1955 елда аклана.
1955 елда, Сталин үлеменнән соң, ул реабилитацияләнә һәм Советлар Союзында 1961 елда аның тулы әсәрләр җыентыгы дөнья күрә.
Росдорф (Гёттинген)
Росдорф  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Давид Бергельсон
Биографиясе
Бергелсонның бердәнбер улы Бергельсон Лев Давидович (1918—2014), Россия Фәннәр академиясының мөхбир әгъзасы, күренекле совет биохимиги була, ул шулай ук ​​Икенче бөтендөнья сугышы вакытында Совет армиясендә капитан званиесында хезмәт иткән. Профессор Лев Бергелсон 1991 елда хатыны Наоми белән Израильгә күченә, икесе дә белән 2014 елда шунда вафат була.
Гаиләсе
Хатыны — Циля Львовна Бергельсон (Ципа Лейбовна; 1896—1968). Апасының кызы — балалар шагыйрәсе Хорол Двойра Шулимовнаа (Вера Соломоновна) (1894-1982), яһүди һәм рус телендәге китаплар авторы, әдәбиятчы һәм тарихчы. Ул Юдицкий Абрам Давидовичның (1886-1943) хатыны, техник фәннәр докторы Юдицкий Семен Абрамовичның әнисе (1932 елгы).
Хаҗылар Шейһли (Даренде)
Хаҗылар Шейһли (Hacılar Şeyhli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вампам (Пенсильвания)
Вампам  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗылы (Салихлы)
Хаҗылы (Hacılı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мирибель-лез-Эшель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 29,34 км².
NGC 4413
NGC 4413 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ротенбург (Түбән Саксония)
Ротенбург  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мобек (Изер)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,57 км².
Лекинца (Сату-Маре)
Лекинца — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лекинца (Муреш)
Лекинца — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роше (Алмания)
Роше  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4414
NGC 4414 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
NGC 4415
NGC 4415 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гаилә һәм мәктәп (журнал)
«Гаилә һәм мәктәп» — Казанда 2013 елның августыннан татар телендә нәшер ителүче айлык иҗтимагый-педагогик һәм фәнни-популяр әтиләр һәм әниләр журналы.
Бурычы
Ата-аналарга, әби-бабайларга, яшь буынны физик һәм рухи яктан сәламәт итеп күрергә теләүчеләргә төпле киңәш бирү, аларның тәҗрибә уртаклашуын оештырып җибәрү, журнал битләрендә белгечләр белән очраштыру.
Кыйбласы
Төп тәрбия гаиләдә бирелә. Гаилә институты ныклы булган җәмгыятьтә, гомумән, социаль, әхлакый, милли проблемаларны хәл итү җиңелрәк, җинаятьчелек кимрәк, икътисадый активлык та көчлерәк.
Рульсторф
Рульсторф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәгърифәт (газета)
«Мәгърифәт» газетасы – 1991 елның февраленнән Казанда татар телендә нәшер ителүче атналык республика басмасы. 2013 елның августында чыгудан туктады.
Вандербилт (Пенсильвания)
Вандербилт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монбонно-Сен-Мартен
Монбонно-Сен-Мартен (Montbonnot-Saint-Martin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Мелан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,38 км².
Хаҗылы (Кавак)
Хаҗылы (Hacılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лекинчоара
Лекинчоара — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вандергрифт (Пенсильвания)
Вандергрифт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лекрица-Маре
Лекрица-Маре — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюдерсхаузен
Рюдерсхаузен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Речной вокзал (метро станциясе)
«Речной вокзал» метро станциясе (станция метро «Речной вокзал») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Мон-де-Ланс
Мон-де-Ланс (Mont-de-Lans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Речной вокзал (метро станциясе)
Станция 1964 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мон-де-Ланс
Географиясе
Коммуна мәйданы — 31,66 км².
Речной вокзал (метро станциясе)
Мәскәү шәһәренең Левобережный районнарында урнашкан.
Ференц Деак (сәясәтче)
Де́ак Фе́ренц (мадьярса  Deák Ferenc;, медье Залала — , Будапешт) — 19 нчы гасыр Венгрия сәясәтчесе. 1867 елда төзелгән Австрия һәм Венгрия килешүен булдыручы.
Биографиясе
Ференц гаиләдә алтынчы бала булып дөньяга килгән. Ференцны тапканда әнисе Эржебет Шибрик үлеп китә, 1808 елга кадәр малай әтисе Ференц Деакның (аның исеме дә шулай булган) туганы Йожеф Деакның гаиләсендә Залатарнокта тәрбияләнә.
1817 елда Ференц Деак Дьердагы Король фәннәр академиясенә укырга керә. 1817-1819 елларда фәлсәфә факультетында укый, үз аллы конституция һәм ихтыяр тарихын өйрәнә. Пешт шәһәрендә хокук буенча ике еллык тәҗрибә үтә. 1823 елда юрист дипломын ала. Деак әдәбият ярата һәм Шандор Кишфалуди белән Михай Вёрёшмарти шигырьләрен яратып укый. Вёрёшмарти белән Деак башта хат алыша, соңрак шәхсән танышып, аның белән дуслашып китә. 1839 елда Венгрия фәннәр академиясенең әгъзасы итеп сайлана, 1855 елда аның президенты булып китә.
1824-1832 елларда Ференц Деак Зала комитетында адвокат һәм җитемнәр эше буенча комитет секретаре булып эшли. 1833 елда Ференц Деак абые Анталның урынына Братиславага Венгрия сеймы вәкиле булып китә һәм оппозициягә кушыла. Ул крәстияннәрнең хокугын яклый, сүз һәм дин сайлау азатлыгы, үлем җәзасын бетерү өчен көрәшә. Оппозицияда булган эшмәкәрләрне ул Деак фиркасенә берләштерә һәм аның җитәкчесе була. 1848 елда бтәүге Лайош Баттяни Венгр хөкүмәтендә Ференц Деак юстиция министры вазифасына тәгаенләнә.
Венгриядәге 1848-1849 еллардагы күтәрелеш венгр халкының азатлыгы өчен көрәшкә әйләнгәч, Деак Венгрия хөкүмәте белән Вена арасында арадашчы булырга тырышып карый. Бу сөйләшүләр нәтиҗә бирмәгәч, Деак Кехидакустандагы биләмәсенә кайтып китә. Күтәрелеш җиңелгәч, Деак Габсбурглар га каршы сүлпән сугыш алып барырга өнди. 1854 елда ул җир - мөлкәтен сатып, Пештка күчеп килә. 1861 елда вәкилләр җыелышына Дек Пешт шәһәре вәкиле булып сайлана. Деакка беренче чиратта Йожеф Этвёш һәм Иштван Сеченьи ярдәм итә.
1865 елның 15 апрелендә «Pesti Napló» газетасында Деакның киң билгеле булып киткән, Австрия белән Венгрия арасында килешүгә тәүге юл ярган «Пасха мәкаләсе» чыга. 1867 елдан соң Дек Гражданнар кодексын әзерләүгә шактый зур өлеш кертә, аннары зур сәясәттә катнашмый. 1876 елның 28 гыйнварында йөрәк чиреннән вафат була. Дек Керепеши зиратында җирләнгән.
Хәтер
Ференц Дек исеме Венгрия башкаласының бер үзәк мәйданына бирелгән, аннан ерак түгел урнашкан Будапешт метросының үзәк станциясе Деак Ференц исемен йөртә.
Хаҗылы (Суруч)
Хаҗылы (Hacılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лекрица-Мике
Лекрица-Мике — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюэн
Рюэн — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Монестье-д’Амбель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,02 км².
Вандлинг (Пенсильвания)
Вандлинг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4417
NGC 4417 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Войковская (метро станциясе)
«Войковская» метро станциясе (станция метро «Войковская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - И. Г. Петухова, А. Ф. Фокина.
Станция 1964 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Войковский районнарында урнашкан.
Хаҗылы (Һайраболу)
Хаҗылы (Hacılı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Водный стадион (метро станциясе)
«Водный стадион» метро станциясе (станция метро «Водный стадион») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - М. Ф. Марковский, Ю. А. Колесникова.
Станция 1964 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Головинский, Войковский районнарында урнашкан.
Санкт-Андреасберг
Санкт-Андреасберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монестье-де-Клермон
Монестье-де-Клермон (Monestier-de-Clermont) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Ставерн (Алмания)
Ставерн  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Монестье-де-Клермон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,45 км².
Ставерн (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лекулеце
Лекулеце — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сокол (метро станциясе)
«Сокол» метро станциясе (станция метро «Сокол») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Әрмәннәр
Әрмәннәр (әрмәнчә Հայեր, hayer [hɑˈjɛɾ]) — һинд-аурупа гаиләсе нең әрмән телендә сөйләшүче борынгы халык. Әрмәнстан һәм танылмаган Таулы Карабаг Республикасының төп халкы. Шулай ук күп әрмәннәр Лөбнан, Абхазия, Россия илләрендә тора.
Хаҗылы (Караисалы)
Хаҗылы (Hacılı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сокол (метро станциясе)
Архитекторалар - Ю. Н. Яковлев, К. Н. Яковлев.
Әрмәннәр
Әрмәннәрнең гомуми саны якынча 10–12 млн. кеше.
Сокол (метро станциясе)
Станция 1938 елның 11 сентябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Сокол, Аэропорт районнарында урнашкан.
Әрмәннәр
Тарих
II б.э.к. меңьеллык VI б.э.к. гасырга кадәр Әрмән таулыгында әрмән халкы формалашкан дип санала. Үзисеме — һай (Հայ), бер фараз буенча Урарту төбәге Һати атамасыннан килеп чыккан.
522 б.э.к. фарсы патшасы Дарий I Беһистун язмасында Арминия илен телгә ала. Исем Мелитенага чиктәш төбәк Armi, фарсыча Armina атамасыннан чыккан.
VI б.э.к. гасырда Урарту таркала, Әрмән таулыгы Мидия хакимияте астында булган.
IV б.э.к. гасырда Ахәменид дәүләтенә керә, ике сатрапиягә бүленә.
189 б.э.к. хаким Арташес Селевкидларга каршы баш күтәрә һәм Бөек Әрмәнстанга нигез салган.
Борынгы Рим һәм Парфия үзара көндәшлеге, дошманлыгын кулланып, Бөек Әрмәнстан буфер дәүләт буларак III гасырга кадәр бәйсез булган.
387 елда Борынгы Рим һәм Фарсы Иле Парфия Әрмәнстанны бүлә, 428 елда формаль әрмән патшасы юкка чыгарыла.
572 елда әрмәннәр фарсы гаскәрен җиңә һәм Византия ягына күчә, фактик рәвештә Византиянең вассал төбәгенә әверелә.
VII гасырда гарәпләр әрмән җирен басып ала. Әрмәнстан төбәге Хәлифәткә керә, күп әрмәннәр Византиягә кача.
885 елда Хәлифәт һәм Византия чикләнгән бәйсезлеген бирә. 1045 елда Византия янә Әрмән патшалыгын басып ала.
XI сәлҗүк-төрекләр әрмән җирен басып ала, күп әрмәннәр ватаныннан кача, 1198 елда Киликиядә яңа патшалыкта җыела.
XIV гасырда Туктамыш һәм Аксак Тимер әрмән җирендә сугыша.
Соңрак төрекләр һәм фарсылар хакимлеге астында. 1801–1821 елда Россиягә керә.
Беренче бөтендөнья сугышында әрмәннәр кыргыны булган.
Екатерина Фурцева
Екатерина Алексеевна Фурцева (24 ноябрь (7 декабрь) 1910 ел — 24 октябрь 1974 ел) — совет дәүләт һәм фирка эшмәкәре. КПСС-ның Мәскәү шәһәр комитетының беренче секретаре (1954-1957). КПСС Үзәк Комитеты Президиумы әгъзасы (1957-1961). КПСС Үзәк Комитеты секретаре (1956-1960). ССРБ мәдәният министры (1960-1974).
Әрмәннәр
Тарих
1988–1991 елларда сугыш нәтиҗәсендә Таулы Карабаг бәйсезлеген игълан итә. 1991 елда Әрмәнстан ССРБдан бәйсезлеген игълан итә.
1994 елда әрмәннәр Таулы Карабагны басып ала, нәтиҗәдә Азәрбайҗан һәм Төркия белән дипломатик мөнәсәбәтләр әлегә юк, һәм сугыш янавы саклана.
Екатерина Фурцева
Биографиясе
Фурцева Екатерина Алексеевна 1910 елның 24 ноябрендә (7 декабрь) Тверь губернасының Югары Волочёк шәһәрендә эшче гаиләсендә туа. Әтисе, Алексей Гаврилович Фурцев, Беренче дөнья сугышында Петроград фронтында һәлак була. Әнисе, Матрена Николаевна, кызын ялгызы тәрбияли, ул туку фабрикасында эшли һәм, надан булуына карамастан, кала советы депутаты була. ,.
1924 елда Катя ВЛКСМ сафына керә.
1928 елда җидееллык мәктәпне тәмамлый.
1928—1930 елларда әнисе кебек, Югары Волочёк иләү-туку фабрикасында эшли
1930 елда ВКП(б) әгъзасы итеп кабул ителә.
1933-1935 һәм 1937-1941 елларда - М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү Нечкә химия технологияләре институты студенты.
1930-1933 һәм 1935-1937 елларда ВЛКСМның Курск райкомы секретаре, комсомолның Феодосия шәһәр Башкарма комитеты секретаре.
NGC 4419
NGC 4419 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Екатерина Фурцева
Биографиясе
1942 елдан - Мәскәү партиянең Фрунзе райкомы секретаре, икенче секретаре, беренче секретаре.
NGC 4419
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Екатерина Фурцева
Биографиясе
1950 елдан КПССның Мәскәү шәһәр комитетының икенче, ә 1954 елдан 1957 елга кадәр беренче секретаре.
1960 елдан ССРБ мәдәният министры.
1957 елның 29 июненнән алып 1961 елның 31 октябренә кадәр - КПСС ҮК Президиумы әгъзасы.
1974 елның 24-25 октябрендә Екатерина Фурцева тиз арада вафат була.
Мәскәүдә Новодевичий зиратында җирләнгән.
Хәтер
Мәскәүдә Е.Н.Фурцева истәлегенә 2004 елда Тверь урамындагы йортта мемориаль тактаташ ачыла.
2006 елның 7 декабрендә 4нче Мәскәү шәһәр китапханәсенә аның исеме бирелә. Фурцеваның варислары китапханәгә аның документларын, фотографияләрен һәм шәхси әйберләрен тапшырыла. Китапханәне рус-француз рәссамы Надя Леже эшләгән Фурцеваның мозаикалы портреты бизи.
NGC 4418
NGC 4418 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вашингтонвилл (Пенсильвания)
Вашингтонвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монкарра
Монкарра (Montcarra) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ла-Тур-дю-Пен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,90 км².
Таппенбек
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аэропорт (метро станциясе)
«Аэропорт» метро станциясе (станция метро «Аэропорт») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Б. С. Виленский, В. А. Ершов при участии Т. Вайнера, В. Сдобнова.
Станция 1938 елның 11 сентябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Аэропорт, Хорошёвский районнарында урнашкан.
NGC 4420
NGC 4420 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лекулеце-Гаре
Лекулеце-Гаре — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тармштедт
Тармштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ваялусинг (Пенсильвания)
Ваялусинг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Микис Теодоракис
Ми́кис Теодора́кис(грек. Μίκης Θεοδωράκης, МФА: [ˈmicis θɛɔðɔˈɾacis]; 29 июль 1925 ел) — Греция композиторы, сәяси эшлекле. «Халыклар арасында тынычлыкны ныгыту өчен» халыкара Ленин премиясе лауреаты (1983).
Биографиясе
Микис Теодора 1925 елның 29 июлендә Грециянең Хиос утравында туган. Аның атасы чыгышы белән Крит утравыннан, әнисе — Кече Азияд ә туган. Малай бала чактан ук музыкага ылыга, бу сәнгать төренә сөйүе аңа ниндидер музыка коралында уйный белмәгән вакытыннан ук көйләр иҗат итәргә этәрә. 17 яшендә егет Пелопоннес ярымутравында урнашкан Триполис (Триполи ) шәһәрендә хор оештыра.
Икенче дөнья сугышы елларында Микис Теодоракис Каршылык күрсәтү хәрәкәтендә катнаша. Моның өчен нацистлар тарафыннан кулга алынып, җәзага дучар ителә.
1950 елда Филоктитис Икомидисның композиция классы буенча Афина консерваториясен тәмамлый.
Грециядәге 1946-1949 еллардагы ватандашлар сугышы барышында композитор Эгей диңгезенең Көнчыгыш Сорады архипелагында Икария утравына сөргенгә җибәрелә, соңрак бу диңгездәге зур булмаган Макронисос утравындагы концлагерьга ябыла, монда шулай ук жәзалаулар һәм тукмаулар кичерә.
1959 елда композитор Грециягә кайта. Оркестр һәм музыка җәмгыяте оештыра. Шулай ук сәяси эшчәнлек белән шөгыльләнә, аерым алганда, Бердәм сул Демократик фиркадән (1964-1967) парламент депутаты була. 1967 елның апрелендә «кара полковниклар» урнаштырган путчтан соң Теодоракисның музыкасын тыялар, ә тиздән композитор биш айга төрмәгә эләгә. 1968 елда аны җәмәгатьчелек фикере басымы астында азат итәләр һәм сөргөнгә җибәрәләр, ләкин 1969 елда ук концлагеренә ябалар. Аны янә бөтен дөньяга танылган мәдәният эшлеклеләре, аерым алганда, Д.Шостакович, Л. Бернстайн, А. Миллер, Г. Белафонте яклап чыга. 1970 елның апрелендә композитор азат ителә.