cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Воля-Сенницка
Воля-Сенницка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томашовце (Лученец)
Томашовце  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Казан өчен бәрелеш (1774)
Казан өчен бәрелеш — баш күтәрүчеләрнең җиңелүе белән тәмамланган 1774 елның 12 - 15 июнь көннәрендә үткән 1773-1775 еллардагы крестьян сугышының бәрелеше.
Тарих
12 июль көнне Пугачӗв гаскәре Казанга керә һәм кирмәнне камап ала, анда шәһәр кешеләренең бер өлеше һәм гарнизон ышыкланган була. Баш күтәрүчеләр шәһәрдә кыру оештыралар, биналарның зур өлешен талап бетерәләр.
Тиздән камалуда калганнарга ярдәмгә И. Михельсон җитәкчелегендәге 1 мең кешелек әтрәт килә. 12 июльдә кичен беренче бәрелеш була, баш күтәрүчеләр бераз чигенәләр, гаскәр санын 25 мең кешегә кадәр җиткерәләр һәм хәлиткеч алышка әзерләнәләр. Шулай булуга карамастан, 15 июль көнне Михельсонның хәрби бүлгеләре җиңел генә баш күтәрүчеләрнең тигез булмаган сафларын куып тараталар һәм аларны тәртипсез рәвештә чигенергә мәҗбүр итәләр.
Бу бәрелеш Пугачевны фактик рәвештә гаскәрсез калдыра, чөнки Иделнең уң ярына аның белән берничә йөз кеше генә кача ала.
Порай (Силезия воеводалыгы)
Порай  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хабинтоин-Се
Хабинтоин-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрибей елгасының уң ярыннан 407 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 74 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тибезя
Тибезя — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пикачо (Аризона)
Пикачо  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пикачо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сабурово (Киров өлкәсе)
Сабурово (Сабурово) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Исмәгыйль Апкин
Апкин Исмәгыйл Апка улы — крестьяннар хәрәкәте яугире.
Чыгышы һәм Батарша мәдрәсәсе шәкерте
1736 елда Куныр авылында ясаклы крестьян Апка Илмәков гаиләсендә туган. Унсигезенче гасырның беренче яртысында шөһрәтле исеме булган, ахун Батырша (Абдулла Гали улы Мәзгытдинов) мөдәррисе һәм мөгаллиме булган Себер юлындагы (хәзерге Башкортстан Республикасының Балтач районы) Карыш авылы мәдрәсәсенә укырга килә. Берничә елдан үзе дә шушында мөгаллимлек итә башлый. Батыршаның яраткан шәкерте, соңыннан аның фикердәше һәм иң турылыклы көрәштәшенә әверелә.
Батарша күтәрелешендәге роле
1755 елда Батырша ахун җитәкчелегендә күтәрелгән татар һәм башкорт халкының дини һәм милли изүгә каршы азатлык көрәшенең актив җитәкчеләреннән була. Көрәш барышында Батыршаның унбиш иң якын көрәштәшенең берсе. Батыршаның татар-башкорт халкына көрәшкә чакыру мөрәҗәгатен таратуда, пропагандалауда, якын-тирәдәге төбәкләрдә халыкны көрәшкә күтәрүдә актив катнаша. Сатлыкҗаннар кулына эләгә һәм хөкүмәт гаскәрләре кулына тапшырыла. 1756 елда Оренбургта гомерлек каторгага хөкем ителә. Хөкем урыны итеп иң куркыныч дәүләт җинаятьчеләре сөрелә торган Рогервик лагеры билгеләнә. Гадәттә бу лагерьга сөрелүчеләрнең колаклары һәм борыннары киселә, маңгайларына З(злодей), уң битләренә—Б(бунтовщик), сул битләренә—И(изменник) хәрефләре язылган мөһерләр кыздырып сугыла торган булган. Соңрак Пугачев явының иң күренекле җитәкчеләре Кәнзафар Усаев, Салават Юлаев, Юлай Азналин һәм башка күпләр әнә шул җәзаларны үтеп Рогервик (хәзерге Эстониядәге Палдиски порты) лагерына сөреләләр һәм шунда газапланып үләләр. Исмәгыйл Апкинга бу җәзаларны үтәргә туры килгәнме? Ул Рогервикка барып җиткәнме? Болар хәзергә билгеле түгел. Әмма Батырша восстаниесендә катнашкан 250 кешенең төрле тарафларга сөргенгә сөрелүе, аларның бары тик кырык бишенең генә җәза-газаплаулардан исән калып, билгеләнгән урыннарына барып җиткәнлеге мәгълүм.
Гориш
Гориш (Gohrisch) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гробрей
Гробрей — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Компйолки
Компйолки — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Emmi Nöter
Emmi Nöter (almança Amalie Emmy Noether; 1882 - 1935) — Almaniä matematiğı, teoretik fizikağa häm abstrakt algebrağa zur öleş kertkän. Pavel Aleksandrov, Albert Eynşteyn, Jan Dyödonne, Herman Weyl, Norbert Winer anı matematika tarixında iñ kürenekle xatın itep sanıylar.
Bocralar, qırlar, algebra teoriälären bik üzgärtä. Fizikada Nöter teoreması simmetriä häm saqlanu qanunnarı arasındağı bäyläneşen kürsätä.
Tormış yulı
1882 yılda Erlangen şähärendä yähüdi ğailädä tuğan. Ätise - matematik häm anası säwdägärlär ğailäsennän çığalar.
Erlangen Universitetın tämamlıy, dissertatsiäne yaqlıy häm anda eşli.
1916 yılda Göttingen şähärenä küçenä, anda mäşhür matematik David Hilbert törkemenä quşıla.
1916 yılda Göttingen Universitetlarınıñ küpçelek professorları Emmi Nötergä (xatın bularaq) privat-dotsent däräcäsen birüdän baş tartalar. Hilbert açulanıp: "Senat - munça bulamı soñ? Nik anda xatınnarğa kerep bulmıy?" - dip äytä. Läkin tik Berençe Bötendönya suğışınnan soñ, Nötergä ul däräcä birelä.
Nöter sotsial-demokratik qaraşlı bulğanğa kürä 10 yıl däwamında SSRB matematikları belän xezmättäşlek itä.
1933 yılda Hitler citäkçelegendäge natsistlar xäkimiätkä kilgännän soñ, yähüdlärne ezärlekli başlıylar häm Nöter AQŞqa kitärgä mäcbür bula.
1935 yılda AQŞta yaman şeştän ulä.
Чарназёмавка (авыл)
Чарназёмавка  (Чарназёмаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Босорока
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мөслим (Чистай районы)
Мөслим — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422960.
Спермезеу (коммуна)
Спермезеу — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.
Мөслим (Чистай районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Спермезеу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Скиту (Констанца)
Скиту — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блазьерт
Блазьерт — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Җиая (Палермо)
Җиая — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җиая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тремелуар
Тремелуар (Tréméloir) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плерен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,15 км².
Калавуравичы
Калавуравичы (Калавуравічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Чегедуево
Чегедуево (Чӗкету, Чегедуево) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Икичам (Коргун)
Икичам (İkiçam) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Коргун илчесенә караган бер авыл (köy).
(13352) Gyssens
Тарихы
1998 елның 18 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SZ163» саналган.
(6120) Anhalt
(6120) Anhalt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 21 августында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QR» саналган.
Акин (Коҗасинан)
Акин (Akin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Воля-Серницка
Воля-Серницка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пата
Пата — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының сул ярыннан 141 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD122989
HD122989 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Отос
Отос — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарнаручча (Шкловский районы)
Чарнаручча  (Чарнаручча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фокс-Лейк (Висконсин)
Фокс-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фокс-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ботельюс
Ботельюс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Поремба (Пщинский повяты)
Поремба  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Россия Федерациясенең Федераль Мәҗлесе
Россия Федерациясенең Федераль Мәҗлесе (Федеральное собрание Российской Федерации) — Россия Федерациясенең парламенты — РФ вәкаләтле һәм канун чыгару органы булып тора.
Пулатлар төрле биналарда утырыш үткәрәләр, әмма кайбер очракларда (РФ Президенты чыгышларын, РФ Конституцион Мәхкәмәсе, чит ил җитәкчеләре чыгышларын тыңлау өчен) бергә җыелырга мөмкиннәр.
Мурково (Мазовия воеводалыгы)
Мурково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фелпс (округ, Небраска)
Фелпс — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Холдредж шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 1398,05 км² тәшкил итә.
Мегхадута
«Мегхаду́та» (санскр. मेघदूत, meghadūta IAST «юллама тапшыручы болыт») - Санскрит әдәбиятының иң мәшһүр шагыйрьләренең берсе Калидаса тарафыннан язылган Санскрит лирик поэмасы. Бу кечкенә поэма булса да, ул Калидасаның иң мәшһүр эшләренең берсе булып тора. Анда Кубера Илаһының хезмәтчесе якша мәгълүм булмаган сәбәпкә күрә Үзәк Һиндстанга куылганнан соң узып баручы болытны Гималайларда Кайлаш тавына юллама җибәрергә сорый. Якша үз соравын хатыны ире-якшаны көткән Алакага барганда ачылучы күпсанлы манзаралар тасвирламасы белән тәмамлый. 1813 елда поэма Инглиз теленә беренче мәртәбә Г.Г.Вильсон тарафыннан тәрҗемә ителгән булган.
Горнау (Руда таулары)
Горнау (Gornau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конари (Кече Польша воеводалыгы)
Конари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Губкинский
Губкинский (Губкинский) — Россия Федерациясенең Ямал-Ненец автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1988 елдан, шәһәр статусын 1996 елдан башлап йөртә.
Кешробасы (Явузэли)
Кешробасы (Keşrobası) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Губкинский
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (61,6%), украиннар (12,2%), татарлар (7,1%), башкортлар (3,5%), белоруслар (2,5%), комыклар (1,7%), молдаваннар (1,6%), әзериләр (1,1%).
Икътисад
Шәһәр хасил итүче ширкәт — ААҖ "Роснефть-Пурнефтегаз".
Бланкфор (Жер)
Бланкфор — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Мариан иңкүлеге
Мариан чокыры – Тын океанда урнашкан Җир шарындагы иң тирән иңкеш. Урнашу – 11°21′ т. к. һәм 142°12′ көнчыгыш озынлык.
Тирәнлек турында беренче мәгълүмат «Чэлленджер» корабыннан килде (1951) – 10 863 м. 1957нче елда узган «Витязь» нәтиҗәләренә күрә тирәнлек – 11 022 м (Кайсы бер мәгълүматларга караганда 11 030 м.). 1995нче елның тикшеренүләренә күрә иң тирән нокта – 10 920 м.
Спинень (коммуна)
Спинень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Венс (Алабама)
Венс  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томашовце (Римавска Собота)
Томашовце  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Грю
Грю — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Айрат Ринат улы Зарипов
Айрат Зарипов (Айрат Ринат улы Зарипов,, — , ) — дәүләт эшлеклесе, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2007), ТР Президенты матбугат хезмәте җитәкчесе (2006-2010), РФ Элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм массакүләм коммуникацияләр өлкәсендә күзәтчелек буенча федераль хезмәтенең ТР буенча идарәсе җитәкчесе (2010-2015), «Татмедиа» республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгының җитәкчесе (2015-2019). Бердәм Россия фиркасеннән VI чакырылыш Татарстан Дәүләт Шурасы депутаты, Мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты рәисе (2019 елның 9 сентябреннән)
Луч (Свердловск өлкәсе)
Луч (Маевка) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Воля-Скромовска
Воля-Скромовска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хайлаха-Яха
Хайлаха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мессояха елгасының уң ярыннан 268 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ботувера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(13353) 1998 TU12
(13353) 1998 TU12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 13 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TU12» саналган.
Садаковы (Кирово-Чепецк районы)
Садаковы (Садаковы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Каладзеевичы
Каладзеевичы (Каладзеевічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Акине (Анамур)
Акине (Akine) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җибело (Бьела)
Җибело — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җибело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пайпорта
Пайпорта — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пикче-Рокс (Аризона)
Пикче-Рокс  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пикче-Рокс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярамор (Волжск районы)
Ярамор (Ярамарий, Ярамор) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,0%), руслар (3,0%).
Поромбка (Силезия воеводалыгы)
Поромбка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Скиту (Олт)
Скиту — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Поромбка (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скиту (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тогуна
Тогуна — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Байгол елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тремерёк
Тремерёк (Tréméreuc) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плелен-Тригаву кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,56 км².
(6121) Plachinda
(6121) Plachinda — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 2 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RU3» саналган.
Сөләйман Абдуллин
Биографиясе
Сөләйман Абдуллин 1928 елның 15 августында Башкортстан Республикасының Үтәгол авылында туа, филармония сәхнәсеннән башкорт халык җырларын башкарган башкорт җырчыларының берсе була. Ул бу эшнең пионеры булган, аңа бөтен гомерен багышлаган. Абдуллинның иҗаты алдагы буыннарга да зур йогынты ясады.
Балачактан ул клуб һәм мәктәп концертларында, өлкәннәр һәм балалар соравы буенча, тауларда җырлаган. 8 яшендә ул беренче тапкыр район үзешчән сәнгать смотрында катнашып «Буранбай», «Ташкугай» кебек өлкәннәр җырларын башкарган.
Сөләйман Абдуллин иҗатында «Касмарт буе» җыры аерым урын алып тора (ул авыл янында уза торган елга). Аны әтисе ядкарь буларак кабул итә. 1942 елда Әюп-агай фронтка китәр алдыннан, 14 яшьлек улы белән бергә тауларга бирдегулга күтәрелгәч, тирә-юньдә озак караган, аннары зур ташга утырган, туган җире белән мәңгелеккә саубуллашып, бу җырны җырлаган. «Улым, — диде ул аерылышыр алдыннан, — тавышың матур. Сугыш беткәндә Уфага, бер тапкыр булса да радиода җырла». Бу сүзләрне Сөләйман 1948 елда Уфага беренче тапкыр килеп, радио аша үзенең яраткан «Касмарт буы» җырын — әтисенең туган җиренә багышланган җырын башкарды.
Егерме яшьлек яңгыравыклы җырчыны Башкорт дәүләт филармониясенә эшкә чакырдылар.
Филармония солисты һәм концерт бригадасы җитәкчесе булып ул 26 ел эшләде. Аның лирик теноры, бик көчле, опера планы булган (җырчы микрофонсыз җырлый ала дигән сүз), төрле эмоциональ төсмерләргә бай булган. Бик тиздән Абдуллин тамашачыларның кумиры булган.
Аның репертуарында төп урынны озын халык җырлары алды, гәрчә республика композиторлары җырлары да булса да. Тышкы яктан тыныч, ул халык җырларын башкарганда, аларга күп дигәндә, хис-кичерешләр кертеп, бөтенләй яңара иде. «Башкорт халык җырларын мин бөтен йөрәгем, бөтен күңелем белән яратып җырлыйм, — ди җырчы. — Җырым нинди генә җыр булса да, мин аның тарихы, сүзләре белән һәрвакыт үтеп керәм». Аларның һәркайсы «Мәдинәкәй», «Шомакай», «Камалек», «Шәфыйк» музыкаль-шигъри драмасы дәрәҗәсенә кадәр күтәрелде. Барысы да — «Уралым» яки «Сырдәрья» кебек башкорт озын җырларының классик үрнәкләре. Зианчураның чыгышы җырларыннан ул «Хисам», «Кара Сурай», «Ергәиш» җырларын башкарды.
Халык Сөләйман Абдуллин сәнгатен бик яратса да, һәм ул бик тиз танылган шәхескә әверелде, рәсми танылуны аңа бик озак көтәргә туры килде. 1986 елда гына да ул «Башкорт АССР-ның атказанган артисты» дигән мактаулы исемгә лаек булды.
Репертуары
Артист репертуарында 60-тан артык халык җыры, шул исәптән «Әрмә», «Артылыш», «Буранбай», «Касмарт буе», «Шомартакай», «Камалек», «Порт-Артур», «Сырдәрья», «Таштугай», «Шәфыйк», шулай ук З. Г. Исмәгыйлев, Т. Ш. Кәримов әсәрләре.
2002 елның 11 мартында Уфада вафат була. Ватанында җирләнгән.
Мурованець (Мазовия воеводалыгы)
Мурованець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Конашувка
Конашувка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мурованець (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конашувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фернес (округ, Небраска)
Фернес — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бивер-Сити шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1862,54 км² тәшкил итә.
Ботумирин
Ботумирин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Воля-Студзенска
Воля-Студзенска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горнсдорф
Горнсдорф (Gornsdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Чарнавцы (Чавуский районы)
Чарнавцы  (Чарнаўцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(13354) 1998 TO15
(13354) 1998 TO15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 15 октябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TO15» саналган.
Блусон-Серьян
Блусон-Серьян — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Пелья
Пелья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пароп елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD123009
HD123009 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Фон-дю-Лак (шәһәр, Висконсин)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Дамви
Дамви — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Фон-дю-Лак (шәһәр, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Фон-дю-Лак (містечко, Вісконсин)
Вест-Блоктон (Алабама)
Вест-Блоктон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Халак-Яха
Халак-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сиивмтота-Юн елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Кибарлар (Теккекөй)
Кибарлар (Kibarlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ботупоран
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Калазубы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Челкасы (Ормар районы)
Челкасы (Чулкаҫ, Челкасы) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 992 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
Спинуш (коммуна)
Спинуш — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Паломар
Паломар — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Потемпа
Потемпа — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6122) Henrard
(6122) Henrard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тополя (Снина)
Тополя  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
(6122) Henrard
Тарихы
1987 елның 21 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SW1» саналган.
Тополя (Снина)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Җәйге вакыт
Җәйге вакыт — билгеле сәгать поясында кабул ителгән вакыттан 1 сәгать алга күчерелгән вакыт. Күп илләрдә электр энергиясен экономияләү өчен җәен кертелә. Көзен вакыт кышкы вакытка кире күчерелә.
Тополя (Снина)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Җәйге вакыт
Русиядә җәйге вакытка күчү 1917 елның июль-декабьдә һәм 1981—2011 елларда бар булган. .
Салтыки (Кирово-Чепецк районы, авыл)
Салтыки (Салтыки) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Чарнилава
Чарнилава (Чарнілава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Воля-Студзенска-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пимако-Ту (Аризона)
Пимако-Ту  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пимако-Ту халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җиберто (Асти)
Географиясе
Җиберто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Конечна
Конечна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акйокуш (Өмерли)
Акйокуш (Akyokuş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Мурованка (Груецкий повяты)
Мурованка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бофети
Бофети — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бокер (Жер)
Бокер — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(13355) 1998 TP17
(13355) 1998 TP17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Филлмор (округ, Небраска)
Филлмор — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дженива шәһәре.
(13355) 1998 TP17
Тарихы
1998 елның 14 октябрендә G. A. Sala тарафыннан Promiod обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TP17» саналган.
Филлмор (округ, Небраска)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1490,2 км² тәшкил итә.
Тоузак
Тоузак — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Мунай елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Астрономия
200px|thumb|Астрономияның замандаш [[коралы - радиотелескоплар комплексы]] Астрономия (нөҗүм гыйлеме, αστρονομία, αστρον — йолдыз һәм νόμος — канун) — күк йөзендә урнашкан барлык системаларны өйрәнгән фәнне һәм белем өлкәсен белдергән термин.
Астрономия Кояшны, Кояш системасындагы планеталарны һәм аларның иярченнәрен, астероидларны, кометаларны, метеоритларны, планет-ара матдәне, Кояш системасынан тышындагы планеталарны, томанлыкларны, галактикаларны һ.б. өйрәнә.
Гримма
Гримма (Grimma) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скиту-Голешть
Скиту-Голешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тремёр
Тремёр (Trémeur) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,12 км².
Пальма-де-Гандия
Пальма-де-Гандия — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Макарихина (Верхотурье шәһәр округы)
Макарихина (Макарихина) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Калдычэва
Калдычэва (Калдычэва ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте
Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте, Елабужский колледж культуры и искусств — 1936 елдан Татарстан АССР (1991 елдан Татарстан) Алабуга шәһәрендә эшләп килүче, Татарстан фән һәм мәгариф министрлыгы карамагындагы урта махсус һөнәри белем бирүче дәүләт белем бирү оешмасы. Көллият директоры (2005 елдан) — Әлфирә Гыйльмулла кызы Әкбәрова, филология  фәннәре кандидаты.
Директорлар
И.Н.Кучеров, Г.О. Колчерин, С.Я. Әхмәтов, Н.С. Каверзин, И.Т. Кобров, Г.Г. Насыйбуллин, М.И. Машанов, Г.Х. хөсәенов, И.Г. Нургалимов, Р.А. Рәхмәтуллин, И.З. Шәймәрданов.
Уку йортын тәмамлаучылар
Моны да карагыз:Төркем:Алабуга мәдәният укуханәсен тәмамлаучылар
80 ел эчендә Татарстан һәм күрше өлкәләрнең мәдәният оешмалары, гомуми белем бирү мәктәпләре һәм сәнгать мәктәпләре өчен махсус урта белемле 15 мең хезмәткәр әзерләнә.
Бина
Уку йортының Яр буе һәм Спас урамнарында урнашкан биналары — XIX гасыр уртасы архитектура истәлеге, Алабуга тарих-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгына керүче биналар. 1848-1856 елларда Вятка губернасы архитекторы А.С. Миртов проекты буенча төзелгән. Әүвәл Спас соборының бер өлеше булган йорты булып хезмәт иткән.
HD123112
HD123112 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Спринчената (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Брага (Риу-Гранди-ду-Сул)
Брага  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Домпьерр-сюр-Ион
Домпьерр-сюр-Ион — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Почесна
Почесна — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мурованка (Пултуский повяты)
Мурованка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лабытнанги
Лабытнанги (Лабытнанги) — Россия Федерациясенең Ямал-Ненец автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1952 елдан, шәһәр статусын 1975 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (73,4%), украиннар (10,1%), татарлар (2,7%), комилар (1,9%), белоруслар (1,7%), ненецлар (1,1%), хантлар (1,0%).
Воля-Тульницка
Воля-Тульницка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Икияка (Инеболу)
Икияка (İkiyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Кизирли (Пазарҗык )
Кизирли (Kizirli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Джефферсон (Алабама)
Вест-Джефферсон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6123) Аристотель
Тарихы
1987 елның 19 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SH2» саналган.
Чарница (Бабруйский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Халето-Се-Яха
Халето-Сё-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ябтасале-Паюта-Яха елгасының уң ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рәфис Хәбибуллин
Рәфис Җәүдәт улы Хәбибуллин (1963 елның 2 октябре, Пүчинкә-Енай, Апас районы, Татарстан АССР, ССРБ) — дәүләт эшлеклесе, ТР Президенты иминлек хезмәте җитәкчесе (2002—2007), ТР ватандашлар саклануы эшләре һәм гадәттән тыш хәлләр министры (2007—2023). Эчке хезмәтнең генерал-лейтинанты.
Тормыш юлы
Рәфис Хәбибуллин 1963 елның 2 октябрендә Татарстан АССРның Апас районы Пүчинкә-Енай авылында туа. 1982—1984 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә. Хезмәт эшчәнлеген 1984 елда Апас районы эчке эшләр бүлеге милиционеры булып башлый. 1988 елда ССРБ эчке эшләр министрлыгының Омск югары милиция мәктәбен тәмамлый.
1988 елдан 1994 елга кадәр Яр Чаллы шәһәре җинаять милициясенең оператив бүлекләрендә җитәкчелек вазифаларында эшли. 1994 елда Татарстан Республикасы эчке эшләр министрлыгының үзәк аппаратына күчерелә, биредә берничә әйдәп баручы оператив идарәне җитәкли. 1999 елда Татарстан Республикасы Президенты куркынычсызлык хезмәте башлыгы урынбасары итеп билгеләнә.
2002 елның 15 нче апрелендә Татарстан Республикасы Президенты Указы белән Татарстан Республикасы Президенты куркынычсызлык хезмәте башлыгы булып билгеләнә.
2007 елның июненнән ТР ватандашлар саклануы эшләре һәм гадәттән тыш хәлләр министры — Татарстан Республикасы буенча Россия ГТХМ баш идарәсе башлыгы.
2014 елда Рәфис Хәбибуллинга эчке хезмәтнең генерал-лейтинанты махсус исеме бирелә.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="">
Челкасы (Чабаксар районы)
Челкасы (Чулкаҫ, Челкасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 102 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Акйол (Даргечит)
Акйол (Akyol) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (köy).
Песчеш
Песчеш — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Икса елгасының уң ярыннан 99 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Форт-Аткинсон (Висконсин)
Форт-Аткинсон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Форт-Аткинсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конина (гмина Недзьведзь)
Конина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бомарше (Жер)
Бомарше — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Рафаил Кадыйров (1957)
Рафаил Кадыйров (Рафаил Рәшит улы Кадыйров,, —, ) — рәссам, график, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1997). Әсәрләр: «Бишек җыры» (1987), «Яшәү агачы» (1993), «Кич утыру» (1993) кәртиннәре, «Риваятьләр» офортлар сериясе, «Юрматы җире» полиптихе, һ.б. Әсәрләре ТР дәүләт сынлы сәнгать музеендә, БР дәүләт сынлы сәнгать музеендә, «Казан» ММҮнең милли мәдәният үзәгендә һ.б. музейларында, хосусый коллекцияләрдә саклана.
Браганей
Браганей — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(13356) 1998 TX17
(13356) 1998 TX17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TX17» саналган.
Гройч
Гройч (Groitzsch) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җибиза
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сарапулы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Педральба
Педральба — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.