cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тырыш (Бакалы районы)
Тарих
1970—1971 елда авылдан соңгы кешеләр күчеп китә. Соңгы йорт — Нургакидә Нурулла кызы Исламованыкы була. Аның ире Фәрхетдин Бөек Ватан сугышында һәлак булган, ялгызы бер кыз үстерә.
Яңа Әгъбәз авылында Тырыш авылыннан күчкән гаиләләр нәселләре — Нуруллиннар, Хөснуллиннар, Җәләевләр — яши.
Ойконим
«Чүплек» атамасы Мең вулысы башлыгы кенәз Канҗафәрнең энесе Чүплек би исеме белән бәйле. «Чүп» сүзе — төрки телләрдә «үлән» дигән мәгънәдә дә йөри.
«Тырыш» — артель атамасы, акрынлап авылны да барысына да ошаган шул атама белән атап йөртә башлаганнар.
Ипатово (Коми)
Ипатово (Ипатово) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
Климат
Ипатово климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (90%), руслар (10%).
Владиславув (гмина Брохув)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Pontiy Pilat
Pontiy Pilat (latinça Pontius Pilatus; bor. yunança Ποντίος Πιλάτος) — 23-36 yıllrda Rim imperiäseneñ İudeya prefektı, Rimnıñ yuğarı qatlawı caydaq (ekvit) wäkile.
Сент-Аман-де-Коли
Сент-Аман-де-Коли — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Владиславув (гмина Брохув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Pontiy Pilat
Tatsit buyınça Pontiy Pilat - İudeya prokuratorı, İosif Flaviy buyınça Pilat - İudeya xakime (iegemon).
Törle Pilat
Xristian töp kitabı İncil buyınça yähüdi berençe ruxani Kayafa Ğäysä Mäsixne ülem cäzasın raslasın öçen İudeya prefektı Pontiy Pilat xökemenä cibärgän.
Pilat xökeme
Xökem waqıtında Pontiy Pilat öç tapqır Ğäysä Mäsixne ülem cäzasın raslawdan baş tartqan. Läkin cıyılğan yähüd xalqı "anı täregä qadaqlap üter!" dip qıçqırğan.
Pilat qan qoyuda üz ğäyepsezlegen kürsätü öçen borınğı yähüd ğädäten qullanğan: xalıq aldında qulların suda yuğan häm Ğäysä Mäsixne "xalıq xökemenä" tapşırğan. Şunnan "qullar yuu" ğibäräse çıqqan.
Ğäysä Mäsixne täredä qadaqlap üterüdän soñ samarilelär Rim imperatorına şiqäyät yazğannnar. Näticädä 36 yılda Süriädäge Rim legatı Vitelliy Pontiy Pilatnı wazifasınnan alğan häm Rimğa cibärgän. Pilatnıñ aldağı yazmışı bilgesez.
Yähüdi çığanaqlar
Yähüd tarixçıları Pontiy Pilatnı bik yaratmağannar, anı ayawsız, märxämätsez, satlıq üzsüzle xakim dip taswirlağan.
Yähüd fälsäfäçese Filon Aleksandiädän Pontiy Pilat yähüdi baş kütärülärne ayawsız itep bastırğanın yazğan, şulay uq yähüd patşası Agrippa I Kaligulağa cibärgän xatta Pilatnıñ märxämätsezlegenä zarlanğan. Läkin älege çığanaqlarnıñ namuslığı da bik şikle.
5 сентябрь
5 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның бишенче көне. Ел ахырына кадәр 117 көн кала.
Вице (Порденоне)
Вице — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бетел (Беркс округы, Пенсильвания)
Бетел  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бетел халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паниззе (Бешанковицкий районы)
Паниззе (Паніззе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Авиаторлар урамы (Уфа)
Авиаторлар урамы (Авиаторҙар урамы, Авиаторская улица) — Уфаның Киров районындагы кече урам. Софья Перовская урамыннан башланып, Усол, Уксибәр, Нечаев һәм Павлово урамнары белән кисешә һәм Агыйделнең яр буена чыга. Элеккеге исеме — 6 нчы Усол тыкрыгы.
Scorpions
Scorpions (tatar äyteleşe - Skorpions, tärcemäse - Çayannar) - riwäyättäge Almaniäneñ törkeme, 1965 yılda Hannover şähärendä barlıqqa kilgän.
Törkem stilenä klassik rok, lirik gitara balladaları xas.
Almaniäneñ iñ populyar rok-törkeme häm dönyanıñ iñ tanılğannarınıñ berse. 100 million artıq albom satılğan.
VH1 yuraması buyınça "Dönyanıñ iñ mäşhür xard-rok artisları" isemlegendä 46 urında tora.
Törkemneñ iñ mäşhür cırları: «Still Loving You», «Rock You Like a Hurricane», «Wind of Change», «Send Me an Angel», «Lorelei», «Daddy's Girl».
Törkem berniçä tapqır Qazan şähärendä çığış yasadı.
Эль-Фраго
Эль-Фраго — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәт Рәхимов
Әхмәт Рәхимов (6 август 1934 ел) — ССРБ һәм Россия галим-психологы, педагог. Психология фәннәре докторы (1993), профессор (1995). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (1995) һәм мәгариф отличнигы (2001).
Пече
Пече — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Әхмәт Рәхимов
Биографиясе
Рәхимов Әхмәт Зәки улы 1934 елның 6 августында Башкортстан АССРның Бүздәк районы Киязетау  авылында туган.
Пече
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәт Рәхимов
Биографиясе
1968 елдан Уфада Башкортстан һөнәри техник белем бирү идарәсе методисты булып эшли.
1975 елдан Башкорт дәүләт педагогия университетының психодидактика һәм нравология лабораториясе мөдире, бер үк вакытта 1994 елдан университетның психодидактика һәм инноватика кафедрасы мөдире, ә 1998-2003 елларда психология кафедрасы мөдире вазифаларын үти.
2003-2005 елларда гуманитар институтының Уфа филиалында укыта.
Бер үк вакытта 1987-2006 елларда «Иҗади үсеш» Башкортстан республика ассоциациясе рәисе, 1992 елдан «Урзай» Республика экология‑сәламәтләндерү үзәге рәисе булып тора.
Клюковцы
Клюковцы (Клюкоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Раннакүла (Һииумаа)
Раннакүла (Rannaküla) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
ZMIZ2
ZMIZ2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Токаровщизна (Билостоцкий повяты)
Токаровщизна  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андрей Юрий улы
Андрей Юрий улы'''
Згода (гмина Жихлин)
Згода  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Франклинтаун (Пенсильвания)
Франклинтаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4016) Самбра
Тарихы
1979 елның 15 декабрендә Анри Дебеонь, E. R. Netto тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 XK» саналган.
Пекуриле
Пекуриле — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Мария-де-Айран
Санта-Мария-де-Айран — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7208
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сент-Андре-д'Алла
Сент-Андре-д'Алла — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Клавезоль
Клавезоль — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Святослав улы (мәгънәләр)
'''Владимир Святослав улы:
Владиславув (гмина Гарволин)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лихнови (Мальборский повяты)
Лихнови  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Икрамие (Сапанҗа)
Икрамие (İkramiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сапанҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Печине
Печине — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раннакүла (Муһу)
Раннакүла (Rannaküla) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Бивер-Спрингс (Пенсильвания)
Бивер-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бивер-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Толвин
Толвин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вицеро (Болонья)
Вицеро — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вицеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Павечорная
Павечорная — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Куданга елгасының уң ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Панизове (Бабиницки авыл советы)
Панизове (Панізоўе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Язучы кул
Язучы кул — Фридрих фон Кнаусс тарафыннан 1764 елда ясалган механик автоматон. Сәгать механизмы кулны хәрәкәтләндерә һәм кул каләмне кара савытына мана һәм кечкенә карточкада "Huic Domui Deus / Nec metas rerum / Nec tempora ponat" гыйбарәтен яза, ягъни ("Ходай бу йортка ахырлар яки соңгы сроклар куймасын"). Механизмның көмеш капланышында "Pro patria" сүзләре.
Бу корал фон Кнаусс тарафыннан шул вакытта Тосканада хөкем иткән Лоррейннар Йортына багышланган булган.
Объект Флоренциядә Галилео Музеенда 10-ынчы бүлмәдә урнашкан (3195-енче номерлы инвентарь). Ул бакырдан һәм көмештән ясалган һәм үлчәмнәре 680мм x 1000мм.
Клич свободы (гәҗит)
Клич свободы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан студентлар кооперативы органы. 1917 елның 20 мартыннан 1917 елның 10 апреленә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 3 саны чыга.
Згода (гмина Ланента)
Згода  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZMYM1
ZMYM1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Иске Чупты
Иске Чупты — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452212, — 80256835003.
Догубеленөрен (Енипазар)
Догубеленөрен (Doğubelenören) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
Ключники (Астравецкий районы)
Ключники  (Ключнікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Санта-Мария-де-Арнозу
Санта-Мария-де-Арнозу — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(2284) Сан-Хуан
(2284) Сан-Хуан  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1974 елның 10 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 TG1» саналган.
Эль-Фрасно
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоакин (Техас)
Хоакин  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Хоакин шәһәре  елда нигезләнгән.
Зөфәр Харисов
' Зөфәр Харисов', Зөфәр Назыйм улы Харисов (1956 елның 16 ноябре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Түбән Табын'') — Кәрим Тинчурин исемендәге драма һәм комедия театрының артисты. Татарстанның халык, РФ атказанган (2017) артисты, «Тантана» премиясе (2013) лауреаты.
Хоакин (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зөфәр Харисов
Тәрҗемәи хәл
Зөфәр Харисов 1956 елда Татарстанның Мөслим районы Түбән Табын авылында дөньяга килә. Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать институтын тәмамлагач, Әлмәт Татар дәүләт театрында артист булып эшли.
1981 елдан алып бүгенгәчә Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында иҗат итә. Ул барлык образларының да үзенчәлекле сыйфатларын табып, аларны көчле темперамент белән башкару сәләтенә ия. Ихлас уены белән тамашачыларның мәхәббәтен яулап, аларны яшь аралаш көләргә, елмаерга, уйланырга мәҗбүр итә.
Зөфәр Харисовның тынгысыз хезмәте хөкүмәт тарафыннан югары бәяләнде. Театр өлкәсендәге казанышлары өчен, аңа «Татарстан Республикасының халык артисты», 2017 елның ноябрендә «РФ атказанган артисты» дигән мактаулы исем бирелде.
Уйнаган рольләре
Төп рольләре: Өмет – И.Юзеев «Гашыйклар тавы», Рәшит – К.Тинчурин «Назлы кияү», Ямгырчы би – Н.Фәттах «Итил суы ака торур», Пурсоньяк – Мольер «Галиҗәнап де Пурсоньяк», Сабир – И.Мәхмүтова «Син бит минем бергенәм...», Бикбулатов – И.Юзеев «Сандугачлар килгән безгә», Миннәт – М.Гыйләҗев «Бала баласы балдан татлы»), Исхак (“Ай булмаса, йолдыз бар” Т.Миңнуллин), Габдрәхим (“Бер тамчы ярату” Н.Гыйматдинова) һ.б.
Татарстан телевидениесесе тамашачысына «Җырлап керәбез — җырлап чыгабыз», «И машина, машина...» шикелле спектакльләр язмалары аша таныш.
NGC 7209
NGC 7209 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Бортом (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Андре-де-Дубль
Сент-Андре-де-Дубль — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Владиславув (гмина Желехув)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марат Ямалов
Марат Ямалов (27 март 1947 ел) — тарихчы, журналист, югары мәктәп укытучысы. Тарих фәннәре докторы (1998), профессор (2000). Россия Федерациясенең һәм Башкортстан Республикасының Журналистлар берлекләре әгъзасы (2000). РСФСР ның (1986) һәм Башкортстан Республикасының (1997) мәгариф алдынгысы, Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2002).
Биографиясе
Марат Барый улы Ямалов — 1947 елның 27 мартында Башкорт АССРның Илеш районы Югары Яркәй авылында туган. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1965 елда «Калтасинская заря» газетасында хатлар бүлеге  хезмәткәре булып эшли башлый.
1975 елда кандидатлык диссертациясе яклый.
Башкорт дәүләт университетында башта ассистент, аннары өлкән укытучы булып эшли.
1998 елда тарих фәннәре докторы.
"1965-1985 елларда Башкортстан Республикасының индустриаль үсеше" дигән темага диссертация яклый.
2000 елдан — профессор. Университетның Ватан тарихы кафедрасында гыйльми-педагогик эшчәнлек белән шөгыльләнә.
Дәүләт эшчәнлеге
1998  — 2010 елларда Башкортстан Республикасы Президенты Хакимиятендә:
2001 елда Башкортстан Президенты Хакимиятенең мәгълүмат-аналитика идарәсен җитәкли, 2006 елда (өзеклек белән) өлкән референт була.
Җәмәгать эшчәнлеге
Марат Барый улы актив җәмәгать эшчәнлеге белән шөгыльләнә.
Иҗаты
Шигърият сөючеләргә Марат Ямалов лирик шагыйрь буларак билгеле. Ул берничә шигырьләр җыентыгы авторы:
1255 ел
Вакыйгалар
Кёнигсбергка нигез салына.
Санта-Мария-де-Оливейра
Санта-Мария-де-Оливейра — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Банен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,91 км².
Згода (Ловицкий повяты)
Згода  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Осиновка
Халык саны — 126 тирәсендә. Почта индексы — 422646.
Толче (Билостоцкий повяты)
Толче  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Олы Осиновка
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Толче (Билостоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Осиновка
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Раннаметса
Раннаметса (Rannametsa) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Кызылармеец (гәҗит)
Кызылармеец — гәҗит. Идел буе хәрби бүлгесенең сәяси идарәсе, Идел буе хәрби бүлгесенең сәяси идарәсе һәм ВКП(б)ның Татарстан өлкә комитеты, ТатҮБК ис. Казан укчы дивизиясе органы. 1924 елның 7 июненнән 1924 елның 15 ноябренә кадәр Самар шәһәрендә, 1925 елның 23 февраленнән 1938 елның 8 маена кадәр Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 1404 гә якын саны чыга. 1934-1935 елларда, Куйбышев шәһәрендә нәшер ителгәндә, гәҗиттә Байназар Әлминов рәссам булып эшли.
Эранар
Эранар (Йӑранар, Эренары) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Франкфорт-Спрингс (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пекя
Пекя — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коллонж-о-Мон-д'Ор
Коллонж-о-Мон-д'Ор — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Вициозо (Козенца)
Вициозо — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Илбаш (Енишеһир)
Илбаш (İlbaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әй урамы (Уфа)
Әй урамы (Әй урамы, Айская улица) — Уфаның Киров һәм Совет районнарында урнашкан урам. Башкортстан һәм Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага торган Әй елгасы хөрмәтенә аталган.
Географиясе
Салават Юлаев проспектыннан башланып, Чернышевски, Киров, Достоевски, Инкыйлаб, Харьков һәм 8 нче Март урамнары белән кисешә, шуннан соң Володарски мәйданы белән кисешкән җирдә тәмам була. Хәзерге исемен 1950-еллардан йөртә.
Тарих
Элеккеге исеме - Байкал урамы.
Лихнови (Хойницкий повяты)
Лихнови  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шивала Теджа Сингһ Гыйбадәтханәсе
Шивала Теджа Сингһ гыйбадәтханәсе (شیوالا تیجا سنگھ مندر) ул Пакистанның Пәнҗаб провинциясенең Сиалкот шәһәрендә тарихи Һинду гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә Шива Ходаена багышланган. Гыйбадәтханә Теджа Сингһ тарафыннан төзелгән булган.
Тарихы
Гыйбадәтханә Сардар Теджа Сингһ тарафыннан төзелгән булган. Гыйбадәтханә 1947 елда Бүленү вакытында мөһерләнгән булган. 1992 елда явызлар тарафыннан өлешчә җимерелгән булган. 2015 елда асаба Һинду җитәкчеләре Пакистан хөкүмәтен җимерелүче Шавала Теджа Сингһ гыйбадәтханәсенең башлангыч төзекләндерүен тәэмин итәргә өндәгән.
Яңадан ачу һәм реновация
72 елдан соң премьер министр Имран Хан гыйбадәтханәне Һиндуларга яңадан ачкан. Пакистан хөкүмәтенең Эвакуация Траст Милек Идарәсе Лахорда урнашкан сэр Ганга Рам Мирасы Фонды ярдәме белән план караламасы эшләгән. 2019 елда Пакистан хөкүмәте борынгы гасырлар элек төзелгән Шавала Теджа Сингһ Гыйбадәтханәсен яңартып Пакистан Һинду Киңәшмәсенә пилигрим килүләре һәм башка ритуаллар өчен биргән.
ZMYM2
ZMYM2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Владиславув (гмина Илув)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клюшчаны
Клюшчаны (Клюшчаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фирая Зыятдинова
' Фирая Зыятдинова''' — татар шагыйрәсе.
Фирая Зыятдинова – “Матур буласым килә”, “Язгы ярсу”, “Ташкын”, “Айнур”, “Мин кояшка елмаям”, “Бака туе” исемле шигырь китаплары авторы. Аның һәр шигыре, җыр көе сорап, үзенә тартып тора. Шуңа күрә Әнвәр Бакиров, Фасил Әхмәтов, Луиза Батыр-Болгари, Рәшит Кәлимуллин кебек күренекле композиторлар шагыйрәнең матур һәм моңлы шигъриятенә еш мөрәҗәгать иткәндер. Л.Батыр-Болгариның “Мин сине шундый сагындым” җыры бүген дә халык күңелендә саклана.
Бивердейл (Пенсильвания)
Бивердейл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бивердейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайна (Техас)
Чайна  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чайна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илдус Илдарханов
Тәрҗемәи хәл
Илдарханов Илдус Гәрәй улы 1944 елның 12 октябрендә Татарстанның Мөслим районы Акай Күле авылында туган. Ширәмәт районындагы Тоба, Каенлы, Зәйдәге Югары Мәлем, Бигеш мәктәпләрендә укыды, Казан дәүләт педагогия институтының тарих-филология факультетын (1969), ВЛКСМ Үзәк комитетының Мәскәүдәге югары комсомол мәктәбендә журналистика бүлеген (1973) тәмамлады.
"Татарстан яшьләре" (1969-71, 1973-75), "Социалистик Татарстан" (1975-90) гәҗитләрендә әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире, "Шәһри Казан" (1990-92), "Татарстан хәбәрләре"ндә (1992-95) баш мөхәррир урынбасары, "Шәһри Казан"да баш мөхәррир (1996-2003) булып эшләде. Бер үк вакытта Татарстанның спорт журналистлары федерациясен (1974-84), Татарча көрәш федерациясен (1989-91) җитәкләде. 2003-06 елларда республиканың татар-башкорт милли спорт көрәше федерациясендә, 2006-09 елларда Бөтенрусия татарча көрәш федерациясендә матбугат хезмәткәре.
Шул еллар эчендә журналист буларак «Правда» газетасы призына Тбилисида узган Бөтенсоюз кроссында, СССР профсоюзларының Свердловскидагы VIII кышкы спартакиадасы финал ярышларында (1975), Ульяндагы туплы хоккей дөнья беренчелегендә, РСФСР халыкларының Пермьдәге IX кышкы спартакиадасы (1989), ССРБ халыкларының Мәскәүдәге IX җәйге спартакиадасы финал ярышларында (1979), XXII җәйге Олимпия уеннарында (1980) катнашты. "Олимп тавына ничек менәргә" (1980), "Федор Симашев. Чаңгы юллары" (1984), "Халык һәм спорт уеннары" (1988), "Без көрәшле халык" (2003), "Алты егет булганнар — Богатырского рода племени" (2005), “Без көрәшче халык. Родом из борьбы. Tatars–nation of wrestlers» (2009)"Саба ягы көрәше"(2014) дигән китаплар чыгарды.
Татарстанның һәм СССРның Журналистлар берлекләре (1971), Халыкара журналистлар ассоциациясе (2001) әгъзасы, Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1988), Татарстан Республикасының Мактау грамотасы белән бүләкләнде (1994), Татарстан журналистларының "Бәллүр каләм – Хрустальное перо - 2004", “Бәллүр каләм – Хрустальное перо - 2010” бүләкләре иясе булды.
Башкорт халык җырлары
Башкорт халык җырлары — сүз һәм көйө башкорт халкы тарафыннан иҗат ителгән җырлар.
Җыр — башкорт музыка сәнгатенең киң таралган жанрларының берсе, халыкның борынгы тормыш юлдашы. Аларда тарих дәверендә булып узган төп һәм иң күренекле адымнарның шигъри елъязмасы, ата-бабаларыбызның тормыш-көнкүреше, буыннан-буынга күчеп килгән йолалары чагылыш тапкан. Җырларда халык үзенең туган илен, батырларын данлый, куанычын һәм шатлыгын, кайгы-хәсрәтен уртаклаша, мөхәббәтен аңлата.
Җыр һәр кемнеке үзе белән яши. Аны шатланганда да, моңланган чакта да, күңел төшсә дә, тансык вакытта, тансык җирдә җырларга, берсе югында көйләргә мөмкин. Җыр белән ир-егетләр яуга киткән, яудан кайткан; туй вакытларында да, көндәлек мәҗлесләрдә дә иң беренче булып җыр һәм курай моңы яңгыраган. Халыкның үзе әйтмешли, җыр күңелгә юаныч та, куаныч та биргән.
Көньяк Уралда яшәүче башкорт халкының рухи мәдәниятендә төп урынны җыр поэзиясе били. Югары сәнгать кимәлендә халыкның милли характерын, аның гаять бай эчке донъясын, фәлсәфи карашларын чагылдырган җырлар басмаларын бармакка белән билгеләп булмаган мирас ул. Җыр — кешеләрнең тормыш юлдашы, аңа кеше чүп шатлыклы көннәрендә дә, ачы мәлләрендә дә мөрәҗәгать итә, таяна. «Җил җилләми томанлы ачылмый, җыр җырламый күңел ачылмый», — дип, юкка гына җырланмыйдыр.
tt:Күгәреп яткан Урал тавын Әйләнеп ята башкорт даласы Җырларың бар синеке, моңнарын бар, Әйдә җырла, башкорт баласы.
Аңкып та гына аңкып, ай кычкыра, Урал тауларның шоңкары Ясы гына яурын, кин күкрәкле Урал егетенең толпары
ba: Күгәрепкәй ятҡан Урал тауын Урап ята башҡорт далаһы Йырҙарың бар һинең, моңдарын бар, Әйҙә йырла, башҡорт балаһы.
Кызыл армия агитаторы блокноты (гәҗит)
Кызыл армия агитаторы блокноты — хәрби-сәяси журнал. ЭККГнең Баш сәяси идарәсе органы. 1943 елның августыннан 1945 елның сентябренә кадәр Мәскәү шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Згуже (гмина Домбровице)
Згуже  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Мария-де-Соту
Географиясе
Мәйданы —.
Раннамыиса
Раннамыиса (Rannamõisa) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Эмбид-де-Ариса
Эмбид-де-Ариса — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паданга
Паданга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Банганга Гыйбадәтханәсе
Банганга Гыйбадәтханәсе Пакистанда, Азад Джамму һәм Кашмирда Котли районында Хуиратта шәһәрендә урнашкан. Бу гыйбадәтханә Ганга Алиһәсенә багышланган. Бу гыйбадәтханә Һиндстан һәм Пакистан бүленүенә кадәр төзелгән тарихи гыйбадәтханәләрнең берсе. Гыйбадәтханә тулысынча җимерелгән һәм гыйбадәтханә эчендә җимерелә яки урлана алган потлар юк. Гыйбадәтханә стенасы ярык һәм кайчандыр ул җимерәләчәк һәм гыйбадәтханә идәне шулай ук ватыла башлаган. Бу гыйбадәтханә янында шулай ук шарлавык бар.
Кызыл игенче (гәҗит)
Кызыл игенче — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Эчке Россия мөселманнары эшләре комиссариатының Орски бүлеге органы. 1919-1920 елларда Орски шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Панизове (Дубровенский районы)
Панизове (Панізоўе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Печке
Печке — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Антуан-д'Оберош
Сент-Антуан-д'Оберош — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
ZMYM3
ZMYM3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(3043) Сан Диего
(3043) Сан Диего  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 20 сентябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SA» саналган.
Догуҗа (Боябат)
Догуҗа (Doğuca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Толче (Сокульский повяты)
Толче  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тамъян (Чакмагыш районы)
Тамъян — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
(2745) Сан Мартин
Тарихы
1976 елның 25 сентябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SR10» саналган.
Санта-Мария-ди-Галегуш
Санта-Мария-ди-Галегуш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7210
NGC 7210 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владиславув (гмина Казанув)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Идел (гәҗит, Әстерхан)
Кызыл Идел — иҗтимагый-сәяси гәҗит. «Көч» гәҗите варисы. 1921 елның 13 июленнән 1921 елның 11 декабренә кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 29 саны чыга. Мөхәррирләр – Әхмәт Гомәрев, К. Гобәйдуллин.
Тентис (Иртыш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илдем Җумһуриет (Меликгази)
Илдем Җумһуриет (İldem Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бе (Эн)
Бе (Bey) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,77 км².
Лихнувки
Лихнувки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Биг-Басс-Лейк (Пенсильвания)
Биг-Басс-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Лихнувки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Биг-Басс-Лейк (Пенсильвания)
Географиясе
Биг-Басс-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пелатка
Пелатка — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Раннапунгерья
Раннапунгерья (Rannapungerja) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Згуже (гмина Стшельце)
Згуже  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пелатка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клявица (Ашмянский районы)
Клявица  (Клявіца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вицкияньоне да Капо (Рьети)
Вицкияньоне да Капо — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вицкияньоне да Капо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Энсинакорба
Энсинакорба — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тонкеле
Тонкеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фреквилль (Пенсильвания)
Фреквилль  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аксаков урамы (Уфа)
Аксаков урамы (Аҡһаҡов урамы, улица Аксакова) — Уфаның Ленин һәм Киров районнарында урнашкан урам. Уфада туган язучы Сергей Аксаков (1791-1859) исемен йөртә.
Тарих
Элеккеге исеме - Карет урамы (Каретная).
Кызыл Идел (гәҗит, Самар)
Кызыл Идел — кызылармиячеләр гәҗите. 1919 елның июнь-июль айларында Самар шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 29 саны чыга. Мөхәррирләр – М. Давытов, Сәлах Атнагулов.
Кече Укмас
Кече Укмас — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422649.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Чандлер (Техас)
Чандлер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чандлер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабушкин урамы (Уфа)
Бабушкин урамы (Бабушкин урамы, улица Бабушкина) — Уфаның Совет районындагы урнашкан урам. «Эшчеләр сыйныфын азат итү өчен көрәш берлеге» әгъзасы, беренче рус инкыйлабы катнашучысы Иван Бабушкин (1873-1906) исемен йөртә. Зур Граждан урамыннан башланып, Дача тыкрыгы, Левченко урамы белән кисешә һәм Октябрь проспекты белән киселешеннән соң Бессонов урамына әйләнә. Элеккеге исеме - урамы.
ZMYM4
ZMYM4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Печки
Печки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Карачура
Югары Карачура (Мӑн Карачура, Верхние Карачуры) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 262 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Николай Боголюбов (актёр)
Николай Иванович Боголюбов (1899-1980) - совет театры, кино һәм дубляж актёры, РСФСР халык артисты (1945). Алты Сталин премиясе лауреаты ( 1941, 1942, 1946, 1947, 1949, 1950 ). 1950 елдан ВКП (б) әгъзасы.
Биографиясе
Николай Иванович Боголюбов 1899 елның 22 октябрендә Рязань губернасының (хәзерге Липецк өлкәсе) Ивановское авылында туган.
Рязань драма театрындагы студиядә укыган.
(4006) Сандлер
(4006) Сандлер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Николай Боголюбов (актёр)
Биографиясе
1920 елда ул армиягә алына; Кызыл Армия үзешчән коллективында чыгыш ясый. Демобилизациядән соң ул тагын Рязандә эшли. Сәхнәдә ул Бессеменов (Мещане), Клещ, Сатин (На дне) һәм Дорн (Чайка) рольләрен башкара.
(4006) Сандлер
Тарихы
1972 елның 29 декабрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 YR» саналган.
Николай Боголюбов (актёр)
Биографиясе
1929 елда Боголюбов партизан отрядларының батыр командиры Чуб ролен уйный (Командарм-2 пьесасы).
1938 - 1958 елларда - Мәскәү М. Горький исемендәге МХАТ актёры.«Күренмәс фронт» («Аң булыгыз») пьесасы авторы.
1931 елдан Николай Боголюбов фильмнарда уйный башлый. "Бөек гражданин" фильмында уйнаган Шахов роле актёрның иң күренекле эше дип санала.
1958 елда, авырып китү сәбәпле, Николай Ивановичка сәхнә белән, ә берничә елдан кинематограф белән дә хушлашырга туры килә.
Хатыны Софья Александровна Соколова белән Мейерхольд театрында танышалар һәм гаилә коралар. Уллары Ю. Н. Боголюбов - рәссам
Палуй
Палуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының сул ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Антуан-де-Брей
Сент-Антуан-де-Брей — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Панизове (Задровевски авыл советы)
Панизове (Панізоўе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ираёль
Почта индексы — 169530.
Географик урнашу
Ираёль Ухтадан 130 километр төньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Төньяк тимер юлының бер үк исемле станциясе (Котлас—Воркута сызыгы).
Климат
Ираёль климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Тарих
1958—1992 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (6%),руслар (77%), украиннар (14%).
Санта-Мария-ду-Бору
Санта-Мария-ду-Бору — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кришна Гыйбадәтханәсе, Садыйкабад
Шри Кришна Гыйбадәтханәсе ул Пакистанның Пәнҗаб провинциясендә Рәхми Яр Хан Районында Садыйкабад Теһсилында урнашкан Һинду гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә Кришна-Джанмаштами бәйрәм итүе өчен мәшһүр, анда Синдһтан һәм Көньяк Пәнҗабтан Һиндулар катнаша. Джанмаштами фестивале 2-3 көн дәвам итә һәм зур мела башкарыла. 2017 елда Пәнҗаб хөкүмәте гыйбадәтханәне төзекләндерү өчен акча сарыф иткән.
Зданя
Зданя — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл ил (гәҗит)
Кызыл ил — иҗтимагый-сәяси гәҗит. «Кызыл Идел» гәҗите варисы. 1922 елның 10 июленнән 1926 елга кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә атнага 2 тапкыр нәшер ителә. Мөхәррирләр – К.Гобәйдуллин, И.Акъегетов.
Топилець
Топилець — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 7211
NGC 7211 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Топилець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7211
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Раннику
Раннику (Ranniku) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Владиславув (гмина Полична)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кмицянка
Кмицянка (Кміцянка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Личе
Личе — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вицкияньоне да Пьеди (Рьети)
Вицкияньоне да Пьеди — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вицкияньоне да Пьеди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кызыл көрәшче (гәҗит)
Кызыл көрәшче — кызылармиячеләр гәҗите. 1919 елның 8 февраленнән 1 июненә кадәр Сарапул һәм Казан шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Фәйзулла Тәипов.
ZMYM5
ZMYM5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эпила
Эпила — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Антуан-Кюмон
Сент-Антуан-Кюмон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Биглер (Пенсильвания)
Биглер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Биглер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Марта-ду-Бору
Санта-Марта-ду-Бору — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Печник
Печник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илемин (Ердемли)
Илемин (İlemin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зджихув
Зджихув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брустан
Брустан, Аю (Медведка), Каркинка — Ык елгасы кушылдыгы. Татарстанның Минзәлә районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Пелеш (Алба)
Пелеш — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл маяк (гәҗит)
Кызыл маяк — кызылармиячеләр гәҗите. 1919 елның 29 маеннан 29 августына кадәр Богырыслан һәм Самар шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә.
Святослав Всеволод улы (Киев кенәзе)
Святослав Всеволод улы(үл. 1198) — 1164-1184 елларда Чернигов кенәзе, 1180 елдан Киев кенәзе.
(1760) Сандра
(1760) Сандра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Святослав Всеволод улы (Киев кенәзе)
Всеволод II Олег улының һәм Бөек Мстислав кызының төпчек улы.
Коммюне
Коммюне — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Святослав Всеволод улы (Киев кенәзе)
Тарих
Русь кенәзлекләренең үзара сугышларында башта кыпчаклар белән берләшмәдә, соңрак кыпчакларга каршы сугышта актив катнашкан. 1173 елда Киев шәһәренә һөҗүм иткән.
1180 елда Новгород һәм кыпчак гаскәрләре белән бергә Всеволодка (Зур Оя) каршы сугышкан. Дмитров шәһәрен яндырган. 1184 елда Всеволод Зур Оя белән солых төзеп, Идел буе Болгарына каршы сугышка гаскәр белән булышкан.
1177 елда кыпчаклар рус гаскәрен тар-мар иткәннәр. Җиңелүдән соң кенәз Роман кенәзлек вазифасын Святославка тапшыра.
1181 елда Святослав белән кыпчаклар Киев һәм Смоленск җирләренә һөҗүм иткән. Үзара чуалыш нәтиҗәсендә Киев тәхетенә утыра.
1183 элекке союздашларга карата сәясәтен үзгәрткән, кыпчак ханы Кобяк гаскәрен 1183 елда җиңә һәм әсирлеккә ала. 1185 елда Кончак ханны җиңә. Игорь Святослав улы кыпчаклар тарафыннан тар-мар ителгән һәм әсирлеккә эләккән ("Игорь полкы турында сүз", "Игорь кенәзе" операсы).
Җавап яуларында кыпчак ханы Гзак Полесье җирләрен туздыра. Святослав Переяславьны камалыштан коткара.
Киләсе кыпчакларга каршы яулар нәтиҗәсез булган.
(1760) Сандра
Тарихы
1950 елның 10 апрелендә Эрнест Джонсон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 GB» саналган.
Беар-Жеовресья
Беар-Жеовресья (Béard-Géovreissiat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Нантюа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,69 км².
Рапат
Рапат — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 929 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452219, — 80256840001.