cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD220071
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Серне-ан-Дормуа
Серне-ан-Дормуа — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Егәнле
Егәнле (Боровая Ингала) — Исәт елгасы кушылдыгы. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Исәт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 91 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виктор Полетаев
Виктор Полетаев (Виктор Евгеньевич Полетаев,, — , ) — Россия волейболчысы, Европа уеннарының бронза призчысы (2015), Россия чемпионы (2014-2016).
Голленберг (Хафельланд)
Голленберг  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вултурянка
Вултурянка — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урыс Чынлысы
Рус Чынлысы (Русская Цильна) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (49,2%), руслар (37,9%), татарлар (12,9%).
Геришбурну (Сейдикемер)
Геришбурну (Gerişburnu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18692) 1998 HJ14
(18692) 1998 HJ14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 апрелендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HJ14» саналган.
Лобниця (Руше)
Лобниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войкино (Татарстан)
Войкино — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Халык саны — 206 тирәсендә. Почта индексы — 422918.
Тарих
1690-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): мордва халкы — 55%, руслар — 42%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Голубивщина (Польша)
Голубивщина  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шыхымлы (Фүзули)
Шыхымлы  (Şıxımlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Казтелинуца (Фиренца)
Казтелинуца — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелинуца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мястовице
Мястовице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Велш (Луизиана)
Велш  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Нёхлинг
Нёхлинг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Велш (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нёхлинг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Көрпе (Элазыг)
Көрпе (Körpe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Деламбр (ай кратеры)
Деламбр - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 51,49 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Жан-Батист-Жозеф Деламбр (1749—1822) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Костыли (Чиләбе өлкәсе)
Костыли (Костыли) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
(3033) Хольбек
(3033) Хольбек — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 5 мартында Карл Аугюстесен, Поуль Йенсен, тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EJ» саналган.
Владимир Поливанов
Владимир Поливанов (Владимир Николаевич Поливанов,, — , ) — җәмәгать эшлеклесе, һофмейстер (1906), Сембер губернасы дворяннары җитәкчесе (1898-1915), РИ дәүләт шурасы әгъзасы (1906-?).
Страла (Дзятлавский районы)
Страла  (Страла ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кшикоси (гмина Клодава)
Кшикоси  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карлисс (Луизиана)
Карлисс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Карлисс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18693) 1998 HS19
(18693) 1998 HS19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 29 апрелендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HS19» саналган.
Өрнек (Кадынһаны)
Өрнек (Örnek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Örnek, Kadınhanı Örnek, Kadınhanı
Тордуэ
Тордуэ — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Стефания Туркевич
Стефания Туркевич, Стефания Иван кызы Туркевич-Лукиянович (Стефанія Іванівна Туркевич-Лукіянович, 1898 елның 25 апреле, Австро-Венгрия, Лемберг (хәзерге Львов, Украина) — 1977 елның 8 апреле, Бөекбритания, Кембридж) — украин милләтеннән композитор, педагог, пианистка, музыка белгече.
Серне-ле-Реймс
Серне-ле-Реймс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Стефания Туркевич
Тәрҗемәи хәле
1898 елның 25 апрелендә Австро-Венгриянең Лемберг (хәзерге Львов, Украина) шәһәрендә рухани гаиләсендә туган. Львовта бертуган Василиянокларның шәхси хатын-кызлар гимназиясен тәмамлаган. Фортепианода уйнарга башта пианист әнисеннән, аннары Львов югары музыка институтында (2007 елдан Николай Лысенко исемендәге Львов милли музыка академиясе, uk) композитор, 1914—1916 елларда Венада өйрәнә.
Львов дәүләт университетында (Иван Франко исемендәге Львов Милли университеты) фәлсәфә, педагогика һәм музыка белемен, 1919—1920 елларда Львов дәүләт укытучылар семинариясендә музыканы үзләштерә. 1921 елда Львовта Польша музыка җәмгыятенең консерваториясендә укый, шәхси музыка дәресләре бирә.
Михаил Полиновский
Михаил Полиновски (Михаил Васильевич Полиновский,, — , ) — Казан университеты укытучысы, Нократ губернасы укуханәләре директоры (1835-184?).
Стефания Туркевич
Тәрҗемәи хәле
1919 елда үзенең беренче музыкаль әсәре — Литургияне яза, ул Львовта Изге Георгий соборында берничә тапкыр башкарыла.
1921 елда Венага әйләнеп кайта. 1923 елда университетны тәмамлап, педагог дипломы ала. Вена консерваториясендә (хәзерге Вена музыка һәм башкару осталыгы университеты) фортепиано һәм музыка теориясе буенча белем алуын дәвам итә. Львовка кайта, 1927 елда Берлинга китеп, 1929 елга кадәр Берлин югары музыка мәктәбендә композитор Арнольд Шёнберг кул астында композицияне өйрәнә.
Прагага күчеп, чех композиторлары Отакар Шин һәм Витезслав Новак кул астында композицияне өйрәнүне дәвам итә, бер үк вакытта Украина ирекле университетында «П. Чайковскийның «Черевички»  («Тимерче Вакула»), Н. Римский-Корсаковның «Раштуа алдыннан төн» әсәрләрендә украин элементы һәм аларны Н. Лысенконың «Різдвяна Ніч» операсы белән чагыштыру» дигән темага докторлык диссертациясе яза һәм аны 1934 елда яклый.
Львовка кайткач, 1934 елдан Икенче бөтендөнья сугышы башланганчыга кадәр башта К. Шимановский исемендәге Львов музыка консерваториясендә, аннары — югары музыка институтында музыка теориясе һәм фортепиано укытучысы булып эшли, Украина һөнәри музыкантлар берлеге әгъзасы була.
1939 елның көзендә, Көнбатыш Украинаны СССРга кушкач, бераз вакыт Львов опера театрында репетитор-концертмейстер, 1940—1941 елларда Львов дәүләт консерваториясе доценты булып эшли. Украина совет композиторлары берлеге (хәзер Украина композиторларының милли берлеге) әгъзасы була.
Львовны немецлар оккупацияләгәннән һәм консерватория ябылганнан соң, 1942 ел башында төзелгән Дәүләт музыка мәктәбендә укытучы эшен дәвам итә. 1944 елның язында гаиләсе белән Львовтан Венага китә. 1946 елда гаилә көньяк Австриягә, аннан Италиягә күченә, анда аның икенче ире Н. Лукиянович Бөекбритания командалыгындагы Икенче Польша корпусы каршында табиб булып эшли.
1946 елның көзендә корпус белән бергә Бөекбританиягә күчерелә. Брайтонда (1947—1951), Лондонда (1951—1952), Бристол янында (1952—1962), Белфастта (1962—1973) һәм Кембриджда (1973 елдан) яши.
1940-еллар ахырында иҗат эшенә әйләнеп кайта һәм гомер азагына кадәр үз әсәрләренең күп өлешен яза. Вакыт-вакыт пианист буларак чыгыш ясый, 1957 елда — Англиянең зур Украина җәмгыятьләрендә концертлар бирә, 1959 елда — Бристольдә фортепиано музыкасы концертында чыгыш ясый. 1972 елга кадәр гамәлдә булган Британия хатын-кыз композитор һәм музыкантлар җәмгыяте әгъзасы була.
Иҗаты
С. Туркевич — 7 симфоник әсәр авторы: 1нче Симфония (1937), 2нче Симфония (1952), Симфониетта (1956), «Маляр симфониясе» симфоник эскизлары (1962, 1975), «La Vita» симфоник поэмасы (1964—1965), «Space Symphony» (1972), «Double Strings» (1976), алты балет авторы — балалар өчен «Микки-Маус» (1935) һәм «Яз» (1935) балетлары, «Куллар» (1957), «Мәрҗәннәр» (1960—1970 еллар), «М» (1964, 1967), «Страхопуд» (1969, 1976), балалар өчен дүрт опера авторы – «Патша Ох» (1930), «Оксана йөрәге» (1960), «Куц» (1969—1971), «Яринный городчек» (1969—1971); биш хор әсәре — «Ходай хезмәте» (1919), Псалом (1919), «Укыгыз, туганнарым» (1930-еллар), «Сугышка, сугышка» (1930-еллар), «Триптих» (1960, 1970), алты камера-инструменталь әсәре; алты фортепиано әсәре; 20дән артык җыр (Тарас Шевченко, Вера Вовк, Н. Лукиянович һ. б. сүзләренә); украин колядовкаларын һәм щедривкаларын эшкәртү һ. б.
Стефания Туркевич әсәрләре җиңелчә модернистлар стилендә язылган, ул традицион тональ музыканы неоклассицизм, неоромантизм, экспрессионизм һәм кайвакыт сериализм элементлары белән бергә алып бара.
2014 елда Канадада компакт-дискта («Galicians I — The Art Songs» коллекциясенең бер өлеше) 20 җыр язмасы дөнья күргән.
NGC 508
NGC 508 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Юра (Кия кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырәнское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лапорт (Миннесота)
Лапорт  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лапорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гольсен
Гольсен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Ситдыйк-Мулла
Ситдыйк-Мулла — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Гольсен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситдыйк-Мулла
Почта индексы — 453486, — 80205819005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 57 кешенең яшәве мәгълүм.
2017 елда вафатлар исемлеге
Бу мәкаләдә 2017 елда вафат булган кешеләр исемлеге.
Гыйнвар
2017
Калининка
Калининка — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Туга елгасының уң ярына тамагыннан 3,1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Калининка
Нёч-им-Гайльталь
Нёч-им-Гайльталь — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Голувки-Дуже
Голувки-Дуже — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ловренц-на-Похорю (община)
Ловренц-на-Похорю  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенон
Бенон — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(18694) 1998 HQ24
(18694) 1998 HQ24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 апрелендә Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HQ24» саналган.
Ральниковы
Ральниковы (Ральниковы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Сотиря
Сотиря — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ральниковы
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сотиря
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вурпер (Алба)
Вурпер — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD220147
HD220147 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Каймановка
Каймановка (Каймановка) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
Стралки (Шчучынский районы)
Стралки  (Стралкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Каймановка
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Стралки (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Каймановка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), кореялеләр (4%).
(4084) Холлис
(4084) Холлис — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 14 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 GM» саналган.
Ирюм
Ирүм — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Исәт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 85 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн бүᴫгeында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Казтелир (Тревизо)
Казтелир — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ирюм
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казтелир (Тревизо)
Географиясе
Казтелир Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Навра (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Навра  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Деландр (ай кратеры)
Деландр - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 227,02 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Анри Александр Деландр (1853—1948) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1948 елда раслана.
Пётр Полторацкий
Пөтр Полторацки (Пётр Алексеевич Полторацкий,, — , ) — РИ дәүләт эшлеклесе, яшерен киңәшче (1891), Нугурыт (1874-1882), Архангельск (1882-1883), Уфа (1883-1889) һәм Казан (1889-1904) губернаторы.
Гермен (Вираншеһир)
Гермен (Germen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кшикоси (Сьредский повяты)
Кшикоси  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антон Дельвиг
Антон Дельвиг, Антон Антон улы Дельвиг, Anton Delwig (Dellwig), Дельвиг Антон Антонович (1798 елның 17 августы, Мәскәү — 1831 елның 26 гыйнвары, Санкт-Петербург) — язучы, тәнкыйтьче, журналист.
Тәрҗемәи хәле
1798 елның (17) августында Мәскәүдә, чыгышы белән Балтик буе алманнарыннан булган, бөлгән лифлянд бароны гаиләсендә туган.
Лицейда
Мәскәүдәге шәхси пансионда, 1811 елдан Царское Селодагы лицейда укый. Шигърият белән тирәнтен кызыксына. Г.Р. Державин, В.А. Жуковский иҗатларын ярата. Горацийны, Вилһелм Кюхельбекер йогынтысында XVIII гасыр алман шагыйрьләрен (Ф. Шиллер, Ф. Клопшток, Г. Бюргер, Л. Һелти һ.б.) өйрәнә. Лицей директоры (1816—1823) Г.А. Энгелһардт (ru) (1775-1862) фикеренчә, «рус әдәбиятын башка иптәшләренә караганда күпкә яхшырак белә һәм аның матурлыгын һәрдаим якларга әзер була». Лицейда Пушкиннан да алдарак шигырьләр яза башлый һәм бик тиздән әлеге уку йортының беренче шагыйрьләре рәтенә баса. «Дионга» (1814), «Лилетага» (1814), «Доридага» (1815) кебек беренче шигырьләре үк гармонияле булулары, классик төзеклеге белән үзенә җәлеп итә. Матбугатта «Парижны алуга» патриотик одасы (1814) «Русский» исеме белән басыла. 1814-1815 елларда «Вестник Европы», «Российский музеум» һ.б. журналларда шигырьләрен даими бастыра. 1817 елда язган «Царское Село лицеенда тәрбияләнүчеләрнең хушлашу җыры» лицейның гимнына әйләнә.
1817 елда лицейны тәмамлап, төрле ведомстволарда (Тау һәм тоз эшләре департаменты, Россия империясенең финанс министрлыгы, эчке эшләр министрлыгында) хезмәт итә. 1820-1825 елларда И.А. Крылов кул астында Публичный китапханәдә эшли. Күпчелек вакытын иҗатка бирә.
Иҗаты
А.С. Пушкин тирәсендә тупланган «Шагыйрьләр берлеге»нә (Кюхельбекер, Боратынский һ.б.) һәм «Рус телен яратучыларның хөр җәмгыяте»нә керә. Дельвиг беренчеләрдән булып (әле лицейда укыганда ук) Пушкинны Державинның «иҗаттагы мирасчысы» дип игълан итә («Державинның үлеменә» (1816), «А.С. Пушкинга» (1816) шигырьләрендә). «Шагыйрьләр берлеге» әгъзалары шигърияттә хөрлек рухы өстен булуны, үзара дуслыкны, тормыш рәхәтлекләрен татуны алга куюларын ассызыклый.
Дельвиг лирикасында сәясәттә һәм диндә хөрлек өмет итү мотивлары күренә башлый. «Шагыйрь» шигырендә (1820) ирек сөюе һәм шагыйрьнең җәмгыятьтә өстенлекле бурычлары булуын аңлавы турында бәян итә. Булачак декабристлар катнаша торган сәяси-әдәби түгәрәкләргә (А.Н. Муравьевның «Изге әртиле»нә, «Яшел лампа»га) йөри, Ф.Н. Глинка, А.А. Бестужев, К.Ф. Рылеев белән якыная. Декабристлар чыгарган «Полярная звезда» әлманахында катнаша. Ләкин декабристларның җәмгыятьне үзгәртүнең инкыйлаб-ихтилал юлын сайлауларын кабул итми, соңыннан (26) декабрь фетнәсен кискен кабул итмәвен белдерә.
1820 елларда лирик шагыйрь буларак таныла. Романслар, элегияләр, антологик шигырьләр яза. Идиллия, җыр жанрларына өстенлек бирә. XIX гасыр шагыйрьләреннән беренче булып, сонет жанрына мөрәҗәгать итә. Әлеге жанрларга яңа рух, эчтәлек бирергә тырыша. Һәр яктан гүзәл булган кеше идеалын эзли. Сынлы сәнгатьтә, скульптурада бик матур итеп бирелгән, физик һәм рухи яктан гармонияле, бербөтен булып күзалланган борынгы антик заман кешесенең тойгыларын һәм уй-фикерләрен иҗатында өр-яңадан ачмакчы була. Рус рәссамнары һәм сынчылары белән якыная. Шигырьләрендә скульптурадагы пластиканы һәм гармония тудыру принципларын файдаланырга омтыла (мәсәлән, «Сын ясауны уйлап табу» идиллиясендә (1829). Пушкин Дельвигны «рәссамнарның дусты һәм киңәш бирүчесе» дип атый. Антик заманны тасвирлаганда, шигырьләрендә гекзаметр, элегия дистихы, катлаулы строфа кебек антик шигърият формаларын даими куллана башлый. Пушкин Дельвигның «XIX гасырдан Алтын гасырга шулай җиңел генә күчә алуына, борынгы грек шигъриятендәге нечкәлекне, гүзәллекне оста тоемлавына» соклана.
Рус шагыйрьләре арасында халык җырларын иң яхшы белүче буларак, җыр жанрындагы шигырьләр дә иҗат итә. Аларны чын халык җыр үрнәкләренә ияреп яза, романска якынайта төшә. Күп кенә шигырьләренә композиторлар көй язган (''Пушкинга багышланган «Соловей мой, соловей» романсы (А.А. Алябьев), «Пела, пела пташечка» А.Г. Рубинштейн һ.б.'').
Нәширлек
1825 елдан (О.М. Сомов белән берлектә) башкала язучылары арасында абруйлы булган «Северные цветы» (7 китап), 1829 елда «Подснежник» әлманахлары, 1830 елдан (Пушкин һәм Вяземский белән берлектә) «Литературная газета» нәшер итә башлый, әлеге басмаларда А.С. Пушкин, В.А. Жуковсий, И.А. Крылов, Н.И. Гнедич, П.А. Вяземский, Е.А. Боратынский, И.И. Козлов һ.б. язучыларның әсәрләрен бастыра, хөкем ителгән Кюхельбекер, А.И. Одоевский, Н.А. һәм А.А. Бестужев һ.б.ларның әсәрләре дә, исемнәрен күрсәтми генә булса да, даими чыгып килә.
«Литертурная газета»да тәнкыйтьче буларак сәләте ачыла. Ф.В. Булгаринның «Северная пчела», Н.А. Полевойның «Московский телеграф» һ.б. рәсми басмаларда басылган мәкаләләр белән бәхәскә керә. Әзерлексез укучылар өчен язылган, « әдәбият»ны тәнкыйтьли, яшь язучыларда әдәбиятка карата югары таләпләр тәрбияләргә омтыла, Пушкин иҗатын югары күтәрә.
Соңгы еллары
Тыелган шагыйрьләргә сүз биргән өчен, III бүлек һәм хөкүмәт тарафыннан даими күзәтү астында тора. 1830 елда Франциядәге июль вакыйгалары турындагы дүртьюллык шигырь бастырган өчен «Литературная газета» чыгудан туктатылып тора, А.Х. Бенкендорф Дельвигка сәяси ышанычсызлыгы өчен җәзага тарту, сөргенгә җибәрү белән яный. Бу даими янаулар аның гомерен кыскарта. Сәламәтлеге какшаган Дельвиг салкын тиеп берничә көн авырый һәм 1831 елның 26 гыйнварында 32 яшендә үлә. Замандашлары, дуслары, бигрәк тә Пушкин, Дельвигның үлемен бик авыр кичерәләр.
Гаиләсе
1825 елда Софья Михаил кызы Салтыковага өйләнә, кызлары Елизавета туа. Дельвиглар йорты чәршәмбе һәм якшәмбе көннәрендә Санкт-Петербургның әдәби салонына әйләнә, аларда Пушкин, Жуковский, Языков, А. Мицкевич, Плетнёв, Боратынский, яшь шагыйрьләр катнаша, әлеге әдәби кичәләрдә, француз телендә аралашучы башка салоннардан аермалы буларак, русча гына сөйләшү кабул ителгән була.
Хәтер
2012 елда «Литературная газета» «Алтын Дельвиг» премиясе («Литературная газета»ның беренче мөхәррире А.А. Дельвиг исемендәге «Сүзгә һәм Ватанга тугърылык өчен» премия) булдыра. Бүләкләнүчеләр арасында — Ренат Харис (2014), Марсель Сәлимов (2015).
Эчкен (елга)
Эчкен (Ичкина) — Исәт елгасы кушылдыгы. Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 86 км.
Эчкен буенда Эчкен (татар авылы), Эчкен (рус авылы), Себергән һ.б. авыллары урнашканнар.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Средорек (Сливен өлкәсе)
Средорек  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Шыхлы (Фүзули)
Шыхлы  (Şıxlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Средорек (Сливен өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Шәфигуллин
Ринат Шәфигуллин  - “Бердәм Россия” партиясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советында “Бердәм Россия” депутатлар фракциясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты әгъзасы.
Биографиясе
Шәфигуллин Ринат Илдус улы 1968 елның 30 мартында  ТАССРның Азнакай районы Азнакай поселыгында (1987  елдан Азнакай шәһәре)  туа. 1992 елда “Нефть һәм газ чыганакларын тикшерү һәм эксплуатацияләү” белгечлеге буенча Уфа нефть институтын, 2001 елда РФ Хөкүмәте каршындагы халык хуҗалыгы академиясен тәмамлаган.
Сылтамалар
Шафигуллин Ринат Ильдусович — Татцентр.ру
Дагстан дәүләт университеты
Дагстан дәүләт университеты — Дагстанда иң эре югары уку йортларының берсе, эре фәнни һәм мәдәни үзәк. 1931 елда Дагстан дәүләт педагогия институты буларак нигез салына, 1957 елга кадәр Дагстанның халык шагыйре Сөләйман Стальский исемен йөртә.
ДДУ үз эченә 16 фәнни-белем бирү үзәген, 18 факультетны, 97 кафедра, 4 филиалны, 2 музейны (биологик һәм тарихи), фундаменталь китапханәне, биологик станцияне һәм планетарийны ала. Коллективта якынча 3000 укытучыл һәм хезмәткәр эшли.
Тарихы
Авыр матди шартларга, уку мәйданнары һәм тулай торак булмауга карамастан, күпчелек студентлар беренче уку елын уңышлы тәмамлаган. Студентлар имтиханнарны тапшырып республика районнары буенча конкрет бирем белән авылларда институтка яңа студентлар туплау буенча актив эш алып барырга таралышалар.
1935 елда беренче чыгарылыш була. Дагстан югары белемле 39 укытучы алган. Ул вакытта университетта 260 студент белем ала.
1954 елда институт актлар һәм спорт заллары, якты аудиторияләр һәм кабинетлар булган 6 мең м2 артык мәйдандагы корпус ала. Дәресләр бер сменада үткәрелә башлый. Иске уку корпусы тулай торак өчен күчерелә.
1957 елда педагогик институт Дагстан дәүләт университеты итеп үзгәртелә. Стационар бүлектә тарихи-филология, физика-математика, табигать белеме, чит телләр, инженер-техник факультетлары раслана.
1964 елда күпчелек факультетларның структурасы үзгәртелә, яңа кафедралар булдырыла. Биш урынына инде 8 факультет эшли башлый. Студентлар контингенты 4691 кеше тәшкил итә.
1967 елда университетка өлкә партия мәктәбе бинасы тапшырыла, эре спорт залы һәм тулай торак төзелеше тәмамлана. 1971 елда университет планетариен төзү эшләре тәмамланган. 1970 елда Дагестанда Дагстан политехник институтының инженер факультетлары базасында оештыру турында карар чыга. 1972 елда университетта икътисади-хокукый факультет оештырыла, ул 1973 елда икътисад һәм юридик факультетларына бүленә.
Сернон (Марна)
Сернон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Дагстан дәүләт университеты
Тарихы
1974 елдан Совет сәүдә факультеты ачыла. Яңа бина файдалануга тапшырыла. 1980 елда университетта 7487 кеше белем ала. Бу вакытка университет китапханәсенең китап фонды 993864 том тәшкил итә һәм университетта 11 факультет, 49 кафедра эшли.
Игорь Полыгалов
Игорь Полыгалов (Игорь Юрьевич Полыгалов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
(18695) 1998 HH27
(18695) 1998 HH27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HH27» саналган.
Вивьэн (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
6 март
6 март — Милади тәкъвимендә өченче айның алтынчы көне. Ел ахырына кадәр 300 көн кала.
Ла-Прери (Миннесота)
Ла-Прери  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ла-Прери шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көрпэли (Динар)
Көрпэли (Körpeli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Динар илчесенә караган бер авыл (köy).
Кат-Офф (Луизиана)
Кат-Офф  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кат-Офф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прокопьев
Прокопьев ― фамилия.
Өрнек (Алтындаг)
Өрнек (Örnek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Голувки-Мали
Голувки-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гурьевка (Алексеевск районы)
Гурьевка — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Халык саны — 102 тирәсендә. Почта индексы — 422908.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Антон Полюткин
Антон Полүткин (Антон Сергеевич Полюткин,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (сакчы).
Лог (Кранська Гора)
Лог  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелканафуроне (Пяченца)
Географиясе
Казтелканафуроне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тортваль-Кене
Тортваль-Кене — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Нидервальдкирхен
Нидервальдкирхен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гольцов (Миттельмарк)
Гольцов  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гудлаваллеру
Гудлаваллеру Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл һәм мандал. Ул Гудивада – Мачилипатнам юлында урнашкан.
Этимологиясе
Ул исемен Гудуладан (күп гыйбадәтханәләр) һәм Валлеру (җир)дән ала. Ул Күп Гыйбадәтханәләр Җире дип тасвирлана.
Географиясе
Гудлаваллеруның координаталары: 16.35°N, 81.05°W. Аның уртача биеклеге 1 метр (6 фут).
Демографиясе
2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча Гудлаваллеру халык саны 10491. Бу халык арасында, 5062 ир-ат һәм 5429 хатын-кыз — җенес нисбәте 1073 хатын-кызга 1000 ир кеше. 986 бала 0–6 яшь төркемендә, шуларның 758-е малайлар һәм 742-се кызлар. Уртача укый-яза дәрәҗәсе 79.55%, шуларның 7561 укый-яза белүчеләр, бу районда уртача 73.70% дәрәҗәсеннән шактый югарырак.
Белем бирү
Гудлаваллеру Инженер Колледжы җәмгыяте 1981 елның 31 мартында Шри Адусумилли Ашвардха Нараяна Мурти һәм соңрак Шри Валлурупалли Венката Рама Шешадри Рао тырышлыгы белән нигезләнгән булган. 1981 елда җәмгыять Политехникум нигезләнгән, анда 180 студент укый алган һәм дүрт тармак булган.
NGC 509
NGC 509 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кисть (Шаха кушылдыгы)
Кисть  — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шаха елгасының уң ярына тамагыннан 34 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прокофьев
Прокофьев ― фамилия.
(18696) 1998 HB34
(18696) 1998 HB34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HB34» саналган.
Бокырлы
Бокырлы (Сухая Бугурна) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (60,1%), руслар (30,3%), татарлар (6,2%).
Нагурки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Нагурки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Делиль (ай кратеры)
Делиль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 24,83 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Жозеф Никола Делиль (1688—1768) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Кшимово
Кшимово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стралы
Стралы (Стралы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Антон Понкрашов
Антон Понкрашов (Антон Александрович Понкрашов,, — , ) — Россия баскетболчысы, 2012 елгы Олимпия уеннарының бронз призчысы, Европа чемпионатларының алтын (2007) һәм бронза (2011) призчысы.
Сет-Со
Сет-Со — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
HD2202
HD2202 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вуткань
Вуткань — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голянки (Подлясье воеводалыгы)
Голянки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Герменҗик (Герменҗык)
Герменҗик (Germencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Герменҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алинә Кәримова
Алинә Кәримова, Алинә Юрий кызы Кәримова (кыз фамилиясе Прокофьева, 1992 елның 14 марты, РФ, Татарстан, Түбән Кама) ― җырчы, халыкара конкурслар лауреаты, ТНВ каналында «Җырлыйк әле» телевизион тапшыруын алып баручы (2017 елдан, ире Азат Кәримов белән бергә).
Сарлопы
Сарлопы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрочная елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Алинә Кәримова
Тәрҗемәи хәле
1992 елның 14 мартында Түбән Кама шәһәрендә туган. 2000 елда гаиләсе белән Сарман районы Сарайлы авылына күченә. Сарайлы тугызеллык мәктәбен, Сарман сәнгать мәктәбен (укытучылары Гөлназ Гөлүс кызы, Татарстанның атказанган укытучысы Рәсиха Мөгалләф кызы Хәмидуллина) тәмамлаган. Җырларга әбисе этәргән. Бала чакта җырларга яратмаса да, әкренләп сәхнәгә тартылган, авыл клубында җырлаган. «Энҗе бөртекләре» районкүләм җыр конкурсында сәләтен күрсәтә. Бер-бер артлы «Сандугач сайрар илем», «Сандугач керде күңелгә», Сара Садыйкова, Әлфия Авзалова исемендәге һ. б. бәйгеләрдә катнашып, лауреат исеменә лаек була.
Сарлопы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алинә Кәримова
Тәрҗемәи хәле
2009 елда «Татар моңы» халыкара телевизион яшь башкаручылар конкурсында катнашып, I дәрәҗә лауреат исеме (Гран-при) ала. Әлеге конкурс аңа Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллиятенә юллама бирә (РФ атказанган артисты Клара Әкрам кызы Хәйретдинова классында укый)
«Керәшен чибәре ― 2009» титулы иясе.
2010 елда «Дуслык моңы» төбәкара җыр конкурсында (Нефтекамск) 2нче дәрәҗә лауреат була (Азат Кәримов ― 1нче дәрәҗә лауреат).
Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясендә белем алган (Клара Хәйретдинова классы).
2017 елның сентябреннән ире Азат Кәримов белән бергә ТНВ каналында «Җырлыйк әле» телевизион тапшыруын алып бара.
2021 елда «Яңа татар җыры» фестивале проектында Азат Кәримов белән «Яратып йөрим сине» җырын (авторлары Фәрит Хатыйпов, Дамир Гарифуллин) башкарып, «Иң яхшы татар җыры» номинациясендә 3нче урынны алалар, 100 мең сум премия белән бүләкләнәләр.
Җырчының репертуарында күбесенчә ретро җырлар.
Гаиләсе
Ире Азат Кәримов (30.05.1990, Мөслим районы Олы Чакмак авылында туган), җырчы, педагог, «Җырлыйк әле» телевизион тапшыруын алып баручы. 2013 елда никах укытканнар, 2014 елда рәсми рәвештә өйләнешкәннәр, туйлары Чаллыда үткән. Казанга якын Шәмсир (Самосырово) бистәсендә үз йортлары белән яшиләр. Кызлары Азалина (Азат белән Алинә исемнәреннән ясалган, мәгънәсе «гүзәл чәчәк»), Гөлмәрьям (туган көне 29.04.2018).
Стара-Река (Сливен өлкәсе)
Стара-Река  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пискунов
Пискунов ― фамилия.
Антон Пономарёв
Антон Пономарёв (Антон Сергеевич Пономарёв,, ) — Россия һөнәри хоккейчысы (сакчы).
(3573) Хольмберг
(3573) Хольмберг — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 16 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 QO1» саналган.
Лог (Луковиця)
Лог  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Нидервёльц
Нидервёльц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Лог (Луковиця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нидервёльц
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Каленовка
Каленовка (Каленовка) — Диңгез буе краеның Черниговка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (10%).
(18697) Kathanson
(18697) Kathanson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HB39» саналган.
Гудуру, Кришна районы
Гудуру Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Виджаявада мандалында урнашкан. Биредә Телугу теле таралган.
Винтон (Луизиана)
Винтон  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелкаро Басо (Падова)
Казтелкаро Басо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелкаро Басо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шүкүрбәйли (Фүзули)
Шүкүрбәйли  (Şükürbəyli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Берклу
Берклу — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Сулыш системасы
Сулыш системасы — кешедә һәм хайваннарда тышкы тирәлек белән газ алмашынуын тәэмин итүче тән әгъзалары системасы. Аның аша организмга әче тудыргыч килә һәм аннан углекислоталы газ чыгып китә.
Гомуми мәгълүмат
Сулыш системасы (латинча "systema respiratorium", урысчага дыхательная система дип тәрҗемә ителә) әче тудыргычсыз яшәүгә яраклашмаган тере организмнар иң кирәкле өлешләренең берсе. Кеше, мәсәлән, сулыш алып, тышкы мохиттан әче тудыргыч йота һәм кирегә кулланылган (углекислоталы) газ бүлеп чыгара. Бу организмның бар әгъзалары тукымасының һәрбер күзәнәгенә энергия кирәклек белән бәйле. Органик берләшмәләрнең өзлексез таркалуы һәм әчеләнүе (окислануы) организмда энергия чыганагы булып тора. Бу әчеләнү процессларында кирәк әче тудыргыч катнашканлыктан, күзәнәкләр аның һичтуктаусыз килеп торуына мохтаҗ. Һәркайсы органик матдәләрнең окислануы нәтиҗәсендә углекислоталы газ белән су барлыкка килә, алар үз чиратында сулыш системасы әгъзалары ярдәмендә организмнан чыгарыла. Күзәнәкләрне әче тудыргыч белән тәэмин итүне һәм алардан углекислоталы газны алып китүне кан башкара. Аның белән һава арасында газлар алмашы сулыш алу әгъзалары эчендә бара.
Кешенең сулыш системасы
Күкрәк куышлыгында урнашкан үпкәләр һәм һава үткәрү юллары: борын куышлыгы, тамак өсте, корылтай, богардак, — сулыш алу системасын тәшкил итә.
Һава үткәрү юллары борын куышлыгыннан башлана. Ул сөяк-кимерчәк бүлем белән уң һәм сул яртыларга бүленгән, шулардагы бормалы юллар борын куышлыгының эчке өлешен зурайта. Борын юлларын каплап торучы лайлалы катлауда бик күп керфекчәләр, кан тамырлары һәм лайла бүлеп чыгаручы бизләр бар. Бу лайла организм өчен кыйммәтле үзенчәлекләргә ия: ул микробларны тотып-тоткарлап кына калмый, аларны тулысынча диярлек зарарсызландыра да. Үзенә ябышып калган өлешчеләр белән бергә лайла борын куышлыгыннан даими чыгарылып тора. Борын куышлыгының үпкәләр эшмәкәрлеге өчен тагын да бер файдалы эшмәкәрлеге — ул да булса, тышкы мохитнең торышына чыгып, без сулаган һаваны (башлыча) җылыту һәм дымландыру.
Борын куышлыгыннан һава йоткылыкка, аннан соң бугазга үтә. Бугаз берничә кимерчәктән торган чокыр рәвешендә. Сулыш алудан аермалы рәвештә азык йоткан вакытта бугазга керү юлы кимерчәктән торган бугаз капкасы белән ябыла. Бугаз кимерчәкләре арасында лайлалы бәйләвечләр — тавыш ярылары урнашкан. Алар арасындагы аралык тавыш еге дип атала.