cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рәшидә Дәүләткилдиева
Тәрҗемәи хәле
1914 елның 4 сентябрендә РИ Акмола (хәзерге Төньяк Казакъстан) өлкәсе Кызылъяр шәһәрендә биш балалы гаиләдә туган. Туганнары Гани, Мөҗип, Әнвәр. Әтисе Газиз Касыйм улы, сәүдәгәрдә тирече, инкыйлабтан соң татар-казакъ клубында һөнәри музыкант (гармунчы), әнисе Зөләйха Сәет кызы, шәһәрнең 5нче мәчете каршындагы мәдрәсә укытучысы кызы, инкыйлабтан соң Казкоммунада няня булып, соңрак саңгыраулар мәктәбендә эшли. Аның әтисе Сәет Сәетбәков 300 еллык укытучылар династиясенә нигез сала. Рәшидә 1921 елда татар җидееллык мәктәбенә укырга керә, педагогика юнәлешендәге тугызъеллык рус мәктәбен, Абай исемендәге Алма-Ата педагогика институтын (kk) тәмамлаган (1934). Студент еллары илдә наданлыкны бетерү чорына туры килә, Алма-Ата шәһәренең Казпотребсоюз эшчеләрен укырга-язарга өйрәтә. Башкалада югары уку йортын тәмамлагач, туган шәһәренә әйләнеп кайта һәм 40 ел буе мәгариф өлкәсендә эшли. Аның хезмәт кенәгәсендә 3 кенә юл тутырылган:
Рәшидә Газиз кызы күп мәртәбәләр шәһәр шурасы депутаты булып сайлана.
Гаиләсе булмый, 3нче татар мәктәбендә бергә эшләгән дусты Мөнәвәрә Җамали кызы Сәгъдиевага ике кызын (берсе Рәшидә исемле), ике оныгын (Ильмира, Алена), оныкларының балаларын аякка бастырырга булышып яши. Соңгы елларын Мөнәвәрә Җамали кызының оныгы Алена (Золотилина) гаиләсендә үткәрә, фатирын аларга калдыра.
Яңа Тренькасы
Яңа Тренькасы (Ҫӗнӗ Тренькасси, Новые Тренькасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1491 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (93%), руслар (7%) алып тора.
Брамка (Люблин воеводалыгы)
Брамка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козаковице-Дольне
Козаковице-Дольне — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ферфакс (Вирджиния)
Ферфакс  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ферфакс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ретуэрта
Ретуэрта — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мессояха
Мессояха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тазов борыны урнашкан. Елга озынлыгы 466 км.
Җакомети (Падова)
Җакомети — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мессояха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Җакомети (Падова)
Географиясе
Җакомети Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Мессояха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җакомети (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Елгин (Ланкастер округы, Көньяк Каролина)
Елгин  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елгин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзеравная (Баранавицкий районы)
Дзеравная  (Дзераўная ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Келер (Оф)
Келер (Keler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дубе (Кече Польша воеводалыгы)
Дубе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сонечная
Сонечная (Сонечная ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ла-Рош-сюр-Йон
Ла-Рош-сюр-Йон (Ла-Рош-сүр-Йоң, La Roche-sur-Yon) — Франсаның Пеи-де-ла-Луар төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 52732 кеше (2013).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ла-Рош-сүр-Йоң Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Алексей Исаев (1906)
Алексей Исаев (Алексей Петр улы Исаев,, — , ) — ССРБ каһарманы (1945, үлеменнән соң). Алман-совет сугышы вакытында сержант, бүлек командиры. Будапешт өчен сугышта батырлык күрсәткән. Исаев исемен Югары Ослан районындагы туган авылы, Казанның Мәскәү районындагы урам йөртә.
Арагоминас
Арагоминас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ешилоба (Мусабейли)
Ешилоба (Yeşiloba) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Мусабейли илчесенә караган бер авыл (köy).
Ременини
Ременини — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ленинград хәрби округы
Ленин орденлы Ленинград хәрби округы (ЛХО, ЛенХО) (Ордена Ленина Ленинградский военный округ (ЛВО, ЛенВО)) – Бөек Ватан сугышы вакытында алдында ССРБ Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.
Тарих
Ленинград хәрби округының (ком. Маркиан Попов) гаскәрләре илнең төньяк-көнбатыш чикләрне (Мурманск өлкәсе, Карел-Фин ССР, Карел муентыгы, Эстон ССР һәм Ханко ярымутравы) сакларга тиеш булган. Бу чик өлешендә 1 300 километрлы коры җир чиге һәм 380 километрлы диңгез буе булган. Монда 7нче (ком. Филипп Горленко), 14-нче (ком. Валериан Фролов), 23нче (ком. Пшенников Пётр) армияләре һәм Төньяк флоты урнашкан.
Буйсындырылган Норвегиядә һәм Төньяк Финляндиядә Николаус фон Фалькенхорст җитәкчелеге астында вермахтның «Норвегия» армиясе урнашкан; аның бурычы — Мурманскны басып алырга, Полярный шәһәрендәге Төньяк флотының базаны, Киров тимер юлны басып алырга. Вермахтның югары сәргаскарлегенең резервында 24 дивизия кала. ССРБга һөҗүм итү өчен 5,5 млн кеше, 3 712 танк, 47 260 кыр орудиесы һәм миномётлар һәм 4 950 сугыш самолёты тупланган.
24 июньдә Югары СИ Ленинград ХО Төньяк фронтка әйләндерде.
Верд-Вилледж (Аризона)
Верд-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Верд-Вилледж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Верней-сюр-Сен
Верней-сюр-Сен — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Седжуик (округ, Колорадо)
Седжуик — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джулсберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1889 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1420 км² тәшкил итә.
(13054) 1990 ST15
(13054) 1990 ST15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 ST15» саналган.
Россия Федерациясе Конституциясе
Россия Федерациясе Конституциясе (Конституция Российской федерации) — Россия Федерациясенең төп законы.
1993 елның Россия Федерациясе Конституциясе
Россия Федерациясе Конституциясе 1993 елның 12 декабрендә бөтенхалык тавыш бирү нәтиҗәсендә кабул ителгән. Конституция 1993 елның 25 декабрендә, «Российская газетада» бастырылуга кулланышка керде.
Структура
Россия Федерациясе Конституциясе Преамбуладан һәм ике бүлектән тора.
Беренче бүлек 9 башлыктан һәм 137 маддәдән (статьядан) тора. Анда Россиянең төп сәяси, иҗтимагый, хокукый, икътисади һәм социаль системалары, федераль торышы, кешенең төп хокуклары турында языла.
Конституциянең структурасы:
Кози (Силезия воеводалыгы)
Кози  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шпрётау
Шпрётау (Sprötau) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Мендзилесь (Млавский повяты)
Мендзилесь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шпрётау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арагояния
Арагояния — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD117409
HD117409 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Суворов (шәһәр)
Суворов (Суворов) — Россия Федерациясенең Тула өлкәсендә урнашкан шәһәр.
HD117409
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(5862) Саканоуэ
(5862) Саканоуэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Руджиноаса (коммуна, Нямц)
Руджиноаса — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Суворов (шәһәр)
Халык саны — кеше.
Сен-Сюльпис-ле-Буа
Сен-Сюльпис-ле-Буа — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Суворов (шәһәр)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1951 елдан, шәһәр статусын 1954 елдан башлап йөртә.
(5862) Саканоуэ
Тарихы
1983 елның 13 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 AB» саналган.
Суворов (шәһәр)
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,7%).
Руджиноаса (коммуна, Нямц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Алексей Исаев (1924)
Алексей Исаев (Алексей Степан улы Исаев,, — , ) — экскаватор машинисты, Социалистик Хезмәт каһарманы (1972), Бөгелмә шәһәренең шәрәфле ватандашы (1991). 1950-1984 елларда «Строймеханизация» трестының 32 нче санлы Бөгелмә төзелеш идарәсендә эшләгән. ТАССР ЮШ депутаты (1977-1984).
Ак-Куль
Ак-Куль — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Чаган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җакомети (Тревизо)
Җакомети — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җакомети Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коробейники (Юрья районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Дубне
Дубне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ваткатурахт
Ваткатурахт — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ахтасымполум елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(13055) Kreppein
(13055) Kreppein — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 14 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TW12» саналган.
Фолс-Черч
Фолс-Черч — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фолс-Черч шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бервиль (Валь-д’Уаз)
Бервиль — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Айдынлы (Текман)
Айдынлы (Aydınlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Синджорджу-де-Кимпие
Синджорджу-де-Кимпие — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козлув (Силезия воеводалыгы)
Козлув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спорнае
Спорнае (Спорнае ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Tönyaq polär tügäräk
[[Файл:Arctic circle.svg|300px|мини|уңда|Tönyaq polär tügäräk
]] Tönyaq polär tügäräk - Cir xaritasında bilgelängän 5 töp parallelneñ berse, 66°33′44″ (66,5622°) ekvatordan tönyaqta urnaşqan. Tönyaq polär tügäräktän tönyaqtağı ölkä Arktika dip atala, Räsäydä şulay uq Tönyaq polär aryağı dip yörtelä, annan könyaqta urtaça klimatlı tönyaq qayış urnaşqan.
Вернуе (Ивелин)
Вернуе — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Tönyaq polär tügäräk
Polär tügäräkneñ ozınlığı 15948 km täşkil itä. Tönyaq polär tügäräk - polär kön ölkäseneñ könyaq çige bulıp tora, annan tönyaqta yılda kimendä ber tapqır täwlek buyı Qoyaş ofıq östennän kürenä, häm yılda kimendä ber tapqır täwlek buyı Qoyaş ofıq östennän kürenmi.
Mäsälän, Murmansk şähärendä polär kön 40 täwlek, ä polär tön 61 täwlek däwam itä. Tönyaq polär tügäräk aryağında urnaşqan iñ tönyaq şähärlär: Murmansk, Norilsk, Vorkuta, Tromsö.
Tönyaq polär tügäräk tübändäge illär arqılı uzıp bara:
Браневка-Колёния
Браневка-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Риокавадо-де-ла-Сьерра
Риокавадо-де-ла-Сьерра — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мендзиполе (Мазовия воеводалыгы)
Мендзиполе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Апа
Апа — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мендзиполе (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Риокавадо-де-ла-Сьерра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Апа
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тышкы сылтамалар
Апа
(13056) 1990 VN1
(13056) 1990 VN1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Дзеравная (Драгичынский районы)
Дзеравная  (Дзераўная ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
(13056) 1990 VN1
Тарихы
1990 елның 12 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VN1» саналган.
Дзеравная (Драгичынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Енори (Көньяк Каролина)
Енори  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Енори халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ялунина (Камышлов районы)
Ялунина (Ялунина) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шпрингштилле
Шпрингштилле (Springstille) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арагуаина
Арагуаина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Арагуаина
Реметске Гамре
Реметске Гамре — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(5863) Тара
(5863) Тара — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 7 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 RB» саналган.
Монгаталянг-Яха
Монгаталянг-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыдан култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 148 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җакомона (Верона)
Җакомона — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җакомона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кокава
Кокава — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борис Исаев
Борис Исаев (Борис Михаил улы Исаев,, — , ) — фирка һәм административ-хуҗалык эшлеклесе. 1959 елдан фирка һәм хуҗалык эшендә, 1969-1973 елларда СБКФнең Аксубай беренче сәркәтибе, 1973-1984 елларда ТАССР ЮШ рәисе урынбасары (беренче урынбасары) һәм бер үк вакытта Татарстан җөмһүрият агросәнәгать берләшмәсе рәисе (1983-1984). 1985-1986 елларда РСФСР хәзерләүләр министрының 1 нче урыынбасары, 1986-1988 елларда РСФСР икмәк продуктлары министрының 1 нче урыынбасары. 1996-1999 елларда РФ Дәүләт думасы рәисе киңәшчесе. ТАССР ЮШ депутаты (1971-1985), РФ халык депутаты (1990-1993).
Саммит (округ, Колорадо)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1575 км² тәшкил итә.
Руджиноаса (коммуна, Ясси)
Руджиноаса — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сен-Сильвен (Коррез)
Сен-Сильвен — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Җикәнлекүл
Җикәнлекүл — Татарстан Республикасының Тукай районындагы поселок.
Халык саны — 36 тирәсендә. Почта индексы — 423876.
Тарих
1909 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Ешилоба (Кыршеһир)
Ешилоба (Yeşiloba) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Кыршеһир илчесенә караган бер авыл (köy).
Вик (Ивелин)
Вик — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Вернон (Аризона)
Вернон  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вернон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD117453
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бранев-Ординацка
Бранев-Ординацка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дулёва
Дулёва — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Франклин (Вирджиния)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Дулёва
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Франклин (Вирджиния)
Тарихы
Франклин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келес (Келес)
Келес (Keles) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Келес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Keles Keles
Эне
Эне яки йомшаклап әйткәндә - энекәш — баланың ата-анасының олырак баласына карата үзеннән яшькә кечерәк булган ир-ат туганы, кардәше.
Шулай ук, үзеңнән кечерәк ят яки туган булган ир кешеләргә дә, кайвакыт, энем диләр.
(13057) Jorgensen
(13057) Jorgensen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 13 ноябрендә Кэролин Шумейкер, Дэвид Леви тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VF8» саналган.
Аксаызкан
Аксаызкан — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Зур Сумульта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Наис Гамбәр
Наис Гамбәр, Наис Гыймран улы Гамбәров (1947 елның 25 августы, ТАССР, Мөслим районы, Бүләк — 2005 елның 4 мае, Казан) — шагыйрь, журналист, әдәби тәнкыйтьче, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2000). 1992 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1947 елның 25 августында Татарстан АССР Мөслим районы Бүләк авылында биш балалы гаиләдә дүртенче бала булып туган. Әтисе Гыймран — авылның беренче шоферы (сугышка кадәр иң беренче машинаны авылга ул алып кайта), сугыш ветераны, сугыштан соң — төзү бригадиры, әнисе Мөсәвәрә фермада сыер савучы булып эшли. Туган авылында башлангыч, Үрәзмәттә урта белем ала. 1966 елда Мөслим районында чыгучы «Авыл утлары» газетасында әдәби хезмәткәр. Шагыйрь Рәдиф Гаташның Үрәзмәт мәктәбенә практика үтәргә килүе шигърият белән мәктәп елларында ук кызыксына башлауга этәрә. 1969 елда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегенә укырга керә һәм 1974 елда уңышлы тәмамлый. 1974-1978 елларда Татарстан китап нәшриятының матур әдәбият бүлегендә мөхәррир булып эшли. Аның мөхәррирлегендә «Татар халык иҗаты» күптомлыгының беренче дүрт китабы, Таҗи Гыйззәт әсәрләренең 3 томлыгы, Мөхәммәт Гайнуллинның XIX гасыр татар язучылары иҗатына багышланган китабы дөнья күрә. «Татарстан яшьләре» газетасының пропаганда һәм агитация бүлегендә, «Татарстан» журналында, 1993 елның апреленнән «Казан утлары» журналында җаваплы сәркатип, аннары фән һәм сәнгать бүлеген җитәкли.
Шагыйрьләр, рәссамнар һәм сәнгать әһелләренә багышланган мәкаләләре, эссе-нәсерләре, иҗат портретлары, әңгәмә-уйланулары Наис Гамбәрне сәләтле тәнкыйтьче итеп таныта.
2005 елның 4 маенда Казанда кинәт вафат була һәм туган авылы Бүләк зиратында җирләнә.
Кызыклы факт
1989 елда Мөслим районының Туган якны өйрәнү музеен оештыра, музейның беренче директоры да булып эшли.
Роа (шәһәр)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ваткуль
Ваткуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лозьва елгасының уң ярыннан 221 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дзеравная (Столинский районы)
Дзеравная  (Дзераўная ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Стаборшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Антарьямин
Антарьямин Һинд дине фәлсәфәсе төшенчәләрендә шәхестә яши торган "эчке үз", "эчке контрольдә тотучы", "эчке идарәче"гә карый, ул шәхес эчендә һәм үзен аны манифестацияләүчегә интуитив ысулда манифестацияли. Ул югарырак белем идарә итүе өчен эчтәге укытучыны яки гуруны чакыра, бу гадәттә шуның өчен дога кылган өчен була, Антарьямин ярдәмгә килә. Кайбер вакытта Антарьяминны интеллектуаль булмаган мәсьәләләрне чишәр өчен сорыйлар, шулай ук сораучыга могъҗизалар башкару өчен чакырыла.
Һинду контекстуализациясе
Һинду язмаларында без Антарьяминның акылга карата, Галәмгә карата һәм бар булган нәрсәгә Ходайның яки Эгоның рухи юлга караган элементар концепцияләр төзегәннән соң Эчке Идарәче буларак концепциясен табабыз. Бу акыл шулай ук бик өстен, һәм шуңа күрә бик өстен эшләр эшли алган турында белем һәм аңга карый.
Менженин (Мазовия воеводалыгы)
Менженин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәхбүбҗамал Акчурина
Акчурина Мәхбүбҗамал — татар язучысы, мөгаллим.
Ул 1869 елның мартында Сарытау губернасының Димау авылында мулла гаиләсендә туа. Сембер төбәге сәүдәгәрләре Акчуриннар нәселеннән. Башлангыч белемне атасыннан алганнан соң хосусый рәвештә укып, туган авылында мөгаллимә булып эшли башлый. 1892 елда кияве йортына — Самар губернасының Савинка авылына күчә һәм укытучылык эшен дәвам иттерә. 1908 елдан башлап «Шура»да, соңга таба «Сөембикә» журналында басылган хикәяләре, бала тәрбиясе, хатын-кыз тормышына кагылышлы мәкаләләре белән исеме таныла. 1911 елны «Шура»да чыккан «Иске әдәбиятымыз» исемле мәкаләсендә ул, татар матбугатында беренчеләрдән булып, халык авыз иҗатын җыю, язма әдәби мирасыбызны барлау һәм өйрәнү кирәклеге турында бәхәс ача, «Таһир-Зөһрә», «Сәйфелмөлек», «Иосыф-Зөләйха» кебек борынгы әдәби ядкәрләрне урынлы-урынсыз этеп-төртүләргә каршы ризасызлыгын белдерә, бу әсәрләрнең халыкка, яшь буынга эстетик һәм әхлакый тәрбия бирү ягыннан әдәби кыйммәткә ия булуына басым ясый.
Октябрь инкыйлабыннан соң Мәхбүбҗамал Акчурина әдәби иҗат эшеннән ераклаша. 1929 елда ул Бакы шәһәренә күчеп китә, гомеренең соңгы көннәренә кадәр шунда яши. Язучының «Хаммал Ягъкуб», «Кыз егълату», «Таш кием», «Мишәрләр тормышыннан бер ләүхә» (1914), «Шәфкатьсез ата, яки Мишәрләр тормышы» (1914), «Көчсезләр, мәэюс вә пессимистларга гыйбрәт» кебек хикәя һәм очерклары, шулай ук белешмәдә телгә алынган «Иске әдәбиятымыз» исемле мәкаләсе 1988 елда «Өмет йолдызлары (XIX йөз ахыры һәм XX йөз башы хатын-кыз язучылары әсәрләре)» дигән күмәк җыентыкта кабаттан басылып чыгалар.
Язучы 1948 елда вафат була.
HD11753
HD11753 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Яңа Щелканы
Яңа Щелканы (Ҫӗнӗ Шулхан, Новые Щелканы) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Айдынлы (Сивриһисар)
Айдынлы (Aydınlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ериал (Көньяк Каролина)
Ериал  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ериал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колачковице (Силезия воеводалыгы)
Колачковице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арагуаинья
Арагуаинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сеңел
Сеңел яки сеңелкәш — баланың ата-анасының олырак баласына карата үзеннән яшькә кечерәк булган хатын-кыз туганы, кардәше.
Шулай ук, үзеңнән кечерәк ят яки туган булган кызларга да, кайвакыт, сеңелем диләр.
Штадтильм
Штадтильм (Stadtilm) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Ле-Блан-Мениль
Ле-Блан-Мениль (Ле-Бла;-Менил, Le Blanc-Mesnil) — Франсаның Ил-де-Франс төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 52797 кеше (2013).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ле-Бла;-Менил Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Синджорджу-де-Месеш
Синджорджу-де-Месеш — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Габделбари Исаев
Габделбари Исаев (Габделбари(ый) Низаметдин улы Исаев (Гыйсаев),, — , ) — дин эшлеклесе, хаҗи. Төйлегән авылындагы мәдрәсәне тәмамлагач (1926) Югары Каръяуды авылында имамлык иткән. 1929 елда репрессияләнә. Азат ителгәннән соң Кыргызстанда рәсми булмаган рәвештә муллалык иткән. 1941 елдан сугышта. Ярланганнан соң (1943) Уфага кайткан, ССРБның Европа өлеше һәм Себер мөселманнарының диния нәзарәтендә эшләгән (1946-1953). 1953-1956 елларда — Уфаның 2 нче мәхәллә мәчете имам-хатыйбы, 1956 елдан — Ленинград җәмигъ мәчете имам-хатыйбы. 1975-1980 елларда — ССРБның Европа өлеше һәм Себер мөселманнарының диния нәзарәте мөфтие.
Бранев-Шляхецка
Бранев-Шляхецка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җакомуци (Виченца)
Җакомуци — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җакомуци Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вилленн-сюр-Сен
Вилленн-сюр-Сен — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Дурштин
Дурштин — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Корсаки (Киров өлкәсе)
Корсаки (Корсаки) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Чекалин (шәһәр)
Чекалин (Чекалин) — Россия Федерациясенең Тула өлкәсендә урнашкан шәһәр. 2010 елгы җанисәп нәтиҗәләре буенча — Россиянең иң кече шәһәре.
Корсаки (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Чекалин (шәһәр)
Халык саны — кеше.
Келеш (Пазарҗык )
Келеш (Keleş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чекалин (шәһәр)
Тарих
Шәһәр статусын 1565 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,4%), молдаваннар (1,3%), татарлар (1,2%), украиннар (1,1%), поляклар (1,1%).
(13058) Alfredstevens
(13058) Alfredstevens — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 19 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WN3» саналган.
Рукер (коммуна)
Рукер — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ренчишив
Ренчишив — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(5864) Монгольфье
(5864) Монгольфье — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сен-Симфорьен-сюр-Сон
Сен-Симфорьен-сюр-Сон (Saint-Symphorien-sur-Saône) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Лон кантонына карый.
Искәрмәләр
Сен-Симфорьен-сюр-Сон
Ставишча (Асиповицкий районы)
Ставишча  (Ставішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кардәш
Кардәш — бер үк ата-анадан туган балаларның бер-берсенә карата туганлыгы.
Олырак малай - абый, кыз - апа, ә кечерәкләре: малай - эн, кыз - сеңел була.
Hermano
Parentela
Вет-Кемп (Аризона)
Вет-Кемп  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вет-Кемп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теллер (округ, Колорадо)
Теллер — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Криппл-Крик шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1899 елда оештырыла.
Дзетаветчына
Дзетаветчына (Дзетаветчына ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Менженин-Колёния
Менженин-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Браниця-Колёния (Радинский повяты)
Браниця-Колёния  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бессанкур
Бессанкур — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Рохас (Бургос)
Рохас — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арагуанан (Мараньян)
Арагуанан  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Ялунински (Алапай шәһәр бүлгесе)
Ялунинское (Ялунинское) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Арагуанан (Мараньян)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ялунински (Алапай шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Колёния-Вежховиско
Колёния-Вежховиско — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фредериксбург (Вирджиния)
Фредериксбург  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фредериксбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ешилоба (Түркэли)
Ешилоба (Yeşiloba) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Түркэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Өч аяклы ат
«Өч аяклы ат» — Айдар Хәлим әсәре буенча төшерелгән фильм. Фильм Алтын Мөнбәр 2008 Халыкара бәйгесендә катнашты. Режиссеры Нурания Җамали.
Эчтәлеге
Фильм 1948 ел вакыйгаларын тасвирлый. Авыл малае Кәбир «Бамбук» атлы аксак аты белән авыр һәм куркыныч сәяхәткә чыга: Кәбирнең әнисе, фронтовикның тол калган хатыны Санияне төрмәдән коткарыр өчен алар тиз арада туган авылларына барып җитәргә тиеш. Санияне совет милкенә зарар китерүдә гаеплиләр.
Әлеге драма үз таянычын югалткан, кыргый җанварлардан зарар күргән, аксак атка охшый башлаган халык турында...
Җакон (Падова)
Җакон — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җакон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Абзый
Шулай ук, олы яшьтәге ят яки туган булган ир кешеләргә дә абзый диләр.
es:Anexo:Nomenclatura de parentesco en español
Виллетт (Ивелин)
Виллетт — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Штадтленгсфельд
Штадтленгсфельд (Stadtlengsfeld) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Актел
Актел — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Сёма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Келешевлери (Чүнгүш)
Келешевлери (Keleşevleri) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чүнгүш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13059) Ducuroir
(13059) Ducuroir — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 18 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 BD1» саналган.
Жари (Кече Польша воеводалыгы)
Жари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Индия-Гук (Көньяк Каролина)
Индия-Гук  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Индия-Гук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Айдынлы (Кырыкһан)
Айдынлы (Aydınlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мудуй-Яха
Мудуй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мессояха елгасының сул ярыннан 162 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 237 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5865) Куалытемоцрина
(5865) Куалытемоцрина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 31 августында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 QQ» саналган.
Вершина (Лабута кушылдыгы)
Вершина — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лабута елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD117537
HD117537 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сәйдә Мөхәммәтшина
Мөхәммәтшина Сәйдә Мөхәммәтша кызы, мәгариф вктераны, Бөек Ватан сугышы ветераны, бөтен гомерен балаларга белем һәм тәрбия бирүгә багышлаган, Түнтәр авылының абруйлы укытучы
Кыскача биографиясе
1919нчың 16нчы сентябрендә Чепья районы Түнтәр авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туа. Гаилә зур, 10 баланың 7се исән-сау үсә. 1929елдан колхозда член булып торалар.
Гаиләдәге икенче бала Сәйдә1929елда Түнтәр авылындагы мәктәпкә укырга бара. Бу гарәп алфавиты латин алфивитына алмаштырылган еллар. Сәйдә “Яңалиф”не үзләштерә.
Педагогик белем алу һәм педагогик эшчәнлеге башлану
1936 елда авылдагы җидееллык мәктәпне тәмамлап, Казан педагогия училищесына (хәзерге Казан Дәүләт педагогика университеты) укырга керә. Училищены 1939елда тәмамлап, хезмәт юлын Смәел урта мәктәбендә укытучы булып башлап җибәрә. 1940-41нче уку елында Арбор тулы булмаган мәктәбенә завуч һәм география-биология укытучысы итеп күчерелә. Хезмәтенә дә, белеменә дә куанып эшли  башлагач, ил өстенә кара яу килә. Дошман өере бик күп Сәйдәләрнең, бөтен дөньяның тынычлыгын челпәрәмә китерә. Шунда хезмәт биографиясе өзелеп, аның биографиясенә фронт елъязмасы языла башлый.