cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Омск өлкәсе
Өлкәнең административ үзәге — Омск шәһәре. Көньякта Казакъстан, көнбатышта һәм төньякта Төмән өлкәсе, көнчыгышта Новосибирск һәм Тум өлкәләре белән чиктәш. Себер федераль бүлгесена керә.
2002 ел мәгълүматларына караганда өлкәдә 47 796 татар яши.
Чиктәшлек
Омск өлкәсе Россиянең Азия өлешендә, Көнбаты Себер тигезлегендә урнашкан; өлкә территориясе төньяктан көньякка 600 километрга, көнчыгыштан көнбатышка 300 километрга сузылган.
Җируфт
Җируфт — Иранның Кирман устанында урнашкан шәһәр.
Омск өлкәсе
Климат
Өлкә климаты континенталь, уртача салкын. Кыш дәвамлы һәм салкын, гыйнварның урта температурасы якынча -20 °С. Җәй җылы һәм кыска вакытлы, июльнең урта температурасы — +17…+19 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме 300 (көньякта) — 500 (төньякта) мм.
Җируфт
Тарих
Хәзерге статусын 1946 елдан башлап йөртә.
Омск өлкәсе
Тарих
Урта гасырларда Омск өлкәсе җирләре Төрки каһанлык һәм Себер ханлыгына кергән. 1584 елда Ермак җитәкчелегендәге урыслар тарафыннан әлеге җирләр басып алына.
Районнар
Омск өлкәсендә 32 район. Районнар исемлеге
Чермна (Кече Польша воеводалыгы)
Чермна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соргиль
Соргиль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вохта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камаленьо
Камаленьо — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Порфировка
Порфировка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы юкка чыккан авыл.
Почта индексы — 422850.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Ка Верде (Пяченца)
Ка Верде — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Верде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юрегил (Дазкыры)
Юрегил (Yüreğil) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Дазкыры илчесенә караган бер авыл (köy).
Карнаубал
Карнаубал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кумҗагыз (Ондокузмаес)
Сылтамалар
Kumcağız, Ondokuzmayıs Kumcağız, Ondokuzmayıs
Гановер (Виргиния)
Гановер  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гановер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Апатеу (Сату-Маре)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кент (округ, Техас)
Кент — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джейтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 859 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2336 км² тәшкил итә.
Станислав Шалухин
Станислав Шалухин (Станислав Пөтр улы Шалухин,, — , ) — рус телендә иҗат иткән шагыйрь, журналист, тәрҗемәче, БР язучылар берлеге әгъзасы (2000).
Шовире-ле-Вьей
Шовире-ле-Вьей (Chauvirey-le-Vieil) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,37 км².
Табулки
Табулки (Табулкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Гөлдәрия Йосыпова
Йосыпова Гөлдәрия Гатият кызы (14 гыйнвар 1967 ел) — журналист. 1994 елдан Россия һәм Башкортстан Журналистлар берлеге әгъзасы. Башкортстан Республикасының атказанган мәтбугать һәм массакүләм мәглүмат хезмәткәре (2003).
Хезмәт юлы
Хезмәт юлын Гөлдәрия Йосыпова 1990 елның 1 августында Башкорт АССР-ының Теле - һәм радиотапшырулар дәүләт комитетының радиотапшырулар студиясы редакторы сыйфатында башлый. Аннары «Даирә» иҗат берләшмәсе хәбәрчесе һәм комментатор була. 1995 елның сентябреннән телевидениеда. Башкортстан телевидениесында иртәнге тапшырулар булдыруда актив катнаша һәм 1996 елның мартында «Сәлам» мәгълүмат-музыкаль программасы җитәкчесе итеп билгеләнә. 1999—2001 елларда телевидениеның иҗтимагый-сәяси программалары иҗади берләшмә студиясендә — махсус хәбәрче, 2001 елдан алып Башкортстан телевидениесенең яңалык хезмәтендә эшли. Әлеге вакытта — «Башкортстан» телерадиокомпаниясе дәүләт унитар предприятиесе — Башкортстан юлдаш каналы телеканалының Яңалык программасының төп редакциясендә баш белгеч.
Тэмпатый-Кы
Тэмпатый-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының сул ярыннан 830 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Һанау
Һанау (Hanau) — Алманиянең Һессен җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 90934 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Һанау Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Вильнев-л'Аршевек
Вильнев-л'Аршевек — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Кётель (Штормарн)
Кётель (Köthel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәмсетдин Гафаров
Шәмсетдин Гафаров (Шәмсетдин Шәйхетдин улы Гафаров,, — , ) — хәрби эшлекле, Беренче бөтендөнья һәм Ватандашлар сугышларында, 1920 елгы совет-поляк сугышында катнашучы, Җылаер кантуны хәрби комиссары ярдәмчесе (1921-1923).
Камарго (Кантабрия)
Камарго — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крупець (Польша)
Крупець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вокеле
Вокеле — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәрәнд
Мәрәнд — Иранның Көнчыгыш Азәрбайҗан устанында урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1929 елдан башлап йөртә.
Алтынбашак (Вираншеһир)
Алтынбашак (Altınbaşak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Желязно (Түбән Силезия воеводалыгы)
Желязно  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тешна (Кошна, Сучава)
Тешна — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карнаубейра-да-Пенья
Карнаубейра-да-Пенья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(14492) Bistar
(14492) Bistar — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 4 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 VM6» саналган.
Поромб (Мазовия воеводалыгы)
Поромб  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Черна (Кракивский повяты)
Черна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мөхәммәт Шәмсетдинов
Мөхәммәт Шәмсетдинев (Мөхәммәт Мөхәррәм улы Шәмсетдинев,, — , ) — биюче, БАССРның атказанган һәм халык артисты (1949, 1953), Башкорт дәүләт халык биюе ансамбленең сәнгать җитәкчесе (1946-1951).
Черна (Кракивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD142065
HD142065 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хөррәмшәһр
Хөррәмшәһр — Иранның Хузистан устанында урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1925 елдан башлап йөртә.
Шашкунар
Шашкунар — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Катунь елгасының сул ярына тамагыннан 167 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гошен (Вермонт)
Гошен  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Янпул
Янпул — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампоо-де-Энмедио
Кампоо-де-Энмедио — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәмит Шәмсетдинов
Хәмит Шәмсетдинев (Хәмит Мөхәммәди улы Шәмсетдинев,, — , ) — театр һәм кино актеры, РФның атказанган артисты (2007), БАССРның халык артисты (1991).
Гантингтон (Виргиния)
Географиясе
Гантингтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карнейринью
Карнейринью — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Такары (Камянецкий районы)
Такары  (Такары ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Питтсфилд (Иллинойс)
Питтсфилд  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Питтсфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крупи (Люблин воеводалыгы)
Крупи  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Наталия Половынка
Наталия Половынка (Наталія Юхимівна Половинка; ) — украин театр һәм кино актрисасы.
Николаевск районы (Волгоград өлкәсе)
Николаевск районы (Николаевский район) — Волгоград өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Николаевск шәһәре.
(7244) Villa-Lobos
(7244) Villa-Lobos — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Николаевск районы (Волгоград өлкәсе)
Тарих
Район 1928 елда БҮБК Президиумы карары белән Түбән Идел краеның Камышлы округы эчендә оештырылган.
(7244) Villa-Lobos
Тарихы
1991 елның 5 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PQ1» саналган.
Николаевск районы (Волгоград өлкәсе)
Тарих
1934 елдан — Сталинград крае, 1936 елдан — Сталинград өлкәсе составында.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (74,9%), казакълар (15%), чичәннәр (1,6%), кореялылар (1,3%), алманнар (1,2%), украиннар (1,1%), татарлар (1%).
Административ бүленеш
Николаевск районы составына 1 шәһәр һәм 12 авыл җирлеге керә.
Марсил Шәрәфетдинов
Марсил Шәрәфетдинев (Марсил Ирек улы Шәрәфетдинев,, — , ) — РФ спортчысы (рус шашкалары), 10 яшькәчә балалар арасында дөнья чемпионы (2010).
Нормабаш (Кукмара районы)
Нормабаш — Татарстан Республикасының Кукмара районына керүче авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча биредә 97 кеше яши.
Сен-Пьерр-д'Орияк
Сен-Пьерр-д'Орияк — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Зырянка (Горноуральски шәһәр округы)
Зырянка (Зырянка) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Шовире-ле-Шатель
Шовире-ле-Шатель (Chauvirey-le-Châtel) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,76 км².
Алтынбашак (Эврен)
Алтынбашак (Altınbaşak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Эврен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тэмшинтэль-Кы
Тэмшинтэль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пеляжья кушылдыгының сул ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 113 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сордель
Сордель — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кажим елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юрегил (Эмирдаг)
Юрегил (Yüreğil) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (köy).
Воловно
Воловно — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильнев-ла-Гвиар
Вильнев-ла-Гвиар — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Посада (Мазовия воеводалыгы)
Посада  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Поршур (Татарстан)
Поршур — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Посада (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поршур (Татарстан)
Почта индексы — 422125.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Желязув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Желязув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юркичи
Юркичи (Юркичи) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Талмачава (Столинский районы)
Талмачава  (Талмачава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Мияндоаб
Тарих
Хәзерге статусын 1935 елдан башлап йөртә.
Кюрен
Кюрен (Kühren) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тешна (Пояна-Стампей, Сучава)
Тешна — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14493) 1994 WP3
(14493) 1994 WP3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карнейрус
Карнейрус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(14493) 1994 WP3
Тарихы
1994 елның 26 ноябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WP3» саналган.
Чернець (Кече Польша воеводалыгы)
Чернець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампоо-де-Юсо
Кампоо-де-Юсо — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ка Верде (Ферара)
Ка Верде — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Верде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Кумҗыгаз (Терме)
Кумҗыгаз (Kumcığaz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Апатиу
Апатиу — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясуҗ
Ясуҗ — Иранның Күһгилуя һәм Боер-Әхмәт устанында урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1970 елдан башлап йөртә.
Горевка (Алей кушылдыгы)
Горевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Алей елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 60 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Том кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Керр (округ, Техас)
Керр — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кервилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2865 км² тәшкил итә.
Волово (Польша)
Волово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крушина (Люблин воеводалыгы)
Крушина  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Картес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гарбортон (Виргиния)
Гарбортон  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарбортон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шо-ла-Лотьер
Шо-ла-Лотьер (Chaux-la-Lotière) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,88 км².
Мегабайт
Атамасын куллану
Мегабайт төшенчәсе 220 байтны (2 санының миллионга иң якын дәрәҗәсен) билгеләү өчен ешь кулланыла. «Зурлыклар берәмлекләре кагыйдәләренә» кадәр кабул ителгән Илләр арасындагы (БДБ) стандарт ГОСТ 8.417—2002 белешмәләр кушымтасында мегабайтның бу билгеләмәсен тарихи холык сәбәпләре буенча «байт» берәмлегенең атамасы белән Халыкара берәмлекләр системасы (СИ) алкушымчалары кулланыла дип әйтелә ( =, =  һ. б.), әмма бу куллану «нәзакәтсез» дип таныла. 220 байтны билгеләү өчен мегабайт төшенчәсен куллану шулай ук халыкара стандартларгада каршы килә, анда мега- дигән алкушымча 106-га (-га) тапкырлауны аңлата. Катгый дисклар җитештерүчеләре үзләренең нәтиҗәләрен тамгалаганда, гадәттә  дип таныйлар. Ләкин күп төрле заманча операцион системалары ка тиң дигән принципка тотынуны дәвам итәләр. Әмма Халыкара электротехника комиссиясе (IEC) киңәше буенча 220 өчен меби- дигән икегә нигезләнгән алкушымчаны куланырга тәкъдим ителә.
Иң оригиналь мегабайт төшенчәсенең аңлатуы белән CD, DVD һәм компьютер дискеталарының җитештерүчеләре кулланалар, алар аңлавы буенча та. Шул рәвешле, күләм күрсәтелгән дискета, чынлыкта бары тик, ягъни, гади аңлауда,  кына сыйдыра ала.
Шушы һәм кайбер башка сәбәпләр буенча, бертигез тамгаланган мәгълүмат саклау җиһазларында гамәлдә бер берсеннән аерылып тора торган байтлардагы сыешлык булырга мөмкин.
Мегабайтны JEDEC стандарты буенча билгеләү
2002 елның JEDEC 100B.01 стандарты компьютер хәтере өлкәсендәге төшенчәләрнең һәм хәрефле символларның мәгънәләрен билгеләү өчен тарала. Бу стандартның максаты — ярымүткәргеч сәнәгасендә символларны, аббревиатураларны, төшенчәләрне һәм билгеләмәләрне бертөрле кулланыга булышу. Стандартның спецификациясы М (мега-) алкушымчасын, мәгълүмат санын үлчәү берәмлеге буларак, -ка (220-ка) тигез дип билгели. Аның буенча мегабайт төшенчәсе MByte яки MB дип билгеләнергә тиеш һәм ка (220 байтка) тигез булырга тиеш.
(7245) 1991 RN10
Тарихы
1991 елның 10 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RN10» саналган.
Каролина (Мараньян)
Каролина  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Талочна
Талочна (Талочна ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Каролина (Мараньян)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Талочна
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(14494) 1994 YJ2
(14494) 1994 YJ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 30 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YJ2» саналган.
Шебелик (Сёма кушылдыгы)
Шебелик  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Сёма елгасының уң ярына тамагыннан 57 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тэпэк-Кыкя
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD142070
HD142070 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Алтынбашак (Пасинлер)
Алтынбашак (Altınbaşak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гранвилл (Вермонт)
Гранвилл  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Эсслинген-ам-Неккар
Эсслинген-ам-Неккар (Esslingen am Neckar) — Алманиянең Баден-Вүртемберг җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 90378 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Эсслинген-ам-Неккар Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 772 елда телгә алына. == Халык ==
Жендзишовице
Жендзишовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Постолиска
Постолиска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катлам (геология)
Катламның калынлыгы ' һәм ' арасындагы иң якын ара белән билгеләнә.
Гадәттә, катламнарга исемне аларны тәшкил итүче тау токымына карап бирәләр.
Кюзен
Кюзен (Kühsen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розалия Солтангәрәева
Солтангәрәева Розалия Әсфәндияр кызы (28 март 1955 ел) — башкорт фольклорчы-галиме, филология фәннәре докторы (2003). Башкорт АССР-ының атказанган мәдәният хезмәткәре (1990), Салават Юлаев ордены кавалеры (2005). Мифтахетдин Акмулла исемендәге бүләк лауреаты (1991).
Биографиясе
Розалия Әсфәндияр кызы Солтангәрәева 1955 елның 28 мартында Башкорт АССР ы Әлшәй районы Яңа Сәпәш авылында туган.
Гыйльми эшчәнлеге
Розалия Солтангәрәева — башкорт йолалары һәм аларга бәйле халык иҗатын өйрәнүдә яңа мәсләк — комплекслы тикшеренүне уңышлы алып барган галим. Ул йола поэзиясен фольклор һәм этнография кушылмасында туган катлаулы синкретик иҗат буларак өйрәнә. 1988 елдан — филология фәннәре кандидаты. «Башкорт туй-йола поэзиясе» (1995) исемле монография авторы. Әхмәт Сөләйманов белән бергә күп томлык башкорт халык иҗатының «Башкорт халык иҗаты: Йола фольклоры» (1995), «Башкорт халык йола уеннары» (1996) дигән томнарын әзерләп чыгарда. 2002 елда «Башкорт халкының гаилә-көнкүреш йола фольклоры» дигән темага докторлык диссертациясе яклый.
Тәмәке тарту
Тәмәке тартучы хатын-кызларның ак карга булып күренгән вакытлары күптән узды инде. Хәзер кая карама, тәмәке тотып төтен чыгарып торучы хатын-кызларны күрергә була. Шул сәбәптән кешелекнең гүзәл яртысында • да ирләргә генә хас булган авырулар очрый башлады. Бу язма хатын-кыз- лар тәмәке тартуның бәласе, аның мәкерлеге, киләчәк буынга нинди зур зыян китерүе турында.
I Йөккә узганнан соң, ана карынындагы балага тәмәке төтененнән чыккан агулы матдәләрнең тәэсире беренче өч ай эчендә күп тапкырга куәтлерәк була. Хатын-кыз балага узуның беренче атналарында тәмәке тартса, иң әүвәл баланың үзәк нерв системасы зыян күрә. Тәмәке агулары 4-5 атна тирәсендә баланың йөрәк-кан тамырлары системасына да тискәре йогынты ясый. Болар еш кына бала тугач ук, яисә берничә ел узганнан соң, йөкләнешләр арта баргач, баланың мәктәптә укыган елларында сиздерә.
Тәмәке агулары йөкле хатынның организмы аша карындагы баланың кан тамырларына 5 секунд эчендә кереп җитеп, аның баш мие, йөрәгендә, бөерләрендә җыелып, алардагы алмашу процессларын боза. Кальций туп­ лану процессы түбәнәя, сөякләр формалашуы да артта кала. Бала тапкан вакытта, тәмәке тартучы хатыннарда кан агу вакытының озакка сузылуы ике, тапкыр ешрак очрый. Бу хатын-кызларда соңгылык авырлыгы да түбән була.
Кендек сыйфаты—магистраль кан юлы да зур үзгәреш кичерә, нәтиҗәдә = карындагы бала үзенә кирәкле матдәләрне алып бетерә алмый, баланың зәгыйфь туу куркынычы арта.
Тәмәке тартучы хатын-кызларның, тартмаганнар белән чагыштырганда, үле бала табу куркынычы 4 тапкыр артыграк. Яңа туган баланың авырлыгы 7-8 % ка кимрәк була. Статистика күрсәткәнчә, йөкле хатыннар көненә • 5-10 сигарет тартса, аларның балалары күп очракта вакытыннан алда туа.
Тәмәкене аз гына тартсаң, зыяны булмый дип уйлаучылар бик нык ялгы­ ша. Тәмәкене сирәк кенә тартсаң да, баланың организмында зур тискәре үзгәрешләр килеп чыга, моны медицина өлкәсендәге фәнни тикшеренүләр дә раслады.
ТӘМӘКЕ МИФЛАРЫ
Тәмәке тартучыларның күбесе тартуларын ташламас өчен, үзләренә юк- ? бар сәбәпләр эзләп таба. Бу сәбәпләргә ышанырга буламы соң? Түбәндә язылган мифлардан дөреслекне эзләп карарбыз. *1 нче миф. Имеш, тәмәке тартуны ташласаң, үзеңне начар хис итәсең. Йокысызлык, шомлану, тынычсызлану, авыз корылыгы — чынлап та. беренче көннәрдә күзәтелгән бу хисләрне инкяр итеп булмый. Ә нико- -! тинсыз тормыш алып барырга җыенган кешегә, күңелгә ятышсыз күре­ нешләрне бетерү өчен, күп итеп су эчүнең файдасы тия. Су тәмәке тар- я тудан организмга җыелган агулы матдәләрне чыгарырга һәм югарыда күрсәтелгән хисләр белән көрәшергә ярдәм итә. *2 нче миф. Тәмәке тартканнан соң, эшләргә җиңелрәк була.
Бар сәбәп шунда: никотин баш миенең эшенә этәргеч биреп, организмда ;; җиңелчә эйфория (патологик характердагы сәбәпсез кәефләнү халәте) тудыра. Шуңа күрә үзегезгә бик яхшы эшлисез кебек тоела. Ә сезнең белән янәшәдәгеләр алай дип уйламаска мөмкин. Дөреслектә исә никотин аз-азлап нерв күзәнәнәкләрен агулый. Шуңа күрә уңышлы идеяләрне тәмәкедән башка тормышка ашыру җиңелрәк. *3 нче миф. Тәмәке тарту стресслы ситуацияләрдә киеренкелекне бете­ рергә ярдәм итә.
Психологлар тәмәке тартучыларны ярдәмчесез сабый бала белән чагыштыра. Сабый бала үзен әнисенең кочагында гына тыныч сизә дип аңлата алар. Зурларга мондый уйланма тынычлыкны тәмәке бирә. Тик сез олы яшьтәге кеше буларак аңларга тиешсез: тәмәке тарту проблемаларны чишми, алардан читкә генә этәрә. *4 нче миф. Тәмәке тартуны ташлаганнан соң, организмда тоткарлыклар килеп чыгу аркасында тазарасыз.
Сез чыннан да артык килограммнар туплый аласыз, тик башка сәбәп­ ләрдән. Мөгаен, никотинның тәэсире белән сез үз вакытында ашап йөрү­ не оныткалаган булгансыздыр. Кайвакыт тәмәке сезнең иртәнге, кичке ашларыгызны алыштыргандыр. Тәмәке тартуны ташлаганнан соң, берничә килограммга артуыгыз да бар. Тик тиз арада гадәти тормыш ритмы әйләнеп кайтачак һәм сез үзегезнең ашау рационын күзәтеп барып, элекке авырлыкны да саклап кала алачаксыз. *5 нче миф. Тәмәке үзендә җенси ышанычны арттыра.
Киресенчә, ир-атлар үзләрендә бу ышанычны югалтырга мөмкин. Эш шунда: тәмәке тартучыларның 80 % ының организмында тестостерон ясалып чыгу түбәнәя, шуңа күрә аларның җенси дәртләре дә көчсезләнә.
Соңгы вакытта уздырылган тикшерүләр күрсәткәнчә, тәмәке тартучы кешеләрнең ирлек куәте тәмәке тарту стажы арткан саен кими бара.
Уэли Маурер
Тәрҗемәи хәле
1950 елның 1 декабрендә Швейцариянең Цюрих кантоны Ветцикон шәһәрчегендә керәстиян гаиләсендә туган. Бухгалтер белеме алган. 1983 елда Цюрих кантон парламентына, 1991 елда ил парламентына сайлана.
1996—2008 елларда илнең иң эре фиркасе — Швейцариянең халык фиркасе рәисе.
1994—2008 елларда Цюрих кантоны авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерүчеләре берлеге җитәкчесе.
2008 елда Швейцариянең Федераль шурасына (хөкүмәт) сайлана: башта илнең оборона, халыкны саклау һәм спорт министрлыгын җитәкли, 2016 елдан финанс министры, 2013 елда илнең президенты, 2018 елда вице-президент.
2019 елга президент сайлау
Федераль шураның ике палатасының 2018 елның 5 декабрендә узган уртак җыелышында 2019 елга  президенты итеп сайлана. 2019 елга вице-президент итеп юстиция һәм полиция министры Симонетта Соммаруга ханым сайланган (Швейцариянең дүрт фиркале коалицион хөкүмәтендә Социал-демократик фирка вәкиле). Сайлаулар барышы онлайн-режимда парламент сайтында трансляцияләнә.
Швейцария президенты
Швейцариядә ил президенты һәм вице-президенты вазыйфаларын 7 министрдан торучы Федераль шура (хөкүмәт) әгъзалары чиратлап үти. Президент һәм вице-президентны сайлау хөкүмәткә керүче эре фиркаләр консенсусы белән билгеләнә, шуңа күрә ил президентын һәм вице-президентын алыштыру илнең эчке һәм тышкы сәясәтенә сизелерлек үзгәреш кертә алмый: көнүзәк әһәмиятле мәсьәләләр хөкүмәттә коллегиаль рәвештә чишелеш таба. Швейцария президенты дәүләт башлыгы булып исәпләнми. Әлеге вазифа — коллектив Федераль шура (хөкүмәт) прерогативасы. Президент хөкүмәт утырышларында рәислек итә, тавыш биргәндә, аның тавышы хәлиткеч көчкә ия. Ул шулай ук Швейцариягә визит белән килгән чит ил башлыкларын кабул итә.
Гаиләсе
Өйләнгән, алты баласы бар.
Плейно (Иллинойс)
Плейно  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плейно шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һинд океаны
right|300px|thumb|Һинд океаны 300px|мини|уңда|Коры җирдә Ефәк Юлы һәм Һинд океан буенча Тәмләткеч Юлы Һинд океаны – зурлыгы буенча җир шарында өченче океан. Дөньяның су өслегенең 20 % ала. Төньякта Азия белән, көнбатышта Гарәбстан ярымутравы һәм Африка, көнчыгышта Индокитай һәм Австралия, көньякта Көньяк океан белән чикләнгән. . Океанның ярлары аз кискәләнгән. Утраулар чагыштырмача аз, зур утраулар бары океан чигендә генә урнашкан. Һинд океаны көнчыгышта Тын океан, көнбатышта Атлантик океан белән тоташкан, Төньяк боз океаны белән бәйләнеше юк.
Географик урыны
300px|мини|уңда|Һинд океаны тирәнлек харитасы Һинд океаны планетада үзенә бертөрле урыны белән аерылып тора: аның зуррак өлеше Көньяк ярымшарда ята. Төньякта ул Евразия белән чиктәш, Төньяк Боз океаны белән бәйләнеше юк.
Океанның ярлары аз кискәләнгән. Утраулар чагыштырмача аз. Зур утраулар океанның чигендә генә урнашкан. Океанда вулканлы һәм мәрҗән утраулары бар.
Океанны тикшерү тарихы
Һинд океанының яр буйлары борынгы мәдәниятләр районнарыннан берсе. Кайбер галимнәр диңгездә йөзү һинд океанында башланган дип исәпли. Су киңлекләрен үтәр өчен ясалган беренче җайланмаларның бамбук саллар булуы мөмкин. Һинд-Кытайда ал арны әле дә файдаланалар. Һиндстанда катамаран тибындагы кораблар уйлап чыгарылган. Шундый корабларның сурәтләре борынгы храмнар стенасына чокып ясалган. Ул ерак заманнарда Борынгы Һиндстан диңгезчеләре Мадагаскарга, Көнчыгыш Африкага йөзгәннәр, Америкага да барган булулары мөмкин. Океан буйлап йөзү маршрутларының тасвирламасын беренче булып гарәпләр төзегән, һинд океаны турыңдагы мәгълүматлар Васко да Гама сәяхәтләре (1497—1499) вакытыннан туплана башлаган. XVIII гасыр ахырында бу океанның беренче тапкыр тирәнлеген үлчәүне инглиз диңгез сәяхәтчесе Джеймс Кук үткәрә.
Катлам (мәгънәләр)
Катлам:
Һинд океаны
Океанны тикшерү тарихы
Океанны комплекслы өйрәнү XIX гасыр ахырында башлана. Иң зур тикшеренүләр «Челленджер» судносында Англия экспедициясе тарафыннан үткәрелә. Әмма XX гасыр урталарына кадәр Һинд океаны әле аз өйрәнелә. Безнең көннәрдә күп кенә илләрнең фәнни-тикшеренү судноларында уннарча экспедиция океанның табигатен өйрәнә, аның байлыкларың ачыклый.
Океан табигатенең үзенчәлекләре
Океан төбе рельефының төзелеше катлаулы. Үзәк океаник сыртлар океан үзәнен өч өлешкә бүлә (картаны карагыз). Көнбатыш өлешендә су асты сырты сузылган, ул Африкадан көньяктарак Үзәк Атлантика сырты белән тоташа. Сыртның уртасына тирәнлектәге ярылулар, океан төбендәге җир тетрәү һәм вулкан ату өлкәләре туры килә. җир кабыгындагы ярылулар Кызыл диңгездә дә дәвам итә һәм коры җиргә килеп чыга.
Көньякта океан Антарктиданың суыту тәэсирен кичерә; биредә океанның иң кырыс районнары ята.
Су массаларының үзлекләре климат үзенчәлекләре белән бәйләнгән. Океанның төньяк өлеше яхшы җылына, анда салкын сулар агып килми, һәм ул шуңа күрә бик җылы. Монда суның температурасы шул ук киңлектә ятучы башка океаннардагыдан югарырак (+30°С ка кадәр җитә). Көньякка таба суларның температурасы түбәнәя. Тулаем алганда өске катлау суларының тозлылыгы Бөтендөнья океанының уртача тозлылыгыннан югарырак, ә Кызыл диңгездә ул бигрәк тә югары (42 % ка кадәр).
Океанның төньяк өлешендә агымнар барлыкка килүгә җилләрнең сезонга карап алышынуы йогынты ясый. Муссоннар сулар хәрәкәтенең юнәлешен үзгәртәләр, аларның вертикаль аралашуын китереп чыгаралар, агымнар системасын үзгәртәләр. Көньякта агымнар Бөтендөнья океаны агымнарының гомуми схемасының бер состав өлеше булып торалар.
Һинд океанының органик дөньясы
Һинд океанының органик дөньясы Тын океанның көнбатыш өлешендәге үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы белән охшаш. Тропик су массалары планктонга бай, анда бер күзәнәкле суүсемнәр аеруча күпләп үрчи. Шулар аркасында суның өске катлавы нык болганчыклана, төсен үзгәртә. Планктон арасында төнлә яктыртучы организмнар күп. Балык төрләреннән сардинелла, скумбрия, акулалар йөзеп йөри. Океанның көньягында — ак канлы балыклар, мәсәлән боз-балык һ. б. Шельфлы районнар һәм мәрҗән рифлары янындагы сай сулар тереклеккә аеруча бай. Суүсемнәр су асты болыннарын хасил итә. Һинд океанының җылы суларында гаять зур диңгез ташбакалары, диңгез еланнары тереклек итә, моллюсклардан каракатица һәм кальмарлар күп, ә Антарктидага якынрак китлар һәм тюленьнәр яши.
Һинд океаны берничә табигый пояста урнашкан. Тропик пояста, аның әйләнә-тирәсендәге коры җир тәэсирендә, су массалары төрле үзлеккә ия булган комплекслар формалаша. Бу поясның көнбатыш өлешендә явым-төшем аз була, парга әйләнү бик зур, коры җирдән су бөтенләй агып төшми диярлек. Биредә су массаларының тозлылыгы югары. Поясның төньяк-көнчыгыш өлеше, киресенчә, явым-төшемне һәм Гималай тауларыннан агып төшә торган елгалардан төче суны күп ала. Биредә өске катлау сулары шактый нык төчеләнгән комплекс барлыкка килә.
Океанда хуҗалык эшчәнлеге төрләре
Һинд океанының табигый байлыклары тулаем алганда әле аз өйрәнелгән һәм аз үзләштерелгән. Океанның шельфы файдалы казылмаларга бай. Персия култыгы төбендәге утырма токымнар катламында нефть һәм табигый газның бик зур запаслары табылды. Нефть чыгару һәм аны ташу суларны пычрату куркынычын тудыра. Океанның төньяк-көнбатышы ярларында урнашкан илләрдә, төче су бөтенләй диярлек булма-ганлыктан, тозлы суларны төчеләндерү эше алып барыла. Балык тоту да үсеш алган.
Һинд океаны аша күп санлы судно юллары уза. Океанның төньяк өлешендә диңгез юллары аеруча күп, анда әле хәзергә кадәр кечерәк кенә җилкәнле суднолардан файдаланалар. Ал арның хәрәкәт юнәлеше муссоннар белән бәйләнгән.
Ка Верни (Римини)
Ка Верни — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Верни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чернихув (Кракивский повяты)
Чернихув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тештиоара
Тештиоара — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юреҗик (Эскипазар)
Юреҗик (Yürecik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эскипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
Сорд-Ёль
Сорд-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кулом-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кастаньеда (Кантабрия)
Кастаньеда — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ксаверинув (Люблин воеводалыгы)
Ксаверинув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Пьерр-де-Бат
Сен-Пьерр-де-Бат — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Тальминавичы
Тальминавичы (Тальмінавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Карпина
Карпина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вольниця (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Вольниця  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кимбл (округ, Техас)
Кимбл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джанкшен шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1858 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 4468 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 3240 км² тәшкил итә.
25 Октябрь исемендәге совхоз поселогы
25 Октябрь исемендәге совхоз — Татарстан Республикасының Лаеш районына керүче авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча биредә 1476 кеше яши.
Пантелейково (Әртә шәһәр округы)
Пантелейково (Пантелейково) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (26%), чирмешләр (73%).
Алтынбога (Өзалп)
Алтынбога (Altınboğa) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шо-ле-Пор
Шо-ле-Пор (Chaux-lès-Port) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,15 км².
Поспелово
Поспелово — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Почта индексы — 423622.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
(14495) 1995 AK1
(14495) 1995 AK1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Жеплин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Жеплин  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поструже
Поструже — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюкельс
Кюкельс (Kükels) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумкады (Мустафакемалпаша)
Кумкады (Kumkadı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тэрый-Кикя
Тэрый-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының уң ярыннан 1054 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Клепечиха (Алей кушылдыгы)
Клепечиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Алей елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 62 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гаргата (Виргиния)
Гаргата  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кастро-Урдьялес
Кастро-Урдьялес — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Апахида
Апахида — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаргата (Виргиния)
Географиясе
Гаргата халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD142096
HD142096 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.