cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вәндам
Вәндам (Vəndam ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Жепина
Жепина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Жилиште
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Милле
Милле — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Дюлино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Финсур Әхмәтов
Әхмәтов Финсур Готыф улы — биология фәннәре кандидаты, докторы.
Биографиясе
1947 елның 16 сентябрендә Татарстан АССР ның Арча районы Хәсәншәех авылында туа.
5 класска кадәр туган авылында укый, 6-8 классларны Апаз мәктәбендә укуын дәвам итә, 9 классны Түбән Кенә мәктәбендә тәмамлый. 9 класстан соң Казанга килеп училищега укырга керә, бер үк вакытта кичке эшче яшьләр мәктәбендә урта белем алуын дәвам итә. 1966 елда Совет Армиясе сафларына чакырыла, Германиядә хезмәт итә. Казан дәүләт ветеринария институтына укырга кергәнче туган ягына кайтып, Арча районы “Ватан” совхозында токарь булып эшли. Шушмабаш урта мәктәбендә укып, урта белем турында аттестат ала.
Эш урыннары
Татарстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты. Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы аппараты. СПО “Татарское”да нәсел эше буенча җитештерү-экономик эшчәнлек бүлеге җитәкче урынбасары. Татарстан Республикасы Баш ветеринария идарәсенең экономик мәсьәләләр буенча җитәкче урынбасары. Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгында бүлек җитәкчесе ГУП “Элита” баш нәсел хуҗалыгында директор. Татарстан Республикасы Республика ветеринар лабораториясе җитәкчесе. “Татар регионара ветеринар лаборатория” ФДБУдә киңәшче. 2000-2002 елларда Ульяновск дәүләт авыл хуҗалыгы академиясен тәмамлап, “ветеринар врач” белгечлеге ала. Кайда гына эшләсә дә, фән белән кызыксынуын, шөгыльләнүен калдырмый. Докторлык диссертациясен яклый. Фәнни дәрәҗәләре – биология фәннәре кандидаты, докторы.
Бүләкләре
Авыл хуҗалыгында күпъеллык намуслы хезмәте, республикада ветеринария эшчәнлеген үстерүгә һәм яхшыртуга керткән шәхси өлеше өчен күпсанлы Рәхмәт хатлары һәм грамоталар. Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы Рәхмәт хатлары. Ветеринар һәм фитосанитар күзәтчелек буенча Федераль хезмәт Мактау грамотасы. Татарстан Республикасы Министрлар кабинетының Рәхмәт хатлары. Фәнни эше өчен Татарстан Республикасының Дәүләт премиясе лауреаты. “Ветеринария өлкәсендәге уңышлары өчен”, “Казанның менъеллыгы”, “Фидакарь хезмәт өчен”, “Россия авыл хуҗалыгы үсешенә керткән өлеше өчен” медальләре, РФнең Авыл хуҗалыгы министры А.В. Гордеевтан исемле сәгать. Авыл хуҗалыгы үсешенә керткән казанышлары өчен “Татарстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре” исеме бирелә.
Сөгүтпынар (Муданья)
Сөгүтпынар (Söğütpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камполонго (Виченца)
Камполонго — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Великий (Шильмуша кушылдыгы)
Великий — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шильмуша елгасының сул ярыннан 43 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кенсингтон (Нью-Гэмпшир)
Кенсингтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Новента-Вичентина
Новента-Вичентина — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Моншё
Моншё (Moncheux) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Искәрмәләр
Моншё
Войшице (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шумка (Павловка кушылдыгы)
Шумка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Павловка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шомон-Порсьен
Шо (Chooz) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Живе кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.08 км².
Шульгино (Чуашстан)
Шульгино (Шульгин, Шульгино) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 58 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (9%), руслар (90%) алып тора.
Мирамбо (Югары Гаронна)
Мирамбо — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
248 (сан)
248 (ике йөз кырык сигез) - 247 белән 249 арасындагы натураль сан.
Цекув
Цекув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боттенбах
Боттенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерекөй (Караҗасу)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Караҗасу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Беларусия сазлыклары
Беларусия сазлыклары - тормыш эшчәнлеге нәтиҗәсендә һәм торф барлыкка килә торган кирәгеннән артык сулган җир участоклары Ауруппада иң зурлардан санала.
Сазлыклар географиясе
Белорусиядә сазлыклар 2,5 млн га территорияне алып тора. Торф запаслар 30,4 млрд м3 тирәсе. Ил территориясендә сазлыклар тигез итеп урнашмаган. Су туклану шартларына һәм үсемлекләрнең характерына бәйле рәвештә югары, күчмә һәм түбәнгә бүленә. Югары сазлыклар атмосферада туклану өстенлек итә торган урыннарда урнаша. Грунтлы су белән тәэмин итү мөмкинлеге булган урыннарда сазлыклы массивлар тулысынча диярлек түбән. Башка районнарда түбән һәм югары сазлыкларга бүленеш төрлечә. Иң зур сазлыклар Брест тирәсендә.
Белоруссиянең торф һәм сазлык өлкәләре
Республика территориясендә торф һәм сазлык 5 өлкәгә бүленә:
Сагино (Мичиган)
Сагино  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сагино шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Езерово (Варна өлкәсе)
Езерово  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лорензо (Небраска)
Географиясе
Лорензо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2158
NGC 2158 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
249 (сан)
249 (ике йөз кырык тугыз) - 248 белән 250 арасындагы натураль сан.
Жеповци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хелви (кратер)
Хелви — Венера планетасының -12.4°N, -82.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 12,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Мишог
Мишог — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Камполонго (Козенца)
Географиясе
Камполонго Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4872) Григ
(4872) Григ  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 25 декабрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YH7» саналган.
Брай
Брай — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волень
Волень — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баричка (Мазовия воеводалыгы)
Баричка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Новента-ди-Пьяве
Новента-ди-Пьяве — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Цекув-Колёния
Цекув-Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Новента-ди-Пьяве
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Цекув-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Амелич
Амелич — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Парабель елгасының сул ярына тамагыннан 262 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 185 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Барич-Колёния
Барич-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сомалиленд
thumb|250px|right Сомалиленд — Сомалиның төньяк өлеше, танылмаган дәүләт. Фактик башкала — Харгейса шәһәре.
(4451) Грив
(4451) Грив  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 9 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 JJ» саналган.
Сөгүттепе (Һаймана)
Сөгүттепе (Söğüttepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гали Халит
Гали Халит Мөхәммәтгали улы — татар әдәбият галиме һәм тәнкыйтьчесе, филология фәннәре докторы, ТАССР атказанган фән эшлеклеләре.
Тәрҗемәи хәл
1915 елның 26 июнендә Татарстан Республикасы Тәтеш районының Үтәмеш авылында туа. Авылда башлангыч белем алганнан соң, 1930 елда Казанга килеп башта педагогия техникумында, аннары 1932–1936 елларда Казан дәүләт педагогия институтының тел-әдәбият факультетында укый. Институтны тәмамлагач, ул Арча педагогия училищесында укыта, ә 1942 елның ахырыннан башлап ул Казандагы Тел, әдәбият һәм тарих фәнни-тикшеренү институтында (хәзерге Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты) эшли: башта фәнни хезмәткәр, аннан соң әдәбият секторы мөдире була. Институтта эшләгән дәвердә 1948 елда кандидатлык, ә 1968 елда докторлык диссертациясе яклый.
Г. Халиткә 1975 елда – Татарстан АССРның, 1981 елда РСФСРның атказанган фән эшлеклесе дигән мактаулы исемнәр бирелә.
Г. Халит 1992 елның 24 августында вафат була.
Фәнни эшчәнлеге
1940 еллардан башлап ул эзлекле рәвештә XX гасыр башы әдәбиятыбызны төрле яклап тикшерә. Аның докторлык диссертациясе татар әдәбиятында кулланылган иҗат методларына багышлана. Бу тема белән тирәнтен шөгыльләнү Г. Халитка Габдулла Тукай, Мәҗит Гафури, Галиәсгар Камал, Шәриф Камал, Мирхәйдәр Фәйзи, Һади Такташ кебек авторларның әсәрләрен анализлауда зур булышлык итә, әлбәттә. Нәтиҗәдә аның “Халык шагыйре Тукай” һәм “Мәҗит Гафури иҗаты” исемле китаплары дөнья күрә.
1940-1950 елларда ул шулай ук “Татар әдәбиятында реализм мәсьәләләре” хезмәтен һәм “XX йөз башында татар әдәбияты” очерклар китабын фәнни әдәбият мәйданына чыгара. Гомумән, Гали Хәлит әсәрләренә XX гасыр милли әдәбиятын мөмкин кадәр әтрафлырак күрсәтү, төрле әдәби агымнарны колачлау омтылышы хас. Аның энесе Яхъя Халитов мәшһүр Һәм маһир тәрҗемәче.
Есеница
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кентербери (Нью-Гэмпшир)
Кентербери  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хени (кратер)
Хени — Венера планетасының 51.9°N, -146°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 70,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хени кратеры норвег фигуристкасы Соня Хени хөрмәтенә аталган.
Катанов китапханәсе
Катанов китапханәсе, Николай Федор улы Катановның китапханәсе (Nikolai Katanov'un kütüphanesi, kitap koleksiyonu) — Төркиянең Истанбул университеты каршындагы Тюркологик тикшеренүләр институтында (İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü) сакланучы уникаль китаплар коллекциясе. Казан университеты һәм Казан руханилар академиясе профессоры һәм татар теле укытучысы, танылган галим—Көнчыгышны өйрәнүче, тюрколог, этнограф Николай Федор улы Катановның (Хызыл улы Пора, 1862—1922) 22 телдәге 7 меңнән артык китаптан торучы китап тупланмасы, төрек һәм татар мәдәниятләре хәзинәсе.
Тарих
Төркиянең Истанбул университеты каршындагы тюркологик тикшеренүләр институтында уникаль китаплар коллекциясе саклана. 1914 елда Казанга килгән Төркиянең элекке баш вәзире (1909—1910), илче  (1855—1922) тарафыннан Казан университеты профессоры Николай Федор улы Катановтан сатып алынган.
Китапханә Н. Ф. Катанов Красноярск классик гимназиясендә (1876—1884 еллар) һәм Санкт-Петербург университетында (1884—1888 еллар) укыганда, Казан Император университетында (1894—1914 еллар) эшләгән вакытта җыелган. Казанга күчеп килү белән, Н. Ф. Катанов татар теле һәм әдәбияты, төрки халыкларның тарихы буенча лекция курсы әзерли. Әлеге курсларны әзерләгәндә аңа татар басмалары кирәк була һәм ул XIX гасырда басылган барлык татар китапларын тулысынча ачыклап чыга. 1801—1899 елларда чыккан татар китаплары исемлеген төзи (ТР милли архивында саклана). Петербург, Мәскәү, Одесса, Харьков, Кырым галимнәренең Көнчыгышны өйрәнүгә багышланган, элегрәк һәм яңа басылган китапларын ачыклау һәм җыюга игътибар итә. Көнбатыш Аурупа ориенталистикасы үсешен күзәтеп бара. Вена, Берлин, Рим, Лондон, Париждан китаплар алдыра. Көнбатышка командировкалары вакытында аннан Көнчыгыш басмаларын алып кайта.
Наска-Яха
Наска-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ечты-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Катанов китапханәсе
Тарих
1907 елда Казанда (нигездә татар китапларын цензуралаучы) матбугат буенча вакытлы комитетта татар китаплары цензоры итеп куелгач, үзенең китапханәсен фәнни хезмәтләр вакытында зарури булган яңа татар басмалары белән тулыландыра. Цензор вазыйфасы аңа татар китапларын бушлай алырга мөмкинлек биргән. Н. Ф. Катанов китап җыю эшен фәнни максатларда алып бара. Тупланмасы белән укучыларны да таныштыра. Казанга күчкәч тә, үзе туплаган рус, көнчыгыш, көнбатыш телләрендәге китапларга күзәтүләр (рецензия, барысы 900) язып бастыра.
Наска-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Катанов китапханәсе
Тарих
Сирәк һәм уникаль китапларны ул Көнчыгыш һәм Көнбатыш Себергә, Төньяк Монголиягә, Урянхай краена (Тыва), Кытай Төркестанына (1889—1892 еллар) командировкалары вакытында да сатып алган. 1891 елда Чучуган шәһәрендә (Көнчыгыш Төркестан) командировкада булганда, ул шәхси китапханәсе булган бер укытучы белән таныша. Укытучысы В. В. Радловка хатында Н. Катанов болай дип яза: «аның китапханәсендә Пекинда литография ясалган ике текстлы (кытай һәм татар телләрендә) китап күрдем: Хуҗа үзе әлеге китапны бер тәүлеккә дип китереп, үзем өчен татар текстын күчереп алырга тәкъдим итте».
Наска-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катанов китапханәсе
Тарих
Китапханәсендә XIII гасырдан алып 1914 елга кадәр дөньяның төрле илләрендә һәм шәһәрләрендә нәшер ителгән китаплар сакланган. 1262, 1305, 1698, 1779 һ. б. елларда дөнья күргән уникаль әйберләр бар.
«Н. Ф. Катанов» документаль-публицистик әсәрендә (Абакан, 1993) Н. Ф. Катановның 1912 елда Шәрыкъ кулъязмаларыннан торучы бай китапханә сатуы әйтелә. Ләкин Катановның Истанбулда сакланучы китапханәсендә 1913—1914 елларда бүләк ителгән китаплар бар, бу исә 1912 елда китапханә үзенең хуҗасы кулында булуны дәлилли.
Тасвирлама
Китапханәдә тюркология буенча өч меңнән артык китап тупланган. Белешмә, тарихи әдәбият, этнография, археология буенча әдәбияттан тыш, халык авыз иҗаты китаплары да бар. Башкорт, казакъ, кыргыз, татар, төрекмән, үзбәк, чуаш телләреннән рус теленә тәрҗемә ителгән әдәбият; әлифба-букварьлар, дәреслекләр, телләрне өйрәнүчеләргә ярдәмгә нәшер ителгән уку әсбаплары күп. Евфимий Малов, 1894 елда нәшер ителгән «Мөхәммәд әлифбасы»ның титул битенә: «''Казан Император университетының хөрмәтле профессоры Н. Ф. Катановка рәхмәтле автордан, 1894 елның 21 декабре''» дип язып, бүләк иткән. Галим-этнограф буларак Николай Катанов үз китапханәсендә бөтен дөнья диннәре (Буддизм, ислам, иудаизм, католиклык, православие, шаманизм һ. б.) буенча әдәбият туплаган. Бу китапларның күбесе авторга бүләк ителгән. 1909 елда Казанда С. Багинның «Матбугат юлы белән исламны пропагандалау турында» дигән брошюрасы дөнья күрә. Китап Катановка автордан бүләк итеп бирелгән. «Рус булмаган халыкларга христиан мәгърифәте бирү: Иркутск архиепискобы Вениаминның Н. И. Ильминский белән хат язышуы» (Казан, 1904) китабын да автор К. Харлампевич Н. Ф. Катановка зур хөрмәт белән бүләк иткән. Бу китапханәдә Н. И. Ильминскийның үзенең дә берничә китабы бар, шул исәптән: «Православ христиан китапларын рус булмаган халыклар телләренә күчерү турында» (Казан, 1879). Китапханәдә Н. Катановның үзенең аерым басылган хезмәтләре, җыентыклардан, фәнни хезмәтләрдән алынган мәкаләләр оттискалары саклана, алар арасында: «Себер һәм Себер халыклары турында 1716 елгы Лоренц Лянге хәбәрләре» (Тубыл, 1905); «Төрки кабиләләр арасында» (СПб., 1896); «Енисей губерниясе Минусинск татарларының каһарман поэмалары турында искәрмәләр» (СПб., 1885) һ. б. Тел гыйлеме фәне буенча бай тупланмада «А. А. Бобровенников тарафыннан аңлатылган һәм В. В. Григорьевичның өстәмәләре белән Монгол квадрат хаты һәйкәлләре» (СПб., 1870), «Латин теленең академик сүзлеге: Д. Нагуевскийның тәнкыйть-библиографик искәрмәләре белән» (Казан, 1904),
1922 елда китапханәдә 7325 данә китап булса, хәзерге вакытта китап фонды 9000 данәгә кадәр арткан. Н. Ф. Катанов коллекциясеннән тыш, соңгы елларда китапханәгә төрле илләр, шул исәптән Россия галимнәре бүләк иткән китаплар җыя башлаганнар. Китапханәнең бөтен фонды төрек теленә тәрҗемә ителеп, институтның фәнни хезмәткәрләре төзегән электрон каталогта чагылыш тапкан.
Китапханәне сату тарихы
Николай Федор улы Катанов: «Китапханәмне мин Төркиягә саттым. Ни өчен? Хәл болай булды. Мин аны РИ Фәннәр академиясенә тәкъдим иттем, ләкин алар сатып алудан баш тартты. Мин китапханәм Иркутск университетының көнчыгыш факультеты, востоковедлар китапханәсе өчен нигез булыр, анда Көнчыгыш факультеты ачсыннар, дип, Себер генерал-губернаторына тәкъдим итеп караган идем. Себер генерал-губернаторы мәгариф минситрлыгына мөрәҗәгать итеп карады, әмма аннан отказ килде. Шуннан соң мин Ташкент университетын күз алдында тотып, әлеге мәсәлә белән Төркестан генерал-губернаторына мөрәҗәгать иттем. Ул вакыттагы генерал-губернатор Кауфман мәгариф министрлыгыннан рөхсәт сорап карады, аңа да отказ килде. Алга таба мин Лейпциг, андагы мәшһүр нәширләр белән элемтәгә кердем, алар минем барлык китапларымны алырга теләделәр, ләкин шул вакытта Казанга үзенең хезмәткәрләре белән Төркиянең (элекке) премер-министры Хилми Паша килде. Алар сәүдәгәр Юнысовларда тукталганнар иде. Алар минем китапханәм сатылачагын һәм анда Көнчыгыш басмалары һәм сүзлекләр булуын белгәннәр. Хилми Паша шундук килеп җитте, китапханә өчен түләүне килеште. Шунда ук үзенең хезмәткәрләренә китапларны бәйләргә һәм Төркиягә – Истанбулга, җирле университетның китапханәсенә җибәрергә кушты.» Дусларына язган хатларыннан күренгәнчә, китапханәсе белән аерылышу Николай Федоровичның рухи һәм физик торышына нык тәэсир иткән. Бу китапханәне Төркиягә сатканчы, аның хуҗасы, матди яктан авырлыклар кичерүче танылган галим Себер һәм Урта Азиянең берничә фәнни һәм дәүләт учреждениесенә мөрәҗәгать итәргә мәҗбүр булган. Себер генерал-губернаторына язган хатында Н. Ф. Катанов болай ди: «Иркутск университетына, Галиҗәнап киләчәктә анда Көнчыгыш факультетына нигез салсын өчен, ә китапханә Көнчыгышны өйрәнүчеләр китапханәсе өчен нигез булыр иде».
«Для Иркутского университета, чтобы Его Величество, в дальнейшем основал там восточный факультет, а его библиотека стала бы фундаментом для библиотеки востоковедов.» 1914 елда «Тәрҗеман» газетасында Казан университеты профессоры, төрки телләрнең танылган галиме Н. Ф. Катановның бай китапханәсе сатылуы турында хәбәр басыла. Игълан бу вакытта Казанда булган элекке Төркия баш вәзиренең күз уңына эләгә. Югары белемле дәүләт эшлеклесе китапханәне 3000 алтын лирага сатып ала һәм Истанбулга (Константинопольгә) җибәрә. 1922 елда Н. Ф. Катановның хатыны Төркия ягына тагын 3500 данә китап сата.
Китапханәне Истанбул университетында рус теле укытучысы булып эшләгән татар язучысы Муса Акъегетзадә эшкәрткән, гарәп графикасында тасвирламалар ясаган. Соңыннан китапханә фонды яңадан латин язуында каталоглаштырылган.
Бу еллар эчендә китапханә саклану урынын өч тапкыр үзгәрткән, ләкин Госманлы империясендә һәм Төркиядә булып узган авыр чорларга карамастан, төрек ягы әлеге китапханәне Төркиягә күчкәнче хуҗасы кулында нинди булган, шулай саклап кала алган.
Катанов китапханәсе — Истанбул университеты каршындагы тюркология тикшеренү институты (Төрек институты) китапханәсенең бер өлеше. Әмма ул гомуми фондка кушылмаган һәм аерым саклана.
Мирамон-де-Комменж
Мирамон-де-Комменж — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Жеровинци
Жеровинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жилцу
Жилцу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Алтын Китат
Алтын Китат — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/339/198 урнашкан. Елга озынлыгы 185 км.
Жилцу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алтын Китат
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүлгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырәнское (Тум өлкәсе)Зырәнское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аленкур (Арденны)
Аленкур (Alincourt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.62 км².
NGC 2159
NGC 2159 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мо (Ньевр)
Мо — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Сандаски (Мичиган)
Сандаски  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сандаски шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камполонго (Кротоне)
Камполонго — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполонго Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Моранж
Моранж (Morhange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Лоретто (Небраска)
Лоретто  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоретто халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брайт (шәһәр, Алмания)
Брайт  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Целестини
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мехединли (Кадирли)
Мехединли (Mehedinli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (köy).
Армич
Армич — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чузик елгасының сул ярына тамагыннан 107 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 103 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Житница (Варна өлкәсе)
Житница  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Регби
right|220px Ре́гби (rugby football, яки rugby) — такымлы спорт төре. Озынча туп белән уйнала. Уенчылар, тупны бер-берсенә куллары һәм аяклары белән тапшырып, аны билгеле бер кырга төшерергә яки Н-сыман капкага кертергә тиешләр. Уен Бөекбританиядә уйлап чыгарыла.
Регби уены куп кенә чиктәш спорт төрләре тудырды, шулар арасында иң танылганы регбилинг һәм регби-7.
Регби Ragby
Новента-Падована
Новента-Падована — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Шуран (Татарстан)
Шуран — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Новента-Падована
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шуран (Татарстан)
Почта индексы — 422618.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
251 (сан)
251 (ике йөз илле бер) - 250 белән 252 арасындагы натураль сан.
(4995) Гриффин
(4995) Гриффин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Волинь (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4995) Гриффин
Тарихы
1984 елның 28 августында S. R. Swanson тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 QR» саналган.
Барич-Нова
Барич-Нова — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Енгиҗә (Гәбәлә)
Енгиҗә  (Yengicə ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Мон-е-Марре
Мон-е-Марре — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Жеровниця
Жеровниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Целестинув (Великопольское воеводалыгы)
Целестинув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жеровниця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөгүтчаер (Сусурлук)
Сөгүтчаер (Söğütçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сусурлук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2786) Гриневия
(2786) Гриневия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 6 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RR5» саналган.
Брайтенау (Вестервальд)
Брайтенау  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирмон (Югары Гаронна)
Мирмон — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Хепуорт (кратер)
Хепуорт — Венера планетасының -5.1°N, -94.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 62,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хепуорт кратеры инглиз сынчысы Барбары Хепворт хөрмәтенә аталган.
Макс (Небраска)
Макс  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Макс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
252 (сан)
252 (ике йөз илле ике) - 251 белән 253 арасындагы натураль сан.
Алешина (Пара кушылдыгы)
Алешина — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чистые Пруды (Киров өлкәсе)
Чистые Пруды (Чистые Пруды) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (99%).
Жимбор (Бистрица-Несеуд)
Жимбор — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кингстон (Нью-Гэмпшир)
Кингстон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Жимбор (Бистрица-Несеуд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ногара
Ногара — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кингстон (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камполонго (Казерта)
Камполонго — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполонго Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 2160
NGC 2160 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Целимово
Целимово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 2160
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Целимово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мехмет Акиф (Эрегли)
Мехмет Акиф (Mehmet Akif) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сылтамалар
Mehmet Akif, Ereğli Mehmet Akif, Ereğli
Аннель
Аннель (Annelles) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.31 км².
Волиця (Белхатовский повяты)
Волиця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морвиль-ле-Вик
Морвиль-ле-Вик (Morville-lès-Vic) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,14 км².
Жерявка
Жерявка — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саут-Гейвен (Мичиган)
Саут-Гейвен  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерекөй (Куйуҗак)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Куйуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Барич-Стара
Барич-Стара — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ени Дизахлы
Ени Дизахлы (Yeni Dizaxlı ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Саутгейт (Мичиган)
Саутгейт  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саутгейт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1362) Гриква
(1362) Гриква  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 31 июлендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 QG» саналган.
Брайтенбах (Пфальц)
Брайтенбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Зур Сепатка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монсо-ле-Конт
Монсо-ле-Конт — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Мартин (Небраска)
Мартин  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Целиново (Великопольское воеводалыгы)
Целиново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мартин (Небраска)
Географиясе
Мартин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Целиново (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мартин (Небраска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Афанасьевка (Комбарс кушылдыгы)
Афанасьевка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Комбарс елгасының сул ярына тамагыннан 68 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зеленый (Бөре районы)
Зеленый — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452461, — 80213808003.
Сөгүтчүк (Сома)
Сөгүтчүк (Söğütçük) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нгарка-Койяха
Нгарка-Койяха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Брайтенталь (Хунсрюк)
Брайтенталь  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бартники (Жирардовский повяты)
Бартники  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мирпуа-сюр-Тарн
Мирпуа-сюр-Тарн — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Хилкка (кратер)
Хилкка — Венера планетасының 69°N, -72°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хилкка кратеры фин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
254 (сан)
254 (ике йөз илле дүрт) - 253 белән 255 арасындагы натураль сан.
Ногароле-Вичентино
Ногароле-Вичентино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Камполонго (Тренто)
Камполонго — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполонго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мехметаличифтлиги (Сунгурлу)
Мехметаличифтлиги (Mehmetaliçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Кларксвилл (Нью-Гэмпшир)
Кларксвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жетале
Жетале — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2161
NGC 2161 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Түбән Чыршылы тарихы
Бу элек Самар губернасы һәм ТАССРның Чыршылы вулысы административ үзәге, соңрак Шөгер районына кергән Түбән Чыршылы (Лениногорск районы) авылы тарихын тасвирлауга багышланган мәкалә.
Авылның барлыкка килүе
Авылга нигез салучылар чукындыру сәясәтеннән качып килеп табигатьнең гүзәл почмагына: урман аланына чәше (шалаш) куеп яши башлыйлар.
(493) Гризельда
(493) Гризельда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1902 елның 7 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1902 JS» саналган.
Волиця (Пйотрковский повяты)
Волиця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Александровский (Санчурск районы)
Александровский (Александровский) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Жимбор (Брашов)
Жимбор — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерекөй (Айдын, Енипазар)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Биньикур
Биньикур (Bignicourt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.62 км².
Цёлково
Цёлково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мейси (Небраска)
Мейси  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейси халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бартники (Пшасниский повяты)
Бартники  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саут-Лион (Мичиган)
Саут-Лион  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саут-Лион шәһәре  елда нигезләнгән.
Брайтенхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саут-Лион (Мичиган)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лайош Мештерһази
Лайош Мештерхази (маҗар. Mesterházi Lajos, чын исеме Лайош Хоффштедтер маҗар. Hoffstaedter Lajos, 3 март 1916, Кишпешт, Маҗарстан — 4 апрель 1979, Будапешт) — маҗар  язучысы һәм драматургы
Биография
1916 елның 3 мартында Кишпешт шәһәрендә туган. 1934 елда Будапештт а гимназияне, 1937 елда Будапешт югары уку йортында филология факультетын тәмамлый. 1938—1939 елда укуын Париж югары уку йортында дәвам итә. Ватанына кайткач, Англ-Венгер банкында сәркатип булып эшли. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында антифашист яшерен эшчәнлектә катнаша, Венгрия Коммунистлар партиясенә керә (1956 елдан Маҗарстан Социалистик эш партиясе) һәм 1945—1947 елда партия функционеры була. 1947—1948 елларда Маҗарстан телеграф агентлыгында, 1949 елда Маҗарстан  радиосының әдәби бүлегендә, 1950—1954 е лларда «Мювельт Неп»журналында эшли. 1957—1958 елларда - «Элет эш иродалом» нәшриятында җаваплы редактор, 1966—1979 елларда — «Будапешт» журналының баш мөхәррире. Дөнья күләмендә танылу алган Мөштерхазиның Лайош әсәре — «Загадка Прометея» фәлсәфи романы (1973, рус теленә тәрҗемә беренче тапкыр «чит ил әдәбияты " журналында басылып чыккан иде», 1976, № 4, 5), борынгы грек мифологиясендә язылган. 1979 елны ң 4 апрелендә Будапештта вафат була.
Морвиль-сюр-Нье
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,64 км².
255 (сан)
255 (ике йөз илле биш) - 254 белән 256 арасындагы натураль сан.
Монсош-ле-Сеттон
Монсош-ле-Сеттон — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Еникәнд (Гәбәлә)
Еникәнд  (Yenikənd ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Ногароле-Рокка
Ногароле-Рокка — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сабын
thumb|right|250px|Күбекләнгән сабын right|200px|thumb|Сабын кисәге Сабын — үз эченә өслек актив матдәләрне кертүче каты яки сыек матдә. Юыныр өчен һәм көндәлек химиядә кулланыла. Көнкүрештә сабыннар гадәттә юыну, ваннада юыну һәм башка көнкүреш максатлары өчен кулланыла торган өслек актив матдәләр булып тора. Сәнәгатьтә сабыннар куерткычлар, кайбер шудыртуны тәэмин итә торган сылау матдәләре компонентлары һәм катализаторларның алдан килүчеләре буларак кулланыла. Сабын химик тоташмаларны миксерда кушып ясалган порошоктан аермалы буларак, майларны нигез белән кушып ясала. Кеше сабынны меңнәрчә еллар буена кулланып тора. Сабын-сыман әйберләрнең борынгы Вавилонда безнең эрага кадәр 2800 еллар тирәсендә җитештерелүнең шәһадәте бар. Сабынны Борынгы Римда киң кулланганнар. Алар сабынны үсемлек майларын поташ (K2CO3) белән эшкәртеп ясаганнар.
NGC 2162
NGC 2162 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Камполонго II (Салерно)
Камполонго II — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполонго II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(2161) Гриссом
(2161) Гриссом  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1963 елның 17 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1963 UD» саналган.
Волиця (Томашовский повяты)
Волиця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Жиберци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Химико (кратер)
Химико — Венера планетасының -19°N, -124.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 36,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Химико кратеры япун королевасы Химико хөрмәтенә аталган.
Яңа Бурны
Яңа Бурны — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452467, ОКАТО коды — 80213808004.
Бартодзее (Груецкий повяты)
Бартодзее  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цельмице (Великопольское воеводалыгы)
Цельмице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сөгүтчүк (Милас)
Сөгүтчүк (Söğütçük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мовезен
Мовезен — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Вервей (Юрас кушылдыгы)
Вервей — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрас елгасының сул ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мехметбейли (Соргун)
Мехметбейли (Mehmetbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (köy).
Одерцо
Одерцо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Брайтшайд (Вестервальд)
Брайтшайд  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коламбия (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саутфилд (Мичиган)
Саутфилд  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Оверленд (Небраска)
Оверленд  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Саутфилд (Мичиган)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оверленд (Небраска)
Географиясе
Оверленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.