cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оттензос
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нор-Ю
Нор-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лупт елгасының сул ярына тамагыннан 17 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ганнисон (Колорадо)
Ганнисон  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ганнисон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беленҗик (Башкале)
Беленҗик (Belencik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рыжаково (Киров өлкәсе)
Рыжаково (Рыжаково) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сеццу
Сеццу — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сеццу шәһәре 1966 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 84330 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 5667 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 14.88 км² тәшкил итә.
Гарифуллина
Гарифуллина — фамилия.
(9609) Ponomarevalya
(9609) Ponomarevalya — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 26 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 QL2» саналган.
Трес-Мариас (Минас-Жерайс)
Трес-Мариас  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шаһмансурлу
Шаһмансурлу (Şahmansurlu ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Казе Ланцарини (Тревизо)
Казе Ланцарини — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Ланцарини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гибралтар Һинд дине гыйбадәтханәсе
Гибралтарга Һинд дине тарафдарларының килүе
Гибралтарда Һинд дине булуы беренче шәһадәте 19-ынчы гасырга карый. 1869 елда Сүәеш каналы ачылуыннан соң, Һинд дине эшмәкәрләре Гибралтарда бизнесларын ачканнар. Шулай да, алар территориядә яшәргә калмаганнар. Күпчелек сәүдәгәрләр Синдхи халкы кешеләре булган. 1967 елда Гибралтарның суверинитет референдумыннан соң, Гибралтар халкы Британия суверинитеты астында калырга дип тавыш биргән бу 1969 елда Гибралтар Конституция Тәртибе кертүенә китергән. Җавап итеп, Испания Гибралтар-Испания чикләрен япкан һәм барлык элемтә тоташтырмаларын кырыслаткан. Нәтиҗәдә, Испаниядә яшәүче һәм Британия гражданлыгына ия Һинд дине тарафдарлары Гибралтарга күчкәннәр. 1970-енче елда Гибралтарда Һинд дине тарафдарларының саны 293 кеше булган, бу 1961 елда 26 кеше белән чагыштырганда. Гибралтарда Һинд дине тарафдарларының күпчелеге Синдһи килеп чыгышлы.
Һинд дине тарафдарлары интеграцияләнгән белем бирүгә кергәннәр һәм җәмәгать эчендә оештырылган өйләнүләр саны кимегән. 2000 елның 1 мартында төп артерия урамы Мэйн Стрит янында Инженер Лэйнда Гибралтар Һинд дине гыйбадәтханәсе инаугурацияләнгән булган. Инаугурация церемониясенә Гибралтар губернаторы Ричард Люс, Барон Люс килгән булган. 2012 елда, the Гибралтар мэры, Энтони Лима Һинд дине тарафдарларын Гибралтар Шәһәр Залына Һинд дине Дипавали бәйрәменә чакыруын игълан иткән.
Илаһлар һәм табыну
Гыйбадәтханәнең баш илаһы булып Рама тора, шулай ук аның хатыны Сита, Раманың иртуганы Лакшмана һәм Раманың үтә тугърысы Хануман. Алда төп алтарьдан тыш, дүрт башка кечкенә изге урын бар, аларга Вишну – Лакшми, Җһулелал, Синдһи халкының “ишта-дэватасы”, Шива – Парвати һәм аларның кече угылы Ганеша һәм Радһа Кришна. Гыйбадәтханәдә шулай ук Сикхчылык нигезләүчесе һәм ун Сикһ гуруларның беренчесе Гуру Нанакның потлары, Дэвиның ярсулы формасы Дурга һәм Ширдидан Саи Баба урнашкан. Көн саен аарти кичке 7:30-да башкарыла. Гыйбадәтханәдә регуляр активлыкның өлеше булып Сатья Саи Баба сатсангасы һәм мантралар җырлау тора. Һәр айның тулы ай көнендә Шри Сатьянараян Катха башкарыла. Бу дини ритуалда каһин Катһаны җырлый, ул Вишнуның алкышлы манифестациясе Сатьянараянга карый.
Дәресләр
Гыйбадәтханә Һинд дине мәдәнияте һәм Һинд дине язмаларына караган теология сабакларын алып бара. Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте шулай ук ай саен Бһагавад-Гита дәресләрен алып барган. Чәршәмбе көннәрендә бер сәгать дәвамында Веданта өйрәнү төркемнәрен алып барган.
Кызылсай (елга)
Кызылсай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Киргильдысай елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фер
Фер — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Ильмень күле
И́льмень (Ильмень, Илмерь) — Новгород өлкәсенең көнбатыш өлешендә урнашкан күл.
Сыйфатлама
Күлнең озынлыгы – 45 километр чамасы, киңлеге – 35 километрга хәтле;.
Кайнозой эрасы
Өлкәнең көнчыгыш өлеше Кайнозой эрасы башында (70 млн елдан бераз элегрәк) күтәрелә.
Мүселлим (Чамлыдере)
Мүселлим (Müsellim) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17205) 2000 AM105
(17205) 2000 AM105 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AM105» саналган.
Шугалеи
Шугалеи (Шугалеі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Звановице (Ниский повяты)
Звановице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Флетвудс (Көнбатыш Виргиния)
Флетвудс  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумбран
Кумбран (Cwmbran, Cwmbrân) — Велснең Торвайн бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1949 да нигезләнә.
Брущево
Брущево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горстью
Горстью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Налдэг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лейри-Монкассен
Лейри-Монкассен — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Оттенхофен
Оттенхофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Мидвей-Сити (Калифорния)
Мидвей-Сити  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мидвей-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бехар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шандра (Тимиш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Такаиси
Такаиси — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Такаиси шәһәре 1966 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе ноя.35 км² тәшкил итә.
Otto Sverdrup
Otto Noyman Knof Sverdrup (1854 yılnıñ 31 oktäbre, Bindal — 1930 yılnın 26 noyäbre, Sannvika) — norveg diñgez säyäxätçese.
Tärcemäi xäle
Küp balalı kerästiän ğailäsendä ikençe bala bulıp tuğan. 17 yäştän diñgez eşe belän şöğellänä başlıy. 1888 yılda, dönyada berençe bulıp, Frityof Nansen belän Grenlandiä utrawın çañğıda kisep ütä. 1893—1896 yıllarda maqsatı Tönyaq polüsına barıp citü bulğan Norver polär ikspidisiäendä qatnaşa. 1898-1902 yıllardağı Norveg arktik ikspidisiasendä qatnaşıp, Elsmir, Aksel-Heiberg, Ellef-Riñnes, Amund-Riñnes utrawların aça ham Kanada Arktika arxipelagı utrawların xaritağa töşerä.
1907 yılda Sverdrup, Kubada plantatsiäne satıp alıp, anda küçenä, ämmä eşläre barıp çıqmağaç, Norvegiägä kire qayta.
1914-1915 yıllarda Räsäy impiriäse çaqıruı buyınça xäbärsez yuğalğan urıs ikspidisiälärne ezläw çaralarında qatnaşa. Oktäber inqilabınnan soñ säwit xäkimiäte belän xezmättäşlek itä: 1920 yılda «Svätogor» bozwatqıçında «Solovey Budimiroviç» paraxudın boz äsirlegennän qotqara, ä 1921 dä ikmäk töyälgän biş köymäne Ob tamağınnan Yänäsäygä iltep citkerä.
Ğömerneñ qalğan öleşen Norvegiädä ütkärä.
Вихровице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гленвуд-Спрингс
Гленвуд-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
(9610) Vischer
(9610) Vischer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гленвуд-Спрингс
Тарихы
Гленвуд-Спрингс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9610) Vischer
Тарихы
1992 елның 2 сентябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 RQ» саналган.
Нотес
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бриҗенд
Бриҗенд (Bridgend, Pen-y-bont ar Ogwr) — Велснең Бриҗенд бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Трес-Палмейрас
Трес-Палмейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Зинаида Юсупова
Инкыйлабка кадәр Архангельское утарының хуҗасы. Байлык буенча 250 мең җир акры һәм 15 миллион алтын сум ел саен кереме белән тик император Романов гаиләсенә бирешкән.
Татар нәселе
Юсуповлар — Йосыповлар нәселе Сөембикә әтисе Йосыф морзадан башланып китә. Кайбер чыганаклар буенча Йосыф морза бабасы — Идегәй морза булган. 1549-1554 елларда Йосыф морза ногай татарлары Урданың хакиме (бие) булган.
Шупейки (Светлагорский районы)
Шупейки  (Шупейкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Зинаида Юсупова
Кенәзләр Юсуповлар каһәре
Кенәзләр Юсуповлар нәселе белән бәйле бер риваятьтән чыккан каһәр бар. Зинаида Юсупова бу каһәргә бик ышанган һәм, кызганычка каршы, каһәр тайпылусыз үтәлгән. Казан ханбикәсе Сөембикә атасы Йосыф морза — ногай татарлары Урданың бие Мәскәү кенәзлеген белән солых төзегән өчен ике улын Явыз Иван сараена җибәргән, аларга Романов өлкәсендә авыллар, утарлар бирелгән. Үзе Йосыф морза дошман тарафыннан үтерелгән.
Шупейки (Светлагорский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17206) 2000 AJ125
(17206) 2000 AJ125 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зинаида Юсупова
Кенәзләр Юсуповлар каһәре
Ләкин Йосыф морза уллары Мәскәүдә Явыз Иван басымы сәбәпле Ислам диненнән баш тартып чукынган. Риваять буенча шуны ишетеп бер сихерче хатын Ислам диненнән баш тарткан Йосыф улларын һәм бөтен кенәзләр Юсуповлар нәселен каһәрләгән.
(17206) 2000 AJ125
Тарихы
2000 елның 5 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AJ125» саналган.
Зинаида Юсупова
Кенәзләр Юсуповлар каһәре
Каһәре буенча бер буындагы туган Юсуповлар арасында 26 яшькә кадәр тик бер генә кеше исән калачак, һәм бу каһәр Юсупов нәселе бетергәнгә кадәр дәвам итәчәк.
Тормыш юлы
1861 елда кенәз Николай Юсупов гаиләсендә дөньяга килә.
1882 елда граф Феликс Сумароков-Эльстонга кияүгә чыга.
Ике улы — Феликс Юсупов һәм Николай.
Россия рәссамы Валентин Серов Зинаида гүзәллеген үз рәсемнәрендә сурәтли.
1908 елда Юсуповлар нәселенең каһәре янә үтәлә: өлкән улы Николай дуэльда үтерелә. Шуннан соң Зинаида Юсупова авырта башлый.
Зинаида Юсупова ике императорбикә белән дус була. Ләкин императорбикә Александра Федор кызы (Николай II хатыны) Распутин белән мавыккан өчен бик тәнкыйтьләгән һәм 1916 елда Зинаида императорбикә белән низаглашкан.
Улы Феликс Распутинны үтергәннән соң, Зинаида әйтә: "Улым, син илне азаплаган албастыны үтердең, син дөрес ясадың, мин синең белән горурланам".
Инкыйлабтан соң чит илгә кача, соңрак Парижга күчә. 1939 елда үлә, Сент-Женевьев-де-Буа зиратында күмелгән.
HD191695
HD191695 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Абаснурский
Абаснурский (Оваснур, Абаснурский) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Беленкөй (Феке)
Беленкөй (Belenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казе Латанци (Анкона)
Казе Латанци — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Латанци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Оттерфинг
Оттерфинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирмини
Фирмини — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Коряк таулыгы
Коряк таулыгы — Россия Азия өленшенең төньяк-көнчыгышындагы таулык.
Файдалы казылмалар: алтын, көмеш, аккургаш, бакыр, полиметалл, молибден, терекөмеш, күкерт, ташкүмер, көрән күмер.
Звуз
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9611) Anouck
(9611) Anouck — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Боада
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күк төс
Күк — аксыл зәңгәр яки бераз яшькелт аксыл зәңгәр төсләр төркеменең исеме. Өйлә вакытында күк йөзенең төсе.
Төсмерләр
Сыек зәңгәрсу төс (capri, deep sky blue) — RGB төсләр түгәрәгендә зәңгәрсу һәм яшел-зәңгәр уртасында дүртенчел төс булып тора. Күк төскә тәңгәл килә.
Попкультурада
Күк — хыял һәм камиллек төсе. Шуңа күрә «күк хыял» төшенчәсе (гүзәл һәм ирешү авыр). Ильф һәм Петровның «унике урындык күк карак (урлаудан соң вөҗдан газабы кичергән карак). Мальвинаның күк чәчләре «Алтын ачкыч, яки Буратино маҗаралары» әкиятеннән һәм «Neon Genesis Evangelion» аниме-сериалыннан Рей Аянами. Күк характеристика — артык идеаль.
HD191742
HD191742 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Талыш (Тәртәр)
Талыш  (Talış ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Лерак
Лерак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Вихулець
Вихулець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Кыялы
Кече Каяла — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Каяла елгасының уң ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шутавка (Гомельский районы)
Шутавка  (Шутаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фудзиидера
Тарихы
Фудзиидера шәһәре 1966 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 65892 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 7412 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе авг.89 км² тәшкил итә.
Трес-Пасус
Трес-Пасус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мүскеби (Бодрум)
Мүскеби (Müskebi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Бодрум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Саккол
Саккулово (Саккулово) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (59%), татарлар (6%), башкортлар (33%).
(17207) 2000 AW126
(17207) 2000 AW126 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Глендейл (Колорадо)
Глендейл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Глендейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бугай (Вжесинский повяты)
Бугай  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лланелли
Лланелли (Llanelli, Llanelli) — Велснең Кармартеншир бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырларда нигезләнгән.
Гортъёль
Гортъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нырвожа
Нырвожа — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Выкошма елгасының сул ярына тамагыннан 42 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рычажное
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Төмәннәр
Төмәннәр — Оренбургта (1865 елдан - Уфа губернасында) яшәүче татарларның аерым этник-иҗтимагый катлавы.
Сыйфатлама
Төмәннәр — XVII-XVIII гасырларда патша самодержавиесының христианлаштыру сәясәте аркасында, башлыча Тамбов губернасының Төмән өязеннән һәм Пенза губернасыннан, Башкортстан җирләренә күченгән татарлар. Татар теленең урта диалекты һәм мишәр диалекты сөйләшләрендә сөйләшәләр.
Чагыштыру өчен, аларга кадәр Башкортстанда төпләнгән Сембер һәм Түбән Новгород губерналары татарлары да аерым алатырлар милли-иҗтимагый катлавын тәшкил иткәннәр (алар тел үзенчәлекләре буенча байкыбаш сөйләшенә карый).
Төмәннәрнең зур өлеше иске урыннарда дворяннар катлавына керә, морзалар, кайберләре – кенәз титулын йөртәләр. Титуллар аеруча әһәмияткә ия, чөнки төмәннәрнең иң билгеле нәселләре, мәсәлән, Акчуриннар, Еникеевлар, Кугушевларларның ерак бабалары - Алтын Урда аксөякләре. Патша хезмәтенә күчкәч, алар кенәз яки морза титулына ия булалар. Рус диненә чукынырга баш тарту сәбәпле, алар үзәк җирләрдәге биләмәләрен югалта һәм яңа урыннарга китәргә мәҗбүр ителә. Казан артыннан һәм Тау ягыннан күченгән татарлардан аермалы буларак, аларга башкортлардан җирне хокукый нигездә сатып алырга рөхсәт ителгән. Шуңа күрә кагыйдә буларак алар аерым авыллар итеп урнаша һәм үз диалектларын саклый, күрше халыклар белән аз аралаша, кыз алышмый һәм кушылмый диярлек.
Төмәннәрең матди хәле тирә-юньдәге халыклардан әлләни аерылмый. Шуны аларның махсус экзоэтнонимы чагылдыра, күрше халыклар аларны “чабаталы морзалар” дип атый.
Яшәү географиясе
Хәзерге вакытта төмәннәр Башкортстанның Әлшәй, Болгавар, Бүздәк, Чишмә районнарында яшиләр, аерым авыллар Бакалы, Кушнаренко, Чакмагыш районнарына керә.
Фоллинг-Спринг (Көнбатыш Виргиния)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оттинг
Оттинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвинея култыгы
Гвинея култыгы (Gulf of Guinea, golfe de Guinée, Golfo de Guinea, Golfo da Guiné) — Атлантик океанының Экваториаль Африка ярларын юучы култык. Төньякта Пальмас (Либерия) вә көньякта Лопес (Габон) борыннары арасында.
Мәйданы 753 мең км². Иң тирән урыны — 5207 м. Кырый төньяк-көнчыгышта Гвинея култыгы Биафра һәм Бенинг култыкларына бүленә. Утраулар күп (Биоко, Сан-Томе, Принсипи һ.б.). Суның тозлылгы 34 — 35‰, еллык температурасы 25 — 27°С. Су күтәрелеше ярымтәүлекле (2,7 метргача). Гвинея култыгына Конго, Нигер, Вольта, Огове һ.б. елгалар коя.
Төп портлар — Ломе, Лагос, Аккра, Либревиль һ.б.
2006/2007 футбол буенча Сербия чемпионаты
2006/2007 футбол буенча Сербия чемпионаты (серб. Суперлига Србије у фудбалу 2006/2007) — Сербия һәм Черногория Дәүләт берлеге таркалганнан соң, Сербия һәм Черногориянең бердәм футбол лигасы яшәүдән туктаганнан соң төзелгән серб Суперлигасының беренче сезоны.
Шандру
Шандру — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9612) Белгород
(9612) Белгород — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 4 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 RT7» саналган.
Кот-д'Ивуарда Һинд дине
Кот-д'Ивуарда Һинд дине тарафдарлары күп түгел.
Ананда Магрганың Абиджанда мәктәбе бар. Абиджанда Брахмакумари Ашрамы һәм Сатья Саибаба Төркеме бар. Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISKCON) бу илдә шулай ук бар.
Миддлтаун (Калифорния)
Миддлтаун  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Миддлтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лозен (Ло һәм Гаронна)
Лозен — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Шутнае
Шутнае (Шутнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17208) Pokrovska
(17208) Pokrovska — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AH130» саналган.
Звястовице
Звястовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трес-Понтас
Трес-Понтас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казе ле Волпере (Тревизо)
Казе ле Волпере — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ле Волпере Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каяҗык (Чамолук)
Каяҗык (Kayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чамолук илчесенә караган бер авыл (köy).
Фонтане (Луара)
Фонтане — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вичалково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боведа-дель-Рио-Альмар
Боведа-дель-Рио-Альмар — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татарстан Җөмһүрияте мөселманнарының Диния нәзарәте
Үзәкләштерелгән дини оешма - Татарстан Җөмһүрияте мөселманнарының Диния нәзарәте – Татарстан мөселманнарын, мөселман дини оешмаларын, мәхәллә-мәчетләрен, мәдрәсә һәм башка уку йортларын берләштергән үзәкләштерелгән дини оешма.
Исхакый чоры
1998 елда Татарстан мөселманнарының I корылтае уздырыла. Нәтиҗәдә, бердәм дини оешма барлыкка килә. Ул Габдулла Галиуллин мөфтияте нигезендә төзелә, Уфага буйсынган нәзарәт юкка чыгарыла. 14 февральдә Татарстан Җөмһүрияте мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе итеп Госман Исхакый сайлана. Алдагы берничә корылтайда Г. Исхакый янәдән рәис вәкаләтләрен ала. 2010 елгы Норлат вакыйгаларыннан соң, ул вазифасыннан вакытыннан алда китә.
Илдус Фәиз чоры
2011 елның 13 апрелендә узган Бишенче чираттан тыш корылтайда мөфти итеп Илдус Фәиз сайлана. Аның идарәсе чорында мөфтиятнең эшчәнлеге каршылыклы була. Имамнарны, мәдрәсә җитәкчеләрен, мөхтәсибләрне билгеләү өлкәсендә конфликтлар килеп чыга. Икенче яктан, Татарстанда мөселман мәгариф системасында тәртип урнаштыруда һәм аны реформалауда җитди эшчәнлек башлана.
Илдус Фәиз чорының кульминацион мизгеле – 2012 елның 19 июль вакыйгалары. Бу көнне мөфтинең машинасын шартлаталар, ә нәзарәтнең уку-укыту бүлеге мөдире Вәлиулла Якупов атып үтерелә.
Июль вакыйгаларыннан соң мөфтинең эшчәнлеге кими, ә 2013 елның мартында ул вазифасыннан ваз кичә.
Сәмигуллин чоры
2013 елның 17 апрелендә мөфти вазифасына 28 яшьлек Камил Сәмигуллин сайлана.
Структура
Диния нәзарәт рәис җитәкли. Аңа мөфти дигән дини дәрәҗә бирелә. Оешманың үз эчендә төрле бүлекләр, аның каршында эшләүче оешмалар бар. Аерым әһәмияткә ия органнар - пленум, голәмәлар шурасы һәм казыят институты.
Казыятлар
Казыят дини-хокукый мәсьәләләр буенча карарлар кабул итүче оешма. Татарстанның баш казые – Җәлил Фазлыев.
Голден (Колорадо)
Голден  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Голден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оттобойрен
Оттобойрен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мүслиһ (Юнусемре)
Мүслиһ (Müslih) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тәпәкәнд (Тәртәр)
Тәпәкәнд  (Təpəkənd ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Беленкөй (Шаһинбей)
Беленкөй (Belenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сеннан
Сеннан — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сеннан шәһәре 1970 елның 1 июлендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 64916 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1339 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 48.48 км² тәшкил итә.
(17209) 2000 AH148
(17209) 2000 AH148 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шүлгәнташ
Шүлгәнташ мәгарәсе — Башкортстанның Бөрҗән районында, Агыйдел елгасының уң як ярында, Шүлгәнташ тыюлыгы биләмәсендә урнашкан. Ул Көньяк Уралдагы бурташ, гипс, доломит кебек тау токымнарыннан торган мәгарә нең иң зурларының, иң матурларының берсе, борынгы сәнгате ядкәре.
Мәгарә палеолит дәверендә яшәгән тәүтормыш кешесенең петроглифлар (таштагы сурәтләр) аша билгеле.
Мәгарә янында «Шүлгәнташ» музей-экскурсион комплексы һәм спелеология лабораториясе ачылган, шулай ук чолыкчылык һәм умартачылык музее бар.
1965 елда Шүлгәнташ табигать һәйкәле итеп игълан ителә.
«Шүлгәнташ» атамасы мәгарәгә кергән җирдә Агыйделгә кушылган Шүлгән елгасы исеменнән һәм башкорт телендәге «таш» сүзеннән килеп чыккан. Шулай ук борынгы башкорт диалектында «шу мәрхүм» «су үлгән, юкка чыккан» дигәнне аңлата, ягъни, «су ташта үлгән» яки «су таш астына киткән» мәгәнәсендә. Моннан тыш, Шүлгән — башкорт халкының борынгы «Урал батыр» кобаеры персонажы, аның төп герое Урал батырның абыйсы.
Рус тикшеренүчеләре Шүлгәнташны «Капова» мәгарәсе дип атауның ике фаразы бар: беренчесе — тамчы тамуы аңлаткан «кап-кап» рус ымлыгыннан (мәгарәдә һәр вакыт тамчы тамган тавыш ишетергә мөмкин), икенчесе — «капище» (храм), мәҗүсиләрнең гыйбадәтханәсе дип раслаудан. Чөнки бик борынгы заманнардан бирле, язмадан алда, мәгарәләр гыйбадәтханә булганлыгы дәлилләнде, кыядагы сурәтләр дә шул максатка хезмәт иткәнлеге исбатланды. Башкорт легендаларыннан һәм археологик казылмалардан билгеле булуынча, урта гасырларда да Шүлгәнташ гыйбадәтханә ролен үтәгән, мәгарәдә мәҗүси йолалар башкарылган.
Шүлгәнташ мәгарәсе корылышы
Мәгарәгә кергән урын — 25-28 метр биеклегендәге арка рәвешендә, Сарыкүчкән тавының көньяк битендә урнашкан; аның киңлеге 40 метрга җитә. Шулай ук мәгарәгә кергән урынның сул ягындагы күлдән Шүлгән елгасы агып чыга. Зәңгәрләнеп күренеп яткан күлнең диаметры 3 метрга якын, ә тирәнлеге 80 метрдан артык (ягъни, ул күл түгел, ә су юлының пәрәвез белән түшәлгән вертикаль өлеше). Кушылмалары күп булу сәбәпле, күлнең суы эчергә яраклы түгел, аны дәвалану ванналары өчен куллану отышлырак. Керү урынының уң ягында — тагын бер Түгәрәк күл бар.
Мәгарәнең өйрәнелгән озынлыгы 3 чакрымнан ашу. Анда — саркып, агып барлыкка килгән майташлар, сталактитлар, сталагмитлар бар. Мәгарә, эре заллары, галереялары, су асты күлләре һәм елгалары белән әкиятләрдә сөйләнгән соклангыч сарайны хәтерләтә. Шүлгәнташ өч гипсометрик кимәлле, түбән катын су баскан, анда мәгарәне барлыкка китергән су асты Шүлгән елгасы ага. .
Икенче катның озынлыгы 500 метр чамасы. Мәгарәгә кергән җирдән 120 метр үткәч, сул яктан югарыга туры коридор китә. Баскыч буйлап 20 метр күтәрелгәч, өченче катка аяк басасың. 500 метрга сузылган зур заллар җир асты күлендә барып кисешә.
Шүлгәнташ мәгарәсе барган юлда биек каяда табигать тудырган гаҗәп «Мамонт куышы» («Кәҗә ташы») күренә. Мәгарәгә мондый исем, кояш байыган чакта кыядагы күләгәнең үзенчәлекле ятуы сәбәпле, таш сызатлары торбатомшыгын түбән төшереп йокыга талган мамонтны хәтерләткәнлектән, бирелгән.
Җир астындагы елга һәм күл
Мәгарәдә җир асты елгасы Шүлгән ага. Аның агып чыккан урыны төньякка карый 12 чакрымга ераграк. Мәгарәдән 2 чакрым аралыкта ул шаулап җир астына инеп югала һәм, көчле чишмә булып, Шүлгәнташка кергән җирдә, ургып, җир өстенә чыга, диаметры 3 метрлык күл хасил итә. Мәгарә авызыннан чыккач, 150-170 метр аралыкта гөрләп агып, Шүлгән Агыйделгә кушыла. Шүлгән елгасы кышкы каты суыкларда да туңмый.
«Рәсемнәр» бүлмәсе
Мәгарәнең һәр катында үзенә хас дымлылык режимы һәм һава әйләнеше меңәр еллар буенча, мизгелгә карамый, тәүлек әйләнәсенә температура үзгәрми, даими тора. Шуңа мәгарәдә борынгы рәсемнәр сакланган да инде. Шүлгәнташ мәгарәсе палеолит дәверендәге тәүтормыш кешесенә хас соңгы солютрей мәдәниятеннән урта мадлен мәдәнияте вакыты белән тамгаланган петроглифлар, ягъни кыядагы сурәтләре белән билгеле.
Рәсемнәр 1959 елда тыюлыкның зоологы А. В. Рюмин тарафыннан табылган. Борынгы сынлы рәсем сәнгатен (живописне) өйрәнүдә СССР Фәннәр Академиясенең Археология институты зур роль уйнаган (бигрәк тә, Бадер Отто Николаевич һәм Щелинский Вячеслав Евгеньевич) ). Алар 50 рәсемне ачыклаган. Соңыннан сурәтләрне Бөтенрусия геология институты өйрәнә һәм Рус география җәмгыятеннән Ю. С. Ляхницкий 173 рәсем яки аларның реликты — ачык тапларын таба.
Мәгарә диварында мамонтлар, ат (ат) һәм башка җәнлек рәсемнәре, антропоморф фигуралар төшерелгән. Агач күмере белән төшерелгән сирәк сурәтләр дә очрый. Галимнәр мәгарә хайван сурәтләрен генә түгел, югары һәм урта ярусларда алачык (хижина), өчпочмак, баскыч, кыек сызык сурәтләрен таба. Бу сурәтләр 30-40 мең ел элек, планетада кроманьоннар яшәгән дәвердә, Соңгы палеолит чорында төшерелгән. Шүлгәнташның түбән ярусында соңрак, бозлык периоды азагында, ясалган сурәтләр табылган. Аларның дәүмәле 44 тән 112 сантиметрга кадәр.
Сурәтләр сыйфаты төрле дәрәҗәдә — күпмедер өлеше кальцит саркындысы астында калган, кайсылары мәгарәгә тыюлык статусы бирелмәс элек килгән вандал-туристларның автографлары белән капланган, өченчеләре стена буйлап агып торган дым тарафыннан юылган. Сурәтләрне консервацияләү мәсьәләсе хәл ителү өстендә. Сынлы сәнгать сурәтләренең (живописьнең) яхшы хәләтен саклау максатында, 2004 елдан бирле мәгарәгә кергән урында экскурсантларга сурәтләрнең натураль дәүмәлдәге күчермәләре тәкъдим ителә. Мәгарә торышын якшырту Андоррадан килгән реставратор Эудаль Гийаме киңәшләренә таянып аткарылды
2012 елның февраленнән башлап, мәгарәдәге сурәтләрне саклау максатында, сурәт төшерелгән заллар ябылганлыктан һәм аларны ирекле карау тыелганлыктан, фотографлар Александр Марушин һәм Григорий Сухаревка, эзләнүче Ольга Червяцовагателәгән һәр кемгә мәгарәгә интерактив керү мөмкинлеген бирерлек виртуаль фототур оештыру заданиесе бирелә. 2012 елның июленнән башлап тыюлык территориясендә «Шүлгәнташ мәгарәсе» дигән интерактив музей эшли.
Заманча уран-торий тикшеренүләре Шүлгәнташ мәгарәсе сурәтләрнең 36400 - 14500 ел элек төшерелгәнен ачыклый. Бу мәгълүмат чит илләрдә чыккан гыйльми хезмәтләрдә басылды һәм Шүлгәнташ мәгарәсе ЮНЕСКО-ның бөтендөнья мәдәни мирасы исемлегенә кертелер дигән өмет белән яши Башкортстан халкы.
HD191746
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Шүлгәнташ
Галерея
Шүлгәнташ — Көнчыгыш Аурупада һәм Азияда таш гасырның башлангыч чорында (палеолит) яшәгән кешеләрнең буяу белән рәсем эшләү сәнгате яхшы күрсәтелгән һәм сакланган бердәнбер мәгарә. Тәүтормыш кешеләренең сурәтләр галереясы беренче катның ике коры стенасында һәм икенче катның зур залында табылган. Сурәтләр кызыл буяу, кыздырылган майда изелгән охра белән ясалган.
HD191746
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Шуты (Ельский районы)
Шуты  (Шуты ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бугай (гмина Победзиска)
Бугай  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Плюшар
Биографиясе
1805 елда ru:Брауншвейгтан Чит Ил Министрлыгы типографиясенә җитәкче итеп чакырыла.
1805 елның 23 декабрендә Чит ил Коллегиясе типографиясе директоры булып эш белән, Плюшар 1808 елның 29 декабрендә Сенат типографиясе директоры булып китә, 1814 елның азагында ул шунда хезмәт итә әле, XIV класс чинына һәм губерна секретаре дәрәҗәсенә ия була.
Вафатыннан соң хатыны һәм улы Адольф аның эшен дәвам итәләр.
Гаиләсе
Плюшарның гаилә ағзалары - хатыны Генриетта һәм ике улы Адольф һәм Евгений. Евгений фотограф һәм рәссам, сынлы сәнгать академигы булып китә, Исаак соборын бизәүдә катнаша. Адольф типограф һөнәрен Франциядә ала һәм типография эшен атасыннан мирас итеп ала, үзенең тәмамланмаган 17 томлык «Энциклопедический лексикон» басмалары белән билгеле. Тап менә ул "Башкортларның бөркет белән аучылык итүе" дигән рәсемне эшләгән дә инде.
Лонгвиль (Ло һәм Гаронна)
Лонгвиль — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Медес
Медес — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Терекла елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Форт-Гей (Көнбатыш Виргиния)
Форт-Гей  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трес-Раншус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Алан Касаев
Алан Касаев (Алан Таймуразович Касаев,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы, һөҗүмче), Россия чемпионатларының алтын (2009) һәм бронза (2010) призчысы, Россия кубогы (2011/12, 2014/15, 2016/17) һәм суперкубогы (2010, 2012) иясе.
Гарри Поттер һәм Әҗәл бүләкләре (фильм)
ハリー・ポッターと死の秘宝
(9613) 1993 BN3
(9613) 1993 BN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 26 гыйнварында Томас Бэлонек тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BN3» саналган.
Даниядә Һинд дине
Даниядә Тамил чыгышлы 7500-8000 Һинд дине тарафдары яши.
Даниядә Һинд дине һәм Сикх Җәмәгате түбәндәгедә мәгълүм ителгәнчә теркәлгән International Religious Freedom Report 2006, Denmark. Шулай ук Кришна тугърылары турында мәгълүм ителә. Шулай да Кришнаизм Һинд диненең тармагы булгач, аны аерым язмыйлар.
Шри Ланкалы Тамил чыгышлы беренче Һинд дине тарафдарларының килүе
Шри Ланкадан беренче Һинд дине тарфдарлары 1983 елда Шри Ланкада конфликт булганнан соң килгәннәр. Болар күбесенчә ир кешеләр булган һәм аларны de facto качаклар төркеменә керткәннәр. Хәзер алар өйләнгәннәр яки гаиләләре бар, Даниядән китәргә туры килгән һәм Тамилларның якынча яртысы Дания гражданлыгына ия булган.
Шри Ланка Тамил чыгышлы Һинд дине тарафдарлары Шри Ланкада якын киләчәктә конфликт чишелмәячәген сизгәч, Даниядә мәдәни һәм дини вәкаләтләрен янә төзегәннәр, шулай итеп алар Дания җәмгыяте традицияләренә дә ияләшкәннәр. Мәсәлән, Танджорда Борынгы Тамил Надуда килеп чыккан бхарата-натьям Тамиллар арасында бик популяр һәм ул Дания җәмгыяте белән яхшы бәйләнештә. Шулай ук Даниядә ИСККОН гыйбадәтләреннән тыш Винаякар яки Ганешага багышланган гыйбадәтханә һәм Абирами Алиһәсенә багышланган Һинд дине гыйбадәтханәләре бар.
Даниядә Һиндлеләр
5,3 миллион халыктан Һиндлеләр җәмәгате саны якынча 5000 (Бу сан Шри Ланка Тамил Һинд дине тарафдарларыннан тыш). Даниядә Һиндлеләр күбесенчә Компьютер Профессионаллары, Докторлар, Киоск һәм ресторан хуҗалары һәм студентлар.
Здзеховице (Ополе воеводалыгы)
Здзеховице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гурыёль
Гурыёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кыдрымъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нювь-Ю
Нювь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Пучкома елгасының сул ярына тамагыннан 65 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Богахо
Богахо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17210) 2000 AY172
(17210) 2000 AY172 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AY172» саналган.
Мидпайнс (Калифорния)
Мидпайнс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мидпайнс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.