cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Югары Гәрәй
Тарих
Татар чыганаклары буенча, авыл XVII гасырда нигезләнгән. Башкорт тарихчы-галиме Әнвәр Әсфәндияревның тикшеренүләре нигезендә, Югары Гәрәй (Яңа Гәрәй) авылы XIX гасыр башында нигезләнә, чөнки 1795 елда Түбән Гәрәй авылы исәпкә алынганда, Югары Гәрәй булмый. 1816 елда 7 ревизия вакытында, анда 8 йортта 66 башкорт, 1834 елда 8 йортта — 63 башкорт, 1848 елда 11 йортта — 65 башкорт, 1859 елда 47 башкорт теркәлгән. 1902 елда — 71 башкорт; 1905 елда 24 йортта — 143 башкорт; 1912 елда — 169 башкорт (йорт).
Халкы нигездә игенчелек һәм терлекчелек белән шөгыльләнгән. 1905 елда су һәм җил тегермәне, кибет, мәчет (1848 елдан) исәпкә алына.
Демография
2010 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Чанга (Алатыр кушылдыгы)
Чанга — Алатыр  елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Олы Игнатово районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виртоапеле-де-Сус
Виртоапеле-де-Сус — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барахаевка
Барахай — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452880, — 80204804002.
Армирлаштыру
Армирлаштыру(reinforcement) — конструкцияләр эксплуатацион сәләтен арттыру өчен төп ысулы.
Армирлаштыру бер үзәк, сеткалар һәм каркаслар белән оештырыла. Арматура тартылган зоналарда (яки кысу зоналарда, төелгән ныклыгы җитмәгәндә), конструктив буенча урнаштырыла.
Комасин
Комасин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санова
Санова (Санова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Газибейли (Яһьялы)
Газибейли (Gazibeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD21427
HD21427 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ван ден Бос (ай кратеры)
Ван ден Бос - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 25,2 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Виллем Хендрик ван ден Бос (1896–1974) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Ферплей (Колорадо)
Ферплей  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Перьер-сюр-ле-Дан
Перьер-сюр-ле-Дан — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ферплей (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иванци (Моравське Топлице)
Иванци  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Баркарес
Ле-Баркарес — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
(18432) 1994 CJ2
Тарихы
1994 елның 13 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CJ2» саналган.
Зимняя (Киров өлкәсе)
Зимняя (Зимняя) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Любево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крумнусбаум
Крумнусбаум — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Илья Репин
Илья Ефим улы Репин (1844, Россия - 1930, Финляндия) - Россия рәссамы, тарихи һәм  көнкүреш вакыйгаларына багышланган рәсемнәр, пәртрит остасы. Рәссам сәнгате Император академиясенең академигы.
Мемуарлар, кыска әсәрләр язучы. Рәссам сәнгате академиясендә остаханә җитәкчесе (1894-1907) һәм ректор (1898-1899), укытучы. Аның укучылары арасында мәшһүр рәссамнар: Б. М. Кустодиев, И. Э. Грабарь, И. С. Куликов, Ф. А. Малявин, А. П. Остроумова-Лебедева, В. А. Серов булганнар.
Тәрҗемәи хәле
1844 елда Харковь губернасында дөньяга килә.
1890 елларда Витебск губернасында эшли.
1894-1907 елда рәссам сәнгате Академиясендә профессор, остаханә җитәкчесе.
1873 елдан чит илләр буйлап сәяхәт итә. Кайткач рәссам сәнгате күчерелә торган күргәзмәләре берлегенә керә (передвижниклар).
1930 елда Выборг губернасы, Куоккала шәһәрендә вафат була.
Әдәбият
Иванов С., Москва в жизни и творчестве И. Е. Репина, М., 1960;
Казонети (Тревизо)
Казонети — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Толл-Тимбер (Колорадо)
Толл-Тимбер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилька (Бильский повяты)
Вилька  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
«Бәрмәнчек» ансамбле
«Бәрмәнчек» ансамбле (Татарстан Республикасы керәшеннәрнең «Бәрмәнчек» дәүләт фольклор ансамбле) — 2009 елдан эшләп килүче дәүләт карамагындагы сәнгать оешмасы, халыкара, бөтенрусия фольклор фестивальләре, конкурслары җиңүчесе һәм дипломанты.
Директоры (2010 елдан) — Артур Поляков, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (2016). Сәнгать җитәкчесе — Эльмира Кашапова, ТР атказанган артисты.
Катнашкан бәйрәмнәре, уңышлары
Ансамбль халыкара фестивальләрдә Татарстан фольклор сәнгатен лаеклы итеп күрсәтә.
Бухлоэ
Бухлоэ — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзлүҗе (Ментеше)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лез-Истр-е-Бюри
Лез-Истр-е-Бюри — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Каранькино
Каранькино (Усола, Каранькино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Фолке Ниеминен
Фолке Эйнович Ниеминен (1931 елның 12 ноябре, Петрозаводск, АКССР, СССР — 23 июль 2010, Пори, Финляндия) — рәссам, сынчы, портретчы, РСФСРның Атказанган рәссамы.
Каранькино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Фолке Ниеминен
Биография
1931 елда Петрозаводскта, Финляндиядән сәяси качаклар Эйнор һәм Свеи Ниеминен гаиләсендә туган. Әтисе - фин, әнисе — швед кызы. Аның әти-әнисе, фин коммунистлары, 1930 елда туган илләрен ташлап Советлар Союзына эмиграциягә китергә мәҗбүр була.
Макса
Макса — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Теләче районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Мишә елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Фолке Ниеминен
Биография
1933 елда әтисе Фолке вафатыннан соң әнисе белән Ленинградка күчеп килә.
Макса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(18433) 1994 EQ
(18433) 1994 EQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фолке Ниеминен
Биография
1951 елда укырга керә, 1957 елда Ленинград югары сәнгать-сәнәгать училищесын тәмамлый.
(18433) 1994 EQ
Тарихы
1994 елның 4 мартында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EQ» саналган.
Фолке Ниеминен
Биография
1957 елда училищены тәмамлаганнан соң, Фолке кабат Петрозаводскига килә. Шул ук елны ул үзенең иң яхшы эшләренең берсен — «Ак күлмәкле хатын-кыз» «Женщина в белом платье»ны башкара.
Сапатница
Сапатница (Сапатніца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Фолке Ниеминен
Биография
1960 елдан СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы.
Сапатница
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фолке Ниеминен
Биография
1972 елда аның Тяжбуммашевцы» картинасын (1969) һәм «С Новым годом, Ван дер Вейден!» (Яңа ел белән, Ван дер Вейден!) натюрмортын Ленинградның Рус музее сатып ала. Ә «Сумерки в старом доме» («Иске йортта эңгер») (1971) эше Новокузнецк сәнгать музееның даими экспозициясенең бизәге булып тора. Ул елларда Ниеминенның эшләрен Свердловск, Ростов-на-Дону, Комсомольск-на-Амуре һәм башка бик күп музейлар коллекцияләре тулыландыра.
1973 елдан 1978 елга кадәр Фолке Ниеминен Карелия АССР рәссамнар берлеген җитәкли.
1980 елда Фолке Эйнович Ленинград Рәссамнар берлегенә кабул ителә.
Финляндиядә 25 ел гомерендә Фолке Ниеминен 300дән артык әсәр язган, аларның күбесе заказ буенча башкарылган һәм Финляндиянең шәхси җыелмаларында урнашкан. Финляндия Рәссамнар берлеге әгъзасы.
(4673) Бортл
(4673) Бортл — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 8 июнендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 LF» саналган.
Виртоп (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 363
NGC 363 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Айдемир
Айдемир — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нагорный (Алатыр районы)
Нагорный (Нагорный, Нагорный) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.
Халык
2002 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : үле торак пункт,
Джаспер (Миннесота)
Джаспер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Коможе (Великопольское воеводалыгы)
Коможе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Джаспер (Миннесота)
Тарихы
Джаспер шәһәре  елда нигезләнгән.
Коможе (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джаспер (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иванчна Гориця (община)
Иванчна Гориця  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Кошубурнутүркменлери (Байрамич)
Кошубурнутүркменлери (Koşuburnutürkmenleri) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (köy).
Планкри
Планкри — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Крумпендорф-ам-Вёртерзе
Крумпендорф-ам-Вёртерзе — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вострецово
Вострецово (Вострецово) — Диңгез буе краеның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,31%.
Ван дер Ваальс (ай кратеры)
Ван дер Ваальс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 113,4 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Ян Дидерик Ван-дер-Ваальс (1837–1923) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Вилька (Гайнивский повяты)
Вилька  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карнай (Инсар кушылдыгы)
Карнай — Инсар территориясеннән ага торган елга. Мордовиянең Кочкурово районы, Сарански шәәр округы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казонето (Виченца)
Казонето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казонето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Флаглер (Колорадо)
Флаглер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кусинские Печи
Кусинские Печи (Кусинские Печи) — Чиләбе өлкәсенең Кусә шәһәр округы составына керүче авыл.
Ле-Булу
Ле-Булу — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Кусинские Печи
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (33%), башкортлар (48%).
Өзлүҗе (Суруч)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Газиҗелал (Эдремит)
Газиҗелал (Gazicelal) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любенець (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любенець  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буххофен
Буххофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18434) Mikesandras
(18434) Mikesandras — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 12 мартында Кэролин Шумейкер, Дэвид Леви тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EW7» саналган.
Сапоцкин
Сапоцкин (Сапоцкін ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Браслав күлләре
Браслав күлләре милли паркы — Белоруссиянең төньяк-көнбатышындагы милли парк.
Милли парк уникаль табигать комплексын кешеләрнең хуҗалык эшмәкәрлегеннән саклау, аларны киләчәк буыннар өчен саклау хезмәтен сайланды. Ул 1995 елның августында оештырыла. Үзәге булып Браслав күл төркемнәре тора.
Милли парк чикләрендә берничә кызык табигать һәйкәлләре урнашкан. Бу аерым рельефның ачык чагылган бозлык формалары, зур сарыкташта, күлләрдә утраулар, сирәк агачлар группасы. Бик күп санда тарих һәм мәдәният комарткыларын: төрле дәвер калачыклары (Макович һәм башкалар), курганлы каберлекләр, намаз корылмалары бар.
Ботаниклар парк территориясендә үсемлекләр дөньясының 500-ләп төрен исәпләгән, шуларның 20 төре Белоруссия өчен сирәк төрләр булып тора.
«Браслав күлләре» милли паркында гыйльми эшчәнлек, шулай ук табигатьне саклау буенча эш алып барыла. Милли парк үзәге — Браслав шәһәре, анда җитәкчелек һәм фәнни базасы урнашкан. Милли парк хезмәт коллективында 600-гә якын кеше исәпләнә.
Милли паркның хайваннар дөньясы бай һәм күп төрле: монда 189 төр кош очрый, шуларның 45-е сирәк төрен һәм юкка чыгып баручыларга карый.
Белоруссиянең Кызыл китабына кертелгән хайваннар арасыннан бурсык (meles Meles), селәүсен (Lynx lynx), соры аю (arctos Ursus), кара ләкләк (Ciconia nigra), соры торна (grus Grus), пышылда аккош (cygnus olor), зәңгәр акчарлак (Larus canus), черноок (Calidris alpina) бар.
HD214304
HD214304 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Олыкүл (Аскын районы)
Олыкүл — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452884, — 80204804003.
Ленарре
Ленарре — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Виртоп (Констанца)
Виртоп — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3435) бури
(3435) бури — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 декабрендә F. Dossin тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 XC2» саналган.
Юрий Солдатов
Солдатов Юрий Федорович (9 март 1940 ел) — скульптор. 1978 елдан СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы. Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы (1999).
Биографиясе
Юрий Федорович Солдатов 1940 елның 9 мартында РСФСР ның Свердловск өлкәсе Асбест шәһәрендә туган.
1975 елда Ленинградта И. Е. Репин исемендәге сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институтының(Санкт-Петербург дәүләт академиясе; 1975) скульптура факультетын тәмамлый
Әлеге вакытта Уфа шәһәрендә яши һәм эшли.
Эшләре
Колхоз рәисе Р. Ф. Еникеев, А. С. Пушкин һәйкәлләре.
Бөек Ватан сугышы герое М. Г. Гәрәев бюсты (1985, Уфа), сәяси репрессия корбаннарына монумент (2000, Уфа), Советлар Союзы Геройларының 14 портрет скульптурасы сериясе (1998, Бәләбәй районы), Башкортстан Республикасы Благовар районының Мирный авылында 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында һәлак булган яугирләргә багышланган истәлекле билге авторы.
Эшләре Уфада М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда, Нефтекама каласындагы «Мирас» картиналар галереясында, Милиция музее коллекциясендә, Русиядә һәм чит илләрдә шәхси җыелмаларда саклана.
Күргәзмәләр
Юрий Федорович Солдатов — 1975 елдан алып республика, зона, төбәк, төбәкара, Бөтенрусия, Бөтенсоюз һәм халыкара күргәзмәләрдә катнаша.
Крусдорф
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Иваньський Врх (Горня Радгона)
Иваньський Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилька Вигонивска
Вилька Вигонивска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пласи (Франция)
Пласи — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Алеково (Силистра өлкәсе)
Алеково  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трейл-Сайд (Колорадо)
Трейл-Сайд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Трейл-Сайд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джейнсвиль (Миннесота)
Джейнсвиль  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джейнсвиль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сапяжын
Сапяжын (Сапяжын ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 364
NGC 364 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Коможево
Коможево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ван Маанен (ай кратеры)
Ван Маанен - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 46,4 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Адриан ван Маанен (1884–1946) хөрмәтенә бирелә.
Картлей (Инсар кушылдыгы)
Картлей — Инсар елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Рузай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 16 км.
Ван Маанен (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Картлей (Инсар кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өзлүҗе (Һарран)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җәйге Олимпия уеннары 1980
Төп вакыйгалар
Мәскәү Олимпиадасы Көнчыгыш Европада һәм социалистик илдә үткән беренче Уеннар була. Ул вакытта Халыкара Олимпия комитетына кергән 144 илнең 81е Мәскәүгә 8304 вәкилен җибәргән, шуларның 5748е — спортчылар. 50дән артык дәүләт бойкот игълан иткән. Аларның кайберләренең спортчылары ил исеменнән түгел, Олимпия флагы астында чыгыш ясый.
Пистолеттан атучы Александр Мелентьев (50 метрдан атуда 581 очко) һәм йөзүче Владимир Сальников (ирекле стиль белән 1500 метр арага йөзү) куйган дөнья рекордларын бик озак вакыт беркемнең дә яхшырта алганы булмады. Гимнаст Александр Дитятин 8 төр программаның барысында да медаль яулаган, шуларның өчесе — алтын. 25 илнең спортчылары алтын медальләр яулаган, 36 ил вәкиле Уеннар призеры булган. ССРБ исәбендә — 195 медаль (80 алтын, 69 көмеш, 46 бронза). Икенче урында — ГДР (126 — 47, 37, 42).
Оештыру мәсьәләләре
Уеннарны ябу тантанасында, гадәттә, киләсе Олимпиаданы кабул итүче илнең флагы күтәрелә. Мәскәүдә АКШ дәүләт флагы урынына Лос-Анджелес шәһәренеке генә күтәрелә.
1-Талка
1-Талка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кемчуг (Зур Кемчуг)  елгасының сул ярыннан 344 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карманеры
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Носки (Киров өлкәсе)
Носки (Носки) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Солтанкәнд (Җәлилабад)
Солтанкәнд  (Soltankənd ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Носки (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Казонето (Падова)
Казонето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казонето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18435) 1994 GW10
(18435) 1994 GW10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 14 апрелендә PCAS тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GW10» саналган.
Кошутдере (Хафик)
Кошутдере (Koşutdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Виртопу (Горж)
Виртопу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Газиильяс (Эдремит)
Газиильяс (Gaziilyas) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кукмирн
Кукмирн — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Любешево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любешево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Иваньський Врх (Церквеняк)
Иваньський Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюргштадт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Низовка (Чуашстан)
Низовка (Низовка, Низовка) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 11 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : мордва (85%), руслар (15%).
Вилька Нурецка
Вилька Нурецка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плюмто
Плюмто — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Сарасеки
Сарасеки (Сарасекі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(3877) бюстгальтеры
(3877) бюстгальтеры — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3108 P-L» саналган.
Югары Карач
Югары Карач — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Күмәкләшү чорында “Спартак” хуҗалыгы төзиләр. Эреләндерү барышында Крупская исемендәге хуҗалыкка кушылалар.
14 яугир Бөек Ватан сугышына китә, боларның 9-ы шунда һәлак була.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
HD214341
HD214341 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Антимово (Силистра өлкәсе)
Антимово  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лент
Лент — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Вивье
Ле-Вивье — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Высокое (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), украиннар (12%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 3,52%.
Ван-Гу (ай кратеры)
Ван-Гу - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 53,3 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Вань Ху (XVI век) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
(18436) 1994 GY10
(18436) 1994 GY10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 14 апрелендә PCAS тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GY10» саналган.
Флеминг (Колорадо)
Флеминг  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзлүҗе (Гүрпынар)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пензятка (Инсар кушылдыгы)
Пензятка — Инсар елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Ләмберә районы биләмәләрендә ага. Елга Инсар елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коможе-Пшибиславски
Коможе-Пшибиславски — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төлгезбаш
Төлгезбаш — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452884, — 80204804004.
Фейрмаунт (Колорадо)
Фейрмаунт  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фейрмаунт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виртопу (Олт)
Виртопу — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кульм-ам-Цирбиц
Кульм-ам-Цирбиц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кадкүл
Казкүл (Кадкуль) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
NGC 365
NGC 365 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Иваньшевци (Моравське Топлице)
Иваньшевци  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
NGC 365
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кадкүл
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%).
Вилька Терехивска
Вилька Терехивска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казонето (Тревизо)
Казонето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казонето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сарвасы
Сарвасы (Сарвасы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бюттхард
Бюттхард — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пон-Белланже
Пон-Белланже — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Любин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Джексон (Миннесота)
Джексон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Бабук
Бабук — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Любин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джексон (Миннесота)
Тарихы
Джексон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабук
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4572) Браге
(4572) Браге — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 8 сентябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RF» саналган.
Ван-Райн (ай кратеры)
Ван-Райн - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 46,2 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Питер ван Райн (1886–1960) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Лидвуй (Пайгусово авыл җирлеге)
Лидвуй (Лидӹвуй, Лидвуй) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Газикөй (Сиверек)
Газикөй (Gaziköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Клюз
Ле-Клюз — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Лентель
Лентель — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Өзлүҗе (Чубук)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олимпия уеннары
Оли́мпия уеннары́, Олимпиа́да — 4 ел саен уздырыла торган дөньядагы иң зур спорт ярышлары. Хәзерге вакытта Олимпия уеннары җәйге һәм кышкы уеннардан тора. Алар ике ел саен чиратлашып уздырылалар. Олимпия уеннарында меңнәрчә атлет ярыша. Олимпия чемпионы булу спортчылар өчен иң югары дәрәҗәләрнең берсе.
Олимпия уеннарының тарихы бай. Борынгы Олимпия уеннары Грециядә безнең эрага кадәр 776 елдан безнең эраның 393 елына кадәр уздырылган. Безнең заман Олимпия уеннарының беренчесе 1896 елда Афиналарда уздырыла. Шулай итеп Олимпия уеннары, тарихы буенча, Борынгы Олимпия уеннарына һәм Хәзерге заман Олимпия уеннарына бүленәләр.
Борынгы Олимпия уеннары
Борынгы Грециядә Олимпия уеннары зур спорт һәм дин бәйрәме булган. Алар шулай ук 4 ел саен уздырылган. Борынгы грекларда Олимпиада хәтта вакыт үлчәү чарасы да булган. Уеннар вакытында сугышлар туктатылып торган (бу кагыйдә күп тапкыр бозылган). Борынгы Олимпия уеннарында Грециянең төрле шәһәр-дәүләтләреннән вәкилләр катнашкан. Җиңүче булып бер генә кеше билгеләнгән.
Грециягә римлыларның тәэсире арткач Олимпия уеннарының дәрәҗәсе төшә. Борынгы Румда христьян дине рәсми дингә әйләнгәч Олимпия уеннарына мәҗүсилеккә кебек карый башлыйлар. 393 елда Феодосий I императоры мәҗүси культларны һәм шулар белән бергә Олимпия уеннарын да тыя.
Хәзерге заман Олимпия уеннары
thumb|200px| Барон Пьер де Кубертен Борынгы Олимпия уеннары халыкта бөтенләй онытылып бетми. Аларга охшаган ярышлар Франциядә, Грециядә һәм башка илләрдә кат-кат оештырыла.
Грек шагыйре Панайотис Суцос Олимпия уеннарын яңадан кайтарырга кирәк дигән фикер белдерә.
Хәзерге Олимпия уеннары күтәрелүендә Франция бароны Пьер де Кубертенның (Pierre de Coubertin) әһәмияте зур. Пьер де Кубертен спорт ярышлары халыкның сәламәтлеген ныгыту һәм сугышларга каршы чара дип уйлый: «Дөнья яшьләре үзләренең көчләрен сугыш кырларында түгел, ә спорт ярышларында сынашсыннар».
Үзенең фикерләрен ул 1894 нче елда Париж университетында (Сорбонн) узган халыкара конгресста җиткерә. Конгресста катнашучылар Грециянең башкаласы Афиннарда 1896 елда Олимпия уеннарын уздырга кирәк дигән нәтиҗәгә киләләр.
Союгбулаг (Җәлилабад)
Союгбулаг  (Soyuqbulaq ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Коюнагылы (Буланык)
Коюнагылы (Koyunağılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Буланык илчесенә караган бер авыл (köy).
Олимпия уеннары
Хәзерге заман Олимпия уеннары
thumb|left|200px| I Олимпия уеннары плакаты I Олимпия уеннары бик уңышлы уза. Ярышларда 14 илдән килгән 241 атлет катнаша. Греция җитәкчеләре һәм җәмәгатьчелеге Олимпия уеннарын һәрвакыт Грецияда уздырырга теләк белдерә. Моңа каршы Халыкара Олимпия Комитеты чыга. Уеннарны 4 ел саен һәм төрле шәһәрләрдә уздырырга булалар.
1924 – 1992 елларда Кышкы һәм Җәйге Олимпия уеннары бер елны үткәрелеп килә, ә 1994 нче елдан башлап 2 ел саен чиратлашып уздырыла башлый.
1932 елдан башлап Уеннарда катнашучылар яшәп торсын өчен оештыручы шәһәрләр махсус Олимпия авылы төзетәләр.
Олимпия Хартиясе
Олимпия Хартиясе олимпия хәрәкәте өчен төп документ. Аның нигезендә Халыкара Олимпия Комитеты эшли.
Олимпия Хартиясе 5 өлештән тора.
Беренче өлеш Олимпия хәрәкәте һәм аның эшчәнлеге турында (статусы, Олимпия символикасы һ.б.).
Икенче өлеш Халыкара Олимпия Комитетына багышланган (Комитетның, Комитет президентының, әгъзәләрең, комиссияләрең статуслары, аларны сайлау тәртибе, рәсми телләр һ.б.) Халыкара Олимпия Комитетының рәсми телләре икәү инглиз һәм француз телләре.
Дүртенче өлеш Милли Олимпия Комитетлары эшчәнлеге турында (роле, бурычлары, символикасы һ.б.)
Бишенче өлеш Олимпия уеннарына багышланган (уздыру урынын сайлау тәртибе, оештыручыларның җаваплыгы, уздыру тәртибе һ.б.)
Олимпия шигаре (девизы)
Олимпия шигаре өч латин сүзеннән тора: Citius, Altius, Fortius. Төгәл төрҗемә иткәндә бу сүзләрнең аңлатмасы “Тизерәк, биегрәк, батырырак”, ләкин күпчелек телләргә аларны “Тизерәк, биегерәк, көчлерәк” дип тәрҗемә итәләр (Faster, higher, stronger; Быстрее, выше, сильнее). Тик шулай да, физик яктан гына түгел, рухи яктан да көчлерәк булырга өндәү күздә тотыла.
Олимпия мәсләге (принцибы)
Олимпия мәсләге: '''Олимпия уеннарында иң мөһиме җиңү түгел, ә катнашу, тормышта көрәш җиңү тантанасыннан әһәмиятлерәк булган кебек. Көрәшү җиңеп алудан өстенрәк''' (The most important thing in the Olympic Games is not to win but to take part, just as the most important thing in life is not the triumph but the struggle. The essential thing is not to have conquered but to have fought well.)
Олимпия эмблемасы
Олимпия эмблемасы бер-берсенә үрелгән зәңгәр, сары, кара, яшел һәм кызыл төстәге биш боҗрадан тора. Биш боҗра биш континент билгесе дип санала: зәңгәр төсле боҗра – Европа, кара – Африка, кызыл Америка, сары – Азия, яшел – Австралия. Боҗраларның үрелүе – континентларның берләшүе.
Ләкин бу рәсми аңлатма түгел. Эмблеманы тәкъдим итүче Пьер де Кубертенның боҗраларны континентлар белән бәйләүе дә билгеле түгел.
Альтернатив аңлатма: һәр илнең байрагында да ким дигәндә бер олимпия боҗрасы төсе бар.
Олимпия медальләре
thumb|250px| XIX Кышкы Олимпия уеннары алтын медале (Солт-Лейк-Сити, 2002 ел). Авырлыгы 0,567 кг Ярышларда җиңүчегә Алтын медаль бирелә (чынлыкта исә ул көмеш, ләкин калын итеп алтын белән йөгертелгән), икенче урын өчен көмеш, өченче урын өчен бронза медаль бирелә. Медальләрне махсус тантана вакытында өләшәләр, җиңүченең милли гимнын уйнала һәм беренче, икенче, өченче урыннар алган катнашучыларның милли байраклары күтәрелә.
Олимпия анты
Олимпия антының сүзләрен Пьер де Кубертен тәкъдим иткән һәм беренче тапкыр VII Олимпия уеннарында (1920 нче елда) биргәннәр. Хәзер аның эчтәлеге бераз үзгәрде.
Спортчылар анты:
Командаларыбызның абруе һәм спорт даны өчен бөтен катнашучылар исеменнән мин бу Олимпия уеннарында аның кагыйдәләрен хөрмәт итәргә һәм утәргә, допинг һәм наркотикларсыз, чын спорт рухында катнашуыбызга сүз бирәм. (In the name of all the competitors I promise that we shall take part in these Olympic Games, respecting and abiding by the rules which govern them, committing ourselves to a sport without doping and without drugs, in the true spirit of sportsmanship, for the glory of sport and the honour of our teams.)
Хөкемдарлар анты:
Бөтен хөкемдарлар һәм рәсми затлар исеменнән мин бу Олимпия уеннарында аның кагыйдәләрен хөрмәт итәргә һәм үтәргә, үзебезнең вазифабызны чын спорт рухында гадел башкаруыбызга сүз бирәм. (In the name of all the judges and officials, I promise that we shall officiate in these Olympic Games with complete impartiality, respecting and abiding by the rules which govern them in the true spirit of sportsmanship.)
Олимпия уты
Олимпия факелын Олимпиядә махсус көзге аша кояш нурлары ярдәмендә кабызалар. Факел ярдәмендә утны узачак Олимпиаданың төп стадионына җиткерәләр. Уеннар ачу тантанасы барышында факел утыннан узачак Олимпиаданың төп стадионында урнашкан махсус кәсәдә ут кабызалар. Ул Уеннар тәмамлангыйнча яна.
Олимпия утын кабызу йоласы борынгы грекларда ук булган һәм Пьер де Кубертен аны яңадан кайтара. Беренче тапкыр Утны Җәйге Олимпия уеннарында 1928 нче елда, Кышкы Олимпия уеннарында 1952 нче елда кабызалар.