cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карлык (Балья)
Карлык (Karlık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камешкир
Камешкир — Кыдады елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Камешкир районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыдады елгасының сул ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры һидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абанто-и-Сьервана
Абанто-и-Сьервана — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миттельпёльниц
Миттельпёльниц (Mittelpöllnitz) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Атока (округ, Оклахома)
Атока — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Атока шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1907 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 13 879 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2533 км² тәшкил итә.
Янашув (Свентокшиж воеводалыгы)
Янашув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томбой-Яха
Томбой-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Се-Яха елгасының уң ярыннан 156 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 78 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Булькова (Жабинкавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
1010-еллар
1010-еллар — 1010 елда башланган һәм 1019 елда тәмамланган унъеллык.
Липе (Груецкий повяты)
Липе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боднарка
Боднарка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12641) Hubertushenrichs
(12641) Hubertushenrichs — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1310 T-2» саналган.
Компорта
Компорта — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Фомински (Тугылым шәһәр округы)
Фоминское (Фоминское) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Иоһанн Кеплер
Кеплер «күкләр механикасын» уйлап тапкан.
Анвик
Анвик — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Яник
Яник — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5464) Уэллер
(5464) Уэллер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 7 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 VC1» саналган.
Эжево (Згерский повяты)
Эжево  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Плант (Көньяк Дакота)
Ла-Плант  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ла-Плант халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайдестер (Арканзас)
Чайдестер  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чайдестер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орля (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Семён Задионченко
Семён Задионченко (Семён Борисович Задионченко, чын исеме Зайончик Шимон Борухович;, Ржищев, Киев өязе, , Рәсәй империясе — , ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
Эшче гаиләсендә туган. 1914 тә Кременчуг һөнәрчелек-техник училещесын тәмамлый. Яһүд милләтеннән.
Ватандашлар сугышында катнашкан. 1917 дән рус гаскәрендә; 1918—1925 елларда Кызыл Гаскәрдә. 1934-1936 елларда Мәскәүнең БК(б)Ф Бауман район комитеты сәркәтибе, 1937-1938 елларда РСФСР рәисе урынбасары. 1938-1941 елларда БК(б)Ф Днепропетровск өлкә комитетынең беренче сәркәтибе, 1941 дә БК(б)Ф Сталино өлкә комитетынең беренче сәркәтибе. 1941-1942 елларда янә Кызыл Гаскәрдә, Көньяк фронтның хәрби шурасы әгъзасы. 1942 нең гыйнварында — 1943 нең февралендә БК(б)Ф Башкортстан өлкә комитетынең беренче сәркәтибе. 1943-1946 елларда БК(б)Ф Кемерово өлкә комитетынең беренче сәркәтибе, аннары БК(б)Ф ҮК инспиктыры (1946-1948, 1954-1958), БК(б)Ф ҮК авыр сәнәгать бүлеге мөдире (1948). СССР авыл хуҗалыгы продуктлары әзерләү министрының беренче урынбасары (1948-1951), 1951-1958 еллардп СБКФ ҮК аппаратында. 1958 дән пинсәдә, РСФСР Министрлар Шурасы аппаратында.
ССРБ Югары Шурасының 1 һәм 2 чакырлышары депутаты.
Мәскәүнең Новодевичье зиратында җирләнгән.
Мойзебах
Мойзебах (Meusebach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эйнштейн килешүе
Эйнштейн килешүе - тензор анализында, Гомуми чагыштырмалылык теориясендә, дифференциаль геометриядә күп компонентлы зурлыклар өчен язу экономия максатыннан кулланыла торган кагыйдә: әгәр бертигез хәреф аскы һәм өске индекста очраса, димәк бу әгъза шушы индексның барлык кыйммәтләре буенча суммага тигез:
биредә n - фәзаның үлчәме
Вакланмалар, чыгарылмалар өчен охшаш кагыйдә кулланыла:
Ениҗелер (Турхал)
Ениҗелер (Yeniceler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Турхал илчесенә караган бер авыл (köy).
Мокур (Сомма)
Мокур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
910 ел (б. э. к.)
910 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Селишка
Селишка — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD108408
HD108408 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Атлашево
Атлашево (Тутаркасси, Атлашево) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 410 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Папковка
Папковка (Папкоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12642) Davidjansen
(12642) Davidjansen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1348 T-2» саналган.
Алонсотеги
Алонсотеги — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Божа-Воля (Кече Польша воеводалыгы)
Божа-Воля — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Агҗаалан (Бафра)
Агҗаалан (Ağcaalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Божа-Воля (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алонсотеги
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яникув (Свентокшиж воеводалыгы)
Яникув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рийак-Ксентри
Рийак-Ксентри (Rilhac-Xaintrie) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сент-Фортюнад кантонына карый.
Яникув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рийак-Ксентри
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,60 км².
Буса (Иванавский районы)
Буса  (Буса ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бер-Крик (Аляска)
Бер-Крик  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бер-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
904 км (тимер юл казармасы)
904 км (тимер юл казармасы) (904 км) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан тимер юл казармасы.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ямаш районы
Ямаш районы (Ямашинский район) — 1944 елдан 1954 елга кадәр гамәлдә булган Татарстан АССРның юк ителгән административ район. Әлмәттән Төньяк-Көнбатышка 50 чакрым ераклыкта, Татарстанның Көньяк-Көнчыгышында урнашкан. Административ үзәк - Ямаши авлылы.
Тарих
Ямаш районы территориясе 1920 елга кадәр Казан губернасының Чистай өязе Ерыклы вулысында, 1920 елдан 1930 елга кадәр Чистай кантоны Ерыклы вулысында, 1930 елдан 1944 елга кадәр Яңа Чишмә һәм Акташ районнарында урнашкан. 1944 елның 19 феврәлендә Яңа Чишмә һәм Акташ районнарыннан бүленеп чыгару юлы белән барлыкка килә.
Липенице (Мазовия воеводалыгы)
Липенице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ямаш районы
Тарих
1952 елның 8 маенда район Татарстан АССРның Чистай өлкәсе составына керә. 1953 елның 30 апрелендә өлкәләр бетерелүгә бәйле рәвештә Татарстан АССРның турыдан-туры карамагына кайтарыла.
Липенице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ямаш районы
Тарих
1956 елның 7 декаберендә Ямаш раойны юкка чыгарыла, ә аның территориясе шул ук Яңа Чишмә һәм Акташ районнарына тапшырыла.
Муса Бигиев урамы (Казан)
Муса Бигиев урамы (улица Мусы Бигиева) — Казанның Авиатөзелеш районындагы ( бистәсе) урам. Суворов урамы белән киселештән башлана. Донецк урамы белән киселештә тәмамлана. Кече һәм Зур Армавир урамнары, Чугуев, Үзәк Мариуполь, Мариуполь, Краснодон урамы һәм тыкрыгы,  Смоленск, Ашхабад, Ставрополь, Балтач,  Караганды, Апрель, Кутузов, Жигули, Дубинин, Волхов, Идел-Дон , Денис Давыдов, Вильямс, Добролюбов, Арбат урамнары белән кисешә. Почта индексы 420000. Дин галиме, философ, публицист Муса Бигиев (1875-1949) исемен йөртә.
Тарих
Элекке исеме 2нче Армавир урамы (улица Армавирская 2-я). 2005 елда Казан администрациясе башлыгы карары белән әлеге урамның исеме ислам дине галиме, философ, публицист Муса Ярулла улы Бигиев (1875-1949) истәлегенә Муса Бигиев урамы итеп үзгәртелә.
Матяшка
Матяшка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Дифеза (Беневенто)
Дифеза — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дифеза Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Светлая Речка (Киров өлкәсе)
Светлая Речка (Светлая Речка) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Корройюш
Корройюш — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Карлык (Кулунҗак)
Карлык (Karlık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эжево (Ловицкий повяты)
Эжево  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
1020-еллар
1020-еллар — 1020 елда башланган һәм 1029 елда тәмамланган унъеллык.
Кәсле-Кыдады
Кәсле-Кыдады (Каслей-Кадада) — Кыдады елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 55 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры Гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5465) Чумаков
(5465) Чумаков — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 9 сентябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RF13» саналган.
Блейн (округ, Оклахома)
Блейн — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уатонга шәһәре.
Ормениш (коммуна)
Ормениш — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Блейн (округ, Оклахома)
Халкы
2019 елда халык саны 11 976 кеше тәшкил иткән.
Ормениш (коммуна)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блейн (округ, Оклахома)
Территориясе
Округ мәйданы 2406 км² тәшкил итә.
Кайтарма
«Хайтарма» (Qaytarma — «Кайту») — режиссер Ахтем Сейтаблаевның кырым татар халкының тарихи чорына багышланган тарихи хәрби драматик нәфис фильмы. Фильм 1944 елның маенда булып узган чын вакыйгаларга — кырым татарларын депортацияләүгә багышланган. Картинаның төп герое — хәрби очучы-истребитель, гвардия майоры, икеләтә Советлар Берлеге Герое Амет-Хан Султан (актер — Ахтем Сейтаблаев).
Фильмның премьерасы 2013 елның 17 маенда Симферопольдә үткән. Фильмга карата реакция төрле булган һәм аның премьерасы скандалдан башланган.
Сюжеты
Картина кырым татар халкы тарихындагы фаҗигале датага — 1944 елның 18 маена, — сталинның кырым татарларын туган җирләреннән депортацияләү операциясе башлануын хикәяли.
Фильм сюжеты үзәгендә — хәрби очучы-истребитель, гвардия майоры, икеләтә Советлар Берлеге Герое Солтан Амет-Хан.
Фильмдагы вакыйгалар 1944 елның 9 маенда Севастополь кырындагы аэродромда башлана. Бөек Ватан сугышы бара. Совет гаскәрләре Кырымны фашист баскынчыларыннан азат итәләр. Севастополь өчен барган һава сугышларында Амет-Ханның дусты һәм напарнигы, Андрей исемле очучы һәлак була.
1944 елның 16 маенда, Севастопольне азат иткәннән соң Амет-Хан Султан үзенең фронтташ дуслары Вовка һәм Франсуа белән туган Алупкасына өч көнлек отпускка кайта, шунда үзенең күп санлы туганнары белән очраша. Ә 1944 елның 18 маенда иртәнге сәгать 4-тә аның күз алдында туган кырым татар халкын, шулар арасында аның бөтен туганнарын да, Кырымнан сөрү операциясе башланган...
Премьера һәм бәяләү
«Хайтарма» нәфис тасмасын тәүге күрсәтү (премьера) скандалдан башланган: Симферополь шәһәренең «Галәм» кинотеатры сакчылары Мәҗлескә оппозицияда торган «Милли Фирка» (2006) татар җәмәгать оешмасы вәкилләрен фильмны карарга кертмәгән. Генераль консулы Владимир Андреев, фильмны үзе карамаса да, фильмда вакыйгалар бер яклы гына яктыртылган һәм совет җитәкчелегенең депортация турындагы карары барлыкка килүенең сәбәбен ачып бирми дигән нәтиҗә ясаган:
Төрек шашкасы
Инсафлылар мөгамәләсе
Шул ук вакытта төрек шашкасы кагыйдәләре көндәшләрнең инсафлы һәм бер-беренә игътибарлы булын да таләп итә. Уенчы көндәше күреп торган хәлдә кенә йөреш ясый ала. Партия уенчыларның җанлы әңгәмәсе белән күңелле бер тамашага әйләнә. Ясалган йөреш нәтиҗәсендә шашкаларның күпләп сугылу ихтималы булса, каршы як бу хакта хәбәр бирергә тиеш. Димәк, ялгышып ясалган йөрешне кире алырга мөмкин. Ләкин “Орындыңмы — йөрисең!” кагыйдәсе, әлбәттә, төрек шашкасында да бар. Шулай да, көндәшнең игътибарсызлыгыннан файдаланып, гадәти “игра на хапок” алып бару төрекләрдә тыела. Гади шашка дамга әйләнү кыры алдына килеп баскач көндәшкә кисәтү ясыйлар: “Минем дамым пәйда булачак!” Шашка дамга әверелгәч тә, бу хакта игълан ителә. Озын сүзнең кыскасы, төрек шашкасы — үз-үзенә гашыйк булган алйотлар шөгыле түгел. Төркиянең шашка федерациясе чыганакларында “джентельменлык кагыйдәләре” (Centilmenlik kuralları) 12 таләптән тора. Аның беренче кагыйдәсендә: “Türk Daması'nın esasınde Centilmenlik yatmakta”, — диелә. Татарчага тәрҗемә итеп тә торасы түгел: “Төрек шашкасының асылында (иске телдә — әсасында) джентельменлык ята”. Дөнья халыкларының уеннарында аларның менталитеты да чагылыш таба.
Төрекләрдә — чын төрекчә
{| class="standard" Гади шашкалар алга, уңга яки сулга йөри һәм суга, ләкин “кыек йөрешләр” рөхсәт ителми. Күпчелекне сугу кагыйдәсе төрек шашкасына да хас. Гади шашка, дам кырына теләсә нинди юл белән барып җиткәч тә, “дам хокукларын” киләсе йөрештә генә ала. Дамнар, шахмат уенындагы түрәләр (түреләр) шикелле, бөтен юнәлешләрдә теләсә күпме шакмакка йөри һәм суга ала. Сугылган шашкалар тактадан йөреш беткәнче үк бер-бер артлы алына, шуңа күрә шашка уенының башка төрләрендәге “төрек сугуы” дигән халәт төрек шашкасында гомумән була алмый. Диаграммада: Дебют тәмам. Каралар, аны-моны абайламыйча, һөҗүмгә күчә. Акларның унбишенче йөреше. Аларның бу ашык-пошык гамәлләрне тар-мар итүче комбинация үткәреп кире кагуын биредә карагыз:
Мойзельбах-Шварцмюле
Мойзельбах-Шварцмюле (Meuselbach-Schwarzmühle) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Төрек шашкасы
Төрекләрдә — чын төрекчә
Элегрәк төрек шашкасы уен тактасының безнең өчен гадәти булганнан (югарыдагы диаграммада күрсәтелгәннән) бер аермасы бар иде: уен кырлары киресенчә — ягъни хәрефләр белән уңнан сулга таба, саннар белән өстән аска таба билгеләнә иде. Хәзерге заманда төрекләр үз шашкасы нотациясендә “халыкара стандарлар”га күчтеләр. Партия кырда бер якның шашкалары юкка чыкканчы яки “бикләнеп куелганчы” бара. Тактада дамга каршы гади шашка гына калса, уен дәвам иттерелми, аның нәтиҗәсе “югарырак дәрәҗәдәге” шашкасы булган уенчы файдасына билгеләнә. Гади шашкалар алга, уңга яки сулга йөри һәм суга, ләкин “кыек йөрешләр” рөхсәт ителми. Күпчелекне сугу кагыйдәсе төрек шашкасына да хас. Гади шашка, дам кырына теләсә нинди юл белән барып җиткәч тә, тукталып кала һәм “дам хокукларын” киләсе йөрештә генә ала. Моңа охшаш “әрмән шашкасы” уенында — сугу юлы белән барып җитсә, туктамый һәм дам рәвешендә сугуны дәвам итә. Дамнар, шахмат уенындагы түрәләр (түреләр) шикелле, бөтен юнәлешләрдә теләсә күпме шакмакка йөри һәм суга ала. Төрек шашкасы буенча башлангыч мәгълүматлар Türk Daması Başlangıç düzeyi öğrenme ve oynama сәхифәсендә тупланган.
Мойзельбах-Шварцмюле
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төрек шашкасы
“Күп хәрәкәтле уен” җәүһәрләре
A8 кырында урнашкан ак төстәге дам, a7, b5, e5, h3, f1, e6, f7, g6, d4, b6, d7 һәм f6 шашкаларын бер-бер артлы уң кул белән сугып һәм суккан берсен шунда ук сул кул белән тактадан алып ташлап, f1 кырында туктый. Бу сугу өермәсеннән соң, бары d6 һәм h7 шашкалары гына вакытлыча “исән кала”. Әлеге позиция төрек шашкасы буенча биш тапкыр дөнья чемпионы Фаик Йолдызның Мөхәммәт Әмир белән уйнаган партиясеннән алынган, дамның сугу йөрешенә комачауламый торган гади ак шашкалар күрсәтелмәде (Мәкаләгә нигез итеп алынган язма сылтамасы). Әйтергә кирәк, 2016 елда хатын-кызлар арасында дөнья чемпионы исемен Мәскәүдә яшәүче Украина кызы Дарья Ткаченко яулаган иде. Төрек шашкасының җәүһәрләрен Интернетта эзләп табарга мөмкин. Хәтта 15 шашканы корбан итеп, берьюлы бөтен уен комлектын — 16 шашканы суга торган комбинацияләр дә очрый. Аларны Türk daması Federasyonu — Төрек шашкасы федерациясе тәкъдим итә. Бәләкәй генә, әмма күркәм комбинацияләр, партия тәмамланды, котылдым, дигәндә дә уенчыларны сагалап кына тора: {| class="standard" 1.f7-f8 йөрешен ясап, дам кырына үтеп кергәч, аклар җиңел сулап куйды: a2 һәм a3 шашкалырын “ашап” булмый, аларны алмаштырырга гына мөмкин, g4 шашкасын да дам ярдәмендә сигезенче рәткә җиткереп булса, ничья котылгысыз булып китә. Ләкин караларның тиз генә җиңүгә ирешү мөмкинлеге бар: '''1. …a5-a4 2.a3:a5 c5-c3 3.a5:c7 c3:c8:g8:g3 X'''.
<references group="https://www.youtube.com/channel/UCrspmkWMNz5uVQHUEY4jZyw" /> https://www.youtube.com/channel/UCrspmkWMNz5uVQHUEY4jZyw
Мезень (шәһәр)
Мезень (Мезень) — Россия Федерациясенең Архангельск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1780 елдан башлап йөртә.
Һанс Кристиан Өрстед
Һанс Кристиан Өрстед (Hans Christian Ørsted,, Рудкөбиң, Лангеланн утравы — , Копенһаген) — дан физигы, Дания король җәмгыяте сәркәтибе (1815 елдан). Копенһаген университетын тәмамлаган (1797), шул ук университетта профессор (1806 елдан) һәм Копенһаген политехника мәктәбенең директоры (1829 елдан). Төп хезмәтләре электр, акустика, молекуляр физикага карый. 1820 елда Өрстеднең электр тогының магнит угына тәэсирен ачыклауга караган тәҗрибәсе физиканың яңа өлкәсе — электромагнетизмның барлыкка килүенә сәбәп булды. Термоэлектр эффектны кәшеф иткән (Жан Батист Жозеф Фурье белән), беренче термоэлементны ясаган. Магнит кыры көчәнешлелеген үлчәү берәмлеге — өрстед аның исеме белән аталган.
Арголь
Арголь — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Янина (Свентокшиж воеводалыгы)
Янина  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мольян-Дрей
Мольян-Дрей — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Фомински (Махнёво муниципаль берәмлеге)
Фоминское (Фоминское) — Свердловск өлкәсенең Махнёво муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), чуашлар (6%).
Лейк-Мадисон (Көньяк Дакота)
Лейк-Мадисон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Мадисон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аморебьета-Эчано
Аморебьета-Эчано — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чарльстон (Арканзас)
Чарльстон  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Аморебьета-Эчано
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарльстон (Арканзас)
Тарихы
Чарльстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Кошта-да-Капарика
Кошта-да-Капарика — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Божента
Божента — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Торомю-Яха
Торомю-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хэ-Яха елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 85 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(12643) Henkolthof
(12643) Henkolthof — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD108449
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Липини (Вишковский повяты)
Липини  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тханджавур Веллаи Винаякар Гыйбадәтханәсе
Тханджавур Веллаи Винаякар Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Тамил Надуның Тханджавур районында Тханджавурда Һинд дине гыйбадәтханәсе.
Урнашуы
Көнчгышка таба карап, Ганеша гыйбадәтханәсе Тханджавурда Көнчыгыш Капкада урнашкан.
Әһәмияте
Төп Ходай булып Веллаи Винаякар тора. Ул шулай ук Валлабаи Винаякар дип атала, чөнки ул Валлабаи белән табылган. Бу гыйбадәтханә мөгаен Тханджавур Наяк патшалыгы вакытында төзелгән булган. Соңгы Наяк патшасы Виджая Рагхава Наяк вакытында бу Ходай турында Веллаи Пиллаяр Кураванджи дигән китап язылган булган.
Кумбхабхишекам
1948 елда Махасампрокшанамның Падакачери тырышлыгы белән Кумбхабхишекам булган. Соңрак 1982 һәм 1999 еллар дәвамында Кумбхабхишекам булган. Иң соңгы Кумбхабхишекам 2014 елның 15 сентябренда булган.
Миңлегали Шайморатов
Биографиясе
М. Шайморатов 1899 елда 15 (27) августта элекке Уфа губернасының Уфа өязе (хәзерге Башкортостанның Кырмыскалы районы) Биштәкә авылында туган. (Бу авыл хәзер Шайморатов (Шәйморат) авылы дип атыла).
Яшь чактан эшкә урыннаша, 1915 елдан «Урал» пароходында матрос булып эшли. Гражданнар сугышы башланганнан соң 1918 елда В. К. Блюхерның Төньяк Урал кызыл партизаннар армиясенә барып кушыла.
Казан шәһәренең музей комплексы
Казан шәһәренең музей комплексы (Музейный комплекс города Казани), «Казан шәһәренең музей комплексы» муниципаль бюджет мәдәният учреждениесе (Муниципальное бюджетное учреждение культуры «Музейный комплекс города Казани»), 1992—2020 елларда «Казан» милли-мәдәни үзәге, «Казан» милли-мәдәни үзәге муниципаль мәдәният оешмасы («Казан» ММҮ ММО) — Казанда урнашкан муниципаль бюджеттагы мәдәният учреждениесе – музей комплексы. 1992 елда ачылган. 2020 елда бинага 1 млрд сумлык реконструкция үткәрелгән.
Функцияләр
«Казан» ММҮ мәгърифәтчел, белем бирә торган, мәдәни, ял-күңел ачу функцияләрен башкара. Биредә рәсми дәүләтчел, бөтенрусия вә халыкара дәрәҗәдәге чаралар, ТҖ презденты, төрле сәяси һәм мәдәни акцияләр, бөтенрусия һәм халыкара конференцияләр һәм күргәзмәләр үткәреләләр. 1981 елның 3 февралендә КПСС ҮК тарафыннан Казан Владимир Ленин Үзәк музееның филиалы булдыру турында карар кабул ителде. «Ленин мемориалының» төзелеше һәм ачылуы Казан университеты студентларының инкыйлаби җыенының 100-еллыгына туры китерелгән һәм 1987 елның 24 июнендә үткәрелгән. Музейның төп бурычлары ''«В. И. Ленин исеме вә КПСС һәм ССРБ тарихы белән бәйле документларны җыю, саклау һәм пропагандалау»'' булганнар.
РСФСР Президентының 1991 елның 6 ноябрендәге «КПСС вә КП РСФСР эшчәнлеге турында» фәрманы буенча, КПСС һәм аның оешмаларының, шул исәптә Владимир Ленин Үзәк музееның Казан филиалының, эшчәнлеге туктатылган.
Казан шәһәр шурасы карары буенча 1992 елда элекке музейга «Казан» милли-мәдәни үзәге исеме бирелгән. .
«Хөррият»
1996 елда ТР милли китапханәсе (элекке «Казан» ММҮ) бинасы алдында, Солтангәлиев мәйданы ягыннан, 40-метрлы стела куелган.
2019 елның сентябрендә «һәйкәлгә рестраврация ясау өчен» сүтеп алынды.
Селиштат
Селиштат — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бусни
Бусни (Бусні ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.
Ородел (коммуна)
Ородел — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Эжув (Пйотрковский повяты)
Эжув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ениҗэли (Сулакъюрт)
Ениҗэли (Yeniceli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Сулакъюрт илчесенә караган бер авыл (köy).
Риу-Мартен
Риу-Мартен — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Янковице (Свентокшиж воеводалыгы)
Янковице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берч-Крик (Аляска)
Берч-Крик  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Берч-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1030-еллар
1030-еллар — 1030 елда башланган һәм 1039 елда тәмамланган унъеллык.
Дифеза (Салерно)
Дифеза — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дифеза Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Агҗаалан (Везиркөпрү)
Агҗаалан (Ağcaalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карлысу (Антакья)
Карлысу (Karlısu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Паплавы (Асиповицкий районы)
Паплавы  (Паплавы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(5466) Макиби
(5466) Макиби — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 30 ноябрендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 WP8» саналган.
(12644) Robertwielinga
(12644) Robertwielinga — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3285 T-2» саналган.
Матяшовце
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Седа-Вож
Седа-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Айюва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брайан (округ, Оклахома)
Брайан — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дьюрант шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1907 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 36 534 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2354 км² тәшкил итә.
Лаврадиу
Лаврадиу — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Әтнәш (Ормар районы)
Әтнәш (Атнаш, Атнаши) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 48 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
Арзано
Арзано — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Аморото
Аморото — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Боженцин (Кече Польша воеводалыгы)
Боженцин — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мойра
Мойра (Meura) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аморото
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липини (гмина Збучин)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бусяж (авыл)
Бусяж  (Бусяж ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
912 ел (б. э. к.)
912 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Бусяж (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Яновице (Опатовский повяты)
Яновице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орцишоара (коммуна)
Орцишоара — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Фролы (Пышма шәһәр округы)
Фролы (Фролы) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Чероки-Вилледж (Арканзас)
Чероки-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мольян-о-Буа
Мольян-о-Буа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Нулин өязе
Өяз үзәге — Нулин шәһәре.
Тарих
Нулин өязе 1780 елда Вятка (1796 елдан — губерна) эчендә оештырыла.
Эзёжець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нулин өязе
Тарих
1929 елда Вятка губернасы һәм аның өязләре юкка чыгарылалар; Нулин өязе Түбән Новгород краеның Нулин округына үзгәртеп корыла.
Административ бүленеш
1913 елда 25 вулыска, 1926 елда 11 вулыска бүленгән.
Халык
Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәбе буенча)
Лейк-Пойнсетт (Көньяк Дакота)
Лейк-Пойнсетт  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Пойнсетт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD108452
HD108452 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Теплице
Теплице (Teplice, Teplitz-Schönau) — Чехиянең Усти төбәгендә урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Теплице Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 12 гасырда телгә алынган.
Галимҗан Баруди урамы (Казан)
Галимҗан Баруди урамы (улица Галимджна Баруди) — Казанның Киров районындагы («Тасма» микрорайоны) урам. Кызыл Кокшай белән киселештә башлана. Серов урамы белән киселештә тәмамлана. Батыршин, Щедрин, Петров, Ломоносов, Очучы, Баш күтәрү белән кисешә. Почта индексы 420102. Дин галиме, җәмәгать эшлеклесе, мөфти Галимҗан Баруди (1857-1921) исемен йөртә.
Тарих
Элекке исемнәрее — Байкал арты урамы (улица Забайкальская, 1957-2005), Беляков урамы (улица Белякова, ?-1957). 2005 елда Казан администрациясе башлыгы карары белән әлеге урамның исеме дин галиме, дин-җәмәгать эшлеклесе, мөфти Галимҗан Мөхәммәтҗан улы Галиев (Галимҗан Баруди, 1857-1921) истәлегенә Галимҗан Баруди урамы итеп үзгәртелгән.
Катмисс
Катмис — Сыры елгасының уң кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Сосновоборск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының уң ярыннан 743 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры һидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
981 км (тимер юл будкасы)
981 км (тимер юл будкасы) (981 км) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан тимер юл будкасы.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(5467) 1988 AG
Тарихы
1988 елның 11 гыйнварында Ц. Хиоки, Н. Кавасато тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 AG» саналган.
(12645) Jacobrosales
(12645) Jacobrosales — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4240 T-2» саналган.
1040-еллар
1040-еллар — 1040 елда башланган һәм 1049 елда тәмамланган унъеллык.
Мокса
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яновице (Островецкий повяты)
Яновице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ларанжейру
Ларанжейру — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дифеза (Изерния)
Дифеза — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
То-Се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Дифеза (Изерния)
Географиясе
Дифеза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
То-Се
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ениҗепынар (Болу)
Ениҗепынар (Yenicepınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Осика-де-Жос (коммуна)
Осика-де-Жос — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Селиште (Арад)
Селиште — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аракальдо
Аракальдо — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ривентоза
Ривентоза (Riventosa) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Корте кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,93 км².
Боленцин (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агҗаалан (Икизҗе)
Агҗаалан (Ağcaalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Икизҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Машкова (авыл)
Машкова  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.