cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(13712) 1998 QL30
(13712) 1998 QL30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 августында Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QL30» саналган.
Шнееберг (Руда таулары)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хомород (коммуна)
Хомород — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Әсәдуллаев
Әсәдуллаев, Асадуллаев (Əsədullayev) — фамилия. Гарәп теленнән алынган «Әсәдуллаһ» («Аллаһ арысланы», «көчле» мәгънәсендә) исеменнән ясалган. Кыска вариантлары: Әсәт, Әсәд (Әсәтов / Асатов; Әсәдов / Асадов). Әсәдулин (Асадулин) вариантлары да бар.
Норт-Рок-Спрингс (Вайоминг)
Норт-Рок-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Рок-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бартники (Милицкий повяты)
Бартники  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вонт-Игол
Вонт-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Окун-Еган елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Моравчина
Моравчина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вонт-Игол
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Моравчина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Простатит
Статистика мәгълүматлары буенча, 25 яшьтән узган 30-85 % ка кадәр ир- ат мәни бизенен ялкынсынуыннан интегә һәм бу күрсәткеч үсүен дәвам итә. Әлеге авыру яшькә бәйле түгел. Ул теләсә кайсы вакытта, хәтта яшүсмер чорда да башланырга мөмкин. Хәзер нәкъ менә яшьләр арасында киң таралган. Чөнки сакланмыйча җенси мөнәсәбәткә керү төрле йогышлы авырулар ияртү белән яный. Яшьләр исә бу турыда уйламый.
Чир кискен генә организмдагы җенес инфекцияләре фонында, кирәгеннән артык җенси активлык, көчле туңудан соң башланып китәргә мөмкин. Бу вакыт кече йомышын башкарганда, ир-атның касык турысында уңайсызлык тойгысы барлыкка килә. Авырту бот арасында даими рәвештә сизелеп 4 тора. Дәваланмаган мәни бизенең кискен ялкынсынуы, үлекле абсцесска китерергә дә мөмкин. Бу афәт температура күтәрелү, шеш, авырту фонында бара. 3-5 көннән күңелгә ятышсыз тойгылар кими һәм авыруга барлык күңелсез хәлләр үзеннән-үзе беткән кебек тоела. Тик чир хроник формага күчә һәм авыруга үзен нык сиздерми генә үсеш ала.
Бәвел-җенес системасында проблемалары булган ир-атларга кичекмәстән урологка барырга киңәш ителә.
Димәк, сәгатьләр буе компьютер алдында утырып эшләүче, ә эштән соң тизрәк машиналарына чыгып утыручы яшь кешеләр дә сәламәтлекләрен куркыныч астына куя дип әйтергә мөмкин. Мәни бизендәге үзгәрешләр ялкынсынулы авырулардан соң, кальций тозлары нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин. Мәни бизе ялкынсынуының иң хәтәре—вирус яки герпес, аркасында барлыкка килгәне.
Менә мондый әңгәмәне күз алдына китерегез: «Эрекция бераз начарланды...» «Ярый, була андый хәлләр, бераз аргансыңдыр, борчылулар күп булгандыр...» Ир кеше эрекциясе начарлануын, җенси актның озынлыгы кыскаруын, оргазм вакытында тойгыларының ачыклыгы кимүен танырга өлгергәндә, дәвалану өчен вакыт узып киткән була. Авырту мәсьәләсенә килгәндә, мәни бизенең хроник ялкынсынуы вакытында, авырту көчле булмый, аны радикулит яки умырткаара диск бүсере дип тә уйлыйлар.
Андый вакытта умырткалыктагы тайпылышлар, нерв очларына тәэсир итеп, сигезкүз сөяген (койрык төбе сөяге) авырттыра.
Мәни бизе эндокрин һәм үзәк нерв системасы белән гармонияле һәм бик тыгыз бәйләнештә тора, шуңа күрә проблемалар нейроэндокрин бозылышлар, психик тайпылышлар, шулай ук йөрәк-кан тамырлары авырулары вакытында күзәтелергә мөмкин. Бу тагын бер тапкыр мәни бизе ялкынсынуын дәвалаганда комплекслы караш булуын, бактерия­ ләргә каршы препаратлар, иммунитетны күтәрү шартларын үтәү, физиотерапевтик чараларны, массаж куллану кирәклеген ачык раслый.
Урологның пациенты булырга теләмәгән ир-ат түбәндәге кагыйдәләрне үтәргә тиеш: * көн дә дефекациясенә (эчәклектән арт юл аша, рефлектор рәвештә, - тизәк чыгу акты) игътибар итү мөһим; * организмны артык туңулардан, салкын тиеп авырудан сакларга кирәк, регуляр рәвештә җенси тормыш белән яшәргә (уртача бер елга 100 акт); * утырып эшли торган эштә барлык мөмкинлекләрне очадан канны таратуга багышларга: идәннән куллар белән күтәрелү, идәнгә яткан килеш аякларны югарыга күтәреп, «велосипед» йөртү, йоглар позасында «каен», «чикерткә» күнегүләрен ясау; * эштән өйгә кайткач, контраст душ кабул итү; * бушану диетасына (итле диетаны яшелчәләргә алыштыру) күчү.
Горельски (Невьянск шәһәр округы)
Горельский (Горельский) — Свердловск өлкәсенең Невьянск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Ляскавичы (Иванава районы)
Ляскавичы  (Ляскавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванава районында урнашкан авыл.
Дембовець (Замойский повяты)
Дембовець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ляскавичы (Иванава районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дембовець (Замойский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дона-Франсиска
Дона-Франсиска — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(6470) Алдрин
(6470) Алдрин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Изола (Бергамо)
Изола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(6470) Алдрин
Тарихы
1982 елның 14 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 RO1» саналган.
Изола (Бергамо)
Географиясе
Изола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кече Йорты
Кече Йорты — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы торак пункт. Карамалы Тау бистәсенә буйсына.
Почта индексы — 422500.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Бельрю
Бельрю — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Ивантеевка районы
Ивантеевка районы (Ивантеевский район) — Сарытау өлкәсе керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Ивантеевка саласы.
Тарих
Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Пугачёв округы эчендә оештырылган. Аның элекке Самар губернасы Пугачёв өязе Ивантеевка вулысы терриориясе кертелгән.
1934 елдан — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе.
1964 елда юкка чыгарылган, территориясе Пугачёв районына кушылган, әмма 1967 елда яңадан оештырылган.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (87,2%), казакълар (3,9%), әрмәннәр (2%), чуашлар (1,3%), мордва (1,2%).
Административ бүленеш
Ивантеевка районы 9 авыл җирлеге керә.
Козлуҗа (Инегөл)
Козлуҗа (Kozluca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ехканъеган
Ехканъеган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 157 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Йолгечмез (Сэлим)
Йолгечмез (Yolgeçmez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сэлим илчесенә караган бер авыл (köy).
Бреков
Бреков — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Фуэнте-эль-Соль
Фуэнте-эль-Соль — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Седью (Чисва кушылдыгы)
Седью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чисва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Йозеф Кайнц
Йозеф Игнац Кайнц (Josef Ignaz Kainz;,  — , ) — XIX–XX гасырлар чигендә  Алмания һәм Австриянең иң билгеле  актёрларның берсе.
Тормышы һәм ижаты
Йозеф Кайнц тимер юл хезмәткәре, элеккеге актер гаиләсендә туган. 15 яшендә инде ул беренче тапкыр сәхнәгә чыга. Ул профессиональ актерлык карьерасын Венада башлый. Аннары ул берничә ел Алманияның провинция театрларында эшли. 1878 елда Л. Кронекның Мейнинген театрының танылган труппасына кушыла. Монда ул берничә кызыклы роль уйный, алар арасында Генрих фон Клеистның шул ук исемдәге пьесада принц Гамбурглы роле. 1880-елларда Мюнхенда, аннары Берлинда чыгыш ясый.
Берлинда үткән еллар Йозеф Кайнцның иҗат карьерасында иң яхшысы булды. Башта Ирекле Сәхнәдә, аннары Л’Арронжның Дойче театрында, аннары Отто Брамда эшли, Кайнц классик материалга нигезләнгән искиткеч образлар галереясын булдыра — Мольерның Тартюфы һәм Альцесты, Шиллерның «Юлбасарлар» әсәреннән Фердинанд һәм Франц Моор, Шекспирның «Король Лир» дрмасынан клоун, Ромео, Гауптман драмасында оста Генрих һәм тукучы Беккер. Ибсенның «Өрәкләр» әсәреннән Освальдны 1894 елда Брауншвейгта, аннары 1903 елда Вена Бургтеатрында уйный. Аның актерлык осталыгының иң югары ноктасы Гамлет ролен башкару иде (беренче тапкыр 1891 елда). Мастер үз уены белән Шекспир образын кешелеклерәк, гадирәк итә: аның Гамлеты кулларын кесәдә тота, өстәлдә утыра, ә атаклы «Булырга яки булмаска» монологын бакчадагы эскәмиягә ятып әйтә.
Рифкать Зиннәтуллин
Рифкать Зиннәтуллин (Рифкать Зиннәтулла улы Зиннәтуллин,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Панжас
Панжас — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Чащины (Котельнич районы)
Чащины (Чащины) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ставрополия
Ставрополия — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Гарваж
Новий Гарваж — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томастон (Алабама)
Томастон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13713) 1998 QN30
(13713) 1998 QN30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 августында Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QN30» саналган.
Абелькур
Абелькур (Abelcourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,46 км².
Оберн (Вайоминг)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оберн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шварценберг (Руда таулары)
Шварценберг (Schwarzenberg) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дона-Эмма
Дона-Эмма — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хомоча (коммуна)
Хомоча — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Дембовець (Красницкий повяты)
Дембовець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD128840
HD128840 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мордарка
Мордарка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вонт-Канын-Еган
Вонт-Канын-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поколька елгасының уң ярыннан 211 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай (иярчен)
Ай — Җирнең бердән-бер табигый иярчене. Кояш системасы планеталарының иярченнәреннән зурлыгы буенча бишенче урында тора, планета зурлыгына карата — беренче урында.
Ай кабык, өске мантия, урта мантия, аскы мантия һәм төштән гыйбарәт. Атмосфера юк.
Айны өйрәнү тарихы
Безнең эрага кадәр II гасырда Гиппарх Айның күктәге хәрәкәте буенча тикшеренүләр алып барса, инде безнең эраның II гасырында аның теориясен астроном Клавдий Птолемей үстерә һәм “Альмагест” дигән хезмәт яза. 1609 елда Галилей телескоп уйлап тапкач, Айны өйрәнүдә зур прогресска ирешелә, ә 1651 елда Джованни Риччиоли Айның беренче картасын төзи, шушы ук галим Айдагы кратерларга билгеле шәхесләрнең исемнәрен бирә башлый.
Астрономик күзәтүләрдә фото­графияләр файдаланыла башлагач, XIX гасырның урталарыннан, Айны өй­рәнүнең яңа чоры башлана. Бу инде җентекле фотосурәтләр буенча Җир юлдашының өслеген бөртекләп ана­лизлау мөмкинлеге бирә, ә 1881 елда Пьер Жансен “Айның фотографик атласы”н төзи.
Айны үзләштерү
Космик эра башлангач, Ай турындагы мәгълү­матлар шактый тулыланды: андагы туфракның составын Җиргә алып кайтып өйрәнделәр, Айның арткы ягының да картасы төзелде.
Дөнья тарихында Айга иң беренче булып “йомшак” төшеп утыру миссиясен 1966 елның 3 февралендә советлар иле­нең “Луна-9” автоматик станциясе тормышка ашырды һәм, шулай ук дөнья­да беренче булып, Айның панорамасы фотоларын Җиргә тапшырды. Ә икенче көнне, 4 февральдә, ССРБның бар­лык киң­күләм мәгълүмат чаралары совет фәне һәм техни­касының яңа һәм искиткеч казанышы турында бөтен дөньяга хәбәр таратты: “1966 елның 3 февралендә, Мәскәү вакыты бе­лән 21 сәгать 45 минут 30 секундта, 31 гыйнварда очырып җибәрелгән “Луна-9” автоматик станциясе Ай өслегенә, аның Давыллар океаны районында, Рейнер һәм Марий кратерларыннан көнба­тыштарак йомшак итеп төшеп утырды”.
Совет модуленең авырлыгы 99 килограмм була, эченә элем­тәнең теле- һәм радиосистемалары, идарә, кондиционер җи­һаз­лары, энергия чыганаклары һәм камералар урнаштырыла. 3,5 тәүлек очканнан соң, төшеп утыруга 48 секунд һәм Айга 75 чакрым кала, секундына 2600 метр тизлек белән очкан модульне акрынайту җайлан­масы эшкә кушыла.
Аппаратның Ай өслегендәге актив “гомере” 46 сәгать 58 минут 30 секунд дәвам итә, шушы вакытта гомум дәвамлылыгы 8 сәгать 5 минут булган җиде радиосеанс оеш­тырыла. Җибә­релгән фотоларда Ай өслегендә нинди туфрак булуы, 1500 метрга кадәр офык аермачык күренә, ә телевизион тапшырулар юлдаш өслеге төрле дәрәҗәдә яктыртылган вакытта дүрт тапкыр үткәрелә. Болар Ай өслеге структурасы турындагы фаразларны расларга, микрорельефны, чокыр һәм ташларның рәвешен һәм зурлыгын җентекле өйрәнергә, Ай өслегенә махсус аппарат белән төшеп утыру мөмкин, дигән нәтиҗә ясарга мөмкинлек бирә.
“Луна-9” станциясе академик Сергей Королев җитәкчелегендә эшләнә һәм Айга космонавтика легендасы вафат булганнан соң 20 көн үткәч төшеп утыра, шуңа күрә бу аппарат Айда С. Королевка мәңгелек һәй­кәл булып калды.
Шулай итеп, 60нчы еллар уртасында җиһанны үзләштерү­дә АКШның ССРБдан күпкә калышуы аңлашыла. Шуннан Президент Дж. Кеннеди “Кешенең Айга аяк басуы 1970 елга кадәр булачак” дип белдерә һәм НАСА Айга кеше очыру буенча берьюлы берничә программа өстен­дәге эшен активлаштыра. Ул прог­раммаларның иң уңыш­лысы “Аполлон” дип атала. 1968 ел­ның де­каб­рендә астронавтлы “Аполлон-8” Айны урап очып кайта, 1969 елның маенда Айга төшми генә “Аполлон-10” белән репетиция ясап кайткач, шул ук елның 20 июлендә “Аполлон-11” белән очкан астронавтлар беренче булып Айга аяк баса. 21 июльдә Ай өслегенә беренче булып баскан кешенең исеме билгеле була: Нил Армстронг – башта, икенче булып Эдвин Олдрин төшә, экипаж­ның өченче әгъзасы Майкл Коллинз орбиталь модульдә кала. Бу җиһан сәфәреннән алар Җиргә 21,5 килограмм туфрак алып кайта.
Моннан соң инде Айга Советлар Союзын­нан да, Америкадан да очышлар бик күп була.
Айның туфрагын кешеләр кулы белән җыеп түгел, автоматик аппарат үзе алып кайтуы 1970 елның сентябрендә безнең “Луна-16” станциясе өлешенә төшә. Шул ук елның ноябрендә дөньяда иң беренче планетаход — безнең “Луноход-1” Ай өслегенә төшерелә һәм уңышлы эшләп китә.
1971 елның июлендә, американнар Айга дүртенче тапкыр аяк баскач, алар анда “Ай автомобиле”н сынап карый.
1973 елның гыйнварында безнекеләр Ай өслегенә “Луноход-2”не төшерә. Ул беренче төрдәшеннән тизрәк (сәгатенә 340 метр) йөри һәм дүрт айда барлыгы 37 чакрым ара үтә.
Бельфонтен (Вогез)
Бельфонтен — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Ай (иярчен)
Айны үзләштерү
1974 елның 9 августында безнең “Луна-24” ике метр да алтмыш сантиметр тирән­лек­тән алып кайткан туфракта Айда су бул­ган­лыгын ышанычлы итеп расларлык дә­лил­ләр табыла, американнар исә моны 1994 елның гыйнварында — 20 ел үткәч кенә дәлилли ала!
1990 еллардан моңа кадәр ССРБ белән АКШ кына “хуҗа” булган җиһанга башка илләр дә аяк басты. Шулардан иң беренче­ләрдән булып Япония уңышка иреште, 1990 елда ул — “Хитен”, 1998 елда “Нодзоми” аппаратларын очырды, 2007 елда җиһанга озатылган “Кагуя” белән аның ярдәмче станция­ләре “Окина” белән “Оюна” да юл алды. Шул ук елда Кытайның — “Чанъэ-1”, бер елдан Һинд­станның “Чандраян-1” станция­ләре Айга очты. 2010-14 елларда Кытай тагын берничә аппарат очырды, ә Япония 2018 елга планлаштыра. Әлбәттә, бу елларда АКШ та тик ятмады, төрле тә­гаен­ләнештә булган берничә зонд һәм станция очырды.
Ляскова (Кобрынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ай (иярчен)
Айны үзләштерү
АКШ — үзенең “Аполлон”, ә ССРБ “Луна” проектларын япкач, җиһан бераз тынып калган иде. Ләкин гасыр башында Кытай Айны өйрәнү генә түгел, луноход һәм экспеди­цияләр җибәреп, анда даими эшләү­че базалар төзергә ният­ләү программасын да игълан иткәч, башка “космик державалар” янә йокыларыннан уянды. Киләчәктә Айга экспеди­цияләр оештырырга планнары турында Россия, Европа, Һиндстан, Япония белдерделәр, ә 2004 елда Президент Дж. Буш АКШның 2020 елга Айда беренче базалар төзүгә юнәлтелгән “Созвездие” программасын гамәлгә ашыра башлавы турында игълан итте, ләкин 5 елдан ул программаны Барак Обама кире какты.
Япония исә киләчәктә Айны роботлар ярдәмендә өйрәнергә планлаштыра. Россия башта Айны — “Луна-Глоб” автоматик стан­цияләре, аннары 2020 һәм 2022 елларда “Луна-Ресурс-2” һәм “Луна-Ресурс-3” луноходлары белән өйрәнүне, алар җыйган туфракны 2023 елда “Луна-Ресурс-4” белән алып кайтуны үз эченә алган күпэтаплы программа башлаячак, аннары инде 2030 елларда космонавтларын экспедицияләргә җибәрә­чәк. Әлеге вакытта илебездә энтузиаст инженерлар тарафыннан төзелүче спутник та, бәлки, шушы программага кушылып китәр. thumb|center|800px|Җир, Ай һәм аларның арасында аралык
Банин
Тәрҗемәи хәле
1905 елның 18 декабрендә Бакыда бай гаиләдә туган. Әтисе — (1875—1935), нефть сәнагатькәре, меценат, 1918 елның ахыры — 1919 елның башында Азәрбайҗан Демократик Республикасының өченче хөкүмәтендә сәнагать һәм сәүдә министры. Әнисе (әтисенең беренче хатыны) — Өммелбану Нәгыева, Бакы миллионеры-нефть сәнагатькәре Ага Муса Нәгыевның кызы, 1905 елда бала тапканда вафат була. Әтисе ягыннан бабасы — нефть сәнагатькәре, мультимиллионер (1840/41—1913), әнисе ягыннан бабасы — нефть сәнагатькәре, миллионер, меценат  (1848—1919). Туганнары: Гәүсәр, Сүрая, Көбрә. Өммелбану яхшы өй тәрбиясе һәм классик белем алган, Европа телләрен өйрәнгән. Гаиләдә Көнбатыш Европа мәдәнияте рухы өстенлек итә, төп көч тәрбия һәм белем бирүгә бирелә. Өммелбану һәм аның апаларын тәрбияләү өчен әтисе Балтыйк буе алманнарыннан Анна исемле гувернантканы, инглиз теле укытучылары яллый.
1920 елда Азәрбайҗанда хакимият большевиклар кулына күчкәч, гаилә Азәрбайҗаннан Төркиягә мөһаҗирлеккә китәргә мәҗбүр була. 1925 елдан Өммелбану Франциядә яши, Парижда манекенчы, сатучы, сәркатип, тәрҗемәче булып эшли. Белем алуын дәвам итә. Тәрҗемә белән шөгыльләнә, журналист була, радиода француз текстлары редакторы булып эшли. Франциядә рус мөһаҗирләренең әдәбият һәм сәнгать дөньясында катнаша башлый, танылган рус эмигрантлары Иван Бунин, Алексей Толстой, Федор Шаляпин, Марина Цветаева, Тэффи, Александр Куприн һ. б. белән аралаша. Аеруча Иван Бунин һәм Тэффи белән дус була. Автобиографик характерда язылган «Кавказ көннәре» (Jours caucasiens, 1946) романы аны француз укучысына таныта.
Иҗаты
Банин романнар, публицистика, тәрҗемәләр, көндәлекләр һәм хатлар, шулай ук тәмамланмаган кулъязмаларын үз эченә алган зур әдәби мирас калдырган. Шартлы рәвештә Банин иҗатын ике өлешкә бүләргә була: Азәрбайҗан темасы, мотивлар, истәлекләр һәм ретроспекция кергән әсәрләр һәм Франция, Европа тематикасына караган әсәрләр.
Бартниця
Бартниця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шаньюй
Шанью́й (單于, (en:Wade-Giles): ch'an-yü, Урта кытайчасы (ингл.): (en:Guangyun) tɑn˥˩i̯u˩ яки ʑi̯ɛn˩˥i̯u˩, хунну теле: sanok/tsanak тулы титул: 撐犁孤塗單于/撑犁孤涂单于, chēnglí gūtu chányú, Хань китабы (ингл.) буенча мәгънәсе Күк, Бала, Зур күренеш ) — сигез гасыр буенча Урта һәм Үзәк Азияда күчмә халыкларның иң югары хәкимен билгеләү өчен кулланылган титул.
402 елда аны соңыннан Хан булып үзгәрәчәк "Каһан (ингл.)" титулы алыштыра. Цинь (ингл.) (б.э.к. 221-206 еллар) һәм Хань династиясе (ингл.) (б.э.к. 206 ел – б.э. 220 еллар) дәвамында хунну күчмә халыкларның Луанти (ингл.) ыругы тарафыннан үз башлыгын билгеләр өчен кулланыла.
Хунн кабиләләре аксөякләре тарафыннан сайлана, үлгәнчегә кадәр идарә итә. Ырулар шурасы белән берлектә идарә итә торган була.
Чыңгызхан, таоист en:Qiu Chuji'га җибәрелгән хатында, Модэ чанью заманнарын "безнең Чаньюй'ның борынгы вакытлары" дип телгә ала. Тулы титулы "чиксез күк улы" дип тәрҗемә ителә. Чаньюй'ның үлеме очрагында, аның статусы иң якын ир туганына тапшырыла иде. Тарихта 60 чанью булуы билгеле.
Пебе
Пебе — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Дона-Эузебия
Дона-Эузебия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Херия
Херия — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камминг (Джорджия)
Камминг  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Камминг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козлуҗа (Шаһинбей)
Козлуҗа (Kozluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Йолгөзлер (Коркут)
Йолгөзлер (Yolgözler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Коркут илчесенә караган бер авыл (köy).
(13714) Stainbrook
(13714) Stainbrook — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QV38» саналган.
Лядуку-Яха
Лядуку-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Матюй-Яха елгасының уң ярыннан 87 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Швепниц
Швепниц (Schwepnitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6471) Цоллинс
(6471) Цоллинс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 4 мартында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 EB1» саналган.
Хопирта (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Изола (Бреша)
Изола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Евдокия Кириллова
Евдокия Кириллова (Евдокия Федот кызы (Әүдеки Пидут кызы) Кириллова,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Окли (Вайоминг)
Окли  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Окли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брестов
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дон-Базилиу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Зимняя Речка
Зимняя Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стамате
Стамате — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Геленув
Новий Геленув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нарат (Яшел Үзән районы)
Нарат — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы поселок.
Почта индексы — 423892.
Дембовець-Колёния
Дембовець-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Нарат (Яшел Үзән районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Торсби (Алабама)
Торсби  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бен-ле-Бен
Бен-ле-Бен — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Бартодзее (Түбән Силезия воеводалыгы)
Бартодзее  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вой-Вож (Чубъю кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Чубъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лясная (Баранавицкий районы)
Лясная  (Лясная ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Морско (Кече Польша воеводалыгы)
Морско — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(13715) Steed
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QK39» саналган.
Антон Костарев
Антон Костарев (Антон Дмитри улы Костарев,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Акушагы (Кале)
Акушагы (Akuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Абонкур-Жезенкур
Абонкур-Жезенкур (Aboncourt-Gesincourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,68 км².
Пельфиг
Пельфиг — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Булат Имашев
Имашев Булат Гобәйдулла улы (27 февраль 1908 ел — 12 апрель 1946 ел) — театр актеры һәм режиссер. РСФСР-ның атказанган артисты (1944), Башкорт АССР-ының атказанган сәнгать эшлеклесе (1942). Хезмәт Кызыл Байрак ордены кавалеры (1944).
Кислоталар
Кислоталар (яки әчелекләр)  - водород катионын бирерлек химик кушылмалар (Брөнстед Кислоталаре) яки электрон парны алырлык һәм ковалент бәйләнешне төзерлек кушылмалар (Льюис Кислоталаре). Көндәлек тормышта һәм техникада кислоталар дип гадәттә нәкъ Брөнстед кислоталары йөртәләр, алар су эремәләрендә H3O+ гидроксоний ионнары артыгын булдыра. Әлеге ионнар булуы сәбәпле кислоталар эремәләренең тәме әче була, индикаторларның төсләре үзгәрә һәм югары концентрациясендә кислота зыян китерә ала.
Кислоталарның водород хәрәкәтчән атомнары металл атомнарына алмаштырыла ала һәм тозларны булдыра, әлеге тозларда металл катионнары һәм кислота калдыгы бар.
Булат Имашев
Биографиясе
Булат (Тимербулат) Гобәйдулла улы Имашев 1908 елның 27 февралендә Ырынбур губернасы Бәләбәй өязе Азнай авылында туган. Атасы халык җырларын яраткан, дәртле биюче булган. Булатка атасыннан музыкаль сәләт кенә түгел, тәвәккәллек тә күчкән, 13 яшендә үзаллы тормыш башлый яшүсмер.
Кислоталар
Кислота төрләре
Формаль үзлекләре буенча кислоталар түбәндәгечә бүленә:
Адвайт Мат
Адвайт Мат яки Парамһанс Адвайт Мат ул Төньяк Һиндстанда пантһлар (өйрәнчекләр төркемнәре) кластеры. Ул Парамһанс Дьял Маһараҗ буларак мәгълүм Шри Свами Адвайтананд Маһараҗ (1846-1919) тарафыннан нигезләнгән булган. Ул рухи варисы итеп Свами Сварупананд Җи Маһараҗны (ул шулай ук Шри Нангли Ниваси Бһагван Җи буларак мәгълүм) игълан иткән. Свами Сварупананд Җи Маһараҗ остазының тәгълиматын дәгъва итү максаты белән 300-дән артык ашрам нигезләгән. Свами Сварупананд Җи Маһараҗ санньясага меңнән артык өйрәнчекне инициацияләгән. Аның күп өйрәнчекләре шул ук мәгълүматны дәгъва итү өчен рухи оешмалар нигезләүне дәвам иткәннәр. Шри Парамаһанс Дьял Җи тарафыннан нигезләнгән ашрамнар Кришна Дваралар дип аталган. Адвайт-Сваруп Ашрам, Парамһанс Сатьяртһи Дһам, Шри Анандпур Сатсанг Ашрам шулай ук аңа һәм Шри Парамһанс Адвайт Матка карый. Игълан ителгәнчә, алар килеп чыгышын 18-енче гасырда Тотапуридан дип уйлыйлар, ул шулай ук Рамакришнаның гурусы булган.
Булат Имашев
Биографиясе
1921-23 елларда Ырынбур башкорт педагогия техникумында укый, шул елларда Ырынбур татар драма театрында уйный.
Кислоталар
Кислота төрләре
HCN).
Булат Имашев
Биографиясе
1923 елда Уфа каласына килә. 1923-1926 елларда типографиядә хәреф җыючы булып эшли. Бер вакытта үзешчән артист булырга дә өлгерә. Ачык тышкы кыяфәтле иҗади егетне Шәһит Ходайбирдин, Даут Юлтый, Вәлиулла Мортазин артистлыкка укырга үгетли.
Кислоталар
Химик үзлекләре
мәсәлән:
Булат Имашев
Биографиясе
1926 елда Уфа театр техникумына укырга керә. Биредә Башкорт дәүләт академиягә драма театрының нигезен тәшкил итәчәк талант ияләре Арыслан Мөбәрәков, Зәйтүнә Бикбулатова, Вәли Галимов, Рим Сыртланов һәм башкалар белән бергә укый. Алар белән бергә күп кенә образлар иҗат итә һәм тиздән тамашачы сөюен яулый. Аның очкынлы күзләре, күркәм йөзе, кайнар темпераменты, туры гәүдәсе үзенә тарта. Мәкәрим Мәһәдиев белән Вәлиулла Мортазин-Иманский аның остазларына әйләнә, аңа төп рольләрне генә биреп калмыйлар, режиссер төркемендә эшләүне дә ышанып тапшыралар.
Тиктормас сәхнә остасының гомере 38 яшендә генә өзелә, Булат Имашев 1946 елда вафат була. Уфада җирләнгән.
Воргэ-Ират-Кы
Воргэ-Ират-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ират-Кы елгасының сул ярыннан 96 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 50 км.
Евгений Алексеев (1884)
Евгений Алексеев (2 февраль,1884 ел, Россия Империясе, Пермь губернасы,Верхотур өязе, Висимо-Уткинск волосте, Висимо-Уткинск завод бистәсе - 21 гыйнвар, 1972 ел ) - совет агрохимигы, БССР Фәннәр академиясе академигы (1940-72), БССР авыл хуҗалыгы фәннәре академиясе академигы (1957-72).
Биография
1884 елның 2 февралендә Пермь өлкәсенең Верхотур районының Висимо-Уткинск заводы бистәсендә туган (хәзерге Свердловск өлкәсе ).
Воргэ-Ират-Кы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Евгений Алексеев (1884)
Биография
1903 елда Казан укытучылар институтын һәм 1911 елда Петербург югары авыл хуҗалыгы курсларын тәмамлый (1911).
Воргэ-Ират-Кы
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Евгений Алексеев (1884)
Биография
1916 елдан 1928 елга кадәр үзе оештырган Новозыбковск авыл хуҗалыгы тәҗрибә станциясе директоры, һәм 1928-1930 елларда Горецкий  авыл хуҗалыгы институтының профессоры.
Хорджешть (коммуна)
Хорджешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Габдулла Бичурин
Габдулла Бичурин (Габдулла Хәлил улы Бичурин,, — , ) — хәрби эшлекле, генерал-майор (1964). 1959-1961 елларда ТАССР Дәүләт иминлеге комитеты рәисе урынбасары, 1961-1981 елларда рәисе. ТАССР ЮШ депутаты (1963-1985).
Межевая (Североуральск шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Евгений Алексеев (1884)
Биография
1930 елның 29 сентябрендә ОГПУ Коллегиясе  тарафыннан кулга алына һәм 1931 елның 23 июлендә  сөргенгә җибәрелә (58, 76 матдә буенча - контрреволюцион эшчәнлек). Евгений Алексеевны 5 елга Урта Азиягә җибәрәләр. "Совет җирендә чүп үләннәре чәчкән... » дип гаеплиләр.
Башка мәгълүматлар буенча, Вильямсның травополь системасын тәнкыйтьләгән өчен кулга алына, ләкин  танылган агрохимик Д. Н. Пряшников ярдәме белән 1932 елның 19 октябрендә СССР ОГПУ Коллегиясе карары белән реабилитацияләнә, җинаять составы булмау сәбәпле, эш туктатыла.
1972 елның 21 гыйнварында үлә.
Е.К. Алексеевның бер улы Ростислав - танылган конструктор.
Фәнни хезмәтләре
90га якын фәнни хезмәт һәм 12 монография авторы.
Иң зур басма хезмәтләре:
Эль-Кампильо (Вальядолид)
Эль-Кампильо — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кантон (Джорджия)
Кантон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кантон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шёнау-Берцдорф
Шёнау-Берцдорф (Schönau-Berzdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козлуҗа (Девэли)
Козлуҗа (Kozluca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новий Голимин
Новий Голимин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йолгөзлер (Малазгирт)
Йолгөзлер (Yolgözler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Малазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Дон-Боску (Минас-Жерайс)
Дон-Боску  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тимофей Кривов
Тимофей Кривов (Тимофей Степан улы Кривов,, — , ) — фирка эшлеклесе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Калининск районы
Калининск районы (Калининский район) — Сарытау өлкәсе керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Калининск шәһәре.
HD128843
HD128843 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Калининск районы
Тарих
Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Сарытау округы эчендә Баланда районы исеме астында оештырылган.
HD128843
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Калининск районы
Тарих
1934 елдан — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе.
Изола (Лоди)
Изола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Калининск районы
Тарих
1958 елда район бетерелгән Казачка районы, ә 1960 елда Свердлово районы территориясе кертелгән.
Изола (Лоди)
Географиясе
Изола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Калининск районы
Тарих
1962 елда район үзәгенә Калининск исеме бирелә, тиешенчә, район Калининск районы дип атала башлый.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (86%), украиннар (5,1%), әрмәннәр (1,6%).
Административ бүленеш
Калининск районы 1 шәһәр җирлеге һәм 12 авыл җирлеге керә.
Удюрма
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85,7%), чирмешләр (7,6%), чуашлар (3,8%), татарлар (2,9%).
Бенвиль-о-Соль
Бенвиль-о-Соль — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Олбани (Вайоминг)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мостек (Кече Польша воеводалыгы)
Мостек — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6472) Росема
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TL» саналган.
Лясны (Брэсцкий районы)
Лясны  (Лясны ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дон-Висозу
Дон-Висозу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сабир Күсәкев
Сабир Күсәкев (Сабир Мөхәммәтгалиев улы Күсәкев,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Брестов (Пряшив)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Зур Асес-Еган
Зур Асес-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Асес-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 93 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Перген-Тайак
Перген-Тайак — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(13716) Trevino
(13716) Trevino — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QJ40» саналган.
Дембовиця
Дембовиця — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бартошова
Бартошова — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дембовиця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бартошова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лядухэй-Яха
Лядухэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яхады-Яха елгасының уң ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хория (коммуна, Констанца)
Хория — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Стамора-Джермане
Стамора-Джермане — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Чуркины
Чуркины (Чуркины) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Шёнбах (Саксония)
Шёнбах (Schönbach) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энсинас-де-Эсгева
Энсинас-де-Эсгева — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Козлуҗа (Измит)
Козлуҗа (Kozluca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Траффорд (Алабама)
Траффорд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альберт Шаһиев
Биографиясе
Альберт Хызыр улы Шаһиев (шулай ук Хазар улы Шәһиев формасы да кулланыла) 1959 елның 14 августында Ишембай шәһәрендә туган.
1977 елдан алып Ишембайның төрле предприятиеләрендә һәм учреждениеләрендә эшли.