cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каппель-Брук
Каппель-Брук (Cappelle-en-Pévèle) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Гранд-Сент кантонына карый.
Турка (Люблинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
.pt
.pt — Португалиянең югары дәрәҗәле милли домены.
Маннерс (ай кратеры)
Маннерс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 15,05 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Рассел Маннерс (1800—1870) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Равний Дол (Иванчна Гориця)
Равний Дол  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пясечно (Липновский повяты)
Пясечно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
.pw
.pw — Палауның югары дәрәҗәле милли домены.
Парау
Парау (Боровка) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (97,1%), урыслар (2,9%).
Салиньяк-де-Мирамбо
Салиньяк-де-Мирамбо — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Минишев
Минишев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19243) Bunting
(19243) Bunting — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 10 февралендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CD9» саналган.
Куртлу (Боябат)
Куртлу (Kurtlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Трудовец
Трудовец — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гожеешть
Гожеешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шаршни
Шаршни (Шаршні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пынарбашы (Рейһанлы)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
.py
.py — Парагвайның югары дәрәҗәле милли домены.
Разъезд N5
Разъезд N5 (Разъезд N5) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), башкортлар (23%).
Мөхәммәт Заһир Шаһ
Мөхәммәт Заһир Шаһ, محمد ظاهر شاه (1914 елның 15 октябре, Кабул — 2007 елның 23 июле, шунда ук) — 1933-1973 елларда Әфганстан патшасы (короле).
Тәрҗемәи хәле
1914 елның 15 октябрендә Кабулда туган. Әфганстан короле Мөхәммәт Надир Шаһның (1883-1933) улы. Дөньяви һәм хәрби белемне Кабулның «Хәбибия» һәм «Истиклял» лицейларында (1920-1924), Франциядә Жансон-де-Сайи лицеенда (1924-1930), Кабулда хәрби укуханәдә (1931) алган. Туган теленнән башка, фарсы, инглиз, француз, итальян телләрен камил белә.
1932 елда Әфганстан саклану министры урынбасары, 1933 елда Әфганстан мәгариф министры. Әтисе Мөхәммәт Надир Шаһның үлеменнән соң, 1933 елда 19 яшендә тәхеткә утыра. Ул 40 ел хакимлек иткән чорны «Әфганстанның алтын гасыры» дип атыйлар. Ил белән идарә иткән чорда җәелдерүгә, автомобиль юллары төзүгә җитди игътибар бирә. Хатын-кызларга дөньяви белем алырга рөхсәт ителә.
1973 елның 17 июлендә, корольнең Италиядә булуыннан файдаланып, генерал-лейтенант Мөхәммәт Даут Хан җитәкләгән дәүләт түнтәрелеше нәтиҗәсендә, ил республика дип игълан ителә. 1973 елның 12 августында тәхеттән ваз кичеп, Италиядә мөһәҗирлектә калырга мәҗбүр була.
2002 елның апрелендә Кабулга кайта. Хәмит Карзайга вакытлы хөкүмәт  төзүдә, 2004 елда Әфганстан президенты булып сайлануда ярдәм итә. 2004 елда Әфганстанның Бөек җыелышы (Лойя җирга) Заһир Шаһка «милләт атасы» титулы бирә.
2005 елда, сәламәтлеге какшау сәбәпле, сәясәттән читләшә. 2007 елның 23 июлендә Кабулда вафат була.
NGC 856
NGC 856 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Марион (Массачусетс)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Арользен
Бад-Арользен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Тирнау (Штирия)
Тирнау  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гөлҗигыз (Пасинлер)
Гөлҗигыз (Gölciğez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Себека (Миннесота)
Себека  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Себека шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёне-Камедульске
Зелёне-Камедульске — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пясечно (Семполенский повяты)
Пясечно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4865) Sor
(4865) Sor — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 18 октябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 UJ» саналган.
Котоврас чокыры
Котоврас чокыры, Тихая Лощина — шул исемдәге чокырда сезонлы рәвештә пәйда була торган су агымы, Хопер елгасы бассейнында урнашкан. Сарытау өлкәсенең Балашов районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Исемсез күл янында урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күрдәмиш
Күрдәмиш (Kürdəmiş ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Отри-ле-Шатель
Отри-ле-Шатель — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Каппель-ла-Гранд
Каппель-ла-Гранд (Cappelle-la-Grande) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кудкерк-Бранш кантонына карый.
.re
.re — Реюньонның югары дәрәҗәле милли домены.
Равний Дол (Содражиця)
Равний Дол  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
.rs
.rs — Сербиянең югары дәрәҗәле милли домены.
Турка (Холмский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Суяб
Суяб яки Ордукент (碎葉 Суйе борынгы Кытай әйтелеше Suo-[Suai-] iap ) — Бөек ефәк юлында Чуй үзәнендә иртә урта гасыр шәһәре. Шәһәрнең хәрабәләре Токмактан (Кыргызстан) 6 км га көньяк-көнбатышта Ак-Бешим авылы янында хәрабәләр белән тәңгәл китерелә. V—VI гасырларда Ефәк юлында Согд сәүдәгәрләренең иң көнчыгыш яшәү урыны буларак барлыкка килгән. Суяб V—VI гасырларда — Чу елгасының Иран телле атамасы. 629 елда аңа Сюаньцзан килгән һәм аның тасвирламасын ясаган. Ул аеруча тары һәм йөзем үстерү өчен алкышлы булган җир муллылыгын билгеләп үткән. Шул вакытта согдияле сәүдәгәрләр төркиләрнең каганына салым түләгәннәр. Көнбатыш-төрки каганаты аерылуы белән Суяб аның башкаласы була. Җәйгә каган Талас үзәнендә Невакетта ставкасына барган. Төркиләр дәүләтнең иминлеген тәэмин иткәннәр, ә согдиялеләр - аның икътисади муллылыгын.
648—719 елларда Суяб Тан империясенең иң көнбатыш кальгаларының берсе булып хезмәт иткән. 647 елда Кытай чыганакларында «Дүрт гарнизон» — Тан империясенең Азиядә төп терәк пунктларының берсе турында искә алу була, алар арасында Суйе да искә алына. . Кытайларга рәхмәтле төп дин булып Буддачылык була, моңа кадәр ул несторианлык һәм зәрдөштлек белән бергә булган. Суябта Кыргызстан территориясендә иң борынгы христиан һәйкәленең эзләре табылган булган — ул VII—VIII гасыр кечкенә несториан чиркәве. . Суябта шулай ук манихейлык та таралган булган. Сун вакытына караган Кытай чыганакларына буенча, нәкъ менә Суябта, гарнизон офицер гаиләсендә бөек кытай шагыйре Ли Бо туган булган.
719 елдан соң Суяб кытайлар тарафыннан алар белән шурадаш тюргешлар хөкеменә бирелгән булган. Гасыр уртасы кытай-тибет сугышлары вакытында монда янә тан гарнизоны тора башлаган. 766 елдан соң Суяб карлуклар кулына күчкән.
Суяб аша VIII гасырда узган Кытай сәяхәтчесе Ду Хуань аны хәрабәләрдә тапкан, гәрчә Буддачылык монастыре әле эшләгән булган. Кытайларның 787 елда көнчыгышка китүеннән соң шәһәр турында мәгълүмат аз. «Худуд әл-аләм» трактатында ул 20 мең халкы булган шәһәр буларак исеме китерелгән.
Суяб Баласагун төзелеше белән бәйле рәвештә XI гасырда тәмам ташланган булган. XIX гасыр ахырында Василий Владимир улы Бартольд Ак-Бешим янында аның хәрабәләрен ялгыш Баласагун хәрабәләре дип белгән. Суябның археологик зонасы 30 гектар алып тора. Казу эшләре Суябта күпсанлы Христианлык, Буддачылык культ корылмалары булуы турында шәһадәт булып тора.
(19244) 1994 CX12
(19244) 1994 CX12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 7 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CX12» саналган.
Мйонжа
Мйонжа — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мануэль (ай кратеры)
Мануэль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 0,57 км булган кратер.
Пожарское (Диңгез буе крае)
Пожарское (Пожарское) — Диңгез буе краеның Пожарский районында урнашкан авыл.
Шастаки (Смаргонский районы)
Шастаки  (Шастакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Пожарское (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (7%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,76%.
Туден
Туден — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шастаки (Смаргонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сосновка (Бакалы районы)
Сосновка — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452651, — 80207807003.
Мануэль (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Испан исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Manuel (crater) Manuel (lunar crater)
Маршфилд (Массачусетс)
Маршфилд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сәрия Сабурская
Биография
Сәрия Харис кызы Сабурская 1956 нчы елның 27 нче сентябрендә Татарстан республикасы Зеленодол (Яшел Үзән) шәһәрендә туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, хезмәт юлын Горький исемендәге заводта башлый. Аннары мәктәптә пионервожатый, тәрбияче, укытучы була.1982 нче елда комсомолның шәһәр комитетында укучы яшьләр белән эшләү бүлеген җитәкли. 1988-1993 нче елларда Зеленодол районы Мәгариф бүлеге җитәкчесе. Алга таба Сәрия Харис кызы Зеленодол шәһәр һәм районыадминистрация башлыгының социаль һәм милли мәсьәләләр буенча урынбасары була. Үзен югары дәрәҗәдәге белгеч итеп таныту, эшенә җаваплы карашта булу нәтиҗәсендә аны Татарстан Республикасы министрлар кабинеты аппараты җитәкчесе итеп билгелиләр. Ул анда социаль үсеш системасын җитәкли. 2010 нчы елдан башлап Татарстан республикасында кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкил итеп билгеләнә. Җаваплы һәм авыр эшенә карамастан, Сәрия Харис кызы фәнни эш белән шөгыльләнергә, гаиләсен кайгыртырга да вакыт таба. Буш вакытларында чәчәкләр үстерергә, йөзү белән шөгыльләнергә һәм театрга йөрергә ярата.
Талантлы, киң эрудицияле булуы нәтиҗәсендә, үзенең күпьяклы эшендәюгары профессиналь һәм фәнни уңышларга ирешә.
Гражданнарның мөрәҗәгате һәм гаризалары белән эшләгәндә, Сәрия Харис кызы конституциядә каралган кеше хокукларын истә тотып эш итә.
Халык тарафыннан мөрәҗәгать итүләр елдан ел арта. 2013 нче елда алар 3000 булса, 2018 нче елда бу сан 3700гә җиткән. Кешеләрне төрле мәсьәләләр борчый: хезмәт өлкәсендә булган хокукларны бозу, хезмәт хакын вакытында түләмәү, эш урынындагы бәхетсезлек очраклары, эшкә урнашудагы авырлыклар, яшәү өчен яраксыз булган йортлардан кешеләрне яңа торакларга күчерүдәге кыенлыклар, тиешле медицина ярдәме ала алмау, инвалидларның тормыш шартларын яхшырту һәм эшкә урнаштыру, армия сафларында хезмәт итүчеләрнең эш урыннарын саклау һ.б. Бу мәрәҗәгатьләрнең берсе дә Сәрия Харис кызы һәм аның хезмәттәшләренең игътибарыннан читтә калмый.
Татарстаннан армия хезмәтенә чакырылган яшь егетләрнең язмышы белән дә даими рәвештә кызыксынып тора.Аларны хезмәт итү урынына озатып бара, андагы яшәү һәм хезмәт итү шартлары белән таныша. “Егетләребезнең ныгып, өйгә исән – сау кайтулары безнең өчен бик тә мөһим”,- ди ул.
Ирләр генә түгел, хатын – кыз да киң белемле профессионал, кеше хәленә керә белү һәм яхшылыкка омтылу сыйфатларына ия булганда, ышанычлы яклаучы була ала. Бу сүзләр тулысынча Сәрия Харис кызы Сабурскаяга туры килә.
Зур Лукинская
Зур Лукинская (Большая Лукинская) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Блу-Гилл (сан алу урыны, Мэн)
Блу-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Бад-Вильдунген
Бад-Вильдунген — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лебяжка (Самара кушылдыгы)
Лебяжка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Самара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай-Хот-Юган
Ай-Хот-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ун-Хульненг-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пяски (Грудзёндзький повяты)
Пяски  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлҗүгыз (Үнье)
Гөлҗүгыз (Gölcüğez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тифграбен
Тифграбен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 857
NGC 857 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(19245) 1994 EL2
(19245) 1994 EL2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 8 мартында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EL2» саналган.
Карнен
Карнен (Carnin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аннёллен кантонына карый.
Салиньяк-сюр-Шарант
Салиньяк-сюр-Шарант — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гойдешть
Гойдешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёне-Крулевске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Могутовски
Могутовский (Могутовский) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Равник (Блоке)
Равник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турковичи (Люблин воеводалыгы)
Турковичи  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Могутовски
Халык
Халык саны динамикасы:
Турковичи (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Могутовски
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
(3864) Søren
(3864) Søren — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 6 декабрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 XF» саналган.
Пынарбашы (Гөксун)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD237040
HD237040 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Седан (Миннесота)
Седан  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Седан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Казтелето Палацо (Бреша)
Казчина Казтелето Палацо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Казтелето Палацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Манцини (ай кратеры)
Манцини - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 95,97 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Карло Антонио Манцини (1599—1677) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Отрюи-сюр-Жуин
Отрюи-сюр-Жуин — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Рябиновка (Балахтон кушылдыгы)
Рябиновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Балахтон елгасының уң ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пяски (Иновроцлавский повяты)
Пяски  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шастаки (Шчучынский районы)
Шастаки  (Шастакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Күрдшабан
Күрдшабан (Kürdşaban ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Тишен
Тишен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Stalin repressiäläre
Stalin repressiäläre - İosif Stalin idärä itkän çorda (1929-1953) SSRBda ütkärelgän mass-küläm säyäsi repressiälär.
Säyäsi (inqıylabqa qarşı) cinäyätlär öçen ülemgä xökem itelgän yäki irektän maxrüm itelgän, sörgengä cibärelgän qorbannar sanı milionnar belän sanala.
Stalin repressiäläre SSRB cämğiätenä zur demografik zıyan kitergän.
1937-1938 yıllarda uzğan iñ kisken mass-küläm repressiälär çorı - Zur terror dip atala.
Stalin repressiäläre ğälämdäge Konstitutsiäne bozğan, mäsälän mäxkämädän tış organnarnı buldıru SSRB Konstitutsiäsenä qarşı bulğan.
SSRB arxivların açu näticäsendä küp ülemgä xökem itü qararların Stalin üze imzalağan dip açıqlanğan.
Açılğan dokumentlarğa qarağanda Stalin üze säyäsi repressiälärne oyıştırğan.
Repressiälängän tatarlar
Stalin repressiälärenä astına küp kenä kürenekle tatar şäxesläre elägä.
Хвырчил
Хвырчил — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бригадировка (Сембер өлкәсе)
Бригадировка (Бригадировка) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Маттапойзетт (Массачусетс)
Маттапойзетт  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бригадировка (Сембер өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83,8%), чуашлар (5,6%), украиннар (3,2%), татарлар (2,8%).
Маттапойзетт (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мйонсково (Лещинский повяты)
Мйонсково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19246) 1994 EL7
(19246) 1994 EL7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 14 мартында М. Хирасава, С. Судзуки тарафыннан Нюкаса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EL7» саналган.
Бад-Зальцшлирф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балкан ярымутравы
Балкан ярымутравы (словен. Balkanski polotok, хорв. Balkanski poluotok, босн. Balkansko poluostrvo, серб. Балканско полуострво, рум. Peninsula Balcanică, болг. һәм макед. Балкански полуостров, алб. Gadishulli Ballkanik, грекча Βαλκανική χερσόνησος, төр. Balkan Yarımadası, лат. Paeninsula Balcanica) — Европаның көньяк-көнчыгышында урнашкан ярымутрау. Мәйданы — якынча 505 мең км ². Урта, Әдрән, Ионик, Мәрмәр, Эгей һәм Кара диңгезләр сулары белән юыла.
Балкан ярымутравында өлешчә яки тулысынча әлеге дәүләтләр урнашалар:
NGC 858
NGC 858 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Башаровка
Башаровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Узьма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(2682) Soromundi
(2682) Soromundi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MF4» саналган.
Зельва (Сейненский повяты)
Зельва  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тау
thumb|[[Иранда урнашкан Демавенд тавы]] Тау́ (таулар) — тигезлек өстендә меңгән рельефның уңай формасы.
Góra
Ай-Хул-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Карньер
Карньер (Carnières) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кодри кантонына карый.
Равник (Шентруперт)
Равник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пястово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Пястово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлҗүк (Арсин)
Гөлҗүк (Gölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Арсин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Саль-сюр-Мер
Саль-сюр-Мер — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Турколувка
Турколувка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маральди (ай кратеры)
Маральди - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 39,62 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джованни Доменико Маральди (1709—1788) хөрмәтенә бирелә.
Тышкы сылтамалар
Maraldi (crater)
Су анасы (фильм)
«Водяная» (Су анасы) — фэнтези жанрында төшерелгән фильм (халык мифларына һәм әкиятләренә нигезләнеп, хәзерге заман таләпләренә туры китереп эшләнгән әсәр).
Төшерү барышы
Советлар заманында Татарстан автоном республика булганга күрә, үзебезнең кино төшерү студиясе ачу рөхсәт ителми. 20 нче гасырның 90 нчы еллар башында гына үзгәреш җилләре исә башлый. Тик кино өчен профессиональ кадрлар әзерләүдә кыенлыклар туа. Шулай да һәвәскәр кино төшерү белән шөгыльләнә башлыйлар. Кыска метражлы фильмнар экранга чыга. Беренче татар киносы “Булат – Батыр” була. Аннары “Бибинур”, “Өч аяклы ат”, “Ак чәчәкләр” һәм башка фильмнар дөнья күрә.
Халык татар фильмнарын, милли кино күрергә тели. Кино сәнгате безне әдәбият белән якынайтучы да булып тора. Шуңа күрә татар киносының булуы бик тә мөһим.
(19247) 1994 LO1
(19247) 1994 LO1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 2 июнендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 LO1» саналган.
Су анасы (фильм)
Төшерү барышы
Су анасы татар әкиятләрендә төрлечә сурәтләнә: әле алтын сары чәчле матур кыз, әле кешеләргә начарлыклар эшләүче явыз куркыныч зат. Алексей Барыкин иҗат иткән фильмда аның икенче төрлесе сурәтләнә.
Яшел Үзән җирлегендә яшәүчеләр өчен әлеге фильмны төшерү шатлыклы зур вакыйга булып тора. Беренчедән, фильм безнең якташыбыз хезмәтләренә таянып безнең район җирлегендә төшерелгән(күңелгә якын таныш урыннар), икенчедән, үзебезнең татар мәдәнияте белән бәйле әкиятләрдән тора. Әлегә кадәр мондый картинаның булганы юк иде. Вампирлар, вурдалаклар, гномнар, трольләр инде барыбызны да туйдыра башлады. Ә менә бу татар эпосы – яңалык.
Фильмда спецэффектлар оста кулланылган, шуңа күрә урыны – урыны белән бик куркыныч күренешләр дә бар: бик тә куркыныч кыяфәтле убырлы су өстеннән йөри, күл өстеннән оча, кинәт кенә юкка чыга...
Фильмда урыны белән татар сөйләмен дә ишетергә мөмкин. Бу татар теленә кызыксыну, хөрмәт һәм мәхәббәт тәрбияләү чарасы булып тора.
Фильм зур экраннарга күптән түгел генә чыкса да, тамашачы аны инде яратып өлгерде. Бу фильм балаларга гына түгел, гаилә белән карау өчен дә кызыклы.
Кыскача сюжеты
Мәскәү шәһәреннән авылга әнисе белән ике яшүсмер бала кунакка кайта. Әниләренең авылга ун еллап кайтканы юк, чөнки энесе белән ачуланышлы. Әтисе вафатыннан соң ул авылга кайтырга була. Балаларның авылны беренче күрүләре, татар телен дә беренче тапкыр ишетүләре. Беренче төнне үк сәер хәлләр башлана. Тавышка уянган балалар әниләре бүлмәсендә күзләре янып торган кточкыч затны күрәләр, аннары әниләре юкка чыга. Алга таба, бернәрсәдән дә курыкмыйча (замана балалары), алар авылның аксакалы һәм төрле әкиятләрнең игелекле геройлары ярдәме белән әниләрен явыз зат тоткынлыгыннан коткаралар.
Тобадилль
Тобадилль — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гойла
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шастаковцы
Шастаковцы (Шастакоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сейкред-Гарт (Миннесота)
Сейкред-Гарт  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сейкред-Гарт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хабаровы
Хабаровы (Хабаровы) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Панн (Луаре)
Панн — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Хераково
Хераково — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртоглу (Дэлиҗе)
Куртоглу (Kurtoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Мйонсково (Сьредский повяты)
Мйонсково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Балыклы (Бакалы районы)
Почта индексы — 452651, ОКАТО коды — 80207807004.
Пынарбашы (Нурһак)
Пынарбашы (Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Нурһак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маунт-Вашингтон (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моховички
Моховички (Моховички) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Брансвик (сан алу урыны, Мэн)
Брансвик  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брансвик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равница (Нова Горица)
Равница  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Зоден (Таунус)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пястошин
Пястошин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гөлҗүк (Ула)
Гөлҗүк (Gölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пястошин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарабаглар (Гөйчай)
Гарабаглар  (Qarabağlar ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
HD23715
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Турно (Люблин воеводалыгы)
Турно  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчина Казтелето Сера (Бреша)
Казчина Казтелето Сера — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Казтелето Сера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 859
NGC 859 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(19248) 1994 PT
(19248) 1994 PT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 14 августында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PT» саналган.
Вергас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4255) Spacewatch
(4255) Spacewatch — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Шасцилы
Шасцилы (Шасцілы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Картиньи
Картиньи (Cartignies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Тобай
Тобай — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гойоаса
Гойоаса — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зибурти
Зибурти — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рабиново
Рабиново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Әдәбият
Рабіново
Пойма
Пойма (Пойма) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Курлан
Курлан (Курлан) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан бистә.
Сент-Бонифашис (Миннесота)
Тарихы
Сент-Бонифашис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сель (Шаранта-Маритим)
Сель — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Храбырско
Храбырско — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равниця (Радовлиця)
Равниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солдатка (Самара кушылдыгы)
Солдатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Самара елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бад-Зоден-Аллендорф
Бад-Зоден-Аллендорф — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19249) 1994 PO25
(19249) 1994 PO25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PO25» саналган.
Гөлҗүк (Һилван)
Гөлҗүк (Gölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һилван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD237421
HD237421 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тойфенбах
Тойфенбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Туробин
Туробин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Виноградов (1882)
Виноградов Владимир Никитич (12 март (24 март) 1882 ел, Елец — 29 июль 1964 ел, Мәскәү) — галим-терапевт, кардиолог. ССРБ Медицина фәннәре академиясе академигы (1944), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1940), Социалистик Хезмәт Герое (1957). Иосиф Сталинны дәвалаучы табиб.
Биографиясе
Владимир Никитич Виноградов тимер юл хезмәткәре гаиләсендә туган. Башта кала реаль училищесын, аннары — Беренче Харьков гимназиясен тәмамлый.
1907 елда Мәскәү университетының медицина факультетын тәмамлый. 3-нче курс студенты булганда, үз теләге белән фельдшер булып рус-япон сугышына китә; күрсәткән батырлыгы өчен 4-нче дәрәҗә Георгий тәресе белән бүләкләнә.
Ординатор, аннары факультет терапиясе кафедрасында ассистент.
1929-1931 елларда 1нче Мәскәү медицина институтының пропедевтик терапия кафедрасы мөдире була.
1935-1942 елларда — 2-нче Мәскәү медицина институтының факультет терапиясе кафедрасы мөдире. 1943 елның 1 гыйнварыннан 1-нче Мәскәү медицина институтының факультет терапиясе кафедрасы мөдире. Клиникада аның җитәкчелегендә кардиоревматология кабинеты (1958), СССР Медицина фәннәре академиясенең электрофизиология лабораториясе (1946), миокард инфаркты белән авыручыларны дәвалау өчен илдә тәүге  махсус бүлекчә, (1961), йөрәк-кан тамыры системасын функциональ диагностикалау кабинеты (1964) оештырыла; гастроскопия, бронхоскопия, электрокимография,  радиоизотоплы диагностикалау, йөрәкне катетерлау, векторэлектрокардиография клиник практикага  кертелә.
1952 елның ноябрендә табиблар эше буенча кулга алына, 1953 елның 4 апреленә кадәр төрмәдә була. А. А. Ждановны үтерүдә, америка разведкасына шымчылык итүдә һәм башка җинаятьләрдә гаепләнә.
Иң эшлекле терапевтик конференцияләр һәм съездлар оештыручыларның берсе була; Бөтен Союз терапевтик җәмгыяте (1949-1964) һәм Мәскәү терапевтик җәмгыяте рәисе (1945-1953, 1957-1964),              «Терапевтический архив» журналы редакторы була (1943-1964).
1934 елдан СССР сәламәтлек саклау министрлыгы консультанты, 1943 елдан — Кремль Дәвалау-санитар идарәлегенең баш терапевты була. 1940-елларда совет лидерларының һәм шәхсән Сталинның дәвалаучы табибы була.
Мәскәүдә Новодевичье зыяратында җирләнгән (3 урын).
Фәнни эшчәнлеге
Төп хезмәтләре яман шешне, бөер һәм үпкә туберкулезын иртә диагностикалауга, эчке авырулар клиникасында сепсис проблемасына, аш сеңдерү органнары чирләренә багышланган. 1925 елда «Изменения почек при туберкулёзе лёгких» темасына докторлык диссертациясе яклый.
Гаиләсе
Беренче хатыны — Виноградова (кыз фамилиясе Гонтарева) Мария Викторовна (1888-1952). Бу никахтан уллары:
Икенче хатыны — Виноградова (кыз фамилиясе Делос) Ольга Федоровна (1903-1995).
Хәтер
— 1964 елда И. М. Сеченов исемендәге Мәскәү медицина институтының факультет терапевтик клиникасына В.Н.Виноградов исеме бирелә.
Машпи (Массачусетс)
Машпи  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 860
NGC 860 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Машпи (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.