cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Җәфәр Җаббарлы
Әдәбият һәм театр
Җаббарлы кечкенәдән шигырьләр яза башлый. Соңгы мәгълүматларга караганда, аның башлангыч шигырьләренең берсе 1911 елда Азәрбайҗанның «Хагигат һәм Афкар» газетасында басылып чыккан. Алдагы елларда ул егермедән артык пьеса, шулай ук шигырьләр, очерклар, хикәяләр һәм мәкаләләр яза. Аның хезмәтенә 1920 еллар советлаштыруы, коммунизм һәм тигез хокуклылык, хезмәт, мәгариф, интернационализм идеяләрен пропагандалау, хатын-кызлар бәйсезлеге, мәдәни үзгәрешләр һ. б. йогынты ясый. Җаббарлы азәрбайҗан җәмгыятенең өстенлекле булмаган катламнарына Европа театры һәм драматургия традицияләрен җиткерә. 1925—1926 елларда Азәрбайҗанның дәүләт драма театрында азәрбайҗан теленә тәрҗемә ителгән һәм куелган «Гамлет» (Уильям Шекспир) аның зур өлеш керткән хезмәтләренең берсе. Тамашалар вакытында Җәфәр Җаббарлы спектакль турында кешеләрнең фикерен белү өчен зал буйлап йөргән. «Ут кәләше» әсәре аның бик күп хезмәт куйган әсәре. Бер монолог өстендә генә дә ул өч көн эшләгән. Чадра төшерү кампаниясе вакытында ул «Севиль» әсәрен язган. Чадрада килгән күп кенә хатын-кызлар тамаша тәмамланганнан соң өйләренә аннан башка кайтып киткәннәр.
1934 елда Совет язучыларының беренче съезды эшендә катнаша, анда ССРБ Язучылар берлеге идарәсенә сайлана.
Кино
Җәфәр Җаббарлы Азәрбайҗанның киносценаристлар мәктәбенә нигез салучы булып санала. Аның ике пьесасы — «Севиль» һәм «Алмаз» пьесалары буенча 1929 һәм 1936 елларда фильмнар төшерелә. Ике фильмның да нигезендә хатын-кызлар хокуклары өчен көрәш һәм традицион гендер тигезсезлеген бозу темасы ята.
Хәтер
Җаббарлы исеме бирелә:
Удемон (Мёрт һәм Мозель)
Удемон (CUN) (Houdemont) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,62 км².
Рәшад Азизли
Рәшад Фаик улы Азизли (Əzizli Rəşad Faiq oğlu; 1994 елның 1 гыйнвары, Бакы, Азәрбайҗан) — Азәрбайҗан футболчысы, «Кешлә» клубы капкачысы.
Тормыш юлы
Рәшад Азизов 1994 елның 1 гыйнварында Азәрбайҗан башкаласы Бакы шәһәрендә туа. Тумышы белән Масаллы шәһәреннән. 2010 елның 5 февралендә яңа шәхес таныклыгы алып, фамилиясен Азизли буларак алыштыра.
Футбол белән 12 яшьтән шөгыльләнә башлый. Беренче остазы — футбол белгече Адил Мәхмүтов. Алга таба Бакының «Нефтчи» клубында Ислам Кәримов һәм әтисе Фаик Азизов җитәкчелегендә шөгыльләнә, ә Бакының «Интер» клубында Роман Джафаров, ә 2009 елдан Эльшад Әхмәдов аның остазлары булалар. Закаталының «Симург» командасы составында капкачыларның тренеры Эмиль Балаев җитәкчелегендә эшли.
Клуб карьерасы
2011 елда Рәшад Азизли Бакының «Нефтчи» командасы белән өч еллык контрактка кул куя, аннан 2013 елның июлендә аренда хокукында Азәрбайҗанның «Симург» премьер-лигасы клубына, Закаталы шәһәренең «Симург» клубына күчә. Закаталы клубы белән контрактка бер елга кул куелган. Клубта 94 нче номер астында чыгыш ясый.
УЕФА Европа лигасы
«Нефтчи» футбол клубы уенчысы буларак, Азизли 2012/13 еллар сезонында УЕФА Европа лигасының төркем этабында катнашу өчен «Нефтчи»ның УЕФАга тапшырган гариза кәгазенә эләгә.
17 яшькә кадәр
Азәрбайҗанның 17 яшькә кадәрге яшүсмерләр җыелма командасы өчен дебют матчы 2010 елның 22 октябрендә Португалия һәм Азәрбайҗан җыелма командалары арасында 17 яшькә кадәрге яшүсмерләр арасында Европа чемпионатының сайлап алу матчында була.
Сарразак (Ло)
Сарразак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Рәшад Азизли
19 яшькә кадәр
Азәрбайҗанның 19 яшькә кадәр яшүсмерләр җыелма командасын яклый.
Яшьләр командасы
2013 елның мартында Азизли Азәрбайҗанның яшьләр җыелма командасы составына 15 мартта башланган 13 көнлек укыту-күнегүләр җыеннарын уздыру өчен чакырыла, аның кысаларында җыелма команда өч иптәшләрчә матч үткәрә.
2-4 сентябрьдә Бакыда һәм 5-9 сентябрьдә Тель-Авивта узган укыту-күнегүләр җыеннарында катнаша.
Милли җыелма команда
2012 елның декабрендә Рәшад Азизли милли команданың селекция җыеннарына чакырыла, команданың баш тренеры Берти Фогтс була.
(16334) 4278 T-2
(16334) 4278 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4278 T-2» саналган.
Ставки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Ставки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Жозе-ду-Гоябал
Сан-Жозе-ду-Гоябал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Куршавка
Куршавка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Карачай-Чиркәс Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Суркуль елгасының уң ярына тамагыннан 96 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Волково (Чиләбе өлкәсе)
Волково (Волково) — Чиләбе өлкәсенең Әшә районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (20%), татарлар (32%), башкортлар (44%).
Борон (Калифорния)
Борон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Борон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8848) 1990 VK1
(8848) 1990 VK1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 12 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VK1» саналган.
Сен-Виктор-де-Бютон
Сен-Виктор-де-Бютон — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Козел-Ил
Козел-Ил — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Фёдоровка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Янова-Гура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хулуба
Хулуба — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казарата (Реҗо Эмилия)
Казарата — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казарата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Меҗидие (Измит)
Меҗидие (Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильбургштеттен
Вильбургштеттен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарноцин (Минский повяты)
Чарноцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вьяна
Вьяна — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карапынар (Гөкчебей)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Гөкчебей илчесенә караган бер авыл (köy).
(16335) 5058 T-2
(16335) 5058 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5058 T-2» саналган.
HD177268
HD177268 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кисәк Каен
Кисәк Каен — Башкортстанның Яңавыл районындагы авыл, авыл җирлеге үзәге.
Демография
Кисәк Каен авылы халкы соңгы сан алу вакытында тулысынча диярлек (80%) башкорт дип язылган.
Икътисад һәм социаль тармак
СПК "Ленин юлы" атлы хуҗалык бар (теплицалар, 3 га), "Нефтекамский" теплицалар комбинаты (7 га – дан елына 500 тонна кыяр, 200 тонна бадырҗан алына)
Кабановщина
Кабановщина (Кабановщина) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Медынка
Медынка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Суходрев елгасының уң ярыннан 7,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эммили де Форест
ЭммилиШарлотта-Виктория де Форест (Emmelie Charlotte-Victoria de Forest; 28 февраль 1993, Раннерс, Дания) 🇩🇰  җырчысы, «Only Teardrops» композициясе белән «Евровидение 2013» җыр бәйгесе  җиңүчесе
Тормыш юлы
Эммили де Форест швед һәм данияле хатын гаиләсендә дөньяга килә. 9 яшендә үк инде ул кәмит хорында җырлап йөри, ә 14 яшендә инде ул Шотландия җырчысы Фрейзером Нилом белән хезмәтәшлек итә башлый. Эмили ул җырчы белән бик күп концертларда һәм фестивальләрдә катнаша. 2011 елда Эммели де Форест Копенһаген күчеп китә, шунда укуында дәвам иттерә.
Сылтамалар
Эммили де Форест «Евровидение 2013» җыр бәйгесе җиңүчеләре «Евровидение 2013» җыр бәйгесе катнашучылар
Непалда ислам
Непалда ислам (इस्लाम मा नेपाल) — Непал территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Непал халкының (29 млн 136 мең кеше) 4,20 % ы (1 млн 293 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Непалда ислам һинд дине һәм буддачылыктан кала өченче урындагы дин. Ислам күбесенчә илнең көньяк, Һиндстан белән чиктәш районнарында таралган.
Тарих
Ислам дине Непалда XV гасыр ахырыннан, король (रत्न मल्ल, Ratna Malla) хакимлеге чорыннан билгеле. Ул Кәшмир мөселман сәүдәгәрләрен Катмандуга чакырган беренче Непал патшасы булган. 1524 елда Кәшмир сәүдәгәрләре биредә беренче мәчеткә (Кәшмир тәкыясе) нигез салган. Көнбатыш Непал (Чаубиси) раджасы Әфганстан һәм Һиндстан мөселманнарын непал гаскәриләрен утлы корал белән эш итәргә өйрәтү өчен чакыра. Күп санлы Непал кенәзлекләрен бер дәүләткә берләштергәннән соң, Непал короле (Prithvi Narayan Shah, 1723—1775) шулай ук мөселман сәүдәгәрләрен үз гаиләләре белән яшәргә чакыра, мәчет төзергә рөхсәт бирә. Сәүдәдән тыш, Әфганстан һәм Һиндстан мөселманнары утлы корал, патроннар җитештерү һәм кануннар чыгару буенча белгеч булган. Фарсы һәм гарәп телләрен белүче башка мөселманнар халыкара дипломатиядә файдалы булган.
1858 елда җиңелгәннән һәм британнар Дәһли мәчетен туптан атып җимерткәч, британнар эзәрлекләвеннән качып, күп санлы Һиндстан мөселманнары Непалда сыену урыны таба. Ислам динен Непалның көньяк районнарына күчеп урнашкан Һиндстан мөселманнары ныклап урнаштыра.
1959 елда Кытай коммунистлары Тибетны яулап алганнан соң, Тибет мөселманнары Непалга качкан. Телләре һәм киемнәре белән Тибет мөселманнары Тибет буддачыларыннан аерылмый. Бүгенге көндә Непалдагы Тибет мөселманнары Кытайда эшләнгән куллану товарлары белән сәүдә итү белән шөгыльләнә. Тибет мөселманнары Непалның башка мөселманнарыннан баерак.
Непал мөселманнары элеккечә үк чик аша Һиндстанның Уттар-Прадеш (дин тотучыларның 19,26 % ы мөселманнар, 2011) һәм Биһар (дин тотучыларның 16,87 % ы мөселманнар, 2011) штатлары мөселман халкы белән ныклы элемтәдә тора һәм алардан даими мәдәни ярдәм ала.
Мөселманнар Непалның 74 районында урнашкан. Непалның мөселманнар иң күп яши торган районнары – Банке (район халкының 20,45 % ы мөселманнар), Раутахат (район халкының 19,70 % ы мөселманнар), Капилвасту (19,57 %) һәм   (район халкының 15,45 % ы мөселманнар) районнары. Илнең үзәк һәм төньяк районнарында мөселманнарның өлеше 0,5 – 5 % тан артмый.
Непал мөселман җәмгыятьләренә динне ныгытуда, мәчет, мәдрәсә тотуда федераль дәүләтнең ярдәме җитми, кайбер мөселман илләре (Согуд Гарәбстаны, Мисыр) Непал мөселман яшьләренә үз университетларына укырга керүдә стипендия белән булыша. Соңгы елларда Непал мөселманнары мөселман илләренә (Катар һ. б.) эшкә китә һәм анда үз дини якташлык җәмгыятьләрен булдыра.
Кәләки
Кәләки (Kələki ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Сан-Жозе-ду-Дивину (Минас-Жерайс)
Сан-Жозе-ду-Дивину  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Санд-Лейк (Бернетт, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фолл-Ривер (Канзас)
Фолл-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фолл-Ривер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ставниця (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Ставниця  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надзежда (Добрушский районы)
Надзежда  (Надзежда ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бою-Маре
Бою-Маре — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Саяк (Ло)
Саяк — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Баһадырлы (Вакфыкебир)
Баһадырлы (Bahadırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Вакфыкебир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(8849) Brighton
(8849) Brighton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VZ4» саналган.
Старовице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Старовице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Галар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарноцин (Млавский повяты)
Чарноцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Дени-де-Пюи
Сен-Дени-де-Пюи — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Жозе-ду-Дивину (Пиауи)
Сан-Жозе-ду-Дивину  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кария (Айти)
Кария — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кария шәһәре 1950 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Яновець (Түбән Силезия воеводалыгы)
Яновець  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Меҗидие (Акһисар)
Меҗидие (Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кария (Айти)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 145117 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2876 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 50.45 км² тәшкил итә.
Яновець (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Удревиль
Удревиль (Houdreville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,37 км².
Вильгельмсталь
Вильгельмсталь — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16336) 5080 T-2
(16336) 5080 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5080 T-2» саналган.
Монгуш Кенин-Лопсан
Мөңгүш Борак улы Кенин-Лопсан (рус телендә Монгуш Борахович Кенин-Лопсан, фәнни транслитерациясе Monguš Borakhovič Kenin-Lopsan) 1925 елның 10 апрелендә Тывада, Чөөн-Хемчик районында Чаш-Талда Бора-Хөө гаиләсендә туган. Кенин-Лопсан Россия Федерациясендә, Тыва башкаласы Кызылда язучы, шагыйрь, тарихчы, археолог һәм мәшһүр Тыва шаманизм өйрәнүчесе һәм җитәкчесе.
Аның бабалары/әти-әниләре күчмә булган, мөгезле терлек асраучылар, көтүчеләр, тимерчеләр һәм шулай ук хикәя сөйләүчеләр һәм шаман булган. Кенин-Лопсан башта Чаданда мәктәптә укыган, соңрак Кызылда колледжларда укыган. Ул Ленинград университетында филология өйрәнгән һәм 'Көнчыгыш Фәннәре' буенча магистр дәрәҗәсенә ия булган. Тывага кайтып ул Тыва теле һәм шулай ук рус теле һәм әдәбияты булып хезмәт иткән һәм Тывада нәшрият ширкәте өчен мөхәррир булып эшләгән.
Аның беренче китаплары арасында Зур Юл (1956) булган һәм шулай ук Зур Елга Агымнары (1965), Кыргый кәҗә биюе һәм Ат көтүче йорты кебек романнар. Ул берничә Россия һәм Тыва бүләкләрен откан. Бөтен тормыш буе ул туганнарыннан, хикәя сөйләүчеләрдән, шаманнардан, эшчеләрдән һәм шагыйрьләрдән хикәяләр җыйган. Шаманизм буенча өйрәнүе өчен ул Совет Берлеге вакытларында эзәрлекләнгән булган; аның әнисе шаман хатын Куулар Хандышап ГУЛАГта 15 ел төрмәдә утырганнан соң үлгән булган.
Удобновка
Удобновка — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Почта индексы — 423975.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Стадниця (Голдапский повяты)
Стадниця  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надзеждзина
Надзеждзина (Надзеждзіна ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Жозе-ду-Жакуипи
Сан-Жозе-ду-Жакуипи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хулубешть (Ботошань)
Хулубешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боронда (Калифорния)
Боронда  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Боронда халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гармун
Гармун уйлап чыгарылган җир дип, иң таралган фикерләр буенча, Алмания санала. Аны XIX гасыр башында Фридрихродлы Кристиан Бушман уйлап тапкан дип исәпләнә.
(8850) Бигнония
(8850) Бигнония — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VQ6» саналган.
Кече Калмычек
Кече Калмычек — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Карачай-Чиркәс Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Тамлык елгасының сул ярына тамагыннан 28 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума башыннан Подкумок елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стеклинко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казаре (Виченца)
Казаре — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казаре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кәләнтәр Дизә
Кәләнтәр Дизә (Kələntər Dizə ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Стажиково
Стажиково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гальипьенсо
Гальипьенсо — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Менка (Жижала кушылдыгы)
Менка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Жижала елгасының уң ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санд-Лейк (Соэр, Висконсин)
Санд-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боя
Боя — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карапынар (Чорум)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Фонтана (Канзас)
Фонтана  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фонтана шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Дени-д'Оту
Сен-Дени-д'Оту — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Сезак (Ло)
Сезак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
HD177279
HD177279 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(16337) 5087 T-2
(16337) 5087 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5087 T-2» саналган.
Уссевиль
Уссевиль (Housséville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,33 км².
Сан-Жозе-ду-Жакури
Сан-Жозе-ду-Жакури — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Козловаж (Котельнич районы)
Козловаж (Козловаж) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Надзейкавичы
Надзейкавичы (Надзейкавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Суркүл
Суркүл — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае биләмәләрендә ага. Елга Кума елгасының сул ярына тамагыннан 664 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 119 км.
Надзейкавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Суркүл
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума башыннан Подкумок елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Баһадырлы (Кулу)
Баһадырлы (Bahadırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кулу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чарноцинек
Чарноцинек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яновице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Яновице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мезекөй (Көшк)
Мезекөй (Mezeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Көшк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Канзафар (Чиләбе өлкәсе)
Канзафар (Канзафарова) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (32%), башкортлар (60%).
Вильденберг
Вильденберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тоёта (шәһәр)
Тойота — Япония дәүләтенең Айчи префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тойота шәһәре 1951 елның 1 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 420286 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 458 кеше тәшкил иткән.
Казаково (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (98%).
Стекльно
Стекльно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сталево (Польша)
Сталево  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казареа (Напуль)
Казареа — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казареа Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(8851) 1990 XB
(8851) 1990 XB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(16338) 1106 T-3
(16338) 1106 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1106 T-3» саналган.
Найда (авыл)
Найда  (Найда ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Жозе-дуз-Аузентис
Сан-Жозе-дуз-Аузентис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Үзбәк (Лениногорск районы)
Үзбәк — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Почта индексы — 423273.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Гальюэс
Гальюэс — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясемин Адар
Ясемин Адар (Yasemin Adar; 1991 елның 6 декабре, Балыкесир) — Төркия спортчысы, ирекле стильдә көрәшүче, 2017 елгы дөнья чемпионы, дүрт тапкыр Европа чемпионы (2016, 2017, 2018 һәм 2019).
Тормыш юлы
1991 елның 6 декабрендә Балыкесирда Наим Адар һәм аның хатыны Айшегөл гаиләсендә туа. Ясеминнең олы апасы Йылдыз бар, әнисе 2013 елда вафат була. Газиосманпаш мәктәбен тәмамлаганнан соң, Ясемин Адар Балыкесир университетында физик культура һәм спорт белән шөгыльләнә. Хәзерге вакытта Нигдеда да укытучы булып эшли.
Спорт карьерасы
2012 елда Ясемин Адар Канадада узган көрәш буенча Дөнья чемпионатында катнаша, әмма медаль яуламый. 2013 елда Ясемин Адар Төркияне Тбилисида узган Европа чемпионатында тәкъдим итә, әмма шулай ук пьедесталга күтәрелми. Шул ук елны Мерсинда узган Урта диңгез уеннарында Ясемин алтын медаль яулый. Шулай ук 2013 елда Ясемин Будапештта узган көрәш буенча Дөнья чемпионатында катнаша, тик бишенче урынны гына яулый ала. 2014 елда Ясемин Ташкәнтта узган көрәш буенча Дөнья чемпионатында катнаша, ләкин медальләр яуламый.
2015 елда Ясемин Бакыда узган Европа уеннарында катнаша, әмма Екатерина Букинага оттырып, финалга уза алмый. Аннары ул өченче урын өчен матчта Светлана Саенкога оттыра. 2015 елгы Дөнья чемпионатында Ясемин чирекфиналда җиңелә.
2020 елның февралендә Италия башкаласында Континент чемпионатында, 76 кг кадәр авырлык категориясендә Ясемин чемпион титулы өчен көрәштә Россия спортчысы Екатерина Букинага оттыра һәм Европа беренчелегенең көмеш медален яулый.
Боррего-Спрингс (Калифорния)
Боррего-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Боррего-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Дени-ле-Пон
Сен-Дени-ле-Пон — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Брессу
Сен-Брессу — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Фәнүзә Кадыйрова (хоккейчы)
Фәнүзә Фәһим кызы Кадыйрова (1998 елның 6 апрелендә туган, Сәрдекбаш, Кукмара районы, Татарстан) — һөҗүмче позициясендә чыгыш ясаучы Россия хоккейчысы. Россия җыелма командасы әгъзасы.
Карьера
Кадыйрова Фәнүзә Фәһим кызы 1998 елның 6 апрелендә Татарстанның Кукмара районы  Сардек-Баш авылында туган. Биш яшьтән тимераякта шуу белән шөгыльләнә башлый. Башта әтисе Фәһим Кадыйров җитәкчелегендә, ә соңрак Илнур Галимҗановның “Орион” клубында (Кукмара) хоккей белән шөгыльләнә башлый. Җиденче сыйныфтан Казанда Сергей Николаевич Столбун җитәкчелегендә күнегүләрдә шөгыльләнә. 2012 елдан "Арктик-Университет" (Ухта) клубы өчен чыгыш ясый, команданың вице-капитаны булып тора. . 2017 елда Хатын-кызлар хоккей лигасы йолдызлар матчында катнаша.
Россия яшүсмерләр җыелма командасы өчен уеннарда катнаша. 2015 елгы дөнья чемпионатында бронза призёр була, чирекфиналда Финляндия командасы капкасына ике хәлиткеч гол кертә һәм 0:3 исәбе белән 4:3 исәбенә кадәр уйнарга ярдәм булышлык итә, шулай ук ярымфиналда һәм өченче урын өчен матчта гол кертә. Турнирда Россия җыелма командасының иң яхшы һөҗүмчесе дип таныла, символик турнир җыелмасына һәм чемпионатның 8 очко (5 + 3) белән иң яхшы бомбардирлары бишлегенә керде. 2016 елда яшьләр җыелма командасы капитаны була.
Фәнүзә Кадыйрова 2015 елдан башлап Россиянең өлкәннәр җыелма командасы өчен чыгыш ясый. 2016 елгы дөнья чемпионатының бронза призеры, шулай ук 2015 һәм 2017 еллар чемпионатларында катнаша. 2017 елгы кышкы Универсиада җиңүчесе була.
2022 елгы Пекин Олимпиадасында
2022 елның 4 февралендә Кытай башкаласы Пекинда башланган Кышкы Олимпия уеннарында Россиянең хоккей буенча хатын-кызлар командасында Санкт-Петербургның «Динамо-Нева» клубы исеменнән һөҗүмче буларак чыгыш ясый. Пекин Олимпиадасы ― Ф. Кадыйрова өчен икенче Олимпия уеннары. 2018 елда Россия командасы составында Кореяның Пхёнчхан шәһәрендә узган XXIII Кышкы Олимпия уеннарында катнашкан.
Шәхси тормышы
Әтисе Фәхим Кадыйров һәвәскәр дәрәҗәдә хоккей уенчысы була. Абыйсы Булат Кадыйров, НХЛ-да Әлмәтнең "Спутник" командасы өчен уйнаучы була.
Чарнув (Варшавский-Захидний повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маносаровар күле
Этимологиясе
Санскрит сүзе "Манасаровар" (मानसरोवर) ике Санскрит сүзенең комбинациясе булып тора; "Манас" (मानस) мәгънәсе "акыл (киң мәгънәдә барлык акыл куәтләренә карый), акыл, фикер йөртү, аңлау, сиземләү", шул ук вакытта "саровара"ның (सरोवर) мәгънәсе "күл яки зур буа".
Географиясе
Манасаровар Күле диңгез дәрәҗәсеннән өстән 4590 м (15060 фут) биеклектә урнашкан, күбесенчә тозлы күлләр булган Тибет Платосы өчен төче күл өчен чагыштырмача югары биеклек. Манаса саровар күле формада чагыштырмача түгәрәк, әйләнәсе 88 км (54,7 миля). Аның тирәнлеге максимум 90 м (300 футка) җитә һәм мәйданы 320 км² (123,6 кв. миля). Ул якындагы Ракшастал Күленә табигый Ганга Чху каналы белән тоташтырылган. Манасаровар Күле Сатлеҗ чыганагы янында, ул Инд елгасының иң көньяк кушылдыгы. Моннан якын Брахмапутра Елгасы, Инд Елгасы, һәм Ганганың әһәмиятле кушылдыгы Гхагхараның чыганаклары урнашкан. Манасаровар Күле Ракшастал Күленә ташый, ул тозлы агымсыз күл. Бу күлләр Сатлеҗ бассейнының өлеше булган һәм тектоник активлыкка күрә аерылган булган.
Һинд динендә
Һинд дине буенча күл беренче мәртәбә Ходай Брахма күңелендә барлыкка килгән, шуннан соң ул Җирдә пәйда булган. Һинд динендә Манасаровар Күле сафлык персонификациясе, күлдән эчкән үлемнән соң Шиваның сыену урынына барачак. Ул йөзләрчә тормышлар дәвамында кылынган барлык гөнаһларыннан чистарачак дип ышаныла.
Кайлаш Тавы кебек Манасаровар Күле дини сәфәр кылу урыны, ул Һиндстаннан, Непалдан, Тибеттан һәм күрше илләрдән дини сәфәр кешеләрен җәлеп итә. Һинд дине ышанулары буенча Манасароварда коену һәм аның суын эчү барлык гөнаһлардан чистарта. Дини сәфәр кылу турлары регуляр рәвештә оештырыла, бигрәк тә Һиндстаннан, аларның иң мәшһүре ел саен үтә торган "Кайлаш Манас Саровар Ятра". Дини сәфәр кылучылар күлнең суларында церемониаль коенуга киләләр. Манасаровар Күле дини сәфәр кылучылар буенча Азиянең дүрт бөек елгасының чыганакларына якын дип карала, атап ук әйткәндә Брахмапутра Елгасы, Гһагһара, Синдх һәм Сатледҗ, шулай итеп ул күчәр ноктасы, аңа дини сәфәр кылучылар меңнәрчә еллар тулып кергәннәр. Чамдо бәрелешеннән соң төбәк тыштан дини сәфәр кылучылар өчен ябык булган; 1951 һәм 1980 ел арасында чит илдән килүчеләр рөхсәт ителмәгән. 1980-енче еллардан соң ул янә Һинд дине тарафдарларының дини сәфәр юлы булып киткән.
Һинд дине буенча, күл беренче мәртәбә Брахма тарафыннан барлыкка китерелгән булган, шуннан соң ул Җирдә манифестацияләнгән булган. Шуңа күрә, ул "Манаса сароварам" дип атала, бу Санкрит сүзләре "акыл" һәм "күл"нең кушылмасы. Күл шулай ук Хамса (кошы)ның җәйге сыену урыны булып тора. Ул изге булып танылып, хамса субкыйтганың симбиологиясендә мәшһүр элемент булып тора, ул акыллылыкны һәм матурлыкны чагылдыра.
Бу дөньяга карый торган кешеләр Манасаровария дип аталалар. Аларның күпчелеге Һинд диненә карый һәм Коли кабиләсенә керә, ул Манасаровар яки Мандхатри дип атала, аларның кабиләсе Икшваку династиясенең борынгы Патша Мандхатасына карый һәм аның исеме хөрмәтенә Гурла Мандхата дигән тау бар, ул Налаканкар Хималның иң биек пигы һәм аның казанышына дан булып тора.
Бон динендә
Бон дине шулай ук Жанг Жунг Мери изге Ходаеның изге урыны белән ассоциацияләнә. Бон диненең нигезләүчесе Тонпа Шенраб Тагзиг Олмо Лунгрингтан Тибетка беренче килгәндә ул күлдә коенган.
Буддачылыкта
Буддачылык күлне риваять Анаватапта күле белән ассоциацияли (Санскрит; Пали телендә Анотатта) монда Майя Гаутама Будданың яралгысына ия булган дип ышаныла. Күл яр буйларында берничә вихара (монастырь) бар, аларның иң әһәмиятлесе Чиу монастыре, ул текә калкулыкта төзелгән, ул таш кыядан үк киселгән сыман эшләнгән. Күл Буддачылык әдәбиятендә бик популяр һәм күп тәгълиматлар һәм кыйссалар белән ассоциацияләнә. Игълан ителгәнчә, Будда бу күл янында берничә мәртәбә торган һәм медитацияләгән. Маносаровар күле шулай медитатив Тибет традициясенең "Тибетның асылы"ның предметы булып тора. Медитациянең хәзерге сөйләве һәм тасвирлама Роберт Турман тарафыннан популярлаштырылган.
Җәйничелектә
Җәйничелектә Манасаровар Күле беренче Тиртханкара, Ришабха белән ассоциацияләнә. Җәйничелек язмалары буенча, беренче Тиртханкар, Бхагван Рушабхдэв, Аштапед Тавында нирванага ия булган. Бхагван Ришабхдэвның улы, Бхарата Чакравартин Гималайларда Аштапад тавында асылташлар белән бизәлгән сарай төзегән. Аштапад Маха Тиртхка бәйле күп кыйссалар бар, мәсьәлән, башкалар арасында Кумар һәм Сагарның уллары, Тапас Кхер Парна, Раван һәм Мандори Бхакти.
Могиленка (Вора кушылдыгы)
Могиленка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воря елгасының сул ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яновице-Велики
Яновице-Велики — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хулубешть (Джурджу)
Хулубешть — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боя-Бирзий
Боя-Бирзий — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Жозе-ду-Иньякора
Сан-Жозе-ду-Иньякора — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Нигамананда Парамаһанса
Свами Нигамананда Парамаһанса (туганда исеме Налиниканта Чаттопадһьяй; 1880 елның 18 августы – 1935 елның 29 ноябре ) ул Көнчыгыш Һиндстанда Һинду садгуруы, йоги һәм мистик. Ул Шакти культы белән ассоциацияләнә һәм тантраның, Ведантаның, Йоганың һәм Бхакти-йоганың камил рухи остазы буларак карала. Аның тарафдарлары аңа яраткан тхакурасына буларак табынганнар. Нигамананда Надиа районында Кутабпур авылчыгында Бенгали Брамин гаиләсендә туган (хәзерге вакытта Бангладешның Меһерпур районы). Ул Ади Шанкараның санньясисы булган. Санньяси буларак билгеләвеннән соң, ул Парибраджакачарья Шримат Свами Нигамананда Сарасвати Дэва буларак мәгълүм булган. Нигамананда дүрт төрле садһанада: тантра, гъян, йога һәм премада сиддһига (камиллек) ия булган. Тәҗрибәләрендә нигезләнеп, ул Бенгаль теле биш китап язган: Браһмачарья Садһана (ब्रह्मचर्य साधन), Йоги Гуру (योगिगुरु), Гьяни Гуру (ज्ञानीगुरु), Тантрика Гуру (तांत्रिकगुरु), һәм Премик Гуру (प्रेमिकगुरु). Нигамананда игълан ителгәнчә Нирвикальпа Самадхи халәтен кичергән.
Мезере (Пазарҗык )
Мезере (Mezere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Жозе-ду-Иньякора
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нигамананда Парамаһанса
Сарасвата Матхадан киткәннән соң, Нигамананда тормышының соңгы ундүрт елын Пурида үткәргән. Дурга Чаран Моһанти, мәктәп укучысы аны Ничала Кутирда 1930 елда очраткан һәм аны садгуру дип таныган. Моһанти Нигамананданың өйрәнчеге булган һәм Нигаманаданың ныгуы Нилачала Сарасвата Сангһа өчен китаплар язган һәм Нигамананданың Бенгали китапларын Одиа теленә тәрҗемә иткән. Моһандиның илһамландыруы белән Ориссада 100-дән артык ашрам эшли. Моһанти Нигамананданың юлламасын 1985 елның 7 декабрендә үлеменә кадәр таратуын дәвам иткән.
Балачак, белем алуы һәм хезмәт тормышы (1880–1901)
Туганда аның әтисе Бһубан Моһанның теләге һәм әтисенең гуруы Свами Бһаскарананда Сарасвати теләге буенча Нигамананданың исеме Налиниканта булган (নলিনীকান্ত, ନଳିନୀକାନ୍ତ, नलिनीकान्त – моның мәгънәсе: лотос, су),. Унөч яшендә (1893 ел) Налиниканта әнисен Маникья Сундари Дэвины ваба авыруына күрә югалткан, бу аны депрессиягә этәргән. 1894-95 елларда ул студент премиясенә имтихан биргән һәм Меһерпур Югары Уку Йортында укыган. 1895 елда ул Бангладеш Инженерлык һәм Технология Университетына кергән. 1897 елда аның әтисе аңа Һалисаһардан унөч яшьлек кызга өйләнергә кушкан. Ул өйрәнүен Рани Рашмони утарында Динаҗпур районында хезмәткә кергән. Бһадро ахырында, 1901 (өйләнүдән соң якынча биш елдан соң) ул Ассамда, Нараянпурда,  Заминдари утарында хезмәт иткәндә,  Налиниканда өстәл янында басып торучы һәм карап торучы хатынының күләгә сурәтен күргән, шул ук вакытта ул башка урында Кутабпурда (Налиникантаның авылында) булган. Ул Кутабпурга тикшерер өчен барган һәм ул манзара алдыннан гына үлгән дип белгән. Ул уңышсыз рәвештә хатынына оккульт фәне аша ирешергә теләгән.
Әйләнү ноктасы
Хатынын югалтканга кадәр, Налиниканта үлемне ахыр чик дип күргән. Хатынын югалту аны үлемнән соң булу бар дигән фикергә китергән. Налиниканта бу сорау белән шашынган булган. Аның өйрәнүе аны Мадраска (хәзер Ченнаи) Адьяр Теософия Җәмгыятендә теософияне өйрәнүгә китергән. Медиум аша ул хатыны белән сөйләшә алуга ирешкән, әмма канәгать калмаган. Аның җәмгыятьтә бәхәсләре аны вафат хатынын очратырга мөмкинчелекне биргән һәм “үлемнән соң тормыш”ның чын фәлсәфәсенә өйрәтә алган йогины эзләүгә китергән.
Рухи тәҗрибә (1902–1905)
Бер көнне Налиниканта бриллиант аура белән садху турында төш күргән. Ул уянган һәм аның янында басып торучы садһуны күргән. Садһу аңа мантра язылган bael яфрагын биргән. Налиниканда күпләрне анда нәрсә язылган дип укырга ярдәм итәргә сораган. Соңыннан ул Бирбһум районы, Тарапитһның мәшһүр Бамахепаны очраткан. Налиниканта Бамахепадан (Шишья) инициациясен алган һәм мантрасын 21 көн дәвамында җырларга кушылган булган. Бамахепа җитәкчелеге астында аның хатыны формасында Тара Дэвиның физик даршанына ия булган. Бу даршан аны тагын бер сергә китергән. Ул Тара Дэвиның тәненнән чыгып аның белән сөйләшүен күргән. Бу серне чишәр өчен, Бамакшепа Ведантик гурудан Адвайта белеменә ия булырга киңәш иткән. 1902 елда ул Ведантик гуруны эзләгән. Ул Сатчидананда Сарасватины Һиндстанның Раджастхан штатында Пушкар изге урынында очраткан. Ул Сатичдананда Сарасвати аңа төшендә Тара Алиһәсе мантрасын биргән садһу икәнен аңлый. Налиниканта аның Шишьясы (өйрәнчеге) булган, һәм Брахма (формасыз берәү буларак Ходай), Брахма сутралар һәм Веданта турында өйрәнгән. Ул Сатчидананда тарафыннан ваз кичүгә кабул ителгән булган һәм шул принцип буенча исемен Нигаманандага үзгәрткән.
Сатчидананда дини урыннарның дүрт дини оешмасына (Чар Дһам)га юнәлткән, чөнки Һиндулар бу табыну урыннарын изге дип тотканнар. Бу дини сәфәрләрдән соң ул ашрамга кайткан.
Янә Нигамананда гуруны эзләргә киткән. 1903 елда ул йога остазын очраткан, ул аны “Сумеру Дасҗи” (башкачарак ул Кут Хуми Лал Сингх яки Кутһуми буларак мәгълүм) дип атаган. Нигамананда аны өйрәнчек итеп кабул иткән. Дасның идарәсе астында ул Йоганы өйрәнгән. Авыр практикадан соң 1904 елның Поуш аенда Нигамананда Савикальпа Самадхины (йоги тән турында аңын югалтып шәхси идентиклыгын саклап калып трансценденталь аңына ия булган транс). Шуннан соң тиздән Нигамананда Нирвикальпа халәтен кичерергә теләгән – бу Ассамда Гуваһатида Нилачал Калкулыгында Камакшья Гыйбадәтханәсендә иң алдынгы йогик самадхи. Нигамананда тарафдарлары ышануы буенча ул нәкъ самадхи ысулы белән кергән һәм тәненә “Мин остаз яки гуру” яшәү аңы белән кайткан һәм йогада ул тәнендә гуруының Ведик белемен күргән һәм практик рәвештә аңлаган.