cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мацеевичы (Бераставицкий районы)
Мацеевичы  (Мацеевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Томбой
Томбой (Томба, Тамба) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ковжа елгасының уң ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гощино (Мазовия воеводалыгы)
Гощино  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нью-Берн (Төньяк Каролина)
Нью-Берн  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Берн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салуда (Көньяк Каролина)
Салуда  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кучкув (Кутновский повяты)
Кучкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Руднае (Чашницкий районы)
Руднае (Руднае ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кришна Үзәне
Яңа Враджа Дхаманың Кришна Үзәне Европада иң зур эко-дустанә фермасы, аның мәйданы 660 акр. Ул Будапешттан 180 км көньяк-көнбатышта урнашкан авылда Сомогивамоста урнашкан. Ул Венгрия Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте тарафыннан төзелгән булган.
Ул Шиварама Свами тарафыннан 1993 елда нигезләнгән булган.
Кришна Үзәнендә яшәүчеләр ризыкларын органик фермадан алалар. Аларның сөт ашамлыклары өчен сыерлары бар һәм бал өчен бал кортлары бар.
Кришна Үзәненең флора һәм фаунасы экзотик һәм биредәге төрләрнең махсус катнашмасы булып тора. Венгрия өчен асаба булмаган Франгипани (Plumeria) кебек чәчәкләр биредә шулай ук үстерелә.
Яшәүчеләр
Кришна Үзәнендә якынча 200 Кришна тугърысы яши. Кришна Үзәнендә Радһа-Шьямасундара гыйбадәтханәсе бар, ул шулай ук туристлар өчен манзара булып тора.
NGC 7627
NGC 7627 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вял (Тревизо)
Вял — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вял Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Түбән Коквицы
Түбән Коквицы (Нижние Коквицы) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Түбән Коквицы климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Понтарлье
Понтарлье — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Валкла
Валкла (Valkla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Журавлев
Журавлев — фамилия:
Мигельтурра
Мигельтурра — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
7-нче һава десанты бригадасы
7-нче һава десанты бригадасы (7-я воздушно-десантная бригада) — Бөек Ватан сугышына катнашкан ССРБ Кораллы көчләре хәрби берләшмәсе.
Тарих
Бригада 1941 елның апрелендә Көнбатыш махсус хәрби округында 201-нче укчы дивизиясе нигезендә оештырылган.
Плевна (Келераш)
Плевна — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смледник
Смледник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сарсе (Сарта)
Сарсе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Исламаланы (Наллыһан)
Исламаланы (İslamalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Веллмен (Айова)
Веллмен  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Веллмен шәһәре  елда нигезләнгән.
Шамбери (округ)
Шамбери — Франциядәге округ (Arrondissement). Савойя департаментына карый.
Веллмен (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамбери (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1586 км². Округ 22 кантоннан тора, алар үз чиратында 161 коммунага бүленгән.
Окленд (Пенсильвания)
Окленд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Окленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жеюс-д’Арзак
Жеюс-д’Арзак — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Сипаниця
Сипаниця — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2439) Улугбек
(2439) Улугбек  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 21 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QX2» саналган.
Мацейкавшчына
Мацейкавшчына (Мацейкаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фожу-Лобал
Фожу-Лобал — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Валксе
Валксе (Valkse) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Борки (Сташовский повяты)
Борки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Презантвилле
Презантвилле — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Аниноаса (коммуна, Арджеш)
Аниноаса — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Гощице-Посьвентне
Гощице-Посьвентне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саммервилл (Көньяк Каролина)
Саммервилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ньютон (Төньяк Каролина)
Ньютон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ньютон шәһәре  елда нигезләнгән.
Ситно (Диңгез буе воеводалыгы)
Ситно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монтьель (Сьюдад-Реаль)
Монтьель — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Экизҗе (Эмирдаг)
Экизҗе (Ekizce) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (köy).
Иван Журин
Иван Журин (Иван Иван улы Журин,, — , ) — тимер юл транспорты хезмәткәре. 1915 елның 28 мартында Ильинка вулысы Осиново авылында туа. 1932-1975 елларда Горький тимер юлы Казан бүлекчәсе Юдино тимер юл станциясында укчы, вагоннар тоташтыручы, поездлар төзүче булып эшләгән. Тимер юл транспортын үстерүдә ирешелгән уңышлар өчен Социалистик хезмәт каһарманы исеменә лаек булган (1959).
Унарка
Унарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Уй елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кучкув (Ловицкий повяты)
Кучкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Медицина иминияте
Медицина иминияте (халык-ара Health insurance) - медицина яклауга хокукын тәэмин итүнең чараларыннан берсе. Мәҗбүри медицина иминияте системасында катнашу тормыш өчен һәркемгә дә әһәмиятле һәм кыйбат социаль ярдәмгә - илкүләм сәламәтлек саклау системасы кысаларындагы медицина ярдәме алу хокукына мөмкинлек бирә.
Кучкув (Ловицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Медицина иминияте
Мәҗбүри медицина иминияте – иминият очрагы килеп туганда иминләштерелгән затка мәҗбүри медицина иминияте программалары кысаларында мәҗбүри медицина иминияте акчаларына медицина ярдәмен гарантияләүгә юнәлдерелгән дәүләт тарафыннан булдырыла торган хокукый, икътисадый һәм оештыру чаралары системасыннан торган мәҗбүри социаль иминият төре ул.
Мәҗбүри медицина иминияте тарихы.
Гражданнарга авырган очракта социаль ярдәм күрсәтүнең күптәнге традицияләре бар. Әле Борынгы Греция һәм Рим империясендә профессиональ коллегияләр кысаларында үзара ярдәм оешмалары булган, алар бәхетсезлек, җәрәһәтләнү, озак вакыт дәвам иткән авыру аркасында хезмәткә сәләтен югалткан очракта яки гарипләнү очрагында акча җыю һәм аны түләү белән шөгыльләнгәннәр. Урта гасырларда авыру яисә гарипләнү очрагында халыкны яклауны цех һәм һөнәр гильдияләре (берлекләре) һәм чиркәү үз өстенә алган.
Смокуч
Смокуч — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Рудники (Глыбоцкий районы)
Рудники (Руднікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Червионе
Червионе (Cervione) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,45 км².
Мацевчуки
Мацевчуки (Мацеўчукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гощице-Середни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томлега
Томлега — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Еменьга елгасының сул ярыннан 0,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 6 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сегри (Сарта)
Сегри — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
NGC 7628
NGC 7628 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Прованшер (Ду)
Прованшер — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Плеецу
Плеецу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Госман империясе солтаннары
Госман империясе солтаннары — Госман империясе белән идарә иткән солтаннар.
Фонтан (Португалия)
Фонтан  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сен-Жан-де-Морьен (округ)
Сен-Жан-де-Морьен — Франциядәге округ (Arrondissement). Савойя департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1976 км². Округ 6 кантоннан тора, алар үз чиратында 62 коммунага бүленгән.
Борки (Энджейовский повяты)
Борки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Норлат (Буа районы)
Норлат — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Яңавыл (Барда районы)
Яңавыл — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Яңавыл авыл җирлегенә карый.
Барда авылы үзәгеннән якынча 29 км көньяктарак урнашкан.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Жюрансон
Жюрансон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Вяле Бенедето Кроче (Асти)
Вяле Бенедето Кроче — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шимал очкыннары (журнал)
Шимал очкыннары — журнал. 1943-1945 елларда Кеми, 1945-1977 елларда Һелсинки шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Хәсән Хәмидулла.
(714) Улула
(714) Улула  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1911 елның 18 маенда Джозеф Хелффрич тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1911 LW» саналган.
Олбрайтсвилл (Пенсильвания)
Олбрайтсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олбрайтсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оксфорд (Төньяк Каролина)
Оксфорд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оксфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сихово
Сихово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Жутаев
Александр Жутаев (Александр Михаил улы Жутаев,, — , ) — инженер-механик, ТАССРның атказанган нефтьчесе (1989). 1961-1965 елларда Лениногорск үзәк ремонтлау-механика заводында баш инженер, директор; 1965-1992 елларда «Татнефть» ҖБдә. Бораулау җайланмасын һәм җайланмаларны булдыру һәм сәнәгый үзләштерү өчен ССРБ дәүләт премиясенә лаек булган (1971).
Мораль-де-Калатрава
Мораль-де-Калатрава — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабаль
Грабаль — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Ґрабаль
Веллсбург (Айова)
Веллсбург  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Веллсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смолдно
Смолдно — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саммертон (Көньяк Каролина)
Саммертон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шимал ягы (гәҗит)
Шимал ягы — гәҗит. 1918 елның гыйнварыннан 8 апреленә кадәр Петроград шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Кәрим Сәгыйть (1888-1939).
Аниноаса (коммуна, Горж)
Аниноаса — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Фонтора
Географиясе
Мәйданы —.
Валли (Эстония)
Валли (Valli) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Мацешыцы
Мацешыцы (Мацешыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пуентвилле
Пуентвилле — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Березовск
Түбән Березовск (Нижний Березовск) — Коми Республикасының Вуктыл районында урнашкан авыл.
Климат
Түбән Березовск климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Боркув (Келецкий повяты)
Боркув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушина
Кушина — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Рудница (Глыбоцкий районы)
Рудница (Рудніца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Кушина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анси (округ)
Анси — Франциядәге округ (Arrondissement). Югары Савойя департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1262 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 93 коммунага бүленгән.
Рудница (Глыбоцкий районы)
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сицевице
Сицевице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4139) Ульянин
(4139) Ульянин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1975 елның 2 ноябрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 VE2» саналган.
Грабе (Мазовия воеводалыгы)
Грабе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шкура, кожа и обувь (журнал)
Шкура, кожа и обувь — журнал. 1910 елның 11 февраленнән 1911 елның 10 февраленә кадәр Казан, 1911 елның февраленнән 1915 елга кадәр Петроград шәһәрләрендә рус телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Андрей Завадский (1867-?).
NGC 7629
NGC 7629 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Полквилл (Төньяк Каролина)
Полквилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Семюр-ан-Валлон
Семюр-ан-Валлон — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Вяле Варезе (Варезе)
Вяле Варезе — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вяле Варезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сессе-сюр-Тий
Сессе-сюр-Тий (Cessey-sur-Tille) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.54 км².
Шураи Ислам (гәҗит)
Шураи Ислам — дини гәҗит. 1917 елда Ташкәнт шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 10 саны чыга. Мөхәррир – Исмәгыйль Габитов (1891-?).
Валмаотса
Валмаотса (Valmaotsa) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Смолева
Смолева — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Навальпино
Навальпино — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Экизлер (Мутки)
Экизлер (Ekizler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Мутки илчесенә караган бер авыл (köy).
Плееший-де-Жос
Плееший-де-Жос — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Формариш
Формариш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Искилҗә
Искилҗә – Тол кушылдыгы. Пермь краеның Барда районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тринидад һәм Тобагода Һинд дине
Тарихи халык саны
Һинд дине Тринидад һәм Тобагода икенче иң зур дин булып тора. Һинд дине мәдәнияте Тринидад һәм Тобагога 1845 елда килгән. 2011 ел халык санын алу буенча Тринидад һәм Тобагода 240 100 кеше үзен Һинд дине тарафдары дип атаган. Һинд дине тарфдарлары җайлылыгы өчен Тринидад һәм Тобагода күптөрле гыйбадәтханәләр бар.
Тарих
Коллык 1834 елда бетерелгәннән соң, Британия хөкүмәте колонистларга Һиндстаннан ялланган хезмәтчеләр кертергә рөхсәт биргән. Гасырның калган вакытында Тринидад һәм Тобагоның халкы күбесенчә Һиндле хезмәтчеләр бәрабәренә үскән. 1871 елга 27425 Һиндле Тринидадлылар булган, алар Тринидад һәм Тобаго халкының якынча 22 процентын тәшкил иткәннәр; 1911 елга бу сан 110911-гә кадәр үскән, яки утрауларның барлык яшәүчеләрнең якынча 33 проценты.
Һиндлеләрнең индентурасының башлангыч дистә еллары дәверендә, Һинду мәдәнияте Һинду булмаган күпчелек тарафыннан битарафсызлыкка дучар булган. Һиндулар Тринидад тарихына күп кертемнәр ясаганнар, гәрчә дәүләт Һиндуларны гадәттә икенче сыйныф гражданнары итеп караган. Тринидадта Һиндулар Һинду өйләнү документы, аерылу документы, яндырып соңгы юлга озату һәм башкалар өчен көрәшкәннәр. Кремация 1953 елда рөхсәт ителгән булган.
Һиндуларның аларның маргинализациясе өчен даими канәгатьсезлек булган. Күп төркемнәр Һиндуларны "кланлы, артта калган һәм мескен" дип тасвирлыйлар. During the 1986 Тринидад һәм Тобаго гомуми сайлаулары вакытында сайлау урыннарында Бхагавад Гита һәм Коръәннең булмавы Һиндуларга һәм Мөселманнарга каршы зур кыерсыту буларак кабул ителгән. Тринидад һәм Тобаго Президентының резиденциясендә 1986 елда Яңа Хөкүмәт ант итү вакытында Һинду дини текстларының булмавы азчылык җәмәгатьчелекләрен тагын бер кимсетү буларак каралган, чөнки алар хөкүмәттә булган. Милли белем бирү системасы кабат-кабат шундый күпчелеккә юнәлгән символизмы өчен гаепләнгән. Дәүләт мәктәпләрендә бер яклы юнәлгән догаларны куллану, мәктәп дәреслекләрендә Һинд динен күрсәтмәү һәм Һинду дини күзәтүгә игътибар бирмәү Һинду җәмәгатьчелегеннән канәгатьләнмәү китереп чыгарган. 1980 елларда бу курска каршы интенсив протестлар дәүләтнең Һиндуларга карата карашларының яхшыруына китергән.
Асаба Һинду мәдәниятенең кайбер фундаменталь аспектларының аерылып торуы, Тринидадтан Һинду җәмәгатенең сегрегациясе һәм төркемнең тамыры булган "Тринидад Һинд дине" буларак корылганның фундаменталь аспектларының бетерелү рискы Һинд диненең дәүләт белән контактка кергән үлчәмнәрендә бәхәсләргә китергән. Хәзер дәүләтнең бер өлеше Һинду азчылыгын тану яклы була башлаган. Hindus have been also been subjected to conversions by Christian missionaries, specifically the evangelical and Pentecostal Christians. Such activities reflect racial tensions that at times arise between the Afro-Trinidadian and Indo-Trinidadian communities.
Демография
2011 ел халык санын алу буенча, Тринидад һәм Тобагода 240100 Һинд дине тарафдары булган. Шулардан, 232104-е Көнчыгыш Һиндле, 2738-се Африка/Көнчыгыш Һиндле, 2466-сы Катнаш/Башка,  1887-се беленмәгән милләттән, 346-сы Африкан, 175-се Кытай, 27-се Ак, 302 Асаба, 46 Башкалар һәм 8-е Португаллар булган. Этник төркемнәр эчендә нисбәт турында сөйләшкәндә, Көнчыгыш Һиндлеләрнең 49.54%-ы һәм Асабалыларның 21.66%-ы Һинд дине тарафдарлары булган. Шулай ук Кытайларның 4.37%-ы, катнаш Африка/Көнчыгыш Һиндлеләрнең 2.70%-ы, Катнаш/Башкаларның 1.23%-ы һәм Африканнарның 0.08%-ы Һинд дине тарафдарлары булган.
Административ бүленеш буенча Һинд дине халкы түбәндәгечә: Порт оф Спейн - 1.45%, Сан Фернандо - 10.70%, Арима- 4.39%, Чагуанас - 30.04%, Поинт Фортин - 3.87%, Коува - 31.26%, Диего Мартин - 1.83%, Маяро - 22.46%, Пенал - 42.98%, Принсес Таун - 26.99%, Сан Хуан - 8.35%, Сангре Гранде - 15.41%, Сипариа -23.37%, Тунапуна - 14.07%, һәм Тобаго - 0.67%.
Секталар, Деноминацияләр һәм Оешмалар
Санатани; Санатан Дхарма Маха Сабха Тринидад һәм Тобагода төп Санатани (ортодокс Һинду төркеме) булып тора, (Смартизм, Вишнуизм, Шиваизм, Шактизм, Шраута, Саура (Һинд дине), Ганапатья, Каумарам), Чинмайя Миссиясе, Адвайта Веданта, Нео-Веданта, Тринидад һәм Тобагода Арья Самадж, SWAHA, Кабир пантх, Ширдидан Саи Баба (Сатья Саи Баба хәрәкәте һәм Ширди Саи Баба хәрәкәте), Аййяважи, Рамакришна Миссиясе, Радһа Соами, Сваминараян Сампрадай, Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте, Ананда Марга, Брахма Кумарис, Прартхана Самадж, Брахмо Самадж.
Һинд дине Оешмалары һәм Бәйрәмнәр
Тринидад һәм Тобагода төп Һинд дине оешмасы булып Шри Бһадасе Саган Мараҗ җи тарафыннан нигезләнгән Санатан Дһарма Маһа Сабһа тора, аның җитәкчесе булып мистер Сатнараян Маһараҗ җи тора. Дивали Һинд дине фестивале Тринидад һәм Тобагода Пһагваһ белән беррәттән җәмәгать бәйрәмнәре булып торалар, алар Тринидад һәм Тобагода барлык расалар, этнослар, мәдәниятләр һәм диннәр кешеләре тарафыннан бәйрәм ителә. Башка Һинд дине фестивальләре, мәсьәлән: Рамнавами, Сита Навами, Виваһа Панчами, Махашиваратри, Наваратри, Теедж, Карва Чаутх, Чһатһ Пуджа, Кришна Джанмаштами, Радхаштами, Дуссеһра, Дживитпутрика, Картик Пурнима, Гуру Пурнима, Ват Пурнима, Тулси Виваһ, Макар Санкранти, Аһой Аштами, Питру Пакша, Тһайпусам, Хануман Джаянти, Махалакшми Врата, Ганеша Чатуртхи, Ганеша Джаянти, Ситалсастхи,  Гоури Хабба, Гангаур, Бһаи Дооҗ,  Ракша Бандһан, Гандһи Джаянти, Васант Панчами, Годавари Пушкарам, Суранпору, Меша Санкранти, Панча Ганапати, Буддһа Пурнима шулай ук бәйрәм ителәләр.
Каста
Карибның башка өлешләрендә кебек (Гайана, Суринам, Ямайка, Белиз, Сент Люсия, Сент Винсент һәм Гренадиннар, Гренада, Гваделупа, һәм Мартиника), Көньяк Африка, Фиджи, һәм Маврикийда, каста аермалары Тринидад Һиндулары арасында онытылган диярлек була.
Кремация
Кремация өч кремация урынында рөхсәт ителгән Мафекингта (Маяро-Рио Кларо), Көньяк Оропоучеда (Сипариа) һәм Ватерлоода (Коува-Табаките-Талпаро).
Мацканы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Треугольница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Игер-Суй
Игер-Суй — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Саммит (Көньяк Каролина)
Саммит  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Big data
Мәгълүмат технологияләрендә, big data (күләмле мәгълүмат) - традицион мәгълүмат эшкәртү кушымталарны яки персональ санакта урнаштырыла торган мәгълүмат базалары белән идарә итү коралларны кулланып эшкәртү авыр булган күләмдәге мәгълүмат җыелмалары. Авырлыклар мәгълүмат берәмлекләрне аеру, эшкәртү, саклау, эзләү, бүлешү, анализлау, һәм визуализация өлкәләрендә пәйда була. Мәглүмат күләмнәренең зураюга таба трендның күзәтелүен зур күләмле мәгълүматны анализлау нәтиҗәсендә туган өстәмә бәйле мәгълүмат "бизнес трендларны һәм алып барылган эзләнүләр сыйфатын ачыклауга, авыруларның һәм җинаятьләрнең таралуына һәм башкача урын алуларына юл бирмәү, хокукый проблемаларны һәм агымдагы вакытта юл хәрәкате хәлләрен билгеләү мөмкинлеген ачу сәбәпле" пәйда була.
2012 елдагы хәле буенча, кабул ителерлек вакыт эчендә эшкәртелә алган мәгълүмат күләмнәре ru:эксабайтлар (1018 байт) дәрәҗәсендә иде. Метеорология, геномика, коннектомика, физика кануннарын аңлау өчен кирәкле күләмле симуляцияләре, биологик һәм әйләнә-тирә мохиткә кагылышлы эзләнүләр кебек күп өлкәләрдә эшләгән галимнәр еш мәгълүмат күләменә бәйлә чикләүләренә төрелә. Бу чикләүләр шулай ук Интернетның барлыкка килүе булдырган Бөтендөнья пәрәвезендә урнашкан мәгълүматны табу өчен кулланылган эзләү системалары, финанс һәм бизнес информатика өлкәсендәге башка кушымаларның эшләвенә дә йогынты ясый. Мәгълүмат күләмнәренең үсүенә сенсорлары булган смартфоннар, камералар һәм башка җиһазлар да үз өлешен кертәләр.
Билгеләмә
Күләмле мәгълүмат (Big data) гадәттә гади очрый торган программа тәэминаты ярдәмендә җыела, эшләнелә, идарә ителә һәм кабул ителерлек вакытта эшкәртелә алган мәгълүмат күләмнәренә сыймый торган мәгълүмат күләмнәренә таба кулланылган төшенчә. Күләм күрсәткечләренең туктамый үсүләре күзәтелә, 2012 елда бер мәгълүмат җыентыгында берничә терабайттан (1012 байт) күп петабайтларга (1015 байт) кадәр кергән күләмнәре өчен кулланыла иде. Шундый күләмнәр белән эш итә алу өчен яңа математик һәм логик коралларның булдырылуы таләп ителде – мәс. en:Apache Hadoop Big Data Platform кораллары.
Исламдаг (Фатса)
Исламдаг (İslamdağ) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олд-Орчерд (Пенсильвания)
Олд-Орчерд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олд-Орчерд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуе-ле-Винь
Пуе-ле-Винь — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кшаки (Лодзь воеводалыгы)
Кшаки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аниноаса (коммуна, Димбовица)
Аниноаса — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Башапбаш
Башапбаш, Яңа авыл — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Хәзерге статусы - деревня (федераль классификатор буенча). Яңавыл авыл җирлегенә карый.
2010 елгы җанисәп нәтиҗәләре буенча авылда 74 кеше тора, шул исәптән 37 ир-ат һәм 37 хатын-кыз.
2005 елда исә халык саны 109 кеше булган.
Барда авылы үзәгеннән якынча 37 км көньяктарак урнашкан.
Велтон (Айова)
Велтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Велтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шурӑмпуҫ (журнал)
Шурӑмпуҫ — журнал. РСФСР милләтләр эшләре халык комиссариатының үзәк чуаш бүлеге органы. 1919-1921 елларда Казан шәһәрендә чуаш телендә нәшер ителә, барлыгы 12 саны чыга.
Рудница (Сенненский районы)
Рудница (Рудніца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сицова-Гута
Сицова-Гута — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боркув (Опатовский повяты)
Боркув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грабенице-Велики
Грабенице-Велики — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Dimäşq
Dimäşq yäki Dämäşq (ğär. دمشق (Dimäşq), الشام (Äş-şäm) — Süriä neñ ikençe iñ zur şähäre häm başqalası.
Dönya tarixındağı berençe cinayät bulğan Kabilneñ Habilne üterüe Dimäşqneñ tönyağındağı Kasyun tawında urın alğanına ışanalar.
İñ tanılğan tarixi urınnarınnan berse - Ämäwi mäçete. Qayber möselmannar bu mäçettä Ğaysä häm Mähdi Päyğämbärläre kümelgän dip uylıylar.
1516 yılda Sälim soltan ğäskärläre tarafınnan qulğa alınuınnan soñ möhimlege arta bara.
Berençe dönya suğışınnan soñ başta Böyek Britaniä, annarı, 1920 yıldan başlap Fransiä idaräse astında.
1946 yılda bäysezlek alğan Suriäneñ başqalası bula.
Arxitektura üzençelekläre
Ämäwilär çorında mädäni üzäk buluı säbäple, Damask arxitektura yağınnan bik alğa kitä. Arxitekturasında ğäräp, grek häm Rim yoğıntıları kürenä. Dönyanıñ berençe modern park ürnäkläre monda qorıla, annarı İspaniä aşa böten Awrupağa tarala. Mongol basuı säbäple binalarnıñ kübese yuq bula.
Ğosmanlılar, şähärne qulğa alğannan soñ küp tarixi bina töziler. Alarnıñ iñ maturlarınıñ berse bulıp Damask timer yul vokzalı sanala.
Смоленя Вас
Смоленя Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонвиль (округ)
Бонвиль — Франциядәге округ (Arrondissement). Югары Савойя департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1558 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 61 коммунага бүленгән.
Түбән Кама химия-технология институты
250px|thumb|right|Уку йорты бинасы Түбән Кама химия-технология институты, 1995 елдан Казан илкүләм тикшеренү технология университеты филиалы – Татарстанның Түбән Кама шәһәрендә (1961 елдан бистә, 1966 елдан шәһәр) урнашкан югары уку йорты. Түбән Кама шәһәренең иң өлкән уку йорты. Гамәлгә куючысы — РФ мәгариф һәм фән министрлыгы. Директор (2011 елдан) — Виталий Виктор улы Елизаров, техник фәннәр докторы.
Шәпи агай (журнал)
Шәпи агай — рәсемле көлке журналы. ВКП(б)ның Урал өлкә комитетының татар-башкорт бюросы органы. 1924-1927 елларда Свердловск шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 26 саны чыга.
Түбән Кама химия-технология институты
Тарих
1963 елның августында Түбән Камада Казан химия-технология институтының читтән торып укыту-консультация пункты ачыла. Беренче курска студентлар кабул ителә. Пунктның җитәкчесе Альберт Низам улы Камалов була.
Рали (Төньяк Каролина)
Рали  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Рали шәһәре  елда нигезләнгән.
Түбән Кама химия-технология институты
Тарих
1965 елда укыту-консультация пункты гомумтехник факультет итеп үзгәртелә. Декан итеп химия фәннәре кандидаты Рәисә Григорий кызы Кадыйрова билгеләнә.
Рали (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Кама химия-технология институты
Тарих
1967 елда читтән торып укыту базасында КХТИның кичке гомумтехник факультеты төзелә. Студентлар 3 курсны биредә укып, соңгы курсларын Казанда тәмамлыйлар. Факультет деканы (директоры) итеп Александр Павел улы Вышинский билгеләнә. Шул ук елда институт бинасы төзелә башлый.
Рали (Төньяк Каролина)
Сылтамалар
Ралі (Північна Кароліна)
Түбән Кама химия-технология институты
Тарих
1973 елда РСФСР Минвузы фәрманы белән гомумтехник факультет КХТИның Түбән Кама филиалы итеп үзгәртелә. Түбән Кама химкомбинаты (1977 елдан «Түбәнкаманефтехим» сәнәгать берләшмәсе, 1993 елдан «Түбәнкаманефтехим» АҖ) һәм Түбән Кама шин заводлары өчен алты белгечлек хәзерләнә башлый.
1977 елда беренче мәртәбә дипломны Түбән Камада яклау рөхсәт ителә.
1983 елда филиалның 20 еллыгына студентлар саны 1 514 кә җитә.
1990 елда кадрларның белемен күтәрү факультеты ачыла.
1995 елда РФ мәгариф министрлыгы фәрманы белән Түбән Кама химия-технология институты Казан дәүләт технология университеты филиалы хокукында эшли башлый.
1998 елда 3 факультетта (технология; механика; икътисад, идарә һәм автоматлаштыру) 200 студент укый.
2014 елдан Mitsubishi Electric компаниясе белән хезмәттәшлек итә.
2014 елның 30 апрелендә НХТИның 50 еллык юбилее билгеләп үтелә. Уку йорты ТР президентының Рәхмәт хаты белән бүләкләнә.
2017 елда КАИның Түбән Камадагы филиалы Түбән Кама ХТИ га кушыла.
Белгечлекләр
Башта институтның төп вазифасы Түбән Кама химия, шин берләшмәләренә, «Татэнергострой» төзелеш оешмасына югары класслы инженер кадрлар хәзерләү булса, соңрак «ТАИФ-НК», «ТАНЕКО», нефть эшкәртү, күмер тудыргыч заводларына да белгечләр хәзерли. «Нефтехим» һәм «Шин» берләшмәләрендә инженер-техник хезмәткәрләрнең 80% ы шушы институтны тәмамлаучылар.
Сен-Бьез-ан-Белен
Сен-Бьез-ан-Белен — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Gömbäz
Gömbäz — küreneşe buyınça yarım sferağa yäki bütän käkre sızıq äylänüe öslegenä (ellips, parabola h.b.) oxşaş qaplama miğmäriät qorılışı.
Gömbäz sıman qorılmalar yärdämendä östämä aradağı teräklär yuğında zur kiñlek qaplana.
Tarix
Gömbäzlär borınğı dönyada qullanıla başlağan.
Gömbäz sıman qorılamlar Borınğı Mesopotamiä, Farsı İle, Ellinistik, Borınğı Rim, Borınğı Qıtay miğmariätendä tabılğan.
Urta ğasır İslam miğmariäteneñ gömbäz texnologiäläre İdel-Ural töbägendä - İdel buyı Bolğarı, Altın Urda, Qazan xanlığı, Qırım xanlığı däwlätlärendä taralğan. Vizantiä miğmariät stile Rusiädä üzläşterelgän, bügenge Qazanda bu ike stil üzara bäyläneşe kürenä.
128 yılda tözelgän Rim Panteon gömbäze - iñ äwwäl saqlanğan gömbäz bulıp sanala.
Форнелуш (Понте-де-Лима)
Форнелуш  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пуе-Франсе
Пуе-Франсе — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Колынга
Колынга — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вагран елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(2112) Ульянов
(2112) Ульянов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1972 елның 13 июлендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 NP» саналган.
NGC 7630
NGC 7630 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Навас-де-Эстена
Навас-де-Эстена — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плееший-де-Сус
Плееший-де-Сус — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вяле Индузтрия (Павия)
Вяле Индузтрия — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вяле Индузтрия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мацкелы
Мацкелы (Мацкелы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Грабенице-Мали
Грабенице-Мали — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Воч
Түбән Воч (Нижний Воч) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Түбән Воч климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (98%).
Сесси
Сесси (Cessy) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Жекс кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,55 км².
Санти (Көньяк Каролина)
Санти  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кшаковизна
Кшаковизна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Игон
Игон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Смрече-в-Чрни
Смрече-в-Чрни — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валту
Валту (Valtu) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Рудница (Чашницкий районы)
Рудница (Рудніца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Экинбагы (Кованҗылар)
Экинбагы (Ekinbağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Боркув (Пиньчовский повяты)
Боркув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тумая
Тумая (Кярега) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Анда елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Апа (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тумая
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Уралью
Уралью — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Аю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оли (Пенсильвания)
Географиясе
Оли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исламкөй (Кулп)
Исламкөй (İslamköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Энгельс (шәһәр)
Халык саны — 202 401 кеше (2010).
География
Шәһәр Идел елгасының сул ярында, Сарытауга каршы ярында урнашкан. Тимер юл станциясе.
Тарих
17 гасырда еллларда хәзерге Энгельс урыныгда Сарытау ныгытмасы урнашкан, соңрак ул Иделнең уң ярына күчерелгән.
1747 елда биредә Покрау бистәсе нигезләнә. Бистәнең үсеше Рязань—Җаек тимер юлы төзелеше белән бәйле — бистә Идел артының иң эре сәүдә үзәгенә әверелгән.
1914 елда Покровск шәһәренә үзгәртеп корылган. 1931 елда коммунизм теоретигы Фридрих Энгельс хөрмәтенә шәһәргә Энгельс исеме кушылган. 1922—1941 елларда Идел буе Алманнары Автономияле Совет Социалистик Республикасы башкаласы.
Икътисад
Тралибыслар заводы, транспорт машиналар төзү заводы, синтетик югыч матдәләре заводы, һ.б.