cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Виенна (Көнбатыш Вирджиния)
Виенна  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Виенна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бремен (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиеу-Мегеруш
Шиеу-Мегеруш — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гжибно (Бродницкий повяты)
Гжибно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миклашовцы
Миклашовцы (Міклашоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Валя-Албештиулуй
Валя-Албештиулуй — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2008 елгы җәйге Олимпия уеннарында Сербия
Сербия җыелмасының Ханбалыктагы 2008 елгы җәйге Олимпия уеннарында мөстәкыйль катнашуы соңгы 96 елда икенче тапкыр булды.
Гришино (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (52,6%), чирмешләр (47,4%).
Бесерек (Пынарбашы)
Бесерек (Beserek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Урусука
Урусука — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Ойлдейл (Калифорния)
Ойлдейл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Урусука
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ойлдейл (Калифорния)
Географиясе
Ойлдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Меарино (Арецо)
Казе Меарино — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Меарино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вальга (Польша)
Вальга  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пюрген
Пюрген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9715) Paolotanga
Тарихы
1975 елның 30 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 SB1» саналган.
(17313) 9542 P-L
(17313) 9542 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сен-Капре-де-Лерм
Сен-Капре-де-Лерм — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Купай (мәгънәләр)
Купай ― күп мәгънәле сүз.
Топоним
Башкортстан Мари Ил
Морзаханов
Морзаханов — татар фамилиясе. Фарсы теленнән кергән «Мирзад» / «морза» («әмир затыннан») һәм кытай теленнән кергән «куан» / «хан» («идарәче») сүзләреннән кушылып ясалган.
Козельно
Козельно — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нарлы (Ердек)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ердек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каяпынар (Шаркышла)
Каяпынар (Kayapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (köy).
Сандип Гупта
Сандип Гупта (шулай ук Сандип Гупта; 1967 елның 7 апреленда туган) элек уйнаган Кения крикетчысы. Ул уң кул битачысы һәм тиз тәгәрәтүче, шул ук вакытта викет-кипер булып тора.
Ул 1999 ел Мерил Халыкара Турнирында катнашкан, анда ул Кения крикет такымына финалда булышкан, анда алар Зимбабве крикет такымына каршы оттырганнар, бу күбесенчә матч кешесе Грант Флауэрга рәхмәтле булган. Ул соңрак 1999 Дөнья Кубогында катнашкан, анда Кения барлык биш уенын оттырган һәм таблицаның А төркеме төбендә тәмамлаган.
Бреаль
Бреаль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Югары Курса мәчете
Тарих
Таш мәчетнең көньякка караган яртысын XIX гасыр уртасында Казанның 2нче гильдия сәүдәгәрләре Гобәйдулла бине Муса бине Исмәгыйль бине Апанай (чукрак) һәм аның бертуган энесе Габделкәрим төзетәләр. 1863 елның ахырында Габделкәрим Апанаев, өч тәрәзә уемы өстәп, бинаның төньякка караган ягын салдыра. 1880 елда мәчет төзекләндерелә, түбәсе һәм манарасы яңартыла.
Имамнар
XVIII гасыр ахырында — XIX гасыр уртасында мәхәллә имам-хатыйбы булып атаклы дин эшлеклесе Габденнасыйр Курсави (1776—1812) хезмәт итә. Мәчет каршында зур мәдрәсә оештырып, яхшы мөгаллим исеме ала.
1808 елда Габденнасыйр Курсави Бохарага киткәч, аның урынында мәхәллә имамы булып өлкән абыйсы Габделхаликъ Курсави (?—1839) кала. Габделхаликъ хәзрәт Бохарада, Төркиядә, Мисырда төпле дини белем алган шәхес, ишан, Урта Азиядә сәүдәгәрлек белән шөгыльләнеп, зур мөлкәт туплаган. 1839 елның 25 августында вафат.
1839 елдан мәхәллә имамы итеп ишанның кияве Хәсән Хәмитов (?—1858) сайлана. Хәсән мулла Чистайның сәүдәгәр Уразгилдиевлар гаиләсеннән чыккан, Чистайда, Мәчкәрә, Кече Сон авыллары мәдрәсәләрендә белем алган шәхес була.
1859 елның 17 сентябрендә имам-хатыйб итеп (хәзерге Татарстанның Мамадыш районы) Норма авылы мәчетенең элекке мулласы Гатаулла Мөхәммәтов сайлана. Гатаулла хәзрәт (хәзерге Татарстанның Балык Бистәсе районы) Кече Әшнәк авылында туган, Казанда Апанай мәдрәсәсендә, Кышкар мәдрәсәсендә, Мөндеш мәдрәсәсендә укыган. Югары Курсада 40 ел мәдрәсә шәкертләренә белем биргән. Ул мөдәррис булганда мәдрәсәдә шәкертләр саны 70 кә җиткән.
Гатаулла хәзрәт вафатыннан соң, имам итеп Хәсән Хәмитовның 1890 елдан мәчетнең икенче мулласы булып хезмәт иткән улы Мөхәммәтшакир Уразгилдиев (1861-1908) сайлана. 1897 елда Мөхәммәтшакир хәзрәт Казанның Печән базары мәчетенә имам-хатыйб булып күчкәч, аның урынында энесе Мөхәммәтгариф Уразгилдиев (1870—?) кала.
Миклашы (Вензавецки авыл советы)
Миклашы  (Міклашы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вознесенка (Сосновка районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), татарлар (5%).
Субась (Пысса кушылдыгы)
Субась  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Пысса елгасының сул ярына тамагыннан 41 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Касильяс-де-Флорес
Касильяс-де-Флорес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әрәбушагы
Әрәбушагы (Ərəbuşağı ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Әри (Бисерт кушылдыгы)
Әри – Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе һәм Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бисерт елгасының сул ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилинг
Тарихы
Вилинг шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хиромантия
Уч буенча уку, яки хиромантия (Грек сүзләре kheir (χεῖρ, ός; "кул") һәм manteia (μαντεία, ας; "илаһилаштыру" сүзләреннән алынган), учны өйрәнеп киләчәкне алдан әйтү һәм шәхес хасиятләрен әйтү, ул шулай ук хирология буларак, яки популяр мәдәнияттә уч буенча уку буларак мәгълүм. Бу практика бөтен дөнья буенча бар, аның күптөрле мәдәни юрамалары бар. Хиромантияне практикалый торганнар күбесенчә "уч өйрәнүчеләр", "кул укучылар", "кул аналитиклары" яки "хирологлар" дип атала. Уч уку мәктәбенә карап төрле сызыкларны укуның һәм уч хасиятләренең күп еш конфликтлаучы интерпретацияләре бар. Кайбер академиклар бу белемне тәнкыйтьләп псевдофән дип атаганнар.
Борынгы заманда уч уку
Уч уку Евразиядә күп төрле урыннарда таралган булган; Ул Һиндстан, Непал, Тибет, Кытай, Фарсы, Шумерия, борынгы Израиль һәм Вавилон илләрендә практикаланган. Аккупунктурачы Йошиаки Омура аның тамырларын Һинд дине астрологиясендә тасвирлый (Санскритта ул Дҗйотиш буларак мәгълүм, Кытай телендә Йиҗинг (И Чинг)) һәм Чегән телендә тәкъдир әйтүчеләр). Фараз ителгәнчә берничә мең ел элек Һинд дине олы фикер иясе Вальмики 567 юллык китап язган аның исеме Махаршиның Ир кешеләр Уч укуы буенча тәгълиматы. Һиндстаннан уч укучы Кытайга, Тибетка, Мисырга, Фарсы иленә һәм Европадагы башка илләргә таралган. Һиндстаннан уч уку Грециягә күчкән, анда аны Анаксогорас практикалаган. Аристотель (безнең эрага кадәр 384–322 еллар) уч уку буенча трактатны Гермес алтаренда тапкан, һәм ул аны Бөек Александрга (безнең эрага кадәр 356-323 еллар) тәкъдим иткән, ул аны зур кызыксыну белән алган һәм аларның куллардагы сызыкларга анализ ясап офицерларның холкын өйрәнгән.
Урта Гасырларда уч уку сәнгате Католик Чиркәве тарафыннан мәҗүси хорафат дип аталып актив бастырылган булган. Ренессанс сихерендә ("хиромантия" буларак мәгълүм) кул учны уку җиде "тыелган сәнгатьләр"нең берсе дип аталган булган, некромансия, аэромансия, пиромансия, гидромансия һәм спатуламансия (скаплимансия) белән беррәттән..
Хәзерге заман уч укуы
Уч укуы белеме хәзерге заманда яңарыш кичергән, бу Капитан Казимир Станислас Д'Арпетиньиның 1839 елда La Chirognomie эше нәшер ителүе белән башланган. Бөекбританиянең Хирологик Җәмгыяте Лондонда Катарин Сент Һилл тарафыннан 1889 елда нигезләнгән булган, аның расланган максаты булып уч уку сәнгатен алга сөрү һәм систематизацияләү булган һәм шулай ук сәнгатьне шарлатаннардан саклау булган. Эдгар де Валкурт-Вермон (Комте де Сент Жермен) Америка Хирология Җәмгыятен 1897 елда нигезләгән. Хәзерге кендек уку хәрәкәтендә кендек фигура булып Ирландияле Джон Уорнер булган, ул үзенең кушаматы, Хейро буенча мәгълүм. Британия Һиндстанында гурулардан өйрәнгәч, ул Лондонда уч уку практикасын башлаган, аңа бөтен дөньядан мәшһүр клиентлар килгән, шулар арасында Марк Твэн, Уильям Томас Стэд, Сара Бернардт, Мата Хари, Оскар Уайлд, Гровер Кливлэнд, Томас Эдисон, Эдвард VIII, Герберт Китченер, Уильям Эварт Глэдстоун һәм Джозеф Чемберлен кебек мәшһүр шәхесләр булган. Хейро "җәмгыять уч укучысы" буларак шулкадәр мәшһүр булган ки, хәтта оккультлыкка ышанмаучылар аңа кулларын укып карарга биргәннәр. Скептик булган Марк Твэн Хейроның визит китабында шулай дип язган "...ул минем холкымны кимсетә торган төгәллек белән күрсәтте". Эдвард Херон-Аллен төрле китаплар бастырган, шуларга 1883 ел китабы "Кул уку - Хейрософия буенча белешмә", ул әле дә бастырыла. Бу сәнгатьне фән буенча аңлатырга тырышулар булган, шуларның иң мәшһүре 1900 елда бастырылган Уильям Джи Бенхамның "Фәнни Кул Уку Каноннары".
Техникасы
Хиромантия шәхеснең холкын яки киләчәк шәхси тормышын шул шәхеснең кулының учын "укып" бәяләү. Төрле "сызыклар" ("йөрәк сызыгы", "тормыш сызыгы", һ.б.) һәм "калкулыклар" (хирогномия) фараз ителгәнчә чагыштырмача зурлыклары, сыйфатлары һәм кисешүләре буенча интерпретацияләр тәкъдим итәләр. Кайбер традицияләрдә укучылар шулай ук бармакларның, бармак тырнакларының, бармак эзләренең, һәм уч тире өлгеләрен (дерматоглифика), тире текстурасы һәм төсен, уч формасын һәм кулның сыгылучанлыгын тикшерәләр. Укучы гадәттә кешенең доминант кулын укудан башлый (кеше күбрәк язган яки кулланган кул, ул кайбер вакытта аяу акылны чагылдыра, ә шул ук вакытта башка кул аяу булмаган аңны чагылдыра дип санала). Уч укуның кайбер традицияләрендә башка кул нәселдән килә торган яки гаилә хасиятләрен тота, яки уч укучының Галәми ышанулары буенча "үткән тормыш" яки "кармик" шартлар турында мәгълүматны тапшыра. "Классик" уч укуы (иң киң өйрәтелгән һәм практикаланган традиция) Грек мифологиясенә таяна. Учның һәм бармакларның һәр өлкәсе билгеле Ходайга яки Алиһәгә карый һәм шул өлкәнең хасиятләре кешенең шуңа карый торган аспектына ишарә итәләр. Мәсьәлән, атсыз бармак Грек Ходае Аполлон белән ассоциацияләнә; атсыз бармакның хасиятләре кешенең сәнгать, музыка, эстетика, дан, байлык һәм гармония белән эш итүләренә бәйле.
Кул формасы
Практикаланган уч укуның тибына карап һәм башкарылган укуның тибына карап, уч укучылар кулның төрле сыйфатларына карый алалар, боларга учның һәм бармакларның формалары һәм сызыклары керә; тиренең һәм бармак тырнакларының төсе һәм структурасы; учның һәм бармакларның чагыштырмача үлчәмнәре; буыннарның чыгып торуы; һәм кулларның күпсанлы башка аттрибутлары. Уч укуның күпчелек мәктәпләрендә кул формалары дүрт яки унбер төп типка бүленәләр, кайвакыт алар классик элементларга яки темпераментларга карый. Кул формасы күрсәтелгән типка карап кешенең хасиятләренә ишарә итә (мәсьәлән, "Ут кулы" югары энергияне, иҗади булуны, кызучанлыкны, амбицияләрне, һ.б. күрсәтә - бу барлык сыйфатлар классик Ут элементына карый). Гәрчә күп юрамалар булса да, хәзерге уч укучылар тарафыннан иң киң кулланылган классификацияләр: Сызыкларның саны һәм сыйфаты шулай ук кул формасы анализына кертелергә мөмкин; уч укуның кайбер традицияләрендә Җир һәм Су кулларының азрак, тирәнрәк сызыклары бар, ә Һава һәм Ут кулларына күбрәк сызыклар булу һәм азрак билгеләнү хас.
Сызыклар
Барлык кулларда да булган өч сызык, һәм аларга гадәттә уч укучылар тарафыннан күбрәк игътибар бирелә:
Өстәмә төп сызыклар яки юрамаларга болар керергә мөмкин: Симиан сызыгы, яки йөрәк һәм баш сызыкларының кушылуы аеруча әһәмиятле, чөнки бу кешенең эмоциональ һәм логик фикер йөртү турында нәтиҗә ясау өчен укылырга мөмкин. Хейро буенча бу сызык кешегә максатчанлык яки туры-җанлылык бирә, моның табигате сызыкның кулда торышы һәм аннан чыккан тармаклар юнәлеше белән билгеләнә. Бердәнбер билге буларак тармакларсыз мондый сызык булган кулларда ул экстремаль интенсив шәхескә ишарә итә һәм мондый шәхесләргә махсус мөнәсәбәт булырга тиеш. Симиан сызыгының нормаль торышы имән бармагы астында башланып гадәттә кул кырыенда чәнти бармак астында тәмамлана. Нәкъ бармаклар астында урнашкан учның өске өлеше югарырак яки интеллектуальрәк табигатькә ишарә итә, ә аскы өлеш табигатьнең материалистик ягын чагылдыра. Әгәр дә бу өлешләрнең берсе икенчесеннән зуррак булса, бу симиан сызыгының торышы белән билгеләнә, ул табигатьнең бу ягының күбрәк үсешенә ишарә итә. Бу гомуми принципка нигезләнеп, әгәр дә Симиан сызыгы аның нормаль торышыннан аста урнашкан булса бу интенсив интеллектуаль табигатькә ишарә итә. Әгәр дә ул нормаль торышыннан өстә урнашкан булса, бу интенсив материаль табигатьне һәм кызыксынуга ишарә итә. Бу сызыктан чыга торган нинди дә булса тармаклар булган юнәлеш шәхеснең темпераменты турында күбрәк детальләр белү өчен кулланыла. Тәкъдир сызыгы учның беләзек янында төбеннән уч үзәге аша урта бармакка кадәр сузыла. Бу сызык кешенең тормыш юлына бәйле дип ышаныла, боларга белем алу һәм карьера сайлаулары, уңышлары һәм киртәләр керә. Кайвакыт сызык шәхеснең контроленнан тыш хәлләрне чагылдыра ала дип уйланыла, яки башкача кешенең сайлауларын һәм аларның нәтиҗәләрен.
Ивата (шәһәр)
Ивата — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Хиромантия
Сызыклар
Башка кечерәк сызыклар:
Ивата (шәһәр)
Тарихы
Ивата шәһәре 1948 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Хиромантия
Тәнкыйть
Уч укуның тәнкыйте еш аның эффективлыгын дәлилләүче шәһадәтләр булмауда нигезләнә. Еш уч укуга псевдофән яки хорафат итеп карыйлар. Психолог һәм билгеле скептик Рэй Хайман шулай дип язган:
Ивата (шәһәр)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 172583 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1052 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 164.08 км² тәшкил итә.
Хиромантия
Массакүләм чараларында
Уч уку күп китапларда, фильмнарда һәм ТВ тамашаларында күрсәтелгән булган, боларга түбәндәгеләр керә:
Шиеу-Одорхей
Шиеу-Одорхей — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(9716) Северина
(9716) Северина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 27 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 UE» саналган.
Урутаи
Урутаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Бристоль (Индиана)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гжибно (Хелминский повяты)
Гжибно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17314) Эсак
(17314) Эсак — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ичед-Анью
Ичед-Анью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Илыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шайморатов генерал
Шайморатов генерал— Кадыйр Даян cүзләре, Заһир Исмәгыйлев музыкасына язылган Бөек Ватан сугышы чорындагы патриотик җыр. Изге сугыш җыры кебек «Шайморатов генерал» җыры Җиңү көне уңаенан еш яңгырый.
Тарихы
Бөек Ватан сугышы вакытларда Габдрахман Хәбибуллин башкаруында Башкорт АССР-ында радиотапшырулар эфирда чыга башлый. Исеме генерал-майор, гражданнар һәм Бөек Ватан сугышы каһарманы, атаклы 112-че (соңыннан 16-чы Чернигов гвардия) Башкорт кавалерия дивизиясенең командиры Миңлегали Шайморатов белән бәйле.
Соңрак, 1942 елгы версиядагы «Агыйделнен суын эчкән, тугаенда көн иткән'» сүзләре «Шәйморатов яу кырында, дошманнарны көл иткән» сүзләренә алмаштырыла. Ә «Башкорт дигән ир намыслы уллар үстергән Урал» сүзләре нейтраль «Ватан өчен җан кызганмый, синең улларың, Урал» сүзләренә алмаштырыла.
Сүзләре
Текст фрагмент:
Башкортлар китте сугышка,
Ат уйнатып, алда бара
Шайморатов генерал.
Шәйморатов яу кырында
Утта янмый, суда батмый,
Сай, батыр да ир икән.
Башкаручылар
Җыр ARGYMAK, Артур Туктагулов, Илфак Смаков һәм башка җырчыларның репертуарында бар.
Вантенак
Вантенак (Ventenac) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Валь-д'Арьеж кантонына карый.
Вальковице
Вальковице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Мезтринер (Тревизо)
Казе Мезтринер — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Мезтринер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валя-Алунишулуй
Валя-Алунишулуй — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бреван (Манш)
Бреван — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Пюхерсройт
Пюхерсройт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нарлы (Гемлык)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бесҗи (Эмиргази)
Бесҗи (Besci) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эмиргази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Соловецкое (Орлов районы)
Соловецкое (Соловецкое) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(9717) Людвасилия
(9717) Людвасилия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Миклашы (Дзятлавски авыл советы)
Миклашы  (Міклашы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
(9717) Людвасилия
Тарихы
1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SR5» саналган.
Миклашы (Дзятлавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Утинга (Баия)
Утинга  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Окотилло (Калифорния)
Окотилло  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Окотилло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD193452
HD193452 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Козловице (Польша)
Козловице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гживна (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Гживна  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калтаксола
Калтаксола (Калтаксола, Калтаксола) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Вандинув
Вандинув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Микулевшчына
Микулевшчына (Мікулеўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кастельянос-де-Вильикера
Кастельянос-де-Вильикера — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(17315) 1089 T-1
(17315) 1089 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кастельянос-де-Вильикера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17315) 1089 T-1
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1089 T-1» саналган.
Сен-Леже (Ло һәм Гаронна)
Сен-Леже — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Аму Нһан
Аму Нһан - Вьетнамның Чам музыкасы буенча иң алдынгы белгечләрнең берсе.
Гәгәли
Гәгәли (Gəgəli ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Шиеу-Сфинту
Шиеу-Сфинту — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Яидзу
Яидзу — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Яидзу шәһәре 1951 елның 1 мартында шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 46.01 км² тәшкил итә.
Галләм Морзаханов
Галләм Морзаханов, Галләм Гыймади улы Морзаханов, русча документларында: Галлям Гимадеевич Мурзаханов (1925 елның 27 марты, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Зөя кантоны, Татар Наратлысы — 1990 елның 25 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Бөек Ватан сугышында катнашкан Советлар Берлеге Каһарманы (07.03.1944), Днепр хәрби флотилиясе строевое, матрос. ТАССР Югары шурасы депутаты (1947—1955).
Тәрҗемәи хәле
1925 елның 27 мартында Татарстан АССР Зөя кантоны (хәзерге Яшел Үзән районы) Татар Наратлысы авылында крестьян гаиләсендә туган. Әтисе — Беренче дөнья сугышында катнашкан, көмеш Георгий тәресе белән бүләкләнгән Гыймади Морзаханов. Галләм мәктәптә 4 сыйныф тәмамлаган. Күмәк хуҗалыкта тракторчы булып эшли. 1943 елда Кызыл гаскәргә хәрби хезмәткә алына, ССРБ Хәрби-диңгез флотына эләгә.
Бөек Ватан сугышы
1943 елда фронтка алына. Днепропетровск хәрби флотилиясе 66нчы төтен маскировкасы һәм дегазация отряды (хәрбиләр диңгез пехотасы итеп файдаланыла) строевое булып хезмәт итә. Матрос Морзаханов Белоруссия ССРның Пинск шәһәре өчен барган сугышларда каһарманлык үрнәге күрсәтә. 1944 елның июлендә  5 десант операциясендә катнаша, 36 кешедән торган десант дошман ягындагы күперне һәм 300 машинадан торган автопаркны кулга төшерә, дошманның 5 ут ноктасын юк итә, дошман солдатларын әсирлеккә ала. Шунда башы яралана, тылга хастаханәгә дәваланырга озатыла.
1945 елның 7 мартында Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелгән. Бүләкләү кәгазендә «5 десант операциясендә (Скрыгалов, Конковичи, Петриков, Дорошевичи, Пинск) катнашкан өчен» дип язылган.
Сугыштан соң
1944 елдан туган авылында яши һәм Яшел Үзән районы «Комсомолец» күмәк хуҗалыгы ревизия комиссиясе рәисе булып хезмәт итә. Пенсиягә чыккач, гаиләсе белән Казанга күченә.
1947—1955 елларда ТАССР югары шурасы депутаты була.
1990 елның 25 маенда Казанда вафат.
Каяпынар (Улаш)
Каяпынар (Kayapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (köy).
Вильямсон (Көнбатыш Вирджиния)
Вильямсон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вильямсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нарлы (Миһалыччык)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Раймлинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9718) Герефремов
Тарихы
1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YR1» саналган.
Варий
Варий (Varilhes) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Валь-д'Арьеж кантонына карый.
Казе Мека (Потенца)
Казе Мека — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Мека Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кастельянос-де-Морискос
Кастельянос-де-Морискос — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бревиль
Бревиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Валя-Аней
Валя-Аней — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ушоа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Брук (Индиана)
Брук  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ким Брэдли
Ким Брэдли (2009 елның 26 мартында үлгән) Австралия сёрферы ул Бали утравында беренче булып сёрфинг бәйгеләр башлаган, беренчесен 1979 елда оештырган. Балида булган вакытта ул Һинд диненә күчкән.
Брук (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ким Брэдли
Ким Брэдли, кушаматы 'Чебен', 1955 елның 9 Маенда туган булган. Ул Сиднейның Төньяк Ярымутрау Төбәгендә Авалон пляжында сёрфинг белән шөгыльләнеп үскән, ул анда Tracks журналы өчен бераз эшләгән соңыннан ул Дэвид 'Мексикалы' Самптэр белән сәяхәткә киткән, ул сёрф фильмнарын күрсәткән һәм шулай ук юлында 'Кактус' кебек Австралия эпик дулкыннарында сёрфинг белән шөгыльләнгән. Ким Балига 18 яшендә 1974 елның Апрель/Маенда барган, ул соңыннан Балилы кызга өйләнгән һәм аларның өч баласы булган (ике улы һәм кызы). Аның дусты Стивен Куни Растри Миллер белән эпик сёрфинг киносы "Җир Иртәсе"ндә төшкән, әмма шул киноның беренче дулкынында булган беренче булып Ким Брэдли булган. Ким үзенә Индонезиядә дулкыннар эзләгән һәм тапкан кеше буларак исем ясаган, аларда хәзер кешеләр сёрфинг белән шөгыльләнәләр. Ул күбрәк сёрф өйрәнүчесе булган һәм шулай булып хәтердә калган. Ул Җерри Лопес һәм Җефф Хакмэн Пура Лухур Улуватуда беренче мәртәбә Индонезия дулкыннарында сёрфинг белән шөгыльләнгәндә шунда булган, һәм Майк Бойям, Малан, Дҗэк МакКой һәм Боб Лавертон һ.б. белән Явага Граҗаганга катамаран белән бару турында белгән. Ул шулай ук Ричард Харви Улуватудан төньякка таба барып Паданг Падангны ачып сёрфинг белән шөгыльләнгәндә шунда булган. Ул һәрвакыт мәшһүр сёрфчылар арасында хөрмәт ителгән булган. 1974 елда Җерри Лопес аңа яшен сёрф тактасын яхшы дулкыннар һәм бергә компания билгесе итеп бүләк иткән. Ул 2009 елның 26 мартында Балида үлгән.
Брук (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Микуличы (Лидский районы)
Микуличы  (Мікулічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сен-Леон (Ло һәм Гаронна)
Сен-Леон — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
HD193472
HD193472 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ичет-Ляга
Ичет-Ляга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Илыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вапно (Великопольское воеводалыгы)
Вапно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шиеуц
Шиеуц — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солоницыны
Солоницыны (Солоницыны) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(17316) 1198 T-1
(17316) 1198 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1198 T-1» саналган.
Совет Социалистик Республикалар Берлеге
Совет Социалистик Республикалар Берлеге (ССРБ), Совет Социалистик Республикалар Союзы (ССРС) яки Шуралар Социалистик Җөмһүриятләр Берлеге (ШСҖБ) (Советлар Берлеге, Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, Советский Союз) — 1922 елдан 1991 елга кадәр, Европа һәм Азия кыйтгаларында, Урта Евразиядә урнашкан дәүләт. 1977 елның Конституция буенча — күпмилләтле дәүләт.
1922 елның 30 декабрьдә РСФСР, УССР, БССР һәм КСФСР (ЗСФСР) берләшү аша барлыыка килде.
Икенче бөтөндөнья сугышыннан соң ССРБ Әфганстан, Маҗарстан, Иран, Кытай, КХДР (1948 елдан), Монголия, Норвегия, Польша, Румыния, Төркия, Финляндия һәм Чехословакия белән җир буенча, ә АКШ, Швеция һәм Япония белән — диңгез буенча чиктәш иде.
Совет республикалардан торган (1922 — 4, 1989 — 15).
География
ССРБ дөньяның иң зур дәүләт иде; көнчыгыштан көнбатышка озынлыгы — ~10 000 км, төньяктан көньякка — ~7200 км.
Иң озын елга — Об (Иртеш белән); иң биек тау — Коммунизм (Исмаил Сомони) пигы (7495 м), хәзерге Таҗикстанда.
Барлыкка килүе
1922 елның 29 декабрендә РСФСР, УССР, БССР һәм КСФСР делегацияләр ССРБ барлыкка килүе турында килешүен имзалыйлар. Бу документ 30 декабрьдә расланды.
Сугышка кадәрге период
1923 елның көздән, бигрәк тә Ленин вафатыннан соң, дәүләт җитәкчелегендә хакимлек итү өчен сәяси көрәш башлана. Бу көрәштән Сталин җиңүче булып чыккан. 1920-елларның уртасында Яңа Икътисади Сәясәткә мөнәсәбәт үзгәрә; 1920-елларның ахырында тизләткән коллектвизация һәм индустриализация башлана. 1930-елларның ахырга Сталин төркеме тулысынча бөтен партияне үзенә буйсындыралар. Илдә үзәккә буйсындырылган тоталитар җәмгыять барлыкка килә.
(9719) Якагэ
(9719) Якагэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 18 февралендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 DF2» саналган.
Совет Социалистик Республикалар Берлеге
Сугышка кадәрге период
1939 елның 23 августында Алмания һәм Советлар Берлеге үзара килешүен төзеләр; шул килешүгә яшерен өстәмә протоколыда Алмания һәм ССРБ Көнбатыш Европада үз йогынты сферасы чикләрен билгелиләр.
1939–1940 елларда ССРБ составына Эстония, Латвия, Литва, Көнбатыш Украина, Көнбатыш Белорусия, Бессарабия һәм Төньяк Буковина керәләр; Молдавия, Литва, Латвия һәм Эстон ССР-лары оештырылалар.
1939 елда ССРБ Финляндиягә сугыш башламау турында килешүне төзәргә тәкъдим итә, ләкин Финляндия каршы була; совет-фин сугышы башлана. Шул сугыш нәтиҗәсендә ССРБ Финляндия территориясенең 11 % өлеше күчә; сугыш игълан итү сәбәпле ССРБ Милләтләр лигасыннан чыгарыла. 1940 елның 31 мартында Карел-Фин ССР оеша.
Бөек Ватан сугышы
1941 елның 22 июньдә, сугыш игълан итмичә, һөҗүм итешмәү турындагы килешүен өзеп, алман-фашист гаскәрләре ССРБ территорияснә бәреп керәләр. Иң башта Алмания һәм аның союздашлар зур уңышлыкка ирешәләр, ләкин Мәскәүне һәм Ленинградны ала алмыйлар һәм сугыш озакка сузылган сугыш характерын ала. Сталинград һәм Курск сугышлары нәтиҗәсендә совет гаскәрләре һөҗүмгә күчәләр һәм 1945 елда Берлинны алалар.
1945 елгы Япониягә каршы сугыш хәрәкәтләре нәтиҗәсендә, ССРБ үзенә Курил утрауларны һәм Көньяк Сахалинны кире кайтарыла.
Эре шәһәрләр
Моны да карагыз: ССРБ шәһәрләрнең исемлеге (1989)
1991 елда ССРБ шәһәрләрендә 191,7 млн. (66 %) кеше яшәде.
Гирдә
Гирдә (Girdə ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Оксидентал (Калифорния)
Оксидентал  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оксидентал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бревиль-сюр-Мер
Бревиль-сюр-Мер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Кастильехо-де-Мартин-Вьехо
Кастильехо-де-Мартин-Вьехо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уэйрас (Пиауи)
Уэйрас  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Козлувки (Ополе воеводалыгы)
Козлувки  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Готемба
Готемба — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Готемба шәһәре 1955 елның 11 февралендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 88078 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 453 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 194.63 км² тәшкил итә.
Райн (Лех)
Райн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бетһкустан (Мидьят)
Бетһкустан (Bethkustan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильямстаун (Көнбатыш Вирджиния)
Вильямстаун  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вильямстаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Восход (Чиләбе өлкәсе)
Восход (Восход) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (17%), татарлар (5%), башкортлар (8%), казахлар (65%).
Вебр
Вебр (Vèbre) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Нарлы Баһчелиевлер (Пазарҗык )
Нарлы Баһчелиевлер (Narlı Bahçelievler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каяпынар (Ихсангази)
Каяпынар (Kayapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ихсангази илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Мелини (Реҗо Эмилия)
Казе Мелини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Мелини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Микулишки (Астрынски авыл советы)
Микулишки  (Мікулішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гзин
Гзин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сен-Лоран (Ло һәм Гаронна)
Сен-Лоран — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Nikolay Karotamm
Nikolay Karotamm (23 üktäber 1901, Pärnu, Lifländiä gubernası - 21 sintäber 1969, Mäskäw) - eston säwit däwlät eşleklese.
Tärcemäi xäle
Kerästiän ğailäsendä tuğan. 1909-1915 tä Kastna cirkäw-mäxällä mäktäbendä, Pärnu yuğarı mäktäbendä, 1915-1917 häm 1919-1921 dä Rakvere uqıtuçılar siminariäsendä belem alğan. 1921-1923 tä eston ğäskäreneñ saqlaw bätälünendä xezät itkän. 1925 tä Nidirlandqa küçenä häm 1926 da cirle kamunistik partiäsenä kerä. 1926 ta Säwitlär Berlegenä küçenä, 1926-28 dä Yu. Marxlevski is. Könbatış milli azçılıqlarnıñ kamunistik univirsititında uqi. 1928 dän BKP(b) äğzası. 1928-29 tä Estonidä idän astı eşendä. SSRBğa qaytqaçtın uquın däwam itterä, 1931-35 tä Yu. Marxlevski is. Könbatış milli azçılıqlarnıñ kamunistik univirsititınıñ aspiranturasında uqi, ä 1933-36 da şul univirsititta uqıtuçı bulıp eşli. 1936-37 dä Кomintern başqarma kämititeneñ referentı, 1936-37 dä Liningratta jurnal möxärrire. Zur terror waqıtında qısqa waqıtqa qulğa alına. 1938-39 dä Liningrat maşinalar tözü zawutı diriktırı urınabasarı. 1940 ta "BKP(b)nıñ qısqa kursı"n estonçağa tärcemä itä häm eston-urıs süzlegen yasawda qatnaşa.
Estoniä SSRB tärkibenä kergännän soñ, Karotamm Eston Kompartiäseneñ (EKP) Tartu şähär kämititeneñ berençe särkätibe itep bilgelänä. Suğış waqıtında Estoniä partizan xäräkäteneñ üzäk ştabı başlığı bulğan. 1944-1950 dä - EKP üzäk kämititeneñ berençe särkätibe.
1949 da estonnarnı ESSRdan Sebergä meñläp sörülärdä turıdan-turı qatnaşa.
1950 dä "çistartular" kampaniäse barışında "kiräkmägan yomşaqlıq häm burjuaz millätçlelärne yäşerü" öçen wazifasınnan buşatıla.
Wazifasınnan buşatılğaçtın Mäskäwdä SBKF ÜK qarşındagı Cämğiät fännäre akadimiasendä (1950-51) uqığan, annarı SSRB FA qarşındağı İqtisad institutında eşlägän.
(17317) 1208 T-1
(17317) 1208 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1208 T-1» саналган.
2008/2009 футбол буенча Сербия чемпионаты
2008/2009 футбол буенча Сербия чемпионаты (серб. Суперлига Србије у фудбалу 2008/09) — Серб Суперлигасының өченче сезоны. Сезон 2008 елның 16 августында старт алды һәм 2009 елның 30 маенда тәмамланды.
Бруквилл (Индиана)
Бруквилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валя-Анилор
Валя-Анилор — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алтын атлы сыбайлы
Алтын атлы сыбайлы, шулай ук Алтын атлы җайдак — башкорт әкиятләре буенча төшерелгән фильм-әкият. Рижиссүры Василий Журавлев. «Мосфильм» киностудиясе, 1980. Фильм шулай ук стереовариантта төшерелде.
Эчтәлеге
Юрматы һәм Үсәргән ыруы башлыкларының балалары кыз Әй һәм егет Алтындуга бер берсенә гашыйк булып өйләнешергә булалар. Әммә явыз Катил батша белән Мәскәй әби алдау юлы белән ике ыруны дошманлаштырып куя.
Шикасеу
Шикасеу — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әртә (бистә)
Әртә (Арти) — Cвирлaу өлкәсенең Әртә шәһәр бүᴫгеы cастaфына керүче шәһәр тибындагы бистә. Атама Әртә елгасы исеменнән алынган.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Русиянең Яypyпa өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысны 1929 елдан йөртә.
Халык
Милли cастaф (2002): руслар – 93,2%, чирмешләр – 3,9%, татарлар – 1,7%.
Вапнярня-Перша
Вапнярня-Перша — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9720) Ulfbirgitta
(9720) Ulfbirgitta — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бректувиль
Бректувиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Кайгородка
Кайгородка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кастрас
Кастрас — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Уэйрас-ду-Пара
Уэйрас-ду-Пара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.