cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пупки (Подлясье воеводалыгы)
Пупки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маунт-Юнион (Пенсильвания)
Маунт-Юнион  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 6832
NGC 6832 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Боево (Польша)
Боево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җумһуриет (Аксу)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шидрак
Шидрак (Chidrac) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Маярышки
Маярышки (Маярышкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Серафимовка (Туймазы районы)
Серафимовка — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452780, — 80251847002.
Лыунакүла
Лыунакүла (Lõunaküla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Нижние Кудаты
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голашини
Голашини — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо ла Кверча (Торино)
Вилаҗо ла Кверча — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо ла Кверча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вильянуэва-де-Асоаге
Вильянуэва-де-Асоаге — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Оаш
Оаш — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жалудок
Жалудок (Жалудок ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Комсомольски (Ырынбур өлкәсе)
Комсомольски (Комсомольский) — Ырынбур өлкәсенең Александровка районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 54,2%, руслар — 36,1%, башкортлар — 7,1%, мордвалар — 2,6%.
Шалкар (Караганды өлкәсе)
Шалкар (Шалқар) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Прогресс (Күгәрчен районы)
Прогресс — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Шалкар (Караганды өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
UBQLNL
UBQLNL —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Прогресс (Күгәрчен районы)
Почта индексы — 453334, — 80238875005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 11 кешенең яшәве мәгълүм.
Крсиний Врх
Крсиний Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелдон
Гелдон — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Födor Şaläpin
Födor Şaläpin, Födor İvan ulı Şaläpin (rusça Фёдор Иванович Шаляпин, 1873-1938) - cırçı (bas), Respublikanıñ xalıq artistı (1918). Ämät bistäsennän.
Tormış yulı
1890 yılğa qädär Qazanda yäşi, çirkäw xorlarında cırlıy, opera häm dram spektaklläre statistı, opera xorı cırçısı bula.
Pötr İlyiç Çaykovskiynıñ Qazan muzık söyüçelär tügäräge quyğan Yevgeniy Onegin spektaklendä Zaretski partiäsen başqara.
1895-1922 yıllarda Sankt-Peterburgtağı Mariinsky häm Mäskäwdäge Zur Teaterlärdä, Mäskäw Xosusıy Rus Operasında cırlıy. 1897, 1899 häm 1909 yıllarda Qazanda gastrollärdä bula.
1922. dän çit ildä yäşi. 1982. yıldan Qazanda F. Şaläpin isemendäge opera festivale ütkärelä. 1999. yılda Qazanda aña häykäl quyıdı. (Skulptorı – A. Balaşov)
Маршалл (Техас)
Маршалл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маршалл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдон (Оклахома)
Елдон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Путковице-Нагурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Елдон (Оклахома)
Географиясе
Елдон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Покойник-Шор
Покойник-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хайма елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилле-Элон
Вилле-Элон (Villers-Hélon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Игнатий Гаврилов
Игнатий Гаврила улы Гаврилов (Игнатий Гаврилович Гаврилов) — удмурт шагыйре, публицист, тәнкыйтьче, тәрҗемәче һәм җәмәгать эшлеклесе.
Медзюки
Медзюки (Медзюкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Игнатий Гаврилов
Тәрҗемәи хәл
Иганатий Гаврилов Вятка губернасы Алабуга өязенең Ныша-Какси (Зур Сибы) авылында (хәзер Удмуртиянең Мәжгә районына карый) урта хәлле крестьян гаиләсендә туа.
Медзюки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Койка (Юхоть кушылдыгы)
Койка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Юхоть елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Игнатий Гаврилов
Тәрҗемәи хәл
1924 елда Мәжгә педагогика техникумына укырга керә, һәм, аны тәмамламыйча, Ижауда ачылган театр курсларына күчә. 1927 елда үз әдәби эшчәнлеген башлый. 1932 елда Мәскәү дәүләт театр сәнгате институтын тәмамлый. 1932—1938 елларда — Удмурт драма театрында әдәби бүлеге мөдире.
Койка (Юхоть кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Игнатий Гаврилов
Тәрҗемәи хәл
1938 елдан — ССРБ язучылар берлеге әгъзасы; 1938—1942 елларда — Удмуртия язучылар берлегенең идарә рәисе. Бөек Ватан сугышында катнашкан. Демобилизациядән соң Удмурт драма театры директоры булып эшләгән. 1952—1959 елларда — УАССР язучылар берлегенең әдәби консультанты.
Койка (Юхоть кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Игнатий Гаврилов
Тәрҗемәи хәл
1973 елның 4 декабрендә вафат була.
Божа-Воля (Гродзиский повяты)
Божа-Воля  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лыве
Лыве (Lõve) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Кальета-де-Нешкин
Кальета-де-Нешкин — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Голембевек-Новий
Голембевек-Новий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кртиновиця
Кртиновиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Түбән Ширгайта
Түбән Ширгайта — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Песчаная елгасының уң ярына тамагыннан 236 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Деребашы (Пазар)
Деребашы (Derebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Пазар илчесенә караган бер авыл (köy).
UBR1
UBR1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лонгнесс
Лонгнесс — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Шалкар (Карасай районы)
Шалкар (Шалқар) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Путковице-Надольне
Путковице-Надольне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жамайтуки
Жамайтуки (Жамайтукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вилаҗо Ла Мачина (Реҗо Эмилия)
Вилаҗо Ла Мачина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Ла Мачина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маунтвилл (Пенсильвания)
Маунтвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильянуэва-де-Кампеан
Вильянуэва-де-Кампеан — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голембевек-Старий
Голембевек-Старий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гемлице
Гемлице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иске Туймазы
Иске Туймазы (Иҫке Туймазы) — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
NGC 6833
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(2177) Оливер
(2177) Оливер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6551 P-L» саналган.
Кев Салихов
Салихов Кев Миңнулла улы (1936), физик, ТР ФАнең хакики әгъзасы (1992.), РФАнең мөхбир әгъзасы (1997). РФнең атказанган фән эшлеклесе (1995). 1963-88 елларда СССР ФА Себер бүлегенең Химия кинетиге һәм яну институтында (Новосибирски ш.), профессор (1981), 1988 елдан РФАнең КГҮнең Физик-Техник Институты директоры. Бер үк вакытта 1989 дан Казан дәүләт университетыында химия физикасы кафедра мөдире, 1992 дән ТР ФАнең вице-президенты. Хезмәтләре химия физикасына һәм радиоспектроскопиягә карый. Ленин бүләге лауреаты (1998). Applied magnetic resonance журналының баш мөхәррире (1990 елдан).
Арутюн Терзян
Арутюн Арташесович Терзян (әрм. Հարություն Արտաշեսի Թերզյան; 1932-2016) - Совет һәм Әрмәнстан галиме, электр инженеры һәм электр радиотехнигы, Техник фәннәр докторы, профессор, Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы (1986), Әрмәнстан Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы (1996).
Биография
1932 елның 27 июнендә Әрмәнстан ССРның Эриван шәһәрендә туган.
1950 елдан 1955 елга кадәр Ереван политехник институтының механик факультетында укыган. 1964 елда ул Бөтенроссия Электромеханика Институтында аспирантура бүлеген,1980 елда Мәскәү Энергетика Институтында докторантура бүлеген тәмамлый.
1955 елдан фәнни-җитештерү һәм педагогик эштә Ереван политехник институтында электр инженеры, укытучы, 1986 елдан - автоматлаштырылган системалар һәм модельләштерү лабораториясе профессоры һәм фәнни лидеры, 1989 - 1993 елларда - электр приборлары бүлеге мөдире, шул ук вакытта 1989 елдан - математик модельләштерү лабораториясе мөдире, 1993 елдан 2016 елга кадәр - бәлеге институтның вице-ректоры һәм электр машиналары һәм приборлары кафедрасы профессоры булып хезмәт итә.
1979 елдан 1989 елга кадәр, фәнни эш белән берлектә, Бөтенроссия Электр Энергиясе Институтында теоретик бүлек начальнигы булып эшли.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
А.А. Терзянның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге параллель исәпләү, электромагнит системаларын модельләштерү һәм компьютер ярдәмендә проектлау һәм катлаулы техник системаларны тикшерү өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Ул карар кабул итү алгоритмнарын чишелергә тиешле проблемалар модельләренә адаптацияләү һәм чикләүләр белән сызыксыз мультипараметрлы экстремаль проблемалар өлкәсендә тикшеренүләр алып барган. A. A. Терзян космик электроника һәм электро-радио инженериясе фәнни советының космик энергия бүлеге һәм СССР Милли Фәннәр академиясенең "Кибернетика" катлаулы проблемасы буенча Фәнни Советның статистик оптимизация бүлеге әгъзасы һәм Экспертлар комиссиясе рәисе булып та тора. Әрмәнстан Милли Фәннәр академиясенең техник фәннәре һәм Ереван политехник институтының Фәнни-техник советы председателе, "Гамәли электромагнитизм журналы" һәм "Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясе яңалыклары" журналларының редакция советы әгъзасы булып та хезмәт итә.
1964 елда ул "Индуктивлык кәтүге" темасы белән кандидатлык диссертациясен, 1980 елда "Электр машиналарын проектлаштыруның компьютер методлары һәм чаралары" дигән тема буенча техник фәннәр докторы дәрәҗәсенә докторлык диссертациясен яклады. 1986 елда ул СССРның Югары Аттестация Комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек булды. 1986 елда ул Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы, 1996 елда Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. A. A. Терзян йөз уннан артык фәнни хезмәт, өч монография авторы һәм уйлап табу өчен биш авторлык сертификатына ия.
Обад
Обад — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Божа-Воля (Легёновский повяты)
Божа-Воля  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кртинце
Кртинце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Божа-Воля (Легёновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кртинце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джоан Роулинг
Джоан Джо Мюррей (Joanne Jo Murray, кияүгә чыгу алдыннан Rowling) яки Джоан Кэтлин Роулинг (J. K. Rowling, Joanne Katheline Rowling; 1965 елның 31 июлендә туган) — мәшһүр инглиз язучысы. Күбрәк ''Джоан К. Роулинг'' псевдонимы белән мәгълүм. 64 телгә тәрҗемә ителгән Гарри Поттер турында романнар сериясе авторы булып дөньякүләм танылган шәхес. 2001 елда Һьюго премиясенә лаек булган.
Тормыш юлы
1965 елның 31 июлендә Глостершир графлыгында урнашкан кечкенә Йейт шәһәрендә дөньяга килә. Ике ел соңрак гаиләдә тагын бер кыз туа — Дайанна (ингл. Dianne).
Джоанга дүрт ел тулгач, гаилә Винтербурн авылына күченә. Монда киләчәк язучы Поттер фамилияле балалар белән уйнады (киләчәктә ул бу фамилияне үз романнар каһарманы өчен алачак). Джоан монда Сент-Майклс башлангыч мәктәбендә укый.
left|170px|thumb|Беренче китапны Роулинг «The Elephant House» кафесында да язган Аңа тугыз ел тулгач, гаилә янә Татшиллга күчә. Джоанга унбиш яшь тулгач исә аның әнисе склероз белән авырый башлый.
Мәктәпне уңышлы тәмамлап, Роулинг Оксфордка керергә хыяллана, ләкин анда кабул ителми. Джоан Эксетер университетына керә. Сәнгать бакалавры дәрәҗәсен алып, Форкс шәһәренә күчә. 1990 елда Роулинг Манчестерга күченә.
1992 ел августында Джоан студент‑журналист Жоржи Арантеска кияүгә чыга. 1993 елда аларның Джессика исемле кызы туа. Аннан соң ире белән аерылыша, кызы белән Эдинбург шәһәренә күчә.
1997 елда Джоан Гарри Поттер турында беренче китапны чыгара. Бу китап зур популярлык яулый, Роулинг зур акчалар казана. 2004 елдан ул Бөекбританиянең иң бай хатын-кызы дип санала. 2008 елда Forbes журналы аның 1 млрд АКШ доллары булуы турында хәбәр итә.
Гарри Поттер турында язылган китаплары өчен Джоан Роулингка күп әдәби премияләр бирелә. Ул өч тапкыр «Nestle Smarties Gold Award», ике тапкыр «British Book Awards», «The Bookseller Author of the Year Award» «Children’s Book Award» бүләкләренә ия. 2000 елда Роулинг Британ империясе ордены белән бүләкләнә.
2001 елда ул табиб Нил Скотт Мюррейга кияүгә чыга. 2003 елда аларның Дэвид исемле уллары, ә 2005 елда — Маккензи исемле кызлары дөньяга килә.
Хәзерге вакытта Джоан Роулинг актив рәвештә хәйриячелек белән шөгыльләнә.
Гарри Поттер романнар сериясе
right|300px|thumb|[[Инглиз телендә Гарри Поттер турында җиде китап җыелмасы]] right|300px|thumb|Язучы белән интервью. [[Ак йорт, 2010 елның 5 апреле]] Дөньякүләм популярлыкны һәм миллиардтан арткан байлыкны Джоан Роулинг нәкъ Гарри Поттер турындагы романнар сериясен язып ирешә. Бу романнар сериясендә барлыгы 7 китап бар, моннан тыш Джоан тагын эпопеягә бәйле 4 китабын чыгара:
Гарри Поттер турында беренче китабын Джоан Роулинг 90 нчы елларда Португалиядә яза башлый. Эдинбургта, китап язуны дәвам иткәндә, ул аны «Николсонс» кафесында яза.
Китапны сату шактый авыр булган. Күп кенә нәшрият йортларын «Гарри Поттер һәм фәлсәфә ташы» кызыксындырмаган. Нәтиҗәдә, кечкенә булган «Блумсбери» нәшрияты 4000 АКШ долларына китапны сатып ала. Берничә айдан соң АКШның «Артур Ливайн/Уку әдәбияты» исемле нәшрият та китапны бастыру өчен хокукны сатып ала.
«Гарри Поттер һәм фәлсәфә ташы» 1997 елның июнендә чыгып, кечкенә вакыт эчендә зур популярлыкны яулый. Беркем белмәгән язучы романы Бөекбританиядә елның иң яхшы балалар китабы дип таныла. 1998 елның октябрендә китап Америкада да чыга.
Бу романнан соң чираттагы китаплар языла. 1998, 1999, 2000, 2003, 2005 елларда китапның дәвамнары чыга. «Гарри Поттер һәм Әҗәл бүләкләре» дип аталган соңгы, җиденче китап 2007 елның җәендә инглиз телендә дөнья күрә.
Роулинг үзе бүтән дәвамны язмаячак дип әйткән.
Фильмнар
1998 елның октябрендә Warner Bros. беренче ике романны төшерү хокукын сатып ала. Гарри Поттер һәм фәлсәфә ташы дип аталган фильм 2001 елның 16 ноябрендә дөнья күрә. Гарри Поттер һәм яшерен бүлмә фильмы исә 2002 елның 15 ноябрендә чыга. Фильмнарның икесен дә Крис Коламбус төшергән. Гарри Поттер һәм Азкабан тоткыны киносын Альфонсо Куарон төшергән (фильм 2004 елның 4 июнендә чыга). Гарри Поттер һәм Ут кубогын 2005 елның 18 ноябреннән күреп булды. Аны Майк Ньюэлл төшерә.
Башка фильмнарны исә Дэвид Йетс төшерә. Бу режиссер иң күп тәнкыйтькә дучар ителә. Гарри Поттер һәм Феникс ордены 2005 елның 18 ноябрендә, Гарри Поттер һәм катнаш канлы шаһзадә 2009 елның 15 июлендә, Гарри Поттер һәм Әҗәл бүләкләре: I өлеш 2010 елның 17 ноябрендә дөнья күрделәр. Соңгы фильм премьерасы 2011 елның 15 июлендә булды.
Джоан Роулинг байлыгының шактый өлеше фильмнарны төшерүдән дә тупланды.
Бүләкләр һәм премияләр
thumb|right|230px|Джоан Роулинг, [[Дэвид Хейман һәм Дэвид Йетс «British Academy Film Awards» бәйгесендә]]
Лубья
Лубья (Lubja) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Пухали (Подлясье воеводалыгы)
Пухали  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Елм-Гроув (Оклахома)
Елм-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елм-Гроув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медыны
Медыны (Медыны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
UBR2
UBR2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Генсь (Диңгез буе воеводалыгы)
Генсь  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Деребашы (Зиле)
Деребашы (Derebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
Генсь (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Матис (Техас)
Матис  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Матис шәһәре  елда нигезләнгән.
Фирдәвес Хисамитдинова
Хисамитдинова Фирдәвес Гыйльметдин кызы (Хисамитдинова Фирҙәүес Ғилмитдин ҡыҙы, 1 гыйнвар 1950, Рәхмәт, Әбҗәлил районы) — Башкортстанның дәүләт һәм җәмәгать эшмәкәре, галим, башкорт теле белгече, филология фәннәре докторы, профессор. Россия Федерациясенең (2008) Һәм Башкортстан Республикасының (2003) атказанган фән эшмәкәре, Халыклар Дуслыгы ордены кавалеры. 2005-2015 елларда Тарих, тел һәм әдәбият институты директоры.
Матис (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирдәвес Хисамитдинова
Биогррафиясе
Фирдәвес Гыйльметдин кызы Хисамитдинова 1950 елның 1 гыйнварында Башкорт АССР-ының Әбҗәлил районы Рәхмәт авылында туган.
1970 елда Белорет педагогия училищесын, 1974 елда Башкорт дәүләт педагогия институтының филология факультетын белем ала.
1 август
1 август — Милади тәкъвимендә сигезенче айның беренче көне. Ел ахырына кадәр 152 көн кала.
Фирдәвес Хисамитдинова
Биогррафиясе
1976 елда нче елда СССР Фәннәр академиясенең Тел белеме институтының аспирантурасына кабул ителә.
1978 елдан алып 1985 елгача Тарих, тел һәм әдәбият институтында олуг хәзмәткәр. 1980 елда кандидатлык, 1993 елда докторлык диссертациясе уңышлы яклый.
1987 елдан БДПИ-ның башкорт филологиясе факультетында кафедра мөдире, 1992 елдан шул ук факультетның деканы була, 1993 елдан — профессор.
1995-1998 елларда Башкортстан Мәгариф министры була, 1998 елдан Тарих, тел һәм әдәбияты институтында директор урынбасары, 2005-2015 елларда Тарих, тел һәм әдәбият институты директор.
Голембев-Новий
Голембев-Новий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лонфоссе
Лонфоссе — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Аллондаз
Аллондаз (Allondaz) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Альбервиль-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,08 км².
Искәрмәләр
Аллондаз
Покойница-Юнко
Покойница-Юнко — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кечь-Пель елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крупливник
Крупливник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Межава (Аршанский районы)
Межава (Межава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вильянуэва-де-лас-Перас
Вильянуэва-де-лас-Перас — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жамойцишки
Жамойцишки (Жамойцішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Төнгүк (Тол кушылдыгы)
Төнгүк – Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Тол елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шибаево (күл)
Шибаево  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/3508/5    кушыла. Елга озынлыгы 76 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пухали-Нови
Пухали-Нови — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лугусе
Лугусе (Luguse) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Җумһуриет (Кумлуҗа)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кумлуҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Божа-Воля (Минский повяты)
Божа-Воля  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горный (Туймазы районы)
Горный — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452775, — 80251855002.
UBR3
UBR3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Голембев-Старий
Голембев-Старий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кальеташ
Кальеташ — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гентоме
Гентоме — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крушний Врх
Крушний Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Межава (Расонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Деребашы (Ризе)
Деребашы (Derebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Вилаҗо Лагомар (Катанцаро)
Вилаҗо Лагомар — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Озёрная (Чарыш кушылдыгы)
Озёрная  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чарыш елгасының уң ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Finlandiä
Finlandiä räsmi iseme Finlandiä Cömhüriäte (Finçä: Suomi, Şvedça: Finland. Skandinaviäda, Baltik Diñgeze yarınnda urnaşqan. Kürşeläre: tönyaqta Norvegiä, könçığışta Räsäy (Kareliä), könbatışta Şvetsiä.
Borınğı Tarixı
Finlandiä cirendä, arxeologik mäğlümätlär buyınça, Taş Ğasırınnan keşelär (Fin-Uğır xalıqları) yäşilär.
Borınğı Skandinav sagaları häm tarixçılar (Dänmark Saxo Grammaticus, Ğäräp äl-İdrisi) buyınça berençe Finlandiä patşaları Suomilаr bulalar.
Könçığış Finlandiä Böyek Novgorodqa yasaq birä.
1154. yılda Şvetsiä patşası Erik Finlandiäne üz kontrolenä ala, häm Suomilаr Xristianlıqnı qabul itälär. Şved tele 700 yıl räsmi tele bula.
Обедень
Обедень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Finlandiä
Yaña Ğasırlar
1808.dä Finlandiäne Rusiä İmperiäse İmperatorı Aleksandr I ala. Finlandiägä Böyek Kenäzlek avtonomiä statusı berelä.
19. yözdä Finlandiädä Urıslaşu protsessı eşli.
20. Ğasır
Oktäber İnqıylabınnan soñ Finlandiä üz bäysezlegen iğlan itä. İldä Watandaşlar Suğışı başlana. Aqsöyäklär, Almaniä bulıştıruı belän, kerästiännär häm eşçelär armiäsen tar-mar itälär. Finlandiädä burjua xäkimne üz qullarına alalar.
1939. yılda SSRB Finlandiägä qarşı suğış başlana (Qış Suğışı). Suğış waqıtında 500,000 Sovet keşese häm 50,000 Finlandiälelär häläq bula. Suomi tarafında ğomumi tügel taktik häm yaña texnologiälär eşli (Mannerheim sızığında beton bunkerları, "Suomi" avtomatları, kükälär h.b.). Üz oçratına, Sovet Armiäseneñ başlığı 1937. yılda üterälgän bula. Şul säbäple Sovetlarnıñ qorbannarı zur.
1940. yılda suğış üz azağına kerä, Mäskäw Solıx Şartnamäse buyınça Finlandiäneñ öleşe SSRBğa kertä.
1941-1944. yılda Suomilаr, almannar bulıştıruı belän, Karel-Fin SSRnı buysındıra. Sovetlar Finlandiä armiäsen tar-mar itüdän 1944.nıñ Sentäberdä Finlandiä suğışın beterä.
Ämma Finlandiä cirendä (Tönyaq Polyar Bocrası artında) küp Alman soldatlar qalalar. Alar qarşında Finlandiä armiäse Laplandiä suğışında qatnaşa. Bu suğış waqıtında 1,000 Suomi häm 2,000 Alman häläq bulalar. Soñğı Alman otryadı 1945.nıñ aprelennän qädär suğıştı.
Böyek Watan Suğışınnan soñ Sovet xäkimiäte 1947. häm 1948. yıllardan şartnamälär buyınça Finlandiäneñ Barents Diñgeze buyı rayonnarın Murmansk ölkäsenä birelä.
"YYA şartnamäse" buyınça Finlandiä SSRB-Könbatış arasında buffer bulıp eşli. SSRBnıñ Finlandiädäge eçke säyäsättä qatnaşırğa xoquq bula.
Xäzergä Finlandiä
1991.dä SSSR betkännän soñ Finlandiä üz säyäsättä azat bula häm 1995.tä ul Awrupa Berlegenä kerä. Ämma Rusiä yoğıntısı xäzer dä zur.
Geografiäse
Finlandiädä 187,888 kül häm 179,584 utıraw. İn zur utrawları - Aland Utırawları. İñ zur tawı - Laplanddağı Haltitunturi tawı (1,328 m). Urmannar 68% cirendä üsälär. Finlandiäneñ mäydanı här yıl zurlata (7 qkm/yıl).
Millätläre
Finlandiä finnar (üz iseme - Suomilаr) häm Finlandiä Şvedları ber millätneñ (Fin milläte) 2 iñ zur xalıq.
Räsmi telläre
Finländiädä 2 räsmi tel: Fin (Suomi) tele häm Şved tele. Rayonda teldä söyläşäwçe keşe rayon xalqınnan 10% sanılsa, bu tel räsmi tele bula. Şul säbäple ayırım rayonnarda Rus tele räsmiläşeregä bula.
Suomi telendä 93% xalqı söyläşä, Şved telendä - 6%.
Başqa telläre
Başqa telläre: Rus tele, Karel tele, Esti tele, Tatar tele (Tatarlar (Mişärlär) Finlandiädä 800 keşe çaması -- 2004 ). Tundrada yäşäwçe 7,000 Saami Saami telendä söyläşälär.
Dinnäre
Räsmi dine yuq.
Başqalar (9%): Protestant, Katolik Xristianlığı, İslam, Yähüd dine
Emigratsiäse
Qış Suğışınnan soñ Finlandiäneñ 12% xalqı yortsız qalalar. Krizis waqıtında Finnar Şvetsiägä kitälär (0.5 million keşe), ämma annan soñ alarnıñ zur öleşe qayta.
Säyäsäte
Finlandiä - parlament respublikası. Prezidenttä xäkim yuq inde. İldä 200 urınlı berpulatlı parlament (Suomi: Eduskunta; Şved: Riksdag) xäkim itä. Premyer-ministerne tağın parlament sayla. Finlandiä partiäläre - Agrarilar, Sotsial Demokratlar, Konservatorlar.
Administrativ Bülüe
Finlandiä provintsial' şuralar belän idärä itelgän 20 provintsiägä bülenä. Üz çiratında provintsiälär kommunalarğa bülenälär. Alarnıñ sannarı berläşterü säyäsätenä kürä daimi qısqartıla, 2010 yıl başına Finlyandiädä 342 kommuna buldı.
Finlyandiäneñ iñ zur şähärläre: Helsinki — 583 549 keşe, Espoo — 244 474 keşe, Tampere — 211 633 keşe, Turku — 176 242 keşe, Oulu — 139 275 keşe.
Aland Utırawlarında autonomiä statusı.
İqtisadı
Finlandiädä - irekle bazar iqtisad ile. Finlarda yäşäw standartı biek. Finlandiä sänäğäte aşaç, qalay, telekommunikatsiä, elektronik h.b. high-tech sänäğäte.
1999. 1. Ğıynwarda Finlandiä Euro-zonğa kerä.
Mädäniäte
19. yözdä Finlandiädä xalıqnı milli mädäniät qızıqsına başladı (fenomaniä). Suomi tele räsmi bula häm çit il süzlärennän çistarta.
Жамыславль
Жамыславль (Жамыслаўль ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Өе районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шалкар (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Шалкар (Шалқар) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Пухали-Стари
Пухали-Стари — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тархан (Сасово районы)
Тархан (Тархань) — Рязань өлкәсенең Сасово районындагы татар авылы. Яңа Березово авыл җирлеге эченә керә.
Географик урын
Авыл Сасово районының көньяк өлешендә, район мәркәзеннән көньяктарак 25 км ераклыкта Цна елгасы буенда урнашкан.
Иң якын торак пунктлар:
— Калдамыш — көньяк-көнчыгыш 200 м ераклыкта;
— Иске Березово — төньяк-көнбатыш 1 км ераклыкта.
Иң якын тимер юл станциясе автомобиль юлыдан төньяктарак 25 км ераклыкта урнашкан Сасово булып тора.
Халык
Тарханда 2010 елда 9 кешенең яшәве билгеле, шуларның 6 татарлар.
Голендзьке
Голендзьке — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Тархан (Сасово районы)
Тарих
Революциягә кадәр авыл Тамбов губернасы Шацк өязе Яңа Березово волосте эченә кергән. 2004 елдан авыл Яңа Березово авыл җирлеге эченә керә.
Gerhard fon Mende
Gerhard von Mende /fon MENde/ (1904-1963), Alman tarixçısı, türkolog.1936-1940. yıllarda Berlinnıñ Çit illärne Öyränü yuğarı mäktäbe häm 1940. yıldan Berlin universitetı professorı, ber ük waqıtta 1941. yıldan Poznan universitetı professorı. 1941-­1944 yıllarda Almaniänıñ okkupatsilanğan Könçığış cirlär ministerlegendä "Qawqaz Milli Aradaşıq" (ş.i. Tatar aradaşlığı) häm "Çit xalıqlar" bülekläre citäkçese. "İdel-Ural Legionın tuplawda, İdel-Ural Törki-Tatarlarınıñ körüş berlegen oyıştıruda qatnaşa. 1950-yıllarda Düsseldorf şähärendä (Almaniä) Sovet ilen häm xalqın öyränü üzägenä – "Könçığış Awrupa oyışmasına citäkçelek itä. Xezmätläre Könçığış Awrupa Törki xalıqlarına, ş.i. Tatarlar tarixına qarıy.
Голендзьке
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Qaban külläre
thumb|300px|Qaban [[Qazan Däwlät Universitäte bínasınnan]] Qaban külläre, Birge Qaban, Arğı Qaban häm Yuğarı Qaban külläre sisteme. Qazan eçendä urnaşqan. Karst upqınnarınnan xasíl bulğan çoqırlarnıñ qatlawlanuı nätiçäsendä İdelneñ elekke su yulı urınında barlıqqa kilgän. TR territorísındağı iñ zur yomıq sulıq, ğomumí mäydanı 186 ha tar buğaz belän totaşqan Birge häm Arğı Qabannıñ ozınlığı 5575 m, Yuğarı Qabannıñ ozınlığı 1030 m. Ğomumí su küläme 11,8 mln. m³. Yawım-töşemnär här cir astı suları isäbenä tuyınalar. Töbenä läm qatlamı utırğan.
Зайон (Оклахома)
Зайон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Зайон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильянуэва-дель-Кампо
Вильянуэва-дель-Кампо — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
UBR4
UBR4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Маунтен-Сити (Техас)
Маунтен-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунтен-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоос-ан-Гоель
Лоос-ан-Гоель — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Круще
Круще — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Помолесъшор
Помолесъшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хоседа-Ю елгасының уң ярыннан 119 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Молокша (Юхоть кушылдыгы)
Молокша — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Юхоть елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Божа-Воля (Радомский повяты)
Божа-Воля  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Межна (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пухли
Пухли — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гжибно (Картузький повяты)
Гжибно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крчевина-при-Вурбергу
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильяральбо
Вильяральбо — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җумһуриет (Муратпаша)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Голендри (Здунсковольский повяты)
Голендри  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жаркавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
UBR5
UBR5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Деребашы (Ениҗе)
Деребашы (Derebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Озернуха
Озернуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Калыш енка елгасының сул ярына тамагыннан 28 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шалкар (Целиноград районы)
Шалкар (Шалқар) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Гжибово (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пуцилки
Пуцилки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо Лачено (Авелино)
Вилаҗо Лачено — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юссон (Пюи-де-Дом)
Юссон (Usson (Puy-de-Dôme)) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Божа-Струмяни
Божа-Струмяни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ekaterina II
thumb|right|Ekaterina II Ekaterina II Alekseyevna (Yekaterina II Aleksey qızı, tumıştan Sophie Augusta Fredericka of Anhalt-Zerbst, Tatarlarda – Äbi Patşa) (1729. – 96.), Räsäy imperatritsası (1762. yıldan). 1767. yılda Qazanda bula. Yekaterina II idarä itkändä Rusiä İmperiäsendä yäşäwçe Tatarlar tormışında uñay üzgäreşlär küzätelä: 1783. yıldan möselmannarğa din irege iğlan itelä, dini ezärlekläw çiklänä, 1788.dän möselmannar öçen Diniä Näzaräte oyıştırıla; üz xoquqların dälilli alğan Tatar morzaları Rus aqsöyäkläre belän xoquqi yaqtan tigezläşterelä (1784.), Tatarlarğa irekle säwdä itü häm säñäğät-citeşterü belän şöğellänü xoquqı h. b. mömkinleklär birelä.
Межуи
Межуи (Межуі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.