cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нюдя-Сабало-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вест-Мемфис
Вест-Мемфис — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вест-Мемфис шәһәре елда нигезләнгән.
Вновь-Юрмытски (Талица шәһәр бүлгесе)
Вновь-Юрмытское (Вновь-Юрмытское) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Вест-Мемфис
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вновь-Юрмытски (Талица шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Невель
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1773 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,9%), чегәннәр (1,9%), белоруслар (1,8%).
Ниихама
Ниихама — Япония дәүләтенең Эхиме префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ниихама шәһәре 1937 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Мелинь (коммуна)
Мелинь — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Тополя-Шляхецка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мелинь (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кудельчин
Кудельчин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ниихама
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 123329 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 526 кеше тәшкил иткән.
Смитс-Ферри (Айдахо)
Смитс-Ферри  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ниихама
Географиясе
Шәһәр территориясе 234.30 км² тәшкил итә.
Смитс-Ферри (Айдахо)
Географиясе
Смитс-Ферри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Субес
Субес — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Игдэликышла (Аванос)
Игдэликышла (İğdelikışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Аванос илчесенә караган бер авыл (köy).
Караөмерлер (Селчуклу)
Караөмерлер (Karaömerler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яромкавичы
Яромкавичы (Яромкавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Крайня Поляна
Крайня Поляна — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Даведино (Белуно)
Даведино — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Костюнькин вулысы
Костюнькин вулысы (كەستۈنكىن ۋولىٰسىٰ, Костюнькинская волость) — Самар губернасына кергән административ-территориаль берәмлек.
Сидилкин (Казан губернасының Чистай өязе), Смагин (Богырыслан өязе), Шонталы һәм Темәш вулыслары белән чиктәш булган (1890). 11 торак пунктта 5721 кеше яшәгән. ТАССР барлыкка килгәннән соң Богырыслан өязенә күчерелә. 1924 елда бетерелә, территориясе Шонталы вулысына кушыла.
Джефферсон (округ, Индиана)
Джефферсон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мадисон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1810 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 934 км² тәшкил итә.
Домпьерр-сюр-Оти
Домпьерр-сюр-Оти — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Машанаки
Машанаки (Машанакі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Токарня
Токарня — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12330) 1992 UX2
(12330) 1992 UX2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 25 октябрендә Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UX2» саналган.
Опнеры
Опнеры (Упнер, Опнеры) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429909. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241828002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600007900. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 79 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Егор-Вань-Ёль
Егор-Вань-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Веськыд-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Тарчек-Гурни
Тарчек-Гурни — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Егор-Вань-Ёль
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тарчек-Гурни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гирштедт
Гирштедт (Gierstädt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
12 Шубат (Оникишубат)
12 Шубат (12 Şubat) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
12 Şubat, Onikişubat 12 Şubat, Onikişubat
Гарипов
Гарипов — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Гариф» («белүче», «акыл иясе») сүзеннән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Сарикиой
Сарикиой — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Форк (Арканзас)
Вест-Форк  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Кузки (Венгровский повяты)
Кузки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(5192) Ябуки
Тарихы
1991 елның 4 февралендә Т. Фудзии, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 CC» саналган.
Кузки (Венгровский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вест-Форк (Арканзас)
Тарихы
Вест-Форк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тайги (Айдахо)
Тайги  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тайги халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лебяжье районы (Курган өлкәсе)
Лебяжье районы (Лебяжьевский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Лебяжье шәһәр тибындагы бистәсе.
Тарих
Район 1924 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,5%), казакълар (3,5%).
Административ бүленеш
Лебяжье районы составына 1 шәһәр һәм 18 авыл җирлек керә.
Топорув (Лодзь воеводалыгы)
Топорув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раилә Гарипова
Раилә Гарипова, Раилә Мөхәммәтхан кызы Гарипова, Гарипова Раиля Мухаметхановна (22.11.1946) — балетмейстер, Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленың баш балетмейстеры (1977). Татарстан АССР халык (1987), РФ атказанган (2017) артисты.
Керәшле вулысы
Керәшле вулысы (كېرەشلىٰ ۋولىٰسىٰ, Кряжлинская волость) — Самар губернасына кергән административ-территориаль берәмлек.
Раилә Гарипова
Тәрҗемәи хәле
1946 елның 22 ноябрендә Казанда туган. Казан фармацевтика училищесын (1966), Мәскәү дәүләт сәнгать һәм мәдәният университетын (2014 елдан Мәскәү дәүләт мәдәният институты) (Захаров, Стручков, Смирнов курсы, 1974) тәмамлаган.
Керәшле вулысы
Дмитри, Бакланау (Богырыслан өязе), Салих һәм Борисоглебски вулыслары белән чиктәш булган (1890). 9 торак пунктта 6016 кеше яшәгән. ТАССР барлыкка килгәннән соң Богырыслан өязенә күчерелә. 1924 елда бетерелә, күпчелек территориясе Дмитри вулысына кушыла.
Раилә Гарипова
Хезмәт юлы
«Созвездие-Йолдызлык», «Мисс-Татарстан» бәйгеләрендә жюри әгъзасы.
Иҗаты
Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле белән Россия төбәкләрендә һәм 30 чит илдә гастрольдә була: Мәскәү (2006), Астана (2007), Бельгия (2008), Канн (2009), Париж (2001, 2010), Ашхабад (2009), Испания (2007), Каһирә (2007), Словения (2014), Төркия (күп мәртәбәләр), Сембер (2014), Назрань (2015), Уфа (2015) һ. б. Татарстан мәдәниятенең алтын фондына кергән 100 дән артык хореографик күренеш-биюне сәхнәгә куя.
Итиносеки
Итиносеки — Япония дәүләтенең Ивате префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Итиносеки шәһәре 2005 елның 20 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 123155 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 109 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 1133.10 км² тәшкил итә.
Кәшшаф Кормашев
Кашшаф Кормашев - шагыйрь һәм педагог.
Биография
Кашшаф Зариф улы Кормашев Уфа губернасы Минзәлә өязе Ирәкте вулысы (хәзерге Татарстанның Мөслим районы) Нарат асты авылында 1891 елда туган, 1910 елга кадәр төрле мәдрәсәләрдә укыган. 35 ел буе укытучы булып эшли. Минзәлә өязе Богодаровка (Югары Юшады) волосте Яңа Саклау авылы мәчете каршындагы мәктәптә укыткан. Бер үк вакытта иҗат эше белән шөгыльләнә. 1905—1907 нче елларда татар көндәлек матбугаты зур үсеш ала. «Йолдыз», «Вакыт», «Ил», «Әльислах», «Шура», «Аң» һәм башка бик күп исемдәге журналларда демократик рухтагы, халыкчан, сәнгатьчә эшләнеше югары дәрәҗәдә булган әсәрләргә күбрәк урын бирелгән Кашшаф кечкенәдән шигырьләр, җырлар яза. Кашшаф Кормашевның революциягә кадәрле шигырьләре даими рәвештә вакытлы матбугатта, Минзәләдә чыга торган газетада, «Шура» журналында басылган. Шагыйрьнең 13 елдан артык гомере Югары Тәкермән авылында уза. Октябрь революциясен шушы авылда каршы ала һәм үзенең сүзе белән дә, эше белән дә яңа тормышны төзүгә бөтен көчен куя. Аның иҗатында колхозлашу чоры, искелек белән яңалыкның көрәше ачык чагылыш таба. Шигырьләре «Игенче», «Ленин байрагы», «Крестьян газетасы», «Себер юксыллары» кебек газеталарда күпләп басылганнар. Кашшаф Кормашев җәмәгать эшләрендә актив катнаша, авыллардагы клуб эшләрен җайга салуда булыша, стена газеталары чыгару һәм бизәүдә башлап йөри. Грамотасыз өлкән кешеләргә аң-белем бирү юлында иң алдынгыларның берсе була ул. Үзенең эш кәгазьләре арасында сакланган мәгълүматларында төрле елларда барлыгы 930 өлкән кешене укытып чыгаруы турында язып калдырган. 1930 нчы елларда ук «Ирек бүләкләре» дигән шигырьләр җыентыгын төзи. Ләкин ул кулъязма килеш калган. Аның бик күп шигырьләре төрле газета-журналларда беркем тарафыннан да тупланмаган килеш кала бирә. Педагог һәм шагыйрь Кашшаф Кормашев 1947 нче елның 12 июлендә үлеп, Теләнче-Тамак авылында җирләнә.
Мелурень (коммуна)
Мелурень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(12331) 1992 UH6
(12331) 1992 UH6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 31 октябрендә Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UH6» саналган.
Татри (Свентокшиж воеводалыгы)
Татри  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Машки (Бабруйский районы)
Машки  (Машкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яроненки
Яроненки (Яроненкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гарипова
Гарипова — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Гариф» («белүче», «акыл иясе») сүзеннән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
HD101719
HD101719 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пайн-Лейкс (Флорида)
Пайн-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайн-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Давезтра (Белуно)
Давезтра — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Давезтра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пьоджола
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,59 км².
Сумон
Сумон — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Дрей-лез-Амьян
Дрей-лез-Амьян — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Ачып салынган гүзәллек
«Ачып салынган гүзәллек» –  тарафыннан   жанрларында иҗат ителгән кәртин.
Рәсемнең биеклеге, киңлеге.
Әлеге вакытта дигән урында саклана.
Токи (Карпатасты воеводалыгы)
Токи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12332) 1992 UJ6
(12332) 1992 UJ6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 31 октябрендә Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UJ6» саналган.
Едурчатей-Яга
Едурчатей-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Медаевка (Штырма кушылдыгы)
Медаевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордовия Республикасының Чамзинка районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Штырма елгасының уң ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Игдэлиөрен (Шаркышла)
Игдэлиөрен (İğdeliören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (köy).
Вогулка (Алапай шәһәр бүлгесе)
Вогулка (Вогулка) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), татарлар (3%).
Джонсон (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1823 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 829,9 км² тәшкил итә.
Караөмерли (Сарычам)
Караөмерли (Karaömerli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Ржев
Яңа Ржев (Новоржев) — Россия Федерациясенең Псков өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1777 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,2%), чегәннәр (3,1%).
Опытный
Опытный (Опытный, Опытный) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429911. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241824001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600008000. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1525 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (76,10%), руслар (22,27%), татарлар (1,8%), украиннар  (0,56%), мордвалар (0,43%), чирмешләр (0,37%).
Тосин
Тосин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузки (Лосицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бутаиха
Бутаиха — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.
Халык саны — 229 тирәсендә. Почта индексы — 423018.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 56%, татарлар — 24%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Куакбаш вулысы
Куакбаш вулысы (قوواقباش (قوزاﻱ) ۋولىٰسىٰ, Куакбашская (Кузайкинская) волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Спиридун, Мордва-Ивановски, Яңа Писмән, Түбә Чыршылы һәм Мордва Карамалысы вулыслары белән чиктәш булган (1890). 9 торак пунктта 5772 кеше яшәгән. 1920-елларга кадәр Кузай вулысы дип аталган. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Энҗекәй белән Юлдыкай
«Энҗекәй белән Юлдыкай» («Энҗекәй белән Юллыкай», «Ынйыкай белән Юлдыкай») — башкорт халык җыры (салмак көй). Җыр вариантлары 1894 елда С. Г. Рыбаков тарафыннан Ырынбур губернасы Орск өязенең Солтан приискысында (хәзер Башкортстанның Баймак районы) Абдрахман Үзәнбаевтан язылып алынган. Җыр «Урал мөселманнарының көнкүреш тасвирламасы белән музыкасы һәм җырлары» исемле китапта нәшер ителә. Соңыннан җырны Г. Г. Ишбулатов, Ф. Х. Камаев, М. М. Сәгыйтов, Н. Д. Шоңкаровлар язып алалар.
Эчтәлеге
С. Рыбаков язып алган версиядә җырның тарихы башкортларның җәйләвендә булган вакыйга белән бәйле. Җәйләүдә җиде кыз яши, аларның берсенең егете була. Бер көн, барысы да чабынлыкта булган чакта, егет кызлар янына килгән. Кымыз белән итне алам, дип, егет күрше бай куыш өстенә менә. Югарыдан төшеп килгән чагында егет чалгыларга эче белән барып төшеп, һәлак була. Кызларны егетнең үлемендә гаеплиләр һәм Себергә сөрәләр. Кызларның икесе җыр иҗат итә, аннары җырны аларның исеме белән атый башлыйлар.
Икенче версия буенча, Энҗекәй — кыз, ә Юллыкай — егет исеме. Кич утыруда бәхетсез очрактан кызның ахирәте һәлак була. Бер-берсен яраткан Энҗекәй белән Юллыкайны аның үлемендә гаеплиләр һәм төрмәгә бикләп куялар.
(5193) Танакаватару
(5193) Танакаватару — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 7 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 ET» саналган.
Нюдя-Сэври-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Винн (Арканзас)
Винн  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Винн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крайня Порубка
Крайня Порубка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Давена (Бреша)
Давена — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Давена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Форт-Голл (Айдахо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глазехаузен
Глазехаузен (Glasehausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Темпочув-Колёния
Темпочув-Колёния — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мелуштень (коммуна)
Мелуштень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Саринасуф
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
15 Касым (Һасса)
15 Касым (15 Kasım) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Һасса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ярошки
Ярошки (Ярошкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Топорув (Карпатасты воеводалыгы)
Топорув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Машкова (Горацкий районы)
Машкова  (Машкова ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хәмидуллин
Хәмидуллин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Хәмит»/«Хәмид»/«Хәмидулла» («Аллаһның мактаулысы») сүзеннән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
(12333) 1992 WJ2
(12333) 1992 WJ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 18 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WJ2» саналган.
Траби (гмина Беляви)
Траби  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Темпочув-Рендзини
Темпочув-Рендзини — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пайн-Мэнор (Флорида)
Пайн-Мэнор  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайн-Мэнор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сюссарг
Сюссарг — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Мәсгут вулысы
Мәсгут вулысы (مەسەغوت ۋولىٰسىٰ, Масягутовская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Иске Кәшер (Уфа губернасының Минзәлә өязе), Әлки, Урсалы, Азнакай, Стәрлетамак, Тымытык вулыслары белән чиктәш булган (1890). 10 торак пунктта 7564 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Орбаши (Чуел районы)
Орбаши (Урпаш, Орбаши) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429904. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241840003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600008100. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Кузноцин (Мазовия воеводалыгы)
Кузноцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Орбаши (Чуел районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 95 кешенең яшәве мәгълүм.
Кузноцин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орбаши (Чуел районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Видеркер-Вилидж (Арканзас)
Тарихы
Видеркер-Вилидж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енва
Енва — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 73 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5194) Böttger
(5194) Böttger — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4641 P-L» саналган.
HD101724
HD101724 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дриянкур
Дриянкур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Фудзиномия
Фудзиномия — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 122122 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 388 кеше тәшкил иткән.
Даверио (Падова)
Даверио — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Даверио Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пиражу (Франция)
Пиражу (Pirajoux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.
Глайхамберг
Глайхамберг (Gleichamberg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амана (Айова)
Амана  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Амана халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джэксон (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1816 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1319,1 км² тәшкил итә.
Караөмерли (Һаймана)
Караөмерли (Karaömerli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Машок (Киравский районы)
Машок  (Машок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Менестирень (коммуна)
Менестирень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гомәр Хәйям
Гыясетдин Әбүлфатих Гомәр ибне Ибраһим әл-Хәйям Нишапури, Гомәр Хәйям (якынча 1048 ел, Нишапур — 4 декабрь 1131 ел ) — данлыклы фарсы телле шагыйрь, математик, астроном, фәлсәфәче, табиб.
Тормыш юлы
Гомәр Хәйям Иранда, Нишапур шәһәрендә, 1048 елның 18 маенда дөньяга килә. Атасы Ибраһим чатырлар тегү өчен тукымалар (хаималар) тукучы һөнәр иясе булып, шагыйрь соңыннан үзенә әдәби кушаматны да шуннан ала.
Башлангыч белемне туган шәһәрендә алгач, Гомәр Хәйям, укуын дәвам иттерү өчен, Бәлх шәһәренә, аннан, ул вакытта мәдәни мәркәз булып саналган Сәмәркандка күчә. Соңра, шаһзадә чакыртуы буенча Бохарага барып, сарай галиме вазифасын үти башлый. Бу вакытларда инде Хәйям талантлы математик, астроном һәм философ булып таныла. «Хорасан имамы; гасырның иң зур галиме; хакыйкать исбатчысы; юнан фәннәре белгече; Көнчыгыш һәм Көнбатыш философлары остазы...» – үз вакытында Гомәр Хәйямга бирелгән хөрмәтле һәм дәрәҗәле исемнәрнең берничәсе менә шундый.
Солтан Малик-шаһ вакытында Бөек сәлҗүк дәүләте Кытай чикләреннән алып Урта диңгезгә, Һиндстаннан алып Византиягә кадәр киң җәелгән була. Шул Бөек дәүләттә солтан Малик-шаһның вәзире, зур укымышлы, талантлы дәүләт хакиме Низамелмөлек хөкем йөртә. Илдә сәнәгать һәм сәүдә эшләре чәчәк ата. Зур шәһәрләрдә яңа мәдрәсәләр салына, Багдад шәһәрендәге «Низамия» академиясе яңадан аякка бастырыла.
Низамелмөлек Гомәр Хәйямны да яңа дәүләтнең башкаласы Исфаханга чакыртып алдыра, һәм яшь галим солтан сараеның иң хөрмәтле кешеләреннән берсенә әйләнә.
ш күтәрүчеләр тарафыннан Низамелмөлек үтерелгәч, соңыннан, күп тә үтми яшьли Маликшаһ та үлеп киткәч, илдә тәхет өчен көрәш башлана. Бу ыгы-зыгыда Гомәр Хәйямның да хәле начарлана. Аңа дошман карагруһ кешеләр хәрәкәткә киләләр. Хәйямны эзәрлекләүләр башлана. Шагыйрьгә, «гөнаһларын юар өчен», хаҗга китәргә туры килә...
Туган шәһәре Нишапурга әйләнеп кайтканда инде аңа сиксән яшьләр чамасы була. Аннан соң озак та тормый, сиксән өч яше тулып килгәндә (1131 елның 4 декабрендә) Гомәр Хәйям дөнья куя.
Иҗат
Бөтен дөньяга үзенең «робагый» дип аталган дүрт юллык шигырьләре белән билгеле. Алгебрада өченче дәрәҗә тигезләмәләренең классификациясен төзи һәм аларны конуссыман кисемнәр ярдәмендә чишү ысулын тәкъдим итә. Иранда XI гасырдан башлап бүгенгәчә кулланылышта булган календарь төзүе белән мәгълүм.
Хәйям — гыйсьянчы шагыйрь. Җирдән, тормыштан канәгатьсезлек белдерә, ә моның чыганагы — гаделсезлек. Шуңа күрә Аллаһ Тәгаләгә дә тел-теш тидерә, робагыйларына атеистик тенденцияләр үтеп керә. Иҗатында дин әһелләрен тәнкыйтьләү беренче урында тора. Аллаһның барлыгын, берлеген таный, шул ук вакытта Коръәндәге мотивлар белән дә бәхәсләшә. Шул рәвешле хакыйкать эзли.
Гомәр Хәйямиҗатында хәмер мотивы зур урын алып тора. Аның робагыйларына бәйле әдәбиятта хәйямчелек хәрәкәте барлыкка килә. Ул шәрабне мактап, дөньяга куанып яшәргә мөмкин, дип белдерә. Шулай ук дөнья авырлыкларыннан, үлемнән курыкмыйча, хис-тойгы белән уртак тел табып яшәргә мөмкин, дип саный. Ул эчкечелекне мактаганга, бертуктаусыз эзәрлекләнә.
Төп идеяләре — икейөзлелекне һәм монафикълыкны фаш итү, шәхес иркенә чакыру. Гомәр Хәйям кешене зурлый, аны табигатьнең таҗы дип саный. Кеше бөеклеге алдында баш ия.
Аның шигырьләре фикергә бай. Робагыйларының беренче 3 юлы еш кына укучыны киеренкелектә тота, төп фикер соңгы 4 юлда гына ачыла. Иҗаты бик нык каршылыклы, чөнки робагыйларында төрле полюста яткан күренеш-мотивлар бергә очраша. Ул гыйсьянчы, материалист, идеалист, философ, скептик та, бала кебек саф күңелле шәхес тә.
Игдемир (Ихсание)
Игдемир (İğdemir) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Ихсание илчесенә караган бер авыл (köy).
Лакшми Нарасимха Гыйбадәтханәсе, Антарведи
Лакшми Нарасимха Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Андхра Прадеш штатының Көнчыгыш Годавари районында, Сахинетипалле Мандалның Антарведи дип аталган гыйбадәтханәләр шәһәрендә урнашкан. Гыйбадәтханә Бенгал Култыгы һәм Годавари елгасының кушылдыгы Васиштха Годавари очрашкан урында урнашкан. Ул 15-енче һәм 16-ынчы гасырларда төзелгән булган.
Сәфәр
Антарведига килү өчен өч ысул бар. Пар катерлары бар. Альтернатив рәвештә, Сахинетипаллига җитеп паромда барып була һәм шуннан Антарведига юл буенча. Өченче сайлау ул яңа төзелгән күперне кулланып Чинчинаданы аркылы чыгарга һәм аннан соң юл буенча барырга.
Торки (Польша)
Торки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Мартинью-ду-Кампу
Сан-Мартинью-ду-Кампу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тенча (Свентокшиж воеводалыгы)
Тенча  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
15 Теммуз (Диҗле)
15 Теммуз (15 Temmuz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Сокольники
Яңа Сокольники (Новосокольники) — Россия Федерациясенең Псков өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тракт-Пущанский
Тракт-Пущанский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Яңа Сокольники
Халык саны — кеше.
Тракт-Пущанский
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Сокольники
Тарих
Шәһәр статусын 1925 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%).
Краль (Римавска Собота)
Краль  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Пәрәнҗә
Пәрәнҗә (фарсы теленнән) - шәригать кушуы буенча Урта Азиядә балигъ булган мөселман хатын-кызлары кия торган өске кием. Ул башлыклы халат-сыман, хатын-кызны башыннан аягына чаклы каплый. Гадәттә, пәрәнҗә чачван дигән күз бәйләгеч өстәлә.
Викс (Арканзас)
Викс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Викс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еранская
Еранская — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Мыла елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Zilant
Zilant (Zur yılan süzennän çıqqan) — tatar riwäyätlärendä äkiättäge ajdaha.
Ğädättä tac belän, qoş ayaqlı, qanatlı, yılan qoyrıqlı ajdaha bularaq surätlänä.
Borınğı riwäyätlär
Berençe riwäyät buyınça Qazan kirmäne salınğannan soñ şähär yanında urnaşqan tawda qanatlı ajdaha häm anıñ yılan ğäskäre torğan häm zur zıyan qalağa kitergän. Ber batır ajdahağa qarşı suğışqa kergän, Zilant yäşägän urınnı yandırğan häm näticädä zur yılannar üterelgän, läkin Zilant tawdan oçıp kitkänçe yegetne bik yaralağan. Berençe yurama buyınça batır Zilantnıñ başın kiskän, ikençe yuramada Zilant ajdaha qaçıp kitkäç älegä dä Qazan östendä oça häm tönlä Qaban külennän su eçä, qayçaqta Qaban töşenä çuma häm saqsız qoyınuçılarnı Qaban töşenä tarta.
Başqa riwäyättä Zilant ajdaha öç burıçnı başqarğan: uñış cıyğan, çiklär saqlağan häm keşelärne yaqlağan.
Borınğı riwäyättä taswirlanğan Zilant istälegenä Qazan şähärendä Zilant tawı atalğan.
Öçençe riwäyät buyınça Zilant tawınnan kitkännän soñ Zilant ajdaha Qaban küleneñ töşendä yäşi häm xannarnıñ xäzinäsen saqlıy. Yaxşı saqlıy, küp omtılışlarğa qaramastan berkem Qazan xannarı xäzinälären taba almıy.
Tarixi bilgelär
Qazan xannarı Zilant ajdaha yözen xan möherendä surätlilär. Qazan xanlığı bayrağında Zilant ta surätlängän bulğan.
1781 yıldan Zilant Qazan gubernası gerbında surätlänä.
Şulay uq Zilant Rusiä İmperiäse gerbına kertelgän.
Zilant Qazan şähäreneñ gerbında surätlänä, şulay uq qayber başqa qalalarnıñ gerblarında da surätlänä (Tatarstanda, Kaşira).
Zilant - Rubin futbol taqımınıñ bilgese.
Zilant - fentezi festivaleneñ "Zilantkon" töp simvolı.
Miğmariättä
Qazan miğmariätendä Zilant yış surätlänä: ayıruça 2005 yılda açılğan "Qazan" fontanında.
Sıltamalar
Törkem:Казан Törkem:Тарих
Мордова (Вьясс кушылдыгы)
Мордова — Вьясс елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Лунино районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вьясс елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
569 ел (б. э. к.)
569 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Ubuntu (LAT)
Ubuntu («убу́нту» dip äytelä) – belemle Linux distributivlarnıñ berese.
Debian GNU/Linux proyekttan çıqqan. (berençe Ubuntu relizı 20 oqt. 2004)
Azaqqı Ubuntu-nıñ relizı 8.10 (Jaunty Jackalope) 23 apr. 2009 (2009.04.23) bulğan ide. Relizlar yıl saen 2 tapqır çığa 220px|thumb|left|ubuntu 8.04 Ubuntu-nıñ töp oyeştıruçı häm sponsorı — Mark Shuttleworth-nıñ Canonical Ltd.
Küp-telle, buşqa (bäyäsez birelä.
Eşläw öçen 256 mb RAM häm 3 Gb diskta kiräk.
(12334) 1992 WD3
(12334) 1992 WD3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 18 ноябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WD3» саналган.
Ubuntu (LAT)
Törle variantlar
Bu Linux distributivnıñ üz variantları da çığa başladı:
left|thumb| [[Xubuntu 8.04]]
Дави (Торино)
Дави — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Нюдя-Томбой-Яха
Нюдя-Томбой-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тарензей-Се елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Дави (Торино)
Географиясе
Дави Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нюдя-Томбой-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Микулин вулысы
Микулин вулысы (مىقولىن ۋولىٰسىٰ, Микулинская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Әлки, Азнакай, Сумарук, Спас, Богоявленски, Яңа Писмән, Каратай, Әлмәт һәм Урсалы вулыслары белән чиктәш булган (1890). 42 торак пунктта 8509 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Саркеу
Саркеу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(5195) Kaendler
(5195) Kaendler — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Саркеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5195) Kaendler
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3289 T-1» саналган.
Сан-Мигел-де-Лозада
Сан-Мигел-де-Лозада — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кузня (Мазовия воеводалыгы)
Кузня  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тезан-ле-Безье
Тезан-ле-Безье — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Андерсон (Айова)
Андерсон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Андерсон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дромений
Дромений — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Коносу
Коносу } — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коносу шәһәре 1954 елның 30 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 119768 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1775 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 67.49 км² тәшкил итә.
Чыганаклар
鴻巣市}
Машок (Чавуский районы)
Машок  (Машок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
ЭККА Көнчыгыш фронты
Эшче-Крестьяннар Кызыл Армиясенең Көнчыгыш фронты (Восточный фронт Рабоче-крестьянской Красной армии) — ватандашлар сугышы вакытында совет гаскәрләрнең оператив-стратегик оешмасы. карары нигезендә 1918 елның 13 июньдә оештырыла.
Состав
1919 елның 29 апрельдәге Көнчыгыш фронтының гаскәрләренә бирелгән 238 номерлы приказы буенча, Колчак армиясенең һөҗүме вакытында Вятка, Казан (аннан соң Сарапул, Чиләбе, Кокчетав, Акмола), Сембер (аннан соң Уфа, Троицк), Самара һәм Сарытау ныгытма районнары (НР) оештырганнар. 1919 елның июньдә—августта Ырынбур, Стәрлетамак (аннан соң Верхнеуральск, Звериноголовское), Пенза (июль 1919 г), Екатеринбург һәм Җаек ныгытма районнары оештыралар.
Себерне басып алудан соң ныгытма районнары юкка чыгарылалар, элекке казак гаскәрләре территорияләрдә ныгытма районнары 1921 елда гына юкка чыгарылганнар.
Сугыш хәрәкәтләре
ЭККА Көнчыгыш фронтының гаскәрләре Чехсловак корпусы, КомУч Халык Армиясе, Себер армиясе һәм адмирал Колчак гаскәрләр белән Урта Идел буенда, Чулман буенда һәм Уралда сугышканнар. 1919 елда Уралны, ә аннан соң Себерне басып алдылар.
1918 елның 7 ноябрендә кызыллар Ижауны, ә 13 ноябрендә — Воткинскны алалар.
1918 елның декабрендә колчаковчылар һөҗүмгә күчәләр һәм 24 декабрьдә Пермьне алалар, әмма Уфа янында җиңеләләр, һәм һөҗүмне туктаттылар. Бөтен ак гвардия гаскәрләре Колчак сәргаскәрлек астында Көнбатыш фронтка берләшкәнә.
1919 елның март — апрельдә колчаковчылар Өфене, Ижауны һәм Воткинскны алалар, ләкин апрель ахырында кызыллар каршы һөҗүмгә күчәләр һәм 9 июньдә Өфене кире кайтаралар, ә августта Чиләбене һәм Екатеринбургны алалар.
1919 елның 11 августта совет Көнчыгыш фронт эченнән Төркистан фронты аерып алынган.
1919 елның сентябрьдә — октябрендә Тубыл һәм Ишем елгалар арасында кызыллар һәм аклар арасындагы хәлиткеч сугыш узды, бу сугышта аклар янадан җиңеләләр. Шуннан соң фронт җимерелгән, Колчак гаскәләрнең калган өлешләре Себер эченә чигенгәннәр.
Командирлар составы
150px|thumb|right|Сергей Каменев