cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Имменхаузен
Имменхаузен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Малпага (Варезе)
Казчина Малпага — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Малпага Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Гызылбурун
Гызылбурун (Qızılburun ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Казчина Малпага (Варезе)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Серку
Серку — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Парацельс (ай кратеры)
Парацельс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 86 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Парацельс (1493—1541) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Анатолий Филиппов
Анатолий Михаил улы Филиппов биографиясе. Сынчы Анатолий Филиппов  (Анатолий Михаил улы Филиппов) 1929нчы елның 11нче маенда Куйбышев районы (хәзерге Спас районы) Саксон авылында туган(хәзерге вакытта бу авыл юк).Күп балалы гаиләдән. Башлангыч мәктәпне Саксон авылында тәмамлаган. Анатолийның әтисе балта остасы булып эшләгән. Бөек Ватан сугышы башлангач, фронтка киткән һәм анда һәләк булган. Сугыш елларында,кечкенәдән әтисенең кул арасына кергән малай, 1941нче елдан әтисе кебек балта остасы булып китә. Сугыштан соңгы елларда, Куйбышев районы Куйбышев Затоны авылында һөнәрчелек училищесында укый. Аны 1948нче елда тәмамлый һәм 1948-1954нче елларга кадәр  Идел буенча теплоходта йөзә.Ул теплоходта механик булышчысы булып эшли.Шул ук вакытта читтән торып укый һәм 1951нче елда судомеханик дипломын ала. Туган җире тартканга күрә, Анатолий 1954-1989нчы елга кадәр, Куйбышев районы Никольское авылында №57 Конезавод оешмасында  балта остасы, төрле сыннар коеп  ясаучы булып эшли. 1989нчы елда пенсия ялына  чыга. Никольское халкы сынчысы,рәссам, ялга чыккач та тик утырмый. Булган һәр буш вакытын,үзенең яраткан  шөгыленә багышлый,картиналар яза,Никольское авылын төрле сыннар белән бизи(Никольское авылына кергәндә ике пар ат, авылны чыкканда болан,мәдәният йорты янында фонтан,чәчәкләр, мәдәният йорты өстендә өч пар ат,парктагы беседкалар (төрле ял итү урыннары) һ.б.). Бу матурлыкны карап туймассың,чөнки бу эшләр-аның яратып башкарылган эшләре. Анатолий Филиппов 2005нче елның 1нче октябрендә үлә. Ул Спас районы Никольское авылында күмелгән.
Арден-он-те-Северн (Мэриленд)
Арден-он-те-Северн  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амбриер-ле-Валле
Амбриер-ле-Валле — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Сунукүл
Сунукүл (Сунукуль) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Гроапа-Вледикий
Гроапа-Вледикий — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козлов
Козлов ― фамилия.
Яскалды
Яскалды (Яскалды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(4941) Yahagi
(4941) Yahagi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кутлуова (Кемах)
Кутлуова (Kutluova) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (köy).
Манолово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19459) 1998 HM11
(19459) 1998 HM11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HM11» саналган.
Ковале (Бильский повяты)
Ковале  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тыдыотта (Харам-Пур кушылдыгы)
Тыдыотта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Харам-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Скарпа (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Скарпа  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Тыдыотта (Харам-Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скарпа (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Некрасов урамы (Казан)
Некрасов урамы (улица Некрасова) — Казанның тарихи үзәгендә урнашкан урам. Пушкин урамыннан башланып, Профессор тыкрыгы белән кисешә һәм Маяковский урамы белән киселештә тәмамлана. Язучы Николай Некрасов (1821-1878) хөрмәтенә аталган.
Тарих
1927 елның 2 ноябренә кадәр Эт тыкрыгы (Собачий переулок) исемен йөрткән.
NGC 996
NGC 996 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фюрстенфельд
Фюрстенфельд — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Юлиус Фучик урамы (Казан)
Юлиус Фучик урамы (улица Юлиуса Фучика) — Казанның Идел буе һәм Совет районнарында урнашкан урам.
Тарих
Хәзерге исемен 1976 елның 7 маеннан йөртә.
Гүвенташы (Кырыкһан)
Гүвенташы (Güventaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Невемко
Невемко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мирзаһит
Мирзаһит — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452668, — 80207864003.
Кур-Ех
Кур-Ех — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Казым елгасының уң ярына тамагыннан 444 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 94 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марково (Стара-Загора өлкәсе)
Марково  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Мандела (Лоди)
Казчина Мандела — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Мандела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сливно (Лашко)
Сливно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Метеран
Метеран (Méteren) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Байёль кантонына карый.
Йосгрунд
Йосгрунд — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ампуанье
Ампуанье — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Еремеев
Еремеев ― фамилия.
Сиреневка
Сиреневка (Сиреневка) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), украиннар (11%).
Губалы
Губалы (Qubalı ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Цецежин (Люблин воеводалыгы)
Цецежин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паренаго (ай кратеры)
Паренаго - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 95 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Павел Петрович Паренаго (1906—1960) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Хаг (Түбән Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Саадет (Караҗабей)
Саадет (Saadet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19460) 1998 HW13
(19460) 1998 HW13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HW13» саналган.
Альберт Бәхтизин
Бәхтизин Альберт Рәүф улы (25 март 1975 ел) — Россия галиме, социаль-икътисади процессларның математик һәм компьютер модельләштерү өлкәсендә белгеч, Россия фәннәр академиясе Үзәк икътисад-математика институты (РФА ВИМИ) директоры. Икътисад фәннәре докторы, РФА мөхбир әгъзасы (2016).
Биографиясе
Альберт Рәүф улы Бахтизин 1975 елның 25 мартында туган. Гамәли математика һөнәре буенча Башкорт дәүләт университетын тәмамлаган.
2003 елда Бәхтизин «„Россия: Үзәк — Федераль округлары“ исәпләү моделе, төбәк hawa икътисади мөнәсәбәтләр» кандидатлык диссертациясе яклый (гыйльми җитәкчеләре В. Л. Макаров һәм Р. И. Нигъмәтуллин). 2008 елда «Агент-ориентирларга модельләр куллану белән гомуми икътисад тигезлеген модельләштерүнең гибрид ысуллары» докторлык диссертациясе яклый, гыйльми консультанты — В. Л. Макаров. Икътисади-математика модельләштерү өлкәсендә нәтиҗәләр сыйфатында Россия фәннәр академиясенең эшчәннәре отчетында Бәхтизинның ике эше дә телгә алына.
2002 елдан алып РФА ВИМИ лабораториясенең мөдире сыйфатында эшли.
2007 елдан алып Россия Федерациясе хөкүмәте каршындагы Канун чыгару һәм чагыштырмалы хокук институтында баш гыйльми хезмәткәр була.
2010 елда Альберт Бәхтизин М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында икътисад анализының математика ысуллары кафедрасында профессор вазифасына лаек була. Шул ук елдан бирле РАНХиГС Төньяк-көнбатыш идарә институтында шәһәрләр һәм агломерацияләр стратегияләрен моделләштерү лабораториясенең мөдире.
2015 елда Альберт Бәхтизин РФА профессоры гыйльми исеменә лаек була.
2016 елның 28 октябрендә иҗтимагый фәннәр бүлеге буенча РФА мөхбир әгъзасы булып сайлана.
2017 елның декабреннән алып Альберт Бәхтизин РФА үзәк икътисади-математика институтының директоры вазифасын башкара. 2018 елдан алып институтның тулы вәкаләтле директоры була.
Гыйльми эшчәнлеге
Альберт Бәхтизин – социаль-икътисади процессларны математик һәм компьютер модельләштерүләр өлкәсендә белгеч.
Агент-ориентирларга һәм CGE модельләрен төзү һәм апробациясен багышланган 100-дән артык гыйльми эшләр авторы. Бахтизин катнашлыгында Россиянең социаль-икътисади системасының агент-ориентирларга моделе эшли башлый.
Укыту хезмәткәрлеге дә алып бара: Мәскәү дәүләт университетында «Гомуми тигезлекнең исәпләү модельләре» һәм ГАУН-да «Агент-ориентирларга моделләр» курсларын укый.
HD244027
HD244027 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Сире-д’Они
Сире-д’Они — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гроапа-Редеий
Гроапа-Редеий — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Яскевичы (Гродзенский районы)
Яскевичы  (Яскевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Заячья (Кокшеньга кушылдыгы)
Заячья — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кокшеньга елгасының уң ярыннан 98 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ковале (Сокульский повяты)
Ковале  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Словенська Бистриця (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бухтеевка
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (62,5%), чуашлар (13%), татарлар (10,9%), украиннар (10,9%).
Ломжа урамы (Казан)
Ломжа урамы (улица Ломжинская) — Казанның Совет районында урнашкан урам.
Географиясе
Җиңү проспектыннан башлана; Юлиус Фучик урамы белән киселештә бетә, юл Нөксә төшү юлы урамы булып дәвам итә.
Тарих
Хәзерге исемен 1998 елның 11 ноябреннән йөртә.
Маца (Болгария)
Маца  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 997
NGC 997 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Арнольд (Мэриленд)
Арнольд  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Арнольд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулига (Слободской районы)
Кулига (Кулига) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (63%).
Скаршеви (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Скаршеви  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ефимов
Ефимов ― фамилия.
Невольно
Невольно — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кутлуөзү (Искилип)
Кутлуөзү (Kutluözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (köy).
Аоста
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Мандиле (Торино)
Казчина Мандиле — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Мандиле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Цешин (Люблин воеводалыгы)
Цешин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3421) Yangchenning
(3421) Yangchenning — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1975 елның 26 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 WK1» саналган.
Гүвенч (Акчакале)
Гүвенч (Güvenç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19461) Feingold
(19461) Feingold — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HZ16» саналган.
10 апрель
10 апрель — Милади тәкъвимендә дүртенче айның унынчы көне. Ел ахырына кадәр 265 көн кала.
right|90px|Лех Качиньский|link=Лех Качиньский
Паркхерст (ай кратеры)
Паркхерст - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 93 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джон Эдельберт Паркхерст (1861—1925) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Хаг-ам-Хаусрукк
Хаг-ам-Хаусрукк — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кальбах
Кальбах — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миллам
Миллам (Millam) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Яскевичы (Шчучынский районы)
Яскевичы  (Яскевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Гроапа-Туфей
Гроапа-Туфей — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яскевичы (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Губалыбалаоглан
Губалыбалаоглан (Qubalıbalaoğlan ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Ковалево (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Словенська Вас (Брежице)
Словенська Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 998
NGC 998 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
HD244045
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Саадетлер (Сейдишеһир)
Саадетлер (Saadetler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ошнауши
Ошнауши — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унга елгасының сул ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чуел елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел кушылдыктары куйылысу аралыгында, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Медникарово
Медникарово — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Сажа
Зур Сажа — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Проезжая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Неголево
Неголево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Красноармейский (Сембер өлкәсе)
Красноармейский (Красноармейский) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (40,8%), чуашлар (37,7%), татарлар (16%).
Сөендек (Бакалы районы)
Сөендек — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452668, — 80207864004.
Сожон
Сожон — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Скалистое
Скалистое (Скалистое) — Диңгез буе краеның Лазо районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Чукса
Чукса (Чукса) — Чиләбе өлкәсенең Пласт районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Чатгем (Массачусетс)
Чатгем  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Казчина Мапета (Верчели)
Казчина Мапета — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Чатгем (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казчина Мапета (Верчели)
Географиясе
Казчина Мапета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чатгем (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скаршево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Скаршево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антрамм
Антрамм — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
(19462) Ulissedini
(19462) Ulissedini — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 апрелендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HE20» саналган.
Шакопи (Миннесота)
Шакопи  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шакопи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парри (ай кратеры)
Парри - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 47 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Вильям Эдвард Парри (1790—1855) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Цибуливка (Люблин воеводалыгы)
Цибуливка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яславичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(4863) Yasutani
(4863) Yasutani — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 13 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 VH1» саналган.
Гүвенч (Селчуклу)
Гүвенч (Güvenç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Медово (Стара-Загора өлкәсе)
Медово  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кальден
Кальден — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корабларны классификацияләү
Корабларны классификацияләү — хәрби корабларны (көймәләрне) классларга, подклассларга һәм типларга (проектлар) аларның билгеләнүенә бәйле рәвештә, су сыйдырышлыгы, кораллар һәм башка тактик-техник мәгълүматлар бүленеше (классификациясе).
HD244060
HD244060 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кутлуөрен (Эфлани)
Кутлуөрен (Kutluören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (köy).
Ужур (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ковалёвце
Ковалёвце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Айрат Арсланов
Бу исемле берничә кеше бар:
Сунчиха
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Миллонфосс
Миллонфосс (Millonfosse) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Сент-Аман-лез-О кантонына карый.
Словенська Вас (Пивка)
Словенська Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скашево
Скашево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хагенбрунн
Хагенбрунн — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Зидә Садыйкова
Бер-бер артлы “Ырымбур татарлары сөйләшләре”, 1985; “Татар телендә зоонимик лексика”,1994; “Татар телендә йорт-каралты һәм хуҗалык инвентарьлары атамалары”,2003 (барысы да рус телендә) кебек әһәмиятле фәнни монографияләр, күпсанлы мәкаләләр бастырып чыгара.
Зидә Рәшит кызы “Татар теленең диалектологик сүзлекләре” (1969,1993), “Урта Идел буе һәм Урал төбәге татар сөйләшләренең атласы” (1989) кебек фундаменталь хезмәтләрдә автордаш буларак катнаша. Зидә ханым – татар тел белеменә лаеклы өлеш керткән галимәләребезнең берсе.
(19463) Emilystoll
(19463) Emilystoll — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HY29» саналган.
Гроапе
Гроапе — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейниман
Мейниман (Meyniman ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Саатли (Һаймана)
Саатли (Saatli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казчина Маргарина (Павия)
Географиясе
Казчина Маргарина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Хадутей-Яха (Харам-Пур кушылдыгы)
Хадутей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Харам-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 149 км.
Недзьведзини
Недзьведзини — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хадутей-Яха (Харам-Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Недзьведзини
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хадутей-Яха (Харам-Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паррот (ай кратеры)
Паррот - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 71 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Фридрих Паррот (1792—1840) хөрмәтенә бирелә.
Аспен-Гилл (Мэриленд)
Аспен-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Аспен-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свердлов
Свердлов — фамилия.
Апеннин таулары
right|300px|thumb|Харита Апеннин таулары (Appennini; Apenninus, Apennini montes; Apenén; шулай ук Апенниннар) — Италиядә урнашкан таулар системасы. Озынлыгы — 1 000 км, киңлеге — 140 км-га кадәр. Иң югары ноктада биеклеге 2912 метрга җитә.
NGC 999
NGC 999 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мирово (Стара-Загора өлкәсе)
Мирово  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соннак (Шаранта-Маритим)
Соннак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Циганка (Люблин воеводалыгы)
Циганка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арданж
Арданж — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Кутлон-Ай-Кур-Ех
Кутлон-Ай-Кур-Ех — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Кур-Ех елгасының уң ярына тамагыннан 44 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Шангассен (Миннесота)
Шангассен  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шангассен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковалевщизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карбен
Карбен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ивановка (Сембер өлкәсе)
Ивановка (Ивановка) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (62,5%), чуашлар (15,1%), татарлар (11,9%), таҗиклар (5,9%).
(3689) Yeates
(3689) Yeates — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JJ2» саналган.
Ясная Паляна (Шчучынский районы)
Ясная Паляна  (Ясная Паляна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гүвенч (Караисалы)
Гүвенч (Güvenç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19464) Ciarabarr
(19464) Ciarabarr — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HZ29» саналган.
Хадерсдорф-Каммерн
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яңа Сарлы
Яңа Сарлы — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452668, ОКАТО коды — 80207864005.
Михайлово (Стара-Загора өлкәсе)
Михайлово  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Костомаров
Костомаров Дмитрий Павлович (23 март 1929 ел — 9 август 2014 ел) — математика өлкәсендә совет һәм Россия галиме, югары мәктәп укытучысы, М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының исәпләү математикасы һәм кибернетика факультеты деканы (1990-1999), РФА академигы (2011).
Биографиясе
Дмитрий Павлович Костомаров 1929 елның 23 мартында Мәскәүдә туган.
1947 елда Мәскәү механика институтының инженер-физика факультетына (хәзер — НИЯУ МИФИ) укырга керә. 1948 елда Мәскәү дәүләт университетының физика факультетына күчә, 1952 елда аны уңышлы тәмамлый.
1955 елдан Мәскәү дәүләт университетында укыта, физика факультетының математика кафедрасы ассистенты (1955-1961), доцент (1961-1971). 1971 елдан — Мәскәү дәүләт университетының исәпләү математикасы һәм кибернетика факультетында, исәпләү математикасы кафедрасы доценты (1971-1972). Физика-математика фәннәре докторы (1968), диссертациясенең темасы: «Электромагнитны волны в плазма». 1972 елдан — Мәскәү дәүләт университетының исәпләү математикасы һәм кибернетика кафедрасы профессоры, МДУ ВМК-ның гыйльми тикшеренүләрне автоматлаштыру кафедрасы мөдире (1988 елдан). 1990-1999 елларда исәпләү математикасы һәм кибернетика факультеты деканы. 1990-1999 елларда исәпләү математикасы һәм кибернетика факультеты деканы.
Хезмәтләре
Барлыгы: 137 мәкалә, 10 китап, конференцияләрдә 10 доклад, 10 тезис доклад, 2 фәнни тикшеренү эше,  3 диссертация, 18 уку курслары.
Скашин
Скашин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Словенська Вас (Шентруперт)
Словенська Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1000
NGC 1000 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Цинкув (Люблин воеводалыгы)
Цинкув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Челмсфорд (Массачусетс)
Челмсфорд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Недзьведзь (Великопольское воеводалыгы)
Недзьведзь  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Супряк
Супряк (Супряк) — Чиләбе өлкәсенең Магнитогорск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар:.
Кутлухаллар (Хисарҗык)
Кутлухаллар (Kutluhallar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Хисарҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Зеленая (Полиц кушылдыгы)
Зелёная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Полица елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сабак (Силифке)
Сабак (Sabak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казчина Маргерита (Верчели)
Казчина Маргерита — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Маргерита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Грождибоду
Грождибоду — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Скворцово
Скворцово (Скворцово) — Диңгез буе краеның Анучино районында урнашкан авыл.
Грождибоду
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скворцово
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Седов (барк)
«Седо́в» — дүрт мачталы барк, (1921 елда «Magdalene Vinnen II» исеме белән төзелгән,
Тарих
1921 елның мартында суга төшерү чакны «Алмания» верфында Килдә «Магдалена Виннен II» дигән исем ала (Magdalene Vinnen II) — аңа нигез салучы хатыны һәм судно хуҗасы, шулай ук судноның заказ бирүчесе Фридрих Адольф Виннена — Магдалина Виннен (компаниянең гаилә әгъзалары исемнәрен йөртә).
Парсонс (ай кратеры)
Парсонс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 41 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джон Парсонс (1913—1952) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Ковалевщизна-Фольварк
Ковалевщизна-Фольварк — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дакшинаяна
Дакшинаяна (दक्षिणायण) Җәй Кояш торгынлыгы һәм Кыш Кояш торгынлыгы арасында алты-айлык период, монда Кояш күк сферасында Көньякка таба сәяхәт итә. Дакшинаяна 16 июльдә Карки Санкрантида башлана. Дакшинаяна Карка Санкрантида 16 июльдә башлана һәм ул Кояшның Карка Рашига (Кыслага) керүен билгели.
Ул Һинд дине календаренең алты ай Уттараяна периодын билгели һәм Дакшинаянаның башлануын, һәм ул үзе Макар Санкрантида бетә һәм Уттараян периоды башлана.
Пураналар буенча, Дакшинаяна Ходайлар һәм Алиһәләр аларның күк йокысына кергән периодны билгели.
Кауфунген
Кауфунген — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байвалв (Мэриленд)
Байвалв  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Хадрес
Хадрес — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Байвалв (Мэриленд)
Географиясе
Байвалв халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хадрес
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD244099
HD244099 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Могила (Стара-Загора өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD244099
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Яськавичы (Ивевский районы)
Яськавичы  (Яськавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Аржантон-Нотр-Дам
Аржантон-Нотр-Дам — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Яськавичы (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(19465) Amandarusso
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HA32» саналган.
Субиз
Субиз — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(2956) Yeomans
(2956) Yeomans — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 28 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 HN1» саналган.
Наваһы (кәнд, Һаҗыгабул)
Наваһы  (Navahı ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Зур Свага
Зур Свага — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Двина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шевлин (Миннесота)
Шевлин  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шевлин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сквириново
Сквириново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Басиха
Басиха (Басиха) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.