cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гвинея-Бисауда ислам
Тарих
Гвинея-Бисау халыклары төрле вакытта исламны кабул итә. Мәсәлән, фульбе этник төркеме безнең эраның IX гасырында мөселман булган , мандинка төркеме ислам динен XII гасырда кабул итә.
Жукавичы (Свислацкий районы)
Жукавичы  (Жукавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Гвинея-Бисауда ислам
Тарих
Урта гасырларда Ислам таралу, барыннан да элек, Төньяк Африка бәрбәрләре белән сәүдә элемтәләре урнашуга бәйле булган.
Жукавичы (Свислацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гвинея-Бисауда ислам
Тарих
Фула һәм Мандинка этник төркемнәре вәкилләре 1076 елда Гана империясен тар-мар иткән вакытта бәрбәр  союздашлары була. 1750―1900 елларда алар ислам байрагы астында изге сугышларда (җиһад) бик күп катнаша.
1446 елда коллар сәүдәгәре җитәкчелегендәге Португалия экспедициясе, Африка ярларында яңа ачылган җирне Гвинея дип атый. Нуну Триштан һәм әлеге экспедиция әгъзаларының бер өлеше җирле халык тарафыннан үтерелгән. Алдагы 20 ел дәвамында португалиялеләр ярга туктамаган. 1466 елда Португалия короле үзенең подданныйларына Гвинеяне үзләштерү хокукын биргән. Озак вакытлар Португалиянең йогынтысы Көнбатыш Африка яр буенда Кашау (1588 елда нигез салынган) һәм Бисау (1687 елда нигез салынган) торак пунктлары белән чикләнә; алар белән идарә итү Кабо-Верде колониясе кысаларында башкарыла. 1879 елда Португалия биләмәләре «Португалия Гвинеясе» дигән колониягә берләштерелгән. Башта Португалия бары яр буен гына контрольдә тота алган. XX гасыр башында, ислам динен тотучы яр буенда яшәүчеләр ярдәмендә, португалиялеләр континентның эчендә яшәүче мәҗүси динендәге кавемнәргә каршы кампания башлап җибәргән. 1974 елның 24 сентябрендә Гвинея-Бисау бәйсезлек игълан итә.
Әхмәдия җәмгыяте
1995 елда Гвинея-Бисауда Әхмәдия мөселман җәмгыяте барлыкка килә. 2001 елның 20 августында Гвинея-Бисауның ул чактагы президенты барлык Әхмәдия мәчетләрен ябарга һәм илдән бу тәгълиматны җиткерүче барлык вәгазьчеләрне, шул исәптән чит ил эшләре министрын чыгарып җибәрергә боера. 2005 елның гыйнварында Әхмәдия җәмгыяте мөселманнарына дини эшчәнлекләрен яңадан башларга рөхсәт ителә, ике айдан соң, шул ук елның мартында, янә тыела. 2006 елда хөкүмәт Әхмәдия җәмгыятенә үз диннәрен ачыктан-ачык тоту хокукын бирә.
Гвинея-Бисау ― Ислам Хезмәттәшлеге Оешмасы әгъзасы.
Обиршия (Горж)
Обиршия — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лутике
Лутике (Lutike) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Гонще
Гонще — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куштановци
Куштановци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерегөзү (Чанакчы)
Дерегөзү (Deregözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чанакчы илчесенә караган бер авыл (köy).
Таловка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глусино
Глусино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мётлы (Полацкий районы)
Мётлы (Мётлы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Бойме
Бойме — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
UCN3
UCN3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пшиборово (Подлясье воеводалыгы)
Пшиборово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сатлык (Күгәрчен районы)
Сатлык — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 251 кешенең яшәве мәгълүм. ᴨyчтьı индексы — 453340, — 80238885004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 238 кешенең яшәве мәгълүм.
Апремон (Савойя)
Апремон (Apremont) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,76 км².
Искәрмәләр
Апремон (Савойя)
Hunnar
thumb|300px Hunnar (Ğunnar) Törki qäbilälär berläşmäse. 2.-4. yözlärdä Könçığış Ural töbägendä Üzäk Asiädän çıqqan Hunnular belän cirle Sarmat häm Uğır qäbiläläre qatnaşında oyışa. 370. yıllarda Hunnarnıñ könbatışqa taba xäräkät itä başlawı Xalıqlarnıñ oluğ küçeneşenä etärgeç bula. Qarşılıq kürsätkän qäbilärne yawda ciñä-ciñä Könbatış Awrupağa barıp citälär, üz bilämälären İdeldän başlap Dunay yılğası buylarına qädär cäyelderälär. Ayıruça dan-şöhrät qazanu çorları Attila citäkçelege däwerenä turı kilä. Anıñ wafatınnan soñ (435.) Hunnar qäbiläläre berläşmäse berniçä öleşkä tarqala.
Казанның Үзәк Автовокзалы
Казанның Үзәк Автовокзалы яки "Башкала" автовокзалы — иң иске Казанның автовокзалы. Казан Елга порты һәм Казан-1 тимер юл вокзалы арасында, Девятаев урамында урнаша. Өч Казанның автовокзалыннан иң зур пассажир әйләнешенә ия була.
1964 елда ачылган.
Шәһәртирә, шәһәрара һәм бер халыкара (Казакъстанның Актөбегә) рейслар бар. Һәр көнне Үзәк автовокзалдан Яр Чаллы, Чистай, Түбән Кама, Бөгелмә, Әлмәт, Баулы, Уфа, Стерлитамак, Сембер, Болгар, Мәскәү шәһәрләренә автобуслар йөриләр.
Автовокзал бинасында көтү залы, билет залы, медпункт, кафе бар. Тышта ябык тукталышлар урнаша.
Җумһуриет (Эдремит)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шапагат
Шапагат (Шапағат) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Зәгыйфь тәэсир итешү
Зәгыйфь тәэсир итешү яки зәгыйфь төш тәэсир итешүе (tat.lat. Zäğif tä'sir iteşü) - физиканың дүрт фундаменталь тәэсир итешүнең берсе. Зәгыйфь тәэсир итешү атом төшенең бета-таркалышы өчен һәм Кояшта баручы термотөш реакцияләре (йолдызлар энергиясенең чыганагы) өчен җаваплы.
Стандарт модель буенча электромагнит һәм зәгыйфь тәэсир итешүләр - бердәм электрозәгыйфь тәэсир итешүнең күренеше (Ш. Глэшоу, А. Салам и С. Вайнберг теориясе, 1979 елгы Нобель премиясе).
Зәгыйфь тәэсир итешү теориясе
Зәгыйфь тәэсир итешүнең таратучылары - векторлы бозоннар  W^+, W^- һәм  Z^0. Коргылы зәгыйфь агымлы һәм нейтраль зәгыйфь агымлы тәэсир итешү бар.
Коргылы агымнар тәэсир итешүе (W^\pm бозоннары катнашында) кисәкчекләрнең коргыларын үзгәртә һәм бертөрле лептоннарны һәм кваркларны икенче төрле лептоннарга һәм кваркларга әйләндерә.
Нейтраль агымнар тәэсир итешүе (Z_0 бозоны катнашында) кисәкчекләрнең коргыларын үзгәртмиләр һәм бертөрле лептоннарны һәм кваркларны шул ук төрле лептоннарга һәм кваркларга әйләндерә.
Коргылы агым реакцияләре
биредә d - down (аска) кварк, u - өскә кварк, W+, W- калибрлау коргылы бозоны, \nu_\mu - нейтрино
W бозон стабильсез, шуңа күрә тиз таркала:
Гомуми процессны күрсәтеп була:
Лутья
Лутья (Lutja) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Камарсана-де-Тера
Камарсана-де-Тера — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пыжшор (Адзьва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лажиш (Прая-да-Витория)
Лажиш  — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Казнаковка
Казнаковка — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452767, — 80251865005.
Манен
Манен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Лавриця
Лавриця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горинь (Лодзь воеводалыгы)
Горинь  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1389) Онни
(1389) Онни  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 28 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 SS» саналган.
Вилаҗо Оландезе (Варезе)
Географиясе
Вилаҗо Оландезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мэнард (Техас)
Мэнард  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мэнард шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мехавое
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Боиска
Боиска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глухе (Старогардский повяты)
Глухе  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бойня (Идел кушылдыгы)
Бойня — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Бойня (река)
Нина Лужная
Нина Петровна Лужная (1905-1993) — совет органик булмаган химия галиме. Химия фәннәре докторы (1951).
Биографиясе
1905 елда Дондагы Ростов шәһәрендә эшче гаиләсендә туган. 1928 елда Ростов дәүләт университетының педагогия факультетының табигать фәннәре бүлеген тәмамлый һәм ике ел Төньяк Кавказ хезмәт саклау институтында эшли.
1931 елда Фәннәр академиясенең физик химия институты (ИФХАН) аспирантурасына укырга керә; химия фәннәре докторы, ССРБ Фәннәр академиясе академигы, физик-химик системаларны анализлау ысуллары комплексы авторы ''Н. С. Курнаков'' җитәкчелегендә укый һәм соңыннан аның кулы астында эшли. 1937-1942 елларда профессор С. 3. Макаров бригадасы составында югары актив кальций хлориды алу өстендә эшли.
Химия фәннәре докторы (1950) — эрегән тозлар өлкәсендә тикшеренүләр һәм микродисперслы каты тоз эретмәләрен өйрәнгәне өчен химия фәннәре докторы дәрәҗәсе бирелә (1950).
1940 нчы еллардан Россия Фәннәр академиясенең Н. С. Курнаков исемендәге гомуми һәм органик булмаган химия институты лабораториясе мөдире.
Тоз системаларының физик-химик анализы һәм ярымүткәргечләр химиясе өлкәсендә тикшеренүләр авторы. Натрий сульфаты тапканда селте эретмәләрен карбоналлау алымын эшли, югары актив кальций гипохориты алауга өлгәшә.
ССРБ Дәүләт премиясе белән бүләкләнгән.
Дон зиратында җирләнгән.
Хезмәтләре
Общая химия [Текст] : учеб. пособие для студентов ун-тов / Я. А. Угай; соавтор и рец.: Н. П. Лужная, Н. И. Никурашина. — Москва : Высшая школа, 1977. — 408 с. — Библиогр.: с. 401. — Предм. указ.: с. 402—406.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
* Өченче дәрәҗә Сталин премиясе (1941) — югары актив кальций гипохлориты алу ысулы уйлап тапканы өчен.
Савиха (Калыш енка кушылдыгы)
Савиха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Калыш енка елгасының уң ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Меррисвилл (Пенсильвания)
Меррисвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жукевичы (Алекшыцки авыл советы)
Жукевичы  (Жукевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пшиставаньце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шапырашты (Акболак авыл округы)
Шапырашты (Шапырашты) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Каньисаль
Каньисаль — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кис (Чероки округы, Оклахома)
Кис  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерегөзү (Пиразиз)
Дерегөзү (Deregözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Пиразиз илчесенә караган бер авыл (köy).
UEVLD
UEVLD —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лавровець
Лавровець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыска Елга (Туймазы районы)
Кыска Елга — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452773, — 80251865006.
Обиршия (Олт)
Обиршия — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гортатовице
Гортатовице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маненган-Енн
Маненган-Енн — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Җумһуриет (Маньяс)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилаҗо Ортигерио (Милано)
Вилаҗо Ортигерио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Ортигерио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лутсу (Косе)
Лутсу (Lutsu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Пыжъель
Пыжъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сыня елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глушинко
Глушинко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жукевичы (Бераставицки авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мижлессе (Полацкий районы)
Мижлессе (Міжлессе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 6842
NGC 6842 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
UFC1
UFC1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Боиска-Колёния (Мазовия воеводалыгы)
Боиска-Колёния  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шапырашты (Күлкент авыл округы)
Шапырашты (Шапырашты) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Каньисо
Каньисо — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лавтарський Врх
Лавтарський Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лыпья (Уролка кушылдыгы)
Лыпья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Уролка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лемик Назаров
Биография
1933 елның 1 сентябрендә Грузия ССРның Тифлис шәһәрендә туган.
1953 - 1958 елларда И.М.Сеченов исемендәге беренче Мәскәү медицина институтының медицина факультетында укыган һәм аны мактау билгесе белән тәмамлаган. 1958 - 1960 елларда ул әлеге университетның аспирантура бүлегендә белемен күтәрә.
1975 - 1990 елларда ул Ереванның алдынгы медицина тикшеренүләре институтында укытучы һәм проктология кафедрасы мөдире булып эшләде. Шул ук вакытта, 1985 - 1998 елларда ул Әрмәнстан ССР - Әрмәнстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының Проктология тикшеренү институтының оештыручысы һәм беренче директоры булып хезмәт итә.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
Л.У. Назаровның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге медицина проктологиясе өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Ул проктологик хирургия өлкәсендә һәм калын эчәк онкологик һәм реконструктив хирургиясендә лазер һәм традицион технологияләрне куллануны камилләштерү өлкәсендә шөгыльләнә.
1960-нчы елда кандидатлык диссертациясен, 1974-нче елда медицина фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен "Колостомия белән авыручыларда реконструктив операцияләр" темасы белән докторлык диссертациясен яклады. 1981 елда СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннан профессор исеменә лаек булды. 1986 елда ул Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы, 1996 елда - Әрмәнстан Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. Л.У. Назаров йөз илле биштән артык фәнни хезмәт, шул исәптән ике монография авторы. Шулай ук, уйлап табу өчен алты авторлык сертификаты иясе.
Кәшшаф Мохтаров
Кәшшаф Мохтаров, Кәшшаф Гыйльфан улы Мохтаров, Мухтаров Кашаф Гильфанович (вариант : Гильванович) (1896-1937) — ТАССР халык комиссарлары шурасы рәисе (1921–1924). ВКП(б) әгъзасы (1918-1929).
Тәрҗемәи хәле
1896 елның 14 июлендә Казан губернасы Мамадыш өязе (хәзерге Мамадыш районы)  Тауиле авылында туган. Аз җирле крестьян гаиләсе булганга, әтисе белән әнисе һәр елны кыш көне читкә китеп эшли торган була. 1902 елда гаилә Пермь шәһәренә күчеп китә. Кәшшафны 6 яшьтә мәдрәсәгә бирәләр, анда ул 8 ел укый. 1910 елда Пермь шәһәренең 4 еллык укуханәсенә укырга керә. 1914 елда Пермь гимназиясенең 6- классына турыдан-туры имтихан бирә. Укының соңгы елында 3 ай өзеклек булып ала, аны гимназиядән чыгаралар: югары сыйныфларда укучы гимназистлар хәрби әзерлек үтәргә, махсус погоннар тагып йөрергә тиеш була – Кәшшаф погоннарын алып ташлый, офицерга честь бирүдән баш тарта. Җирле мөселман җәмгыяте үтенече белән генә гимназиягә кире алына һәм аны 1916 елда алтын медаль белән тәмамлый. Шул ук 1916 елда Пермь университетының медицина факультетына укырга керә.
Октябрь инкыйлабы
1917 елда Пермьдә татар телендә «Безнең көннәр» журналы оештырыла, аның мөхәррире Кәшшаф Мохтаров була.
1918 елның апрелендә узган Пермь губернасы шураларының I корылтаенда милләтләр эше комиссары итеп сайлана, татар телендә чыгучы «Кызыл Урал» газетасы мөхәррире итеп билгеләнә.
Ватандашлар сугышы
1918 елның 25 декабрендә генерал Пепеляев гаскәре Пермьне ала. Кәшшаф Мохтаров Мрачковский җитәкчелегендәге дивизия белән Глазов шәһәренә чигенә. РКП(б)ның Вятка губерна комитеты аңа  губерна башкарма комитетының татар-башкорт бүлеге белән җитәкчелек итүне, татар телендә «Коммунист» газетасы оештыруны һәм мөхәррирлек итүне тапшыра.
1919 елның язында, Колчак гаскәре Уралдан Иделгә кадәр сузылган киң фронт белән һөҗүмгә күчкәндә, Кызыл Армиянең Блюхер җитәкчелегендәге 51- дивизиясе 21- мөселман полкы сәяси җитәкчесе (политрук) була. Вяткадан Екатиринбурга кадәр юл үтә.
1920 елның җәендә БАССРның Аргаяш кантонында кулаклар фетнәсен бастыруда катнаша.
ТАССР төзелү
1920 елда РКП(б) үзәк комитеты тәкъдиме белән К. Мохтаровны ТАССР ревкомына әгъза итәләр, сәламәтлек саклау халык комиссары итеп билгелиләр. 1921-1924 елларда Татарстан АССР халык комиссарлары шурасы рәисе була. Татарстан бу елларда сугыш чорындагы бөлгенлек, корылык, 1921-1922 еллардагы ачлык белән бәйле рәвештә чиктән тыш зур кыенлыклар кичерә. К. Мохтаров Татарстанда ачлыкка каршы көрәштә, барыннан да элек ачыгучы халык өчен җәмәгать туклануын оештыруда зур тырышлык куя. Берничә тапкыр Мәскәүгә, Петроградка барып, башкаладан 3 санитария-туклану поезды оештырып җибәрү турында килешә. Бу поездларның һәркайсы тимер юл буенда урнашкан торак пунктларда көн сен 1 800 ачыгучы һәм авыручы кешегә ярдәм күрсәтә.
.
Солтангалиев «эше»
1923 елның июнендә Мәскәүдә узган милли җөмһүриятләр һәм өлкәләрнең җаваплы хезмәткәрләре киңәшмәсе, киңәшмәгә кадәр үк кулга алынган М.Г. Солтангалиев турындагы мәсьәләне карый, аны «буржуаз милләтчелек»тә гаепли һәм фиркадән чыгара.
ТАССР җитәкчеләре (К.Г. Мохтаров, А. Енбаев, Г. Мансуров, Р. Сабиров һ.б.) фирка үзәк комитетына үзләренең аның гаепсезлегенә ышануларын, фиркагә бирелгән, намуслы коммунист булуын әйтеп, Солтангалиевне ябылудан чыгаруны һәм аны порукага алырга рөхсәт итүне үтенеп мөрәҗәгать итәләр. Ләкин бу хаттагы үтенечләр канәгатьләндерелми, хатка имзаларын куйган барлык җитәкчеләр, шул исәптән К. Мохтаров та, «солтангалиевчелек»тә гаепләнеп, эшләреннән алына. Аларны Мәскәүгә чакыртып алалар, төрле җаваплы эшләргә урнаштыралар, шул ук вакытта алар ОГПУның яшерен күзәтүе астына куела.
1924 елда К. Мохтаровны да Мәскәүгә чакыртып алалар, РСФСР сәламәтлек саклау халык комиссариатына дәвалау бүлеге мөдире итеп билгелиләр. 1927 елдан хатын-кызларның көнкүрешен яхшырту буенча БҮБК комиссиясе әгъзасы.
Сәяси репрессия корбаны
1929 елның 23 августында ВКП(б) үзәк назәри комиссиясе карары белән фиркадән чыгарыла. «Буржуаз милләтчелек»тә гаепләнеп, 1931 елның 13 гыйнварында үлем җәзасына хөкем ителә, җәза 10 ел концлагерь белән алыштырыла, җәза срогын Соловкида, Анзер күлендә тире хуҗалыгының төлке тиресе бүлеге башлыгы буларак үтә.
1937 елның 27 октябренда НКВД махсус киңәшмәсе («өчлек») карары белән атарга хөкем ителә. Карелиядә Сандармохта атып үтерелә.
Горчин
Горчин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сентелек (Чарыш кушылдыгы)
Сентелек  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чарыш елгасының сул ярына тамагыннан 433 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1нче Төпчән
1нче Төпчән (1-се Төпсәна)  — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 126 кешенең яшәве мәгълүм.
Bilärlär
right|300px|thumb|Bolğarlar, XIII g. Bilärlär yäki bülärlär - bolğarlarğa qärdäş bulğan, İdel buyı Bolğarında yäşägän törki qäbilä berläşmäse. Bilär şähäre häm şul töbäktäge ölkä älege etnik törkem iseme belän atalğan.
Bilärlär İdel buyı Bolğarı däwläteneñ öç töp qäbiläneñ berse bulğan.
Tarix
Bilärlär qäbiläse Bilär şähärenä çamalap salğan. X ğasırda İdel buyı Bolğarı däwlätenä kergän.
Billa, Boksu häm Xätäni buyınça X ğasırnıñ 2-nçe yartısında bilärlärneñ ber öleşe Macarstanğa küçep kitä häm anda Peşt şähären nigezli (kiläçäk Budapiş).
XIII ğasır Könbatış Awrupa çığanaqlarında (Plano Karpini, Wilhelm Rubruk h.b.) İdel buyı Bolğarın da «Bilär ile» dip ataw oçraqları küzätelä. Bilärlär etnonimı İdel buyı Bolğarında X-XIV yözlärdä qullanışta bula.
Soñraq bolğarlar dip yörtelä başlıy häm Qazan xanlığına kerä.
Лутсу (Пылва)
Лутсу (Lutsu) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Пшиставка (Сокульский повяты)
Пшиставка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дередам (Зара)
Дередам (Deredam) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (köy).
Вилаҗо Палмас
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вивез
Вивез (Vivaise) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Клауд-Крик (Оклахома)
Клауд-Крик  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клауд-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәгать (корал)
Сәгать — тәүлек эчендәге вакытны үлчәү коралы.
Механик сәгатьләр турында беренче телгә алынган язмаларны галимнәр борынгы Византия кулъязмалары арасыннан табалар. Ул 578 елга туры килә. Беренче механик сәгатьләрдә бер ук — сәгатьне күрсәтә торган ук кына булган.
Европада беренче кесә сәгатен ясыйлар. Голландия галиме X. Гюйгенс 1657 елда сәгатькә тел (маятник) куя. Сәгать теле (авыр йөк асылган таякчык) тигез рәвештә як-якка тирбәлеп тора, һәр тирбәлешен ул бер үк вакытта башкара. Маятниксыз сәгатьләр көнгә 15 минутка артка кала яисә алга китә торган була. Хәзер төгәл йөри торган маятниклы сәгатьләрнең артка калу яисә алга китүе тәүлеккә бер секундтан артмый. Маятник сәгатьнең йөрешен көйли.
Барлык сәгатьләр өчен дә зарури булган тагын бер деталь: энергия чыганагы бар. Бу — я авыр гер, я пружина, я электр батареясы. Әле күптән түгел генә барлык сәгатьләрнең дә иң мөһим өлеше — сәгатьне, минутны, секундны күрсәтә торган уклар иде. Ә хәзер уклары һәм циферблаты булмаган сәгатьләр ешрак күренә башлады.
Сәгать пыяласы астындагы тәрәзәчектә, бер-берсен алыштырып, сәгать, минут, секундны күрсәтә торган цифрлар барлыкка килә. Ә кайбер сәгатьләр айны, числоны, атнаның нинди көне икәнлеген дә күрсәтәләр.
Хәзерге фән һәм техника сәгатьләрдән инде механик маятник кына тәэмин итә алмаган тагын да зуррак төгәллекне таләп итәләр, һәм менә кварцлы сәгатьләр уйлап табылды. Аларда маятник урынына электр тогы тәэсирендә тирбәлә торган кварц пластинка куелган. Кварц «маятниклы» сәгать 30 елга нибары бер секунд алга китә яки артка кала.
Тагын да төгәлрәк «маятниклар» эзләп, катлаулы тирбәлеш хәрәкәтләре ясый торган молекулалар һәм атомнарга игътибар итәләр. Атом һәм молекуляр сәгатьләр — хәзерге заманда вакытны иң төгәл күрсәтә торган сәгатьләр. Беренче атом сәгатьләре 1949 нчы елда ясала.
Беренче электрон сәгатьне 1961 нче елда АКШта уйлап табалар.
Сәгать — бик нечкә һәм төгәл механизм. Шуңа күрә, сәгатьләр ясыйм дип, кеше төрле-төрле төгәл кораллар, җайланмалар, механизмнар уйлап чыгарган.
Маненгем
Маненгем — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Кече Бикмәт
Кече Бикмәт — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452772, — 80251865008.
Мерсер (Пенсильвания)
Мерсер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ладра
Ладра — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Мерсер (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ладра
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мэнор (Техас)
Мэнор  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мэнор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мижрэчча (Мёрский районы)
Мижрэчча (Міжрэчча ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Глушино
Глушино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гыйбадәт
Гыйбадәт (العبادة, укыла: әл-гыйбәдә — табыну, лексик яктан — түбәнчелекле булу, буйсыну, баш ию) — гадәттә берәр илаһи көчкә таба юнәлтелгән дини табыну (яки буйсыну).
Исламда гыйбадәт
Исламда, гыйбадәт кылу - Аллаһ Тәгалә (Ходай) кушкан яки хуплаган гамәлләрне башкару, һәм Аллаһ тыйган гамәлләрдән качу дигән мәгънәгә ия булган термин. Гыйбадәт итү Исламның биш баганасына керә, төп өлеше буларак тәүлеккә биш тапкыр кылынган Намаз ритуаль дога кылу тора.
Бүгенге көн гыйбадәте
Бүгенге көн җәмгыять хәле турында социология фәне күзлегеннән язучы кайбер авторлар күп кешеләрнең оешкан диннәргә генә түгел, әмма көндәлек тавар һәм хезмәтләрне булдыручы ширкәтләрнең брендларына, спорт такымнарына, һәм башка шәхесләргә табынулары турында сүз йөртәләр. Нәтиҗәсендә, социология "дин һәм гыйбадәтне җәмгыятьнең үзе-үзенә табыну процессы" буларак киңәйтә, үз кыйммәтен белдерү һәм үз-үзен саклауның бер рәвеше буларак.
UFD1
UFD1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бөек Ватан сугышы һәм Туган якны өйрәнү музее (Сарман)
Сарманның Бөек Ватан сугышы һәм Туган якны өйрәнү музее (Сармановский музей Великой Отечественной войны и краеведения) — Татарстанның Сарман районы үзәге Сарман авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). 2006—2009 елларда — Татарстан Республикасы Милли музееның филиалы. Төбәктә яшәүче татарларның, шул исәптән керәшеннәрнең, русларның көнкүреше, мәдәнияте һәм гореф-гадәтләре белән таныштыра.
Тарих
Музейга 2006 елда Татарстан Республикасы Милли музееның филиалы - Сарманның туган якны өйрәнү музее буларак нигез салына. 2009 елда исеме «Бөек Ватан сугышы һәм Туган якны өйрәнү музее»на үзгәртелә, юридик зат булып теркәлә, үз уставы буенча эшли башлый. 2010 елның 9 маенда, Бөек Җиңүнең 60 еллыгын һәм Сарман районы оешуның 80 еллыгын бәйрәм иткәндә яңартылган бинаның яртысында (элекке район пионерлар йорты) рәсми рәвештә ачыла.
Тасвирлама
Музей фондында 2 223 саклау берәмлеге. 315 саклау берәмлегеннән торган бай этнографик коллекция. Экспозиция мәйданы — 95 кв. м. Күргәзмәләр төбәкнең тарихы, район үсеше, Сарман җиренең үзенчәлекләре, табигый байлыклары белән таныштыра. Сарман янындагы «Бакыр базы» туристлар комплексын карау да музей вазифасына керә. Сугыш ветераннарына һәм тыл батырларына, Сарманның күренекле кешеләренә багышланган күргәзмәләр, район конкурслары, мастер-класслар үткәрелә. Сарман символикасы төшерелгән сувенирлар сатып алу мөмкинлеге булдырылган.
Аль-сюр-Дордонь
Аль-сюр-Дордонь — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Бөек Ватан сугышы һәм Туган якны өйрәнү музее (Сарман)
Тасвирлама
Экспозициядә күпсанлы фотолардан торган стенд, алман солдатының җир астында ятып күгәргән тишек каскасы, штык-пычак, котелок, гильзалар, автомат, пулемет, сугыш чорына караган хәрби киемнәр, фронт хатлары, фронтовиклар хакындагы истәлекләр һ. б. күрсәтелә. Советлар Берлеге Каһарманы Александр Казаковка аерым стенд багышланган.
Болево
Болево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жукевичы (Гродзенский районы)
Жукевичы  (Жукевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Карбахалес-де-Альба
Карбахалес-де-Альба — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гославице (Кутновский повяты)
Гославице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лутсу (Валга)
Лутсу (Lutsu) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Гославице (Кутновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Обиршия-де-Кимп
Обиршия-де-Кимп — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лажиш-даш-Флориш (район)
Лажиш-даш-Флориш  — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(2330) Онтакэ
(2330) Онтакэ  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Яма Радж (Һинд дине)
Һинд динендә Яма Көньяк юнәлешенең локапаласы (сакчысы) һәм Брахманың улы. Риг Веданың 10-ынчы китабында өч гимн (10, 14 һәм 35) аңа мөрәҗәгать итә. Аның өенә юлны саклаучы дүрт күзле һәм киң борын тишекле ике эте бар. Алар кешеләр арасында аның юллама җибәрүчеләр буларак йөриләр дип әйтелә. Яма раджның үләчәк кешеләрнең тормышларын эләктереп ала торган бавы бар. Аны су үгезендә йөри торган итеп сурәтлиләр. Я́ма яки Йа́ма ((Санскрит телендә - यम)) — «Игезәк» ) — Һинд динендә үзенең үлемезлегеннән баш тарткан һәм беренче үз корбан бирүчен башкарган Ходай.; «Үлгәннәр дөньясы хөкемдары», «Көньяк сакчысы», «Гаделлек һәм үлем патшасы». Иң борынгы табигый аңлау буенча, бу Кояш Ходае, ул Айның игезәге. Яма Яминың (яки Йаминың) бертуганы дип тасвирлана. Ведаларда Яманың аның бертуганы Ями дигән кыз белән әңгәмәсе сакланган, анда ул аңа инцестны тәкъдим итә, әмма Яма баш тарта, моның сәбәбе якын туганлык дип әйтеп; бу принцип соңрак Һинд хокук кодексларында чагылган. Яманың Кояш мәгънәсе Ригведаның кайбер гимннарында чагылган. Ул чәчәк ата башлаган көннең Вивасватаның (яки Вивасвантаның) һәм Тваштарның кызы йөгереп китүче төннең улы итеп күрсәтелә. Көн саен Кояшның әйләнеше борынгы Һинд дине тарафдарларына кеше тормышының символы итеп хезмәт иткән. Батучы кояш кебек Яма аларның күзләрендә җир асты дөньясы һәм анда булган кеше бабаларыны (питарларның) патшасы булган. Һинд дине тарафдарларының борынгы аңлаулары буенча Яма радж патшалыгында үлгән нәсел бабалары дөньяда алып барган кебек тормышны алып баралар, ризык ашыйлар һәм сизем ләззәтләре алалар. Дини фикернең соңрак баскычында Яма караңгы, җәза бирүче Ходай итеп күрсәтелгән, ул дөнья буйлап йөри һәм корбаннарын карап куя. Аның белән илчеләре дип аталган ике куркыныч эт, алар үләргә тиешле кешеләрне алып китәләр. Антропофизик юнәлештә үсеп Яманың Кояш Дэвасы буларак алдына китерелүе башка буын кешеләренә үлемнән соң дөньяга юл ачкан беренче үлгән кеше алга китерүгә күчкән. Бигрәк тә бу Ригведаның X мандаласының 14 гимнында чагылган. Әмма соңрак Һинд дине фикерендә Яманы кеше дәрәҗәсенә кую аның илаһилыгын бетермәгән: ул Агни, Индра һәм Варуна бөек Ходайлары белән беррәттән 4 яки 8 локапалаларның берсе булып санала.
Пшистайне
Пшистайне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо Паола (Салерно)
Вилаҗо Паола — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Паола Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
1-нче һава десанты бригадасы
1-нче һава десанты бригадасы (1-я воздушно-десантная бригада) — Бөек Ватан сугышына катнашкан ССРБ Кораллы көчләре хәрби берләшмәсе.
Тарих
Бригада 1941 елның апрелендә Киев Аерым хәрби округында 224-нче укчы дивизиясе нигезендә оештырылган.
Шар (шәһәр)
Шар (Шар) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әдәбият
Шар (қала)
Ладя
Ладя — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пымвашор
Пымва-Шор (Пым-Ва-Ю) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адзьва елгасының сул ярыннан 152 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казанның Көньяк автовокзалы
Казанның Көньяк автовокзалы яки "Көньяк" автовокзалы - Казанның икенче автовокзалы. Җиңү проспекты кисешеннән ерак түгел, Оренбур трактында, Казанның көньяк чигендә (Аэропорт юнәлешенә) урнаша. Өч Казанның автовокзалыннан икенче пассажир әйләнешенә ия була.
2009 елда ачылган.
Автовокзал бинасында берничә көтү залы, билет залы, медпункт, кафе, әни һәм сабый бүлмәсе, кунакханә, бушлай Wi-Fi хезмәте бар. Автовокзал бинасы 550 кеше сыйдыра ала. Тышта ябык тукталышлар урнаша.
Сибирка (Ануй кушылдыгы)
Сибирка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ануй елгасының сул ярына тамагыннан 203 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
UFL1
UFL1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Мижрэчча (Полацкий районы)
Мижрэчча (Міжрэчча ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 6843
NGC 6843 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Арбен
Арбен (Arbin) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,71 км².
Искәрмәләр
Арбен
Лууа
Лууа (Luua) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Дередиби (Акчакоҗа)
Дередиби (Deredibi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Жукевичы (Эйсмантавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Манка
Манка — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Гневинко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боленцин (Плонский повяты)
Боленцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гославице (Ловицкий повяты)
Гославице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лажише
Лажише — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Салкын Чишмә (Туймазы районы)
Салкын Чишмә — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
ᴨyчтьı индексы — ?, — 80251865009.
Пшитули (Подлясье воеводалыгы)
Пшитули  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иске Солтангол (Ырынбур өлкәсе)
Иске Солтангол (Старосултангулово) — Ырынбур өлкәсенең Әсәкәй районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 97,7%.
Лажиш-ду-Пику (район)
Лажиш-ду-Пику  — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Анлиак
Анлиак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Вивьер
Вивьер (Vivières) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Мерсерсбург (Пенсильвания)
Мерсерсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меридиан (Техас)
Меридиан  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Меридиан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җумһуриет (Саваштепе)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
UFM1
UFM1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Клиора (Оклахома)
Клиора  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клиора халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карбельино
Карбельино — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.