cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ширди Саи Баба
Һинд динендә
Саи тормышы вакытында Йеваладан Ананданатх Һинд дине изгесе Саи Бабаны "рухи алмаз" дип атаган. Башка изге, Гангагир аны „бриллиант“ дип атаган. Шри Бедкар Махараджа Саи Бабаны бик ихтирам иткән һәм аның белән 1873 елда очрашып, Бөек гуруы исеме биргән. Саи Баба Васудевананда Сарасвати тарафыннан бик ихтирам ителгән булган, һәм шулай ук Шиваит йогилары тарафыннан ихтирам ителгән, Шиваит йогиларның Натха-Панчаят төркеменә ул үзе дә кергән. Свами Калешвар Саи Бабага хезмәт иткәне күренгән һәм аны бөек изге һәм остазы дип атаган. Шулай ук дини җитәкче Сатья Саи Баба тарафдарлары тарафыннан Сатья Саи Баба Ширди Саи Бабаның аватары буларак табыныла.
Башка диннәрдә
Кайбер суфилар Саи Бабаны суфи изгесе дип санаганнар. Мехер Баба Саи Бабаны Кутуб-э-Иршад - биш бөек остазларның иң олысы дип игълан иткән. Зәрдөштлек тарафдарлары аны парс изгеләрнең берсе дип ихтирам иткәннәр - ул Зәрдөштлек тарафдарларының игътибарын җәлеп иткән иң популяр Зәрдөштлек дине тарафдары булмаган дин әһеле булган.
Шулай ук карарга мөмкин
Сатья Саи Баба
Аркану
Аркану — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рангазар
Алангазар — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
(7356) Casagrande
(7356) Casagrande — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 27 сентябрендә галимнәр тарафыннан Стронконе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SK5» саналган.
Рангазар
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Кадочникова (Байкалово районы)
Кадочникова (Кадочникова) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
(14610) 1998 SE146
(14610) 1998 SE146 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Алымлы (Артуклу)
Алымлы (Alımlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пшемислув (Мазовия воеводалыгы)
Пшемислув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тирса-Плай
Тирса-Плай — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ка дей Бачичи (Болонья)
Ка дей Бачичи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка дей Бачичи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
2010 елгы футбол буенча Казакъстан суперкубогы
2010 елгы футбол буенча Казакъстан суперкубогы (каз. Қазақстан Супер Кубогы 2010) — матч 2010 елның 14 мартында Нур-Солтан шәһәрендә «Нур-Солтан Арена» стадионында узды.
Липка (Люблин воеводалыгы)
Липка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Козморама
Козморама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Крийон-ле-Брав
Крийон-ле-Брав CAC (Crillon-le-Brave) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,63 км².
Блумингтон (Индиана)
Блумингтон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Блумингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабаньяс-дель-Кастильо
Кабаньяс-дель-Кастильо — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Жороб
Жороб — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының сул ярына тамагыннан 1409 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эдвард Миллс Парселл
Эдвард Миллс Парселл (,, — , ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1952).
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
HD144264
HD144264 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Эдвард Миллс Парселл
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
HD144264
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Эдвард Миллс Парселл
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
HD144264
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Горячиха
Горячиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Панюшиха елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Том кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гнядки
Гнядки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Остин (округ, Техас)
Остин — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Белвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 23 590 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1691 км² тәшкил итә.
Фтор
Фтор (лат. Fluorum), F – Менделеевның периодик таблицасының VII төп төркемендә, 9нчы сан астында торучы химик элемент. Фтор саргылт төстәге газ, тоз тудыргычларга керә.
Фтор исеме (грекча phthoros – үлем, җимереклек) рус телендә генә кулланыла, аны 1810нчы елда А.Ампер тәкъдим итә. Күп телләрдә "флюор" атамасы таралган.
Тарихи белешмә
Фторның беренче кушылмасы – флюорит CaF2 – XV гасыр ахырында "флюор" (латыйнча fluo – агам) исеме астында язылган. Ирекле фторны 1886нчы елда, калий гидрофториды KHF2 булган, сыек фторлы водородның электролизы белән А.Муассен таба
Фтор химиясе 1930нчы еллардан башлана, аны атом-төш сәнәгатендә кулланалар.
Табигатьтә таралышы
Җир кабыгындагы уртача 6,25 * 10−2% (масса буенча) таралган. Фтор вулкан газларында һәм термаль суларда бар.
Физик һәм химик үзлекләре
Газсыман фтор тыгызлыгы 1,693 г/л, сыекныкы – 1,5127 г/см3. Эрү температурасы -219,610 С, кайнау – -188,130 С. Фторның тышкы электрон конфигураөиясе 2s2 2р5. Кушылмаларында оксидлашу дәрәҗәсе -1.
Фтор металларның күпчелеге белән бик актив тәэсир итешә. Селтеле һәм селтеле-җир металлары белән ялкынланып салкында да, Bi, Sn, Ti, Мо, W  белән аз гына җылытканда, Hg, Pb, U, V белән бүлмә температурасында тәэсир итешә. Кайсыбер металлар (Fe, Сu, Al, Ni, Mg, Zn) белән тәэсир итешкәндә саклаучы элпә хасил була, һәм реакция туктый.
Металларның яки неметалларның галогенидлары фтор белән салкында да тәэсир итешә, фтор тоз тудыргычларны алмаштыра.
Металларның гидроксидлары белән тәэсир итешкәндә, шул металлның фториды һәм әче тудыргыч хасил була.
Фтор органик матдәләр белән бик актив реакциягә керә.
Кулланылышы
Газсыман фторны өч-фторлы хлорны СlF3 (фторлаштыручы агент), алтыфторлы күкертне SF6 (электротехник сәнәгатьтә газлы изолятор) табу өчен кулланалар. Сыек фтор – ракета ягулыгы оксидлаштыручысы.
Шулай ук фосфорлы ашламалар җитештергәндә кулланыла.
Кулур
Кулур — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Мюссен
Мюссен (Müssen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7357) 1995 UJ7
(7357) 1995 UJ7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 27 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UJ7» саналган.
Калтый
Калтый — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Цвярдовка
Цвярдовка (Цвярдоўка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Куртлар (Дурсунбей)
Куртлар (Kurtlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яхувка (Кече Польша воеводалыгы)
Яхувка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кадлуб (Түбән Силезия воеводалыгы)
Кадлуб  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липниця (Люблин воеводалыгы)
Липниця  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тарнес
Тарнес — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Кластер-Спрингз (Виргиния)
Кластер-Спрингз  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшемково (Мазовия воеводалыгы)
Пшемково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Койварас
Койварас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кабесабельоса
Кабесабельоса — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паунал (Вермонт)
Паунал  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рантамак
Рантамак — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423359.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Урчос-Ёль
Урчос-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Восим елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
61 км (тимер юл казармасы)
61 км (тимер юл казармасы) (61 км) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан тимер юл казармасы.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Целяки (Жабинкавский районы)
Целяки  (Целякі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(7358) Одзэ
(7358) Одзэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 27 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 YA3» саналган.
(14611) Elsaadawi
(14611) Elsaadawi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SA148» саналган.
Алынҗа (Алтынорду)
Алынҗа (Alınca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Наэ (Гольштейн)
Наэ (Nahe) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ка дей Бозки (Комо)
Ка дей Бозки — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка дей Бозки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Годзеево
Годзеево — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куртезон
Куртезон (Courthézon) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,78 км².
Штральзунд
Штральзунд (Stralsund) — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан шәһәр. Элллеке Ганза сәүдә берләшмәсе әгъзасе.
Халык саны — 57525 кеше (2014).
Зурлыгы буенча Мекленбург-Алгы Померания җирендә дүртенче шәһәр.
Төп тармаклары суднолар төзелеше, балыкчылык, машина төзелеше, туризм, фән тормышы, югары технологияле сәнәгать тармаклар бигрәк тә IT (Мәгълүмати технологияләр) һәм биотехнологияләр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Штральзунд Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
1234 елда нигезләнгән. == Халык ==
Шабалино районы
Административ үзәге — Ленинское шәһәр тибындагы бистәсе.
Тарих
Шабалино районы 1929 елда оештырыла.
Халык
Милли состав: руслар — 97,2%.
Липняк (гмина Коцк)
Липняк  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тиршолц
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казанув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Казанув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Елдызлы (Кемалие)
Елдызлы (Yıldızlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (köy).
Пшемярово
Пшемярово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(14612) Irtish
(14612) Irtish — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пшемярово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14612) Irtish
Тарихы
1998 елның 18 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SG164» саналган.
Окилтри (округ, Техас)
Окилтри — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Перритон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 9006 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2378 км² тәшкил итә.
Кабесуэла-дель-Валье
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фриц Зернике
Фриц Зернике (,, — , ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1953).
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Коимбра (Минас-Жерайс)
Коимбра  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Талды (авыл)
Талды — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
(7359) Мессиэр
(7359) Мессиэр — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 16 гыйнварында М. Тихи тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 BH» саналган.
HD144297
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Песчаный Карьер (Свердловск өлкәсе)
Песчаный Карьер (Песчаный Карьер) — Свердловск өлкәсенең Югары Саллы шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Клейпул-Гилл (Виргиния)
Клейпул-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Песчаный Карьер (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Клейпул-Гилл (Виргиния)
Географиясе
Клейпул-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Песчаный Карьер (Свердловск өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (6%), украиннар (8%), мордвалар (3%).
Бразил (Индиана)
Бразил  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бразил шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртлар (Оникишубат)
Куртлар (Kurtlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гохали
Гохали — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сосновка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Том кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Перу (Вермонт)
Перу  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Годки
Годки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гало
Гало́ (ἅλως — әйләнә, диск) — яктылык чыганагы тирәсендә барлыкка килүче оптик феномен.
Годки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гало
Күренеш физикасы
Гало гадәттә Кояш яки Ай тирәсендә барлыкка килә, шулай ук урам яктырткычлары кебек башка көчле яктылык чыганаклары тирәсендә дә күзәтелә. Галоның күпләгән төрләре бар, аларны күбесенчә каурыйсыман болытларда 5—10 км биеклектә тропосфераның өске катларындагы боз кристаллары китереп чыгара. Күзәтелүче гало төре кристаллларның формалары һәм урнашуларына бәйле. Боз кристаллары тарафыннан кайтарылган һәм сындырылган яктылык еш кына спектрга таркала, бу аны салават күперенә ошата, ләкин начар яктыртылу сәбәпле аның төслелеге түбән.
Кайвакыт кышкы салкын вакытта гало кристаллар тарафыннан җир өслегенә бик якын ераклыкта ясала. Бу очракта кристаллар ялтыраучы бәяле ташларны хәтерләтәләр.
Тарих
Элек галога (башка күктәге күренешләргә кебек үк) мистик билге мәгънәсен биргәннәр, күбрәк начар билге итеп караганнар, бигрәк тә ул тәресыман булса (аны тәре яки кылыч итеп юраганнар). Мәсәлән, «Слове о полку Игореве» әсәрендә кыпчаклар һөҗүме һөҗүме һәм Игорьнең әсирлеге алдыннан 4 кояш балкыганлыгы тасвирлана. Ә 1551 елда Карл V, Магдебург немец шәһәрен озак вакыт камаганнан соң, күктә ялган кояшлы гало барлыкка килгәч, бу күренешне начар билге дип, камалышны туктатырга әмер бирә.
Метеорология булмаган заманнарда, гало һәм башка оптик күренешләрдән һава торышын юрау өчен файдаланганнар.
Галоны өйрәнү һәм системалаштыруга зур өлешне голланд астрономы Марсел Миннарт кертә.
Күзәтү һәм фотосурәтләү техникасы
Гало бик якты булу сәбәпле (галоны кояшның чагылышы дип әйтеп була), теләсә-кайсы фотоаппарат аны теләсә-нинди көйләүләрдә төшерә ала, ләкин бу яктылык сәбәпле начар төшерелгән детальләр булалар: әгәр кадрга кояш үзе эләксә, гало тонык төссез булып күренәчәк.
Кояш баганасы
Кояш, яки яктылык, баганасы — Кояш чыкканда яки батканда аңардан вертикаль рәвештә сузылучы тасма. Күренеш алтыпочмаклы яссы яки баганасыман кристаллар аркасында барлыкка киләләр. Әгәр Кояш 6° офык өстендә яки астында булса, һавада очып торган яссы кристаллар кояш баганасын барлыкка китерәләр, баганасыман кристаллар — әгәр 20° офык өстендә булса. Кристаллар очып төшкәндә горизонталь халәтне алырга тырышалар, һәм кояш баганасы төре аларның үзара торышына бәйле.
Целяханы
Целяханы (Целяханы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Небель (Амрум)
Небель (Nebel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Липняк (гмина Михив)
Липняк  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Журавлёва (Лисица кушылдыгы)
Журавлёва  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Лисица елгасының уң ярына тамагыннан 237 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 90 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Куржи
Куржи — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Пало-Пинто (округ, Техас)
Пало-Пинто — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пало-Пинто шәһәре.
Халкы
2019 елда халык саны 27 026 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2468 км² тәшкил итә.
Кабреро (Касерес)
Кабреро — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Койте-ду-Ноя
Койте-ду-Ноя — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Кабреро (Касерес)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшенславице (Груецкий повяты)
Пшенславице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Койте-ду-Ноя
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пшенславице (Груецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Елдызлы (Архави)
Елдызлы (Yıldızlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Архави илчесенә караган бер авыл (köy).
Тиршорень
Тиршорень — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7360) Moberg
Тарихы
1996 елның 30 гыйнварында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 BQ17» саналган.
Усоха
Усоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Вочес елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ка дей Бомби (Болонья)
Ка дей Бомби — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка дей Бомби Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Казимежув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Казимежув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липняк (Парчивский повяты)
Липняк  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алынҗа (Першембе)
Алынҗа (Alınca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кострово (Киров өлкәсе)
Кострово (Кострово) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Годково
Годково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюкюрон
Кюкюрон (Cucuron) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,68 км².
(14613) Sanchez
(14613) Sanchez — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 13 октябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TP2» саналган.
Макс Борн
Макс Борн (,, — , ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1954).
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Рәхмәтулла Аланы
Рәхмәтулла Аланы — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Клоувер (Виргиния)
Клоувер  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клоувер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цепянец
Цепянец (Цепянец ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кадальсо
Кадальсо — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бунвилл (Индиана)
Бунвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бунвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таһран янында Boeing 737 афәте
{{Карточка {{#if: {{{ширина|}}}|{{{ширина}}}|280px}}| {{#if: {{{подпись|}}}||}}]]}}
Мәгълүмат
Boeing 737-8KV (UR-PSR борты) Таһраннан Киевка PS-752 халыкара рейсын башкарган. Бер сәгать тоткарланудан соң, 2 сәгать 38 минутта (UTC; 06:08 җирле вакыт белән) 752 рейсы Имам Хомәйни исемендәге һава аланының № 29R очып менү-төшү юлыннан күтәрелеп китә. Башта очыш нормаль режимда бара. Әмма җирле вакыт белән 6 сәгать 14 минутта, 509 км/сәг тизлек белән барган очкыч 2 416 метр биеклеккә күтәрелгәч, аның белән элемтә өзелә. Иран студентлары тарафыннан төшереп, таратылган видеоязмадан күренгәнчә, аның бортында янгын чыккан булган. Иран ягы хәбәр итүенчә, очкыч һава аланына әйләнеп кайтырга омтылып карый, әмма Таһранның иярчен-шәһәре булган Парандның төньяк чигенә, һава аланыннан төньяк-көнбатышка таба 20 км ераклыкта җиргә төшеп бәрелә һәм тулысынча җимерелә, анда булган барлык кешеләр һәлак була. Пассажирлар арасында күпчелеге Иран, Канада ватандашлары, шулай ук Швеция, Әфганстан, Бөекбритания, Алмания, Украина ватандашлары да булган. Пассажирларның шактый өлешен Канада студентлары, Ираннан чыккан аспирантлар һәм укытучылар тәшкил иткән, аларның Киев аркылы Канадага Раштуа каникулларыннан соң кайтып баруы булган. .
Очкыч
Boeing 737-8KV(WL) (737-800 моделе, МАУ авиаширкәтенең KV — коды) 38 124нче завод номеры һәм 5 977 серияле саны белән 2016 елда Рентон заводында төзелгән, ә 21 июньдә беренче очыш ясаган. Очкыч UR-PSR теркәү номерын алган һәм заказчыга — Украинаның «Украинаның халыкара һава юллары» авиаширкәтенә (МАУ) тапшырылган. Очкыч ике CFM International CFM56-7B24E турбоҗилләткечле двигателе белән җиһазландырылган булган. Соңгы техник хезмәт күрсәтү 2020 елның 6 гыйнварында үткәрелгән. 3 ел һәм 6 ай «яшьтәге» бу очкыч авиаширкәт флотында 737 Next Generation гаиләсенең иң яшь вәкиленең берсе булган.
Реакция
Фаҗига Фарсы култыгында АКШ белән Иран арасында купкан сәяси кризис вакытында була. Очкыч, «Әл-Кудс» махсус бүлекчәсе командующие генерал Касыйм Сөләйманиның Багдадта үтерелүенә җавап итеп, Иран хәрбиләренең Гыйрактагы Америка хәрби объектларына һөҗүменнән соң берничә сәгать үткәч, һәлакәткә юлыга. Шуңа бәйле рәвештә, кайбер экспертлар «очкыч бәреп төшерелгән», дип фаразлый. Иранның яңалыклар агентлыгы очкычның техник төзек булмавы турында хәбәр итә. Фаҗигадән соң берничә сәгатьтән соң, Таһран һава аланының рәсми вәкиле двигательның януын һәлакәтнең сәбәбе дип атый, ә Иранның юллар һәм шәһәр үсеше министрлыгы вәкиле двигатель янганнан соң очкыч бортында янгын кубуын, шул сәбәпле экипажның очкыч белән идарә итүдә контрольне югалтуын һәм очкычның җиргә төшеп бәрелүен әйтә. Теракт булу версиясе дә кире кагылмый.
Канада премьер-министры Джастин Трюдо, АКШ Дәүләт секретаре Майк Помпео, РФ Президенты Владимир Путин, Белоруссия президенты Александр Лукашенко, Швеция тышкы эшләр министры Анн Линде һәм башка сәясәтчеләр фаҗигагә үкенеч белдереп, һәлак булучыларның гаиләләренең кайгыларын уртаклашып, Украина һәм Иран президентлары исеменә телеграмма җибәрә. 9 гыйнвар Иранда һәм Украинада матәм көне итеп игълан ителә.
Тикшерү
Һәлакәттән соң озак та үтми, борт үзьязгычлары (бортовые самописцы, «кара тартмалар») табыла. Иран Boeing авиаширкәтенә (АКШ) «кара тартмалар»ны бирүдән баш тарта. «Кара тартмалар» Иранның абруйлы дәүләт лабораториясендә тикшереләчәк. Украина вәкилләре тикшерүгә кертеләчәк.
Очкычны бәреп төшерүне Иран хәрбиләре "кеше хатасы" дип аңлата. Гаеплеләр хәрби трибуналга тартылачак диелә.
Лангенфелд
Лангенфелд (Langenfeld (Rheinland)) — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Лангенфелд Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1948 елдан башлап йөртә. == Халык ==
(7361) Endres
(7361) Endres — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 16 февралендә NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 DN1» саналган.
Курлон-сюр-Ионн
Курлон-сюр-Ионн — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Кокал (Бразилия)
Кокал  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Волково (Уфа районы, Черкассы авыл советы)
Волково — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450515, — 80252815002.
Байбулат (Татарстан)
Байбулат — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Аркид
Аркид — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртлуҗа (Икизҗе)
Куртлуҗа (Kurtluca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Икизҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Теяк
Теяк — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Петабайт
Петабайт (күрсәтелә: Пбайт, Пб; халыкара: Pbyte, PB) — мәгълүмат санын үлчәү берәмлеге, 1015 байтка тиң.
Халыкара электротехника комиссиясе буенча дөрес атамасы
250 байт зурлыгы кайчагында ялгыш «петабайт» дип атала. Әмма Халыкара электротехника комиссиясе бу хәлне дөрес түгел дип саный, чөнки «пета-» алкушымчасы байтны 250-гә түгел, ә 1015-ка тапкырлауны аңлата. Байтны 250-ка тапкырлау өчен дөрес була «пеби-» алкушымчасы белән куллану.
«Петабайт» төшенчәсе белән куллану
Кеше эшчәнлегенең төрле өлкәләрендәге мәгълүмат зурлыгын күрсәтер өчен «петабайт» төшенчәсе белән куллану мисаллары:
Липняки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пшенславице (Сохачевский повяты)
Пшенславице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фриул теле
Фриул теле (lenghe furlane) - фриулларның теле, роман телләренең берсе. Төньяк-көнчыгыш Италиянең территориясендә тарихи Фриули регионында таралган - хәзерге Фриули өлкәсенең күпчелек өлешендә - Венеция-Джулия һәм Венето өлкәсенең көнчыгыш районнарында. Фриул теле өлешчә Латин Америкасында саклана, элек ул Румыниянең берничә регионында таралган булган, әмма хәзер анда практик рәвештә юкка чыккан. Италиядә этник азчылык теле булып танылган. Сөйләшүчеләр саны якынча 300 мең кеше (2002). Озак вакыт дәвамында фриул теленең башка телләргә карата статусы бәхәсле булган, хәзерге романистикада фриул теле еш аерым тел буларак карала. Роман телләре классификациясендә фриул теле урыны турында сорауга хәзерге вакытта бердәм караш юк. Кайбер структур хасиятләре буенча фриул теле төньяк Италия телләренә якын, шул ук вакытта аның хәттә венет теленә карата аерым торышы билгеләнә. Фриул теленең ретороман төркеме теле буларак классификациясе искергән булып тора. Фриул теленең хасиятләренә шулай ук фонетик хасиятләр керә, мәсәлән, au дифтонгы булу (taurus > /tawr/ «үгез»), яңа кыска һәм озын сузыкларның капма-каршы куюы пәйда булуы; bj, vj, pj төркемнәренең палатализациясе; сүз ахырында яңгырый торган тартыкларның тавышсызлануы. Грамматиканың хасиятләре арасында ике төр күплек сан булу, сигматик һәм асигматик; фигыль формасында мәҗбури формаль чагылган субъект булу (шәхси басымсыз алмашлыклар); сорау төрләнешенең махсус флексия белән формалашуы; теләсә нинди үткәнгә кадәр булганга ишарә итү өчен үтә катлаулы үткән заманнар булу; дүрт кондиционал вакытлары булу; конъюнктив системасының үтә катлаулы формалар исәбенә киңәюе; оптатив булуы. Төп лексик фонд латин килеп чыгышлы сүзләрдән гыйбарәт, иртә алынмаларга германизмнар һәм славянизмнар карый, XV гасырдан бирле венет һәм итальян теленнән алынма сүзләр күп. Фриул теленә диалектларга бүленү хас. Фриул диалектлары өч төп ареалга төркемләнәː карний, көнбатыш фриул һәм үзәк-көнчыгыш фриул. Нигезендә итальян теленең орфографик нормалары булган язма XIV гасырдан үсә. Фриулларда әдәби койне формалашкан, Удине һәм Гориция шәһәрләрендә үзәкләр белән әдәби традиция бар.
Ка дей Брави (Болонья)
Ка дей Брави — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка дей Брави Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бром
Бром (лат. Bromum ) – Менделеевның периодик таблицасының VII төркемендә, 35нче санында урнашкан химик элемент. Бром тоз тудыргычлар гаиләсенә керә, аның атом массасы 79,904. Бромны 1826 елда, урта диңгез тоз табу урыннарыннан алынган тозлы суны тикшергән вакытта, француз химигы Антуан Жером Балар ача. Бром исеме грек сүзе bromos – тәмсез истән алынган.
Табигатьтә таралышы
Бром җир кабыгының 1,6×10−4%ын (масса буенча) алып тора, 1015-1016 т. тирәсе. Бром – хлорның даими юлдашы. Хлор тозлары ятмаларында бром тозлары (NaBr, KBr, MgBr2) була. Бром диңгез суында эрегән хәлдә була.
Физик һәм химик үзлекләре
-7,2 °С-та, кызыл-коңгырт сары кристаллга әйләнеп, бром ката башлый. Кайнау температурасы 58,78 °С, бром парлары кызгылт-сары төстә була. Сыек бромның тыгызлыгы (20 °С та) 3,1 г/см3. Бром суда аз эри, әмма башка тоз тудыргычларга караганда күбрәк (20 °С-та 100 г суда 3,58 г бром). Органик эреткечләрдә бром бик яхшы эри. Бром каты, сыек һәм газсыман халәттә ике атомлы молекулалардан тора. 800 °С та сизелерлек диссоциация башлана; шулай ук яктылык тәэсирендә дә диссоциация күзәтелә.
Бром атомының тышкы электрон конфигурациясе 4s24p5.
Химик яктан бром бик актив. Бром күкерт, селен, теллур, фосфор, мышаяк һәм сөрмә белән тәэсирләшкәндә, бик күп җылылык бүленә, кайвакыт ялкын да чыгырга мөмкин. Шулай ук бром кайсыбер металлар белән дә (мәсәлән калий һәм әлүмин) кызу тәсирләшә. Металлардан, зур температура һәм дым булганда да, көмеш, кургаш, платина һәм тантал аның белән тәэсирләшмиләр. Бром әче тудыргыч, азот һәм күмер тудыргыч белән зур температурларда да кушылмый. Бу кушылмаларны турытын алып булмый.
Кулланылышы
Бромның күп микъдары бромлы этил һәм дибромэтан (бензиннарның детонацияле тотрыклыгын арттыра торган этил сыеклыгына керүче матдәләр) җитештерү өчен кулланыла. Бром кушылмаларын төрле химик анализларда, медицинада кулланалар.
Питтсфилд (Вермонт)
Питтсфилд  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Загарная
Загарная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга  Алтат елгасының сул ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казьмежув
Казьмежув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Церабень (Бабрыковски авыл советы)
Церабень  (Церабень ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Панола (округ, Техас)
Панола — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Картидж шәһәре.
Церабень (Бабрыковски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Панола (округ, Техас)
Халкы
2019 елда халык саны 22 756 кеше тәшкил иткән.
Негенхарри
Негенхарри (Negenharrie) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Панола (округ, Техас)
Территориясе
Округ мәйданы 2075 км² тәшкил итә.
Негенхарри
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кальсадилья
Кальсадилья — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гожекали
Гожекали — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тиряк
Тиряк — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Егозова
Егозова — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Том кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
2011 елгы футбол буенча Казакъстан суперкубогы
2011 елгы футбол буенча Казакъстан суперкубогы (каз. Қазақстан Супер Кубогы 2011) — матч 2011 елның 2 мартында Нур-Солтан шәһәрендә «Нур-Солтан Арена» стадионында узды.
HD144316
HD144316 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Елдызөрен (Рефахие)
Елдызөрен (Yıldızören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
(7362) Rogerbyrd
(7362) Rogerbyrd — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 мартында NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 EY» саналган.
Ирина Богатырёва
Богатырева Ирина Сергеевна (15 декабрь 1982, Казан) — Россия язучысы, музыкант, фольклорчы сәяхәтче. 7 проза китабы авторы - әдәби премияләр лауреаты.
Биографиясе
Сембер шәһәрендә үсә, анда «Авиастар»ның актив төзелеше барган вакытта әти-әнисе күченеп килә ; аларның Туполев конструкторлык бюросында эшләгәннәрен искә ала. Балачакта бик озак вакытлар Киплингның "Джунглилар китабы"ннан  алган тәэсир астында булуын искә төшерә  —"ул минем өчен кеше һәм табигать белән үзара мөнәсәбәтләрнең зур дөньясын ачт.ы "Шигырьләрдән башладым - ә үзмнем беренче хикәяне 15 яштә яздым" . Беренче мәкаләсе 2003 елда  «Кольцо А» журналында басылып чыга.
«Октябрь», «Новый мир», «Дружба народов», «Кольцо А», «День и Ночь» һәм башка журналларда басыла .Идел буеның «Берега» яшь язучылар журналының баш мөхәррире була. Хикәяләре һәм повестьлары инглиз, француз, кытай, голланд, швед, итальян, гарәп телләре һәм маратха теленә тәрҗемә ителгән.
Этник музыка белән мавыга, варганда «Ольхон капкалары» дуэтында һәм "Улица"ансамблендә уйный.
Еллар дәвамында Алтай буйлап күп тапкырлар сәяхәт итә. Алтай халык әкиятләрен әдәби тәрҗемә итә («Җирән эт» әкиятләр җыентыгы, «Мәрҗани фонды» нәшрияты, 2012).
Мәскәү язучылар берлеге әгъзасы. «ПЭН Москва» халыкара язучылар оешмасы, Россия пен-клубы әгъзасы
2021 елда ПЭН-Мәскәү берләшмәсе һәм «Ирекле сүз» ассоциациясенең «Гражданлык җәмгыятенә һәм сүз ирегенә һөҗүмгә каршы " дигән гаризасында катнашучы . Шул ук елны яшь прозаиклар һәм шагыйрьләр өчен ел саен үткәрелә торган «Лицей» премиясенең жюри әгъзасы  . 2011 елда В.П. Крапивин исемендәге премиянең әдәбият советына керә.
Бүләкләре
"Илья-Премия" лауреаты (2007 ), 2007 елның "Октябрь» журналы премиясе («дебют" номинациясендә).
Крапивин премиясе лауреаты («Формула свободы» романы өчен махсус бүләк ).
(14614) 1998 TX2
(14614) 1998 TX2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.