cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
"Ирек" җәмгыяте
Тарих
Шәһәр транспортында җәмгыять әгъзаларының тырышлыгы белән Туган тел үз урынын ала.
2016 елның июнь аенда «Ирек» җәмгыяте Чуашстанда җитештерелә торган продукцияне чуаш телендә маркировкалау эшен башлады.
«Ирек» җәмгыяте Чабаксар аэропорты җитәкчелегеннән рейсларны чуаш телендә игълан итүне сорады. Үтенечне канәгатьләндерделәр. Хәзер пассажирларга чуашча хәбәр итәләр.
«Ирек» җәмгыяте Дәүләт Думасы Рәисе Вячеслав Володинга «Россия Федерациясе телләре турында Законның" өлешендәге дискриминация телләрен бетерү турында хат юллады.
«Ирек» активистлары Чуаш Республикасы Конституциясе көнен билгеләргә тели.
Түмер
Түмер (Тĕмер, Тюмерево) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429297. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97258830001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102200002500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 711 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,51%).
Тышкы сылтамалар
Тĕмер
Токсоплазмоз
Токсоплазмоз — паразитар авыру. Бу авыруга китерүче зарарлы мик­ роорганизмның төп «хуҗасы» булып песи тора. Ләкин кешеләр чи ит ашаганда чир йоктырырга мөмкин, чөнки кайбер халыкларның милли кухнясында чи ит һәм фарш еш кулланыла. Мондый иттән әзерләнгән ри­ зыкларны ашап, паразитлар эләктерү ихтималлыгы бик зур.
Чирле кеше тирә-юньдәгеләр өчен куркыныч тудырмый. Хатын-кыз йөкле булса, аның халәте табиб контролендә булырга тиеш, чөнки йөкле вакытта ана карынындагы баланың инфекция белән зарарлану мөмкин­ леген исәптән чыгарырга ярамый. Паразит белән зарарланган арадаш «хуҗалар» организмында (шул исәптән кеше организмында да) тышкы мохиткә тотрыксыз формадагы паразит яши. Ләкин организмда химик препаратлар белән тәэсир иткәндә дә яшәп кала торган цисталар барлыкка килә. Бу циста төркемнәре организмда дистә, хәтта гомер буе сакланып калырга мөмкин.
Тормыш дәвамында барлыкка килгән хроник токсоплазмоз бер курс комплекслы дәвадан соң 80 % очракта сәламәтләнүгә китерә. Авыруларның 20 % ында, күпмедер вакыт узганнан соң, чир янә баш калкыта һәм кабат дәвалауны таләп итә. Кайбер авыруларның эшчәнлек сәләте кимергә мөмкин, нерв системасына зыян килү, күрү сәләте түбәнәю кебек катлауланулар килеп чыга. Авыруның кискен формалары булганда, шактый начар нәтиҗә күзаллана.
Профилактика йөзеннән, табиблар чи ит фаршын, шулай ук җитәрлек дәрәҗәдә термик эшкәртү узмаган итле ашамлыкларны хәтта кабып та карарга киңәш итмиләр. Бу кагыйдәне бигрәк тә йөкле хатын-кыз ’ онытмаска, үзен һәм туачак баласын зарарланудан сакларга тиеш.
Патогенез
Паразитның соңгы хуҗасы мәчеләр санала, ә тычканнар, мөгезле эре терлек һәм кеше арадаш  хуҗалар була (рәс. 24.29).
1. Садәләр өч формада була:
а) спорозоитлар ооцисталар (спороцисталар) эчендә була, алар паразитның мәче эчәклегенең лайласында үсеш төпләме нәтиҗәсендә ясала. Аннары  алар тизәк белән тирә-якка чыга һәм арадаш хуҗа организмына эләгә;
б) брадизоитлар чагыштырмача актив булмаган формалар санала; алар тукыма цисталарында була (рәс. 24.30а), баш мие, күз алмалары, йөрәк, сөлтәр мускулатурасы һәм лимфа төерләрендә ешрак ясала. Брадизоидлар күп еллар  дәвамында актив булмаска, бернинди ялкынсынулы җавап чыгармаска мөмкин;
Домадице
Домадице — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Токсоплазмоз
Патогенез
в)тахизоитлар (трофозоитлар) паразитның актив үрчи торган формасы, алар брадизотлар булган күзәнәкләрнең тышчасы ертылуы өчен күзәнәкләр  җимерелүенә һәм ялкынсынуына китерә (рәс. 24.30б).
Домадице
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Токсоплазмоз
Патогенез
2.     Кешенең йоктыру юллары
а)  ризыкта арадаш хуҗаның брадизотлары булган яхшы пешмәгән итне  (бәрән, дуңгыз, сыер итен) кулланганда;
Домадице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Токсоплазмоз
Патогенез
б) мәчеләр бәдрәфен чистартканда очраклы рәвештә кулларның пычрануы һәм аннары ризык аша спороцсталарның  эчкә эләгүе. Балалар шулай ук  ​​спороцисталар булган пычракны (геофагия) ашап йоктыра ала;
в) тудыргычның (тахизоитларның) трансплацентар күчүе йөклелек вакытында йоктырганда була ала.
Тумыштагы токсоплазмоз
Токсоплазмоз йөкле хатын йоктырса, соңгылык аша яралгыга күчә. Ана йөклелеккә кадәр йоктырса, яралгы зыян күрми.
1. Яралгының зарарлану авырлыгы ананың йөклелек вакытында кайчан йоктыруына бәйле. Мәсәлән, иртә срокта инфекция йоктыру үле тууга, ә соңрак срокларда йоктыру өянәк синдромына, параличларга, гидроцефалиягә (рәс. 24.31а) һәм  яралгының эчке әгъзалары патологиясенә китерә ала. 2.     Күренешләре •      КТ баш эчендә кальцификатлар ачыклый (рәс. 24.31б).
•      Системалы тумыштагы  токсоплазмоз күпчелек очракта субклиник рәвештә булдырылган ​​токсоплазмоз  кебек бара. Балаларда ике яклы хориоретиналь җөйләр гадәти тикшерүдә яки күрү начарлануын ачыклаганда очраклы табылдык була ала.
•      Икенче триместр  ахырында йоктыру, гадәттә, туганда ачыкланган патологиягә китерә (макуляр  җөйләр). Өченче триместрдан соңрак йоктырганда, туганнан соң тикшерү тайпылышлар ачыкламаска мөмкин, ләкин киләчәктә увеит яки неврологик  симптомнар үсеше мөмкин.
•      Иртә ачыклау һәм  дәвамлы терапия ярдәмендә чирнең үсеш куркынычлыгын киметә ала.
3.     Серология ысуллары (18 нче бүлекне кара).
Булдырылган токсоплазмоз
1.    Авыруның иммунитеты какшаусыз түбәндәге күренешләре очрый ала:
а) субклиник барышы иң еш очрый;
б) лимфаденопатия синдромы сирәк һәм үзе  чикләнелүче күренеш санала, аңа муен лимфа төерләренең аденопатиясе, бизгәк,  хәлсезлек һәм фарингит хас;
в) менингоэнцефалит сирәк очрый, ул тартышу һәм һуштан язу белән сыйфатлана;
г) экзантематоз форма, риккетсиозлы инфекцияне хәтерләтә, бик сирәк очрый.
1.     Түбән иммунитетлы авыруларда токсоплазмоз үлем белән тәмамлана ала. БИДС белән авыруларда иң еш күренеше ми эчендәге күләмле ясалу санала, ул МРТ'да баш мие  абсцессына охшаган була (рәс. 24.31в).
Офтальмологик күренешләре
Токсоплазмоз гадәти иммунитет белән авыруларда йогышлы ретинитның иң таралган сәбәбе була. Күпчелек очракта йоктыру постнаталь чорда була, кайбер очракларда чир карындагы инфекциянең кире уянуы  нәтиҗәсендә үсеш ала.
Өстәмә
Токсоплазмозлы ретинит
Энкарнасан (Мафра)
Энкарнасан  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ритлюв
Ритлюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC6541-4217
GSC6541-4217 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ямачкөй (Ениҗе)
Ямачкөй (Yamaçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Арцалинех
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сулак елгасы, инешенән Чиркейск гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек.
Касталья
Касталья — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальфлонес
Вальфлонес — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Совидул
Совидул — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урта Ярай-Яха
Урта Ярай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лай-Яха елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монлио-э-Курсель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.65 км².
350 ел (б. э. к.)
350 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.
Зур Пустынь (Тәүде шәһәр бүлгесе)
Зур Пустынь (Большая Пустынь) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), чуашлар (5%).
(10894) Nakai
(10894) Nakai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Каракая (Манавгат)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шавляны
Шавляны (Шаўляны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Янгыта (Кече Янгыта кушылдыгы)
Янгыта — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Кече Янгыта елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эпинёй-ле-Флёрьель
Эпинёй-ле-Флёрьель — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Козери-Нови
Козери-Нови — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рора (Румыния)
Рора — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Греминьяно (Пистоя)
Греминьяно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Греминьяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Полянки (Лиский повяты)
Полянки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грейлинг (Аляска)
Грейлинг  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грейлинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эншара-ду-Бишпу
Эншара-ду-Бишпу — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тяптяево
Тяптяево (Тепте, Тяптяево) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429071. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253885008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000010900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Вандарг
Вандарг — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Тяптяево
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 154 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (92,57%).
Куцин
Куцин (Куцін ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тольяттиның Автозавод районы
Автозавод районы (Автозаводский район) — Тольятти шәһәре районнарының берсе.
Район 1972 елда нигезләнгән. Халык саны — 441 884 кеше (2010).
Айрон (округ, Висконсин)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1893 елда оештырыла.
(12007) Ферма
(12007) Ферма — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Айрон (округ, Висконсин)
Территориясе
Округ мәйданы 1961 км² тәшкил итә.
Визенбах (Баден)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гринвилл (Флорида)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
351 ел (б. э. к.)
351 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.
Рогалюв (Свентокшиж воеводалыгы)
Рогалюв  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каракая (Сөке)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Велес
Велес (Велес) — Македониянең Велес урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Велес Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Козерки
Козерки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кастель-де-Кастельс
Кастель-де-Кастельс — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Полянчик
Полянчик — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Госфорд (Флорида)
Госфорд  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Госфорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Костешть (коммуна, Бузеу)
Костешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(10895) Aynrand
(10895) Aynrand — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 11 октябрендә G. R. Viscome тарафыннан Rand обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TC18» саналган.
Совизджали (гмина Броншевице)
Совизджали  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доманьовце
Доманьовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эрисейра
Эрисейра — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
352 ел (б. э. к.)
352 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.
Әхмәт (Минзәлә районы)
Әхмәт — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы поселок.
Халык саны — 30 тирәсендә. Почта индексы — 423727.
Тарих
1820 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Кучарына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ямачлы (Сэлим)
Ямачлы (Yamaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сэлим илчесенә караган бер авыл (köy).
Шаврова
Шаврова (Шаўрова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Монлюэль
Монлюэль (Montluel) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40,11 км².
GSC6544-2725
GSC6544-2725 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вандемьян
Вандемьян — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Суты-Тэл-Яха
Суты-Тэл-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тазов борыны урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Ах-кетэ
Ах-кетэ — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ансалта елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сулак елгасы, инешенән Чиркейск гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10896) 1997 UZ14
Тарихы
1997 елның 16 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UZ14» саналган.
Гренцолини (Империя)
Гренцолини — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гренцолини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әсән-Елга вулысы
Әсән-Елга вулысы (рус. Асан-Илгинская волость) — 1781 елдан 1920 елга кадәр гамәлдә булган Казан наместиклыгының һәм Казан губернасының юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Мамадыштан Төньяк-Көнбатышка 56 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Өлге авылы.
Тарих
Әсән-Елга вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан.
1781 елда Мамадыш өязе составында барлыкка килә.
Усад, Күкшел (Вәтке губернасының Малмыж өязе), Иске Юмья, Петропавловск һәм Лыябаш-Келәүш вулыслары белән чиктәш булган.
1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Мамадыш өязе составына, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Мамадыш өязе составына керә.
Административ бүленеш
1883 елда Әсән-Елга вулысында 18 община, 18 торак пункты (Өлге, Әсән-Елга, Арпаяз һ.б.) һәм 1622 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 28,8 км², сөрү җирләре 170,6 км² тәшкил иткән.
1890 елда вулыста 18 торак пункты һәм 1838 йорт хуҗалыгы булган. Вулысның мәйданы 205,6 км² тәшкил иткән.
Халык
1883 елда халык саны 9351 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 4667 җан, хатын-кызлар - 4684.
1890 елда халык саны 11695 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 6093 җан, хатын-кызлар - 5602.
1897 елда халык саны 10692 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.
Авыл хуҗалыгы
Вулыста күбесенчә кырчылык һәм терлекчелек белән шөгыльләнгәннәр.
GSC6544-2838
GSC6544-2838 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Росточ
Росточ — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мота (Маты кушылдыгы)
Мота — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Маты елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 77 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(12008) Кэндруп
(12008) Кэндруп — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 11 октябрендә Тимоти Спар тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TY9» саналган.
Визенштайг
Визенштайг (Wiesensteig) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рогач (Свентокшиж воеводалыгы)
Рогач  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уразкасы
Уразкасы (Ураскасси, Уразкасы) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429293. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97258805004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102200002600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96,69%).
Дэйвид Кёрк
Дэйвид Блэар Кёрк (1960 елда туган) ул компьютер галиме һәм NVIDIA-да элеккеге баш галим һәм архитектура вице-президенты. 2019 елга ул бәйсез киңәшче. Кёрк әфәнденең Массачуссеттс Технология Институты фән бакалавры һәм магистр бакалавры дәрәҗәсе һәм Калифорния Технология Институтында фән магистры һәм фәлсәфә докторы дәрәҗәләре бар. 1989 елдан 1991 елга кадәр Кёрк Hewlett-Packard ширкәтенең Apollo Systems бүлегенең инженеры булган. From 1993 елдан 1996 елга кадәр, Кёрк видео уен җитештерүче Crystal Dynamics ширкәтенең баш галиме һәм технология җитәкчесе булган. From 1997 елдан 2009 елга кадәр ул NVIDIA-ның баш галиме һәм ул NVIDIA әгъзасы булып тора. 2002 елда Кёрк әфәнде массакүләм базарына югары җитештерүчәнлекле графика аппарат тәэминатын чыгарган өчен ACM SIGGRAPH компьютер графика ирешү бүләген алган. In 2006 елда Кёрк әфәнде шәхси санакларга югары җитештерүчәнлекле графиканы кертү өчен Дәүләт Инженерлык Акадмемиясенең әгъзасы булып сайланган булган. Кёрк графикага һәм аның нигезендә булган графика алгоритмнарында 50 патентка ия уйлап чыгаручы булып тора.
Сугат (Талица шәһәр округы)
Сугат (Сугат) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), чуашлар (4%).
Козетули
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Костешть (коммуна, Васлуй)
Костешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Джексон (округ, Висконсин)
Джексон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Блэк-Ривер-Фоллс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2556 км² тәшкил итә.
Гудньюс-Бей (Аляска)
Гудньюс-Бей  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гудньюс-Бей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшторил
Эшторил — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Катраль
Катраль — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
353 ел (б. э. к.)
353 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.
Совизджали (гмина Клёнова)
Совизджали  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бологое
Бологое (Бологое) — Россия Федерациясенең Тверь өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Совизджали (гмина Клёнова)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бологое
Халык саны — кеше.
2021 елның 10 сентябреннан ― Хезмәт даны шәһәре.
Тарих
Шәһәр статусын 1926 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,3%), украиннар (1,0%).
Гринвуд (Флорида)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каракая (Алтыэйлүл)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вандр
Вандр — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Гота (Флорида)
Гота  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гота халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Попели (Сяноцкий повяты)
Попели — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тольяттиның Комсомол районы
Комсомол районы (Комсомольский район) — Тольятти шәһәре районнарының берсе.
Гомәр вулысы
Гомәр вулысы (غۈمەر ۋولىٰسىٰ, Благовещенско-Омарская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Иске Чишмә, Олы Талкыш (Чистай өязе), Түбән Сон, Кече Кирмән, Кызылтау һәм Сикәнәс вулыслары белән чиктәш булган (1890). 8 торак пунктта 9204 кеше яшәгән. 1920-еллар уртасында күрше (Түбән Сон, Сикәнәс) вулыслар исәбенә зурайтыла. 1930 елда бетерелә, территориясе Мамадыш районына кушыла.
Охрид
Охрид (Охрид) — Македониянең Охрид урнашкан шәһәр.
Халык саны — 42033 кеше (2002).
Василий Филиппов (1914)
Василий Иванович Филиппов (15 октябрь 1914, Ивановка, Самара губернасы — 26 октябрь 1981, Ржавец, Татар АССР) — Дан орденының тулы кавалеры, старшина, сапёр.
Биографиясе
Василий Иванович Филиппов 1914 елның 15 октябрендә Ивановка авылында (хәзерге — Ульяновск өлкәсенең Старомайнский районы). Башлангыч белем алганнан соң, ул Чардаклы тимер юл вокзалында балта остасы булып эшли.
1935 елда ул Кызыл Армияга алына. Ерак Көнчыгышта хезмәт итә. Хасан күлендәге сугышларда катнаша. 1939 елда ул демобилизацияләнә. Дзержинск шәһәренә килә, Дзержинск төзелеш мәйданында маляр булып эшли.
1941 елның ноябрендә ул кабат армиягә алына. 145 нче укчы дивизиянең 213 нче аерым сапёр батальонына сапёр итеп билгеләнә. Хәрби хәрәкәтләрдә беренче тапкыр 1942 елның мартында Калинин фронтында катнаша. Дивизия Велиждан алып Слободага кадәр 1943 елның җәенә кадәр участокта оборона тота. Аннары ул Смоленск стратегик операциясендә, Демидовны азат итүдә катнаша, аннан соң Витебск юнәлешендә сугыша. Бу сугышларда ул үзенең беренче хәрби наградаларын ала.
16 октябрьдә ефрейтор Филиппов сапёрлар төркеме составында дошманның тимер чыбык киртәләрен үтә. Шәхсән зарядны киртәләрнең беренче рәтенә куя, һәм зарядны икенче рәт астына ыргыта. Нәтиҗәдә, юл ясала, 2 фашист патруле үтерелә. Филиппов Кызыл Йолдыз орденына тәкъдим ителә, Батырлык өчен медале белән бүләкләнә.
1944 елның җәендә Витебск-Орша һөҗүм операциясе барышында дивизия Витебскны азат итә. 1944 елның июлендә Полоцк операциясе барышында Глубокое шәһәрен азат итә. Аннары Шяуляй операциясендә катнаша, аның барышында Постава шәһәрен азат итә һәм дәүләт чигенә чыга. Бу сугышларда саппер Филиппов берничә тапкыр батырлык күрсәтә. Аның сугышчан батырлыклары турында фронт газеталары берничә тапкыр яза, аны хөрмәт белән инженер разведкасы остасы дип атыйлар. Сугыш хезмәтендә аңа эте Стрелка ярдәм итә, Филиппов аны немецлар тарафыннан яшерелгән миналарны ялгышмыйча табарга өйрәтә.
1944 елның 22 августында алгы сызыкта, дошман уты астында, 60 снаряд һәм 100 танкка каршы миналар куеп, алар белән безнең окопларны каплый. 14 сентябрьдә, дошманнарның көчле утына карамастан, разведчиклар төркеме составында беренче булып Лиелупе елгасына килеп җитә, безнең гаскәрләрнең кичү өчен тирәнлек разведкасын ясый. 4 октябрьгә каршы төндә Каршунай авылы тирәсендә саперлар бүлеге белән бергә 729нчы укчы полкының һөҗүм зонасында дошманның алгы ягына чыга. Дошманның ут нокталарына кадәр миналарның булуын тикшерә. 16 октябрьдә 1 нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләүгә тәкъдим ителә. Документ барлык инстанцияләрне уза һәм 25 ноябрьдә фронт командующие генерал И. Х. Баграмянтарафыннан кул куйыла, ләкин ниндидер сәбәп аркасында фронт штабында кала.
1944 елның 21 декабрендә, Бруклайн торак пункты тирәсендә Заня елгасында хәрәкәт иткәндә, Салдус шәһәреннән көньяк-көнбатышка таба 20 км ераклыкта, ефрейтор Филиппов шартлаткычка әзерләнгән күперне зарарсызландыра, подразделениеларга су чиген чыгуны тәэмин итә. 30 декабрьдә янә 1 нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләүгә тәкъдим ителә, бу юлы генерал И. Х. Баграмян 1945 елның 25 гыйнварында бүләкләү кәгазенә кул куя, һәм документ Мәскәүгә китә.
1945 елның март башында 145 нче укчы дивизиясе таркала, ефрейтор Филиппов Ленинград фронтының 306 нчы укчы Рибша дивизиясенең 342 нче сапёр батальонына отделение командиры командиры итеп күчерелә. Биредә үк югары бүләк турында белә.
1945 елның 24 мартында СССР Югары Советы Президиумы Указы белән ефрейтор Филиппов Василий Иванович 1 нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнде. Дан орденының тулы кавалеры була.
Кремльдә бүләкләр тапшырылганнан соң, ул үз часына кайта. Ул дошманның Курляндия төркемнәрен юк итү өчен сугышларда катнаша. 1945 елның 28-29 мартында булган сугышларда ефрейтор Филиппов үз отделениесы белән юлны ремонтлый һәм артиллерия һәм машиналарның чиксез хәрәкәтен тәэмин итә. 30 мартта, дошман уты астында, ул Виесатс елгасы аша күпер салу өчен инженер разведкасы үткәрә, икенче көннәрдә дошман уты астында ул күпер төзелешендә катнаша. Ул Кызыл Йолдыз орденына тәкъдим ителә Батырлык өчен медале белән бүләкләнә.
Курляндия төркеменә каршы сугышлар 1945 елның 15 маена кадәр дәвам итә. 1945 елның октябрендә старшина Филиппов демобилизацияләнә.
Ул Уляновск өлкәсенең Югары Терраса авылында, аннары Чардаклы авылында яши. Каравыл начальнигы, штукатур, маляр булып эшләде, азык-төлек сәнәгате цехлары төзи. 1970-нче елларда ул Татар автономияле Совет Социалистик Республикасының Куйбышев районы Ржавец авылына, хатынының туган ягына даими яшәү урынына күченә, хатыны берничә километр ераклыктагы Красная Слобода авылыннан иде. 1981 елның 26 октябрендә үлә. Татарстан Республикасының Спас районы Красная Слобода авылы зиратында күмелгән.
Ул 1, 2 һәм 3 дәрәҗә Дан орденнары белән, медальләр, шул исәптән ике «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнгән.
Аның исеме Чардаклы авылындагы мемориаль ташта мәңгеләштерелә.
(10897) 1997 VW3
(10897) 1997 VW3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VW3» саналган.
Рогенице (Свентокшиж воеводалыгы)
Рогенице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12009) 1996 UE
(12009) 1996 UE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Арку-да-Кальета
Географиясе
Мәйданы —.
Козетули-Нови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шафранова
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кучын (Быхавский районы)
Кучын  (Кучын ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Греньер (Валле д'Аоста)
Греньер — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Греньер Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вислет
Вислет (Wieslet) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Этреши (Шер)
Этреши — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Доновали
Доновали — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
GSC6545-2278
GSC6545-2278 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Совиньце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа дамба (Казан)
Яңа дамба (ياڭا دامبىٰ — Яңа дамбы, Jaꞑa damʙь — 1957 елга кадәр Казанда урам-юл челтәре элементы һәм дамбасы
Географиясе
Яңа дамба Ерак Тамакны Карга Куагы утравы аша Посад урамы белән тоташтыручы өч чакрымлы шоссе юлы иде (1955 елдан – Таҗи Гыйззәт урамы).
Тарихы
Яңа дамба XIX гасыр ахырында Казан үзәге белән Ерак Устье пристаньнарын тоташтыру максатыннан төзелә; Элегерәк, Казан үзәгенә тамак пристаньнарыннан Адмирал слободасы (Бишбалта бистәсе) аша, Иске (яки Волга) дамбасы буйлап барып була. 1920-нче елларның икенче яртысыннан да соңга калмый. Казан тимер юл вокзалы районынан дамба буйлап тимер юл салына.
1930 елның икенче яртысында, Яңа дамба районында азык-төлек сәнәгате предприятияләрен: азык комбинаты, тегермән, шулай ук макарон заводы, сиркә һәм сыра кайнату заводы. һәм башка азык-төлек предприятияләре төзү планлаштырыла
Ямачлы (Ширван)
Ямачлы (Yamaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңа дамба (Казан)
Тарихы
2011-2012 елларда элеккеге Яңа дамба һәм якындагы Идел утраулары өстеннән өемнәр ясала. Киләчәктә бу өемнәр тоташтырылачак һәм алар буенча елга портыннан М7 «Идел» федераль автомобиль юлына кадәр түләүле автомобиль трассасы узар дип күзаллана, әмма төзелеш эшләре тәмамланмый
Бөкмеш вулысы
Бөкмеш вулысы (بوكمىٰش ۋولىٰسىٰ, Букмышевская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Олы Кибәхуҗа (Лаеш өязе), Яңа Чүриле, Ядегәр, Иске Юмья һәм Сатыш вулыслары белән чиктәш булган (1890). 16 торак пунктта 10967 кеше яшәгән. 1924 елда бетерелә, территориясе Саба вулысына кушыла.
Тольяттиның Үзәк районы
Үзәк районы (Центральный район) — Тольятти шәһәре районнарының берсе.
Район 1972 елда нигезләнгән. Халык саны — 157 663 кеше (2010).
Костешть (коммуна, Вилча)
Костешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Каракая (Дурсунбей)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монмен (Кот-д’Ор)
Монмен (Montmain) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.07 км².
Конфридес
Конфридес — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10898) 1997 WJ2
(10898) 1997 WJ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гоумленд (Флорида)
Гоумленд  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(10898) 1997 WJ2
Тарихы
1997 елның 23 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WJ2» саналган.
Гоумленд (Флорида)
Географиясе
Гоумленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уразлы (Чуашстан)
Уразлино (Улянкă, Уразлино) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429295. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97258810004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102200002700.
Зур (Мыла кушылдыгы)
Зур — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Мыла елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Уразлы (Чуашстан)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Зур (Мыла кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Уразлы (Чуашстан)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 475 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Джефферсон (округ, Висконсин)
Джефферсон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джефферсон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1443 км² тәшкил итә.
Ваян (Эро)
Ваян — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Гуна (Аляска)
Гуна  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гуна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гринсборо (Флорида)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ротари (Васлуй)
Ротари — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арку-ди-Сан-Жоржи
Арку-ди-Сан-Жоржи — Португалиянең Мадейра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы — Урал таулары итәгендә урнашкан калкулык. Идел, Кама һәм Агыйдел елгаларының сул як кушылдыкларын бүлеп тора. Биеклеге 418 метрга җитә. Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында нефть чыганаклары бар.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында башкортларның тарихи боронго җәйләү урыннары урнашкан.
Географиясе
Агыйдел, Чулман һәм Идел елгаларының сул кушылдыкларында 480 м биеклегендәге суаергыч барлыкка китерә. Агыйдел елгасының югары агымыннан Ашказарның түбәненә кадәр сузылган. Чулман елгасыннан Урал тауларына (Күмертау шәһәре ягына) карый 400 км арауыкта ята. Битләүләре тигезлекләргә текә килеп теше. Нәк артык бастион кебек. Биеклекләре диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән Бөгелмә янында 370 м озынлыктан Бәләбәй каласы янында 420 м га җитеп тора. Дим елгасы Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгын урталай бүлеп үтә. Димнең уң як ярыннан калкулыкның Стәрлебаш-Федоровка өлеше ята. Биредә уртача биеклек 300-400 м арасында тирбәлә. Көнъяк-көнчыгыш юнәлештә, Урал тауларына карый биеклек арта бара. Миякә һәм Стәрлебаш районнары чигендә яткан Смородиновка авылы янында 461 м га пешкән урын бар. Стәрлебаш авылы янында биеклек 480 м га җитә.
Биләмәнең чирек өлешен урманнар алып тора (имән, юкә, каен). Урманнар күбесенчә өч яруслы. Беренче ярусны имән белән юкә били. Икенче яруста чикләвек куагы, яшь имәннәр һәм өченчесе — үләннәр.
Гади урман үләннәре янында дала үләннәреннән җир чикләвеге дә очрый. Урыны белән җәенке яфраклы агачлар белән ылыслы агачлар кушылган урманнар бар. Кылган далалар һәм чия, терн, сары акация, ногыт борчагы куаклары үскән ташлы далалар бар. Калкулыкта ландшафт өчен пәрәвез белән түшәлгән вертикаль бүлемләү (аерылу) хас. Сыртлары сөзәк битләүләрдә ялангачрак.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы биләмәләрендә: Туймазы, Шкапов, Ромашкин, Усень-Ивановск карамай яткылыклары бар.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында Башкортстанның Бакалы,Чакмагыш, Шаран, Туймазы, Бүздәк, Благовар, Дәүләкән, Әлшәй, Бәләбәй, Ярмәкәй, Бишбүләк районнары урнашкан.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгыннан Зәй, Ык, Оло Ык, Кандырлы, Дымка, Сок, Стәрле Стивензә елгалары башлана. Калку биләмәсеннән Дим елгасы үтә.
(12010) 1996 UN
(12010) 1996 UN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 октябрендә Клеть тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 UN» саналган.
Ах-су
Ах-су (Ак-су) — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сулак елгасының сул ярыннан 141 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.