cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Түбән Пристань (Североуральск шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Сфинту-Георге (Креведия-Маре, Джурджу)
Сфинту-Георге — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(6953) Davepierce
(6953) Davepierce — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD136729
HD136729 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(6953) Davepierce
Тарихы
1986 елның 1 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PC1» саналган.
HD136729
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ла-Бардж
Ла-Бардж — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Аласеһер (Гүргентепе)
Аласеһер (Alaseher) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Бардж
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Модест Киттары
Модест Киттары, Модест Яков улы Киттары (Модест Яковлевич Киттары, 1825 елның 22 ноябре (4 декабре), Пермь — 1880 елның 28 марты (9 апреле), Петербург) — химик-технолог, фән докторы (1847), Казан университетының химия фәннәре укытучысы һәм профессоры (1850), Казанда шәм-стеарин җитештерү, сабын кайнату сәнагатьләренә нигез салучы - проектын төзүче (1854). Мәскәү университетының атказанган профессоры (1859).
Тәрҗемәи хәле
1825 елның 22 ноябрендә (4 декабрендә) Пермь шәһәрендә, сөргенгә сөрелгән поляк Яков Франц улы Киттары (Kittary) гаиләсендә туган. Әтисе башта Көнгер, аннары Пермь губернасы җир үлчәүчесе булып эшләгән.
Казан чоры
Модест Пермьдә гимназия тәмамлагач, Казан император университетына укырга керә, анда химия фәнен кызыксынып өйрәнә (укытучысы-остазы профессор Николай Зинин (1812-1880)). 1844 елда университетны табигать фәннәре разряды буенча тәмамлый. 1844-1848 елларда университетның химия һәм технология лабораториясендә лаборант булып хезмәт итә. 1845 елда зоология буенча (мәрсиннәр турында) диссертация яклап, магистрлык дәрәҗәсе ала. 1848 елда, үрмәкүчсыманнар буенча диссертация яклап, табигать фәннәре докторы дәрәҗәсе ала. 1847 елда Петербургка укытырга киткән Н.Н. Зинин урынына, Казан император университетында химия фәннәреннән укытучы итеп билгеләнә, 1850 елдан экстраординар, 1853 елдан ординар профессор. 1851 елда Лондонда узган Бөтендөнья күргәзмәсендә (en) эксперт (бәяләүче) буларак катнаша. Анда алган тәҗрибәсе 1852 елда Казанда узган Бөтендөнья авыл хуҗалыгы продукциясе күргәзмәсен һәм 1854 елда Вяткада узган округ күргәзмәсен оештыруда файдаланыла.
Казан император университеты профессоры кызы Поликсения Кондыревага өйләнә.
Мәскәү чоры
1879 елда Петербургка күчә. Анда Россия империясе хәрби министрлыгының баш интендант идарәсе каршындагы техник комитет рәисе итеп билгеләнә. 1880 елның 28 мартында (9 апрелендә) Петербургта вафат була. Мәскәү өлкәсендә хәзерге Солнечногорск районында җирләнгән.
Хезмәтләре
«Очистка конопляного масла по способу М. Киттары» (1860), «Публичный курс товароведения» (1860), «Лекции технологии» (1861), «Выработка крахмала» (1862), «Публичный курс винокурения» (1866) һ.б.
Зәйтүнә Илбаева
Илбаева Зәйтүнә Зариф кызы (23 февраль 1906 ел — 5 октябрь 1983 ел) — җырчы (лирик сопрано), педагог. 1938 елдан Башкорт дәүләт опера һәм балет театры солисты, 1952 елдан хәзерге Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясенең сәнгать җитәкчесе, 1955 елдан — солисты, 1961-1966 елларда Уфа сәнгать училищесы укытучысы. 1955 елда Мәскәүдә үткән Башкорт әдәбияты һәм сәнгате декадасында катнашучысы. Башкорт АССРның атказанган артисты (1942). «Хөрмәт Билгесе» ордены кавалеры. (1955).
Биографиясе
Зәйтүнә Зариф кызы Илбаева 1906 елның 23 февралендә Уфа губернасы Уфа өязе (хәзерге Башкортстан республикасы) Чишмә авылында туган.
1938 елда Мәскәү консерваториясе каршындагы Башкорт студиясен тәмамлый (Е. А. Милькович классы). Аннары Башкорт дәүләт опера һәм балет театры солисты була.
Иҗади эшчәнлеге
Илбаева Зәйтүнә Зариф кызы - Башкорт опера сәнгатенә нигез салучыларның берсе. Хәрәкәтчән, җиңел тавышка ия була. Вокаль һәм актерлык осталыгын оста яраштырып,нәфис образлар тудыра:
Зәйтүнә Зариф кызының концерт репертуарында «Йөгерек су», «Ашказар», «Зөлхиҗә», «Шәүрә» һәм башка озын башкорт көйләре бар. Мәскәүдә үткән Башкорт әдәбияты һәм сәнгате декадасында катнаша (1955). «Мактау Билгесе» ордены белән бүләкләнгән (1955).
Бедашки-Мали
Бедашки-Мали — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каменка районы (Пенза өлкәсе)
Каменка районы (Каменский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Каменка шәһәре.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (82,9%), татарлар (14,7%).
Административ бүленеш
Каменка районы составына 1 шәһәр һәм 11 авыл җирлеге керә.
Немар-Нярель-Кы
Немар-Нярель-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Парусовая елгасының уң ярыннан 186 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Салобренья
Салобренья — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Банников
Васили Банников (Васили Васили улы Банников,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945). Украина, Польша һәм Алмания территориясендәге сугышларында күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Глоска (Түбән Силезия воеводалыгы)
Глоска  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Порт-Анджелес-Ист (Вашингтон)
Порт-Анджелес-Ист  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Порт-Анджелес-Ист халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кавенчин (Свидницкий повяты)
Кавенчин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итаписума
Итаписума — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Монкур (Югары Сона)
Монкур (Montcourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Грос-Норденде
Грос-Норденде (Groß Nordende) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мадукар
Мадукар (Санскрит теленнән турыдан-туры тәрҗемәсе: «Яраткан, бал кебек татлы»;1957 елның 4 ноябрендә Штутгартта туган, алман Неоадвайта һәм Джнана-Йога остазы, язучы. Балачактан ук дини булып, Мадукар икътисад һәм фәлсәфә өйрәнүдән соң телевидениедә журналист булып эшләгән. Фәлсәфә һәм рухи сорауларына кызыксыну, аны, әле яшь кешене озак елларга Азиягә китергән. 80-енче елларда яктырылу тәҗрибәсен алып, ул Йога һәм медитация инструкторы булган һәм Тантра Буддачылык остазы Дзогчен Чогьял Намкай Норбуның өйрәнчеге булган. Рухи эзләнүләрендә ул Себер, Африка һәм көньяк диңгезләр шаманнарына барган, әмма башта ул үзе өчен тәмам чынлыкның канәгать аңын алмаган. 1992 елда, Һиндстанда булганда ул "Лакнаудан Арслан" турында ишеткән, Һинд дине олы фикер иясе Рамана Махарши өйрәнчеге, адвайта юлламасы чагылышы Гуру Пападжи турында. Адвайта-веданта (А-двайта: ике түгел = «ике булмау») - бу Һинд диненең мистик юнәлеше, монизм фәлсәфәсе (монизм= барысы да бергә), аның килеп чыгуы, хосусан Шанкарага карый (безнең эраның 788—820 елы). Мадукар Пападжига барган, аннан ул исемен алган һәм уянган ягъни Остаз ярдәме белән тәмам "мин үзем кем икәнен" аңлаган. Европага кайткач, ул 1997 елдан бирле Адвайтаның иң әһәмиятле белемнәрен традицион рәвештә "сатсанг" дип аталган (Sat = хакыйкать һәм Sangha = җәмгыять) иҗтимагый очрашуларда. Мәхәббәт тулы һәм радикаль ачыклык Мадукарга - модалы кыяфәте һәм популяр музыка һәм футбол белән мавыгуы белән - хәзерге Гуру һәм Адвайта вәкиле булырга мөмкинчелек биргән. Хәзер Мадукар Рамана Махарши / Пападжи сызыгын дәвам итә һәм ачык очрашуларда кешеләрне максатлы рәвештә «Кем мин?» ("атма-вичара" практикасы) соравына юнәлткән. Тынычлыкта һәм диалогта уздырылган очрашулар вакытында специфик тормыш сораулары белән беренче вакытта фәлсәфи-психологик темалар күтәрелә һәм шулар турында сөйләшелә. Шул ук вакытта игътибар үзәктә безнең "мин" концпециясе, шәхси гамәлләр һәм ихтияр булуы, тән һәм акыл мөнәсәбәтләре һәм Галәми аңны белү сораулары тора. Сизелгән чынлык эгогологик рәвештә шөбһәгә бирелә һәм хак булу-булмавы өйрәнелә. Бу очрашулар үз-аңга һәм эчке тынычылкка ярдәм итәләр. Практик фәлсәфәче булып, Мадукар рухилыктан хәзерге фәннәргә күперләр сала, мәсьәлән, нейро-аң фәннәре, квант физикасы, кулланышлы фәлсәфә һәм биология. Мадукар Амстердамда яши, ә кыш айларын Һиндстанда һәм Непалда үткәрә.
Скидзинь
Скидзинь — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лунмич
Лунмич — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Уктым елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(14206) Sehnal
(14206) Sehnal — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Псышчава
Псышчава (Псышчава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Пенькув
Пенькув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колга (елга)
Колга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рувр-ла-Шетив
Рувр-ла-Шетив — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Глуховице
Глуховице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старый (Киров өлкәсе)
Старый (Старый) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан кордон.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Геннадий Баннов
Геннади Баннов (Геннади Ефим улы Баннов,, — , ) — язучы, укытучы һәм спортчы, БАССРның атказанган һөнәри техник белем бирү хезмәткәре (1989), СССР язучылар берлеге әгъзасы (1974).
Иплиз (Удине)
Иплиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ле-Пюи (Жиронда)
Ле-Пюи — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Юкарыоваҗык (Гереде)
Юкарыоваҗык (Yukarıovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Бедково
Бедково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алба (Тулча)
Алба — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ефрем Баранов
Ефрем Баранов (Ефрем Харитон улы Баранов,, — , ) — БАССР социаль тәэминат министры (1951-1961), БК(б)Фнең Стәрлетамак шәһәр кәмититненең беренче сәркәтибе, БАССР Югары Шурасының 1-3 чакырылышлары депутаты.
Куратенок
Куратенок — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Курата елгасының уң ярына тамагыннан 28 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казан патша-халык рус җәмгыяте
Казан патша-халык рус җәмгыяте (Казанское царско-народное русское общество) — консерватив (карайөзле) юнәлешле иҗтимагый-сәяси оешма, 1905 елның декабреннән 1917 елның мартына кадәр Казан шәһәрендә һәм Казан губернасында эшләгән.
Тарихы
Казан патша-халык рус җәмгыятен булдыруга 1905 елның октябрендә Казан шәһәрендәге революцион вакыйгалар турыдан-туры этәргеч булып тора.
Казан патша-халык рус җәмгыят 1905 елның 4 (17) декабрендә Казан пехота Юнкерлар училищесы манежында Казан Император университеты профессоры В.Ф. Залеский рәислегендә узган «Берләшкән йорт хуҗалары һәм Казан шәһәрендә яшәүчеләр төркеме»нең 3нче җыелышында оештырыла.
Бер үк вакытта җыелышта катнашучылар берничә, шул исәптән «патша хакимиятенең кагылгысызлыгын саклап калу» һәм Дәүләт Думасына гомуми һәм турыдан-туры сайлауларны үткәрүнең мөхимлеге турында гариза ясыйлар. Моннан тыш,«предприятие хуҗаларының һәм аларның администрацияләренең, шулай ук эшчеләрнең, шулай ук казна һәм шәхси тимер юлларда, шулай ук почта-телеграф юлларында шәхес һәм милек өстендә көч куллану белән бәйле булмаган икътисадый бәрелешләрне һәм забастовкаларны» законлаштырырга һәм контрольгә алырга, «җинаятьчел, дәүләт тарафыннан катгый эзәрлекләүне таләп итә торган гамәл» дип танырга кирәк дигән резолюция кабул ителә. Бу вакыйга 1905 елның 11 (24) декабрендә Казан губернаторы вазыйфаларын башкаручы А. А. Рейнботка мөрәҗәгать итү өчен сәбәп булган. Революцион пропаганданы туктату буенча администрациягә актив ярдәм күрсәтү тәкъдиме ясала, шуннан соң җәмгыять җитәкчеләре аның янга шәхси әңгәмә өчен чакырыла.
Дүртенче чакырылыш Дәүләт Думасына Казан шәһәреннән сайланган сайлауларга әзерлек вакытында Казан патша-халык рус җәмгыяте җитәкчелегендә җәмгыять әгъзаларының «Казан Рус милли клубы» һәм «Казан рус сайлау комитеты»на керү мөмкинлеге уңаеннан аңлашылмаучанлыклар килеп чыга, ул А.Е. Дубровский һәм аның фикердәшләренең җирле «милләтчеләргә» күчүе белән бетә. В.Ф. Залеский контролендә калган җәмгыять «националистлар»ны кискен тәнкыйтьли һәм үз «сайлау алды платформасы»н эшли, сайлауларга сайланучыларның үз исемлеге белән бара.
Сайлауларда уңышсызлыкка очрагач, Казан патша-халык рус җәмгыятенең иҗтимагый-сәяси эшчәнлеге тулысынча диярлек туктый. В.Ф. Залесский үзе белдергәнчә, бер генә Гомуми җыелыш һәм Совет утырышы да үткәрелмәгән, әгъзалык взнослары керүдән туктаган. Әмма формаль рәвештә Казан патша-халык рус җәмгыяте В.Ф. Залесский үзенең эшчәнлеген туктатып тору турында белдергәнче, 1917 елның февраль азагы — март башына кадәр эшләвен дәвам итә.
Эшчәнлеге
1905 елның ахырыннан алып гамәлдә булган һәм 1906 елның 4 (17) ноябрендә җәмгыятьләр турындагы эшләр буенча Казан губернасы уставының төп максаты булып чын, рус православие башлангычларын саклау саклау сәясәте, иҗтимагый тормыш, дәүләт корылышы, идарә һәм халык хуҗалыгы бурычларын тормышка ашыру һәм теоретик эшләү, шулай ук парламентаризмның зарарлы йогынтысына каршы тыныч чаралар белән көрәш торган.
Милли рус мәгарифе һәм тәрбия үсеше мәсьәләләренә зур игътибар бирелә. 1908 елның 21 октябрендә (3 ноябрь) ул Казан шәһәрендә ике бүлектән - гомуми белем бирү һәм тегүчелектән торган үз мәктәбен ача, ләкин 1914 елның августында, акча җитмәү сәбәпле, аларның беренчесе ябыла, һәм мәктәп эшчәнлеге тар һөнәри юнәлешкә ия була. 1909 елның маенда Казан һөнәрчелек идарәсе экспертлары анда белем бирүне үрнәк итеп таныйлар.
Итапитанга
Итапитанга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кавенчин (Янивский повяты)
Кавенчин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайленд-Парк (Иллинойс)
Гайленд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гайленд-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6954) Потёмкин
(6954) Потёмкин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Неналь-Веярмоль-Кы
Неналь-Веярмоль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Веярмолькы елгасының сул ярыннан 79 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
(6954) Потёмкин
Тарихы
1987 елның 4 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RB6» саналган.
Неналь-Веярмоль-Кы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Азянково
Азянково (Озаҥсола, Азянково) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Батыр Вәлид
Батыр Вәлид (Батыр Хаҗиәхмәт улы Вәлидев,, — , ) — башкорт телендә иҗат иткән язучы һәм журналист, БАССР язучылар берлеге әгъзасы (1936).
Азянково
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (82%), руслар (18%).
Санта-Крус-дель-Комерсио
Санта-Крус-дель-Комерсио — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мон-ле-Вернуа
Мон-ле-Вернуа (Mont-le-Vernois) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,76 км².
Чехия
Че́хия (Česko), рәсми атамасы Че́х Җөмһүрияте (Česká republika) — Үзәк Европада урнашкан дәүләт. Төньякта Ләхстан, төньяк-көнбатыш һәм көнбатышта Алмания, көньякта Австрия, көнчыгышта исә Словакия белән чиктәш. Чикләрнең гомуми озынлыгы — 1 880 км. Илнең башкаласы — Праһа каласы. Хәзрге Чехия составына түбәндәге тарихи өлкәләр керәләр: Боһемия (Čechy), Моравия (Morava) һәм Чех Силезиясе (české Slezsko). Элек Боһемия Чех кыйраллыгының үзәге булган.
1999 елдан Чехия НАТО әгъзасы, 2004 елдан ул Европа Берлегенә керә.
География
Чехия — Үзәк Европада урнашкан дәүләт. Төньякта Ләхстан, төньяк-көнбатыш һәм көнбатышта Алмания белән, көньякта Австрия белән, һәм көнчыгышта Словакия белән чикәтш. Чикләрнең гомуми озынлыгы — 1880 километрга тиң. Чехия ландшафтлары бик төрле. Көнбатыш өлешендә (Боһемия) илнең иң биек ноктасы — 1602 м биеклектәге Снежка тавы урнашкан. Көнчыгыш өлеше — Моравия дә шактый калкулыклы һәм нигездә Морава елгасы бассейнында урнашкан; шулай ук Одер елгасы башын үз эченә алган. Диңгезчыгыш булмаган Чехия териториясеннән елгала өч диңгезгә барып кушылалар: Төньяк, Балтыйк һәм Кара диңгезләр.
Тарих
Чехия территориясендә кеше палеолит дәвереннән башлап яши. Безнең эрага кадәр 400-елларда бу бирдә кельтләр, б.э. 1 гасырда кельт кабиләләрнең бойи төркеме яшәгән (Чехиянең латыйн һәм алман исеме Боһемия шуннан чыккан).
Урта гасырлар
Беренче меңъеллык уртасында Чехиядә славян кабиләләре күпчелекне тәшкил итә башлады. 7 гасырда Чехия җирләрендә Само дәүләте, 9—10 гасыр башында Бөек Моравия дәүләт составына кергән. 10 гасырда пәйда булган Праһа кенәзлеге башлангыч чех дәүләтенең үзәге булып калды. 1198 елда кыйраллыкка әйләнде. 1310—1437 елларда чех җирләре Люксембурглар династиясе биләмәсе составында булган.
15 гасырның беренче ярымында Чехиядә көчле иҗтимагый-инкыйлаби, милли-азатлык хәрәтләре булып үтте (мәсәлән Гусчылар хәрәкәте). 1526 елда Чехия Һабсбурглар империясе составына мохтарият (автономия) хокукы белән кергән. 1618—20 елларда чех күтәрелешләрне бастырылганнан соң, аның провинциясенә әйләнде. 18 гасырның азагы — 19 гасырның беренче ярымында чех телен, милли мәдәниятне саклау һәм үстерү өчен милли хәрәкәт үсеш алды. 19 гасырның 30—40 елларында ул сәяси төс ала башлады. 1867 елда Австрия-Маҗарстанның Австрия өлеше составына керде.
Бәйсез дәүләт
1918 елда Австрия-Маҗарстан таркалгач, Чехия Словакия белән берләшеп мөстәкыйль Чехословакия Җөмһүриятене тәшкил иттеләр.
1938 елның октябрь башында Алмания Чехословакиянең Судет өлкәсен, 1939 елның мартта барча чех җирләрене басып алды һәм аны «Боһемия ва Моравия протектораты» бип игълан итте. Икенче бөтендөнья сугышыннан Чехословакия совет тәэсире зонасына эләкте һәм социалистик дәүләтенә әверелде. Фирка җитәкчелегенең либераллаштыру һәм «кеше йөзле социализм»ны булдыру омтылышлары Варшава килешүе дәүләтләре тарафыннан бастырыла.
Административ бүленеш
Чехия 13 крайдан һәм башкаладан гыйбарәт. Крайлар районнарга (okresy) һәм статут шәһәрләренә (statutární město), районнар шәһәрләргә (město) һәм җәмгыятьләргә (obec), статут шәһәрләре шәһәр бүлгеләренә (městský obvod) бүленә. Башкала шәһәр бүлгеләренә һәм шәһәр өлешләренә (městská část) бүленә.
Дәүләт төзелеше
Чехия — суверен, демократик дәүләт. Гамәләдге конституциясе 1992 елның 16 декабрендә кабул ителгән һәм 1993 елның 1 гыйнвардан көчен кергән. Дәүләт башлыгы — президент, ул парламентның ике пулатлары тарафыннан 5 ел мөддәтенә сайланыла. Канун чыгаручы органы — депутатлар палатасы һәм Сенаттан гыйбарәт парламент. Башкарма хакимият органы — президент тарафыннан тәгаенләнгән хөкүмәт.
Дәүләт гимны
Kde domov můj?
(Кайда туган йортым?)
Дин
2002 елда Чехиядә дини оешмалар статусы турында закон кабул ителә. Алар ике төркемгә бүленә — традицион (махсус хокукларга ия һәм биналарны ремонтлауга, руханиларга хезмәт хакы түләүгә бюджеттан акча алучы 26 оешма (2010 еллар башында елына якынча 90 млн доллар) һәм калганнары. 2002 елдан яңа дини берләшмәне теркәү өчен кимендә 300 диндар булырга тиеш. Әгәр тарафдарлары Чехия халкының 0,1 % ын тәшкил итсә һәм теркәлгәннән соң илдә 10 ел эшләсә, яңа дини берләшмә традицион статуска (һәм «махсус хокукларга») ия була ала. 2015 елдан чиркәү никахы Чехиядә дәүләт тарафыннан таныла. Дин тотучыларның күбесе — католиклар (ил халкының 10,4 % ы), икенче урында протестантлар (0,8 %), православие дине вәкилләре (халыкның 0,2 % ы, 20 533 кеше), мөселманнар 15 мең кеше (0, 15 %), буддистлар 6 817 кеше. Ил халкының 34.5 % ы бернинди дә дин тотмый.
Сфинту-Георге (Муреш)
Сфинту-Георге — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Складисте
Складисте — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көпрүлү (Юрегир)
Көпрүлү (Köprülü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грос-Оффензет-Асперн
Грос-Оффензет-Асперн (Groß Offenseth-Aspern) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Усылыбаш
Усылыбаш (Услыбаш) — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 474 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453163, — 80249892009.
Демография
Халык саны динамикасы:
Глухув-Гурни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Леонид Бахнов
Леонид Бахнов (Леонид Владлен улы Бахнов,, — , ) — СССР һәм РФ филологы, прозачы, әдәби тәнкыйтьче.
Порт-Гадлок-Айрондейл (Вашингтон)
Порт-Гадлок-Айрондейл  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Порт-Гадлок-Айрондейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алата (Ташкент)
Алата (Alata) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ташкент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Alata Alata
Птушкафабрыка
Птушкафабрыка (Птушкафабрыка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Итапиуна
Итапиуна — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ла-Грейндж (Вайоминг)
Ла-Грейндж  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игорь Безденежных
Игорь Безденежных (Игорь Игорь улы Безденежных,, — , ) — РФ футболчысы (ярымсакчы), 19 яшькәчә яшүсмерләр арасында Европа чемпионатының көмеш мидәле иясе (2015).
(14207) 1999 CS18
(14207) 1999 CS18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CS18» саналган.
Бедово (Польша)
Бедово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кавенчинек (Люблин воеводалыгы)
Кавенчинек  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Саль-де-Кастийон
Ле-Саль-де-Кастийон — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Заселина (Талица шәһәр округы)
Заселина (Заселина) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
(6955) Екатерина
(6955) Екатерина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 25 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SP15» саналган.
Пеньполе
Пеньполе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борынгы төрки тел
Борынгы төрки тел — заманча төрки телләрнең уртак элгәре, тарихи-чагыштырма ысул ярдәмендә торгызылган.
Борынгы төрки тел Ностратик гаиләлектәге борынгы алтай теленнән Алтай таулары итәгендә барлыкка килгән дип фараз ителә.
Төркиләр борынгы төрки руник язуны кулланганнар. Шулай итеп, Орхон-Енисей әдәби теле килеп чыккан.
Борынгы төрки телдән иң иртә (23 гасыр элек) огур телләре аерылганнар.
Иң борынгы төрки язу һәйкәлләре - VII гасырдагы Орхон әлифбасы. VII-XIII гасырлардагы борынгы төрки тел һәм аның диалектлары буенча иң тулы, объектив концепцияле һәм ышанычлы чыганак — “Древнетюркский словарь” (1969 елда урыс телендә дөнья күргән). Кызганычка каршы, Төркия галимнәре тарафыннан соңрак әлеге сүзлеккә һәм Мәхмүт Кашгарыйның “Дивану лөгатит-түрк” әсәренә нигезләнеп эшләнгән чыганакларда “юрганны үз өстенә тарту” кебек төгәлсезлек һәм гаделсезлек урын алган. Әйтик, Интернеттагы Türk Bitig сәхифәсендә борынгы сүзләр 1920 нче елларда (Кәмаль Ататөрек заманында) булдырылган латинча төрек теле имласын кулланып бирелгән. Нәтиҗәдә борынгы телгә хас булган, ләкин хәзерге заман төрек телендә бөтенләй булмаган берничә сузык һәм тартык авазның язылышы һәм әйтелеше “төрекчәләштерелеп” тәкъдим ителгән һәм шул заманнардагы объектив чынбарлыкны чагылдырмый. Дистәләгән төрки халыкның телләре “үги бала” хәлендә калдырылган. Хәзерге заман татар телендә исә, гарәп-фарсы-уйгыр алынмаларында кулланылганнардан гайре, борынгы авазлар барысы да диярлек сакланып калган. Кыскасы, “Древнетюркский словарь” әлегә файдаланырга лаеклы бердәнбер чыганак булып тора.
Борынгы төрки телне тикшерү берничә мәсьәләне күтәргән: ротацизм (р-тел) яки зетацизм (з-тел) беренчел булуы хакында сораулар.
Иң борынгы төрки язу һәйкәлләре - төрки руник петроглифлар төрки телнең р-төрендәге һәм з-төрендәге диалектларын күрсәтә инде. Бүтән Алтай телләре: монгол һәм тунгус-мәнҗүр телләре тик р-төрендәге диалектларын күрсәтә (чуаш телендә кебек).
БЭК 4 меңьеллыкта (6 меңьеллык элек) Алтай борынгы теле борынгы төрки телгә һәм монгол телләренә таркалган. 23 гасыр элек борынгы төрки телдән р-төрендәге огур телләре (чуаш теле) аерылган. Шуңа күрә р-төрендәге телләрне (монгол телләре, чуаш телен) тикшерү нигезендә борынгы төрки телне торгызырга була.
“Борынгы төрки тел сүзлеге”ндә кулланылган латин-грек алфавиты
“Борынгы төрки тел сүзлеге”ндәге сүзләрнең, гыйбарәләрнең һәм борынгы чыганаклардан алынган өземтәләрнең латинча язылышы һәм фараз кылынган укылышы белән Интернеттагы Халыкара әйтелешләр сәхифәсендә танышырга мөмкин. 2021 елда гына башланган эш дәвам иттерелә, борынгы төрки тел базасы көн саен тулыландырылып килә.
Чагыштыру җәдвәле
Саннар
Алмашлыклар
Скомельна-Била
Скомельна-Била — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Скомельна-Біла
Сәрвәй Бикбов
Сәрвәй Бикбов (Сәрвәй Шәйбәк улы Бикбов,, — , ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, БК(б)Фнең Ишембай РК беренче сәркәтибе (1942-1945), БАССР өлкә һөнәри берлекләр шурасы рәисе (1956-1972).
Глухув-Дольни
Глухув-Дольни — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ипокампо (Фоҗа)
Ипокампо — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD136760
HD136760 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Юкарыортаҗами (Тиреболу)
Юкарыортаҗами (Yukarıortacami) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Галва (Иллинойс)
Галва  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Галва шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсе (Югары Сона)
Монсе (Montcey) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,12 км².
(14208) 1999 CR64
(14208) 1999 CR64 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CR64» саналган.
Наил Бикбулатов
Наил Бикбулатов (Наил Вәли улы Бикбулатов,, — , ) — милләтләрне тасвирлаучы (этнограф), тарих фәннәре нәмзәде (1965), РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре.
Неналь-Польморгаль-Кы
Неналь-Польморгаль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Польморгаль-Кы елгасының сул ярыннан 60 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санта-Фе (Гранада)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грос-Пампау
Грос-Пампау (Groß Pampau) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кавенчин-Колёния
Кавенчин-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итапоа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Куркуре (Аргут кушылдыгы)
Куркуре  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Аргут елгасының сул ярына тамагыннан 68 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Албак
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сфинту-Георге (Яломица)
Сфинту-Георге — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пузи
Пузи (Пузі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Порт-Ладлоу (Вашингтон)
Порт-Ладлоу  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сурнята
Сурнята (Сурнята) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Көпрүлү (Гүндогмуш)
Көпрүлү (Köprülü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Безлавки
Безлавки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зауфа
Зауфа (Зауфа) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Рамил Бигнов
Рамил Бигнов — «Башкортстан татарлары» берлеге рәисе, күренекле җәмәгать эшлеклесе, эшкуар.
Рамил Имамәгъзәм улы Бигнов 1956 елның февраль аенда Башкортстанның Югары Аташ авылында дөньяга килә. Югары уку йортын тәмамлагач, комсомол оешмасын җитәкли. Хәрби хезмәтен Әфганстаннда үтә. Уфада, зур төзелеш оешмасын җитәкли. Аннары Россия Дәүләт думасында депутат булып хезмәт итә, аннан соң шәхси бизнесын оештыра.
Соңгы елларда Башкортстан оппозициясе җитәкчеләренең, татар милли хәрәкәт лидерларының берсе.
Фәрит Бикбулатов
Фәрит Бикбулатов (Фәрит Хәйбулла улы Бикбулатов,, — , ) — җырчы, Башкорт телевидениесе дикторы, БАССРның атказанган  (1978) һәм халык (1986) артисты.
Лун-Понос
Лун-Понос — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Визинга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арып-Мурза
Арып-Мурза (Арып, Арып-Мурза) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,9%), руслар (9,1%).
Скомельна-Чарна
Скомельна-Чарна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Колотушка (елга)
Колотушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Рюнье
Рюнье — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Скомельна-Чарна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колотушка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Колотушка (река)
Алатарла (Олту)
Алатарла (Alatarla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(6956) Holbach
(6956) Holbach — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 13 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CX3» саналган.
Шакир Бикколов
Шакир Бикколов (Шакир Сәлим улы Бикколов,, — , ) — башкорт телендә иҗат иткән шагыйрь һәм тәрҗемәче, СССР язучылар берлеге әгъзасы (1968).
Ле-Тампль (Жиронда)
Ле-Тампль — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Глушиця-Гурна
Глушиця-Гурна — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итаполис
Итаполис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Сафаррая
Сафаррая — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Нәтфулла Богданов
Нәтфулла Богданов (Нәтфулла Хөснулла улы Богданов,, — , ) — нифетче һәм галим, БАССРның атказанган нифетчесе (1965), СССР нифет сәнәгате министрлыгының шәрәфле хезмәткәре (1967).
Сафаррая
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итаполис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Садананда
Шулай ук Германиядә Эрнст-Георг Шульце буларак мәгълүм. Ул Свами Бхакти Хридайя Бонны очраткан, һәм Гаудия-Вайшнавизм традициясенә рәсми рәвештә дикшаны яки рәсми инициацияне кабул иткән һәм турыдан-туры Бхактисддхантадан Калькуттада Гаудия Миссиягә кушылгача "Садананда Даса" исемен алган. Ул Азия чыгышлы булмаган Гаудия-Вайшнавизм традициясен иң элек кабул иткәннәрнең берсе булган.
Свами Садананда Даса тормышы
Икенче Бөтендөнья Сугышыr (1939-1945) вакытында Садананда Британия интернирланганнар лагерендә Деһра Дун, Һиндстанда тотылган булган, анда ул Австрия шагыйре Вальтер Эйдлиц белән очрашкан, аларның шунда тотылулары вакытында ул аның яхшы дусты һәм өйрәнчеге булып киткән. Эйдлиц бу вакыйгалар турында үзенең автобиографик "Мәгълүм булмаган Һиндстан" эшендә яза. 1954 елда, Садананда санньясаны кабул иткән, ягъни ул Бенареста Свами Сатьябастабья Браджабаси тарафыннан хәерче булырга алкышлар алган. 1961 елда Садананда Аурупага кире кайткан. Анда ул 1977 елда үлеменә кадәр Вайшнав текстларын Санскриттан һәм Бенгаль теленнән Алман теленә тәрҗемә иткән һәм кечкенә түгәрәк Швед, Алман һәм Швейцария өйрәнчекләренә бхакти Йоганы укыткан. Шуннан соң ул өйрәнчеге Валтер Эйдлицка басмалары, лекцияләре һәм курслары белән ярдәм иткән. Аларның төп уртак эше булып Вальтер Эйдлицның Кришна Чайтанья буенча китабы булган, аның өчен Садананда Санскрит һәм Бенгаль теле чыганакларыннан тәрҗемәләр тәэмин иткән.
Мон-Сен-Леже
Мон-Сен-Леже (Mont-Saint-Léger) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Кавка (Люблин воеводалыгы)
Кавка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мон-Сен-Леже
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,90 км².
Грос-Райде
Грос-Райде (Groß Rheide) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Пеплово (Млавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грос-Райде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14209) 1999 CV81
(14209) 1999 CV81 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CV81» саналган.
Пухавая
Пухавая (Пухавая ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ириге (Белуно)
Ириге — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Түбән Ханавэй-Яха
Түбән Ханавэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Тотыдэотта-Яха елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Галина (Иллинойс)
Галина  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Галина шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гневкув
Гневкув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лаймен
Лаймен — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Богомолов (1909)
Дмитри Богомолов (Дмитри Васил улы Богомолов,, — , ) — туфраклар белгече, агроном, аның җитәкчелегендә Башкортстанның туфрагын комплекслы тикшерү үткәрелә, БАССРның беренче җыелма туфрак харитасы төзелә.
Скрудзина
Скрудзина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Портер (Вашингтон)
Портер  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).