cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Получумкосна
Получумкосна — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Еттенбах (Югары Бавария)
Еттенбах  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стансия Дашарх
Стансия Дашарх (Stansiya Daşarx ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Беаде
Беаде — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9039) 1990 WB4
(9039) 1990 WB4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Просмычы
Просмычы (Просмычы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ренат Шәвәлиев
Ренат Шәвәлиев (Ренат Нурислам улы Шәвәлиев) – артист, Санкт-Петербург Зур курчак театрында уйный.
Тәрҗемәи хәле
1987 елның 31 маенда Омск өлкәсендә туган. Омск шәһәренең 51- мәктәбен (2002), 10- музыка мәктәбен (2000), Омск музыка укуханәсен (2006), Санкт-Петербург театр сәнгате академиясенең театр факультетындагы Руслан Кудашов остаханәсен (2011) тәмамлаган. Академиягә укырга кергәнче, Омскида халык оркестры артисты, ансамбль артисты, баян укытучысы, концертмейстер, иҗади төркем җитәкчесе булып эшли. 2006 елдан «Руслан Кудашов остаханәсе» труппасында, 2011 елдан Санкт-Петербург Зур курчак театрында иҗат итә.
Иҗаты
«''Р. Шәвәлиев – бик музыкаль артист, матур тавышка ия. Музыкаль спектакльләрдә төрле пландагы җырлар башкара, баянда аккомпаниатор була. Укыган вакытта ук уннарча спектакльдә катнаша. Курчак һәм драма театры спектакльләрендә талантының төрле ягы ачыла.''»   Кайбер спектакльләргә музыка да яза.
Эзюрко (Мазовия воеводалыгы)
Эзюрко  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чарна-Лонка
Чарна-Лонка — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Безымянная (Елшанка кушылдыгы)
Безымянная  — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Елшанка елгасының уң ярына тамагыннан 11 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 5,8 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Отрешен
Отрешен — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Арприш
Арприш (Harprich) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,78 км².
Барбарос (Муратпаша)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хәсәнша
Хәсәнша — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422163.
Вудбери (Кентукки)
Вудбери  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вудбери шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чахувки
Чахувки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мерҗимекли (Мидьят)
Мерҗимекли (Mercimekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санта-Лус
Санта-Лус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Чарне (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еттинген-Шеппах
Еттинген-Шеппах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бретешть (Телеорман)
Бретешть — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәвәлиев
Шәвәлиев - татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Шәвәли» исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләлр урнаштырылган:
(16566) 1992 CZ2
(16566) 1992 CZ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 CZ2» саналган.
Чамурлия-де-Жос
Чамурлия-де-Жос — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беарис
Беарис — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунож
Кунож — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының уң ярыннан 351 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 98 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Кунож
Казе Бернарди (Тревизо)
Казе Бернарди — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бернарди Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Франклин (Сок, Висконсин)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элене (Мазовия воеводалыгы)
Элене  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карачомак (Кастамону)
Карачомак (Karaçomak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
(16567) 1992 CQ3
(16567) 1992 CQ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 CQ3» саналган.
Сома (Япония)
Сома — Япония дәүләтенең Фукусима префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сома шәһәре 1954 елның 31 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 38543 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 195 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 197.67 км² тәшкил итә.
Оффемон
Оффемон — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Гиллмар-Ирвин (Калифорния)
Гиллмар-Ирвин  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Мален
Ла-Мален — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
(9040) Flacourtia
(9040) Flacourtia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 18 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 BH1» саналган.
Мостафа Кырымал
Биографиясе
Әтисе Мостафа Синкевич липка татарларыннан булган. Гаиләсе Икенче бөтендөнья сугышына кадәр Кырымда яши. Ул Ялтадан ерак булмаган Дерекөе авылында яшәп Ялтада рус урта мәктәбендә укуын дәвам итә. Акмәсҗит (Симферополь) педагогика институтында югары белем ала.
Барбарос (Антакья)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мостафа Кырымал
Биографиясе
Совет басымы көчәйгәч, ул башта Әзербайҗанга, аннан Иранга күченә. 1932 елда Иран аша Истанбулга килгәч, ике елдан соң үзенең абыйсы, мөфти Якуп Синкевич янына китә.
1939 елда Вильнюс университетында сәяси фәннәр буенча укуын тәмамлаган Мостафа Эдиге Кырымал янә Польша аша Берлинга китә. Кырым, Украина алман оккупациясе чорында (1941-1944) кырым, татар хәрби әсирләре белән кызыксынган.
Икенче бөтендөнья сугышы тәмамланганнан соң, ул Алманиядә кала һәм Кырым төрекләренең милли көрәше диссертациясе белән Мюнстер университетында фәлсәфә докторы исемен ала.
Аймелек ханымга өйләнгән Эдиге Бәк 1980 елда Мюнхенда үлә һәм совет оккупациясе аркасында Алманиядә җирләнә.
Җирләнүе
2007 елга кадәр Мюнхенда яшәгән, хәзер Канадада яшәүче туганы Аслан Бей ышанычнамәсе буенча, Көнбатыш Европа Кырым мәдәни үзәге генераль директоры Рафет Каранлык һәм Кырымның Көнбатыш Европа Кырым мәдәни үзәге вәкиле Куршад Өрнәк, Кырымга "Көнбатыш Европа Кырым мәдәни үзәге" тарафыннан Стамбул аша Кырымга китерелеп җирләнә.
Әлфия Авзалова
Әлфия Авзал кызы Авзалова (15 гыйнвар 1933, Актаныш, Актаныш районы, ТАССР, РСФСР, ССРБ — 15 июнь 2017, Казан, Татарстан, Россия) — татар эстрадасының күренекле җырчысы.
Тормыш юлы
Ул 1933 елның 15 гыйнварында Татарстанның Актаныш районы Актаныш авылында колхозчылар гаиләсендә дөньяга килгән. Биш яшендә анасы үлә. Атасы Бөек Ватан сугышыннан кайталмый. Анасының сеңлесе тәрбиясендә үсә.
Солистка буларак, 1952 елда Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә эшкә чакырыла. Кабатланмас матур тавышка ия җырчы тиз арада ансамбльнең алдынгы башкаручыларыннан берсе булып таныла. 1957 елда Мәскәүдә Татар сәнгате һәм әдәбияты декадасында ясаган чыгышы Әлфия Әфзаловага беренче зур уңыш китерә.
Солтан Габәши, Александр Ключарев, Мансур Мозаффаров, Заһит Хәбибуллин һәм башка композиторларның катлаулы әсәрләрен, халык көйләрен һәм заманча җырларны башкара.
Җырчының таланты һәм мөмкинлекләренең тар кысаларга гына сыймавын аңлаган филармония җитәкчелеге, Әлфия Авзаловага үз иҗат труппасын оештырырга рөхсәт бирә. Шулай итеп, легендар җырчы Урта Азия, Балтыйк буе республикаларында күп тапкырлар концертлар куя, Россия шәһәрләрендә чыгыш ясый.
2017 елның 15 июнь иртәсендә мәшһүр җырчының вафаты турында билгеле булды. Әлфия ханымга 84 яшь иде.
Дәрәҗәле исемнәре һәм дәүләт бүләкләре
Дөнья халыклары җырларын таныткан өчен, 1960 елда җырчы «Дөнья халыклары арасында тынычлыкны ныгытудагы өлеше өчен» дигән Мактау грамотасы белән бүләкләнә. Ул шулай ук ике тапкыр Хезмәт Кызыл Байрагы орденына ия була.
Әлфия Авзалова — Татарстан АССР-ның халык (1970), РСФСР атказанган артисткасы (1983). Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты (1992).
2010 елда Казанда, «Мир» кинотеатрында Әлфия Әфзаловага багышланган «Моң патшабикәсе» документаль фильмы премьерасы узды. Сценарий авторы һәм режиссеры — Рабит Батулла.
Лесничество (Киров өлкәсе)
Лесничество (Лесничество) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан кордон.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Етцендорф
Етцендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Провцюки
Провцюки (Проўцюкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чарне-Велике
Чарне-Велике — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арребер
Арребер (Harreberg) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,34 км².
Искәрмәләр
Арребер
HD181527
HD181527 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бретешть (Ясси)
Бретешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Червона Вода (Илавский повяты)
Червона Вода  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Белгаза
Белгаза — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының уң ярына тамагыннан 496 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 68 км.
Санта-Лусия (Парана)
Санта-Лусия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Белгаза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Санта-Лусия (Парана)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Белгаза
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мерҗимекли (Нарман)
Мерҗимекли (Mercimekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(16568) 1992 DX5
(16568) 1992 DX5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DX5» саналган.
Шаһбулаг (Шәрур)
Шаһбулаг  (Şahbulaq ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Боборас
Боборас — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прудзишча (Рэчыцкий районы)
Прудзишча  (Прудзішча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Поникаровка
Поникаровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Волманга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вудберн (Кентукки)
Вудберн  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вудберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перуз (Бельфор җире)
Перуз — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Кусь (Нельша кушылдыгы)
Кусь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нельша елгасының сул ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хафиз
Хафиз — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422164.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Казе Бертанте (Ровиго)
Казе Бертанте — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бертанте Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Элёнек (Липский повяты)
Элёнек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иваки (Фукусима)
Иваки — Япония дәүләтенең Фукусима префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Иваки шәһәре 1966 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 349947 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 284 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 1231.34 км² тәшкил итә.
Чамурлия-де-Сус
Чамурлия-де-Сус — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тайнак
Тайнак (Тайнак) — Чиләбе өлкәсенең Златоуст шәһәр округы составына керүче авыл.
Санта-Лусия (Сан-Паулу)
Санта-Лусия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Тайнак
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Санта-Лусия (Сан-Паулу)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тайнак
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (70%), татарлар (14%), башкортлар (12%).
Чарне-Мале (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Чарне-Мале  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Барбарос (Искендерун)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Искендерун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чарне-Мале (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16569) 1992 DA10
(16569) 1992 DA10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DA10» саналган.
Энәле гөлҗимеш
Энәле гөлҗимеш (Rósa aciculáris) — Розачалар (Rosaceae) семьялыгының Гөлҗимеш (Rosa) ыругына кергән үсемлекләр төре.
Гөлҗимешнең чәчәкләре алсу төстә. Алар май уртасында күренә башлый.
Гөлҗимештә витамин кара карлыган га,лимон га,алма га караганда да күбрәк. Аның җимешләрен, яфракларын ,тамыр ларын төрле авыруларны дәвалаганда кулланалар.
Зайботенройт
Зайботенройт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бурчин Абдулла
Бурчин Абдулла (Burçin Abdullah, 22.07.1987; Бурса, Төркия) — татар милләтеннән булган төрек кино һәм сериал актрисасы.
Биографиясе
Бурчин Абдулла 1987 елның 22 июлендә Бурсада Румыниядән эмиграцияләнгән татар гаиләсендә туа. Аның кыз һәм ир туганы бар. Гаиләсе Американың Миссури штатында яши. Истамбулдагы махсус урта Акасия мәктәбен, Истанбулның Мәрмәр университетының Инглиз икътисад факультетын тәмамлаган. Аннары ул Америкага китә һәм магистр дәрәҗәсен алуга ирешә. Актерлык осталыгын һәм драмасын АКШта өйрәнә.
1998 елда Star TV телевидениесендә трансляцияләнә башлаган «Üvey Baba» («Үги ата») сериалында кечкенә кыз роле белән танылган. Бурчин Абдулла үзенең актерлык карьерасында Beşinci Boyut (Бишенче үлчәнеш), Büyük Buluşma (Зур очрашу), Kara İnci (Кара Энҗе), Kollama (Коллма) кебек киноларда төшә. «Фатмагүлнең гаебе нидә?» «(Fatmagül’ün Suçu Ne?») сериалында Айче ролен уйный.
Ла-Пануз
Ла-Пануз — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
(9041) Таканэ
(9041) Таканэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 9 февралендә С. Отомо, О. Мурамацу тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 CX» саналган.
Карачөртлен (Чилимли)
Карачөртлен (Karaçörtlen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Чилимли илчесенә караган бер авыл (köy).
Вереа
Вереа — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Червонка (Елцкий повяты)
Червонка  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Арренкур
Арренкур (Arraincourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Червонка (Елцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арренкур
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,74 км².
Кучинка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нуриәгъзам Таһиров
Таһиров Нуриәгъзам Таһир улы (9 гыйнвар 1888 ел — 1938 елдан соң) — җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе, юрист, башкорт теле белгече. Башкорт милли хәрәкәте эшлеклесе. Башкорт Хөкүмәте әгъзасы. Гражданнар сугышында катнашучы. Сәяси золым корбаны.
Биографиясе
Нуриәгъзам Таһир улы Таһиров 1888 елның 9 гыйнварында Ырынбур губернасы Чиләбе өязенең Ләвәш авылында (хәзерге Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы) туган. Шәҗәрәсе: Мансур → Омурзак → Басыйр → Абдулнасыйр (Абдулбасыйр) → Таһир (Абдултаһир) → Нуриәгъзам.
Рус-башкорт мәхәллә мәктәбен 1906 елда тәмамлаганнан соң, Троицк шәһәрендә «Рәсүлия» мәдрәсәсендә белем ала, ә аннары укуын Уфада  «Галия» мәдрәсәсендә дәвам итә.
Оештыру корылтае үтә торган чакта Кече Корылтай составына сайлана. Шуннан Башкорт Хөкүмәте әгъзасы булып китә һәм Башкортстанның административ — территориаль корылышы белән шөгыльләнә. Таһиров катнашлыгы белән Дуан-Кошчы, Аргаяш һәм Ялан кантоннары булдырыла.
Нуриәгъзам Таһиров Башкорт гаскәренең оештыруда катнаша. Совет властеның Башкорт Хөкүмәте белән Автономияле Башкорт Совет республикасы оештырылуы турында Килешүгә кул куйганнан һәм Башкорт гаскәренең Кызыл Армия ягына күчкәннән соң, Көньяк фронтта Башкорт кавалерия дивизиясе бүлеге комиссары итеп билгеләнә. 1919 елның октябрендә дивизия Петроградта Н. Н. Юденич ак армия гаскәреннән саклау өчен күчерелә. ВЦИК рәисе М. И. Калинин шәхси күрсәткән батырлыклары өчен Таһировны Хәрби Кызыл Байрак ордены белән бүләкли
1920 елның апрель аенда үзенең туган Аргаяш кантоны ревкомы рәисе итеп куела. 1920 елның июнендә Башкорт Хөкүмәте әгъзалары, шул исәптән Нуриәгъзам  Таһир улы, 1920 елның 19 маенда чыккан «Автономияле Совет Башкортстан республикасының дәүләт корылышы турында» исемле ВЦИК һәм РСФСРның халык комиссарлары советы карарын кабул итмәслек дип исәпләп, протест белдерү йөзеннән  отставкага китә.
1921 елның башыннан Нуриәгъзам Таһиров дәүләт һәм җәмәгать эшчәнлегенә кабаттан кайта һәм башкортларның көнкүрешен, тарихын, телен һәм мәдәниятен өйрәнү буенча Башнаркомпрос коллегиясенең әгъзасы булып китә. Ул башкорт теле буенча гыйльми эшләр авторы була. Таһиров 1926 елда Башкорт теленең сүзлеге һәм кыскача орфографик сүзлеген нәшер итә. Шулай ук Нуриәгъзам Таһиров башкорт теленең беренче грамматикасы автордашы була.
1929 елның 12 июлендә Нуриәгъзам  Таһир улы Башкорт милли хәрәкәтендә актив катнашканы өчен репрессиягә эләгә. Тик Калинин М. И. кысылышы гына аның гомерен саклап калырга ярдәм итә, аны ун елга концлагерьга җибәрәләр. Якынча 8 ел гомерен Соловецк утрауларында лагерьда үткәрә. 1937 елдан соң аның язмышы билгесез. 1956 елдан соң Нуриәгъзам Таһировның исеме 1989 елда аклана.
Әсәрләре
Атасы — Таһир (Абдултаһир) Басыйров, Мәтәле авылы мулласы, Чарлы авыл идарәсе рәисе була, 1918 елның октябрь-декабрендә Вакытлы Себер Хөкүмәте полковнигы Велес күрсәтмәсе буенча Х. К. Кушаев, М. Г. Смаков һәм башкалар белән бергә кулга алынып, төрмәгә утыртыла.
Хатыны — Гайшә Ишаева (Дәүләкән имамы кызы).
Уллары:
Франкфорт (Марафон, Висконсин)
Франкфорт  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прудок (Гомельский районы)
Прудок  (Прудок ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Элёнек (Пшисуский повяты)
Элёнек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Олы Копёнка
Олы Копёнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының сул ярына тамагыннан 406 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Гөлчәчәк
Гөлчәчәк, роза (роза) — игеп үстерелә торган Гөлҗимеш (Rosa) ыругына кергән төреләрнең җыйма атама.
Олы Копёнка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чарнкове
Чарнкове — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бретила
Бретила — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хәсәншәех
Хәсәншәех (рус. Хасаншаих) — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл. Апаз авыл җирлегенә керә.
Бретила
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәсәншәех
Почта индексы — 422007.
География
Хәсәншәех авылы Арча районында, район үзәгеннән 40 чакрым төньякта, җирле үзидарә үзәге Апаз авылыннан дүрт чакрым көнчыгышта, Шушма елгасының ике ягына урнашкан.
Тарих
Хәсәншәех авылыны язма тарихи чыганакларда беренче мәртәбә 1678 елгы халык исәбен алу материалларында телгә алына. XVII гасыр ахырында һәм XVIII гасырда Хәсәншәех Арча даругасына кергән. Соңрак, губерналар төзелгәч, Хәсәншәех авылы Казан губернасының Казан өязе составында була. 1834 елгы сигезенче ревизия буенча Казан губернасы Казан өязенең Хәсәншаех лашман волостена (Яншиковская лашманная волость) караган. 1858 елгы (унынчы) ревизиядә Хәсәншәех авылы Малые Лызи волостенда.
1914 елда авыл 3 мәхәлләгә бүленгән, барлыгы 1722 кеше яшәгән. Революциядән соң, кантоннар төзелгәч, Хәсәншәех авылы Арча кантонының Балтач волосте составында була. 1930 елда Хәсәншәех яңа төзелгән Түнтәр районына кертелә, ә 1932 елдан 1957 елга кадәр Балтач районында. Хәсәншәех авылындагы "Кызыл көч" колхозы "Северный" совхозына кушылгач, Хәсәншәех авылы административ яктан Тукай районына карый, район үзәге Кенәр авылында була. 1963 елда районнар эреләндерелгәннән соң, Хәсәншәех бүгенгечә Арча районы составында.
Совет чоры
1932 елның 4 март карары белән Хәсәншәех авылыннан Галләмов Хабибрахман, Шәмсиев Абдулхак, Шакиров Закирҗан, Рәхмәтханов Фазыл, Садыйков Йосып, Насыйров Муллагали, Абдуллин Газиз хуҗалыклары кулак хуҗалыгы дип табылган һәм хуҗалары авылдан сөрүгә дучар ителгән.
1936-1946 еллар эчендә Хәсәншәехның кырыктан артык кешесе суд җаваплылыгына тартылган, төрле срокка төрмәгә утыртылган, мәҗбүри эш эшләтү өчен алып кителгән. Шулар арасында биш кеше, 58 нче статья белән сәяси гаепләнеп, төрмәгә утыртылган: Закиров Хәммәт, Нәҗмиев Якуп, Сәгыйтҗанов Шакир, Хөснедтинов Сәләх, Шәйхиев Гыйләҗ (мәзәк сөйләгән һәм шуны тыңлаган өчен).
Хәсәншәехлылар Бөек Ватан сугышында
Хәсәншәех авылыннан 282 кеше Бөек Ватан сугышына алынып, шуларның 171е ил өчен барган изге сугышта шәһид китә. Хәсәншәехлылар югалтучыларның 60% ын тәшкил итә.
Хәсәншәехта, ни кызганыч, сугыш арты елларында төгәл исәп алынмаган.
Гаиләләр сугыш чорында
Камалиев Низами, уллары Гаяз, Кашшаф, Нургаян – бер гаиләдән дүрт кеше сугышка китә, дүртесе дә һәлак була.
Хәбибуллин Әхмәтҗанның дүрт улы: Фәрт, Шәкүр, Мәлик, Котдус сугышка алына, Котдус кына исән кайта
Сәмиев Хәбибулланың дүрт улы: Шәфыйк, Хәсби, Гарифулла, Фәйзи сугышка китәләр, бары Шәфыйк кына исән кайта.
Хәсәншәех авылыннан ирләр белән беррәттән, хатын-кызлар да сугышка алына. Алар: Галиуллина Фатыйма, Мәгьсүмова Рабига, Төхфәтуллина Хәмдениса, Хафизова Гөлсем, Шакирова Мөкәррәмә. Сугышка кадәр укытучы булып эшләгән Рабига апа җан исәнлеге белән кайтса да, сугышта алган яраларыннан терелә алмыйча үлеп китә. Калган фронтовик кызлар да инде гүр ияләре булды.
Хәсәншәехта сугышка киткән 286 кеше арасында командир булып сугышканнары да байтак. Офицер Мәгьсүмов Әхәт, кече командирлар Абдуллин Гайнулла, Әхмәтов Готыф, Булатов Салих, Вәлиев Мәхмүт, Галиев Мөбарәк, Җамалиев Рәүф, Солтанов Рәүфнең сугыштагы батырлыклары чиксез.
Садыйков Кәрим - 1916 елда Хәсәншәех авылында туа, 1936 елда Арча педагогия училищесын тәмамлап, укытучы булып эшли башлый. 1939 елда армиягә алына, Ленинград шәһәрендә командирлар курсын тәмамлый. 1942 елда тупчы командир буларак, сугышка керә. Капитан Садыйков командирлык иткән батарея Дон, Төньяк Донецк, Днепр, Днестр елгаларын кичкәндә зур батырлыклар күрсәтәләр. Аның Воронеж, Украина шәһәрләрен азат иткәндә, дошманның Кишинев группасын тар-мар иткәндәге каһарманлыгы китапларга язылган. Кәрим абый зур батырлыклар күрсәткән командирга гына бирелә торган Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә. Ул сугышчан хезмәтләре өчен Кызыл Йолдыз орденына, Сталинның рәхмәт хатларына һәм медальләргә лаек була.
Гыйльмуллин Корбангали (Мингали) - 1914 елда Хәсәншәех авылында туган, сугышка кадәр Казанда сәүдә техникумын тәмамлый. 1940 елда армиягә алына. 1941-1942 елларда Омск шәһәрендә урнашкан интендант (армияне тәэмин итү) хәрби училищесын тәмамлап, лейтинант дәрәҗәсен ала һәм Сталининград фронтында сугышка керә. 1943 елда Байкал арты хәрби округына күчерелә һәм 1945 елда Япониягә каршы сугышта катнаша.
1960 елга кадәр армиядә хезмәт итеп, майор дәрәҗәсенә күтәрелә. 1960 елда армияне кыскартуга эләгә һәм пенсиягә чыкканчы сәүдә һәм җәмәгать туклану предприятияләрендә җитәкче урыннарында эшли. Сугышчан хезмәтләре өчен «1941-1945 елларда Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен» һәм «Японияне җиңгән өчен» медальләре белән бүләкләнә. 2003 елда Балтач авылында вафат була.
Сабитов Салих хатыны һәм алты баласы белән 1937 елда Хәсәншәехтан Көнчыгыш Себергә күчеп китә. Олы уллары, 1921 елда туган Бакый, 1941 елда Чита өлкәсе Нерчинско-Завод хәрби комиссариаты тарафыннан мобилизацияләнә. Сугышта капитан дәрәҗәсенә күтәрелә. 1944 елның 19 нчы мартында һәлак була, Брест өлкәсе Сырников районы Трущево авылында җирләнә.
Хәйриев Нәфыйк -1915 елда Хәсәншәехта туган, Бөек Ватан сугышында офицер булып катнашкан, ә сугышка кадәр тракторист булып эшли, 1940 елда армиягә чакырыла. Танкист-офицерлар мәктәбен тәмамлап кече лейтинант дәрәҗәсен ала. Сугыштагы батырлыклары өчен Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары һәм медаль белән бүләкләнә.1946 елда туган авылына кайта, кибетче, бригадир булып эшли. Сугыштан сәламәтлеге нык какшап кайту сәбәпле, 1954 елда вафат була.
Мәчет
"Хәсәншәех авылының борынгы һәм яңа салынган мәчете турында" дигән язмасында Хәсәншәехта мәчетнең 1747 елда салынуын (хәзерге мәктәп урынында), ике манаралы бик мәһабәт булуы, михрабының кәгъбәтуллага охшатып кара төскә буялуы, гомумән, тирә-якта данлыклы мәчет булуы турында яза. 1742 елда җимертелми калган мәчет урынына төзелгән мөмкинлеге бар. Береняе мәчетнең имамы Ибраһим Нократи булуы турында билгеле.
Хәсәншәехның икенче (урта) мәхәллә 1854 елның 31 августында оеша (иске балалар бакчасы каршында). Имамы Мөхәммәтгариф мулла Габдулла улы була.
1907 елда Хәсәншәехта өченче мәхәллә оеша (Апазга бара торган юл ягы). Имам булып Шәмсемөхәммәт Гатаулла улы сайлана, совет чорына кадәр имамлык итә. Шулай итеп, Хәсәншәех авылы Балтач волостенда беренче һәм бердәнбер өч мәхәлләле авыл булган.
1828 елда имамнарга метрика алып баруны йөкләү турында фәрман чыга, һәм күпчелек урыннарда 1829 елдан метрика алып барганнар.
Совет чорында башка авыллардагы кебек, Хәсәншәехта да мәчетләр ябыла. Урта мәчет мәктәп итеп файдаланылса, калган икесе 1950 елга кадәр яшелчәләр һәм ашлык салу өчен склад ролен башкарган, ә муллалар үз эшләреннән читләштерелә, каһәрләнә.
1991 елның 7 февраль карары белән, Арча район Советы мәчет салырга рөхсәт бирә. 1993 елның 6 июнендә Корбан гаете намазы яңа мәчеттә укыла.
Мәктәп
1919 ел – Хәсәншәехта мәктәп ачыла.1926 елда беренче мәртәбә җәдит системасында укыту башланган. Укыту урыннары шәхси йортларда булган.
1929 елда авылда мәктәп салына. Авылда аны “Чат школа” дип йөртәләр. Чөнки ул авыл читендә урнашкан.
1950-1951 елларда 3-5 нче класс, 1951-1952 елларда 6 нчы класс, 1952-1953 уку елында Хәсәншәехта җидееллык мәктәп эшли башлый.
1968 - 1969 уку елыннан Хәсәншәехта сигезьеллык мәктәп ачыла.
1993 елда яңа 11 еллык мәктәп төзелә. 2011 елдан Хәсәншәех төп гомуми белем мәктәбе
Социаль инфраструктура
Хәсәншәех төп гомуми мәктәбе, балалар бакчасы, мәчет, мәдәният йорты, библиотека, 2 кибет ("Розалия апай кибете", "Аскы кибет")
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Хәсәншәих авылында туган күренекле кешеләр
Марат Әхмәтов — сәясәт эшлеклесе. 1999 елдан Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры.
Люция Хәсәнова — җырчы,Татарстанның атказанган артисты.
Илназ Гарипов — автор-башкаручы.
(16570) 1992 DE11
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DE11» саналган.
Пети-Круа
Пети-Круа — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Санта-Маргарида
Санта-Маргарида — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(9042) 1991 EN2
(9042) 1991 EN2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 11 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EN2» саналган.
Мерҗимектепе (Оникишубат)
Мерҗимектепе (Mercimektepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гинда (Калифорния)
Гинда  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гинда халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Бертацо-Малакин (Падова)
Казе Бертацо-Малакин — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бертацо-Малакин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зайлауф
Зайлауф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Барбарос (Кырыкһан)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зайлауф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD181533
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Владимир Воробьёв (1876)
Владимир Воробьёв (Владимир Николаевич Воробьёв,, — , ) — православие дине эшлеклесе, протоиерей.
HD181533
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ухановка
Ухановка (Ухановка) — Чиләбе өлкәсенең Чиләбе шәһәре составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), татарлар (14%).
Верин (Оренсе)
Верин — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Саль-Прюне
Ла-Саль-Прюне — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Летовцы
Летовцы (Летовцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%).
Шәһрияр (Шәрур)
Шәһрияр  (Şəhriyar ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Хлебодаровка
Хлебодаровка — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422875.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Порек
Порек — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Малмыж районы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чан (Румыния)
Чан — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Червонка (Ольштинский повяты)
Червонка  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вудленд-Гиллс (Кентукки)
Вудленд-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вудленд-Гиллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павел Воробьёв (1982)
Павел Воробйов (Павел Сергеевич Воробьёв,, — , ) — Россия хоккейчысы (һөҗүмче), Россия чемпионы (2001/02, 2002/03).
Чарнково (Билогардский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элёнки (Мазовия воеводалыгы)
Элёнки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16571) 1992 EE
(16571) 1992 EE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EE» саналган.
Прудок (Калинкавицкий районы)
Прудок  (Прудок ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Санта-Маргарида-ду-Сул
Санта-Маргарида-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Прудок (Калинкавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санта-Маргарида-ду-Сул
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тамура (Фукусима)
Тамура — Япония дәүләтенең Фукусима префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тамура шәһәре 2005 елның 1 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 42221 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 92.1 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 458.30 км² тәшкил итә.
Арри (Мозель)
Арри (Arry) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,88 км².
Олы Калышлей
Олы Калышлей — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының сул ярына тамагыннан 555 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Червонки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Червонки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Франкфорт (Пепин, Висконсин)
Франкфорт  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Червонки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Франкфорт (Пепин, Висконсин)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кушка (Межа кушылдыгы)
Кушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Межа елгасының уң ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Франкфорт (Пепин, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кушка (Межа кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кәрим Гыйльманов
Гыйльманов Кәрим Ибраһим улы  — артист Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1954).