cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кече Куйсары
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Газиоглу (Сүлейманпаша)
Газиоглу (Gazioğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Куйсары
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (48%), башкортлар (52%).
Людвиново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Людвиново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18461) Seiichikanno
(18461) Seiichikanno — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 17 августында T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 QQ» саналган.
Марей-сюр-И
Марей-сюр-И — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Зур Коршик
Зур Коршик (Большой Коршик) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Святляны
Святляны (Святляны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөлнур Хәкимова
Хәкимова Гөлнур Гаяз кызы - театр артисты.
1941 елның 5 мартында Әтнә районы Дусым авылында дөньяга килә. Күәм һәм Әтнә мәктәпләрендә урта белем ала.
Гөлнур апа кечкенәдән җыр-бию ярата. Җитезлеген, уңганлыгын, кешеләр күңеленә ачкыч табарга осталыгын күреп, үзешчән сәнгатьтә актив катнашучы яшь кызны Җилгелде авылына клуб мөдире итеп билгелиләр. Ә «театр чире» аңа баштан ук йога: 1957 елда Дусым яшьләре белән “Язылмаган законнар” спектаклен куялар. 1960 елда туган авылына клуб мөдире булып кайткач, канатланган яшьләр зуррак масштаблы спектакльләрне дә тамашачыга җиткерәләр. Кечкенә авыл клубы кысалары таррак була Гөлнур апаның таланты өчен, акрынлап анда Казанга китү, театр училищесына укырга керү теләге туа. Арчага барып, эшеннән чыгып кайтканда нигәдер Әтнәгә кереп чыгарга туры килә. Ә монда Олы Әтнә мәдәният йорты директоры Гомәр Мәрдәнов: “Әйдә, минем яңа художество җитәкчесе булып кил”, - дип чакыра. Гөлнур апа Гомәр абыйның тәкъдименә риза була. Механизатор булса да, сәхнә өчен туган Әтнә егете Хәкимов Рәфкать Шәяхмәт улы белән тыйнак кына тормыш корып җибәрәләр һәм үзләре кебек сәхнәгә гашыйк ике кыз һәм ул тәрбияләп үстерәләр.
Әтнә драма коллективында иң беренче роле - “Көзге ачы җилләрдә” спектаклендә Гандәлиф образы. Ә аннан соң күпме булган алар... Дөресен әйткәндә, Гөлнур Хәкимованың, ничә спектакльгә катнашканын санаганчы, театр куйган кайсы спектакльләрдә уйнамавын әйтүе җиңел - ә алары, булса да, бер-ике генәдер.
1991 елның 20 июнендә Гөлнур Хәкимовага “Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре” исеме бирелде.
Монферре
Монферре — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Вентрис (ай кратеры)
Вентрис - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 100,7 км булган кратер.
Тәзәкәнд (Җәлилабад)
Тәзәкәнд  (Təzəkənd ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Вентрис (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Майкл Вентрис (1922–1956) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Вайлерсбах (Югары Франкония)
Вайлерсбах  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камениця (Севниця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
А. А. Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университеты
'''А. А. Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университеты''' — Иркутскта урнашкан югары уку йорты.
Тарихы
Иркутск дәүләт аграр университетында 19 белгечлек, 13 бакалавриат юнәлеше һәм 11 магистратура юнәлеше буенча АПК өлкәсендә һәм икътисадның чиктәш тармакларында әзерлек алып барыла.
Иркутск дәүләт аграр университетының 30 000 га авыл хуҗалыгы билгеләнешендәге җире бар. Академиянең Большое Голоустноеда аучылык җир - сулары бар, ә Оёкта авыл хуҗалыгы җирләре бар. Иркутск дәүләт аграр университетының 180 000 га мәйданлы укыту-тәҗрибә аучылык хуҗалыгы бар.
2012 елда Иркутск дәүләт аграр университетында 704 студент чыгарылган, аларның 84е — «целевик», 22се-читтән торып укый.
2012 елда нәтиҗәсез дип табылган, бу эшне оптимальләштерүгә китергән.
Коюнкая (Имранлы)
Коюнкая (Koyunkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
А. А. Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университеты
Тарихы
2014 елның февралендә ИрГСХА һәм Усть-Орда Бурят округы районнары хезмәттәшлек турында килешүгә кул куя.
2017 елның мартында Рособрнадзор Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университетына студентлар кабул итүне тыя.
Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән өлкәсендә күзәтчелек итү буенча Федераль хезмәтенең 2017 елның унөченче апрелендәге 807-07 номерлы боерыгы белән А.А. Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университетына кабул итү яңадан торгызыла.
Чаңгы трассасы
Иркутск дәүләт аграр университетының чаңгы трассасы 1950 нче еллардан бирле бар. Ел саен биредә 30га якын старт уздырыла, шул исәпкә "Россия чаңгы юллары" Бөтенроссия массакүләм чаңгы ярышы да керә. 2014 елның маенда Иркутск районының Яшьләр бистәсендә ИрГСХА чаңгы трассасы территориясен коммерцияле булмаган «Мысовое» ширкәтенә бүлеп бирү сәбәпле җәнҗал чыга, җәмәгатьчелек моңа каршы чыга: бобслей буенча ике тапкыр олимпия чемпионы А.Ю. Зубков, дөнья чемпионатларының ике тапкыр көмеш һәм бронза призеры, тимераякта шуу буенча атказанган спорт мастеры О. И. Равилова һәм башкалар каршы була. Хәлне Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты С.Ю. Тен контрольгә ала.
Иркутск дәүләт аграр университеты матбугат үзәге
2017 елдан башлап Иркутск дәүләт аграр университетыда Рыжков Артем Владимирович җитәкчелегендәге һөнәри ориентация һәм җәмәгатьчелек белән элемтә үзәге турындагы нигезләмә белән җайга салына торган матбугат үзәге эшли башлаган.
Вистиеру
Вистиеру — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лангегг-бай-Грац
Лангегг-бай-Грац — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бранфорд (Коннектикут)
Бранфорд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ранвиль
Ранвиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бранфорд (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тисулька
Тисулька — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Серта елгасының сул ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өзүгүр (Гүндогмуш)
Өзүгүр (Özügür) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ямадай
Ямадай (Лапсола, Яматайкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
(3505) Берд
(3505) Берд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 9 гыйнварында Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 AM» саналган.
Високе Ляски
Високе Ляски — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казотели (Павия)
Казотели — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казотели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Главан (Силистра өлкәсе)
Главан  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 380
NGC 380 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Атемар (елга)
Атемар — Таула елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Ләмберә районы биләмәләрендә ага. Таула елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км. Атемар буенда Атемар авылы (Саранскиның ян шәһәре) урнашкан.
(18462) Riccò
Тарихы
1995 елның 26 августында галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 QS2» саналган.
Атемар (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Людвихово (гмина Цекцин)
Людвихово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конин (Шамотульский повяты)
Конин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бетел (сан алу урыны, Коннектикут)
Бетел  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бетел халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свяцилавичы (Смаргонский районы)
Свяцилавичы  (Свяцілавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шәһадәт
Шәһа́дәт (شهادة — Šahādah – шәһадәт китерү) — Аллаһ Тәгаләдән башка гыйбадәткә лаеклы зат булмаганына, Мөхәммәд салләллаһу галәйһи үәсәлләмнең Аллаһның илчесе булуына ышануны белдерүче Ислам термины. Ислам нигезләренең иң беренчесе, һәм аны тел белән әйтеп, күңел белән ышану, ислам кабул итүнең шарты булып тора.
Нигезләмә
Әнәс ибне Мәликтан тапшырылган хәдис:
«Аллаһының ниндә булса колы, чын күңелдән, Аллаһыдан башка гыйбадәт кылырга лаеклы иләһ юклыгына һәм Мөхәммәднең Аның рәсүле икәнлегенә шаһитлык итсә, Аллаһ аны Тәмугтан читләштерер.»
Шәһадәт язуы:
Гарәпчә: أشهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمد رسول الله
Латыйн транслитерациясе: ''ʾašhadu ʾan lā ilāha illa l-Lāhu wa ʾašhadu ʾanna muḥammadan rasūlu l-Lāh
Кириллик транслитерация: ''Әшһәдү ән лә* иләһә илләлла*һ вә әшһәдү әннә Мүхәммәдәр расү*лүлла*һ
(* — озын сузыклар)
Тәрҗемәсе:
Мин Аллаһы Тәгаләдән башка гыйбадәткә лаеклы зат һәм иләһ юк икәнлегенә һәм Мөхәммәд пәйгамбәр Аллаһы Тәгаләнең илчесе икәнлегенә таныклык бирәм.
Ризаэтдин Фәхретдин
Мөфти Ризаэтдин Фәхретдиннең "Җәвәмиг әл-кәлим шәрхе" китабыннан шәһадәт хакындагы аңлатмасы:
أَبْشِرُوا وَ بَشِّرُوا مَنْ وَرَاءَكُمْ أَنَّهُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ صَادِقًا بِهَا دَخَلَ الْجَنَّة Тәрҗемәсе: “Сезгә сөенечле хәбәр бирәм, сез һәм үзегезнең артыгызда булганнарга сөенеч бирегез ки: Аллаһ Тәгалә хәзрәтен ихлас күңеле белән тәүхид итүче кеше (әгәр дә шул тәүхиде белән вафат итсә), җәннәткә керер”. Хакыйкый тәүхид – Аллаһ Тәгаләне аллалыгында һәм дә аллалык сыйфатларында тиңдәштән арындырудан вә гыйбадәтне аңа гына хаслау вә аннан башкалардан куркмау, аңа гына тәвәккәл кылу вә башкаларны раббы итеп кабул итмәүдән гыйбарәттер. Рәсүлләр бәндәләргә шушы “тәүхидне” тәгълим иттеләр, Аллаһ Тәгаләнең китаплары ошбу тәүхид белән әмер кылды, Нух вә Салих, Һүд вә Шөгаеб һәм дә башка рәсүлләр үз кавемнәренә: “Аллаһка гына гыйбадәт кылыгыз, аннан башка сезгә һичбер илаһ юк”, — дип, шушы тәүхидне аңлаттылар. Рәсүлүллаһ хәзрәтләре дә [13]: "Мин кешеләр белән, алар Аллаһудан башка табыныр зат юк, дип әйткәннәренә кадәр көрәшергә боерылдым. Шул сүзне әйтсәләр гына алар миннән үзләренең каннарын һәм малларын саклап алып калалар, хаклы булганнан тыш, һәм аларны Аллаһ Үзе хисап кылачак", — дип, ошбу тәүхиднең нигез икәнлеген бәян итте. Рәсүлүллаһ хәзрәтләренең бөтен иҗтиһады “тәүхид”не саф вә кушылмасыз итүдән гыйбарәт булды, хәтта “ширек”нең үзен генә түгел, бәлки аның сәбәп, сылтауларын да бетерергә тырышты. [Мәҗүсиләр] кояшка гыйбадәт ителә торган вакытларда әһле исламның намаз укудан тыелулары “ширек” сәбәбен кисү вә тамырыннан бетерү өчен иде. Шуңа күрә Аллаһ Тәгаләдән башкалар, кирәк фәрештә вә инсаннар, кирәк җен вә шайтаннар, кирәк әнбия [пәйгамбәрләр] вә әүлиялар булсын, яшерен вә ачык эшләрне беләләр, күңелләргә белүче булып торалар, хасталыкны җибәрәләр, уңыш һәм уңышсызлык, һидаять вә, гомумән, бәндәләрнең көчләре җитми торган маддәләр хакында кәрамәт юлы белән ярдәм бирәләр, өндәшүче һәм дога кылучыларның ярдәмнәренә җитешәләр, дип игътикад итүчеләр ошбу урында мәзкүр булган [телгә алынган] “тәүхид”не кабул итмәгән вә үзләренә шигарь кылмаган, “лә иләһә илләллаһ” белән чын күңелдән вә ихлас рәвештә шәһадәт бирмәгән булырлар. Бәндәләрнең кодрәтләре җитми торган нәрсәләр ялгыз Аллаһ Тәгаләнең үзеннән генә соралырга, чарасыз вакытларда Аллаһ Тәгаләнең ялгыз үзенә генә ярдәм сорау, сыену тиешле. Хакыйкый “тәүхид” вә “лә иләһә илләллаһ” белән чын вә ихлас шәһадәт бирү шулдыр. Юкса, коры тел белән генә укуда, ә гамәл вакытында башкача хәрәкәт итүдә мәгънә булмас. Рәсүлүллаһ хәзрәтләре ошбу сүзен, кавеме тарафыннан илче булып килүче Әбу Муса әл-Әшгари белән иптәшләренә сөйләгән иде. “Артыгызда булганнарга сөенеч бирегез!”, диюдән максаты да: “Кавемегезгә кайтып шушы хәбәрне ирештерегез”, дигән сүздер. Хәдис Әбу Муса әл-Әшгаригә әйтелгән вә аның кавеме хакында сөйләнгән булса да, бөтен өммәт өчен гомуми икәнлегендә шөбһә юк.
HD215185
HD215185 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Маржери-Анкур
Маржери-Анкур — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Тәкбир
Тәкбир (تكبير‎‎ тәкбир — «олылау» ) — Исламда «Алла́һе ә́кбәр» («Аллаһ — иң бөек») сүзләре белән Аллаһны олылау.
Тәкбирнең кулланылышы төрле; ура сүзе кебек, аны еш кына шатлыктан кулланалар. Аерым алганда, ислам сугышчылары тарафыннан сугыш кычкыруы? буларак кулланыла. Шулай ук аны кул чабулар урынына да кулланалар; нотык сөйләүче сүзен тәмамлагач, берәрсе:тәкбир! дигәнгә, башкалар җыйнаулашып Аллаһе әкбәр дип җавап кайтаралар. Тәкбир намазда да, азанда да кулланыла.
Аллаһе әкбәр сүзтезмәсе Ливия гимны кушымтасында да кулланыла һәм бу гимнның исеме буларак кулланыла.
Вера (ай кратеры)
Вера - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 2,3 км булган кратер.
Тәкбир
Искәрмәләр
Allahu Akbar
Вера (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Латин исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Vera (crater) Vera (lunar crater)
Бриджвотер (Коннектикут)
Бриджвотер  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайль (Югары Бавария)
Вайль  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Висуя
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ланген-бай-Брегенц
Ланген-бай-Брегенц — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мореяс-ла-Иллас
Мореяс-ла-Иллас — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Камено (Шентюр)
Камено  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Додж-Сентер (Миннесота)
Додж-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Додж-Сентер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Високе-Мали
Високе-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2926) Кальдейра
(2926) Кальдейра — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 22 маенда Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 KG» саналган.
Ранши
Ранши — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Свяцк
Свяцк (Свяцк ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Газиолук (Орһанели)
Газиолук (Gazioluk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әхмәт (Алатыр районы)
Әхмәт (Ахматово, Ахматово) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429816. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203815001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200000500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 772 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : руслар (95%), мордва 4%), чуашлар (1%).
(18463) 1995 SV16
(18463) 1995 SV16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Конинек (Вонгровецкий повяты)
Конинек  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горбатка
Горбатка (Горбатка) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), украиннар (16%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2,38%.
Түркелли
Түркелли (Türkelli ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Голеш (Силистра өлкәсе)
Голеш  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казоти (Верона)
Казоти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казоти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Өзчалты (Гүдүл)
Өзчалты (Özçaltı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гүдүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Барахманка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Иске Казанчы
Иске Казанчы — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 36 кешенең яшәве мәгълүм.
Авыл өч район: Аскын, Балтач, Тәтешле районнары кисешкән урында тора.
Тарихи мәгълүмат
Иске Казанчы авылы турында беренче тапкыр язма рәвештә 1664 елда телгә алына. 1754 елда беренче мәчет төзелеп, дүрт елдан соң мәдрәсә эшли башлый. ХХ гасыр башына Иске Казанчыда өч мәчет була. Сигез мулла, җиде мөәзин халыкка аң-белем, тәрбия дәресләре биргән. Бу чорда авыл да зур, халкы да күп булган — 1642 кеше.
Әлеге вакытта Иске Казанчы авылында 300гә якын йорт бар. Шуның кырык сигезе буш. Кырык алты йортта берәр генә кеше яши. Халык санын авыл Советы хезмәткәрләре 700ләп дип әйтәләр.
Мәгариф
Иске Казанчы урта мәктәбе 1941 елда ачыла. Ул өч район өчен өченче урта, югары уку йортларына керергә әзерләгән мәктәп була. Беренче елларда мәктәптә 47 авылдан килеп балалар укыйлар. Иске-Казанчы мәктәбен уңышлы тәмамлаган укучыларны берсүзсез район мәктәпләренә укытучы итеп алганнар.
1948 елны кызлар интернаты ачыла. Аны 1754 елны төзелгән мәчет бинасыннан үзгәртеп коралар.
Җитмеш ел эчендә мәктәпне 3231 укучы тәмамлый. Алар арасында Советлар Союзы Герое Нурулла Сафин, икътисад фәннәре докторы, профессор Тимергази Галиев, Салават Юлаев ордены кавалеры, Корылтай депутаты, атказанган юрист Зөфәр Сафин, халыкны эш белән тәэмин итү хезмәте идарәсе нәчәлниге урынбасары Рәзинә Насыйрова, “Танып” шифаханәсенә нигез салучы Наҗия Фәрхуллина, республика дәрәҗәсендә вазыйфалар башкарган Сәгыйть Шакиров, Әминә Гайфуллина, медицина фәннәре докторы Вафый Хәсәнов һәм башкалар бар. Элекке Башкортстан мәгариф министры, педагогия фәннәре докторы Әлфис Гаязов, язучылар Радик Нуретдин, Гадел Нурихан.
Әлеге вакытта мәктәптә укучылар бик аз — 102. Моңа күрше Урманкүл, Кара, Альягыш, Башкортстан (Бәла-Елга) авылларыннан йөреп укучылар да керә. Татар теле укытылмый.
Актай түбәсе чокыры
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Людзиско
Людзиско — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коюнкөй (Билеҗик)
Коюнкөй (Koyunköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл (köy).
Иркутск дәүләт университеты
Иркутск дәүләт университеты — Иркутск шәһәренең югары уку йорты, Көнчыгыш Себернең борынгы университеты.
(4742) Caliumi
(4742) Caliumi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Иркутск дәүләт университеты
Тарихы
1925 елдан башлап университет төрле белгечлекләр буенча укыткан һәм Монголия, Кытай, Африка һәм гарәп илләреннән килгән чит ил гражданнарының фәнни стажировка үткәргән.
ИГУ үзенең фундаменталь, шул исәптән экология өлкәсендә, тикшеренүләре белән билгеле (төбәктә Байкал күле урнашкан). 1997 елдан башлап университетның үз рәсми сайты бар.
Совет чорында (1939-1989 елларда) А.А. Жданов исемен йөртә.
2016 елда филология, Чит телләр һәм медиакоммуникацияләр институты оештырыла, составына ИДУ филологиясе һәм журналистика факультеты һәм МДЛУ Иркутск шәһәрендәге элеккеге филиалының уку бүлекләре керә.
2018 елның 27 октябрендә Иркутск дәүләт университеты үзенең 100 еллыгын билгеләп үтә. .
2019 елның 1 сентябреннән хәрби уку үзәге эшли башлый.
Хәзерге вакытта вузның белем бирү комплексы 8 уку институты, 8 факультет, 1 филиал, Распутин исемендәге фәнни китапханәне үз эченә ала. Университет структурасында 13 фәнни бүлек бар: фәнни-тикшеренү өлеше (НИЧ), 4 фәнни - тикшеренү институты (гамәли физика, биология, нефть һәм углехимия синтезы, Байкалны хокукый саклау), яңа мәгълүмати технологияләр үзәге (ЦНИТ), төбәкара иҗтимагый фәннәр институты (МИОН), «Байкальский регион» фәнни-тикшеренү үзәге, астрономия обсерваториясе, биология-туфрак факультеты ботаник бакчасы, квант химиясе лабораториясе, тарихи һәм сәяси демография лабораториясе, төбәк проблемалары һәм инновацияләр социология лабораториясе.
Белая Гора (Киров өлкәсе)
Белая Гора (Белая Гора) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бруклин (Коннектикут)
Бруклин  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лангенванг
Лангенванг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Витенештий-де-суб-Мегуре
Витенештий-де-суб-Мегуре — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 381
NGC 381 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Витенештий-де-суб-Мегуре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каменце (Брежице)
Каменце  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
NGC 381
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Каменце (Брежице)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мариньи (Марна)
Мариньи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Севашки
Севашки (Севашкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вери (ай кратеры)
Вери - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 4,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Фрэнк Вашингтон Вери (1852–1927) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Very (crater)
Вайльбах (Бавария)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мори (Көнчыгыш Пиреней)
Мори — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Блу-Гиллс (Коннектикут)
Блу-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Високий Мост (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Макаркино (Таулы Мари районы)
Макаркино (Макарсир, Макаркино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Каманкүл
Каманкүл (Каманкуль) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Наим Сөләйманоглу
Наим Сөләйманоглу (Naim Süleymanoğlu, Наим Сюлейманов; 1967 елның 23 гыйнвары, Птичар, Кырҗали өлкәсе, Болгария — 2017 елның 18 ноябре, Истанбул, Төркия) — Болгария, аннары Төркия авыр атлеты. Авыр атлетика тарихында беренче өч тапкыр олимпия чемпионы, җиде тапкыр дөнья чемпионы. Болгариянең атказанган спорт мастеры (1983). 46 дөнья рекорды куйган (26 Болгария өчен һәм 20 Төркия өчен). Наим Сөләйманоглу авыр атлетика тарихында иң титуллы авыр атлет дип санала.
Тормыш юлы
Наим Сөләйманов 1967 елның 23 гыйнварында Птичарда (Болгария) төрек гаиләсендә туа. Наим зур булмаган (147 см) һәм җиңел авырлыкларда чыгыш ясаган. «Кесә Геркулесы» кушаматы булган. Авыр атлетика тарихында этеп күтәрүдә өч тапкырдан үз авырлыгыннан артык күтәрә алган алты спортчының берсе була.
14 яшендә яшүсмерләр арасында дөнья чемпионатында, ике төр ярышның суммасында 250 килограммны җыеп, җиңү яулый. 1983 елның апрелендә, 160 кг авырлыктагы штанганы этеп, 285 кг күләмендә беренче дөнья рекордын куя. 1983 елда Мәскәүдә узган дөнья чемпионатында 56 кг га кадәр авырлыкта икенче урын ала, ләкин Болгария Лос-Анджелестагы Олимпия уеннарын бойкотлаштырганга күрә, анда катнаша алмый. Аннары Сөләйманов 1985 һәм 1986 елларда Болгария өчен чыгыш ясап, ике тапкыр дөнья чемпионы була.
1986 елның декабрендә Мельбурнда узган ярышларда Болгария җыелма командасына әйләнеп кайтмый һәм Төркиягә кача. Анда ул Төркия гражданлыгын алган. Болгариядә коммунистик режим төшкәннән соң аның туганнары да Төркиягә килә.
Сөләйманоглуның Төркия өчен халыкара ярышларда чыгыш ясавы өчен Болгария авыр атлетика федерациясе рөхсәте кирәк була. Болгар федерациясе рөхсәт өчен 1 250 000 доллар сораган, аны Төркия Республикасы түләгән. 1988 елда Сеулда узган Олимпия уеннарында 21 яшьлек Сөләйманоглу олимпия чемпионы була. 1989 елгы дөнья чемпионатында җиңү яуласа да, 1990 елның язында спорт карьерасының тәмамлануы турында игълан итә, әмма 1991 елда әйләнеп кайта. 1991 елда дөнья чемпионатын ота, ә 1992 елда Барселонада узган Олимпия уеннарын да ота. 1996 елда Атлантада узган Олимпия уеннарын ота.
Атлантада узган Олимпиададан соң Сөләйманоглу яңадан карьерасының тәмамлануы турында игълан итә, тик 2000 елда Сиднейда узачак Олимпиадада катнашу өчен спортка әйләнеп кайта. 2001 елда ул Олимпия ордены белән бүләкләнә.
Спорт карьерасы тәмамланганнан соң ике тапкыр Төркия парламентына сайланырга тели, әмма сайлана алмый.
Озак вакытлар бавыр циррозыннан җәфа чигә. 2009 елда начар хәлдә хастаханәгә салына һәм өч айга якын хастаханәдә була.
2017 елның 25 сентябрендә бавыр циррозының терминаль стадиясе белән барлыкка килгән бавыр җитмәү сәбәпле хастаханәгә китерелә. 11 ноябрьдә баш миенә кан саву һәм шеш арту сәбәпле, аңа ашыгыч хирургик операция ясала. 18 ноябрьдә Нәгыйм Сөләйманоглы Аташехир Мемориаль госпитале хастаханәсендә вафат була. Төркия Президенты Рәҗәп Әрдоган үзенең кайгыларын уртаклашкан.
HD21527
HD21527 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(18464) 1995 SK23
(18464) 1995 SK23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 19 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SK23» саналган.
Доналдсон (Миннесота)
Доналдсон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Доналдсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рапийи
Рапийи — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(4899) Кэндис
(4899) Кэндис — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 9 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 JU» саналган.
Конинек (Шамотульский повяты)
Конинек  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лангенегг
Лангенегг — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казоти (Ровиго)
Казоти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Господиново (Силистра өлкәсе)
Господиново  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алъягыш (елга)
Алъягыш – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Балтач районы биләмәләрендә ага. Елга Кара елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн бүлгeында урнашкан. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гиорги Маргвелашвили
Гиорги Маргвелашвили , Гиорги Теймуразис дзе Маргвелашвили, გიორგი თეიმურაზის ძე მარგველაშვილი, Гио́рги Теймуразис дзе Маргвелашвили (1969 елның 4 сентябре, Гөрҗистан ССР, Тифлис) — Гөрҗистан сәясәтчесе, фирка һәм дәүләт эшлеклесе. Гөрҗистан вице-премьеры (2013, февраль — 2013, ноябрь ), Гөрҗистан мәгариф һәм фән министры (2012, октябрь — 2013, июль ). 2013 елның 17 ноябреннән 2018 елның 16 декабренә кадәр Гөрҗистан президенты. Фәлсәфә фәннәре докторы (1998).
Тәрҗемәи хәле
1969 елның 4 сентябрендә Гөрҗистан башкаласы Тифлис шәһәрендә туган. Әтисе Тәймураз, милләте буенча сван, инженер, әнисе Мзеана, милләте буенча хевсур, психолог. Иванэ Җаваһишвили исемендәге Тифлис дәүләт университетының фәлсәфә һәм психология факультетын тәмамлаган (1992). 1992-1993 елларда Будапештта урнашкан Үзәк Европа университетында социологияне өйрәнгән. Гөрҗистан фәннәр академиясенең фәлсәфә институтында аспирантура узган. 1998 елда Тифлис дәүләт университетында фәлсәфә докторлыгына диссертация яклаган. Рус һәм инглиз телләрен камил белә.
Президент сайлаулар
2013 елның 27 октябрендә узган Гөрҗистан президентын сайлауларда «Гөрҗистан хыялы — Демократик Гөрҗистан» хакимияттәге коалиция кандидаты буларак катнаша һәм җиңеп чыга.
Гаиләсе
Икенче хатыны (2014 елның көзендә рәсми язылышкан) — Мака Чачуа (1965), актриса. Балалары: Беренче никахыннан туган кызы Анна (1993). Икенче никахыннан туган улы Тәймураз (2015).
Газиосманпаша (Бафра)
Газиосманпаша (Gaziosmanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Людково
Людково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горноводный
Горноводный (Горноводный) — Диңгез буе краеның Ольга районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), тазлар (14%).
Каменце (Рогашка Слатина)
Каменце  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сёгда
Сёгда (Сёгда ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Витенешть (Вранча)
Витенешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брукфилд (Коннектикут)
Брукфилд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вайльтинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вернадский (ай кратеры)
Вернадский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 92,0 км булган кратер.
Өзъюрт (Терме)
Өзъюрт (Özyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18465) 1995 SB34
(18465) 1995 SB34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 22 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SB34» саналган.
Марньи (Марна)
Марньи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 382
NGC 382 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Моссе
Моссе — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Коюнкыран (Каргы)
Коюнкыран (Koyunkıran) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Каргы илчесенә караган бер авыл (köy).
Узунтәпә (Җәлилабад)
Узунтәпә  (Uzuntəpə ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Угандада Һинд дине
Угандада Һинд дине колониаль Британия Империя Көнчыгыш Африкага 19-ынчы гасыр ахырында һәм иртә 20-енче гасырларда башка Һиндле эшчеләр белән Һинд дине тарафдарларын алып киленгән булган. Угандага иң күп Һинду иммигрантларның килүе (аларның кайберәүләре белемле һәм һөнәрле, ләкин ярлы - Пәнҗаб һәм Гөҗәрат-ның ачлыкка бирешүчән өлкәләреннән) Уганда һәм Кениянең диңгезгә чыгышы булмаган өлешләрен Момбаса порт шәһәре белән тоташтыру өчен Кения-Уганда Тимер Юлын төзүдә ярдәм итүдә булган. Һиндуларның Угандада иң зур китүе аларны 1972 елда Генерал Иди Амин кугач һәм аларның милекләрен тартып алгач булган.
Төп инфраструктура проектларын төзүгә өстәп, Һиндулар эшчеләрнең Британия Көнчыгыш Африка өлешләренә глобаль күчешенең өлеше булган, аларның максатлары Британия хөкүмәтенә хезмәтләр, вак базарлар һәм административ тәэмин итү булган. Британиялеләр Һиндле хезмәтчеләре җирле һөнәрле хезмәт ирешүдә булмагач чакырган. Уганда-Кениядә инфраструктура проектларының пигында Һиндстаннан 32 000 кеше килгән булган. Бу проектлар дәверендә авыр һәм хәвефле эш шартлары булуга күрә якынча 25 000 эшче үлгән. Проект беткәч, эшчеләрнең якынча 70%-ы Һиндстанга кайткан, шул ук вакытта якынча 6000-е тимер юлында һәм Британия операцияләрендә, мәсьәлән, ваклап сатуда һәм хөкүмәттә эшләргә калган. Калганнар арасында Һинд дине тарафдарлары, Мөселманнар, Джайннар һәм Сикхлар булган. Бу этник төркемнән күпләр финанс уңышлы булып киткән.
Иди Амин тарафыннан Һинд дине тарафдарларын һәм башка Азиялеләрне куу
Колониализм беткәч, Һиндуларга каршы (Джайннар һәм Сикхлар белән бергә) Уганданы да кертеп, Көнчыгыш Африкада дискриминация булган. Бу Көнчыгыш Африканың хөкүмәтләренең Африканизация сәясәтенең өлеше булган, икътисадның коммерция һәм һөнәр секторларына җирле Африканнар ия булырга тиеш дигән законнар чыгарылган. Һиндулар, Джайннар, Сикхлар, Яһүдләр һәм башка төркемнәр белән бергә Африка җитәкчеләре тарафыннан ксенофобик максатлар булган.
Генерал Иди Амин Угандада сайланган хөкүмәтне бәреп төшереп килгән, ул Азия диннәре кешеләренә карата дини һәм этник чистарту сәясәтен кабул иткән. Үзе Мөселман булып ул төшендә "Аллаһ аңа Африканнар белән интеграцияләнергә теләмәгән Азиялеләр, эксплуататорлар китәргә тиеш", дигән төш күргән дип әйткән. 1972 елда, ул селектив рәвештә Угандадан Һиндуларны башка Азиялеләр белән куган һәм аларның милекләрен тартып алган. Куылганнар күбесе икенче яки өченче буын Һиндулар булган, күбесенең ике гражданлыгы - Уганда һәм Британия гражданлыгы булган. Һиндстаннан Һиндуларны һәм Һиндстан чыгышлы башка дин кешеләрен кугач, Иди Амин Угандада яшәүче Британия яки Франция чыгышлы кешеләрне кумаган.
Ланкастер Университетының Дини һәм Секуляр Өйрәнүләр профессоры Ким Кнотт буенча Угандада 1970-енче елда 65 000 Һинду булган, ләкин алар барысы да Иди Амин тарафыннан куылган. Куылган Һинд дине тарафдарлары ул чорда башка илләргә массакүләм миграцияләгән, Бигрәк тә Берләшкән Корольлеккә (28 000 качак ), Һиндстанга (15 000 качак), Канадага  (8 000 качак), Америка Кушма Штатларына (1500 качак) һәм кечерәк саннарда Австралия кебек илләргә. Куу Уганданың "сәнәгатьчеләре, сәүдәгәрләре, осталары һәм граждан хезмәткәрләре"н юк иткән, һәм аларның милекләре Иди Аминны яклаучы гражданлылар һәм Уганда Армия рәсмиләре тарафыннан күчерелгән булган, бу Кристорфер Сеньонджо тарафыннан. Угандада һөнәр ияләре җитмәгән, мәсәлән, табиблар, банкирлар, шәфкать туташлары һәм укытучылар. Бу финанс кризисының һәм цемент һәм шикәр җитештерү бизнес коллапсының ату ыргагын басу булган, шуның нәтиҗәсендә Угандада озын вакыт икътисади бушау булган.
Аминнан соңгы шартлар
Иди Аминны кугач, Уганда Һиндуларны һәм башка Һиндстан диннәрен максат итеп куйган законнарны кире каккан. Дөнья Банкы белән бергә хезмәттәшлектә тәкъдим ителгән бу сәясәт Иди Амин хөкүмәте тартып алган милекне кайтару булган.
Һиндулар тулаем Уганда 27 миллион халкының кечкенә азчылыгы. Рәсми демографиядә Христианнар һәм Мөселманнар аерым күрсәтелгән, әмма Һиндулар, Джайннар, Сикхлар, Буддистлар һәм традицион Африка диннәре тарафдарларын "башкалар" төркеменә кертә. Угандада яшәүче Көньяк Азиялеләрнең якынча 65%-ы Һинд дине тарафдарлары. Кампалада Сваминараян гыйбадәтханәсе бар.
Висьнево (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гомәр Мәрдәнов
Гомәр Хәннан улы Мәрдәнов ― татар артисты, режиссер, Әтнә театрына нигез салучы. Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1968).
Тәрҗемәи хәле
1930 елда ТАССР Әтнә районы Иске Җогып авылында дөньяга аваз биргән. Авыл мәктәпләреннән соң 1948 елда Казан шәһәрендәге татар дәүләт театр училищесында укып белем ала. Аннан соң 4 ел да 7 ай армия сафларында хезмәт итә. Гомәр агага замананың авыр, сугыш чорлары да туры килә. Балачактан ук колхозда үгез, атлар җигеп, басу-кырларда, авыл хуҗалыгында да эшләргә насыйп була. Белемгә, сәхнәгә булган омтылышы, таланты аны олы сәнгать юлына алып чыга. 1955 елдан 1959 елга кадәр ул Кенәрдә мәдәният йортында сәнгать җитәкчесе булып эшли. Ә менә 1959 елдан бирле ул инде үзебезнең Әтнәбездә хезмәт итә. Аның биредәге хезмәтләре тиңдәшсез. Мәдәният йорты директоры, режиссер, халык театры (хәзерге Г. Тукай исемендәге Әтнә дәүләт драма театры) җитәкчесе һәм башка вазыйфаларны башкара. Гомәр ага Мәрдәнов Әтнә районының данын чит төбәкләргә, хәтта Мәскәүгә да таныткан шәхес.
1968 елны Гомәр Хәннан улы Мәрдәновка «Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә.
2018 елның 14 гыйнварында озакка сузылган авырудан вафат була.
Хәтер
Әтнә театрының легендар режиссеры исемен мәңгеләштерү максатыннан, театр инициативасы белән «Гомәр Мәрданов исемендәге мәктәп театрлары фестивале» оештырылган.
Тонгул
Тонгул — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Четь елгасының сул ярыннан 83 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 102 км.