cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Буковска-Воля
Буковска-Воля — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберланд-ам-Ренштайг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еникервансарай (Сивас)
Еникервансарай (Yenikervansaray) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Күчә районы
Күчә районы (Кусинский район) — Чиләбе өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Күчә шәһәре.
953 ел (б. э. к.)
953 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Күчә районы
Административ бүленеш
Күчә районы составына 2 шәһәр һәм 3 авыл җирлеге керә.
Ямашев урамы
Ямашев урамы — татар инкыйлабчысы Хөсәен Минһаҗетдин улы Ямашев (1882-1912) хөрмәтенә аталган урам исеме.
Нелетт (Сомма)
Нелетт — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Лаукинис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12693) 1989 EZ
(12693) 1989 EZ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 9 мартында Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 EZ» саналган.
Бжезини (Клобуцкий повяты)
Бжезини  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ямашев бульвары (Яр Чаллы)
Ямашев бульвары, Хөсәен Ямашев исемендәге бульвар (Бульвар Ямашева, Бульвар имени Хусаина Ямашева) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Комсомол районындагы урам. Озынлыгы ~ 1 357 м. Почта индекслары 423800, 423802. ОКАТО коды: 92430000000. Координатлар 55.688484°, 52.297326°.
Тарих
Урамның исеме татар инкыйлабчысы Хөсәен Минһаҗетдин улы Ямашев (1882-1912) хөрмәтенә аталган. Күп катлы йортлар 1968 елда төзелә башлаган.
Урнашуы
Яр Чаллының (Иске шәһәр) Комсомол районы ГЭС бистәсендә 3нче һәм 4нче, 4нче А, өлешчә 9нчы комплексларда урнашкан урам. Гидротөзүчеләр урамыннан башлана. Муса Җәлил проспекты белән киселештә тәмамлана. Бульвар Е. Батенчук (элекке Студентлар) урамы, Гайдар тыкрыгы, Столбовая урамы белән кисешә. Муса Җәлил проспектыннан соң, урам Корчагин бульвары буларак дәвам итә.
Игътибарга лаек объектлар
Бульвар башында «Tatarstan» бизнес-отеле (Ямашев бульвары, 29А / Гидротөзүчеләр урамы, 18А) урнашкан. Ямашев бульварыннан аңа якын гына урнашкан Чаллы тарих-туган якны өйрәнү музеена (Гидротөзүчеләр урамы, 16), Владимир Высоцкий һәйкәленә, 9 Май скверына, Ватан-ана һәйкәленә, Муса Җәлил һәйкәленә үтәргә мөмкин.
Рюффе-ле-Бон
Рюффе-ле-Бон (Ruffey-lès-Beaune) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Юг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.12 км².
Лисице (Мазовия воеводалыгы)
Лисице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Даймонд-Ридж (Аляска)
Даймонд-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Бистә
Кызыл Бистә — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.
Догато (Ферара)
Догато — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кызыл Бистә
Халык саны — 409 тирәсендә. Почта индексы — 422850.
Догато (Ферара)
Географиясе
Догато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Кызыл Бистә
Тарих
XIX гасырда нигезләнгән.
Догато (Ферара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кызыл Бистә
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Алтура (Каштру-Марин)
Алтура  — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Песак (Румыния)
Песак — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варотнае
Варотнае (Варотнае ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Лендер
Тарихы
Лендер шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обермасфельд-Гримменталь
Обермасфельд-Гримменталь (Obermaßfeld-Grimmenthal) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юзефув-Видавский
Юзефув-Видавский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
954 ел (б. э. к.)
954 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Полк (округ, Орегон)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1845 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1,919 км² тәшкил итә.
Ту-Страйк (Көньяк Дакота)
Географиясе
Ту-Страйк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5507) Ниидзима
(5507) Ниидзима — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 21 октябрендә К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 UJ» саналган.
Теляшор
Теляшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Адарма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Каршибаглар (Эргани)
Каршибаглар (Karşibağlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Теляшор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Яндуган
Зур Яндуган (Малти Чиперуй, Большое Яндуганово) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 143 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
HD109762
HD109762 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Букув (Кече Польша воеводалыгы)
Букув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гипава
Гипава — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Мнишек-над-Гнилцом
Мнишек-над-Гнилцом — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжезини-Нови
Бжезини-Нови — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мнишек-над-Гнилцом
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Хальмер-Яха (Сядор-Яха кушылдыгы)
Хальмер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сядор-Яха елгасының уң ярыннан 126 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Пацава Слабада
Пацава Слабада (Пацава Слабада ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хальмер-Яха (Сядор-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Агылҗык (Чубук)
Агылҗык (Ağılcık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12694) Schleiermacher
(12694) Schleiermacher — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 мартында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 EJ6» саналган.
Лекейтио
Лекейтио — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Песерень (коммуна)
Песерень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Часовая (Каменски шәһәр округы)
Часовая (Часовая) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), арлар (5%).
Бережане (Слабутски районы)
Бережане (Бережане) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Юзефув-Викторув
Юзефув-Викторув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лисице-Нови
Лисице-Нови — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алферсе
Алферсе — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Додичи Анҗели (Беневенто)
Додичи Анҗели — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
955 ел (б. э. к.)
955 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Гомәр Гали урамы (Казан)
Гомәр Гали урамы (улица Гумера Гали) — Казанның Идел буе районындагы (Мирный бистәсе) урам. Тугай өсте белән киселештән башлана. 3нче Дәүләки белән киселештә тәмамлана. 1нче Березники, Яңа Дәүләки, Киң , Кара күл белән кисешә. Почта индексы 420055. Язучы Гомәр Гали (1900-1954) исемен йөртә.
Тарих
Элекке исеме — Торба урамы (улица Трубная). 2007 елда Татарстан Республикасы министрлар кабинеты карары белән әлеге урамның исеме язучы, әдәбият тәнкыйтьчесе Гомәр Билал улы Галиев (Гомәр Гали) (1900-1954) истәлегенә Гомәр Гали урамы итеп үзгәртелгән.
Нель (Сомма)
Нель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Чырчым
Чырчым — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Кыдады кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Обермелер
Обермелер (Obermehler) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениконак (Оваҗык)
Ениконак (Yenikonak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Рюффе-лез-Эшире
Рюффе-лез-Эшире (Ruffey-lès-Echirey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Дижон 1-й кантон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,03 км².
Игорь Возовик
Игорь Возовик (Игорь Семёнович Возови́к) — галим, ТАССРның атказанган механизаторы, авыл хуҗалыгы фәннәре докторы.
Тормыш юлы
1955 елда Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый. 1956-1957 елларда Татарстан Республикасының колхоз рәисләре мәктәбендә, 1957-1967 елларда Татарстан Республикасының авыл хуҗалыгы тәҗрибә станциясендә, 1960 елдан механикалаштыру бүлеге мөдире булып эшли. 1967 елдан Казан авыл хуҗалыгы институтында укыта, 1968 елдан шушы институтның «Машина-трактор паркыннан файдалану» кафедрасы мөдире итеп сайлана. Хезмәтләре бөртекле-кузаклы үсемлекләрне урып-җыюны механикалаштыруга, егылган борчак сабагын күтәртү технологиясенә һәм урып-җыю машиналарының эш җиһазлары параметрларын нигезләүгә карый. Фәнни тикшеренү нәтиҗәләре борчак игүнең үрнәк технологиясенә кертелә, Бердянск махсус конструкторлык бюросында уру машиналарын проектлау өчен файдаланыла. Уйлап табуга караган 10 га якын авторлык таныклыгы бар (автордашлары - Әнәс Җомагылов, Ринат Нуруллин).
ТАССРның атказанган механизаторы (1972). Медальләр белән бүләкләнә.
Булёвице
Булёвице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD109764
HD109764 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бжезинки (гмина Вренчиця-Велька)
Бжезинки  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варсынь
Варсынь (Варсынь ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ферни (Көньяк Дакота)
Ферни  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ньюкасл (Вайоминг)
Ньюкасл  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5508) Гомёу
(5508) Гомёу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 9 мартында В. Какэи, М. Кидзава, Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 EB» саналган.
Лемона
Лемона — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Делтана (Аляска)
Делтана  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Делтана халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пестишу-Мик (коммуна)
Пестишу-Мик — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Шерман (округ, Орегон)
Шерман — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Руфус шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1889 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2,132 км² тәшкил итә.
Амейшиал (Лоле)
Амейшиал  — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(12695) Utrecht
(12695) Utrecht — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Обероппург
Обероппург (Oberoppurg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
(12695) Utrecht
Тарихы
1989 елның 1 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GR3» саналган.
Обероппург
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тибейвиска
Тибейвиска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Серчейю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
956 ел (б. э. к.)
956 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Каршулар (Тонья)
Каршулар (Karşular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Тонья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пацкава (Мсциславский районы)
Пацкава  (Пацкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бжезувка (Силезия воеводалыгы)
Бжезувка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакка түгәрәкләрне тутыру мәсьәләсе
Турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакка түгәрәкләрне тутыру мәсьәләсе ул капка салу мәсьәләсе, биредә максат итеп n берәмлек түгәрәкне иң кечкенә мөмкин булган турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакка тутыру.
Бжезувка (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакка түгәрәкләрне тутыру мәсьәләсе
Минимум чишелешләр астагы таблицада күрсәтелгән. n нокталар өчен турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакта минимум араны максимизациясе n< 8 нокталар өчен оптималь булып тора. һәм алар n = 10-га кадәр киңәйтелгән булганнар.
2011 елда эвристик алгоритм элек мәгълүм булган оптимумнарның 18 камилләшүен тапкан, шуларның иң кечкенәсе n=13 өчен.
Мойзесово
Мойзесово — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лисице-Фольварк
Лисице-Фольварк — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гхунгру
Гхунгру (Хинди телендә - घुँघरू), (Урду телендә - گھنگرو), шулай ук гхунгхру яки (Бенгали телендә) гхунгур - ул бергә бәйләнгән кечкенә чаңнар, Классик Һинд биючеләренең аяк беләзеге. Гхунгрулар тарафыннан чыгарлар тавышлар тон буенча зурлыгына һәм корылышына карап бик аерыла. Гхунгрулар биюнең ритмик аспектларын ассызыклау һәм җәмәгать катлаулы аяк эшен тыңлый алыр өчен эшләнә. Алар нәкъ ян тубык сөяге һәм медиаль тубык сөяге урыннары арасында урнашкан. Гхунгрулар җебе бергә бәйләнгән 50-дән 200 чаңга кадәр булырга мөмкин. Башлаучы яшь биюче 50-дән башлый ала һәм соңыннан техник сәләте үскәч тагын өстәргә мөмкин. Гхунгру яки салангаилар традицион классик Һиндстан бию формаларында: Бхаратаньям, Катхак, Кучипуди, Лавани, Одисси һ.б. кулланылырга мөмкин.
Гхунгхру вадан
Гхунгхру вадан мәшһүр Һиндстан классик башкаручысы В.Анурадха Сингх тарафыннан эшләнгән музыка стиле. Ул чаңнарны төп музыка инструменты итеп эшләгән һәм күп бию рөхсәт ителмәгән саф музыка фестивальләрендә башкара. Гхунгхру вадан кагучы корал итеп бары тик аяк хәрәкәтендә концентрацияләнә.
Фильмда булу
Meena Kumari in Пакизахта Мина Кумари аның күп муджраларын (классик биюләрен) башкару өчен гхунгрулар кигән. Мугхал-Э-Азамда үзенең "Дҗаб Пьяр Кийя Тоһ Дарна Кья" җыры өчен Мадхубала гхунгрулар кигән.
Шулай ук карагыз
Чаң (музыка коралы)
Хальмер-Яха (Харасовая кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гипронвель
Гипронвель — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Рубин урамы (Казан)
Рубин урамы (улица Рубиновая) — Казанның Авиатөзелеш районындагы ( бистәсе) урам. Коры елга (река Сухая) агымы буенча урнаша. Успенский урамы белән киселештән башлана. Зур һәм Кече Армавир урамнары белән кисешә. Почта индексы 420047.
Тарих
Элекке исеме — Яр буе урамы (улица Набережная). 2009 елда Казан шәһәр думасы карары белән әлеге урамның исеме Рубин урамы итеп үзгәртелгән.
Бережные у Реки
Бережные у реки (Бережные у реки) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Лесотода Һинд дине
Лесотога Һинд дине тарафдарлары күбесенчә Көньяк Африкага сәүдәгәрләр буларак килгәннәр. Статистика буенча Лесотода Һинд дине тарафдарлары, традицион Африка диннәре тарафдарлары һәм Мөселманнар бергә саналган, алар 10% тәшкил итә. Һиндстан-Лесото мөнәсәбәтләренә күз салсак, Лесото Джамму һәм Кашмир штатын Һиндстанның интеграль өлеше итеп таный һәм бу мәсьәләдә Һиндстан яклы. Лесото Яңа Дәһлидә резидент миссиясен ачкан.
Юзефув-Колония
Юзефув-Колония — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нель-л'Опиталь
Нель-л'Опиталь — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Вартыцк
Вартыцк (Вартыцк ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Лемонис
Лемонис — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD109782
HD109782 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Агылкөй (Бисмил)
Агылкөй (Ağılköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12696) Camus
(12696) Camus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SF1» саналган.
Анатольская
Анатольская (Анатольская) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Оберрайсен
Оберрайсен (Oberreißen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фидора (Көньяк Дакота)
Фидора  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фидора халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
957 ел (б. э. к.)
957 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Додичи Морели (Ферара)
Географиясе
Додичи Морели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5509) Rennsteig
Тарихы
1988 елның 8 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RD3» саналган.
Армасан-ди-Пера
Армасан-ди-Пера — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ениконак (Элазыг)
Ениконак (Yenikonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Сәхиб-Гәрәй
300px|мини|уңда|Казан ханлыгы Сәхиб-Гәрәй (صاحب كراى, Sahib Geray, Сахиб Герай, صاحب كراى) — Казан ханлыгы ханы (1521—1524), Кырым ханлыгы ханы (1532—1551), бердәм татар халкының каһарманы. Казан-Кырым хәрби берлегенең оештыручысы. Миңле I Гәрәй улы. Бакчасарайга нигез салучы.
Бур (Кече Польша воеводалыгы)
Бур — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сәхиб-Гәрәй
Кырымда туып үскән. 1521 елдан 1524 елга кадәр Казан тәхетендә утыра. 150 меңле рус гаскәре Казанга килгәндә, тәхеттә улын Сафа-Гәрәйне калдырып, Кырымга китә.
Бур (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәхиб-Гәрәй
1532—1551 елларда Кырым ханлыгы белән идарә итә.
Бжезьниця (Силезия воеводалыгы)
Бжезьниця  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәхиб-Гәрәй
Өзелгән нәсел
Мөхәммәт-Әмин һәм Габдел Латыйф үлгәннән соң Олуг Мөхәммәт нәселе шунда тукталган: Илһам һәм Мәликтаһир инде вафатлар, Ходай-Кул (Ходайгыл ) чукындырылган, ә менә төньякта сөргендәге Габдел-Латыйфны Мөхәммәт-Әминнең вафатына бер ел гына кала үтергәннәр.
Ибраһим ханның берничә кызы булган, аларның берсе — Гәүһәршад (рус елъязмаларында—Ковгаршад). Ул Нур-Солтан кызы да, Казан ханлыгының милли бәйсезлеге өчен зур көрәшкә әзерләнгән кеше. Ләкин аның варис була алуы-алмавы хакында җәмәгатьчелектә сүз кузгатылмаган, чөнки ул вакытларда хатын-кызларның тәхеткә утырырга хокуклары булмаган. Әгәр шулай була калса, иң элек Нур-Солтанның үзе хакында сөйләргә мөмкин булган булыр иде. Аның ире—Кырым ханы Миңле-Гәрәй 1515 елда шулай ук үлеп киткән.
Нур-Солтанның Миңле-Гәрәйдән ике улы — Мөхәммәт-Әмин белән Габдел-Латыйфның энеләре Мөхәммәт-Гәрәй белән Сәхип-Гәрәй калганнар.
Казан тәхете өчен көрәш
Мөхәммәт-Гәрәй әтисе үлгәннән соң Кырым ханы була һәм, Казан тәхетенә үзенең энесен утыртырга тәкъдим ясап, Василий III гә мөрәҗәгать итә. Мәскәү моннан баш тарта — ул киләчәктә көчле Кырым-Казан берлеге оешуын теләми. Василий III нең үз исәбе, үз кандидатурасы була һәм ул аны Казан хакимиятенә җиткерергә ашыга, Касыйм ханы Шәех Әүлиярның олы улы Шаһ-Галине (рус елъязмаларында Шигали) тәкъдим итә. Василий III нең тәкъдиме юкка гына булмый: Шаһ-Гали Мәскәүдә үскән, чып-чын рус тәрбиясе алган һәм бу аның татарларны яратмавы, аларга каршы эшчәнлеге өчен нигез була.
Россиянең тыгылуы
Шаһ-Гали Казанга юлга чыгар алдыннан Россиягә тугрылыклы булырга ант итә һәм 1519 елда 13 яшендә Казан тәхетенә утыра.
Мәскәү Шаһ-Галине Казан тәхетенә өч тапкыр китереп утырта һәм өчесендә дә аны аннан куып җибәрәләр — казанлылар өчен ул артык дәрәҗәдә җирәнгеч һәм нәфрәт тудырган кеше була. Аны хәтта Мәскәү яклы татарлар да күралмаганнар, тик Мәскәү үзе китереп куйганга күрә генә түземлелек күрсәткәннәр.
Бозылган килешү
Шаһ-Галине кырымлылар да яратмаган: Гәрәйләр нәселе һәм Зур Урданың Әхмәт хан нәселе (Шаһ-Гали шуннан чыккан) күптән инде үзара дошман булганнар. Шуның өстенә Василий III дә, Казан тәхетенә ул кешене утыртмам дип кырымлыларга биргән вәгъдәсен бозып, нәкъ шул кешене Казан ханлыгының башлыгы итеп куйган.
Кырымлыларның түземлеге соңгы чиккә җиткән, чөнки берничә ел элек кенә, Россия белән төзелгән солыхны үтәү йөзеннән, Мөхәммәт-Гәрәй хан Россиягә дошман булган Польша гаскәрен тар-мар иткән. Кырым үз шартларын үтәгән, ә русларның олы кенәзе вәгъдәсез булып калган.
Сәхиб-Гәрәй килүе
1521 елның язында Кырымнан 300 сугышчы белән генә чыгып киткән Сәхиб-Гәрәй Казанга килеп җитә. Бу бөтенләй көтелмәгән хәл була һәм Сәхиб-Гәрәй шәһәргә бернинди каршылыксыз керә ала. Шунда ук рус илчесе һәм гаскәр башлыгы кулга алына, барлык рус һәм Касыйм сәүдәгәрләренең мал-мөлкәте тартып алына, Шаһ-Галинең сакчы гаскәре бөтенләй диярлек юк ителә.
Тулы бәйсезлеген торгызу
Шаһ-Гали үзе исән кала һәм бер кечкенә отряды белән Мәскәүгә качып өлгерә. 35 ел чамасы дәвам иткән (1487—1520) Мәскәү тәэсире тәмамлана. Казан ханлыгы тарихында яңа чор, милли аң күтәрелү, Казан шәһәре һәм Казан җире халкының баскынчыларга каршы көрәш чоры башлана.
Казан ханлыгы чорының сакланып калган бердәнбер чын документы—хан ярлыгы нәкъ менә Сәхиб-Гәрәй исеме белән бәйле. Үзенең элгәреннән аермалы буларак, яңа хан бик матур кеше була, элеккеге идарәчеләре булган «Касыйм имгәге»ннән соң казанлылар аны яратып кабул итәләр.
Җавап сугышлары. Казан-Кырым Берлеге.
1521 елны Мөхәммәт-Гәрәй хан белән бергә, Сәхиб-Гәрәй Россиягә каршы сугыш башлый. Кырым һәм Казан гаскәрләре Коломна шәһәре янында кушылалар (шуның алдыннан казанлылар Түбән Новгородны алган булалар), бергәләшеп Мәскәүгә барып җитәләр һәм аны камап алалар. Шәһәр эчендә көчле каушау башлана.
Олы кенәз үзе, Мәскәүне саклауны каенесе Петр Ибраһимовичка, ягъни Ходай-Кулга калдырып, Волоколамск шәһәренә чыгып кача.
Казан-Кырым Берлегенең җиңүе
Казан-Кырым берлеге гаскәрләренең уңышлы һөҗүме нәтиҗәсендә Рус хөкүмәте солых сорый, һәм олы кенәз, Мәскәүгә кайткач, хурлыклы килешүгә кул куярга мәҗбүр була. Ул үзенең Кырым ханлыгына бәйлелеген таный һәм элеккечә ясак түләп торырга ризалык бирә.
Үч һәм яңа сугыш
Казанга кайткач, татарлар рус сәүдәгәрләрен кыса башлыйлар, хәтта Мәскәүнең илчесен дә үтерәләр. Бу хәл татарларга каршы яңа сугыш башлау өчен Василий III гә сылтау була. Башта Казанга якынрак итеп ханлык җирендә Василь кирмәнен (Васильсурск) төзиләр. Басып алу сәясәтенең мондый башлангычын Мәскәүнең үзендә дә яратып бетермиләр, әмма христиан руханилары Мәскәү хөкемдарларының эшен хуплыйлар. Митрополит Даниил хәтта: «Шул шәһәр белән без Казанның бөтен җирен басып алачакбыз», дип белдерә.
Казан өчен бик үк уңай булмаган вакыйгалар башлана: Кырымда Сәхиб-Гәрәйнең туганы һәм булышчысы Мөхәммәт-Гәрәй кинәт үлеп китә. Яңа Сәгадәт-Гәрәй хан Мәскәү белән сөйләшүләр башлый, аны Казан белән тынычлык килешүе төзергә өнди. Василий III моны катгый төстә кире кага һәм тагын татарларга каршы сугышка әзерлек башлый.
Пестревень (коммуна)
Пестревень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Сәхиб-Гәрәй
Кырым ханы
Берничә елдан Сәхиб-Гәрәй Сәгадәт-Гәрәйне тәхеттән алдыруга һәм үзе шунда хан булуга ирешә. Кырым Сәхиб-Гәрәй хан вакытында (1532—1551) чәчәк ату чорын кичерә. Ул үз заманы өчен югары гыйлемле кеше һәм зур дәүләт эшлеклесе, куәтле Алтын Урда ханнарының лаеклы варисы була.
Пестревень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кожаевка
Кожаевка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.
Халык саны — 173 тирәсендә. Почта индексы — 422854.
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Халык кырчылык, сөт терлекчелеге белән шөгыльләнә.
Авылда урта мәктәп, мәдәният йорты, китапханә,ФАП, кибетләр бар.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Рюфьё (Эн)
Рюфьё (Ruffieu) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,21 км².
Тәэсир (физика)
Тәэсир физикада - физик системаның хәрәкәт дәрәҗәсенең скаляр физик зурлыгы, системаның хәрәкәте траекториясеннән функционал нәтиҗәсендә чын сан кайтара.
Тәэсир - физик зурлыкларның иң фундаменталь берсе, теоретик физикада зур әһәмияткә ия. Классик, квант, релятивистик физикада киң кулланыла.
Классик механикада Иң кечкенә тәэсирнең мәсләге постулаты буенча физик система һәрвакытта иң кечкенә тәэсирле траекториядә бара.
Квант механикасында физик система бер үк вакытта барлык мөмкин булган траекторияләрдә бара һәм ихтималлык амплитудасы бу траекториянең тәэсире белән билгеләнә. Әгәр тәэсир Планк даимиеннән шактый зуррак булса, квант механикасы классик механикага әйләнә.
Тәэсир импульс моменты үлчәменә ия. Тәэсир квант ихтималлыгы дулкынының фазасына пропорциональ:
Тасвир
Тәэсир түбәндәгечә билгеләнә: яки биредә:
Кыскартылган тәэсир:
Бу тигезләмәләр теләгән кайсы системаның торышын һәм үзгәрешен билгелиләр.
Зур Яниково (Чуашстан)
Зур Яниково (Пысӑк Енӗккасси, Большое Яниково) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 442 кешенең яшәве мәгълүм.
Череповец
Тарихы
1767 елның 4 ноябрендә шәһәр статусын алган Череповец XIV гасырдан башлап, Екатерина секуляризация реформасына кадәр булган Воскресенский ирләр монастыренә нигез салганда башлана.
Шәһәр реформасы кысаларында 1777 елда Череповец бакчасы бетерелгән монастырь каршындагы өяз шәһәре итеп үзгәртелә, башта Новгород губернасы составында була. Павел I тарафыннан Устюг өязе посады дип үзгәртелә, аннары җирле мещаннар үтенече буенча өяз үзәге буларак торгызыла. Шәһәрнең икътисади әһәмияте Мариин су системасы буенча суднолар йөреше ачылганнан соң нык арткан.
Октябрь революциясеннән соң шәһәр 1927 елда бетерелгән Череповец губернасы үзәге дип игълан ителә.
2016 елның 12 июненнән Череповец хезмәт батырлыгы һәм дан шәһәре статусын ала.
Халык саны
Милләтләр (2010): руслар (96,4%).
Икътисады
Череповец икътисади потенциалының нигезен кара металлургия һәм химия комплексы предприятиеләре тәшкил итә.
Шәһәрнең әйдәп баручы предприятиеләре - «Северсталь» ГАҖ, «Северсталь-метиз» ААҖ, «Апатит» АҖ («Аммоний» ААҖ һәм «Череповец Азоты» ААҖ кушылуы нәтиҗәсендә төзелгән) һәм "Фосагро" ААҖнең башка заводлары, аларда Шәһәрлеләрнең 40% - ы эшли.
Шәһәрдә агач һәм металл эшкәртү, азык - төлек һәм җиңел сәнәгать, төзелеш комплексы предприятиеләре эшли.
Череповец шәһәрендә 1500 дән артык кече һәм урта предприятиеләр исәпләнә. Россиядә шәһәр җан башына сәнәгать продукциясе чыгару буенча беренче позицияләрнең берсен алып тора, ул гомумроссия дәрәҗәсеннән ике тапкыр артып китә.
2006 елда шәһәр буенча сәнәгать җитештерүе индексы 105,3 % тәшкил иткән (Вологдада — 104,1 %, тулаем өлкә буенча — 105,2 %).
Россия прокатын чыгаруда Череповец металлургия комбинатының өлеше якынча 14 % тәшкил итә, ул илдә әлеге продукция җитештерүчеләрнең иң эре дүртлегенә керә. 1996 елда реконструкцияләнгән корыч прокат заводы-метиз тармагының Россиядә иң зур предприятиеләреннән берсе, Ел саен 1, 15 миллион тонна әзер эшләнмәләр җитештерә. Шәһәр икътисадында ике эре химик берләшмә мөһим роль уйный — минераль ашламалар, күкерт кислотасы, аммиак һәм карбамид белән тәэмин итүчеләр «Аммоний» һәм «Азот». Шәһәр сәнәгать продукциясенең гомуми күләмендә аларның өлеше 11 % тәшкил итә.
Ягулык-энергетика комплексында төп урынны энергетика алып тора. Өлкә электр энергиясенең 50 % ын Тверь, Кострома, Киров, Ленинград һәм Ярославль энергосистемаларыннан ала.
2007 елда Череповец предприятиеләренең ваклап сату әйләнеше 18 млрд. сум тәшкил иткән. Чагыштырма бәяләрдә Череповец сәүдә предприятиеләренең ваклап сату әйләнеше 2006 елга караганда 19% ка күбрәк. 2007 елда ваклап сату әйләнеше структурасында 50,2 % яки 9 млрд 36 млн. сум азык — төлек товарлары, 49,8% яки 8 млрд. 964 млн. сум-азык-төлек булмаган товарлар тәшкил итә. 2007 ел башыннан шәһәр предприятиеләре һәм оешмалары халыкка 10 млрд 500 млн сумлык түләүле хезмәт күрсәткән. Чагыштырма бәяләрдә Череповец шәһәрендә түләүле хезмәтләр күрсәтү күләме, 2006 ел белән чагыштырганда, агымдагы елда 12,5 % ка арткан. 2007 елда Череповец җәмәгать туклануы предприятиеләре әйләнеше 992 млн. сум тәшкил итә, узган ел белән чагыштырганда, ул 8,7% ка арткан. 2009 ел башыннан Череповец, Россиянең башка сәнәгать шәһәрләре кебек үк, глобаль икътисади кризис кичерә. 2009 елның ноябренә булган мәгълүматларга караганда, эшсезләр саны 6 800 кеше тәшкил итә.
2018 ел нәтиҗәләре буенча Череповец моношәһәрләре ел саен үткәрелә торган моношәһәрләр рейтингының беренче унлыгына керә.
Дот-Лейк (Аляска)
Дот-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дот-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яфраклы урамы (Казан)
Тарих
Элек Ноксага төшү урамының (улица Ноксинский Спуск) бер өлеше булган. 2008 елда Казан шәһәр думасы карары белән урамның әлеге өлешенә Яфраклы урамы исеме бирелгән.
Юзефув-Старий (Радомщанский повяты)
Юзефув-Старий  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павелл (Вайоминг)
Павелл  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Павелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пацяраевка
Пацяраевка (Пацяраеўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тилламук (округ, Орегон)
Тилламук — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гарибальди шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2,854 км² тәшкил итә.
Лисиця (Мазовия воеводалыгы)
Лисиця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хальмер-Яха (Юре-Яха кушылдыгы)
Хальмер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юре-Яха елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гиссени
Гиссени — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Агния Кузнецова
Агния Александр кызы Кузнецова— рус совет балалар язучысы.
Биографиясе
1911 елның 12 (25 февраль) февралендә Иркутскида ак офицер Кузнецов Александр Николай улы гаиләсендә туган. Урта мәктәпне һәм А. А. Жданов исемендәге Ленинград университетының тарих-филология факультетын тәмамлый. Иркутск радиокомитетында, Ленинградта һәм Новосибирскида яшьләр һәм балалар газетасында әдәби хезмәткәр булып эшли. 1943-1946 елларда РСФСР Язучылар берлегенең Иркутск бүлекчәсендә җаваплы сәркатип була. 1956 елдан Мәскәүдә яшәгән.
1996 елның 12 ноябрендә вафат була. Мәскәүдә Троекуров зиратында, ире, язучы Георгий Марков янында җирләнгән.
Гаиләсе
- ире — язучы Георгий Марков(1911-1991).
- кызы — язучы Ольга Маркова. Ольга Марковның балалары — журналист Марина Маркова (1960), Ксения Маркова (1973).
- кызы — артист Екатерина Маркова. Екатерина Марковның балалары — тарихчы Филипп Тараторкин, артист Анна Тараторкина.
Иҗаты
Беренче хикәяләр китабы 1932 елда Новосибирскида чыга.
Әсәрләре «Новая Сибирь» альманахында, «Роман-газета», «Юность» һәм башка матбугат басмаларында басылып чыга. Бөтен иҗади эшмәкәрлеге дәвамында балалар турында, балалар һәм үсмерләр өчен яза. Очерклар, повестьлар һәм хикәяләр авторы.
Кузнецова иҗатының югары ноктасы — «Земной поклон» повесте, педагог хезмәтен данлауга һәм идеаль укытучы образын тудыруга багышланган
Пушкин темасы белән шөгыльләнә, «Моя мадонна» китабы Наталья Гончарова һәм Пушкинның балалары турында повестларны берләштерә.
Әсәрләре чит телләргә тәрҗемә ителгән.
Обертребра
Обертребра (Obertrebra) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Песчана (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Обертребра
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агния Кузнецова
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
- Н. К. Крупская исемендәге РСФСР дәүләт премиясе. (1977) —«Земной поклон» повесте өчен,
- Халыклар Дуслыгы ордены (1984)
Чуварлей
Чуварлей — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тешнярь елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: