cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чимботе
Чимботе (Chimbote) — Перуның Анкаш департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1906 елда нигезләнгән.
Засценак Бельския
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Серватки
Серватки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилья-де-Масо
Вилья-де-Масо — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасёлки (Удзелавски авыл советы)
Навасёлки (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Неанурме
Неанурме (Neanurme) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Опришешть (Хунедоара)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парк культуры (Боҗра юлы метро станциясе)
Архитекторалар - И. Е. Рожин.
Станция 1950 елның 1 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Хамовники районнарында урнашкан.
Дилев (Лодзь воеводалыгы)
Дилев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буди-Крашевски
Буди-Крашевски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жечениця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
VSTM4
VSTM4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Перис (Техас)
Перис  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Перис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шүңгер
Шүңгер (Шөңгер) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Кече Әтнә (Арча районы)
Кече Әтнә — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422033.
Мале Лесе
Мале Лесе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Кече Әтнә (Арча районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Апулия (Португалия)
Апулия  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гжегож Пирамович
Гжегож Пирамович ( Grzegorz Piramowicz Грзегорц Пирамович ; Григор Пирумян ;  ,   -   , Мендзыжец-Подляски) - поляк педагогы, рим католик рухание, вәгазьче, педагог  , язучы һәм шагыйрь, тәрҗемәче , философ.
Биографиясе
Львов патрицийы Якуб һәм Анна Никорович әрмән сәүдәгәрләр гаиләсендә туган.
Иезуитлар ордены әгъзасы (1754-1773).
1767 елда Львов кастелянының улларына опекун сыйфатында Франциягә һәм Италиягә сәяхәт кыла, анда фәлсәфә һәм педагогикада төрле агымнар белән таныша.
1770-1773 елларда Львовта иезуит коллегиясендә философия укыта.
1773 елда Куровода рухани була (Пулава янында).
1773-1794 елларда Эдукация комиссиясе секретаре, Речь Посполитаядә мәгариф оештыру турында төп законны (1781) төзүчеләрнең берсе.
Халык мәктәпләре инспекторы функцияләрен башкара. 1775-1787 елларда Элементар дәреслекләр җәмгыятенең мәктәп эшләре буенча комиссиясе секретаре.
1794 елда поляк восстаниесе бастырылганнан соң эмиграциядә яши. Тарговица конфедерациясеннән соң, Пирамович үзенең барлык вазыйфаларын югалткан; фәкыйрьлеккә төшкән авыру, ул Польша магнатлары йортларында приют эзләргә мәҗбүр булган. Ачыкланмаган сәбәпләр аркасында ул Австрия Хөкүмәте тарафыннан вакытлыча төрмәгә озатылган (1797). 1797-1800 елларда Краковтагы полиция күзәтүе астында була.
Варшава фән дуслары җәмгыяте эшендә катнаша.
Мәгърифәтчелек эшчәнлеге
Польшада милли мәгариф системасын торгызуга юнәлтелгән эшчәнлегендә ул дәүләт мәктәпләрен оештыруга аеруча игътибар бирә. Риторика буенча дәреслек, мәхәллә мәктәпләре өчен әлифба, балалар һәм яшьүсмерләр өчен шигырьләр һ.б. аның редакциясендә чыга.
Хәтер
Кельц, Лодзь, Вроцлав, Щецин шәһәрләрендә Пирамович исемендәге урамнар бар.
Виларети (Кунео)
Виларети — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виларети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 6961
NGC 6961 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яңа Ямаш (Чуашстан)
Почта индексы — 429916. Гомумроссия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241844004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600007600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 28 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Кыйдыш (Учалы районы)
Кыйдыш – Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы – 453733, – 80253815002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Недсая
Недсая (Nedsaja) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Шәйморза (Батыр районы)
Шәйморза (Ҫӗнъял, Шаймурзино) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Лафар (Ардеш)
Лафар — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Мерида (Венесуэла)
Мерида (Mérida, тулы исеме Santiago de los Caballeros de Mérida) — Венесуэла көнбатышында урнашкан шәһәр. Мерида штатының башкаласы һәм иң зур шәһәре.
Шәйморза (Батыр районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 754 кешенең яшәве мәгълүм.
Мерида (Венесуэла)
Халык саны — 345,489 кеше, якын яткан торак пунктлар белән бергә 500 мең кешедән артык.
Шәйморза (Батыр районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
Мерида (Венесуэла)
Шәһәр таулар регионында, 1630 м биеклегендә урнаша.
Тарих
left|200px|thumb Беренче тапкыр Мерида канунсыз 1558 елда Хуан Родригес Суарес тарафыннан нигезләнде. Испания хөкүмәтенең рөхсәте булмавы сәбәпле, ул тоткарланды һәм Боготага җибәрелде. Үлем җәзасын игълан итү алдыннан ул кача һәм Трухильо шәһәренә кача. Шәһәрнең икенче нигезчесе, Хуан де Мальдонадо, рөхсәт алып эшләде.
Тауларның кочагында урнашкан Мерида гел провинциаль шәһәр булды. Берничә гасыр өчендә фәкать берничә вакыйга булган: 1820 елда көчле җир тетрәве, Симон Боливарның берничә зиярәте.
Конда-сюр-Тренку
Конда-сюр-Тренку — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Имән
Имә́н — бүкчәләр семьялыгыннан агач яисә куак ыругы. 500 гә якын төре билгеле. Төньяк ярымшарның уртача һәм тропик поясларында таралган. ТР территориясендә бер төре - сабакчалы имән яки гади имән (Q. robur) үсә. 18-40 м биеклектәге яфрак коючан агач, кәүсә юанлыгы 1-1,5 м. Тамыр системасы үзәкле, 5 м га кадәр тирәнлеккә китә. Күп ботакланган, төзек булмаган ябалдашлы агач. Яфраклары калаксыман, ботакларның очында урнашкан. Чәчәкләре вак, җил белән серкәләнә, ата чәчәкләр - яшькелт, асылынып торучан озынча алкаларда, ана чәчәкләр - берле яки 2-3 ле, матур түгел, утырма яисә озынча чәчәк сабында. Җимеше тышына озынча буйлар төшкән коңгырт-көрән чикләвек, үз озынлыгының 1/3 е кадәр кәшәнкә белән әйләндереп алынган. Яфрак яру беләнбер үк вакытта, апрель ахырыннан июнь башына кадәр чәчәк ата. Җимешләре сентябрьдә өлгерә. Төптән чыккан үсентедән һәм коелган орлыклардан үрчи, чәчү культурасында чикләвеген чәчеп үстерәләр. Имән 400-500 ел, аерым агачлар 1000 елга кадәр яши. Чагыштырмача җылылык яратучы үсемлек.
Пресси (Па-де-Кале)
Пресси — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
VSTM5
VSTM5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пукальпа
Пукальпа (Pucallpa) — Перуның Укаяли департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1883 елда нигезләнгән.
Буди-Кремпски
Буди-Кремпски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Sarkel
Sarkel (Şarkil) (xäzär telennän Aq yort digän süz) — Don yılğasınıñ sul yarında urnaşqan bulğan kirmän-şähär. Xäzerge waqıtta Tsimlän susaqlağıçı töbendä qalğan.
Sarkel - urta ğasırlar (10-12 yözlär) Xäzär qälğäse.
Tarix
834-837 yıllarda Don buyında Sarkel kirmäne tözelä.
Xäzär qahanlığı xäkimnäre - qahan häm bäk üteneçe buyınça Feofil Vizantiä imperatorı Petrona Komatir citäkçelegendäge injenerlarnı cibärä, alar qatnaşında kirmän tözelä.
930 yıllarda Don yılğası buyında, Don häm İdelneñ ber-berenä yaqınayğan cirendä (yılğadan-yılğağa küçü yulı başında), Vizantiädän çaqırılğan injenerlär (Petrona Komatila citäkçeslegendä tözelü Qälğäneñ kirpeç diwarları ozınlığı 193,5 x 133,5 m, qalınlığı 3,75 m täşkil itkän.
965 yılda Kiev kenäze Svätoslav I tarafınnan basıp alına, 12. yöz urtalarına qädär Urıs kenäzlege qälğäse bula. Urıs yılyazmalarında Belaya Veja (Белая Вежа) iseme belän yöri. Saqlanğan kirpeç dıwar, manara häm yort qaldıqları xäzer Tsimlän susaqlağıçı astında qalğan.
Шүптекак
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Серви (Подлясье воеводалыгы)
Серви  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мале Липлене
Мале Липлене — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диллард (Орегон)
Диллард  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диллард халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4250) Перун
(4250) Перун  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 20 октябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UG» саналган.
Засценне
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дереюҗек (Аздавай)
Дереюҗек (Dereyücek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
Пикче-Рокс (Пенсильвания)
Пикче-Рокс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Октябрьская (Боҗра юлы метро станциясе)
«Октябрьская» метро станциясе (станция метро «Октябрьская») — Мәскәү метрополитенының Боҗра сызыгының метро станциясе.
Пикче-Рокс (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрьская (Боҗра юлы метро станциясе)
Архитекторалар - Л. М. Поляков.
Станция 1950 елның 1 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Якиманка районнарында урнашкан.
Гарафия
Гарафия — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Бурже-дю-Лак
Ле-Бурже-дю-Лак (Le Bourget-du-Lac) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Мот-Серволе кантонына карый.
Зейтинли (Сүрмене)
Зейтинли (Zeytinli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Сүрмене илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Бурже-дю-Лак
Искәрмәләр
Ле-Бурже-дю-Лак
Җәйге Олимпия уеннары 1896
Җәйге Олимпия уеннары 1896 (1896 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 1896, Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1896) — 1896 нчы елның 6 нчы апреленнән 15 нче апреленә кадәр Греция башкаласы Афиннар шәһәрендә узган Олимпия уеннары. Рәсми атамасы – I Олимпиада уеннары, уздырылган вакыттагы атамасы – I Халыкара Олимпия уеннары.
Беренче Олимпия уеннары үз вакыты өчен иң зур халыкара спорт ярышлары дип таныла.
Ярышлар 9 спорт төреннән уза һәм аларда 14 илдән килгән 241 спортчы катнаша, хатын-кызларны ярышларда катнаштырмыйлар. Шуны да әйтеп узарга кирәк, оештыручылар статистика материалларын җыймыйлар һәм безгә кадәр килеп җиткән мәгълүмәт төрле чыганаклардан җыелган, шуңа күрә ул төрле булырга мөмкин.
Шәһәр сайлау
Олимпия уеннарын кайтару хәбәре басмага эләгә һәм тиз арада халык арасында тарала. 6 ел өчендә уеннарга карата кызыксыну кимергә мөмкин дип уйлап оештыручылар аларны 1896 нчы елда ук уздырырга кирәк дигән фикергә киләләр. Беренче мәлне оештыручы шәһәр буларак Лондон тора. thumb|left|140px| Деметриус Викелас Кәнгрискә борынгы Олимпия уеннары турында чыгыш ясарга чакырылган грек шагыйре, тәрҗемәче Деметриус Викелас кинәттән уздыру урыны буларак Греция башкаласы Афиннарны тәкъдим итә. Аның уйлавынча, хәзерге заман беренче Олимпия уеннарын борынгы Олимпия уеннары барлыкка килгән җирдә уздыру дөресрәк була. Пьер де Кубертен һәм башка делегатлар Деметриус Викелас белән килешәләр. Деметриус Викелас Халыкара Олимпия комитетының беренче президенты итеп сайлана.
Оештыру
Беренче Олимпия уеннарын оештыру авырлыклар һәм каршылыкларга аеруча бай була. Греция халкы булачак ярышларны дулкынлану һәм шатлык белән көтә, ләкин уеннарны оештыру илдә икътисадый һәм сәяси кризис кызган вакытка туры килә.
Дөньякүләм әһәмиятле чаралар уздыру зур финанс чыгымнар таләп итә. Греция хөкүмәте рәисе Харилаос Трикупис уеннарны вакытсыз дип саный һәм Пьер де Кубертен идеяларына канәгатьсезлеген белдерә. Оппозиция башлыгы Делианис премьер-министрны ватанчылыксызлыкта, сәяси һәм иҗтимагый төшенкелектә гаепләп тәнкыйтьли. Греция матбугаты шулай ук ике лагерьгә бүленә: беренчесе уеннарны оештыруны хуплый, икенчесе каршы төшә.
Деметриус Викелас һәм Пьер де Кубертенга Олимпия хәрәкәтен яклар өчен зур кампания башларга туры килә, алар уеннар белән кызыксындыру өчен төрле түрәләр, сәясәтчеләр, сәүдәгәрләр, матбугатчылар белән сөйләшүләр алып баралар. Кубертен проектның кирәклеген, мөһимлеген һәм тормышчанлыгын күрсәтер өчен Халыкара Олимпия комитетындагы Маҗарстан вәкиле Кеменидән килгән хатны да күрсәтә. Ул хатта, әгәр Греция Олимпия уеннарын оештырудан башта тартса, аларны Маҗарстанның, үзенең дәүләтчелегенең 1000 еллыгына багышлап, уздырырга теләк белдерүе язылган. thumb|left|140px| Греция принцы Константин (1896 нчы ел) 1894 нче ел ахырында оештыру комитеты кирәкле чыгымнарның беренче санауларга караганда өч тапкыр артык кирәк булуын белдерә (3 740 000 драхма). Уеннар уздырылмаячак дигән сүз чыга, ләкин Пьер де Кубертен һәм башка энтузиастларның тырышлыгы юкка булмый. 1895 нче елның 7 нче гыйнварында Греция принцы Константин беренче Олимпия уеннарын оештыру комитетын үзе җитәкчели.
Ул комитетны яңадан төзи һәм төрле финанс чыганаклар җәлеп итә. Үзенең эшендә Константин Греция халкының илсөярлегенә таяна һәм ялгышмый. Тиз арада 332 756 драхма акча җыела. Шуны да әйтергә кирәк, Олимпия уеннарының милли идея булуын күрсәтер өчен оештыру фондының иганәчесе булып Греция халкы гына була ала. thumb|right|150px|Беренче Олимпия уеннарына багышлап чыгарылган маркаларның берсе (бәясе 10 [[лепта)]] Олимпия уеннарына багышланган почта маркалары чыгарыла. Аларны сату оештыру комитетына 400 000 драхма керем китерә. Билетлар сатудан керем – 200 000 драхма.
Сәүдәгәр һәм филантроп Георгиос Аверофф үз исәбенә, патша гаиләсе соравы буенча, борынгы Мәрмәр стадионны төзәтә (920 000 драхма). Георгиос Аверофф хөрмәтенә әлеге стадион янында аның статуясы корыла. Статуя 1896 нчы елның 5 нче апреленнән әлегә кадәр шунда тора.
Атап узган чаралар беренче Олимпия уеннарың финанс нигезен тәшкил итәләр.
Ардеган (Фафи)
Географиясе
Мәйданы —.
Җәйге Олимпия уеннары 1896
Оештыру
Уеннарның узуы хәзерге заман уеннарыннан аерылып тора. Олимпия авылы, уты һәм башка безнең өчен гадәти булган Олимпия атрибутлары бөтенләй булмый. Кайбер чит ил спортчылары ярышларда очраклы рәвештә Афиннарда булу сәбәпле генә катнашалар.
Неэме (Йыэләһтме)
Неэме (Neeme) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Җәйге Олимпия уеннары 1896
Оештыру
Шуңа карамастан Олимпия уеннары уза һәм Олимпия хәрәкәтенә зур этәргеч ясый.
Уеннар календаре
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;"
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;" ! Апрель !!width=60|6!!width=60|7!!width=60|8!!width=60|9!!width=60|10!!width=60|11!!width=60|12!!width=60|13!!width=60|14 !width=60|15!!width=60|Медальләр ! Апрель !! 6 !! 7!! 8!! 9!!10!!11!!12!!13!!14 !15
Уеннарны ачу тантанасы
Уеннарны ачу тантанасы 1896 елның 6 апрелендә була. Бу дата очраклы түгел – бу көнне Грециядә Бәйсезлек көне, ә христьяннарда, бер юлы католикларда, православларда, протестантларда, пасха бәйрәме.
Ачу бәйрәмен 80 000 тамашачы карый, шулар арасында патша гаиләсе дә була – Греция патшасы Георг I, аның хатыны Ольга һәм балалары.
Оештыру комитеты җитәкчесе принц Константин сүз тоткач, Георг I әйтә: ''«Беренче халыкара Олимпия уеннарын ачык дип игълан итәм. Яшәсен Греция! Яшәсен аның халкы!»''
Шуннан соң 150 кешедән торган хор Костис Паламас сүзләренә Спирос Самарос язган Олимпия уеннарың гимнын башкара.
Беренче Олимпия уеннарын ачу тантанасында олимпия утын яндыру, олимпия антын бирү һәм башка күп кенә атрибутлар әле булмаган, ләкин уеннарны илнең баш кешесе тарафыннан ачу, Олимпия гимнын башкару беренче уеннардан ук гадәткә кереп кала.
Уеннарны ябу тантанасы
Уеннарны ябу тантанасы 14 апрельдән яңгыр яву сәбәпле 15 апрельгә күчерелә.
Тантана Олимпия гимнын башкарудан теннис ярышларында өченче урын алган Джордж Робертсон язган ода укудан башлана.
Соңыннан Георг I уеннарны ябык дип игълан итә.
Дилюв-А
Дилюв-А — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
VSX1
VSX1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Перритон (Техас)
Перритон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Перритон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасёлки (Ушацкий районы)
Навасёлки (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Жихлин (Диңгез буе воеводалыгы)
Жихлин  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Яблоня
Кече Яблоня — Россия территориясеннән ага торган елга. Смоленск өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Лосмина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Серки
Серки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Yädegär Möxämmäd
Yädegär Möxämmäd xan (Yädkär, Yädegär) (1522 — 1565) — Qazan Xanlığınıñ soñğı xanı.
Ästerxan xanı Qasıymnıñ ulı.
1542-50. Mäskäw kenäzlegendä xärbi xezmättä, Urıs ğäskärläreneñ Qazanğa höcümendä qatnaşa (1550).
1552 yılda Qol Şärif häm Çapqın bäk Otıç ulı tarafınnan Qazan täxetenä çaqırıla.
Qazannı qamağan Urıs ğäskärlärenä qarşı köräşne oyıştıruçılarnıñ berse (1552., avgust-sentäber). Äsir töşä.
1553 yılda Mäskäwdä Simeon Kasayeviç isemle belän çuqındırıla häm yort-cir bilämäläre belän tä'min itelä.
Буди-Кумински
Буди-Кумински — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Safagäräy
Safagäräy xan (1510 tiräse – 1549) (Qırımça häm başqa tellärdä: Safa Giray), Qazan xanı (1524.-31., 1535.-46., 1546.-49.). Säxibgäräy xannıñ bertuğanı Möxämmätgäräy ulı. Bulat Şirin citäkçelegendäge qaraçı bäklär törkeme yärdämendä Qazan täxtenä utıra. Mäskäw kenäzlegenä berniçä höcüm oyıştıra (1536.-37., 1541.-42., 1548.). Qazan xalqı häm aqsöyäkläre tarafınnan 1531 häm 1546 yıllarda täxettän quıla. Qırım Xanlığı, soñraq Nuğay Urdası ğäskärläre yärdämendä qabat xan täxeten yawlawğa ireşä.
Кысна
Кысна — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422039.
Тарих
Кысна авылы Арча районында, район үзәге Арчадан — 31, җирле үзидарә советы үзәге Ташкичүдән — 2, Казаннан 96 чакрым ераклыкта урнашкан (Республика 1992, № 99, б. 57).
Авыл Березник, Березник (Ксна) атамалары белән тарихы белешмәләргә теркөлгөн.
Д. А. Корсаков бастырып чыгарган тарихы белешмәдә (XVIII йөз мәгълүматларын үз эченә ала) күрсәтелгәнчә, Березник пү- чинкәсендә ясак түли торган 113 татар кешесе гомер кичергән (Сборник 1908, № 97, б. 253). 1859 ел мәгълүматлары теркәлгән тарихи белешмәдән билгеле булганча, Березник (Ксна) авылы Ашыт суы ярына утырган. Андагы 64 хуҗалыкта 202 ир-ат һәм 211 хатын-кыз гомер иткән, мәчет эшләгән (Список 1866, № 256, б. 16). Н.Н. Вечеслав Березник (Ксна) авылының Березник авылы җәмгыятенә кергәнлегеп күрсәтә. Ашыт суы буена утырган авылның 97 хуҗалыгында 227 ир-ат һәм 227 хатын-кыз гомер иткән, агач мәчет эшләгән (Список 1878, № 414, б. 190—191). 1898 елда басылып чыккан тарихи белешмәдә ул Березняк (Ксна) дип теркәлгән һәм анда татарлар яшәгәнлеге күрсәтелгән (Список 1898, № 12, б. 1). К.П.Берстель мәгълүматларына караганда, Березник (Ксна) авылында 451 татар кешесе яшәгән.
Кысна авылы халкы июнь ахырында күршедәге Ашытбаш, Иске Иябаш, Яңа Иябаш, Яңа Кырлай авыллары белән бергә Иябаш җыены яки Кырлай җыены бәйрәм иткән (Бурганова 1982,30—31).
Кысна авылы матур гына урынга утырган. Авылның бер башында Шиһап чишмәсе челтерәп ага. Аны шул исемдәге бабай казып чыгарган һәм карап, чистартып тоткан. Авылның икенче ягындагы Кызыл яр буенча чишмәләр шатланышып йөгерешкәннәр. Монда зур буа ясалган һәм чишмәләр су астында калганнар. Ләкин күп тә үтмәгән, алар яңа юл ярып, буа алдына килеп чыкканнар. Халык аларны чистарткан һәм улаклар куйган. Элек Кызыл ярда урнашкан бу чишмәләр хәзер дә Кызыл яр чишмәләре дип йөртелә. Көмеш сулы чишмәләрне дә үз кочагына алып, авыл уртасыннан Ашыт елгасы ага. Ашыт суының сул ягына Артышлык урнашкан. Анда чыршы, усак, каен агачлары үскән. Артышлык авыл кешеләренең ял итү урыны да. Аның яшел чыршылар күләгә ясап торган түгәрәк аланлыгында инде берничә еллар гөрләп сабантуйлары үтә.
1994 елда авылга газ кертелгән. Юлларга таш җәелгән, тик әлегә асфальт салынмаган.
Анда элек мәчет булган. Манарасын кискәннән соң, аны мәктәп итеп файдаланганнар. Бу бина искереп, ташландык хәлгә килгәч, балалар күршедәге Ташкичү авылына йөреп укый башлаган. 1982 елда иске мастерской башлангыч мәктәп итеп ачылган. Бу балалар өчен зур шатлык булган. 1996 елда авылда агачтан өч класслы башлангыч мәктәп төзелгән. Хәзер авыл уртасында яңа мәктәп һәм балалар бакчасы балкып утыра, балаларның шат тавышы белән гөр килеп тора.
Авылның яшел үзәнлегендә кечкенә генә клуб та бар, тик анда күңел ачулар, бәйрәмнәр уздырылмый. Бу клубка Ташкичү авылыннан атнага бер тапкыр күчмә китапханә китерелә, ә авылның үз китапханәсе юк.
Авылның агач мәчете бар. Авылда медпункт та юк.
Хөснә (Кысна) авылы мәчете турында Ш.Мәрҗани мондый сүзләр яза: «Бу авылның мәчетен мәшһүр сәүдәгәр Нәзир бине Баязид бине Госман бине Габделкадыйр әл-Кышкари төзеткән. Ул — Камай токымыннан чыккан бер мәшһүр бай. Мәчетне 1215 (1800) елда төзетә. Үзе 1242 (1826) елда Кышкар авылында вафат була. Җеназасын мелла Фаяз бине Габделгазиз бине Гайса укый һәм Казан каберлегендә җирләнә. Соңыннан углы Муса бай 1264 (1847) елда мәчетне кабат төзеттерде. Ул 1272 (1855) елда вафат булып, җеназасын мелла Исмәгыйль бине Муса укыды атасы янында җирләнде. Балалары калмады.» (Мәрҗани 1989, 383).
Авылның урамнары киң һәм матур. Авылда хуҗалыклар саны 50. Өч урамы бар, аларны Югары оч, Түбән оч, Аргы як дип атыйлар.
Авылның Ташкичү ягына китә торган юл читендә моңсу гына зират шаулый. Зират рәшәткәләрен төзәтеп, буяп торалар, ауган агачлардан тазарталар.
Авылның ялгыз, ярдәмчесез әбиләре, бабайлары, апалары да игътибардан читтә калмый. Авыл кешеләре бер-берсенә ярдәм итеп, кайгы-шатлыкларны бергә уртаклашып яшиләр.
Ягъель (Усы кушылдыгы)
Ягъёль (Яг-Йоль) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының уң ярыннан 191 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Кысна
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Ягъель (Усы кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Конн-де-Лабард
Конн-де-Лабард — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Мале Лоче
Мале Лоче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Опришица
Опришица — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Неэмискүла
Неэмискүла (Neemisküla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Тайга
Тайга — ылыслы карурманнар өстенлек итүче табигый зона.
Пронвиль
Пронвиль — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Тайга
Иң зур урынны биләп торучы тайга зонасы барлык урман мәйданының 80% ын тәшкил итә. Ул тоташ полоса булып, Русиянең көнбатышыннан Тын океан ярларына кадәр сузылган. Русиянең төп агач запасының 50%ы тайгага туры килә.
Тайга бер яруслы агачлардан, кара һәм нарат җиләге куакларыннан, хәтфә кебек җиргә түшәлгән мүк катламыннан тора.
Климат шартлары көнбатыштан көнчыгышка таба кырыслана. Туфрагы ярлы – чөнки ылыс коелып черемәгә әйләнергә өлгермичә су белән юылып төшә. Көнбатышта тайга караңгы – монда чыршы, ак чыршы үсә, ә кискен континенталь климатлы һәм мәңгелек туң булган урыннарда карагайлар өстенлек итә. Көньякка киткән саен җылылык арта, җәй озаграк, кыш йомшаграк була бара. Тайга әкренләп катнаш һәм киң яфраклы урманга алышына. Мондый урман үсеше өчен һава температурасының кимендә 4 ай + 10 градустан да түбән булмавы, явым-төшем тиешенчә булу зарур.
Сылтамалар
[http://referatmania.ru/9-klass/urman-hem-keshe/ Мусина Гөлнара Миркасыйм кызы. Теләкәй төп гомуми белем бирү мәктәбе. Тема: Урман һәм кеше.]
Виларети (Торино)
Виларети — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
VSX2
VSX2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Шүптекүл (Акмола өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ферия дель Соль
Ферия дель Соль (исп. Feria del Sol — кояш бәйрәме) — Венесуэланың Мерида шәһәрендә һәр елның февраль аенда үткәрелгән халыкара мәдәният фестивале. Фестиваль программасына үгезләр көрәше, күргәзмәләр, концертлар, парадлар, спорт ярышлары һәм «Кояш патшабикәсе»н сайлау керә.
Бер яшьләр төркеме үгезләр көрәше мәйданын төзгәндә, фестиваль идеясе туды. Андый мәйданнар һәр Венесуэла шәһәрендә диярлек бар, ләкин оештыручылар аны махсус бәйрәмгә яраклаштырдылар.
1968 елда Ферия дель Соль фестивале уза алмады, ләкин шул елның 13 апрелендә үгезләр көрәше узды.
Лашапель-Грайуз
Лашапель-Грайуз — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Дилюв-Жондови
Дилюв-Жондови — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Серский-Ляс
Серский-Ляс — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарачико
Гарачико — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буди-Купентински
Буди-Купентински — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Захарышки
Захарышки (Захарышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Арентин
Арентин — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Елоуга (Орегон)
Елоуга  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елоуга халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дереюзү (Келкит)
Дереюзү (Dereyüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (köy).
(2970) Песталоцци
(2970) Песталоцци  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 27 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UC» саналган.
Мале Пеце
Мале Пеце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вежайка
Вежайка (Вежайка) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Вежайка климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (5%), руслар (63%), украиннар (28%), белоруслар (5%).
Коннзак
Коннзак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Неэрути (Кадрина)
Неэрути (Neeruti) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Инеш (Зәй кушылдыгы)
Инеш — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Елга Зәй елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жихце (Диңгез буе воеводалыгы)
Жихце  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добрынинская (метро станциясе)
«Добрынинская» метро станциясе (станция метро «Добрынинская») — Мәскәү метрополитенының Боҗра сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - М. А. Зеленин, Л. Н. Павлов, М. А. Ильин, при участии Я. В. Татаржинской.
Станция 1950 елның 1 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Замоскворечье районнарында урнашкан.
NGC 6962
NGC 6962 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Петролия (Техас)
Петролия  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Петролия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шүптекүл (Караганды өлкәсе)
Шүптекүл (Шөптікөл) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
VTA1
VTA1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Навасёлки (Ходцавски авыл советы)
Навасёлки (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Танычау
Почта индексы — 453733, — 80253815003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 71 кешенең яшәве мәгълүм.
Gölsem Möxämmädi
1988 yılnıñ 11 martında Gölsem xanum Qazanda wafat buldı.
Ле-Верней
Ле-Верней (Le Verneil) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,52 км².
Искәрмәләр
Ле-Верней
Зейтинли (Сейһан)
Зейтинли (Zeytinli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шигали (Батыр районы)
Шигали (Шӑхаль Выҫҫӗлкки, Шигали) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 42 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Буди-Ленкавицки
Буди-Ленкавицки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Серуцёвце
Серуцёвце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пиллоу (Пенсильвания)
Пиллоу  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Серуцёвце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буди-Ленкавицки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиллоу (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөндеш (Арча районы)
Мөндеш — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422022.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Шырпы
Шырпы — башына тиз кабынып китүчән күкертле матдә буялган кечкенә генә таякчык формасындагы ут кабызу әйбере.
Шырпыны бары тик усак агачыннан гына ясыйлар. Усак шырпы тигез янып китә, тиз кабына, төтенләп янмый. Эшкәртү өчен дә уңайлы. Шырпының саламын машиналар эшли. Усак агачын "шырпы" калынлыгы итеп теләләр, аннары "шырпы" озынлыгы итеп кисәләр. Киселгән шырпы саламнарын селкенеп торучы, конуссыман төпле тартмага салалар. Алар селкенә-селкенә, бер-беренә тиеп шомаралар һәм тартма төбендәге ярык-тишектән, кирәкле размерга җиткәч, аска коелалар. Бер-берсенә орынып бары тик усак кына шулай шомара ала. Шомарган саламга янучан матдә сылыйсы гына кала.
Яй-Ю
Яй-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Харута елгасының уң ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вальтер Бааде
Вальтер Бааде (Walter Baade;, Шрөттиңһаузен, Алман империясе — , Гөттинген, АФҖ) — алман астрономы. 1931—58 елларда АКШта яшәгән. 1943 елда Андромеда спираль галактикасының үзәк өлешен һәм аның иярченен йолдызларга таркаткан, галактикалардагы йолдызларның чыгышы ягыннан төрле икәнлеген ачыклаган. Үзгәрүчән һәм үтә яңа йолдызларны фәнни яктан тикшергән, 10 астероидны ачкан.
Йөрүзән
Йөрүзән - Чиләбе өлкәсе һәм Башкортстан буенча агучы елга. Караидел елгасының сул кушылдыгы.
Машак сыртының көньяк көнчыгыш итәгендә башлана. Башкортстан Республикасының Белорет районы һәм Чиләбе өлкәсе буйлап көньяк көнбатыштан төньяк-көнчыгышка ага, Җигәлгә сыртының төньяк битләвен урап үтеп, Чиләбе өлкәсе буйлап төньяк көнбатышка (Кытау һәм Илек елгалары тамаклары арасындагы участокта төньякка ага) һәм алга таба Башкортстан Республикасының Салават, Дуан һәм Караидел районнары буйлап ага. Караидел елгасына (тамагыннан 262 км еракта) коя.
Озынлыгы 404 км, бассейн мәйданы 7240 км², гомуми түбәнәюе 515 м. БР территориясендә озынлыгы 224 км тирәсе. Башлыча кар суы белән туена. Еллык акманың 63% ы - язгы (апрель-июнь), 28% ы - җәйге-көзге (июль-ноябрь), 9% ы кышкы (декабрь-март) чорга тура килә. Уртача еллык су чыгымы (м³/с): Караидел районы Әтнәш авылы тирәсендә - 56,2, тамагында - 62,2. Физик географик шартлар үзенчәлеге буенча бассейн таулы (башыннан Салават районы Малаяз авылына кадәр) һәм тигез (тамагына кадәр) өлешләргә бүленә. Таулы өлеше Башкортстан (Көньяк) Уралының тау алды һәм таулары чикләрендә урнашкан. Төрле составтагы кристалл чуерташлардан, түбәнге һәм урта рифейның кварцитларыннан, доломитларыннан, эзбизташлардан, комташлардан, девон һәм карбонлың балчыклы чуерташларыннан тора. Ландшафты тау урман һәм соры урман туфрагындагы чыршы, ак чыршы, нарат һәм карагач урманнарыннан гыйбарәт. Тигез өлеше Йөрүзән-Әй тигезлегендә һәм Уфа яйласында урнашкан; мергельләрдән, конгломератлардан, эзбизташлардан һәм Пермь комташларыннан тора. Ландшафы көлсуланган кара туфраклы урман далалардан гыйбәрәт. Бассейнның 90% ын - урман, 4.5% ын — карст, 1% ын сазлык били. Елга Көньяк Урал тыюлыгында башлана, елга урта агымында “Янгантау" шифаханасе урынлашкан. Тамагына тиклем 16 км озынлыгында суднолар йөрешле. Кушылдыклары: уң - Кошелевка, Олы Көтем, Олы Бердәш; сул - Кытау, Көскәнде, Илек һ.б.
Ареяш (Барселуш)
Географиясе
Мәйданы —.
Мале Поляне
Мале Поляне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пьеррмон
Пьеррмон — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Неэрути (Отепәә)
Неэрути (Neeruti) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
VTCN1
VTCN1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Опришор
Опришор — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гия-де-Исора
Гия-де-Исора — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дилюв-Шляхецкий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дереюзүдере (Симав)
Дереюзүдере (Dereyüzüdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (köy).
Зацишша (Смаргонский районы)
Зацишша  (Зацішша ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Корний (Дордонь)
Корний — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Сески (Билостоцкий повяты)
Сески  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виларето (Кунео)
Географиясе
Виларето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Жорухово
Жорухово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буди-Люценски
Буди-Люценски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3745) Петаев
(3745) Петаев  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1949 елның 23 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 SF» саналган.
Мале Ребрце
Мале Ребрце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасёлки (Чашницкий районы)
Навасёлки (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
VTI1A
VTI1A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ареяш-ди-Вилар
Ареяш-ди-Вилар — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Неһату (Йыэләһтме)
Неһату (Nehatu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Елпайн (Орегон)
Елпайн  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Петрония (Техас)
Петрония  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Елпайн (Орегон)
Географиясе
Елпайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Петрония (Техас)
Тарихы
Петрония шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Фешин
Николай Фешин, Николай Иван улы Фешин, Фешин Николай Иванович Nicolai Fechin (1881 елның 26 ноябре (8 декабре), Казан — 1955 елның 5 октябре, АКШ, Калифорния штаты, Санта-Моника (Лос-Анджелес)) — рәссам, график, Петербург сынлы сәнгать академиясе академигы (1916). Казан сынлы сәнгать мәктәбендә 1895-1900 елларда укыган, 1908-1923 елларда укыткан. 1923-1955 елларда Америкада яшәп иҗат итә.
Тәрҗемәи хәле
1881 елның 26 ноябрендә (8 декабрендә) Казанда туган. Әтисе, Иван Александр улы, алтын йөгертү — агач иконостас остаханәсе хуҗасы була, әнисе — Прасковья Виктор кызы. 6 яшеннән әтисенең остаханәсендә киот һәм иконостаслар өчен орнаментлар уйлап чыгара башлый. 9 яшендә әтисенең әртиле белән авыллар буенча заказлар үтәп йөри. 13 яшендә үзе акча эшли башлый. Казанда башлангыч укуханәне (1895), Казан сәнгать мәктәбенең сынлы сәнгать бүлеген (1901) тәмамлаган. 1901 елның сентябреннән Петербургта Сәнгать академиясе каршындагы югары сәнгать училищесындә (Илья Репин остаханәсе) укый.
Иҗаты
Уку вакытында ясаган картиналары өчен күп мәртәбә призлар ала. Беренче уңышы (1908) — академик күргәзмәгә тәкъдим иткән «Чирмеш туе» картинасы өчен А. Куинджи исемендәге I премия бирелә. Мюнхенда халыкара күргәзмәдә Кече алтын медальгә лаек булган «Билгесез кыз портреты» (Портрет неизвестной) картинасын Петербург Сәнгать академиясе музей өчен сатып ала. 1909 елда «Кәбестә турау» (Капустница) картинасын (диплом эше) тәмамлый. Картинада кыш өчен кәбестә тураучы гаиләнең шатлыклы бәйрәм мохитен чагылдыра. Әлеге хезмәте өчен Н. Фешинга Сәнгать академиясе тарафыннан рәссам исеме бирелә һәм чит илгә командировка белән бүләкләнә. 1905-1907 елларда Петербургның «Леший», «Скоморох», «Вольница» сатирик журналларында хезмәттәшлек итә.
Америкада
1923 елдан соң Н. Фешинның исеме ССРБда телгә алынмый башлый, Зур Совет Энциклопедиясе, сәнгать энциклопедияләренә кертелми. Берничә картинасы («Варя Адоратская портреты», «Су белән коендыру», «Мал сую урыны», «Әти портреты» һ.б.) ТР сынлы сәнгать музеенда сакланып калган.