cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Корниловка
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), украиннар (11%).
Мала Пристава (Шмаре-при-Елшах)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обервег
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ленки-Мале (Великопольское воеводалыгы)
Ленки-Мале  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухи Барок
Сухи Барок (Сухі Барок ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пазарөнү (Һайрат)
Пазарөнү (Pazarönü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
100 км (тимер юл будкасы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Лонсдейл (Миннесота)
Лонсдейл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лонсдейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөвдели (Доганшеһир)
Гөвдели (Gövdeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Клинтон (Луизиана)
Клинтон  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Фонтене-ле-Пенель
Фонтене-ле-Пенель — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Хәйдәр Җамал
Хәйдәр Җаһит улы Җамал (6 ноябрь, 1947, Мәскәү — 5 декабрь, 2016, Алматы) — мөселман фикер иясе, фәлсәфәче, политолог, шагыйрь һәм җәмәгать эшлеклесе. Россия Ислам комитеты рәисе. Хартум халыкара ислам конференциясенең даими әгъзасы. Россия Федерациясе Милли Ассамблеясенең депутаты.
Балахтон
Балахтон (Балахтонка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1465 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Евдокс (ай кратеры)
Евдокс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 70,16 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Eudoxus (crater)
Яңа Кәлчер
Яңа Кәлчер — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453474, ОКАТО коды — 80205831001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 187 кешенең яшәве мәгълүм.
(18778) 1999 JW43
(18778) 1999 JW43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Громадзин-Викно
Громадзин-Викно — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Витина (Болгария)
Витина  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4743) Кикути
(4743) Кикути — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 16 февралендә Т. Фудзии, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DA» саналган.
Йемлиц-Клайн-Дюбен
Йемлиц-Клайн-Дюбен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлинагылар
Әлинагылар (Əlinağılar ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
NGC 549
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ухтома (Нерль кушылдыгы)
Ухтома  — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нерль елгасының сул ярына тамагыннан 148 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 71 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Сөлчә (Олы Сөлчә кушылдыгы)
Сөлчә — Татарстанның Чирмешән районы, Самар өлкәсе биләмәләрендә агучы кече елга. Олы Сөлчә елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гебуд (Алба)
Гебуд — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норко (Луизиана)
Норко  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норко халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD221576
HD221576 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вологда кремле
Вологда кремле (Шәһәр, Насон-шәһәр) - Вологда үзәгендәге тарихи һәм архитектура ансамбле, 1567 елда патша Иван боерыгы белән ныгытма буларак оешкан һәм XVI-XVII гасырларда оборона ролен уйнаган. 1820 елларда Кремль стеналары һәм манаралары сүтелә.
Кремль XVII гасырда
Вологда таш кремле 1566 елның 28 апрелендә Иван IV боерыгы белән изге рәсүлләр Иасон һәм Сосипатер көнендә төзелә башлый. Бу вакыйга соңрак ныгытмага тагын бер исем бирде - Насон-шәһәр. Эшне контрольдә тоту өчен инглиз инженеры Хамфри Локк чакырыла, башка чыганакларга караганда, Россия инженеры Размысл Петров була. Патша монда үзенең резиденциясен булдырырга җыена. Кремль территориясе төньякта Вологда елгасы белән чикләндә, көньяк-көнчыгыштан чокыр казыла - хәзерге Золотуха елгасы, көньякта хәзерге Октябрская урамы аша үтә, анда чокыр да казыла, көнбатышта чик хәзерге Ленинградская урамы аша үтә, анда чокыр казыла һәм балчык валлары тутырыла. Судима елгасының чокырларына су китерелә, аның каналы үзгәртелә. Кремль структуралары төзелеше 1571 елда патшаның Вологдадан көтмәгәндә китүеннән соң өзелә. Бу вакытка көньяк-көнчыгыш яктан тугыз башнялы таш диварны, көньяк-көнбатыш яктан почмаклы ике башняны торгызалар. Кремль эчендә таш собор чиркәве — София соборы һәм Иоаким һәм Анна чиркәве белән агач патша сарае төзелә Патша киткәннән соң төзелеп бетмәгән диварлар урынына 21 агач чатыр (башка мәгълүматлар буенча 23)  манарасы куела. Көньяк-көнчыгыштан һәм өлешчә төньяк көнбатыштан тулысынча таш диварлар була.
Кремль XVII гасырның икенче яртысында-XIX гасыр башында
1612 елның 22 сентябрендә поляклар һәм Литва кешеләре рейды вакытында стеналарның һәм манараларның бер өлеше янып бетә. 1632 елда ныгытма яңа агач стеналар белән яңартыла.
1657 елда, патша Алексей Михайлович идарә иткәндә, көнчыгыш таш манараларда агач өсләр киселә, һәм алар арасында - агач стеналар алына. Көньяк дивар яңадан торгызыла. Обуховская белән Пороховая почмак таш манаралары арасында өч агач манара төзелә, аларның урта уртасы Борисоглебская манарасы уза. Көнбатыш стенаның ике почмак манарасы булган: көньяк стенаның Таш дары манарасы һәм Вологда елгасы ярындагы агач почмак манарасы. Алар арасында дүрт арада манара: бер таш, XVI гасырда төзелгән,  һәм өч яңа агач манара булган.
Ныгытма диварларының XVI гасыр 11 таш манарасы, XVII гасыр агач чатыр корылмалары һәм яңадан төзелгән 12 агач манарасы булган.
XVII гасырда Вологда кремле манаралары :
Кремль эчендә планлаштыру һәм төзелеш кремль эчендәге урамнарның урнашуы төп юлларның юнәлеше белән билгеләнде: Спаский капкасыннан Санкт-София соборына һәм Илинский капкасына, Пятницкий капкасыннан Пятницкая чиркәвенә һәм Пятницкийга, Благовещение капкасыннан Благовещение диварына кадәр. Төп автомобиль юллары арасында торак урамнары һәм машина юллары төзелгән. Кремльнең үзәк мәйданы собор мәйданы иде, хәзер Кремль мәйданы. Анда Изге София соборы, епископлар палатасы һәм патша сарае урнашкан.
Кремльнең төп һәйкәлләре
1657 елгы язмада төньяк һәм Көнбатыш яклардан агач диварлар булмавы билгеләп үтелә. Таш башнялар һәм диварлар нык җимерелә. Бу вакытка ныгытма үз әһәмиятен югалта. Таш, кирпеч чиркәү һәм граждан биналары  төзү өчен кулланыла. 1670 елда Вологда елгасы ташкыныннан соң, язгы су ныгытма валларын юдыра,  ныгытма торгызылмый. 1780 елда таш манараларның кайберләре әле дә булган. Әмма 1822 - 1823 елда, идарәче, генерал- губернатор Брусилов чорында, Вологданың соңгы ныгытмасы - Дары  манарасы  сүтелә. Хәзерге Октябрская һәм Ленинградская урамнарындагы чокырлар тутырыла.
1780 елда Вологданың беренче гомуми планы Кремльнең сакланган таш стеналарына нигезләнгән. Аның территориясе композиция үзәге итеп алынган. Аннан радиаль урамнар - нурлар аерыла: Үзәк урам - Пятницкая урамы София соборыннан башлана, Көнчыгыш радиаль урамы Собор мәйданыннан Большая Благовещенская урамы (хәзерге Батюшков урамы ) һәм Глинковская яры  урамы буйлап  бара. Петербург ( Ленинградская урамы ) көнбатыш радиаль урамына әйләнергә тиеш була.
Кремль XX-XXI гасырда
XX—XXI гасыр Кремль территориясе - Вологда тарихи һәм коммерция үзәге, ул бик сирәк кулланыла торган Шәһәр (Нейсон - шәһәр) исемен йөртә. Оборона структуралары эзләрен хәзер чокуырлар рәвешендә- ВРЗ парк буасы һәм Золотуха елгасы, паркта вал белән һәм Тынычлык урамындагы сәүдә рәтләренең фундаментларында күрергә була.
2011-нче елда Вологда археологлары Пречистенская һәм Каменная манаралары урнашкан территориядә казу эшләре алып бара. Якын киләчәктә табылган крепость һәйкәлләрнең федераль реестрына кертеләчәк. Бу казынулар алып барганда табылган әйберләр Вологда тарих-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгында 2013 елдан күргәзмәдә тәкъдим ителәчәк.
Хәзерге вакытта Вологда Кремле торгызуны таләп итә. Музей-тыюлык директоры Юлия Евсеева әйтүенчә, эшнең бәясе якынча 2 миллиард сум булачак.
Кремльнең төп һәйкәлләре
Кремль территориясендә заманча һәйкәлләр сакланган: Изге София соборы, епископлар суды комплексы, XVIII гасыр Покров чиркәве, XVI гасырда  Иоахим һәм Анна чиркәве урынында  төзелгән.
София соборы һәм манара кыңгырауы
Изге София соборы 1568—1570 елларда Иван Грозный боерыгы белән Кремльнең төп дини бинасы итеп төзелгән. 1686—1688 елларда аны Дмитрий Плеханов командасы бизәгән. 1923 елда соборда хезмәтләр туктатыла һәм шул вакыттан алып София соборы музей булып эшли ( Вологда дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музее-тыюлыгы ).
Әрхәрәй корты
1580 елларда Изге София соборына, Кремль эченә күчерелгән биналар комплексы, Вологда Әрхәрәй резиденциясе. Таш стеналар һәм Әрхәрәй кортының төп биналары XVII-XVIII гасырларда төзелгән. Хәзерге вакытта "Вологда кремле" исеме ныгынган.
Әрхәрәй кортында Вологда музее-тыюлыгының төп экспозицияләре урнаштырылган.
Николай мәйданы (Казан)
Николай мәйданы (Николаевская площадь), элек Тимерчелек — Казанның тарихи үзәгендәге элеккеге мәйдан (хәзер шәһәрнең Вахитов районы).
Мәйдан университет калкулыгы, 1 нче Театр урамы (1899 елдан — Пушкин урамы), Державин бакчасы (хәзер Ирек мәйданында урнашкан опера һәм балет театры алган территория) һәм Почтамт урамы (1893 елдан — Лобачевский урамы) арасында Черек күл паркы каршында урнашкан.
Тарих
XVIII гасыр азагыннан биредә Тимерчелек мәйданы була, аның үзәгендә кечкенә күл, ә тирәсендә тимерчеләр һәм башка хуҗалык-җитештерү корылмалары була. 1842 елгы янгыннан соң барлык биналарның калдыклары сүтелә, күл күмелә, территорияне тигезлиләр һәм ул вакытта идарә иткән Россия императоры Николай I хөрмәтенә Николай исеме бирелә.
Башта мәйдан күп санлы лавкаларда сәүдә һәм гадәти күңел ачу урыннары булган, алар арасында Яков Мамоновның «Спиритизм һәм тылсым театры» дип аталган курчак балаган-театры аеруча аерылып торган.
1890 елда аллеялар, клумбалар һәм эскәмияләр белән төзекләндерелгән мәйданда Казанда узган Бөтенроссия фәнни-сәнәгать күргәзмәсе өчен биналар торгызыла. Күргәзмә биналары һәм корылмалары шәһәрдә танылган архитектор Генрих Руш проектлары буенча булдырылган.
4 ай дәвам иткән күргәзмә тәмамланганнан соң, аның биналары сүтелә һәм 1891 елда мәйдан урынына агачлар һәм башка эре яшел үсентеләр утыртылган бакча барлыкка килә. 1894 елда бакчада Казан су белән тәэмин итү җәмгыяте тарафыннан шәһәргә бүләк ителгән һәм хәзерге вакытта да гамәлдә булган үзенчәлекле фонтан төзелә. Совет чорында Николай бакчасы Ленин дип үзгәртелә.
Мәйданнан Пушкин, Галактионов һәм Нужин урамнары киселешендәге Ленин бакчасы башындагы зур булмаган мәйданчык кала, анда 1978 елда Александр Бутлеровка куелган һәйкәл, «Колизей» ярымтүгәрәк формасындагы сәүдә-күңел ачу үзәге (элек — «Тамерлан») бар, Казан консерваториясе һәм башка биналар чыга.
Мала Села (Лития)
Мала Села  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Литосфера
Литосфе́ра (λίθος — таш һәм σφαίρα — шар, сфера) — Җирнең каты тышчасы. Җир кайрысыннан һәм мантиянең өске өлешеннән тора. Астан астеносфера белән чикләнә.
Обервёльц-Умгебунг
Обервёльц-Умгебунг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нова Весь-Велика (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Нова Весь-Велика  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Утрепон
Утрепон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ленчице (Великопольское воеводалыгы)
Ленчице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтело-Ли Ка (Сондрио)
Казтело-Ли Ка — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бредон (Франция)
Бредон — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Казтело-Ли Ка (Сондрио)
Географиясе
Казтело-Ли Ка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лоренс Ландвебер
Лоренс Хью Ландвебер ул Висконсин-Мэдисон Университетында санак белеме буенча профессор эмеритус. Ул бакалавр дәрәҗәсенә 1963 елда Бруклин Колледжында ирешкән һәм Ph.D. дәрәҗәсенә Пэрдью Университетында 1967 елда ирешкән. Аның докторлык өчен темасы "Бер-бер артлы килү машиналарында дизайн алгоритмы һәм икенче тәртип монадик арифметикада билгелелек" булган. Ул 1979 ел CSNET проекты өчен мәшһүр. Соңыннан ул NSFNET-ка үскән. TCPIP проектын кулланырга фундаменталь чишү аңа карый дип фараз ителә.
Публикацияләре
Брейнерд, Уолтер С. Һәм Лоренс Эйч. Ландвебер белән бергә ул Theory of Computation. New York: Wiley, 1974. (ISBN 978-0-471-09585-9) китабының авторы булып тора.
Иван Прончищев
Иван Прончищев (Иван Афанасьевич Прончищев,, — , ) — Рус патшалыгы дәүләт эшлеклесе, илче, Казан воеводасы (1670-1673).
Гөвелек (Ипекйолу)
Гөвелек (Gövelek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Ипекйолу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(1780) Киппс
(1780) Киппс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1906 елның 12 сентябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A906 RA» саналган.
Евктемон (ай кратеры)
Евктемон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 62,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Евктемон (неизв. — 432, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(18779) Hattyhong
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JN44» саналган.
Лоретто (Миннесота)
Лоретто  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лоретто шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алкагөл
Алкагөл  (Fúchsia, фуксия; Алкагөл яки Тамчыгөл), сырга гөле, сырга геле'' , ) - кырлыганчалар гаиләсеннән күпьеллык үсемлек нәселе.
Гөлне ачу һәм аның этимологиясе
Фуксияне француз галимы, күп төрле фәнни хезмәтләр авторы, язучы, рәссам һәм «король ботанигы» дигән почётлы исемгә лаек булучы Шарль Плюмье ачкан.
1696 елда Вест-Һиндстанга үзенең өченче экспедициясе вакытында Доминикан Республикасының хәзерге башкаласы Санто-Доминго эргәсендә Шарль Плюмье яңа үсемлек күреп кала. Ул аны немец ботанигы һәм медигы, «ботаника аталарының» берсе Леонарт фон Фукс (1501—1566) хөрмәтенә фуксия дип атый. Латин телендә тулы исеме: Fuchsia Triphylla Flore Coccinea дип яңгырый.
Соңрак бу атаманы Карл Линней куллана. Ботаник номенклатураның чыганак пункты дип 1753 ел каралганлыктан, формаль рәвештә бу нәселнең ботаник атамасы авторы дип Линней санала.
Ботаник тасвирламасы
Зур булмаган яшел һәм бер аз кызгылт яфраклар белән капланган сыгылмалы ботаклы агаччык яки куаклык. Яфраклары озынлыгы 4-5 см, очында бер аз очланган һәм кырлары җиңелчә тешле, бер-беренә каршы урнашкан озонча-ланцет формалы. Озак вакыт мул чәчәктә утыра. Фуксиянең чәчәкләре төрлө төстә, гади яки бөдрә (махровые) була. Чәчәк ике өлештән: кырга бөгәрләнгән яфраклы чагу касә кебек һәм торба сыман таҗдан тора. Касәсенең калакларына караганда тажлары кыскарак, серкәләре (тычинка) касәсенә караганда озынрак. Чәчәк атканнан соң җимеше — ашарлык җиләге барлыкка килә.
Чирләре һәм корыткычлары
Тля, ак канатлы бөжәк (белокрылка), пәрәвез талпаны, соры черек һәм тутыктан зыян күрә.
Үрчеме
Яз көне үрентесен озынлыгын өчтән бер өлешеннән кисәләр: киселгән үрентеләрен чыбыкча итеп файдаланалар. Алкагөлне шулай ук орлыклардан да үстереп була, әмма бу очракта төп үсемлекнең барча билдәләрен саклап калу гарантиясе юк.
Сухиничы (Зэльвенский районы)
Сухиничы  (Сухінічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Коламбия (Луизиана)
Коламбия  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Абхаз-адыгэ халыклары
Абхаз-адыгэ халыклары — тугандаш адыгэ һәм абхаз (кайчак аерым халык буларак саналучы абазиннар да шул исәптән) халыклары. Абхаз-адыгэ телләрендә сөйләшәләр. Яшәү җирләре: Төньяк Кавказ һәм Кавказ арты, шулай ук төрле илләрдә диаспоралары бар. Бу төркемгә шулай ук Сочиның борынгы халкы булган (хәзерге вакытта юкка чыккан) убыхлар да керә.
Кумысный
Кумысный (Кумысный) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (6%).
Климины
Климины (Климины) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гронди (Ломжинский повяты)
Гронди  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вишнево (Болгария)
Вишнево  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михаил Просвирнин
Михаил Просвирнин (Михаил Андреевич Просвирнин,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1944).
Лебедино
Лебедино — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 422906.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Переправа (елга)
Переправа — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пескарь (Ваеньга кушылдыгы)
Пескарь — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ваеньга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пазарөрен (Пынарбашы)
Пазарөрен (Pazarören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фонтенермон
Фонтенермон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Мале Доле (Войник)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обервёльц-Штадт
Обервёльц-Штадт — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 550
NGC 550 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Зинон Прохоров
Зинон Прохоров (Зинон Филиппович Прохоров,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Василий Матвеев
Василий Матвеев (, Зур Пызаково, Өрҗем өязе, Вәтке губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, Россия) — мари совет дәүләт эшлеклесе.
Мәскәү механика-машинатөзүчелек институтын (1934), читтән торып СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1957) бетергән. Мәскәүдәге Маленков ис. завутында инженер-технолог (1934-1941), РСФСР җиңел сәнәгать халык комиссарлыгында бүлек мөдире (1941-1944), Эстон ССР һәм химик сәнәгате министры (1944-1945), Мари АССР министрлар шурасы рәисе (1949-1951), РСФСР агач хәзерләү һәм эшкәртү баш идарәсе башлыгы (1951-1953), РСФСР металлны тәгәрәтеп эшкәртү һәм чуен кою завутлары баш идарәсе башлыгы (1953-1957), Мари АССР халык хуҗалыгы шурасы рәисе (1957-1963), РСФСР матди-тихник тәэминат баш идарәсе башлыгы урынбасары (1963-1986).
Нова Весь-Крулевска (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Нова Весь-Крулевска  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтелон (Виченца)
Казтелон — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ленчиця (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йеншвальде
Йеншвальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геванеле
Геванеле — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4019) Клаветтер
(4019) Клаветтер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EK14» саналган.
Корсаковка
Корсаковка (Корсаковка) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
(18780) Kuncham
(18780) Kuncham — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JY44» саналган.
Шиха
Шиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нерль елгасының сул ярына тамагыннан 169 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фавероль-е-Коеми
Фавероль-е-Коеми — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гөвүк (Язиһан)
Гөвүк (Gövük) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Язиһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Норт-Вашери (Луизиана)
Норт-Вашери  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Абхазлар
Абхазлар (аҧсуа) — абхаз-адыгэ халыкларының берсе, Абхазиянең төп халкы. Шулай ук Төркиядә, Россиядә, Гөрҗистанда, Якын Көнчыгыш илләрендә яшиләр.
HD22164
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сухиничы (Мастовский районы)
Сухиничы  (Сухінічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Кәлчербуран
Кәлчербуран — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453474, — 80205831002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 318 кешенең яшәве мәгълүм.
Жансен (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Пьер Жюль Сезар Жансен (1824—1907) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Janssen (crater)
Луверн (Миннесота)
Луверн  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Луверн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брёй-ла-Реорт
Брёй-ла-Реорт — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Малий Врх (Брежице)
Малий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адитья (Токамак)
Адитья Һиндстанда Плазма тикшерү институтында урта зурлыктагы токамак. Аның уртача төп радиусы 0.75 метр һәм кече радиусы 0.25 метр. Максимум кыр көче 1,2 Тесла, ул 20 тороидаль кыр кәтүкләр тарафыннан барлыкка китерелә, алар тороидаль юнәлештә симметрик итеп урнаштырылган. Ул ике энергетик җайланма тарафыннан идарә ителә, конденсаторлар батареясы һәм APPS (ADITYA импульс туклану чыганагы). Конденсатор бушану вакытында типик плазма параметрлары Ip ~30 кА, ату вакыты ~25 мс, үзәк электрон температурасы ~100эВ һәм үзәк плазма тыгызлыгы ~1019м−3һәм APPS эшләвенең типик параметрлары ~100 кА плазма агымы, ~ 100 мс дәвамында, үзәк электрон температурасы ~300 эВ һәм ~3x1019м−3 үзәк плазма тыгызлыгы.
Адитьяда кулланылган төрле диагностикага электрик һәм магнетик тикшеренүләр, микродулкын интерферометриясе, Томсон таралуы һәм корылма алмашуы спектроскопиясе керә.
Александр Прудников
Александр Прудников (Александр Александрович Прудников,, — , ) — Россия футболчысы (һөҗүмче), 17 яшькәчә яшьләр арасында Европа чемпионы (2006), Россия чемпионатының көмеш призчысы (2007).
Влахово
Влахово — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Обер-Графендорф
Обер-Графендорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гронди (Монецкий повяты)
Гронди  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Эшкинин
Александр Эшкинин (, Чодраял, Чар өязе, Казан губернасы, Россия империясе —, Казан, Татарстан АССР, ССРБ) — мари совет дәүләт эшлеклесе.
Петроград хәрби-инженер техникумында (1919), БК(б)Ф ҮК каршындагы өяз фирка эшчеләре курсларында (1924-1925), Бөтенсоюз план академиясендә (1931-1933) укыган. Балтыйк флоты матросы (1916-?), РКЯБ Мари өлкә комитеты сәркәтибе (1921-1922), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты агитация-пропаганда бүлеге мөдире (1922-1923), БК(б)Ф Сернур кантун комитеты сәркәтибе (1923-1924), Таулы мари педагогия техникумы уку бүлеге мөдире (1925-1927), Мари өлкә башкарма комитеты рәисе (1929-1931), БҮБКдә Мари мохтар өлкәсенең даими вәкиле (1931-1932), Мари мохтар өлкәсе дәүләт план комиссиясе рәисе (1933-1937).
Илов (Флеминг)
Илов  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вахит авыл җирлеге (Югары Ослан районы)
Вахит авыл җирлеге (Вахитовское сельское поселение) — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы Югары Ослан районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге булып Мулланур Вахитов исемендәге авыл тора.
Тарихы
1986 елда Татарстан АССР Югары Советы Президиумының 14.02.1986 елгы № 607-Х1 Указы һәм Югары Ослан халык депутатлары Советы Башкарма комитеты карары нигезендә, 30.12.1985 елда Матюшино авыл Советы базасында халык депутатларының Вахит авыл советы оештырыла. 1986 елдан 2002 елга кадәр авыл Советын Халиков Касыйм Хәбибрахман улы җитәкли. 2002 нче елның июленнән бүгенге көнгә кадәр Закиров Рамил Сәлимхан улы Вахит авыл җирлеге башлыгы булып тора.
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.
Авыл җирлеге составы
Авыл җирлеге составына шулай ук 6 бакчачылык: «Прогресс», «Взлет-7», «Орбита», «Алгоритм», «Авиатор», «Зеленый уголок» керә.
Алексей Прыгунов
Алексей Прыгунов (Алексей Владимирович Прыгунов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
Бинар сайлау
Бинар сайлау ике альтернатива арасында сайлау, мәсьәлән, ниндидер гамәл кылу яки юк арасында.
Бинар сайлаулар күп өлкәләрдә нигез булып торалар. Мисалларга болар керә:
Фонтен-ле-Пен
Фонтен-ле-Пен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
NGC 551
NGC 551 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Балдаштык
Балдаштык — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыр елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нова Весь-Нотецка
Нова Весь-Нотецка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтелоналто (Терни)
Казтелоналто — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18781) Indaram
(18781) Indaram — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JH45» саналган.
Ленчно (Великопольское воеводалыгы)
Ленчно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3004) Кнуд
(3004) Кнуд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 27 февралендә Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 DD» саналган.
Колфакс (Луизиана)
Колфакс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөгеч (Һарран)
Гөгеч (Gögeç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Көселер (Байрамич)
Көселер (Köseler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (köy).
Пазарсу (Пынарбашы)
Пазарсу (Pazarsu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тархан (Олы Тархан кушылдыгы)
Тархан — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Тарханка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гевану
Гевану — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гронди-Велики
Гронди-Велики — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жерар (ай кратеры)
Жерар - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 98,78 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Александр Джерард (1792—1839) хөрмәтенә бирелә.
Обердорф-ам-Хохегг
Обердорф-ам-Хохегг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Фавресс
Фавресс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сухмяни
Сухмяни (Сухмяні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Xristian Çirkäwe
Xristian Çirkäwe (yunança Κυριακόν - "Allahındağı") - Xoday häm Qotqaruçı, Çirkäwgä nigez saluçı häm anıñ Başlığı bularaq Ğäysä Mäsixkä inanu belän berläşterelgän xristiannar dini cämğiäte.
Xristian din belemendä Çirkäw - Ğäysä Mäsixneñ mistik täne sanala, şulay uq xristian cämäğätlär berlege dip yörtelä.
İncil kitabında "çirkäw" süze öç töşençä bilgeli:
Berdäm xristian cämäğäte tarqalğannan soñ, tağı yaña töşençälär östälgän: çirkäw - konfessiä bularaq:
Әмирасланлы
Әмирасланлы (Əmiraslanlı ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Нью-Сарпи (Луизиана)
Нью-Сарпи  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нью-Сарпи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибраһим Мөтәфәррика
Ибраһим Мөтәфәррика (إبراهيم متفرقة, İbrahim Müteferrika, 1674, Румыния, Коложвар — 1745, Госманлы империясе, Истанбул) — Госманлы империясенең дәүләт эшлеклесе, дипломат, язучы, тәрҗемәче, картограф, астроном, Төркиядә гарәп шрифты белән китап басучы беренче мөселман басмаханәсен төзүче.
Тәрҗемәи хәле
1674 елда Австро-Венгрия империясе Коложвар (хәзерге Румыниянең Клуж-Напока) шәһәрендә яһүд гаиләсендә туган. Тормыш юлы турында мәгълүматлар аз һәм каршылыклы. Маҗар Сезар де Сосюр-Сезарнакның 1732 елның 21 февралендә Текирдагтан (Төркия) язган хаты буенча, беренче матбагачы ярлы гаиләдә туган, кальвинизм көллиятендә рухани булырга укыган. Трансильвания хакиме Имре Төкәй (1656-1705) гаскәренә языла, 1693 елдагы вакытында төрекләргә әсир төшә, Истанбулга алып китеп, коллыкка сатыла. Ислам динен кабул итәргә, исемен Ибраһимга алыштырырга мәҗбүр була. Төрек телен һәм мәдәниятен өйрәнә. Бөек вәзир Ибраһим-паша белән якыная. 1705-1711 еллар аралыгында «Мөтәфәррика» (متفرقه (гарәпчәдән «Атлы гвардия, патша сакчылары» дип тәрҗемә ителә ) дәрәҗәсе ала. 1710 елда ислам саналучы «Рисалә-и исламия» китабын яза.
1715 елда бөек вәзир Ибраһим-паша И. Мөтәфәрриканы Венага шаһзадә Евгений Савойлы янына хат белән җибәрә. Әлеге хатта Госманлы империясе Венеция белән сугышка керсә, Австрия бер якка да кушылмау сәясәте алып барыр дигән өмет белдерелә. Хат 1715 елның маенда тантаналы рәвештә шаһзадәгә тапшырыла. Дүрт айдан соң җавап хаты белән Истанбулга юл тота.
1716 елның ноябрендә Белградка, Госманлы империясе ярдәме белән Австриядән бәйсезлек алырга өмет итеп җыелган маҗар дворяннары янына тәрҗемәче итеп җибәрелә.
1717 елда Һабсбурглар династиясенә каршы көрәшне җитәкләр өчен Истанбулга килгән Маҗарстан короле кенәз Ференц Ракоци (?-1735) янына тәрҗемәче һәм сәркатип итеп билгеләнә, 1720-1735 елларда аның элемтәчесе булып тора. Кенәзнең тәрҗемәчегә мөнәсәбәте бик яхшы була, ул аны васыятендә телгә ала.
1735-1739 елларда Төркиянең Астрия һәм Россия империясе белән сугышлары чорына хәрби хезмәткә алына, 1738 елның 12 августында Орсов кирмәнен төрекләргә бирү турында австриялеләр белән килешүгә ирешә.
1740 елларда Швеция короле белән элемтәләре була. Бу турыда Австриянең Истанбулдагы илчесе хатында телгә алына.
Беренче матбагачы
Солтан һәм голәмә Коръән язылган «изге» гарәп телендәге шрифт белән китап бастыруны катгый тыялар. 1720 елда Франциягә илчелек белән барган Мәхмәд Чәләби ( en ) һәм, бигрәк тә, аның сәркатибе (улы) Сәед Чәләби Ибраһим Мөтәфәррикага зур ярдәм күрсәтәләр. Сәед Чәләби бөек вәзиргә китап басуның илне алга җибәрүдәге әһәмиятен аңлата, бөек вәзир шәех-үл-исламны ризалата, анысы рөхсәт бирүче фәтва чыгара. 1727 елның 5 июлендә солтан Әхмәт III ( en ) китап басмаханәсе ачарга рөхсәт итүче фәрман чыгара. Фәрман буенча дини китаплардан башка китаплар басу рөхсәт ителә. Басмаханә Ибраһим Мөтәфәрриканың Истанбулның Солтан Сәлим кварталындагы өендә ачыла. 1729 елның 31 гыйнварында гарәп имләсендәге беренче китап - С. Җәүһәринең аңлатмалы сүзлеге (Kitab-ı Lügat-ı Vankulu (Sihah El-Cevheri)) И. Мөтәфәррика тәрҗемәсендә басыла. Тиражы - 500 данә. Бу көн — төрек телендә басмаханә туу көне булып исәпләнә.
1732 елда «Ысул әл-хикәм фи низам әл-өммәм» (Халыклар язмышында акыл нигезләре) рисаләсен яза һәм яңа солтан Мәхмүд I гә тапшыра. Рисаләдә Госманлы империясенең һәм армиясенең артта калү сәбәпләре, Аурупа мәдәнияте һәм фәне белән якынаюның ил өчен әһәмияте турында  сөйләнелә. 1769 елда рисалә француз һәм алман телләренә, 1777 елда рус теленә тәрҗемә ителә. Төп нөсхәсе Парижда милли китапханәдә саклана.
Бастырып чыгарган итаплары
Барлыгы 17 китап (тарихи китаплар, сүзлекләр) бастыра.
Малий Врх (Мирна Печ)
Малий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Кызылъяр
Кече Кызылъяр — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 422933.
Пурхи Ахван
Пурхи Ахван (Порфирий Васильевич Афанасьев,, — , ) — чуаш һәм татар телләрендә иҗат итүче язучы, шагыйрь, Чуашстанның халык язучысы (1998), М. Сеспел исемендәге Чуашстан комсомолы премиясе лауреаты (1982), Чуашстан дәүләт премиясе лауреаты (2001), Ф. Кәрим исемендәге премия лауреаты (1998), Чуашстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1992). «Хатĕр пул» журналының баш мөхәррире (1977-1985), Чуаш дәүләт нәшриятының баш мөхәррире (1985-1986), Чуашстан язучылар берлеге рәисе (1986-1990), Чуаш радиосының баш мөхәррире (1995-1998).
Казтелоне (Фрозиноне)
Казтелоне — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Брёй-Манье
Брёй-Манье — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Казтелоне (Фрозиноне)
Географиясе
Казтелоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Кече Грызиха
Кече Грызиха (Малая Грызиха) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Водни-Пад
Водни-Пад — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луисбург (Миннесота)
Луисбург  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Луисбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Путилин
Николай Путилин (Николай Георгиевич Путилин,, — , ) — СССР һәм РФ опера җырчысы (драма баритоны), ТАССРның һәм РФның атказанган әртисе (1986, 2003).
Гөгыбакан (Кулунҗак)
Гөгыбакан (Göğebakan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18782) Joanrho
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JJ46» саналган.
Уварово
Уварово (Уварово) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (4%).