cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мастер һәм Маргарита
Беренче редакция
«Мастер һәм Маргарита» өстендә эшли башлау вакытын Булгаков төрле кулъязмаларда я 1928, я 1929 ел дип билгели. 1928 елда романны язу фикере туып, ул 1929 елда языла башларга мөмкин. Беренче редакцияләрдә роман «Кара маг», «Инженер тоягы», «Тояклы жонглер», «Гастроль», «Угыл» һәм башка исемнәр белән аталган. Редакция автор тарафыннан 1930 елның 18 мартында, «Кабала святош» пьесасының тыелуы турында хәбәр ирештерелгәч, юкка чыгарыла. Моның турында Булгаков хөкүмәткә хатында яза:  «И лично я, своими руками, бросил в печку черновик романа о дьяволе…»
Икенче редакция
Роман өстендә эш 1931 елда яңадан башлана. Романга каралама язмалары эшләнә, һәм монда инде Маргарита һәм аның әлегә исемсез юлдашы — булачак Мастер күренә башлыйлар, ә Воланд үзенең тынгысыз иярченнәренә ия була. 1936 елга кадәр эшләнгән икенче редакция «Фантастик роман» астисемен ала һәм исеменең «Бөек канцлер», «Иблис», «Менә мин дә», «Кара маг», «Инженер тоягы», «Иблис», «Каурыйлы эшләпә», «Кара дин әһеле», «Ул барлыкка килде», «Килү», «Консультант тоягы» кебек вариантлары кулланыла.
Өченче редакция
1936 елның икенче яртыеллыгында башланган өченче редакция беренче вакытта «Караңгылык кенәзе» исемле була, ләкин1937 елның икенче яртысында «Мастер һәм Маргарита» исеме барлыкка килә. 1938 елның май-июнендә роман беренче тапкыр машинкада басыла (аны Е. С. Булгакованың сеңлесе О. С. Бокшанская баса). Роман ул чакта 327 биткә сузылп. Автор төзәтмәләре язучының үлеменә кадәр дәвам итә, соңгы төзәтмә 1940 нчы елның 13 февралендә Маргаританың фразасында була: «Так это, стало быть, литераторы за гробом идут?»… (Ә бу, шулай булгач, әдипләр табут артыннан баралар?)
Нәшер ителү тарихы
Исән чагында автор романның аерым урыннарын якын дусларына укый. Соңрак филолог Абрам Вулис совет сатириклары турында хезмәт язганда, онытылган сатирикны, «Зояның фатиры» һәм «Җете-кызыл утрау»ның авторын искә төшерә. Вулис язучының хатыны кайда яшәгәнен белеп, аның белән контакт урнаштыра. Башта Вулиска ышанмаса да, Елена Булгакова соңрак аңа кулъязманы укырга бирә. Әсәрләнгән Вулис аның турында күп кешеләргә сөйли, моннан соң әдәби Мәскәүдә бөек роман турында сүзләр йөри башлый. Бу исә романның 1966 елда «Мәскәү» журналында (тираж 150 мең экз.) нәшер ителүенә китерә. (1966, № 11 һәм 1967, № 1) Анда ике кереш сүз — Константин Симонов һәм Вулисныкы була.
Конуксевен (Олту)
Конуксевен (Konukseven) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мастер һәм Маргарита
Нәшер ителү тарихы
Романның бернинди цензура үзгәртүләре кертелмәгән тулы басмасы 1969 елда, Франкфурт-Майнада шәһәрендә нәшер ителә.
Романның тулы тексты Россиядә К.Симонов соравы буенча Е. С. Булгакованың үлеменнән соң 1973 елда басыла. 1987 елда исә Ленин исемендәге Китапханәнең Кулъязмалар бүлегенең Булгаков фондына керү рөхсәт ителә, бу Булгаковның ике томлык җыентыгын эшләүче текстологлар өчен бик уңайлы булып чыга. (Ике томлык 1989 елда басыла). Романның ахыр тексты 1990 елда нәшер ителә.
Әсәрнең тәмамланмавы аркасында нәшер итүче текстологлар иске редакцияләрне кулланып нәшер итәргә мәҗбүрләр.
Татарчага тәрҗемә
Роман татар теленә тәрҗемә ителмәгән һәм киләсе 20-30 елда тәрҗемә ителүе дә икеле. Шунсын әйтергә кирәк, 1989 елда роман рус телендә Казанда, Татарстан китап нәшриятында нәшер ителә.
== Романның адаптациясе ==
Театр куелышлары
right|250px|thumb|Спектакльдән күренеш
Блек-Рок (Арканзас)
Блек-Рок  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моратилья-де-лос-Мелерос
Моратилья-де-лос-Мелерос — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Двинская (Тугылым шәһәр округы)
Двинская (Двинская) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), чуашлар (10%).
(13856) 1999 XZ105
(13856) 1999 XZ105 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 11 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XZ105» саналган.
Моргантон (Джорджия)
Моргантон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моргантон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акчаова (Ментеше)
Акчаова (Akçaova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ойжанув-Товажиство
Ойжанув-Товажиство — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ил Борго (Пезаро һәм Урбино)
Ил Борго — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Борго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Борек (Тшебницкий повяты)
Борек  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Думай
Думай (Dumai) — Индонезиянең Риау правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Думай Суматра утравының төньяк өлешендә урнашкан.
Острув-Крулевский
Острув-Крулевский — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мижлессе (Лунинецкий районы)
Мижлессе  (Міжлессе ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кукры-Игол (Поколька кушылдыгы)
Кукры-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поколька елгасының уң ярыннан 217 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәхмүдов
Мәхмүдов — фамилия.
(6585) О’Киф
(6585) О’Киф — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 16 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SR» саналган.
Исмаилбейчифтлиги (Сивас)
Исмаилбейчифтлиги (İsmailbeyçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Домтай
Домтай — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Жуазейру (Баия)
Жуазейру  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Жуазейру (Баия)
Соломьяк
Соломьяк — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Вок-Ю
Вок-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 8 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Рәҗәп Шәйхетдинов
Шәйхетдинов Рәҗәп Юныс улы (7 апрель 1949 ел) — баянчы, педагог, югары мәктәп эшлеклесе. 1991-1994 һәм 2000-2011 елларда Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтының иҗади эшләр һәм халыкара бәйләнешләр буенча проректор. Сәнгать гыйлеме кандидаты (2012), профессор (1990). РСФСР‑ның (1985) һәм Башкорт АССР‑ының (1976) атказанган артисты. Музыка вузлары студентлары арасында Бөтенроссия халык музыка коралларында уйнаучылар конкурсы (Новосибирск, 1969), «Фогтланд музыка көннәре» («Фогтландские дни музыки») халыкара баянчылар һәм аккордеончылар конкурсы (Клингенталь, ГДР, 1972) лауреаты.
Стингечауа
Стингечауа — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ойжень (Мазовия воеводалыгы)
Ойжень  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Римма Галимова
Биографиясе
Римма Гаяз кызы Галимова 1963 елның 22 июлендә Башкорт АССРның Ишембай районы Янырыҫ исемле татар авылында туган.
1980 елдан бирле Стәрлетамак шәһәрендә яши. Мондагы педагогия институтының филология факультетын тәмамлагач, мәктәптә, педколледжда укыта. Аннары Стәрлетамакта башкорт телендә 1995 елдан чыгучы «Ашказар» газетасында эшли.
Иҗаты
Римма Галимованың шигырьләре мәктәптә укыган чагында ук район, республика матбугатында басыла. «Тәкъдир» дип аталган беренче шигъри җыентыгы студент чагында 1993 елда «Китап» нәшриятында нәшер ителә. Шагыйрәнең тәүге шигъри әсәрләре нечкә моң һәм күңел җылылыгы белән аерылып  тора.
«Тәкъдир" поэмасында автор солдат хатынының тугрылыгы, совет армиясендәге солдат язмышы, ана бәхете темаларын үзенчәлекле итеп яктырта.
2001 елда чыккан «Мин — Юрматы кызы» дип аталган икенче китабында шагыйрә Ватан, күңел, яшәешнең мәңгелек темалары аша тормыштагы чынбарлыкны ачып сала.
2013 елда дөнья күргән «Урланган бәхет» җыентыгындагы шигъри әсәрләрендә ана, Җир йөзендәге матурлыкны, тынычлыкны һәм мөхәббәттә яклаучы буларак чыгыш ясый. Аның әсәрләренә образлылык хас, һәм алар гади тел белән иҗат ителгән.
Армштедт
Армштедт (Armstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайт-Сентер (Вашингтон)
Вайт-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайт-Сентер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лулаг-Игол
Лулаг-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сабун елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Татар энциклопедиясе
Татар энциклопедиясе — Татарстанга багышланган җиде томлы күпьяклы белешмәлек-энциклопедик басма.
Лулаг-Игол
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Татар энциклопедиясе
Тасвирлама
Энциклопедиядә әлифба тәртибе буенча Татарстанның административ корылышы, тарихы, фәне, мәдәнияте, иҗтмагый-сәяси тормышы, сәнгате, мигъмарияте һәм табигый-климатик шартлары турында мәгълүматлар басылган. Шуның өстәвенә, энциклопедиядә Татарстанның үсешенә зур өлеш керткән кешеләрнең кыскача биографияләре дә басылган.
Лулаг-Игол
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татар энциклопедиясе
Тарих
Энциклопедия өстендә эшләре 1989 елда алып барылалар — нәкъ шул елда «Татар совет энциклопедиясен булдыру турында» карары кабул ителгән. 2002 елда русчада чыгарылган Татар энциклопедиясенең беренче томы дөнья күргән. 2008 елның октябрендә татарчада чыгарылган «Татар энциклопедиясе»ның бернче томы дөнья күрде.
Уң Саб-Яха
Уң Саб-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Саб-Яха елгасының уң ярыннан 125 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 62 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борек-Стшелинский
Борек-Стшелинский — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чочиле (коммуна)
Чочиле — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
HD131082
HD131082 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дяконив
Дяконив — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Магарин
Александр Магарин (, —, ) — журналист, теле-алып баручы. 1993-1994 елларда «Сувар» гәҗитендә (Казан): җаваплы сәркәтип, баш мөхәррир урынабсары, Чуашстанның мәдәният министрлыгында мәгълүмати сәясәт һәм ММЧ бүлеге башлыгы (2009-2012), Чуашстан китап пулаты директоры (2012-2013), «Чувашия» ДТРК директоры (2014-2016).
Злата Баня
Злата Баня — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(13857) Stafford
(13857) Stafford — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 4 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XE109» саналган.
Ван (Югары Сона)
Ван (Vanne) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Ил Борго (Арецо)
Ил Борго — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бинҗай
Бинҗай (Binjai) — Индонезиянең Төньяк Суматра правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Бинҗай Суматра утравының төньяк өлешендә урнашкан.
Букино (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(6586) Сеидлер
Тарихы
1984 елның 28 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UK1» саналган.
Акчаова (Чине)
Акчаова (Akçaova) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жуазейру-ду-Норти
Жуазейру-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Жуазейру-ду-Норти
Арнис (шәһәр)
Арнис (Arnis) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Моренилья
Моренилья — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Арнис (шәһәр)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моренилья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Газифә Хәсәншина
Газифә Хәсәншина (Газифә (Газыйдә ) Хәсән кызы Хәсәншина,, — , ) — Татарстан АССРның Азнакай районы үзәк район хастаханәсе табибы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1969).
Биографиясе
1936 елда Казан медицина институтын тәмамлый. Татнаркоминистрлык боерыгы белән Азнакай районына табиб-педиатр сыйфатында җибәрелә. Сәпәй участок хастаханәсендә эшли башлый. Соңрак Еврей автономияле өлкәсенә китә, анда хастаханәдә эшли. Бөек Ватан сугышы башлану белән фронтка алына.
1947 елда туган ягына кайта һәм Сәпәй хастаханәсендә эшләвен дәвам итә. 1954 елда Азнакай район хастаханәсенә бала тудыру бүлеге мөдире итеп күчерелә. Күп еллар районда бердәнбер акушер-гинеколог була. Югары квалификацияле табиб булып эшли, гинекология һәм акушерлык операцияләренең киң диапазонына ия була. Аның инициативасы буенча районның акушерлык-гинекология учреждениеләре практикасына диагностиканың һәм дәвалауның заманча алымнары кертелә. Районның акушерлык-гинекология хезмәте белән җитәкчелек итүне оста башкара, шул рәвешле халыкка медицина хезмәте күрсәтүнең сыйфатын һәм культурасын яхшыртуга ирешә.
Аның эшчәнлеге бүләкләү кәгазе белән билгеләп үтелде, анда болай диелгән: «32 еллык табиблык эшчәнлегенең 25 елы Азнакай районы халкына акушерлык-гинекология ярдәменең сыйфатын һәм культурасын яхшыртуга бирелгән. Йөклелекне исәпкә алу 1959 елда 35% тан 1968 елда 77% ка кадәр арткан. Соңгы 10 елда районда аналар үлеме очраклары юк. Яңа туган балаларның үлүе авыл буенча 1000 туганга 9,4-тән һәм шәһәр буенча 14,0-дән авыл буенча 4,1-гә кадәр һәм 1967 елда шәһәр буенча 10,0-кә кадәр кимегән».
СССР Югары Советы Президиумының 1969 елның 4 февралендәге карары белән совет кешесенең сәламәтлеген саклау өлкәсендәге зур казанышлары өчен Хәсәншина Газифә Хәсән кызына Ленин ордены һәм «Серп и Молот» алтын медале белән Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә.
1972 елда пенсиягә чыкканчы хастаханәдә эшли. Берничә тапкыр халык депутатларының авыл һәм район советлары депутаты итеп сайлана. Азнакай шәһәрендә яшгән. 1986 елда вафат була.
Хәтер
Аның хөрмәтенә Азнакай шәһәре район хастаханәсе бинасында мемориаль такта куелды.
Блек-Спрингс (Арканзас)
Блек-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Микалаева (Камянецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Морроу (Джорджия)
Морроу  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Морроу шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исмаилие (Решадие)
Исмаилие (İsmailiye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (köy).
Острув-Шляхецкий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боречек (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бикколов
Бикколов — фамилия. Әдәбиятта Биккулов язылышы да очрый.
Биккулов
Пинжедыр
Пинжедыр (Пӹнжӹдӹр, Пинжедыр) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
Ойцево
Ойцево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Молокова (Алапай шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Жуазейру-ду-Пиауи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Стинка (Джордже-Енеску, Ботошань)
Стинка — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Евополе
Евополе — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сорбетс (Жер)
Сорбетс — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(13858) Ericchristensen
(13858) Ericchristensen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 5 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XT110» саналган.
Пэ-Юмб-Яха
Пэ-Юмб-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Преображения култыгы (Об култыгы) урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чугуд (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мочалес
Мочалес — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үгезбозау йолдызлыгы
Сәвер йолдызлыгы (الثور әҫ-ҫәвр — «үгез» ; шулай ук Үгезбозау йолдызлыгы; Taurus) — Орионнан төньяк-көнбатышта, Җәүза һәм Хәмәл йолдызлыклары арасында урнашкан зодиак йолдызлыгы.
Өлкәр һәм Гиадалар
Сәвердә ике йолдызлар сибелгән тупланышы — Өлкәр һәм Гиадалар урнашалар.
Гиадалар (C41) тупланышы 150 яктылык елы ераклыкта урнаша. Аның эченә 132 9 нче дәрәҗә зурлыктагы йолдыз һәм 259 моннан тоныграк йолдыз керә. Тупланышның иң якты йолдызлары Сәвернең иң якты йолдызы — Әлдәбәран белән «V» хәрефкә охшашлы фигураны тәшкил итәләр. Әлдабаран үзе тупланышка керми.
Йолдызлар
Сәвер α — Әлдәбәран (الدبران әд-дәбәран — «иярүче», «Гиадалар артыннан иярүче» күздә тотыла, шулай ук йолдызны Үгезнең Күзе (Oculus Taurī) дип атаганнар; Альдебаран), +0,87m йолдызча зурлыктагы кызгылт-сары йолдыз. Яктылык буенча күк йөзендә 14 нче урында тора. Үзенең иптәше — кызыл кәрлә йолдыз белән 68 яктылык елы ераклыкта урнаша.
Сәвер η — Алкиона (Альциона), Гиадаларның +2,85m йолдызча зурлыктагы иң якты катлаулы йолдыз. Йолдыз системасына дүрт +2,87/+6,3/+8,3/+8,7 зурлыктагы әгъзасы керә. Аларны кечкенә генә телескоп аша күренеп була.
Сәвер ζ — «Көньяк мөгезнең очындагы йолдыз», +2,97m йолдызча зурлыктагы куш йолдыз. Җирдән 417 яктылык елы ераклыкта урнаша.
Тарих һәм исемнәр
left|250px|thumb|Сәвер йолдызлыгының нөҗүм харитасы. 1825 ел Борынгы греклар карашлары буенча Сәвер йолдызлыгы — бу Аурупаны урлап Крит утравына алып китү өчен ак үгезгә әверелгән Зевс. Әл-Бируни үзенең 1030 елда тәмамланган «Мәсгуд канунында» птолемейныкы Ταύροσ сүзене гарәп теленә «сәвер» сүзе белән тәрҗемә иткән. Татар халкы, бөтен гарәп-мөселман мәдәнияте бер өлеше буларак, йолдызлыкларның гарәп исемнәре кулланды. Советлар чорыннан башлап төрки-татар Үгезбозау йолдызлыгы исеме да куллана.
Арпсдорф
Арпсдорф (Arpsdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Акчаова (Маньяс)
Акчаова (Akçaova) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кукушкина (елга)
Кукушкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Ширта елгасының уң ярыннан 270 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вантедж (Вашингтон)
Географиясе
Вантедж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6587) Brassens
Тарихы
1984 елның 27 ноябрендә галимнәр тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 WA4» саналган.
Лух-Еган
Лух-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сабун елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вольдор-Шор
Вольдор-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Визинга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Сороң
Сороң (Sorong) — Индонезиянең Папуа-Барат правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Сороң Папуа утравының көнбатыш өлешендә урнашкан.
Ил Борго (Модена)
Ил Борго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Борковице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Борковице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ил Борго (Модена)
Географиясе
Ил Борго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Микалаевичы (Пружанский районы)
Микалаевичы  (Мікалаевічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ванделан
Ванделан (Vandelans) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,08 км².
Аю почмагы (төркем)
Аю почмагы — Казаннан Россия музыкаль фолк-рок төркеме.
Тарихы
Төркем 1994 елда Михаил Вырин тарафыннан мәктәп командасы буларак оештырыла, «берничә ел үзе өчен генә уйный». Төркем репетицияләгән мәдәният сарае Казан читендә урнашкан һәм музыкантларның дуслары аны «аю почмагы»дип атаган. Мәдәният йортындагы концерт алдыннан командага исем кирәк булгач, "башта көлештеләр, ә аннары исеме теркәлде". Ул вакытта төркем электро-рок жанрында уйнады, әмма төркем лидеры сүзләренә караганда, 80 нче еллар азагыннан бирле ул халык музыкасы белән кызыксына ."... Кибетләрдә мин ниндидер әбиләрнең язмалары язылган винил дискларны, рус Төньяк Себердәге искиткеч фольклорны, рухи җырларны, Рахманиновны, Рус-Болгар рухи музыкасын сайладым.… Ягъни мин эстрададан бирелмәгән чын, төгәл, эшкәртелмәгән һәм тапшырылмаган язмаларны җыйдым."Мәктәпне тәмамлап, Вырин Казан медицина институтында укуын дәвам итә, аннары берничә ел санитар табиб булып эшли, шул ук вакытта җырлар язуны һәм вакыт — вакыт төркемне яңадан торгызуны дәвам итә. Ахыр чиктә, Михаил үзен музыкага багышларга була һәм медицина калдыра. Күпмедер вакыт ул гитарада төрле клуб проектларында уйный һәм 2001 елда Казан консерваториясенең соңгы курсында укыган аккордеонист Андрей Сидоров белән таныша Тиздән алар төркемнең даими составын җыялар, ул флейтчы Анна Кожевникованы, басист Линар Ризатдиновны һәм элек Вырин белән «Идел-Идел» проектында эшләгән барабанчы Роман Вәлиуллинны үз эченә ала» .2003 елда бу состав белән «Елга җырлары» төркеменең беренче альбомы языла.
2004 елда Грушинский фестивалендә музыкантлар Казан музыканты һәм рәссам Александр Батраков белән таныша,ул киләсе елда коллективка (башка проектларда катнашып) җырлары, тамак җырлары, үзе  суүткәргеч пластик торбадан ясаган күп санлы флейтларның танылган тавышы белән кушыла. Батраков белән бергә төркем «Доза тепла» (2005) һәм «Среди степи» (2008) альбомнарын яздыра. Соңгы альбомны "Калинов мост" лидеры Дмитрий Ревякин продюсерлаган, хәер, ул үзе үзен төркемнең ярдәмчесе һәм остазы дип саный. Альбомның үзе турында Ревякин болай дип белдерә:"Кызыклы музыкаль фикерләү. Барысы да табигый яңгырый. Мондый юнәлештә алга таба эшләргә кирәк. Музыкаль чишелешләрнең гадилеген табу!"2009 елда Казанның «Маяковский» клубында. Сары кофта» төркеме үзенең 15 еллыгын билгеләп үтә. Концертта Владимир Кожекин, Андрей Козловский, "Идел-Идел", шулай ук Александр Батраков катнашв, ул моңа кадәр төркемен ташлап китә, әмма "А. почмагы" белән студия музыканты һәм тавыш режиссёры сыйфатында хезмәттәшлек итүен дәвам итә. Чыгыш алдыннан алынган интервьюда, төркем нәрсә турында җырлый, дигән сорауга, Вырин болай җавап бирә:"«Аю почмагы» без кайчак игътибар итмәгән мөһим һәм алардан башка безнең тормыш  мөмкин булмаган әйберләр турында җырлый. Яңгыр бар, урман, елга, диңгез, ташлар, яшен бар, ә калганын без үзебез уйлап табабыз, һәм безне чолгап алган авырлыклар, проблемалар, чүп-чарлар, гайбәт һәм башкалар — моны без үзебез төзибез. Бу турыда җырлыйбыз дип уйлыйм"2011 елда төркем «Меченый Весной» альбомын чыгара. Вырин сүзләренә караганда, альбомда рус скоромохлыгы һәм рус рогы традицияләре рухында иҗат ителгән текстларга басым ясала, Ә музыка "Аквариум" һәм "Калинов мост" кебек коллективлар иҗатына җибәрә.
Төркем ил буенча күп гастрольләрдә булды, шул исәптән «Калинов мост» белән уртак концертлар бирә, шулай ук к «Нашествие» (2009, кече сәхнә) , «Дикая Мята» (2008), «Folk day» (2009), «Сотворение мира» (2009) , «Урожай», В.Грушинның автор җыры фестивале. (2004), «Метафест», «Баранка», «Мамакабо», «Baikal-live» кебек музыкаль фестивалләрдә катнаша
2021 елда төркем Planeta.ru дагы краудфандинг проекты төркеме тарихында беренче булып җыелган тыңлаучылар акчасына "На Грозовище" альбомын чыгара.
Жуаима
Жуаима — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Оструша
Оструша — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Злате
Злате — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Нагунта (Джорджия)
Нагунта  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нагунта шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стинка (Комарна, Ясси)
Стинка — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конуксевер (Муратпаша)
Конуксевер (Konuksever) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ойцовизна
Ойцовизна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исмаилкөй (Чаталзейтин)
Исмаилкөй (İsmailköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Чаталзейтин илчесенә караган бер авыл (köy).
Блу-Ай
Блу-Ай — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD131083
HD131083 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Исландия
Исла́ндия, рәсми исем Исла́ндия Җөмһүрияте (исл. Lýðveldið Ísland) – Атлантик океанның төньяк өлешендә урнашкан утрау-дәүләт. Дәүләт территориясе Исландия утравыннан һәм тагын берничә кечкенә утраудан тора. Илнең исеме Бозлы дәүләт дип тәрҗемә ителә. Исландия Норвегия, ә аннары Дания колониясе саналган, бары тик 1944 елда аерым дәүләткә әйләнгән.
Тарих
Илгә 900 нче елларда Норвегия ягыннан килгән викинглар нигез сала.
Исландия соңгы берничә дистә ел эчендә тормыш дәрәҗәсе гаять югары булган, эшсезлек проблемасының нәрсә икәнен белмәгән дәүләткә әверелде. Халыкны эш һәм акча белән өч әлүмин заводы тәэмин итә. Исландия Төньяк Атлантик һәм Арктик Океан арасында урнашкан төньяк дәүләт. Аның халык саны 332 529 кеше һәм мәйданы 103 000 кв. км (40 000 кв. миля) бу аны Европада халык иң тыгыз түгел урнашкан ил итә. Башкаласы һәм иң зур шәһәре Рейкьявик. Рейкьявик һәм аның күрше өлкәләре халыкның өчтән икесе өчен өй булып тора. Исландия вулканик һәм геологик яктан актив. Аның эче ком һәм лава кырлары, таулар һәм бозлыклар белән сыйфатлана, шул ук вакытта күп елгалар үзәннәр аша диңгезгә коя. Исландия Гольфстрим агымы тарафыннан җылына һәм аның климаты уртача, гәрчә киңлеге югары һәм Арктик Боҗрасыннан әз генә чыгып торса да. Аның югары киңлеге һәм диңгез тәэсире җәйләрне салкынча итә, шул ук вакытта архипелагның күпчелегендә тундра климаты хөкем сөрә.
Landnámabók мәгълүматына караганда Исландиядә кешеләр безнең эраның 874-енче елында яши башлаган, ул вакытта җитәкче Ингольфр Арнарсон утрауда беренче даими яшәүче булган. Моннан соңгы гасырларда күбесенчә норвегиялеләр һәм азрак дәрәҗәдә скандинавиялеләр Исландиягә күченгәннәр, үзләре белән Гэллик чыгышлы колларны алып килеп. 1262-енче елдан 1814 елга кадәр Исландия Норвегия һәм аннан соң Дания тарафыннан хөкемдарлык ителгән. 20-нче гасырга кадәр, ил күбесенчә балыкчылык һәм авыл хуҗалыгына таянган. Исландия 1918 елда бәйсез булган һәм 1944 елда җөмһүрият булган. Балыкчылыкның индустриализациясе һәм Икенче Бөтендөнья Сугышыннан соң Маршалл планы муллылык китергән һәм Исландия дөньяның иң бай һәм үскән илләренә әверелгән. 1994 елда ул Европа Икътисади Өлкәсенең өлеше булып киткән, икътисади һәм финанс хезмәтләрен диверсификацияләп.
Исландияның икътисады базар икътисады, чагыштырмача түбән салымнар белән. Ул Төньяк социаль системасын тәэмин итә, бу гражданнар өчен гомуми сәламәтлек саклауны һәм өченчел белем бирүне тәэмин итә. Исландияның икътисади, сәяси һәм иҗтимагый тотрыклылыг һәм тигезлеге рейтинглары югары. 2013 елда ул Берләшкән Милләтләр Оешмасы Кеше Үсеше Индексы буенчы үсеш буенча 13-енче ил булган. Исландия тулысынча диярлек яңартыла торган энергиягә таяна. Килгән дөньякүләм кризисы булып, дәүләтнең банк системасы бөтенләе белән 2008 октябренда уңышсызлык кичергән, бу авыр депрессиягә, әһәмияткә ия сәяси тәртипсезлеккә, Исландияне саклап калу бәхәсенә һәм капитал күчүен контролена китергән. Күп банкирлар төрмәгә утырган һәм икътисад әһәмияткә ия дәрәҗәдә торгызылган, күбесенчә туризмда үсешкә бәйле рәвештә.
Исландияның мәдәнияте дәүләтнең Скандинавия мирасына нигезләнгән. Күпчелек исландиялеләр Германик һәм Гэлик (Кельт) чыгышлы. Исландия теле, төньяк германик тел булып, борынгы Норвегия теленнән килеп чыккан һәм Фарер теленә һәм Көнбатыш Норвегия диалектлары белән тугандаш. Илнең мәдәни мирасына йола Исландия кухнясы, Исландия әдәбияты һәм урта гасыр сагалары керә. Исландия теләсә нинди НАТО әгъзасыннан кечерәк халык санына ия һәм бердәнбер даими армиясе булмаган ил, аның җиңелчә коралланган яр буе саклавы иминлекне саклау өчен җаваплы.
Табигый-географик белешмә
Исландия – шактый салкын ил. Биредә җәй айларында да температура плүс 12 градустан югары күтәрелми.
Исландия – бозлыкларга бай ил (илнең 12 процент территориясен бозлыклар били, ә Ватна дигән иң зур бозлыкның мәйданы 8400 квадрат километр тәшкил итә, бозның калынлыгы 1 километр). Шул бозлыклар астында вулканнар ята.
Вулканнар атуы кеше яшәгән районнарны даими рәвештә лава һәм көл астында калдыра. Шуның иң аянычлысы – 1783 елдагы Лаки вулканының атылуы. Сигез ай дәвамында аккан лава нәтиҗәсендә һава агулы газлар белән нык зарарлана, нәтиҗәдә халыкның – 22, мал-туарның 70 проценты һәлак була. Ә 1875 елда Аскья вулканы атылгач, Исландиянең 10 мең квадрат километр территориясе көл белән каплана һәм күпчелек исландлар илдән күчеп китә. Вулканнар 20 нче гасырда да тынычланмый. 1973 елда Вестман атылып, илгә лава астында калу куркынычы яный. Ләкин бу вакытка халык аңа каршы тору ысулын уйлап тапкан була – көчле насослар белән диңгездән су суыртып, аны лава өстенә сиптерәләр һәм ул суынып катып кала.
Дин
Дәүләт тарафыннан Лютеран чиркәвенә милли чиркәү хокукы бирелгән: бөтен Исландия Рейкьявикта резиденциясе булган епископ җитәкчелегендә милли чиркәүнең бердәм епархиясен тәшкил итә; 281 мәхәлләсе бар. 2002 елга ил халкының якынча 87 %ы милли чиркәүдә әгъза булып тора, 4 % чамасы кеше ирекле лютеран чиркәүләренең берсенә карый. Тагын 4 % халык (11 471 кеше) дәүләт тарафыннан теркәлгән һәм танылган 20 төрле конфессиягә карый. Бу төркемнәрнең иң зурысы — Рим католик чиркәве (4 803 әгъза) һәм Илленчеләр чиркәве (1 630 әгъза), Җиденче көн адвентистлары (725 әгъза) һәм Иегова шаһитлары (638 әгъза). Исландиянең буддизм ассоциациясендә 445 әгъза, Бәһаи җәмгыятендә 387 әгъза, мөселман җәмгыятендә ~1 мең әгъза бар. Яһүд динен тотучылар да бар. Шулай ук Һинд дине тарафдарлары бар (Шри Чинмой Үзәге, Ананда Марга һәм башка медитация һәм фәлсәфә оешмалары). .
Евунин
Евунин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13859) Fredtreasure
(13859) Fredtreasure — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пява-Яха
Пява-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сабри-То күле урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тегал
Тегал (Tegal) — Индонезиянең Үзәк Җава правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Тегал Җава утравының үзәк өлешендә урнашкан.
Әхмәтгәрәй Әбдриев
Әхмәтгәрәй Әбдриев (Әхмәтгәрәй Шакирҗан улы Әбдриев,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Биографиясе
1923 елның 4 октябрендә Татарстан Республикасының Чүпрәле районы Иске Шәйморза авылында крестьян гаиләсендә туа. Татар (мишәр).
Хезмәт эшчәнлеген Бөек Ватан сугышы елларында, урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Сталин исемендәге колхозда хисапчы булып эшли. (Буденновск районы).
Бөек Ватан сугышы ветераны. 1942-1943 елларда 72 укчы полкында минометчик булып хезмәт иткән. Яралана, госпитальдән соң туган ягына кайта. 1943 елдан башлап үз авылында колхозчы булып эшли, партоешма секретаре итеп сайлана. Аннары партия һәм совет эшендә була: Буденново районы Башкарма комитетының дәүләт тәэминаты бүлеге өлкән инспекторы, 1950-1955 елларда-партиянең Буденово райкомы секретаре ярдәмчесе.
1956 елда Чүпрәле районында колхоз рәисе итеп сайлана. Аның җитәкчелегендә колхоз матди-техник базаны ныгыта, авыл хуҗалыгы культураларының уңдырышлылыгын һәм терлекчелекнең продуктивлылыгын арттыра, җитештерүнең югары нәтиҗәлелегенә ирешә, социаль өлкә үсешенә, кадрлар әзерләүгә, тәрбияләүгә зур игътибар бирә.
СССР Югары Советы Президиумының 1971 елның 8 апрелендәге Указы белән авыл хуҗалыгы җитештерүен үстерүдә һәм дәүләткә игенчелек һәм терлекчелек продуктларын сату буенча биш еллык планны үтәүдә ирешкән уңышлары өчен Әхмәтгәрәй Шакирҗан улына Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә, ул Ленин ордены һәм «Серп и Молот» алтын медале белән бүләкләнә.
Хуҗалык белән 30 елдан артык җитәкчелек итә, 1988 елда пенсиягә чыккан.
Татарстан АССР Югары Советы депутаты (1959-1963 еллар), XXII партия съезды делегаты, 3 нче һәм 4 нче Бөтенсоюз колхозчылар съездлары делегаты итеп сайланган. 1969-1986 елларда ил колхозлары Советының даими әгъзасы була.
Иске Шәйморза авылында яшәгән. 2004 елның 4 декабрендә вафат була.
Моэрнандо
Моэрнандо — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Донсьер
Донсьер — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Вотчинский Кунер
Вотчинский Кунер (Вотчинский Кунер) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Борова (Түбән Силезия воеводалыгы)
Борова  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Акчаова (Антакья)
Акчаова (Akçaova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Борова (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашеберг (Гольштейн)
Ашеберг (Ascheberg) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жуакин-Гомис
Жуакин-Гомис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сьёрак-э-Флурес
Сьёрак-э-Флурес — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Амстердам
Амстерда́м (нидерл. Amsterdam) — Нидерландларның башкаласы. Төньяк Голландия провинциясендә урнашкан. Амстердам канал ярдәмендә Төньяк диңгез белән тоташа.
Чудановица (коммуна)
Чудановица — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Амстердам
2009 елның 31 маена Амстердам халкы саны 761 395 кешене тәшкил итте. Амстердам биеклеге буенча Европада алтынчы булган Рандстад агломерациясе өлеше булып тора.
Чудановица (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Амстердам
Шәһәр исеме ике сүздән барлыкка килде: Амстел һәм дам. Амстел шәһәр урнашкан елга исеме булса, дам сүзе тәрҗемәдә «дамба» дигәнне аңлата.
Амстердамда Гринписның төп офисы урнашкан.
Рейксмюзеум, Винсент Ван Гог музее, шәһәр музее, Амстельдә Эрмитаж, Кызыл фонарьлар кварталы (Де Валлен) — ел саен шәһәргә 4,2 миллион турист җәлеп ителә.
Ногман Мусин
Ногман Мусин, Ногман Сөләйман улы Мусин (Ногман Сөләймән улы Мусин, 1931 елның 17 июле, СССР, РСФСР, БАССР, Макар районы, Колгына ― 2021 елның 31 октябре, РФ, БР, Уфа) – язучы, журналист. БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1981), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1991), Башкортстанның халык язучысы (2001). СССР язучылар берлеге әгъзасы (1963).
Тәрҗемәи хәле
Туган авылында җидееллык мәктәпне, Макар урта мәктәбен (1947), Стәрлетамак укытучылар институтын, Уфада дәүләт университетының кичке бүлеген тәмамлый.
Унынычы классны тәмамлагач, үзе укыган мәктәптә 2 ел укыта. Стәрлетамакта институт тәмамлагач, Макар районы мәгариф бүлегендә эшли.
1951-1953 елларда Совет Армиясендә хәрби хезмәттә.
Армиядән кайткач, «Совет Башкортстаны» газетасында әдәби хезмәткәр була. 4 ел Колгына мәктәбендә укыта.
1958 елда Уфага килә. Башта «Агыйдел» журналында бүлек мөдире-җаваплы сәркатип, 1962 елдан «Совет Башкортстаны» газетасында әдәби хезмәткәр вазыйфасында була. Университетны тәмамлагач, телевидениедә, Уфа китап нәшриятында мөхәррир булып хезмәт итә.
Иҗаты
Беренче иҗади адымнарны Стәрлетамакта укыган чагында  ясый. “Моңа, әлбәттә, шагыйрь Хәким Гыйләҗевның институтка әдәбият укытырга килүе, уку йортында «Ашкадар» исемле кулъязма журнал чыгуы сәбәпче булды”,- дип саный Н. Мусин үзе.
Армиядә чагында язган беренче шигырьләре республика газеталарында һәм  «Әдәби Башкортстан» журналында басыла. Шул елларда проза жанрында да үзен сынап карый. Солдат тормышына багышланган «Минем дус» дигән хикәясе «Әдәби Башкортстан» журналында (1954, № 2) басылып чыга.