cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD294
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гарадзечна (Навагрудский районы)
Гарадзечна  (Гарадзечна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Уҫылы (елга)
Уҫылы  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Панковский Пасал кылымыгының уң ярына тамагыннан 36 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Услы (река)
Дреготешть (Долж)
Дреготешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плезант-Гоуп (Миссури)
Плезант-Гоуп  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плезант-Гоуп шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спинаццола
Спинаццола — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кыранлыкоз (Җиде)
Кыранлыкоз (Kıranlıkoz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (köy).
Әсрик (Кәлбәҗәр)
Әсрик  (Əsrik ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Глобел
Глобел — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энид (кратер)
Энид — Венера планетасының -16.4°N, -352.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Энид кратеры кельт хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Била-Парцеля (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Годлево (Болгария)
Годлево  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соман (Югары Прованс Альплары)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,21 км².
Дарыдере (Сарыз)
Дарыдере (Darıdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(20650) 1999 TG173
(20650) 1999 TG173 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сейран (Акшеһир)
Сейран (Seyran) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ремеши
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Л'Онор-де-Кос
Л'Онор-де-Кос — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ремеши
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Нойклостер
Нойклостер — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Собесенки (Великопольское воеводалыгы)
Собесенки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ламорвиль
Ламорвиль — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Собесенки (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пекути-Урбани
Пекути-Урбани — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(660) Кресцентия
(660) Кресцентия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1908 елның 8 гыйнварында Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1908 CC» саналган.
Подбжезе-Дольне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бойл (Миссисипи)
Бойл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Детройт-Бич (Мичиган)
Детройт-Бич  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Детройт-Бич халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таурова
Таурова (Таурова) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: мансилар (5%), руслар (11%), хантлар (78%), украиннар (2%), комилар (2%), ненецлар (2%).
Глобока
Глобока — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1732
NGC 1732 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Камерата (Перуҗа)
Камерата — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дрегояса
Дрегояса — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спонгано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кече Басег
Кече Басег — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Усьва елгасының сул ярыннан 162 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Выры
Выры (Выры) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (60,4%), чуашлар (36,6%), татарлар (3%).
Гарадзишча (Воранавский районы)
Гарадзишча  (Гарадзішча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Била-Парцеля-Друга
Била-Парцеля-Друга — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(20651) 1999 TE219
(20651) 1999 TE219 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 1 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TE219» саналган.
Кече Меженка
Кече Меженка — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Ростов өлкәсе, Белгород өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кара Калитва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD294046
HD294046 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ной-Козенов
Ной-Козенов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мар-ан-От
Сен-Мар-ан-От (Saint-Mards-en-Othe) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Экс-ан-От кантонына карый.
Поло (Миссури)
Поло  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Поло шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голем-Цалим
Голем-Цалим — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлмәт районы флагы
Россия Федерациясе Татарстан Республикасының Әлмәт муниципаль округы флагы — муниципаль оешманың рәсми символы, муниципаль берәмлекнең рәсми символы булган танып-белү-хокукый билгесе.Флаг 2006 елның 26 декабрендә расланган һәм теркәү номеры 3451 булган Россия Федерациясе Дәүләт геральдика регистрына һәм 71 нче номерлы Татарстан Республикасы Дәүләт геральдика реестрына кертелгән.
Тасвирлау
«Киңлеге озынлыгына 2:3 нисбәттәге, аскы чиге тукыма киңлегенең ¼ өлеше киңлегендәге кызыл буйга тоташкан, уртасында герб фигуралары: тукыма киңлегенең 4/5 өлеше киңлегендәге биеклектә үтәли күренмәле сары лалә чәчәге, аның эчендә кызыл буй кырыена терәп куелган сары сөялмә баскыч һәм кара фонтан урнаштырылган туры почмаклы яшел тукыма».
Символикани нигезләү
Флаг Әлмәт районы гербы нигезендә эшләнде.
Әлмәт тарихы XVIII гасыр ның беренче чирегендә башлана, ул вакытта Әлмәт авылы барлыкка килгән, аннары ул эшчеләр авылына әйләнгән һәм 1953 елда шәһәр статусын ала. Әлмәт шәһәр буларак формалашуы нефть чыганакларын үстерү белән бәйле.
Бүген Әлмәт районы - Татарстандагы иң зур нефть чыгару үзәге. Рәсәйнең әйдәп баручы нефть компанияләренең берсе, Әлмәттә урнашкан ОАО ТАТНЕФТ, төбәкнең генә түгел, гомумән, республиканың икътисады һәм социаль тормышы үсешенә зур өлеш кертүче предприятие.
Районның бу үзенчәлеге сары (алтын) баскыч һәм кара чишмә образы белән билгеләнгән. Сары (алтын) баскыч - нефть вышкасының аллегорик сурәтләнеше. Сары (алтын) һәм кара комбинациясе янәшәлеге нефтьнең символик рәвештә «кара алтын» дип аталуын аңлата.
Сары төс (алтын) — уңыш, байлык, акыл һәм хөрмәт символы.
Кара төс — төпле акыл, зирәклек, тыйнаклык, намус символы.
Сары (алтын) лалә Әлмәт районының чәчәк атуы һәм даны билгесе. Моннан тыш, төрки халыклар сәнгатендәге төп үсемлек орнаменты буларак, чәчәк аллегорик рәвештә әлеге төбәкнең тарихына ишарә итә.
Флагның төсләр гаммасы табигать һәм сәнәгать производствосын күрсәтә. Яшел буй районның географик үзенчәлекләренә, бу урыннарның табигый матурлыгына басым ясый. Яшел төс — табигать, сәламәтлек, яшьлек, тормыш символы.
Кызыл буй Әлмәт районының үсеш алган сәнәгать производствосын күрсәтә — район республиканың көньяк-көнчыгыш төбәгенең көчле сәнәгать үзәге. Кызыл төс — батырлык, көч, тырышлык, матурлык һәм бәйрәм символы.
Моны да карагыз
Әлмәт районы гербы
Оксана (кратер)
Оксана — Венера планетасының -11.9°N, -352°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Оксана кратеры украин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Баррем
Баррем (Barrême) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Баррем кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 37,05 км².
Собесенки-Други
Собесенки-Други — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Регенсбург Гамәли Фәннәр Университеты
49.00361°N, 12.095°W Регенсбург Гамәли Фәннәр Университеты (Ostbayerische Technische Hochschule Regensburg, Eastern Bavarian Technical University of Regensburg) - Регенсбургтагы университет. Аңа 1971 елда технологияләр, бизнес һәм социаль эш көллияте буларак нигез салына. Бүген университет - Бавариянең гамәли фәннәр буенча иң эре югар уку йортларының берсе. Аның сигез факультетында 24 бакалавриат программасы, 13 магистратура программасы, шулай ук 5 аспирантлар өчен программа буенча укытыла. Басым техник (шул исәптән информатика) һәм хокук, икътисад һәм социаль фәннәргә ясала.
Регенсбург Гамәли Фәннәр Университеты тарихы XIX гасыр уртасында башланган. 1846 елда рәсем укытучысы Иоһанн Дорнер шәхси мәктәп төзелешенә нигез салган.
Малоз
Малоз — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Глобоко-об-Дравини
Глобоко-об-Дравини — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дарыери (Даламан)
Дарыери (Darıyeri) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(1140) Крымия
(1140) Крымия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1929 елның 30 декабрендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 YC» саналган.
Пекутово
Пекутово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ламуи
Ламуи — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Пекутово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кырантепе (Рефахие)
Кырантепе (Kırantepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Подгужице (Любуш воеводалыгы)
Подгужице  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(20652) 1999 TY229
(20652) 1999 TY229 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 2 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TY229» саналган.
Ной-Позерин
Ной-Позерин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соседки
Соседки (Соседки) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Фәталлар
Фәталлар (Fətallar ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Хаты-Ентарь
Хаты-Ентарь — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Амбарский Пасал кылымыгының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 33 км.
Теги (посёлок)
Теги (Теги) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Берёзово районына керүче авыл.
Глобоко-при-Шмарю
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камере (Изерния)
Географиясе
Камере Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Теги (посёлок)
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: мансилар (100%).
Камере (Изерния)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Теги (посёлок)
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Била-Парцеля-Третя
Била-Парцеля-Третя — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хаты-Ентарь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Собесенки-Перши
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хаты-Ентарь
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джаспер (Мичиган)
Джаспер  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джаспер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(589) Хорватия
(589) Хорватия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Дрегуджешть
Дрегуджешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(589) Хорватия
Тарихы
1906 елның 3 мартында Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 TM» саналган.
Дрегуджешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Статте
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гарадки (Дзятлавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Болтон (Миссисипи)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голешово
Голешово — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сейран (Караҗабей)
Сейран (Seyran) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Голешово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мансонвиль (Терн һәм Гаронна)
Мансонвиль — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Пелеле
Пелеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сырчинка
Сырчинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Филипповка елгасының сул ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Мартен-де-Боссене
Сен-Мартен-де-Боссене (Saint-Martin-de-Bossenay) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Сен-Лье кантонына карый.
Нойштадт-Глеве
Нойштадт-Глеве — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20653) 1999 TN245
(20653) 1999 TN245 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Поденин
Поденин — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(20653) 1999 TN245
Тарихы
1999 елның 7 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TN245» саналган.
Поденин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глобочдол
Глобочдол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поплар-Блафф (Миссури)
Поплар-Блафф  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Puatye bäreleşe
Puatye bäreleşe yäki Tur bäreleşe yäki Şahidlar Balatı bäreleşe (ğäräpçä معركة بلاط الشهداء‎, märäkät Baläṭ aş-Şuhadä) - 732 yılnıñ 10 oktäberendä Tur şähäre (Fransiä) yanında uzğan ber yaqtan Avstraziä xakime (mayordom) Karl Martell citäklägän franklar ğäskäre, ikençe yaqtan Ömäwilär xälifälege äl-Andalusiä xakime Ğäbdür-Raxman ibn Ğabdullah citäklägän ğäräplär ğäskäre arasında bäreleş näticäsendä franklar ciñä.
Поплар-Блафф (Миссури)
Тарихы
Поплар-Блафф шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Puatye bäreleşe
Bäreleştä Ğäbdür-Raxman ibn Ğabdullah häläk bulğan, franklar xakime Karl Martel ğäräplärneñ alğa küçüen tuqtatqan häm üz yoğıntısın könyaqqa taratqan.
Bäreleşneñ täfsillege, tögäl urını, ğäskärlär sanı saqlanğan çığanaqlardan raslanıp bulmıy. Riwäyät buyınça franklar atlı ğäskär yuğında ciñgän.
Qaraşlar
Älege bäreleşkä törle qaraşlar bar. Xristian tarixçıları anıñ ähämiätlegen artıq yuğarı kütärgän, möselman tarixçıları aña zur iğtibar birmägän. Qayber zamança tarixçılar da älege bäreleş dönya tarixına zur yoğıntı yasamağanın sanıy. Bütän tarixçılar Puatye bäreleşe Awrupanı İslam tarafınnan yawlap aludan qotqarğan dip sanıylar.
Puatye bäreleşennän soñ franklar Karoling däwlätendä östenlek itä başlağannar häm Könbatış Awrupada zur yoğıntısına ireşkännär.
Хайди (кратер)
Хайди — Венера планетасының -23.6°N, -350.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 15,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хайди кратеры Хестер хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Блиё
Блиё (Blieux) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Баррем кантонына карый.
Ландрекур-Лампир
Ландрекур-Лампир — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Собесенки-Трети
Собесенки-Трети — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дружба (Сембер өлкәсе)
Дружба (Дружба) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (66,7%), татарлар (33,3%).
Каймъяха
Каймъяха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(20654) 1999 TO247
(20654) 1999 TO247 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TO247» саналган.
Гарани (Смаргонский районы)
Гарани  (Гарані ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дрегулешть
Дрегулешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Стернатия
Стернатия — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кыраншейх (Күтахья)
Кыраншейх (Kıranşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 1734
NGC 1734 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Била-Перша (Лодзь воеводалыгы)
Била-Перша  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сейран (Ешилъюрт)
Сейран (Seyran) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глобоче
Глобоче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гореме
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дарыҗа (Акчаабат)
Дарыҗа (Darıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(1220) Крокус
(1220) Крокус  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пелх
Пелх — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(1220) Крокус
Тарихы
1932 елның 11 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 CU» саналган.
Нойштрелиц
Нойштрелиц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD294265
HD294265 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бомонт (Миссисипи)
Бомонт  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уса даругасы
Усы даругасы (Осинская даруга, Уҫы даруғаһы)— Алтын Урда дәверендә һәм Уфа өязе (1586 — 1708), Казан губернасы (1708-1719), Уфа провинциясе (1719-1744), Ырынбур губернасы (1744-1781, 1796-1798), Уфа наместниклыгы(1781-1796) соң хәзерге Башкортстан җирендә административ-территориаль берәмлек.
Рус дәүләте һәм Россия империясе дәверендә дә, Себер, Казан, Нугай даругалары белән бергә Уфа провинциясе биләмәләрен дүрт өлешкә бүлеп торган.
Усы даругасы Уфадан төньяктарак урнашкан.
Көньяк-көнбатышта Казан даругасы, көнчыгышта Себер даругасы, көньякта Нугай даругасы, төньяк-көнбатыштан һәм төньяктан Казан провинциясе чиктәш булган.
Агыйдел һәм Караидел арасында тар гына сынатты биләп торган.
XVIII гасырка кадәр Усы даругасы — 4 улустан, XVIII гасыртан соң 3 улустан (Гайнә, Ирәкте, Уран) торган.
1798 елда идарә итүнең кантон системасы индерелгәч, даруга бүленеше бетерелә.
Гөйдәрә (Кәлбәҗәр)
Гөйдәрә  (Göydərə ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Собесерне (Великопольское воеводалыгы)
Собесерне  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дженисон (Мичиган)
Дженисон  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Собесерне (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дженисон (Мичиган)
Географиясе
Дженисон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Социалистический (Киров өлкәсе)
Социалистический (Социалистический) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан тимер юл разъезды.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(20655) 1999 TT248
(20655) 1999 TT248 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TT248» саналган.
Клюман
Клюман (Clumanc) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Баррем кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 53,68 км².
Глобочице-при-Костаневици
Глобочице-при-Костаневици — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Подла-Гура
Подла-Гура — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сейранбаглары (Чанкая)
Сейранбаглары (Seyranbağları) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камере Векье (Алесандрия)
Камере Векье — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камере Векье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мерзлая (Бисера кушылдыгы)
Мёрзлая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бисер елгасының уң ярыннан 2,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Носсендорф
Носсендорф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сторнара
Сторнара — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(1899) Кроммелин
(1899) Кроммелин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 26 октябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UR1» саналган.
Тимкапауль
Тимкапауль (Тимкапауль) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Советский районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (78%), татарлар (4%), хантлар (16%), украиннар (4%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Муса Чахоровский
Муса Чахоровский, Лешек Муса Чаһархан Даниэл улы Чахоровский (Чахаровский ) (Leszek Musa Çaxarxan Czachorowski, 1953 ел, Польша, Вроцлав) ― шагыйрь, журналист, тәрҗемәче, нашир. «Przegląd Tatarski» (Татар күзәтүе) иҗтимагый-мәдәни журналының баш мөхәррире. Шигъри җыентыклар авторы.
Тәрҗемәи хәле
1953 елда Польшаның Вроцлав шәһәрендә поляк татарларыннан чыккан хәрбиләр гаиләсендә туган. Бабасы Александр Чахоровский 1919 елда большевикларга каршы сугышта катнашкан. Әтисе Даниэл хәрби хезмәткә 36 ел гомерен багышлаган. Муса Чахоровский ― әтисе юлыннан киткән элекке хәрби хезмәткәр, хәтта бер полкта хезмәт иткәннәр. Хезмәтенең соңгы елларында хәрби корреспондент булып эшли.
Польшада Мөселман дини берлегенең Югары ислам советы әгъзасы, әлеге советның Түбән Силезиядәге вәкиле.
М. Чахоровский ― Польша Республикасы Мөселманнар дини берлеге чыгара торган «Przegląd Tatarski» (Татар күзәтүе, http://www.mzr.pl) иҗтимагый-мәдәни журналының баш мөхәррире. 32 битле басма 3 айга бер 500 данәдә дөнья күрә һәм www.mzr.pl сайтында материаллар электрон вариантта да тәкъдим ителә. Басмага акча дәүләттән алына. Басма Польшада гомер итүче татарларның яшәеше, мөселманнар тормышы, татар дини җәмәгатьчелегенең эшлекле очрашулары, төрки-татарлар тарихы сәхифәләре, татар мәгърифәтчелеге, Коръән тәфсирләре һ. б. белән таныштыра.
Иҗаты
1974 елдан иҗат белән шөгыльләнә. Leszek Musa Czachorowski култамгасы белән чыккан беренче китабы ― «Nie-łagodna» (1987) ― солдат шигырьләре тупланмасы. Аның әсәрләрендә сыйфат үзгәрешләре үзенең татардан килеп чыгышын аңлаганнан соң һәм Ислам динен кабул иткән (исламда алган исеме ― Ислам) мизгелдән башлана. «W życiu na nebe» (Ясалма тормыш) китабын бастырганнан соң (2006), Чахоровский үзе турында җитлеккән шагыйрь буларак белдерә, ул үзе төзегән эстетиканы аңлый башлый. Автор үзенең шигырьләрен фарсы һәм төрек әдәбиятлары поэзиясенә охшаган итеп ясый яки рифмаланган мини-трактатлар булдыра. Аның әсәрләрендә татарлык һәм ислам мотивларын, көнчыгыш гореф-гадәтләрен һәм шаманлыкны сурәтләү эзләрен, суфи поэтик образын табарга мөмкин.
Әсәрләре Польшаның әдәби һәм мәдәни басмаларында, шулай ук Польша татарлары нәшер иткән басмаларда, Литва татарларының «Lietuvos totoriai» (Литва татарлары) басмасында, Алманиянең татар-башкорт җәмәгатьчелеге нәшер иткән «AlTaBas» («АлТаБаш») журналында даими басыла.
Польшада, рус теленнән тәрҗемә итеп, татар шагыйрьләре Габдулла Тукай һәм Муса Җәлил шигырьләрен бастыра.
М. Чахоровский ― Польша мөфтие Томаш хәзрәт Мицкевич тәкъдиме белән рус теленнән поляк теленә Коръәнне тәрҗемә итүче. Изге китапны тәрҗемә итүгә 3 ел таләп ителгән. Беренче басма ― 2018 елда, икенчесе ― 2020 елда, өченче басма ― 2021 елда чыгарылган.
Шигырьләре хорват, рус, төрек, маҗар телләренә тәрҗемә ителгән. Татар әдәби телендә беренче мәртәбә (Ленар Шәех тәрҗемәсендә) «Идел» журналында басылган (2021 ел, октябрь).
Балалар өчен өч татар халык әкиятләре җыентыгын чыгарган (тәрҗемәне улы Даниэл белән бергә ясаган).
Гаиләсе
Хатыны Данута, милләте буенча поляк. Өлкән уллары Даниэл Вроцлавта архивариус булып эшли, кече уллары Марек мәгариф буенча богемист һөнәрен сайлаган, Чехиядә эшли.
Марсак (Терн һәм Гаронна)
Марсак — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Портеджвилл (Миссури)
Портеджвилл  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Портеджвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дрегуцешть
Дрегуцешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ланевиль-о-Рю
Ланевиль-о-Рю — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(20656) 1999 TX258
(20656) 1999 TX258 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TX258» саналган.
Пенёнжки
Пенёнжки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Собота (Великопольское воеводалыгы)
Собота  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глогов Брод
Глогов Брод — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горна-Брезница
Горна-Брезница — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаранцы
Гаранцы (Гаранцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казан даругасы
Казан даругасы(Казанская даруга) — Алтын Урда дәверендә һәм Уфа өязе (1586 — 1708), Казан губернасы (1708-1719), Уфа провинциясе (1719-1744), Ырынбур губернасы (1744-1781, 1796-1798), Уфа наместниклыгы(1781-1796) соң хәзерге Башкортстан җирендә административ-территориаль берәмлек.
XVII гасыр азагында төньяк-көнчыгышта Усы даругасы, көньяк-көнчыгышта һәм көньякта — Нугай даругасы, көнбатышта һәм төньяк-көнбатышта Казан өязе белән чиктәш була. 1725-1726 елларда Казан даругасы 12 башкорт улусы (7,8 меңнән күчү хуҗалык), 1775 елда 18 улус (Байлар, Бүләр, Гәрәй, Дунай, Елан, Ялдәк, Янә, Каңлы, Каршын, Кыпчак, Кыргыз, Кыр-Елан, Надир, Сарылы-Мең, Урман-Гәрә, Сеңрән, Шәмшәде, Юрмый) ингән.
Өязләргә бүленгәннән соң 1781 елдан Казан даругасы Богырыслан өязе, Бөгелмә өязе, Бөре өязенең бер өлеше, Бәләбәй өязе, Сергиевск өязенең бер өлеше оештырыла.
Идарә итүнең кантон системасы индерелгәч, Казан даругасы бөтерелә.
Билий Луг (Лодзь воеводалыгы)
Билий Луг  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Верико (кратер)
Верико — Венера планетасының -20.4°N, -350.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 4 километр озынлыкта булган кратеры.
Билий Луг (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыратлы (Байбурт)
Кыратлы (Kıratlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Подлегуж
Подлегуж — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Верико (кратер)
Исеме
Верико кратеры грузин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Подлегуж
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сенез
Сенез (Senez) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Баррем кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 70,27 км².
Дарыҗа (Маньяс)
Дарыҗа (Darıca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1735
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чүпләр
Чүпләр (Чеплярово) — Омск өлкәсенең Большеречье районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тара өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 96,5%, казакълар — 3,5%.
Носсентинер-Хютте
Носсентинер-Хютте — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2825) Кросби
(2825) Кросби  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Бруксвилл (Миссисипи)
Бруксвилл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Себер даругасы
Себер даругасы(Сибирская даруга)— Алтын Урда дәверендә һәм Уфа өязе (1586 — 1708), Казан губернасы (1708-1719), Уфа провинциясе (1719-1744), Ырынбур губернасы (1744-1781, 1796-1798), Уфа наместниклыгы(1781-1796) соң хәзерге Башкортстан җирендә административ-территориаль берәмлек.
Сейрани (Коҗасинан)
Сейрани (Seyrani) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сторнарелла
Сторнарелла — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кече Сукромка
Кече Сукромка — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Сукромка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
HD29435
HD29435 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кече Сукромка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD29435
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дрегушань
Дрегушань — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гмайниця
Гмайниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ляховка (Майна районы)
Ляховка (Ляховка) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83,3%), чуашлар (10,6%), алманнар (6,1%).
Гарачки (Гродзенский районы)
Гарачки  (Гарачкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Камерине (Виченца)
Камерине — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камерине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Дженнингс (Мичиган)
Дженнингс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дженнингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Собоцин
Собоцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пенза (Польша)
Пенза  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.