cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Логозерка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Граньери
Граньери — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граньери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Острув (Ропчицко-Сендзишовский повяты)
Острув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ялнызсарай (Алтынташ)
Ялнызсарай (Yalnızsaray) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Алтынташ илчесенә караган бер авыл (köy).
Кобилин (Груецкий повяты)
Кобилин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монестье-Мерлин
Монестье-Мерлин (Monestier-Merlines) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Юзерш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,48 км².
Эльсьего
Эльсьего — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пәхләвә
Пәхләвә (baklava) — катлаулы камырдан белән сиропта чикләвектән торган кондитер эшләнмәсе. Төрки кухняларында, мәсәлән, төрек, азәри, гарәп һәм болгар кухняларында таралган. Анда пәхләвә күбрәк Нәүрүз бәйрәмендә бирелә.
Одивелаш (район)
Одивелаш  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11931) 1993 DD2
(11931) 1993 DD2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 22 февралендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 DD2» саналган.
Скаржин (Лодзь воеводалыгы)
Скаржин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Красны Брод
Красны Брод (Красны Брод ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Зверинец (Зверинец-Шар кушылдыгы)
Зверинец — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга   Зверинец-Шар елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Робешть (Алба)
Робешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кара таш
Кара таш (حجر أسود хәҗәре әсвәд — «кара таш» ) — Мәккәдә Кәгъбә диварына куелган бер таш исеме. Аны мөселманнар изге саныйлар.
Пшибенице
Пшибенице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10820) Offenbach
(10820) Offenbach — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QN4» саналган.
Витфилд (Санта-Роза округы, Флорида)
Витфилд  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Витфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC5409-1533
GSC5409-1533 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Флатония (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
262 ел (б. э. к.)
262 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Флатония (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Эньян-де-Нуайе
Сент-Эньян-де-Нуайе — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Комана (коммуна, Джурджу)
Комана — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Караҗаөрен (Ментеше)
Караҗаөрен (Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алмания-83
«Алмания-83» («Deutschland 83») – ширкәте төшергән драма сериалы.
Шалакундзи
Шалакундзи (Шалакундзі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Алмания-83
сериялек сериал фасылдан тора, һәрбер эпизод якынча  дәвам итә.
Бүләкләр
<ul>
Нямса-Хэй-Яха
Нямса-Хэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адер-Паюта елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иске Ляля
Иске Ляля (Старая Ляля) — Свердловск өлкәсенең Яңа Ляля шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), татарлар (3%).
Дүсмәт (Пономаревка районы)
1744 елны Казан губернасы игенчеләре нигезләгән. Күчеп килүчеләр Яңа Мәскәү юлында ям хезмәтен башкарганнар.
Урта мәктәп эшли, татар теле укытыла. 2012 елда 88 бала укыды.
Дүсмәт авылыннан Фәннүр Гайсаров — Ырынбурда 1991 елдан чыгып килүче «Яңа вакыт» газетасы мөхәррире чыккан.
Демография
Халык саны динамикасы: Милләтләр (2010): татарлар — 96,0%, руслар — 2,3%.
Файэтт (Алабама)
Файэтт  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Файэтт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Унтеррайхенбах
Унтеррайхенбах (Unterreichenbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кобилин (Маковский повяты)
Кобилин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыр Бортасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 198 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Граньола (Маса-Карара)
Граньола — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граньола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11932) 1993 EP
(11932) 1993 EP — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
GSC5409-2037
GSC5409-2037 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(11932) 1993 EP
Тарихы
1993 елның 13 мартында Х. Сиодзава, Т. Урата тарафыннан Фудзиэда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 EP» саналган.
GSC5409-2037
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Острувек (Мелецкий повяты)
Острувек — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оливал-Башту
Оливал-Башту — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Френ-л'Аршевек
Френ-л'Аршевек — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Асия Нәфыйкова
Нәфыйкова Асия Закуан кызы (9 октябрь 1932 ел — 4 февраль 1995 ел) — башкорт театр актеры. РСФСРның атказанган (1982) һәм Башкорт АССРның халык (1972) артисты. «Мактау Билгесе» ордены кавалеры (1971).
Биографиясе
Асия Закуан кызы Нәфыйкова 1932 ел Чишмә районы Уразбахты авылында туган. Уфа сәнгать училищесын тәмамлагач, Башкорт дәүләт филармониясендә конферансье булып эш башлый. Чираттагы концерттан соң аңа сәләтен театр сәхнәсендә сынап карарга тәкъдим итәләр. Бу 1956 елда була. Шуннан алып гомеренең соңгы көннәренә кадәр Асия Нәфыйкова язмышын театр белән бәйли.
Иҗади эшчәнлеге
«Эзләнү еллары» (А. Арбузов) драмасында — Галинаны, аннары «Муса» (Н. Исәнбәт) трагедиясендә татар шагыйре Муса Җәлилнең хатыны Әминә ролен ышанып тапшыралар актрисага. Сынатмый ул — спектакльдән спектакльгә сәләте ачыла бара, сәнгатьтә үз урыны төсмерләнә башлый. Аннары инде — Нурия («Әниемнең чал чәчләре», Ә. Мирзаһитов), Сания (Д. Исламовның «Юмарт җир» романы буенча В. Галимовның «Куштирәк» инсценировкасы), Ләйсән («Авыл күренешләре», Ә. Мирзаһитов), Тамара («Атаеңның кадерен бел», В. Лаврентьев) — ул гәүдәләндергән героиняларның бер ничәсе генә.
Асия Нәфыйкова иҗат иткән образлар галереясында Н. Асанбаев драмасы буенча куелган «Фәйзи» спектаклендәге әдәпсез, кыланчык Зөһрә ролен театр белгечләре «зур осталык белән башкарылып, күпләргә сабак, гыйбрәт булырлык бөтен образ» дип атаса, М. Фәйзинең «Галиябану» драмасындагы гүзәл, тормышчан Галиябануы (соңыннан Галимәбануы) Казан, Мәскәү, Ленинград тамашачыларын да таң калдыра.
М. Кәримнең «Җырланмаган җыр» драмасындагы Мәстүрә дә актрисаның җитди иҗат җимешләренең берсе буларак санала. Ә. Мирзаһитовның «Әниләр көтәләр улларын» драмасы буенча куелган спектакль республиканың Салават Юлаев исемендәге премиясенә лаек була. Анда Асия Нәфыйкова Шәфиганы уйный.
Карпенко-Карыйның «Бәхетсез күңел» драмасында ул уйнаган Варка, И. Абдуллинның «Айсылуның айлы кичләрендәге» Марфа, «Их, Уфа кызлары»нда Тамара, «Дивана яшьлектә» исә Сәйдәттәй, Л. Пиранделлоның «Лиола, яки мут егет»ендә Кояшбикә, Ә. Атнабаевның «Игезәкләре» Нәсимә, Л. Толстойның «Тере мәет»ендә Настасья Ивановна, М. Буранголовның «Башкорт туенда» Йомабикә, Ф. Бурнашның «Яшь йөрәкләр»ендә Галимә, Ф. Бүләковның «Әбиләргә ни җитми»дә Хәнә, М. Кәримнең «Кичке табына»ынд Корбанбикә — театр елъязмасына сеңеп калган ачык образлар.
Асия Нәфыйкованың исеме бүген дә хезмәттәшләренең, аны хәтерләгән тамашачының теленнән төшми, якты да, ямансу да бер моң кебек күңелләренең иң түрендә саклана.
263 ел (б. э. к.)
263 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Агост
Агост — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Робешть (Бузеу)
Робешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күзнең химик пешүе
Химик пешүләр чагылмаганнан алып сукырлыкка китерүчегә кадәр була ала. Күпчелек күзәтүләрдә химик пешүләр бәхетсезлек очрагы, сирәгрәк һөҗүм нәтиҗәсе була. Якынча 70% бәхетсезлек очрагы эштә була, калганнары - өйдә. Селтеле пешү әчеле белән чагыштырганда 2 тапкыр ешрак очрый, чөнки селтене өйдә һәм сәнәгатьтә кулланалар. Иң таралган селтеләр — аммиак, натрий гидроокисе, известь.
Иң таралган әчелекләр — күкерт, күкертле, плавик, серкә, хром һәм тоз. Химик пешүнең дәрәҗәсе химик агентның, күзнең зарарланган өлкәсе, йогынты дәвамлыгына (күз алмасы өслегендә химик матдәнең булу дәвамлыгы) һәм термик  йогынты кебек бергә булган тәэсирләргә бәйле. Селте, гадәттә, өске аксымнарны коагуляцияләп саклагыч киртә хасил итүче әчелекләргә караганда тирәнрәк үтеп  керә.
Аммиак һәм натрий гидроокисе тиз үтеп керү өчен җитди зарарланулар китерә ала. Пыяла нәкышлау һәм чистартуында кулланылган плавик әчелеге шулай ук күзгә тиз үтеп керә; машиналар  аккумуляторы шартлаганда күкерт әчелеге йогынтысы термаль йогынтысы һәм бәрү  тизлеге белән катлаулана ала.
Патофизиология
1. Шактый химик йогынтыларда зарарланулар түбәндәге тәртиптә була.
•      Конъюнктива һәм  мөгезкатлау эпителие некрозы, ертылуы һәм лимбаль тамырлар томалануы.
•       Лимбның кәүсә күзәнәкләрен югалту алга таба конъюнктива үсүенә һәм мөгезкатлау тамырлануына яки  мөгезкатлауның тотрыклы эпителиаль кимчелекләре белән стериль корнеаль  җәрәхәтләр һәм тишекләр ясалуына китерә ала.
Башка кичектерелгән нәтиҗәләргә яшь үткәрү бозылу, симблефарон ясалу һәм җөйле бөгелү.
•     Тирәнрәк үтеп  керү гликозоаминогликаннар чыгуы белән преципитациягә һәм мөгезкатлауның  стромаль шешүенә китерә.
•     Керфексыман җисем  эпителиеның зарарлануы коллаген синтезы һәм мөгезкатлау регенерациясе өчен  кирәкле аскорбатның бүленеп чыгуын боза.
•     Күз алманың  гипотониясе һәм үлеме үсеш алырга мөмкин.
2. Мөгезкатлауның эпителие һәм стромасы регенерациясе.
•     Эпителий  регенерациясе эпителиаль күзәнәкләр күчүе өчен була, алар кәүсәле лимбаль  күзәнәкләрдән ясала.
•     Зарарланган  стромаль коллаген кератоцитларны фагоцитлый һәм яңа коллаген синтезлый.
Беренче ярдәм
Химик пешү — анамнезны алдан җыймыйча һәм җентекләп тикшермичә, кичекмәстән дәвалануны таләп итә торган күзләрнең бердәнбер зарарлануы. Кичекмәстән дәвалауга түбәндәге алымнар керә.
1.    Күп күләмдә су белән юу химик агентның йогынтысы вакытын киметү һәм конъюнктиваль капчыкта pH'ны кыска вакытта нормальләштерү  өчен кирәк. Күзне физиологик эремә (яки эквивалентлары) белән 15-30 мин яки pH нормализациясенә кадәр юалар.
2.     Кабакларның икеләтә кайтаруын конъюнктиваль гөмбәзләрдә матдә калдыкларын, мәсәлән, известь яки цементны калдырмау өчен  башкарырга кирәк.
3.     Мөгезкатлауның некрозлы өлкәләрендә хирургик эшкәртүне яхшы эпителизация шартларын тудыру өчен үткәрәләр.
Авырлыкны билгеләү
Тәңгәл дәвалауны һәм нәтиҗәле фаразны тәэмин итү өчен химик пешүнең авырлык дәрәҗәсен билгелиләр. Классификация мөгезкатлауның ачыклык дәрәҗәсенә һәм лимбаль ишемия авырлыгына нигезләнә, аны тирән һәм өслектәге тамырлар  тулуы буенча бәялиләр (рәс. 23.22а).
I    I нче дәрәҗә Мөгезкатлау үтә күренмәле, лимбаль ишемия юк
(яхшы фараз).
II   II нче дәрәҗә Мөгезкатлау томанлану, тик төсле катлау рәсеме нечкәлекләре аерыла (рәс. 23.22б), лимбның өчтән бер  өлешеннән ким ишемия (әйбәт фараз).
III нче                         дәрәҗә. Тулаем мөгезкатлау эпителиен югалту, стромаль томанлану, төсле катлау рәсеме нечкәлекләре аерылмый (рәс. 23.22в), лимбның өчтән бер өлешеннән алып  яртысына кадәр ишемия (сак фараз).
III  IV нче дәрәҗә Мөгезкатлауның тулаем томанлануы (рәс. 23.22г) һәм лимбның яртысыннан күбрәгендә ишемия (начар  фараз).
Медикаментоз терапия
Уртача зарарлануларда (I-II дәрәҗәдә) урынлы кыска курслы кортикостероидлы терапия, циклоплегиклар һәм кисәтү максатында — 7 көн  дәвамында антибиотиклар тамызуын билгелиләр. Авыррак зарарланулар дәвалавының төп максатына ялкынсынуны киметү, эпителий регенерациясен тәэмин итү һәм мөгезкатлау җәрәхәтләнүен булдырмау  керә.
Макар (мәгънәләр)
Татарча Википедиядә әлеге атама кулланылган түбәндәге мәкаләләр бар:
Күзнең химик пешүе
Авырлыкны билгеләү
1.    Стероидлар ялкынсыну һәм нейтрофиллы инфильтрацияне киметә, тик коллаген синтезын киметеп фибробластлар  миграциясен бикли һәм шулай итеп строма төзәлүен әкренәйтә. Бу сәбәп буенча стероидларны дәвалауның башында гына урынлы кулланалар һәм 7-10 көннән артык  түгел, бу вакыт эчендә мөгезкатлауның стериль җәрәхәте ясалу ихтималлыгы  югары. Аларны СЯКЧ белән алмаштырып була, алар кератоцитлар функциясенә йогынты ясамый.
2.     Аскорбин әчелеге зарарланган тукымаларда витамин С'ның урынлы җитмәвен тутыра һәм яралар төзәлүен мөгезкатлауның  фибробластлар белән коллаген синтезын эшләтеп яхшырта. 2 г 4 тапкыр көнгә системалы дозага өстәмә буларак урынлы 10% натрий аскорбатын 2 сәгать саен  тамызу.
3.     Лимон әчелеге нейтрофилларның көчле ингибиторы санала һәм ялкынсынулы җавапның киеренкелеген киметә. Цитрат белән күзәнәктән тыш кальций комплексы ясалу шулай ук коллагеназаны туктата. 10% натрий цитратын һәр 2 сәг. 10 көн дәвамында фагоцитларның икенчел чыгуын булдырмау максаты белән тамызалар, бу җәрәхәттән 7 көннән соң була.
Хирургик дәвалау
1. Башлангыч вакытта хирургик дәвалау лимб реваскуляризациясе, лимбаль күзәнәкләр һәм конъюнктиваль гөмбәзләрнең  популяциясен торгызу өчен кирәк. Түбәндәге алымнарның берсен кулланалар.
• Тенон капсуласы мобилизациясе һәм мөгезкатлау җәрәхәте үсешен булдырмау өчен лимбаль тамырлануын кайтару  максатында аны лимб белән тегү.
• Мөгезкатлау эпителиен торгызу максаты белән авыруның сәламәт күзеннән яки донор күзеннән  лимбаль күзәнәкләр (аутотрансплантат) популяциясенең трансплантациясе.
Ревматоидлы артрит
Ревматоидлы артрит (РА) — тәңгәл, җимергеч, деформацияле, ялкынсынулы полиартропатия белән бергә буыннардан тыш  күренешләр һәм әйләнештәге антиглобулин антитәнчекләре (ревматоид факторлары)  белән сыйфатланган системалы аутоиммун чир. Хатын-кызлар ешрак чирли.
Күзнең химик пешүе
Хирургик дәвалау
2.   Кичектерелгән  хирургия
Ревматоидлы артрит
1.  Ешрак гомернең 4 нче дистәсендә буыннар шешүе белән билгеләнә, гадәттә чук зарарлана (рәс. 24.1а).
Глабушовце
Глабушовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Ревматоидлы артрит
2.   Билгеләре
•       Чукның вак буыннарының тәңгәл ялкынсынуы, гадәттә проксималь фаланга ара, дисталь буыннар  зарарланмый. Өстәвенә, еш уч-фаланга һәм чук буыннары зарарлана.
Күзнең химик пешүе
Хирургик дәвалау
•      Кератопластика 6  айга яки озаккарак ялкынсынулы җавапны максималь хәл итү өчен кичектерелергә  тиеш.
•      Авыр зарарлануларда  кератопротезлау кирәк булырга мөмкин (кара рәс. 10.5а). чөнки традицион күчереп утырту нәтиҗәсез була ала.
Глабушовце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ревматоидлы артрит
•      Хроник ялкынсыну өчен буыннарның икенчел нигезсезлеге өлешчә тайпылуга һәм буыннар деформациясенә китерә ала, мәсәлән  уч-фаланга буыннарында терсәк тайпылышы (рәс. 24.1б).
Пшибиславице (Опатовский повяты)
Пшибиславице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ревматоидлы артрит
•      Сирәк очракта табан, җилкә, терсәк, бот буыннары һәм умырткалыкның муен өлеше буыннары җәлеп ителә.
•      Тире күренешләре: сөякле чыгынтыларда ревматоидлы төерләр (рәс. 24.1в), тире җәрәхәтләнүенә китерә алган васкулит  (рәс. 24.1г) һәм гангреноз пиодермия (сирәк).
3.    Өзлегүләр
•      Үпкә төерләре һәм фиброз.
•      Мультифокаль нейропатия.
•      Сепсислы артрит.
•      Икенчел амилоидоз.
•      Беләзек туннель синдромы.
4.    Дәвалау. СЯКЧ, алтын тозлары, Д-пеницилламин, гидроксихлорохин, сульфасалазин, глюкокортикоидлар һәм  цитостатиклар куллану.
5.    Офтальмологик күренешләре. Коры кератоконъюнктивит (икенчел Шегрен синдромы), склерит, җәрәхәтле кератит,  өске кыек мускулның булдырылган сеңер җиңсәсе синдромы (сирәк).
Севи (округ, Арканзас)
Севи — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Де-Куин шәһәре.
Красны Васход
Красны Васход (Красны Васход ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Севи (округ, Арканзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1828 елда оештырыла.
Черки-Килдураз вулысы
Черки-Килдураз вулысы (چىٰركى-كىلدوراز ۋولىٰسىٰ, Чирки-Кильдуразовская волость) — Казан губернасы һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Севи (округ, Арканзас)
Территориясе
Округ мәйданы 1461 км² тәшкил итә.
Красны Васход
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Черки-Килдураз вулысы
Буа шәһәре, Әлки, Урта Балтай, Зур Фырул вулыслары белән чиктәш булган (1890). 21 торак пунктта 11829 кеше яшәгән. 1920-елларда күрше вулыслар исәбенә зурайтыла. 1930 елда бетерелә, территориясе Буа һәм Апас районнарына кушыла.
(10821) Kimuratakeshi
(10821) Kimuratakeshi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 16 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SZ» саналган.
Скаржинек (Лодзь воеводалыгы)
Скаржинек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11933) Химука
(11933) Химука — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 мартында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 ES» саналган.
Томаш Масарик
Томаш Гарриг Масарик (Tomáš Garrigue Masaryk,, Гөдиң, Моравия, Австрия империясе, — , Ланы, Чехословакия) — чех фәлсәфәчесе, Австрия-Маҗарстанның һәм Чехословакиянең дәүләт эшлеклесе, Чехословакиянең беренче президенты (1918–1935).
Тәрҗемәи хәле
Словак-алман эшче гаиләсендә туган. Брнода һәм Венада мәктәптә, аннары Венада һәм Лейпцигта университетта укый. 1882 тән Праһа уинверситетында фәлсәфә профессоры. 1883 тә Athenaeum, listy pro literaturu a kritiku vědeckou («Атенәум, әдәбият һәм фәнни тәнкыйть битләре») чех телле мәдәни журналын нигезли һәм аның баш мөхәррире була. 1891—1893 һәм 1907—1914 елларда Австрия-Маҗарстан рейхсраты депутаты. Беренче бөтендөнья сугышына кадәр Австрия-Маҗарстанны фидирәлләштерү тарафдары булган. 1915 тә Чехословакия бәйсезлеге өчен сәяси хәркәткә кушыла. Беренче бөтендөнья сугышы елларында тә (Швейцария, Италия, Бөекбритания, Франция, Россия империясе, АКШ). 1917—1918 дә Россиядә Чехословак корпусын оештыруда катнаша. Австрия-Маҗарстан империясе таркалгачтын (1918) Чехословакия президенты итеп сайланыла. 1920, 1927, һәм 1934 елларда президент вазыйфасына кабат сайланыла. 1935 тән да. 1937 дә вафат булган.
Кызыклы факт
1920 еллардан башлап, Томаш Масарик хөкүмәте, Ватандашлар сугышы вакытында ак чехлар тарафыннан Россиядән алып чыгылган алтын запасы барәбәренә, кайбер рус стипендия-пособие түләп тора. Мәсәлән, рус шагыйрәсе М. Цветаеваның ире Сергей Эфрон әлеге стипендиягә Праһада университет тәмамлау мөмкинлеге ала һәм гаиләсенең, Франциягә күченгәч тә, шул акчага яшәп торуы мәгълүм. Алман фашистлары 1938 елда Чехиягә һөҗүм иткәч, М. Цветаева, үзенә сыену урыны һәм яшәргә акча биргән илне яклап, «Чехиягә шигырьләр» (Стихи к Чехии) шәлкемен яза.
Сербуа
Сербуа — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Мүнхен
Тарихи белешмә
Мюнхен каласы бик борынгы, язма тарихы гына да мең елга якын. Алмания кабиләләренең берсе — баварлар төзегән герцоглык һәм корольлек башкаласы. 1158 елдан, герцог Генрих Арыслан заманында шәһәр рәвешендә танылган.
Мюнхен — Алманиянең борынгы мәдәният үзәге. Аның 1472 елда нигезләнгән университетында 32 меңнән артык студент укый. 1759 елда ачылган Фәннәр Академиясе бүген дә уңышлы эшләп килә. Архитектура һәйкәлләреннән Иске ратуша (1470), Патерскирхе чиркәве (1278) биналары борынгылыклары һәм матурлыклары белән хөрмәт уята.
1933 елда Мюнхен алман милләтчеләренең башкаласы булып торган, биредә Гитлер хакимияткә килгән. 1938 елда Мүнхенда Алмания, Италия, Бөекбритания һәм Франция арасында килешү төзелгән. Килешү буенча Чехословакиянең өчтән бер өлеше Алмания файдасына тартып алына.
Икенче бөтендөнья сугышы барышында Мүнхен 71 тапкыр авиация һөҗүмнәренә дучар була. Шәһәрнең тарихи үзәге тулысы белән диярлек җимерелгән. 815 мең халыкның сугыш ахырында 480 меңе генә калган.
1972 елда монда Олимпиада уеннары узган. Аңа әзерлек алып барган вакытта шәһәр үзәге торгызылган, олимпия авылы һәм метрополитен төзелгән, транспорт челтәре яңартылган.
Мюнхен үзенең сыра кайнату традицияләре белән данлыклы. Шәһәрдәге алты сыра кайнату заводы Октоберфест – сыра, криндел, куырылган тавык ите һәм карусельләр бәйрәмен эчемлек белән тәэмин итә.
Мюнхен шәһәре Европа цивилизациясенең үзәге, биредә бүген иң көчле медицина, иң көчле космик технология үзәге. Үзенең дөньяда билгеле университетлары, Аурупада иң зурлардан саналган китапханәгә, Макс Планк институтына һ.б. күрә Мүнхен фән үзәге булып санала.
Мюнхен фабрикалары электровоз, троллейбус, автомобил, мотоцикл, электр, фото, оптика әйберләре, химия эшләнмәләре, тукыма, өс һәм аяк киемнәре, полиграфия машиналары, кәгазь, азык-төлек һәм башка товарлар җитештерә. Мюнхеннең сыра ярминкәләре, кәртин галереяләре ерак-еракларда дан тота. Йөзләгән гәҗит-журнал, меңләгән китап чыгара, дистәләгән спектакль куя, куәтле радио-телевидение үзәге рәвешендә дә таныла.
Истәлекле урыннар
thumb|200px|Яңа ратуша Шәһәрнең үзәк мәйданы – Мариенплац тирәсендә Мүнхенның иске ратушасы (Altes Rathaus) һәм яңасы (Neues Rathaus) урнашканнар.
Архитектура һәм мәдәни истәлекләр арасында Иске шәһәр (Altstadt) аеруча кызыклы.
Шәһәрнең иң ямьле чиркәве – Азамкирхе (Asamkirche) 1729—1771 елларда төзелгән һәм Европа соңгы барокко шедевры булып санала.
Мюнхенда Октоберфест фестивале үткәрелә. Шәһәрдә Россия консуллыгы бар.
Азатлык радиосы
Икенче Бөтендөнья сугышында алманнарга әсир төшкән һәм «Идел-Урал» легионында, шул исемдәге комитетларда эшләгән татарларның бер өлеше сугыштан соң бирегә килеп урнашкан. 1953 елда АКШ тарафыннан «Азатлык» татар-башкорт радиосы ачылгач, аның үзәге Мүнхенда була һәм ул үз тирәсендә зыялы татарларны туплый. Өченчедән, бирегә сугыштан соң Төркиядән меңләгән эшче килә, алар арасында татарлар да була.
Мәгариф һәм фән
Заманча Мүнхен-мәдәни һәм музей кыйммәтләре тупланган урын гына түгел, ә эре сәнәгать һәм тикшеренү үзәге дә. 6 миллион томлык Европада иң эре Бавар дәүләт китапханәсе, плазма Физика институты, Макс Планк җәмгыяте, атом-төш фәнни-тикшеренү реакторы һәм башка күп кенә учреждениеләр.
Мүнхен ярдәмендә Европа фәнендә ныклы позицияләрне саклый. Шулай ук шәһәрдә Бавар Фәннәр академиясе һәм сәнгать академиясе, филармония, югары музыка мәктәбе, Мүнхен техник университеты, Мүнхен университеты (1472 елда Ингольштадтада нигез салынган, 1826 елдан Мюнхенда), Украин Ирекле университеты, Гизинг һәм Зендлинг обсерваторияләре урнашкан.
Сызран районы
Сызран районы (Сызранский район) — Самар өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Сызран шәһәре.
Халык
Милли состав (2010): руслар — 86,1%, татарлар — 3,5%, чуашлар — 2,9%, мордва — 1,7%, украиннар — 1,4%, әрмәннәр — 1,1%.
Граньяна (Лука)
Граньяна — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сызран районы
Административ бүленеш
Сызран районы составына 2 шәһәр җирлеге һәм 13 авыл җирлеге керә.
Шоръёль (Зверинец кушылдыгы)
Шоръёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зверинец елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Граньяна (Лука)
Географиясе
Граньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Комана (коммуна, Констанца)
Комана — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Шоръёль (Зверинец кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Граньяна (Лука)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фоллетт (Техас)
Фоллетт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шаламы (Бешанковицкий районы)
Шаламы (Шаламы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ялнызсөгүт (Дивриги)
Ялнызсөгүт (Yalnızsöğüt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Вокина (Флорида)
Вокина  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вокина халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феэргоуп (Алабама)
Феэргоуп  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Феэргоуп шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
264 ел (б. э. к.)
264 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Унтершнайдхайм
Унтершнайдхайм (Unterschneidheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кобилин (Остроленцкий повяты)
Кобилин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Робешть (Вилча)
Робешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луксара
Луксара — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ворон елгасының уң ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монестье-Пор-Дьё
Монестье-Пор-Дьё (Monestier-Port-Dieu) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Эглетон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,00 км².
Оталенж
Оталенж — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нови-Сад
Нови-Сад (Novi Sad, Нови Сад) — Сербиянең Көньяк Бачка бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Агрес
Агрес — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Нови-Сад
Халык саны — 231798 кеше (2011).
Агрес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нови-Сад
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Нови-Сад Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Кабатланучы полихондрит
Кабатланучы полихондрит — кимерчәкләрдәге вак тамырларының васкулиты белән сыйфатланган сирәк идиопатияле чир, ул кабатланучы, төрле әгъзалар һәм  системаларны җәлеп итүче еш көчәюче ялкынсыну күренешләренә китерә.
1.   Гомернең 5-6 дистәсендә билгеләнә.
2.     Билгеләре
•     Колак яфрагының кабатланучы шешүе (рәс.  24.6а).
•     Патологик барышка трахеобронхиаль  кимерчәкләр җәлеп ителсә карлыккан тавыш, йөткерү һәм стридор барлыкка килә  ала.
•     Борын бүлгесе җимерелүе борынның иярсыман  деформациясенә китерә ала (рәс. 24.6б).
•     Йөрәк каплавычлары җитешсезлеге
•    Эрозив булмаган ялкынсынулы полиартрит.
•    Эчке колак төзелешләре җәлеп ителүе  колакларның нейросенсорлы катылыгына, колак шауына яки баш әйләнүенә китерә  ала.
3.    Дәвалау. Колак уртача зарарланганда гадәттә СЯКЧ системалы куллану җитә, ләкин күбесенчә эчке әгъзалар зарарланганда  системалы кортикостероидлар белән бергә цитостатиклар куллану кирәк.
4.     Офтальмологик  күренешләре. Склерит һәм кискен алгы увеит.
GSC5409-2093
GSC5409-2093 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Скенчно
Скенчно — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
GSC5409-2093
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Скенчно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
265 ел (б. э. к.)
265 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Пшибиславице (Сандомирский повяты)
Пшибиславице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Няхар-Седэ-Яха
Няхар-Седэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пойлово-Яха елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шарп (округ, Арканзас)
Шарп — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Аш-Флэт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1868 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1564 км² тәшкил итә.
Френе (Эр)
Френе — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Красны Курган (Касцюковицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11934) Лундгрен
(11934) Лундгрен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FL4» саналган.
Шәмбалыкчы вулысы
Шәмбалыкчы вулысы (شەمبالىٰقچىٰ ۋولىٰسىٰ, Шомбулыгчинская волость) — Казан губернасы һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Кошман, Ивановски (Зөя өязе), Олы Таяба, Әлки, Урта Балтай, Ильин-Шонгат һәм Иске Барыш вулыслары белән чиктәш булган (1890). 16 торак пунктта 10013 кеше яшәгән. 1920-елларда бетерелә.
(10823) Sakaguchi
(10823) Sakaguchi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 16 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SM1» саналган.
Благовещенски (Свердловск өлкәсе)
Благовещенское (Благовещенское) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Ота (Аленкер)
Ота  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гортва (авыл)
Гортва  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Граньяна (Маса-Карара)
Граньяна — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Феникс-Сити (Алабама)
Тарихы
Феникс-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Шалапечына
Шалапечына (Шалапечына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Оцека
Оцека — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кобилин (Цехановский повяты)
Кобилин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серрюэль
Серрюэль — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
(11935) Olakarlsson
(11935) Olakarlsson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FB8» саналган.
Агуас-де-Бусот
Агуас-де-Бусот — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыр Кызыл Яры
Кыр Кызыл Яры (Хĕрлĕçыр, Полевые Козыльяры) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.
Унтерштадион
Унтерштадион (Unterstadion) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Кыр Кызыл Яры
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 127 кешенең яшәве мәгълүм.
Унтерштадион
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыр Кызыл Яры
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Робяска
Робяска — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Склути
Склути — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әнисә Таһирова
Әнисә Таһирова (Әнисә Абдулла кызы Таһирова, Әнисә Абдулла ҡыҙы Таһирова) – шагыйрә. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1992). З. Биишева премиясе лауреаты (2011).
Иҗаты
Әнисә Таһированың лирик шагыйрә буларак иҗаты 1960 еллар уртасында башлана. Беренче китабы – «Коралай» (Болан кәҗә) (1971, (Косуля, 1985). «Акчарлагым минем» (1974), «Барсын сиңа якты уйларым» (1979), «Могҗизага килә ышанасым» (1983), «Язлар бүләк итәм» (1986), «Әни сукмагы» (1988), «Умырзая җыры» (1990), «Йөрәк ядкаре» (1996), «Галәм чәчәге» (2002), «Алтын көз» (2011) исемле шигырь җыентыкларының төп темасы – намуслылык, туган илгә мәхәббәт, әниләрне кадерләү. Сонет жанрын куллана. Анна Ахматова, Марина Цветаева, Франческо Петрарка, А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов шигырьләрен тәрҗемә итте. ССРБ шагыйрәләренең әсәрләрен тәрҗемә итеп бастырды һәм әдәби гонорарны Тынычлык фондына тапшырды. Үзенең китаплары  рус, татар, чуаш, азәрбайҗан, алман телләрендә нәшер ителгән. Композиторлар Хөсәен Әхмәтов, Салават Низаметдинов, Р. Сәхәветдинова аның сүзләренә җырлар язды. 20 шигырь җыентыгы авторы.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1973).
266 ел (б. э. к.)
266 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Воллес (Флорида)
Воллес  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Воллес халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшибишови
Пшибишови — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ялнызтепе (Коюлхисар)
Ялнызтепе (Yalnıztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Коюлхисар илчесенә караган бер авыл (köy).
(10824) 1993 SW3
(10824) 1993 SW3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 24 сентябрендә Гордон Гаррэдд тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SW3» саналган.
Франкстон (Техас)
Франкстон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маттерка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горевая (Зоижемская кушылдыгы)
Горевая — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зоижемская елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 82 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: