cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каты диск
Егәрлек куллану
Күп каты диск компанияләре хәзер азрак егәрлек һәм суыту таләп итә торган Яшел Саклагычларны җитештерәләр. Бу Яшел Саклагычларның күбесе әкренрәк әйләнәләр (минутына, яки кә каршы минутына <), шуңа күрә әзрәк җылылык генерирлыйлар. Егәрлек сарыф итү шулай ук саклагыч башларын диск кулланылышта булмаганда туктатып ышкылуны киметеп ашырыла, әйләнү тизлекләре көйләнә һәм эчке компонентлар кулланылышта булмаганда киметелә.
Саклагычлар, нәкъ әйләнә башлау вакытында күбрәк егәрлек сарыф итәләр. Гомуми энергия сарыф итүгә моның тәэсире әз булса да, туклану чыганагыннан таләп ителгән максималь энергия һәм шулай итеп, аның таләп ителгән дәрәҗәсе берничә саклагычлы системаларда аларның әйләнү башлавын контрольдә тотып киметергә була.
Егәрлек идарә итүе
Хәзерге вакытта күпчелек каты диск саклагычлары җитештерүне киметеп махсус егәрлек режимнарын кулланучы һичнинди егәрлек идарә итүне тәэмин итә. Каты диск эшләгәндә бу корал кулланганда каты диск саклагычлары тулы егәрлек режимыннан бер яки берничә егәрлек саклау режимнарына күчәчәк. Иң тирән, гадәттә Йоклау (Sleep) дип аталучы режимнан торгызылу вакыты берничә секундка кадәр вакытны алып торырга мөмкин.
Ишетелә торган тавыш
dBA-ларда үлчәнгән ишетелә торган тавыш DVR (санлы видео язу), санлы аудио язу һәм тын шәхси санаклар кебек билгеле кушымталар өчен әһәмиятле түгел. Түбән тавышлы дисклар гадәттә йөгертүче агымнар, һәм әкренрәк әйләнеш тизлекләрен (гадәттә минутына ) кулланалар һәм ишетелүче четелдәүләрне һәм шытырдаучы тавышларны киметер өчен йөкләнеш астында эзләү тизлеген киметәләр (Automatic Acoustic Management). Кечкенәрәк форм факторлы саклагычлар (мәсәлән ) гадәттә зуррак саклагычлардан кечкенәрәк.
Мөрәҗәгать итү һәм интерфейслар
Каты диск саклагычларына мөрәҗәгать бер яки берничә тип шина ярдәмендә ашырыла, шулар арасында параллель ATA (PATA, шулай ук IDE яки EIDE дип аталган); ул SATA тәкъдим ителгәнче ATA дип тасвирланган), Бер-бер артлы ATA (Serial ATA) (SATA), SCSI, (Бер-бер артлы тоташкан SCSI),(SAS) һәм Оптик Җепсел. Каты диск саклагычларын алар турыдан-туры тоташа алмаган шиналарга кушу өчен күпер схемалары кулланыла, мәсәлән, IEEE 1394, USB (Universal Serial Bus) һәм SCSI (Small Computer System Interface).
Хәзер искергән ST-506 интерфейсы өчен диск өслегенә язылган бирелгән мәгълүматлар кодлар схемасы шулай ук мөһим булган. Беренче ST-506 дисклары Модификацияләнгән Ешлык Модуляциясе (Modified Frequency Modulation, MFM) кодлавын кулланганнар һәм бирелгән мәгълүматларны секундына дәрәҗәсендә тапшырганнар. Соңрак (Run Length Limited) кодлавын кулланучы контроллерлар MFM саклагычы бер әйләнешенә караганда -ка күбрәк бирелгән мәгълүмат килеп чыгуына сәбәп булганнар, бирелгән мәгълүматлар саклавын һәм бирелгән мәгълүматлар тапшыру дәрәҗәсен -ка, секундына ка кадәр арттырганнар.
Күп ST-506 интерфейслы каты диск саклагычлары җитештерүче тарафыннан RLL-га караганда фәкать 1/3-гә әзрәк MFM бирелгән мәгълүматлар тапшыру дәрәҗәсендә эшләр дип тасвирланган, шул ук вакытта башка саклагыч модельләре (гадәттә шул ук саклагычның кыйммәтрәк юрамалары) югарырак RLL бирелгән мәгълүматлар тапшыру дәрәҗәсендә эшләр дип тасвирланган. Кайбер очракларда, саклагычның гамәлдә MFM дип билгеләнгән модельгә тизрәк RLL бирелгән мәгълүматлар тапшыру дәрәҗәсендә эшләргә әһәмиятле чиге булган, гәрчә рәсми рәвештә бу модель тәэмин ителмәгән. Шулай ук, теләсә нинди RLL-сертификацияләнгән саклагыч теләсә нинди MFM контроллерында эшли алган, ләкин 1/3-гә әзрәк бирелгән мәгълүматлар сыйдырышлыгы белән һәм RLL тасвирламаларына караганда 1/3-гә кимрәк бирелгән мәгълүматлар тапшыру дәрәҗәсендә.
Киңәйтелгән Кечкенә Диск Интерфейсы (Enhanced Small Disk Interface, ESDI) шулай ук күпсанлы бирелгән мәгълүмат тапшыру дәрәҗәләрен тәэмин иткән (ESDI дисклары гел -ны кулланганнар, әмма секундына 10, 15 яки дәрәҗәсендә). ESDI диск саклагычларның гадәттә бер трэкка туры килгән секторлар санын һәм (кайбер очракларда) сектор зурлыгын көйләр өчен сикергечләре булган.
Хәзерге каты диск саклагычлары эчтә нинди бирелгән мәгълүматлар кодлау схемасы кулланганга карамастан санакның калганына дәвамлы интерфейс тәкъдим итәләр. Гадәттә каты диск эчендәге электроникада санлы сигнал процессоры (Digital signal processor, DSP) уку башыннан тупас аналог көчәнешләрне ала һәм сектор чикләрен һәм секторның бирелгән мәгълүматларын укыр өчен Өлешчә Җавап Максимум Охшашлык (Partial Response Maximum Likelihood, PRML) һәм Рид-Соломон хата төзәтүен куллана, шуннан соң шул бирелгән мәгълүматны стандарт интерфейс рәвешендә чыгара. Шул санлы сигнал процессоры шулай ук хата детектлау һәм төзәтүе тарафыннан детектланган хата дәрәҗәсен күзәтә һәм начар сектор башка урынга юнәлтүне башкара, Үз Мониторлау, Анализ һәм Игълан Технологиясе өчен бирелгән мәгълүматларны җыюны һәм башка эчке биремнәрне башкара.
SCSIның башта үткәргеч аша максималь  бирелгән мәгълүматлар дәрәҗәсе өчен фәкать бер  сигнал ешлыгы булган, әмма соңрак бу сан кинәт арткан. SCSI шинасы һәм диск саклагычы эчке шинасы арасында буфер сәбәпле SCSI шина тизлеге дискның эчке тизлегенә бәйләнеше булмаган; шулай да күп элеккеге диск саклагычларның бик кечкенә буферлары булган, һәм шулай итеп, алар Commodore Amiga, IBM PC ярашучанлар һәм Apple Macintosh-лар кебек әкрен санакларда башка чиратлашуга яңадан форматланырга тиеш булган (нәкъ менә ST-506 дисклары кебек).
(Параллель) ATA интерфейслары бер каналда ике саклагычны тәэмин итү өчен конструкцияләнгән, алар бер кабельдә хуҗа һәм хезмәтче кебек тоташтырылган. Дискларның аларның контроллер конструкциясе сәбәпле гадәттә чиратлашу һәм бирелгән мәгълүматлар дәрәҗәсе белән проблемалар булмаган, әмма элеккеге модельләр бер берсе белән ярашучан булмаган һәм бер физик кабельдә ике җайланма белән эшли алмаганнар. Бу күбесенчә 1990-нчы еллар уртасына, ATA-ның спецификациясе стандартлашкач һәм ваклылар чистартылгач җиңелгән, әмма һаман кайбер очракларда проблемалар килеп чыга, бигрәк тә CD-ROM һәм DVD-ROM дисклары белән һәм Ultra DMA һәм UDMA җайланмаларын катыштырганда.
Бер-бер артлы ATA үз I/O портлары җыелмасы белән, хуҗа/хезмәтче проблемаларын китереп чыгармыйча бер канал һәм бер кабельга бер саклагычны тәэмин итә. FireWire/IEEE 1394 һәм USB(1.0/2.0/3.0) каты саклагычлары күбесенчә эчендә бу тышкы шиналарга эчкә корылган адаптерлар белән ATA яки бер-бер артлы АТА дисклары булган корпуслардан гыйбарәт.
Шәхси санакларда кулланылган диск интерфейслары гаиләләре
thumb|300px|Берничә параллель ATA каты диск саклагычы Тарихи бер-бер артлы бит итнтерфейслары каты диск саклагычларын (hard disk drive, HDD) каты диск контроллерына (hard disk controller, HDC) ике кабель ярдәмендә тоташтыра, берсе контроль өчен, икенчесе бирелгән мәгълүматлар өчен. (Һәрбер саклагычның шулай ук туклану өчен өстәмә кабеле бар, гадәттә ул саклагычны турыдан-туры туклану чыганагына тоташтыра). Каты диск контроллеры бер-бер артлы/параллель әверелдерүе, бирелгән мәгълүматлар аерылуы, трэк форматлавы һәм ышанычлыкны тәэмин итү өчен һәм (форматлаудан соң) саклагычка кирәк булган туры китерү кебек әһәмиятле функцияне башкарган. Һәрбер контроль кабеле бер яки күбрәк саклагычка хезмәт итә алган, шул ук вакытта шуңа багышланган (һәм кечкенәрәк) бирелгән мәгълүматлар кабеле һәрбер саклагычка хезмәт иткән.
Хәзерге заман бер-бер артлы интерфейслары каты диск саклагычын (хәзерге вакытта гадәттә «көньяк күпер» эченә корылган) хуҗа шина интерфейсы адаптерына бер бирелгән мәгълүмат/идарә кабеле белән тоташтыра. (Алдарак тасвирланган тарихи бер-бер артлы интерфейсларында исә, һәрбер саклагычның шулай ук өстәмә туклану кабеле булган, гадәттә ул турыдан-туры туклану бүлегенә тоташкан.).
thumb|right|Параллель ATA интерфейсын кулланган [[1998 ел Seagate каты диск саклагычының эчке күренеше]] Бер-бер артлы сүз интерфейсы каты диск саклагычын хуҗа шина адаптерына (хәзерге вакытта гадәттә «көньяк күпергә» интеграцияләнгән) бер бирелгән мәгълүмат/контроль кабеле белән тоташтыра. (Алдарак тасвирланган бер-бер артлы интерфейслар өчен һәрбер саклагычның шулай ук өстәмә туклану кабеле булган, ул турыдан туры туклану чыганагына тоташкан булган). Бу интерфейсларның элегрәк юрамаларында гадәттә саклагыч(тан/ка) бирелгән мәгълүмат тапшыруы булган, әмма  юрамалары күпкә киңрәк таралган һәм  юрамалар бар. Хәзерге вариантларның бирелгән мәгълүмат тапшыруы бер-бер артлы. Бирелгән мәгълүматларның сүз табигате хуҗа шинасының конструкциясен алдан килүче сәбәпчесе булган каты диск контроллерыннан гадирәк итә.
Интеграция
thumb|left|Диск тәлинкәсенә янәшә урнашкан каты диск саклагычы башының якыннан күренеше. Башлар һәм диск өслеге арасында ара бик якын булганга, каты дисклар баш ватылуы казасына бирешүчән — баш тәлинкә өслеге буенча сыза, шул чакта еш нечкә магнит элпә куба һәм бу бирелгән мәгълүматларның югалуына сәбәп була торган ватылу. Каты диск ватылуларына электроник дөрес эшләмәү, кискен туклану ялгышы, физик бәрелү, каты дискның эчке корпусындагы пычрану, «арган булу» һәм тузу, коррозия (күгәрү) яки тәлинкәләр һәм башлар җитештерүдә ялгышлар сәбәп була.
Каты диск саклагычның әйләнү системасы диск әйләнгәндә дискларны аларның тиешле очу биеклегендә тоту өчен диск корпусындагы һава басымына таяна. Дөрес эшләү өчен каты диск билгеле һава басымнары ранжирын таләп итә. Тышкы мохиткә тоташу һәм басым (киңлеге булган) корпуста кечкенә тишем аша ашырыла, гадәттә эчтә фильтр була (сулау фильтры). Һава басымы артык түбән булса, очучы башны күтәрү өчен җитәрлек күтәрү булмый, шулай итеп, баш дискка кирәгеннән артык дискка якынлаша, һәм диск ватылу һәм бирелгән мәгълүматлар югалу рискы бар. Ышанычлы югары биеклек эшләү өчен махсус җитештерелгән, мөһер куелып басылган дисклар кирәк, моннан тыш хәзерге Ruggedized Disk Drives for Commercial Airborne Computer Systems дискларында температура сенсорлары бар һәм аларның эшләве нинди мохиттә булуларына карап ярашучан.
Барлык диск саклагычларында да сулау тишемнәре күренә — гадәттә алар янында кулланучыны тишемнәрне каплаудан кисәтә торган ябыштыргыч бар. Шулай ук эшләүче саклагыч эчендә һава гел хәрәкәтләнеп тора, ул әйләнүче тәлинкәләр белән ышкылудан хәрәкәтә китерелә. Бу һава эчке рециркуляция (яки «рецирк») фильтры аша җитештерүдән соң калган пычрануларны, корпус эченә ничек булса да үткән кисәкчәләр яки химикатларны һәм нормаль эш вакытында эчтә чыккан газларны яки кисәкчәләрне чыгарыр өчен үтә.
Озак периодлар дәвамында бик югары дымлылык башларны һәм тәлинкәләрне күгәртә ала. Бигрәк тә гигант магниторезистив (giant magnetoresistive, GMR) башлар өчен пычранудан кечкенә баш ватылуыннан (хәтта дисктан магнит өслекне бозмаганыннан да) барыбер диск өслеге белән ышкылу сәбәпле нәтиҗәдә башның вакытлыча җылынуы була һәм бу бирелгән мәгълүматларны баш температурасы тотрыклыланганчы укымаслык итә (шулай аталган «термаль тигезсезлек», бу мәсьәләне өлешчә уку сигналын тиешенчә электрон рәвештә фильтрлап чишеп була).
Ватылу төрләре
Каты диск саклагычлар берничә төрле ватыла ала. Ватылу кичекмәстән һәм тулы, прогрессив яки чикләнгән булырга мөмкин. Бирелгән мәгълүматлар тулысынча җимерелгән булырга мөмкин, яки өлешчә яки бөтенләе белән торгызып булырга мөмкин.
Элегрәк чыккан каты диск саклагычларында күп эшләгәннән һәм тузудан соң начар секторлар барлыкка килергә тенденция булган; алар эшкә тәэсир итмәслек итеп «билгеләнә» алган; кыска вакыт эчендә бик күп секторлар барлыкка килмәсә, бу нормаль булып саналган. Соңрак саклагычлар автоматик рәвештә һәм кулланучыга күренмәслек рәвештә начар секторларны билгеләгән; S.M.A.R.T. мәгълүматы бу проблемаларны язып бара. Саклагычларның начар секторларны гадәттә куллануны дәвам иттереп була
Я прогрессив, я чикләнгән булырга мөмкин башка ватылулар гадәттә саклагычны алмаштырырга сәбәп булып санала; потенциаль югалу куркынычы булган бирелгән мәгълүматларның бәясе гадәттә ватыла алган саклагычны куллану дәвамыннан сакланган бәядән күпкә артыграк була. Кабатланучы әмма бетереп була торган уку яки язу хаталары, гадәти булмаган тавышлар, артучы һәм гадәти булмаган җылыну һәм башка гадәттән тыш булмаган хәлләр кисәтеп куючы сигналлар булып тора.
Бирелгән мәгълүматларны ватылган саклагычтан торгызу
Тәлинкәләрнең магнит капланышы тулаем җимерелмәгән булса, ватылган саклагычтан бирелгән мәгълүматлар кайвакыт өлешчә яки тулысынча торгызылырга мөмкин. Бирелгән мәгълүматлар торгызуны махсус ширкәтләр үти, әһәмияткә алырлык бәягә, саклагычлар чиста бүлмәдә ачыла һәм турыдан туры тәлинкәләрдән бирелгән мәгълүматларны уку өчен тиешле җиһазлар кулланыла. Электроника ватылган булса, кайвакыт электрон платасын алыштырырга мөмкин була, гәрчә еш төрле вакытта җитештерелгән номиналь шул ук модель дискларның төрле, ярашмый торган платалары булырга мөмкин.
Кайвакыт эш бирелгән мәгълүматларны торгызылганга кадәр озак торгызылырга мөмкин. Рисклы техникаларны саклагыч башкача ватылса кулланырга хаклы. Саклагыч эшли башласа, ул кыскарак яки озаграк вакыт эшләргә дәвам итә ала, әмма янә беркайчан да эшли башламаска мөмкин, шулай итеп саклагыч эшли башлаганнан соң мөмкин кадәр күп бирелгән мәгълүматлар торгызыла. 1990-нчы елларда чыккан ябышу сәбәпле эшли башламый торган каты диск саклагычы кайвакыт каты диск саклагычының җисемен тиз бармак белән чирткәләп яки кул ярдәмендә әйләндереп эшли башларга мөмкин. Кайвакыт эшли торган тагын бер техника ул саклагычны көнкүреш суыткычында су үтмәслек төргәктә суыту. Моның турында блогларда һәм форумда күп файдалы мәгълүмат бар.
Куну өлкәләре һәм йөкләү/чыгару технологиясе
thumb|Иске буын каты диск саклагычы һәм шугычы ([[1990-еллар|1990-нчы еллар) каты диск саклагычының микрофотографиясе.]] Нормаль эш дәвамында каты диск саклагычларында башлар дискта язылган бирелгән мәгълүматлар өстеннән оча. Хәзерге каты диск саклагычлары туклану өзүләрне яки башка ялгыш эшләүләрне я башларны физик рәвештә бирелгән мәгълүматларны саклау өчен кулланылмый торган махсус куну өлкәсенә күчереп (парклап), я башларны физик рәвештә тәлинкәләрдән өстә күтәрелгән (йөкләнмәгән) позициядә бикләп булдырмый.
Кайбер элеккеге шәхси санак каты диск саклагычлары туклану кирәгеннән алдан өзелгәндә башларны автоматик рәвештә паркламаган һәм башлар бирелгән мәгълүматлар өстенә кунган. Кайбер башка элеккеге җайланмаларда кулланучы кулдан башларны парклау өчен программаны эшләтә башлаган.
Куну өлкәләре
Куну өлкәсе ул тәлинкәдә гадәттә аның эчке диаметры янында, бирелгән мәгълүматлар сакланган урын. Бу өлкә контакт башлау/туктау өлкәсе дип атала. Дискларның конструкциясе шундый — аларның я пружинасы, я элегрәк тәлинкәләрдә әйләнү инерциясе башларны көтелмәгән туклану югалу очрагында башларны парклау өчен кулланыла. Бу очракта щёткасыз даими ток электр моторы актуатор өчен туклану тәэмин итеп, вакытлыча генератор буларак эшли.
Баш монтажыннан пружина басымы башларны даими рәвештә тәлинкәгә таба этә. Диск әйләнгән вакытта башлар һава ярдәмендә тотыла һәм физик контактка дучар булмыйлар яки тузмыйлар. Контакт башлау/туктау өлкәсе (CSS) саклагычларында баш сенсорларын (еш кына алар фәкать сенсорлар дип атала) тотучы шугычлар медиа өслегеннән берничә куну һәм очып китүгә чыдар итәрлек итеп конструкцияләнгән, гәрчә бу микроскопик компонентларда тузу үз өлешен ала. Күпчелек җитештерүчеләр шугычларны эш вакытында ватылу шансы -тан артыграк була башлаганчы циклын чыдарлык итеп конструкциялиләр. Шулай да, бөлү графигы сызыкча түгел: диск яңарак һәм әзрәк башлау-тукталу цикллары булгач, аның киләсе эшли башлауны яшәп чыгарга шансы иске күбрәк миля узган дисктан зуррак (чөнки һава тотуы башланганга кадәр баш диск өслеге буенча тартылып бара диярлек). Мәсәлән, Seagate Barracuda 7200.10 сериясе өстәл санаклары каты дисклары -тукталу циклларына дәрәҗә куелган, башка сүзләр белән әйткәндә, сынау вакытында баш-тәлинкә интерфейсында бернинди ватылулар да күзәтелмәгән дигән сүз. 1995-нче еллар тирәсендә IBM дискның куну өлкәсе төгәл лазер процессы ярдәмендә куну зонасында нанометр зурлыгында шома «калкулыклар» ясап эшләнгән. Бу технология хәзерге вакытта һаман киң кулланылышта, күбесенчә өстәл һәм коммерция саклагычларында. Гомумән, CSS технологиясе, мәсәлән, артучы дымлылык нәтиҗәсе буларак, артучы ябышуга (башларның тәлинкә өслегенә ябышырга тенденциясенә) бирешүчән булырга мөмкин. Кирәгеннән артык ябышу тәлинкә һәм шугычка яки моторга физик зарар китерергә мөмкин.
Чыгару
Йөкләү/Чыгару технологиясе башларның тәлинкәләрдән куркынычсыз урынга өскә күтәрелүенә таяна, шулай итеп тузудан да, ябышудан да арыналар. Беренче каты диск саклагычы RAMAC һәм иң иртә диск саклагычлары башларны йөкләр һәм чыгарыр өчен катлаулы механизмнарны кулланганнар. Хәзерге каты диск саклагычларында тышкы диск кырые янындагы пластик төшүләргә йөкләү/чыгару өчен беренче мәртәбә 1967 елда Memorex тарафыннан тәкъдим ителгән төшү йөкләве куллана.
Бәрелү ныклыгына килгәндә, IBM шулай ук аларның ThinkPad ноутбуклар сызыгы өчен актив саклау системасы (Active Protection System) дип аталган технологияне барлыкка китергән. Thinkpad эчендә корылган акселерометр кискен, үтә хәрәкәт детектланса, эчтәге каты диск башлары теләсә нинди потенциаль бирелгән мәгълүматлар югалуын яки сызу дефектлары рискын киметер өчен автоматик рәвештә үзләрен чыгаралар. Соңрак Apple бу Кискен Хәрәкәт Сенсоры (Sudden Motion Sensor) технологияне шулай ук аларның PowerBook, iBook, MacBook Pro һәм MacBook сызыгында кулланган. Sony аларның ноутбукларында охшаш технологияне керткәннәр.
Күпчелек зур каты диск һәм ана платасы сатучылары хәзер S.M.A.R.T. (Self-Monitoring, Analysis, and Reporting Technology) технологиясен тәэмин итәләр, ул саклагычның эш температурасы, әйләнү вакыты, бирелгән мәгълүматлар хаталары дәрәҗәләре һ. б. саклагыч сыйфатламаларын үлчиләр. Бу параметрларда билгеле юнәлешләр һәм кискен үзгәрешләр каты диск ватылуы һәм бирелгән мәгълүматлар югалуына бәйле дип уйлана.
Шулай да, S.M.A.R.T. параметрлары гына шәхси саклагыч ватылуларын фараз итү өчен файдалы булмаска мөмкин. Барлык бирелгән мәгълүматлар потенциаль югалу белән фараз ителмәгән ватылу теләсә нинди вакытта нормаль эш вакытында булырга мөмкин. Зарарланган саклагычтан берникадәр яки хәтта барлык бирелгән мәгълүматларны торгызу кайвакыт, әмма һәрвакыт та мөмкин түгел һәм гадәттә күп акча тора.
Google тарафыннан 2007 елда нәшер ителгән өйрәнү ватылу дәрәҗәсе һәм я югары температура, я эшчәнлек дәрәҗәсе белән бик аз корреляция фараз иткән; шулай да, җитештерүче/модель һәм ватылу дәрәҗәсе арасында корреляция чагыштырмача көчле иде. Моның турында статистика күпчелек юридик затлар турында югары сердә тотыла. Google җитештерүче исемнәрен ватылу дәрәҗәләре белән туры китермәгән.
Google өйрәнүе «түбәнрәк температуралар югарырак ватылу дәрәҗәләренә бәйле» дип күрсәткән. S.M.A.R.T. игълан иткән уртача температуралары -дан түбән булган каты диск саклагычларның ватылу дәрәҗәсе уртача температурасы булган каты дискларныкыннан югарырак булган, бу ватылу дәрәҗәләре оптималь S.M.A.R.T. игълан иткән -дан ике мәртәбә артыграк.
SCSI, SAS һәм FC саклагычлары кулланучы сыйныфы PATA һәм SATA саклагычларыннан күпкә кыйммәтрәк һәм гадәттә серверларда һәм диск массивларында кулланыла, монда PATA һәм SATA саклагычлары өй санакларында һәм өй санаклары базарларында сатылган һәм ышанычсызрак булып танылган. Бу аерма хәзер бетеп бара.
SATA саклагычларының ватылулар арасында уртача вакыты (mean time between failures, MTBF) гадәттә тирәсе (Western Digital Raptor кебек кайбер саклагычлар өчен MTBF дәрәҗәсе га җиткән), шул ук вакытта SCSI саклагычлары дәрәҗәләре нан артык була. Шулай да, бәйсез тикшерү MTBF-ның саклагыч гомер озынлыгының ышанычсыз фаразы дип күрсәткән. MTBF лаборатория мохитендә сынау бүлмәләрендә алып барыла һәм диск саклагычының югары күләмдә җитештерүгә кадәр әһәмиятле үлчәү булып тора. Саклагыч җитештерелә башлагач, туры килә торган үлчәү булып гамәлдәге ватылулар дәрәҗәсе тора (annualized failure rate, AFR). AFR — ул чын саклагыч ватылуларның транспортлаудан соң ватылулар проценты. Төрле интерфейслар белән саклагычларда ышанычлыкларның аермасы сату һәм саклагычның эчендәге булган маддәләргә күрә була; интерфейс үзе әһәмиятле фактор булып тормый, әмма кыйммәтле (конструкция тарафыннан билгеләнгән) ышанычлык һәм (интерфейс тарафыннан билгеләнгән) җитештерүчәнлек сатып алу бәясеннән әһәмиятлерәк булган сервер дәрәҗәсе саклагычлар югарырак ышанычлылык өчен дә, тизрәк интерфейс өчен дә конструкцияләнгән. Дәвам иттереп, SCSI һәм SAS саклагычлары кулланучы PATA һәм SATA саклагычларына караганда югарырак ватылулар арасында уртача вакыт һәм ышанычлылык өчен конструкцияләнгән. Шулай да, коммерция базарлары өчен конструктив ышанычлыгы башка коммерция классы саклагычларга караганда чагыштырырлык конструкцияләнгән һәм җитештерелгән SATA саклагычлары бар. Гадәттә коммерция саклагычларында бөтен куелган саклагычлардан – ел ватылу дәрәҗәләре булган.
Тышкы алыштырып була торган каты дисклар
Тышкы алыштырып куела торган каты диск саклагычлары гадәттә USB аша тоташтырыла. Саклагычның Plug and play функциональлеге система ярашучанлыгы тәкъдим итә һәм югары саклау сайлауларына һәм портатив конструкциягә ия. Тышкы саклагычларның кулланулары арасында:
Тышкы каты дисклар 2.5" һәм 3.5" үлчәмнәрендә сатыла, аларның сыйдырышлыклары күбесенчә тан ка кадәр дәрәҗәләрдә була. Еш очрый торган үлчәмнәр, , , , , һәм.
Биометрик куркынычсызлык яки күп интерфейслар кебек үзлекләр югарырак бәядән сатыла.
Базар сегментлары
Каты диск саклагычларның диск күләмендә һәм бирелгән мәгълүматларга ирешүдә экспоненциаль артулар санлы видео язгычлар һәм санлы аудио уйнаткычлар кебек зур саклау сыйдырышлыгын таләп иткән продуктларны керткән. Шуңа өстәп, зур микъдардагы саклауларның сатылуда булуы күп төрле үтә зур сыйдырышлык таләпләре белән Интернетта урнашкан хезмәтләрне тормышка ашырган, шулар арасында түләүсез Интернет эзләве, Интернет архивлау һәм видео саклау (Google, Internet Archive, YouTube, һ. б.).
Җитештерүчеләр һәм сатулар
Вакыт дәвамында 200 дән артык ширкәт каты диск саклагычларын җитештергән. Әмма күптән түгел булган берләшүләр җитештерүне фәкать өч төп җитештерүчеләрдә концентрацияләгән: Western Digital, Seagate һәм Toshiba.
Элче (Терамо)
Элче — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
IC 1604
IC 1604 —  чикләрендә урнашкан.
Элче (Терамо)
Географиясе
Элче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
IC 1604
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Элче (Терамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Касыйм Фәсәхов
Касыйм Мингали улы Фәсәхов — 1930 елның 18 мартында туган татар язучысы, публицист.
Агулья
Агулья — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Агулья Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сансугари (Виченца)
Географиясе
Сансугари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Добржень
Добржень (Dobřeň) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Ылыҗа (Оникишубат)
Ылыҗа (Ilıca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хаҗымуса (Чорум)
Хаҗымуса (Hacımusa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Санта Тереса (Абасоло)
Санта Тереса — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Санта Тереса Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Бавено
Бавено — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD85767
HD85767 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Ла Консепсион (Селая)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
IC 1605
IC 1605 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Корал де Тьера, Коралерас (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Корал де Тьера, Коралерас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Корал де Тьера, Коралерас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Скутичко
Скутичко (Skutíčko) — Чехиянең Пардубице крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 1606
IC 1606 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ылыҗа (Даренде)
Ылыҗа (Ilıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нове-Сан Флорияно (Тревизо)
Нове-Сан Флорияно — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Нове-Сан Флорияно Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Базалуццо
Базалуццо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Коле Кроче Примо (Изерния)
Коле Кроче Примо  — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Базалуццо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Коле Кроче Примо (Изерния)
Географиясе
Коле Кроче Примо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Элче дела Векия (Катанцаро)
Элче дела Векия — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Агульяна (Виченца)
Агульяна  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Агульяна Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хаҗымусалар (Мудурну)
Хаҗымусалар (Hacımusalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (köy).
Добржечов
Добржечов (Dobřečov) — Чехиянең Моравия-Силезия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
HD85812
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
IC 1607
IC 1607 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Сан Хосе (Кузамала де Пинзон)
Сан Хосе — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сан Хосе Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Новецио (Бергамо)
Новецио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Новецио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Элчетина (Рим)
Элчетина — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Элчетина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Байро
Байро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сансугаро (Виченца)
Сансугаро — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сансугаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коле Кроче Секондо (Изерния)
Коле Кроче Секондо  — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кадыйр Даян
Кадыр Даян (Кадыйр Хәким улы Даянов) (1910-1975) – башкорт шагыйре. Башкортстан атказанган сәнгать эшлеклесе (1969).
Кадыйр Даянов 1910 елның 14 февралендә хәзерге Чиләбе өлкәсе Коншак районының Коншак авылында игенче гаиләсендә туа, 1975 елда вафат була. 1927 елда урта мәктәпне тамамлагач, Аргаяшта укытучылар әзерләү курсында шөгыльләнә. Укып бетергәч, укытучы, мәктәп директоры булып эшли. 1930–1933 елларда Уфага килеп, педагогия институтында укый. Укып бетергәч, Башгосиздатта мөхәррир булып эшли. Ике ел Стәрлетамак педагогия техникумында укыта, 1936–1941 елларда Уфада Башкортстан педагогия институтында башкорт теле һәм әдәбияте кафедрасы мөдире булып эшли.
К. Даянның бер юлы өч китабы 1934 елда дөнья күрә: «Рәшидә» поэмасы, балалар өчен «Тимеркәй» хикәясе һәм «Хәйрүш белән Фәйрүш» дигән бер пәрдәлек пьесасы. Шагыйрьнең шигърияте Бөек Ватан сугышына кадәр формалаша һәм ныгый.
Добржив
Добржив (Dobřív) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Шамил Маннапов
Шамил Мәгыйз улы Маннапов (1938) — шагыйрь, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1992).
Тормыш юлы
1938 елда туган.
Ылыҗа (Алашеһир)
Ылыҗа (Ilıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 1608
IC 1608 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Слабчице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Баланджеро
Баланджеро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Элчито (Мачерата)
Элчито — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Элчито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нови (Кунео)
Географиясе
Нови Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Консепсион де Абахо (Сан Хосе Итурбиде)
Ла Консепсион де Абахо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Консепсион де Абахо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Хаҗымусалы (Еркөй)
Хаҗымусалы (Hacımusalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Агуцо (Терни)
Агуцо  — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ла Консепсион де Абахо (Сан Хосе Итурбиде)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Агуцо (Терни)
Географиясе
Агуцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Ла Консепсион де Абахо (Сан Хосе Итурбиде)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Агуцо (Терни)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Консепсион де Абахо (Сан Хосе Итурбиде)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Коле Кукияроне (Кампобасо)
Коле Кукияроне  — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коле Кукияроне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Агушело
Агушело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Агушело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ылыҗабашы (Ефелер)
Ылыҗабашы (Ilıcabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Балокко
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
IC 1609
IC 1609 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Славгостице
Славгостице (Slavhostice) — Чехиянең Кралове Градец крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
HD85872
HD85872 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Әл-Әмин мәчете (Чибәркүл)
Әл-Әмин мәчете (Мечеть Аль-Амин в Чебаркуле) ― Чиләбе өлкәсе Чибәркүл шәһәрендә урнашкан бердәнбер мөселман гыйбадәтханәсе (мәчет). Беренче нигез ташы 2005 елда салынган, 2009 елда төзелеш тәмамланган. Башта мәчет «Ихлас» дип аталган, 2018 елдан исеме «Әл-Әмин» (آمين ― «ышанычлы») итеп үзгәртелгән. Мәчетнең имамы (ачылган көненнән) ― Вугар Акперов, мөәзин ― Данил Хәсәнов. Координатлары: N 54° 57′ 53.8596″ E 60° 21′ 1.3356″.
Тарих
Чибәркүл шәһәрендә мәчет төзү омтылышы 1960-елларда ук ясалган була, ләкин нәтиҗәсе булмый.
2003 елда имам итеп Чиләбе өлкәсе мөфтие Вугар хәзрәт Акперов сайлана. Ул шәһәрдә мәчет төзүне башларга вәгъдә итә. Мәчет төзелешенә шәһәр халкы ярдәм күрсәтә. Шәһәрнең төп сәнәгать оешмасы булган Чибәркүл металлургия заводы эшчеләре хезмәт хакларыннан православие храмы (2007 елда торгызылган һәм мөселман мәчете төзү өчен акча күчерә башлаган. Чибәркүл шәһәренең яһүд оешмасы 50 мең сумлык кирпеч алып биргән. Мәчеткә тәрәзәләр ясап биргән эшмәкәр (мөселман түгел) тәрәзәләрнең тулы бәясен алмаган.
IC 1610
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Эльйо (Лука)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корал Зокоте (Телолоапан)
Корал Зокоте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Корал Зокоте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Коле Кьеза Санта Мария (Палермо)
Коле Кьеза Санта Мария  — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коле Кьеза Санта Мария Сицилия утравында, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Бальдикьери-д'Асти
Бальдикьери-д'Асти — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Добржиков (Кдине)
Добржиков  (Dobříkov) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Нови (Пиза)
Нови — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Нови Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санта Тереса (Гуанахуато )
Санта Тереса — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Санта Тереса Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Адами (Катанцаро)
Адами  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Адами Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ылыҗабашы (Чифтелер)
Ылыҗабашы (Ilıcabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хаҗымустафа (Эрегли)
Хаҗымустафа (Hacımustafa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сант Агата (Комо)
Сант Агата — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант Агата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 1611
IC 1611 —  чикләрендә урнашкан.
Славетин (Гавличкув Брод)
Славетин  (Slavětín) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Эма I (Фиренца)
Эма I — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Эма I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Консепсион де Ариба, Ла Конча (Сан Хосе Итурбиде)
Ла Консепсион де Ариба, Ла Конча — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Консепсион де Ариба, Ла Конча Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
HD85873
HD85873 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.