cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ла-Кома (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осталув (Лодзь воеводалыгы)
Осталув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Яр районы
Административ үзәге — Яр посёлогы.
Бьюкенен (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1720 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1305/1303 км² тәшкил итә.
Осталув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ittifaq
ИттифакЪ (İttifaQ) – заманча татар рэп төркеме. 2005нче елда оешты.
Яр районы
Чиктәшлек
Районның көньягы Югары Чулман калкулыгында, ә көньягы - Красногроское калкулыгында урнаша. Иң эре елгалар - Чүпче, Лекма. Районның төньягында Нократ елгасы башлана.
Кренжоли (Свентокшиж воеводалыгы)
Кренжоли  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яр районы
Тарих
Яр районы 1929 елның 15 июлендә элекке Глазов өязнең Укан, Ежево һәм Пудем волостьларның 19 авыл советлардан барлыкка килгән. 1929 - 1932 елларда районның административ үзәге Укан авылында урнашкан. 1935 - 1956 елларда район составыннан Пудем районы аерылып чыккан. 1962 елда район юкка чыга, аның территория Глазов авыл районы һәм Глазов шәһәре арасында бүленә. 1964 елда Яр авыл районы барлыкка килә, 1965 елда ул Яр районына әйләнә.
Ittifaq
Җырлары
Төркемнең беренче альбомы "Бәлки" дип атала. Ул 2007нче елның сентябрендә чыкты. Анда 18 җыр кертелгән:
Позь
Позь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Яр районы
Халык
Милли состав: арлар — 60,2 %, руслар — 33,7 %, татарлар — 1,4 %, бисермәннәр — 1,2 % (2010 ел җанисәбе буенча).
Кренжоли (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сохрып-Я
Сохрып-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тапсуй елгасының уң ярыннан 194 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Миргород
Миргород (Мырһород, Миргород, Миргород) — Украинаның Полтава өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Позь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Гинджова (коммуна)
Гинджова — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Ла-Касита (Техас)
Ла-Касита  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Гинджова (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Виктор Скумин
Виктор Андрей улы Скумин (Ви́ктор Андре́евич Скуми́н; 1948 ел, 30 август, Пенза өлкәсе, РСФСР) — ССРБ һәм Россия галиме, җәмәгать эшлеклесе, медицина фәннәре докторы, профессор, «Мәдәният аша — сәламәтлеккә» Халыкара иҗтимагый хәрәкәтенең президенты-нигез салучысы. Кардиопротезлы психопатологик симптом комплексын (Скумин синдромы) һәм соматик авыруның невротик фантом синдромын тасвирлап бирә. Гәүдә-тән кимчелеге булган һәм психикалары какшаган пациентлар өчен тернәкләндерү программалары, психотренинг методикасы авторы.
Болгар урамы (Казан)
Болгар урамы (улица Болгар) — Казанның Идел буе районында, Яңа бистәдә урнашкан урам.
Завоня (Мазовия воеводалыгы)
Завоня  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Касита (Техас)
Географиясе
Ла-Касита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вальфарта
Вальфарта — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пропащая (Зур Губистая кушылдыгы)
Пропащая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Губистая елгасының уң ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Прищатиница
Прищатиница — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 77 км.
Вальфарта
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пропащая (Зур Губистая кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Ла-Касита (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гольек
Голек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дабрылавичы
Дабрылавичы (Дабрылавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Яг
Яг (Яг) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Гольек
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гута Самокляска
Гута Самокляска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бресте (Словения)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дабрылавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нина Добрушина
Биография
1985-1991 елларда Мәскәү дәүләт университетының филология факультетының рус теле һәм әдәбияты бүлегендә, 1991-1994 елларда - Россия дәүләт гуманитар  университетының аспирантурасында белем ала.
Жюйене
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.53 км².
Вашингтон (округ, Виргиния)
Вашингтон — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Абингдон шәһәре.
(11083) Каракас
(11083) Каракас — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Прищатиница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Гута Самокляска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нина Добрушина
Биография
1995 елда Мәскәү дәүләт университетының филология факультетында «Принципы и методы системного лексикографического описания междометий» темасына кандидатлык диссертациясе яклый (Җитәкчесе Г. E. Крейдлин ).
Яр районы
Социаль инфраструктура
Мәгариф системасы үз эченә 14 мәктәп, бер политехникумны, бер мәктәп-интернатны һәм 14 балалар бакчасын ала. Медицина ярдәмен бер хастаханә һәм 24 фельдшер-акушерлык пункты күрсәтә. Бер "картлар йорты" эшли.
Миргород
Халык саны — 40876 кеше (2014).
Бинокуляр күрү
1.   Гадәти бинокуляр күрү — бер үк вакытта ике күз белән дә  бифовеаль төбәлү, ягъни һәр күз төбәлгән әйберне аерым кабул итеп сурәт  ясауда катнаша. Мондый система — бинокуляр бәйләнешнең иң югары формасы. Гадәти бинокуляр аерым күрүгә түбәндәгеләр кирәк.
Завишин (Мазовия воеводалыгы)
Завишин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
АНТ-20
АНТ-20 «Максим Горький» — совет агитация, пассажир күп урынлы, 8-моторлы очкыч, Воронеж. <!--
(10245) Inselsberg
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6071 P-L» саналган.
Миргород
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Миргород Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Завишин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
АНТ-20
Разработка, особенности конструкции
В октябре 1932 года в группе писателей и журналистов, возглавляемой М. Кольцовым, в день 40-летнего юбилея литературной деятельности Максима Горького родилась идея построить агит-самолёт, назвав его в честь писателя «Максим Горький». Был создан Всесоюзный комитет по строительству самолёта, по всей стране начался сбор денег на постройку, давший в короткий срок около 6 млн рублей. Комитет организовал в своём составе Технический совет под председательством начальника ЦАГИ Харламова, коему поручил выявить лицо будущего самолёта и разработать технические требования, исходя из основных назначений самолёта. В работах Технического совета приняли участие институты: ЦАГИ. ЦИАМ, полиграфической промышленности, научно-исследовательский институт ВВС, Фотокиноинститут и ряд отдельных инженеров и конструкторов.(В. М. Петляков, А. А. Архангельский, Б. М. Кондорский (общие виды), В. Н. Беляев (расчёты прочности), Б. А. Саукке (ведущий инженер), Е. И. Погосский, А. А. Енгибарян (оборудование), Н. С. Некрасов и другие. Возглавлял всю работу А. Н. Туполев. Для наблюдения за постройкой и передачей заказа на различное оборудование при Комитете была организована Строительная комиссия под председательством А. Н. Горянова. 10 марта 1933 г. Строительная комиссия заключила с ЦАГИ договор на постройку самолёта «Максим Горький». К 1931 году конструктор А. Н. Туполев, успешно запустив в массовое производство бомбардировщик ТБ-3, занимался дальнейшей разработкой сверхтяжёлых гигантов — летающих крепостей. Был создан эскизный проект пассажирского варианта бомбардировщика ТБ-4, названный АНТ-20. В апреле 1933 года был рассмотрен эскизный проект самолёта, где предусматривалась возможность использования самолёта в качестве агитационного, пассажирского, транспортного, бомбовоза; он мог служить передвижным штабом для высших военных и политических структур власти.
Миргород
Тарих
12 гасырда нигезләнгән.
Бинокуляр күрү
•      Кисешүче күрү  кырлары белән күрү юлларының гадәти эше.
Перейру (Пиньел)
Перейру  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Яг
Климат
Яг климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Миргород
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 88,3%, рус теле — 11,4%.
Дуранго (штат)
Дуранго (Durango) — Мексика штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Яг
Халык
Халык саны динамикасы:
Гацола (Тревизо)
Географиясе
Гацола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11083) Каракас
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RZ6» саналган.
Сохрып-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Прищатиница
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Позь
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прищатенок
Прищатенок (Пращатенок) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Сохрып-Я
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яг
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (61%), руслар (33%).
Ягдор (Чухлэм авыл җирлеге)
Климат
Ягдор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Нина Добрушина
Биография
Антверпен, Хельсинки, Collegium de Lyon университетларында стажировка үткән. "Бөтендөнья тел структуралары атласы" проектында катнаша (императив һәм оптатив бүлекләр).
Прищатенок
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Яр районы
Икътисад
Икътисад нигезе - авыл хуҗалыгы. Район территориясеннән «Киров - Пермь» тимер юл линиясе уза; Яр станциядән Омутнинскка тимер юл тармагы бара.
Лео Киачели
Ле́о Киаче́ли (чын исеме-Леон Михайлович Шенгелая; 1884-1963) — гөрҗи совет язучысы.
Гута-Гоголовска
Гута-Гоголовска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нина Добрушина
Биография
2004 елдан ул Югары икътисад мәктәбендә укыта.
АНТ-20
Һәлакәт
<!-- 18 мая 1935 года на центральном аэродроме столицы проходил демонстрационный полет, после которого АНТ-20 должен был быть передан в агитэскадрилью им. Горького. Летчик ЦАГИ И. С. Журов передавал машину авиатору агитэскадрильи И. В. Михееву. Было разрешено прокатить членов семей строителей АНТ-20. В сопровождение «Максиму Горькому» выделили два самолёта: двухместный Р-5 под управлением лётчика Рыбушкина и истребитель И-5 под управлением испытателя Н. П. Благина. Оператор Щекутьев осуществлял с Р-5 киносъёмку полета. Перед Н. П. Благиным стояла другая задача: по замыслу кинодокументалистов он должен был во время съёмок летать рядом с АНТ-20, чтобы зрители могли увидеть разницу в размерах.
Прищатенок
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бинокуляр күрү
•      Дөрес нейромускуллы  үсеш һәм координация, алар күрү күчәрен төзәтә һәм әйбергә карашны төбәп  торуны тота ала.
Гуннинген
Гуннинген (Gunningen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягдор (Чухлэм авыл җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
АНТ-20
Һәлакәт
Взлетев, «Максим Горький» сделал широкий круг над аэродромом. Но с первых минут полёта близость двух самолётов приобрела угрожающий характер: Благин на истребителе начал выполнять фигуры высшего пилотажа в непосредственной близости от АНТ-20. С отчаянностью бросил Благин свой истребитель в короткое пике за хвостом «Максима Горького», пронесся под его брюхом и, оказавшись впереди, круто рванул ручку управления на себя, намереваясь описать вокруг гиганта мёртвую петлю. В верхней точке самолёт завис и, потеряв скорость, рухнул вниз на медленно проплывающий под ним АНТ-20.
Истребитель Благина врезался в средний мотор, выбил его ударом. Тот отвалился и упал вниз, а машина Благина застряла в образовавшемся рваном отверстии крыла. Воздушный гигант этот страшный таран выдержал. Не исключено, что Михеев с Журовым посадили бы его, если бы у И-5 не оторвалась хвостовая часть, которая нанесла второй, уже смертельный удар по «Максиму Горькому», врезавшись в органы управления. Он медленно завалился на крыло, перевернулся и начал разваливаться в небе. Через несколько секунд прогремел страшный взрыв, и самолёт рухнул на дачный посёлок Сокол. Погибло 49 человек, в том числе Благин, оба пилота «Максима Горького», 9 членов экипажа и 37 пассажиров — сотрудники ЦАГИ и их родственники, в том числе 6 детей («Техника Воздушного флота», 5/1935 г). -->
Пропащая (Зур Губистая кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нина Добрушина
Биография
1988 елдан башлап Кавказда МДУ филология факультетының теоретик һәм гамәли лингвистика кафедрасының лингвистик экспедицияләрендә катнаша. шул исәптән, сван (Чини, Мулахи), мегеб ( Мегеб авылы), авар (Согратл авылы), годоберин, тсахур (Мишлеш авылы), арчин ( Арчиб авылы ) һәм башка телләр өйрәнә.
Бинокуляр күрү
•      Ике күзнең дә якынча  бер үк төгәллектә сурәт һәм аның үлчәме.
Гиорою (коммуна)
Гиорою — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Ягдор (Чухлэм авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (91%).
Нина Добрушина
Биография
Дагыстанда күптеллелекне һәм Тел элемтәләрен өйрәнүгә һәм Дагыстанның күптеллелек Атласын эшләүгә багышланган проектның инициаторы һәм җитәкчесе булып тора. Шулай ук рус теленең устьян сөйләшен тикшерү,, Рус корпусының белем бирү порталын эшләү , даргин төркеменең мегеб телен сурәтләү проектларында катнаша.
Яр районы
Истәлекле урыннары
Археологик памятниклар: Кушманский, Комаровское (Чибинькар), Укан (Поркар) шәһәрлекләре. Табигый памятниклары: Нократның елганың башы, Тум авыл янындагы торфлы сазлык.
Гиорою (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Виктор Скумин
Балачагы һәм яшьлеге
1948 елның 30 августында РСФСР-ның Пенза өлкәсендә ССРБ МГБ офицеры гаиләсендә туа. Әтисе — Скумин Андрей Никифорович. Әнисе — Скумина (кыз фамилиясе Власова) Мария Ивановна. Виктор туып озак та үтми, әтиләре Идел буе хәрби округы эчке эшләр гаскәрләренең хәрби трибуналы рәисе булып билгеләнүе сәбәпле, гаилә Казанга күченә. Алга таба ул әти-әнисе белән Чиләбедә, Петрозаводскида һәм башка шәһәрләрдә яши.
Вашингтон (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1858 елда оештырыла.
Бинокуляр күрү
2.   Күрү юнәлеше — челтәркатлауның әлеге кисәгенең субъектив аралыкта  аерым юнәлештә проекциясе:
Ватутин урамы (Казан)
Ватутин урамы (улица Ватутина) — Казанның Идел буе районында урнашкан урам.
Дабрэйка (Шкловский районы)
Дабрэйка  (Дабрэйка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Островець (Лодзь воеводалыгы)
Островець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бинокуляр күрү
а) төп. Караш сызыгы буларак аңлатылган тышкы аралыкта юнәлеш. Гадәттә фовеаның бу күрү юнәлеше туры караш тойгысы белән бергә була;
Ватутин урамы (Казан)
Географиясе
Габдулла Тукай урамыннан башланып, Вахитов тыкрыгы белән киселештән соң тәмамлана.
Перейру (Пиньел)
Географиясе
Мәйданы —.
Нина Добрушина
Биография
2016 елның 17 ноябре РФАнең В.В.  Виноградов исемендәге Рус теле институтында  «Семантика косвенного наклонения: корпусное исследование грамматической полисемии» темасы буенча докторлык диссертациясе яклый. Шул ук елда диссертация Animedia Company компаниясе тарафыннан электрон монография буларак басыла.
Виктор Скумин
Балачагы һәм яшьлеге
1973 елда Харковь милли медицина университетын бик яхшы билгеләренә генә тәмамлый. Аннан соң Киевта танылган галим һәм сәламәт яшәү рәвешен алга сөргән академик Н. М. Амосовта клиник ординатура үтә һәм Харковьда дипломнан соң белем бирү медицина академиясенең психотерапия кафедрасында аспирантурада укый.
Островець (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вашингтон (округ, Виргиния)
Территориясе
Округ мәйданы 1466/1453 км² тәшкил итә.
Виктор Скумин
Фәнни-педагогик карьерасы
1976 елдан алып 1980 елга кадәр Николай Амосов исемендәге йөрәк-кан тамырлары хирургиясе Милли институтында эшли. 1978 елда моңарчы билгеле булмаган «кардиопротезлы психопатологик симптом комплексы» дип аталган авыруны сурәтләп бирә  , ә соңрак аны «Скумин синдромы» дип йөртә башлыйлар.
Сергей Петухов үзенең мәкаләсендә галимнең әлеге өлкәдәге эзләнүләренә мондый бәяләмә бирә:
Дабрэйка (Шкловский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Виктор Скумин
Фәнни-педагогик карьерасы
1990-1994 елларда Харковь дәүләт мәдәният академиясендә педагогика һәм психология кафедрасы профессоры, шулай ук физик культура һәм сәламәтлек кафедрасы профессоры вазыйфаларын башкара. Социаль педагоглар әзерләү буенча «Сәламәтлек культурасы нигезләре» курсын эшли һәм гамәлгә куя. Сәламәтлек культурасы теоретиклары О. В. Верхорубова һәм Н. А. Лобанова, раславынча,
Бинокуляр күрү
б) икенчел дәрәҗәдә. Фовеаның төп  юнәлешенә карата экстрафовеаль нокталарның проекция юнәлешләре, алар туры  булмаган (эксцентрик) караш тойгысы белән бергә була.
Венсильон
Венсильон — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Кробелице
Кробелице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Виктор Скумин
Иҗтимагый эшчәнлеге
1994 елда «Мәдәният аша — сәламәтлеккә» (The World Organisation of Culture of Health) Халыкара иҗтимагый хәрәкәте президенты вазыйфасына сайлана. Оешма Россия Федерациясе юстиция министрлыгында теркәлү узган Устав нигезендә эшли. Хәрәкәт нәшрияты тарафыннан сәламәтлек культурасының нәзари һәм гамәли аспектлары буенча китаплар бастырыла. Шулай ук «К здоровью через культуру» журналы (ISSN 0204-3440, OCLC 70966742) нәшер ителә.
Бинокуляр күрү
3.   Проекция — челтәркатлауның ярсытылган өлешләренә нигезләнеп  аралыкта әйбернең чагылган субъектив торышы.
Нина Добрушина
Биография
2017 елдан - Югары икътисад мәктәбендә  Халыкара тел конвергенциясе лабораториясе мөдире; лабораториянең фәнни җитәкчесе  Джоханна Николс була.
Бинокуляр күрү
•      Кызыл әйбер уң  фовеоланы (F), ә кырның борын яртысында урнашкан кара әйбер челтәркатлауның  чигә яртысындагы өлешләрен ярсытса (Т), кызыл әйбер баш мие белән туры алда  урнашкан булып, ә карасы күрү кырының борын яртысында барлыкка килгән булып  чагыла. (рәс. 20.13а). Челтәркатлауның охшаш назаль өлешләре күрүнең чигә яртысына проекцияләнә, өскесе — аскы яртысына һәм киресенчә.
Вашингтон (округ, Виргиния)
Искәрмәләр
Вашингтон (округ, Виргиния)
Венсильон
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуранго (штат)
Тарих
1824 елда нигезләнгән.
Бинокуляр күрү
•      Ике күз дә ачык  булганда кызыл әйбер ике фовеаны да ярсыта, бу челтәркатлауның корреспонденцияләгән  нокталарыннан гыйбарәт. Кара әйбер уң күзнең чигә өлешләрен генә түгел, ә сул күзнең назаль урнашкан ретиналь өлешләрен дә ярсыта. Шулай итеп, әйберләр уң күзнең борын яртысына һәм сул күзнең чигә яртысына проекцияләнә. Ләкин ике күрсәтелгән ретиналь өлеш корреспонденцияләнгән нокталар булгач, алар әйберне  шул ук аралыкка (сулда) проекцияли һәм икеләнү булмый.
Нина Добрушина
Биография
Лингвистик типология ассоциациясе әгъзасы.
Дуранго (штат)
Административ бүленеш
39 (2019).
Бинокуляр күрү
4.   Ретиномотор күрсәткечләр. Күрү кырының перифериясендә әйбер сурәте экстрафовеаль өлешкә төшә.
Лео Киачели
Биография
1884 елның 7 (19 февралендә) Обуджи авылында (хәзерге вакытта Цаленджих муниципалитеты, Гөрҗистан) дворян гаиләсендә туган. 1904 елда Кутаис гимназиясен тәмамлый, 1904-1905 елларда Харьков югары уку йортының юридик факультетында укый. 1905 елда югары уку йорты ябылуга бәйле рәвештә укуны туктата. Туган ягына кайта, 1905-1907 елларда инкыйлабта катнаша. 1907 елда, кулга алынганнан соң, кутаис төрмәсеннән качып китә, шуннан соң законсыз рәвештә Мәскәүдә яши һәм укый. 1912 елдан Женев югары уку йортында укый. В.И. Ленин, Г. В. Плеханов, А. В. Луначарский белән шәхсән таныш була. Февраль инкыйлабыннан соң Россиягә кайта.
Кробелице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виктор Скумин
Кызыклы фактлар
«МедНовости» тарафыннан 2015 елда үткәрелгән тикшеренүләр күрсәткәнчә, В. А. Скумин «Медицина буенча Россия җыелмасына» кертелгән. Әлеге исемлек Россия Федерациясе, Советлар Союзы һәм Россия империясенең 53 галименнән тора.
Боре (Словения)
Боре — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Лео Киачели
Биография
Лео Киачели 1963 елның 19 декабрендә вафат була. Тбилисида, Мтацминд пантеонында җирләнгән.
Митчеллвилл (Айова)
Митчеллвилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Боре (Словения)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Митчеллвилл (Айова)
Тарихы
Митчеллвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Лео Киачели
Биография
Тбилисидагы бер урам Лео Киачели исеме белән аталган.
Митчеллвилл (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лео Киачели
Тышкы сылтама
[http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke3/ke3-5071.htm Кыскача әдәби энциклопедия. Киачели]
Бинокуляр күрү
Әйбергә төбәлү өчен билгеле амплитудада саккада кирәк, шуңа челтәркатлауның һәр экстрафовеаль өлеше аннан фовеа  ераклыгына туры килгән һәм әйбергә төгәл төбәлү өчен кирәкле саккада  амплитудасын билгеләүче ретиномотор күрсәткечкә ия. Фовеола үзәгендә ретиномотор күрсәткечләр нольгә тигез һәм перифериягә таба арта.
5. Корреспонденцияләгән нокталар — ике күзнең дә челтәркатлавында бер үк субъектив күрү юнәлешенә ия булган өлкә (мәсәлән, карашның башлангыч юнәлешендә фовеа). Бер күзнең назаль челтәркатлавының нокталары икенче күзнең чигә яртысындагы  челтәркатлауның корреспонденцияләгән ноктасына туры килә һәм киресенчә. Бу челтәркатлауның нормаль корреспонденциясенең нигезе санала. Мәсәлән, уң күзнең борын һәм сул күзнең чигә яртысы челтәркатлавына проекцияләнгән әйбер  сурәте күрү аралыгының уң яртысына проекцияләнә. Ретинотопияле оешу күрү юллары буенча чагыла, күрү юллары беренчел күрү кабыгында бинокулярлык өчен җавап биргән  нейроннарда берләшкәнче һәр күз аерым чагылыш ала.
6.    Гороптер —  челтәркатлауның корреспонденцияләгән өлешләрен ярсыткан барлык нокталарның  тышкы аралыкта уйдырма яссылыгы һәм шуңа ике күз белән аерым һәм бер  яссылыкта кабул ителә (рәс. 20.13б). Бу яссылык күрү күчәрләре кисешү ноктасы аркылы уза һәм шулай итеп анда бинокуляр аерым күрүдә төбәлү ноктасы керә.
7.    Фузион Панум өлкәсе — бу гороптер алдындагы һәм артындагы өлкә, аның  чигендә әйбер челтәркатлауның бик корреспонденцияләмәгән нокталарын кузгата  (ретиналь диспаратлык). Әйберләр аерым кабул ителә, ә күзәтелгән диспаратлык бинокуляр тирәнлек тойгысын (стереопсис) ясау өчен кулланыла. Панум өлкәсе чигеннән тыш урнашкан әйберләр ике булып кабул ителә, бу физиологик диплопия  нигезе санала. Панум өлкәсе — төбәлү ноктасында кечкенә (6 дугалы секунд) һәм перифериягә таба тирәнәя (фовеадан 15°'та 30-40 дугалы секунд), шуңа гороптер  чигендәге әйберләр аерым һәм бер яссылыкта кабул ителә. Фузион Панум өлкәсе чигендәге әйберләр аерым һәм стереоскопияле кабул ителә. Фузион Панум өлкәсеннән тыш әйберләр ике булып кабул ителә. Физиологик диплопия гадәттә физиологик басу белән бергә бара, моның хакта күпчелек тикшерелгән кешеләр  уйламый да. Фузион Панум аралыгы эчендә урнашкан чагылышлар белән ярсытылган челтәркатлау өлкәләре фузион Панум өлкәләре дип атала.
8.    Бинокуляр аерым күрү һәр күз белән алынган сурәтне кушу һәм бинокуляр  тирәнлекне кабул итү сәләте буларак сыйфатлана: а) сенсорлы фузия күрү кабыгында һәр күздән ике охшаш сурәтнең бер күрү чагылышы берләшүеннән гыйбарәт. Ул үзәктәге була ала, ягъни сурәтләр кушучы,  фовеада проекцияләнүче яки периферияле — сурәтләрнең өлешен кушучы, фовеа  чигендә проекцияләнүче була ала. Бер күзнең түбән күрүендә фузиягә ирешү  мөмкин, тик периферия фузиясе бинокуляр аерым күрү өчен кирәк һәм күрү кыры  югалган авыруларда какшарга мөмкин, мәсәлән еракка киткән глаукомада; б) моторлы фузия бифовеаль төбәлү өчен күзләрнең дөрес торышына  булышудан гыйбарәт. Моторлы фузия өчен этәргеч ретиналь сурәтнең диспаратлыгы санала, ул фузион вергенцияне кузгата. 9.   Фузион вергенциягә ретиналь сурәтнең диспаратлыгын кичерү өчен күзләрнең  дизъюгат хәрәкәтләре керә. Фузион вергенция амплитудасын призмалар яки синоптофорда үлчәп була. Гадәти күрсәткечләр:
•      Конвергенция: якынча  15-20Д (ерактагы әйбергә төбәлү) һәм 25Д (якындагы әйбергә төбәлү).
•      Дивергенция: якынча  6-10Д (ерактагы әйбергә төбәлү) һәм 12-14Д (якындагы әйбергә төбәлү)
. •      Асма: 2—3Ʌ.
•      Цикловергенция:  якынча 2-3°.
Фузион конвергенция ярдәмендә экзофория өстендә идәрә ителә, шул ук вакытта фузион дивергенция эзофорияне идарә итәргә булыша. Вергенциянең фузион механизмнары арганда яки чирдә кимергә мөмкин һәм форияне тропиягә әйләндерә. Вергенциянең фузион механизмнары киңлеге ортоптик күнегүләр ярдәмендә арта ала, аерым  алганда якындагы әйбердә фузион конвергенция һәм конвергенция көчсезлегендә.
10.   Стереопсис — тирәнлекне тою (өченче үлчәнеш, беренче икесе —  биеклек һәм киңлек). Төбәлү ноктасыннан алдарак һәм арттарак урнашкан әйберләр белән ятма диспарат нокталарның   бер үк вакытта кузгату нәтиҗәсендә барлыкка килә (тик фузион Панум өлкәсе  чигендә урнаша). Шундый диспарат сурәтләр кушылуы тирәнлеге тоелган бердәм күренеш алуга китерә. Әйбер стереоскопияле кабул ителә (3D), чөнки һәр күз аны бераз төрле күренештә кабул итә.
11.   Сенсорлы кабул итү. Кылыйлык башында челтәркатлауның кузгатылган өлкәләрнең гадәти проекциясе нигезендә ике сизгерле тою барлыкка килә; нәтиҗәдә конфузия  һәм патологияле диплопия үсеше мөмкин.
Күрсәтелгән халәтләр күрүнең берьюлы тоюын сорый, ягъни ике күздән бер үк вакытта  сурәтләрне аеру сәләте:
а) конфузия — челтәркатлауның корреспонденцияләгән нокталарның (гадәттә фовеа) төрле әйберләр белән кузгату  белән килеп чыккан берьюлы бер-берсенә салынган ике төрле күренешне тою (рәс. 20.14);
б) патологияле диплопия — челтәркатлауның корреспонденцияләмәгән нокталарга күрү күренешләре проекциясе белән бәйле төрле урында бер үк әйбернең ике  сурәтен берьюлы тою:
-     эзотропиядә диплопия гомоним (кисешмәгән — рәс. 20.  15а);
-     экзотропиядә диплопия гетероним (кисешкән — рәс. 20.  15а);
Стереопсисны тикшерү
Стереопсисны дугалы секундларда үлчиләр (1° = 60 дугалы минут; 1 минут = 60 дугалы секунд). Онытмаска кирәк, гадәти аралык күрү үткенлеге 1 почмак минутына, ә гадәти стероүткенлек — 60 секундка тигез була  (бу 1 минутка тигез) Мәгънәсе кимрәк булганда үткенлек югарырак. Төрле сынауларда тикшерүнең төрле мәсләкләрен кулланалар. Югары бинокуляр аерым күрүне төгәлрәк раслау өчен «очраклы нокталар» сынавын бирәләр (TNO, Frisby). Ул зәгыйфь булганда һәм/яки ЧАК нигезләнсә, аерылган кысалы сынаулар (мәсәлән Титмус) стереопсис турында ышанычлырак мәгълүмат бирә ала.
TNO сынавы
TNO («очраклы нокталар») сынавы 7 җәдвәл белән тәртипсез урнашкан парлы кызыл һәм яшел нокталардан тора, аларны махсус  кызыллы-яшелле күзлекләр аша карыйлар. Һәрбер җәдвәлдә бертөсле нокталар ярдәмендә төрле әйберләр китерелгән (шакмаклар, хачлар һәм б.ш), алар  үзләренең башка төстәге парларына карата ятма буенча күченгән; шулай итеп,  беренчеләре башкалардан аерылган ретиналь төгәллеккә ия. Кайбер тикшерү сыннары кызыллы-яшелле күзлекләрсез дә күренә (рәс. 20.19а), шул ук вакытта  сынау әйберләре стереоскопияле күрү булганда кызыллы-яшелле күзлекләрдә генә  күренә (рәс. 20.19б). Беренче өч җәдвәл ярдәмендә стероскопияле күрү булуын ачыклыйлар, ә калганнарын аның санлы бәяләү өчен кулланалар. Сынауда монокуляр «ярдәм» булмаганга, ул Титмус сынавы белән чагыштырганда  стереопсисның төгәлрәк үлчәвен бирә, тик көчсез фузия өчен ялган тискәре  нәтиҗәләр мөмкин. Күпчелек балалар дүрт яшьтән башлап бу тикшерүне (шулай ук Фризби сынавы) уза ала.
Фризби сынавы
Стереосынау өч үтә күренмәле төрле калынлыктагы пластиклы тәлинкәләрдән тора. Һәр тәлинкә өслегендә тәртипсез урнашкан вак сыннар белән дүрт шакмак бастырылган (рәс.  20.20).Бер шакмагында  «яшерелгән» түгәрәк бар, аның чигендә сыннар тәлинкәнең кире ягында  бастырылган. Авырулардан бу «яшерелгән» түгәрәкне табарга сорала. Сынау махсус күзлекләр сорамый, чөнки диспаратлык тәлинкә калынлыгы өчен ясала һәм  эш аралыгы арту яки кимү белән үзгәрә ала, аны төгәл үлчәргә кирәк була. Диспаратлык 600 алып 15 дугалы секундка кадәр була. Тикшеренүчегә тәлинкәне авыштырмаска яки тикшерү вакытында башны күчермәскә кирәк, чөнки бу монокуляр  «ярдәм» бирә.
Лэнг сынавы
Бу стеросынауны үткәрү өчен махсус күзлекләр кирәк түгел. Әйберләр цилиндрлы линзалар белән куелган кисәкләр аша һәр күз белән аерым чагыла. Нокталар күчү диспаратлык ясый, ә авыруга картадагы гади сынны, мәсәлән йолдызны, атарга яки күрсәтергә  кушалар (рәс. 20.21). Лэнг сынавын кечкенә балалар һәм сабыйларда стереопсисны бәяләү өчен кулланырга мөмкин, чөнки алар инстинктив рәвештә  кулларны суза һәм рәсемгә күрсәтә. Тикшерүче шулай ук баланың бер рәсемнән икенчесенә күз хәрәкәтен күзәтә ала. Ләкин йогынтысын күзәтү өчен рәсемне йөз яссылыгына параллель тотарга кирәк була, шуңа тикшерүче Фризби сынавы стереопсисны  ачыклау өчен кулайрак (мәсәлән кылыйлык шиге белән сабыйларда бинокуляр аерым  күрүне раслау өчен). Диспаратлык дәрәҗәсе югары һәм 40 см аралыкта 1200 алып 600 почмак секундына чаклы була ала.
Титмус сынавы
Титмус сынавы ике җәдвәлле буклет формасындагы өч үлчәнешле поляроидлы вектографтан тора,  аларны поляроидлы күзлек аша күзәтәләр.Уң ягында — зур чебен, сул ягында — түгәрәкләр һәм җанварлар рәте (рәс.  20.22). Сынауны 40 см аралыкта үткәрәләр.
1.    Чебен — дорфа стереопсиска сынау (3000 дугалы секунд), сынау кечкенә балаларда  аеруча файдалы. Чебен күләмле күренергә тиеш, ә балага аны бер канатыннан "күтәрергә" кушалар. Дорфа стереопсис булмаганда чебен яссы, фотосурәттә кебек күренә. Буклет әйләнгән булса, әйберләр бит яссылыгы артында урнашкан кебек тәэсир була. Авыру чебен канатлары яссылык өстеннән "чыгып тора" дип әйтүен дәвам итсә, стереоскопияле күрүне бәяләү дөрес түгел.
2.    Түгәрәкләр  тирәнлек сизү нечкәлеген бәяләү өчен  сынаулар рәтеннән гыйбарәт. Һәр 9 шакмак эчендә 4 түгәрәк бар. Һәр шакмакта бер түгәрәк билгеле дәрәҗәдәге диспаратлыкка ия һәм гадәти стереопсиста  яссылыктан чыгып торучы булып күренә. Диспаратлык 800 алып 40 дугалы секундка кадәр була. Авыру түгәрәкне кырыйга күчкән булып күрсә, димәк авыру стереоскопияле күрүгә ия түгел һәм юнәлешне монокуляр билгели.
3.    Җанварлар белән сынау түгәрәк белән сынауга охшаш һәм 3 рәт җанварлардан тора, һәр рәттә бишәү,  аларның берсе яссылыктан чыгып торучы булып күренә. Диспаратлык дәрәҗәсе 400 алып 100 дугалы секундка кадәр була.
Дистантлы Фризби-Дэвис стеросынавы
Фризби-Дэвис стеросынавы ачык алгы өлеше белән зур дүрткелдән тора, аның аша 4 кечкенә әйбер күренә. Гади сынауны 6 мм ераклыкта үткәрәләр. Авыру тартмадагы дүрт әйбернең кайсысы аңа якынрак урнашуын билгеләргә тиеш.
Нигезе тышка караган призма
а) Һеринг кануны буенча сул күзнең туры килгән сулга хәрәкәте (сул якта абдукция) белән төбәлүне кайтару өчен уң  күзнең сулга хәрәкәте була (уң якта аддукция) (рәс. 20.236);
б) аннары сул күз  уң якка көйләүче саккадалы хәрәкәт ясый (сулда реаддукция) (рәс. 20.23в);
в) призманы  алгач, ике күзнең дә уң якка хәрәкәтен күзәтәләр (рәс. 20.23г); г) фузияне  кайтару өчен сул күз тышкы якка хәрәкәт ясый (рәс. 20.23д).
NB Яхшы бинокуляр күрү белән күпчелек балалар 20Д көчле призманы 6 айдан алып җиңә алырга тиеш; башка очракларда көчсезрәк призмаларны кулланырга  кирәк (16Д яки 12Д), бу очракта җавапны теркәү авыррак була.
Бинокуляр конвергенция
Гади конвергенцияне ялыктыргыч әйберне күрсәтеп 3-4 айдан башлап тикшереп була. Ике күз дә "борынга" якынлашкан әйбер артыннан тәңгәл күзәтергә тиеш. Сабыйларда артык конвергенция башланучы эзотропияне күрсәтә ала.
Дивергенция аның мөмкинлеген яки әйбергә кызыксыну булмавын чагылдыра.
Дүртнокталы Ворт сынавы:
Бу диссоциация сынавын якында һәм еракта кулланырга була. Ул бинокуляр аерым күрүне ЧАК белән супрессиядән аерырга мөмкинлек бирә.
1.    Техника
а) авыруның уң  күзе алдына яшел линза куялар, ул яшел төстән кала барлык төсләрне төшереп  калдыра, ә икенче күз алдына — кызылны, ул кызыл төстән кала барлык төсләрне  төшереп калдыра (рәс. 20.24а);
б) авыруга дүрт  түгәрәк белән барабан күрсәтәләр: бер кызыл, ике яшел һәм бер ак.
2.    Нәтиҗәләр (рәс. 20.246).
•     Гадәти бинокуляр аерым күрүдә дүрт түгәрәк тә күренә.
•     Ачык кылыйлык булганда барлык түгәрәкләрне дә күрү  төзек ЧАК турында аңлата.
•     Авыру ике кызыл түгәрәк күрсә, бу уң күзнең  супрессиясен күрсәтә.
•     Авыру өч яшел түгәрәк күрсә, бу сул күзнең супрессиясен  күрсәтә.
•     Авыру ике кызыл һәм өч яшел түгәрәк күрсә, бу диплопия  булуын күрсәтә.
Буйлы Баголини күзлеге
Буйлы Баголини күзлеге ярдәмендә бинокуляр аерым күрүне, ЧАК яки супрессияне ачыклыйлар. Һәр линзага нечкә буйлар салынган, алар нокталы яктылык чыганагын Меддокс таягы кебек сызыкка әйләндерә (алга таба кара).
1.     Техника
а) авыруның һәр  күзе алдына 45° һәм 135° почмагында ике линза куялар һәм авыру нокталы  яктылык чыганагын билгели (рәс. 20.25а).
б) һәр күз кыек  яктылык сызыгын, икенче күз белән кабул ителгән перпендикуляр сызыкны күрә (рәс. 20.25б);
в) бинокуляр күрүдә һәр күз алдына төрле сурәтләр тәкъдим итәләр.
2.    Кылыйлыкның  манифестлы күренеше билгеле булса, нәтиҗәләр (рәс.  20.25в) нәзакәтле түгел.
• Ике буй үзәктә кисешсә, «X» хәрефе кебек хач ясала, димәк авыру күзләренең дөрес торышында бинокуляр аерым күрү, ачык кылыйлыкта  — төзек ЧАК бар.
•   Хачны  ясамаучы ике сызык күренсә, бу диплопияне күрсәтә.
•     Әгәр бер буй гына күренсә, берьюлы тою юк һәм димәк  супрессия бар.
•      Теориядә әгәр бер  буйда кечкенә өзеклек күренсә, димәк үзәктәге супрессияле скотома бар  (мәсәлән, микротропиядә). Бу очракта тәҗрибәдә авыру хачны тасвирлый. Скотома барлыгын 4Д сынау белән раслап була.
4Д тикшерү
Тикшерү бинокуляр төбәлү (гадәти бинокуляр күрү) һәм микротропиядә үзәк супрессион скотоманы 20Д сынаудагы кебек мәсләк ярдәмендә  (Һеринг кануны һәм диплопияне кичерү өчен конвергенция) аерырга мөмкинлек  бирә.
1.    Бифовеаль төбәлүдә
а) призманы  нигезен тышка каратып күз алдына китерәләр; бу очракта сурәт чигә ягына  тайпыла, ике күз дә сулга борыла (рәс. 20.26а);
б) сурәтләрне кушу өчен сул күз конвергенциялый (рәс. 20.26б).
2.     Сул яклы микротропия белән үзәк супрессияле скотома
а) авыру еракта урнашкан әйбергә ике күз белән карый; үзәк супрессияле скотома буенча шикле  сул күз алдына нигезен тышка каратып 4Д призма куялар;
Вест-Гринвич (Род-Айленд)
Вест-Гринвич  — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11084) Gio
(11084) Gio — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Җумхуриет (Битлис)
Җумхуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (köy).
(11084) Gio
Тарихы
1993 елның 19 сентябрендә галинәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SG3» саналган.
Сцяпкова (Аршанский районы)
Сцяпкова (Сцяпкова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гута-Зломи
Гута-Зломи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гуанхуато (штат)
Гуанхуато (Guanajuato) — Мексика штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1824 елда нигезләнгән.
Административ бүленеш
46 (2019).
Прелука (Харгита)
Прелука — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Олгаши
Түбән Олгаши (Лап Олкаш, Нижние Олгаши) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429544. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232820008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300008200.
Дебёсы районы
Дебесы районы (Дебёсский район, Дэбэс ёрос) — Удмуртиянең көнчыгышында урнашкан муниципаль район.
Түбән Олгаши
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 59 кешенең яшәве мәгълүм.
Дебёсы районы
Административ үзәге — Дебёсы авылы.
Түбән Олгаши
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Дебёсы районы
Чиктәшлек
Районның төньягы Югары Чулман калкулыгында, ә көньягы — Тыловай калкулыгында урнаша. Иң эре елгалар — Чүпче, Ита.
Тарих
Район 1929 елның 15 июльдә элекке Глазов өязнең Дебесы һәм Полом, Ижау өязнең Тыловай волостьларның 20 авыл советлардан барлыкка килә. 1935 - 1956 елларда район составыннан Тыловай районы аерылып чыга. 1956 елда, Зура һәм Тыловай районнар ликвидация аркасында, аларның өлешләре Дебесы районына кергәннәр. 1962 - 1965 елларда Кез авыл районы составында иде.
Халык
Милли состав: арлар — 73,3 %, руслар — 23,8 % (2010 җанисәбе буенча).
Проходница (Вижас кушылдыгы)
Проходница — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вижас елгасының уң ярыннан 87 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC2709-357
GSC2709-357 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гирбеу (коммуна)
Гирбеу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Жюйи (Кот-д’Ор)
Жюйи (Juilly) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Семюр-ан-Осуа кантонына карый.
Перу-Суариш
Перу-Суариш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Жюйи (Кот-д’Ор)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.46 км².
Искәрмәләр
Жюйи (Кот-д’Ор)
Острови (Лодзь воеводалыгы)
Острови  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кроблице-Пенховски
Кроблице-Пенховски — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Урта Висим
Урта Висим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Висим елгасының уң ярыннан 214 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Кроблице-Пенховски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урта Висим
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Watan-Ana
Koordinatlar: 48.74222°N, 44.53694°W 300px|мини|уңда|Ana-Watan çaqıra, Volgograd (Sarısu) şähäre
Watan-Ana yä Watan-Ana çaqıra - Mamay Qurğanındağı Stalingrad suğışına bağışlanğan häykäl kompozitsiäseneñ töp sını. Xäzerge Volgogradta urnaşqan. Autorları skulptor Yevgeniy Vuçetiç häm injener Nikolay Nikitin.
Ana-Watan - ul qılıç kütärüçe häm alğa atlawçı xatın sını. Şundıy surät Borınğı Yunan Nika alihäsenä xas. Ana-Watan suräte Böyek Watan Suğışı Waqıtında kiñ qullanış tapqan.
Skulptura tözeleşe 1959. yılnıñ Mayında başlana häm 1967. 15 oktäberendä tämamlana. Bu waqıtta ul dönyada iñ zur skulptura bula. Restavratsiä 1972. häm 1986. yıllarda ütkärelä.
Олы Тәрбит
Олы Тәрбит — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы.
Watan-Ana
Sınlı sänğät aldan kierengän beton bloklarınnan yasağan. Sın bieklege - 52 m, qılıç ozınlığı - 33 m. Ğomumi sın bieklege - 85 m. Fundament tiränlege 16 m. Massası - 8 meñ ton.
Олы Тәрбит
Тарих
1613 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
(10246) Франкенвальд
(10246) Франкенвальд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6381 P-L» саналган.
Ла-Лома-де-Фалкон (Техас)
Ла-Лома-де-Фалкон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ла-Лома-де-Фалкон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Загосцинець (Мазовия воеводалыгы)
Загосцинець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полазнинский Вож
Полазнинский Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Полазнинский залив елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: