cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нострадамус
Килеп чыгыш
Мишель де Нотрдам 1503 елның 14 декабрендә Сен-Ремида (Прованс), XV гасырда католик диненә күчкән яһүдиләр гаиләсендә туа. Сезар де Нотрдам «Прованс хроникасында» язган гаилә легендасы буенча, күрәзәченең бабалары Рене Мәрхәмәтле һәм Калабрий герцогы сарайларында табиб булып эшләгәннәр. Ләкин билгеле фактларга таянып, ул бабаларның шактый белемле һәм бай кешеләр булуы турында гына төгәл әйтергә мөмкин. Мишельнең атасы Жом де Нотрдам (1470-1547) нотариус булган, бабасы Пьер де Нотрдам (1430-1484) һәм бабасының атасы Давин де Каркассон (1410-1473) Авиньонда сәүдә белән шөгыльләнгәнәр, ә бабалары Пьер де Сен-Мари (?-1485) һәм Жан де Сен-Реми (?-1504) Арльда һәм Сен-Ремида табиб булганнар. Франция хакимияте чукынган яһүдиләргә яхшы мөнәсәбәттә булса, гади халык аларның Мәсихкә хыянәте турында гел уйлаган. Шуның кебек сәбәпләр де Нотрдам гаиләсен изоляцияле җәмгыятьләрдә яшәргә мәҗбүр иткән.
Туинехе
Туинехе — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковалевички
Ковалевички — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Yokohama
Yokohama (yaponça 横浜市) - Yaponiäneñ iñ zur port şähäre, Kanahawa prefekturasınıñ idärä üzäge.
Şähär mäydanı 437,38 km², xalıq sanı 3 709 686 keşe (2014), tığızlığı - 8481,61 keşe/km².
Yokohawa Tokiodan könyaq-könbatışta 30 km yıraqlıqta urnaşqan.
Şähärdä zur üseş alğan biotexnologiä, yarımütkärgeç sänäğäte häm diñgez transportı bar.
1858 yılda Yokohama häm Kanahawa awılların berläşterü näticäsendä şähär barlıqqa kilgän.
1934 yılda urıs faşistlar xäräkäteneñ üzäge.
Сен-Гуссо
Сен-Гуссо — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Кулига (Алапай шәһәр бүлгесе)
Кулига (Кулига) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
HD160714
HD160714 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Иске Исаково
Иске Исаково — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423211.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Радориж-Смоляни
Радориж-Смоляни — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шафтер (Калифорния)
Шафтер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шафтер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пйотрувек (Легницкий повяты)
Пйотрувек  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шишур
Шишур (Шишур, Шишур) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Нәгыймә Балтачиева
Нәгыймә Балтачиева (Нәгыймә Вәли кызы Балтачиева, Найма Валеевна Балтачеева) — балет артисты, педагог. РСФСР (1967), ТАССР (1965), БАССР (1955) атказанган сәнгать эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
1913 елның 23 февралендә (8 мартында) Петроградта туган.
Ленинград хореография укуханәсенә укырга килгән татар-башкорт яшьләренә (шул исәптән Рудольф Нуриевка) Н. В. Балтачиева, аның ире А. Л. Кумысников, энесе Таһир Балтачиев һәрвакыт ярдәм итәләр.
Иҗаты
Балеттагы дебюты — Ленинград хореография укуханәсендә диплом спектакле — «Катерина» балетында (Адан-Рубинштейн, балетмейстер Л. Лавровский) төп партия (беренче башкаручы) (1935).
Шәкертләре
К. Тер-Степанова, Н. Янанис, Я. Кукс; М. Попова, Р. Симеон (Румыния); М. Дмитриева, Е. Кристова (Болгария), В. Х. Галимова, Ф. М. Нәфыйкова, Э. А. Сөләйманова, Э. М. Тимергазина
Левичи (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Грыва (Пакалюбицки авыл советы)
Грыва  (Грыва ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лонкорек
Лонкорек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Амонвиль
Амонвиль (Hamonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,66 км².
Коми Республикасы
Ко́ми Җөмһүрияте́ (коми Коми Республика) — Россия Федерациясе составында булган җөмһүрият (дәүләт), Россия Федерациясе субъекты.
Башкаласы – Сыктывкар шәһәре.
Чиктәшлек
Коми территориясе көньяк-көнчыгыштан төньяк-көнбатышка күтәрелеп бара. Көнчыгышта Төньяк, Котби (Поляр), Котып алды Урал таулары бар. Коминың көнчыгыш чиге шул тауларның субүләре буйлап үтә. Коминың һәм Уралның иң биек ноктасы — Народная тавы (1895 м). Тиман тәбәнәк таулар тезмәсе белән Урал таулары арасында Печора түбәнлеге урнашкан.
Комидә ташкүмер, нефть, табигый газ, асфальтит, титан мәгъдәне, боксит, таш тоз, калий тозы, гипс,, төзелеш материаллары күп. Ягулык-энергетика ресурсларының әһәмияте аеруча зур.
Климат җөмһүриятнең зур өлешендә уртача континенталь; кыз озын һәм суык; җәй кыска һәм җылы. Климатның салкынлыгы көньяк-көнбатыштан төньяк-көнчыгышка арта бара, гыйнварның уртачатемпературасы -17°…-20°, июльнеке +11°…+15°. Җөмһүрият территориясенең 13% мәңгелек туңлык зонасында урнашкан.
Җөһмһүриятнең зур өлешендә еллык явым 600–700 мм, Урал тауларында 1500 миллиметргача.
Эре елгалар: Печора, Вычегда, Мезень. Печораның 1500 километрлы өлешендә көймәләр йөрешле. Вычегда (Төньяк Двина кушылдыгы) — Коминың мөһим су юлы. Эре күлләр — Ямозеро һәм Синдор.
Кыйммәтле тиреле хайваннардан котып төлкесе, кеш, тиен, төлке, куян; кошлардан көртлек, суер, үрдәк, кыр тавыгы тотыла.
Тарихы
1921 елның 22 августында Коми автономияле өлкәсе буларак оештырыла, 1936 елның 5 декабрендә Коми АССР итеп үзгәртелә; 1992 елның 26 маеннан хәзерге исемен йөртә. Коми Җөмһүриятендә Татар җәмгыяте 1930-елларда Печора күмер бассейны чыганагын эшкәртү белән бәйле рәвештә оеша башлый. Бөек Ватан сугышыннан соң Коми АССРда татарлар шактый күбәя. Урта Идел буе һәм Урал буе җөмһүриятләре һәм өлкәләреннән күчеп килүчеләр нефть, газ тармакларын үстерүдә актив катнаша. 1990-еллардан Коми Җөмһүриятелардан Коми Җөмһүриятеннән татарлар китә башлый, бу — күмер чыгару тармагындагы кризис һәм Төньякның халык өчен социаль җәлеп итү дәрәҗәсе кимү белән бәйле.
Районнар
350px|right <li> Вуктыл районы <li> Ижма районы <li> Княжпогост районы <li> Койгородок районы <li> Корткерос районы <li> Печора районы <li> Луза буе районы <li> Сосногорск районы <li> Сыктывдин районы <li> Сысола районы <li> Троицко-Печорск районы <li> Удора районы <li> Усть-Вымь районы <li> Усть-Кулом районы <li> Усть-Цильма районы </ol>
Старе Зацише
Старе Зацише — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кәрия-Зәкәрия
Кәрия-Зәкәрия  — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Балалар кулга-кул тотынышып түгәрәкләнеп басалар. Уртага бер бала чыга. Түгәрәктәгеләр бер якка хәрәкәт итеп җырлыйлар. Җырларда уртадагы баланың укуда, хезмәттә, җыр-биюдә булган сәләте, уңганлыгы мактала:
Шундый һәр җырдан соң түгәрәктәгеләр кул чабып, такмак әйтәләр:
Бу вакытта уртадагы бала бер иптәшен алып әйләнеп тора. Әйләнеп туктагач, чакырган иптәшен калдырып, түгәрәккә баса. Тагын җыр башлана. Уен шулай дәвам итә.
Кузель (Сосновка кушылдыгы)
Кузель — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосновка елгасының уң ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7983) Festin
(7983) Festin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ле-Пое-Лаваль
Ле-Пое-Лаваль — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Нова-Рома
Нова-Рома — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Грант (Монро, Висконсин)
Грант  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ашагы Пазарҗы (Манавгат)
Ашагы Пазарҗы (Aşağı Pazarcı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилмингтон-Айленд (Джорджия)
Вилмингтон-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вилмингтон-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куярка
Куярка – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил,, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Кече Какшан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Каделмонте (Пяченца)
Каделмонте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Куярка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каделмонте (Пяченца)
Географиясе
Каделмонте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Феличень
Феличень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридебургерхютте
Фридебургерхютте (Friedeburgerhütte) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Дизье-ла-Тур
Сен-Дизье-ла-Тур — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Березняк (Горьковское кушылдыгы)
Березняк — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Горьковское елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Писажовице (Каменногурский повяты)
Писажовице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ковальки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Ковальки  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Писажовице (Каменногурский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ковальки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фиргас
Фиргас — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Старе Игане
Старе Игане — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Радостув (Люблин воеводалыгы)
Радостув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манты
Манты, манту яки буу, позы — Үзәк Азия, Төркия, Монголия, Корея ("манту" (кор. 만두?, 饅頭?) илләренең итле традицион ризыгы. Аны юка гына итеп җәелгән камырга вак итеп ит турап бешерәләр. Татар теленә манты сүзе кытай теленнән кергән. Бу сүз якынча "маньтоу" (кытайча 饅頭) дигән кытай сүзеннән килеп чыккан һәм "тутырылган баш" яки "кыргыйлар башы" дигән мәгәнәне аңлата.
Тарихы
"Манты"ның татарча атамасы кытай теленнән үзләштерелгән. Мантыга охшаш тәлинкә — монголларның "Бууз" ризыгы. Ул манты кебек әзерләнә. Ачы камырдан әзерләнгәнен «мантуун бууз», эчлексез, камырдан гына булганын «мантуун бууз» дип атыйлар. Хәзерге Кытайда мантыга охшашризыклар "баоцзы" (кыт. 包子, bāozi; дунганча бозы), "манту" ((кытайча 馒头 ) дип атала. Ул парда пешкән, эчлеге булмаган ипиләр. Әмма кайбер бер тарихчылар борынгы "маньтоу"ның хәзерге, безгә билгеле булган мантыга охшаган булуын раслый.
Патнам (округ, Теннесси)
Патнам — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Куквилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 77 674 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1044 / 1039 км² тәшкил итә.
Мехрали Гасимов
Гасимов Мехрали Сөләйман оглу (30 октябрь, 1993, Баку) — Украина Республикасының Азәрбайҗандагы мактаулы консулы.
Биографиясе
Мехрали Гасимов 1993 елның 30 октябрендә Бакуда туган. 2009-2013 елларда ул Тарас Шевченко исемендәге Киев Милли Университетының Халыкара мөнәсәбәтләр факультетында халыкара мөнәсәбәтләр буенча бакалавр дәрәҗәсен ала, 2013-2015 елларда шул ук факультетта магистр дәрәҗәсен ала. 2009–2013 елларда Украинада эшләүче SOCAR Энергия (Сату Департаменты), 2013–2015 елларда Азәрбайҗан SAP (Сатулар менеджеры), DeGolyer & MacNaughton Corp. USA (директор урынбасары) 2015–2020 елларда компанияләрендә эшли. 2020 елдан ул Украинаның Тышкы эшләр министрлыгында (Азәрбайҗандагы Украинаның мактаулы консулы) эшли. Ул Украина һәм Азәрбайҗан арасында күп стратегик, икътисадый һәм сәүдә проектларын тормышка ашыруда аерым роль уйный.
Ул Азәрбайҗанда "Украина үзәген" оештыручы.
Украина президенты Володимыр Зеленский боерыгы буенча, Гасимов Мехрали Сөләйман оглына "Мактау өчен" ордены III дәрәҗә бирелде.
Кузнецовски (Талица шәһәр округы)
Кузнецовский (Кузнецовский) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Берешть (Вилча)
Берешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нова-Рома-ду-Сул
Нова-Рома-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лончно (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15390) Зноил
(15390) Зноил — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 6 октябрендә П. Правец тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TJ10» саналган.
Кызылҗатерзи (Шаркөй)
Кызылҗатерзи (Kızılcaterzi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Шаркөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юба-Сити (Калифорния)
Юба-Сити  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юба-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Сандаки (Свеча районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Грыгаравка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сандаки (Свеча районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(7984) Marius
Тарихы
1980 елның 29 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 SM» саналган.
Көнгерка (Том кушылдыгы)
Көнгерка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының сул ярыннан 201 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кованьч
Кованьч — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дҗам-э-Дҗамшед
Дҗам-э-Дҗамшед (Инглиз телендә: Jam-e-Jamshed, Гуджарати телендә: જામે જમશેદ) ул өлешчә Гуджарати телендә, өлешчә Инглиз телендә нәшер ителә торган атна саен чыга торган Мумбаи гәзите. Дҗам-э-Дҗамшед Азиядә борынгылыгы буенча икенче гәзит. Гәзит иң башта атна саен чыгарыла торган итеп 1832 елның 12 мартыннан нәшер ителә торган булган. 1853 елда ул көн саен чыга торганга әверелгенгән булган, әмма 1960-ынчы елларда финанс басымына юлыгып ул яңадан атна саен чыга торганга әйләнгән. Гәзиттә күбесенчә Һиндстанда Зәрдөштлек тарафдарлары җәмәгате кызыксыну мәсьәләләре турында сөйләнә.
Анн Лакатон
Анн Лакатон (2 август 1955 ) — педагог һәм француз архитекторы. Жан-Филипп Вассаль белән бергә Lacaton & Vassal архитектура бюросы җитәкчесе. Пар 2021 елда бергә Притцкер премиясына лаек була.
Биографиясе
Анн Лакатон Сен-Пард-да-Ривьер 1955 елның 2 августында туган. Бордо шәһәрендә Архитектура һәм ландшафтның милли мәктәбен тәмамлаган һәм 1984 елда Бордо университетында шәһәрне кору буенча магистр дәрәҗәсе ала
Архитектура практикасы
1989 елда Лакатон Жан-Филипп Вассаль белән бергә Lacaton & Vassal компаниясенә нигез сала. Башта компания Бордо шәһәрендә урнаша, ә 2000 елда Парижга күчә Lacaton & Vassal ким сарыф белән төзелешкә туплана. Күп проектлар заманча төзелеш концепцияләр һәм төрле технологияләр арасында гибридлардан, төзелеш подрядчыларның стандарт эш алымнарыннан китүдән гыйбарәт.
2005 елда компания Lacaton & Vassal компаниясе һәм архитектор Фредерик Дрюо 1957 елда архитектор Раймон Лопес проектлаган Tour Bois le Prêtre реконструкцияләү өчен Парижның төньяк читендә 17 катлы башняны сайлап ала. Команда юан фасад панельләренең күп өлешен кыркып ала, аның урынына балконнар һәм фатирларга табигый яктылык тәэмин итүче ачылмалы тәрәзәләр куя. Юнитлар шулай ук киңәйтелә һәм ачыла, фирма яңа сантехника, ванналар, вентиляция һәм электр системалары куя. Бу проект 2013 елда Бөекбританиянең Дизайн музее конкурсында икенче урын ала, «Архитектура» категориясендә беренче урынга лаек була.
Компания шулай ук Нантта Архитектураның югары милли мәктәбендә; Дюнкеркта FRAC Nord-Pas de Calais сәнгать әсәрләре коллекциясе проект өстендә; Кап Ферре торак бинасында һәм Бордода Зур паркта (Фредерик Дро һәм Кристоф Юнен белән) эшли. Проектларның соңгыларының берсе 2019 елда Аурупада иң яхшы заманча архитектура өчен EU Mies премиясе лауреаты була.
Lacaton & Vassal компаниясе Фредерик Дрюо белән бергә Plus исеме астында 1960 еллардагы иске социаль биналарны яңадан үзгәртеп тотрыклы торак төзелеше проектлары өстендә эшли Plus — бу иске социаль йортларны уңайлырак торак биналарга алмаштыру буенча башлангыч. Алар проект буенча әдәбият бастырып чыгара.
Академик карьерасы
Аның академик укытуы архитектурага идеология һәм социаль-сәяси карашта туплана. Анн Локатонның дизайн һәм конструкцияләр кеше файдасына юнәлтелә. Аның проектлары файдаланучыларның, мәсәлән реконструкция үтәчәк райондагы халыкны катнашуга дәртләндерүгә юнәлтелә.
Ле-Пое-Селар
Ле-Пое-Селар — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Ангомон
Ангомон (Angomont) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,28 км².
Каделора (Верона)
Каделора — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сидик теле
Сидик теле ул Төньяк Тайваньның тауларында Сидик һәм Тароко халкы тарафыннан сөйләшелә торган Атаялик тел.
Бүленеше
Тел өч төп диалекттан тора (Тсукида 2005). Һәр диалект төркеме әгъзалары башкаларын диалект атамасы буенча атыйлар, шул ук вакытта Амис халкы аларны "Тарако" дип атыйлар. 1. Труку (Труку) - сөйләшмәүчеләрне кертеп 20 000 әгъзаны кертә. Труку диалекты Кытай телендә 德路固 Délùgù дип транскрипцияләнә. 2. Тода (Тууда) - сөйләшмәүчеләрне кертеп 2500 әгъза. 3. Тгдайя (Ткдайя, Паран) - сөйләшмәүчеләрне кертеп 2500 әгъза.
Грант (Раск, Висконсин)
Грант  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старе Козимини
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Писажовице (Любанский повяты)
Писажовице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гамлог (Джорджия)
Гамлог  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гамлог халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фриденсдорф
Фриденсдорф (Friedensdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шалагино (Мари Ил)
Шалагино (Шалагино, Шалагино) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (55,6%), чирмешләр (44,4%).
Яйса
Яйса — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Дизье-ле-Домен
Сен-Дизье-ле-Домен — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Фелкериу
Фелкериу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радче
Радче — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова-Русас
Нова-Русас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вопша (елга)
Вопша — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ашагы Сазлыҗа (Хекимһан)
Ашагы Сазлыҗа (Aşağı Sazlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Хекимһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лугвалд
Лугвалд — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD160718
HD160718 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Грыдни
Грыдни (Грыдні ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Наравлянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кызылҗашар (Гөлбашы)
Кызылҗашар (Kızılcaşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(7985) Nedelcu
(7985) Nedelcu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EK10» саналган.
Кодромб (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюржа
Кюржа — Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Ронга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Писажовице (Сьредский повяты)
Писажовице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Osaka
Osaka (yapunça 大阪市) - xalıq sanı buyınça Yapunstannıñ öçençe şähäre, Honsü utrawınıñ könyaq öleşendä, Öda digän yılğanıñ tamağında, Osaka qultığında urnaşqan.
Mäydanı 223,00 km², xalıq sanı 2 685 481 (2014), tığızlığı 12 042,52 keşe/km².
Tarix
Osaka urnaşqan urın borınğı zamanda Naniva dip atalğan. İmperator Kotoku idärä itkän çorda Nanivada saray urnaşqan.
663 b.e.q. yılda Ödo yılğasında Yamato digän ilbasarlar töşä häm berençe yapun däwlätenä nigez sala.
638 yılda imperator Temmu Naniva cirendä şähärgä nigez sala.
1580 yılda şähär watandaşlar suğışı näticäsendä cimerelä.
1584 yılda Osaka kirmäne torğızıla.
1889 yılda şähär statusın ala.
1945 yılda AQŞ bombağa totıluınnan zur zıyan kürä.
Берешть (Колонешть, Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акбаш чыпчык
Акбаш чыпчык (Plectrophenax nivalis)— солы чыпчыклары гаиләлегендәге кошчык.
Характеристикасы
Чыпчыктан зурырак. Бергәләп җирдән генә йөриләр, агачларга кунмыйлар. Гомуми төсе ак. Кара канатларының очында ак сызыклары бар. Соргылт көрән койрыгының читләре һәм очы ак белән чиккән. Аркасы аксыл. Күзеннән борчак юл үтә. Көрән томшыгының очы кара. Башка чыпчыклар белән бутау мөмкин түгел.
Тавышы
Тавышы яңгыравыклы: «инь - пинт-пинт».
Яшәү рәвеше
Су буйларындагы ачык урыннарда йөри. Башлыча үлән орлыклары белән туклана. Идел, Урал ягына тик кышлау өчен генә килә.Октябрь айларында килеп, март урталарында төньякка кайта. Киң генә таралган. Көнчыгыш Аурупада оя кормый.
Курляк
Курляк — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/234/46 урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ан-деван-Пьерпон
Ан-деван-Пьерпон (Han-devant-Pierrepont) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,96 км².
Сен-Дизье-Лерен
Сен-Дизье-Лерен — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Кадемури (Бергамо)
Кадемури — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кадемури Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алиха-дель-Инфантадо
Алиха-дель-Инфантадо — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова-Санта-Барбара
Нова-Санта-Барбара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Лука (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Лука  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова-Санта-Барбара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Грант (Шавано, Висконсин)
Грант  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юкайпа (Калифорния)
Юкайпа  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юкайпа шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капуллу (Карабүк)
Капуллу (Kapullu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Карабүк илчесенә караган бер авыл (köy).
Блиненки
Блиненки (Блиненки) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ле-Пое-Сижия
Ле-Пое-Сижия — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Ганнас-Милл (Джорджия)
Ганнас-Милл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридерсдорф (Мульде)
Фридерсдорф (Friedersdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һеродот
Һеродо́т Галикарнаслы́ (Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς, б. э. к. 484 – б. э. к. 425) – борынгы грек тарихчысы, беренче тарихи "Тарих" трактаты авторы. Һеродотның китаплары антик мәдәниятны өйрәнүдә зур әһәмияткә ия. Цицерон аны «тарих атасы» дип атаган. Бөек Скифия тарихы буенча эше бик мөһим булып санала.
Биография
Һеродотның ватаны Галикарнасс шәһәре, Кече Азия. Б.э.к. 5 б. 50—40нчы елларда Кече Азия, Төньяк-Көнчыгыш Африка, Көньяк-Көнчыгыш Европа буйлап сәяхәт итә. 500—449 елларда грек-фарсы сугышлары турындагы әсәрнең авторы, ул артабан “Тарих” (“История”) дип атала һәм 9 китапка (аларның һәрберсенә муза исеме бирелә) бүленә. Һеродот күп төрле чыганакларга (шәхси күзәтүләре, күреп белүчеләрнең сөйләүләре, риваятьләр һәм легендалар, төрле язма чыганаклар) нигезләнгән хезмәте төрле илләрнең географик урыны, икт. һәм сәяси тормышы үзенчәлекләре, аларна яшәүчеләрнең дине, гореф-гадәте һәм йолалары турындагы мәгълүматләрне үз эченә ала.
Патша Дарий I нең скифлар иленә ясаган явына багышланган 4нче китапта (“Мельпомена”) Рифей (Урал) таулары янында яшәүче үзе агриппейлар, аримасплар, дайлар, иирклар, исседоннар, савроматлар, массагетлар һ.б. дип атаган халыкларның тормышы һәм көнкүреше турында беренче систематик тасвирлама бирә. Һеродот мәгълүматлары иртә тимер гасыр чорындагы Көньяк Урал тарихын өйрәнгәндә киң файдаланыла.
Һеродот Афина шәһәрендә вафат була. Башка мәгълүматләр буенча, Фурия ш., Көньяк Италия.
«Тарих»
left|200px|thumb|Һеродотның уйлавы буенча дөнья
Әдәбият
переизд.: М.: URSS, 2009.
Кургат (Әртә шәһәр округы)
Кургат (Кургат) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Раковиска (Люблин воеводалыгы)
Раковиска  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәшид әд-Дин
Рәшид Әд-Дин Фәзлүллаһ ибн Әбүл-Хәйр Али Һәмәдәни яки Рәшид Ат-Табиб (1247-1318) — фарсы дәүләт эшлеклесе, табиб, тарихчы, галим, Хулагу дәүләтенең министры (1298-1317).
Рәшид Әд-Дин Газан хан әмере буенча Монгол империясе, шулай ук Алтын Урда хакында әһәмиятле мәгълүмат калдырган. Рәшид Әд-Дин җитәкчелегендә "Җами ат-таварих" (جامع‌التواریخ) ("Елъязмалар җыентыгы") дигән зур тарихи китап фарсы телендә язылган. Әлеге хезмәт Монгол империясе, Алтын Урда һәм Иран тарихы турында мөһим тарихи чыганак булып тора. Рәшид Әд-Динның хатлары шулай ук зур тарихи әһәмияткә ия.
Тормыш юлы
Рәшид Әд-Дин 1247 елда Иран шәһәре Һәмәдәндә туган. Кайбер чыганаклар буенча Рәшид Әд-Дин белемле яһүди гаиләдән чыккан. Ләкин Рәшид Әд-Диннең яһүди чыгышы аның дошманнары чыганакларыннан китерелә, шуңа күрә шик астына куела.
Абак хан идарә иткән чорда (1265-1282) Рәшид Әд-Дин дәүләт хезмәтенә керә.
Газан хан идарә иткән чорда  (1295—1304) Рәшид Әд-Дин Хулагу дәүләтендә алдынгы рольгә күтәрелеп чыга, фактик рәвештә вәзир вазифасын башкара һәм бик мөһим икътисади реформаларны үткәрә.
Үлҗәйтү хан идарә иткән чорда  (1304—1316)  Рәшид Әд-Дин фактик рәвештә үзе бөтен дәүләт белән хакимлек итә.
Әбү Сәид хан идарә иткән чорда  (1316—1335)   сәяси дошманнары мәкерләре сәбәпле Рәшид Әд-Дин хакимиятне югалта, ә соңрак ялган гаепләү нәтиҗәсендә 1318 елда җәзалап үтерелә.
Рәшид Әд-Дин күп әдәби һәм тарихи хезмәтләр калдыра.
HD160731
HD160731 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Елнать (Горьковское (Елнать кушылдыгы)
Елнать — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Горьковское сусаклагычы янындагы Елнать елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кызылҗашеһир (Аланья)
Кызылҗашеһир (Kızılcaşehir) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грычынавичы
Грычынавичы (Грычынавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(7986) Романия
(7986) Романия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EG15» саналган.
Писари (Түбән Силезия воеводалыгы)
Писари  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шукшан
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (60%), руслар (40%).
Парсиларның Ут Гыйбадәтханәсе, Секундерабад
Парсиларның Ут Гыйбадәтханәсе - ул Һиндстанда Парсилар өчен табыну урыны. Секундерабад-та MG Road-та урнашып гыйбадәтханә 1847 елның сентябрендә изгеләштерелгән дип ышаныла. Гыйбадәтханә Секундерабадта яшәп калган ике иртуган һәм сәүдәгәр Пестондҗи Меһердҗи һәм Виккадҗи Меһердҗи тарафыннан төзелгән булган. Гыйбадәтханәгә өстәп, планда яшәү һәм сәүдә биналары да бар. Хәйдарабад һәм Секундерабад игезәк шәһәрләрендә Парси халкы Һиндстанда Мумбаидан кала халык саны буенча икенче.
Тарихы
Төрлечә Дар-э-Миһр, Аатиш Кадаһ һәм Аагияри дип атала, боларның барысы да "Ут Гыйбадәтханәсе" дигәнне аңлата, Секундерабадта гыйбадәтханә 1847 елда Низам доминионында ике Парси иртуган Сетһ Виккадҗи Меһерҗи һәм Сетһ Пестонҗи Меһерҗи тарафыннан төзелгән беренче ут гыйбадәтханәсе булган. Фасад түбәсендә Ашо Фараваһар сурәте (мәгънәсе "Хаклы Рух"). Ашо Фараваһар астында Гуджарати теленең Парси мәдәниятенә тирән йогынтысын чагылдыручы Гуджарати хәрефләрендә тамга тора. Гуджарати телендәге язмада "Хумата, Хукта, Хваршта" дип язылган, аның мәгънәсе "Яхшы Фикерләр, Яхшы Сүзләр, Яхшы Гамәлләр." Кайда булса да башка Парси гыйбадәтханәләре кебек, бу бинаның шулай ук Дҗашан һәм башка догалар өчен киң залга керү алдыннан табынучылар күренә торган тән әгъзаларның ритуаль юынуы өчен җыена торган болдыр бар. Бинаның үзәгендә игезәк бүлмәләр бар, берсе үзәктә һәм башкасы Кибла дигән аркалы гөмбәз астында, анда платформада "Афарган" корыч контейнерында тәхеттә изге учак урнашкан. Кайрысыз кипкән агач утка ягулык булып тора. Билгеләп үтәргә кирәк, 1847 елда яктыртылган ут хәзерге датага кадәр һаман да туктаусыз янып тора. Кибла эченә бары тик Парси каһиннәре керә ала. Парсиларның табыну йоласы Мөселманнарныкына охшаш рәвештә Намаз дип атала.
Камышак
Камышак (Камызәк) — Россия Федерациясенең Әстерхан өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1973 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (68,2%), казакълар (24,4%), татарлар (3,8%).
Фелкою
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кодромбек
Кодромбек — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова-Санта-Рита (Пиауи)
Нова-Санта-Рита  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Каденабия
Каденабия — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каденабия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Андерни
Андерни (Anderny) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,62 км².
Лукта
Лукта — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раколупи
Раколупи — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашагы Селимли (Кулунҗак)
Ашагы Селимли (Aşağı Selimli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Aşağı Selimli, Kuluncak Aşağı Selimli, Kuluncak
Фирдәвис Ханов
Фирдәвис Ханов, Фирдәвис Гайнетҗан улы Ханов (1951 елның 7 сентябре, ТАССР, Актаныш районы, Актанышбаш) — күренекле архитектор, Татарстан Республикасының Түбән Кама шәһәрендә, Түбән Кама районында һәм җөмһүриятнең башка районнарында төзелгән бик күп объектларның авторы һәм автордашы. 1990 елдан Түбән Кама шәһәренең һәм районының баш архитекторы, 1982 елдан ССРБ, РСФСР, ТАССР архитекторлар шурасы әгъзасы. Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (2023). ТР (2001) һәм РФ (2011) атказанган архитекторы. Түбән Кама шәһәренең мактаулы ватандашы (2016). 1994 елдан Түбән Камада «Актаныш якташлары» җәмгыятен җитәкли.
Хезмәт юлы
1990 елдан — Түбән Кама шәһәренең һәм районның баш архитекторы.
2001 елдан ТР төзелеш һәм архитектура, торак-коммуналь хуҗалык министрлыгының көнчыгыш төбәкара архитектура һәм төзелеш идарәсе җитәкчесе.
2006 елдан Түбән Кама районы башкарма комитетының төзелеш һәм архитектура идарәсе җитәкчесе, Түбән Кама шәһәре мэрының шәһәр төзелеше мәсьәләләре буенча киңәшчесе.
Куртук
Куртук — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Порос елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Доме
Сен-Доме — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Альгадефе
Альгадефе — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридрихсауэ
Фридрихсауэ (Friedrichsaue) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.