cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поджо-Катино
Поджо-Катино — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тетекөй (Малкара)
Тетекөй (Teteköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Конарк Кояш гыйбадәтханәсе
Халәте
Һинду ходае Сурьяга багышланып, гыйбадәтханә комплексыннан калганы барысы таштан кисеп ясалган гаять зур көпчәкләр һәм атлар белән 100 фут (30 м) биеклектәге арба кыяфәтенә ия. Кайчандыр 200 фут (61 метр) биеклектә булып, гыйбадәтханәнең күбесе хәзер хәрабәләрдә, аеруча санктуарий өстендә зур шикара манарасы; бер вакыт ул калган мандападан күпкә биегрәк калыккан булган. Сакланып калган корылмалар һәм элементлар катлаулы сәнгать эше һәм эротик кама һәм митһуна сәхнәләрен кертеп темалары өчен мәшһүр. Шулай ук Сурья Дэвалайя дип аталып, ул Одиша архитектура стиле яки Калинга архитектурасының классик иллюстрациясе.
(3080) Моисеев
(3080) Моисеев  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 3 октябрендә Пелагея Шайн тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 TE» саналган.
Конарк Кояш гыйбадәтханәсе
Халәте
Конарк гыйбадәтханәсенең җимерелү нәтиҗәсе ачык түгел һәм һаман да бәхәс чыганагы булып тора. Теорияләр табигый зыяннан 15-енче һәм 17-енче гасырда мөселман армияләре тарафыннан таланганнан соң гыйбадәтханәнең юри җимерелүенә кадәр диапазонда. 1676 ел Европа диңгезчеләре игъланнарында бу гыйбадәтханә "Кара пагода" дип аталган, чөнки ул кара дип күренгән бөек яруслы манара сыман кыяфәттә булган. Охшаш вакытта Пурида Джаганнатх гыйбадәтханәсе "Ак Пагода" дип аталган булган. Ике гыйбадәтханә дә Бенгаль култыгында диңгезчеләр өчен әһәмиятле ориентирлар булып хезмәт иткән. Хәзерге көндә булган гыйбадәтханә Британия Һиндстаны эрасы археология такымнары тарафыннан өлешчә реставрацияләнгән булган. UNESCO тарафыннан 1984 елда дөнья мирасы урыны итеп игълан ителеп, ул һәр ел февраль ае тирәли Чандрабһага пляжы Меласы өчен җыелган Һиндулары өчен төп дини сәфәр кылу урыны булып тора.
Этимология
Конарк исеме санскрит сүзләре кона (почмак) һәм арка (Кояш) кушылмасыннан алынган. Кона төшенчәсе контексты ачык түгел, әмма мөгаен бу гыйбадәтханәнең зуррак гыйбадәтханә комплексында көньяк-көнчыгыш урнашуына яки субконтинентта башка Кояш гыйбадәтханәләренә нисбәттә карый. Арка Һинду Кояш Ходае Сурьяга карый. Пури Джаганнатх гыйбадәтханәсе һәм Бһубанешвар Лингарадж гыйбадәтханәсе (?) һәм Конарк гыйбадәтханәсе бер коне (өчпочмакның почмак ноктасы). Шулай итеп 'коне' сүзе исем кушуда мәгънәгә ия.
Урнашуы
Гыйбадәтханә шул ук исемле авылда (хәзер NAC даирәсе) Пуридан 35 км (22 миль) төньяк-көнчыгышта һәм Бһубанешвардан 65 км (40 миль) көньяк-көнчыгышта Бенгаль Култыгы яр буенда Һиндстан Одиша штатында урнашкан. Якындагы аэропорт Бхубанешварда Биджу Патнаик Аэропорты. Пури да, Бхубанешвар да Һиндстан тимер юллары тарафыннан тоташтырылган төп тимер юл хаблары булып тора.
Конарк Кояш Гыйбадәтханәсе Кояш Ходае Сурьяга багышланган гаять зур бизәлгән арбадан безнең эраның 1250 елында Көнчыгыш Ганга патшасы Нарсимһадэва I хөкеме вакытында төзелгән булган. Һинду Ведик иконографиясендә Сурья көнчыгышта чыгучы һәм күк аша тиз итеп җиде ат җигелгән арбада сәяхәт иткән итеп чагылдырыла. Ул типик рәвештә ике кулында лотос тоткан арба йөртүчесе Аруна булган арбада бара торган күркәм кеше итеп тасвирлана. Җиде ат санскрит рифмаларының җиде үлчәме хөрмәтенә исемнәр бирелгән: Гаятри, Бриһати, Ушниһ, Дҗагати, Триштубһа, Ануштубһа һәм Панкти. Типик рәвештә Сурья яннарында таң Алиһәләрен Ушаны һәм Пратьюшаны чагылдыручы ике хатын-кыз күренә. Алиһәләр уклар атучы итеп күрсәтелгән, караңгылыкка чакыруда инициативалары символы. Архитектура шулай ук символик, арбаның унике пар көпчәге Һинду календареның 12 аена туры килә, һәр ай ике цикл итеп (Шукла һәм Кришна) парланган. Конарк гыйбадәтханәсе бу иконографияне зур масштабта чагылдыра. Аның 24 декоратив итеп киселгән таш көпчәге бар, алар диаметрда якынча 12 фут (3,7 м) һәм аларны җиде ат тарта. Кояш чыгу һәм бату вакытында эчтән каралганда, арба формасындагы гыйбадәтханә зәңгәр диңгез тирәнлегенннән Кояшны алып барып чыккан кебек кыяфәттә була.
Рельефлар һәм сыннар
Гыйбадәтханәнең стеналары гыйбадәтханәнең нигезеннән таҗ элементлары аша рельефлар белән бизәлгән булган, күбесе зәркән сыйфатындагы детальләргә кадәр тәмамлап эшләнгән. Терасаларда вина, мардала, гини дип аталган төрле музыка коралларын тотучы ир кеше һәм хатын-кыз сыннары бар. Башка төп сәнгать эшләренә Һинду Илаһлары, апсаралар һәм кешеләрнең көнкүреш тормышы һәм мәдәниятеннән сурәтләр (артһа һәм дһарма сәхнәләре), төрле хайваннар, су мәхлукатлары, кошлар, риваять мәхлукатлары һәм Һинду текстларын сөйләүче фризлар. Кисүләргә декоратив геометрик өлгеләр һәм үсемлек мотивлары керә. Кайбер панельләрдә патшаның тормышыннан сурәтләр күрсәтелгән, мәсәлән, гурудан киңәш алуы, шул ук вакытта патшаның кылычы җирдә аның янында ята. Платформаның төптә упана (әвәләп ясалган) капланышында фил фризлары, музыкантлар һәм сунар сәхнәләрен, йортлаштырган хайван кәрванын, юл буенда ашамлык пешергән сәяхәтчеләрне, кешеләрнең башларында яки үгез җигелгән арба ярдәмендә тәэминатларны алып баруы, һәм фестиваль йөрешләрен кертеп кешеләрнең секуляр тормышы сурәтләнгән. Башка стеналарда элиталарның һәм шулай ук гади кешеләрнең көн саен тормышын сурәтләүче рәсемнәр урнашкан. Мисал өчен, кызлар чәчләрен борган итеп, агач янында торган итеп, йорт хайваннары белән уйнаган итеп, көзгегә карап макияжларын буяган итеп, вина кебек музыка коралларын уйнаган итеп, әйберләрне урлаган маймыл артыннан куган итеп сурәтләнгән, гаилә дини сәфәр өчен киенгән карт дәү әниләрен озата торган итеп, әни угылын алкышлаган итеп, укучылары белән укытучы, “асана”да торучы йогин, намасте белән сәламләнгән сугышчы, баласы белән ана, кулларында йөрү таягы һәм чынаяк белән карчык, башкалар арасында комик персонажлар. Конарк гыйбадәтханәсе шулай ук майтхуналарның эротик сыннары өчен мәгълүм. Болар төрле кавышу һәм якынлык дәрәҗәсендә парлар һәм кайвакыт җенси якынлык схемалары күрсәтелгән. Колониаль чорда ирекле итеп сексуальлек бәйрәм итүе өчен мәгълүм булып бу сурәтләр кешеләр тормышының башка аспектларына һәм типик рәвештә тантра белән ассоциацияләнгән Илаһлар сурәтләнгән. Бу эротик сыннар вама марга (сул кул тантра) традициясенә бәйле дигән фаразга китергән. Шулай да, бу асаба әдәби чыганаклар белән тәэмин ителгән һәм бу сурәтләр күп һинд дине гыйбадәтханәләре сәнгатенә кертелгән шул ук кама һәм митһуна сәхнәләре булырга мөмкин. Эротик сыннар гыйбадәтханәнең шихарасында бар, һәм болар Камасутрада тасвирланган “бандһа”ларны (“мудра” формаларын) иллюстрацияли. Башка зур сыннар гыйбадәтханә комплексы капка юлларының өлеше булган. Боларга филләрне буйсындыручы тормыштагы зурлыктагы арсланнар, шәйтаннарны буйсындыручы филләр һәм атлар керә. Арунага багышланган төп багана “Аруна Стамбһа” дип атала, ул ишек яны көнчыгыш баскычларында торган. Бу шулай ук горизонталь фризлар һәм мотивлар белән киселгән булган. Хәзер ул Пурида Джаганнатха гыйбадәтханәсе алдында тора.
Һинду Илаһлары
Конарк Кояш гыйбадәтханәсенең өске дәрәҗәләрендә аскы дәрәҗәгә караганда зуррак һәм әһәмиятлерәк эшләр урнашкан. Боларга музыкантлар һәм мифологик хикәяләр сурәтләре һәм шулай ук формасын үзгәртә торган су үгезе шәйтанын үтерүче Маһиашсурамардини аспектында Дурга (Шактизм), Джаганнатха формасындагы Вишну (Вайшнавизм) һәм (күбесенчә җимерелгән) линга буларак Шива (Шайвизм). Фризларның һәм сыннарның кайбер яхшырак саклаганнары 1940 елга кадәр алып куелып Европаның һәм Һиндстанның төп шәһәрләре музейларына күчерелгән булган. Һинду Илаһлары гыйбадәтханәнең башка өлешләрендә шулай ук сурәтләнгән. Мисал өчен, Сурья гыйбадәтханәсенең арба тәгәрмәчләре медальоннары һәм шулай ук “җагамоһана”ның “ануратһа” сәнгате Вишну, Шива, Гаджалакшми, Парвати, Кришна, Нарасимһа һәм башка Илаһларны күрсәтә. Шулай ук җагамоһанада Индра, Агни, Кубера, Варуна һәм Адитьялар кебек Ведик Илаһларның сыннары.
Стиль
Гыйбадәтханә традицион Калинга архитектурасы стилендә. Ул көнчыгышка таба таң атканда Кояшның беренче нурлары төп керүгә яктыртырлык итеп юнәлгән. Гыйбадәтханә, хондалит таш кыяларыннан төзелеп, башта Чандрабһага елгасы тамагында төзелгән булган, әмма су чиге шуннан соң чигенгән булган. Гыйбадәтханәнең тәгәрмәчләре Кояш сәгатьләре, алар вакытны минутына кадәр төгәл итеп исәпләү өчен кулланыла ала.
Башка гыйбадәтханәләр һәм һәйкәлләр
Конарк Кояш Гыйбадәтханә комплексының төп гыйбадәтханә тирәли күп өстәмә изге урыннары һәм һәйкәлләре бар. Боларның кайберәүләренә болар керә: Һиндстан Археологик Өйрәнүе тарафыннан тәэмин ителгән ишелеп төшкән сыннар тупланмасын Конарк Археологик Музеенда карарга була.
Борынгы текстлар
Иң борынгы Ведик гимннар, мәсәлән, Ригведаның 1.115 гимнында “таң атканда Кояш” һәм аның караңгылыкны таратучы, белем, яхшылык һәм тормыш өчен мөмкинчелек бирүчегә буларак “ аеруча ихтирам белән Сурьяга ихтирам бирелә. Шулай да, кулланылыш контекстка карап специфик. Кайбер гимннарда Сурья сүзе тере булмаган объект буларак Кояш, таш яки күктә асылташ дигәнне аңлата (Ригведик 5.47, 6.51 һәм 7.63 гимннар), шул ук вакытта башкаларда ул шәхесләндерелгән Илаһка карый. Ведик текст катламнарында Сурья Брахман дип аталган метафизик концепциянең эквивалент сурәтләнеше һәм аспекты буларак тәкъдим ителә. Ведик әдәбиятның Брахманалар катламында Сурья Агни (ут Ходае) белән шул ук гимннарда пәйда була. Сурьяга көн өчен ихтирам күрсәтелә һәм Агнига төнлә роле өчен ихтирам күрсәтелә. Капила буенча, Сурья-Агни мөнәсәбәте эволюцияли һәм соңрак әдәбиятта Сурья беренче принципны һәм Галәмнең орлыгын чагылдыручы булып тасвирлана. Ул Ведаларның Брахманалар катламы һәм Упанишадаларда Сурья караш көченә һәм визуаль сиземләүгә һәм белемгә ачык итеп бәйләнгән. Ул шуннан соң үзләштерелгә һәм күз дип әйтелә, чөнки борынгы һинд дине олы фикер ияләре берәүнең эчтә аңлау өчен Атман (җан, үз) реализациясе өчен Бриһадараньяка Упанишада, Чандогья Упанишада, Каушитаки Упанишада һәм башка текстларда Ходайларга тышкы ритуалларны калдырып Ходайларның эчтә чагылышы һәм медитациягә өстенлек бирүен тәкъдим иткәннәр. Маһабһаратам эпосы бүлеге Сурьяның ихтирам белән аны "Галәм күзе, барлык булуның җаны, барлык тормышның килеп чыгышы, Самкһья һәм Йогиларның максаты һәм азатлык һәм рухи эмансипация өчен символизм" дип атый. Маһабһаратамда, Карна Сурьяның һәм Кунти дип аталган кияүгә чыкмаган принцессаның улы. Эпос Кунтиның кияүгә чыкмаган ана буларак авыр тормышын, аннан соң аның Карнаны калдыруы һәм шуннан соң аның тормыш буена кайгысы тасвирлана. Бәби Карна табыла һәм шуннан соң уллыкка алына һәм бөек Курукшетра сугышында үзәк персонажка кадәр үсә, анда ул үги ир туганнары белән сугыша.
Текстларда Конарк
Һинд текстларында шулай ук Каинапара исеме буенча аталып Конарк безнең эраның иртә гасырларында әһәмиятле сәүдә порты булган. Хәзерге Конарк гыйбадәтханәсе 13-енче гасыр белән даталана, гәрчә шәһадәт тәкъдим иткәнчә Конарк даирәсендә Кояш гыйбадәтханәсе кимендә 9-ынчы гасырда төзелгән булган. Берничә пуранада Мундирада Сурья табыну үзәкләре искә алына, алар Конарк, Калаприйя (Матһура) һәм Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе өчен (хәзер Пакистанда) иртәрәк исем булырга мөмкин. Кытай Буддачылык пилигримы һәм сәяхәтчесе Хиуен-тсанг (шулай ук Сюанзанг) Одишада Чаритра дип аталган портны искә ала. Ул шәһәрне бай, биш монастырь һәм “нәзакәтле итеп кисеп эшләнгән изге сыннары белән бик биек катлы манаралар" белән дип тасвирлый. Шуннан соң ул 7-енче гасырда Һиндстанга барган, ул 13-енче гасыр гыйбадәтханәсе турында сүз алып бара алмаган, әмма бу тасвирлама я Конаркта, я башка Одиша порт шәһәрендә сыннар белән манаралы корылмалар булуын фараз итә. Мадала Панҗи буенча бер вакыт төбәктә Пундара Кесари тарафыннан төзелгән башка гыйбадәтханә булган. Ул Сомавасми Династиясе 7-енче гасыр хөкемдары Пуранджайя булырга мөмкин булган.
Төзелеш
Хәзерге гыйбадәтханә Көнчыгыш Ганга династиясенең Нарасимһадэва I-гә карый (1238-1264). Ул Санскрит телендә Одия язмасында планлаштыруы һәм төзелеш язмалары пальма яфрагы манускриптлары формасында сакланган һәм авылда 1960-ынчы елларда авылда табылган һәм шуннан соң тәрҗемә ителгән берничә Һинду гыйбадәтханәләрнең берсе. Гыйбадәтханә патша тарафыннан иганә ителгән һәм аның төзелешен Шива Самантарайя Маһапатра караган. Ул борынгы Сурья гыйбадәтханәсе янында төзелгән булган. Борынгырак гыйбадәтханәнең sanctum-ында сын янә изгеләштерелгән һәм яңарак гыйбадәтханәгә кертелгән булган. Гыйбадәтханә урынының эволюциянең бу хронологиясе эраның күп бакыр такта язмалары белән тәэмин ителә, аларда Конарк гыйбадәтханәсе "бөек коттедж" дип карала. Джеймс Һарле буенча, 13-енче гасырда төзелгәнчә гыйбадәтханә ике төп корылмадан торган, бию мандапасы һәм бөек гыйбадәтханә (деул). Кечкенә мандапа ул сакланып калган корылма; бөек деул 16-ынчы гасырда яки шуннан соң ниндидер вакытта җимерелгән. Һарле буенча, баштагы гыйбадәтханә "башта 225 фут (69 м) биеклектә торган, әмма бары тик стеналарның өлешләре һәм декоратив әвәләп ясалган өлешләр калган.
Җимерү һәм хәрабәләр
Гыйбадәтханә янә төзекләндерүенә кадәр хәрабәләрдә булган. Гыйбадәтханәнең җимерелүенә күрә фикер йөртү һаман да дәвам итә. Иртә теорияләрдә расланганча гыйбадәтханә беркайчан да җимерелгән булмаган һәм төзелеше вакытында җимерелгән булган. Моңа язмаларда текст шәһадәтнамә каршы килә. Нарасимһа IV хөкеменнән безнең эра 1384 ел Кендули бакыр такта язмасы гыйбадәтханә тәмамланган булган гына түгел, ә актив табыну урыны булганына ишарә иткән кебек. Һинду булмаган текст чыганагы, 16-ынчы гасыр белән даталанган Әбу'л-Фазли ибн Мүбарәкның Әкбәр эрасы Айн-и-Әкбәри текстында Конарк гыйбадәтханәсе искә алына, ул килүчеләрне "аны күреп гаҗәпләнгән" гыйбадәтханә белән бай урын итеп тасвирлый, хәрабәләр искә алынмый. 200 ел соңрак, Одишада Маратһалар хөкеме вакытында, 18-енче гасырда, Маратһа изге кешесе гыйбадәтханәне калдырылган һәм үсемлекләр белән капланган хәлдә тапкан. Маратһалар гыйбадәтханәнең Аруна стамбһасын (өстендә арба йөртүче Аруна белән багананы) Пурида Җаганнатһ Гыйбадәтханәсенең Арслан Капкасына күчергәннәр. 19-ынчы гасыр текстларында хәрабәләр искә алынган, ягъни гыйбадәтханә кайчандыр безнең эраның 1556 ел һәм 1800 ел арасында я юри, я табигый сәбәпләргә күрә җимерелгән булган. Юри җимерү теориясе Могол эрасы язмалары белән тәэмин ителә, анда мөселман яулап алучы Калапаһад Җаганнатһ Пури һәм Конарк гыйбадәтханәсен һөҗүм иткән һәм җимергән дип искә алына. Башка текстларда гыйбадәтханә 15-енче һәм 17-енче гасырлар арасында берничә мәртәбә таланган булган дип раслана. Калапаһарга яуларны тасвирлаучы Ислам текстларында 1565 елда армиянең гыйбадәтханәне 1565 елда җимереп маташуы тасвирлана, әмма алар шуны эшли алмаганнар. Алар бары тик кечкенә зыян китергәннәр һәм бакыр каласаны алып киткәннәр. Конаркның урта эра тасвирламасы
Баскычларның тугыз маршы узылганнан соң, Кояш һәм башка планеталар кисеп ясалган зур таш аркасы белән киң бина яны пәйда була. Алар тирәли һәр сыйныф табынучылар, һәрберсе үз көе буенча башын игән, басып тора, утыра, аска сузылып хөрмәт күрсәтә, көлә, гаҗәпләнүдә югалып яки зур игътибар белән үкси һәм шулардан соң су асты музыкантлары һәм күзаллауда гына булган серле хайваннар. “Айн-и-Әкбәри”, Әбу-л-Фазл Мадала Панҗи Һинду тексты һәм төбәк традициясе раслаганча Калапаһад 1568 елда янә һөҗүм иткән һәм гыйбадәтханәгә зыян китергән. Кояш Гыйбадәтханәсе ышанычлы җәлеп итәргә туктаганнан соң, Конарктан киткәннәр, еллар буена куе урманнарда юк булырга калдырылган булган. Табигый җимерелү теориясе гыйбадәтханәнең ярга якынлыгы һәм төбәктә зыян китерү тенденциясе булган муссоннар белән тәэмин ителә. NCERT тарихи текст китабы буенча гыйбадәтханәнең шихарасы 70 м биеклектә булган, бу урын өчен авыр булган һәм ул унтугызынчы гасырда ишелеп төшкән. Шулай да Одиша төбәгендә элегрәк төзелгән һәм зыянсыз торган таш гыйбадәтханәләрнең булуы бу теориягә шикләнү күләгәсе төшерә. П. Парья буенча таш хәрабәләрдә мүк һәм лишайник боҗралары саны зыян 1570-енче еллар тирәсендә булган икәнен фараз итә, әмма бу караш нишләп һәм кем тарафыннан икәнен күрсәтми. Томас Доналдсон буенча, шәһадәт зыян һәм гыйбадәтханәнең җимерелгән хәле 16-ынчы гасыр һәм иртә 17-енче гасыр арасында даталана ала һәм төрле чыганаклардан иртә 17-енче гасыр белән һәм иртә 17-енче гасырда табылган төзәтүләр белән раслый. Болар шулай ук гыйбадәтханә иртә 17-енче гасыр башында табыну урыны булып калган. Бу язмаларда хәрабәләр тугърылар тарафыннан җыелу һәм табыну өчен кулланган дип, яки җимерелгән гыйбадәтханә өлеше һаман ниндидер башка максат өчен кулланылган дип расланмый.
Аруна Стамбһа
18-енче гасырның соңгы чирегендә, Госвайн (яки Госвами) исемле Маратха Империясе Брахмачари тарафыннан Аруна стамбһа (Аруна баганасы) Конарк гыйбадәтханәсенең керүеннән алып куелган һәм Пурида Җаганнатһ гыйбадәтханәсенең Сингһа-дварасы (Арслан Капкасы)нда урнаштырылган. Монолитик хлориттан ясалган багана 33 фут 8 дюйм (10,26 м) биеклектә һәм Кояш Ходае арба йөртүчесе Арунага багышланган.
Саклап караулар
1803 елда Көнчыгыш Һиндстан Диңгез Идарәсе Бенгаль генерал губернаторыннан саклау өчен омтылып караулар ясалырга тиеш икәнен таләп иткән. Шулай да, шул вакытта эшләнгән бердәнбер саклау чарасы ташларның урыннан тагына да алып куелу булган. Корылма тәэминаты җитеп биетмичә, төп багананың баш манарасы һаман тора, кечкенә ватылган борылмалы бүлек 1848 елда җимерелгән булган. Бу регион өстеннән юрисдикциясе булган шул вакыттагы Курда Раджасы кайбер ташларны һәм сыннарны Пурида төзелүче гыйбадәтханәдә куллану өчен алып куйган. Процесс барышында берничә капка юлы һәм кайбер сыннар җимерелгән булган. 1838 елда Бенгалия Азия Җәмгыяте саклау чаралары омтылып караулары эшләнергә тиеш дип таләп иткән, әмма таләпләр инкарь ителгән булган, һәм урында вандализмны булдырмау өчен бердәнбер чара эшләнгән булган. 1859 елда Бенгаль Азия Җәмгыяте Конарк гыйбадәтханәсенең наваграһаны сурәтләүче архитравны Калькуттадагы Һинд Музеена күчерергә тәкъдим итә һәм 1867 елда күчереп карый. Бу маташу калдырылган булган, чөнки финанслар беткән. 1894 елда унөч сын Һинд Музеена күчерелгән булган. Асаба Һинду халкы гыйбадәтханә хәрабәләренең дәвам итеп җимерелүенә һәм күчерелүенә каршы булган. Хөкүмәт асаба сиземләүләргә ихтирам белән боерыклар чыгарганнар. 1903 елда, якында төп казу итеп карау булганда, шул вакытта Бенгалиянең лейтенант-губернаторы, Җ. А. Бурдильон “Җагадмоһана” җимерелүен булдырмау өчен гыйбадәтханәне мөһерләгән һәм ком белән тутырган. Мухасала һәм Ната Мандир 1905 елда төзекләндерелгән булган. 1906 елда ком тутыручы җилгә каршы буфер тәэмин итү өчен диңгезгә караган итеп казуарина һәм пуннанг агачлары утыртылган булган. 1909 елда ком һәм җимерекләрне күчергәндә Майядэви гыйбадәтханәсе табылган булган. Гыйбадәтханә ЮНЕСКО тарафыннан Дөнья Мирасы Статусы бирелгән булган.
Кабул итү
Конарк Кояш Гыйбадәтханәсе Һинд суб-кыйтгасының иң бөек архитектур могъҗизалары булып сыйфатланган булган. Кумарасвами буенча, Конарк Кояш Гыйбадәтханәсе Нагара архитектурасы Одиша стиленың югары ноктасын билгели. Нобель лауреаты Тагор шулай дип язган Биредә таш теле кеше телен узып китә.
Мәдәни әһәмияте
Дин еш Одияның (элек Ориссаның) мәдәни чагылышының үзәгендә һәм Конарк анда Алтын Өчпочмакның (аны Җаганнатһ Гыйбадәтханәсе, Пури һәм Бһубанешварның Лингараджа Гыйбадәтханәсе аны тәмамлый) өлеше буларак әһәмиятле урынны алып тора, ул Одиа (элек Орисса) таш салымының һәм гыйбадәтханә архитектурасының пигын чагылдыра.
Әдәбият
Конарк турында күп шигырь, хикәя һәм роман язылган булган, аларның күбесе гыйбадәтханә тирәли аның турында риваятьләрдә һәм хикәяләрдә фаҗигаләрне киңәйтә яки яңача аңлата. Күптән түгел, Моһанҗитның, сүз Конарк тирәли барган Коне Да Сураҗ шигырьләр китабы Пәнҗаби теле өчен Кендра Саһитья Академи Бүләген (Һиндстанда әдәбият өчен иң олы бүләкләрнең берсен) откан. Түбәндә Конарк тарафыннан илһамландырылган яки аңа нигезләнгән мәшһүр Одиа әдәби эшләре исемлеге:
Геральдикада
Гыйбадәтханә җирендә булган Сугышчы һәм Ат сыны Одишаның дәүләт эмблемасының нигезен формалаштыра.
Немыд (Берёзовая кушылдыгы)
Немыд — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Берёзовая елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Морангль
Морангль — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Сирингтаун (Нью-Йорк)
Сирингтаун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нойербург
Нойербург — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поджо-Миртето
Поджо-Миртето — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Инакур
Инакур (Hinacourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Амбли-Флёри
Амбли-Флёри (Ambly-Fleury) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ретель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.88 км².
Мертрю
Мертрю — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2970
NGC 2970 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Блатино
Блатино — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәридун (Дәүләкән районы)
Почта индексы — 453405, — 80222843006.
Канистео (Нью-Йорк)
Канистео  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Валлия (кратер)
Валлия — Венера планетасының -26.3°N, -120°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 15,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Канистео (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валлия (кратер)
Исеме
Валлия кратеры Латвия хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
933 (сан)
933 (тугыз йөз утыз өч) - 932 белән 934 арасындагы натураль сан.
Равил Зәйнуллин
Равил Зәйнуллин - укытучы, мәктәп директоры, "Фидакарь хезмәт өчен" медале иясе.
Тормыш юлы
Равил Зәйнуллин Татарстан Республикасы Кайбыч районы Олы Кайбыч авылында урта хәлле игенче гаиләсендә, тугызынчы бала буларак, 1933 нче елның 7 нче гынварында туган. Әтисе Зәйнулла Хәйрулла улы зирәк, эшчән, гадел, ярдәмчел, хөрмәтле кеше булган. Сату-алу эшләрендә дә катнашкан. Әтисеннән калган шушы гаилә традицияләрен үзләштереп үсә Равил: кешеләргә хөрмәт, намуслы хезмәт, белемгә омтылу, аның яшәеш кануннары нигезен хасил итәләр. Кечкенә вакытта ук ул хуҗалык эшләрен үзләштерә. Өч абыйсы Ватан сугышында булганда, ул йортта “ир заты” дәрәҗәсендә фикерләргә, эшләргә өйрәнә. Мәктәп елларында колхозга көлтә ташый. Уру-сугу, печән чабу эшләрендә катнаша, куяннар үрчетә.
1952 нче елда ул Олы Кайбыч урта мәктәбен тәмамлый. 1953-1955 нче елларда Совет Армиясендә артиллерист-наводчик буларак хезмәт итә, гаубица һәм башка туплар серләрен үзләштерә. 1981 нче елда Равил Зәйнуллинга капитан званиесе бирелә.
Армиядән кайткач, ул Кайбыч районы Башкарма комитеты аппаратында эшли. Бер үк вакытта читтән торып М.Горький исемендәге Казан авыл хуҗалыгы институтында укый. Аны уңышлы тәмамлап, агроном-галим белгечлеге ала.
1965 нче елда аны, оештыру тәҗрибәсе булган авыл хуҗалыгы белгечен, “Путь к коммунизму” колхозына партия оешмасы секретаре итеп җибәрәләр. 1968 нче елда СССР Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсендә катнаша. 1973 нче елда Равил Зәйнуллин “Фидакарь хезмәт өчен” медале белән бүләкләнә. Бу елларда ул партиянең Апас район конференцияләренә делегат итеп сайлана.
Туган авылына әйләнеп кайтып, укыган мәктәбенә биология укытучысы булып урнаша. 1978-1983 нче елларда читтән торып Казан дәүләт педагогия институтында укый, биология бүлеген тәмамлый. Аны директор итеп билгелиләр. Бу вазифаны намус белән башкара. Кайбыч районын кайтаруда, яңадан оештыруда башлап йөрүчеләрнең берсе була.
Өренҗик (Ешилова)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Ешилова илчесенә караган бер авыл (köy).
Фуши
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,87 км².
Тетирлик (Пазарҗык )
Тетирлик (Tetirlik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дәҗҗал
thumb|Дәҗҗал белән [[Дию пәрие|Дию ( Лука Синьорелли фрескасы) ]] Дәҗҗал - (гар. алдакчы, ялганчы; арами телендәге даггала сүзеннән, шул ук ялган, ялган Мәсих ) борынгы гарәп һәм ислам мифологиясе персонажы; христиан динендәге Антихристка туры килә дип санала.
Билгеләре
Дәҗҗалның махсус билгесе дә бар: аның гәүдәсе — кызыл, маңгаенда — бер күз, шунда ук каф хәрефе яки кяфер сүзе дә язылган икән.. Димәк, күрсәтелгән мотивның килеп чыгышы борынгы грек мифлары белән түгел, ә бәлки Борынгы Шәрекъ, арами яки набатей мифологиясе белән бәйләнгән.
Дастан-кыйссалар
Дәҗҗал белән бәйләнгән дастан-кыйссалар да сөйләнелә. Мөселманнарның карашлары буенча, Дәҗҗалның эш-гамәлләре Иблис белән дә бәйләнгән.
Дәҗҗал үзенең төп вазифасын үтәүгә керешкәнче, Һинд океанындагы утрауда тимер кадак белән кыя-ташка кадакланган килеш гомер итә. Мәгълүм кыйсса сюжетына кайвакыт борынгы грекларның мифоло- гик легендалары белән бәйле мотивлар да килеп керә: әлеге океандагы утрау яныннан узып баручы диңгезчеләр ис- киткеч моңлы көй-музыка ишетәләр икән.
Дөнья бетәр алдыннан, Йәэҗүҗ-Мәэҗүҗ Искәндәр патша торгызган диварны җимергәч, Дәҗҗал үзенең тоткынлыгыннан котылачак. Көнчыгыштан чыккан Дәҗҗал, коточкыч зур ишәккә атланып, дөнья буйлап китәчәк; аның артыннан кяферләр һәм монафикълар иярәчәк; Дәҗҗал бөтен Җир йөзендә, Мәккә белән Мәдинәдән тыш, үзенең куркыныч хакимиятен урнаштырып, үз юлындагы барлык мәчетләрне җимереп, мөселманнарны туган җирләреннән куып җибәрәчәк.
Дәҗҗал ның хакимияте 40 көн, икенче бер хәбәрләр буенча 40 ел дәвам итәчәк. Шуннан соң Мәһди, чыгып, Сүриядә яки Фәләстыйн илендә аны үтерәчәк.
Морвилле
Морвилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Поджо-Мояно
Поджо-Мояно — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ирсон
Ирсон (Hirson) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
(2419) Молдавия
(2419) Молдавия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1974 елның 19 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 SJ» саналган.
Мильер (Югары Марна)
Мильер — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Пюла
Пюла (Пиола) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының сул ярыннан 430 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 96 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кливленд (Оклахома)
Кливленд  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Блато (Көстендил өлкәсе)
Блато  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Елдыз (Һалылые)
Елдыз (Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кливленд (Оклахома)
Тарихы
Кливленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Блато (Көстендил өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цице
Цице — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга  Пшиш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Кепилна (Алба)
Кепилна — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арникур
Арникур (Arnicourt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ретель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.33 км².
Нойеркирх
Нойеркирх — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поджо-Нативо
Поджо-Нативо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Өренҗик (Бахче)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Бахче илчесенә караган бер авыл (köy).
Высоково (Зуевка районы)
Высоково (Высоково) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Соколовка (Дәүләкән районы)
Соколовка — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453401, — 80222844001.
Сифорд (Нью-Йорк)
Сифорд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сифорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бобешино
Бобешино — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тефекли (Алачам)
Тефекли (Tefekli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фюрденайм
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,81 км².
Канстебел (Нью-Йорк)
Канстебел  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Нойлайнинген
Нойлайнинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Канстебел (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Нойлайнинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ванесса (кратер)
Ванесса — Венера планетасының -6°N, -1.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ванесса кратеры грек хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Мори-Монкрю
Мори-Монкрю — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
934 (сан)
934 (тугыз йөз утыз дүрт) - 933 белән 935 арасындагы натураль сан.
Холодная (Сузун кушылдыгы)
Холодная  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Сузун ([[Об кушылдыгы)|Сузун]] елгасының сул ярына тамагыннан 66 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2971
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пётр Тимофеев
Петр Тимофеев (1902—1982) — электроника һәм вакуум техникасы өлкәсендә совет галиме.
Биографиясе
Тимофеев Пётр Васильевич1902 елның 12 (25) июнендә Мәскәүдә туган. 1925 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетын тәмамлый. Н.&nbsp;Э.&nbsp;Бауман исемендәге Мәскәү югары техник училищеда (1925-1928), МДУ-да (1926-1941), Мәскәү энергетика институтында (1933-1941), Н. Е. Жуковский исемендәге хәрби-һава инженер академиясендә (1945-1948) укыта. 1935 елдан — профессор. 1928 елдан Бөтенрусия электротехника институтында эшли. СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (1953).
П. В. Тимофеев 1982 елның 18 ноябрендә вафат була. Мәскәүдә Головино зыяратында җирләнгән.
Фәнни эшчәнлеге
Төп хезмәтләре киноны тавышландыру өчен фотоэлектрик корылмаларны, икенчел электрон эмиссияне, электрон оптика буенча. Берничә фотоэлемент, электрон күбәйткечләр, электрон лампалар һәм электрон-оптик үзгәрткечләр эшли.
1933-1936 елларда тапшыручы телевизион электрон көпшәләр, шул исәптән супериконоскоп, шулай ук башка электрон-оптик корылмалар уйлап таба. Тавышлы кино, телевидение һәм автоматика өчен көчәйткечләр һәм фотоэлементлар эшләүдә катнаша. Оборона сәнәгате өчен инфракызыл техник приборлар сериясен эшли.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
- Икенче дәрәҗә Сталин премиясе (1946) — яңа төр оптик приборлар булдырганы өчен
- Икенче дәрәҗә Сталин премиясе (1951) — яңа оптик приборлар булдырган өчен.
- Ленин ордены (13.10.1982)
- дүрт Кызыл Байрак Хезмәт ордены (16.05.1947; 02.06.1952; 19.07.1962; 17.09.1975)
- Кызыл Йолдыз ордены (21.01.1944)
- «Хөрмәт Билгесе» ордены (21.04.1939)
- медальләр
- РСФСР-ның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1947)
Ольнон
Ольнон (Holnon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Мирбель
Мирбель — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Скоттс-Корнерс (Нью-Йорк)
Скоттс-Корнерс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Скоттс-Корнерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поджо-Сан-Лоренцо
Поджо-Сан-Лоренцо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Богослов (авыл)
Богослов  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдыз (Суруч)
Елдыз (Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кантон (Нью-Йорк)
Кантон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кепилна (Бихор)
Кепилна — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пож (Берёзовая кушылдыгы)
Пож — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Берёзовая елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Кепилна (Бихор)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пож (Берёзовая кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Клинтон (Оклахома)
Клинтон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клинтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Шәрип (Дәүләкән районы)
Яңа Шәрип — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453401, ОКАТО коды — 80222844002.
Аси-Романс
Аси-Романс (Acy-Romance) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ретель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.13 км².
Пюльская Шавья
Пюльская Шавья — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пюла елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ноймаген-Дхрон
Ноймаген-Дхрон — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варя (кратер)
Варя — Венера планетасының -2.8°N, -211.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Варя кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Морленкур
Морленкур — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Өренҗик (Хоҗалар)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Хоҗалар илчесенә караган бер авыл (köy).
Поли
Поли — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Теферрүч (Йылдырым)
Теферрүч (Teferrüç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2972
NGC 2972 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
935 (сан)
935 (тугыз йөз утыз биш) - 934 белән 936 арасындагы натураль сан.
(428) Монахия
(428) Монахия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1897 елның 18 ноябрендә В. А. Филлигер тарафыннан Munich обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1897 DK» саналган.
Боровец (Көстендил өлкәсе)
Боровец  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдыз (Вираншеһир)
Елдыз (Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фюршозен
Фюршозен (Furchhausen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,86 км².
Понцано-Романо
Понцано-Романо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мортмер (Уаза)
Мортмер — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Храпиха
Храпиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Новосибирск су саклагычы (Об) елгасының уң ярына тамагыннан 3146 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монсожон
Монсожон — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Скоттсбург (Нью-Йорк)
Скоттсбург  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Скоттсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лагуш (Бикбарда кушылдыгы)
Лагуш — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь краеның Көязе районы биләмәләрендә ага. Бикбарда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бар-ле-Бюзанси
Барби (Barby) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ретель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.32 км².
Карлайл (Нью-Йорк)
Карлайл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тешвикие (Памукова)
Тешвикие (Teşvikiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Памукова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ури (Эна)
Ури (Houry) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Вашти (кратер)
Вашти — Венера планетасының -6.8°N, -43.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 17 километр озынлыкта булган кратеры.
Кепилна (Селаж)
Кепилна — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вашти (кратер)
Исеме
Вашти кратеры фарсы хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Кепилна (Селаж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нойнкирхен (Вестервальд)
Нойнкирхен  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Брест (Көстендил өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2355) Nei Monggol
(2355) Nei Monggol — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Высоково (Орлов районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(2355) Nei Monggol
Тарихы
1978 елның 30 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UV1» саналган.
Высоково (Орлов районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Өренҗик (Эмет)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (köy).
Коллинсвилл (Оклахома)
Коллинсвилл  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коллинсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Шәрип (Дәүләкән районы)
Иске Шәрип — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 119 кешенең яшәве мәгълүм. ᴨyчты индексы — 453401, — 80222844003.
Скотчтаун (Нью-Йорк)
Скотчтаун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Скотчтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдыз (Бейпазары)
Елдыз (Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Буново (Көстендил өлкәсе)
Буново  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поста
Поста — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2973
NGC 2973 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Монтери
Монтери — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Рапина
Рапина (Рапида) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шильмуша елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Нойнкирхен (Хунсрюк)
Нойнкирхен  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Карлтон (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уссе
Уссе (Housset) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Шалькендорф
Шалькендорф (Schalkendorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,21 км².
Нестор Толстихин
Нестор Толстихин(9 ноябрь 1896, Хабаровск, Приморская область[d] — 20 февраль 1992) (95 яшь), Санкт-Петербург) — совет галим-геологы, гидрогеологы, РСФСР-ның атказанган фән һәм техника эшлеклесе, ике тапркыр П. Саваренский исемендәге премия лауреаты(1959, 1992).
Тигыйнли (Гөлмармара)
Тигыйнли (Tiğinli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөлмармара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нестор Толстихин
Биографиясе
Толстихин Нестор Иванович  1896 елның 9 ноябрендә Хабаровскида туган.
1914 елда — Чита шәһәрендә гимназияне тәмамлый.
1923 елда — МДУның физика-математика факультетының табигать бүлеген тәмамлый.
1924-1928 елларда — Урта Азиядә геологик эзләнүләр белән шөгыльләнә һәм Ташкентның Урта Азия дәүләт университетында (САГУ) ассистент, аннары доцент сыйфатында мөгаллимлек итә.
1928-1935 елларда — Себердә һәм Ерак Көнчыгышта Геолкомнан (ЦНИГРИ, ВСЕГЕИ) гидрогеологик тикшерүләр  алып бара.
Шул ук вакытта ул 1929 елда Ташкентта Урта Азия дәүләт университетында укыта.
1937 -1938 елларда Спецгео геологы булып тора һәм «ССРБ гидрогеологиясе» басмасының баш мөхәррире эшен башкара. 1938-1941 елларда бер үк вакытта басманың баш мөхәррире вазифасында кала.
1938-1974 елларда — «Геология һәм инженер гидрогеологиясе» кафедрасы мөдире, ә 1951-1954 еллар буенча — Ленинград тау институтында геолог-разведкалау факультеты деканы.
1974 елдан алып гомеренең соңгы көннәренә кадәр «Гидрогеология» кафедрасының профессор-консультанты булып эшли.
1992 елның 20 февралендә вафат була.
Фәнни эшчәнлеге
Төбәк гидрогеологиясен, минераль су һәм литосфераның туң зонасы сулары турында тәгълиматка нигез салучыларның берсе булып тора.
Төбәк гидрогеологиясе өлкәсендә гидрогеологик районлаштыру, җир асты суларының зоналыгы, гидрогеологик карта эшләү, Дөнья океаны төбенең гидрогеологиясе принципларын эшли.
Төрле типтагы җир асты су ятмаларының таралуын күзаллау ысулларын эшли.