cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кырма-Соим
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юзик
Юзик (Юзик шыңы) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сарала елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нёвиль-Сен-Реми
Нёвиль-Сен-Реми (Neuville-Saint-Rémy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Камбре кантонына карый.
Рисиманово
Рисиманово — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Абрубы
Абрубы (Абрубы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лимбург-ан-дер-Лан
Лимбург-ан-дер-Лан — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җанахыр
Җанахыр (Canaxır ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Сломково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Сломково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD244569
HD244569 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Степановка (Диңгез буе крае)
Степановка (Степановка) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.
HD244569
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Степановка (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
HD244569
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Степановка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (6%).
Биер (Мэриленд)
Биер  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казчина Момбело (Торино)
Географиясе
Казчина Момбело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Биер (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөбарәк (шәһәр)
Мөбарәк (Muborak, Муборак) — Үзбәкстанның Кашкадәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1974 елдан башлап йөртә.
Гроши (Бихор)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Савҗыллы (Буһаркент)
Савҗыллы (Savcıllı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Буһаркент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Станково (Брежице)
Станково  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санҗын (елга)
Санҗын — Шайтан-Өязе елгасы (Юшатыр бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Куергазы районы, биләмәләрендә ага. Елга Шайтан-Өязе елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тәтеш (Сембер өлкәсе)
Тәтеш (Тетюшское) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (70,3%), татарлар (13,3%), чуашлар (13%).
Неханово
Неханово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гүзел (Гүдүл)
Гүзел (Güzel) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гүдүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Альфред (Мэн)
Альфред  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кунео
Кунео — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Альфред (Мэн)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунео
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гаттисбург (Миссисипи)
Гаттисбург  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаттисбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колёния-Пшеросль
Колёния-Пшеросль — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фенью (Шаранта-Маритим)
Фенью — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Черемно
Черемно — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(1150) Ахайя
(1150) Ахайя  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Черемно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колёния-Пшеросль
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1150) Ахайя
Тарихы
1929 елның 2 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 RB» саналган.
Харланд
Харланд — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(19506) 1998 MN4
(19506) 1998 MN4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 июнендә А. Лопес, Р. Пачеко тарафыннан Мальорка обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MN4» саналган.
Таллымәрҗән
Таллымәрҗән (Talimarjon, Талимаржон) — Үзбәкстанның Кашкадәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1975 елдан башлап йөртә.
NGC 1031
NGC 1031 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сломово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Сломово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кушкаясы (Җиде)
Кушкаясы (Kuşkayası) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (köy).
Розово (Стара-Загора өлкәсе)
Розово  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пирке (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Гвидо фон Пирке (1880 —1966) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Стара Вас (Постойна)
Стара Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нугай Батырморзаев
Нугай Батырморзаев (, —, ) — комык телендә иҗат иткән язучы, мәгърифәтче, тәрҗемәче, җәмәгать эшлеклесе. 1900-еллар урталарында «Вакыт», «Казан мөхбире» гәҗитләре белән хезмәттәшлек иткән; Кәримевләр басмаханәсендә эшләгән. 1917 елдан «Танг Чолпан» журналы мөхәррире.
Билгеле әсәрләре: (1910),  (1914),  (1914) повестьләре, һ.б.
Лимесхайн
Лимесхайн — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Моназтеро (Новара)
Казчина Моназтеро — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Моназтеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нехлуд
Нехлуд — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колёния-Сейни
Колёния-Сейни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чыракчы
Чыракчы (Chiroqchi, Чироқчи) — Үзбәкстанның Кашкадәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Ипиш
Ипиш — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Уфтюга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нёвиль-сюр-Эско
Нёвиль-сюр-Эско (Neuville-sur-Escaut) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
(588) Ахиллес
(588) Ахиллес  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1906 елның 22 февралендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 TG» саналган.
Җыгатай (Хачмаз)
Җыгатай  (Cığatay ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Хармансдорф (Түбән Австрия)
Хармансдорф  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Бургон
Бургон (Бургон) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әдәбият
Бургон
12 апрель
12 апрель — Милади тәкъвимендә дүртенче айның ун икенче көне. Ел ахырына кадәр 263 көн кала.
(19507) 1998 MZ13
(19507) 1998 MZ13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Иленза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19507) 1998 MZ13
Тарихы
1998 елның 19 июнендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MZ13» саналган.
12 апрель
"Һәр ясалган ату коралы, һәр суга төшерелгән кораб, һәр очырылган ракета ахыр чиктә — ач булып ашатылмаганнардан урлау булып тора".
Дуайт Эйзенхауэр (en) — Икенче бөтендөнья сугышында 1944-45 елда Көнбатыш фронты (en) өчен җаваплы АКШ генералы, Беренче әгъза-илләренең  Бердәм хәрби көчләре (en) генералы, 34 нче АКШ президенты.'' Оригинал: “Every gun that is made, every warship launched, every rocket fired signifies, in the final sense, a theft from those who hunger and are not fed”.
right|80px|thumb|Юрий Гагарин
Абухава (Гродзенский районы)
Абухава  (Абухава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гейзелгерст (Миссисипи)
Тарихы
Гейзелгерст шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слонави (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Слонави  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроши (Вилча)
Гроши — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тирикүл
Тирикүл (Тирикуль) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Черненцин-Глувни
Черненцин-Глувни — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бишопвилл (Мэриленд)
Бишопвилл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бишопвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Савҗылы (Шаһинбей)
Савҗылы (Savcılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Руманя
Руманя — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яккәбаг
Яккәбаг (Yakkabog’, Яккабоғ) — Үзбәкстанның Кашкадәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1978 елдан башлап йөртә.
Гүзел (Чермик)
Гүзел (Güzel) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1032
NGC 1032 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Стара Гора (Бенедикт)
Стара Гора  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андовер (Мэн)
Андовер  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колесьне
Колесьне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лабхорас
Лабхорас — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лыхма елгасының уң ярына тамагыннан 80 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD244597
HD244597 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пирс (ай кратеры)
Пирс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 18,9 км булган кратер.
HD244597
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Пирс (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Бенджамин Пирс (1809—1880) хөрмәтенә бирелә.
HD244597
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пирс (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Сергеевы
Сергеевы (Сергеевы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ферьер (Шаранта-Маритим)
Ферьер — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Нечайна
Нечайна — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Харт-бай-Грац
Харт-бай-Грац — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Линден (Гессен)
Линден  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Монаке (Павия)
Казчина Монаке — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Монаке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тыдыотта (Ягенетта кушылдыгы)
Тыдыотта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ягенетта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 104 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Слоне (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Слоне  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бушам-ле-Краон
Бушам-ле-Краон — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Волостниковка (Сембер районы)
Волостниковка (Волостниковка) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (53,2%), чуашлар (29%), татарлар (8,2%), алманнар (3,9%), украиннар (3%), әрмәннәр (2,6%).
Абуховичы (Гродзенский районы)
Абуховичы  (Абуховічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(1821) Аконкагуа
(1821) Аконкагуа  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
(19508) 1998 MC17
(19508) 1998 MC17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(1821) Аконкагуа
Тарихы
1950 елның 24 июнендә Мигель Ицигсон тарафыннан Ла-Плата обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 MB» саналган.
(19508) 1998 MC17
Тарихы
1998 елның 27 июнендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MC17» саналган.
Нёф-Беркен
Нёф-Беркен (Neuf-Berquin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Азбрук кантонына карый.
Яңы Нишан
Яңа Нишан (Yangi Nishon, Янги Нишон) — Үзбәкстанның Кашкадәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1982 елдан башлап йөртә.
Колесьники (Подлясье воеводалыгы)
Колесьники  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Черненцин-Подуховни
Черненцин-Подуховни — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушконду (Бингөл)
Кушконду (Kuşkondu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (köy).
Казан шәһәре бүләкләре
Казан шәһәре бүләкләре — Татарстан Республикасы башкаласы Казанның муниципаль бүләкләре. 2020 елга Казан шәһәренең бүләкләү системасы «Казан бүләкләре турында» 2005 елның 30 мартындагы 3-23 номерлы халык депутатларының Казан советы карары белән җайга салына.
«Казанның Мактаулы гражданины» исеме шәһәр халкына, Казанның үсешенә һәм чәчәк атуына, аның Россия һәм халыкара аренада ролен һәм абруен күтәрүгә зур өлеш керткән гражданнарга бирелә.
шәһәрнең икътисади, социаль, рухи үсешенә, аның тарихи-архитектура йөзен торгызуга һәм саклауга, биналар һәм корылмалар төзүгә зур өлеш керткән; шәһәр һәм аның халкы файдасына кылынган гамәлләр һәм эшләр (хәйрия эшчәнлеге, аеруча зур күләмдә иганәләр, социаль әһәмиятле проектларны түләүсез финанслау); озак вакытлар иҗтимагый, сәяси, фәнни, спорт, мәдәни, хуҗалык, шулай ук Россия Федерациясе, Татарстан Республикасы һәм Казан шәһәре өчен дә, дөньякүләм әһәмияткә ия булган башка эшчәнлек алып барган Казан халкы арасында гражданинның абруе зур. Исем бирелгән шәхескә Казан Мэры тантаналы шартларда Мактаулы гражданин билгесе һәм аның кечерәйтелгән күчермәсен, Грамота һәм Мактаулы гражданин таныклыгын тапшыра. Шәхес мактаулы гражданнар китабына теркәлә.
«Казан хакына хезмәт һәм фидакарьлек өчен» дигән билге белән үз эшчәнлеге өлкәсендә югары профессионал предприятиеләр, берләшмәләр, учреждениеләр, оешмалар хезмәткәрләре, белгечлеге буенча кимендә 7 ел эшләгән, Казанның үсешенә һәм чәчәк атуына зур өлеш керткәннәре өчен, әлеге хезмәт коллективында — кимендә 3 ел эшләгән һәм Казан шәһәре предприятиеләре, берләшмәләре, учреждениеләре, районнары бүләкләренә ия булган югары профессионал хезмәткәрләр бүләкләнә.
Аерымлык билгесе белән бүләкләнгән кешегә билгеләнгән үрнәктәге билге һәм бүләкләү турында таныклык тапшырыла.
Аерымлык билгесе белән бүләкләнгән шәхес аны күкрәкнең уң ягында Россия Федерациясе һәм Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләреннән соң йөртә.
«Казанның намуслы хезмәте өчен» дигән билге белән Казан шәһәренең муниципаль һәм дәүләт хезмәткәрләре, муниципаль һәм дәүләт милкендәге учреждениеләр, предприятиеләр, оешмалар хезмәткәрләре, Казан үсешенә зур өлеш керткән күпьеллык (10, 15, 20 яшь) уңышлы эшчәнлеге өчен, Казанның чәчәк атуына һәм казанлыларның тормыш дәрәҗәсен күтәрүгә юнәлдерелгән нәтиҗәле эшчәнлеге өчен бүләкләнә.
Моны да карагыз
Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре
Муса Җәлил урамы (Күмертау)
Муса Җәлил урамы (Муса Йәлил урамы, улица Мусы Джалиля) — Башкортстанның Күмертау моношәһәрендә урнашкан урам. Почта индексы 453302. ОКАТО коды 80423000000.
Урнашуы
Мәләвез елгасы кушылдыгы Карагай елгасының сулъяк ярында, шәһәр читендә, шәһәрнең төньяк өлешендә (Авиатор микрорайонында) урнашкан урам. Бакча белән киселештән башлана, Архитектура   һәм Вокзал  белән киселештә тәмамлана. Кура җиләге, Дуслык , Лев Толстой урамы, Чайковский урамы, Салават күпере белән кисешә.
Игътибарга лаек объектлар
Янәшәсеннән Карлыман-Мораптал тимер юлы үтә. Урамның уң башыннан шәһәр ясаучы оешма — «Күмертау АПП» авиация заводына, Егорьевкага илтүче шоссе башлана. Урам янында «Взлетный» паркы һәм шул ук исемдә торак комплексы урнашкан
Рупките
Рупките — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чахчахлы
Чахчахлы (Çaxçaxlı ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Степное (Михайловка районы)
Степное (Степное) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%), украиннар (6%).
Стара Гора (Мирна)
Стара Гора  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анновка (Балтач районы)
Анновка — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452994, — 80208819002.
Гроши (Марамуреш)
Гроши — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1033
NGC 1033 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Блумингтон (Мэриленд)
Блумингтон  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Блумингтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Усландырь
Усландырь — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чуел елгасының уң ярыннан 112 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чуел елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел кушылдыктары куйылысу аралыгында, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хартберг
Хартберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Голландейл (Миссисипи)
Голландейл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Слонск-Дольни
Слонск-Дольни — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Голландейл (Миссисипи)
Тарихы
Голландейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Слонск-Дольни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голландейл (Миссисипи)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нешава (Великопольское воеводалыгы)
Нешава  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ольбия
Ольбия — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Нешава (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Линденфельс
Линденфельс — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флеак-сюр-Сёнь
Флеак-сюр-Сёнь — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Савран (Милас)
Савран (Savran) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Изү
Изү – татар хатын-кызларының бизәнү әйберләренең берсе. Ул тукыма нигездә эшләнә, күкрәк турысына күлмәк өстеннән киелә. Изүне көрәк рәвешендә, төрле төстәге тасмалардан теккәннәр, тоташ һәм челтәр тәңкәләр, йомры сәдәфләр, төсле ташлар, төймәләр белән бизәгәннәр. Изүнең бизәлешенә карап, аны кигән хатын-кызның хыял байлыгы, зәвыгы турында фикер йөртергә мөмкин булган.
Изү күп очракта тукымага парча яки укалы тасмалар куеп тегелгән. Чит-читләре төсле, ешрак – кызыл балитәкләр белән читләнгән. Парча изүләрне тәңкә такмыйча шул килеш тә кигәннәр. Укалы изүләр исә төрле ювелир әйберләр белән бизәлгән. Өске өлешендәге бәйләвечләр белән изүне муенга бәйләгәннәр, түбәнге өлеше күлмәккә ныгытып куелган.
Ачык уемлы камзул астыннан күренеп торган бәйрәмчә затлы изүләр төрледән-төрле төсләре, формасы, бизәлеше белән күзләрнең явын алган. Изү бизәлешендә дә, хәситәдәге кебек үк, яссы яисә төрле тәңкәләрдән файдаланганнар.
Тәңкәләргә үсемлек-чәчәк бизәкләре дә, сырлы-сырлы гарәп язулары да төшерелгән. Кайчагында изүгә, кечкенә коръән савытлары, шулай ук тамчысыман яисә йомры сәрке сәдәфләр, көмеш кыңгыраучыклар, сәркедән коелган күбәләкләр, бал кортлары тегелгән.
Авены
Авены (Авены ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Изү
Татар авыллары янәшәсендә яшәгән башкорт, удмурт, керәшен хатын-кызлары исә изүләре тоташтырып тегелгән күлмәкләр киеп йөргәннәр. Керәшен, мишәр, чуваш, мордва һәм башкорт халыкларында “тамакса” дигән әйбер киң таралган. Анысы тукымадан ярымай рәвешендә кисеп тегелгән һәм сәйлән, төсле пыяла, мәрҗән, акча-тәңкәләр тезеп бизәлгән.
Авены
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Изү
Тарихы
Этнографлар татар изүен шушы җирлектә яшәгән угро-фин халыклары мирасы дип исәплиләр. Чөнки Чулман бенда IV-V гасырларда яшәгән азелин кабиләләре каберлекләрендә көрәк сыман формада булып, изүне хәтерләткән яссы металл пластиналар табылган. Алтай төрекләренең тукыма һәм шулай ук металл күкрәкчәләре белән дә бәйләп карыйлар. Андыйлары Пазырык курганнарыннан табылган, һәм алар безнең эрага кадәр II-I меңьеллыкларга карый дип фараз ителә.
Гүзелагач (Өмерли)
Гүзелагач (Güzelağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Изү
Тарихы
Пазырык күкрәкчәләрендәге көрәк сыман форма, мех җирлек өстенә тегелгән буй-буй күн кисәкләре; бала күкрәкчәсендәге ярымтүгәрәк тәңкәләр һәм алтын йөгертелгән сайгак сыннары – болар барысы да татар изүенең килеп чыгышы турында сөйли.
Колимаги
Колимаги — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алексей Текучёв
Алексей Текучёв (30 март 1903 ел — 23 май 1987 ел) — ССРБ галим-телче, педагог, методист, педагогия фәннәре докторы (1952), профессор (1968), РСФСР (1959) һәм СССР Педагогия фәннәре академиясенең (1968) гамәли әгъзасы, РСФСРның атказанган фән эшлеклесе, СССР Дәүләт премиясе лауреаты, К. Д. Ушинский медале белән бүләкләнүче.
Биографиясе
1919 елда укытучылык эшчәнлеге башлана, Алексей Васильевич Ростов өлкәсенең мәктәпләрендә эшли: башлангыч һәм урта мәктәптә укытучы була, латин теленнән дәреслекләр алып бара. Алексей Текучев 1923 елда Новочеркасскида Дон педагогия институтын тәмамлый, аннары Ростов дәүләт педагогия институтында укыта, Төньяк-Кавказ университетында рус теле буенча ассистент-методист була, шулай ук Нахичевань, Ставрополь калаларының югары уку йортларында эшли.
А В.Текучев 1932 елда Мәскәүгә китә, анда яши һәм эшли, югары уку йортларында 1987 елга кадәр укыта.
1932-1933 елларда — Мәскәү педагогия институты доценты, тел һәм әдәбият факультеты деканы. 1933-1941 елларда В. П. Потемкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институтында эшли. 1939-1965 елларда профессор, Мәскәү өлкә педагогия институтының рус теле кафедрасы мөдире булып эшли.
1941 елда «Методика грамматического разбора» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 1951 елда «Основы методики орфограммы в условиях местного диалекта» темасы буенча докторлык диссертациясе яклый.
1955 йылда РСФСР Педагогия фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы, 1959 елда— РСФСР Педагогия фәндәре Академиясе<a href="./Тулы%20хоҡуҡлы%20ағзаһы" rel="mw:WikiLink" data-linkid="101" data-cx='{"adapted":false,"sourceTitle":{"title":"Действительный член","pageprops":{"wikibase_item":"Q1404101"},"pagelanguage":"ru"},"targetFrom":"mt"}'>ғәмәли ағзаһы</a>, (1959), 1968 елдаа — СССР Педагогия фәннәре академиясе гамәли әгъзасы.
1965-1969 елларда Алексей Васильевич Педагогия фәннәре академиясе Гомуми педагогика гыйльми-тикшеренү институтының рус теле укыту секторы мөдире булып эшли, 1970 елдан 1987 елга кадәр Мәскәү дәүләт педагогия институтында рус теле укыту методикасы кафедрасы мөдире, 1980 елдан профессор булып эшли.
Филолог-славянчы Николай Михайлович Каринский җитәкчелеге астында экспедицияләрдә катнаша, алардан соң Ванилов тукучыларының производство сүзлеге төзелә (Н. М. Каринскийның "Очерки языка русских крестьян", 1936. китабы). Текучев Алексей Васильевич — күп кенә студентларның диалектология экспедицияләренең җитәкчесе һәм оештыручысы, СССРда укытучылар арасында рус теле укыту методикасы буенча методик һәм фәнни семинарлар һәм конференцияләр үткәрә, шулай ук Алмания, Венгрия, Польша, Финляндия, Италиядә халыкара семинарлар һәм конференцияләрне оештыручы һәм үткәрүче, «Русский язык в школе» журналының мөхәрририят әгъзасы, рус теле буенча гыйльми комиссияләр әгъзасы була.
Текучев А. В. Миртовның «Дон сүзлеге» (1928) һәм «Большой диалектологический атлас народных говоров» атласы өчен күп материаллар җыя, 1965 елда методист һәм тел белгечләре: Л. В. Щерба, Ф. И. Буслаев, А. М. Пешковский, Ф. Ф. Фортунатов, Д. H. Ушаков, К. Д. Ушинский, Н. М. Каринский, А. В. Миртов турында мәкаләләр бастырып чыгара.
(19509) Niigata
(19509) Niigata — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Алексей Текучёв
Биографиясе
200-гә якын эш авторы була, алар арасында «Методика грамматического разбора» (1939), «Основы методики орфографии в условиях местного диалекта» (1953), «Очерки по методике обучения русскому языку» (1980), «Хрестоматия по методике русского языка: русский язык как предмет преподавания»(1982) эшләре бар. «Методика русского языка в средней школе» дәреслеге өчен СССР ФА беренче премиясе һәм К. Д. Ушинский медале белән бүләкләнә.
Профессор Алексей Васильевич Текучёв 10 фән докторы һәм 45 фән кандидаты әзерләгән.
(19509) Niigata
Тарихы
1998 елның 29 июнендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MG38» саналган.
Алексей Текучёв
Биографиясе
1987 елның 23 маенда Мәскәүдә вафат була.
Зәрәфшан (шәһәр)
Зәрәфшан (Zarafshon, Зарафшон) — Үзбәкстанның Нәваи өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Стара Гора (Нова Горица)
Стара Гора  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Питат (ай кратеры)
Питат - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 101 км булган кратер.
(523) Ада
(523) Ада  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Питат (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Пьетро Питат (якынча 1500—1560) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Ламская (Об кушылдыгы)
Ламская  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 867 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ансон (Мэн)
Ансон  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(523) Ада
Тарихы
1904 елның 27 гыйнварында Р. С. Дуган тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1904 ND» саналган.
Ачерра
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чернеюв (Любартивский повяты)
Чернеюв  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хартберг-Умгебунг
Хартберг-Умгебунг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Калажма
Калажма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ваймуга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 110 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вьеви (Майенн)
Вьеви — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Әдилә Айда
Әдилә Айда, Гадилә Садретдин кызы Максудова (Төркиядә: Adile Ayda, 1912 елның 7 марты, РИ, Санкт-Петербург — 1992 елның 5 октябре, Төркия, Истанбул) — язучы, тарихчы галим, Төркия Республикасының беренче хатын-кыз дипломаты.
Тәрҗемәи хәле
1912 елның 7 мартында Санкт-Петербургда туган. Әтисе — РИ Дәүләт думасы депутаты (1925 елдан Мостафа Кемаль Ататөрекнең киңәшчесе) адвокат Садретдин Низаметдин улы Максудов (Төркиядә: Sadri Maksudi Arsal, Садри Максуди Арсал), әнисе — Ырынбур алтын приискылары хуҗалары Рәмиевләр нәселеннән Камилә Шакир кызы Рәмиева. Сеңлесе — Наилә (Турһан). Октябрь инкыйлабыннан соң, гаиләсе белән Финляндиягә китә. Башлангыч белемне Берлинда һәм Парижда ала.
Төркиядә
Истанбулда Нотр Дам Де Сион француз лицеен, Әнкара университетының юридик факультетын тәмамлый.
1932 елдан Төркиянең чит ил эшләре министрлыгында эшли башлый. 1934 елда хатын-кызларны чит илләрдәге вәкиллекләргә билгеләүне тыю турында (Dış ülkelere tayin edilemezler) карар кабул ителгәч, отставкага китә. Әнкара консерваториясендә, халык мәгарифе көллиятендә, Әнкараның кызлар лицеенда француз теле укыта.
1941 елда Әнкара университетының тел һәм тарих-география факультетының француз теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый. Шул ук елдан Әнкара университетының француз теле һәм әдәбияты бүлегендә ассистент, 1943 елдан доцент.
1942 елда Рәшит Мазһар Айдага кияүгә чыга. 1957 елга кадәр әдәбият факультетында укыта.
Дипломат эшчәнлеге
1957 елда Төркиядә хатын-кызларны чит илләрдәге вәкиллекләргә билгеләүне тыю турындагы карарны юкка чыгаралар. Әдилә Айда Төркия чит ил эшләре министрлыгына үз вазифасына кире кайта.
1958 елда БМО Генераль Ассамблеясе делегаты.
1959 елдан Төркиянең Һаагадагы бөек илчелеге киңәшчесе.
1961 елдан Төркиянең Белградтагы бөек илчелеге киңәшчесе.
1963 елдан Төркиянең мәдәният мәсьәләләре буенча генераль директорының ярдәмчесе.
1966 елда Италия ордены белән бүләкләнә.
1967 елдан Төркиянең Римдәге бөек илчелегендә илче вазифасында. Римдә вакытта этрускларның килеп чыгышын тикшереп, француз һәм төрек телләрендә фәнни хезмәтләр яза, этрускларның борынгы төркиләрдән килеп чыгуы идеясен исбатлый. «Этрусклар (турсакалар) төрки булган» (Etrüskler (Tursakalar) Türk idiler) китабын яза.
1971 елда Әнкарага министрлык киңәшчесе вазифасына кайта.
Язучылык эшен дәвам итә. Мәдәният һәм әдәбият темаларына язылган мәкаләләрен «Тәрҗеман», «Хисар» гәҗитләрендә бастыра. Әтисе Садри Максудиның тормышы һәм иҗаты турында китап яза. Әсәрләре: «Yahya Kemal’in Fikir ve Şiir Dünyası» (Яхъя Кемальның фикер һәм шигырь дөньясы), «Böyle İdiler Yaşarken» (Исән чакта шундый иделәр), «Bir Demet Edebiyat» (Әдәби гөлләмә) һ. б. 1976—1980 елларда Төркия Республикасы сенаторы.
1992 елның 5 октябрендә Истанбулда вафат. Зинҗирликөй зиратында җирләнгән.
Казчина Монаке (Торино)
Географиясе
Казчина Монаке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нёф-Мениль
Нёф-Мениль (Neuf-Mesnil) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
Рыжена
Рыжена — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD244641
HD244641 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Слонско
Слонско — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушкөй (Чанакчы)
Кушкөй (Kuşköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чанакчы илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 1034
NGC 1034 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Голли-Спрингс (Миссисипи)
Голли-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Кызылтүбә
Кызылтүбә (Qiziltepa, Қизилтепа) — Үзбәкстанның Нәваи өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Голли-Спрингс (Миссисипи)
Тарихы
Голли-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Кызылтүбә
Тарих
Шәһәр статусын 1979 елдан башлап йөртә.
Голли-Спрингс (Миссисипи)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нешавка (Великопольское воеводалыгы)
Нешавка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроши (Нямц)
Гроши — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линзенгерихт (Гессен)
Линзенгерихт  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колодзеж
Колодзеж — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19510) 1998 MV42
(19510) 1998 MV42 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ринад Юлмөхәмәтов
Биографиясе
Ринад Салават улы Юлмөхәмәтов 1957 елның 17 гыйнварында Башкорт АССРның Ишембай районы Югары Эткол авылынды туган.
1979 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлаган.
1982 елдан СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалы Математика институтында һәм Башкорт дәүләт университетында эшли. «Программалау һәм икътисад информатикасы» кафедрасы мөдире.