cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лас Каноитас (Чилпансинго де лос Браво)
Лас Каноитас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Каноитас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
IC 734-1
IC 734-1 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Лас Каноитас (Чилпансинго де лос Браво)
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Шанлыюрт (Алтынташ)
Шанлыюрт (Şanlıyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Алтынташ илчесенә караган бер авыл (köy).
Сотопра (Падова)
Сотопра — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сотопра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бекио (Торино)
Бекио  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бекио Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коетин (Нови Йичин)
Коетин  (Kojetín) — Чехиянең Моравия-Силезия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Пизчарело (Рим)
Пизчарело — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пизчарело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Уерта Лаха (Тлалчапа)
Уерта Лаха — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Уерта Лаха Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
IC 734-2
IC 734-2 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Кяра (Торино)
Кяра  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кяра Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бела (Торино)
Бела  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бела Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Эсперанза (Ринкон де Ромос)
Ла Эсперанза — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Эль Гваябо (Пенхамо)
Эль Гваябо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Косшы
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Эль Гваябо (Пенхамо)
Географиясе
Эль Гваябо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Челиво
Челиво (Čelivo) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
DNM3
DNM3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Челиво
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Лас Пеньяс (Моролеон)
Лас Пеньяс — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Пеньяс Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Агөрен (Байбурт)
Агөрен (Ağören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
IC 783A
IC 783A —  чикләрендә урнашкан.
Шапкөй (Айваҗык)
Шапкөй (Şapköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Косшыгыр
Косшыгыр (Қосшығыр) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Кубрат хан
Кубрат хан (tat.lat. Qubrat xan, Кубрат, Кробат, Куртъ, Χουβρατις, Чумбылат, борынгы төркичәдән «бүре», 605—665) — Фанагориядә хәким иткән һуннарның утригыр, кутригыр кабиләләре хәкиме, Бөек Болгар иленә нигез салучы, Идел буе Болгарына нигез салган Котрагның әтисе.
Чыгыш
VI гасырның 80-нче елларында Азак буе болгарларын һәм аларга кардәш башка кабиләләрне Төрки каханлыгы үзенә буйсындырган. Ләкин бу көнчыгыш төркиләренә каршы көрәштә болгарлар, бергә оешып, кабиләләрнең зур һәм куәтле берлеген төзи алганнар. Бу берлек тарихта Бөек Болгар дигән исем белән мәгълүм. Болгарларны беренче булып берләштергән кеше Дуло ыруыннан чыккан кенәз Органа икәнлеге билгеле (үз вакытында һуннарның башлыгы, дәһшәтле Аттила да шушы ыруга караган). Болгар ханнары исемлегендә (ингл.) Кубрат Дуло кланыннан Курт дип билгеләнә.
Көнбатыш карашы
Безгә кадәр җиткән тарихи язма чыганакларда Бөек Болгарның нигезләүчесе Кубрат хан исеме беренче тапкыр IX гасырда кулланылса, һуннарга караган язма документларда кубрат cүзе (нигезләүче мәгънәсендә) беренче тапкыр Төрки каһанлыгы чорындагы VIII гасыр башында ясалган Орхон язуларында табыла. Дәүләтне нигезләүче ханны шәхси исеме урынына аның иң зур эшенә мөрәҗәгать итүче исем белән атау һуннарның башка традицияләренә туры килү сәбәпле, бер дә кызганыч түгел.
Кайбер тарихчылар Кубрат ханның анасы ягыннан абыйсы Органаның Ермы ыругыннан булуы мөмкинлеген ассызыклыйлар.
Асламга бирелгән тотык буларак яки Төрки каһанлыгындагы династия дәвамчылылыгы өчен сугышлардан саклау өчен, Кубрат Византия империясе императоры йортына җибәрелгән булган. VII гасыр Византия тарихчысы Никиулы Иоанн (ингл.) үзенең Хроникасында язганынча:
"Moutanes'лар (ингл.) (Һуннар) арасындагы Куэмаканың (ингл.) исемле (Органа) бертуганның улы принц Quetrades (Кубрат) бала чагында чукындырылган, Константинопольда укытылган, Христианнар җәмгыятенә кереп император сараенда тәрбия алган. Император Ираклий I-нең (ингл.) якын дусты булган."
Кубрат ханның туган елы билгесез булу сәбәпле, анын Константинопольда уздырган вакыты турында бернинди мәгълүмат юк, шулай да Император Ираклий I-нең (ингл.) патша булган заманына (610–641) карыйдыр. Кубрат ханның балдагында язылган шул чор Рим һәм Константинополь империяләрендәге югары дәрәҗә сенаторларга гына бирелә торган πατρίκιος/затлы шәхес (ингл.) титулы анарга шул ук арада бирелгән дип исәпләнелә.
Төрки карашы
Карашлары өстә бирелгән мәгълүмат белән килешмәгән мәшһүр татар тарихчысы Равил Фәхретдинов (һәм бүтән төрки тикшеренүчеләре) бу хәбәргә шик белдереп астагысын алга сөрә:
Бөек Болгар тәхетендә
Өйгә кайтуга, Кубрат үзенең утигыр болгарлары кабиләсе өстеннән хәкимлек җепләрен шул чакка кадәр регент ролен башкарган Органадан ала (хан була). Патриарх Никефорос язганынча, Кубрат хан авар сугышчыларын үз иленнән чыгарып 632 елда «Бөек Болгар илен» булдырып берләшкән болгарлар өстеннән бер үзе хәкимлек итә. Аның хәкимияте астында Иске Бөек Болгар иле Дунай дельтасыннан Иделгә кадәр сузыла һәм Византия империясе белән 635 елда имзаланган килешү аркылы таныла. Византия императоры белән якын дуслык һәм (аңлашылганча) Византия мәдәниятенә карата ихтирам аркасында Кубратның хәкимияте тынычлыкта уза.
Перещепино хәзинәсе
Никиулы Иоанның (ингл.) һәм Патриарх Никифор (ингл.) тарафыннан хәбәр ителгән мәгълүматны 1912 елда бүгенге 🇺🇦ның Полтава шәһәре янындагы авылда табылган Перещепино хәзинәсендә (ингл.) табылган әйберләр яклый дип күренә. Хазинәдә, шул чорга караган 75 кг тирәсе 800 данә тирәсе алтын һәм көмеш әйберләре арасында Византиядә һәм Көнбатышта билгеле булган Кубратның Ираклий I-нең (ингл.) сараенда югары статусын күрсәтүче грек телле титулы «ΧΟΒΡΑΤΟΥ ΠΑΤΡΙΚΙΟΥ», яг. «Кубрат патриций тамгасы» язуын ташыган балдак һәм сабында хач рәсемнәре булган зиннәтле кылычның булуы яклый дип күренә.
Чынбарлык бу мәгълүматларга туры килгән булса, Кубрат үзенең яңа тапкан ышанычларын болгарларга җәелдерергә торышмавы, бәлкем аннан 100 ел элек болгарлар белән хаким иткән чорында бу хатаны ясап якыннары тарафыннан үтерелгән Грод ханның язмышын кабатламау теләге белән аңлатыладыр, мөгаен.
Сәясәтче һәм гаскәри
Оста сәясәтче һәм талантлы гаскәр башлыгы булган Кубрат үзәкләштерелгән дәүләт төзи алган, һәм шул чор чыганакларында бу дәүләт хаклы рәвештә «Бөек» дип зурлап йөртелгән.
Бөек Болгар иле Азак буе, Донның түбәнге агымындагы һәм Таман ярымутравындагы җирләрне биләп торган. Башкаласы Тамандагы элекке грек шәһәр-порты Фанагурис (Фанагория) булган. Таматарха да зур шәһәрләрдән саналган, соңрак рус чыганакларында ул Тмутаракань исеме белән мәгълүм.
Кярабальия (Торино)
Кярабальия  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кярабальия Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Кубрат хан
Кубрат хан уллары
Византия монахы Тәүбәче Феофанның 810—815 елларда теркәп калдырган елъязмасында бер борынгы болгар риваяте китерелә. Анда сөйләнгәнчә, Кубратның биш улы була. Ул аларга һичкайчан бер-берсеннән аерылмаска, башкалар өстеннән хакимлек итү һәм коллыкка төшмәс өчен һәрчак бердәм яшәргә васыять әйтеп калдыра. Бу риваять соңрак көнбатышта киң тарала. Анда шундый бер вакыйга китерелә:
Кярабальия (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кубрат хан
Кубрат хан уллары
Риваятьтә Кубрат улларыннан өчесенең исеме аталган: өлкәне — Батбай, икенчесе — Котраг, өченчесе — Аспарух (ике кечесенең исемнәре күрсәтелмәгән булса да, башка чыганаклардан аларның исемнәре Кубер һәм Әлчек булуы билгеле). Гомумән, ханның биш улы турындагы риваять Бөек Болгар илендә булган биш этник төркем, биш эре кабиләне гәүдәләндерә.
Хәтирә
Антарктикадагы Көньяк Шетланд утраулары (ингл.) архипелагына кергән Смоленск утравындагы (ингл.) бер 140 метр биеклегендәге пик Бөек Болгарның Кубраты истәлегенә Кубрат Кабере (ингл.) дип исемләнгән.
Челина
Челина (Čelina) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Коетин (Петровице)
Коетин  (Kojetín) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Бела Венеция (Тревизо)
Бела Венеция  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бела Венеция Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Ла Эсперанза (Хесус Мария)
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
Соторива (Виченца)
Географиясе
Соторива Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Эсперанза (Хесус Мария)
Тарихы
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
IC 80A
IC 80A —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Уерта лос Рамирез (Аютла де лос Либрес)
Уерта лос Рамирез — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Уерта лос Рамирез Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Котантал
Котантал (Қотантал) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Агчалы (Елдызэли)
Агчалы (Ağçalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Лас Каньитас (Арселия)
Лас Каньитас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Каньитас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Кярабини (Пяченца)
Кярабини  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коетин (Ржадонице)
Коетин  (Kojetín) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Котарыс
Котарыс (Құтарыс) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Пировски районы
Пировски районы (Пировский район) — Красноярск краеның үзәк өлешендәдәге район. 1924 елда оештырыла.
Район үзәге — Пировски бистәсе.
Тарих
Район 1924 елның 4 апрельдә оештырыла.
Милли состав
2002 елгы җанисәп нәтиҗәләре буенча, татарлар 15 торак пунктта күпчелекне тәшкил итәләр.
Икътисад
Икътисад нигезе — авыл хуҗалыгы һәм агач материаллары хәзерләү.
Пизчарело (Фрозиноне)
Пизчарело — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шапкөй (Эзине)
Шапкөй (Şapköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла Эсперанза, Гранха (Пабельон де Артеага)
Ла Эсперанза, Гранха — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
IC 80B
IC 80B —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
IC 868-1
IC 868-1 —  чикләрендә урнашкан.
Бела Роза (Модена)
Бела Роза  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
IC 868-1
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Бела Роза (Модена)
Географиясе
Бела Роза Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лас Пилас (Коронео)
Лас Пилас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Пилас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Челистна
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Эль Гваябо де Асенсио (Мануел Добладо)
Эль Гваябо де Асенсио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Гваябо де Асенсио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Кяравале (Реҗо ди Калабрия)
Кяравале  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кяравале Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Соторива (Тревизо)
Географиясе
Соторива Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шаплыҗа (Шебинкарахисар)
Шаплыҗа (Şaplıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Бела Фарния (Латина)
Бела Фарния  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бела Фарния Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коетице (Мелник)
Коетице  (Kojetice) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
DNPEP
DNPEP —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 950-1
IC 950-1 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
IC 868-2
IC 868-2 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Пизчарьело (Казерта)
Пизчарьело — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пизчарьело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Челожнице
Челожнице (Čeložnice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Котельниково (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
Котельниково (Котельниково) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Кяравале (Лоди)
Кяравале  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лас Пилас (Леон)
Лас Пилас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Пилас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ла Эсперанза, Эль Салерито (Косио)
Ла Эсперанза, Эль Салерито — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Коетице (Тржебич)
Коетице  (Kojetice) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Лас Каньитас (Хенерал Кануто А. Нери)
Лас Каньитас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Каньитас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
IC 950-2
IC 950-2 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Уерта лос Рамос (Текпан де Галеана)
Уерта лос Рамос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Уерта лос Рамос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Шапхане (Күтахья)
Шапхане (Şaphane) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесенең Күтахья иленә караган бер илчедер.
Географиясе
Илче мәйданы —.
Котикүл
Котикүл (Құтикөл) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Белавале (Торино)
Белавале  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Белавале Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Уерта лос Реес (Акапулко де Хуарез)
Уерта лос Реес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Уерта лос Реес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
DNPH1
DNPH1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Уерта лос Реес (Акапулко де Хуарез)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Кяравале (Милано)
Кяравале  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кяравале Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Челчице
Челчице (Čelčice) — Чехиянең Оломоуц крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 956-1
IC 956-1 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Эль Гваябо де Камарена (Пенхамо)
Эль Гваябо де Камарена — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Гваябо де Камарена Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Соторива (Бергамо)
Соторива — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Соторива Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кяравале (Пяченца)
Кяравале  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Котлованное
Котлованное (Котлованное) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ла Эсперанза, Лас Тузас (Сан Франсиско де лос Ромо)
Ла Эсперанза, Лас Тузас — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Коечин (Гералец)
Коечин  (Koječín) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 960-1
IC 960-1 —  чикләрендә урнашкан.
Котраг
Котраг яки Кодраг, Көдрә хан, Котраг балтавар, Котраг илтәбәр (tat.lat. Qotrag) (VII гасыр) — Идел буе Болгарына нигез салучы, Татарстан җирендә беренче дәүләтчелек булдыручы дип санала, Бөек Болгар илен нигезләүче Кубрат ханның икенче улы (протоболгарларның кутригыр кабиләсеннән), Дунай буе Болгарына (Беренче Болгар патшалыгы) нигез салучының — Аспарухның бертуган абые. Кутригур кавеме.
Чыгышы
632 елда Бөек Болгар дәүләтенең ханы булып Органаның бертуганының улы Кубрат тәхеткә утырган. Кубрат VII йөзнең 50 нче еллар ахыры—60 нчы еллары башында үлгән (кайберәүләр иртәрәк, төгәлрәк вакытны күрсәтәләр — 642 елда, диләр). Аның үлеме үзе төзегән берләшмәнең яшәүдән туктавына китергән.
IC 956-2
IC 956-2 —  чикләрендә урнашкан.
Котраг
Бөек Болгар иле таркалуы
Бу чорда Бөек Болгар иле көнчыгыштан һөҗүм итеп торучы хәзәрләр тарафыннан нык киметелгән булган. Кубратның уллары Кавказ алды тирәсендәге көньяк төбәкләргә генә хуҗа булып калганнар. Батбайга Кубан буе җирләре, Аспарухка шул елганың югарыгы агымы буйлары һәм хәзерге Ставрополь калкулыгы тигән. Аспарух онагурлар кабиләсе белән көнбатышка таба күченеп киткән: башта Дунай елгасы тамагына барып утырган, монда аңа элегрәк аерылып киткән болгар кабиләләре—кутригурлар һәм бу якларга күптән түгелрәк төпләнгән славяннар килеп кушылганнар.
IC 956-2
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Котраг
Идел буе Болгары барлыкка килүе
Котраг хан җитәкчелегендәге өченче төркем (кутригурлар) Кубрат үлгәннән соң Урта Идел буена киткән һәм анда 671-675 еллар тирәсендә Идел буе Болгарын нигезләгән, дип санала. Газиз Гобәйдуллин язмалары буенча Аттила улы Ирник (Арнияк) VI гасырда ук Идел буена беренче болгарлар белән күчкән, шулай итеп Урта Иделдә төрки кабиләләре VI гасырдан, фин-угор кабиләләре янында яшәгән инде. Ләкин беренче болгар дәүләтен Урта Иделдә Котраг нигезли, дип санала.
Белавале (Пистоя)
Белавале  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Котраг
Идел буе Болгары барлыкка килүе
Византия монахы Тәүбәче Феофанның 810—815 елларда теркәп калдырган елъязмасы буенча, Аспарух Византиягә каршы сугыш алдында үз болгарларын болай өндәгән:
Белавале (Пистоя)
Географиясе
Белавале Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Котраг
Идел буе Болгары барлыкка килүе
Бу кулъязма нигезләнгән Аспарух чыгышы «Аспарух хан» фильмында китерелгән.
Пизчатело (Форли-Чезена)
Пизчатело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Котраг
Беренче Идел буе Болгары династиясе
Котраг илтәбәр беренче Идел буе Болгары династиясен нигезләгән. Шиһабетдин Мәрҗаниның «Мөстәфадел-әхбар фи әхвали Казан вә Болгар» китабы буенча, Котраг улы Ирхан - Идел буе Болгарының икенче хәкиме, Ирхан улы - Тукый - өченче Идел буе Болгары хәкиме булган (Котраг • Ирхан •Тукый • Айдар • Шилки • Батыр-Мөэмин • Алмыш Җагфар ибн Шилки • Микаил ибн Җагфар • Әхмәд ибн Җагфар • Абдуллаһ ибн Микаил • Талиб ибн Әхмәд • Мөэмин ибн Әхмәд • Абд ар-Рахман ибн Мөэмин • Абу Исхак Ибраһим ибн Мөхәммәд • Нәзир әд-Дин • Мустансир • Алтынбәк • Галимбәк).
Хәтер
Антарктидада бер пик Котраг хан исемен йөртә.
Пизчатело (Форли-Чезена)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Соторива (Удине)
Соторива — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кяранда (Удине)
Кяранда  — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Агызсую (Османҗык)
Агызсую (Ağızsuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Эль Гваябо де Муньоз (Мануел Добладо)
Географиясе
Эль Гваябо де Муньоз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Котовское (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Котовское (Котовское) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Чемини
Чемини (Čeminy) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Белавизта (Рим)
Белавизта  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Белавизта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лас Каньитас (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Лас Каньитас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Каньитас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Коечин (Чепржовице)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 960-2
IC 960-2 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Шапхане (Гүмүшхане)
Шапхане (Şaphane) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (köy).
Соториве (Тревизо)
Соториве — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Соториве Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
DNTTIP2
DNTTIP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 968-1
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Пизчина Роди (Латина)
Пизчина Роди — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пизчина Роди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Гваябо, Эль Алакран (Тарандаквао)
Эль Гваябо, Эль Алакран — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Гваябо, Эль Алакран Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Лас Каньядитас (Тлапа де Комонфорт)
Лас Каньядитас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Каньядитас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Кярано (Фрозиноне)
Кярано  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лас Каньядитас (Тлапа де Комонфорт)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Кярано (Фрозиноне)
Географиясе
Кярано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.