cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(15859) 1996 GO18
Тарихы
1996 елның 15 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 GO18» саналган.
Либенталь (Канзас)
Либенталь  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Либенталь шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клясав
Клясав (Клясаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Богдана (Телеорман)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
170-еллар (б. э. к.)
170-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 179 елда башланган һәм б. э. к. 170 елда тәмамланган унъеллык.
Старчув
Старчув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пещ
Пещ — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тшиляткув-Парцеля
Тшиляткув-Парцеля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рибау
Рибау (Riebau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Сен-Поль-ле-Дакс
Сен-Поль-ле-Дакс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Рибау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рузье-де-Турен
Рузье-де-Турен — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Зыряновски
Зыряновский (Зыряновский) — Свердловск өлкәсенең Алапай шәһәре муниципаль берәмлеге составына керүче эшчеләр бистәсе.
География
Бистә Алапайидан 12 километр ераклыкта урнашкан.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1888 елда нигезләнгән.
1941—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Оулу
Оулу (Oulu) — Финляндиянең Төньяк Остроботния төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1605 елдан башлап йөртә.
Нестериха (Летка кушылдыгы)
Нестериха — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Летка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мадж (Висконсин)
Мадж  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кышлакөй (Юнусемре)
Кышлакөй (Kışlaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мадж (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Двина-Печора бассейн округы
Двина-Печора бассейн округы (кыскача: Двина-Печора БО) — Русиядәге 20 су бассейны округларының берсе (Су кодексының 28-че статьясына ярашлы).
2006 елда Двина-Печора елга бассейны һәм аның белән бәйле җир асты су объектларын махсус саклау максатында барлыкҡа килә.
Двина-Печора су бассейны округы 03 коды белән билгеләнә.
Погобе-Середни
Погобе-Середни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боровичата
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Нельсон (округ, Кентукки)
Нельсон — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бардстаун шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1784 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1096 км² тәшкил итә.
Монтсерратта ислам
Монтсерратта ислам (Islam in Montserrat, الإسلام في مونتسيرات) ― азчылык дине. Пью тикшеренү үзәгенең (Pew Research Center) 2009 ел өчен хисабы буенча, Ислам тарафдарлары Монтсеррат халкының (4 649 кеше, 2018 елга ) 0,1 % ын тәшкил итә) . 2001 елда АКШ Үзәк разведка идарәсе мәгълүматы буенча, Монтсерратта төп дин ― христианлык (протестантлар 67,1 %, шул исәптән англикан чиркәве тарафдарлары 21,8 %, методистллар 17 %, илленчеләр 14,1 %, җиденче көн адвентистлары 10,5 % һәм Илаһ чиркәвенә табынучылар 3,7 %), католиклар 11,6 %, растафарилар 1,4 %, башка диннәр 6,5 %, атеистлар 2,6 %, диннәрен күрсәтмәгәннәр 10,8 %.
Тарих
1660-еллардан утрауда французлар булдырган плантацияләрдә шикәр камышы үстерелә, аларны үстерү һәм эшкәртү өчен Африкадан күпләп коллар китертелә. Шул чорда утрауга беренче мөселманнар аяк баса. 1678 елда колларның гомуми саны 1 мең кеше булса, 1800 елда 7 меңгә җитә, кара тәнлеләр сан буенча ак тәнлеләрне күпкә узып китә. 1783 елдан Монтсеррат тулысынча Бөекбритания кул астына күчә. 1834 елда Берләшкән корольлек колонияләрендә коллык бетерелгәч һәм XIX гасырда бөтен дөнья буенча шикәргә бәяләр төшү сәбәпле, утрауда  сәнәгать масштабында лайм үстерелә һәм атаклы Монтсеррат лайм согы җитештерелә башлый. Җирләр яңа күчеп килүчеләргә сатып бирелә һәм лайм үстерү хуплана. 1995 елның 18 июлендә янартавы уянып, ата башлагач, утрауның көньяк өлешенә, шул исәптән  башкала  зур зыян килә, ил халкының 2/3 өлеше утрауны ташлап китә (күрше Антигуа, Кариб диңгезе бассейны илләренә, Бөекбританиягә).
Покрани
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бадемли (Муданья)
Бадемли (Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мочилки (Польша)
Мочилки — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8488) d'Argens
(8488) d'Argens — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SR1» саналган.
Казале (Виченца)
Казале — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Хаджоайка
Хаджоайка — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
HD169852
HD169852 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
180-еллар (б. э. к.)
180-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 189 елда башланган һәм б. э. к. 180 елда тәмамланган унъеллык.
(15860) Siráň
(15860) Siráň — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 апрелендә А. Галад, Д. Калманчок тарафыннан Модра обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HO» саналган.
Лашапель (Мёрт һәм Мозель)
Лашапель (Lachapelle) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,17 км².
Иван Айвазов
Иван Айвазов (Иван Георгий улы Айвазов,, — , ) — православие миссионеры һәм публицист, илаһият магистры (1912).
Тшпйоли
Тшпйоли — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кляцишча (Рагачовский районы)
Кляцишча  (Кляцішча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Камил Җиһаншин
Камил Җиһаншин, Камил Фәрухша улы Җиһаншин (1950 елның 15 марты, СССР, РСФСР, БАССР, Кандра районы, Кандра-Әмин) – язучы, РФ (2011) һәм БР (2004) атказанган мәдәният хезмәткәре, Салават Юлаев (2012) һәм Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә Россия Президенты (2019) премияләре лауреаты. РФ һәм БР язучылар берлеге әгъзасы (1995). Туймазы районының Мактаулы гражданины (2021). Башкортстанның халык язучысы (2022).
Либерал (Канзас)
Либерал  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Камил Җиһаншин
Тәрҗемәи хәле
1950 елның 15 мартында БАССР Кандра районы Кандра-Әмин (хәзер Туймазы районы Кандра) авылында хәрби әфисәр гаиләсендә туган. Балачагы һәм үсмер чагы Ерак Көнчыгышта үткән. Ерак Көнчыгыш политехника институтында укый (1967-1972, укып бетерми), Горький политехник институтын тәмамлаган (1973). «Башнефть» элемтә идарәсендә радиоэлемтә инженеры булып (1973-1974, 1976-1988), Хабарау крае Лазо районы промысел хуҗалыгында аучы булып (1974-1975), БАССР көнкүреш хезмәте күрсәтү министрлыгында элемтә хезмәте башлыгы булып (1988-1991) эшли. Уфадагы «Эхо» ЯАҖ директоры (1991-2001), «Шок» ҖЧҖ генераль директоры (2001-2003), «Вымпелком» (Билайн) ААҖ Уфа филиалы директоры (2003-2004), «Мәскәү Банкы»ның Уфадагы филиалы директоры урынбасары (2005 елдан).
Җәмәгать эшчәнлеге
«Кыргый җәнлекләрне яклау республика фонды» рәисе (1993 елдан). «Урманны яклаучы» (Рыцарь леса), «Уфа сусары» (Уфимская куничка), «Туймазы районы сәләтле балалары» (Юные дарования Туймазинского района) премияләрен гамәлгә куючы.
Либерал (Канзас)
Тарихы
Либерал шәһәре  елда нигезләнгән.
Камил Җиһаншин
Иҗаты
Рус телендә иҗат итә. Беренче китабы - «Маха, или История жизни кунички» (1992) «Уральский следопыт» журналында 300 000 тираж белән басыла. «Тайга хикәяләре» (1998), «Щедрый Буге» (1996), «Боцман» (2002) повестьларында табигатьнең гүзәллеген тасвирлый. «Скитники» (2004), «Золото Алдана» (2010) романнары старообрядецлар язмышын сурәтли. К. Җиһаншинның әсәрләрен Әмир Әминов тәрҗемә иткән.
Сәяхәтләре
Яңа китапларына материал эзләп, Русиядә (Ерак Көнчыгыш, Көнчыгыш Себер, Поляр Урал, Көньяк Урал, Кавказ) һәм чит илләрдә (Һималай, Непал, Танзания, Занзибар, Патагония, Утлы Җир, Перу, Чили, Боливия, Килиманджаро вулканы, Әләскә, Эквадор, Гватемала) кеше аягы басмаган җирләргә сәяхәтләрдә (Рус география җәмгыяте белән берлектә) катнаша.
Тормс
Тормс — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каракале (Дигор)
Каракале (Karakale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Дигор илчесенә караган бер авыл (köy).
Старчувек
Старчувек — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анатолий Айзенворт
Анатоли Айзенворт (Анатолий Карп улы Деревәшкин,, — , ) — чирмеш Совет язучысы, тәрҗемәче, журналист, СССР язучылар берлеге әгъзасы (1939).
Богдана-Волосень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пилава (Щецинецкий повяты)
Пилава  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
190-еллар (б. э. к.)
190-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 199 елда башланган һәм б. э. к. 190 елда тәмамланган унъеллык.
Кристал-Лонс (Иллинойс)
Кристал-Лонс  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кристал-Лонс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Русиядә ислам
Россиядә ислам (Ислам в России) — Россия территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, РФ халкының (145 млн 934 мең кеше) 13,50 % ы (20 млн кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). РФ мөселманнарының күбесе сөнниләр, шулай ук шигыйлар бар. Мөселманнарның күбесе исламның барлык таләпләрен үтәми, буыннар традициясе яки яшәгән урыны буенча (Татарстан, Башкортстан һ. б.) үзен «этник» мөселманга кертеп саный. РФның Төньяк Кавказ республикаларындагы ислам җәмгыятьләре көчлерәк. РФ мөселманнарының күпчелеге Идел-Урал республикаларында һәм өлкәләрендә, Төньяк Кавказда, Мәскәүдә, Санкт-Петербургта һәм Көнбатыш Себердә яши. Соңгы ун елда илнең эре шәһәрләрендә Урта Азия республикаларыннан һәм Азәрбайҗаннан килгән икътисади иммигрантларның саны арту сәбәпле, ислам җәмгыятьләрендә аларның йогынтысы сизелерлек арткан, шул сәбәпле мәчетләрдә гыйбадәт-вәгазь телен һәм имамнарны аларга яраклаштырып алыштыру күзәтелә.
Тарих
652 елда Дербент (хәзерге Дагестандагы шәһәр) Гарәп хәлифәлегенә кушылган. Әлеге чорда шәһәрда мәчетләр төзелгән, шәһәрдә торучыларның зур өлеше исламга күндерелгән.
Дәүләт дине буларак, ислам беренче булып 922 елда Идел буе Болгарында (хәзерге Татарстан, Чуашстан, Сембер һәм Самар өлкәләре җирләрендә) кабул ителгән. Татарстанда 21 май «Идел Болгарында исламны рәсми кабул иткән көн» буларак билгеләп үтелә.
1313 елда Җучи Олысында (Алтын Урдада) Үзбәк хан тарафыннан ислам дәүләт дине итеп танылган. Җучи Олысы территориясендә христиан дине дә рөхсәт ителгән, әммә православный митрополитка һәм руханиларга «хан өчен, аның гаиләсе һәм гаскәре өчен» Аллаһыга гыйбадәт кылу бурычы йөкләтелгән.
Алтын Урдада ислам дине Бәркә хан заманында керә. Бу хәлне Мисыр тарихчысы ән-Нүвәйри XIV гасыр башында иҗат иткән энциклопедик хезмәтендә болай тасвирлый: «Чыңгыз хан нәселеннән чыгучылар арасында ул Бәркә беренче булып ислам динен кабул итте: аңа кадәр мөселман булып китүчене безгә берәүнең дә әйткәне булмады. Ул мөселманга әйләнгәч, халкының күпчелек өлеше дә исламга күчте».
Тәхеткә утыру белән, Үзбәк хан ислам динен бөтен дәүләт дине дип белдерә. Ә шаманлыкны дәгъвалап үзенә каршы чыгучыларны көч кулланып җиңә, исламны күтәрә. Үзбәк хан — иң озак идарә иткән (1312—1342) һәм Алтын урда тарихында иң зур эз калдырган хан. Ул ил белән идарә иткән дәвердә Алтын Урда гаҗәеп көчле-кодрәтле, бөтен Евразия күләмендәге иң зур дәүләтләрнең берсенә әверелә, мәдәнияте искиткеч нык үсеш ала.
Ислам дине дәүләт дине буларак сакланган Кырым ханлыгы 1443 елдан башлап 1783 елга кадәр яшәгән.
1773 елда патшабикә Екатерина II «Дин иреге турында указ» (Указ о свободе совести) чыгарганнан соң, ислам дине бераз ныгый төшә. Екатерина II идарәсе вакытында гына татарларга таштан беренче гыйбадәт кылу урыннары — манаралы мәчәтләр төзү рөхсәт ителә.
1788 елда Ырынбур мөселман диния нәзарәте ачыла (1917 елдан Эчке Россия һәм Себер мөселманнары үзәк диния нәзарәте, 1948 елдан ССРБ Европа өлеше һәм Себер мөселманнары диния нәзарәте). XIX гасыр башларыннан көчләп чукындырылган татарлар һ. б. арасында яңадан мөселман диненә әйләнеп кайту башлана.
XX гасыр башына Россия империясенең барлык губерна үзәкләрендә (Ригадан кала .) татар мәчетләре эшләп килгән.
Совет чоры
Дингә, шул исәптән исламга каршы көрәш совет хакимияте елларында яңа көч белән кабынып китә. 1924 елда шәригать хөкемнәре бетерелә. 1928 елда барлык дини мәктәпләр һәм мәдрәсәләр ябыла (1917 елда аларның саны 15 мең чамасы була. 1912 елда 45 мең руханилы 26 мең мәчет эшләсә, 1941 елда алар бары тик бер меңгә генә кала.) 1927 елда илдә «Сугышчан алласызлар берлеге» дигән массакүләм оешма төзелә. Аның әгъзалары, атеистик белемнәр таратуда катнашып кына калмыйча, гыйбадәтханәләрне ябу һәм җимерүне башлап йөрүчеләр дә була. 5 елдан ул 50 меңнән артыграк кешене берләштерә. Диндарлар кулыннан тартып алынган мәчет биналары төрле-төрле роль үти. Күп кенә мәчетләр башлангыч мәктәп буларак кулланыла.
1932 елда Аллаһыга ышанучыларны һәм руханиларны эзәрлекләү башлана, аларны «паразитлыкта», «алдауда», «контрреволюцион саботажда», 1936 елдан исә — «Япония, Алмания һәм Англия файдасына шпионлык итүдә» гаеплиләр. Меңләгән рухани һәм дин тотучы, Ватанга хыянәттә гаепләнеп, җәзалап үтерелә, бик күбесе исә лагерьларда кырыла. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында һәм сугыштан соңгы чорда Совет хөкүмәте белән мөселман дөньясы арасында чагыштырмача тынлык урнаша, һәм бу дәвер И. В. Сталин үлгәнче дәвам итә.
1954—1964 елларда дингә каршы кампания яңадан көчәя. Ун ел эчендә эшләп килгән мәчетләрнең күпчелеге ябыла. Н. С. Хрущев хакимияттән җибәрелгәч, Совет хөкүмәтенең мөселманнарга мөнәсәбәте яңадан үзгәрә, һәм бу дәвер Л. И. Брежнев вафат булганчы дәвам итә. Мәчетләрдән куылган кешеләр, ярым яшерен рәвештә булса да, дин тотуларын дәвам иттерә, атнасына бер тапкыр булса да, җомга намазын аерым өйләргә җыелып укый, ислам дине йолаларын өлешчә булса да үтәргә тырыша.
Яңа заман
ССРБ таркалгач, илдә диния нәзарәтләре дә таркала башлый. Төньяк Кавказ мөселлманнарының диния нәзарате 7 өлешкә бүленә. Шуннан соң үзәге Уфада булган ССРБның Европа өлеше һәм Себер мөселманнары диния нәзарәте таркала. 1992 елда Татарстанның, Башкортстанның диния нәзарәтләре, Себер мөселманнарының диния нәзарәте төзелә.
Хәзерге вакытта РФ мөселманнарның 40 тан артык мөстәкыйль дини идарәсе исәпләнә.
2013 елның 28 мартында РФ Мәгариф һәм фән министрлыгы дәүләт мәктәпләре укучыларына хиҗаб киюне тыйган боерык чыгара.
Татар Бизнәсе
Татар Бизнәсе — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422491.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
Сен-Пьерр-дю-Мон (Ланди)
Сен-Пьерр-дю-Мон — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Мазомени (шәһәр, Висконсин)
Мазомени  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полони
Полони — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Савинье-сюр-Латан
Савинье-сюр-Латан — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кнышэвичы
Кнышэвичы (Кнышэвічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хадимбу
Хадимбу — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андык (Лобань кушылдыгы)
Андык – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Лобань елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Шугома
Шугома — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының уң ярына тамагыннан 304 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марио Драги
Марио Драги (, —, ) — ,.
Рисдорф
Рисдорф (Riesdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15861) Ispahan
(15861) Ispahan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Николас (округ, Кентукки)
Николас — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Карлайл шәһәре.
(15861) Ispahan
Тарихы
1996 елның 17 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HB12» саналган.
Николас (округ, Кентукки)
Территориясе
Округ мәйданы 510 км² тәшкил итә.
Николай Айзман
Николай Айзман (Николай Спиридон улы Айзман,, — , ) — чуаш драматургы, актер һәм режиссер, СССР язучылар берлеге әгъзасы (1939), ЧАССРның атказанган мәдәният эшлеклесе (1940).
Тшцинець (Варшавский-Захидний повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мезис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
200-еллар (б. э. к.)
200-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 209 елда башланган һәм б. э. к. 200 елда тәмамланган унъеллык.
Биново (Көнбатыш диңгез буе воеводалыгы)
Биново — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Погобе-Тильне
Погобе-Тильне — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Комсомолец (крейсер)
«Комсомолец» (1958 елның 29 октябренә хәтле — «Валерий Чкалов») — 68-К проектлы совет крейсеры. 1958 елда өйрәнү өчен җайланган җиңел крейсер итеп үзгәртелә.
(8489) Boulder
(8489) Boulder — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Комсомолец (крейсер)
Төзелеш тарихы
Җитештерү: 306 номерлы завод.
(8489) Boulder
Тарихы
1989 елның 7 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TA3» саналган.
Бадемли (Бисмил)
Бадемли (Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Помбал (Параиба)
Помбал  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Жаң-Клод Трише
Жаң-Клод Трише (, —, ) — ,.
210-еллар (б. э. к.)
210-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 219 елда башланган һәм б. э. к. 210 елда тәмамланган унъеллык.
Стаховице
Стаховице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Торнабоус
Торнабоус — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либерти (Канзас)
Либерти  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Ле-Барош
Ле-Барош (Les Baroches) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Либерти (Канзас)
Тарихы
Либерти шәһәре  елда нигезләнгән.
Ле-Барош
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,28 км².
Либерти (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15862) 1996 HJ15
(15862) 1996 HJ15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 17 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HJ15» саналган.
Маккинли (Полк, Висконсин)
Маккинли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшцинець (Млавский повяты)
Тшцинець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казале (Реҗо ди Калабрия)
Казале — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пильхово (Полицкий повяты)
Пильхово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Княжаборье
Княжаборье (Княжабор’е ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Огайо (округ, Кентукки)
Огайо — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хартфорд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1798 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1538 км² тәшкил итә.
Павел Аксёнов
Павел Аксёнов (Павел Василий улы Аксёнов,, — , ) — совет фирка-дәүләт эшлеклесе, Казан шәһәр хезмәт ияләре шурасы рәисе (1930-1935), Казан шәһәр башкарма комитеты рәисе (1935-1937).
Нәбиулла Зиннуров
Нәбиулла Зиннуров — Бөек Ватан сугышында катнашучы. Советлар Берлеге каһарманы (1944).
Хаеу
Хаеу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Погожель (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Погожель  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD169853
HD169853 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сәрдар Азмун
Сәрдар Хәлил улы Азмун (, 1995 елның 1 гыйнвары, ) — Иран футболчысы, «Зенит» клубы һәм Иран милли футбол җыелмасы һөҗүмчесе. Өч тапкыр Россия чемпионы (2018/2019, 2019/2020, 2020/2021), Россия чемпионатының көмеш призчысы (2015/2016), 2018 елгы дөнья чемпионатында чыгыш ясаучы.
Клуб карьерасы
Сәрдар Азмун футбол белән 9 яшьтән шөгыльләнә башлый. 11 яшендә беренче тапкыр 12 яшькә кадәргеу енчылар өчен Иран җыелма командасына чакырыла. 15 яшьтән Иран чемпионатының югары дивизионындагы «Сепахан» Исфәһан клубы өчен чыгыш ясый.
«Рубин»
Казанның «Рубин» клубы составына 17 яшендә, 2012 елның декабрендә күчә. Ул чит ил клубы өчен чыгыш ясаучы тарихтагы иң яшь Иран уенчысы була. «Рубин» өчен беренче рәсми матчны 2013 елның 25 июлендә Европа Лигасында Сербиянең «Ягодина» клубына каршы уйный. 29 августта «Мольде»га каршы Европа Лигасы матчында алмашка чыга һәм 84 нче минутта гол кертә.
2013 елның 6 октябрендә үз кырында «Анжи»га каршы матчта 73 минутка алмашка чыгып, Россия чемпионатында дебют ясый, икенче таймның өстәлгән минутында «Рубин» өчен РФПЛда беренче голын кертә. 2013/14 елда Россия чемпионатында Азмун 14 матч уйный һәм 4 гол кертә. 2014/15 елда Россия чемпионатының 13 матчында 1 туп кертә һәм ике сары карточка ала.
«Ростов»
2015 елның февралендә «Ростов» клубына сезон ахырына кадәр аренда хокукларында күчә. 8 март көнне «Локомотив»ка каршы уенда дебют ясый. 16 март көнне «Кубань»га каршы матчта беренче гол кертә. 2015 елның июлендә «Ростов» белән яңа аренда килешүенә кул куя, ул 2015/2016 сезон ахырына кадәр исәпләнгән була. 2015/16 сезонында команда белән Россия чемпионатының көмеш медален яулый. 25 матчта уйный, 9 гол кертә.
2017 елның җәендә Азмун «Рубин»га әйләнеп кайта. «Рубин»га күчкәннән соң, ике сезон эчендә Россия чемпионатында 40 матч уйный һәм 10 гол кертә. 2019 елның 1 февралендә «Рубин»нан китеп, «Зенит» клубына күчә.
«Зенит»
2019 елның 1 февралендә «Зенит» белән 3,5 еллык контрактка кул куя. 12 февральдә Европа Лигасының 1/16 финалының беренче матчында «Фенербахче»га каршы матчта (0:1) чыгып, дебют ясый. 2019 елның 21 февралендә җавап матчта (3:1) беренче тапкыр старт составында чыга, Магомед Оздоевка гол тапшыра һәм ике туп кертә. 22 февральдә Европа Лигасында атна уенчысы дип таныла. 2 март көнне РПЛның «Урал»га каршы дебют күчмә матчында Азмун старт составында чыга һәм җиңү китергән туп кертә (1:0). 2018/19 сезонында Россия чемпионатының алтын медален яулый.
Җыелма команда карьерасы
2013 елның октябрендә беренче тапкыр Иранның футбол буенча милли җыелма командасына чакырыла. Ул 2014 елның 26 маенда Черногория җыелмасы белән иптәшләрчә матчта 60 нчы минутта кырга чыгып, җыелма команда өчен дебют ясый. 2014 елның 18 ноябрендә Көньяк Кореяга каршы иптәшләрчә матчта, матчның 68 минутында җыелма команда өчен беренче гол кертә.
2015 елның гыйнварында Азия Кубогына гаризага кертелә. Бәхрәйн белән беренче матчта 75 нче минутта алмашка чыга, Иран җыелма командасы 2:0 исәбе белән җиңә. Футболчы Катар белән матчның старт составында чыгу хокукына лаек була, 52 минутта гол кертә.
2018 елның декабрендә 2019 елгы Азия Кубогына гаризага кертелә. 7 гыйнварда төркем этабының беренче матчында Йеменга каршы уенның (5:0) 53 минутында гол кертә. Төркем этабының икенче матчында Вьетнам җыелма командасына каршы 38 һәм 69 минутта Азмун керткән ике гол 2:0 исәбе белән җиңү яуларга мөмкинлек бирә. Чирекфинал матчында Кытай җыелма командасына каршы (3:0) икенче голны кертә.
2018 елда Росииядә узган футбол буенча дөнья чемпионатында катнаша.
Шәхси тормыш
Әтисе, Хәлил Азмун, Иран волейбол җыелма командасы өчен чыгыш ясый, апасы шулай ук Иранның волейбол җыелма командасы өчен уйный, әнисе — волейбол тренеры. Милләте буенча төрекмән.
Төркмән дөньясы Гуманитар Ассоциациясенең һәм Санкт-Петербургтагы «Мекан» Төркмән мәдәнияте җәмгыятенең мактаулы әгъзасы.
Команда өчен
«Ростов»
«Зенит»
Сен-Севе
Сен-Севе — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Каракале (Кагызман)
Каракале (Karakale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (köy).
Савиньи-ан-Верон
Савиньи-ан-Верон — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
220-еллар (б. э. к.)
220-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 229 елда башланган һәм б. э. к. 220 елда тәмамланган унъеллык.
Богдан-Воде (Бакеу)
Богдан-Воде — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8490) 1989 TU10
(8490) 1989 TU10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ризиг
Ризиг (Riesigk) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Лейк-Голидей (Иллинойс)
Лейк-Голидей  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Голидей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боровка (Котельнич районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1888 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), арлар (2%).
Фәхретдин Заһидуллин
Фәхретдин Гыйльметдин улы Заһидуллин (1911 елның 20 июне, Байлангар, Татарстан АССР — 1988 елның 7 гыйнвары, Кемерово, Россия) — Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренең сержанты, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Советлар Берлеге каһарманы (1944).
Тормыш юлы
Фәхретдин Заһидуллин 1911 елның 7 (яңа стиль буенча — 20) июнендә Байлангар авылында (хәзер — Татарстанның Кукмара районы) туа. Милләте буенча татар. 1933 елдан Кемеровода яши, завод базасын тәэмин итү башлыгы булып эшли. 1941 елның сентябрендә Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренә алына. 1944 елдан СБКФ әгъзасы.
1941 елның ноябреннән Бөек Ватан сугышы фронтларында. 1944 елның июненә сержант Фәхретдин Заһидуллин Карелия фронтының 7 нче армиясенең 4 нче укчылар корпусының 913 нче аерым сапёр батальоны бүлеге белән җитәкчелек итә. Свирск-Петрозаводск операциясе вакытында аерылып тора.
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1944 елның 21 июлендәге Указы белән «немец илбасарларына каршы көрәш фронтында командованиенең сугышчан биремнәрен үрнәк үтәү һәм күрсәткән батырлыгы өчен» сержант Фәхретдин Заһидуллин Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» медале тапшырылып, Советлар Берлеге каһарманы исеменә лаек була.
Сугыштан соң Заһидуллин демобилизацияләнә. Кемеровка кайта, автобазада моторчы булып эшли. 1998 елның 7 гыйнварында вафат була, 1 нче номерлы Кемерово зиратында җирләнә.
Ливуд (Канзас)
Ливуд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ливуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элнать
Элнать — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының уң ярына тамагыннан 84 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Еранка (Лобань кушылдыгы)
Еранка – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Лобань елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Элнать
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Еранка (Лобань кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Княжынка
Княжынка (Княжынка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стахув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Помбус
Помбус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Маккинли (Тейлор, Висконсин)
Маккинли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Помбус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Новокузнецк
2010 елның җанисәбе буенча шәһәрдә 547 904 кеше яши.
География
Көнбатыш Себернең көньягында, Том елгасы ярларының икесендә дә, Кузнецк күмер бассейнының көньягында урнашкан.
Русиянең металлургия һәм күмер чыгару мәрказләреннән бересе.
1617 елда кальга буларак барлыкка килгән. 1917 елга кадәр кече сәүдә һәм кәсепчелек мәркәзе булган. Сәнәгате 1929 елда Кузнецк металлургия комбиантының төзелешеннән үсеш алды. Төп ширкәтләр: Кузнецк, Көнбатыш Себер металлургия комбинатлары. Ферроэретмәләр, әлүмин, һ.б заводлары эшлиләр. Машиналар төзү һәм металлургия үсеш алганнар. Химия-фармацевтика эшләп чыгару берләшмәсе, җиңел, азык-төлек сәнәгатьләре бар. Ташкүмер чыгарыла. 2 югары уку йорты, 2 театр, 4 музей (шул исәптән, өлкәне өйрәнү, тасвирый сәнгать музейлары) бар.
Халык саны
Милләтләр (2010): урыслар — 94,4%.
Пйотровице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Пйотровице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казале (Беневенто)
Казале — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пйотровице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казале (Беневенто)
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Кышлакөй (Каһраманказан)
Кышлакөй (Kışlaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тшцинець (Пултуский повяты)
Тшцинець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15863) 1996 HT15
Тарихы
1996 елның 18 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HT15» саналган.
Димескәй
Димескәй — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы татар авылы.
Почта индексы — 423213.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Олдем (округ, Кентукки)
Олдем — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ла Гранж шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1823 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 490 км² тәшкил итә.
Мзас
Мзас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мрас-Су елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Басьяновски
Басьяновский (Басьяновский) — Свердловск өлкәсенең Югары Саллы шәһәр округы составына керүче бистә.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1938—2004 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Бадемли (Диҗле)
Бадемли (Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD169874
HD169874 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лебёвиль
Лебёвиль (Lebeuville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,22 км².
Хайдар (Румыния)
Хайдар — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торребессес
Торребессес — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Погожель-Велика
Погожель-Велика — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
240-еллар (б. э. к.)
240-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 249 елда башланган һәм б. э. к. 240 елда тәмамланган унъеллык.
(8491) Joelle-gilles
(8491) Joelle-gilles — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лигай (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богдан-Воде (Марамуреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Помероди
Помероди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Ритнордхаузен (Зангерхаузен)
Ритнордхаузен (Riethnordhausen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Помероди
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тшцинець (Седлецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ритнордхаузен (Зангерхаузен)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15864) 1996 HQ23
(15864) 1996 HQ23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HQ23» саналган.
Сташовице
Сташовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Князь-Бор
Князь-Бор (Князь-Бор ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Савоньер
Савоньер — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Сендер
Сендер — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
250-еллар (б. э. к.)
250-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 259 елда башланган һәм б. э. к. 250 елда тәмамланган унъеллык.
Макмиллан (Висконсин)
Макмиллан  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Катерин (Иллинойс)
Географиясе
Лейк-Катерин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каракале (Сэлим)
Каракале (Karakale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сэлим илчесенә караган бер авыл (köy).
Оуэн (округ, Кентукки)
Оуэн — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Оуэнтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.
Крапивка (Лобище кушылдыгы)
Крапивка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Лобище елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хайдучешть
Хайдучешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
260-еллар (б. э. к.)
260-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 269 елда башланган һәм б. э. к. 260 елда тәмамланган унъеллык.
Торрегросса
Торрегросса — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мәүлиев
Мәүлиев ― фамилия.