cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карбыз
Табигый шикәрдән кала карбызда С, В1 В2, РР витаминнары, клетчатка, ‘ пектинлы полисахаридлар, фосфор, натрий, тимер (азканлылык булганда файдалы) бар. Андагы кальций сөякләрне ныгыта, фолий кислотасы симерүгә !’ каршы тора, йөкле вакытта эмбрионнарның нерв күзәнәкләрен формалаштыруда катнаша, бала имезүче әниләрнең сөтләре бүленеп чыгуын арттыра һәм ; иммунитетны яхшырта. Карбыз составындагы цитруллинның кан тамырларын киңәйтүе, хәтта виагра препаратын алыштыру мөмкинлеге ачыкланган.
Нацмеж (Славенский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карбыз
Әгәр шешенүләр борчыса, карбызны сидек кудыра торган чара итеп кулланырга була, бу вакытта организмнан чыгып киткән калий күләмен карбыздагы калий тутыра. Ул шулай ук организмнан үтне куа, аның ялкынсынуга каршы тору сыйфаты да бар. Халык медицинасында аның яшел кабыгын һәм орлыкларын кулланалар. Аларны изеп сөт һәм бал белән бол­ гатканнар. Бу чараны эчәктән һәм аналыктан кан киткәндә кулланганнар.
Әлеге дару организмнан глистларны куа. Кабыгын изеп киптереп, бала­ ларда һәм өлкәннәрдә юан эчәк ялкынсынуын дәвалыйлар. Моның өчен төнәтмә түбәндәгечә әзерләнә. 100 г карбыз кабыгына ярты литр кайнар су салып төнәтәләр. Суынгач, көненә 4 тапкыр ярты стакан эчәргә кирәк.
Хизбут-тәхрир әл-Ислами
"Хизбут-тәхрир әл-Ислами" — сәясиләшкән дини фирка.
Тарих
1953 елда Фәлистиндә барлыкка килә. Аңа Тәхиетдин Нәбәхәни нигез сала. Фирка пирамида формасында өлешләрдән тора. Иң түбәндә — атнага бер укыту алып баручы мөшриф җитәкчелегендәне түгәрәк. Партиягә кандидат кабул иткәндә ул партия серләрен сатмыйм дип ант бирә. Әгъзаларның матди хәленә бәйле рәвештә һәр әгъза кертем түли. Җыелган акча техник чараларга, хезмәт хакы, әдәбиятне нәшер итүгә һ.б. китә.
Җитәкчелек
Фиркане Тәхиетдин Нәбәхәни оештыра.Ул аның беренче җитәкчесе була.1979 елдан фиркане Габдел Кадим Заллум җитәкли.2003 елда идарә Ата Әбү Рәшиткә күчә.
Таралышы
Фирка Үрдүн, Тунис, Күвәйт, Фәлистыйн, Көнбатыш Аурупада киң таралган. Таҗикстанда, Үзбәкстанда, Кыргызстанда һ.б. илләрдә дә әгъзалары һәм оешмалары бар дип санала.
Тәхиетдин Нәбәхәни
Тәкыетдин Нәбәһәни (1909 ел, Иҗзим, Фәлистыйн – 20 декабрь, 1977 ел, Бәйрут) – җәмәгать эшлеклесе, фәлсәфәче һәм теолог. Каһирәнең Әл-Әзһәр университетын тәмамлый. Иерусалимның шәригать суды әгъзасы була. Иорданиянең "Ихванүн-мөслимүн" сектасында була. 1953 елда "Хизбут-тәхрир әл-Ислами" партиясен оештыра.
Нойендорф (Альтмарк)
Нойендорф (Neuendorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8373) Стивенгулд
(8373) Стивенгулд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Наталья Гвоздикова
Гвоздикова Наталья Федоровна (7 гыйнвар 1948 ел) — СССР һәм Россия артисты. СССРның Дәүләт премиясе лауреаты (1978). Россия Федерациясенең халык артисты (2013).
Биографиясе
Наталья Федоровна Гвоздикова 1948 елның 7 гыйнварында Чита өлкәсенең Борзя шәһәрендә туган. Атасы — Федор Титович Гвоздикова (1911-1981). Әнисе — Нина Николаевна Гвоздикова (1921-2005).
Бөтенсоюз дәүләт кинематография институтын (ВГИК) театр һәм кино артисты һөнәре буенча тәмамлый.
1978 елда «Рожденная революцией» фильмындагы эше өчен СССР Дәүләт премиясенә лаек була. 1983 елда РСФСРның атказанган артисты исеме бирелә. 1976 елдан СССР кинематографистар Берлеге әгъзасы. 1993 елдан «НИКА» академиясенең мөхбир әгъзасы.
Гаилә тормышы
Ире — РСФСРның халык артисты Жариков Евгений Ильич (1941-2012). Улы — Жариков Федор Евгеньевич (1976). Апасы— Гвоздикова Людмила Федоровна (1941.), Аркадий Райкин җитәкчелегендәге Ленинград дәүләт миниатюралар театры артисты.
1992-2004 елларда Жарковның журналист Татьяна Секридова белән романы була, аларның кызы Катя һәм улы Сергей туа. Секридова бу элемтә турында игълан иткәч, Жариков мөнәсәбәтләрне туктата, аннары бу турыда үкенеч белән телгә ала. Гвоздикова ирен гафу итә һәм никахларын саклап кала.
Жариков 2012 елның 18 гыйнварында Мәскәүдә Боткин дәваханасында яман шештән вафат була. 21 гыйнварда Троекуров зиратының «актерлар аллеясында» җирләнгән.
Бабаяка (Гөнен)
Бабаяка (Babayaka) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Скалице
Скалице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(15709) 1988 XH1
(15709) 1988 XH1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 7 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 XH1» саналган.
Дугласс (Канзас)
Дугласс  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дугласс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кристал-Лейк (Маркетт, Висконсин)
Кристал-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стажинка (Люблин воеводалыгы)
Стажинка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фретешть (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөлчәбаш
Сөлчәбаш — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423194.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Пердойнс
Пердойнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Теофилювка
Теофилювка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камараса
Камараса — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
HD166692
HD166692 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казимиравка (Ельский районы)
Казимиравка  (Казіміраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Заводоуспенски
Заводоуспенское (Заводоуспенское) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1770 елда аракы куу заводы каршындагы бистә нигезләнгән.
1941—2004 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Горевка (Нократ кушылдыгы)
Горевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Езань
Кече Езань — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Езань елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Осовець (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Осовець  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куэм
Куэм — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кыркпынар Хасанпаша (Сапанҗа)
Кыркпынар Хасанпаша (Kırkpınar Hasanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сапанҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бита
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юшанка
Юшанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сельда елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Неборово
Неборово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мольетс-е-Маа
Мольетс-е-Маа — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
(15710) Böcklin
(15710) Böcklin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 11 гыйнварында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AV6» саналган.
Бабаякуп (Полатлы)
Бабаякуп (Babayakup) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каза Форначе (Кунео)
Каза Форначе — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Форначе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Жевонкур
Жевонкур (Jevoncourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,29 км².
Нойендорф-ам-Дам
Нойендорф-ам-Дам (Neuendorf am Damm) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скалка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Скалка  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эверест (Канзас)
Эверест  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эверест шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перейра-Баррету
Перейра-Баррету — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Станин (Люблин воеводалыгы)
Станин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8374) Хорохата
(8374) Хорохата — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 10 гыйнварында С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AK1» саналган.
Югары Березовая (Теренсу кушылдыгы)
Югары Берёзовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Теренсу елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәрьям Кәбирова
Мәрьям Кәбирова (7 апрель, 1955 ел) — укытучы, методист, җәмәгать эшлеклесе, хезмәт ветераны.
Биографиясее
1963−1966 елларда Әюп башлангыч мәктәбендә белем ала.
1967-1970 елларда Әбдрәхим сигезьеллык мәктәбендә укый.
1970-1974 елларда Мәсәгуть педагогия училищесында белем ала.
1974-1982 елларда Нуриман районы Ишморат авылына башлангыч класлар укытучысы итеп эшкә җибәрелә.
1983-1991 елларда Әбдрәхим, Теләш, Олы Ыктамак мәктәпләрендә башлангыч сыйныф, башкорт теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли.
1991-2005 елларда Теләш мәктәбендә башкорт теле һәм әдәбияты укытучысы,
2005-2015 елларда Мәчетле районы мәгариф бүлегенә туган телләр буенча методист итеп күчерелә.
Җәмәгать эшчәнлеге
2005—2015 елларда район хатын — кызлар советы әгъзасы,
2010 елдан Мәчетле районы башкортлары корылтае башкарма комитеты әгъзасы.
«Зөбәрҗәт» район фольклор ансамбленең актив әгъзасы.
2020 елда «Зөбәрҗәт» ансамбле Екатеринбург шәһәрендә узган «Урал сандугачы» регионарa фольклор конкурсында 2 урын яуладылар
2005-2015 җырларда Мәчетле районы терминология комиссиясе әгъзасы була.
Пейджтон (Көнбатыш Виргиния)
Пейджтон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казимиравка (Лоевский районы)
Казимиравка  (Казіміраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пейджтон (Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD166771
HD166771 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гәһамборлар
Гәһамбoрлaр (мәгънәсе "тиешле фасыл") дип аталган фасыл фестивальләре елына алты мәртәбә була. Зәрдөштлек календаренең Шаһеншаһи һәм Кадми юрамалары хасиятләренә күрә бу юрамаларда фасыл фестивальләре чынлыкта күп ай алдан үткәрелә һәм Агурамазданың алты “иң башлангыч мәхлукаты”н чагылдыра дип әйтелә, башкача алар Амеша Спенталар буларак мәгълүм. Бу фестивальнең һәрберсе биш көннән артык бәйрәм ителә. Алты фестиваль булып болар тора:
Тереня
Тереня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15711) 1989 GZ1
(15711) 1989 GZ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GZ1» саналган.
Осово (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Осово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канежан
Канежан — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Кугланур
Олы Кугланур (Кугу Кугланур, Большой Кугланур) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (87,2%), руслар (12,8%).
Кристал-Сити (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скаржице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Скаржице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фретешть (Горж)
Фретешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аркульский
Аркульский (Аркульский) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (9%), арлар (3%).
Фәрит Хөснуллин
Фәрит Хөснуллин (Фәрит Мөнәвир улы Хөснуллин) – Татарстанның Сарман районы башкарма комитеты җитәкчесе (2014 елның декабреннан). ТР I класслы дәүләт киңәшчесе чинында (2003).
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 12 мартында ТАССР Сарман районы Сарман авылында туган. Әтисе – М.Ф.Хөснуллин – күмәк хуҗалык рәисе, ТАССР атказанган агрономы. «Инженер-механик» белгечлеге буенча Казан дәүләт авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый (1985). 1986-1987 елларда хәрби хезмәт үтә.
Гаилә хәле
Гаиләле, ике бала үстерә.
Перейрас
Перейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Момюи
Момюи — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Кюссе (Эндр һәм Луара)
Кюссе — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Каза Фразкини (Павия)
Каза Фразкини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Фразкини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стани-Нови
Стани-Нови — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кырксакаллар (Чине)
Кырксакаллар (Kırksakallar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гремячка (Нократ кушылдыгы)
Гремячка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Невядово
Невядово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гремячка (Нократ кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15712) 1989 RN2
(15712) 1989 RN2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 1 сентябрендә Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RN2» саналган.
(8375) Кэндзокохно
(8375) Кэндзокохно — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 12 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AP1» саналган.
Эдвардсвилл (Канзас)
Эдвардсвилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эдвардсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меза
Меза — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Горький (зал. Костромаой)    кушыла. Елга озынлыгы 125 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кыргызстанда һинд дине
Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте Кыргызстанда эшчәнлеген 1990-ынчы еллар башында башлаган. 1995 елның 17 октябренда Бишкек шәһәрендә илдәге беренче кришнаитлар җәмгыяте теркәлгән булган - "Бишкек Кришна Аңы Җәмгыяте". 2000-енче елның мәгълүматларына караганда Кыргызстанда 2 Кришна Аңы Җәмгыяте булган, аларның әгъзалары булып төрле милләтләрдән якынча 300 тарафдар булган. Ул вакытта Кыргызстанның кришнаитларының күпчелеге яшь кешеләр булган.
Багаҗык (Чинар)
Багаҗык (Bağacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нойенхофе
Нойенхофе (Neuenhofe) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казимиравка (Мазырский районы)
Казимиравка  (Казіміраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Биткари
Биткари — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сковородино
Сковородино (Сковородино) — Россия Федерациясенең Амур өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Змеиный бистәсе 1908 елда стаʜсa янындагы бистә сыфатында нигезләнгән. 1909 елда аңа Невер-1 исеме кушылган. 1911 елда биредә Россия империясе элемтә юллары министры Сергей Рухлов булды һәм шуның уңаеннан бистәгә Рухлово исеме кушылган.
Шәһәр cтaтысын 1927 елдан башлап йөртә.
1934—1937 елларда — Зея өлкәсе үзәге. 1938 елда шәһәргә 1920 елда япон интервентлары тарафыннан атып үтерелгән җирле шура рәисе А. Н. Сковородин хөрмәтенә Сковородино исеме кушлыла.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,9%), әрмәннәр (1,0%).
KP Namboodiris
KP Namboodiris - ул Һиндстанда Керала штатында Тһриссур шәһәрендә Аюрведик дарулар җитештерүче ширкәт. Ул шулай ук шәхси гигиена һәм сәламәтлек саклау продуктлары белән дә кызыксына. Ширкәт Тһриссурда 1925 елда нигезләүче К.П.Намбудири (Колатһаппили Потһаян Намбутһири) тарафыннан нигезләнгән булган. Ширкәтнең өйрәнү & үсеш департаменты бар.
Тарихы
Тһриссур районының төньяк-көнбатыш өлешендә Гуруваюр янында Вадаккеккадта Колатһаппили Мананың әгъзасы ширкәтне кайбер биредәге Аюрведа табиблары белән 1925 елда башлаган. Иң элек бердәнбер җитештерелгән продукт булып “Дандадһаваначурнам” (теш порошогы) булган. Намбудириның даны югары үскән.
Осташево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Осташево  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скаршин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перейру (Сеара)
Перейру  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кастельданс
Кастельданс — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хөснуллин
Хөснуллин — фамилия.
Сөлек (Сарман районы)
Сөлек — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423378.
Тересин (Отвоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ладимер җәмигы (Казан)
Ладимер җәмигы, Ладимер Алла Анасы иконасы җәмигы (Владимирский собор, cобор Владимирской иконы Божией Матери) — Казан шәһәренең Мәскәү һәм Чернышевский урамнары киселешендә урнашкан булган праваслау җәмигы. 1694 һәм 1718 еллар арасында төзелеп, 1936 елда шартлатылган. Чиркәү урынында биш катлы сталин йорты төзелгән.
Мон-де-Марсан
Мон-де-Марсан — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Петр Сперанский
Хезмәтләре
200 дән артык спектакльне, шул исәптән татар театрлары спектакльләрен, бизи. Бөтенсоюз, бөтенроссия, республика күргәзмәләрендә катнаша. Беренче эше — үзе уйнаган театр студиясендә «Демон» спектаклен бизәү.
Негжебя
Негжебя — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Виль-о-Дам
Ла-Виль-о-Дам — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Жезенвиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,19 км².
(15713) 1989 SM4
(15713) 1989 SM4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SM4» саналган.
Кристиана (Вернон, Висконсин)
Кристиана  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фретешть (Джурджу)
Фретешть — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пентресс (Көнбатыш Виргиния)
Пентресс  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Фракиони (Пяченца)
Каза Фракиони — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Фракиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD166804
HD166804 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Перикиту
Перикиту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
HD166804
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Дөньядан күчү җәмигы (Казан)
Дөньядан күчү җәмигы, Изге Алла Анасының дөньядан күчүе җәмигы (Успенский собор, cобор Успения Пресвятой Богородицы) — Казан шәһәренең Мәскәү урамы башында урнашкан булган праваслау җәмигы. 1822 елда төзелеп, 1978 елда сүтелгән. Әлеге вакытта чиркәү торган урында «Пирамида» күңел ачу үзәге урнаша.
Перикиту
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD166804
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Багалан (Алтыэйлүл)
Багалан (Bağalan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эджертон (Канзас)
Эджертон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эджертон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Станиславка (Замойский повяты)
Станиславка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скиднюв
Скиднюв — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яичная
Яичная — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Менеевская елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ләвәш
Ләвәш - Иран, Әфганстан халыкларында һәм Алгы Азия регионнарында таралган бодай оныннан пешкән юка җәймә формасындагы төче икмәк.
2014 елның 26 ноябрендә Парижда уздырылган ЮНЕСКОның матди булмаган мәдәни мирасны саклау Конвенциясе хөкүмәт-ара комитетының 9 нчы утырышында ЮНЕСКО-ның матди булмаган мәдәни мирас исемлегендә (теземендә) Әрмәнстаннан "Ләвәш: традицион икмәкне әзерләү, Әрмәнстандагы әһәмияте һәм мәдәни чагылышы" теркәлде.
Ләвәш җәенке, юка гына, 2-5 мм киңлегендәге, стандартка якын размерлы, озынлыгы якынча 90-110 см, киңлеге якынча 40-50 см булган, авырлыгы 250 грамнан артмаган озынча түгәрәк формалы юка. Лаваш, суынганга кадәр, берәмләп эленеп куела, суынгач, 8-10 рәткә өйөп салына. Һавада ул бик тиз кибә һәм коры көйө бик озак саклана ала.
(15714) 1989 TL15
(15714) 1989 TL15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 октябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TL15» саналган.
(8376) 1992 OZ9
(8376) 1992 OZ9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 30 июлендә Анри Дебеонь, А. Лопес-Гарсиа тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 OZ9» саналган.
Кастель-де-Мур
Кастель-де-Мур — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тересин (Сохачевский повяты)
Тересин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Верхяя Егоза
Югары Егоза — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Унзас елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казимиравская Слабодка
Казимиравская Слабодка (Казіміраўская Слабодка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Остре-Бардо (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Остре-Бардо  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нойермарк-Любарс
Нойермарк-Любарс (Neuermark-Lübars) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балыклар
Балыклар  — суда яшәүче умырткалы хайваннар төре. Тозлы, һәм төче суда яшиләр. Азык буларак экосистема һәм кеше өчен әһәмиятле.
Иң мөһим үзенчәлеге — саңаклы булуы. Тәннәре, гадәттә, тәңкә белән капланган була.
Төрле мәгълүматларга караганда, дөньяда 25 000 — 31 000 төр балык бар.
Балыкларны өйрәнүгә ихтиология фәне багышланган.
Классификация
Балыклар өссыйныфы дүрт сыйныфка бүленә, ләкин икесенең юкка чыгу сәбәпле, хәзерге фәндә икесе генә карала:
Тән төзелеше
thumb|250px|Кылчыклы балыкларның тәңкәләре Балыкларның төзелешендәге үзенчәлекләрне Кылчыклы балыклар классы, Нурканатлылар асклассы вәкилләре мисалында тикшерик. Бу балыкларның тышкы кыяфәте бик төрле, ләкин барысы да уртак билгеләргә ия. Анарның тәне яннан яссыланган һәм баш, гәүдә, койрык өлешләренә бүленә. Ул кылчык тәңкәләр — берсе өстенә икенчесе чирәпсыман яткан юка кылчык пластинкалар белән капланган. Тәңкәләр ярым үтә күренмәле, кырые шома яки тешле була. Тәңкәләр чын тиредән (дермадан) ясала. Тәңкә япманың өсте лайла белән капланган. Балыкның скелеты тулысынча диярлек кылчыклардан тора. Умырткалык кылчык умырткалардан төзелгән һәм гәүдә, койрык өлешләренә бүленә. Умырткаларның үсентеләре — өске һәм аскы җәяләре була. Гәүдә өлешендә өске җәяләр кушылып арка мие каналын барлыкка китерә. Тән куышлыгын өстән һәм ян-яктан кабыргалар чикли. Баш сөягенең күп өлеше — кылчык, ул ми тарт­масыннан, казналык кылчыкларыннанн, саңак җәяләреннән һәм саңак капкачыннан тора. Парлы күкрәк һәм корсак йөзгечләре бик күп вак кылчыклардан ясалган.
Нерв системасы
Балыкларның нерв системасы баш һәм арка миеннән, алар­дан китүче нервлардан тора. Баш мие ми тартмасында урнашкан һәм биш бүлектән тора: алгы ми, ара ми, урта ми, озынча ми һәм кечкенә ми. Озынча ми арка миенә күчә. Ул умырткаларның өске җәяләре барлыкка китергән тишекләрдән ясалган умырткалык каналы эченнән озын ак тәҗ булып сузылган. Күп санлы нервлар баш һәм арка миен балыкның төрле органнары белән бәйләнештә тота.
Балыкларның үз-үзләрен тотуында шартсыз һәм шартлы реф­лекслар күренә.
Сизү органнары
Тәм тою органнары хезмәтен тәм төерчекләре үти. Алар нерв очлары белән чорналган күзәнәкләр төркеменнән тора. Тәм төерчекләре авыз куышлыгында гына түгел, бәлки тәннең күп кенә өлешләрендә тиренең тышкы катлавында да ур­нашкан. Күрү органнары — яссы мөгезкатлау белән түгәрәк хру­сталиктан торган күзләр. Ишетү анализаторы — баш сөягендә урнашкан эчке колак кына; колак яфрагы һәм ишетү юлы юк. Балыкларга суның хәрәкәтен тоючы, үзенә бер төрле сизү орга­ны — ян сызык булу хас. Ул тәннең ян өслекләрендә тупланган сизүче күзәнәкләрдән тора. Су агымы, сизгер эпителийның теге яки бу ноктасын тынычсызлап, балыкка ориентлашырга, хәтта якынлашучы дошманын сизәргә дә мөмкинлек бирә. Болганчык сулыкларда, тәннең пространстводагы торышын билгеләү өчен, ян сызык органнары күзгә һәм башка сизү органнарына караганда еш кына кирәклерәк тә була.
Кан әйләнеше системасы
Кан әйләнеше системасы йомык һәм ике камералы (йөрәгалды һәм карынчык) йөрәктән һәм кан тамырларыннан тора. Кан ка­рынчыктан корсак аортасына керә. Аорта артерияләргә бүленә. Алар буйлап кан саңакларга килә, саңакларда артерияләр күп санлы вак кан тамырларына — капиллярларга тармаклана. Саңак капиллярларындагы кан, углекислый газдан арынып, әче тудыргычка байый һәм бу кан, арка артериясенә җыелып, тәннең бөтен орган­нарына, шулай ук мускулларына китә. Биредә куе капиллярлар челтәре аша кандагы әче тудыргыч һәм туклыклы матдәләр — ту­кымаларга, ә алардан углекислый газ һәм тереклек эшчәнлегенең башка продуктлары канга күчә. Тукымалардан кан йөрәккә бару­чы тамырларга — веналарга җыела һәм алар буйлап йөрәгалдына килеп керә.
Сулыш системасы
Сулыш системасы функциясен саңак капкачының эчке ягына урнашкан дүрт тулы саңак җәясеннән һәм бер рәт башлангыч яфракчыклардан торган саңаклар үти. Авыз һәм саңак капкачла­рының хәрәкәте нәтиҗәсендә авызга кергән су саңак куышлыгына куыла һәм саңак яфраклары аша, саңакларны юып, тышка чыга­рыла. Шулай газлар алмашы бара.
Ашкайнату системасы
Ашкайнату системасы. Балыкларның күпчелек төрләренең авыз куышлыгында күп санлы конуссыман тешләр була. Авыз куышлыгы белән кыска үңәчкә илтүче йоткылык арасында чик беленми. Ашказаны төрле формада һәм төрле зурлыкта була, кайбер төрләренең ашказаны зәгыйфь үскән. Тирән суларда тереклек итүче ерткыч балыкларның ашказаны сузылучан, бу — озак ач торырга җайлашу, чөнки бик тирәндә табыш сирәк эләгә.
Эчәклекнең нәкъ башланган урынында ашкайнату өслеген арттыручы сукыр үсентеләр була. Бавырда эшләнгән үт сыекчасы үт куыгына җыела, аннан эчәкнең алгы бүлегенә керә. Ашказаны асты бизләренең юллары эчәклекнең башлангыч бүлегенә ачыла.
Күпчелек сөякле балыкларның һава тулган йөзү куыгы була. Ул ашкайнату көпшәсенең арка ягы үсентесе кебек үсеш ала. Соң­рак күп кенә төрләрендә йөзү куыгы үңәч белән бәйләнешен югалта, ләкин кайберләрендә бәйләнеш гомер буена саклана. Йөзү куыгы, нигездә, гидростатик функцияне үти, ягъни вертикаль яссылыкта балыкның ирекле хәрәкәтен тәэмин итә. Аның стенасы капиллярлар челтәре белән яхшы тәэмин ителгән. Бик тиз тирәнгәтөшкәндә, балык тәненә басым кинәт арта, һәм һава куыктан канга күчә. Нәтиҗәдә балыкның чагыштырма авырлыгы арта, бу аның чумуына булышлык итә. Өскә йөзеп чыкканда, киресенчә, суның басымы һәм газларның канда эрүчәнлеге кими, һәм газ кан тамырларыннан һава куыгына чыга.
Бүлеп чыгару системасы
Бүлеп чыгару системасы озын тасмасыман бөерләрдән гыйба­рәт. Алар умырткалыкның ике ягында йөзү куыгы өстендә ята. Бөерләрнең эчке кырыеннан сидек юллары сузылган, алар, бер каналга тоташып, аналь ачыклык артында, җенес юлыннан аерым, тышка ачыла. Кайбер төрләрендә сидек куыгы да була.
Үрчү органнары
Үрчү органнары — нарлы орлыклыклар һәм күкәйлекләр — аерым каналлар белән җенес юлы булып тышка ачыла. Күкәй кү­зәнәкләр (уылдыклар) вак, юка къойкъасыман тышчалы; балык­ларда, кагыйдә буларак, тышкы аталану.
Кызыклы фактлар
Балыклар су агымына каршы йөзгәндә, тыныч суда йөзүгә караганда азрак көч сарыф итәләр. Бу күренеш балыкларның су әйләнмәләрен яхшы сиземләү һәм аларны куллана белү белән аңлатыла. Шундый ук ысул белән паруслы яхта җилгә каршы йөзә.
Кырктепе (Һендек)
Кырктепе (Kırktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Недалино
Недалино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Кугланур
Кече Кугланур (Изи Кугланур, Малый Кугланур) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (89,4%), руслар (10,6%).
Лидия Логинова (1954)
Лидия Логинова (Логинова Петыр Лидьö, Лидия Петровна Логинова; 13 ноябрь 1954 ел) — коми җырчысы. Коми Республикасы Милләтләр министрлыгының фин-угыр мәдәни үзәге халык җырлары бүлеге хезмәткәре, «Зильган турун» (Зыңлау үлән) ансамбле җитәкчесе. Коми Республикасының халык артисты (1994), 2-нче дәрәҗәле «Ватан алдындагы казанышлары  өчен» ордены медале (2005) иясе.
Биографиясе
Лидия Петровна Логинова 1954 елның 13 ноябрендә Коми Республикасының Корткерос районындагы Богородск бистәсендә туган. Атасы — урманчы, әнисе — колхозчы.
Лидия Логинова бала чагында ук җырлый башлады. Ул катнашкан иң беренче конкурс — «Сыктывкарская осень».
1982 елдан 1988 елга кадәр Лидия Логинова Эжваса дзоридзьяс (Эжва сәскәләре) ансамбле солисткасы була. 1992 елдан 1995 елга кадәр Коми фольклор театрында хезмәт куя.
1995 елдан 1999 елгага кадәр Коми Республикасы Филармониясенең «Зарни ёль» ансамблендә солист булып эшли.
Garet Beyl
Garet Beyl (inglizçä Gareth Frank Bale; 1989, Kardiff) — Wels çığışlı Real Madrid taqımı häm Wels cıyılma taqımı futbolçısı, çik höcümçe urınında uynıy.
Yaxşı tupqa bärü häm yuğarı tizlekkä xas.
Sauthempton taqımında karyeranı başlıy, 2007 yılda Tottenhem Hotspur taqımına küçä.
Real Madrid taqımına futbol tarixında iñ yuğarı bäyäse 100 mln evrodan küçä, älegä bu transfer qimmäteneñ rekordı.
Терелү җәмигы (Казан)
Терелү җәмигы, Гайсә Мәсихнең терелүе җәмигы (Воскресенский собор, cобор Воскресения Христова) — Казан шәһәренең Кирмән һәм Астрономия урамнары киселешендә урнашкан булган праваслау җәмигы. 1890 елда төзелеп, 1933 (1939?) елда сүтелгән. 1953 елда чиркәү урынында КДУның химия факультеты бинасы төзелгән.
Ертарски
Ертарский (Ертарский) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1767 елда нигезләнгән.
1940—2004 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Караҗаөрен (Кагызман)
Караҗаөрен (Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (köy).
Биуша
Биуша — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елга (Нократ кушылдыгы)
Елга — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арпорек
Арпорек (Арпорек) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), татарлар (24%).
Мезенда
Мезенда — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының сул ярына тамагыннан 148 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Ла-Герш
Ла-Герш — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Станиславка (Пулавский повяты)
Станиславка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монгаяр (Ланди)
Монгаяр — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Пери-Мирин
Пери-Мирин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.