cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эльмира Мостафина
Ул Чистай шәһәренең 5-нче мәктәбен тәмамлый. 1984-1993 елларда Чистай сәнгать мәктәбендә укый. Эльмира Мостафина 1993-1998 елларда Фешин исемендәге Казан сәнгать училищесында укый. 1998-2004 елларда И.Е.Репин исемендәге Россия сынлы сәнгать һәм архитектура институтының графика факультетында белем ала. 2007 елдан башлап аның шәхси күргәзмәләре Санкт-Петербург, Мәскәү, Чикаго шәһәрләрендә оештырыла. Чистай шәһәрендәге 5-нче мәктәбе музеенда да Эльмира Мостафина картиналары урын алган. Рәссамның туган ягына булган мәхәббәте һәм хөрмәте аның картиналарында ачык чагыла.Таланты рәссам Санкт-Петербург шәһәрендә яши.2008 нче елда Эльмира Мостафина РФ Мәдәният министрлыгының, Россия Рәссамнары берлегенең махсус стипендиясенә лаек була. Ул өлкәннәргә һәм балаларга, чит ил кешеләре өчен дә, акварель техникасы буенча мастер-класслар үткәрә.
Лукьяновский
Лукьяновский — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453394, — 80226840004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 50 кешенең яшәве мәгълүм.
Риве
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тургут (Ятаган)
Тургут (Turgut) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ениҗе (Девэли)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Митчелл (Орегон)
Митчелл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Митчелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Первенци
Первенци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3254
NGC 3254 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мезан
Мезан (Mézens) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,90 км².
Окей-Овинге (Нью-Мексико)
Окей-Овинге  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Окей-Овинге халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уденхайм
Уденхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рувруа-сюр-Сер
Рувруа-сюр-Сер (Rouvroy-sur-Serre) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Лартель
Лартель — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының уң ярына тамагыннан 73 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гюшан (кантон Вьель-Ор)
Гюшан — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Коробовщина (Орлов районы)
Коробовщина (Коробовщина) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (8%), руслар (93%).
Рикальдоне
Рикальдоне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сольсе
Сольсе — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Пынарлы (Баскил)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Баскил илчесенә караган бер авыл (köy).
Ньюарк-Велли (Нью-Йорк)
Ньюарк-Велли  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3255
NGC 3255 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ессе (Орн)
Ессе — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Кирилеу
Кирилеу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ерик (Сал кушылдыгы)
Ерик — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростов өлкәсе, Калмыкия, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сал елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 76 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Первица
Первица — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мозьер (Орегон)
Мозьер  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мозьер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мийар
Мийар (Milhars) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,28 км².
Рима-Сан-Джузеппе
Рима-Сан-Джузеппе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ениҗе (Яһьялы)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ешалу
Ешалу — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Юнай
Юнай — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 232 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453394, ОКАТО коды — 80226840005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 183 кешенең яшәве мәгълүм.
Девез (коммуна)
Девез — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Тургут (Юнак)
Тургут (Turgut) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Юнак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Удлер
Удлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анда-Колва
Анда-Колва — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының уң ярыннан 106 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Перперек
Перперек — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3256
NGC 3256 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Орган (Нью-Мексико)
Орган  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Орган халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лев (Вандрас кушылдыгы)
Лев  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вандрас елгасының уң ярына тамагыннан 21 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 77 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Булач (Коса кушылдыгы)
Булач — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пынарлы (Чаерлы)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Молалла (Орегон)
Молалла  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Молалла шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Пурсен-сюр-Сьюль
Сен-Пурсен-сюр-Сьюль — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Кирицень
Кирицень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өммегөлсем Камалова-Акчурина
Өммегелсем Камалова (1889 — 1957) — татар җәмәгать эшлеклесе.
Биографиясе
1889 нчы елны Чистай шәһәрендә Закир ишан (Мөхәммәдзакир Габделваһапов-Камалов) гаиләсендә дөньяга килә.
XX гасыр башында татар хатын-кызлары гимназия һәм югары мәктәпләрдә укый башлыйлар, үзлекләреннән белемнәрен күтәрәләр. Алар арасында Чистай кызлары аерым урын алып торалар. Гөлсем Камалова шундыйлардан була.Ул 1908 елда Казанның Котова гимназиясен тәмамлау турында аттестат ала. Шуннан соң Петербургка югары педагогия курсларының физика-математика бүлегенә укырга керә.
Гөлсем Камалова 1912 елда Балкан сугышы вакытында Төркиягә төрек солдатларына ярдәмгә бара, "Һиляле Әхмәр" ("Кызыл ай") хәрби лазаретында шәфкать туташы була. Төрле җәмгыятьләр аларның чыгыш ясауларын үтенәләр. 12 ноябрьдә «Шәкертләр җәмгыяте» чакыруы буенча оештырылган очрашуда «Петербургтан килгән Кәбир Бәкер, Шәриф Әхмәтҗан, Фатих Рәхимов һәм „Төрек йурды“ мөдире Йосыф әфәнде Акчура катнашты», — дип яза Ф.Кәрими. Гөлсем Россиядәге уку тәртипләре, мәгариф юлындагы хәрәкәт хакында сөйли.
Гөлсем үзе төрек хатыннары җәмгыяте «Тәгаләи нисван»га баргач алган тәэсирләре хакында «Болар хакында һәммәсен язсам, диңгезләр кара, җир йөзе кәгазь булса да җитмәс… Ишектән без барып кергәч, һәммәсе аякка калыктылар вә алкышлап безне каршыладылар…» — дип яза..
Гөлсем Камалова милли азатлык көрәшендә актив катнаша. Ул яшьтән үк татар зыялылары Хөсәен Ямашев, Гаяз Исхакый, Фоат Туктаровлар белән аралаша. 1913 елда Гөлсем Камалова Абдулла Акчуринга кияүгә чыга.
Тургут (Измит)
Тургут (Turgut) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өммегөлсем Камалова-Акчурина
Хәтер
Өммегөлсем Камалованың язмышы турында Роза Туфитуллова «Язмыш җиле» романын иҗат итә. Әлеге роман 2020 елда «Gūlsǔm» (Гөлсем) исеме белән Төркиядә Евразия Язучылар Берлегенең «Бәнгү» китап нәшриятында төрек телендә, 2023 елда «Goulsoum» (Гөлсем) исеме белән  Франциядә француз телендә (тәрҗемәчесе — Кристоф Тронтин) басылып чыккан.
Римаско
Римаско — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Руайокур-э-Шельве
Руайокур-э-Шельве (Royaucourt-et-Chailvet) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Ньюбург (шәһәр, Нью-Йорк)
Ньюбург  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дур (Франция)
Дур — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Перуника
Перуника — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңыбай (Зиянчура районы)
Яңыбай — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Быково (Киров шәһәре)
Быково (Быково) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Яңыбай (Зиянчура районы)
Почта индексы — 453396, ОКАТО коды — 80226843001.
Демография
Халык саны динамикасы:
Быково (Киров шәһәре)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
NGC 3257
NGC 3257 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Милаве
Милаве (Milhavet) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,28 км².
Ешоффур
Ешоффур — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Улер
Улер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Римелла
Римелла — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пынарлы (Динар)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Динар илчесенә караган бер авыл (köy).
Монмет (Орегон)
Тарихы
Монмет шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ньюкомб (Нью-Йорк)
Ньюкомб  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розе-Сент-Альбен
Розе-Сент-Альбен (Rozet-Saint-Albin) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Песнопой (Кырҗали өлкәсе)
Песнопой  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Левый Лямин 1-се
Левый Лямин 1-се — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лямин 1-се елгасының сул ярына тамагыннан 133 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Песнопой (Кырҗали өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левый Лямин 1-се
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Риттана
Риттана — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тургут Өзал (Шеһзаделер)
Тургут Өзал (Turgut Özal) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курса-Почмакның табигый байлыгы
Арча районы Курса Почмак авылы Татарстанның төньяк-көнбатыш өлешенә урнашкан. Республиканың бу өлеше физик-географик яктан Көнбатыш Кама алды районына керә. Бу район үзенең ерганакларга бай булуы белән аерылып тора. Рельефы буенча калкулыклы-тигезлекле җир,туфрагы соры урман төренә керә. Авылның табигать объектларының тарихи-географик атамалары бик кызыклы, алар һәрберсе берәр вакыйга белән бәйле: Урал елгасы (төньяк-көнбатышта), Кәҗә елгасы (төньякта), Курса елгасы (көньяк-көнбатышта), Шәрә таяк елгасы (көнбатышта), Биби елгасы (көньяк-көнчыгышта), Мәхтүмә елгасы (көньякта) дип аталган ерганаклар авылны әйләндереп алганнар.
Урал елгасының исеме тарихка, Е.Пугачёв чорына барып тоташа.Анда 1774 елда Урал казаклары яу белән Казан ягына барышлый, туктап ял иткәннәр. Шуннан бу исем ияреп калган. (“Авыл тарихы”. Н.Б. Билалов).
Авыл үзе Көйле суы яры буенча урнашкан. Ә көньяк-көнчыгышында Камырсаз болыны бар. Аның атамасы борынгыдан килгән, ул шушы урыннарда элек урман булганлыгын һәм җир асты суларының якын булуын исбатлый торган сазлыклы җир. Шулай да анда печән бик әйбәт үскән, халык җыелып печән чапкан. Печән арасында төрле кошлар, җәнлекләр яшәгән. Урыны-урыны белән кеше үтеп керә алмаслык җирләре булган. Менә шул чорга карата бер риваять тә бар:
Кешеләр шул Камырсаз буендагы кырга урак урырга төшкән. Урак өсте, эссе вакыт. Кинәт җил-давыл чыга, күз ачкысыз тузан бөтерелә башлый. Һәм шунда барысын да акылдан яздырырлык хәл була: беркем дә үтеп керә алмаган сазлыктан, камышлар арасыннан, бөтерелеп, койрыкларын болгый-болгый, үкереп, бер җан иясе күккә күтәрелә дә болытлар арасына кереп югала. Кешеләр барысы да бу җан иясенең аждаһа булуын күрәләр.“Адәмнәргә зыяны тия башлаган, шуңа күрә ходай үзенә тартып алган,”- дип сөйлиләр. (“Авылым турында язмалар”. Г.А. Гыйниятуллина.)
Хәзерге вакытта Камырсазда андый кеше керә алмаслык урыннар юк. Шулай да анда күп төрле үсемлекләр, мүк үсә. Кызыл Китапка кергән алтын туй чәчәге чәчәк атып утыра, аның мәйданы ел саен арта бара. Үрдәкләр бала чыгара, ә кыр казларының җылы якка очып киткәндә ял итәргә төшкәннәрен күрергә була. Бу урын торф чыганагы булып та тора. Кешеләр аны төзелешкә алып кайталар, анда мүк җыялар. Ә сазлык үзе авылның күп санлы чишмәләрен суга баетып тора.
Камырсаздан ерак түгел көнчыгышка таба Ялансу уйсулыгы  урнашкан. Анда да сазлыклы җирләр бар. Соңгы елларда бу урында таллык барлыкка килде. Ә капма-каршы якта, тау астында, Кесмәс елгасы ага. Ул Казансуның башы булып тора. Анда кызылканат, чабак, чуртан, алабуга балыклары тоталар, ярында бака кашыклары табыла.
Авылның көнчыгышында катнаш урман үсә. Анда агачларның, куакларның, үләннәрнең, җиләкләр һәм гөмбәләрнең төрләре бик күп. Агачлардан без нарат, чыршы, каен, юкә, усак, өрәңге, имән, карама, зирек, шомырт, миләш, тал, балан бар икәнен ачыкладык. Чикләвек, зелпе, эт шомырты, кура җиләге, карлыган, гөлҗимеш куакларын очратырга була. Кайсыбер агачлар корыйлар, кайсыберләре картаялар. Хәзерге вакытта урманда яшь имән үсентеләре күренә башлады. Урман - авыл кешесенең иң киң файдаланыла торган табигать җимеше. Каен миллеге, каен суы, каен утыны, каен бөресе, каен тузлары – барысын да каен бирә. Нарат, чыршы төзелешкә файдаланыла. Җәй көне каен җиләге, кура җиләге, бөрлегән (урыны белән кара җиләк тә бар) җыябыз. Гөмбәгә дә урман бик бай. Анда гөрәҗдә, җирән гөмбә, каен гөмбәсе, майлы гөмбә һ.б. үсә. Авыл халкы гына түгел, шәһәрләрдән дә кайтып җыеп бетерә алмыйлар. Урманда дару үләннәреннән гөлбадран, песи үләне, наратбаш, ландыш, сары һәм зәңгәр мәтрүшкә, ә кырларда ромашка, әче әрем, икеөйле кычыткан, үги ана яфрагы, бака яфрагы, арыслан койрыгы, меңъяфрак, сукыр кычыткан, эт тигәнәге, канлут, көтүче сумкасы үсә. Мәктәп балалары аларны җыеп фермаларга һәм даруханәләргә тапшыра, йортка да җыялар, ә кыш көне каен бөресе, нарат бөресе җыю оештырыла.
Орогранде (Нью-Мексико)
Орогранде  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Курса-Почмакның табигый байлыгы
Урманның хайваннар һәм кошлар дөньясы да бай. Без анда чукыр, үрмәләч, миләш чыпчыгы, күке, сиртмә койрык, козгын күргәнебез бар. Ярканат белән мәче башлы ябалакны тотып мәктәпкә дә алып кайттылар. Ә авыл кырыендагы таллыкта сандугач сайрый, басуларда тургай күренә, елга ягында акчарлак та бар. Узган җәй су кырыенда камышлар арасында торна күрдек. Аны бала чыгарган дип әйттеләр. Россиянең һәм Республиканың Кызыл Китабына кертелгән сиртмә койрык та бездә бар. Кышлаучы кошларга ярдәм итәргә тырышабыз.
Орогранде (Нью-Мексико)
Географиясе
Орогранде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Курса-Почмакның табигый байлыгы
Имезүчеләрдән тиен һәм куянны очратабыз, бөҗәк ашаучылардан керпе, сукыр тычкан, сусар, җир тычканы һәм сасы көзәнне, Көйле суында һәм Кесмәс елгасында ондатра һәм кондыз күрәбез. Юешрәк җирдә гөберле бака бар.
Зур ерткычлардан бүре бар дип, әйтәләр, төлке, кабан, поши очраттык. Соңгы вакытта куян һәм кабаннарга ау сезонында ау рөхсәт ителә икән.
Орогранде (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курса-Почмакның табигый байлыгы
Ерганакларда, инеш буйларында халык таш чыгарып, аны төзелештә файдалана. Мич чыгару өчен кызыл балчык ала. Известь белән таш суы ташы да бар. Ә елга кырыенда чуерташлы ком бар.
Авылның табигать биргән иң зур байлыгы – саф төче су байлыгы.
Уникаль табигатьнең нигезен, аның яшеллеген һәм гүзәллеген, сафлыгын тәэмин итә торган объектларның берсе – чишмәләр.
Чыннан да, авылыбызда чишмәләр бик күп. Алар авылның буеннан-буена сузылган Көйле яры буенча тезелгән.
Киләсе буыннарга да саклыйсы иде бу сафлыкны-муллыкны.
Анкудин-Йоль
Анкудин-Йоль (Анкудин-Ёль) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Инта елгасының уң ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мазанка (Сал кушылдыгы)
Мазанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростов өлкәсе, Калмыкия, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сал елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Быково (Кумёны районы)
Быково (Быково) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (3%), татарлар (2%).
Жак (коммуна)
Жак — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
NGC 3258
NGC 3258 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ениҗе (Батталгази)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ульмен
Ульмен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирандоль-Бурньюнак
Мирандоль-Бурньюнак (Mirandol-Bourgnounac) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Аллон (Югары Прованс Альплары)
Аллон (Allons) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сент-Андре-лез-Альп кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 41,71 км².
Кирицешть (Ведя, Арджеш)
Кирицешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петелово
Петелово — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жамбри
Жамбри — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Розьер-сюр-Криз
Розьер-сюр-Криз (Rozières-sur-Crise) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Охо-Амарилло (Нью-Мексико)
Охо-Амарилло  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Охо-Амарилло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тургут Өзал (Арабан)
Тургут Өзал (Turgut Özal) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Женеле
Женеле — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Монро (Орегон)
Монро  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Пынарлы (Хопа)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Хопа илчесенә караган бер авыл (köy).
Монро (Орегон)
Тарихы
Монро шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вольфрам
Вольфрам (иск. вульфырам,, W) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период, 6 төркем элементы. Тәртип номеры - 74. Нормаль шартларда каты, көмеш-соры төстәге күсүчән металл.
Вольфрам — металларның иң авыр эрүчәне.
Символы
Вольфрам элементының символы - W (Вольфрам дип укыла).
Тарихы һәм атаманың килеп чыгышы
Вольфрам 1781 елда К. Шеелеын минералны кислота белән эшкәрткәндә WO3 оксиды рәвешендә ача һәм хәзер ул шеелит дип атала.
Металл рәвешендә 1783 елда агалы-энеле д’Элуяр фамилиялы испан химиклары ача.
Wolframium исеме XVI гасырда ук «бүре күбеге» тип билгеле булган минерал вольфрамит элементыннан күчә. Вольфрам аккургашны эреткәндә аны шлак күбекләренә әйләндереп, комачаулый торган булган («аккургашны бүре сарыкны ашаган кебек булган»).
Инглиз һәм француз телләрендә вольфрам tungsten дип атала (швед. tung sten — « авыр таш»).
Табигатьтә
Җир кабыгының вольфрам кларкы (Виноградов буенча) 1,3 г/т (Җир кабыгындагы нисбәте 0,00013 %) тәшкил итә. Аның тау токымнарында уртача нисбәте — г/т: ультранигезләрдә — 0,1, төп — 0,7, урта — 1,2, әчеләрдә — 1,9.Вольфрамлы минераллар, гадәттә, гранит токымнарга кереп калган, аларда вольфрамның уртача концентрациясе 1-2 % тәшкил итә.
Ятмалары
Вольфрамның иң зур запасына Казакъстан, Кытай, Канада һәм АКШ ия; шулай ук Боливия, Португалия, Рәсәй, Үзбәкстан һәм Көньяк Кореяда ятмалары билгеле. Дөньяда Вольфрам җитештерү елына 49-50 мең тонна тәшкил итә, шул исәптән Кытайда — 41, Рәсәйдә — 3,5; Казакъстанда — 0,7 , Австриядә — 0,5.
Физик үзенчәлекләре
Вольфрам — көлсу-соры төсле металл, эрү температурасы бик югары — 3695 K (3422 °C), кайнау темпуратурасы — 5828 K (5555 °C). Саф вольфрамның тыгызлыгы 19,25 г/см3. Парамагнит үзенчәлекләре бар (магнитка сизгерлеге 0,32). Бринелль буенча катылыгы 488 кг/мм2, удел электр каршылыгы 20 °C — 55.
Химик үзенчәлекләре
Вольфрам коррозияга бирешми: бүлмә температурасында сыйфаты үзгәрми; кызарганчы кыздырганда вольфрам оксиды (VI) бик әкрен барлыкка килә. Вольфрам тоз, сыегайтылган күкерт һәм плавик кислоталарында эреми диярлек. Водород перекисендә эри.
Биологик әһәмиәте
Вольфрам әллә ни биологик роль уйнамый. Кайсыбер архебактерияларнең һәм бактерияләрнең ферментларының актив үзәгендә вольфрам бар.
Ферментлар составында вольфрамның булуы иртә архейның физиологик реликты буларак карала ала — вольфрам тормыш барлыкка килүнең элеккеге этапларында роль уйнаган дигән фаразлар бар.
Вольфрам тузаны, башка төр металл тузаны кебек үк, сулыш алу органнарына начар тәэсир итә.
Рифреддо
Рифреддо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ньюпорт (Нью-Йорк)
Ньюпорт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рифреддо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ньюпорт (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкорт Бармагы
Башкорт Бармагы — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453396, — 80226843003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 95 кешенең яшәве мәгълүм.
Ениҗе (Даренде)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3259
NGC 3259 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Петлино (Болгария)
Петлино  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Роазио
Роазио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Петлино (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роазио
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Косья (Коса кушылдыгы)
Косья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ульмет
Ульмет — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лек-Яун
Лек-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лемат-Яун елгасының уң ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Миссекль
Миссекль (Missècle) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,77 км².
Тургут Өзал (Диловасы)
Тургут Өзал (Turgut Özal) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Диловасы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пагате (Нью-Мексико)
Пагате  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пагате халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розуа-Бельваль
Розуа-Бельваль (Rozoy-Bellevalle) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Моньюмент (Орегон)
Моньюмент  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моньюмент шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роаския
Роаския — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Жине
Жине — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Аяч-Яга
Аяч-Яга (Ыж-Юр-Вож) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воркута елгасының сул ярыннан 96 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ениҗе (Акһисар)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пынарлы (Шавшат)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Шавшат илчесенә караган бер авыл (köy).
Александровское (Даровской районы)
Александровское (Александровское) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1855 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Англь (Югары Прованс Альплары)
Англь (Angles) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сент-Андре-лез-Альп кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,83 км².
Пиявец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ньюстед (Нью-Йорк)
Ньюстед  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3260
NGC 3260 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Кирицешть (Прахова)
Кирицешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Терновка (Ташла кушылдыгы)
Терновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Ростов өлкәсе, Краснодар крае, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга  Ташла елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монвалан (Тарн)
Мон-Рок (Mont-Roc) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,18 км².
Розуа-сюр-Сер
Розуа-сюр-Сер (Rozoy-sur-Serre) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Унденхайм
Унденхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плазиште
Плазиште — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Мәмбәтша
Югары Мәмбәтша — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 265 кешенең яшәве мәгълүм.
Жувиньи-су-Анден
Жувиньи-су-Анден — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Роатто
Роатто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Жаррет
Жаррет — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Лемат-Яун
Лемат-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пим елгасының уң ярына тамагыннан 78 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 77 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ениҗе (Алашеһир)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роашио
Роашио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ньюфейн (Нью-Йорк)
Ньюфейн  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мопин (Орегон)
Мопин  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Ньюфейн (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мопин (Орегон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пынарлы (Чамолук)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чамолук илчесенә караган бер авыл (köy).
Ункель
Ункель — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Филзә Хәмидуллин
Филзә Гариф улы Хәмидуллин (1936 елның 3 гыйнвары, Казан, Татарстан АССР, ССРБ ― 2022 елның 5 гыйнвары, РФ, ТР, Казан) — Совет һәм Россия икътисадчысы һәм сәясәтчесе, икътисад фәннәре докторы (1981), профессор. ТР Фәннәр академиясенең әгъза-мөхбире. Федерация Советы әгъзасы (2003—2005). Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы.
Биография
Филзә Хәмидуллин 1936 елның 3 гыйнварында Казанда туа. 1958 елда Казан дәүләт финанс-икътисад институтын, аннары Мәскәү ит һәм сөт сәнәгате технология институтын тәмамлый. 1958 елдан — ВЛКСМның Татарстан өлкә комитеты инструкторы, 1958—1959 елларда — ВЛКСМның Казан шәһәре Совет районы комитеты секретаре.
Куйбышев исемендәге Казан дәүләт финанс-икътисад институтында (КДФИИ) укыта, вакытлар узу белән тармак икътисадлары кафедрасын җитәкли. 1980—1990 елларда институтның ректоры. Икътисад фәннәре докторы (1981 елдан), профессор, Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (2010 елдан). 1990—1995 елларда ТАССР Министрлар Советы Рәисе урынбасары, шулай ук премьер-министр урынбасары — Татарстан Республикасының икътисад һәм фаразлау буенча Дәүләт комитеты рәисе вазыйфасында эшли. 1995 елда Татарстан Республикасы Президенты каршындагы социаль-икътисадый мәсьәләләр буенча дәүләт киңәшчесе итеп билгеләнә.
Татарстан Республикасы Президентының 1993 елның 16 апрелендәге ПУ-206 номерлы Указы белән Ф. Г. Хәмидуллин фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премияләре буенча Президент каршындагы гамәлгә куелучы комиссия составына кертелә.
Федерация Советының 2003 елның 23 апрелендәге Карары белән Федерация Советы әгъзасы — Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте башкарма органыннан вәкил буларак Ф. Г. Хәмидуллинның вәкаләтләре 2003 елның 11 апреленнән раслана.
2003 елның апреленнән 2004 елның мартына кадәр — ФС бюджет комитеты әгъзасы, 2004 елның мартыннан әлеге комитет рәисе урынбасары.
Федерация Советының 2005 елның 11 маендагы Карары белән Хәмидуллинның вәкаләтләре туктатыла.
2006 елдан Татарстан Республикасы Иҗтимагый палатасы әгъзасы, Татарстан Республикасының икътисадый сәясәт һәм өстенлекле программаларны гамәлгә ашыру мәсьәләләре комиссиясе рәисе булып тора.
Пай-Таун (Нью-Мексико)
Пай-Таун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Жё
Жё — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пай-Таун (Нью-Мексико)
Географиясе
Пай-Таун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирицешть (Сусень, Арджеш)
Кирицешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3261
NGC 3261 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ламбрюис
Ламбрюис (Lambruisse) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сент-Андре-лез-Альп кантонына карый.
Плешинци
Плешинци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ламбрюис
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,78 км².
Плешинци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саконен-э-Брёй
Саконен-э-Брёй (Saconin-et-Breuil) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Жувиньи-сюр-Орн
Жувиньи-сюр-Орн — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
Робассомеро
Робассомеро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Монгайяр (Тарн)
Монвалан (Montvalen) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,73 км².
Моро (Орегон)
Моро  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моро шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липк-Ях
Липк-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының уң ярына тамагыннан 274 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 107 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лель (Коса кушылдыгы)
Лель — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тургут Реис (Мерам)
Тургут Реис (Turgut Reis) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Turgut Reis, Meram Turgut Reis, Meram
Куҗанак
Куҗанак — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453396, — 80226843004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 420 кешенең яшәве мәгълүм.
Түбән Чыршылы сулыклары
Түбән Чыршылы тирәсендәге сулыклар. Түбән Чыршылы авылын чын мәгънәсендә чишмәләр төбәге дип атап була. Авылның төньягында көнчыгыштан көнбатышка таба Куак елгасы ага. Аны таулардан, җир куеныннан тибеп чыккан чишмәләр туендыра. Җиде чишмә. Ул җиде җирдән чишмә агып чыкканга шулай аталган. Хәзер өч кенә, әмма исеме шулай калган. Аларның ни өчен юкка чыгуы билгесез. Дүрт чыганак 40 еллар чамасы элек юкка чыккан. Җиде чишмә бер километр ераклыкта авылның төньяк –көнбатыш өлешендә тауның көньяк – көнбатыш итәгендә  тибеп чыккан Заһид чишмәсе. Заһид исемле кеше чишмәне табып, казып һәрвакыт тәртипкә китереп торганы өчен шулай аталган. Елъязмаларга ышансаң, ул инде 1906 елдаа телгә алына. Бу чишмә авыл уртасында калкулыкның төньяк битеннән агып чыга. Бозкын чишмәсе. Суы боз кебек салкын булганга шулай аталган. Чишмә киң болын янында агып чыккан. Элек анда чалгычыларның чалгы тавышы яңгырап торган. Хатын – кызлар печән чабучы ирләренә шул чишмә суыннан ясалган әйрән алып килгән. 1895 елда туган әтиемнең әбисе кыз чагында ук шул чишмәгә барулары турында сөйләгән иде. Әлеге чишмә авылдан көньякта өч йөз метр ераклыкта урнашкан. Мәннәф чишмәсе. Мәннәф исемле кеше чишмәне табып, казып һәрвакыт тәртипкә китереп торганы өчен шулай аталган. Чишмә авылдан ике йөз метр ераклыкта тау битенең көньягыннан агып чыга. Чишмәнең Куак суына агып төшкән тугайлары киң булып җәелгән. Елганың яр буйларында чишмә тарихын тын гына саклаучы таллар башларын игән. Чишмә. Аның исеме юк. Бу көчле чишмә ике урамны: Җилйотар урамын ( трубалар буенча килеп дүрт урында ага), Калмык ( ике урында) тәмле, саф суы белән туендыра. Җилйотар урамын төшеп беткәч ясалма күл җәелеп ята. Аны Җилйотар урамы чишмәләре туендыра. Бу буаны сугышка кадәр үк пәҗи батыру өчен ясаганнар. Башта бәләкәй генә булган. Бака күп үрчегән. Шуңа аны әле бака күле дип тә йөрткәннәр. Хәзер ул чагыштырмача зур. Анда карп, кәрәкә, чабак балыклары йөзә. Берничә ел чуртан да үрчетеп карадылар. Соңгы берничә елда күлне суүсем баса башлады. Авыл халкы күлгә ярдәмгә килә. Өмә ясап аны чистарта.
Чыганаклар: 1. Ф.Г.Гарипова « Татарская гидронимия » Казань – 1998 2.Түбән Чыршылы төп гомуми белем бирү мәктәбе музее
NGC 3262
NGC 3262 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пайнгилл (Нью-Мексико)
Пайнгилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайнгилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабья-Вож
Бабья-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Харута елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ениҗе Искендер (Кареси)
Ениҗе Искендер (Yenice İskender) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кареси илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рений
Рений (, Re) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период, 7 төркем элементы. Тәртип номеры - 75. Стандарт шартларда тыгыз, көмөшсу-ак күчүчән металлдан гыйбарәт.
Исеменең килеп чыгышы
Элементның исеме латинча Rhenus — Германиядагы Рейн елгасы исеме белән килеп чыккан.
Тарихы
Ренийның барлыгы охшашлык үзенчәлеге буенча Д. И. Менделеев тарафыннан алдан ук, 1871 елда, әйтеп куелган булган(«тримарганец»), әмма «двимарганец» (инглизсә «dvi-manganese») күпкә ешрак кулланылган.
Ренийның чагыштырмача саф өлгесен 1928 елда гына алырга мөмкин була. 1 г рений алу өчен 600 кг норвег молибденитын эшкәртү таләп ителә.
Рений тотрыклы изотобы билгеле булган соңгы ачылган элемент була. Ренийдан соң ачылган барлык элементларның (ясалма рәвештә алынганнарын да кертеп) тотрыклы изотоплары булмаган.
Дөньяда рений чыгару
2006 елда дөньяда рений табу якынча 40 тонна тәшкил итә. Иң зур җитештерүче — Чили компаниясе Molymet. Рений җитештерү тотрыклы үсә һәм 2008 елда ул 57 тоннага җитә.
Куллану
Ренийны куллануны билгеләгән иң мөһим үзенчәлекләре — бик югары эрү ноктасы, химик реагентларга тотрыклылыгы, катализатор активлыгы (монда ул платиноидларга якын).
Пловка
Пловка — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Робелла
Робелла — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ньюфилд (Нью-Йорк)
Ньюфилд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.