cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кузилвак
Кузилвак — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу зонасы. Үзәге - Хупер-Бей шәһәре.
Жагно
Жагно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузилвак
Тарихы
Рәсми рәвештә 1980 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 50 953 км² тәшкил итә.
Найтстаун (Индиана)
Найтстаун  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Корюшкино
Корюшкино (Корюшкино) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сезелка
Сезелка — Мокша елгасы кушылдыгы. Мордва Республикасының Ковылкино районы биләмәләрендә ага. Елга Мокша елгасының сул ярына тамагыннан 412 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кари Аду
Кари Аду Һиндстанның Харьяна штатында Бхивани районында Бадһра тэһсилда авыл. Ул Бһивани район штаб-фатирыннан якынча 30 км көньяк-көнбатышта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 255 йорт булып тулаем халкы 1308 кеше булган, шуларның 698-е ир кешеләр, ә 610-ы хатын-кызлар булган. Бу авылда Ходай Ханумаан Гыйбадәтханәсе урнашкан.
Падзялёная
Падзялёная (Падзялёная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Муайон
Муайон — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Падине
Падине — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD199401
HD199401 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казе Сейта (Торино)
Казе Сейта — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Сейта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бад-Тацмансдорф
Бад-Тацмансдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шеломенцево
Шеломенцево (Шеломенцево) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Боламан (Фатса)
Боламан (Bolaman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глупоне
Глупоне — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уст
Уст (Oust) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнчыгыш Кузеран кантонына карый.
Хауценберг
Хауценберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17712) Fatherwilliam
(17712) Fatherwilliam — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 19 ноябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WK7» саналган.
Валя-Петрий
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окчулар (Ортаҗа)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ортаҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жадка-Воля
Жадка-Воля — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Денмарк (Көньяк Каролина)
Денмарк  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Денмарк шәһәре  елда нигезләнгән.
Киразалан (Юсуфэли)
Киразалан (Kirazalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Падкасове
Падкасове (Падкасоўе ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Парамун
Парамун — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Наполеон (Индиана)
Наполеон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Парамун
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ники Лауда
Андреас Николаус (Ники) Лауда (Andreas Nikolaus «Niki» Lauda; 1949 ел ның 22 феврале, Вена, Австрия — 2019 ел ның 20 мае, Цюрих, Швейцария) — Австрия автоузышчысы, Формула-1 классында өч тапкыр дөнья чемпионы. Спорт менеджеры, RTL алман телеканалы комментаторы, автоузышлар буенча эксперт, Формула-1 Mercedes AMG командасының башкарма булмаган директоры (Non-executive chairman).
Рашова (Опольский повяты)
Рашова  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Наполеон (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ники Лауда
Тормыш юлы
Ники Лауда Венада бай гаиләдә туа. Автоузышлар белән иртә мавыгып, ул Аурупа «Мини» сериясендә дебют ясый, аннары Ви Формуласында , Порше һәм Шеврон серияләрендә чыгыш ясый башлый. Никиның гаиләсе аның автоспорт белән мавыгуын бүлешми һәм аңа финанс ярдәменнән баш тарта. Аның карьерасы бик уңышлы үсмәгән. Лауда банктан 30 000 фунт стерлингка кредит ала һәм 1971 елгы сезонга Формула-2дә чыгыш ясаган «Марч» командасында урын ала. Формула-2дә уңышлы чыгыш ясаганнан соң, Никиның таланты команда хуҗасы Робин Херд тарафыннан билгеләнә һәм Лауда шулай ук Формула-1 дә чыгыш ясарга чакырыла. 1972 ел сезонында Ники Формула-2 һәм Формула-1 узышларында катнаша. Формула-2дә команда көндәшлелеккә әзер машина булса да, 1972 елгы сезон Формула-1дә начар була. 1973 елның сезонына тагын бер банк кредиты ала һәм үзенә BRM командасында урын сатып ала. Ул тиз була һәм аерым эпизодларда югары нәтиҗәләр күрсәтә, әмма команданы уңышсызлыклар эзәрлекләгән.
Наполеон (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ники Лауда
Тормыш юлы
1974 елда Феррари Лауда белән 1974 ел сезонына контракт төзи. Бу Никига үз бурычларын түләргә җитәрлек акча түләү мөмкинлеге булган беренче сезон.
Рашова (Опольский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ники Лауда
«Феррари»да карьера
Үзенең Феррари өчен дебют ярышында Аргентина Гран-приында, Лауда икенче урынны яулый. Формула-1дә беренче җиңү, шулай ук 1972 елдан башлап Феррари өчен беренче җиңү аларга өч узыштан соң, Испания Гран-приында була. 1974 ел сезонында тугыз поул яулап (шуларның алтысы рәттән), тәҗрибә җитмәү һәм Феррари машиналарының җитәр-җитмәс ышанычлылыгы булмау сәбәпле ул тагын бер тапкыр гына җиңә ала (Нидерланд Гран-приенда). Сезон нәтиҗәләре буенча чемпионатта дүртенче урынны ала.
1975 елгы сезон Лауда өчен начар башлана — беренче дүрт ярышта ул бишенче урыннан югарырак күтәрелә алмый. Ләкин соңыннан, яңа Феррари 312Т да чыгыш ясый башлагач, ул биш узышның дүртесен ота. Сезонның соңгы узышында да АКШ Гран-приын отып, Ника Лауда беренче тапкыр дөнья чемпионы була.
1976 ел сезонында Лауда беренче алты узышта дүрт тапкыр җиңү яулый һәм ике тапкыр икенче урынны ала. Бөекбритания Гран-приында бишенче җиңү яулагач, ул якындагы көндәше Джеймс Хантның очколары саны буенча ике тапкырдан артыкка узган була. Әмма Нюрбургта озын трассада узган Алмания Гран-приында Ники Лауда җитди авариягә эләгә. Узышның икенче әйләнешендә Лауда машинасы трассадан чыга, киртәгә бәрелә, яна һәм кире трассага оча, анда Брет Ланджер югары тизлектә Лауда машинасына бәрелә.
Лауда ике узышны уздырып, авариядән соң алты атна узгач, узышка әйләнеп кайта. Авария вакытында алынган шрамнары кызыл Parmalat кепкасы белән каплый башлый.
«Брэбем»га күчү
1978 һәм 1979 еллар сезоннарында Ники Лауда ул вакытта Берни Экклстоун хуҗасы булган Брэбем командасы өчен чыгыш ясый. Бу сезоннарда ул шактый нәтиҗәләргә ирешә алмый. 1978 ел сезонында Лауда, ике җиңү яулап, чемпионатта дүртенче урынны яулый. 1979 елгы сезон тулысынча уңышсыз була, даими техник проблемалар аркасында Лауда чемпионатта нибары 4 очко җыя ала. 1979 елда Канада Гран-приы алдыннан Лауда узышчы карьерасының тәмамлануы турында игълан итә.
«Макларен» командасы белән узышка кайту
1982 елның кышында Ника Лауда Макларен өчен берничә тест үткәргән. Команданың төп иганәчесе, бренд Мальборо, шулай ук аның кандидатурасын хуплаган, һәм Макларен Лауда белән контрактка кул куя. Сезон нәтиҗәләре буенча ул 30 очко белән чемпионатта нибары бишенче урынны ала.
Үлем
2019 елның 20 маенда Лауда авырудан соң калган катлауланулардан үлә.
Сотнур
Сотнур (Сотнур, Сотнур) – Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл, Сотнур авыл җирлеге үзәге. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 953 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы – 425022, Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды – 88204847001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды – 1200200007100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды – 1224.
Атамасы
«Сотнур» маричадан "якты алан" дигәнне аңлата.
География
Сотнур район үзәгеннән 56 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша.
Тарих
1936—1940 елларда – Мари АССРның Сотнур районы үзәге.
Демография
Халык саны динамикасы:
Биринҗи Ашыглы
Биринҗи Ашыглы (Birinci Aşıqlı ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
(17713) 1997 WJ20
(17713) 1997 WJ20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WJ20» саналган.
Теттл (Калифорния)
Теттл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Бад-Фёслау
Бад-Фёслау — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Теттл (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Болат (Ладик)
Болат (Bolat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Равил Фәтхетдинов
Равил Фәтхетдинов (Равил Һилал улы Фәтхетдинов) – химия өлкәсендә галим-оештыручы, химия фәннәре кандидаты, өлкән фәнни хезмәткәр. Казан химия фәнни-тикшеренү институты генераль директоры (1998 елдан).
Тәрҗемәи хәле
1955 елның 13 мартында Удмуртиянең Сарапул шәһәрендә туган. Казан химия-технология институтының махсуслашкан факультетын (1978), шул ук уку йортында аспирантура (1987) тәмамлаган. Химия фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый.
Моны да карагыз
[http://antijob.net/black_list/oao_kazhimnii/ Р. Фәтхетдинов «Эш бирүчеләрнең кара исемлеге»ндә]
Лейк-энд-Пенинсула
Лейк-энд-Пенинсула — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан боро. Үзәге - Кинг-Салмон шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1989 елда оештырыла.
Казе Секафьен (Тревизо)
Казе Секафьен — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Секафьен Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чернуха (Конома кушылдыгы)
Чернуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Конома елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ахматенер (Кукнур авыл җирлеге)
Ахматенер (Ахматэҥер, Ахматенер) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Хафенлор
Хафенлор — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәтхетдинов
Фәтхетдинов – татар фамилиясе. «Фәтхетдин» (Фәтхи) исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Зур Кемчуг
Б.Кемчуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/938 урнашкан. Елга озынлыгы 441 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глуски
Глуски — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рашова (Стшелецкий повяты)
Рашова  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жадка-Воля-Парцеле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17714) 1997 WR38
(17714) 1997 WR38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WR38» саналган.
Мюневиль-ле-Бенгар
Мюневиль-ле-Бенгар — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Фаба (Арьеж)
Фаба (Fabas) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-дю-Кузеран кантонына карый.
HD199443
HD199443 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Джонсонвилл (Көньяк Каролина)
Джонсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джонсонвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Валя-Плопилор
Валя-Плопилор — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенкёвци
Пенкёвци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Нашвилл (Индиана)
Нашвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Фигаун
Бад-Фигаун — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Селватике (Равена)
Казе Селватике — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Селватике Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сеитьма
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Самосуды
Самосуды (Самосуды) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сер (Луар һәм Шер)
Сер — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Хебертсфельден
Хебертсфельден — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окчулар (Чубук)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Падкасцёлак
Падкасцёлак (Падкасцёлак ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Болат (Һадим)
Болат (Bolat) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һадим илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кираздагы (Дерепазары)
Кираздагы (Kirazdağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Дерепазары илчесенә караган бер авыл (köy).
Регулице (Ополе воеводалыгы)
Регулице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глухово (Косцянский повяты)
Глухово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шумаки
Шумаки (Шумаки) — Чиләбе өлкәсенең Коркино районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
(17715) 1997 WZ39
(17715) 1997 WZ39 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WZ39» саналган.
Теттлтаун (Калифорния)
Географиясе
Теттлтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пештера (Перник өлкәсе)
Пештера  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Матануска-Суситна
Матануска-Суситна — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан боро. Үзәге - Палмер шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1964 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 65 417 км² тәшкил итә.
Жадквин
Жадквин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Биринҗи Шаһсевән
Биринҗи Шаһсевән (Birinci Şahsevən ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
Хебертсхаузен
Хебертсхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барка (Маткома кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай тотылган төндә (пьеса)
Ай тотылган төндә — язучы һәм драматург Мостай Кәримнең 1963 елда язылган пьесасы.
Тарихы
Мостай Кәримнең «Ай тотылган төндә» — («В ночь лунного затмения») трагедиясе 1963 елда язылган һәм эпилог белән 3 бүлектән тора.
Беренче тапкыр пьеса Өфедә Башкорт академиягә драма театрында (режиссеры — Шәүрә Мортазина) 1964 елда куелган.
Пьесаны башкорт теленнән рус телене Яков Козловский тәрҗемә иткән.
Сюжеты
Пьесада вакыйгалар Башкортстанда XVII гасырда бара. Борыңгы башкорт ыруы белән, ире һәлак булганнан соң, бай хатын "Тәңкәбикә идарә итә". Тәңкәбикә гаиләсендә аның кече улы Ишморза, уртанчы улы — Акъегет, олы улы — Юлморза яши. Акъегет - гүзәл Зөбәрҗәт белән никахлашкан, ә Юлморза Шәфәкъкә өйләнгән. Хәрби хезмәттә Юлморза һәлак була.
Ыруда шушындый йола үтәгәннәр — хатынлы олы улы һәлак булган очракта, туганы тол катынга өйләнә. Шәфәкне Акъегет алырга тиеш була, ә Зөбәрҗәтне 11 яшьлек Ишморзага бирергә тура киләчәк.
Йолага тиешле Акъегетне Шәфәкъкә өйләндерәләр, ә Зөбәрҗәтне Ишморзага кияүгә бирәләр. Зөбәрҗәт һәм Акъегет меңгелек законына буйсынырга теләмиләр һәм аларны куалар. Алар, ай тотылуы тамамланганын, аннары караңгы вакытлар да беткәнен белдереп, «ай яктысына» китәләр, һәм аларның тормыш юлы дәвам итә.
Нәсел йолаларын һәм халык холык-гадәтләрен кабул итмәү пьесаның драматик низаг нигезен тәшкил итә. Автор укучыны, көндәлек кешелек кимәлләрен аңларга кирәк, ата-бабаларыбызның холык-гадәтләренә сукырларча иярү трагедиягә китерергә мөмкин дигән фикергә китерә.
Сәхнәләштерү
Пьеса 100-гә якын театр сәхнәсендә куела, шул исәптән Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт академиягә драма театрында, Арыслан Мөбәрәков исемендәге Сибай башкорт дәүләт драма театрында (1966), Г. Камал исемендәге Татар дәүләт театрында һ. б.
«Ай тотылган төндә» трагедиясе буенча балет, опера куела. . 1978 елда Свердловск киностудиясендә «Ай тотылган төндә» нәфис фильмы төшерелә.
Казе Семенцини (Тревизо)
Географиясе
Казе Семенцини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мюневиль-сюр-Мер
Мюневиль-сюр-Мер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Джорджтаун (Көньяк Каролина)
Джорджтаун  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Фишау-Брунн
Бад-Фишау-Брунн — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Луизиана (штат)
Луизиа́на (ингл. Louisiana; фр. Louisiane; исп. Luisiana) – АКШ көньягында урнашкан штат. Берлеккә кергән 18нче штат. Башкаласы – Батон-Руж шәһәре, иң зур шәһәр – Яңа Орлеан. Гомуми мәйданы 134 182 км² (АКШда 31 урын). Халык саны 4,469 млн кеше (22 урын). Рәсми атама – пеликаннар штаты. Француз патшасы Людовик XIV исеме буенча штатка андый исем куштылар.
Көнбатышта Луизиана Техас белән, төньякта Арканзас белән, көнчыгышта Миссисипи белән чиктәш. Көньякта штат территориясе Мексика култыгы белән чикләнгән.
Арча шәһәрчеге
Арча шәһәрчеге - Казансу ярындагы болгарлар нигезләгән җирлек. Җирле әһәмияттәге археология һәйкәле. Еллар узу белән Казан ханлыгы җирләрен тоташтыручы төп юллар киселешендә булып чыга һәм Татарстан территориясендә моңарчы булган барлык төп сәүдә юллары Арча аша үтә.
Тарихы
IX гасырда Итил ярларына болгарларның үз дәүләтенә нигез салган алдынгы отрядлары килгәч, аның юлбашчылары каршында Бөек елга ярларында барлыкка килгән авылларның куркынычсызлыгы мәсьәләсе килеп баса. Үзләрен хәрби күршеләреннән һәм талау исәбенә йәшәп өйрәнгән халыҡлардан саклану өчен Идел-Кама Болгары яшь дәүләте читендә чик буе крепостьлары төзелә. Урманлы, сазлы, үтеүе авыр булган урын терәк пункты төзү очен кулай була. Бу урыннарның беренче йәшәүчеләре сугышчылар, аучылар һәм һөнәрчеләр була. Арча шәһәрчегенә 13-14нче гасырларда нигез салына. Ул 15нче гасырда ук билдәле булса да, бары тик 20нче гасырның 80нче елларында гына өйрәнелә башлый. 1945 елда уны СССР Фәннәр академиясе Казан филиалының Н. Ф. Калинин житәкчелегендәге археологик экспедияция өйрәнә. Нәтижәдә шәһәрчек мәйданы 24000 квадрат километр дип билгеләнә. 1996 елда тарих фәннәре кандидаты А. А. Бурханов җитәкчелегендә Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Казан арты археологик экспедициясе һәм Татарстан Мәдәният министрлыгы тарафыннан урта гасыр Арча шәһәрчегендә археологик казу эшләре үткәрелә. Тикшеренүләр шәһәрчеккә XIII гасырда нигез салынуын, шулай ук Казан ханлыгы чорындагы шәһәрчек чикләре билгеләнүен раслый. Табылган материаллардан керамика, тимер һәм пыяла эшләнмәләре, шулай ук XV гасырның көмеш джучид тәңкәләре аеруча кызыксыну тудыра. Шул ук вакытта жирлекне удмуртлар нигезләгән дигян теория да бар: янәсе, ул X-XI гасырларда (гарәпләр тарафыннан ул чорда "Арса"/"Арта" — илнең төп шәһәре "Арсания"/"Артания" дип аталган) барлыкка килгән, XII—XV гасырларда мөстәкыйль Көньяк удмурт кенәзлек үзәге һәм XV—XVI гасырларда Казан ханлыгы составында айрым удмурт кенәзлеге буларак булган. Удмурт фольклоры һәм шәһәр исемендәге "ар" компоненты моңа җитди нигез итеп алына. Әмма бу теория шик астына куела
Падлабенне
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Норт-Вебстер (Индиана)
Норт-Вебстер  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ферьер-сюр-Арьеж
Ферьер-сюр-Арьеж (Ferrières-sur-Ariège) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Фуа кантонына карый.
Норт-Вебстер (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ренска-Весь (Кендзежинско-Козельский повяты)
Ренска-Весь  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәйяр
«Сәйяр» – беренче татар профессиональ театраль труппа. 1907 елда Ырынбурда Ильяс Кудашев-Ашказарский тарафыннан оештырыла.
Габдулла Кариев җитәкчелегендә
. 1907 елның августында Мәкәрҗәдә куелган спектакльләрне караучылар арасында Уральскидан килгән приказчик Миңлебай Хәйруллин та була. Бераздан коллектив аны труппаның җитәкчесе итеп сайлый. 1908 елда, Габдулла Тукай фатихасы белән театраль коллектив «Сәйяр» (ягъни «күченеп йөрүче») исемен ала.
Казан чоры
1906-1911 елларны бердәнбер профессиональ «Сәйяр» труппасы күчмә хәлдә яши. Әлеге труппаның даими эш урыны да юк, тулы кыйммәтле бербөтен спектакль тудыру өчен шартлар да җитәрлек түгел. 1911 елны труппа Шәрык клубы штатына алына.
Аршин мал алан
Тарих
Гозәер Хаҗибәков опереттаны 1913 елда Петербургта укыган вакытта яза. Бакуда спектакль премьерасы 1913 елның 25 октябрендә була.
Сәйяр
Казан чоры
1912, 1915 елларда татар театрының тагын ике труппасы «Нур» һәм «Ширкәт» төзелә. Режиссура сәнгатенә башта беренче татар артискасы Сәхибҗамал Гыйззәтуллина-Волжская, соңрак Шакир Шамильский һәм Мохтар Мутиннар килә. Шулай да «Сәйяр» труппасы җитәкчесе Габдулла Кариев бу өлкәдә беренчелекне саклый.
(17716) 1997 WW43
(17716) 1997 WW43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сәйяр
Казан чоры
1919 елда Мөселман хәрби коллегиясе элеккеге «Сәйяр» труппасы җирлегендә Беренче татар совет драма труппасы төзи. 1920 елда, Татарстан Республикасы төзелгәч, бу коллективка «Аң» труппасы артистлары кушыла һәм Беренче татар үрнәк труппа оештырыла. 1922 елда ул Кызыл Октябрь исемендәге Татар дәүләт театры, 1926 елда Татар дәүләт академия театры итеп үзгәртелә.
Аршин мал алан
Тарих
Татарчага 1916 елда Зәйни Солтанов тәрҗемә итә. Шуннан бирле күпчелек татар театрларының репертуарына керә. Беренче тапкыр татар телендә 1917 елда Әстерханда уйнала. Режиссеры — азәрбайҗан артисты Хөсәен Араблинский, рольләрдә Җәләл һәм Сара Байкиннар уйный.
(17716) 1997 WW43
Тарихы
1997 елның 29 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WW43» саналган.
Сәйяр
Казан чоры
«Сәйяр» труппасында Вәлиулла Мортазин-Иманский, Гөлсем Болгарская, Нури Сакаев, Әхмәт Кулалаев, Габдрахман Мангушев, Кәрим Тинчурин, Габдулла Камал, Сара Байкина, Зәйни Солтанов, Фатыйма Ильская, Нәфыйга Арапова, Фәхрениса Сәмитова, Әшрәф Синәева кебек татар сәхнәсенең күренекле осталары җитешә.
Аршин мал алан
I пәрдә
Яшь бай улы Әскәр тирән сагышта. Апасы Җиһан моның сәбәбен беләсе килә. Хезмәтче Вәли, белсә дә, әйтә алмый. Әскәрнең дусты Сөләйман аңа өйләнергә киңәш итә. Әскәр риза, ләкин кызны күрмичә, холкын белмичә, өйләнәсе килми. Җиһан кыз яучыларга да риза. Сөләйман Әскәргә, киемен алыштырып, аршин малчы булырга киңәш бирә.
II пәрдә
Бөлгән бай Солтанбәк кызы Гөлчәһрә күңелсез, кайгылы җыр җырлый. Кыз туганы Асия да, хезмәтче кыз Тәлли дә күңелсезлекнең сәбәбен аңламыйлар. Солтанбәккә 50 яшь, хатыны үлгәннән соң, үзен боек хис итә. Яңа хатынга өйләнергә акчасы юк. Бер тол хатын булса да ярар иде, дип чыгып китә. Урамнан «Аршин мал алан» дигән тавыш керә. Кызлар тауар карый. Аршин малчы (Әскәр) кызларны күзәтә, күзе Гөлчәһрәгә төшә. Алар арасында мәхәббәт уты кабына.
Зур Улуй
Б.Улуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/1060 урнашкан. Елга озынлыгы 160 км.
Аршин мал алан
IV пәрдә
Гөлчәһрәне кияү йортына ябып куялар. Ул нишләргә белми, хәтта үзен-үзе үтерергә дә риза. Чадрадан элмәк әзерли, шул вакыт «Аршин мал алан» дип әйтеп, Әскәр килеп керә. Гөлчәһрә Әскәргә: «Әйдә, качыйк», - ди. Әскәр: «Нигә качарга? Үз йортыбыз бит», - ди. Барысы да аңлашыла. Җиһан Солтанбәккә чыгарга риза була. Сөләйман Асиягә өйләнә. Вәли генә күңелсез. Тәллидән: «Син Вәлигә чыгарга ризамы?» - дип сорыйлар. Икесе бергә: «Без бер-беребезне күптән яратышабыз»,- диләр. Шулай итеп, барысы да парлашып бетә. Пәрдә шатлыклы җыр-бию белән ябыла.
Зур Улуй
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олы Гора (Мари Ил)
Олы Гора (Кугу Пӱнчер, Большая Гора) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (87%), урыслар (13%).
Болатлар (Акчакале)
Болатлар (Bolatlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Окчулар (Бигадич)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валя-Плопулуй
Валя-Плопулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жаковице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Жаковице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глухово (Познанский повяты)
Глухово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Планиница (Перник өлкәсе)
Планиница  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хельденштайн
Хельденштайн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Халль
Бад-Халль — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кари Дасс
Кари Дасс Һиндстанның Харьяна штатында Чархи Дадри районында Бадһра тэһсилда авыл. Ул Чархи Дадри шәһәрчеге район штаб-фатирыннан якынча 34 км көньяк-көнбатышта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 257 йорт булып, тулаем халкы 1387 кеше, шуларның 720-нче ир кешеләр, ә 667-нче хатын-кызлар. Биредә Хануман Мандир урнашкан.
Ном
Ном — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу зонасы. Үзәге - Ном шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1980 елда оештырыла.
Ренска-Весь (Ниский повяты)
Ренска-Весь  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сәрмән (Нор-Ламу кушылдыгы)
Сәрмән Серганка — Нор-Ламу елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Спас районы, Түбән Ломов районы биләмәләрендә ага. Елга Нор-Ламу елгасының сул ярына тамагыннан 39 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD199522
HD199522 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Не (Манш)
Не — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17717) 1997 XL
Тарихы
1997 елның 3 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XL» саналган.
Тимбер-Коув (Калифорния)
Тимбер-Коув  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тимбер-Коув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Семинарио (Пескара)
Казе Семинарио — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Норт-Джадсон (Индиана)
Норт-Джадсон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форне
Форне (Fornex) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Ариз-Лез кантонына карый.
Тото Вольфф
Торгер Кристиан «Тото» Вольфф (Torger Christian „Toto“ Wolff; 1972 елның 12 гыйнвары, Вена, Австрия) — Австрия инвесторы, автоузышчы, Mercedes-Benz автоспорт бүлекчәсе башкарма директоры.
Узышчы карьерасы
Вольфф узышчы карьерасын 1992 елда Австриянең Форд Формуласында башлый, ә 1994 ел сезонында Алманиянекенә күчә. Шул ук елны үз категориясендә 24 сәгать Нюрбургринг узышында җиңүче була. 2002 ел сезонын Вольфф NGT категориясендә алтынчы урында тәмамлый һәм FIA-GT чемпионатында бер җиңү яулый. 2003 елда Вольффф Италиядә узган узышта GT1 классында җиңү яулый. Карл Вендлингер белән бергә 2004 елда FIA-GT чемпионатында чыгыш ясый. 2006 елда Вольфф ралли буенча Австрия чемпионатында ил вице-чемпионы һәм 24 сәгать Дөбәй узышында җиңүче була.
2006 елның апрелендә Porsche 997 GT3 RSR руле артында Нюрбургрингның төньяк петлясында Тото Вольфф турбодвигательсез автомобильләр өчен яңа рекорд куя. Ул аны 7 минут 3 секунд эчендә уза.
Эшмәкәрлек эшчәнлеге
1998 елда Тото Вольфф Marchfifteen венчур компаниясенә, ә 2004 елда Marchsixteen Investments акционерлык җәмгыятенә нигез сала. Беренче инвестицияләр интернет-компанияләргә һәм югары технологияләр белән шөгыльләнүче предприятиеләргә юнәлдерелгән. 2003 елдан Вольфф сәнәгать һәм листинг компанияләренә инвестицияләрне арттыра. Кертемнәр, башка нәрсәләр белән беррәттән, Алманияның HWA акционерлык җәмгыятенә юнәлтелгән. Анда директорлар советында 2013 ел башына кадәр Тото Вольфф AMG рәисе һәм нигез салучысы Ганс Вернер Офрехтның урынбасары булган. 2007 елда Вольфф компания акцияләрен биржага чыгара. Башка инвестицияләү объекты — BRR Rally Racing — Аурупа территориясендә ралли серияләрендә иң эре дилерларның берсе.
Киләчәктә Тото Вольф Мика Хаккинен белән Бруно Спенглер, Александр Према һәм Вальттери Ботас кебек яшь узышчыларны күтәргән спорт компаниясенең хуҗаларының берсе була. 2009 елның ноябрендә Вольфф акцияләр пакетының бер өлешен сатып ала һәм Williams Формула-1 Британия командасының директорлар советына керә. 2011 елның февралендә Вольфф беренче тапкыр биржага Формула 1 командасын чыгара (Williams Grand Prix Holding PLC). 2013 елның 21 гыйнварында Тото Вольфф Норберт Хаугны Mercedes-Benz автоспорт бүлекчәсе башкарма директоры вазыйфасында алыштыра. 2013 елдан Вольфф директорлар советында башкарма директор булып тора. Башкарма булмаган директор вазыйфасын Ники Лауда биләгән, шул ук вакытта Вольфф Mercedes-Benz акцияләренең өчтән бер өлеше иясе булып тора.
Шәхси тормыш
Тото Вольффф һәм аның хатыны Шотландия узышчысы Сьюзи Вольфф Эрматингенда Боден күлендә Швейцариядә яши.
Вольфф алман, инглиз, француз, итальян һәм поляк телләрендә иркен сөйләшә.
Диллон (Көньяк Каролина)
Диллон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Диллон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иркускан
Иркускан (Иркускан) — Чиләбе өлкәсенең Бакал шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Поцырненци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хельмбрехтс
Хельмбрехтс — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бүньядлы (Бейләган)
Бүньядлы  (Bünyadlı ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
Хельмбрехтс
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вологда (аэропорт)
Вологда — шул исемдәге шәһәрнең аэропорты. Кала үзәгеннән Архангельск шоссесы буйлап баргач 10 км төньяктарак урнашкан. Федераль әһәмияттәге аэропортлар статусына ия.
Аэродром Ан-2, Ан-24, Ан-26, Ан-28, Ан-30, Ан-74, Як-40 самолетларын һәм алардан җиңелрәкләрен, шулай ук бөтен төр вертолетларны кабул итә. Аэродромның күтәрелү һәм утыру юлы максималь авырлыгы 50 тонналы һава суднолары өчен исәпләнгән.
Тарих
Ватандашлар сугышы елларында аэродром Корино янында була. Хәзер биләмә Вологда станциясенә терәлеп тора. 1918-1919 елларда биредә «Фарман» тибындагы самолетлар чыгарыла.
1931 елда беренче Вологда юлчы самолетлары барлыкка килә. «Кызыл Төньяк» гәзите: «Беренче сентябрьдә һава линияләре ачу Мәскәү — Ярославль — Вологда — Архангельск һава линияләре ачыла» дип яза. 1931 елда Мәскәү — Ярославль — Вологда — Архангельск һава линияләре булдырыла. Вологдадан даими авиацион бәйләнеше 1932 елда оештырыла.
Сизые
Сизые (Сизые) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Вологда (аэропорт)
Тарих
По-2 самолеты (Череповецтан китерелә) Вологданы өлкәнең көнчыгыш районнары белән бәйли.
Сизые
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Вологда (аэропорт)
Тарих
1941 елның март аенда Вологдага Череповецтан авиамодель күчерелә. Савин Петр Петрович отрядның командиры итеп тәгаенләнә. Бөек Ватан сугышы башында подразделениелә 25 очкыч исәпләнә: По-2, С-1, Як-6.
Сизые
Халык
Халык саны динамикасы:
Вологда (аэропорт)
Тарих
1948 елда подразделениелә 20 По-2 самолеты исәптә тора. Авиаотрядка 1953 елда Ан-2, 1955 й. — Як-12, 1958 й. — вертолет Ми-1 эксплуатациягә тапшырыла.
Пассажирлар һәм йөк агымы бик зур була. Иске вокзал бинаһы пассажирлар белән тулы була.
Вологда өлкәсеннән самолетлар өлкәнең иң төп авылларына, район үзәкләренә оча. Мәскәү, Ленинград, Рига, Мурманск, Архангельск, Курск, Симферополь, Киров, Сыктывкар калаларына самолетлар оча.
1978 елның 21 июленә кадәр иске аэропорт гамәлдә була.
Яңа аэропорт
Вологданың (рәсми булмаган исеме — "Заречье") аланы 21 июль, 1978 ел ачыла. Аэровокзал бинасы 1981 елда ачыла. Вологда авиапредприятиесендә Як-40, Ми-8 вертолетлары файдаланыла.
Жале (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Жале  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глухово (Шамотульский повяты)
Глухово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падлессе (Слонимский районы)
Падлессе  (Падлессе ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рибна (Ополе воеводалыгы)
Рибна  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Болатлы (Тарсус)
Болатлы (Bolatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Красный Стекловар
Красный Стекловар (Красный Стекловар, Красный Стекловар) – Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл, Красный Стекловар авыл җирлеге үзәге. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 953 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы – 425131, Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды – 88232826001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды – 1200900004800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды – 1225.
География
Красный Стекловар район үзәгеннән 32 километр көньяктарак урнаша.
Тарих
Авыл 1856 елда пыяла заводы янындагы бистә буларак Кужеры исеме астында нигезләнә. 1938 елда Красный Стекловар шәһәр тибындагы бистәсенә үзгәртеп корыла.