cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Борувки (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ил Бусо (Сьена)
Географиясе
Ил Бусо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(13864) 1999 XU166
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XU166» саналган.
Лырин-Игол
Лырин-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Кече Пылинская елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Таск
Таск — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Микуличы (Баранавицкий районы)
Микуличы  (Мікулічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Жуан-Дораду
Жуан-Дораду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Микуличы (Баранавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Жуан-Дораду
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Акчаөрен (Синҗан)
Акчаөрен (Akçaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Охотниця-Гурна
Охотниця-Гурна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кунтым-Пам-Еган
Кунтым-Пам-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ватылька елгасының уң ярыннан 181 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кендари
Кендари (Kendari) — Индонезиянең Көньяк-Көнчыгыш Сулавеси правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Окунев
Окунев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зверево 2
Зверево 2 (Зверево 2) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Ево-е-Мений
Ево-е-Мений — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Зверево 2
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(6592) Гоя
(6592) Гоя — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 3 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TB12» саналган.
Коктуш (авыл)
Коктуш (Коктуш, Коктуш) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
Омбрадос
Омбрадос — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стинкешень
Стинкешень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Милавиды (Баранавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Афентофт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борувно (Түбән Силезия воеводалыгы)
Борувно  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исхаккөй (Чавдыр)
Исхаккөй (İshakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Чавдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Двуреченск
Двуреченск (Двуреченск) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
География
Сысерть елгасы тамагында, Екатеринбургдан 50 километр ераклыкта урншакан.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1864 елда нигезләнгән.
1957—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
HD131171
HD131171 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сабколянг-Яха
Сабколянг-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Анатолий Арестов
Анатолий Арестов (Анатолий Василий улы Арестов,, — , ) — СССР нефть сәнәгате министрлыгының «Татнефть» берләшмәсенең «Иркәннефть» нефть-газ чыгару идарәсе скважиналарын җир асты ремонты буенча совет сәнәгать производствосы алдынгысы, «Иркәннефть» берләшмәсе мастеры, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Биографиясе
Крестьян гаиләсендә туган. Әтисе Гражданнар сугышында хәбәрсез югалганнан соң, әнисе Парасковья Фёдоровна һәм өлкән абыйсы Василий белән яши.
1938 елда, колхоз яшьләре мәктәбенең 7 классын тәмамлап, педагогия техникумына укырга керә, аннан икенче курстан махсус җыю буенча Белорецк шәһәрендәге аэроклуб курсанты итеп алына. 1941 елның мартында һәвәскәр пилотлар курсын тәмамлый, һәм Свердловск хәрби авиация мәктәбенә җибәрелә.
1941 елның августыннан Бөек Ватан сугышы фронтларында, пилот-инструктор, өлкән очучы һәм звено командиры вазыйфасында эзлекле хезмәт итә. 1942 елдан башлап Свердловск хәрби пилотлар мәктәбендә, Ырынбурда Кызыл Байрак орденлы К. Е. Ворошилов исемендәге Чкалов хәрби очучылар авиация училищесында, Көнбатыш фронтның аерым эскадрильясендә, 46нчы запас авиация полкында (Чуаш АССРның Алатыр шәһәре) инструктор булып хезмәт итә. 1944 елның 14 гыйнварыннан бирле бомбардировщикларның 887нче төнге полкы составында (I Украин фронты) хәрби хәрәкәтләрдә катнаша, 1944 елның җәеннән звен командиры була; вылета. Житомир-Бердичев, Корсунь-Шевченковский, Проскуровский-Черновицкий һөжүм, [[Львов-Сандомир, Висла-Одер, Түбән Силезия, Берлин һөҗүм итү операцияләрендә ҡатнаша. 1946 елның гыйнварында демобилизацияләнә.
1974 елда Мәскәү Россия дәүләт нефть һәм газ университетының Әлмәт факультетын тәмамлый, тау инженеры булып китә. 1980 елга кадәр «Иркәннефть» тә скважиналарның җир асты ремонты мастеры булып эшли, ә пенсиягә чыкканчы шунда ук хезмәтне саклау буенча өлкән инженер булып эшли.
Ленинтау шәһәрендә тантаналы рәвештә Анатолий Василий улы Арестовның 90 яшьлек юбилее билгеләп үтелә. Хатыны — Сәгыйдә Исмәгыйль кызы, гаиләләрендә ике ул һәи өч кыз, шулай ук һәм 8 бүләсе.
Бүләкләре һәм исемнәре
Сугышта катнашкан өчен Кызыл Йолдыз, I һәм II дәрәҗә Ватан сугышы, 3нче дәрәҗә Сугышчан Дан һәм күп кенә медальләр белән бүләкләнә.
Социалистик Хезмәт Каһарманы (Ленин ордены тапшырылып) (VIII бишьеллыкта — 1966-1970 — нефть һәм газ чыгару һәм югары техник-икътисади күрсәткечләргә ирешү буенча биремнәрне үтәүдә күренекле хезмәтләре өчен) (1971).
Шулай ук медальләр белән бүләкләнә,
«Ленинтаунефть» НГДУсы һәм «Татнефть» ААҖ мактау тактасына берничә тапкыр кертелә.
«Ленинтау шәһәренең Мактаулы гражданины» (2011).
Вевр-э-Монтой
Вевр-э-Монтой (Vaivre-et-Montoille) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Ельжбетув (Люблин воеводалыгы)
Ельжбетув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чулница (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Венерсборг (Вашингтон)
Венерсборг  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Венерсборг халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жуанезия
Жуанезия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Конуралп (Акъязы)
Конуралп (Konuralp) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13865) 1999 XA170
(13865) 1999 XA170 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XA170» саналган.
Норвуд (Джорджия)
Норвуд  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Аферлак
Аферлак (Averlak) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окшешин (Мазовия воеводалыгы)
Окшешин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Камьенка
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Норвуд (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камьенка
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окшешин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камьенка
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Вочпомъю
Вочпомъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вымь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ил Валоне (Фиренца)
Ил Валоне — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Валоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Боршин-Великий
Боршин-Великий — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палу (шәһәр)
Палу (Palu) — Индонезиянең Үзәк Сулавеси правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Палу Сулавеси утравының үзәк өлешендә урнашкан.
Рәсилә Сәлимгәрәева
Рәсилә Сәлимгәрәева - актриса. 1961 елның 17 мартында БАССРның Туймазы районы Кендектамак авылында туа. 1998 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый. 1992 елдан  Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли. Башкортстанның атказанган артисткасы.
15 июль
15 июль — Милади тәкъвимендә җиденче айның унбишенче көне. Ел ахырына кадәр 169 көн кала.
Ташуар
Ташуар — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Ваббасика (Арканзас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Охотниця-Дольна
Охотниця-Дольна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Люк-Колен-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Онтоба
Онтоба — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Федор Аристов
Федор Аристов (Фёдор Сергей улы Аристов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Биографиясе
Федор Сергей улы Аристов 1912 елның 8 октябрендә Ригада дөньяга килә. Беренче бөтендөнья сугышы вакытында гаилә Воронежга күчәргә мәҗбүр  була.
Воронеж мәктәбенең җиде сыйныфын тәмамлаганнан соң,  Воронеж авиация техникумына укырга керә. Аны тәмамлагач, Воронеж авиазаводында эшли башлый: башта мастер, аннары өлкән мастер, ә тиздән җыю цехы начальнигы урынбасары итеп билгеләнә.
1934 елда яңа гына төзелгән Казан авиазаводына җыю цехы начальнигы итеп тәкъдим ителә. Бөек Ватан сугышы елларында завод ПО-2 буенча ике моторлы бомбага тотучы һәм Пе-8  ерак арада эш итүче авыр бомбага тотучылар чыгара.
1954 елда Аристов Казан авиация институтының самолет төзү факультетын тәмамлый һәм авиазаводта эшен дәвам итә. Берничә ел заводның җитештерү начальнигы булып эшли, аның партком секретаре була.
1961 елда Федор Сергеевич Казан вертолет заводы директоры итеп билгеләнә һәм 1975 елга кадәр эшли. Сәламәтлеге какшау сәбәпле,  лаеклы ялга  чыга, шулай да экспорт бүлегендә эшләвен дәвам итә, анда әле ун ел Казан вертолетларын чит илгә сатуда катнаша.
Сәяси эшчәнлеге
Фөдор Сергей улы Аристов җәмәгать эшчәнлеге белән актив шөгыльләнә.
КПССның шәһәр комитеты һәм өлкә комитеты әгъзасы, шәһәр Советы депутаты булып сайлана.
Купамель-Кы
Купамель-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Варка-Сыль-Кы елгасының уң ярыннан 131 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 84 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стинкуца
Стинкуца — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саболе-Яха
Саболе-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Едуай
Едуай — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Жуан-Камара
Жуан-Камара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Исхаклар (Чилимли)
Исхаклар (İshaklar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Чилимли илчесенә караган бер авыл (köy).
(6593) 1986 UV
(6593) 1986 UV — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 28 октябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 UV» саналган.
Олдаки (Остроленцкий повяты)
Олдаки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Молтаево (Алапай шәһәр бүлгесе)
Молтаево (Молтаево) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Беңкулу (шәһәр)
Беңкулу (Bengkulu) — Индонезиянең Беңкулу правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Беңкулу Суматра утравының көньяк өлешендә урнашкан.
Зимнячка
Зимнячка (Зимнячка) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Милейки (Ивацэвицкий районы)
Милейки  (Мілейкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
(13866) 1999 XS174
(13866) 1999 XS174 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Милейки (Ивацэвицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(13866) 1999 XS174
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XS174» саналган.
Боршин-Мали
Боршин-Мали — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анатолий Чижов
Анатолий Чижов (15 июнь, 1934 ел - 4 август, 2021ел ) - совет һәм Россия ракета-космос техникасын җитештерүне оештыручы, СССР гомуми машина төзелеше министрлыгының Советлар Союзы Маршалы Д.Ф.Устинов исемендәге Куйбышев «Прогресс» заводы директоры (1980-1996). СССР дәүләт премиясе лауреаты (1981). Россия Федерациясенең атказанган  машина төзүчесе (1992). Социалистик Хезмәт Герое (1988). СССР халык депутаты (1989-1991).
Биография
Анатолий Алексеевич Чижов 1934 елның 15 июнендә Пенза өлкәсенең Каменка шәһәрендә туган.
1954-1960 елларда Казан авиация институтында укыган. 1960 елдан СССР гомуми машина төзелеше министрлыгының «Прогресс» Куйбышев заводында  17 ел технологик бүлеге инженеры, өлкән инженер, начальник урынбасары,  кабель цехы начальнигы,  производство башлыгы, заводның баш инженеры урынбасары вазыйфаларын башкара.
1960 - 1974 елларда ул Совет "ай программасы" өчен ракета-носитель булдыру өстендә эшли, 1974 елдан 1977 елга кадәр ул күп тапкыр кулланыла торган космос системасын булдыру проектының баш технологы була. .
1977-1980 елларда А. А.Чижов СССР гомуми машина төзелеше министрлыгының үзәк аппаратында 3 нче Баш идарәнең баш инженеры вазыйфасын башкара.
1980 елдан 1996 елга кадәр "Прогресс" Куйбышев заводы директоры. Аның җитәкчелегендә һәм турыдан-туры катнашып, яңа космик эшләнмәләр үзләштерелә: "Энергия" ракета-носителе,«Орлец-1», «Орлец-2», «Янтарь», «Силуэт» һәм «Неман» космик аппаратлары.
1978 елның 6 сентябрендә СССР Югары Советы Президиумы Указы белән "Хезмәттәге казанышлары өчен" Анатолий Алексеевич Чижов Кызыл Байрак Хезмәт ордены белән бүләкләнә.
1981 елда, КПСС Үзәк Комитеты һәм СССР Министрлар Советы Указы белән Анатолий Алексеевич Чижов СССР Дәүләт премиясенә лаек була.
1988 елның 10 октябрендә СССР Югары Советы Президиумының "ябык" Указы белән "Анатолий Алексеевич Чижовка "Урак һәм Чүкеч" алтын медале, Ленин ордены һәм  Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә..
Төп эшчәнлегеннән тыш, ул шулай ук иҗтимагый-сәяси эш белән дә шөгыльләнә: 1989 - 1991 елларда КПССның XXVII Конгрессы (1986) һәм XIX Бөтендөнья Союз Конференциясе (1988) делегаты итеп сайлана. Куйбышев өлкәсенең 205 нче номерлы Киров территориаль округыннан СССР Халык депутаты, оборона һәм дәүләт куркынычсызлыгы мәсьәләләре буенча СССР Югары Советы Комитеты әгъзасы. .
1997 елда лаеклы ялга чыга, Мәскәүдә яши.
Мәскәү өлкәсендә "Ватан сакчылары пантеоны" Федераль хәрби мемориалында җирләнгән.
Жуан-Коста
Жуан-Коста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ельжбецин (Бильский повяты)
Ельжбецин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бад-Брамштедт
Бад-Брамштедт (Bad Bramstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Везе (коммуна)
Везе (Vezet) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Норкросс (Джорджия)
Тарихы
Норкросс шәһәре  елда нигезләнгән.
Конурҗа (Кула )
Конурҗа (Konurca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Америка Виргин утраулары
Америка Виргин утраулары (АВУ) — Кариб диңгезендә утраулар төркеме, АКШ автоном территориясе.
Чумань
Чумань — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Америка Виргин утраулары
Өч иң зур утраулары: Сент-Томас, Сент-Джон, Санта-Крус.
Мәйданы — 344 км², халык саны — якынча 100 мең кеше.
Географик яктан Виргин утрауларына керә.
Әлеге җирләр АКШ тарафыннан Даниядән 1917 елның 17 гыйнварында сатып алына. АКШ Эчке эшләр министрлыгы тарафыннан идарә ителә. Утрауларда яшәгәннәрнең Кушма Штатларның ватандашлары хокуклары бар.
Капушани
Капушани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Америка Виргин утраулары
Диннәр
АКШ Үзәк разведка идарәсенең Бөтендөнья фактлар белешмәсе нигезендә, АКШ хөкүмәте тарафыннан идарә ителүче утрауларда (Кариб диңгезендәге тугыз утраудан торган төркем) яшәүчеләрнең (87 146 кеше, 2020 елга) 95 % тан артыгы үзләрен христианнар дип атый (шул исәптән, 65,5 % ы – протестантлар, 27,1 % ы –  католиклар һ. б. ). 6 % ы ― азчылык диннәр (, Яһүд дине, Буддачылык, Һинд дине, Ислам) тарафдарлары. Алар бирегә Европа, Якын Көнчыгыш һәм Кариб диңгезе бассейны илләреннән XVIII гасырдан башлап күчеп килгән.
Капушани
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Акчапынар (Тургутлу)
Акчапынар (Akçapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Павензув (Кече Польша воеводалыгы)
Павензув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Верлот (Вашингтон)
Верлот  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Верлот халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD13122
HD13122 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ил Гето (Пезаро һәм Урбино)
Географиясе
Ил Гето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вылыс-Вид
Вылыс-Вид — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишера елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пневмония
Пневмония (гр. pneumon — үпкәләр), үпкә ялкынсынуы, эчке альвеоляр экссудация белән барган үпкәнең респиратор бүлекләренең чыганак урыны зарарлануы белән сыйфатланган авырулар төркеме.
Яңа туган балаларда пневмония.
Күп очракта пневмония белән авырып китүгә бала тудырган вакытта барлыкка килгән катлауланулар: асфикция, бала тапкандагы травма һ.б. сәбәпче булып тора. Бу вакытта баланың үпкә тукымаларында үзгәрешләр барлыкка килә: үпкә тукымаларына кан саву, үпкәнең кайбер участоклары шешенү һәм ателектаз (альвеолаларның куышлыгы бетү) шундыйларга керә. Мондый тайпылышлар булганда, үпкә тукымасы бик тиз инфекциягә бирешә. Шулай ук әйләнә-тирә шартларының начарлыгы (тыгызлык, саф һава җитмәү, торакта түбән температура) һәм санитария-гигиена норма­ ларын бозу авыруга сәбәпче булып тора.
Пневмония белән ешрак ателектазлары булган, вакытыннан алда туган, җитлекмәгән нәни балалар авырый. Пневмонияне төрле бактерияләр: стафилококклар, стрептококклар, пневмококклар, эчәк таякчыклары һ.б. китереп чыгара.
Авыруның клиникасы үзенә күрә бертөрле. Башта сабыйның гомуми халәте үзгәрә, аны хәлсезлек борчый. Ул имүдән баш тарта. Ашаганын кикереп чыгара, коса. Тиренең төсе үзгәрә, асфикция өянәкләре булып
Хайваннар пневмониясе
Этиологиясе буенча специфик (инфекциядән килеп чыга; туберкулез, томау авыруы һ.б. булганда) һәм специфик булмаган (шартлы микроорганизмнар тудыра) пневмония аерыла. Булышлык итүче факторлар: терлекләр тотуның санитария гигиена нормалары бозылганда организмның саклану үзенчәлекләре кимү (үтәдән үтә ел, суык, дымлы булу һ.б.), хайваннарны дөрес файдаланмау (артык эшләтү һ.б.). Яшь терлекләр тизрәк бирешә. Диагностика өчен клиник, лаборатор, рентгенологик, патоморфологик һәм башка тикшерү мәгълүматләре кулланыла. Дәвалау: медикаментоз (бактерияләргә каршы, бронхолитик, иммуномодульләүче һ.б. чаралар, новокаин блокадасы), физиотерапия һ.б. Өзлегүләр: плеврит, йөрәк җитешмәүчәнлеге һ.б. Профилактика: мал тотканда нормаль шартлар булдыру, авыл хуҗалыгы малларын яхшы азык белән ашату һ.б.
Стинчень
Стинчень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тебоск
Тебоск — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Олдаки (Пултуский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлназ Латыйпова
Гөлназ Латыйпова - актриса. 1971 елның 18 февралендә ТАССРның Актаныш районы Меңнәр авылында туа. 1990 елда Казан дәүләт консерваториясе карамагындагы музыкаль мәктәпне тәмамлый. 1998 елда Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый. 1992 елдан Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли. Башкортстанның атказанган артисткасы.
Боянице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Боянице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6594) Тасман
(6594) Тасман — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 25 июнендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 MM1» саналган.
Ореа
Ореа — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мусь (авыл)
Мусь (Мусь, Мусь) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71,4%), чирмешләр (28,6%).
(13867) 1999 XR182
(13867) 1999 XR182 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XR182» саналган.
Еле
Еле — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Сабри-Се
Сабри-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Соелю-Се елгасының сул ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Ельжбецин (Холмский повяты)
Ельжбецин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вайола (Арканзас)
Вайола  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бад-Ольдесло
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Россия Дәүләт думасы
Россия Дәүләт думасы (Госуда́рственная ду́ма, кыскача Госду́ма) — Россия Федерациясе Федераль мәҗлесенең ас палатасы. Аның хокукый статусы Россия Федерациясе Конституциясенең бишенче бүлегендә билгеләнә.
Дәүләт думасы 450 депутаттан тора. Депутат булып 21 яшькә җиткән, сайлауларда катнашу хокукы булган һәр Россия ватандашы була ала.
2007 елдан башлап, Дәүләт думасы депутатлары пропорциональ система, ягъни фиркаләр исемлеге буенча сайлана.
Дәүләт думасына сайлаулар 1993, 1995, 1999, 2003, 2007, 2011, 2016 һәм 2021 елларда үткәрелгән.
Үзәк Аурупа
Үзәк Европа — Көнбатыш һәм Көнчыгыш Европа арасындагы Европаның шартлы өлеше. Аның чикләре турындагы сорау һаманда ачык әле.
Лягой-Ин
Лягой-Ин — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Мег-Тыг-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жуан-Лисбоа
Жуан-Лисбоа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Миневичы (Камянецкий районы)
Миневичы  (Міневічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Алмас Булатов
Алмас Харис улы Булатов (, —, ) — Татарстан АССРның Азнакай районы Тырыш колхозы комбайнчысы. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
Тормыш юлы
Алмас Булатов 1931 елның 2 маенда Татарстан АССРның Тымытык районы Түбән Сукаеш авылында крестьян гаиләсендә туа. Хезмәт эшчәнлеген Бөек Ватан сугышы елларында башлаган, колхоз кырларында өлкәннәргә ярдәм иткән. 1945 елда үз авылында җидееллык мәктәпне тәмамлый. 1949 елда — кичке урта мәктәпне, киң профильле механизатор белгечлеге ала. «Тырыш» колхозы басуларында эшли. Хәрби хезмәт итеп, өйгә кайта. Техник-механик белгечлеге буенча Чистай совхоз-техникумын тәмамлаган. 1965 елдан 1979 елга кадәр шикәр чөгендере үстерү буынын җитәкли, уракта икмәкне урып-җыюда комбайнчы булып эшли, аннары кырчылык бригадасын җитәкли.
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1971 елның 8 апрелендәге Указы нигезендә, авыл хуҗалыгы җитештерүен үстерүдә һәм дәүләткә игенчелек һәм терлекчелек продуктларын сатуның биш еллык планын үтәүдә ирешкән уңышлары өчен Булатов Алмас Харис улына Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.
1981 елда колхозның партия оешмасы секретаре итеп сайлана. Бу вазифада 1989 елга кадәр кала. Аннан соң техника куркынычсызлыгы буенча инженер булып эшли. 1992—1999 елларда колхоз остаханәләрен җитәкли. Күп еллар дәвамында яшьләр остазы буларак зур эш алып бара, берничә тапкыр авыл Советы депутаты итеп сайлана, СБКФның өлкә комитеты әгъзасы була, ССРБ һөнәр берлекләренең XVI съезды эшендә катнаша, Азнакай районы халык суды рәисе була.
Азнакай районының Зур Сукаеш авылында яшәгән. 2012 елның 11 сентябрендә вафат була.
Везуль
Везуль (Vesoul) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,07 км².
Олдаки-Полёня
Олдаки-Полёня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Акчапынар (Кызылтепе)
Акчапынар (Akçapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Норман-Парк (Джорджия)
Норман-Парк  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норман-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Браткув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Браткув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чумегиу (коммуна)
Чумегиу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Стинчешть (Бихор)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павликовице (Кече Польша воеводалыгы)
Павликовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Деево (Алапай шәһәр бүлгесе)
Деево (Деево) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Куталь-Кыке
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Конурлар (Инегөл)
Конурлар (Konurlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бад-Швартау
Бад-Швартау (Bad Schwartau) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
(13868) Catalonia
(13868) Catalonia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 29 декабрендә J. Guarro тарафыннан Piera обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 YZ8» саналган.
Епифань
Епифань — Русияның Тула өлкәсендәге Кимовск районы бистә (1938—2011 елларда шәһәр тибындагы бистә).
География
Бистә Тынның сул ярында урнашкан,
Мәскәү өчен сугыш
18 ноябрь. Алман 47-нче танклар корпус Епифаньны басып алды, ә 24-нче танклар корпусы — Дедиловоны.
Вылькыша-Шор
Вылькыша-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Бадь-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Емилин (Люблинский повяты)
Емилин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6595) Munizbarreto
(6595) Munizbarreto — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 21 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QZ1» саналган.
Ил Гето (Болонья)
Ил Гето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Гето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кондратьево (Киров өлкәсе)
Кондратьево (Кондратьево) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Карна (Словакия)
Карна  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Еллевиль
Еллевиль — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Карна (Словакия)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Миничы (Ляхавицкий районы)
Миничы  (Мінічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Рима Ключарева
Рима Ключарева - актриса. 1954 елның 16 февралендә БАССРның Туймазы шәһәрендә туа. 1980 елда Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлый. 1990 елдан Туймазы татар дәүләт драма театрында эшли. Башкортстанның атказанган артисткасы.
Миничы (Ляхавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Карна (Словакия)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Жуан-Монлевади
Жуан-Монлевади — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ортесуэла-де-Осен
Ортесуэла-де-Осен — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исхаклы (Баят)
Исхаклы (İshaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Баят илчесенә караган бер авыл (köy).
Вест-Кларкстон-Гайленд (Вашингтон)
Вест-Кларкстон-Гайленд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Кларкстон-Гайленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акчапынар (Тараклы)
Акчапынар (Akçapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Тараклы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Братовице
Братовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саб-Яха (Ляккато-Се кушылдыгы)
Саб-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ляккато-Се елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 125 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күкерт әчелеге
Күкерт әчелеге H2SO4 - күкерт оксидлашуы иң югары дәрәҗәсенә (+6) туры килүче көчле ике нигезле әчелек.
Гадәттәге шартларда куертылган күкерт әчелеге - төссез, иссез авыр майлы сыеклык (әче "бакыр" тәме белән).
Техникада H2SO4 су белән һәм күкерт анһидриды SO3 белән катнашмалары да күкерт әчелеге дип атала.
SO3 һәм H2O моляр чагыштырмасы < 1 булган очракта кушылма күкерт әчелегенең сулы эремәсе дип атала, әгәр > 1 булса - күкерт әчелегендә SO3 эремәсе яки олеум дип йөртелә.
Сәнәгый ысул
Сәнәгатьтә күкерт әчелеген күкерт оксидыннан чыгаралар, әчелекнең концентациясе 92-94% җитә:
Нитроз ысулы
Элек күкерт әчелеге махсус манарада нитроз ысулы ярдәмендә чыгарыла иде, әчелекнең концентациясе 75% җитә:
Бүтән ысул
Сирәк кенә күкертсутуар һәм тоз тәэсир итешүе нәтиҗәсендә чыгарыла:
Бу металлар сульфидлары бик нык, кара төстә, ләкин азот әчелеге ярдәмендә сульфатларга оксидлашып була:
Физик һәм физик-химик үзлекләре
Күкерт әчелеге - бик көчле әчелек, 18 °С температурасында pKa (1) = −2,8, pKa (2) = 1,92 (К₂ 1,2 10−2);
Химик үзлекләре
Куертылган күкерт әчелеге җылытканда шактый көчле оксидлаштыручы булып тора.
Хәтта HI һәм өлешчә HBr ирекле һалогеннарга оксидлаштыра.
Күкерт әчелеге күмерне CO2 -га оксидлаштыра, ә күкертне —  SO2 -га оксидлаштыра.
Күп кенә металларны оксидлаштыра (чыгармалар: алтын, агалтын, иридий, родий, тантал):
Бик көчле кайтаргыч матдәләр белән куертылган күкерт әчелеге күкерткә һәм күкертсутуарга яңадан кайтарыла. Куертылган күкерт әчелеге су буларын йота, шуңа күрә газлар, сыеклыклар, каты җисемнәрне киптерү өчен кулланыла.
Ләкин куертылган күкерт әчелеге H2SO4 өлешчә сутуар белән кайтарыла, шуннан сутуарны киптерү өчен кулланыла.
Органик кушылмаларда күкерт әчелеге суны телеп ала һәм кара күмерне калдыра, шуннан үзагач, шикәр һ.б. күмерләнә.
Күкерт әчелеге H2SO4 ике рәт тозны булдыра: уртача - сульфатлар, әче - гидросульфатлар һәм эфирлар. Шулай ук Каро әчелеге H2SO5 һәм H2S2O8 билгеле.
Күкерт әчелеге төп оксидлар белән тәэсир итешеп, сульфат һәм су булдыра:
Металл эшкәртү заводларында күкерт әчелеге ярдәмендә металл эшләнмәләр өслегеннән металл оксидлары алып ташлана:
Куертылган H2SO4 кайбер органик кушылмаларны күмернең бүтән кушылмаларына әйләндерә:
Күкерт әчелеге һәм аның эрүчән тозларының сыйфат реакцияләре - эрүчән барий тозлары белән тәэсир итешү нәтиҗәсендә барий сульфаты ак утырмасы хасил була, ул әчелекләрдә һәм суда эреми, мәсәлән:
Куллану
Күкерт әчелеге күп тармакларда кулланыла:
Дөньяда бер елда 200 млн тонна күкерт әчелеге җитештерелә. Минераль ашламалар җитештерүдә иң күп күкерт әчелеге сарыф ителә.
Стинчешть (Ботошань)
Стинчешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павлув (Кече Польша воеводалыгы)
Павлув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вали-Спрингс (Арканзас)
Вали-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олдаковизна
Олдаковизна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуан-Нейва
Жуан-Нейва — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.