cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әхмәтвәгыйзь Яһүдин
Бүләк һәм премияләре
Түбән Кама шәһәр Советының 2016 елның 28 июлендәге 28 номерлы карары белән Түбән Кама шәһәренең социаль-икътисади үсешенә, мөһим сәнәгать объектлары һәм социаль инфраструктура объектлары төзелешенә зур өлеш керткәне өчен Яһудин Әхмәтвәгыйз Әхми улына «Түбән Кама шәһәренең Мактаулы гражданины» исеме бирелә.
Финикс
Финикс — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Финикс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Фінікс
Муну-То-Седэ-Яха
Муну-То-Седэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Арка-Таб-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Болярци (Варна өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муну-То-Седэ-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
209 (сан)
209 (ике йөз тугыз) - 208 белән 210 арасындагы натураль сан.
Трезель
Трезель — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Месҗит (Кангал)
Месҗит (Mescit) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (köy).
Хоцичка
Хоцичка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1562) Гондолач
(1562) Гондолач  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Монселиче
Монселиче — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Влодзимежув (Поддембицкий повяты)
Влодзимежув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампокроче (Венеция)
Кампокроче — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампокроче Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Жибля-Ноуе
Жибля-Ноуе — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2138
NGC 2138 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Петоски (Мичиган)
Петоски  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Мальвези
Мальвези — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Петоски (Мичиган)
Тарихы
Петоски шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мецен
Мецен (Meezen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гилмор (кратер)
Гилмор — Венера планетасының -6.7°N, -132.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 21,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Еловка (Бекет кушылдыгы)
Еловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бекет елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Блаубах
Блаубах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1177) Гоннессия
(1177) Гоннессия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1930 елның 24 ноябрендә Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 WA» саналган.
Тихонькая (Алтай Республикасы)
Тихонькая (Тихонькая) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Крузон синдромы
Крузон синдромы үсешенең төп сәбәбе — таҗлы һәм урта җөйләрнең иртә ялгануы.
Тихонькая (Алтай Республикасы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (18%), руслар (82%).
Крузон синдромы
1.          Нәселдәнлек төре аутосом-доминатлы, ләкин 25% очракта бу яңа мутация нәтиҗәсе. FGFR2 ген 10 хромосомада урнашкан.
•      Кыска алгы-арткы  баш зурлыгы һәм җөйләрнең иртә ябылуы өчен киң баш сөяге.
•      Битнең урта  өлешенең гипоплазиясе, «тутый кошның томшыгы» төрендәге бөгелгән борын һәм  чыгып торучы аскы казналык биткә «бакага» охшаган күренеш бирә.
3.     Офтальмологик күренешләре
•      Кечкенә орбиталар  өчен проптоз, —  иң үзенчәлекле билге  (рәс. 3.11а)
. •      Гипертелоризм  (киң урнашкан орбиталар).
•      V-сыман  экзотропия (рәс. 3.11б).
•      Аметропия һәм  амблиопия.
•      Күрүгә янаган  өзлегүләргә экспозицион кератопатия һәм күрү тишегендә кысылу өчен КН  атрофиясе керә.
4.      Бергә булган  офтальмологик патология.
Аниридия, зәңгәр аклар, катаракта, ясмык эктопиясе, глаукома, колобома, мегалокорнеа һәм КН гипоплазиясе.
Багенице (Мазовия воеводалыгы)
Багенице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Фермете
Ла-Фермете — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
210 (сан)
210 (ике йөз ) - 209 белән 211 арасындагы натураль сан.
Әхмәт Давытуглы
Ахмет Давутоглу (төрек. Ahmet Davutoğlu;1959 елның 26 феврале, Конья, Төркия) — Төркиянең дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. Гаделлек һәм үсеш хакимлек итүче партия лидеры булып 2014 е лның 21 августыннан алып  2016 елның 22 маена кадәр була. Төркия Премьер-министры исемлеген 2014 елның 28 августыннан алып 2016 елның 22 маена кадәр алып тора.
Чыгышы
1959 елның 26 февралендә Конья провинциясе (Төркия) Ташкент районында туган.
Мәгариф
Истанбул ирләр лицеенда урта белем алган. 1983-84 уку елында Босфор университетын (Истанбул) ике юнәлеш буенча тәмамлый: «Икътисад» һәм " Политология һәм халыкара мөнәсәбәтләр". Югары уку йортында укуын дәвам итеп, «Дәүләт идарәсе» юнәлеше буенча магистр дәрәҗәсен һәм «Политология һәм халыкара мөнәсәбәтләр»юнәлеше буенча докторлык дәрәҗәсен ала.
Карьера
1993 елда доцент исемен ала. 1995 елдан алып 1999 елга кадәр Мармара югары уку йортында эшли.1998-2002 елларда Төркия нең кораллы көчләр һәм хәрби академияләрендә чакырылган укытучы буларак лекцияләр укый.
1999-2004 елларда укытучы, профессор булып эшли. Идарә Советында тора, галим советына керә. Бейкент университетында халыкара мөнәсәбәтләр кафедрасы белән җитәкчелек итә. Мармара университетында халыкара мөнәсәбәтләр кафедрасында чакырылган педагог буларак лекцияләр курсын укый.
2003 елның 18 гыйнварында Төркия Президенты Әхмәт Сезер һәм премьер-министр Абдулла Гүл, Әхмәт Давутоглуга Тулы вәкаләтле илче рангы бирелә.
2009 елның 1 маеннан 2014 елның 28 августына кадәр-Төркия Тышкы эшләр министры.
2014 елның 21 августында гаделлек һәм үсеш хакимлек итүче партия лидеры итеп сайлана, ә 2014 елның 28 августында Төркия премьер-министры вазифаларын башкаручы итеп билгеләнә. Икенче көнне Төркия парламентында ышаныч вотумына ия булда. 2015 елның 9 июнендә Премьер постыннан отставкага китә .2015 елның 17 ноябрендә Президент Эрдоган Давутоглуга яңа хөкүмәт формалаштырырга кушты.
2016 ел ның 22 маенда Төркия премьер-министры Ахмет Давутоглу, Төркия Президенты Рәҗәп Тайип Эрдоганка отставкага китү турында хәбәр итте. Шул ук көнне Төркия Президенты аның отставкасын кабул итте, әмма аны яңа хөкүмәт формалашканчыга кадәр башкаруларын сорый
Су-24 ноябрь 2015 елгы һәлакәт
2015 елның 24 ноябрендә F-16 төрек истребительләре, Сириядә Россия авиация төркеменең СУ-24 бомбардировщигын бәреп тешерәләр. Ул, Төркия суверен дәүләте территориясенә законсыз рәвештә бәреп кергән дигән сүләр чыга. Шулай итеп, болгарларның Дунай буена күченүләре элегрәк булган, дигән фикер дә бар (А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков, А. Бушков). Бу гамәлләр нәтиҗәсендә Россия һәм Төркия арасындагы мөнәсәбәтләр кискен начарайды. Россия очкычы беткәнче үк, Ахмет Давутоглу, хәтта кош-кортларга да , Төркия чиген законсыз үтеп китәргә мөмкинлек бирмәячәк, дип белдерде.
Жажар
Жажар — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дерекөй (Үнье)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жажар
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чене-Пурнач
Почта индексы — 452046, — 80212842009.
Дублин (Нью-Гэмпшир)
Дублин  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөгүтлү (Чукурова)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Чукурова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Боряна
Боряна — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирзәбәйли
Мирзәбәйли (Mirzəbəyli ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Монтаньяна
Монтаньяна — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хоцишево (Великопольское воеводалыгы)
Хоцишево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трето
Трето — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Киреевка (Ука кушылдыгы)
Киреевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Шапель-Сент-Андре
Ла-Шапель-Сент-Андре — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Влоскув
Влоскув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
211 (сан)
211 (ике йөз унбер) - 210 белән 212 арасындагы натураль сан.
Пинконнинг (Мичиган)
Пинконнинг  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пинконнинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Блекхаузен
Блекхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вудленд-Гиллс (Небраска)
Вудленд-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудленд-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кампокроче (Тревизо)
Кампокроче — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ман (Югары Гаронна)
Ман — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(4239) Гудмен
(4239) Гудмен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 17 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 OE» саналган.
Жалець
Жалець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гепперт-Майер (кратер)
Гепперт-Майер — Венера планетасының -59.7°N, -26.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 33,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Гепперт-Майер кратеры Мария Гепперт-Майер хөрмәтенә аталган.
Николай Задорнов
Николай Павел улы Задорнов (22 ноябрь (5 декабрь) 1909, Пенза, Россия империясе — 18 июнь 1992, Рига, Латвия) — рус совет сязучысы, сценарий язучы, Латвия ССРның атказанган мәдәният эшлеклесе (1969) икенче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты (1952). Язучы һәм сатирик Михаил Задорновның әтисе (1948-2017).
Биографиясе
Николай Павлович Задорнов 1909 елның 22 ноябрендә (5 декабрендә) Пензада табиб-ветеринар Задорнов Павел Иванович (1875-1932) һәм Задорнова Вера Михайловна (кызлыкта Шестакова) гаиләсендә туа (соңрак П. И. Задорнов усал нияттә малны юк иткәне өчен гаепләнә һәм тәрмәдә вафат була), Себердә үсә.
Н. П. Задорновка XIX гасырда Россия Ерак Көнчыгышын үзләштерү турында тарихи романнарның, сәяхәтчеләрнең батырлыклары турында ике цикл карый. Беренче циклы — 4 романнан: «Далекий край» (1-2-се китап, 1946-1949), «Первое открытие» (1969, башлангыч атамасы — «К океану», 1949), «Капитан Невельской» (1-2 китап, 1956-1958) һәм «Война за океан» (1-2 китап, 1960-1962) тора. Икенче циклында (күченүче-крестьяннарның Ерак Көнчыгышны үзләштерүе турында) тематик яктан беренче роман белән бәйле: «Амур-батюшка» (1-2 китап, 1941-1946) һәм «Золотая лихорадка» (1969) романнары.
1971 елда 1854-1855 елларда адмирал Е.В.Путинның Японияга экспедициясе турында «Цунами» романы басылып чыга. Шулай ук хәзерге заман турында «Желтые, зеленое, голубое...» (1-се китап, 1967) романын, «Голубой час» юл очерклары китабын (1968) һ.б. яза
1946 елдан вафатына чаклы Задорнов Ригада яши.
1969 һәм 1972 елларда Японияга бара. Задорнов Николай 1992 елның 18 июнендә вафат була. Юрмалада Яундубулты зиратында җирләнә
Пензада язучы яшәгән йортта (Ихтилал урамы, 45) мемориаль такта ачыла.
Хабарауда Амур елгасы яры янында Николай Задорновка һәйкәл куелган.
Рига шәһәрендә Задорнов 1948-1992 елларда яшәгән йортта (Крупица һәм Элизабетес урамнары киселеше), 2009 елда мемориаль тактаташ ачыла.
Задорновка мемориаль такта шулай ук Амурдагы Комсомольскның драма театры фасадында ачыла
Ата-бабалары
Гаилә риваятләре буенча, Задорновлар чыгышы белән Пенза губернасы Терновка авылыннан (хәзерге Пенза мәхәлләсе).
Әсәрләре
«Далёкий край»
Энтль-Гун-Еган (елга)
Энтль-Гун-Еган  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1488/4/59/198    кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мецервисс
Мецервисс (Metzervisse) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,99 км².
Искәрмәләр
Мецервисс
Багенице-Дуже
Багенице-Дуже — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2139
NGC 2139 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Храплево (Новотомиский повяты)
Храплево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
212 (сан)
212 (ике йөз унике) - 211 белән 213 арасындагы натураль сан.
Matsuo Basö
Matsuo Basö (yapunça 松尾芭蕉, Munefusa, 宗房, Dzinsitiro, 甚七郎) - (1644, İga - 1694, Osaka) - böyek Yapunstan şağire, şiğriät teoretigı, haykay şiğri janrın üsterüçe.
Tärcemäi xäl
1644 yılda samuray ğailäsendä tuğan.
1672 yıldan şiğriät uqıtuçısı.
Reng şiğri stileneñ mäşhür ostası bulıp sanala.
Osaka qalasına säyäxät itkännän soñ ülgän.
İcat
7 şiğri cıyıntığın tözegän:
Ботево (Варна өлкәсе)
Ботево  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Аперт синдромы
Аперт синдромы (акроцефалосиндактилия) — краниосиностозларның иң авыр чагылышы, барлык баш сөяге җөйләрнең катышуы мөмкин.
1.    Нәселдәнлек төре аутосом-доминатлы, ләкин күпчелек очракта синдром ата-аналарның олы яше  белән бәйле очраклы күренешкә ия.
Дерекөй (Гейве)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ботево (Варна өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аперт синдромы
2.      Системалы  күренешләре
•      «Манара» баш  белән яссыланган баш арты һәм кыегайган маңгай.
•      «Тутый томшыгы»  тибындагы һәм түбән урнашкан колаклары белән битнең урта өлешенең  гипоплазиясе (рәс. 3.12а).
•      Биек гөмбәз  формасында аңкау ярыгы һәм аерылган кече тел.
•      Кулларда һәм  аякларда синдактилия (рәс. 3.12б).
•      Йөрәк, үпкә һәм  бөер аномалияләре.
Монтебелло-Вичентино
Монтебелло-Вичентино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Словакия табигате
Словакия — Үзәк Аурупада диңгезгә юлы булмаган дәуләт.
Словакия территориясе 49 035 км2 тәшкил итә. Чикнең гомуми озынлыгы — 1 474 км. Австрия дәүләт белән чиктәш 91 км, Чехия-197 км, Венгрия-676 км, Польша-420 км, Украина-90 км
Рельефы
Словакиянең ландшафтына һәм Карпат тауларына  таулылык хас. Карпат тауларының иң күп өлеше—илнең төньяк өлешендә урнашкан. Түбәнлек, Словакиянең көньяк-көнбатыш һәм көньяк-көнчыгыш өлешләрендә урнашкан.
Словакиянең һәм Карпатның иң югары ноктасы —Герлах Штиты(Gerlachovský štit) .Ул 2655 м биеклектә урнашкан.
Климаты
Словакиянең уртача климаты чагыштырмача җылы җәй һәм салкын, дымлы кыш
Су ресурслары
Яңадан торгызыла торган су ресурсларының гомуми күләме-50,1 км3 (2003 ел бәясе).Словакиянең төп елгалары-Ваг һәм Грон булып тора.
Табигать саклау территорияләре
Словакиянең милли парклары системасы тугыз парктан тора. Милли парклар табигатьне саклауга юнәлтелгән урыннарның, территорияләренең һәм объектларның бер өлеше генә булып тора.Ул әйләнә-тирә мохитне саклау министрлыгы тарафыннан идарә ителә һәм түбәндәге категорияләрне үз эченә ала:
Влостовице (Лодзь воеводалыгы)
Влостовице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аперт синдромы
•      Тән һәм аяк  тиресендә бетчә сыман тимгелләр.
•      30% очракта акылга артка калганлык.
3.     Офтальмологик күренешләре
Эксетер (Нью-Гэмпшир)
Эксетер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Аперт синдромы
•      Экзотропия.
Эксетер (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аперт синдромы
•      Күз ярыгының  антимонголоидлы киселеше.
Манвиль
Манвиль — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Аперт синдромы
•      Күрүгә янаган  өзлегүләргә мөгезкатлауны кабаклар белән яба алмау һәм КН атрофиясе керә.
4. Бергә булган офтальмологик патология. Кератоконус, ясмык эктопиясе һәм тумыштагы глаукома.
(4509) Горбацкий
(4509) Горбацкий  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 23 сентябрендә С. И. Белявский тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A917 SG» саналган.
Жигелия
Жигелия — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Питерсбург (Мичиган)
Питерсбург  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Питерсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Моллашыхалы
Моллашыхалы (Mollaşıxalı ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Северушка
Северушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/1804/693/529 урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, инештән Ревда каласына чаклы, Ревда елгасын һәм Ново-Мариинск сусаклагычыннан сыккан елганы кертмичә. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мурава
Мурава — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Аманак елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампокьеза (Савона)
Кампокьеза — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампокьеза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тюгурюк
Тюгурюк (Тюгурюк) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Ла-Шарите-сюр-Луар
Ла-Шарите-сюр-Луар — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Тюгурюк
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (8%), руслар (92%).
Жална
Жална — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Степановка (Михайловка авыл советы)
Степановка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452043, — 80212842010.
Гончарова (кратер)
Гончарова — Венера планетасының -63°N, -97.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 30,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Гончарова кратеры рәссам-авангардист Наталия Гончарова хөрмәтенә аталган.
Тьон
Тьон — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Вудленд-Парк (Небраска)
Вудленд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудленд-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Багенице-Мали (Мазовия воеводалыгы)
Багенице-Мали  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мецереш
Мецереш (Metzeresche) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,56 км².
Искәрмәләр
Мецереш
213 (сан)
213 (ике йөз унөч) - 212 белән 214 арасындагы натураль сан.
Храпчев
Храпчев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бобенталь
Бобенталь — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Храпчев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монтебеллюна
Монтебеллюна — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бобенталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Влоцин-Весь
Влоцин-Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бояна (авыл)
Бояна  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(305) Гордония
(305) Гордония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мансьюкс
Мансьюкс — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(305) Гордония
Тарихы
1891 елның 16 февралендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
NGC 2140
NGC 2140 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лаво-де-Фретуа
Лаво-де-Фретуа — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Кыям Миңлебаев
' Кыям Миңлебаев, тулы исеме Кыяметдин Сәлахетдин улы Миңлебаев''' — татар журналисты, тәрҗемәче.
Ул 1929 елның 25 июнендә Татарстанның Чүпрәле районы Кече Чынлы авылында туган. Башлангыч белемне шунда, 1938 елда гаиләләре белән Казанга күчеп килгәч, укуын Дәрвишләр бистәсендәге җидееллык һәм Кабан күле буендагы 12нче татар урта мәктәбендә дәвам иттерә. 1953 елда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлагач, ике ел Татарстанның Сарман урта мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты укыта. 1955 елның көзендә ул янәдән Казанга кайта һәм Татарстан китап нәшриятында эшли башлый: әүвәл яшьләр-балалар әдәбияты редакциясендә редактор (1955-1958), редакция мөдире (1958-1966), ә 1967 елдан бирле матур әдәбият редакциясенең өлкән редакторы хезмәтендә.
К. Миңлебаев, иҗади тәрҗемә тарафдары буларак, оригиналның идея-эчтәлек һәм стиль үзенчәлекләренә зыян китермичә, аны саф татарча яңгырашлы, эмоциональ тәэсирле һәм сурәт-күренешләрне, психологик төеннәрне, герой-персонажларның сөйләү үзенчәлекләрен татар телендәге чаралар ярдәмендә тәңгәл һәм табигый аһәңле итүгә зур игътибар бирә.
К. Миңлебаев тәрҗемә теориясенә һәм практикасына кагылышлы мәкаләләр, рецензияләр, сынлы сәнгатькә багышланган язмалар авторы буларак та билгеле. 1982 елда ул Бакый Урманченың скульптура, нәкыш һәм графика өлкәсендәге эшчәнлеген яктырткан төсле альбом төзеп чыгарды һәм бу альбомга кереш сүз язды.
Совет матбугаты өлкәсендәге хезмәтләре өчен аңа 1980 елда РСФСРның атказанган сәнгать хезмәткәре дигән мактаулы исем бирелде.
Кыям Миңлебаев 2005 елның 3 сентябрендә вафат булды.
Энтль-Игль
Энтль-Игль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Куль-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 147 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жаловиче
Жаловиче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Месҗиткөй (Догубаязыт)
Месҗиткөй (Mescitköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (köy).
Плезант-Ридж (Мичиган)
Плезант-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плезант-Ридж шәһәре  елда нигезләнгән.
Дерекөй (Һендек)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
214 (сан)
214 (ике йөз ундүрт) - 213 белән 215 арасындагы натураль сан.
Гринуэй (кратер)
Гринуэй — Венера планетасының -22.9°N, -145.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 93 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Гринуэй кратеры bнглиз рәссамы һәм язучы Кейт Гринуэй хөрмәтенә аталган.
Кампокьеза-Паломбара (Мачерата)
Кампокьеза-Паломбара — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампокьеза-Паломбара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Крушма (Ука кушылдыгы)
Крушма — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нәсими (Гәбәлә)
Нәсими  (Nəsimi ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Габдрахман Кәрәм
Габдрахман Кәрәм — театр сәнгате белгече, тәнкыйтьче һәм тәрҗемәче.
Тәрҗемәи хәл
Габдрахман Хәбибулла улы Рәхмәтуллин 1878 елның 25 июнендә Казан шәһәрендә туа. Яшьли әти-әнисе үлеп, Мифтах Иманкулов дигән бер кеше гаиләсендә тәрбияләнеп үсә, Казанда мәдрәсә бетерә, аннары Төркиягә китеп, Истамбул университетының әдәбият-сәнгать бүлегендә югары белем ала. 1905 ел инкыйлабы алдыннан ул Казанга кайта һәм шуннан соң үзенең бөтен гомерен һәм иҗади сәләтен татар театр сәнгатен үстерүгә багышлый.
Татар театр труппалары оешып килгән бер заманда, 1906 елның башында ук, “Йолдыз” газетасында ул Фатих Халидинең “Морат Сәлимов” һәм “Мәхрүсә ханым” исемле пьесалары турында беренче рецензиясен бастыра.
Театр тәнкыйтьчесе буларак, Г.Кәрәм матбугат битләрендә татар театры тормышындагы һәр яңалыкка, һәр спектакльгә үзенең принципиаль карашын, мөнәсәбәтен белдереп бара, рецензияләрдә, театр труппаларының, бигрәк тә «Сәйяр» труппасының еллык эшчәнлегенә багышланган күзәтү мәкаләләрендә («Аң» журналы, 1914-1916), драма әсәрләренә һәм спектакльләргә кәнкрит ясау, артистлар уенындагы уңай һәм кимчелекле якларга кәнкрит тукталу белән бергә, сәхнә әдәбиятының хасиятләре, жанрлары, иҗтимагый роле кебек теоретик мәсьәләләр турында да сүз кузгата һәм бу мөһим мәсьәләләрне заманына күрә гыйльми югарылыкта чишәргә омтыла.
Г.Кәрәм инкыйлабка кадәр «Сәйяр» труппасы өчен Шекспирның “Отелло” трагедиясен, “Король Лир” трагедиясен, М. Горькийның “Мещане” драмасын тәрҗемә итә.
Октябрь инкыйлабыннан соң, егерменче еллар дәвамында, Г.Кәрәм “Эш”, “Татарстан хәбәрләре”, “Татарстан”, “Кызыл Шәрекъ яшьләре” газеталарына актив языша, аерым спектакльләр турындагы күп санлы рецензияләреләреннән тыш, татар театры тарихына, Г.Камал драматургиясенә, Г.Кариев, М.Мутин кебек сәхнә осталары иҗатына багышланган тирән эчтәлекле мәкаләләрен бастыра, рус театр теоретигы В.Керженцевның “Творческий театр” исемле китабын татарчага тәрҗемә итә (“Иҗади театр”, Казан, 1921).
Г.Кәрәм 1947 елда Казанда вафат була.
Монтевиале
Монтевиале — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Шаврош (Алье)
Шаврош — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Багенице-Нови
Багенице-Нови — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(681) Горгона
(681) Горгона  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Брестак
Брестак — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөгүтлү (Азизие)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ламене-сюр-Луар
Ламене-сюр-Луар — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Миттельбронн
Миттельбронн (Mittelbronn) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,71 км².
Искәрмәләр
Миттельбронн
Нуса (елга)
Нуса — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Юронга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жигница
Жигница — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бобенхайм-ам-Берг
Бобенхайм-ам-Берг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шкапово
Шкапово — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452043, ОКАТО коды — 80212842011.
Хромець (Великопольское воеводалыгы)
Хромець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мариньяк (Югары Гаронна)
Мариньяк — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Эллсворт (Нью-Гэмпшир)
Эллсворт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюнгур
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (58%), руслар (40%).
215 (сан)
215 (ике йөз унбиш) - 214 белән 216 арасындагы натураль сан.
Жаменци
Жаменци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Вадюга
Вадюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 634 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Жаменци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плейнвелл (Мичиган)
Плейнвелл  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плейнвелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Вадюга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Плейнвелл (Мичиган)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вадюга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Водзеради
Водзеради — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаррисбург (Небраска)
Гаррисбург  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гаррисбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грегори (кратер)
Грегори — Венера планетасының -7.1°N, -95.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 18 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Грегори кратеры Ирландия язучысы, драматург һәм фольклор җыючысы Изабелла Августа Грегори хөрмәтенә аталган.
Булаир
Булаир — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
NGC 2141
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Булаир
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерекөй (Бодрум)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Бодрум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камполазалца (Торино)
Камполазалца — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполазалца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4654) Горькавый
(4654) Горькавый  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 11 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 RJ6» саналган.
Монтегальда
Монтегальда — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
216 (сан)
216 (ике йөз уналты) - 215 белән 217 арасындагы натураль сан.
Багенице-Фольварк
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыргызстан гимны
Кыргызстан Җөмһүриятенең дәүләт гимны (Кыргыз Республикасының мамлекеттик гимни) Кыргызстанның Югары Шурасы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши) тарафыннан 1992 елның 18 декабрендә кабул ителде. Кыргызча сүзләрен Җәлил Садыйков (Жалил Садыков) һәм Шабданбәк Кулуев (Шабданбек Кулуев) язган, көен Насыйр Дәүләсев (Насыр Давлесов) һәм Калый Молдобасанов иҗат иткән. Рус теленә Казат Әхмәтев (Казат Акматов) һәм Михаил Рудов тәрҗемә иткән.
Сүзләре
Икенче куплет 2012 елның декабренә рәсми түгел.
Месҗиткөй (Алмус)
Месҗиткөй (Mescitköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Алмус илчесенә караган бер авыл (köy).
Ланжерон (Ньевр)
Ланжерон — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Мураклы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хросьниця (Великопольское воеводалыгы)
Хросьниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ноһургышлаг
Ноһургышлаг (Nohurqışlaq ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Бобенхайм-Роксхайм
Бобенхайм-Роксхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Миттерсем
Миттерсем (Mittersheim) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,77 км².
Искәрмәләр
Миттерсем
Светловка (Михайловка авыл советы)
ᴨyчтьı индексы — 452045, — 80212842012.
Водзинек
Водзинек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жапуже
Жапуже — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бырдарево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плимут (Мичиган)
Плимут  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плимут шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөгүтлү (Һыныс)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Петряево (Башкортстан)
Петряево — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452164, — 80257840005.
217 (сан)
217 (ике йөз унҗиде) - 216 белән 218 арасындагы натураль сан.
(2768) Горький
Тарихы
1972 елның 6 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 RX3» саналган.
Жигодин-Бей
Жигодин-Бей — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шательперрон (коммуна)
Шательперрон — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Хрусти (гмина Лискув)
Хрусти  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мариньяк-Лаклар
Мариньяк-Лаклар — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Венера Гәрәева
Венера Хәсән кызы Гәрәева — татар хорлары дирижеры, Татарстанның халык артисткасы.
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 25 июнендә ТАССРның Арча районы Өчиле авылында туа. Алабуга культура-агарту училищесында укый. Җыр һәм бию ансамбле җитәкчесе Җәүдәт Айдаров, аны шунда табып, 1961 елда ансамбльгә алып кайта да. Венера Гәрәева ансамбльдән нибары өч елга аерылып тора: туган ягы — Сабага кайтып музыка мәктәбендә эшли.
1972 елда Сабадан Казанга Җыр һәм бию ансамбленең хормейстеры булып кайта — композитор Александр Ключаревның өндәвенә каршы тора алмый. 1974 елдан башлап Казан музыка укуханәсендә белем бирә.
2020 елның 26 октябрендә иртәнге якта дәвамлы авырудан соң, COVID-19 ны кичереп, Казандагы хастаханәдә вафат.
Иҗаты
Венера Гәрәева җитәкчелегендәге ансамбльләр төрле бәйгеләрдә катнашкан һәм беренче урыннар яулаган:
Венера Гәрәевә даими рәвештә Вафирә Гыйззәтуллина һәм Әлфия Авзалова конкурсларына жюри буларак чакырылган.
Камполано (Рьети)
Камполано — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эмгерст (Нью-Гэмпшир)
Эмгерст  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гретхен (кратер)
Гретхен — Венера планетасының -59.7°N, -212.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 20,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Тимер гасыр
ТИМЕР ГАСЫР, кешелек тарихының тимер металлургиясен беренчел үзләштерүгә бәйле этабы. Таш гасырга һәм бронза гасырга алмашка килә. «Тимер гасыр» атамасын фәнни әйләнешкә 1830–1850 елларда археолог К.Ю.Томсен кертә. Бер төркем галимнәр тимер гасыры башлануны теге яки бу төбәктә беренче тимер эшләнмәләр барлыкка килү белән, икенчеләре – даими рәвештә тимер җитештерелә башлау белән, өченчеләре – бронза хезмәт һәм сугыш коралларының тимердән эшләнгәннәре белән кысрыклап чыгарылуына бәйләп карыйлар. Тимер гасыры ахырын археологларның күпчелеге Халыкларның бөек күчеше чорына (II–VI йөзләр) нисбәт итә.
Борынгы кеше башта саф килеш табылган металл һәм метеорит тимер белән таныш була. Соңрак тимер алу өчен төп материал булып тимер рудалары: карбонатлы (тимер шпаты), гематитлы (кызыл тимер рудасы), магнетитлы (магнитлы тимер рудасы), лимонитлы (көрән тимер рудасы) яисә башка металлурглар тарафыннан барысыннан да ешрак кулланылган сазлык рудалары хезмәт итә башлый.
Гретхен (кратер)
Исеме
Гретхен кратеры алман хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Тимер гасыр
Баштарак тимер сугыш һәм хезмәт кораллары бронзадан эшләнгәннәреннән кайтышрак була, шуңа күрә тимер эшләнмәләрнең сыйфатын яхшырту максатында махсус алымнар кулланыла башлый: цементлау (углерод белән туендыру), пакетлау (тимер калай кисәкләрен беркетү, эретеп ябыштыру). Эретелгән тимер өеме яңадан чүкеп ясау юлы белән күчереп йөртү, алмашу, сату өчен уңайлы (очлы башлы дүрт кырлы кисәкле) бер формага китерелә. Бронза гасырында башланган тимер үзләштерү процессы шактый озакка сузыла. Металлургиянең иң борынгы чыганаклары Шәрекъ илләрендә урнашкан була. Урта Идел буенда тимер гасыр культурасы фин-угор кабиләләренә бәйләп карала.
Гленвуд (Небраска)
Гленвуд  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гленвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерекөй (Милас)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Энтль-Моккун-Ях
Энтль-Моккун-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Куль-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 109 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 123 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: