cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гали Ильясов (актер)
1937 елда ул нахакка репрессиягә эләгә һәм бары тик 1956 елны гына төрмәдән Казанга әйләнеп кайта. Аннан соң Әлмәт театрында С. Кальметовның "Зәкия", Гариф Ахуновның "Чулпы җыры" әсәрләрен сәхнәләштерә.
Блакос
Блакос — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бикнарат
Бикнарат — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 184 тирәсендә. Почта индексы — 422725.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Леушка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олы Битаман
Олы Битаман (Зур Битаман) — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 612 тирәсендә. Почта индексы — 422725.
Зур Битаман һәм Кече Битаман авыллары тарихы
Алат юлы (элекке Казан ханлыгы җирләрендә Нугай юлы, Гәреч юлы, Җөри юлы, Алат юлы дигән административ-территориаль бүленеш булган) өстендәге Битаман авылы Казан ханлыгы чорында ук булган. Битаман авылы Казан өязенең теркәү кенәгәсендә телгә алына. Алат юлы өстенә утырган Битаман авылының 1622 елда булуы турында бер тарихи җыентыкта искә алына.
Д. А. Корсаков (XVIII йөз) хезмәтендә Битаман авыллары турында мәгълүмат бар. Зур Битаман авылында 60 ясаклы һәм 9 керәшен татары, ә Кече Битаманда 30 йомышлы татар яшәгән. 1766—1861 елларда үткәрелгән Генераль ызанлау документларында авыл Пошалым һәм Ашыт сулары ярына урнашкан Олы Битаман, Битаман Пошалым дип искә алына. А. Артемьев китабындагы мәгълүматларга караганда, Ашыт суы янындагы Зур Битаман авылында 63 хуҗалык булып, анда 256 ир-ат һәм 263 хатын-кыз гомер кичергән. Битаман, ягъни Кече Битамандагы 33 хуҗалыкта 110 ир-ат һәм 99 хатын-кыз көн күргән. Н. Н. Вечеслав белешмәсендә Битаман авыллары телгә алына. Зур Битаман авылында 51 йорт булып, анда 283 ир-ат һәм 272 хатын-кыз көн иткән, мәчет, мәдрәсә, җил тегермәне эшләгән. Халык Зур Битаман җәмгыятенә кергән. Пошалым суы янына утырган Битаман авылы халкы Зур Битаман авылы җәмгыятенә кергән һәм анда 53 хуҗалык булган. И. А. Износков Зур Битаманны болай сурәтли: «Сумка суы янына, Гәреч сәүдә юлының уң ягына урнашкан авыл ике аерым бистәдән оешкан: Зур Битаман һәм Битаман Пошалым (Пошалым пүчинкәсе). Авылда борынгы язулы кабер ташы сакланган. Авылдагы 112 хуҗалыкта ислам динендәге 340 ир-ат һәм 357 хатын-кыз көн итә. Шул ук вакытта яңа чукындырылган, ләкин кире ислам диненә кайткан 11 ир-ат һәм 3 хатын-кыз да яшәгән. Халыкның тормыш-көнкүреше бай».
Зур Битаман авылыннан чакрым ярым ераклыкта гына урнашкан Ювас авылының да Зур Битаман белән бәйләнеше бар. Ювас авылы И. А. Износков тарафыннан болай телгә алына: «Ювас суы янындагы Битаман, Ювас авылы Гәреч сәүдә юлының уң ягына утырган. Авылдагы 83 хуҗалыкта ислам динендәге 218 ир-ат һәм 242 хатын-кыз булган». 1898 елгы хезмәттә Зур Битаман һәм Пошалым суы янын-дагы Битаманда татарлар яшәгәнлеге искәртелә. К. П. Берстель белешмәсендә күрсәтелгәнчә, Зур Битаман авылында барлыгы 375 татар кешесе гомер иткән.
Тел галимәсе Н. Б. Борһанова мәгълүматларына караганда, Зур Битаман һәм Кече Битаман авыллары халкы июнь ахырында, күршедәге Ювас, Әсән, Бикнарат, Кодаш, Зур Көек, Олы Рәс, Кече Рәстәгеләр белән бергәләшеп, Кушкапка җыены бәйрәм иткән. Аны икенче төрле Кушнарат җыены дип тә атаганнар.
Авыл атамасының килеп чыгышы турында риваять
Зур Битаман халкы авыл атамасының килеп чыгышы турында берничә риваять сөйли.
Күп еллар элек Ашыт елгасының бер борылышына Битаман исемле кеше тегермән салган. Тора-бара бу тирәгә кешеләр күчеп килгәннәр һәм авылга Битаман исеме биргәннәр.
Икенче риваять изгеләр белән бәйле. Күрше авылда ике изге кеше яшәгән. Бу кешеләр үлгәч, алар күмелгән җирдән ике чишмә агып чыккан. Шулар хөрмәтенә бер авылны Бәк-сәр, ә икенчесен Битаман дип атаганнар.
Чирмешләр
Зур Битаман авылы урынында элек чирмешләр, ягъни мари халкы вәкилләре дә яшәгән булырга мөмкин. Иске мәктәп урынында казу эшләре башкарганда, кеше сөякләре чыккан. Олы буын сөйләвенә караганда, бу урында чирмеш зираты булган.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Табигать һәм тирә-юнь
Зур Битаман авылы тирәсендә күренекле елга — Ашыт суы. Шарлавык дип, Ашытның шарлап аккан урыны аталган. Ашытта тагын Ат казаны исемен йөрткән урын билгеле. Авылдан арырак Ашытта су коена торган урын Бору атамасы алган. Ашыт тирәсендәге Киленнәр, Мәтәүкә, Кече Битаман чишмәләре Ашыт елгасының суын тулыландырып торалар.
Ашыт суының борылып аккан урыннарына Сапый боруы, Пәттери боруы дигән исемнәр биргәннәр. Күлләрдән Аккош күле, Сәйфи күле, Нәркис күле, Гали күле, Әхәт күле, Шәйхел күлен атарга мөмкин.
Киленнәр чишмәсе
Киленнәр чишмәсе атамасының килеп чыгышын халык болай аңлата. Явыз Иван Казанны яулап алганнан соң, татар халкын көчләп чукындыру башлана. Чукындыручылар килгәнне ишеткән хатын-кызлар бала-чагалары белән шушы чишмә буенда яшәгәннәр. Шул сәбәпле кизләү Киленнәр чишмәсе исеме алып калган. Авылның барлык халкы да качып өлгерә алмаган. Авыл башында яшәгән кайбер гаиләләрне көчләп чукындырганнар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Раденський Врх
Раденський Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тверь губернасы
Тверь губернасы (Тверская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм СССРның административ берәмлеге.
Тарих
Тверь губернасы 1796 елда оештырылып, 1929 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 92,8 %, карел теле — 6,7 %.
Дини состав, 1897: православлар — 98,7 %.
Идарә-җир төзелеше
1897 елда Тверь губернасы 12 өязгә бүленгән булган.
Мартин (Төньяк Дакота)
Мартин  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мартин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вале (Аркуш-де-Валдевеш)
Вале  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гембажув-Колёния
Гембажув-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1102) Пепита
(1102) Пепита  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1928 елның 5 ноябрендә Хосе Комас Сола тарафыннан Барселона обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1928 VA» саналган.
Колёния-Кремпа
Колёния-Кремпа — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лукашын (Карэлицкий районы)
Лукашын  (Лукашын ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Улувату гыйбадәтханәсе
Тарихы һәм этимологиясе
Гыйбадәтханә (Бали телендә "пура") диңгезгә чыгып торучы 70 м биеклектәге кыя ("вату") кырыенда ("улу") төзелгән. In folklore, this rock is said to be part of Dewi Danu's petrified barque. Гәрчә элегрәк кечкенә гыйбадәтханә булган дип расланса да, бина 11-енче гасырда Ява фикер иясе Эмпу Кутуран тарафыннан шактый зурайтылган булган. Көнчыгыш Явадан башка фикер иясе Данг Хьянг Нирартха падмасана (буш тәхетләр) изге урыннарын төзегән дигән ышаныч бар һәм ул монда, биредәге телдә - "нгелухур" ("өскә менү") - мокшага ирешкән дип әйтелә. Бу сәбәпле гыйбадәтханә "Лухур" эпитетын алган.
Исхак Янекәев
Исхак Янекәев (Исхак Госман улы Янекәев,, — , ) — фирка эшлеклесе, журналист, ВКП(б)ның Азнакай (1932) һәм Арча (1935-1936) район комитетларының 1 нче сәркәтибе, «Кызыл Татарстан» гәҗите мөхәррире (1937).
Пуцяцина (Дубровенский районы)
Пуцяцина (Пуцяціна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Улувату гыйбадәтханәсе
Маймыллар
Гыйбадәтханәдә маймыллар (Macaca fascicularis) яши, аларны еш зиярәт кылучыларның әйберләрен урлаган өчен искә алалар. Аларны еш әйберләрне җимешләргә алыштырырга әйдәргә була, ләкин бу аларны тагын да күбрәк урларга илһамландыра. Приматлар үзен тотышы буенча белгечләр һәм галимнәр даирәдәге Макака маймыллар турында тикшеренү үткәргәннәр һәм алар бартер сәләтен өйрәнә дигән бирелгән мәгълүматларны җыйганнар. Бу һөнәр киләсе буынга тапшырыла. Даирәгә килгән башка Макака маймыллары тиз ияләшәләр һәм биредәге маймыллардан яңа сәләтне өйрәнәләр.
Вя дел Маре (Рим)
Вя дел Маре — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Улувату гыйбадәтханәсе
Кечак Биюе тамашасы
Рамаянада нигезләнгән Кечак биюе Улувату гыйбадәтханәсендә көн саен кичке 6-да башкарыла. Тышкы якта үткәрелә торган тамаша вакытында шулай ук матур Кояш баюын күреп була.
Вя дел Маре (Рим)
Географиясе
Вя дел Маре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Таһева
Таһева (Taheva) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Раденци
Раденци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүзгечит (Чаэли)
Дүзгечит (Düzgeçit) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
(326) Тамара
(326) Тамара  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Краун (Пенсильвания)
Краун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(326) Тамара
Тарихы
1892 елның 19 мартында Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Берне (округ)
Берне — Франциядәге округ (Arrondissement). Эр департаментына карый.
Краун (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берне (округ)
Географиясе
Мәйданы — 2060 км². Округ 15 кантоннан тора, алар үз чиратында 239 коммунага бүленгән.
Карцев-Починок
Карцев-Починок (Карцев-Починок, Карцев-Починок) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429430. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219501003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800006400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 134 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
Бланьи-сюр-Венжан
Бланьи-сюр-Венжан (Blagny-sur-Vingeanne) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Мирбо-сюр-Без кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.56 км².
Юсык
Юсык — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452813, ОКАТО коды — 80259810004.
Генриково (Мазовия воеводалыгы)
Генриково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лукашына (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Валенса (район)
Валенса  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7464
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бльекос
Бльекос — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеце (Диңгез буе воеводалыгы)
Пеце  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спенсер (Айдахо)
Спенсер  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спенсер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадмен
Кадмен — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Радехова
Радехова — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Polietilen
Polietilen — aq töstäge termoplastik qatı material. Ul qulğa parafin kebek maylı bulıp toyıla.
Polietilen az ğına yaqtıra torğan zäñgärsu yalqın belän yana. Kislota, selte, oksidlaştıruçı (kaliy permanganatı) eremälär aña tä'sir itmi. Quyırtılğan nitrat kislotası polietilennı cimerä.
Bu polimernıñ küp kenä qullanılışları sezgä hiçşiksez bilgele. Yaxşı dielektrik bularaq, anı törle elemtä çaralarında, yuğarı yışlıqlı äsbaplarda elektr ütkärgeçlären häm kabellärne izolätsiäläw öçen qullanalar.
Polietilen plenkalarnıñ sunı häm gaznı ütkärmäwe alarnı törle äyberlärne, azıq produktların törü materialı itep qullanırğa mömkinlek birä. Awıl xucalığında mondıy plenkalar teplitsalar qoru, kanallarda häm susaqlağıçlarda sunı filtrlağanda yuğaltularnı buldırmaw, ciläk-cimeş kul'turaların häm yäş ağaçlarnı qaplap salqın tiüdän saqlaw h. b. öçen qullanıla.
Polietilennıñ ximik yaqtan totrıqlı buluı, anı törle torbalar, ximik apparatlar tözü eşendä detal'lär eşläw, ximik agressiv sıyıqlıqlarnı saqlaw häm küçerep yörtü öçen sawıtlar yasawda qullanırğa mömkinlek birä.
Polietilennan bik küp sanda könküreş äyberläre: şeşälär, krujkalar, törü paketları h. b. yasıylar.
Юрки (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маунтен (Төньяк Дакота)
Маунтен  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунтен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүзгөрен (Ташлычай)
Дүзгөрен (Düzgören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Ташлычай илчесенә караган бер авыл (köy).
Таһкуна
Таһкуна (Tahkuna) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Зур Воронья
Зур Воронья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишера елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Колёния-Кшеменевице
Колёния-Кшеменевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зур Воронья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее
Тарих
1970 елда район пионерлар йортында (директоры Рафаил Сирачетдин улы Субаев) туган якны өйрәнү почмагы ачыла.
(1103) Секвойя
Тарихы
1928 елның 9 ноябрендә Вальтер Бааде тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1928 VB» саналган.
ZNF713
ZNF713 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Колёния-Кшеменевице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вольне (Сарта)
Вольне — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее
Тарих
2011 елның 1 гыйнварында муниципаль бюджет оешмасы статусы ала. 2013 елда музейга элекке Агробанк бинасында урын бирелә.
Бефьюн (Көньяк Каролина)
Бефьюн  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
159 ел
Вафатлар
150er
Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее
Экспонатлар
Төп фондта 2 030, фәнни-ярдәмче фондта 1 363 саклау берәмлеге. Музейда тарихчы-галим Һади Атласи, фронтовик-шагыйрьләр Зәки Нури, Шәрәф Мөдәррис, җырчы Габдулла Рәхимкулов, Камал театры актерлары Һидаят Солтанов, Ринат Таҗетдинов, академик Ирек Фәхретдинов, чуаш драматурглары, Анатолий Чебанов, шагыйрә Валентина Тарават һ. б. турында мәгълүмат тупланган.
Палеонтология, этнография бүлекләре, Бөек Ватан сугышында катнашучылар һәм тыл хезмәтчәннәре турында экспозиция бар. Татар һәм чуаш халкының көнкүреш әйберләре тупланган.
Генрикув (Груецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йолбашы (Артуклу)
Йолбашы (Yolbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пуцяцишки
Пуцяцишки (Пуцяцішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вя дел Перо (Торино)
Географиясе
Вя дел Перо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Луки (Карэлицкий районы)
Луки  (Лукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эврё (округ)
Эврё — Франциядәге округ (Arrondissement). Эр департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2561 км². Округ 18 кантоннан тора, алар үз чиратында 280 коммунага бүленгән.
Пештера (Петрошань, Хунедоара)
Пештера — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радече
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4186) Тамасима
(4186) Тамасима  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Лопыдино
Лопыдино (Лопыдино) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (94%).
Крацервилл (Пенсильвания)
Крацервилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Крацервилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таһкуранна
Таһкуранна (Tahkuranna) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Вашкойнш
Вашкойнш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лещевка
Лещевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Икса елгасының уң ярыннан 123 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Вашкойнш
Географиясе
Мәйданы —.
Лещевка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Лещевка
Кече Кутис
Кече Кутис — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Кутис елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боробия
Боробия — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пилихово (Диңгез буе воеводалыгы)
Пилихово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
160 ел
Вафатлар
160er
Polipropilen
Polipropilen - ul totıp qarawğa maylısıman, aq töstäge termoplastik material. Polietilen kebek ük anı da yuğarı molequlyar çikle uğlevodorodlarğa (molequlyar massası 80 000—200 000) kertergä mömkin.
Bu polimer ağressiv tiräleklärgä çıdam. Polietilennan ayırmalı bularaq, ul yuğarıraq temperaturada (160—170°C) yomşara häm aña qarağanda nığraq.
Меддок (Төньяк Дакота)
Меддок  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Колёния-Лазнув
Колёния-Лазнув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Меддок (Төньяк Дакота)
Тарихы
Меддок шәһәре  елда нигезләнгән.
Спирит-Лейк (Айдахо)
Спирит-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Колёния-Лазнув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меддок (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колёния-Лазнув
Әдәбият
Кольонія-Лазнув
Спирит-Лейк (Айдахо)
Тарихы
Спирит-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клерваль (Ду)
Клерваль — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Дүздаг (Бозүюк)
Дүздаг (Düzdağ) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Блези-Ба
Блези-Ба (Blaisy-Bas) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сомбернон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.27 км².
Түрлемә
Түрлемә (Тӗрлемес, Тюрлема) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Кече Алат
Кече Алат — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Түрлемә
Почта индексы — 429440. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219845001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800005400.
Кече Алат
Почта индексы — 422721.
Түрлемә
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Кече Алат
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Түрлемә
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 7 кешенең яшәве мәгълүм.
Харьков губернасы
Харьков губернасы (Харьковская губерния) —  Россия империясенең, УССРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Түрлемә
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Харьков губернасы
Тарих
Харьков губернасы 1835 елда оештырылып, 1925 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: украин теле — 80,6%, рус теле — 17,7%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 98,4%.
Эчке бүленеш
1897 елда Харьков губернасы 11 өязгә бүленгән булган.
Радизел
Радизел — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Генрикув (Козеницкий повяты)
Генрикув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF714
ZNF714 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
NGC 7465
NGC 7465 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Яңа Урҗа (Яңавыл районы)
Яңа Урҗа (Яңы Уръя) — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452824, ОКАТО коды — 80259815002.
(1104) Сиринга
(1104) Сиринга  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1928 елның 9 декабрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1928 XA» саналган.
Вуавр-ле-ле-Ман
Вуавр-ле-ле-Ман — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Кюкерон
Кюкерон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Шартр (округ)
Шартр — Франциядәге округ (Arrondissement). Эр һәм Луар департаментына карый.
Блайтвуд (Көньяк Каролина)
Блайтвуд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юровце (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Луконица (авыл)
Луконица  (Луконіца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вя дел Пино (Пиза)
Вя дел Пино — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя дел Пино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пучкинишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Венаде
Венаде — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Радлек
Радлек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Колёния-Лисовице
Колёния-Лисовице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Радлек
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колёния-Лисовице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3417) Тэмблин
(3417) Тэмблин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 1 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 GG» саналган.
Сәгыйт Хәлфин урамы (Яр Чаллы)
Сәгыйт Хәлфин урамы (улица Сагита Хальфина) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендәге урам. Почта индексы 423825. ОКАТО коды 92430000000.
Тарих
2008 елның 28 декабрендә Яр Чаллы шәһәре муниципаль берәмлеге шәһәр шурасының ХХХVII сессиясе карары белән шәһәрнең 71нче микрорайонында урнашкан коттеджлар бистәсендәге яңа урамга мәгърифәтче педагог, тәрҗемәче, дәреслек һәм сүзлекләр авторы, атаклы татар иганәчеләре Хәлфиннәр нәселенең вәкиле Сәгыйт Хәсән улы Хәлфин (1732 — 1785) исеме бирелгән. .
161 ел
Вафатлар
160er
Борхабад
Борхабад — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пинчин
Пинчин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әтнә авыл хуҗалыгы техникумы
Әтнә авыл хуҗалыгы техникумы, «Габдулла Тукай исемендәге Әтнә авыл хуҗалыгы техникумы» дәүләт автоном һөнәри белем учреждениесе (Атнинский сельскохозяйственный техникум) — Татарстанның Әтнә районы үзәге (1930-1959 елларда, 1990 елдан) Олы Әтнә авылында (1959-1963 елларда Тукай районы үзәге) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы. Директоры (2016 елдан) — Айрат Фәнил улы Каюмов.
Тарих
1966 елда Татарстан АССР министрлар шурасы карары белән Арча районы (1963-1990 елларда, хәзерге Әтнә районы) Олы Әтнә авылында зоотехниклар әзерләүче Тукай авыл хуҗалыгы техникумы оеша. Техникумга 210 (урта белем белән 60, сигезьеллык белем белән 150) укучы кабул ителә. Укуны оештыру өчен техникумга Әтнә урта мәктәбенең икенче уку корпусы (элекке Советлар йорты) бинасы һәм тулай торагы бирелә.
1985 елда РСФСР авыл хуҗалыгы министрлыгы фәрманы белән Тукай авыл хуҗалыгы техникумы һәм Арча районы Тукай исемендәге колхоз җирлегендә Тукай совхоз-техникумы оештырыла.
2001 елда РФ авыл хуҗалыгы министрлыгы фәрманы белән уку йорты Габдулла Тукай исемендәге Әтнә авыл хуҗалыгы техникумы итеп үзгәртелә.
2005 елда ТР министрлар кабинеты карары белән федераль милектән республика милкенә күчерелә.
2016 елда «Кадрлар әзерләүнең ресурс үзәге» статусы бирелә.
Белгечлекләр
2017-2018 уку елына Әтнә авыл хуҗалыгы техникумына ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 200 студент кабул ителә.
Генрикув (Сохачевский повяты)
Генрикув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF716
ZNF716 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кремер (Пенсильвания)
Кремер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кремер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клерон
Клерон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пештера (Селашу-де-Сус, Хунедоара)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиженьга
Лиженьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега елгасының сул ярыннан 181 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ст.-Энтони (Айдахо)
Ст.-Энтони  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ст.-Энтони шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медина (Төньяк Дакота)
Тарихы
Медина шәһәре  елда нигезләнгән.
Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее (Иске Шәйморза)
'''Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее' (Музей «Земля и люди» имени А. Ш. Абдреева) — Татарстанның Чүпрәле районы Иске Шәйморза авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей''). Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее филиалы. Авыл тарихы, Социалистик Хезмәт Каһарманы Әхмәтгәрәй Шакирҗан улы Әбдриевның тормыш юлы, татар һәм чуаш халкының мәдәнияте белән таныштыра.
Тарих
1956 елда материаллар җыю эше башланган. Тарих укытучысы Әминә Заһит кызы Азизова башлап йөри. Музейны нигезләүче — күмәк хуҗалык рәисе Әхмәтгәрәй Шакирҗан улы Әбдриев (1923—2005) — Социалистик Хезмәт Каһарманы, 3 Ленин ордены, Октябрь Инкыйлабы ордены кавалеры.
1982 елның 26 маенда музей рәсми төстә ачылган.
Экспонатлар
Музей фондында 9 500 (төп фондта 7 000) саклау берәмлеге. Экспозиция авыл тарихын чагылдыра. 9 күргәзмә залы булдырылган. Этнография залы XIX гасыр азагы — ХХ гасыр башы татар һәм чуаш халкының көнкүреш җиһазлары һәм кием тупланмасын күрсәтә. Экспозициядә шулай ук татар гаиләсенең торак йорты интерьеры торгызылган. Башка залларда Октябрь инкыйлабыннан соңгы авыл тарихы, пионер һәм комсомол оешмалары төзелеше тарихы, авылда күмәк хуҗалык оешу, Бөек Ватан сугышы чоры тасвирлана.
Радле-об-Драви
Радле-об-Драви — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәй сусаклагычы
Зәй сусаклагычы — Дала Зәе елгасында урнашкан, 1963 елда төзелгән Зәй ГРЭСының су суыту буасы. Күләме 63 миллион м³, су өслегенең мәйданы 20,5 км², озынлыгы 12 км, уртача киңлеге 1,7 км, уртача тирәнлеге 3,1 м.
Лукшаны
Лукшаны (Лукшаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тәһтвере күла
Тәһтвере күла (Tähtvere küla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Дүзенли (Борчка)
Дүзенли (Düzenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
Колёния-Лишковице
Колёния-Лишковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(1105) Фрагария
(1105) Фрагария  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Колёния-Лишковице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1105) Фрагария
Тарихы
1929 елның 1 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 AB» саналган.
Зур Вьюк
Зур Вьюк — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Нырмыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7466
NGC 7466 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Йолбашы (Мидьят)
Йолбашы (Yolbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4621) Тамбов
(4621) Тамбов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 27 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 QE10» саналган.
Луг
Луг (Луг) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Климат
Луг климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (88%).
Вердоэжу
Вердоэжу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Л’Опиталь-д’Орьон
Л’Опиталь-д’Орьон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Блези-О
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.31 км².
Генрикув-Уроче
Генрикув-Уроче — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юхновець-Гурни
Юхновець-Гурни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя дел Фило (Арецо)
Вя дел Фило — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя дел Фило Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шатодён (округ)
Шатодён — Франциядәге округ (Arrondissement). Эр һәм Луар департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1439 км². Округ 5 кантоннан тора, алар үз чиратында 80 коммунага бүленгән.
Вувре-сюр-Луар
Вувре-сюр-Луар — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
ZNF717
ZNF717 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Радмире
Радмире — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Eurovision җыр бәйгесе 2018
Eurovision җыр бәйгесе (Eurovision Song Contest 2018; Concours Eurovision de la chanson 2018), — Португалиянең Лиссабон шәһәрендә узган 63-нче «Eurovision» җыр бәйгесе. Былтыр Киев (Украина) шәһәрендә узган «Eurovision-2017» бәйгесендә җиңүче булды. Сальвадор Собрал «Amar pelos dois (Икебез өчен ярату)» дигән җыр белән 758 балл җыйды. Португалия бәйгене беренче тапкыр үткәрде.
Евровидение бәйгесендә 43 ил катнашты. Финалга 26 ил узды. Бәйгедә Казакъстан, Косово һәм Ливан да катнашырга теләгән булган, ләкин төрле сәбәпле алар бәйгедә катнашмады.
Евровидение 2018 җыр бәйгесендә 529 балл белән Исраил җиңүгә иреште. Бу илдән 25 яшьлек җырчы Нетта Барзилай «Курчак» җыры белән чыгыш ясады.
Пучковския
Пучковския (Пучкоўскія ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Медора (Төньяк Дакота)
Медора  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стайтс (Айдахо)
Стайтс  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Буберос
Буберос — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стайтс (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
163 ел
Вафатлар
160er
Креншо (Пенсильвания)
Географиясе
Креншо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таиксе
Таиксе (Taikse) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Иске Урҗа (Яңавыл районы)
Иске Урҗа — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Колёния-Лобудзице
Колёния-Лобудзице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блаффтон (Көньяк Каролина)
Блаффтон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Генрисин (Новодворский повяты)
Генрисин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Радможанци
Радможанци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Лунки
Лунки (Лункі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(3121) Таминес
(3121) Таминес  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Анри Дебеонь, Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EV» саналган.
(1106) Кидония
Тарихы
1929 елның 5 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 CW» саналган.
Кече Нягов
Кече Нягов — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Нягов елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Петр Дементьев музее (Үби)
Петр Дементьев музее (Музей Петра Дементьева) — Татарстанның Чүпрәле районы Үби авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее филиалы. Ике тапкыр Социалистик Хезмәт Каһарманы, 9 Ленин ордены кавалеры, ССРБ  авиация сәнәгате министры булган Пётр Василий улы Дементьевның (1907—1977) тормыш юлы белән таныштыра. Әлеге музей — Пётр Дементьевка беренче музей.
Тарих
Музей 2017 елның 11 маенда Пётр Василий улы Дементьевның 110 еллыгы уңаеннан «Ике тапкыр Социалистик Хезмәт Герое Дементьев П. В. исемендәге Үби урта гомуми белем бирү мәктәбе» бинасында оештырыла.
Экспонатлар
Музей фондында 120 дән артык экспонат, шуларның 15 — шәхси әйбер, дүртесен министрның гаиләсе Мәскәүдән Үбигә тапшырган. Музейның экспозициясен ТР милли музееның иҗади төркеме эшләгән. Экспозициядә П. В. Дементьевның шәхси әйберләре: хәрби костюмы, Социалистик Хезмәт Каһарманы медале, фотосурәтләр, юбилейга конструкторлык бюроларыннан һәм эре авиаширкәтләрдән бирелгән бүләк-сувенирлар һ. б. файдаланылган. Документларны һәм фотосурәтләрне ТР милли музее, ТР дәүләт архивы, Сембер өлкәсе дәүләт архивы, С. П. Горбунов исемендәге Казан авиазаводының хезмәт даны музее, Казан вертолет заводының хезмәт даны музее, П. В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техник көллияте тапшырган.
ТР милли музее хезмәткәрләре 1979 һәм 1983 елларда Мәскәүгә махсус барып, министрның тол хатыны Евдокия Петр кызы Дементьевадан шәхси әйберләрен алып кайта. Экспозициядә каһарманның балалык чоры һәм үсмер вакытлары, министр булып эшләгән еллары тасвирлана.
Пештере (Бихор)
Пештере — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF718
ZNF718 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
165 ел
Вафатлар
160er
Херсон губернасы
Херсон губернасы (Херсонская губерния) — Россия империясенең, УССРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Халык
Туган тел буенча, 1897: украин теле — 53,5%, рус теле — 21,1%, яһүд теле — 11,8%, молдав теле һәм румын теле — 5,4%, алман теле — 4,5%, поляк теле — 1,1%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 80,2%, яһүдиләр — 12,4%, католиклар — 3,5%, лютераннар — 2,1%, искейолачылар — 1%.
Эчке бүленеш
1897 елда Херсон губернасы 6 өязгә бүленгән булган.
NGC 7467
NGC 7467 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Л’Опиталь-Сен-Блез
Л’Опиталь-Сен-Блез — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Юхновець-Дольни
Юхновець-Дольни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәяр Хәбибуллин
Сәяр Хәбибуллин – Мәскәүдә яшәп иҗат итүче татар композиторы, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.
Тәкуметса
Тәкуметса (Täkumetsa) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Сәяр Хәбибуллин
Сәяр Зыятдин улы 1931 елда Мәскәүдә дөньяга килгән. Ата-анасы башкалага Горький өлкәсенең Суыксу авылыннан килеп төпләнәләр. Балачагында башта гармунда, соңыннан музыкаль мәктәптә аккордеонда уйнарга өйрәнгән. Озак вакыт М. Горький ис. киностудиядә, Союзмультфильм киностудиясендә, Үзәк телевидениедә тавыш операторы булып эшли. 1963 елдан алып 1991 елга кадәр С. Хәбибуллин "Москонцерт"ның инструментчы-артист. 1968 елда Мәскәүдә «Якты юллар» татар эстрада төркеме төзелә. Бу төркем белән Сәяр Хәбибуллин Урта Азия, Казахстан, Идел буе төбәкләрендә концертлар биреп йөри. 1985 елда концерт оешма каршында С. Хәбибуллин «Хыял» вокаль коллективын оештыра, аның белән ССРБ, аннары Россия шәһәрләре буйлап уңышлы чыгышлар ясый. Танылган мәскәү җырчылары Наилә Фатехова белән Роза Хәбибуллина – шул төркемдә тәҗрибә туплаган җырчылар.
Композитор иҗатының визит картасы булып беренче башкаручысы Илһам Шакиров булган «Эзләдем, бәгърем, сине» җыры булып тора. Иҗат еллары чорында композитор уннарча җыр һәм берничә инструменталь пьеса язган. Аның әсәрләрен Әлфия Авзалова, Илһам Шакиров, Ренат Ибраһимов, Клара Хәйретдинова, Венера Шәрипова, Зөһрә Шәрифуллина һәм башка танылган җырчылар башкарып дан казана.
Вила (Мелгасу)
Вила  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Йолбашы (Аккуш)
Йолбашы (Yolbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Аккуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лилесвера
Лилесвера (Лилисвера, Лисвера, Лиссера) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мудьюга елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любизар
Любизар - татар, башкорт халык җыры, Башкорт-мишәр гаскәренең 1-нче башкорт полкы җыры. Любизар җыры 19 гасырда язып алынган. Н. Берг төзегән "Песни разных народов" җырлар җыентыгына (М., 1854) кертелгән.
Илсөя Бәдретдинова, Камил Вәлиев, Кәрвән Сарай репертуарында бар.