cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иня (Левице)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Бухаровски (Камышлов районы)
Бухаровский (Бухаровский) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%).
Знаменск (Әстерхан өлкәсе)
Знаменск (Знаменск) — Әстерхан өлкәсендәге шәһәр, Капустин Яр полигонының торак һәм административ үзәге.
Тарих
1946 елда ракета полигоны төзелеше турында карар кабул ителә.
1961 елдан — Капустин Яр шәһәре.
1992 елдан — ябык административ-территориаль берәмлеге. 1993 елдан Знаменск исемен йөртә.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 84,4%, украиннар — 5,5%, казакълар — 2,7%, татарлар — 1,9%, белоруслар — 1,1%.
Даяна Юшкова
Даяна Азат Кызы Юшкова (1999 елның 6 гыйнвары, Яшел Үзән, Татарстан, Россия) — Россия чирәмдәге хоккейчысы, «Динамо-Гипронииавиапром» клубы һөҗүмчесе. Россиянең спорт мастеры (2019).
Биография
Даяна Юшкова 1999 елның 6 гыйнварында Яшел Үзәндә туа. «Динамо-УОР» олимпия резервының махсуслаштырылган балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе шәкерте. 2015 елдан «Динамо-Гипронииавиапром» клубы өчен чыгыш ясый. 79 уенда 22 тапкыр аерыла. 2018 елгы Россия чемпионы, соңгы турда аның голы Казан клубына «Динамо-Электросталь» ны җиңәргә һәм тарихта беренче титулны алырга ярдәм итә.
21 яшькә кадәр Россия җыелма командасы составында 5 тапкыр аерыла һәм 2 гол кертә. Төп җыелма команда составында 10 уен үткәрә һәм 3 гол кертә. 2020 елгы Олимпиадага квалификация этабы буларак, Япониядәге Дөнья сериясе этабында катнашучы. Мексика капкасына алты гол кертә, шулай ук турнирда Чили капкасына гол кертә (җиңү 5:2). 2019 елгы Европа чемпионатына игълан ителә (5 матч уйный, Россия 7 нче урынны ала)
Йоркута-Яха
Йоркута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Байдарата борыны урнашкан. Елга озынлыгы 189 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Омелас
Омелас — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Вьятор
Вьятор — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Деуитт (округ, Иллинойс)
Деуитт — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Клинтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1839 елда оештырыла.
Ботенхайлинген
Ботенхайлинген (Bothenheilingen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брютель
Брютель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сильниця (Березивский повяты)
Сильниця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ярышлы (Шухут)
Ярышлы (Yarışlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Шухут илчесенә караган бер авыл (köy).
Гроте ди Казтелана (Бари)
Гроте ди Казтелана — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гроте ди Казтелана Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рунку (Бузеу)
Рунку — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стшебешев
Стшебешев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ленин административ округы (Омск)
Ленин административ округы (Лениниский административный округ) — Омск шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1930 елда нигезләнгән. Халык саны — 200 381 кеше (2010).
Косини-Капичне
Косини-Капичне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шыгырдан вулысы
Шыгырдан вулысы (شىٰغىٰردان ۋولىٰسىٰ, Шихирданская волость) — Сембер губернасына, Татарстан АССРга, Чуаш АӨгә һәм Чуаш АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Морат, Батыр, Шомырша һәм Тархан вулыслары белән чиктәш булган (1890). 6 торак пунктта 10883 кеше яшәгән. 1920-1921 елларда ТАССР составында була, 1921 елда Чуаш АӨ составына күчерелә. 1927 елда бетерелә, территориясе Батыр районына кушыла.
Изъёль (Чуть кушылдыгы)
Изъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Чуть елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(12177) Raharto
(12177) Raharto — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4074 T-3» саналган.
Андреевка (Шомырша районы)
Андреевка  (Энтĕръел, Андреевка) — Чуашстанның Шомырша районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 407 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Гатч (Юта)
Гатч  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гадор
Гадор — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сыбызгы (музыка коралы)
Сыбызгы — төрки халыкларның тынлы милли музыка коралы. Аеруча казакъ халкында киң таралган. Курайга охшаш ачык буй тынлы коралы. Озынлыгы 600-650 мм.
Сыбызгының авазлар рәте 4 тишеге белән: d1 — е1 — fis1 — g1 — а1; 6 тишеге белән:  с1 — d1 — е1 — f1 — g 1 — а1 — h1.
Казакъстанда ике төр сыбызгы бар: көнчыгышында конуссыман, кыскарак, кече радиуслы сыбызгы, көнбатышында зуррак һәм озынрак сыбызгы таралган.
Тарихи чыганаклар буенча бу тынлы музыка коралы Төрки каһанлыгында барлыкка килгән, шуңа күрә төрле төрки халыкларда охшаш тынлы милли корал бар: мәсәлән татарларда, башкортларда - курай, алтайлыларда - шоор, кыргызларда - чоор, казакъларда - сыбызгы, төрекмәннәрдә - гаргы төйдек, маҗарларда, болгарларда - кавал һ.б.
Хәзерге вакытта сыбызгы барлык казакъ милли музыка коллективларында кулланыла.
GSC8706-121
GSC8706-121 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Лясництва
Лясництва (Лясніцтва ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Оржедёй
Оржедёй — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
(5059) Saroma
(5059) Saroma — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 AF» саналган.
Гифойнш
Географиясе
Мәйданы —.
Идарә итү формасы
Идарә итү формасы — дәүләт хөкүмәтенең нинди төрдә идарә итүен билгеләүче форма, югары дәүләтләр ситемасы органы.
Идарә итү формасы белән дәүләт төзелешен һәм дәүләтнең сәяси режимы белән бутарга кирәкми. Боларның һәрберсе бер-берсен тулыландыра һәм идарә формасын билгели.
Идарә итү фомасы буенча дөнья дәүләтләре харитасы
[[Файл:Forms_of_government_2021.svg|600px|center|thumb|Идарә итү фомасы буенча дөнья дәүләтләре:
Зәңгәр  — президент республикасы, барлык хәкүмәт президент кулында, ул шулай ук хәкүмәт башлыгы вазыйфаларын да үти.
Яшел  — президентские республикалары, ләкин аның вазыйфалары парламент кулында.
Сары  — кушма республикалары хәкүмәт парламентка һәм президентка бәйле, парламент хөкүмәтнең яңа президент сайлауларын тәэмин итә
Кызгылт-сары  — парламент республикалары, парламент хөкүмәтне формалаштыра
Кызыл  — парламентлы конституцион монархияләр, парламент хөкүмәтне формалаштыра, ә монарх чын хакимияткә ия түгел
Аксыл шәмәха  — конституцион монархияләр, монарх чын хакимият ия һәм бу илләрдә парламент көче азрак
Коңгырт сары  — республикалар, боларда төп рольне бер фирка алып бара һәм ул Конституция белән бөркетелгән
Соры  — бирелгән аңлатмаларның берсенә дә туры килмәгән дәүләт
Буаберг
Буаберг — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Хуслия (Аляска)
Хуслия  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Хуслия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соколув-Гурни
Соколув-Гурни — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ипельске Предмостьье
Ипельске Предмостьье — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Стшегоцин (Лодзь воеводалыгы)
Стшегоцин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сорокино районы
Сорокино районы (Сорокинский район) — Төмән өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Зур Сорокино саласы.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (89%), казакълар (2,9%), алманнар (1,9%), мордва (1,5%), чуашлар (1,4%).
Летка (коммуна)
Летка — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гроте Кавальери (Гросето)
Гроте Кавальери — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гроте Кавальери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Шаро-Аргун
Шаро-Аргун — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аргун елгасының уң ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брайтенворбис
Брайтенворбис (Breitenworbis) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шышки (Мёрский районы)
Шышки (Шышкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Синнив
Синнив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итами
Итами — Япония дәүләтенең Хиого префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Итами шәһәре 1940 елның 10 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 194488 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 7789 кеше тәшкил иткән.
Отиньяк
Отиньяк — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Карамуса (Чермик)
Карамуса (Karamusa) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Сәфәр (Мөслим районы)
Яңа Сәфәр — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы поселок.
Почта индексы — 423983.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Косино (Польша)
Косино  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лейк-Мак-Форест-Гиллс (Флорида)
Лейк-Мак-Форест-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Мак-Форест-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрь административ округы (Омск)
Октябрь административ округы (Октябрьский административный округ) — Омск шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1942 елда нигезләнгән. Халык саны — 172 450 кеше (2010).
Бучина (Алапай шәһәр бүлгесе)
Бучина (Бучина) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Каменногорск
Каменногорск (Каменногорск, 1948 елга кадәр — Антреа, Saint-Andre, Antrea) — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1940 елдан башлап йөртә.
Гове
Гове — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дуглас (округ, Иллинойс)
Дуглас — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Таскола шәһәре.
Каменногорск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,2%), украиннар (1,8%).
Дуглас (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1859 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1079 км² тәшкил итә.
(12178) Dhani
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4304 T-3» саналган.
Рунку (Вилча)
Рунку — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канберра
Канберра (ингл.Canberra) – Австралия Берлегенең башкаласы. Халык саны 334 меңне уза. Кыйтганың эчендә урнашкан иң зур шәһәр.
Янтуган вулысы
Янтуган вулысы (يانتوغان ۋولىٰسىٰ, Энтугановская волость) — Сембер губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Әлки (Казан губернасының Тәтеш өязе), Тимбай, Үби, Шомырша һәм Батыр вулыслары белән чиктәш булган (1890). 13 торак пунктта 9061 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Буамон (Сомма)
Буамон — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Лясныя
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(5060) Ёнэта
(5060) Ёнэта — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 24 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BO5» саналган.
Соколув-Дольни
Соколув-Дольни — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стшельна
Стшельна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Синява (Кросненский повяты)
Синява — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроте Санто Стефано (Витербо)
Гроте Санто Стефано — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гроте Санто Стефано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ванда (Шапкина кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гарруча
Гарруча — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Генефер (Юта)
Генефер  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Иммун системасы
Нигә кайбер кешеләр кышын берничә тапкыр салкын тидереп, грипп белән авырырга өлгерә, ә башкалары салкын тиеп авыруның ни икәнен еллар буе да белми йөри? Бу сорауга җавапны иммун система — организмның табигый саклаучысы үзендә саклый. Кешенең еш авыруы якисәламәт булуы иммун системаның куәтенә бәйләнгән. Саклау системасы алдында куелган бурыч—организмны хәвеф-хәтәрдән гарантияле рәвештә саклау, иммунитет (организмның йогышлы авыруларга һәм чит матдәләргә бирешмәүчәнлеге) белән тәэмин итү. Иммунитет безне инфекциядән генә түгел, чит матдәләрдән, аллергеннардан саклый, яман шеш күзәнәкләрен «үтерә». Ул тән күзәнәкләренең бердәмлеген күзәтә, организмга кергән генетик чит микроорганизмнарны (авыруга китерүче), күчереп утыртылган тукымаларны, шулай ук организм эчендә барлыкка килгән аномаль күзәнәкләрне дә юк итә. Иммун системадагы барлык органнарның һәм күзәнәкләрнең гомуми авырлыгы бер килограммнан да артык түгел, ә башкарган эшләре искитәрлек.
Генефер (Юта)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Иммун системасы
Икенче дәрәҗә перифирик һәм икенчел иммунитет органнарын: талакны, лимфа төеннәрен һәм аларның якын «туганнарын»—ашкайнату һәм сулыш ( трактының лимфатик фолликулаларын үз эченә ала.
Өченче дәрәҗә — организмның иммун патруле. Бу эш белән махсус өйрәтелгән «шымчылар» — лимфоцитлар шөгыльләнә. Алар специфик иммунитет—комплекслы реакцияләр, организмны конкрет антигеннардан саклау өчен җавап бирәләр. Дошманнарны махсус өйрәтелгән лимфоцитлар яки алар ясап чыгарган антитәнчекләр җимерә. Алар белән бергә тыйнак ярдәмчеләр — моноцитлар, лейкоцитлар хезмәт итә.
Анишкасы
Анишкасы (Энĕшкасси Катек, Анишкасы) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Иммун системасы
Тир белән чыккан токсиннар шлакларны су белән юып төшерергә дә кулай.
Карамустафа (Одунпазары)
Карамустафа (Karamustafa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иммун системасы
Икенче группага фагоцитлар керә. Алар организмның чүп түгүчеләре, үрнәк булырдай «хезмәткәрләр». Грек теленнән тәрҗемә иткәндә, фагоцит — ашаучы күзәнәк дигән мәгънә белдерә. Алар авыруга китерүче микроорганизмнарны тотып алалар һәм эшкәртәләр.
Анишкасы
Почта индексы — 429912. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241875002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600001400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Иммун системасы
Факторларның өченче группасына К-ИК-күзәнәкләре керә, икенче төрле ал арны киллер-күзәнәкләр дип тә атыйлар. Бу рольгә лимфоцитларның егермедән берсе генә яраклы. Табигый киллерлар читтән кергән инфекцияне генә түгел, организмның үзенең яман шеш күзәнәкләренә әйләнгән, грипп, герпес, кызамык вируслары белән зарарланган күзәнәкләрен дә бетерә алалар. Дүртенче группа — гумораль факторлар. Боларга канның сүлендә, лимфада, төкеректә, күз яшендә булган аксым, комплемент, лизоцим керә. 3 Комплемент — кан сүле аксымнары системасы, лизоцим — гидролизлар > классы ферменты; организмда саклагыч функцияне үти, бактерия күзәнәкләренең тышчасын җимерә. Бишенче группа үзен табигый фактор — температура күтәрелү белән сиздерә. Температура күтәрелеп, организмга инфекция белән көрәшергә ярдәм итә, шуңа күрә, температура бик югары күтәрелмәгәндә, аны төшерү өчен дарулар кулланырга киңәш ителми.
Кома-Шор (Кара кушылдыгы)
Кома-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара елгасының сул ярыннан 247 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Иммун системасы
Лимфоцитлар иммун системасының махсус саклаучылары булып саналалар һәм сөяк миендә ясалалар. Бугаз бизенә (вилочковая железа) лимфоцитлар кеше дөньяга килгәнче үк кереп урнаша. Биз тора-бара атрофиягә бирелә, бу процесс 12 яшь тирәсендә башланып, кеше картайгач туктый. Соңга таба иммунитет саклаучы орган урынында майлы тукыма, төене генә кала һәм аның саклау функциясе юкка чыга.
Кома-Шор (Кара кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Иммун системасы
Талак кешенең бар гомере буе иммун контролендә катнаша. Табигать аның ( тукымасын ике төсле—кызыл һәм ак иткән. Кызыл тукымага эритроцитлар җыела, ә агына Т- һәм В-лимфоцитлар. Монда да бактерия һәм вирусларны җимерү бара. Моннан кала талак фильтр функциясен дә үти.
Кома-Шор (Кара кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иммун системасы
Лимфа төеннәре лимфаны чистарталар һәм аның составын контрольдә тоталар. Аларга беренчеләрдән булып инфекция һөҗүменә каршы торырга туры килә. Менә ни өчен авыз куышлыгында, ялкынсыну процессы булганда, бу төеннәр авыртып, үсеп, кызарып чыга. 4 Миндальсыман бизләрнең роле бик озак еллар дәвамында билгесез кала килгән. Вакыт узу белән, аларның организмны инфекциядән саклау өчен кирәкле орган икәнлеге ачыклана. XX гасыр ахырында белгечләр бик мөһим ачыш ясаганнар: 8 яшькә кадәр бу бизләрне алырга ярамый, бала үсә төшкәч тә киңәш ителми. Ни өчен? Кешенең лайлалы тышча эпителийларына даими рәвештә чит кисәкчекләр, микроблар кереп тора. Биздәге бөрмәләр аларга үзенә күрә бер капкын кебек тора. Микроблар, чит җисемнәр тәэсиренә бизләр кискен ялкынсыну (ангина) белән җавап бирәләр һәм авыруга бар организмга таралырга ирек бирмиләр. Тонзиллэктомия (аңкау миндальсыман бизләрен тоташтыргыч тукымалы капсуласы белән тулысынча кисеп алу) операциясе «авыру аркылы савыгу» процессын өзә. Миндальсыман бизләр никадәр иртә алынса, организм, сулыш юллары, йоткылык, үңәчнең лайлалы тышчасы алдагы яшәү чорына шулкадәр яклаучысыз кала.
Косково (Польша)
Косково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Анишкасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 118 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Совет административ округы (Омск)
Совет административ округы (Советский административный округ) — Омск шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1935 елда нигезләнгән. Халык саны — 260 421 кеше (2010).
Гондалайнш
Гондалайнш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Оржё
Оржё (Orgeux) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Дижон 1-й кантон кантонына карый.
Чевак (Аляска)
Чевак  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Оржё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.75 км².
Чевак (Аляска)
Тарихы
Чевак шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паес (Эро)
Паес — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Ипельске Уляни
Ипельске Уляни — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
(12179) Taufiq
(12179) Taufiq — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ипельске Уляни
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
(12179) Taufiq
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5030 T-3» саналган.
Ипельске Уляни
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стшельце (Кутновский повяты)
Стшельце  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ниситокё
Ниситокё — Япония дәүләтенең Токио префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ниситокё шәһәре 2001 елның 21 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 193350 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 12199 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 15.85 км² тәшкил итә.
Бувенкур-сюр-Брель
Бувенкур-сюр-Брель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Гарри Поттер һәм Ут кубогы
Гарри Поттер һәм Ут кубогы (Harry Potter and the Goblet of Fire) — Гарри Поттер турындагы романнар сериясенең дүртенче китабы. Бөекбританиядә китап 2000 елда басылды. 2001 елда китап «Һьюго» премиясенә лаек булды.
Шатили (Аргуна кушылдыгы)
Шатили — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аргун елгасының сул ярыннан 126 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ду-Пейдж (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1839 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 848 км² тәшкил итә.
Далиас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шышки (Шаркавшчынский районы)
Шышки (Шышкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Летка-Ноуе (коммуна)
Летка-Ноуе — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ляхавка (Шкловский районы)
Ляхавка  (Ляхаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Олы Тархан вулысы
Олы Тархан вулысы (ئۈلىٰ تارخان ۋولىٰسىٰ, Больше-Тархановская волость) — Сембер губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Кременки (Самар губернасының Ыстарапул өязе), Пролей-Каша (Казан губернасының Тәтеш өязе), Борындык (Буа өязе), Сөендек һәм Ундыр вулыслары белән чиктәш булган (1890). 20 торак пунктта 13586 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Тәтеш һәм Буа районнарына кушыла.
Төмән районы
Төмән районы (Тюменский район) — Төмән өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Төмән шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (79,6%), татарлар (13,6%), украиннар (1,3%), алманнар (1,3%).
Солець (Свентокшиж воеводалыгы)
Солець  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5061) McIntosh
(5061) McIntosh — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 22 февралендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DJ» саналган.
Смоленск бәрелеше (1941)
Смоле́нск бәрелеше — Совет гаскәрләренең Мәскәү юнәлешендәге алман армияләрнең «Үзәк» төркеменә һәм армияләрнең «Төньяк» төркеме көчләр өлешенә каршы комплекс саклану һәм һөҗүм эшләре. Ике ай буйлап явызландыручылар бәрелешләр дәвам итте
10 — 20 июль
Каршы көрәшкән яклар соединениялары төньяктан көньякка бирерлгән.
Беренче этап (10−20 июль): вермахтның һөжүме
10 июльне 4-нче танк армиясының 2-нче һәм 3-нче танк төркемнәре Витебск районнан Духовщина ягына һөжүмгә күчте
11 июльне 3-нче танк төркеме Көнбатыш фронтның 22-нче һәм 20-нче армиялар ялганышын саклаун ертып һәм Витебск шәһәрен басып алды. 2-нче танк төркеме Могилевтан төньяграк һәм көньяграк Днепр аша чыкты.
12 июльне Көнбатыш фронтның 22-нче, 19-нче һәм 20-нче армиялар һөжүмгә күчтәләр Витебскны азат итәргә дип бурыч белән. 3-нче танк төркеме
16 июльне 3-нче танк төркеменең 57-нче мотокорпус Невельны басып алды.
20 июльне 3-нче танк төркеме Великие Лукины басып алды.
Икенче этап (21 июль — 3 август): ЭККАның контрһөжүме
21 июльне Көнбатыш фронтның гаскәрләре контрһөжүм нәтиҗәсендә Великие Луки шәһәрен азат иттеләр
26 июльне 3-нче танк төркеме Смоленсктан 40 километр көнчыгышрак Дорогобужга юлны кисеп өздә. Көнбатыш фронтның 16-нчы һәм 20-нче армиялар бәрелешне чолганышта башладылар.
26 июльне совет гаскәрләре Могилёвны калдырдылар (карагыз Могилёвны саклау).
27 июльне Смоленскка төньяктан һөжүм иткен 16-нчы армия вокзалны алды һәм шәһәрнең төньяк өлешләндә сугышлар алып барды. 27 июльне 3-нче танк төркеме 16-нчы һәм 20-нче армияларның артларыннан китереп бәреп төньяграк һәм көнбатышрак шәһәрдән аларны чолгап алды.
1 августны Рославль районыннан Смоленскка Владимир Качалов командалау астында 28-нче армия гаскәрләр төркеме һөжүмне башлады. 1-нче танк төркеме
GSC8706-3
GSC8706-3 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рунку (Горж)
Рунку — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скальник
Скальник — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Үзәк административ округ (Омск)
Үзәк административ округ (Центральный административный округ) — Омск шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1945 елда нигезләнгән. Халык саны — 276 209 кеше (2010).
Стшельце (Опочинский повяты)
Стшельце  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гондар (Амаранте)
Гондар  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бувенкурт-ан-Вермандуа
Бувенкурт-ан-Вермандуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Карамалы
Яңа Карамалы — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Брайтунген (Верра)
Брайтунген (Breitungen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Мери-Джейн (Флорида)
Лейк-Мери-Джейн  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Мери-Джейн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анишхири
Анишхири (Энĕшхĕрри, Анишхири) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Космачево
Космачево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Анишхири
Почта индексы — 429912. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241875003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600001500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Космачево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анишхири
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 65 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Троицк татар театры
Троицк татар театры — Ырынбур губернасына (1919 елдан Чиләбе губернасына, 1923 елдан Урал өлкәсенә, 1934 елдан Чиләбе өлкәсенә) караган Троицк шәһәрендә 1910-1931 елларда (1910 елдан үзешчән театр, 1919 елдан һөнәри дәүләт театры булып) эшләгән татар театры.
Актерлар
Төрле елларда Троицк театрында Гыйләҗ Казанский, Мингали Надрюков, Исмәгыйль Илялов, Исхак Илялов, Һаҗәр Илялова, 3. Сабитов, Мохтар Мутин, Барый Тарханов, Камал II, Шакир Усманаев, С. Садыйкова, Нурия Калметова, Фәхри Сәйфетдинов, Фәризә Гобәйдуллина, Ибраһим Шаһдалиев, З.Л. Аитов, М. Миңнулла һ.б. эшли.
1921 елның маенда театр труппасында 18 кеше штатта тора (чагыштыру өчен: рус драма труппасында 26 кеше, рус күчмә драма труппасында 10 кеше).
Репертуар
Иң яхшы татар пьесаларын, рус һәм чит ил классикасын уйнардай труппа туплана.
Ильяр
Ильяр — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гротеле (Рагуза)
Гротеле — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гротеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Генксвилл (Юта)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12180) Kistemaker
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5167 T-3» саналган.
Палавас-ле-Фло
Палавас-ле-Фло — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Орньяк-сюр-Везер
Орньяк-сюр-Везер — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Туктамыш (Свердловск өлкәсе)
Туктамыш (Тактамыш) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Пермь губернасының Кызылъяр өязенә караган.
Калач-на-Дону
Калач-на-Дону (Калач-на-Дону) — Волгоград өлкәсендәге кече шәһәр, Калач районының административ үзәге.
Туктамыш (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Калач-на-Дону
Халык саны — 26 892 кеше (2010).
Туктамыш (Свердловск өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (95%).
Калач-на-Дону
География
Цимлянск сусаклагычының сул ярында, Идел-Дон каналы янында, Волгоградтан 85 километр көнбатышрак урнашкан. Елга порты. Донская тимер юл станциясе.
Тарих
1708 елда утар (казаклар хуторы) буларак нигезләнгән.
1942 елның 23 ноябрьдә Калач тирәсендә Сталиниград янындагы фашист гаскәрләрне чолгап алыну тәмамлаган.
1951 елда шәһәр статусы бирелә.
Лиственничная (Шапкина кушылдыгы)
Лиственничная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Шапкина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Карамустафалы (Чаршамба)
Карамустафалы (Karamustafalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лиственничная (Шапкина кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5062) Glennmiller
(5062) Glennmiller — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 6 февралендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CZ» саналган.
Чефорнак (Аляска)
Чефорнак  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чефорнак шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ляхавшчына (Чавуский районы)
Ляхавшчына  (Ляхаўшчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ямагути (шәһәр)
Ямагути — Япония дәүләтенең Ямагути префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ямагути шәһәре 2005 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 192008 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 263 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 730.23 км² тәшкил итә.
Стшельцев
Стшельцев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куима-Шор
Куима-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыка-Ты күле - №9068 исемсез елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солець-Здруй
Солець-Здруй — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясы-Дук
Ясы-Дук — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы елга урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Томск губернасы
{{Тарихи дәүләт }}
Томск губернасы (Томская губерния) — Россия империясе һәм РСФСР составында административ-территориаль берәмлек.
Губернаның үзәге — Томск шәһәре.
Тарих
XX губернаның территориясе өзлексез кечерәйгән. 1917 елда аның составыннан Алтай губернасы чыгарыла, 1919 елда губернаның өлешләре Омск губернасына күчәләр. 1919 елның 23 декабрьдән 1920 елның 14 мартына кадәр губернаның үзәге Новониколаевскта урнашкан. 1920 елда, Томск губернаның өлешләрдән Новониколаевск губернасы барлыкка килә.
1925 елның 25 маенда губернасы юкка чыгарыла, аның территориясе Себер краена кертелә.
Административ бүленеш
thumb|160px
Халык
Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәп буенча):
Шышова (Бешанковицкий районы)
Шышова (Шышова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Склад Сильний
Склад Сильний — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)
«Энергетик» мәдәният сарае (Дворец культуры «Энергетик») — Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә эшләүче муниципаль мохтари мәдәният оешмасы. 1973 елда ачылган.
Тарих
КамАЗ заводы төзелә башлаганда, Яр Чаллы шәһәрендәге барлык мәдәният чаралары Үзәк урамда урашкан район Мәдәният йортында уза торган була. Завод төзелешен шефлыкка алган ВЛКСМ ҮК шәһәргә әледән-әле күренекле артистларны җибәреп тора. Шәһәр тамашачысы каршында Людмила Зыкина, Ольга Воронец, София Ротару, Мстислав Ростропович, Юрий Гуляев, Лев Лещенко, Мәхмүд Эсамбаев, Полад Бюль-Бюль оглы, Владимир Высоцкий, Валерий Золотухин, Таганка театрының беренче составы артистлары һ. б. бик күпләр чыгыш ясарга өлгерә. Район мәдәният йорты аларны кабул итеп өлгерә алмый башлый. Рәис Беляев тәкъдиме белән шәһәрдә яңа мәдәният биналары корырга керешәләр. Әүвәл Гидротөзүчеләр урамында «Чулпан» кинотеатры (2005 елдан музей) корыла. Аннары «Энергетик» мәдәният сарае корыла башлый. Проектын яшь архитекторлар А. П. Степанец, В. Н. Нестеренко, Г. Н. Федоров, Е. Н. Никифоров төзи. Витраж проекты авторлары — Балтыйк буе архитекторлары. Бина тышындагы һәм эчендәге барлык эшләрне Н. И. Рукин җитәкчелегендәге СМУ-53 коллективы башкара.
1973 елның 3 ноябрендә мәдәният сарае тантаналы төстә ачыла.
1979—1985 елларда мәдәният сараен Шамил Зиннур улы Закиров (1945—2012) җитәкли.
Мәдәният коллективлары
2007 елдан Мәдәният сарае каршында Татарстан районнарында, Башкортстанда һәм Ырынбур өлкәсе Абдулино районында туып, Чаллыда яшәүчеләр якташлыклары ассоциацияләре эшли.
Мәдәният сарае бинасында «Болгар» бию театры урнашкан.
Гондин
Гондин — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бугенвиль (Сомма)
Бугенвиль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.