cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молекуляр биология
Молекуляр биология биология, органик химия, биохимия, биофизика, микробиология, цитология, генетика, молекуляр генетика, молекуляр физика, полимерларның физик химиясе, кибернетика кебек фәннәр белән бәйле һәм әлеге фәннәрнең методларын киң файдалана. 1960—1970 елларда молекуляр биологиядәге тикшеренүләрнең төп юнәлешләре күзәнәктә нуклеин кислоталарының (ДНК, РНК) һәм аксымнарның структурасын, функцияләрен һәм биосинтезы механизмнарын өйрәнү белән бәйле булды. Нуклеин кислоталары макромолекулаларының генетик информацияне йөртүчеләр һәм тапшыручылар буларак ролен ачыклаудагы уңышлар, генетик кодны ачу, ДНКның ике спиральле репликациясе һәм күзәнәктә генетик информацияне күчерү принципларын ачу тере материянең бик тә мөһим үзлекләренең молекуляр механизмнарын — нәселдәнлек һәм үзгәрүчәнлеген ачу мөмкинлеген бирде. Аксымнар биосинтезы процессын өйрәнүдә, күзәнәк метаболизмын көйләүче ферментлар һәм генетик структураларның тәэсир итү механизмын өйрәнүдә, шулай ук күзәнәкне тәшкил итүче элементларның (тышча, цитоплазматик мембрана, митохондрия, рибосома, хромосома аппараты һ. б.) һәм вирусларның катлаулы структураларын, функцияләрен ачыклауда да молекуляр биологиянең казанышлары шактый зур.
Көек (Лаеш районы)
Көек — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422612.
Покариса
Покариса — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Зямцы (Шкловский районы)
Зямцы  (Зямцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гүзәл Минакова
Гүзәл Хаммат кызы Минакова (Сибгатуллина, 1987 елның 11 маенда туган) — Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрының артисткасы.
Тормыш юлы
Гүзәл Минакова Татарстанның Алексеевск районы Ялкын п. туа. 2008 елда Казан мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлый һәм Галиәсгар Камала исемендәге Татар дәүләт Академия театрында эшли башлый.
Рольләре
Беренче рольләре:
Кировоград өлкәсе
Кировоград өлкәсе (Кіровоградська область) — Украина составына керүче өлкә.
Брукингз (округ, Көньяк Дакота)
Брукингз — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Брукингс шәһәре.
Кировоград өлкәсе
Административ үзәге — Кировоград шәһәре.
Брукингз (округ, Көньяк Дакота)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1862 елда оештырыла.
Кировоград өлкәсе
Халык
Милли состав (2001): украиннар — 90,1%, руслар — 7,5%.
Аспермонт (Техас)
Аспермонт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кировоград өлкәсе
Административ бүленеш
Кировоград өлкәсе 21 районга һәм 4 өлкә буйсынуындагы шәһәренә бүленә.
Брукингз (округ, Көньяк Дакота)
Территориясе
Округ мәйданы 2084,8 км² тәшкил итә.
Аспермонт (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брукингз (округ, Көньяк Дакота)
Искәрмәләр
Брукингз (округ, Южная Дакота)
Радиобиология
Радиобиология — ионлаштыргыч нурланышларның тере организмнарга тәэсире турындагы фән.
Бүгенге радиобиология түбәндәге өч бүлектән тора:
2)нурланышның беренчел биологик йогынтысының теоретик нигезләре;
3) нурланыш реакцияләренең функциональ һәм морфологик бәяләмәләре (биохимия, патофизиология, патоморфология, нурланыш процессының иммуниологиясе һ.б.). Радиобиология үзенең үсешендә белемнәрнең төрле тармакларына — физикага, органик, биологик һәм радиацион химиягә, цитология, генетика, физиология, иммунологиягә һ.б.га таяна.
(10518) 1990 MC
(10518) 1990 MC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 июнендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 MC» саналган.
Лоцци
Лоцци (Lozzi) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Голо-Морозалья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 30,79 км².
Вельке Уляни
Вельке Уляни — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Шегьянка
Шегьянка – Россия территориясеннән ага торган елга. ,, Удмуртия, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Вотка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Козгын
Козгын (Corvus corax) — карга кошлар семьялыгының зур кошы. Зур һәм көчле томшыклы. Ауразия, Төньяк Африка, Төньяк һәм Үзәк Америкада яши.
Чыпчыксыманнар отрядының иң эре төрләренең берсе. Гәүдә озынлыгы 60–65 см. Иркәкләр тешеләрдән зуррак. Иркәкләрнең канаты озынлыгы 410–473 (урта. 441) мм, тешеләрнең — 385–460 (урта. 432) мм. Канат колачы 1,4–1,5 м кадәр. Иркәкләрнең авырлыгы 1100–1560 (урта. 1383) г, тешеләрнең — 798–1315 (урта. 1085) г.
Тоташ кара төстәге күгелҗем яки яшькелт төсмердә була.
Чүл козгыны белән кушылгакларны ясый ала.
Калиново (Пултуский повяты)
Калиново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мәдинә Биктаһирова
Мәдинә Өлфәт кызы Биктаһирова – озын арага йөгерүче спортчы, җиңел атлетика буенча халыкара күләмдә спорт остасы. Өч мәртәбә Олимпиада уеннарында катнашкан: (Барселона 1992, Атланта 1996, Сидней 2000).
Калиново (Пултуский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәдинә Биктаһирова
Кыргызстанның Ош шәһәрендә 1964 елда туган. Новосибирск шәһәрендә югары белем алган, шунда җиңел атлетиканың марафон төре белән шөгыльләнә башлаган. Тренеры - В.Смехнов(ире), марафон буенча ССРБ олимпия такымы баш тренеры, Белоруссиянең атказанган тренеры.
ССРБ чемпионаты (1991) – алтын медаль
Лос-Анджелес марафоны (1992) - җиңүче — 2:26.23
Европа чемпионаты (Будапешт, 1998) - көмеш медаль - 2:28.1
Бульре
Бульре — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Рачин (Лодзь воеводалыгы)
Рачин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ратовей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хмельники (Мёрский районы)
Хмельники (Хмельнікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
(11584) Ференци
(11584) Ференци — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хмельники (Мёрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Нойенштадт-ам-Кохер
Нойенштадт-ам-Кохер (Neuenstadt am Kocher) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Язысөгүт (Ыспарта)
Язысөгүт (Yazısöğüt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Ыспарта илчесенә караган бер авыл (köy).
Мочковаши
Мочковаши (Çĕн Ирчемес, Мочковаши) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429051. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226810005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100004100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 226 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
Абдрахман Сәлихов
Абдрахман Сәлихов (1791—?) — хәрби эшлекле. 1812 елгы Ватан сугышында һәм 1813-1814 елларда Рус армиясенең чит илгә походларында катнашучы.
Биографиясе
Абдрахман Сәлихов (Абдрахман Салих улы Әсәнов) Ырынбур губернасы Бүләкәй-Көдәй районы (хәзерге Башкортстан Республикасының Нуриман районы) Шиде авылында яшәгән.
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, ул 1814 елның ахырына кадәр 11 нче Башкорт атлы полкы составында французларга каршы алышларда катнаша. 11 нче Башкорт атлы полкы башлыча 8-че кантон башкортларынан оештырыла һәм 1812 елның 5 октябрдә Түбән Новгородка бара. Ул Украинага генерал-лейтенант граф П. А. Толстойның ополчение корпусы составына җибәрелә. Рус армиясенең чит илгә походлары барышында, 1813 елның маенда полк Пенза ополчениесе белән бергә Варшава герцоглыгына килә һәм Польша армиясе составына кертелә. 21 сентябрдә Богемия армиясының кавалерия генералы граф М. И. Платов корпусы составына күчерелә, октябрь-ноябрьдә Платов корпусы составында Саксониядә, Баварияда, Франциядә, шул исәптән 4 һәм 6 октябрдә Лейпциг янындагы хәрби алышларда катнаша. 1814 елның 1 гыйнварыннан Гамбургны блокадалаудан һәм штурмлауда катнаша. 1814 елның 19 мартында союздаш гаскәрләре составында 11 нче Башкорт атлы полкы Парижга керә.
Липе (Любачивский повяты)
Липе — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Караагач (Арсуз)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Арсуз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әхмәдулла Әхмәтгалиев
Әхмәдулла Әхмәтгалиев, Әхмәдулла Әхмәтгали улы Әхмәтгалиев (1931 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Актаныш районы, Усы — 2005 ел, РФ, ТР, Мөслим районы, Мөслим) — төбәк тарихын өйрәнүче, Мөслим районы тарихы турында беренче китап авторы, Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1980).
Тәрҗемәи хәле
1931 елда ТАССР Актаныш районы Усы авылында туган. Минзәлә педагогика укуханәсен, Казан дәүләт педагогия институтының тарих-филология факультетын тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1950 елда Балык Бистәсе районы Югары Тегермәнлек җидееллык мәктәбендә эшли. Совет Армиясендә хезмәт итеп кайта. ТАССРның элекке Калинин районы мәктәпләрендә укытучы, ВЛКСМ райкомы сәркатибе булып эшли. 1959 елдан Мөслим районы укучылар йортының (беренче) директоры. 1959 елның 12 октябрендә элекке Калинин районы бетерелгәч, анда эшләгән пионерлар һәм укучылар йорты ТАССР мәгариф министрлыгы фәрманы нигезендә 1959 елның ноябрь аенда бөтен штатлары белән Мөслимгә күчерелә. Ул район мәдәният йортының икенче катындагы бүлмәләргә урнаштырыла. Ә. Ә. Әхмәтгалиев укучылар өчен күптөрле түгәрәкләр (автомодельче, судомодельче, фототүгәрәк, туризм, туган якны өйрәнү, үзешчән сәнгать, курчак театры), актив укулары, семинарлар, слет, смотр, конкурс, конференция, очрашулар оештыра.
Беррокалехо-де-Арагона
Беррокалехо-де-Арагона — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Әхмәдулла Әхмәтгалиев
Хезмәт юлы
1965—1991 елларда КПСС Мөслим район комитетының сәяси мәгариф кабинеты мөдире.
Беррокалехо-де-Арагона
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәдулла Әхмәтгалиев
Хезмәт юлы
1991—1995 елларда Мөслим районы яшь туристлар станциясе директоры, методист. 1995 елдан пенсиядә.
Төбәк тарихчысы
Яшь туристлар станциясе директоры булып эшләгәндә, Мөслим төбәге тарихын өйрәнүне башлап җибәрә. Район архивындагы, район мәктәпләре музейларындагы, матбугатта чыккан материалларны җентекләп өйрәнә, өлкән яшьтәге кешеләр белән очраша, тарихи китапларны өйрәнә, Казан, Уфа дәүләт архивларында эшли. Мөслим районының 70 еллыгына Мөслим төбәгенең тарихын язып өлгертә. Әлеге эш нәтиҗәсе булып, «Яр Чаллы типографиясе» дәүләт унитар предприятиесендә Мөслим төбәгенең беренче тарихы — «Мөслим төбәге. Тарихи сәхифәләр» китабы (2003) дөнья күрә.
Мансур Абдрахманов
Мансур Абдрахманов – татар фәлсәфәчесе һәм җәмәгать эшлеклесе. Фәлсәфә фәннәре докторы, профессор (1959).
Тәрҗемәи хәле
1930-1934 елларда Яңа Ибрайдагы тирән үзгәрешләргә Мансур Абдрахманов үзенең зур өлешен кертә, ул авылның икътисади, социаль һәм мәдәни тормышы үсешенә кагылышлы бик күп эшләрнең инициаторы һәм башлап йөрүчесе була.
Казан юлламасының срогы 1 еллык кына була. Әмма Мансур авылны, аның кешеләрен шул хәтле ярата, үз чиратында Чәтрәнлеләр да аны үз итәләр, аның белән белән горурланалар. Юллама сроклары онытыла – Мансур үзенең язмышын гомерлеккә Яңа Ибрай белән бәйли. Ул авылның өлкән укытучысы Мәхмүт Әдһәмовның кызы, укытучы Зәйнәп белән гаилә кора.
Зур Ница
Зур Ница — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сухое диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Мансур Абдрахманов
Тәрҗемәи хәле
1934 елда аны Чирмешәнгә мәгариф бүлегенә инспектор итеп эшкә күчерәләр. Шул ук елда армия сафларына алалар. Хезмәт итеп кайтканнан соң 1936 елда Казан дәүләт педагогия институтының тарих факультетына укырга керә. Сталин исемендәге стипендия алып укый. Институтны бик яхшы билгеләренә тәмамлый, кызыл диплом иясе була.
Зур Ница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Мансур Абдрахманов
Тәрҗемәи хәле
1939 елның кышында үз теләге белән хәрби хезмәткә киткән Мансур Абдрахманов фин сугышында һәм Бөек Ватан сугышында катнаша. Ике сугыш арасында институтны тәмамлый. 1943 елның 6 июлендә Курск дугасындагы дәһшәтле бәрелешләрдә сержант Абдрахманов каты яралана, озак вакыт хәрби госпитальләрдә үлем белән көрәшә. Бер аяк бот төбеннән ук ампутацияләнгән, икенче аягы һәм биле дә бик нык җәрәхәтләнгән.
1944 елдан Мансур Ибраһим улы Казан дәүләт университетында. Ул анда гади укытучыдан философия фәннәре докторына, тарих-филология факультеты деканыннан университетның фәнни эшләр буенча проректорына кадәр үсә. Мансур Ибраһим улы — татарлардан беренче фәлсәфә фәннәре докторы.
Кафедра мөдире һәм проректор булып эшләгәндә Татарстан гуманитар фәненә искиткеч зур тәэсир ясаган. Ул татар телендә беренче фәлсәфә дәреслеген яза (1966). 1964 елда аның нияте белән университетның социологик тикшеренүләр лабораториясе ачыла. Ул озак еллар шәһәр һәм өлкә комитетының лекторы булып тора, СССР фәлсәфә җәмгыятенең Татарстан бүлекчәсенең беренче җитәкчесе.
Мансур Абдрахманов 1950-1970 елларда республикабызның тәҗрибәле, абруйлы җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе. Ул күп тапкырлар Казан шәһәре Бауман районы Советы, 6-7 чакырылышларда Казан шәһәр Советы депутаты, 1963-1971 елларда ТАССР Югары Советы депутаты һәм Югары Советның рәисе булып сайлана, КПССның XXIV съезды делегаты була.
1972 елның декабрендә Мансур Абдрахманов мәңгелек йортка күчте, татар зиратына җирләнде.
Хәтер
Мансур Ибраһим улының исемен һәм эшләрен мәңгеләштерү йөзеннән 1974 елдан Яңа Ибрай мәктәбе (хәзер гимназия) аның исемен йөртә, мәктәп диварына аның истәлегенә мемориаль такта куелган. Мәктәпнең “Туган як” музеенда Мансур Абдрахмановка багышланган зур бүлек бар.
Помареш (Арганил)
Помареш  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
GSC3683-1850
GSC3683-1850 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Жикишу-де-Жос (коммуна)
Жикишу-де-Жос — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Торнбург (Айова)
Торнбург  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Торнбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әрәмәле (Свердловск өлкәсе, бистә)
Әрәмәле (Арамиль) — Свердловск өлкәсенең Әрәмәле шәһәр округы составына керүче авыл. Әрәмәле елгасы Исәткә кушылган җирдә урнашкан.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (6%).
Гонци (Верона)
Гонци — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11585) Орландодилассо
Тарихы
1994 елның 3 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RB17» саналган.
Бурж-1 (кантон)
Бурж-1 — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Нове Кихари
Нове Кихари — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Онгмар-Генувиль
Онгмар-Генувиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Нойенштайн (Хоэнлоэ)
Нойенштайн (Neuenstein) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сандия (Техас)
Сандия  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сандия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафник
Рафник — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гучунга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рачинске
Рачинске — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10519) 1990 RO2
(10519) 1990 RO2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RO2» саналган.
Иванава Слабада (Климавицкий районы)
Иванава Слабада  (Іванава Слабада ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Брул (округ, Көньяк Дакота)
Брул — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чемберлен шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1875 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2192,4 км² тәшкил итә.
Берсияль-де-Сапардьель
Берсияль-де-Сапардьель — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липе (Ряшивский повяты)
Липе — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Помбалинью (Соре)
Помбалинью  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Хмялёвка (Чашницкий районы)
Хмялёвка (Хмялёўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Калиново-Парцеле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11586) 1994 UA2
(11586) 1994 UA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Макаровка (Лаеш районы)
Макаровка — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
(11586) 1994 UA2
Тарихы
1994 елның 31 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UA2» саналган.
Макаровка (Лаеш районы)
Почта индексы — 422602.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Й
/j/ авазын белдерә.
Й хәрефе чиркәү-славян әлифбасыннан XV—XVI гасырларда чыккан. 18 гасырның башында барлык юл өстендәге билгеләре (аның санында Й) юкка чыкканнар. 1735 елда ул торгызылган, ләкин мөстәкыйль хәреф дип саналмаган. Рәсми статусны 1918 елда гына алды.
Люберсак
Люберсак — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
İdel buyı Bolğar däwläte
right|300px|thumb|Bolğarlar, XIII g.
İdel buyı Bolğar däwläte (İdel-Çulman buyı Bolğarı), Urta İdel häm Çulman buyındağı feodal däwlät (9-13 yözlär).
Tarix
right|300px|thumb|Ağa bazar (Rodionov räseme, 1981) right|300px|thumb|Bolğarğa İlçelek kilüe right|300px|thumb|Ağa bazar ([[Бакый Урманче|Baqıy Urmançe räseme, 1970)]] Şuşı töbäktä yäşäwçe Bolğar, Barsil, Bäräncär, Bilär, Suar-Sabir, Äsägel, Bortas h.b. Törki häm Fin-Uğır qäbilällär bilämäläre berläşüennnän barlıqqa kilgän. Başqalası - Şähri Bolğar
İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşe
İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşenä ayırım mäqäläse bağışlanğan: İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşe
Bolğar däwläten oyıştıru häm Xäzär Qağanlığı, Kiev Ruse belän köräş-bäreleşlär 10-11. yözlärdä Almış iltäbär, Mikail bine Cäğfär, Mö'mim bine Äxmäd, Mö'min bine äl-Xäsän, Talib bine Äxmäd h.b. idarälegendä däwam itä. Boxara häm Bağdad belän ilçelek bağlanışları urnaştırıla (q. Bolğarğa äl-Moqtädir ilçelege), Kiev h.b. Rus kenäzlekläre beläpn solıx kileşüe tözelä (q. Bolğar-Rus kileşüläre). 922. yılda däwlät külämendä İslam dine qabul itelü däwlätçelekne nığıtuğa, mädäni häm säyäsi üseşkä kiterä. 11-13. yözlärdä Bilär, Bolğar, Aşlı, Cükätaw, İbrahim, Suar h.b. şähär-qalalarda timer äyberlär häm qoral citeşterelä, tire-kün eşkärtelä, altın-kömeştän bizänü kiräk-yarağı h.b. eşlänä, säwdä alğa kitä. Ğäräp xälifälege, Vizantiä, Rus kenäzlekläre, Urta Asia il-mämläkätläre belän säwdä bäyläneşläre urnaştırıla. Kürşe kenäzleklär belän suğış-bäreleşlä dä qabatlanıp tora. Bolğar bäk-ämirläre Murom (1088), Suzdal (1107), Yarıslaw (1152), Ustyug (1218) h.b. rus şähärlärenä yaw yörgännär. ber ük waqıtta Rus kenäzläre oyıştırğan höcümnäre kire qaqqannar.
Bolğar-Rus kileşüläre
Bolğar-Rus kileşülärenä ayırım mäqäläse bağışlanğan: Bolğar-Rus kileşüläre
Bolğar bizäleş sänğäte
Bolğar bizäleş sänğätenä ayırım mäqäläse bağışlanğan: Bolğar bizäleş sänğäte
Bolğar çigä asılması
Bolğar çigä asılmasına ayırım mäqäläse bağışlanğan: Bolğar çigä asılması
İdel buyı Bolğar däwlätenä oyıştırılğan yawlar
985-1220. yıllarda Rus kenäzläreneñ İdel buyı Bolğarına oyıştırılğan yaw-höcümnäre. İdel töbägendä üz yoğıntıların köçäytüne, möhim säwdä yulın qulğa alunı maqsat itkän yawlar:
Байнам (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Львов өлкәсе
Львов өлкәсе (Львівська область) — Украина cастaфына керүче өлкә.
Административ үзәге — Львов шәһәре.
Халык
Милли cастaф (2001): украиннар — 94,8%, руслар — 3,6%.
Административ бүленеш
Львов өлкәсе 20 районга һәм 9 өлкә буйсынуындагы шәһәренә бүленә.
Иванавичы (Магилёвский районы)
Иванавичы  (Іванавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шемейная
Шемейная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Полуденный Кондас елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10520) 1990 RS2
(10520) 1990 RS2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RS2» саналган.
Нове Котлице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
12-нче армия корпусы (Вермахт)
12-нче армия корпусы (XII. Armeekorps) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә.
Яңа Атай
Яңа Атай (Çĕнĕ Аттикасси, Новые Атаи) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429047. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226845005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100004200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 220 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Караагач (Пазарҗык )
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Язытепе (Баназ)
Язытепе (Yazıtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Баназ илчесенә караган бер авыл (köy).
Бурж-2 (кантон)
Бурж-2 — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Нойенвег
Нойенвег (Neuenweg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нагешвара Гыйбадәтханәсе
Нагешвара гыйбадәтханәсе комплексы (шулай ук биредә Нагешвара һәм Наганатхешвара дип тә атала) Һиндстанда, Карнатака штатының Бангалор шәһәр районында кечкенә Бегур шәһәрчегендә урнашкан. Язмалардан Бегур кайчандыр Веппур һәм Келеле дип аталганы мәгълүм (безнең эраның 580-625 елларда Көнбатыш Ганга Патшасы Дурвинитаның Моллаһалли бөек язмасы. Гыйбадәтханә комплексы эчендә ике изге урын Көнбатыш Ганга Династиясе патшалары Нитимарга I (шулай ук Эреганга Нитимарга исеме бар, як. 843-870) һәм Эреяппа Нитимарга II (шулай ук Эреганга Нитимарга II исеме бар, як. 907-921) тапшырылган булган. Калган изге урыннар төбәктә Чола Династиясе хөкеменә карый дип таныла. Эпиграфист Р.Нарасимһачар тарафыннан гыйбадәтханә комплексында 890 ел белән даталанган "Бенгалуру сугышы"н (хәзерге Бангалор шәһәре) тасвирлый торган Борынгы Каннада язмасы табылган булган. Язма "Epigraphia Carnatica"-да язылган (өстәмә 10 том). Бу Бенгалуру дип аталган урынның булуның иң иртә шәһадәтнамәсе.
Гыйбадәтханә планы
Нагешвара гыйбадәтханәсенең sanctum-ны ачык залга (“агра-мантапа”) алып баручы “зур ябык зал” ((маһа-мантапа яки наварагна) тоташтыручы гади шакмак sanctum-ы (гарбһагриһасы) бар. Ачык залга керү көньяк-көнбатыш һәм төньяк-көнбатыш почмакларда балюстрада баскычлары аша. Ачык залда тышкы дүрт багана арасында бүлектә “лотос платформада” (“падма-питһа”)  Нанди (Ходай Шиваның атланган хайваны яки “вахана”сы) алты тигез булмаган пространстволы баганасы бар. Ак гранит баганалар дизайн буенча гади; шакмак нигез (питһа), тигез аскы өлеш һәм үзәктә дулкынлы сигез почмак белән. Гыйбадәтханәдә ачык һәм ябык залларны күрсәтеп күп өлешләр соңгы вакытта янә төзекләндерелгән булган. Sanctum-да Ходай Шиваның универсаль символы линга бар. Ябык залда (наваранга) түшәмнең стиле хасиятләре Көнбатыш Ганга булып тора, сигез панель сыннары шакмак рәшәткәләрдә (алар ашта-дик-палака) дип атала, аларда дүрт куллы  Ума-Маһешвара (хатыны Парвати белән Ходай Шива) бар). Ачык залның түшәмендә үзәгендә Шива һәм Парвати утырган сурәте белән рәшткә-сыман потлар бар. Залда тотылган башка потлар арасында Маһишасурмардини (Дурга Алиһәсенең формасы), уникаль ике куллы Ганеша һәм Калабһайрава (Шива формасы). Вертикаль ишек яңагында (саха) лианаларда ганалар (Һинд дине мифологиясеннән Ходай Шиваның ярдәмчеләре) типик сурәтләре бар һәм ахырларда лотослар (падма) бар. Ишек яңагының түбәсендә, тоташтыргыч (“лалата”) үзәгендә, һәр ягында филләр белән Гаджалакшми (Лакшми Алиһәсенең формасы) сурәте. Нагешварасвами гыйбадәтханәсе, шулай ук Көнбатыш Ганга конструкциясе, көнчыгышка карый, аның sanctum өчен планы шакмак, вестибюль, ачык залы, түшәме сигез багана белән тотылган “мукһа-мантапа” дип аталган сүтелгән залы бар. “Мукһа-мантап”та Нанди сурәте урнаштырылган, ул “Нанди-мантапа” (Нанди залы) өчен хезмәт итә. Керүнең нигезе (“двара”) яннарында ярдәм итүче хатыннары белән Ганга-Ямуна сурәтләре белән нишалар. Бу Чалукья-Раштракута йогынтысы.
Вельке Хиндице
Вельке Хиндице — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Жилава
Жилава — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Помбейру-да-Бейра
Помбейру-да-Бейра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Рахман (авыл)
Рахман — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
GSC3683-449
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Энҗе Мөэминова
Энҗе Мөэминова, Энҗе Һилалетдин кызы Мөэминова (1924 елның 18 мае, СССР, РСФСР, ТАССР, Бөгелмә кантоны, Яңа Кәшер — 2009 елның 2 марты, ?) — балалар язучысы, шагыйрә, укытучы. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1994). Рафаил Төхфәтуллин (1998) һәм Абдулла Алиш (2005) исемендәге премияләр лауреаты. СССР язучылар берлеге әгъзасы (1965 елдан).
Тәрҗемәи хәле
1924 елның 18 маенда ТАССР Бөгелмә кантоны (1930 елдан Татарстан АССР Әлмәт районы) Яңа Кәшер авылында тимерче гаиләсендә туган. Әнисе вафат булгач, әтисе белән 1931 елга кадәр Тымытыкта яшиләр, аннан Әлмәткә кайталар. Әлмәт урта мәктәбен тәмамлагач (1941), унҗиде яшендә хезмәт юлын башлый. Сугыш елларында Югары Мактама авылында, соңрак Мәмәт һәм Габдрахман авылларында мәктәптә математика укыта. 1944—1946 елларда читтән торып Казан дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетында укый. 1948 елда Ташкәнт педагогия институтының (1998 елдан Низами исемендәге Ташкәнт дәүләт педагогика университеты) (uz) математика бүлеген тәмамлый. Әлмәт районы Габдрахман авылына үзе эшләгән мәктәбенә кайтып, 1974 елга кадәр әлеге мәктәптә математика укыта.
2009 елның 2 мартында вафат була.
Иҗаты
Ике дистәдән артык шигырь китаплары, очерк, җырлар, сценарийлар авторы. Балалар өчен дә, өлкәннәр өчен дә яза. Аның беренче шигырьләре 1957 елда вакытлы матбугатта басылган. 1961 елда «Ефәк яулыгым» исемле беренче шигырьләр җыентыгы дөнья күрә. «Әниләргә һәм нәниләргә» (1964), «Шигырьләр» (1966), «Синең өчен язам» (1968), «Бүләгем» (1970), «Чәчәкләр китердем», «Исемдә» (1984), «Әйтер сүзем бар», «Оныту мөмкинме соң», «Безгә килегез» (1992), «Үрдәгем үпкәләде», «Әйдәгез танышыйк», «Бәйрәмнәр» һ. б. китаплар авторы. Җырлары: «Укытучыма» (Ифрат Хисамов көе), «Хәтерлим мин әле бүгенгедәй», «Әлмәтем минем», «Яшьлектә бары тик яз гына», «Белсәм әгәр», «Килер ул», «Әлмәтебез таңнары», «Моңнар булып калдың», «Бишек җыры» (Роберт Андреев көе) һ. б.
Гаиләсе
Энҗе Мөэминованың өч баласы, 6 оныгы бар.
Торнтон (Айова)
Торнтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Торнтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калтан (Кемерово өлкәсе)
Калтан (Калтан) — Россия Федерациясенең Кемерово өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1950 елдан, шәһәр статусын 1959 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,8%).
(11587) 1994 UH2
(11587) 1994 UH2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 31 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UH2» саналган.
Франц Һалдер
Франц Һа́лдер (Franz Halder;, Вүрцбург, Бавария — , Ашау-им-Кимгау, Бавария) — Алманияның хәрби эшлеклесе, генерал-полковник (1940 ел). 1938—1942 елларда — вермахтның коры җир гаскәрләре Югары сәргаскәрлек штабының башлыгы.
Рачинув
Рачинув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гонцони (Верона)
Географиясе
Гонцони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Рачинув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гонцони (Верона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сандовал (Техас)
Географиясе
Сандовал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Беседас
Беседас — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сандовал (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ондувиль
Ондувиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Иванав Дварэц
Иванав Дварэц (Іванаў Дварэц ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ералка
Ералка – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/1804/177/561/170 урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хмялевския Ляжни
Хмялевския Ляжни (Хмялеўскія Ляжні ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Портела-ду-Фожу
Портела-ду-Фожу — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Липини (Карпатасты воеводалыгы)
Липини — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нойффен
Нойффен (Neuffen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калинув (Билобжезький повяты)
Калинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11588) Готфридкеллер
(11588) Готфридкеллер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 28 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UZ12» саналган.
Бьютт (округ, Көньяк Дакота)
Бьютт — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бель-Форч шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1883 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 5869,9 км² тәшкил итә.
(10521) 1990 RW7
(10521) 1990 RW7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 14 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RW7» саналган.
Свердлауое (Әртә шәһәр округы)
Свердловское (Свердловское) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Бурж-3 (кантон)
Бурж-3 — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Зур Режма
Зур Режма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Двинская борыны урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Луччана
Луччана (Lucciana) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Борго кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 29,16 км².
Рахова (Румыния)
Рахова — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рачкув
Рачкув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Жилавеле (коммуна)
Жилавеле — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна.
Рачкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бакголтс (Техас)
Бакголтс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обыково
Обыково (Упупушкăнь, Обыково) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429048. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226855006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100004300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Шервож
Шервож — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Иньва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нове Серославице
Нове Серославице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Беседильяс
Беседильяс — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гонья (Виченца)
Гонья — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мәмәт (Лаеш районы)
Мәмәт — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422614.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
(10522) 1990 SN3
Тарихы
1990 елның 18 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SN3» саналган.
Маһирә Хәйретдинова
Маһирә Ибраһим кызы Хәйретдин — Австралиягә рәсми рәвештә аяк баскан беренче татар.
Ул 1925 елның 8 маенда Бакчасарай шәһәрендә дөньяга килә. Әтисе, Ибраһим Хәйретдин, Беренче бөтендөнья сугышыннан соң маҗар булган Эльвира Бенедиктка өйләнеп Кырымга килә. Гаиләләрендә бер-бер артлы 4 бала туа: уллары Сәйлән һәм кызлары Зөбәйдә, Маһирә һәм Гөлнара. Маһирәгә 16 яшь булганда, Кырымны алман гаскәрләре басып ала (Икенче бөтендөнья сугышы бара). Маһирәне Алманиягә, урман кисү эшләренә җибәрәләр. 1944 елда Кырым татарлары депортациясе турында хәбәр алгач, кире кайту юлының булмавы билгеле була.
Вельки Бьел
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липник (Карпатасты воеводалыгы)
Липник — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вельки Бьел
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Липник (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Портуньюш
Портуньюш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Нойфра
Нойфра (Neufra) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Татарстан Республикасының социаль-икътисадый мониторинг комитеты
Татарстан Республикасының социаль-икътисадый мониторинг комитеты — Татарстан Республикасы хөкүмәте составындагы мөстәкыйль структур бүлекчә, Татарстанны социаль-икътисадый үстерүне мониторинглау вәкаләтләрен башкаручы ТР башкарма хакимияте органы, дәүләт комитеты. Әлеге комитет ТР МК тарафыннан 2005 елның 3 августында кабул ителгән № 383 карары нигезендә барлыкка килгән. Дәүләт комитетының төп бурычы — Татарстанны социаль-икътисадый үстерүне, дәүләт мәгълүмат ресурсларын формалаштыруга идарә функцияләрен гамәлгә ашыру, ТР башкарма хакимияте органнары эшчәнлегенең мәгълүмати нигезен формалаштыру, үз вәкаләте кысаларында товарлар сату базарларында конкуренция булдыруга ярдәм итү.
Орво (Эр)
Орво — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Нойфра
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Язытепе (Турхал)
Язытепе (Yazıtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Турхал илчесенә караган бер авыл (köy).
Хмялёвшчына
Хмялёвшчына (Хмялёўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Ибраһим Абдуллин
Ибраһим Әхмәтвәли улы Абдуллин (, —, ) — татар—башкорт язучысы, драматург, публицист, әдәби тәнкыйтьче, Башкортстанның атказанган сәнгать эшлеклесе. Татар һәм башкорт телләрендә иҗат иткән.
Ул Шаран районының Зирекле авылында туып үсә. 1957 елда Мәскәүдә Максим Горький исемендәге әдәбият институтын тәмамлый. Бөек Ватан сугышында катнаша. 1945—1952 елларда «Совет Башкортстаны» газетасының үз хәбәрчесе булып эшли. 1946 елда аның «Ул Уралдан иде» дип аталган тәүге хикәяләр җыентыгы дөнья күрә. Аннан соң аның бер-бер артлы проза китаплары басыла башлый. Зур күләмле әсәрләреннән «Хуш, Рим». «Тол хатыннар еламый», «Кош юлыннан барам» (сугыш каһарманы Гази Заһитов турында) дигән романнары укучыларның сөюен яулады. Бу китаплар рус телендә дә басылып чыкты.
Драматургия өлкәсенә килгәндә, аның «Тиле яшьлек», «Их, Өфе кызлары», «Яратам, яратам», «Җыр булып кайтырмын», «Айсылуның айлы кичләре», «Төшләр озын булмый», «Күңелләргә пәрдә кормагыз», «Бер мәхәббәт язмышы» (реж. Ш.Мортазина) дигән пьесалары Башкортстан, Татарстан һәм башка төбәкләр театрларында сәхнәләштерелеп, озак еллар репертуардан төшмәде.
Ибраһим Абдуллин 2005 елның 9 июлендә 85 яшендә вафат булды. Уфаның мөселман зиратында җирләнгән.
Шулай ук карагыз
Р.Нигъмәти. “Девон” турында тагын бер тапкыр.Октябрь, 1948 ел, 7 сан.
Сансет (Монтагъю округы, Техас)
Сансет  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сансет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибраһим Абдуллин
Шулай ук карагыз
Ә.Зәйнуллин. Бер мәхәббәт язмышы. Ағиҙел, 1962 ел. 1 сан.
Р.Ишморатов, А.Әхмәдуллин. Легендар герой хакында спектакль. Социалистик Татарстан.1962 елның 10 июль саны.
Г.Рамазанов.Беспокойная память. Литературная Россия, 1977 ел, 11 февраль саны.
Б.Рафиков.Эшләми калган көнем бик сирәк.Ағиҙел,1980 ел, 9 сан.
(11589) 1994 WG
(11589) 1994 WG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 25 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WG» саналган.