cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Энджейки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каль-ам-Майн
Каль-ам-Майн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Цема
Олы Цема — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Цема елгасының уң ярына тамагыннан 40 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 62 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көлдереш
Көлдереш — татар халык уены.
Чергизел
Чергизел — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Көлдереш
Уйнау тәртибе
Шуннан соң беренче утырган уенчы янына барып: «Унике сум акча бирәм, базарга барасыңмы?» — ди һәм аңа төрле сораулар биреп уен шартын боздырырга тырыша. Әгәр көлдерүче сораулар биргәндә, бала көлсә, кагылмаска тиешле төсне әйтсә, ялгыш «әйе, юк» дисә, ул уеннан чыга. Шул рәвешчә көлдерүче һәр уенчы белән әңгәмә корып чыга. Уен бер генә көлмәгән, уен шартын үтәгән бала калганчы дәвам итә һәм ул җәза бирүче була. Җәза үтәлгәннән соң, уен яңадан башлана.
Чергизел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рекуль-д'Обрак
Рекуль-д'Обрак — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Броци (Кунео)
Казе Броци — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Броци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Роза Люксембург (Ельский районы)
Роза Люксембург  (Роза Люксембург ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(9114) Hatakeyama
(9114) Hatakeyama — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 12 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CU19» саналган.
Юрика (Полк, Висконсин)
Юрика  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Яңа Бура (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (46%), татарлар (10%), башкортлар (38%), алманнар (5%).
Тунаков урамы (Казан)
Тунаков урамы (улица Тунакова) — Казанның Мәскәү районында урнашкан урам. ТАССРның коммуналь хуҗалык министры, «Татстрой» берләшмәсе башлыгы Павел Тунаков (1907-1984) исемен йөртә.
Географиясе
Волгоград урамыннан башланып, Гагарин урамына барып җитеп тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 2001 елның 9 нчы октябреннән йөртә. Элекке исемнәре — (1920-елларның икенче яртысыннан 2001 елның 9 нчы октябренә кадәр),  (1920-елларның икенче яртысына кадәр).
(16671) Таго
(16671) Таго — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 13 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AF3» саналган.
Толстиха
Толстиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кузюг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Амаюэлас-де-Арриба
Амаюэлас-де-Арриба — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Ковали (Киров өлкәсе)
Кече Ковали (Малые Ковали) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), чуашлар (23%).
Анново (гмина Лабишин)
Анново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD182895
HD182895 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Яворек (Гостининский повяты)
Яворек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дезерт-Въю-Гайлендс (Калифорния)
Дезерт-Въю-Гайлендс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дезерт-Въю-Гайлендс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каргылы (Тавшанлы)
Каргылы (Kargılı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Броштень (Продулешть, Димбовица)
Броштень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиклана-де-ла-Фронтера
Чиклана-де-ла-Фронтера (Chiclana de la Frontera) — Испаниянең Әндәлүс автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1303 тә нигезләнә.
Уклаулы
Уклаулы  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Бу уен авыл өйләрендә уйнала.
Уйнаучылар урындыкларга түгәрәкләнеп утыралар. Бер көлдерүче сайланып куела. Ул кулындагы уклау белән түгәрәктәйләрнең берсенә «тс-с-с» дип китереп төртә. Әгәр бу уйнаучы өч мәртәбә төрткәндә дә көлмәсә, икенчеләргә китә. Әгәр көлсә, ул «көлдерүче» булып кала. Уен шул рәвешчә дәвам итә.
Витре (Иль һәм Вилен)
Витре — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Бли-Эберсен
Бли-Эберсен (Blies-Ébersing) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,24 км².
Искәрмәләр
Бли-Эберсен
Эндрихово (Браневский повяты)
Эндрихово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ровкавичы (Чачэрский районы)
Ровкавичы  (Роўкавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Абасири (шәһәр)
Абасири — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 38548 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 81.8 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 471.00 км² тәшкил итә.
Пода (Унжа кушылдыгы)
Пода — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санта-Фе-ди-Минас
Санта-Фе-ди-Минас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Месрурие (Памукова)
Месрурие (Mesruriye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Памукова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кальтенталь
Кальтенталь — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9115) Battisti
(9115) Battisti — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ситдыйков
Ситдыйков — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән Ситдыйк / Сыйддикъ («Туры сүзле») кеше исеменнән ясалган.
Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы
Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы  – Татарстан Республикасы министрлыкларының берсе.
(9115) Battisti
Тарихы
1997 елның 27 февралендә П. Сиколи, Ф. Манка тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 DG» саналган.
Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы
Министр — Илмирә Зарипова.
Мария Росетти
Мария Рости (рум. Maria Rosetti, тумыштан Мария Грант (Marie Grant); 14 сентябрь 1819 ел утрау Гернси — 25 февраль 1893 ел) — валах һәм румын сәяси активисты, журналист, эссе язучы, филантроп, Британияның Гернси утравында туган. Британия дипломаты Эффингем Грантның апасы, румын радикалы Константин Росетти хатыны. Мария 1848 елда Валах революциясендә актив катнаша. Ул шулай ук билгеле рәссам Даниэль Константин Розенталь һәм милли-либераль сәясәтче Йон Брэтиуаниның хатыны Пия Брэтиану белән дуслар буларак билгеле. Росеттиның сигез баласы була: Мирча, Йон, Винтилэ (журналист һәм язучы), Хория, Елена-Мария, Тони, һәм София Флоричел һәм Либертатя София, алар бөтенесе дә сәяси эшчәнлек белән шөгыльләнә.
Биографиясе
Мария Гернси утравында яшәгән капитан, караплар хужасы Эдвард Грант һәм аның хатыны англикан чиркәвенә караган Мария Ле Лашер гаиләсендә туган. Грантлар инглиз Плимутында төпләнә, үзләренең чыгышы Грантларның шотланд кланынан дип раслый, әммә бу гамәлдә билгесез.
Казе Брузинети (Җенова)
Казе Брузинети — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мария Росетти
Биографиясе
1837 елда аның кече энесе Эффингем Валахиядән Британия консулы Роберт Гилмор Колкухаунның секретаре итеп тәгаенләнә, Мария шуннан соң үзе Бухарестка күченә, анда репетитор булып эшли башлый. Тап шунда ул туганының якын дусы һәм Росетти бояр гаиләсе әгъзасы Константин Росетти белән таныша. Мария Грант Валах милициясенең полковнигы Йоан Одобескуда эшли, аның балаларына, шул исәптән булачакта язучы һәм сәясмән Александруга дәресләр бирә. Шул чакта ул Бухарестның Курля-Веке районында яши.
Казе Брузинети (Җенова)
Географиясе
Казе Брузинети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Мария Росетти
Биографиясе
Мария Грант Росеттига аның Плимутта гаилә йортында кияүгә чыга, никах 1847 елның 31 авгусында англикан йоласы буенча үтә, аннары алар Венада православие йоласы буенча кабаттан никахлаша. Соңгы тантаналы Роксеттның гаилә ағзалары, Штефан һәм Александру Голеску катнаша, алар Росеттиларның балаларын чукындыручы ата-аналары була. Тарихчы Павел Черноводяну сүзләре буенча, ул бояр мөхитендә адаптация кыенлыклары менән осраша, әммә табигый сифатлары, намуслы тәртибе, акыл һәм мәдәнилеге бу кыенлыкны җиңеп чыгырга ярдәм итә. 1848 елда ихтилал чорында аның ире радикаллар ягында Бухарест халкын берләштерүдә мөһим роль уйный һәм Вакытлы хөкүмәт әгъзасы була. Госман гаскәрләре күтәрелешне бастырып һәм аның лидерларын кулга алып, ил территориясенә ингән вакытта, Константин күтәрелешнең башка күренекле башлыклары белән бергә госманнар тарафыннан сак астына алына һәм Джурджанан баржада Орловның Дунай портынан ерак булмаган контроль астындагы Австриянең Синицына җибәрелә. Яһүд рәссамы Даниэль Константин Розенталь белән бергә Мария алар эзеннән китә, Свиницага килү белән ул урындагы властьларның башка госман юрисдикциясе астында түгеллегенә ышандыра һәм Свиница башлыгын охрананы коралсызландырырга күндерә, бу, үз чиратында, тоткыннарга качырга мөмкинлек бирә. Аның бу революциянең соңгы этабындагы роле фрацуз тарихчысы Жюль Мишленең 1851 елда «Мадам Россети» эссесында һәм аны итальян революционеры Джузеппе Гарибальдины хатыны Анита белән чагыштыручы ире тарафыннан әйтелә.
Казе Брузинети (Җенова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мария Росетти
Биографиясе
Якынча 1850 елларда Розенталь үзенең иң билгеле картиналарының берсе — «Революцион Румыния» (рум. România revoluţionară ) картинасын тәмамлый. Румын халык киемендәге хатын-кызны сүрәтләгән милли персонификация функциясен башкарып, ул шушы вакытта Мария Росетти портретын да күз уңында тота. Рәссам 1851 елның июлендә вафат була, Валахиягә барырга маташуында Австрия властьлары кулга ала һәм үзенең туган Пешт шәһәрендә аны үтергәнче язалый. 1878 елда Мария Росетти үзенең «Mama şi Copilul» («Мать и дитя») журналында «Розенталь-Аллаһ кылган иң яхшы һәм иң тугры кешеләрнең берсе иде. Ул Румыния өчен, аның азатлыгы өчен үлә, ул үзенең румын дуслары өчен үлә. Ул Румыниянең дусты, улы, бу Румыниянең газап чигүчесе -израилле. Аның исеме Даниэль Розенталь» дип мактап яза». 1850 еллар дәвамында гаиләсенә Дунай кенәзлегенә кайтырга мөмкинлек биргән 1856 елда Париж тынычлык килешүенә кул куйганнан соң, Мария Росетти һәм аның ире Милли партияне актив хуплый, Валахияне Молдавия белән берләшергә чакыра, берләшү 1859 елда Александру Иоан Куза валах кенәзе, аннары ике дәүләтнең домниторы булып сайлану чорында башкарыла. Ул ире белән бергә үзенең атналык «Mama şi Copilul» журналын чыгарганга чаклы төрле нәшриятларда, шул исәптән «Românul» газетасында материаллар бастырып чыгара, анда башлыча кече балаларны үстерү буенча киңәшләр һәм Румыния берләшкәннән соң җәмгияттәге үзгәрешләргә карата хәвефләнүләр языла. Атналык 1865-1866 елларда гына басылып чыга. Росеттиның бу эшчәнлеге аның беренче румын журналисы дигән исемгә хокук бирә.
Аннары Мария Росетти хәйрия оешмаларының чараларында һәм ачык тантаналарда катнаша: 1866-1867 елларда ачлык белән көрәшкә акча җыя, 1871 елда ук молдаван Путна җирендә тантаналар оештыра. 1875 елдан соң ире Константин Рости Милли-либераль фиркасен җитәкчелегенә кергәннән соң аның йогынтысы бигрәк тә арта. Журналист буларак, ул хатын-кызларның эмансипациясен пропагандалау турында мәкаләләр бастыра. 1877 елда, Румын бойондорокһозлыгы игълан итеп, Госман империясенә каршы сугышта Россия империясе ягына күчкәннән соң Мария Росетти Туру-Мэгуреледа госпиталь оештырып һәм аның белән идарә итеп, яралыларга ярдәм өчен акча җыя.
Горс-Кейв (Кентукки)
Горс-Кейв  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Мария Росетти
Биографиясе
Константин һәм Мария Росеттиның сигез баласы була, тик аларның дүртесе генә балиг булу яшенә җитә. Кызы Либерти София (Либи буларак киң билгеле, 1848 елның июнендә туган) һәм сөргендә туган өч улы: Мирча, Винтилэ һәм Хория Росетти. Аның энесе шулай ук Румыния кешесе була һәм валах җир биләүчесе һәм сәясәтчесе Александр Раковицэның кызы Зояга өйләнә (балалары арасында рәссам Николае Грант була). Раковицэлар белән туганлашкан энесе Эффингем аша Мария Росетти шулай ук ерак туган табиб Кароль Давила һәм аның улы драматург Александру Давила белән туганлыкта була.
Марияның үлеменнән соң либераль милли «Voinţa Naţională» газетасы зур некролог бастырып чыгара, анда ул үз буынының иң күренекле румын хатын хатыны дип атала. Аның 1860 елгы хезмәтләре китапта җыела һәм 1893 елда Мишленың кереш сүзе белән бастырып чыгарыла. Мария шулай Камила Петреску «Un om între oameni» романының персонажларының берсе булып тора. Аның хөрмәтенә Бухарест үзәгендә урам аталган, ул көнчыгыш Константин Росетти урамының дәвамы булып тора; Бухарестның Флоряска районы мәктәбе аның хөрмәтенә атала. Коммунистик режим елларында илдә аның тормышы турында берничә монография басылып чыга.
Горс-Кейв (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ампудия
Ампудия — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Чеца
Олы Чеца — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чеца елгасының сул ярына тамагыннан 4 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 70 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рекуль-де-Фюмас
Рекуль-де-Фюмас — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Анново (Грудзёндзький повяты)
Анново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төньяк Куринка
Төньяк Куринка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Куринка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16672) Bedini
Тарихы
1994 елның 17 гыйнварында А. Боаттини, М. Томбелли тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BA1» саналган.
Талавера-де-ла-Рейна
Талавера-де-ла-Рейна (Talavera de la Reina) — Испаниянең Кастилья-Ла-Манча автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Безнең эрага кадәр нигезләнгән.
Чердак
Чердак — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Явори-Велькополе
Явори-Велькополе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эндрихово (Илавский повяты)
Эндрихово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кап та коп
Кап та коп  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Берничә бала бер түгәрәк булып утыралар, бер-берсенең баш бармакларын учлаган килеш йодрыкларын йодрык өстенә куеп кулларын бергәләп күтәреп-төшереп әйтәләр:
Яки болай әйтәләр:
Моннан соң уйнаучылар берсе дә авызын ачмаска, көлмәскә, сөйләшмәскә тиеш. Алар бер-берсен көлдерү өчен төрлечә кыланалар, күз-йөз белән төрлечә ымнар ясыйлар. Кем элек авызын ачса я көлеп җибәрсә, аңардан:
— Күктән кем өй башына төштең? дип сорыйлар.
Ул берәр таныш өйне атый. Шуннан соң ул өйдә ире, хатыны, балалары белән барысы да ничә кеше булса, көлүченең үзен дә кушып, һәрбер уйнаучы бу көлгән кешенең кулына я маңгаена шулар санынча чиертеп ала. Уен тагын баштан башлана.
Гаравәлли (Агҗабәди)
Гаравәлли  (Qaravəlli ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Броштень (Сибиу)
Броштень — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вье-Ви-сюр-Куенон
Вье-Ви-сюр-Куенон — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Хелга Влахович
Хелга Влахович (хорв. Helga Vlahović ; 28 гыйнвар 1945 ел, Загреб — 27 февраль 2012 ел, шунда ук) — хорват журналисты, һәм продюсер һәм телетапшырулар алып баручы, карьерасы Югославия булган чорда да, хәзерге Хорватия чорында да биш дистә дәвам итә. 1980 елларда илдә бик популяр телетапшырулар алып баручыларның берсе. Шулай ук Влахович-Пеа (хорв. Vlahović Pea ) и Влахович-Брно (хорв. Vlahović Brnobić ) буларак та билгеле, фамилиясенең үзгәрүләре аның никахлары белән бәйле.
Иртә еллары
Хелга Влахович Загребта венгр Калман Влахович һәм аның хатыны австрияле Вера гаиләсендә туган. Хелга әнисе белән немец телендә сөйләшеп үсә, инглиз телен өйрәнә.
Карьерасы
Влахович 1964 елда Югославия радиотелевизион челтәре булган Загреб радио һәм телевидениесендә эшли, параллель рәвештә Загреб университетында белем ала, анда немец, инглиз һәм сәнгать тарихын өйрәнә. 1966 елда ул төрле музыкаль һәм күңел ачу телешоулар алып баручы була. 1968 елда Польшада Сопотта халыкара җыр фестивален алып баручы сыйфатында эшли, ә 1971 елдан алып — Схевенинген җыр фестивалендә (Нидирлан). 1972 елда Влахович иртәнге «Jugoslavijo, dobar dan» ток-шоуны алып бара һәм аның өчен җаваплы итеп тәгаенләнә, 1977-1978 елларда шулай ук музыкаль «Svjetla pozornice» варьете алып бара. 1978-1980 елларда ул француз телеуенының «Jeux sans frontières» югослав версиясен оештыра.
1984 һәм 1988 елда Влахович «Beč pozdravlja Zagreb, Zagreb pozdravlja Beč» һәм «Dubrovnik-Stuttgart» программасын төзүдә катнаша, бу JRT, ORF һәм ARD каналларында сәяхәтләр турында сериаллар күрсәтә. Алар «йорты тансык булганнарга», ләкин анда сәяхәт кылырга мөмкинлеге булмаган югослав гастарбайтерларына юнәлтелә. Музыкаль программа үткәрүдә зур тәҗрибәсе, шулай ук инглиз телен белүе аркасында ул Оливер Млакар белән бергә Загребта «Евровидение-1990» җыр конкурсын (1989 елда бу конкурста Югославиянең җиңүеннән соң) алып баручы сыйфатында сайлана.
Шәхси тормышы
Влаховичның Франк Пеа белән ун еллык никахтан кызы Рен Пеа (1975) һәм 1997 елда мәрхүм нейрохирург Миленко Брнобич белән никахтан кызы Карла Брнобич (1982) була. Тап соңгысының йогынтысы астында «Govorimo o zdravlju» телетапшыру оештыра.
Үлеме
Влаховичта 2009 елда яман шеш табыла. 2012 ел башыннан билгеле булуынча, аның хәле начарая, һәм ул хастаханәгә эләгә. 2012 елның 27 февралендә Влахович 67 яшендә вафат була.
Бодрекур (Мозель)
Бодрекур (Baudrecourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,07 км².
Санта-Фе-ду-Арагуая
Санта-Фе-ду-Арагуая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ютика (Виннебаго, Висконсин)
Ютика  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ровнае (Рэчыцкий районы)
Ровнае  (Роўнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Башак (Кызылтепе)
Башак (Başak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дезерт-Едж (Калифорния)
Дезерт-Едж  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дезерт-Едж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9116) Billhamilton
(9116) Billhamilton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 мартында Марк Буйе тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 ES40» саналган.
Антонево (Александровский повяты)
Антонево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Амуско
Амуско — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айрат Ситдыйков
Айрат Ситдыйков, Айрат Габит улы Ситдыйков (1973 елның 24 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, Татарстан АССР, Әтнә районы Олы Әтнә) — археолог, Казан һәм урта гасырлар Идел буе археологиясе буенча белгеч, ТР ФА Археология институты директоры (2014 елдан). ТР дәүләт премиясе (техника һәм фән өлкәсендә) лауреаты (2008, 2020), Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2016). ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (2014). Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе (2019). «Поволжская археология» (2016 елдан) һәм «Археология евразийских степей» журналларының баш мөхәррире. Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы (2023).
Тәрҗемәи хәле
1973 елның 24 гыйнварында Татарстан АССР Арча районы (1990 елдан Әтнә районы) Олы Әтнә авылында туган. Казан дәүләт педагогия институтының тарих факультетын (1996), ТР ФА Тарих институтында аспирантура (1999) тәмамлаган. «XI-XVIII гасырларда Казан кирмәне стратиграфиясе, хронологиясе һәм топографиясе» темасына кандидатлык (2000, фәнни җитәкче Фаяз Хуҗин), «Урта гасырларда Казан: тарихи-археологик тикшеренүләр (XI гасыр-XVI гасырның беренче яртысы)» темасына докторлык (2013) диссертацияләре яклаган.
Хезмәт юлы
1993 елдан Казан кирмәне археология экспедициясе даими хезмәткәре.
1997 елдан «Казан кирмәне» музей-тыюлыгы фәнни бүлегендә: I категорияле белгеч, әйдәүче белгеч (1999), баш белгеч (2000).
1998—2000 елларда Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетында укыта.
2001 елдан Казан шәһәре архитектура һәм шәһәр төзелеше баш идарәсе каршындагы тарихи һәм мәдәни ядкәрләрне саклау һәм куллану буенча дәүләт контроле идарәсенең археология күзәтүе бүлеге башлыгы.
2004 елдан ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институтының археологик эзләнүләр милли үзәге (2014 елдан ТР ФА А. Халиков исемендәге Археология институты) мөдире (директоры).
Рошча (Буда-Кашалёвский районы)
Рошча  (Рошча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Айрат Ситдыйков
Хезмәт юлы
2010—2011 Казан (Идел буе) федераль университетының этнография һәм археология кафедрасы мөдире.
Рошча (Буда-Кашалёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Айрат Ситдыйков
Хезмәт юлы
2013 елдан Казан (Идел буе) федераль университетынының Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм Көнчыгышны өйрәнү институты этнология һәм археология кафедрасы мөдире.
2014 елдан ТР ФА «Археология институты» аерымланган бүлекчәсе җитәкчесе.
Кальхройт
Кальхройт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авиация тарихында 1950 ел
1950 елда авиациядә булган вакыйгалар исемлеге:
Сан-Бой-де-Льобергат
Сан-Бой-де-Льобергат (San Baudilio de Llobregat, Sant Boi de Llobregat) — Испаниянең Каталония автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Каргын (Терҗан)
Каргын (Kargın) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (köy).
Кече Кузнецовы
Кече Кузнецовы (Малые Кузнецовы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Төньяк Маматовка
Төньяк Маматовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Маматовка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Поеж
Поеж — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак Лух елгасының уң ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казе Брузони (Венеция)
Казе Брузони — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Брузони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Очты, очты
Очты, очты  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар түгәрәк булып басалар. Берәү баш булып түгәрәкнең уртасына чыгар. Баш: «Очты, очты казлар очты!» — дип кулы белән очкан кебек хәрәкәт ясар. Башкалар да аның хәрәкәтен кабатлый. Шулай баш берничә кат оча торган кошларны «очырткач» искәрмәстән генә: «Очты, очты, ташлар очты!» дип, бер очмый торган нәрсәнең исемен атый. Бу вакытта түгәрәктәгеләр кулларын күтәрмәскә тиеш. Берәрсе абайламыйча кулын күтәрсә, аңа баш: «Бар, алайса, таш белән бергә оч!» — дип, урынын аңа бирә һәм үзе түгәрәккә керә. Ялгышучылар берничә булса, иң элек ялгышучы баш булып кала. Уен шул рәвешчә дәвам итә.
Эндрихово (Мронговский повяты)
Эндрихово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антонина Макарова
Антонина Макар кызы Макарова (тумышында Парфёнова, кияүдә Гинзбург) (1920-1979) - Икенче Бөтендөнья сугышы чорындагы Өченче рейх басып алган Локоть үзидарәсенең җәллады. Алман оккупацион һәм рус коллаборацион хакимиятендә хезмәт иткәндә 1500 кеше уксибәрдән үтергән. Иң коточкыч үтерүчеләр берсе.
Атып үтерешләр вакытында "Тонька-уксибәрче" («Тонька-пулемётчица») кушаматы астында билгеле булган.
Тарих
1941 елда фронтка санитар булып китә.
1942 елда Локоть коллаборацион үзидарәсенә эләгә, анда ул җәллад булып хезмәт итә башлый: партизаннар һәм аның гаиләсен уксибәрдән үтерә.
Сугыштан соң ачыкланмаган хәрби җинаятьче, 1500 артык кеше үтергән Антонина кияүгә чыга һәм 30 ел дәвамында Белорусиядә тыныч кына яши, хәттә хәрби каһарман булып санала.
Тик 1976 елда яңа тикшеренүләр нәтиҗәсендә Антонина Гинзбург үткәне ачыклана.
Фильмнар
Антонина Макарова тормыш юлы буенча берничә фильм төшерелә:
(16673) 1994 BF1
(16673) 1994 BF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 23 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BF1» саналган.
Месрурие (Инегөл)
Месрурие (Mesruriye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санта-Фе-ду-Сул
Санта-Фе-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Румои (шәһәр)
Румои — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Румои шәһәре 1947 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 24036 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 80.8 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 297.44 км² тәшкил итә.
Вье-Вьель
Вье-Вьель — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Явори-Подмасьце
Явори-Подмасьце — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Госвилл (Кентукки)
Госвилл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бреданбак
Бреданбак (Breidenbach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,89 км².
Искәрмәләр
Бреданбак
Черет
Черет — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD18296
HD18296 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Броштень (Яломица)
Броштень — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рошчына (Рагачовский районы)
Рошчына  (Рошчына ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Варчушка
Варчушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пёза елгасының уң ярына тамагыннан 313 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 110 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татарстан Республикасы Спорт министрлыгы
Татарстан Республикасы Спорт министрлыгы – Татарстан Республикасы министрлыкларының берсе.
Министр — Владимир Леонов.
Кам (Югары Пфальц)
Кам  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Антонево (Влоцлавский повяты)
Антонево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Понтеведра
Понтеведра (Pontevedra, Pontevedra) — Испаниянең Галисия автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Пичугински
Пичугинский (Пичугинский) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Антигуэдад
Антигуэдад — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пичугински
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (48%), татарлар (10%), башкортлар (42%).
Антигуэдад
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Филомена (Пернамбуку)
Санта-Филомена  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ютика (Кроуфорд, Висконсин)
Ютика  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Без дә
Без дә  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Иң беренче уенны алып баручы билгеләп куела. Ул салмак кына берәр вакыйга сөйли. Әгәр аның сөйләмендә балалар башкара ала торган хәрәкәт-шөгыль телгә алынса, уенчылар хор белән «Без дә!» дип кычкыралар. Аларның хәленнән килми торган эшләр турында сөйләнелсә, дәшми калырга тиешләр. Кем дә кем булдыра алмас шөгыль, хәрәкәт турында сүз барганда ялгышып «Без дә!» ди икән, ул кеше уеннан чыгарыла. Мәсәлән, уенны алып баручы шундый хикәя сөйли:
Ютика (Кроуфорд, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Без дә
Уйнау тәртибе
— Мин урманга киттем (уенчылар «без дә!» диләр). Урманда мин җиләк җыя башладым («без дә!»). Менә көчле җил чыкты (дәшмиләр). Яңгыр ява башлады, күк күкрәде (дәшмиләр). Мин печән куышы астына кереп утырдым («без дә!») һ. б.
Эндрихово (Острудский повяты)
Эндрихово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гиямәддинли
Гиямәддинли (Qiyaməddinli ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Без дә
Уйнау тәртибе
Уен җавап бирүчеләрнең берсе генә калганчы дәвам итә. Һәм ул җиңүче булып санала. Икенче уенда ул уенны алып баручы була.
Эндрихово (Острудский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башак (Каратай)
Башак (Başak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Явори-Стари
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16674) Birkeland
(16674) Birkeland — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Төньяк Пашняк
Төньяк Пашняк — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Пашняк елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9117) Aude
(9117) Aude — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 27 мартында D. Morata, S. Morata тарафыннан Мартиг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 FR1» саналган.
Дезерт-Палмс (Калифорния)
Дезерт-Палмс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дезерт-Палмс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Брунели Суд (Тревизо)
Географиясе
Казе Брунели Суд Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рубеж (Гомельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Дмитрий Головин
Дмитри Головин (Дмитрий Владимирович Головин,, — , ) — Россия баскетболчысы (сакчы), РФның спорт остасы, ВТБ лигасының (2013/2014, 2015/2016) һәм Россия чемпионатының (2013/2014, 2015/2016) көмеш һәм бронза призчысы, 2009елгы Җәйге Универсиаданың көмеш мидәле иясе.
Месрурие (Гөлҗүк)
Месрурие (Mesruriye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брестроф-ла-Гранд
Брестроф-ла-Гранд (Breistroff-la-Grande) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Римез (Лозер)
Римез — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Анусин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Анусин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арконада
Арконада — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өчмунча
Өчмунча — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Гошен (Кентукки)
Гошен  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гошен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Головкинский
Николай Головкински (Николай Алексеевич Головкинский,, — , ) — геолог һәм һидрогеолог, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1878), Казан университеты мөгаллиме, Новороссия университеты ректоры (1877-1881).
Камерау
Камерау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Мәрҗани мәчете
Мәрҗани мәчете (элек Беренче җәмигъ, Әфәнде, Юныс мәчете) — Казанда урнашкан мәчет. 1552 елдан соң төзелгән тәүге таш мәчетләренең берсе.
Камерау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәрҗани мәчете
Төзелү тарихы
XVIII гасыр башында барлык мәчетләр дә агачтан эшләнгән булалар. Бары тик Екатерина II идарәсе вакытында гына татарларга таштан беренче гыйбадәт кылу урыннары — манаралы мәчәтләр төзү рөхсәт ителә. Мондый мәчетләр икәү була. Беренчесе — Мәрҗани, икенчесе — Апанай мәчете. Ул вакытта әлеге мәчетләр соборный мәчет дип аталганнар, шулай ук җәмигъ (таш мәчәте дигән) атамалар да каралган.
Әби патшаның үзенең шәхси рөхсәтен белән 1767 елда бирсә дә, әлеге мәчет бары 1771 елларда гына сафка баса. Бу вакыт аралыгында мәхәллә кешеләре арасында төзелеш өчен акча туплана. Проект авторы архитектор В.И. Кафтырев булырга мөмкин. 1861 елда коммерция советнигы Ибраһим Гобәйдулла улы Юнысов (1806–1886) тырышлыгы белән мәчет тирәли агач койма урынына кирпеч койма ясала, бинаның төньяк ягында баскычлы янкорма төзелә, бина үзе дә азрак (чама белән бер тәрәзә озынлыгында) фасады буенча «үсә». 1863 елда шул ук сәүдәгәр мәчетнең михраб урынын киңәйтә, зурайта, шунда тәрәзә дә ясата. 1885 елда икенче гильдияле казан сәүдәгәре Зәйнулла Госманов мәчет манарасын яңадан, үзгәртеп төзеп куя. 1887 елда сәүдәгәрләр Вәлиулла Гыйззәтуллин (1837–1916) һәм Мифтахетдин Вәлишин (1811–1904) акчасына мәчет манарасының түгәрәк балконы челтәрләп эшләнгән тимер парапет (култыкса сыман җайланма) белән әйләндереп куела.
Имамнар
Мәчет төзелешен башлап җибәрүчеләрнең берсе һәм аның беренче имамы Әбүбәкер бин Ибраһим булган. Әбүбәкер хәзрәт үз заманасының танылган дин эшлеклесе һәм Ырынбур Диния нәзарәтенең казые булган. 1793 елда Әбүбәкер бин Ибраһимның үлеменнән соң, мәчетнең икенче имамы итеп, күренекле дин галиме Ибраһим Хуҗаш (1825 елда үлгән) сайлана. Ул Кавказдагы Гали әш-Ширвани мәдрәсәсендә гыйлем алган. Тарихи чыганакларда Ибраһим хәзрәт бик тәкъвалы һәм ихласлы булган дип әйтелә. Ибраһим хәзрәт Ислам дине турында берничә китап язып калдырган. 1825-1848 елларда беренче таш мәчетендә имам вазыйфаларын муллалар — Мостафа Хафиз һәм Сәгыйть Хәмидов башкарган.
1850–1889 елларда ошбу мәчеттә имам-хатыйб булып күренекле дин һәм җәмәгать эшлеклесе, тарихчы, педагог, дин галиме Шиһабетдин Мәрҗани (1818–1889) эшли. Мәчет аның исеме белән аталган.
Габделхәбир хәзрәт Яруллин 1967 елдан алып 1994 елга кадәр Мәрҗани мәчетенең беренче имам-хатыйбы вазыйфасын үтәгән.
Мәчетнең атамалары
Әлеге мәчетне элек «Беренче Җәмигъ мәчете», «Иске таш мәчет», «Юныс мәчете» дип тә йөрткәннәр. Озак вакыт беренче таш мәчет Юнысов мәчете дип аталды, чөнки мәчет сәүдәгәр Ибраһим Гобәйдулла улы Юнусов акчасына каралган иде. Хәзерге атама Шиһабетдин Мәрҗани хөрмәтенә багышланган. Әлеге имам бик оста вәгазьче була. Кешеләр Мәрҗани янына дип килә торган булалар. Шулай итеп халык телендә нәкъ менә шушы атама сакланып кала.
Мәчетнең бүгенгесе
Башкалабызның иң борынгы мәчетләренең берсе булган әлеге Аллаһ йортында бүгенге көндә дә Ислам динен киң тарату буенча эш төрле юнәлешләрдә алып барыла. Мәчет – тулы бер комплексны эченә ала. Аның карамагындагы барлык оешма һәм хезмәтләрнең төп максаты – мөселман халкы өчен дин юлында зарур булган эшләрнең асылын аңлату, ярдәм итү. Мәчеттә биш вакыт намаз, һәр җомга саен вәгазь һәм җомга намазы, бәйрәм намазлары, яңа туган сабыйларга исем кушу, гаилә коручыларга никах үткәрелә, мәрхүмнәрне соңгы юлга озатуда шәригать кушкан барлык кирәкле ярдәм күрсәтелә, аларны искә алу буенча Коръән ашлары оештырыла. Моннан тыш мәчеттә төрле мәдәни чаралар, конкурслар, кызыклы шәхесләр, дин белгечләре белән очрашулар да зур игътибарга лаек.
Әл-Мәрҗани мәчете биләмәсендә ел саен Бөтенроссия ислам китап күргәзмәсе дә иң актуаль чараларның берсенә әверелде. Рамазан ае дәвамында мәчет, хәйриячеләр ярдәме белән Ифтар ашлары оештыра, Корбан бәйрәмендә корбан чалу, мөселманнарны корбанлык маллар белән тәэмин итү эшләре башкарыла.
Броштень (Ясси)
Броштень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мәрҗани мәчете
Мәчетнең бүгенгесе
Алга таба Казанның Вознесение бистәсендә “Иркен” мөселман комплексы тулы көченә эшчәнлеген җәелдерәчәк. Биредә мәчет, мәдрәсә-интернат һәм балалар бакчасы эшли башлаячак. Мәчет карамагындагы фотостудиядә исә мөселманнар соравы буенча төрле чараларны фото һәм видеога төшерү һәм аларны тиешле дәрәҗәдә эшкәртеп бирү мөмкинлеге дә бар.
Броштень (Ясси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Филомена (Пиауи)
Санта-Филомена  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Черету
Черету — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томакомай
Томакомай — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.