cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Җаек су бассейны округы
2006 елда Җаек елга бассейны һәм аның белән бәйле җир асты су объектларын махсус саклау максатында барлыкҡа килә.
Җаек су бассейны округы 12 коды белән билгеләнә.
Минговилл (Пенсильвания)
Минговилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Минговилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ливингстон (Көньяк Каролина)
Ливингстон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фуэнтес-де-Маганья
Фуэнтес-де-Маганья — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибаки (Косьцерский повяты)
Рибаки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прозелу (Аркуш-де-Валдевеш)
Географиясе
Мәйданы —.
Ууэсалу
Ууэсалу (Uuesalu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Җаек (мәгънәләр)
Җаек:
Шулай ук карагыз
Урал (мәгънәләр)
Васильевка (Буа районы)
Васильевка — Татарстан Республикасының Буа районындагы поселок.
Тарих
XIX гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 47%, татарлар — 35%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Писку-П'етрей
Писку-П'етрей — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мезьер-сюр-Понтуен
Мезьер-сюр-Понтуен — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Бельно (гмина Загнанск)
Бельно  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каленцана
Каленцана (Calenzana) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кальви кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 182,77 км².
Села-при-Добови
Села-при-Добови — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Равгишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Малыя Лезнявичы
Малыя Лезнявичы (Малыя Лезнявічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эҗелер (Зонгулдак)
Эҗелер (Eceler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Зонгулдак илчесенә караган бер авыл (köy).
Круплин-Радомщанский
Круплин-Радомщанский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4441) Тосиэ
(4441) Тосиэ  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 26 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 BB» саналган.
Василий Жарков
Василий Жарков (Василий Никифор улы Жарков, — ) — җырчы (бас). РСФСРның атказанган артисы (1957). 1950-1980 елларда Татар опера һәм балет театры солисты. Партияләр: Б.Годунов («Борис Годунов», М. Мусоргский), Мефистофел («Фауст», Ш.Ф.Гуно), Дон Базилио («Севилья чәчтарашы», Җ. Россини), һ.б.
Ка-52
Ка-52 «Аллигатор», татарча Ка-52 "Тимсах" (эшләнмә «800.06», НАТО буенча Hokum B) — Россиянең яңа буын күзләү-һөҗүм итүче боралагы.
Боралак броньланган һәм броньланмаган техника, гаскәриләр һәм һава тәмекләрен сугыш кырында тидерә ала. Ка-50 "Кара акула" моделен үстерелгән боралак булып тора.
Ка-50 боралагын җитештерү вакытында, Ка-52 - харби һава көчләренең командир боралагы булган, ул хәрби боралаклар төркеме белән идарә иткән.
Ка-52К - кораблар өчен боралак, анда көчлерәк ракеталар һәм радиолокацион җайланма урнаштырылган.
«Жук-АЭ» радиолокацион системасы 200-300 км өлкәсендә тәмекләрне таба.
Боралакта урнаштырылган Гермес-А ракеталар комплексы 30-100 км ераклыгында бронетехника тидерә ала.
Ка-52 боралаклары Франциядә җитештерелгән "Мистраль" боралак ташучысында урнаштырылырга тиеш иде, ләкин әлеге боралак ташучы санкцияләр сәбәпле Россиягә сатылмаган.
2016 елда "Адмирал Кузнецов" авиаташучысында Ка-52 урнаштыруы турында карар ителә.
Камов боракларының төп үзлеге - күчәрдәш ротор системасы (руль винты юк, ике ротор бер үк күчәрдә урнаштырыла һәм төрле юнәлешләрдә әйләнә, шуннан импульс саклану кануны буенча стабиль очыш тәэмин ителә).
Поча (елга)
Поча — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Свиное күле-Кена елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Поча (река)
Вя Рецо (Бергамо)
Вя Рецо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Рецо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ууэвәлья
Ууэвәлья (Uuevälja) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Монлебон
Монлебон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Малыя Лепи
Малыя Лепи (Малыя Лепі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фридония (Төньяк Дакота)
Фридония  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фридония шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Села-при-Добу
Села-при-Добу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ипекчи (Карапынар)
Ипекчи (İpekçi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7572
NGC 7572 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Блоктон (Айова)
Блоктон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Блоктон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хөснулла Баһаветдин
Хөснулла Баһаветдин углы Баһаветдинов, Хөснулла ахун - хәзрәт, мөгаллим.
Биографиясе
Хөснулла Баһаветдин Татарстан Республикасының Чирмешән районы Югары Чагадай авылында урта хәлле гаиләдә 8 бала булып, 1857 елда туа. Гаиләдә 9 малай һәм 4 кыз була. 8 яшенә кадәр авыл мәктәп мәдрәсәсендә 3 еллап белем ала. 11 яшендә, ягъни 1868 елда Чыршылы авылы мәдрәсәсенә хәлфә Габделфәттах хәзрәткә укырга керә. Анда 1 ел укыгач, әнисе Мәгъшия вафат була. Әтисе икенче хатынга өйләнә. Зур гаилә булганга, (35 кашык ашый идек диеп искә алына) өйдән әллә ни зур ярдәм булмаганга, җәй көннәрендә Габделфәттах хәзрәтнең йорт эшләрен эшләп үткәрә. Хәзрәт бай булганга, Хөснуллага ашау-эчү иркенрәк була.
Хөснулла хәзрәт әлеге мәдрәсәдә Ризаэтдин Фәхретдин белән бергә 1889 елга кадәр укыйлар. Алар анда укыганда Самар эшчесе, Чыршылы волостендә писарь булып эшләүче Мухранов фамилияле бер кеше белән танышалар. Ул аларга рус телен өйрәнергә ярдәм итә. Рус телендәге әдәби китаплар да табып бирә. Озак та үтми, бу ике шәкерт өстеннән башка шәкертләр көнләшеп мәдрәсә мөдиренә алар рус телен өйрәнә диеп шикаять язалар. Һәм Хөснулланы мәдрәсәдән русча укыганы өчен чыгаралар. Хөснулланың туганлары куылганы өчен туган авылына кайтмаска кушалар. Монда да писарь Мухранов ярдәмгә килеп Хөснулланы үзенең ярдәмчесе итеп 5 сум хезмәт хакы белән эшкә ала. Ул анда 1 ел эшләп деловой кәгазьләр язарга өйрәнә.
Чыршылы волостендә ваба авыруы белән карантин хакында возвание килгән була. Хөснулла рус теленнән татарчага дөрес тәрҗемә ясап биргәнгә күрә халык та рәхмәт йөзеннән мәдрәсәгә кире алынып укуын тәмамларга насыйп була. Ул әлегә өйләнмәгән була. 1890 елда Иске Ярмәк авылы картлары мәдрәсәгә барып Хөснулла хәзрәтне мөгаллим итеп алып кайталар. Хөснуллага ияреп аңарда укыган шәкертләр-Сараҗ, Шиһап, Гариф, Зәки кайталар. Аңа алты почмаклы өй хәзерләп бирәләр. Хөснулла хәзрәт килгәндә Ярмәк халкы арасында хәреф танучылар саны бик аз була. Шуңа күрә ул үзенә бирелгән өйне мәдрәсә буларак файдалана, ә үзе кешедә квартирада тора башлый. Укыту өчен үз хисабыннан 50 данә Һади Максудиның ”Мөгаллим Әүвәл” әлифба һ.б. китапларын алып кайта. Шул елны ук көз көне 80 кеше укырга да керәләр.
Мәдрәсәдә уку-укыту ысулы - җәдит (яңача) була. Дин дәресләреннән тыш монда тарих, җәграфия (география), хисап (математика) һәм табигать фәннәре дә кертелгән була. Мәдрәсәдәге укулар идәндә түгел, өстәл-урындыкларда булып, язу өчен кара такта һәм акбур, һәм тарих, география карталары кулланып өйрәтелгән (бу истәлеләр элеккеге шәкерт Галимов Харис абзыйдан алынды). Кара такта куллана, балаларны тәре ясарга өйрәтә, диннән биздерә диеп шикаять язалар. Авыл һаман зурая бара, читтән укырга килүчеләрнең дә саннары арта бара. 4 ай укыткач, Богырыслан өязеннән килгән исправник мәдрәсәдә укыту яхшы, әмма укыту өчен имам булырга да кирәк диеп шарт куйгач, Хөснулланы яңа 3 мәсҗидкә имам итеп сайлап та куялар. Ике кыш укыгач, авыл халкын җыеп имтихан үткәрүгә халык шәкертләрнең тиз арада укырга-язарга өйрәнүләренә бик нык гаҗәпкә калалар. Шул елларда Ризаэтдин Фәхретдин хәзрәтне Уфага казый итеп эшкә алалар. Хөснулла хәзрәтне имтиханга чакыралар. Анда мөфти Солтанов, казыйлар Гыйниятулла Капкаев, Риза Фәхретдин, Хәсәнгата Габәши була.
Хөснулла хәзрәттән Имтихан да алмыйча имам-хатыйб, мөдәррис, һәм ахун дәрәҗәсен бирәләр. Ярмәк мәдрәсәсендә укучы шәкертләр, имамнар, мөәзиннәр, хәлфәләр булып чыга башлаганнар. 1910-1911 елларда мәдрәсәдә рус классы ачылып, 1912-1913 елларда мәдрәсә земская школага әйләнә. Иске Ярмәккә килгәнче бергә укыган иптәше Ризаэтдин хәзрәт үзенең ике туган сеңелесе булган Нурҗиһан абыстайны димләп гаиләле итеп җибәрә. Хөснуллага 32, Нурҗиһанга 19 яшь була. 1893 елда Хөснулла хәзрәт мәдрәсәне зурайтып эшләтә, таштан ашханә салдырып шәкертләргә аш пешерү өчен 5-6 казан да куйдыра. Бу мәдрәсәдә белем алган күп кенә шәкертләр авылның күп кенә эшләрендә дә катнаша башлыйлар. Мәдрәсә эшләү дәверендә 100-ләп имам, һәм мөәзиннәр, 150-200ләп мөгаллим-хәлфәләр хәзерли.
1927 елда ул кире Ярмәккә кайтып Ахметзянов Ярыйның таш өендә 1937 елга кадәр яшәп 80 яшендә вафат була, һәм авыл каберстанында күмелә. Хөснулла хәзрәт Иске Ярмәк авылы өчен, авыл халкын белемле-мәгърифәтле итү өчен үзеннән бик зур өлеш кертеп калдыра. Үзенең гадилеге, самимилеге, балаларны нык яратуы белән, һәрвакыт изгелек эшләргә омтылучы зат буларак Ярмәк халкында ихтирам казана. 1937 елда 80 яшендә вафат булып, Нурҗиһан абыстай 1935 елда 65 яшендә вафат булып икесе дә Иске Ярмәк авылы каберстанында янәшә җирләнәләр.
Рафалова (Браславский районы)
Рафалова (Рафалова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Иван Жарков
Иван Жарков (Иван Степан улы Жарков,, — , ) — 1 нче гилдияле Мәкәрҗә һәм Казан сәүдәгәре, җәмәгать эшлеклесе, иганәче. Сыра кайнату һәм сабын кайнату заводлары хуҗасы. 1782-1784, 1803-1805 елларда Казан шәһәре башлыгы. Мари төбәгендә беренче пыяла фабрикасына нигез салучы. Болак аша күпер салуга (күпер булган җирдә истәлек тактаташы урнаштырылган), реставрацияләүгә акча иганә иткән.
Ууэвески
Ууэвески (Uueveski) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Фуэнтеструн
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибаки (Тчевский повяты)
Рибаки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мельре
Мельре — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Камбре (округ)
Камбре — Франциядәге округ (Arrondissement). Нор департаментына карый.
Кичикир
Кичикир — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Камбре (округ)
Географиясе
Мәйданы — 902 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 116 коммунага бүленгән.
Писку-Радулуй
Писку-Радулуй — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ребореда
Ребореда — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Села-при-Доленьських Топлицах
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сабанчы (мәгънәләр)
Сабанчы — күп мәгънәле сүз.
Тубыл районы
Җәгъpафия
Төп елгалар — Иртеш, Тубыл, Тәүде.
Тарих
Район 1923 елның 7 гыйнварда Урал өлкәсенең Тубыл бүᴫгеы cастaфында элекке Төмән губернасының Тубыл өязе өлешләреннән оеша.
1934 елның гыйнвар-дᴎкәбеpдә — Об-Иртеш өлкәсе, 1934 елның дᴎкәбеpдән — Омск өлкәсе cастaфында. 1944 елның aугыcтан — Омск өлкәсе cастaфында.
Халык
Милли cастaф (2002): руслар — 59,3%, татарлар — 36,4%, украиннар — 1,2%.
Искәндәр Кузеев
Искәндәр Кузеев (14 март 1950 ел) — галим, инженер-механик. Техник фәннәр докторы (1988), профессор (1990). Россия Федерациясенең (2009) һәм Башкортстан Республикасының (1999) атказанган фән эшлеклесе. И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (2008).
Биографиясе
Кузеев Искәндәр Рөстәм улы 1950 елның 14 мартында Уфа шәһәрендә туа. Аның атасы — Кузеев Рөстәм Гомәр улы — совет һәм Россия тарихчысы, профессор. Искәндәр Рөстәм улы 1967 елда Уфа шәһәренең 91-нче мәктәбен тәмамлый.
1972 елда Уфа нефть институтын «Химия производствосының машиналары һәм аппаратлары»б елгечлеге буенча тәмамлый һәм «инженер-механик» квалификациясен ала. 1977 елда Уфа дәүләт нефть техник университетының аспирантурасын тәмамлый. 1987 елда техник фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә «Химик ягулык һәм газ технологиясе» белгечлеге буенча диссертация яклый.
1972 елдан Уфа нефть институты һәм Уфа дәүләт нефть техник университеты укытучысы, шул исәптән 1989 елда химик җитештерү машиналары һәм аппаратлары кафедрасы, 2009 елдан — технологик машиналар кафедрасы мөдире, бер үк вакытта 1987 елдан «Технология, ресурс һәм ныклык» гыйльми тикшеренү комплексының тармак лабораториясе җитәкчесе, 1990 елдан — директоры. БР-да РФ АТН бүлекчәсе вице-президенты (1994), Башкортстан Фәннәр академиясенең техник фәннәр бүлеге секретарь-академикның урынбасары (1995). Россия Мәгариф һәм фән министрлыгының нефть һәм газ проблемалары буенча ВАК эксперт советы әгъзасы. «Нефть һәм газ», «Россия газ җәмгыятенең гыйльми журналы» журналларының редколлегия әгъзасы. «Дөнья берләшмәсе: Проблемалар һәм хәл итү юллары» гыйльмиара гыйльми хезмәтләр җыентыгының баш мөхәррире. Сәнәгать хәвефсезлеге өлкәсендә югары категорияле эксперт.
Тайлы-Яйры
Тайлы-Яйры — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Туй елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Искәндәр Кузеев
Казанышлары
Кузеев Искәндәр Рөстәм улы тарафыннан «Нефть-газ технологияләре корылмаларын хәвефсез файдалануны тәэмин итү» гыйльми мәктәбе булдырылган. Искәндәр Кузеев — «ПЕГАЗ» фәнни-тикшеренү институты җаваплылыгы тар җәмгыяте директоры. Кузеев И.Р 13 фән докторы, 85 фән кандидаты әзерләгән. Аның 709 мәкалә, патентлар, монографияләр, уку кулланмалары, конференцияләрдә доклад тезислары басылган. Аның җитәкчелегендә нефть заводын техник диагностикалау үзәкләренең берсе оештырылган. Тикшеренү нәтиҗәләре «Башнефтехим» акционерлар җәмгыятендә, «Лукойл» акционерлар җәмгыятендә, «Пермьнефтеоргсинтез» да, Волгоград НПЗ-да файдаланыла. Искәндәр Кузеевның 10 нан артык авторлык таныклыгы бар. 160 басма хезмәт авторы.
Тайлы-Яйры
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Искәндәр Кузеев
Хезмәтләре
Кузеев И. Р., Закирничная М. М. Идентификация фуллеренов, выделенных из структуры углеродистых сплавов на основе железа .- Х1V Уральская школа металловедов — термистов «Фундаментальные проблемы физического металловедения перспективных материалов».- Ижевск: Изд-во УРО РАН, 1998, с.206.
Иванова ВС, Козицкий Д. В., Кузеев И. Р., Закирничная М. М. О самоподобии фуллеренов, образующихся в структурах продуктов термического испарения графита, шунгита и высокоуглеродистой стали.- Перспективные материалы, 1998, № 1, с.5-15.
Иванова В. С., Козицкий Д. В., Кузеев И. Р., Закирничная М. М. Фуллерены в чугуне.- Материаловедение,, 1998, № 2, с.5-4.
Кузеев И. Р., Закирничная М. М., Годовский Д. А. Образование фуллеренов в структуре чугунов при первичной кристаллизации и доменном процессе.- Тезисы докладов первого междисциплинарного семинара "Фракталы и прикладная синергетика.- М., 1999, с.187-189.
Zakirnichnaya M.M., Kuzeev I.R., Godovski D.A., Tkachenko O.I. Stady of Fullerens in Iron-Carbon Alloys — 4-th Bennial International Workshop in Russia « Fullerens and atomic clasters» St.Petersburg, Russia, 1999, p. 208/
Закирничная М. М., Кузеев И. Р. Корнилов В. М., Лачинов А. Н. Миграция и образование фуллереновых структур на различных стадиях получения железо-углеродистых сплавов.-Геология. 2001, № 6, с.39-49.
Кузеев И. Р., Закирничная М. М., Ткаченко О. И., Годовский Д. А. Условия образования фуллеренов в углеродистых сплавах на основе железа.- Башкирский химический журнал, 2000, т.7, № 5, с.94-96.
Монмау
Монмау — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Искәндәр Кузеев
Хезмәтләре
Кузеев И. Р., Закирничная М. М., Ткаченко О. И. Распределение фуллеренов по зонам сварного соединения.- Сварочное производство, 1999, "11, с23-24.
Кузеев И. Р., Закирничная М. М., Ткаченко О. И. Образование фуллеренов в процессе диффузии углерода в структуру стали.- Изв. ВУЗов «Нефть и газ», 2001,№ 2, с.112-119.
Бембнув (Свентокшиж воеводалыгы)
Бембнув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Искәндәр Кузеев
Хезмәтләре
Кузеев И. Р. «Совершенствование технологии и повышение долговечности реакционных аппаратов термодеструктивных процессов переработки углеводородного сырья» .- Диссертация на соискание ученой степени доктора технических наук.- Уфа, 1987.
Кузеев И. Р., Абызгильдин Ю. М. Спирали пеков.- Наука и жизнь, 1989, № 5, с.151.
Кузеев И. Р., Самигуллин Г. Х., Куликов Д. В., Закирничная М. М., Мекалова Н. В. Сложные системы в природе и технике.- Уфа: Изд-во УГНТУ, 1997.- 227с.
Уулу
Уулу (Uulu) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Линкольнвилл (Көньяк Каролина)
Линкольнвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафалова (Талачынский районы)
Рафалова (Рафалова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Голице (Мазовия воеводалыгы)
Голице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Круцице
Круцице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бендзяки
Бендзяки — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Игорь Жарков
Игорь Жарков (Игорь Василий улы Жарков,, — , ) — зоолог, биология фәннәре докторы (1968), профессор (1970). Идел-Чулман төбәк промысел биология стансасында (1934-1936), Кавказ (1936-1941, 1946-1949), Куйбышев (1949-1951, фән бүлеге мөдире), Воронеж (1953-1969, 1955 елдан директор урынбасары) тыюлыкларында эшләгән. 1969-1974 елларда Һомел унивеситетында зоология кафедрасы мөдире. Зоология, аучылык белеме, тыюлык эше буенча фәнни хезмәтләр авторы.
(4720) Тоттори
(4720) Тоттори  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 19 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 YG» саналган.
Малыя Масушыны
Малыя Масушыны (Малыя Масушыны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эль-Ройо
Эль-Ройо — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Села-при-Драгатушу
Села-при-Драгатушу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Ривароса (Торино)
Вя Ривароса — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Ривароса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каллак
Каллак (Callac) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Каллак кантонына карый.
Фронтиер (Төньяк Дакота)
Фронтиер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Рибенко (Польша)
Рибенко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фронтиер (Төньяк Дакота)
Тарихы
Фронтиер шәһәре  елда нигезләнгән.
Рибенко (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фронтиер (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мозындор
Мозындор (Мозындор) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Климат
Мозындор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (9%), руслар (62%), украиннар (22%), белоруслар (7%).
Малыя Михалки
Малыя Михалки (Малыя Міхалкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шәүкәт Ибраһимов
Шәүкәт Ибраһимов, Шәүкәт Шиһабетдин улы Ибраһимов, (1923-1989) — галим, техник фәннәр докторы (1965), профессор (1974), Казакъстан ССР ФА вице-президенты (1974-1986), Казакъстан ССР ФА хакыйкый әгъзасы (1970), Казакъстан ССРның атказанган фән эшлеклесе (1982), Казакъстан ССР дәүләт премиясе лауреаты (1978).
Тәрҗемәи хәле
1923 елның 22 октябрендә Казанда туган. Казан авиация институтын (1948), Мәскәү дәүләт корыч һәм кушылмалар институтында (Московский институт стали и сплавов) аспирантура (1955) тәмамлаган.
Гыйльми эшчәнлеге
Төп фәнни хезмәтләре каты җисем физикасына, радиацияле материаллар белеменә, атом энергетикасына, төш техникасына карый. Ш.Ш. Ибраһимов тарафыннан күп кенә гамәли күрсәтмәләр һәм тәкъдимнар эшләнә, аларны гамәлгә ашыру төш энергетикасында кулланыла торган материалларның нурланышка чыдамлыгын, төш-энергетика җайланмаларының экономиялелеген күтәрүгә һәм хәвефсезлеген арттыруга ярдәм итә.
Хәтер
1997 Алматы акимының 31 нче карары (02.07.1997) белән Алматыдагы урамга исеме бирелгән. Урамның озынлыгы – 7 км. Элекке исеме — Медео районы Алатау шәһәренең Ленин урамы.
Менье (Сарта)
Менье — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Әкрам Җафаров
Әкрам Җафаров (Әкрам Җафар улы Җафаров, Акрям Жафяров,, ) — математик, физика-математика фәннәре докторы (1989), профессор (1991), Россия мәгариф академиясе мөхбир әгъзасы (1992).
19 елда Арзамас педагогика институтын тәмамлый. Өлкә мәктәпләрендә математика укыта (шул исәптән 1963-64 елларда Питрәксе урта мәктәбендә). 1969 елдан Новосибирск дәүләт педагогика университетында: 1972 елдан геометрия һәм математика укыту ысулияте кафедрасы мөдире, 1981-2009 елларда фән эшләре буенча проректор. Математик кибернетикага караган фәнни хезмәтләр, мәктәп дәреслекләре авторы.
Ипекьяйла (Муданья)
Ипекьяйла (İpekyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7573
NGC 7573 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Писку-Региулуй
Писку-Региулуй — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Миффлинвилл (Пенсильвания)
Миффлинвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Миффлинвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крушевець (Опочинский повяты)
Крушевець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дуэ (округ)
Дуэ — Франциядәге округ (Arrondissement). Нор департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 477 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 64 коммунага бүленгән.
Комалак
Комалак — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452816, — 80259885003.
Голице-Колёния
Голице-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Резенде (Паредеш-де-Кора)
Резенде  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Салих (мәгънәләр)
Салих — күп мәгънәле сүз. Салих (صالح — «яхшы», «изге», «изге эш эшләүче ир») — гарәп теленнән кергән ир-ат исеме.
Протомоя
Протомоя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Долгая елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монперре
Монперре — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Уускүла (Алутагусе)
Уускүла (Uusküla) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Сугышлы
Сугышлы — топоним:
Җәйге Олимпия уеннары 2016
XXXI Җәйге Олимпия уеннары (Games of the XXXI Olympiad, Jeux de la XXXIe Olympiade, Jogos da XXXI Olimpíadae) — 2016 елның 5 августыннан 21 августына кадәр 🇧🇷нең шәһәрендә үтәчәк Олимпия уеннары. Бу Көньяк Америкада узачак беренче Олимпия уеннары булачак.
Зур Шалюга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
İngmar Bergman
Ernst İngmar Bergman (şvedça Ernst Ingmar Bergman, 1918-2007) - Şvetsiä kino häm teatr rejissörı, stsenarist, yazuçı.
Tärcemäi xäle
1944 yılda berençe stsenariy yaza, soñraq säxnäşterelgän.
1946 yıldan üz filmnarın töşerä başlıy.
1950-1960 yıllarda bötendönya tanılğan filmnarnı töşerä - "Qayın ciläge alanı", "Cidençe möher", "Cäyge tön yılmayuları", "Priçastie", "Däşmäw", "Şäxes".
"Qız çişmäse" filmınnan başlap Bergmannıñ bulışçısı, operatorı - Sven Nokvist bula.
Şulay uq teatrda klassik pyesalar, William Şekspir, İbsen, Anton Çexov, Strindberg äsärlären säxnäşterä.
Anıñ tuğız balaları üz tormışın sänğätkä bağışlağan.
Bergman üz warislarına 7,1 mln dollar qaldırğan.
2007 yılda Baltıyq diñgezendä urnaşqan Forö utrawında ülgän.
İcat
Bergman icatınıñ töp teması - din, ğailä, şäxes krizisı.
Ädäbiät
Törkem:Режиссёрлар
Села-при-Зайчем Врху
Села-при-Зайчем Врху — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рацава
Рацава (Рацава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Блу-Грасс (Айова)
Блу-Грасс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Бенчкув
Бенчкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Блу-Грасс (Айова)
Тарихы
Блу-Грасс шәһәре  елда нигезләнгән.
Бенчкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блу-Грасс (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4179) Таутатис
(4179) Таутатис  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 4 гыйнварында К. Поллас тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AC» саналган.
Менделеевск туган якны өйрәнү музее
Менделеевск туган якны өйрәнү музее (Краеведческий музей города Менделеевск) — Татарстанның Менделеевск шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Менделеевск шәһәре һәм Бондюг химия заводы тарихы белән таныштыра.
Тарих
1991 елның 12 февралендә оештырыла. 1992 елдан ТР милли музее филиалы. 2004 елдан муниципаль мәдәният оешмасы. 2006 елдан хәзерге исемен йөртә. Музейны нигезләүче һәм беренче (1991-2010 елларда) директоры — Виктор Николай улы Соловьев (1949). Музей җаваплылыгында «Ушковлар утары» исеме астында 5,1 гектар җир, 6 эреле-ваклы бина тора.
Малыя Пугачы
Малыя Пугачы (Малыя Пугачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Менделеевск туган якны өйрәнү музее
Бина
Әүвәл музей өчен урын балалар сәнгать мәктәбендә табыла. Аннары фирка район комитетында бүлмә бирелә. 1991 елда музейга «П. К. Ушков һәм К°» иптәшлегенең (хәзерге Л. Я. Карпов исемендәге химия заводы) элекке конторасының 1870 елда төзелгән административ бинасы тапшырыла. Бина — республика әһәмиятендәге архитектура һәйкәле. Әлеге тарихи бинада 1985 елга кадәр химия заводы конторасы, 1985—1989 елларда һөнәри-техник укуханә урнашкан булган. Химия заводы конторасы булган бинада үз заманында галимнәр Д. И. Менделеев, Лев Яков улы Карпов, галим-биохимик Б. И. Збарский, шагыйрь Б. Л. Пастернак (Вятка губернасы Бондюг химия заводы хәрби-хисап өстәле мөдире булып торган), академик, рәссам Әмир Мәҗитов, су асты көймәләре өчен «Шквал» тиз очышлы ракета установкасы төзегән Е. Д. Раков һ. б. эшләгән. Тихие Горы пристанендә Надежда Крупская туктап киткән.
Малыя Пугачы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Менделеевск туган якны өйрәнү музее
Экспонатлар
Мәйданы 136, 4 кв. м. Музейда 14 065 (төп фондта 7 719, ярдәмче фондта 6 346) саклау берәмлеге экспонат исәптә тора. Музейда беренче оештырылган «Кокшан — Бондюга — Менделеевск» экспозициясе 10 ел тора. Экспозицияләр: Бондюг эшчеләр бистәсендә (1968 елдан Менделеевск шәһәре), Тихие Горы авылында туган, Бондюг химия заводында эшләгән  Советлар Берлеге Каһарманнары (дүртесе Бондюгның 1нче мәктәбен тәмамлаган) — Василий Белоусов, Михаил Фомин, Михаил Суднишников, Василий Пискунов, Павел Фролов, Пётр Сафронов, Александр Матросов батырлыгын кабатлаган Котдүс Габдрахманов турында күргәзмә булдырылган.
Фуллертон (Төньяк Дакота)
Фуллертон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фуллертон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Села-при-Збурах
Села-при-Збурах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Линчбург (Көньяк Каролина)
Линчбург  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уускүла (Һальяла)
Уускүла (Uusküla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Эррера-де-Сория
Эррера-де-Сория — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пискури
Пискури — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәмәрканд (мәгънәләр)
Сәмәрканд:
Вя Рома-Базела (Бергамо)
Вя Рома-Базела — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Рома-Базела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мерсе (Сарта)
Мерсе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Һетеросексуальлек
Һетеросексуальлек — башка җенес яки гендер вәкилләренә җенси һәм/яки романтик тартылыш.
Рибина
Рибина — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дюнкерк (округ)
Дюнкерк — Франциядәге округ (Arrondissement). Нор департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1443 км². Округ 16 кантоннан тора, алар үз чиратында 115 коммунага бүленгән.
Крушевець-Колёния
Крушевець-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Лашчы
Югары Лашчы — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл. Авылны халык телендә Лашчы Башы дип тә йөртәләр.
Халык саны — 233 тирәсендә. Почта индексы — 422419.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
NGC 7574
NGC 7574 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ринат Жданов
Ринат Жданов (Ринат Ибраһим улы Жданов, ) — биохимик, химия фәннәре докторы (1986), профессор (1993), Татарстан ФА академиге (2008). 1970 елдан ССРБ ФА табигый кушылмалар химиясе институтында. 1973 елдан Химик кушылмаларны биологик сынау дә. 1985 елдан сәнәгате министрлыгының Биотехнологияләр институтында лаборатория мөдире, генерлаь директор урынбасары. 1995 елдан РТФА биомедицина химиясе дә ген терапиясе лабораториясе мөдире (Мәскәү). Дару препаратларын һәм ген терапевтик чараларын булдыру турында фәнни хезмәтләр авторы.
NGC 7574
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Голкув
Голкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малыя Пушчавыя
Малыя Пушчавыя (Малыя Пушчавыя ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сергей Жданов
Сергей Жданов (Сергей Василий улы Жданов,, — , ) — зоолог, биология фәннәре докторы (1948), профессор (1951), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1960). Казан ветеринария инстиутының зоология кафедрасы мөдире (1935-1972). Нәселле умартачылыкка караган фәнни хезмәтләр авторы.
Рацькава
Рацькава (Рацькава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Җәйге Олимпия уеннары 2012
Җәйге Олимпия уеннары 2012 (2012 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 2012) — утызынчы җәйге Олимпия уеннары. Алар Бөекбритания башкаласы Лондон шәһәрендә 27 июльдән башлап 12 августка кадәр үтте. Лондон Олимпия уеннарын өченче тапкыр каршы алган беренче шәһәр (моңа кадәр биредә уеннар 1908 һәм 1948 елларда үткән).
Лондондагы Олимпия уеннарында ураза тоту өчен шартлар тудырылачак дип хәбәр ителде. Шулай ук әлеге Олимпия уеннарында беренче тапкыр Согуд Гарәбстанынан хатын-кыз спортчылары катнашты.
Шәһәрне сайлау
Олимпия уеннарын үткәрүгә намзәт шәһәрләрдән гаризалар алу 2003 елның 15 июлендә тәмамлана. Үзендә уеннарны үткәрү теләген 9 шәһәр белдерә: Гавана, Истанбул, Лейпциг, Лондон, Мадрид, Мәскәү, Нью-Йорк, Париж һәм Рио-де-Жанейро.
2004 елның 18 маенда бирелгән гаризаларны бәяләүдән соң Халыкара Олимпия комитеты 5 шәһәрне сайлап ала: Мадрид, Мәскәү, Нью-Йорк, Париж, Лондон. Шушы шәһәрләр арасында 2005 елның июлендә Халыкара Олимпия комитеты 117 нче утырышта лаеклысын сайлап алырга тиеш була.
Олимпия уеннарының Лондонда үткәреләчәге билгеле булганнан соң, киләсе көнне шәһәрдә террористик акт уза. Лондон метрополитенының өч поездын шартлау нәтиҗәсендә 52 кеше һәлак була.
Символлар
Уеннарның эмблемасы дөрес булмаган дүрт күппочмаклы фигуралардан тора. Алар Олимпиада елын аңлата — «2», «0», «1», «2». Бер фигурага «London» сүзе кертелгән, ә икенчесендә Олимпия боҗралары урнаштырылган.
Олимпия уеннарының талисманнары 2010 елның 19 маенда игълан ителгән. Алар — Венлок һәм Мандевиль исемнәрен алган ике тамчы.
Уеннарның рәсми гимны булып исә Muse төркеме башкаруындагы Survival җыры булды.
Олимпия уты
Олимпия уты эстафетасы 2012 елның 19 маеннан башлап 27 июленә кадәр дәвам итте. Ул Берләшкән Корольлекнең бөтен территориясе буенча узды.
Ачылу тантанасы
Олимпиада уеннарын ачу тантанасы махсус төзелгән бинада – Олимпия стадионында үтте. Ул 80 меңгә кадәр кешене сыйдырды, тамашаны 1 миллиардка якын кеше караган. «Могҗизалар утраулары» дип аталган ачылыш тантанасының режиссеры – Оскар бүләге иясе Дәнни Бойл.
Олимпия уеннарының ачылуын Британия патшабикәсе Елизаветта II игълан итте. Британия тарихы, әдәбияты, музыкасы, киносына нигезләнгән ачылыш тантанасында 10 меңләп кеше катнашты.
Бәйгеләр
Лон­дон­да XXX җәй­ге Олим­пия уен­на­рыда спорт­ның 16 тө­ре бу­ен­ча 302 ком­п­лект ме­даль уй­на­тыл­ды. Уен нә­ти­җә­лә­ре бу­ен­ча Ру­сия җы­ел­ма ко­ман­да­сы 24 «алтын» яулап, дүр­тен­че урын­га чык­ты.
Ябылу тантанасы
XXX Олимпия уеннарын ябу тантанасы 12 август көнне узды. «Британ музыкасы симфониясе» дип аталган бу чара британ музыкасының соңгы ярты гасыр дәвамында дөньяга көчле тәэсир иткәнен хәтерләтергә тиеш иде. Ябылу тантанасында 4 меңгә якын кеше катнашты, аларның 3,5 меңе – үз теләкләрен белдергән волонтерлар.
Олимпия стадионында узган бу тамашаны бер миллиардка якын кеше күзәткән. 3 сәгать дәвам иткән чарада Лондон симфоник оркестры, күренекле британ рок һәм поп-музыка төркемнәре катнашты: Элтон Джон, Джордж Майкл, Джесси Джей, The Spice Girs, Muse һ.б. Олимпия байрагы тантаналы төстә Бразилиягә тапшырылды.
Катнашучы илләр
Бәйгеләрдә 204 илләрдән спортсменнар катнашкан:
Калорген
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,48 км².
Бег-де-Беарн
Бег-де-Беарн — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Иплик Пазары (Элмалы)
Иплик Пазары (İplik Pazarı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бень (Польша)
Бень  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Села-при-Камнику
Села-при-Камнику — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Монрон-ле-Шато
Монрон-ле-Шато — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Села-при-Камнику
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мом
Мом (Мом) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Мом климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Уускүла (Йыэләһтме)
Уускүла (Uusküla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Ремоайнш
Ремоайнш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Яңа Кодаш (Яңавыл районы)
Почта индексы — 452816, ОКАТО коды — 80259885004.
(2787) Товарищ
(2787) Товарищ  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 13 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RC6» саналган.
Цисгендер
Цисгендер кешеләр — гендер кемлекләре туган җенесләренә туры килүче кешеләр.
Моканаква (Пенсильвания)
Моканаква  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Моканаква халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Эскобоса-де-Альмасан
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Tokio Kük ağaçı
Tokio Kük ağaçı yäki Tokyo Skytree (äyteleş: Tokio Skaytri, yapunça 東京スカイ- Tōkyō Sukaitsurī) - Yapunstan, Tokio, Sumido rayonında urnaşqan televizion manara, dönyanıñ iñ biek telemanarası.
Dönyanıñ iñ biek qorılmaları arasında Burc Xälifä küksözärennän soñ ikençe urında tora.
Antenna belän manaranıñ bieklege 634 m, sannar 6 (mu), 3 (sa), 4(si) iske yapun telendä "Musasi" - tarixi rayonnı bilgeli.
Tarix
2011 yılda bar Yapunstan televideniese tsifr formatına küçerelergä tieş ide, Tokio iske manarasınıñ bieklege bu maqsatqa turı kilmäde, şuña kürä Tokio Skytree manarası tözelä başlıy.
2008-2012 yılda manara tözelä.
Manarada cir teträwgä qarşı maxsus sistema urnaştırılğan.
Manara tsifrlı tele, radio- tapşırular häm mobil elemtä öçen qullanıla.
Гөлсем Жданова
Гөлсем Жданова (Гөлсем Газиз кызы Жданова,, — , ) — педагог, педагогия фәннәре докторы (1988), ТАССРның (1973) һәм РСФСРның (1977) атказанган мәктәп укытучысы. 1963-1965 елларда РФ мәгариф министрлыгы милли мәгариф проблемнары институтының Татар филиалында, 1984 елга хәтле мөдир. Татар мәктәбендә рус телен укыту ысулиятенә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Эҗеоглу (Кастамону)
Эҗеоглу (Eceoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Писку-Русулуй
Писку-Русулуй — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мон-Сен-Жан (Сарта)
Мон-Сен-Жан — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Села-при-Отовцу
Села-при-Отовцу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Вя Ромуалдо (Бари)
Вя Ромуалдо — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Ромуалдо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Берадз
Берадз — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таимтаит
Таимтаит — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Туй елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 56 км.