cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Люпьяк
Люпьяк — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Штврток-на-Острови
Штврток-на-Острови — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Нова Домброва (Мазовия воеводалыгы)
Нова Домброва  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Галина Калашникова
Галина Калашникова (Галина Сергей кызы Калашникова,, — , ) — балет артисы, педагог, ТАССРның халык артисы (1964). 1956-1976 елларда ТОһБТ солисты, бер үк вакытта балалар балет студиясе педагогы (1961-1976) һәм балет труппасы репетитор-педагогы (1968-1976). Партияләр: Жизел («Жизел», А. Адан), Одетта-Одилия («Аккош күле», П. Чайковский), Никия («Баядерка», Л. Минкус), Зәримә («Бакчасарай фантаны», Б. Асафьев), Сөембикә («Шүрәле», Ф. Яруллин), һ.б.
Мора (округ, Нью-Мексико)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1859 елда оештырыла.
Смирдан (Ботошань)
Смирдан — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җото Суд (Венеция)
Җото Суд — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җото Суд Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(13534) Alain-Fournier
(13534) Alain-Fournier — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 4 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RZ11» саналган.
Тяск (коммуна)
Тяск — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Сен-Жан-де-Бенье
Сен-Жан-де-Бенье — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Тяск (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гарса (Сан-Паулу)
Гарса  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Йосыф Галимуллин
Галимуллин Йосыф Галимулла улы—сугыш һәм хезмәт ветераны.
Кыскача биографиясе
1920 елның 1 гыйнварында Иске Салавыч авылында туган. Туган авылында башлангыч белем ала. Хезмәт юлына бик иртә баса—1932 елда колхоз терлекләрен көтүгә алына. Бер ел  Балтач-Яңгул маршрутында ат белән почта ташый. 1935 елда энергияле егетне авылдагы «Кызыл яшьләр» колхозы бригадиры итеп куялар һәм ул заманында гаять авыр һәм җаваплы булган шушы хезмәтне дүрт ел башкара.
Бөек Ватан сугышында катнашу. Фронт бүләкләре
Бөек Ватан сугышы башлангач бригадирга бронь бирелүгә карамастан, районның берничә чая комсомолы белән үзе теләп фронтка китә. 1941 елның көзендә Мәскәү янындагы каты сугышларда катнаша. 1942 елның гыйнварында каты яралана. Ярты ел госпитальләрдә дәваланганнан соң кабат сугышка керә. Брянск янындагы, Курск дугасындагы сугышларда катнаша. 1944 елда кабат яралана. Савыгып чыкканнан соң сугыш юлын дәвам итә. Берлинны алуда катнаша, Җиңү көнен дә Берлинда каршылый.
Й.Галимуллин туган ягына 1946 елның маенда гына кайта. Сугыш юлларындагы батырлыкларының дәлиле буларак ике орден, сугышчан медальләр тагып кайта ул.
Сугыштан соңгы елларда җитәкчелек эшләре
Сугыштан соң бригадир булып эшләвен дәвам итә. Көзен аны инде эшче-крестьян депутатларының Салавыч авыл Советы рәисе итеп сайлыйлар. Сугыш елларында какшаган авылны тернәкләндерү өчен ул күп эш башкара. Зур оештыру сәләтен күреп 1952 елда аны «Кызыл яшьләр» колхозының рәисе итеп сайлыйлар. Бер елдан соң колхозларны эреләндерү башлана—әлеге хуҗалыкка тирә-як авыллардагы өч колхоз кушыла. Ул гына да түгел, 1960 елда хуҗалык Бөрбаш һәм Бөрбаш Сәрдегәне авылларын үз карамагына ала. Й.Галимуллин озак еллар дәвамында шушы эре колхоз белән уңышлы җитәкчелек итә. Колхозда яңа терлек каралтылары, мәдәният объектлары, балалар  бакчалары салына.
Мактаулы исемнәре һәм дәүләт бүләге
Менә шушы хезмәтләре өчен рәискә 1965 елда районда беренчеләрдән булып Татарстан АССРның атказанган төзүчесе исеме бирелә. 1966 елда ул «Почет билгесе» ордены белән бүләкләнә.
Й.Г.Галимуллин 1971-1985 елларда район кулланучылар җәмгыятенең Салавыч сәүдә берләшмәсе директоры булып уңышлы эшләде.
Вафаты
Ветеран 2003 елның 4 апрелендә вафат булды.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Виллар-Фонтен
Виллар-Фонтен (Villars-Fontaine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Нюи-Сен-Жорж кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24,63 км².
Инҗесу (Ортакөй)
Инҗесу (İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Ортакөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Текос (Вулан кушылдыгы)
Текос — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вулан елгасының уң ярыннан 5,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Читти Гатти
Читти Гатти ул Пакистанда, Хайбер-Пахтунхвада, Хазарада, Мансеһра даирәсендә Инаятабад берлек шурасының Гандһиан авылында урнашкан авыл очы. Элеккеге заманнардан бирле ул аеруча 6-ынчы Пһаганда һәм 1-енче Вайсакхада булган ике Һинд дине фестивале өчен мәшһүр, бу элекке Торак Пункты Мәгълүматында искә алынган;, ул Шива Ходае табынуга багышланган. Бу урында борынгы Шива Гыйбадәтханәсе хәзер төзекләндерелгән, башта ул тугърылык гамәле буларак Джаммуның Раджасы тарафыннан төзелгән булган. Соңгы археологик өйрәнү буенча шул ук урында фараз ителгәнчә борынгырак Һинд дине гыйбадәтханәләре булган, әмма гыйбадәтханә тирәсендә борынгы Шива Лингам (яки Линг) чынлап та борынгы һәм аңа кимендә 2000 ел. Гыйбадәтханә һәм Лингам әле дә һәр елны күп Һинд дине дини сәфәр кылучыларны җәлеп итә, бигрәк тә ел саен уза торган Махашиваратри фестивале вакытында.
Уфа кантоны
Уфа кантоны (Өфө кантоны, Уфимский кантон) — Башкортстан АССР составындагы административ-территориаль берәмлек. 1922—1930 елларда гамәлдә торган.
Үзәге Уфа шәһәрендә урнашкан булган.
Тарихы
Уфа кантоны 1922 елның 18 июлендә булдырылган, аның составына элекке Уфа өязенең 37, Көзәй кантонының — 2, Табын кантонының 2 олысы керде.
1923 елның августында Стәрлетамак кантоныннан Кырмыскалы олысы кертелгән.
1930 елның 20 августында Уфа кантоны юкка чыгарылган, аның территориясе Архангел (Архангел, Иглин, Кырмыскалы, Олы Теләк олысларының бер өлеше), Благовещен (Благовещен, Бүләкәй‑Көзәй, Надеждин, Степановка, Удельно‑Дуанай олысларының бер өлеше), Бөре (Удельно‑Дуанай улусының бер өлеше), Бүздәк (Новосёловка улусының бер өлеше), Иске Күл (Бүләкәй‑Көзәй, Иглин, Надеждин, Оло‑Теләк олысларының бер өлеше), Кырмыскалы (Булгаков, Кырмыскалы олысларының бер өлеше), Мишкә (Надеждин һәм Удельно‑Дуанай олысларының бер өлеше), Уфа (Петровка, Булгаков, Дмитриевка, Иглин, Кырмыскалы, Степановка, Олы Теләк олысларының бер өлеше), Чакмагыш (Топорнино улусының бер өлеше), Топорнино (Дмитриевка, Новосёловка, Топорнин, Шәрип олысларының бер өлеше), Чишмә (Абрай, Чишмә, Булгаков, Дмитриевка, Новосёловка олысларының бер өлеше) административ районнары составына керә.
Ловчув
Ловчув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уфа кантоны
Халык
1926 елда халык саны 568 494 кешене тәшкил иткән, шул исәптә шәһәрләрдә — 108 655 кеше.
Милли состав (1926): руслар — 309 068 кеше (54,4%), татарлар — 139 399 кеше (24,5%) (шул исәптә — мишәрләр — 40 493 кеше (7,1%), типтәрләр — 6 472 кеше (1,1%)), башкортлар — 57 552 кеше (10,1%), украиннар — 17 008 кеше (3,0%), белоруслар — 13 628 кеше (2,4%), чуашлар — 8 313 кеше (1,5%), латышлар — 6 643 кеше (1,2%), һ.б.
Лебединая (Вах кушылдыгы)
Лебединая — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Городиславичи (Польша)
Городиславичи  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6298) Sawaoka
Тарихы
1988 елның 1 декабрендә Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 XC» саналган.
Пасаргад
Пасаргад (фарсы پاسارگاد‎, «Фарсы бакчасы») — борынгы фарсы шәһәре, Ахәменид дәүләтенең беренче башкаласы. Иранның Фарс останында, Персеполь шәһәреннән 87 км, Шираз каласыннан 130 км ераклыкта урнашкан. 2004 елда ЮНЕСКО Бөтендөнья мирас исемлегендә кертелгән.
Тарих
БЭК 546 елда Бөек Кир үз башкаласы Пасаргадка нигез сала.
Археологик зонада Кир төрбәсе, үрдә урнашкан Толп-е-тахт кирмәне, ике патша сарае хәрәбәләре һәм чахар багх (дүрт дәрәҗәле) стилендәге бакчалар керәләр. архитектори зона 1,6 кв.км. били.
Пасаргад шәһәре көчле җир тетрәүне чыдар өчен төзелгән.
Кир төрбәсе
Мәшһүр патша Кир II төрбәсе БЭК VI гасырда төзелгән, алты баскычлы пирамида булып күренә, түбәсендә бер керү белән йорт төрендәге төрбә урнаштырылган.
БЭК IV гасырда Искәндәр Зөлкарнәйн Фарсы илен яулап алганнан соң төрбә мәсхәрәләнгән: бөтен алтын, көмеш урланган. Искәндәр талаучыларны үтерергә кушкан.
Гарәпләр Фарсы илен басып алганда бу төрбәдә пәйгамбәр Сөләйманның әнисе күмелгән дип риваять килеп чыккан.
Җосер пирамидасы белән бергә Кир төрбәсе Ленин төрбәсе өчен үрнәк булып торган, аның буенча архитектор Щусев Кызыл мәйданда Ленин төрбәсен төзегән.
Кир төрбәсе янында фарсы-элам-вавилон чөй язуында "Мин - Куруш, патша Ахәмәнид" тексты бастырылган.
Кайбер тикшерүчеләр бу төрбә Зәрдөштлек гыйбадәтханәсе булганын саныйлар.
Сиван буасы
2007 елда төзелә башлаган Сиван буасы Пасаргад шәһәренә зур янаулар тудырырга мөмкин. Тарихчылар һәм архитекторлар карашы буенча әлеге буа борынгы һәйкәлләргә зур зыян китерә алыр яки бөтенләй суга батыр.
Кабрерос-дель-Монте
Кабрерос-дель-Монте — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куляки
Куляки (Кулякі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сьвинёвице
Сьвинёвице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манфорд (Алабама)
Манфорд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафаил Кәлимуллин
Рафаил Кәлимуллин (Рафаил Гомәр улы Кәлимуллин,, — , ) — генерал-майор (1991). 1966-1969 елларда Кемерово шәһәрендә комсомол эшендә, 1971 елдан дәүләт куркынычсызлыгы органнарында, 1987-1993 елларда ТАССР дәүләт куркынычсызлыгы комитеты рәисе.
Южноуральск
Южноуральск (Южноуральск) — Россия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1950 елдан, шәһәр статусын 1963 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,4%), украиннар (2,1%), татарлар (1,3%).
Кече Маламас
Кече Маламасы (Изи Моламас, Малые Маламасы) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (98,7%), руслар (1,3%).
Нова Домбрувка
Нова Домбрувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эхталька
Эхталька — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының сул ярыннан 409 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гейган (Джорджия)
Гейган  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гейган шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уда (коммуна)
Уда — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сен-Жан-де-Мон
Сен-Жан-де-Мон — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Якшур-Бодья районы
Якшур-Бодья районы (Якшур-Бодьинский район) — Удмуртия составына керүче муниципаль район.
Административ үзәге — Якшур-Бодья.
Тарих
Район 1929 елда оештырыла.
Фридом-Ейкерс (Аризона)
Фридом-Ейкерс  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фридом-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щучкино
Щучкино (Щучкино) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гарува
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Люсан (Жер)
Люсан — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Раиф Гыйльмуллин
Гыйльмуллин Раиф Әнәс улы  —авыл хуҗалыгы белгече.
Кыскача биографиясе
1959 елның 16 сентябрендә Кенәбаш авылында туган. 1977 елда Кенә урта мәктәбен тәмамлый һәм мәктәптә алган һөнәре буенча Калинин исемендәге колхозда тракторчы булып эшли башлый.
1977-1979 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә.
Хәрби хезмәттән аерылгач ДОСААФның Балтач автоклубы каршында шоферлар хәзерләү курсын тәмамлый. 1980-1982 елларда Лаеш авыл хуҗалыгы техникумында укый.
Колхозның инженер-технологы
1982 елда туган авылына кайтып Калинин исемендәге колхозның инженер-технологы, бригадиры, баш инженеры булып эшли. Читтән торып укып Казан авыл хуҗалыгы институтының агрономия факультетын тәмамлый, галим-агроном белгечлеге ала.
Хуҗалык җитәкчесе булып 30 ел дәвамында хезмәте
1991 елда «Алга» колхозы әгъзалары Р.Гыйльмуллинны үз хуҗалыкларының рәисе итеп сайладылар. Аның киң колачлы авыл хуҗалыгы  җитәкчесе буларак мөмкинлекләре нәкъ менә шушы хуҗалыкка җитәкчелек итү чорында ачылды. Р.Гыйлмуллин җитәкчелегендә «Алга» авыл хуҗалыгы продуктлары җитештерү кооперативы районыбызның ышанычлы икътисадый нигезе булган, һәр тармактан продукция җитештерүне елдан-елга арттыра баручы алдынгы хуҗалыгы булып танылды. Ул хуҗалык үсешенең рерспектив юнәлешләрен алдан күрә һәм планлаштыра, хуҗалык әгъзаларын олы максатларга туплый һәм юнәлтә белә. Колхоз авылларының социаль-мәдәни проблемалары уңышлы хәл ителә, коллектив әгъзаларының яшәеш-көнкүреше турында кайгыртучанлык күрсәтелә. Хуҗалыкта даими төзелеш эшләре алып барыла.
Мактаулы исеме
Авыл хуҗалыгы тармагын үстерүдәге нәтиҗәле хезмәтләре өчен Р.Ә.Гыйльмуллинга 1998 елда Татарстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре дигән мактаулы исем бирелде.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Әбсәләм-2 (Ютазы районы)
Әбсәләм-2 — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы авыл.
Халык саны — 32 тирәсендә. Почта индексы — 423957.
Тарих
1950 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Гать
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), татарлар (8%).
Мюгельн
Мюгельн (Mügeln) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акпынар (Аккуш)
Акпынар (Akpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Аккуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Отеро (округ, Нью-Мексико)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1899 елда оештырыла.
Смирдан (Бузеу)
Смирдан — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коҗакөй (Коҗакөй)
Коҗакөй (Kocaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Коҗакөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Kocaköy Kocaköy
(6299) Reizoutoyoko
Тарихы
1988 елның 5 декабрендә Х. Мори, М. Араи тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 XQ1» саналган.
HD126297
HD126297 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(13535) 1991 RS13
(13535) 1991 RS13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RS13» саналган.
Кампасперо
Кампасперо — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штефанов-над-Оравоу
Штефанов-над-Оравоу — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Куляны
Куляны (Куляны ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Городище (Бильский повяты)
Городище  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куляны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Җоьела (Перуҗа)
Җоьела — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җоьела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ловчувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уда-Клокочов (коммуна)
Уда-Клокочов — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гаспар (Санта-Катарина)
Гаспар  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вильберни
Вильберни (Villeberny) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.36 км².
Мюглицталь
Мюглицталь (Müglitztal) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13536) 1991 RA15
(13536) 1991 RA15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RA15» саналган.
(6300) Хосаму
(6300) Хосаму — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 30 декабрендә Ц. Хиоки, Н. Кавасато тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 YB» саналган.
Сьвинна (Силезия воеводалыгы)
Сьвинна  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маундвилл (Алабама)
Маундвилл  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рас-Ёль (Куж-Ю кушылдыгы)
Рас-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Куж-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нова Зблиха
Нова Зблиха — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жерве (Вандея)
Сен-Жерве — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Цейли
Географиясе
Цейли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Петербург
Санкт-Петербург (Санкт-Петербург, Pietari, Pietari/Пиетари) (1703–1914 елларда Санкт-Петербург, 1914–1924 елларда — Петроград, 1924—1991 елларда — Ленинград) — Россия Федерациясенең федераль дәрәҗәле шәһәр, элек Россия Империясе башкаласы булган. 1703 елда нигез салынган. Халык саны 4 953 219 кеше (2012 ел). Миллионлы шәһәрләр арасында Россиядә иң төньяк шәһәр. Тулысынча Аурупада урнашкан һәм башкала булмаган халык саны буенча иң зур шәһәр. Шәһәрдә Россия Федерациясе Конституция мәхкәмәсе урнашкан.
Географик урнашу
Шәһәрнең уртача биеклеге — 1–5 м (үзәк районнары), 5–30 м (төньяк районнары), 5–22 м (көньяк һәм көньяк-көнбатыш районнары); иң биек ноктасы – 176 м.
Һидрография
thumb|150px|left|Санкт-Петербургның космостан күренеше Санкт-Петербург Нева елгасының ике ярларында, аның дельтада урнаша. Шулай ук шәһәрдә Нева елгасының култыклары (Зур һәм Кече Нева, Зур, Урта һәм Кече Невкалар, Фонтанка, Мойка, Екатерингофка, Крестовка, Карповка, Ждановка, Смоленка, Пряжка, Кронверк бугазы), кушылдыклары (Ижора, Славянка, Мурзинка, Охта, Чёрная речка) һәм якынча 20 ясалма каналлар агалар. Шәһәр чикләрендә Нева киңлеге — 340–650 м, тирәнлеге 14–23 м. Шәһәрнең су объектлары аша 800дан артык күпер салынган, шул исәптә 218 җәяүлеләр күпере һәм 8 ачыла торган күпер.
Сәгать поясы
left|100px
Санкт-Петербург халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Климат
Шәһәр климаты - уртача, уртача континенталь климатыннан уртача диңгез климатына күчүче.
Бөтен метеокүзәтчелек тарихы буенча иң югары температура 2010 елның 7 августында тәшкил ителгән – +37,1 °C, иң түбән 1883 елның 11 гыйнварында −35,9 °C. Санкт-Петербургта ел буенча 600–700 мм атмосфера дуеннары ява, күбесе — апрельдән октябрьгә кадәр.
Тарих
Петербург урнашкан территория 9–10 гасырларда Новгород җиренә караган. 15 гасырда Петербург урынында Новгород җөмһүриятенә караган авыллар урнашкан. 1478 елдан Рус дәүләте составында. 17 гасыр башларында шведлар Нева ярларын басып алып, Охта елгасы тамагында Ниеншанс ныгытмасын нигезлиләр. Рус гаскәре 1703 елның 1 (12) маенда бу ныгытманы басып ала һәм 16 (27) майда Пётр I Заячий (Jänissaari) утравында Санкт-Питер-Бурх (соңрак Петропавловск) ныгытмасына нигез салган. 1703–04 елларда Котлин утравында Кроншлот ныгытмасы нигезләнгән (1723 елдан Кронштадт). 1704 елда Неваның сул ярында Баш Адмираллыкка нигез салынган.
Шәһәр сәнәгать мәркәзе сыйфатында тиз үскән. 18 гасырның ахырында ук шәһәрдә 160 сәнәгый булган. 1708 елдан Петербург Ингерманландия, 1710 елдан Петербург губернасы үзәге. 1712-28 һәм 1732-1918 елларда — Россия башкаласы. Бу җирдә патша сарае (1712 елдан), Сенат (1713 елдан), коллегияләр (1718 елдан; 1802 елдан министрлыклар) һәм башка дәүләт учрежденияләре урнашканнар.
1905 ел 22 гыйнвар — Санкт-Петербургта «Канлы якшәмбе».
1941 елның 8 сентябреннән алып 1944 елның 27 гыйнварынача кала фашистлар тарафыннан блокадада тотыла.
Сәнәгате һәм икътисады
Шәһәрдә күп фәнни һәм карау-проектлау институтлары бар (Гипро, Арканлау һәм Антарктика ТИ, Цитология институты, Норильск никеленең Гипода институты һәм башкалар).
Шәһәрнең машиналар төзү сәнәгате әһәмиятле. Россиядә сырлы чит ил машиналары заводлары бар.
Сәүдә сәнәгате (Дикси, Әйләнчек, Спортмастер супермаркетлар).
Финанс тармагы — (Россия Саклык Банкысының акча чыгару дворы, Финам, Россия Саклык Банкысы).
Тимер юл транспорты
5 вокзал:
Ябылганнары
Төзелеш. «Мостострой № 6» ПАО — төзелеш компаниясе. Бүген оешма Ростов АЭС-2, универсаль оффшор бассейнны һ. б. корылмаларны төзүе. 1979 елда оешма Череповецта «Октябрьский күперне» төзиләр
Административ-территориаль бүленеше
Санкт-Петербург 18 районына бүленә:
Смирдан (Галац)
Смирдан — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сугмутун-Еган (Вах кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Берёзовка районы
Административ үзәге — Берёзовка.
Тарих
Район 1923 елда оештырыла.
Административ бүленеш
Берёзовка районы составына 89 торак пункт керә.
Малабат
Малабат — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Квэй (округ, Нью-Мексико)
Квэй — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тукумкари шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1903 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 7394 км² тәшкил итә.
Әбсәләм (Ютазы районы)
Әбсәләм — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы поселок.
Халык саны — 909 тирәсендә. Почта индексы — 423957.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Ломна (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
БатысТалица
БатысТалица — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Талица елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ту (елга)
Ту — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Псков районы
Псков райо́ны (Псковский район)— Россия Федерациясенең Псков өлкәсе көнчыгышында административ-территориаль берәмлек (район) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район).
Административ үзәге — районга керми торган Псков шәһәре, шәһәр округы статусы белән «Псков шәһәре» мөстәкыйль муниципаль берәмлеген тәшкил итә.
География
Район мәйданы — 3573 км². Район Псков өлкәсенең Порхов, Псков, Гдовск һәм Плюс районнары, шулай ук Новгород өлкәсе белән чиктәш.
Җоьело (Павия)
Җоьело — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гейзелгерст (Джорджия)
Тарихы
Гейзелгерст шәһәре  елда нигезләнгән.
Җоьело (Павия)
Географиясе
Җоьело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кампорредондо
Кампорредондо — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Удешть (коммуна)
Удешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(13537) 1991 SG
(13537) 1991 SG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 29 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 SG» саналган.
Гастан-Видигал (Сан-Паулу)
Гастан-Видигал  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
HD1263
HD1263 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Городище (Грубешивский повяты)
Городище  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акпынар (Чамаш)
Акпынар (Akpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чамаш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куляшы (Ивацэвицкий районы)
Куляшы  (Куляшы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Нова Злотория
Нова Злотория — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьлемень
Сьлемень — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мюлау (Саксония)
Мюлау (Mühlau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
(6301) 1989 BR1
(6301) 1989 BR1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 29 гыйнварында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BR1» саналган.
Эхтенки
Эхтенки (Эхтенки) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Штефанова (Пезинок)
Штефанова  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рытыв-Вож (Куж-Ю кушылдыгы)
Рытыв-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Куж-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Маунт-Вернон (Алабама)
Маунт-Вернон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарко
Чарко — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чарко халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вильбишо
Вильбишо (Villebichot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Нюи-Сен-Жорж кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,46 км².
Смирдан (Долж)
Смирдан — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Северный (Мари Иле)
Северный (Северный, Северный) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан пүчинкә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (63,2%), руслар (36,8%).
Трёхгорный
Трөхгорный (Трөхгорный) — Россия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1955 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (88,2%), татарлар (4,5%), башкортлар (3,4%), украиннар (1,5%).
Олы Сосновка районы
Олы Сосновка районы (Большесосновский район) — Пермь краеның ураншкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Олы Сосновка.
Тарих
Район 1924 елда оештырыла.
Административ бүленеш
Олы Сосновка районы составына 63 торак пункт керә.
Уйвар (коммуна)
Уйвар — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(13538) 1991 ST
Тарихы
1991 елның 30 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 ST» саналган.
(6302) Tengukogen
(6302) Tengukogen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 2 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CF» саналган.
Рио-Арриба (округ, Нью-Мексико)
Рио-Арриба — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тьерра-Амарилья шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1852 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 15 172 км² тәшкил итә.
Манҗаш (Әртә шәһәр округы)
Манчаж (Манчаж) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Манчаж авылы 1652 елда нигезләнгән. Риваять буенча, авылга чирмешләр нигез салганнар, ә авыл исеме «монча» (татарча — мунча) сүзеннән килеп чыккан.
1775 елда авыл крестьян сугышны бастыручы җәзалау экспедициясе тарафыннан яндырылган.
1932—1962 елларда — Манчаж районы үзәге.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), татарлар (8%).
Гаурама
Гаурама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Каналехас-де-Пеньяфьель
Каналехас-де-Пеньяфьель — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ломниця-Здруй
Ломниця-Здруй — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туймазы хәбәрләре
Туймазы хәбәрләре - татар телендә Башкортстанның   Туймазы районында һәм Туймазы шәһәрендә нәшер ителүче  дәүләт иҗтимагый - сәяси газетасы. Атнага дүрт тапкыр чыга. русча «Туймазинские вести» гәҗите, айга 1 тапкыр  башк. «Йәнтөйәк» (Кече Ватан) кушымта - гәҗите чыга. Гомуми тираж – 17 000 данә.
Тарих
1930 елда Туймазы районы оештырылгач, 29 ноябрьдә «Ленин юлы» исеме белән татарча район гәҗите нәшер ителә башлый. Башкортстандагы беренче 4 район гәзитенең берсе. Атнага 1 150 данә тираж белән чыккан. 1934 елга 3 000 тираж җыя.
1931 елда район гәҗите Бүздәк, Бакалы районы халкына да таратыла башлый.
1938 елның 29 августыннан 1 000 данә русча «Путь Ленина»  чыга башлый.
Районнарны эреләндерү сәясәте вакытында «Ленин юлы» гәҗите республика гәҗите статусын алып Октябрьскида нәшер ителә.
1965 елның гыйнварыннан русча «Ленинский путь» / татарча «Ленин юлы» исеме белән чыга.
1993 елның гыйнварыннан «Туймазы хәбәрләре» / «Туймазинский вестник» исемен ала.
2006 елдан башк. «Йәнтөйәк» (Кече Ватан) кушымта - гәҗите чыгарыла.
Фикер
Гөлназ Ермохина(баш мөхәррир): ''«Һәр атнада мөхәрририят киңәшмәсендә туймазылыларның  нинди шатлык - борчулары булуын, аларның беренче чиратта  нинди сорауларга җавап көткәнен ачыкларга тырышабыз. Киңәш - сораулары белән булышкан укучыларыбызга без бик рәхмәтле.»''
Укучы: ''«Гәҗиттән халык һәрвакыт хакимияттән риза булган Совет заманы исе килә. Гәҗиттә «кичәге көн» артык күп. Пенсиядәгеләр җилкәсендә һәм реклама белән генә «киләчәк»кә барып булмый, яшьләр темасын көчәйтергә кирәк. Гәҗитне внедорожник белән чагыштырсаң, ат көче зур, тик барлык куәтенә генә бармый  »''
Сьлензани
Сьлензани — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кунахавичы
Кунахавичы (Кунахавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Манант-Монтане
Манант-Монтане — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Нова Ивична
Нова Ивична — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Инҗесу (Соргун)
Инҗесу (İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (köy).
Җоьело (Перуҗа)
Җоьело — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җоьело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кече Башкортстан
Кече Башкортстан (Бәләкәй (Кесе) Башҡортостан, Башкурдистан, Малая Башкирия) - 1917 елның 15 ноябрьдә игълан ителгән һәм декабрьдә 3‑че Бөтенбашкорт корылтаенда автономияне гамәлгә ашыруның беренче этабы буларак расланган автоном Башкортстанның тәүге территориясе, 1918 елның гыйнварында Кече Башкортостан исемен ала.
Административ үзәге — Стәрлетамак шәһәрендә (1919-1922).
Тарих
300px|thumb|Кече Башкортстан 1920 Кече Башкортстан проектының авторы — Зәки Вәлиди, күпчелекне башкортлар тәшкил иткән территорияләрдә генә мөстәкыйль башкорт дәүләтчелеге мөмкин дип саный. Ул төзегән проектка Уфа губернасы, Пермь губернасы (Екатеринбург өязе, Кызылъяр өязе, Шадринск өязенең бер өлеше), Самар губернасы (Бозаулык өязенең бер өлеше), Ырынбур губернасының башкорт территорияләре керәләр. Башкаласы Стәрлетамакта була. 1919 елның 20 мартында ул Совет хөкүмәте тарафыннан таныла.
1917 елда Кече Башкортостан 9 кантонга (Барынтабын, Бөрҗән-Түңгәвер, Җиде Ыруг, Искен-Катай, Кыпчак, Куакан, Тамьян-Катай, Тук-Чуран, Үсәргән) бүленә, 1918 елда — 13 кантонга (Аргаяш кантоны, Бөрҗән-Түңгәвер кантоны, Дуван кантоны, Җиде Ыруг кантоны, Көзәй кантоны, Кошчы кантоны, Кыпчак кантоны, Табын кантоны, Тамьян-Катай кантоны, Тук-Чуран кантоны, Үсәргән кантоны, Юрматы кантоны, Ялан кантоны).
Кече Башкортостан чикләрендә Башкортостан автономиясе «Үзәк Совет хакимияте белән Башкорт хөкүмәте арасында Башкорт Совет автономиясе турында килешү» (20 март 1919) белән раслана. 1920 елда халык исәбен алу мәгълүмәтләре буенча, Кече Башкортостан территориясе 93 108 км², халкы 1249539 кеше тәшкил иткән. 1922 елда Олы Башкортстан итеп үзгәртелән.
Аксакүл
Аксакүл — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы поселок.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 423966.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Гдов районы
Гдов райо́ны (Гдовский район)— Россия Федерациясенең Псков өлкәсе көнчыгышында административ-территориаль берәмлек (район) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район).
Административ үзәге — районга керми торган Гдов шәһәре, шәһәр округы статусы белән «Гдов шәһәре» мөстәкыйль муниципаль берәмлеген тәшкил итә.
География
Район мәйданы — 3391 км². Район Псков өлкәсенең Порхов, Псков, Гдовск һәм Плюс районнары, шулай ук Новгород өлкәсе белән чиктәш.
Тундровая (Вах кушылдыгы)
Тундровая — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 92 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Городище (Холмский повяты)
Городище  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жермен-л'Егие
Сен-Жермен-л'Егие — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Мюленталь
Мюленталь (Mühlental) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиавули-Так (Аризона)
Чиавули-Так  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чиавули-Так халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейнсвилл (Джорджия)
Тарихы
Гейнсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коҗалар (Кызылтепе)
Коҗалар (Kocalar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильбуа-Лавалет
Вильбуа-Лавалет — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Мейплсвилл
Мейплсвилл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Уйляку-де-Беюш (коммуна)
Уйляку-де-Беюш — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.