cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Коссоль
Коссоль (Caussols) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 27,39 км².
Кавальера (Ферара)
Кавальера — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавальера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Роузмид (Калифорния)
Роузмид  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Роузмид шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брауншвенде
Брауншвенде (Braunschwende) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Овесно
Овесно — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ярамор (Морке районы)
Ярамор (Изи Ярамарий, Ярамор) — Мари Илнең Морке районында урнашкан пүчинкә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Купин (Илавский повяты)
Купин  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вуд (Висконсин)
Вуд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Загуже (Билогардский повяты)
Загуже  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Безоден-сюр-Бин
Безоден-сюр-Бин — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Җон Мәзер
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Чечня
Чече́н Респу́бликасы (Чечня, шулай ук Чичнә; чеч. Нохчийн Республика, Нохчийчоь) — Россия Федерациясе составында җөмһүрият. Көньяк федераль округка керә. Көнбатышта Ингушетия һәм Төньяк Осетия белән, көнчыгышта Дагстан белән, төньякта Ставрополь төбәге белән һәм көньякта Гөрҗистан белән чиктәш. Диңгезгә чыгышы юк. Башкаласы — Грозный.
1922 елның 30 ноябрендә барлыкка килеп, 1936—1944 һәм 1957—1993 елларда Чичән-Ингуш АССР (һәм автоном өлкәсе) эчендә булды.
Географик мәгълүмат
Чечня Зур Кавказ тауларының (Чечнядә иң биек ноктасы — Тебулосмта тавы, 4493 м) төньяк битләүләрендә һәм аңа тоташкан Чичән тигезлеге һәм Терек-Кума түбәнлегендә урнашкан. Нефть, газ, төзелеш материаллари чыганаклары бар.
Икълиме континенталь. Гыйнварның уртача температурасы Терек-Кума түбәнлегендә -3°, тауларда -12° га кадәр, июльдә 21°…25°.
Уртача еллык явым 300—1000 мм. Эре елгалар — Терек, Сунжа.
Туфраклар тигезлекләрдә, нигезлдә, болын, кәтәнә вә аксым кәстәнә, калкулыкларда карбонатлы кара, елга үзәнләрендә аллювиаль, тауларда тау-урман һәм тау-болын. Терек-Кума түбәнлегендә әрем-алабута үсемлекләре, Чичән тигезлегендә дала һәи урманлы дала үсемлекләре үсә.
Халык
Милләтләр буенча Чичәнстан халкы:
Икътисад
Сәнәгатьнең төп тармаклары — нефть чыгару, нефть эшкәртү, нефть химиясе, машиналар төзү, азык-төлек, агач эшкәртү, җиңел сәнәгать; төзелеш материаллары эшләп чыгарыла. Һөнәрмәндчелек үсеш алган. Авыл хуҗалыгында бодай, дөге, көнбагыш, шикәр чөгендере җитештерелә. Бакчачылык, йөземчелек вә яшелчәчелек белән шөгыльләнәләр. Терлекчелектә МЭТ, сарык асрала.
(15278) Pâquet
(15278) Pâquet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 6 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PG7» саналган.
Ташкичү (Бузат кушылдыгы)
Ташкичү — Бузат елгасы кушылдыгы. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Бузат елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Урлую
Урлую — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кагалу-Киагу
Кагалу-Киагу — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кагалу-Киагу халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белтень (Ясси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 499
IC 499 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Хмелевка (Юрга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шри Шри Радһа Гыйбадәтханәсе, Спәниш Форк
Шри Шри Радһа Кришна Гыйбадәтханәсе Спәниш Форктан бераз гына көньяккарак Америка Кушма Штатларында Ютада, Юта Округында Һинд дине тарафдарлары җәмәгате ихтыяҗларын тәэмин итү өчен Юта Графлыгында төзелгән булган. Гыйбадәтханәдә фасыл фестивальләре, өйләнүләр, кабул итүләр һәм башка дога өчен һәм медитация өчен атна саен хезмәтләр була.
Тарихы
The history behind the Шри Шри Радһа Кришна гыйбадәтханәсенең тарихының тамырлары Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте тарафларында (ISKCON) һәм аларның дөньяда киңрәк дине һәм Һинд мәдәнияте турында сөйләргә тырышуларында. Бу хәрәкәтнең йогынтысы меңнәрчә ел элек Кришна турында нигез ышануларында һәм шуңа өстәп хәзерге Кришна Аңы яклы шәхесләрдә, мәсьәлән, Свами Прабхупада. Шри Шри Радһа Кришна гыйбадәтханәсенең булуы күбесенчә Чару Дас (элек Кристофер Уорден) тырышуларына һәм аның ИСККОН эчендә эшчәнлегенә рәхмәтле. Тумышы белән Америкалы булып Чару Дас, Америка Кушма Штатларыннан Вьетнам Сугышында катнашмас өчен протест белдереп киткән. Ул шуннан соң Аурупада, Һиндстанда һәм Сингапурда сәяхәт иткән. Сингапурда ул киләчәк хатыны белән танышкан һәм алар шуннан соң тормыш буена Халыкара Кришна Аңында эшләрен башлаганнар. Икәү Австралиягә барганнар, алар шунда яшәгәннәр һәм тормыш буе эшләгәннәр. Кришна тугърылары белән берничә ел уздыргач, Чару Австралиядән киткән һәм Америка Кушма Штатларына кайткан, анда ул ИСККОН өчен берничә вазифада хезмәт иткән. Чару Дас беренче мәртәбә Ютага 1975 елда Бригэм Юнг Университетына ИСККОН трасты астында китаплар сату өчен сәфәр кылганда килгән. Аның илһамланулары уңай булганнар һәм алар толерантлык һәм кызыксыну атмосферасына олы бәя биргәннәр. Соңрак елларда Беркли, Калифорния янында позициясеннән киткәннән соң ул Ютага кайткан. 1996 елның 10 ноябрендә Спэниш Форктан бераз көньяктарак гыйбадәтханәнең хәзерге урнашуында нигезләү церемониясе булган һәм 1998 елның 16 февралендә гыйбадәтханә төзелеше башланган. Шри Радһа Кришна гыйбадәтханәсе һәр елны чәчәк ата башлый, чөнки аңа турларда да, фасыл фестивальләрдә дә меңнәрчә кунаклар килә.
Чаралар, фестивальләр
Гыйбадәтханәдә табигый амфитеатр бар, ул меңнәрчә кешеләр сыйдыра. Марттан октябрьгә кадәр гыйбадәтханәдә гадәттә тамашалар була, мәсьәлән, сәнгать һәм фотография күргәзмәләре, кухня татып караулар, Һиндстан буенча мәдәни күргәзмәләр, Рамаяна эпосының гала маскарады, 20 фут (6,1 м) биеклегендәге Равана шәйтаны сурәтен яндыру, өйләнүләр һәм кабул итүләр, идарә ителгән лама турлары һәм фейерверклар. Бу урында шулай ук һәдияләр кибете бар. Күп зиярәт итүчеләр була, мәсьәлән, мәктәпләр, скаут төркемнәре, җәй яки олылар оешмалары һәм гаилә очрашу төркемнәре була.
Ел саен Көнбатыш Ярымшарда  Һоли фестивале  (ул шулай ук Буяулар Фестивале буларак мәгълүм) бәйрәм ителә, гадәттә төрле яшьтәге һәм төрле дини килеп чыгышлы җәмәгатькә Һинд дине юлламасы өйрәтелә. Кунаклар Һиндстаннан китерелгән төрле төсле порошок (гулаал) сатып ала алалар, алар аны көн дәвамында махсус вакытта һәрберсенә яки һавага ташлыйлар, бу вакытта музыка башкарыла. Һоликаның репликасы – убырлы утта яндырыла.
Атна саен хезмәтләр
Кришна гыйбадәтханәсендә хезмәтләр җәмәгатькә иртәнге сәгать 6:00-дан кичке сәгать 7:30-га кадәр була. Һәр якшәмбе кичке 5:00-тә сыену һәм даими хезмәтләр башкарыла һәм алар өйрәнчекләр өчен ачык. Шулай ук бушлай Йога һәм медитация дәресләре була.
Фуэнте-де-Педро-Наарро
Фуэнте-де-Педро-Наарро — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соболе (Мазовия воеводалыгы)
Соболе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әйт, күгәрчен
Әйт, күгәрчен  — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Җырлары:
Әйт, күгәрчен, син генә,
Киленнәр ничек йөри?
Ул шулай да, ул болай,
Киленнәр йөри шулай.
Ул болай да, ул шулай,
Куяннар шулай йөри.
(Куян кебек сикереп йөриләр.)
Үрдәкләр ничек йөри?
Үрдәкләр шулай йөри.
(Чүгәләп йөриләр.)
Мылтык ничек аталар?
Мылтык аталар шулай.
(Мылтык аткан кебек итәләр.)
Уен шул рәвешчә дәвам итә. Балалар бүреләр, әбиләр, бабайлар һ. б. булып та йөриләр.
(7840) Hendrika
(7840) Hendrika — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 5 октябрендә G. C. L. Aikman тарафыннан ДОМИНЬОН обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 TL3» саналган.
Күчүкъениҗе (Муданья)
Күчүкъениҗе (Küçükyenice) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Морриньюс-ду-Сул
Морриньюс-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бельгард-ан-Дюа
Бельгард-ан-Дюа — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Олы Карлы
Олы Карлы — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстанның Шомырша районы биләмәләрендә ага. Елга  Карлы елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шайтанка (Иска кушылдыгы)
Шайтанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иска елгасының уң ярыннан 166 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15279) 1991 PY7
(15279) 1991 PY7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 6 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PY7» саналган.
HD158175
HD158175 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Высоки Хутар
Высоки Хутар (Высокі Хутар ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Плуди (Лукивский повяты)
Плуди  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Елена Левченко
Елена Степановна Левченко (Алена Сцяпанаўна Леўчанка; 1983 елның 30 апреле, Гомель, Беларус ССР, ССРБ) — хатын-кызлар милли баскетбол ассоциациясендә чыгыш ясаган Беларусия профессиональ баскетболчысы. Үзәк позициядә уйный. 2021 елның гыйнвар ахырында Грециянең «Панатинаикос» командасы белән контрактка кул куя.
Тормыш юлы
1983 елның 30 апрелендә Гомельдә туа. Гомельнең 9 нчы балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбендә баскетбол белән шөгыльләнә башлаган, спортчының беренче тренеры Виктор Орлов була. Соңрак Минск олимпия резервы республика училищесына күчә. Европа чемпионатында 1999 елда беренче тапкыр катнаша. 2000 елда АКШка укырга күчә, анда Көнбатыш Виргиния штатында колледжны тәмамлый, АКШта чыгыш ясаган беренче Беларусия спортчысы була.
Кавальере (Виченца)
Кавальере — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Елена Левченко
Тормыш юлы
2020 елның 30 сентябрендә санкцияләнмәгән массакүләм чараларда катнашкан өчен спортчы 15 тәүлеккә кулга алынган. Гаепне «Instagram»дагы фото һәм ««Прессбол» сайтындагы яңалыклар буенча ачыклаганнар. Суд залында Еленаны яклаучы 25 тән артык кеше була, күбесенчә спортчылар.
Кавальере (Виченца)
Географиясе
Кавальере Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Елена Левченко
Тормыш юлы
15 тәүлектән төрмәдән соң Елена иреккә чыга.
Елена сүзләренә караганда, төрмәдә утырганда, аңа һәм аның яшьтәшләренә психологик басым ясау максатыннан, төрмә кагыйдәләре җитди бозылган (җылыту, кайнар су, матраслар һәм душ белән файдалану мөмкинлеге булмау).
Кавальере (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Елена Левченко
Милли җыелма команда
Баскетбол буенча Беларусия җыелма командасы өчен 2001 елдан чыгыш ясый. 2008 һәм 2016 елларда Олимпия уеннарында, Чехиядә узган дөнья чемпионатында, шулай ук 2007, 2009, 2011, 2013 һәм 2015 елгы Европа чемпионатларында катнашучы.
Сайпресс (Калифорния)
Тарихы
Сайпресс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ататүрк (Чубук)
Ататүрк (Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брегенштедт
Брегенштедт (Bregenstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калфат (Орта)
Калфат (Kalfat) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Орта илчесенә караган бер авыл (köy).
Овсянка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Овсянка  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Курки (Дзялдовский повяты)
Курки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Загуже (Каменский повяты)
Загуже  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Белтень-Дял
Белтень-Дял — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Катым
Катым — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1162/86/244    кушыла. Елга озынлыгы 217 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
IC 500
IC 500 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Курм
Курм (Courmes) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,71 км².
Вуд-Ривер (Висконсин)
Вуд-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коржавины
Коржавины (Коржавины) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
(15280) 1991 PW11
(15280) 1991 PW11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PW11» саналган.
Морру-Агуду
Морру-Агуду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Соболев (Мазовия воеводалыгы)
Соболев  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нардуган (уен)
Нардуган  — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Бер бала уртага чыгарыла. Башка балалар аның тирәсендә бер түгәрәк мәрә ясап, кулга-кул тотынышып шушы нардуган җырын җырлап әйләнәләр. Ул үзенә бер көйгә җырлана:
Аллы-гөлле чәчәк ата
Безнең җирләрдә генә,
Иркен тормыш, рәхәт тормыш
Безнең илләрдә генә.
Син уртада, без кырыйда,
Әйләнәбез нардуган,
Син нишләсәң, ни кылансаң,
Мин дә шуны булдырам!
Җыр беткәндә генә, уртадагы бала кинәт нинди дә булса бер хәрәкәт ясый, түгәрәктәге балалар да тиз генә шул хәрәкәтне ясыйлар. Кем шуны булдыра алмаса яки соңга калса, уртадагы бала үз урынына аны чыгара да уен баштагыча дәвам итә.
Кагуку (Гавай)
Кагуку  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урта Ушма
Урта Ушма — Татарстан Республикасының Балтач районындагы поселок.
Почта индексы — 422241.
Фуэнтелеспино-де-Аро
Фуэнтелеспино-де-Аро — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Урта Ушма
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Фуэнтелеспино-де-Аро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белькомб-Тарандоль
Белькомб-Тарандоль — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Кугу Шурга
Кугу Шурга (Кугу Шӱргӧ, Кугу Шурга) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Брена
Брена (Brehna) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җорҗ Смут
Җорҗ Смут (,, — , ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2006).
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Вышалав
Вышалав (Вышалаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Косолманка (Верхотурье шәһәр округы)
Косолманка (Косолманка) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
Вышалав
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ташлы (Төйлән кушылдыгы)
Ташлынка — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Төйлән елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Косолманка (Верхотурье шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Ташлы (Төйлән кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7841) 1994 UE1
(7841) 1994 UE1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 31 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UE1» саналган.
Күчүкъеникөй (Бигадич)
Күчүкъеникөй (Küçükyeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плуди (Радинский повяты)
Плуди  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аракс
Аракс (Aras, Արաքս, Araz, , Эрес ) — Төркия, Әрмәнстан, Азәрбайҗан, Иранда елга, Күрәның уң кушылдыгы. Озынлыгы 1072 км, бассейнының мәйданы 102000 км². Уртача су чыгымы 285 м³/сек.
Әрмән таулыгыннан башлана. Төп кушылдыклары: сул — Акера, Ахурян, Севҗур, Раздан, Арпа, Азат, Нахчыванчай.
(15281) 1991 PT16
(15281) 1991 PT16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PT16» саналган.
Урлуя
Урлуя — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сакраменто
Сакраменто — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сакраменто шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Сакраменто
Белтерець (Бузеу)
Белтерець — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курки (Ольштинский повяты)
Курки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плуси (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәгъде Халитов
Рәгъде Халитов, Рәгъде Әбелфатыйх улы Халитов (1943, Әгерҗе) — музыкант (баянчы), органолог, Казан педагогия институтының кафедра мөдире (1983), профессор (1998), Татарстан АССР (1983), РФ (1998) атказанган сәнгать эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 17 февралендә Әгерҗе шәһәрендә туган. Бабасы Хафиз, әтисе Әбелфатыйх чыгышлары белән хәзерге Минзәлә районы Аю авылыннан, шундагы мәхәлләнең указлы муллалары булган. 1929 елда Әбелфатыйх гаиләсе белән Әгерҗегә күчкән. 3 яшеннән гармунда уйнарга өйрәнгән Рәгъдегә әтисе бер-бер артлы баян һәм аккордон алып бирә. Мәктәптә укыган чорда ук Рәгъде Халитов Әгерҗенең иң күренекле баянчысына әверелә, аны концерт-кичәләрнең берсеннән дә калдырмыйлар. Әгерҗедә урта мәктәп тәмамлагач, Казан музыка укуханәсенә укырга килә. Кабул итү имтиханнары төгәлләнү сәбәпле, анда укырга керә алмый. Төзелешкә һәм тулай торакка урнаша. Баянчы Рәис Сафиуллиннан дәресләр ала башлый, аның аркылы мәдәният дөньясы белән бәйләнешкә керә. Рәис Сафиуллин Камал театры спектакльләрендә Камал III (Камал Сәләхетдинов) (1899–1968) һәм башка артистлар бутафор гармун тартып торганда, сәхнә артында барча җыр көйләрен уйный торган була. Шушы эшне 17 яшьлек Рәгъдегә тапшыра һәм ул Камал театрының штатлы музыканты булып китә. 1960 елда Камал театры белән нефть районнарына гастрольләргә дә чыга. Концертларда катнаша. Үзенең баяны һәм борынгы уен кораллары белән Финляндиядә, Балтик буе һәм Урта Азия республикаларында гастрольләрдә була. Кытайның Гуйминь университетының музыка факультетын ачканда, белгеч буларак катнаша. КФУның Л. Толстой исемендәге филология һәм мәдәни багланышлар институтының Г. Тукай исемендәге татар филологиясе һәм мәдәнияте бүлегенең музыка сәнгате һәм хорография кафедрасы профессоры.
Морру-Агуду-ди-Гояс
Морру-Агуду-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Собонь
Собонь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 502
IC 502 —  чикләрендә урнашкан.
Викисәфәр
Викисәфәр (Wikivoyage) — туризмга һәм ирекле юл күрсәткечләрне булдыруга багышланган күптелле проект.
2006 елда булдырылды, Викимедиа фонды карамагына 2012 елда керде; 2013 елда Викимедиа фондының уникенче проекты буларак ачылды.
Ататүрк (Каһраманказан)
Ататүрк (Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
24 сентябрь
24 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 98 көн кала.
Бениве-Оллон
Бениве-Оллон — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Брайтенбах (Бургенланд)
Брайтенбах (Breitenbach) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Загужин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Загужин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шестаковка (Тубыл кушылдыгы)
Шестаковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тубыл елгасының сул ярыннан 85 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кайлуа (Гонолулу округы, Гавай)
Кайлуа  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кайлуа халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калын (Елдызэли)
Калын (Kalın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Фуэнтелеспино-де-Мойя
Фуэнтелеспино-де-Мойя — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бетет
Бетет — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Зур Кудежья
Зур Кудежья — Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Рутка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Курсегуль
Курсегуль (Coursegoules) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40,98 км².
Вышамир
Вышамир (Вышамір ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Вудборо (Висконсин)
Вудборо  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вышамир
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кавальере (Козенца)
Кавальере — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавальере Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD15820
HD15820 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(15282) Franzmarc
(15282) Franzmarc — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 сентябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RX4» саналган.
Плянта (Люблин воеводалыгы)
Плянта  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петер Грүнберг
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
(7842) Ishitsuka
Тарихы
1994 елның 1 декабрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 XQ» саналган.
Огожелець (Каменногурский повяты)
Огожелець  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Белтерець (Галац)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миңлебай (уен)
Миңлебай  — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Балалар түгәрәк уртасына бер баланы сайлап чыгаралар да, үзләре кул тотышып, җырлап әйләнәләр. Уртадагы бала берәр кыланыш эшләргә әйтеп, кыланып күрсәтә, тирәсендәге балалар да күмәк җыр астында шуны ук кабатлыйлар. Хор:
Без йөрибез әйләнеп,
Син уртада, Миңлебай,
Син нишләсәң, ни кылансаң,
Уртадагы бала (кыланып):
Бер болай, бер болай,
Я, кыланыгыз шулай.
Хор:
Моны эшләү бик уңай.
Уртадагы бала түгәрәктән берәүне тартып чыгара да үзе аның урынына кереп әйләнә. Уртага кыз бала чыгарылса, түбәндәгечә әйтәләр:
Син уртада, матуркай,
Без кыланырбыз шулай.
Уен шулай дәвам итә.
Кекун
Кекун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вына елгасының уң ярына тамагыннан 44 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Костино (Алапай шәһәр бүлгесе)
Костино (Костино) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Көн
thumb|300px|Җирдә көн вакыты. [[2 апрель, 13:00 UTC.]] thumb|300px|Кояш баю Көн - Кояш чыгудан башлап кояш баюга кадәр булган вакыт аралыгы.
Татар телендә, шулай ук, тәүлек мәгънәсендә дә йөри.
Моны да карагыз
Törkem:Тәүлек
(15283) 1991 RB8
(15283) 1991 RB8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 12 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RB8» саналган.
Курово-Браневске
Курово-Браневске — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юрга (Тубыл кушылдыгы)
Юрга — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тубыл елгасының уң ярыннан 289 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 127 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Василий Дивов
Васили Дивов (Васили Абрам улы Дивов,, — , ) — Гвардия экипажы мичманы, декабрислар фетнәсендә катнашучы.
Брайтенфельд (Гарделеген)
Брайтенфельд (Breitenfeld) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боваллон
Боваллон — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Морру-Гранди
Морру-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Салинас (Калифорния)
Салинас  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Салинас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Салінас (Каліфорнія)
Тәпәреш (елга)
Тәпәреш — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Өршәк елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Совя-Воля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 503
IC 503 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Кавальери (Терамо)
Кавальери — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавальери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күчүкылыҗа (Ивринди)
Күчүкылыҗа (Küçükılıca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ивринди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Загужице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Загужице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фуэнтенава-де-Хабага
Фуэнтенава-де-Хабага — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блессак
Блессак — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Сивая (Киров өлкәсе)
Сивая (Сивая) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кайлуа-Кона
Кайлуа-Кона — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кайлуа-Кона халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Диев
Борис Диев (Борис Александр улы Диев,, — , ) — СССР һәм РФ көйязары, дирижер, РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1977), РФның халык әртисе (1992), РФ дәүләт премиясе лауреаты (2004).
Урляска
Урляска — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пнивно
Пнивно — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ататүрк (Наллыһан)
Ататүрк (Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тимербай (уен)
Тимербай  — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар кулга-кул тотынышып түгәрәкләнәләр. Арадан берәүне уртага чыгаралар. Түгәрәктәге балалар хор белән такмаклап әйләнәләр:
Тимербайның биш баласы,
Бар да матур, күз карасы;
Ап-ак итеп юындылар,
Тезелеп кайтып киттеләр,
Ашамадылар, эчмәделәр;
Бер-берсенә караштылар,
Менә шулай эшләделәр.
Такмак бетерер-бетермәс түгәрәктәге балалар йөрүдән туктыйлар. Шул арада уртадагы бала нинди дә булса берәр хәрәкәт ясый: тезләнә, утыра, җиргә ята яки кулларын артка куя һ. б. түгәрәктәге балалар аның кыланышларын шунда ук кабатларга тиешләр. Әгәр дә араларыннан берәрсе аныңча кылана алмаса, иптәшләреннән артка калса, аны уртага кертәләр һәм уен яңадан башлана.
Вяжны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Упамаш
Упамаш (Апак, Упамаш) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Латвиядә ислам
Латвиядә ислам (Islāms Latvijā) — Латвия территориясендә ислам дине. Мөселманнар илдә дини азчылык тәшкил итә. Рәсми саннар буенча, Латвия халкының (1 906 мең кеше) 0, 15 % ы (2 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020).
Тарих
Латвия җирендә мөселманнар беренче тапкыр XIX гасыр башында теркәлгән. Мөселманнар, нигездә, татарлар һәм төрекләр булган. Төрекләр арасында 1877 елда Кырым сугышы һәм Рус-төрек сугышларында әсир төшкән төрекләр дә була. 1877 елда  соң, Цесис һәм хәзерге Екабпилс шәһәрләренә берничә йөз төрек әсире китерелә, аларның тифтан үлгәннәрен яшәгән казармалары янындагы зираттта җирләгәннәр. 1879 елда әсир төрекләрнең күбесе Төркиягә кайтып китә, әмма кайбер төрекләр Латвиядә калуны өстен күрә. 1878 елда муниципалитет зиратта һәйкәл урнаштырган. Беренче бөтендөнья сугышы башлангач, Цесис фронт шәһәре дип игълан ителгән. Төрекләр РИ эчке губерналарына күчеп китәргә мәҗбүр булган.
ХХ гасыр башына Ригада латышлар (барлык халыкның 42% ы), алманнар (25%), руслар (17%), поляклар һәм яһүдләр (5 әр%), литвалылар (3%) яши. 1913 елда инде руслар (20%) алманнарны (13%) узып китә.
1902 елда Латвиядә мөселман җәмгыяте төзелә һәм хөкүмәт тарафыннан рәсми рәвештә таныла, мөселманнар өчен гыйбадәт залы ачыла. Мөселман җәмгыятенең имамы Ибраһим Давытов була. XX гасыр башында Латвиядә яшәгән мөселманнар Россия империясе армиясенә чакырыла. Хезмәттән азат ителгәч, күбесе Мәскәүгә күчеп китә.
Советлар берлеге оешу һәм Ватандашлар сугышы чорында Латвиягә күп кенә качаклар, шул исәптән төрле милләт мөселманнары килә. 1928 елда Рига мөселман җәмгыяте башлыгы (имам) итеп Шакир хәзрәт Хөснетдинов сайлана. Ул 1940 елга кадәр шушы вазифаны башкара.
Латвиядә мөселманнарның саны 5 000—10 000 кеше тәшкил итә, бу сан акрынлап арта бара. Ислам мәдәни үзәге бәяләвенчә, 2015 елда Латвиядә 10 мең мөселман яши. Латвия мөселманнары төрле милләт вәкилләреннән тора, шул исәптән гарәпләр, руслар һәм латышлар. Латвиядәге барлык мөселманнар да диярлек сөнниләр, шулай ук әхмәдияләр дә бар.
2009 елда латыш шагыйре һәм тәрҗемәче, берничә телне, шул исәптән төрек һәм гарәп телен камил белүче Улдис Берзиньш беренче латышча Коръән тәрҗемәсен эшли. Тәрҗемә Latvijas Kulturkapitala фонды, мәдәни проектларга дәүләт акчалары бүлеп бирә торган дәүләт органы ярдәме белән гамәлгә ашырыла. Латвиянең Ислам мәдәни үзәге рәисе — Олег Петров (2016 елда Сүриягә киткән ), 2016 елдан Хәмзә Янис Луциньш (милләте буенча латыш). Латвия Ислам мәдәни үзәге имам-хатыйбы — Захер Барадие.
Мәчет
Ригада беркайчан да махсус төзелгән биналы мәчет булмаган, хәтта Россия империясенең башка барлык губерна үзәкләрендә мәҗбүри рәвештә булган татар мәчете дә Ригада булмаган.
2005 елга кадәр Рига мөселманнарының мәчете Лиенес урамында урнашкан була. 2005 елның җәендә Рига шәһәренең Бривибас урамындагы 104нче йортта яңа мәчетнең ишекләре ачыла — зур күпфатирлы торак йортка янкорма корыла.
(15284) 1991 RZ16
(15284) 1991 RZ16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RZ16» саналган.
Огожелець (Польковицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюэбри
Кюэбри (Cuébris) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,10 км².
Белтецень
Белтецень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морру-да-Гарса
Морру-да-Гарса — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Брайтенхаген
Брайтенхаген (Breitenhagen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Морру-да-Гарса
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Брайтенхаген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кути (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вудвилл (Калумет, Висконсин)
Вудвилл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бовуазен (Дром)
Бовуазен — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Дарья Наумова
Дарья Сергеевна Наумова (Дар'я Сяргееўна Навумава; 1995 елның 26 августы, Потока авылы, Могилёв өлкәсе, Беларусия) — Беларусия авыр атлетчысы, нигездә, 75 кг кадәр авырлык категориясендә чыгыш ясый. Рио-де-Жанейрода узган 2016 елгы Олимпиаданың көмеш призёры. 2019 елгы Европа чемпионы, 2018 елгы дөнья чемпионаты призёры. Беларусь Республикасының халыкара класслы спорт мастеры.
Тормыш юлы
Бобруйскида яши.
Сәяси карашлары
2020 елда Халык протестларын каты бастырулардан соң, Беларусиянең гамәлдәге хакимияте өчен чыгыш ясаучы спорт эшлеклеләренең ачык хатына кул куя.
Карьера
2012 елда халыкара аренада 69 кг кадәр авырлык категориясендә яшүсмерләр арасында Европа чемпионатында беренче тапкыр чыгыш ясый. Алга таба 75 кг кадәр авырлык категориясендә чыгыш ясый.
2018 елның ноябрь башында Ашкабадта узган дөнья чемпионатында 81 кг кадәр авырлык категориясендә Беларусия спортчысы, гомуми авырлыгы 245 кг алып, абсолют көмеш медаль яулый. Шул ук вакытта этеп күтәрүдә ул 137 кг штанга авырлыгында кечкенә алтын медаль, ә ыргылып күтәрүдә 108 кг нәтиҗә белән бакыр медаль яулаый.
2019 елда Батумида узган Европа чемпионатында Дарья 76 кг кадәр авырлык категориясендә, ике күнегү суммасы буенча 242 кг кадәр авырлыкны алып, чемпион титулын яулый. Ыргылып күтәрүдә ул икенче нәтиҗә күрсәтә (106 кг), ә этеп күтәрүдә беренче (136 кг).
Мәскәүдә узган Европа чемпионатына 76 кг кадәр авырлык категориясендә Беларусия җыелма командасы составына керә. 132 кг авырлыктагы штанганы этеп күтәрү күнегүендә бакыр медаль яулый, ә йомгаклау беркетмәсендә 4 нче урынны ала.
Совя-Воля-Фольварчна
Совя-Воля-Фольварчна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7843) 1994 YE1
(7843) 1994 YE1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 22 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YE1» саналган.
Зур Куртналыш
Зур Куртналыш – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил,, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Олы Какшан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).