cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лапова (Кихть кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
4 ноябрь
4 ноябрь — Милади тәкъвимендә унберенче айның дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 57 көн кала.
right|130px|thumb|[[Сан-Карло опера театры]] right|80px|thumb|[[Тутанхамон битлеге]]
Аламеда (Малага)
Аламеда — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ураз (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малта (Вираншеһир)
Малта (Malta) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(16079) Imada
(16079) Imada — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RP181» саналган.
Гвоздки (Киров өлкәсе)
Гвоздки (Гвоздки) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Тәмте (Кама Тамагы районы)
Тәмте — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422824.
Тарих
1927—1931 һәм 1935—1958 елларда — ТАССРның Тәмте районы үзәге.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Рецлав
Рецлав — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хондзини-Куски
Хондзини-Куски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лянтэрня
Лянтэрня (Лянтэрня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Хойницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Осеола (Фон-дю-Лак, Висконсин)
Осеола  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яланг (Пемагацел дзонхагы)
Яланг (Yalang ) — Бутан дәүләтенең Пемагацел дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 799 метр биеклектә 27.03333°N, -91.8°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Yalang Яланг
Зыятдин Арысланов
Зыятдин Арысланов (Зыятдин Минбай улы Арысланов,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1945).
Рогале (Елцкий повяты)
Рогале  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8641) 1987 BM1
(8641) 1987 BM1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 27 гыйнварында Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 BM1» саналган.
Турузбаевка
Турузбаевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тура елгасының сул ярыннан 571 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 85 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Гарансьер-ан-Бос
Гарансьер-ан-Бос — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Камбули
Камбули — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Эхидо (Венесуэла)
Сан-Буэнавентура-де-Эхидо (San Buenaventura de Ejido) — Мерида штатының әһәмияте буенча өченче шәһәре.
Халык саны — 107 056 кеше (2005). Исәпләү буенча 2007 елда — 120 000 кеше. Табай һәм Мерида шәһәрләре белән бергә Зур Мерида агломерациясен тәшкил итәләр (халык саны — 350 000 кеше. Эхидо — 1761 нигез салынган Кампо-Элиас муниципалитетының административ үзәге.
Шәһәрнең Эхидо Технологик университет институты (Instituto Universitario Tecnológico de Ejido, (IUTEJ)) бар.
Казали дел Мол (Удине)
Казали дел Мол — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бакрачлы (Ипекйолу)
Бакрачлы (Bakraçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Ипекйолу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кылчыклы балыклар
Кылчыклы балыклар (Osteichthyes) — парлы йөзгечләре булган балыклар сыйныфы. Аларның скелеты тулаем яки өлешчә кылчыкка әйләнгән.
Кылчыклы балыкларның тәңкәләре ганоид тибында.
Рибейран-Бониту
Рибейран-Бониту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Векшеедиха
Векшеедиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Мытец елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хиртиешть
Хиртиешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Солсбери (Индиана)
Нью-Солсбери  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нью-Солсбери халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонцида
Бонцида — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(16080) 1999 RX184
(16080) 1999 RX184 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ускож-Великий
Ускож-Великий — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тангермюнде
Тангермюнде (Tangermünde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Леденьга
Леденьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Түбенге Кизьма елгасының сул ярына тамагыннан 21 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Тангермюнде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леденьга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оттава (Висконсин)
Оттава  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хондзинь
Хондзинь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алаурин-де-ла-Торре
Алаурин-де-ла-Торре — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лясань
Лясань (Лясань ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Речице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Речице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD172977
HD172977 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Каракышла (Чаералан)
Каракышла (Karakışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Чаералан илчесенә караган бер авыл (köy).
«Дойчланд» төрендәге авыр крейсерлар
«Дойчланд» төрендәге авыр крейсерлар (Тяжёлые крейсера типа «Дойчланд») — Икенче бөтендөнья сугышы вакытындагы Кригсмарине авыр крейсер төре.
Барысы 3 кораб кына төзелде: «Дойчланд» (Deutschland), «Адмирал Шеер» (Admiral Scheer) һәм «Адмирал граф Шпее» (Admiral Graf Spee).
Сугышка кадәрге алман флотында броненосецлар (Panzerschiffe) дип саналганнар. 1940 елдан авыр крейсерлар классификацияләре яңартылган.
Концепция сайлау
Беренче бөтендөнья сугышы тәмамлануга Алмания флоты юкка чыкты диярлек. Версаль килешүе чикләүче маддәләр бу хәлне беркетеп куярга чакырылган булганнар.
Океан рейдеры проекты
«A» шифры астында билгеле башлангыч проекты 1926 елда әзерләнде. Рәт сыйфатлары буенча кораб әһәмиятлеге башка төзелгән кораблардан әйбәтрәк булган икән.
«Дойчланд» («Лютцов»)
1928 елда нигезе салынган, 1931 елда суга төшерелгән, 1934 елның 12 ноябряендә сафка баскан.
Рогале-Велики
Рогале-Велики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8642) Shawnkerry
(8642) Shawnkerry — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Отрепьер
Отрепьер (Autrepierre) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
(8642) Shawnkerry
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RZ11» саналган.
Отрепьер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,75 км².
Гарансьер-ан-Друе
Гарансьер-ан-Друе — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Малта (Измит)
Малта (Malta) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Давакха
Давакха (Dawakha ) — Бутан дәүләтенең Пунакха дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 679 метр биеклектә 27.66667°N, -89.91667°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Dawakha Давакха
Рибейран-Бранку
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(16081) 1999 SR15
(16081) 1999 SR15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 30 сентябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SR15» саналган.
Казали дела Роҗа (Удине)
Казали дела Роҗа — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хоромани
Хоромани — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камбюрат
Камбюрат — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Лясец
Лясец (Лясец ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ускож-Мали
Ускож-Мали — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Василий Архипов (1920)
Василий Архипов (Василий Степанович Архипов,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1942).
Шайморатов
Шайморатов, Шәйморатов — фамилия.
Нью-Трентон (Индиана)
Нью-Трентон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лозова (Ючка кушылдыгы)
Лозова  — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ючка елгасының сул ярына тамагыннан 2 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тәмте урманчылыгы
Тәмте урманчылыгы — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы поселок.
Почта индексы — 422587.
Бактырлы (Тургутлу)
Бактырлы (Baktırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Верлюг (елга)
Верлюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Тәмте урманчылыгы
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Верлюг (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Оттер-Крик (Данн, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Танне (Гарц)
Танне (Tanne) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алаурин-эль-Гранде
Алаурин-эль-Гранде — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(16082) 1999 TR5
(16082) 1999 TR5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Усалка
Усалка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тура елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8643) Quercus
(8643) Quercus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 SC» саналган.
Георгиево (Киров өлкәсе)
Георгиево (Георгиево) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
HD17317
HD17317 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Татьяна Мокшанова
Татьяна Петровна Мокшанова (Мокшановонь Татьяна, 1984 ел 9 гыйнварь Самара өлкәсенең Шонталы районы Багана авылы) - Ирзә шагыйрәсе, тәрҗемәче. Россия Язучылар берлеге әгъзасы. Яшь авторлар өчен Мордовия Республикасы башлыгының әдәби премиясе лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
Татьяна Мокшанова 1984 елның 9 гыйнварында Самара өлкәсенең Шонталы районы Багана авылында туа. 2001 елда Н. П. Огарёв исемендәге МДУ филология факультетының эрзян бүлегенә укырга керә, ул 2006 елда тәмамлый. Фин-угыр халыкларының II әдәби яшь тәрҗемәчеләре университетында катнашучы А. Е. Ванеев (Сыктывкар), «Китапханәдә этно-мәктәбе» республика мәгариф проектында (Подлесная Тавла, Мордовия), Россия халыкларының милли әдәбияты фестивале (Түбән Новгород, Зур Болдино авылы), «Китап Себере» халыкара фестивалендә (Новосибирск). Мордовиядән язучы Валентина Мишанина, Евдокия Терёшкина, Тамара Баргова, Татьяна Разгуляева, Ольга Сусорева белән беррәттән яшь автор Татьяна Мокшанова «Мордовиянең хатын-кызлар прозасы» авторлары исемлегенә керә. Эрзян теленә удмурт, рус, маҗар, украин, удмурт авторларының шигырьләрен тәрҗемә итә. Эрзян телендә «Чилисемә» (тат. Кояш чыгышы) балалар-яшүсмерләр журналында бүлек мөхәррире булып эшли.
Бончешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хиртоапе
Хиртоапе — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элина Архипова
Элина Архипова (Элина Анатольевна Архипова,, — , ) — көйязар, Россия көйязарлар берлеге әгъзасы (1989), Мари Иленең дәүләт премиясе лауреаты (2001), Йыван Кырла исемендәге театр премиясе лауреаты (2001), Мари Иленең атказанган мәдәният хезмәткәре.
Гарне
Гарне — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Рибаки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Рибаки  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курусанг
Курусанг (Kuruthang ) — Бутан дәүләтенең Пунакха дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 679 метр биеклектә 27.66667°N, -89.91667°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Kuruthang Курусанг
Рибейран-Вермелью
Рибейран-Вермелью — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хоромани-Витнице
Хоромани-Витнице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Устроне (Львувецкий повяты)
Устроне  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ляскавичы (Акцябрский районы)
Ляскавичы  (Ляскавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лев Гаскәров
Лев Гаскәрев (Lev Məbüd oğlu Əsgərov, Лев Мәбуд оғлу Әсҝәров,, — , ) — рус телендә иҗат итүче язучы.
Паола (Канзас)
Паола  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Паола шәһәре  елда нигезләнгән.
Малтепе (Адапазары)
Малтепе (Maltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каракышла (Улус)
Каракышла (Karakışla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (köy).
(8644) Betulapendula
(8644) Betulapendula — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оттер-Крик (О-Клер, Висконсин)
Оттер-Крик  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16083) Jorvik
(16083) Jorvik — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 октябрендә Я. Тиха, М. Тихи тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TH12» саналган.
Каньяк-дю-Косс
Каньяк-дю-Косс — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Оше
Оше (Ochey) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,06 км².
Алора
Алора — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казали ди Белградо (Удине)
Казали ди Белградо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Устроне (Любинский повяты)
Устроне  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куру
Куру (Khuru ) — Бутан дәүләтенең Пунакха дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 679 метр биеклектә 27.54°N, -89.88°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Khuru Куру
Гас (Франция)
Гас — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Верхосунье (елга)
Верхосунье — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Суна №3800 елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Овенсбург (Индиана)
Овенсбург  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Овенсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибейран-Гранди
Рибейран-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тартун
Тартун (Tarthun) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8645) 1988 TN
(8645) 1988 TN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 5 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 TN» саналган.
Бакылар (Газипаша)
Бакылар (Bakılar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бончу
Бончу — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виталис Астафьевс
Виталис Астафьевс (Vitālijs Astafjevs,, — , ) — Латвия футболчысы (ярымсакчы), Латвия милли футбол җыелмасы әгъзасы, Латвия чемпионы (1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2010), Латвиянең Ел футболчысы (1995, 1996, 2007).
Рибокарти
Рибокарти — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ляскавичы (Петрыкавский районы)
Ляскавичы  (Ляскавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
2017 елгы кышкы Универсиадада Казакъстан
Алматыда узган XXVIII Бөтендөнья кышкы Универсиадада Казакъстаннан 12 спорт төрендә 164 спортчы катнаша. Казакъстан спортчылары өчен һәр алтын медаль өчен - 15 мең доллар, көмеш медаль өчен - 10 мең, бронза өчен - 5 мең доллар.
Рогедле
Рогедле — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лудинга
Лудинга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Емба елгасының уң ярына тамагыннан 37 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәрьям Атлас
Мәрьям Атлас (Мариам Семёновна Атлас,, — , ) — СССР һәм РФ финансисты, икътисад фәннәре докторы (1957), профессор (1959), РСФСРнең атказанган фән эшлеклесе, Мәскәү финанс инстиутының сәяси икътисад кафедрасы мөдире (?-1978).
Уцехув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Уцехув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16084) 1999 TY18
(16084) 1999 TY18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 октябрендә - тарафыннан Чёрный Верх обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TY18» саналган.
Оук-Гроув (Беррон, Висконсин)
Оук-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алосайна
Алосайна — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хорхоси
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малтепе (Сарычам)
Малтепе (Maltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гасвиль-Уазем
Гасвиль-Уазем — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Пажъё
Пажъё (Pajo ) — Бутан дәүләтенең Пунакха дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 258 метр биеклектә 27.53333°N, -89.88333°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Pajo Пажъё
Түбән Әрнәш
Түбән Әрнәш — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422176.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Хиртоп (Нямц)
Хиртоп — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Оэвиль
Оэвиль (Hoéville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,54 км².
Казали ди Вендольио (Удине)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каор
Каор — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(8646) 1988 TB1
(8646) 1988 TB1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 13 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 TB1» саналган.
(16085) Laffan
Тарихы
1999 елның 3 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TM27» саналган.
Рибейран-дуз-Индиус
Рибейран-дуз-Индиус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хмелевка (Тегень кушылдыгы)
Хмелёвка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тегень елгасының сул ярыннан 43 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тауха (Саксония-Анхальт)
Тауха (Taucha) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Визирма
Визирма – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Көлмез елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
]
Каралан (Герҗүш)
Каралан (Karalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (köy).
HD1732
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Уша (Түбән Силезия воеводалыгы)
Уша  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вәзен
Вәзен (وزن вәзн — «авырлык» ; Зур Эт δ, Зур Эт дельтасы, δ CMa) — Зур Эт йолдызлыгының +1,83m күренмә йолдызча зурлыктагы сарылы-аклы үтә зур йолдыз. Җирдән якынча 1800 яктылык елы ераклыкта тора. Аның радиусы Кояшныкыннан 215 тапкыр зуррак, ә яктыртучанлыгы — 50 000 тапкыр.
Тарих
Әл-Әхсаси әл-Мөвәккыйт якынча 1650 елда тәмамланган зайичәсендә Зур Эт ε — Әүвәл әл-Газраэ (Беренче Кыз), ο² — Сани әл-Газраэ (Икенче Кыз), δ — Салис әл-Газраэ (Өченче Кыз), η — Рабигъ әл-Газраэ (Дүртенче Кыз) гарәп исемнәре йөртәләр, ә берлектә — әл-Газараэ (Гыйффәтле Кызлар).
Хосна
Хосна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рогелькайми
Рогелькайми — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гиблянка
Гиблянка (Гиблянка) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (61%).
Ляски (Калинкавицкий районы)
Ляски  (Ляскі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Парадайз (Канзас)
Парадайз  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оук-Гроув (Додж, Висконсин)
Оук-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отвелл (Индиана)
Отвелл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Альгарробо
Альгарробо — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отвелл (Индиана)
Географиясе
Отвелл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гийвиль
Гийвиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Пунакха
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 274 метр биеклектә 27.61667°N, -89.86667°W координаталы буенча урнашкан.
Бакымлы (Мачка)
Бакымлы (Bakımlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рибейран-ду-Ларгу
Рибейран-ду-Ларгу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Аргаяш башкорт халык театры
Аргаяш башкорт халык театры — Чиләбе өлкәсе, Аргаяш районы, Аргаяш авылында урнашкан башкорт халык театры. Башкортстан Республикасыннан читтә эшләүче бердәнбер башкорт театры булып тора. .
Тарихы
Театрга 1989 елда башкорт драма түгәрәге буларак нигез салына. Халык театрының беренче постановкасы «Туй бүләге» («Свадебный подарок») Поварисов, Суфиян Шәмсетдин улы.
1991 елда театрга хәзерге атамасы һәм «халык» исеме бирелә.
1992 елда Башкортстан Республикасында Чиләбе өлкәсенең сәнгать Көннәрендә катнаша.
1994 елда Нефтекама шәһәрендә Зур Уралның яшь театрларының «Театр язы» фестивалендә катнаша.
Репертуары
1989-2010 елларда театрда 17-дән артык спектакльтһәм 70 кә якын инсценировка куела:
Боовень
Боовень — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Аргаяш башкорт халык театры
Составы
Халык театры коллективы составында төрле елларда Л. К. Әминова, Ф. Ф. Зөлфитдинова, М. Ф. Корбангалина, Р. А. Нәфыйҡов, Х. В. Фәйзуллин, В. Г. Хәдиева, А. Х. и А. А. Халиковлар, М. А. Шәйхисламов, Ф. Х. Шәфикова һәм башкалар чыгыш ясадылар.
Боовень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8647) Populus
(8647) Populus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 2 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RG» саналган.
(16086) 1999 TF90
(16086) 1999 TF90 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 2 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TF90» саналган.
Чемановка
Чемановка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Санкина елгасының сул ярыннан 57 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ридзево (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Ридзево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Уюв
Уюв — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ридзево (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уюв
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гали Рәхим
'' Мөхәммәтгали Мөхәммәтшакир улы Габдерәхимов — татар язучысы, тел галиме, тарихчы, фольклорчы, драматург, шагыйрь, тәрҗемәче, педагог, балалар язучысы, әкиятче.
Тормыш юлы
Гали Рәхим 1892 елның 4 ноябрендә Казанда II гильдия сәүдәгәр гаиләсендә туа.
Ляски (Рэчыцкий районы)
Ляски  (Ляскі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Гали Рәхим
Тормыш юлы
Башта «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә, аннары Казандагы коммерция училищесында белем ала. Шуннан соң Мәскәү сәүдә институтын тәмамлый.
1919-1930 елларда фәнни-педагогик хезмәт белән шөгыльләнә. Төрле педагогик курсларда, Көнчыгыш академиясендә һәм педагогика институтында укыта. 1936–1938 елларда Казандагы Дәүләт банкында эшли.
Гали Рәхим фәнни эш белән дә шөгыльләнә. Бу өлкәдә ул «Татар әдәбияты тарихы өчен материаллар җыю юлында бер тәҗрибә», «Татар әдәбияты тарихы» (Г. Газиз белән бергә язылган), «Утыз еллык хезмәт», «Беренче тюркология корылтае һәм аның тикшергән мәсьәләләре» дигән хезмәтләр калдыра. Барлыгы 50гә якын фәнни хезмәте басыла.
Г.Рәхим берничә фәнни җәмгыять әгъзасы булып тора: Казан университетының Археология, тарих һәм этнография җәмгыятендә, 1926-30 елларда Академүзәк каршындагы Татарстан һәм татар белеме җәмгыятенең гыйльми сәркатибе булып тора.
Галим 1927 елда Сталинга юнәлтелгән иске татар имлясын яклап язылган «82 хатын» имзалый.
1930-нчы елларда Г.Рәхим ике тапкыр хөкем ителә. 1931 елның 8 маенда кулга алына, 1932 елның 11 маенда ОГПУның махсус коллегиясе аны 5 елга концлагерьгә хөкем ителә. Беломорканал төзелешендә катнаша. Азат ителгәч, Казан университетының иске кулъязмалар бүлегенә эшкә алына. Аннан китәргә мәҗбүр ителгәч, гади банк хезмәткәре булып урнаша.
Лухтонга
Лухтонга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кубена елгасының уң ярына тамагыннан 294 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Гали Рәхим
Тормыш юлы
1937 елның июлендә кабат кулга алына. Башка бер төркем татар зыялылары белән бергә аңа «Буржуаз милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эшендә катнашу гаебен тагалар. Ике еллап төрмәдә тоткач, 1940 елда аны 8 елга төзәтү-хезмәт колониясенә озаталар. Сәламәтлеге какшау сәбәпле, 1943 ел башында ул вакытыннан алда иреккә чыгарыла. Казанда вафат була. Легаль булмаган рәвештә Казан Яңа бистә зиратына җирләргә туры килә. Галимнең 1931 елга кадәр җыелган кулъязмалары һәм археографик табылдыклар Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтының Язма һәм музыкаль мирас үзәгендә саклана.
Лухтонга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гали Рәхим
Гаиләсе
Хатыны Гайшә — күренекле сәүдәгәр Габдулла Апанаев кызы, табибә. Ул, шулай ук Сталин репрессияләре корбаны. 1967 елда Бакыда вафат була.
Лухтонга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гали Рәхим
Хәтер
2022 елның 3 ноябрендә Казандагы Яңа Татар бистәсе зиратында Гали Рәхимгә истәлек тактасы ачыла.
Шулай ук карагыз
<ul></ul>
Фәнни Татарстан (журнал)
Фәнни Татарстан — фәнни мәгълүмати журнал. . Журналның беренче саны 2000 елда чыга. Журнал татар телендә басыла, мәкаләләрнең анонсы рус һәм инглиз телләрендә бирелә. Татар әдәбияты, тарихы, фәлсәфәсе белән кызыксынучы киң даирә укучылар өчен журнал. Татарстан Фәннәр академиясенең «Фән» нәшриятында басыла.
Тарих
Журнал «2014 –2020 елларга Татарстан Республикасында ТР дәүләт телләрен һәм башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү»дәүләт программасы кысаларында нәшер ителә Массакүләм мәгълүмат чарасын регистрацияләү турындагы таныклык ПИ № ФС77-65242 01.04.2016
Максаты: Журнал Татарстан Республикасында һәм аннан читтә фәнни нәтиҗәләр турында мәгълүматлаштыруны киңәйтергә; татар телендә язучы галимнәрнең, аспирантларның иҗади һәм һөнәри активлыгын арттырырга; татар телен фәнни өлкәдә гамәлгә кертүне хупларга тиеш, барлык фән һәм мәгариф өлкәсендә татар теленең потенциалын куллануны киңәйтү.
Журналны чыгару Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтына йөкләтелгән. Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе президиумы "Фәнни Татарстан" журналының баш мөхәррире итеп филология фәннәре докторы, профессор, Тел, әдәбият һәм сәнгать институты директоры Ким Мөгаллим улы Миңнуллин расланды.
Казали ди Серавале (Перуҗа)
Казали ди Серавале — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казали ди Серавале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Köç
Köç - vektor fizik zurlığı, başqa cisemnär häm qırlar tä'sir itüe intensivlığınıñ däräcäse bulıp tora. Massalı cisemgä salınğan köç - anıñ tizlege yäki eçendäge deformatsiä häm köçäneşlär xasil buluına kiterä.
Köç vektor zurlığı bularaq module, yünäleşe, köç salınğan noqtası belän bilgelänä.
Малтепе (Чанкая)
Малтепе (Maltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Köç
Nyutonnıñ ikençe qanunı buyınça inertlıq xisap sistemalarında matdä noqtası tizläneşeneñ yünäleşe berdäy tä'sir itüçe köç yünäleşenä tiñ, köç modulenä proportsional' häm massağa kire proportsional' bula.
Standart model qaraşı buyınça fundamental' tä'sir iteşülär kalibrlı bozonnar almaşu yärdämendä xasil bulalar.
Sİ berämleklär sistemasına köç ülçäneşe - LMT-2, berämlege - Nyuton, SGSta - dina (dyn).
Köç töşençäsen tikşerenülärne törle çorlarda Arximed (III ğasır b.e.q.), Aristotel, İsaak Nyuton (XVIII) alıp barğannar. Öç ğasır däwamında Nyuton mexanikası ğına qullanıla. XX ğasırda Albert Eynşteyn Nyuton mexanikasınıñ tik yuğarı bulmağan tizleklär oçrağındağı qullanışın isbatlağan häm ğomumi mexanikanı täqdim itkän.
Nyuton mexanikası
Nyutonnıñ ikençe qanunı buyınça material' noqta impulsı üzgäreşeneñ tizlege noqtağa barlıq tä'sir itkän köçlär summasına tigez:
yäki:
Nyutonnıñ öçençe qanunı buyınça: tä'sir itüçe köç qarşı tä'sir itüçe köçkä tigez:
Fundamental' tä'sir iteşülär
Standart model qaraşı buyınça fundamental' tä'sir iteşülär kalibrlı bozonnar almaşu yärdämendä xasil bulalar. Tä'sir iteşü iñ yuğarı tizlege - yaqtılıq tizlege.
Gravitatsiä
Az tizlekneñ häm zäğif gravitatsion tä'sir iteşü oçraqlarında Nyutonnıñ tartım teoriäse belän taswirlana, ğomumi oçraqta Eynşteynnıñ Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäse belän taswirlana.
Klassik mexanikada (az tizlek häm zäğif gravitatsiä oçrağı) ğravitatsion tä'sir iteşü bötendönya tartım qanunı belän taswirlana: ike noqtalar arasında M häm m massa belän häm R aralığı belän ğravitatsion tartım köçe ike massağa turı proportsional' häm aralıqnıñ kvadratına kire proportsional':
Köçle gravitatsion qırda häm gravitatsion qırda relätiv tizlek belän xäräkät itkändä Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäse belän taswirlana.
Elektromagnitik tä'sir iteşü
Elektrostatikada ike qorğı arasındağı köç Kulon qanunı belän taswirlana:
Ädäbiät
[