cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BMO Nizamı
BMO Nizamı 1945 yılnıñ 24 oktäberendä BMO İminlek Şurasınıñ daimi äğzaları tarafınnan raslana.
Nizamğa qul quyğan illär maddälären ütärgä tieş, BMO Nizamı buyınça yöklämälär bütän xalıqara kileşülärdän östen bula.
Küpçelek illär BMO Nizamın raslağannar, Vatikan küzätüçe statusına iä bula.
Tarix
1944 yılnıñ avgust-oktäberendä AQŞ Dumbarton-Ouksta SSRB, Böyekbritaniä, AQŞ, Qıtay wäkilläre BMO proyektın eşkärtä.
1945 yılnıñ 26 iyünendä 50 il Nizamğa qul quya, Polşa soñraq imzalıy.
24 oktäberdä BMOnı oyıştıruçı illär Nizamnı raslıylar, şul kön BMO köne itep bilgelänä.
BMO Nizamı buyınça köç yanaw häm qullanu tıyıla, läkin çığarma oçraqlar bar:
Эспаданья
Эспаданья — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Дудки (Шчучынский районы)
Дудки  (Дудкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Эспаданья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дудки (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Крапивка (Рачайна кушылдыгы)
Крапивка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Рачайна елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виклино
Виклино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нороень
Нороень — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
TWIST2
TWIST2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Костаневиця-на-Крки
Костаневиця-на-Крки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Покомше
Покомше — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ноутбук
Ноутбук (ингл. notebook — блокнот, портативный ПК) — күчмә персональ компьютер, аерым корпусында, аның берләштерелгән типик компонентлар ШС кертеп, дисплей, клавиатураны һәм урнаштыру күрсәтмәләр (гадәттә, сенсорн панель яки тачпад), шулай ук аккумулятор батареясы. Ноутбуклар аерылып зур булмаган размерамлар һәм авырлыгындагы, вакыт автономияле эш ноутбук варьировать итә чикләрендә 2 15 сәгатькә кадәр.
Гаювка-Колёния
Гаювка-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курсе (Па-де-Кале)
Курсе — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Лифорд (Техас)
Лифорд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лифорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бишево (Мазовия воеводалыгы)
Бишево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
İdel-Ural Ştatı
İdel-Ural berlege (İdel-Ural ştatı) 1917-1919 yıllarda Könçığış Awrupada xäzerge öç Törki-Tatar (Tatarstan, Başqortstan, Çuaşstan) häm öç Fin-Uğır (Mari İl, Mordoviä häm Udmurtiä) cömhüriätlären berläştergän. Millät Mäclesendä täqdim itelä (1918). Bulaçaq däwlät çikläre Ğälimcan Şäräf citäklägän kämisiä tarafınnan eşlänä. Territoriäsenä Qazan häm Öfä gubernaları, Wätke, Irınbur, Pirem, Samar häm Sember gubernalarınıñ törki-tatarlar küpläp yäşägän töbäkläre kerergä tieş bula. Yaña milli cömhüriätne oyıştıru eşlären başqaru öçen İdel-Ural Ştatın ğämälgä kertü häy'äte tözelä.
Tarix
1917 yılnıñ iyül ayında Törki-Tatarlar İdel-Ural däwläteneñ nigeze salına. Waqıtlı Milli İdärä yasala, ul öç näzärättän tora:
Milli Xäzinä oyıştırıla, anda 1 million sum çaması aqça cıyıla.
1917 yılnıñ 20 noyäberendä Sadri Maqsudi Millät Mäcleseneñ utırışın uzdıra. İdel-Ural Ştatınıñ yasaluı iğlan itelä, ul Qazan xanlığınıñ däwamı bulırğa tieş.
1918 yılnıñ 5 ğinwarında Sadri Maqsudi Milli İdäräneñ räise bulıp saylana.
1918 yılnıñ 10 ğinwarında Xärbi İdäräneñ 3000 ğäskäre Ufa uramnarında, «İdel-Ural!» şiğären qıçqırıp, milli tantanalı çığış yasıylar wä Milli İdäräneñ räise Sadri Maqsudi bu tantananı qabul itä.
1918 yılnıñ 14 ğinwarında Xärbi İdäräneñ 2 cıyılışınıñ 14 utırışında Sadri Maqsudi cämğiätne, berläşkän millät bulırğa häm milli mänfäğätlärne onıtmasqa, çaqırğan.
Millät Mäclese wäkilläre Sovet xäkimiäte belän söyläşü alıpbaruınnan baş tartıp, Milli İdäräseneñ cirle büleklärne yasawın däwam itälär: alar salımnarnı cıyalar.
Miras
Xäzerge waqıtta qayber Tatarstan, Başqortstan, Çuaşstan h.b. - İdel buyı Bolğarı milli köçläre İdel-Ural bayrağın qullanalar.
Кудренок
Кудренок — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кудриха елгасының уң ярына тамагыннан 2 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Демиршейх (Акдагмадени)
Демиршейх (Demirşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (köy).
Маслино
Маслино (Масліно ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Нороку
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлиана Яхнина
Юлиана Яковлевна Яхнина ( 1928 ел 6 март, Мәскәү - 4 август, 2004 ел Мәскәү.) - Совет һәм рус тәрҗемәчесе һәм әдәбият белгече.
Биография
Яхнина Юлиана Яковлевна 1928 нче елның 6 мартында Мәскәүдә туган.
Юлий Мартовның туганнан туган сеңлесе. .
Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаган. М.В. Ломоносов ( 1950 ). СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1968).
Ул француз, швед,норвег һәм дания телләреннән тәрҗемә иткән. Төп тәрҗемә эшләре : Андре Моруа, Жан-Поль Сартр («Слова», «Тошнота»), Маргерит Юрсенар, Франсуаз Саган («Здравствуй, грусть!»), Мишель Бютор, Филипп Соллерс, Мишель Турнье, Патрик Модиано, Ханс Кристиан Андерсен, Кнут Гамсун, Юхан Борген, Август Стриндберг, Герман Банг, Карен Бликсен, Сигрид Унсет, Эйвинд Юнсон, Ханс Кристиан Браннер, Пер Улов Энквистла ның проза һәм публицистик  әсәрләре.
Ул тәрҗемә семинарын җитәкли, яшь тәрҗемәчеләр белән бик күп эшли.
<a href="https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%D0%B5_%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B1%D0%B8%D1%89%D0%B5" rel="mw:ExtLink" title="Новодевичье кладбище" class="cx-link" data-linkid="97">Новодевичье</a> зиратына күмелгән.
Бүләкләре
Морис Ваксмахер премиясе (1997); Швеция академиясенең әдәби премиясе;
Төньяк Йолдыз ордены (2002).
Япрык Янгынчылык депосы каршындагы
Янгынчылык депоссы каршындагы Япрык — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Олося-Шор
Олося-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының сул ярыннан 200 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чкалово (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Чкалово (Чкалово) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Бишево-Вигода
Бишево-Вигода — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дуды (Өе районы)
Дуды  (Дуды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Өе районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
TWISTNB
TWISTNB —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Покосьно
Покосьно — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Туньжа
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Вилаҗо Грапа
Географиясе
Вилаҗо Грапа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Покосьно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туньжа
Халык
Халык саны динамикасы:
Вилаҗо Грапа
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Туньжа
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (27%), руслар (73%).
Мостовая (Сива кушылдыгы)
Мостовая – Россия территориясеннән ага торган елга.,, Удмуртия, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сива елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Курсель-ле-Конт
Курсель-ле-Конт — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Костанек
Костанек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаювка-Парцель
Гаювка-Парцель — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Эспеха
Эспеха — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Викосово
Викосово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чиппева-Парк (Огайо)
Чиппева-Парк  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чиппева-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блазини-Гурне
Блазини-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
TWSG1
TWSG1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Маслицы
Маслицы (Масліцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Xalıqara cinäyät mäxkämäse
Xalıqara cinäyät mäxkämäse (inglizçä International Criminal Court, ICC, fr.  Cour pénale internationale) — cinäyät ğädäläte berençe xalıqara mäxkämäse, qırğınnar, genotsid, xärbi cinäyätlär, keşelekkä qarşı cinäyätlärne tikşerep qarıy.
1998 yılda Rim statutı nigezendä oyışqan, 2002 yılnıñ 1 iyülennän eşli başlıy.
Bütän maxsus häm qatnaş cinäyät mäxkämälärennän ayırmalı bularaq daimi räweştä eşli. Rim statutın qabul itkännän soñ qılğan cinäyätlär tikşerep qarala.
Xalıqara cinäyät mäxkämäse Haaga şähärendä urnaşqan, BMO Xalıqara Mäxkämäsennän ayırmalı bularaq BMO strukturasına kermi, läkin BMO İminlek Şurası qararı buyınça cinäyät eşen quzğata ala.
Taswir
Eş tele - inglizçä, fransuzça.
Xezmät itü waqıtı - 9 yıl.
Xökemdar sanı - 18.
2013 yılda BMO 193 äğzasınnan 122 Rim statutın raslağan.
2000 yılda Räsäy Rim statutın imzalağan, läkin älegä raslamağan, şuña kürä Xalıqara cinäyät mäxkämäsenä buysınmıy, läkin küzätüçe bulıp xezmättäşlek itä.
AQŞ Xalıqara cinäyät mäxkämäseneñ eşçänlegen xuplamıy, 2002 yılda üz imzasın çaqırıp qaytara.
Ноу
Ноу — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джош Дюамель
Джошуа Дэвид «Джош» Дюамель (Joshua David «Josh» Duhamel; 1972 елның 14 ноябре, Минот, АКШ) — Америка актёры һәм элеккеге моделе.
Аның беренче танылган роле — Лео дю Пре. Әлеге рольне ул 1999 елда американың ABC телеканалында барган «Барсы да минекеләр» сабын операсында, соңрак NBC'да «Лас-Вегас» телесериалында саклык хезмәте рәисе булган Дәнни МакКоя ролен уйный. Ул шулай ук «Трансформерлар» фантастик боевигында капитан Уильям Леннокс, аның дәвамы булган «Трансформерлар: Үч» фильмында да шул ук роль белән катнаша. 2010 елда Chevrolet Camaro машинасының рәсми йөртүчесе.
Хатыны Black Eyed Peas солисткасы җырчы Fergie.
Полетили
Полетили — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уймень
Уймень (Уймень) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (22%), руслар (78%).
Кудриха
Кудриха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ануй елгасының сул ярына тамагыннан 116 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Демиршейх (Сунгурлу)
Демиршейх (Demirşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Зинаида Яхимович
Зинаида Яхимович (1931 елның 20 августы, Мәскәү - 2018 елның 06 декабре, Мәскәү) - Совет Россия тарихчысы, Тарих фәннәре докторы, профессор, Россия Фәннәр академиясе Социология институтының социаль-сәяси системалар чагыштырма тикшеренүләр бүлегенең баш фәнни хезмәткәре, XX гасырда Италия тарихы буенча белгеч
Биография
Зинаида Павловна Яхимович 1931 елда Мәскәүдә туган. 1953 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетын тәмамлаган.
1963 елда ул «Итало-турецкая война 1911–1912 гг. и отношение к ней классов и партий итальянского общества» те масына кандидатлык диссертациясен яклый. Ул СССР Фәннәр академиясенең Халыкара хезмәт хәрәкәте институтында өлкән гыйльми хезмәткәр була. ( хәзерге вакытта Россия Фәннәр академиясенең Социология институты составында).
1973 елда В.И.Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институтында «Внешняя политика Италии в 1908-1914 гг.» темасына докторлык диссертациясен яклый ".
«Хәзерге дөньяда трансформацияләнә торган җәмгыятьләрнең кыйммәтле ориентирлары һәм өстенлекләре» проекты җитәкчесе, «Россия глобализацияләнә торган дөньяда» РФА бүлегенең фундаменталь тикшеренүләр программасында катнашучы, «Дипломнан соң белем бирү Педагогик Академиясе» дәүләт мәгариф учреждениесенең тарих һәм социаль дисциплиналар кафедрасы профессоры (Мәскәү өлкәсе укытучылары өчен). 2000 елдан башлап геосәясәт һәм куркынычсызлык секциясе буенча Россия Табигый фәннәр академиясенең (РАЕН) хакыйкый әгъзасы була.
Беренче бөтендөнья сугышы тарихчыларының Россия ассоциациясе әгъзасы. "Вестник Институт социология" журналының редакция коллегиясе составына керә.
"Халык мәгарифе отличнигы " билгесе белән бүләкләнгән.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни кызыксынулары — Италиянең яңа һәм яңа вакытта эчке сәясәте һәм эш хәрәкәте проблемалары, тарих, Европа федерализмы һәм парламентаризм проблемалары, милли фактор һәм Россия, Италия һәм Европа иҗтимагый үсешендә милли тәңгәллек проблемалары.
Беренче әсәрләр, шул исәптән кандидатлык диссертациясе, ХХ гасыр башында Италия тарихына багышланган. «Италия-Төркия сугышы 1911-1912 еллар» монографиясе (1967) Төньяк Африка провинцияләренең, Триполитания һәм Киренаиканың Госман империясеннән аерылу һәм аларны үз колонияләренә әверелдерү максаты белән Италия тарафыннан кабул ителгән хәрби кампанияне карый.
Автор сугышка әзерлекне һәм хәрби хәрәкәтләр барышын анализлый. Алдагы хезмәтләрендә Италиядәге революцион хәрәкәтне һәм аңа Рәсәйдәге Октябрь революциясенең өйрәнә.
З. П. Яхимович академик хезмәтләр язуда катнашкан, шул исәптән "Европа тарихы", "XX гасырдагы Бөтендөнья сугышлары". Соңгы унъеллыкта аның эшендә сәяси тематика өстенлек итә.
З. П. Яхимович «Мәскәү милләтләр йорты» каршындагы Фәнни-проблемалы семинарның актив әгъзасы була, РФА Европа институтының «XXI гасыр партия-сәяси системалары» гыйльми  советы белән хезмәттәшлек итә.
Курсель-ле-Лан
Курсель-ле-Лан — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Ольховей (Косью кушылдыгы)
Ольховей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Косью елгасының уң ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Костревниця
Костревниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дужае Поле
Дужае Поле (Дужае Поле ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Макаду (Пенсильвания)
Макаду  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвиздалки
Гвиздалки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ллано (Техас)
Ллано  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блазини-Дольне
Блазини-Дольне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җиңү проспекты (метро станциясе)
«Җиңү проспекты» (Проспект Победы) — Казан метрополитенының көньяк очындагы станциясе, «Горки» станциясеннән соң урнашкан. 2008 елның 29 декабрендә ачылган.
TXLNA
TXLNA —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Корма (Рыбинское (Волжский русловой уч кушылдыгы)
Корма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Рыбинское Волжский русловой уч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ноу-Ромин
Ноу-Ромин — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кутюрель
Кутюрель — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Полимоне
Полимоне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Масловичы
Масловичы (Масловічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дукели (Ашмянский районы)
Дукели  (Дукелі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Чокто-Лейк (Огайо)
Чокто-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильково-Нововейске
Вильково-Нововейске — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Геленкув
Геленкув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куевода
Куевода — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Карама елгасының сул ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чувашинское
Чувашинское (Чувашинское) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Бледзевко
Бледзевко — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Левинка (авыл)
Левинка (Левинка) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%).
TXLNB
TXLNB —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бледзево
Бледзево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Майкы
Түбән Майкы — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453331, — 80238850005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
Кьери-ла-Мотт
Кьери-ла-Мотт — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Җумһуриет (Гүргентепе)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ноу-Сесеск
Ноу-Сесеск — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Масоры
Масоры (Масоры ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Демирышык (Байбурт)
Демирышык (Demirışık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Лог-Кабин (Техас)
Лог-Кабин  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лог-Кабин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геленув (Бжезинский повяты)
Геленув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кәкребаш
Тарихи мәгълүматлар
Күккүз би дигән кешенең бу якка килеп утрак тормыш башлавы унҗиденче гасыр ахырларында була. Бу төбәктә кара урман булган. Ул Коңгыр би белән бергәләп нәсел-нәсәбен алып, Каран чишмәсе буена урнаша. Хәзерге Тукмак-Каран авылына шулай нигез салына. Алар бу төбәккә бик күп мал белән килә. Иген игү эшенә керешәләр. Урман кисеп, яндырып, төпләп, җирләрне тазартып, шушы яңа кәсепкә күчәләр.
Бу вакытка чаклы алар патша ревизиясенә кермәгән була. Әлеге җирләрне рәсмиләштерә башлау унҗиденче гасыр ахырына туры килә. 1692 елларда типтәрләр, мишәрләр килеп төпләнә.
Полична (Подлясье воеводалыгы)
Полична  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Перевозная (Сива кушылдыгы)
Перевозная – Россия территориясеннән ага торган елга. ,, Удмуртия, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сива елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Фиджи
Фи́джи Утраулары́ Җөмһүрияте́ (ингл. Republic of the Fiji Islands, фидж. Matanitu Tu-Vaka-i-koya ko Viti, фидж. хинди Fidźi Dwip-samuh Ganaradźja / फ़िजी द्वीप समूह गणराज्य) — Фиджи архипелагында урнашкан дәүләт. Тын Океан ның көньяк өлешендә урнашкан дәүләт, Меланезиянең өлеше. 300 дән артык утрау һәм утраучыктан тора, шуларның 100-ендә кеше яши.
Мәйданы
Фиджи территориясе 18 274 кв. км алып тора.
Төп шәһәрләр, административ бүленеш.
Фиджи башкаласы - Сува. Иң эре шәһәрләр: Сува (151 мең кеше), Лаутока (28 мең кеше). Илнең административ-территориаль бүленеше: 4 округ.
Дәүләт төзелеше
Фиджи - җөмһүрият. Дәүләтнең башы - президент, хакимият башы - премьер-министр. Канун бирү органы - ике палаталы парламент (Сенат һәм Бирелүчеләр палатасы)
Геологик төзелеш һәм файдалы казылмалар
Илнең җир эчләрендә алтын, бакыр запаслары бар.
Климат
Климат тропик, океаник, дымлы. Уртача ел температурасы +25°С. Җилләрнең юнәлеше һәм утрауларның рельефы явым-төшемнәрдә шактый аерманы билгели (елына 1500 дән алып 4000 мм га кадәр).
Эчке сулар
Иң эре елгалар: Рева (100 км га кадәр кораб йөри ала), Ваннимбука, Мба, Сингатока (барысы да Леву утравында).
Туфраклар һәм үсемлекләр
Тауларның көньяк-көнчыгыш җил исә торган өслекләре файдалы агач токымнары белән (сандал, тик, кызыл) дымлы тропик урманнар белән капланган. Фиджида шулай ук пальмалар, икмәк агачы, бата, каучык бирүче үсемлекләр бар.
Хайваннар дөньясы
Утрауларда хайваннар юк диярлек. Кошлар күп.
Халкы һәм теле
Халык саны якынча 802 мең кеше, халыкның уртача тыгызлыгы 1 кв. км га якынча 44 кеше. Этник төркемнәр: фиджилылар (меланезиялеләр һәм полинезиялеләр) - 49%, индуслар - 46%, европалылар - 2%. Телләр: инглиз теле (дәүләт теле), фиджи теле, хинди.
Дин
Христианнар (методистлар һәм католиклар) - 52%, индуистлар - 38%, мөселманнар - 8%, бераз сикхлар һәм конфуций дине тарафдарлары бар.
Кыскача тарихи тасвирлама
1874 елда Фиджи Бөекбритания колониясе булган һәм бәйсезлекне 1970 елның 10 октябренда яулаган. 1987 елда утрауларда подполковник Рабука җитәкчелегендә ике хәрби борылыш булган, шуның нәтиҗәсендә Фиджи президент җөмһүрияте дип игълан ителгән.
Кыскача икътисади тасвирлама
Икътисадның нигезе - авыл хуҗалыгы. Төп экспорт авыл хуҗалыгы культуралары: шикәр камышы, пальмасы, бананнар. Мөгезле эре терлек, кәҗәләр, дуңгызлар үрчетәләр. Авыл хуҗалыгы чималы эшкәртү буенча (дөге чистарту, май язу, шикәр, ит) промышленносте, урман кисү һәм цемент предприятиеләре. Алтын чыгару. Чи шикәр, мае, копра, алтын экспорты.
Акча берәмлеге - Фиджи доллары.
Мәдәният һәм архитектура.
Сува. Фиджи музее, анда Тын Океаны ннан археологик һәм этнографик экспонатларның бай тупланмалары бар.
Чыганаклар
Энциклопедический справочник, "Все страны мира", Издательство "ВЕЧЕ", 2003.
Костривниця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эспино-де-ла-Орбада
Эспино-де-ла-Орбада — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дукойни
Дукойни (Дукойні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Паата Гугушвили
Биография
1905 елның 28 сентябрендә Грузияның Кодорн авылында туган.
1923-1928 елларда Тифлис дәүләт университетының иҗтимагый-икътисад факультетында укыган.
1930 - 1959 елларда аспирант, педагог булып педагогик эшчәнлек алып бара, 1940 елдан - профессор һәм сәяси икътисад кафедрасы мөдире. Ул анда халык икътисады һәм сәяси икътисад тарихы буенча лекцияләр курсы алып бара.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
П.В. Гугушвилиның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге сәяси икътисад, социология һәм статистика, халык хуҗалыгы тарихы һәм аны планлаштыру, Кавказ һәм Грузиянең икътисади фикер тарихы һәм икътисадый үсеше өлкәсендәге сораулар белән бәйле. Авыл икътисадында һәм сәнәгатендә социаль җитештерүнең эффективлыгын арттыру, хезмәт җитештерүчәнлеген арттыру, чыгымнарны исәпкә алу, чыгымнарны һәм бәяләрне киметү өлкәсендә зур эш алып бара. П.В. Гугушвили Совет Социологик Ассоциациясе Президиумы (1958-1962) һәм башкарма Халыкара Социологик Ассоциациясе комитеты әгъзасы да була.
1933 елда ул кандидатлык диссертациясен яклый, 1940 елда икътисад докторы дәрәҗәсе өчен докторлык диссертациясен яклауга ирешә. 1940 елда ул СССРның Югары Аттестация Комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек була. 1961 елда ул корреспондент әгъза, 1974 елда - Грузия ССР Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайлана. П.В. Гугушвили ике йөздән артык фәнни эш, шул исәптән егерме монография авторы.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Вильче-Блота
Вильче-Блота — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блендниця
Блендниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вәзил Мәүликов
Вәзил Мәүликов, Вәзил Салих улы Мәүликов — төзүче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981), ТАССР атказанган төзүчесе, Муса Җәлил премиясе иясе (1974), Чаллы шәһәренең мактаулы ватандашы.
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 30 октябренда ТАССР Кукмара районы Югары Шәмәрдән авылында туган. Юдино бистәсендә тимер юл укуханәсен тәмамлаган. Хәрби хезмәттә булган.
КамАЗ төзелешендә
Социалистик Хезмәт Батыры Вазыйх Мәүликов бригадасы, Муса Җәлилне үз бригадаларына алып, аңа язылган хезмәт хакын ССРБ тынычлык фондына күчереп бара.
Yunıs Mirğäziän
Yunıs Mirğäziän (Mirğäziän Zakır ulı Yunısov, 1927-2014) — dönyanıñ törle qıytğalarında, okeannarında, diñgezlärendä bulğan, yözlägän danlı qalalarnı üz küze belän kürgän ädip. Mirğäziän Yunıs tatar uquçısın bötenläy yaña dönyağa alıp kerde. Anıñ äsärlären uqığan keşe üzen bütän dönya keşese dıp xis itä kebek. Bu äsärlärdän tuğan telne, tuğan ilne-cirne sağınu, yaratu xise börkelep tora.
M. Yunıs 1927 yılda Tatarstannıñ Bawlı yağında tua. 1944. yılda armiägä alına häm xärbi aviatiä mäktäbendä uqıy, annarı eskadriliada xezmät itä. 1955. yılda xärbi xezmättän azat itelä häm Mäskäw Universitätenä uqırğa kerä. Ul çittän torıp tel beleme bülegendä uqí. Şul uq yıllarda Qara diñgez paraxodçılığında, säwdä qorablarında kapitan yärdämçese bulıp eşli. 1968–1977. yıllarda Mäskäwdäge diñgez transportı fänni-tikşerenü institutında ğilmi xezmätkär, "Наука и религия (Nauka i religiya)" jurnalında bülek mödire bulıp eşli. Läkin diñgez anı üzenä haman çaqırıp tora: 1977. yılda yañadan säwdä qorablarında yözä başlí.
Dönya kürü, yaña tä'sirlär, tormış üze anı ädäbi dönyağa alıp kerä: ul ber-ber artlı povestlär yaza ("Tozlı cil", "Teläp alğan dawıl", "Tañda Bospor aşa"). Äsärläreneñ isemnäre ük mawıqtırğıç: "Timer fil", "Zanzibar zäñgär bolıtlar artında"...
Yazuçınıñ "Tabu häm yuğaltu", "Şämdällärdä genä utlar yana", "Yulda uylawlar" kebek äsärläre – oçuçı, diñgezçe xezmäte turında.
Mirğäziän Yunıs sınlı sänğät belän dä mawığa. Anıñ sınnarı ("Bezneñ yıraq babalarıbız", "İrdäwkä", "Diñgezçe cirsüe" h.b.) tamaşaçını uylandıra, yıraq taríxıbıznı iskä töşerä.
Кьестед
Кьестед — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
TXLNG
TXLNG —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Маставуха (авыл)
Маставуха (Маставуха ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Геленув (гмина Белхатув)
Геленув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Маставуха (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Геленув (гмина Белхатув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Половци (гмина Черемха)
Половци  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ноциг
Ноциг — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дукрава
Дукрава (Дукрава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Маканги (Пенсильвания)
Маканги  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Блендово (Новодворский повяты)
Блендово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маканги (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Блендово (Новодворский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маканги (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольховей (Усы кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кот-на-Похорю
Кот-на-Похорю — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Аблай (Туймазы районы)
Аблай — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Кот-на-Похорю
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аблай (Туймазы районы)
Почта индексы — 452771, — 80251825002.
Чоя
Чоя (Чоя) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (4%), руслар (96%).
Шервуд (Гамильтон округы, Огайо)
Шервуд  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шервуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шабанбай би авылы
Шабанбай би авылы (Шабанбай би ауылы) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Эхеме
Эхеме — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Покровское (Күгәрчен районы)
Яңа Покровское — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453331, ОКАТО коды — 80238850006.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.
Геленув (гмина Будзишевице)
Геленув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюенши
Кюенши — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Кукуйка
Кукуйка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чарыш елгасының сул ярына тамагыннан 265 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Поломин
Поломин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Zölfät
Zölfät (Ðölfät Malik'ov) 1947. yılnıñ Ğínwarında Tatarstannıñ Möslim yağında tuğan. Üniversitättä uqığan, "Yäş Lenin'çı" gäzetendä, Yazuçılar berlegendä eşlägän. Bügenge köndä «Çayan» jurnalında eşli.
Поломин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Zölfät
Anıñ böten ícatı tuğan yağına bäyle. Ni turında yazsa da, xisläreneñ tamırı – tuğan yağında – Möslimdä.
Basılğan cíıntıqlarınnan "Yazmışlar yarında", "Utlı bozlar", "Adaşqan bolıt", "İke urman arası" isemle şiğer kitapların kürsätergä mömkin. Urıs telendä basılğan kitapları "Osennie kostrı (Közge uçaqlar)", "Sozvezdie Súyumbike (Söyembikä yoldızlığı)" dip atala.
"İke urman arası" häm "Yörägemne bılbıl çaqtı" şiğer kitapları öçen Zölfät Tatarstannıñ Ğabdulla Tuqay isemendäge Däwlät bülägenä layıq buldı.
Zölfätneñ küp kenä lirik şiğerlärenä cırlar yazılğan:
Zölfät ädäbiät, sänğät söyüçelärgä tärcemäçe bularaq ta tanış.
Ношлак
Ношлак — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җумһуриет (Адапазары)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сольба (Сабля кушылдыгы)
Сольба — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе, Владимир өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сабля елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Масты (Паставский районы)
Масты (Масты ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Блендово (Остроленцкий повяты)
Блендово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Дюма
«Өч мушкетер», «Граф Монте-Кристо», «Патшабикә Марго» кебек данлыклы әсәрләр аның каләме тарафыннан язылган.
Тәрҗемәи хәле
1802 елның 24 июлендә Франциянең Эн департаменты Вилле-Котре коммунасында республикачы-генерал Александр Тома-Дюма (рәсми исеме Дави де ля Пайетри) һәм Вилле-Котре кунакханәсе хуҗасы кызы Мария-Луиза Лабуре гаиләсәсендә туган. Әтисе ягыннан әбисе Гаити утравыннан китерелгән кол хатын булу сәбәпле, А. Дюма квартерон (мулат һәм ак тәнле баласы) саналган. 1811-1813 елларда көллияттә укый. 1816 елда Вилле-Котре нотариус конторасында булып эшли. 1823 елда Парижга килеп, герцог Орлеанлының (булачак Франция Луи Филипп I)  хезмәткә урнаша.
Иҗаты
А. Дюманың иҗат мирасы гаять зур, 1000 әсәрдән артып китә. Әсәрләрен иҗат иткәндә ярдәмчеләр ала, ягъни әдәби лаборатория барлыкка китерә (Ярдәмчеләрнең берсе — алдан материаллар туплап, булачак әсәрнең планын сызучы О. Маке, дөньякүләм танылган романнарның авторлыгына дәгъва итеп, 1847 елда А. Дюманы судка бирә, ләкин оттыра). Романтизм рухында язылган беренче сәхнә әсәрләре үк аңа танылу китерә: «Генрих III һәм аның әйләнәсе» пьесасын Комеди-Франсез дәүләт театры 1829 елның 10 февралендә чииратсыз куя. Бер-бер артлы язылган «Антони» (1831), «Нельс манарасы» (1832), «Кин» (1836) пьесаларын сәхнәләштерүдә ул заманның күренекле актерлары катнаша. Виктор Гюго, А.В де Виньи, Эжен Делакруа белән дуслык элемтәләре урнаштыра. Швейцария (1832), Италия (1835), Бельгия, Алмания (1838) буенча сәяхәт итә. А. Дюмага әүвәл француз матбугатында серия яки булып басылып килгән тарихи-авантюристик романнары дан китерә: мушкетчылар турында трилогия («Өч мушкетчы» (1844), «Егерме ел узгач» (1845), «Виконт де Бражелон» (1848-1850); дини бәрелешләр турында трилогия (« Марго» (1845), «Графиня де Монсоро» (1846), «Кырык биш» (1847-1848); «Табиб язмалары» шәкеле («Жозеф Бальзамо» (1846), «Кыйралбикәнең энҗе муенсасы» (1849), «Анж Питу» (1853), «Графиня де Шарни» (1855); «Граф Монте-Кристо»  романы (1844-1845) һ.б. Проза әсәрләренең кайберләрен пьеса итеп үзгәртеп яза. Француз инкыйлабы һәм Наполеон чоры турында трилогия: «Иеһуның көрәштәшләре» (1857), «Аклар һәм күкләр» (1867), «Шевалье де Сент-Эрмин» (1869-1870, 2005 елда гына табылган һәм басылып чыккан). Тарихи-авантюристик романнардан тыш, фантастик новелллар һәм әкиятләр дә иҗат итә (кайберләренең сюжетын әкиятчеләр Э.Т.А. Гофманнан, Һ.К. Андерсеннан алган): «Мең дә бер өрәк» җыентыгы (1849), «Зур һәм кече балалар өчен әкиятләр» (1860) һ.б.
Бельгиядә
Франция Милли җыелышына депутат булып сайлану теләге барып чыкмагач, 1851 елгы түнтәрелештән соң Бельгиягә күчә. Сәяси эзәрлекләүдән бигрәк, кредиторларыннан кача. Бельгиядә 22 томлык «Минем истәлекләрем» китабын (1852-1854) яза.
Россиядә сәяхәттә
1858 елның 15 июненнән 1859 елның 2 мартына кадәр Россия империясендә сәяхәттә була. Россиягә язучы Аурупада сәяхәттә йөрүче ирле-хатынлы граф Кушелев-Безбородколар чакыруы буенча килә. Петербург, Мәскәү, Түбән Новгород, Казан, Әстерхан, Бакы, Тифлис, Поти кебек шәһәрләрдә булып, юл тәэсирләре турында «Россия буйлап сәяхәт» (икенче исеме «Париждан Әстерхангача») китабын (1858)  яза.
Дюма Казанда
А. Дюма су юлы белән сәяхәт итә. Ул утырган пароход 1858 елның 27 сентябрендә кичке 6 сәгатьтә шәһәрдән 6-7 чакрымда Казансу елгасының тамагына туктап якорь сала. Язучы шәһәр үзәгендә түгел, Адмиралтейство бистәсендә «Меркурий» пароход җәмгыятенең кунакханәсендә туктый.