cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лабендник
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подлёдувка
Подлёдувка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акбузат (ипподром)
Таһир Кусимов исемендәге «Акбүзат» ипподромы («Аҡбуҙат» ипподромы) — Уфадагы ипподром, үзенең исемен башкорт мифологиясендәге тулпар исеменнән алган. Ул 1968 елда төзелә башлый. Башкортларның Россия патшалыгына кушылуына 425 ел тулу уңаеннан, 1982 елның 26 июлендә беренче ат чабышлары үткәрелә башлый.
Мулунгу-ду-Морру
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Акбузат (ипподром)
Ипподром тарихы 1883 елга барып тоташа. Бу елда Россия елкычылыгы һәм елкычылык заводы җитәкчелеге тарафыннан Уфада ипподром белән ат сарае төзү турында карар чыгарыла.
1892 елдагы «Коннозаводство и коневодство» журналында (№ 12 26 август) 36 ипподром арасында искә алынган.
Ататүрк (Аташеһир)
Ататүрк (Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Аташеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Акбузат (ипподром)
1924 ел Башкорт АССРы Наркозем (Җир эшкәртү халык комиссарлыгы) тарафыннан кабул ителгән республикада юртак атларны сынау ипподромы төзү турында карар белән ул төзелеп беткән.
1968 елда БАССР Хөкүмәте карары белән яңа ипподром төзелә башлый. 1982 елның 26 июлендә беренче ат чабышлары үткәрелә.
2005 елда республика хөкүмәте тарафыннан ипподромны реконструкцияләү турында карар кабул ителә.
Кочневски (Белоярски шәһәр округы)
Кочневское (Кочневское) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.
Акбузат (ипподром)
2007 елда Уфа архитекторы Ришат Муллагилдин проекты буенча (Япония архитекторы Киокадзу Араи (Япониянең ARAI ARCHITECTS ширкәте) белән бергә) ипподромга реконструкция ясала. Ипподромга реконструкция ясау проекты Россия Архитекторлар берлеге дипломына лаек була.
Гайлс (Форест, Висконсин)
Гайлс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кочневски (Белоярски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Гайлс (Форест, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акбузат (ипподром)
2009 елдан Таһир Кусыймов исеме бирелә.
Кочневски (Белоярски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), татарлар (10%), башкортлар (6%).
Наммальвар
Наммальвар (நம்மாழ்வார்), шулай ук Сатагопар — Вайшнав традициясенең тамил изгесе, ул Альварлар дип аталган шагыйрь-тарафдарлар төркеменнән булган. Галимнәр фикеренчә, Намальвар Тамилнадта IX гасырда яшәгән. Һинд дине традициясе буенча, Наммальвар Кали-юганың иң башында безнең эрага кадәр IV меңьеллыкта яшәгән. Риваять буенча, ул Кришна Ходае китүеннән соң күп вакыт узмагач, хәзерге вакытта Алвартирунагири авылы урнашкан урында туган. Наммальвар "Тирувай-мори" дип аталган гимннар җыентыгы авторы булып санала. Аның шигъриятенең төп темасы - кеше җаны белән Параматма мөнәсәбәтләре.
Сол Перлмуттер
Сол Перлмуттер (, —, ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2011).
Урсоая (Вранча)
Урсоая — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Миклино (Морке районы)
Миклино (Миклайсола, Миклино) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Тәтер
Тәтер — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Стәрлебаш районы, Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Дим елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 91 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буркерсрода
Буркерсрода (Burkersroda) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Фер
Ле-Фер (Les Ferres) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,70 км².
Вяликия Сялюцичы
Вяликия Сялюцичы (Вялікія Сялюцічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Олы Шаһиян
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Киау (Гавай)
Географиясе
Киау халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кыеҗык (Оф)
Кыеҗык (Kıyıcık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гузон
Гузон — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Солець (Гостининский повяты)
Солець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зброево
Зброево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(7867) Буриан
(7867) Буриан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 20 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SB1» саналган.
Вашер-ан-Кен
Вашер-ан-Кен — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Пабло (Калифорния)
Сан-Пабло  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Пабло шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каванья (Асти)
Географиясе
Каванья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Подлесе (Билгорайский повяты)
Подлесе  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ольшаниця (Түбән Силезия воеводалыгы)
Ольшаниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бетансос
Бетансос — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ольшаниця (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бетансос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабендник-Малий
Лабендник-Малий — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 528
IC 528 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Крутишка (Суера кушылдыгы)
Крутишка — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Суерь елгасының уң ярыннан км 51 ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Курган каласыннанЕсет елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Левый Венгель
Левый Венгель — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Венгель елгасының сул ярына тамагыннан 12 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Белчешть (Кепушу-Маре, Клуж)
Белчешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Кенә
Иске Кенә — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422131.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Нинель Борисова
Борисова Нинель Андреевна (7 ноябрь 1924 ел — 10 август 2019 ел) — галим-невролог, югары мәктәп укытучысы. Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясенең мактаулы академигы (1995). Медицина фәннәре докторы (1972), профессор (1973). Башкорт АССның атказанган фән эшлеклесе (1979) .Хезмәт Кызыл Байрак ордены кавалеры (1971).
Биографиясе
Борисова Нинель Андреевна 1924 елның 7 ноябрендә Башкорт АССРның Бөре шәһәрендә туган. 1947 елда Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлый. Институтны тәмамлаганнан соң, шунда ук клиник ординатор, ассистент, доцент, профессор, кафедра мөдире булып эшли. 1967 елдан 1989 елга кадәр нерв авырулары кафедрасы мөдире.
1958 елда «Состояние нервной системы, содержание глутатиона и холинэстеразы у рабочих-нефтяников» темасына кандидатлык диссертациясе, 1971 елда — докторлык диссертациясе яклый.
1989 елдан — Башкорт дәүләт медицина университетының нейрохирургия һәм медицина генетикасы курслары белән неврология кафедрасы профессоры.
2000 елдан Уфа шәһәренең минең кан тамырлары авыруларын искәртү буенча үзәге җитәкчесе.
Фәнни эшчәнлеге
Нинель  Борисованың фәнни эш юнәлешләре: ми кан тамырлары авырулары, сирингомиелия, неврологик авырулар. Сирингомиелияне, ми кан тамырлары авыруын диагностикалау һәм дәвалауның яңа ысулларын эшли.
Хезмәтләре
Борисова Нинель Андреевна 340тан артык фәнни хезмәт, шул исәптән 5 монография авторы, 14 уйлап табылган авторлык таныклыгына ия.
HD158450
HD158450 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Норвегиядә ислам
Норвегиядә ислам (Islam i Norge) — Норвегия территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Норвегия халкының (5 378 мең кеше) 5, 70 % ы (142 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Христианлыкның төрле формаларыннан соң, Ислам — Норвегиядә киң таралыш алган икенче дин. Норвегия мөселманнарының күпчелеге — сөнниләр, шулай ук шигыйлар да бар. Мөселманнарның 55 % ы Осло һәм Акерсхус фюлькесында яши. Күпчелек Норвегия мөселманнары — иммигрантлар, аларның иң зур төркеме — пакистанлылар.
Тарих
1260 елда Норвегиягә Тунис илчелеге килү факты теркәлеп калган. Әмма илдә мөселман халкы XX гасырның икенче яртысына кадәр сизелерлек күп булмаган. Башка Көнбатыш Европа илләренә караганда Норвегиягә мөселман илләреннән иммиграция соңрак башлана, ХХ гасырның 60 нчы елларында көчәя. Беренче тапкыр Норвегиядә мөселманнар саны 1980 елда теркәлгән һәм 1 006 кеше тәшкил иткән. Бу сан — мәчетләрдә теркәлгән мөселманнар саны гына. 1990-еллар ахырында ислам тарафдарларынынң саны буенча Норвегиядә католик чиркәвен узып киткән. 2010 елда Швециянең Эребру шәһәре мөселманы Согуд Гарәбстаны акчасына Тромсёда мәчет төзергә теләгән, әмма Норвегия хөкүмәте, Согуд Гарәбстанында дин иреге булмауны сылтау итеп, рөхсәт бирмәгән.
Мәчетләр
Норвегиянең беренче мәчете Ослода Ислам мәдәни үзәгендә 1974 елда ачылган. Аны пакистанлылар Копенгагенда урнашкан Ислам мәдәни үзәге ярдәмендә оештырган. Мөселман өммәтенең тиз үсүе белән мәчетләрнең саны арта бара.
Мөселманнар
2000 елда якынча 500 норвегияле ислам динен кабул иткән. Калган мөселманнар — чит илләрдән килгән беренче яки икенче буын иммигрантлар.
Мунду-Нову (Баия)
Мунду-Нову  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Браян Шмидт
Браян Шмидт (, —, ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2011).
Камышкөй (Шабанөзү)
Камышкөй (Kamışköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Шабанөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
(7868) Barker
(7868) Barker — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 16 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UX2» саналган.
Венсобр
Венсобр — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Льёш
Льёш (Lieuche) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Бюсте (Альтмарк)
Бюсте (Büste) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15304) Wikberg
(15304) Wikberg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 21 октябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UX4» саналган.
Подлесе (Красницкий повяты)
Подлесе  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ататүрк (Чаерова)
Ататүрк (Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Чаерова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вяликия Филипкавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Звартово (Билогардский повяты)
Звартово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольшина-Дольна
Ольшина-Дольна — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курчигай
Курчигай — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Емуртла елгасының сул ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Курган каласыннанЕсет елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Колодкины
Колодкины (Колодкины) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Урсоая (Горж)
Урсоая — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гакетт (Висконсин)
Гакетт  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өя
Өя (Уйа) — Тере Танып елгасының сул кушылдыгы. Башкортстанның Борай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лабухи
Лабухи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бойморто
Бойморто — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 529
IC 529 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Мунду-Нову (Гояс)
Мунду-Нову  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Белчешть (Ясси)
Белчешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альбер Ферт
Альбер Ферт (, —, ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2007).
Зур Шанга
Зур Шанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ветлуга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 87 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кигеи (Гавай)
Кигеи  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кигеи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блант (округ, Теннесси)
Блант — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мэривилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1795 елда оештырыла.
Солець (Пясечинский повяты)
Солець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каванья ди Сото (Кремона)
Каванья ди Сото — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каванья ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Викиҗыентык
Викиҗыентык (Wikimedia Commons) — на кертелгән рәсемнәр, тавыш язмалары, видеолар җыентыгы булып торган проект.
Кыеконак (Көпрүкөй)
Кыеконак (Kıyıkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вер-сюр-Меуж
Вер-сюр-Меуж — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
(7869) Pradun
(7869) Pradun — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 2 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RV3» саналган.
Сан-Рамон (Калифорния)
Сан-Рамон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Рамон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люсерам
Люсерам (Lucéram) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 65,52 км².
Домеро
Домеро — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Лемпанья
Лемпанья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Канда елгасының сул ярына тамагыннан 137 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кочневски (Камышлов районы)
Кочневское (Кочневское) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Урыс Уртемы
Рус Уртемы (Руш Вуртем, Русский Уртем) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (56%), чирмешләр (44%).
(15305) 1992 WT1
(15305) 1992 WT1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 18 ноябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WT1» саналган.
Франсуа Аңлер
Франсуа Аңлер (, —, ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2013).
Кальбе (Заале)
Кальбе (Calbe) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вялле
Вялле (Вялле ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Подлесе-Дуже (Люблин воеводалыгы)
Подлесе-Дуже  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Белчину
Белчину — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мунду-Нову (Мату-Гросу-ду-Сул)
Мунду-Нову  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Ольшинець (Түбән Силезия воеводалыгы)
Ольшинець  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мунду-Нову (Мату-Гросу-ду-Сул)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ольшинець (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Звежин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Звежин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Укшык
Укшык — Агыйдел кушылдыгы. Башкортстанның Белорет районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лавице
Лавице — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бойро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Кенә-Җумыя
Иске Кенә-Җумыя — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422123.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Солець-над-Вислою
Солець-над-Вислою — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7870) 1987 UP2
(7870) 1987 UP2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кече Кизак
Кече Кизак — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кизак елгасының уң ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
(7870) 1987 UP2
Тарихы
1987 елның 25 октябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 UP2» саналган.
Кече Кизак
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
IC 530
IC 530 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Верклоз
Верклоз — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Ататүрк (Гөлҗүк)
Ататүрк (Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камышкөй (Хафик)
Камышкөй (Kamışköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Галл (Марафон, Висконсин)
Галл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD158596
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Урсоая (Долж)
Урсоая — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малоссен
Малоссен (Malaussène) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,48 км².
Подлесе-Мале (Люблин воеводалыгы)
Подлесе-Мале  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уругвай
Төньякта Бразилия белән, көнбатышта Аргентина белән чиктәш, көнчыгышта һәм көньякта Атлантик океан белән юыла.
Коры җирдә урнашкан чикләр озынлыгы 1564 км, су белән чикләр – 660 км.
География
Уругвай көнчыгышта һәм көньякта Атлантик океаны сулары белән юыла. Ярлары аз ергаланган, тәбәнәк. Җир өсте нигездә калкулы тигезлекләрдән гыйбарәт. Кырый көнчыгышны сазланган түбәнлек алып тора.
Файдалы казылмалардан тимер, марганис, алтын, көмеш, кургашын, бакыр, тәлк, кыйммәтле ташлар, грәнит, мәрмәр, көрән күмер бар.
Прерияләрнең кызылсу-кара туфракларында үләнле субтропик саванна, елга буйларында даим яшел урман; көньякта куаклы саванна, көнчыгышта пальмалыклар бар.
Тарих
Хәзерге Уругвай территориясенә Испаниялеләр килгәнче монда чарруа индеецлары кабиләсе яшәде. XVI гасырдан испаниялеләр колонизациясе башланды һәм 1776 елда Көнчыгыш яр (колониаль дәверендә Уругвай шулай дип аталган) Испаниягә бәйле Ла-Плата вицекыйраллыгы составына кертелгән. Америка кыйтгасындагы Испания колонияләрнең мөстәкыйльлек өчен алып барган сугышы елларында (1810—1826) Көнчыгыш яр халкы 1815 елда мөстәкыйльлекне игълан иткән.
1816 елда Португалия гаскәрләре Көнчыгыш ярга басып керә; 1821 елда Көнчыгыш яр Бразилия составына кушыла. 1825 елда Уругвай ватанпәрвәрләре Хуан Антонио Лавальеха җитәкчелегендә көрәш башлаганнар һәм Көнчыгыш яр Португалия белән Бразилиядән азат ителеп, мөстәкыйль дип игълан ителде (1825 елның 25 августы), әмма тиз арада тез орада Аргентинага бәйле булып калган. Тулы мөстәкыйльлек өчен азатлык көрәше җәелдерелгән. 1828 елда Бразилия белән Аргентина арасындагы солых шартнамәсендә Уругвай мөстәкыйль дәүләтен төзү күздә тотылган. 1830 елда Көнчыгыш Уругвай Җөмһүрияте игълан ителгән.
Халык
Уругвай халкының күпчелеге — уругвайлылар (креоллар, испан колонистлары һәм 19 гасырда күчеп килгән итальяннарның әүләдләре). 19 гасырның 2 яртысында французлар, алманнар, славяннар да күчеп килә башлаган. Диндарларның күчелеге католик христианнар. Халкының 92% өлеше шәһәрләрдә яши (2008, 10 меңнән артык кеше яшәгән торак пунктлар барысы да Уругвайда шәһәр дип санала).
Шуңа да карамастан, бу чагыштырмача бәләкәй ил Көньяк Американың иң алга киткән аграр төбәге булып тора. Ил территориясенең 90 проценты авыл хуҗалыгы җирләре буларак файдаланыла. Терлекчелек һәм игенчелек продукциясе Уругвай экспортының иң зур өлешен тәшкил итә.
Диннәр
Христианлык ― Уругвайда иң эре дин, аның тарафдарларының күпчелеге ― католиклар (42 %), протестантлар (15 %). Ил халкының 37 % тан артыгы бернинди дә дин тотмый. Чиркәү дәүләттән рәсми рәвештә 1916 елдан аерылган. Дини билгеләр буенча дискриминация закон белән җәзалана, һәм хөкүмәт, гомумән алганда, кешеләрнең дин тоту иреген хөрмәт итә. Әмма дини азчылыкка карата кылынган аерым дискриминация, сүз белән мыскыл итү һәм вандализм очраклары бар.
Сәяси структура
Уругвай — җөмһүрият. Гамәлдәге конституциясе 1967 елда көчкә кергән. Дәүләт башлыгы — президент, ул халык тарафыннан 5 еллык мөддәткә сайлана. Канун чыгаручы хакимиятне вәкилләр пулаты һәм сенаттан гыйбарәт булган кәнгрис (яки Баш Ассамблея), башкарма хакимиятне президент гамәлгә ашыра.
Дәүләт һимны
Уругвай һимны
Питер Һиггс
Питер Һиггс (, —, ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2013).
Донтре
Донтре — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Килауеа (Гавай)
Килауеа  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Килауеа халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каваньяно (Л'Аквила)
Каваньяно — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каваньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
(15306) 1992 WK2
(15306) 1992 WK2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 18 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WK2» саналган.
Мунис-Феррейра
Мунис-Феррейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вярбичав
Вярбичав (Вярбічаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ольшини (Түбән Силезия воеводалыгы)
Ольшини  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Үләй (елга)
Үләй Улеева — Башкортстанның Борай районы биләмәләрендә ага торган елга. Себергән елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кальфёрде
Кальфёрде (Calvörde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белчуг (Прахова)
Белчуг — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Рафаель (Калифорния)
Сан-Рафаель  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Рафаель шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Овсянники (Оричи районы)
Овсянники (Овсянники) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Лавки (Браневский повяты)
Лавки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Австриядә католицизм
Австриядә католицизм яки Австриянең Рим католик чиркәве — бөтендөнья католик чиркәвенең бер өлеше.
Тарих
Хәзерге Австрия территориясендә беренче христианнар II гасыр азагында күренә башлаганнар. Рим императоры Диоклетиан идарәсе вакытында изге Флориан һәм епископ Петавий Викториналар дин өчен язалаганнар. IV—V гасырларда Австрияда Рим-Католик Чиркәвенең беренче оешмалары барлыкка килә башлаган: Виринг (хәзер — Гольдфельд), Турания (хәзерге вакытта Линдор-им-Даваль җәмгыятенең Санкт-Петер-им-Хольц), Ант (Линц), Курия (Кур), Лаура (Лорх) калаларында епархияләр барлыкка килгән. VI гасырда Австриядә герман кабиләләре Британия арасында утрауларындагы монастырларны англо-саксоннар туздырганнан соң Австрия җирләренә килгән ирланд монахлары миссионер хезмәте белән булышкан. Изге епископ Руперт елда 700 Изге Петр аббатлыгын нигез салган, аның янында Зальцбург шәһәре барлыкка килгән. 710 елда Зальцбург шәһәрендә Зальцбург епархиясе оештырылган. Соңрак бу епархия Австрияда һәм славян җирләрендә христиан динен таратуның үзәге булып торган. Зальцбургтан католик миссионерлар Моравиягә килгәннәр. Зальцбург епископлыгы көнбатыш славян үзләренең җирләрен территориясе дип санаган, шуңа күрә алар шундагы башка миссионерларга, шул исәптән көнбатыш славяннар арасында христиан динен таратучы изге Кирилл һәм Мефодийга, каршылык күрсәткәннәр.
Урта гасырлар
X гасырда, венгрлар Австриягә басып ингәч, Австриядә католик структуралар бик нык какшый. XII гасырда Австриядә бик күп католик монастырлары барлыкка килә башлаган, алар мәгърифәтчелек үзәге булып торганнар.XVI гасырда Австриягә Германиядән Реформация идеяләр үтеп ана башлаган. 1570 елда бөтен Австрия җирендә реформаторларның идеялары нык таралган, аларны бигрәк тә урындагы Австрия аристократлары тараткан. Император йорты һәм иезуитлар, Австрияда төрле уку йортлары төзеп, аларны католицизмның төп үрнәгенә әйләндереп, Реформациягә каршы торганнар. Шулар арасында иң билгеле уку йорты булып, 1552 елда барлыкка килгән Вена коллегиясе торган. Католицизм Австрияда XVI гасырның азагында һәм XVII гасыр башында Изге Рим империясендә Рудольф II, Матиас һәм Фердинанд II императорлар булып торган чакта акрынлап ата. Реформадан соң,1618-1648 еллардагы Утыз еллык сугышлар вакытында, католицизм үзенең позицияләрен бик артык көчәйткән.
XVIII—XIX гасырлар
XVIII — XIX гасыр азагында Австриядә үз исемен император Иосиф II исеменнән алган иосиф дини-сәяси хәрәкәте таралган. Император Иосиф II Австриядә күп католик уку йортлары төзеткән, илдә яңа приходлар барлыкка килгән, тик шул ук вакытта монахлар орденнары бик нык читләтелгән. Австриядә Католик Чиркәве дәүләт кулына эләккән. Иосиф хәрәкәте Католик Чиркәвенең Изге Тәхете тарафыннан нык шелтәләнгән, бу хәл император йорты механика арасында зур конфликтлар китереп чыгарган. 1855 елның 18 августында Австрия белән Ватикан арасында конкорд төзелгән, ул ,дәүләт белән Чиркәү арасындагы мөнәсәбәтләрне тыгыз, иосифны бетергән.
XVIII гасыр азагында һәм XIX гасыр башында Австрия иҗтимагый җәмәгатькә католикларның йогынтысы нык көчәйгән. Ул вакытта Венада дәрвиш-ремис изге Климент Мария Хоффбауэр, үзе янында Австрия интеллигенция вәкилләрен һәм студентларны җыеп, хәрәкәт көчле башлаган.
XIX гасыр уртасында Австриядә либераль сәясәтчеләр Католик чиркәвенең җәмгыйәткә йогынтысын канун юлы белән чикләргә маташканнар. 1867 елгы декабрь Конституциясыннан соң илдә реформалар үтә торган. Бу реформа 1855 елда төзелгән конкурентка каршы торган. Императорның һәм хөкүмәтнең басымы аркасында Австрия епископлары Ватиканда узган Соборында дию аларга оппозицияга ингән. Соборның карарларын император Ватикан белән хөкүмәт арасындагы кокардалы юкка чыгаруда файдаланган.
XX гасыр
Беренче бөтендөнья сугышыннан соң Австрияда Җөмһүрият оештырылган. 1922-1924 һәм 1926-1929 елларда Австрия Республикасының канцлеры посын католик рухани Игнац Зейдель алып торган. Ул марксистның һәм нациларның йогынтысына каршы сәяси көрәштә авторитар ысуллар кулланган. Аны алыштырган Энгельберт Дольф, Католик Чиркәвенең ярдәменә таянып, Австрияда чын авторитар дәүләт булдыралар. 1933 елда Австрия һәм Ватикан арасында яңа конкорд төзелгән.
1957 елда Австрия хөкүмәте 1933 елда Ватикан белән төзелгән конкурентлы раслаган.
Рим папасы Иоанн Павел II Австрияда 1983, 1988, 1998 елларда булган.
Хәзерге вакытта
Хәзерге вакытта Австриядә 2 архиепархия, 7 епархия, 1 хәрби ординар һәм грек 1 католиклар өчен ординар, 1 территориаль аббатлык эшли. Рим-католиклар саны якынча 6 миллион 300 мең кеше һәм грек-католиклар саны якынча 5 мең кеше тәшкил итә.
Австриядәге Рим-Католик Чиркәвенең структурасы
Архиепархияләр:
Шуҗи Накамура
Шуҗи Накамура (, —, ) —. Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2014).
Бокейхон
Бокейхон — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Веркуаран
Веркуаран — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
IC 531
IC 531 —  чикләрендә урнашкан.
Солки (Мазовия воеводалыгы)
Солки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
IC 531
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Бледсо (округ, Теннесси)
Бледсо — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пайквилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 14 675 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1054 / 1052 км² тәшкил итә.
Лемья (Конда кушылдыгы)
Лемья  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының сул ярына тамагыннан 942 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7871) Tunder
(7871) Tunder — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SW4» саналган.
Зур Шито
Зур Шито — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Ветлуга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Подоле (Люблин воеводалыгы)
Подоле  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манай (Кизака кушылдыгы)
Манай — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кизак елгасының уң ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Курган каласыннанЕсет елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Мария Ланг
Дагмар Мария Ланге (псевдонимы — Мария Ланг) (Dagmar Maria Lange (Maria Lang); 31 март 1914 ел, Вестерос, Швеция — 9 октябрь 1991 ел, Нура, Швеция) — швед язучысы, детективлар авторы, педагог.
Биографиясе
Дагмар Мария мөхәррир Класс Бернард Ланге һәм Эльса Кейсерның бердәнбер кызы булган. 1916 елда атасы вафат була. Аның үлеменең сәбәбе турында әнисе сөйләргә яратмаган, бу тыелган тема була. Аннары ул үзеннән ун яшькә өлкәнрәк вак сәүдәгәр Карл Ивар Ульссонга кияүгә чыга. Бу парның ике кызы туа. Җитди һәм диндар үги атасы Дагмар Марияга игътибарлы булган, һәм бу аның иртә үсешенә йогынты ясый.
Унике яшендә кыз китап уку белән мавыга башлый, һәм бу гадәте гомере буенча кала. Аерым алганда, Шарлотта, Эмили һәм Энн Бронте, Чарлз Диккенс, Виктор Гюго, Лев Николаевич Толстой һәм башка күп авторларның әсәрләрен укыган. Тумыштан килгән үзенчәлеге аркасында, аз, тәүлегенә дүрт-биш сәгать кенә йоклаганлыктан да, китап күп укый. Өлкәнәеп беткәч, ул Эсаяс Тегнер һәм Пер Лагерквистарны иң бөек швед язучылары дип саный.
Гаилә бик гади яшәгән. 1933 елда Дагмар Мария урта мәктәпне тәмамлаган. Бик соң — әбисенең мирасы аркасында гына — Уппсала университетына укырга кергән. Күпмедер вакыт үткәч, ул, Мария Лангның беренче китабының төп образлары — Карин Бойе һәм Вивека кебек, Стокгольм университетына (ул чакта Стокгольм югары мәктәбе дип аталган) укырга керү мөмкинлегенә ирешә. Укытучы булып, үз үзенең тормышын тәэмин итә. 1946 елда, швед философы һәм эстет Карл Понтус Викнер турында дигән хезмәтен язып, филолог дипломына (һөнәре — әдәбият тарихы) ия була.
1948 елдан 1974 елга кадәр Мария Ланг Стокгольм Яңа урта мәктәбе — Альстрем мәктәбендә (Nya elementärskolan — Ahlströmska skolan) укыта. 1968 елга кадәр, директор сыйфатында булганда, хезмәт торагында — Коммендерсгатан урамы, 31 адресы буенча мәктәп бинасына сулдан терәп салынган флигельдә яшәгән.
1974 елда пенсияга чыккач, Мария Ланг 1979 елда Нурада — кияүгә чыкмый, ялгыз, урманлы матур күренешле Бергслаген өлкәсе нда 12 ел — якты дөньядан киткәнгә кадәр яши. Илһам алу максатында, төнлә еш кына Нурашён күле яры буйлап озак итеп йөргән. Рәхмәтле халык шушы урында язучының һәйкәлен — бюстын куйган. Аның бик күп әсәрләре Нура шәһәренең прообразы булган Скуга алачыгы белән бәйле, һәм әлеге вакытта кала туристлык бюросы яңа хезмәт — китапларында урын алган вакыйгалар булып үткән урыннар буенча маршрут тәгъдим итә. Мария Ланг шул ук шәһәрнең Төньяк зыяратында зур хөрмәт белән җирләнгән. Нурада ул яраткан күлгә алып барган бер тыкрык аның исемен йөртә.
Иҗаты
Мария Ланг, гаугага сәбәп булган дигән романы дөнья күргәннән соң, 1949 елда, басыла башлый. Соңыннан ул «ел саен —ким дигәндә бер китап» дигән девизына тайпылышсыз туры кала һәм бөтен гомере эчендә олылар өчен 43 детектив һәм балалар өчен — 4 китап чыгара. Язучы иҗаты бик уңышлы була: һәр басма шактый зур — 40 000 данәгә кадәр тираж белән чыга. 1964 елдан бирле 1980 елга кадәр шулай ук VeckoJournalen журналына музыка, шул исәптән, опера күзәтүләре яза.
1971 елда Мария Швед детектив академиясына 13 нигез салучының берсе булса да, 1973 елда, академиягә Уолтер Нилиның (инг. Walter Neely) «The Walter Syndrome» китабын, иң яхшы тәрҗемәләнгән швед телле детектив дип бүләкләгәне белән ризалашмаган өчен, әгъзалык исәбеннән төшеп калган. Тәржемәдә — «Min vän Walter».
HD158623
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.