cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юеш Ольховка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1212) Франсетта
(1212) Франсетта  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 3 декабрендә Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 XC» саналган.
Каппель (Мозель)
Каппель (Cappel) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,97 км².
Грант (Мичиган)
Грант  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грант шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Согуҗак (Чаршамба)
Согуҗак (Soğucak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кастаньед (Югары Гаронна)
Кастаньед — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Демирташ (Торослар)
Демирташ (Demirtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вещице (Лодзь воеводалыгы)
Вещице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Манганез (Ардешен)
Манганез (Manganez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ардешен илчесенә караган бер авыл (köy).
Вещице (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рюлисайм
Рюлисайм (Ruelisheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,27 км².
Эленин (Любуш воеводалыгы)
Эленин  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Китка (Бургас өлкәсе)
Китка  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Доронин
Доронин Макар улы Александр (1947 елның 7 гыйнвары р., хәзерге вакытта Олы Тигәнәле районы Петровка авылы, Мордовия Республикасы) — эрзә прозаигы, шагыйрь, публицист, журналист, баш мөхәррир.
А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтын тәмамлаган (Мәскәү, 1973).
Эрҗән телле «Сятко» (Чаткы) журналының баш мөхәррире булып эшли.
Мордовия Республикасы Язучылар берлеге рәисе 2000 елдан бирле.
Зур прозаик әсәрләрнең авторы, шул исәптән «Кочкодыкесь — нармунь» («Бытбылдык — кыр кошы», 1993), «Баяган сөләйть» («Чаңнар күләгәсендә», 1995). Рус, мари, чуаш, удмурт телләренә тәрҗемә ителгән.
Юмзеньга
Юмзеньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының сул ярыннан 152 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Амая (кратер)
Амая — Венера планетасының -11.3°N, -89.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 34,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Амая кратеры испан биючесе Кармен Амайя хөрмәтенә аталган.
Юмзеньга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Долга Рака
Долга Рака — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоунпайн (Монтана)
Лоунпайн  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоунпайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окатово (Киров өлкәсе)
Окатово (Окатово) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ахтельсбах
Ахтельсбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Кампо (Реҗо ди Калабрия)
Кампо — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Драглёвцы
Драглёвцы (Драглёўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Василий Радаев (1901)
Радаев Иван улы Василий, тәхәллүсе: Радин-Аловский (1901-1989) — эрзә язучысы һәм шагыйрь.
Биографиясе
Василий Иван улы Радаев 1901 елның 26 февралендә (11 март) Алово авылында (хәзер Никольск районы, Пенза өлкәсе) крестьян гаиләсендә туган. ЭККАга хезмәткә чакырылганчы мәдәният хезмәткәре булып эшли. 1925 елда Пенза совпартшколында белем ала. Соңрак колхоз рәисе, «Якстере колхоз» район газетасы редакторы булып эшли. 1932-1942 елларда «Эрзянь Коммуна», «Красная Мордовия», Мордовия Язучылар берлеге идарәсе редакцияләре хезмәткәре. 1938 елдан СССР СП әгъзасы.
Бөек Ватан сугышы ветераны. 1942 елдан фронтта. Мордва шагыйре Артур Моро белән НКВДның 20нче укчылар бригадасы «Ватан өчен алга" газетасын чыгара.
Сугыш тәмамланганнан соң, «Эрзянь Коммуна», «Советская Мордовия», Мордовия радиотапшырулар һәм телевидение редакцияләрендә хезмәт куя. 1962 елда пенсиягә чыга.
1989 елның 23 августында Саранскида вафат була.
Иҗаты
Шигырь җыентыклары, хикәяләр, повесть һәм романнар авторы. Балалар һәм яшүсмерләр өчен берничә тарихи әсәр, китаплар язган.
1930 елда дебюты була. «Од пингень вий» («Яңа вакыт көче») поэзиясенең беренче җыентыгы 1933 елда чыга.
Прозаның беренче җыентыгында — «Искелькс Омбониесы» («икенче адым», 1947) хезмәт кешеләре, колхоз авылы тормышын күрсәтә.
"Подставной кияү» хикәясе «Огонек» журналында дөнья күрде, чех теленә тәрҗемә ителде һәм Прагада «Кветы»әдәби журналында басылып чыкты. 1978 елда Саранская телевидение студиясе әлеге әсәр буенча спектакль күрсәтте.
Стивенсвилл (Монтана)
Стивенсвилл  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Василий Радаев (1901)
Иҗаты
Барлыгы язучының 15 проза китабы чыгарылган.
Стивенсвилл (Монтана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Радаев (1901)
Сайланма әсәрләр
Тәрҗемә эшчәнлеге белән шөгыльләнгән, аларга мордва язучыларының кайбер әсәрләре тәрҗемә ителгән.
Турково (Польша)
Турково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иске Кебезень
Иске Кебезень (Старый Кебезень) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (85%), руслар (15%).
Гранце
Гранце — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2011
NGC 2011 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вжесини (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шардонь
Шардонь — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(4546) Франк
(4546) Франк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EW2» саналган.
Газмалар
Газмалар (Qazmalar ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Кастаньяк
Кастаньяк — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Алтарык
Алтарык — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым елгасының сул ярыннан 294 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское (Тум өлкәсе)Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мангырлар (Мудурну)
Мангырлар (Mangırlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (köy).
Эмйолув (Любуш воеводалыгы)
Эмйолув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долгий Врх
Долгий Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл-дёре
Кызыл-дёре — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан биләмәләрендә ага. Елга  Ахтычай елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стаффельфельден
Стаффельфельден (Staffelfelden) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Кликач
Кликач — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Согуҗак (Везиркөпрү)
Согуҗак (Soğucak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грейлинг (Мичиган)
Грейлинг  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грейлинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирташ (Акчаабат)
Демирташ (Demirtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дялу-Маре (Хунедоара)
Дялу-Маре — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Драгуци
Драгуци (Драгуці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Окунёвая (Кыртып-Ях кушылдыгы)
Окунёвая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кыртып-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аменардес (кратер)
Аменардес — Венера планетасының -15°N, -54.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 27,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Аменардес кратеры Мисыр принцессасы хөрмәтенә аталган.
Кампо (Казерта)
Кампо — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ягодиновка
Ягодиновка (Ягодиновка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), чуашлар (25%).
Турово (Великопольское воеводалыгы)
Турово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Греццана
Греццана — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Каппелькенжер
Каппелькенжер (Kappelkinger) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,58 км².
Искәрмәләр
Каппелькенжер
NGC 2012
NGC 2012 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вжечко
Вжечко — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашбах (Рейнланд-Пфальц)
Ашбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долгий Лаз
Долгий Лаз — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Супириор (Монтана)
Супириор  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Климаш
Климаш — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Супириор (Монтана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оськино (Киров өлкәсе)
Оськино (Оськино) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(4772) Фрэнкдрейк
(4772) Фрэнкдрейк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 2 ноябрендә Ц. Хиоки, Н. Кавасато тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 VM» саналган.
Шарни-сюр-Мез
Шарни-сюр-Мез — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Льюистаун-Гайтс (Монтана)
Льюистаун-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Льюистаун-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фельдкирш
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,21 км².
Стретинка
Стретинка (Стретинка) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Манҗа (Караманлы)
Манҗа (Manca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Караманлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Демирташ (Ула)
Демирташ (Demirtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кастельбьяг
Кастельбьяг — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Драздзишки
Драздзишки (Драздзішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Энджиховице (Всховский повяты)
Энджиховице  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2013
NGC 2013 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Туростово
Туростово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампо (Җенова)
Кампо — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гризиньяно-ди-Цокко
Гризиньяно-ди-Цокко — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Леневка (Илима кушылдыгы)
Леневка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Илим елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юеш Перекопка
Юеш Перекопка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Коры Перекопка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Согуҗак (Сөгүтлү)
Согуҗак (Soğucak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сөгүтлү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Амината (кратер)
Амината — Венера планетасының -6.6°N, -25.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Амината кратеры мандинго хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Бад-Бергцаберн
Бад-Бергцаберн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гринвилл (Мичиган)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Вжещевице
Вжещевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гринвилл (Мичиган)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вжещевице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долго Брдо-при-Млиншах
Долго Брдо-при-Млиншах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2824) Франке
(2824) Франке  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1934 елның 4 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 CZ» саналган.
Дялу-Мик
Дялу-Мик — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карлен
Карлен (Carling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,67 км².
Олтын-Ягун
Олтын-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Волокта-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 55 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Груаро
Груаро — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2014
NGC 2014 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Эшбак-о-Валь
Эшбак-о-Валь (Eschbach-au-Val) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,84 км².
Драпава
Драпава (Драпава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Энджиховице (Жарский повяты)
Энджиховице  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарпантри
Шарпантри — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Мадди (Монтана)
Мадди  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мадди халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долговашке Горице
Долговашке Горице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туростувко
Туростувко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Твин-Бриджес (Монтана)
Твин-Бриджес  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Суранаш
Суранаш (Суранаш) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%).
Голдман буенча тонометрия
Тонометрия — күз эчендәге басымны (КЭБ) үлчәү өчен объектив ысул, асылы мөгезкатлауны яссылату һәм бу көч йогынтысында мөгезкатлауның сытылу дәрәҗәсен теркәүгә нигезләнгән. Голдманның аппланацион тонометриясе Imbert-Fick канунына нигезләнгән: камил коры юка диварлы сфера өчен эчендәге басым өслеген яссылату өчен (Р) кирәк булган йогынты ясаган көчне (F) яссыланган мәйданга бүлгәнгә (A) тигез (ягъни P = F/A). КЭБ күз алмасына (мөгезкатлауга) һәм аның бөтен калынлыгына йогынты ясаган көчкә тиң (ягъни мөгезкатлау калынлыгы, аның зурлыгы төрле була). Ләкин кеше күзе камил сфера түгел: мөгезкатлау сыгылмалы һәм басымга чыдам. Бу очракта яшь менискының капилляр тартуы тонометрның мөгезкатлауга тартылуына булыша. Голдман тонометриясендә ялгану мәйданы диаметры 3,06 мм тәшкил итә, шул ук вакытта мөгезкатлауның сыгылмалыгы һәм капилляр тартуы бер-берсен тигезли (рәс. 1.13а). 2 призмадан торган Голдман тонометры - иң төгәл тонометрларның берсе (рәс. 1.13б).
Техникасы
а)  авыру биомикроскоп алдына утыра, маңгай терәккә ныклап куела;
б)  конъюнктива капчыгына урынлы анестетик һәм флюоресцеин тамызалар;
в)  кыек проекциядәге иң якты нурны зәңгәр кобальт фильтры аша мөгезкатлау очына каршы урнаштырылган призмага юнәлтәләр;
г)  бүлемдә 1 белән 2 арасында сан куялар (ягъни 10 һәм 20 мм тк. бг.);
д)  призма мөгезкатлау очына кагылганчы якынайтыла (рәс. 1.14а);
е)   табиб биомикроскопның окулярларына карый;
ж) 2 ярым боҗра күренә башлый: берсе өстә, икенчесе ятма үзәк сызык астында. Алар призманың өске һәм аскы тышкы өлешләре белән тоташканда бу ярым боҗраларны ясаган флюоресцеин белән буялган яшь пәрдәсеннән гыйбарәт;
Кампо (Леко)
Кампо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Голдман буенча тонометрия
Техникасы
и)  бүлем күрсәткечен 10-га тапкырлыйлар, бу КЭБ дәрәҗәсенә туры килә.
Мөмкин хаталар
1.  Төгәл булмаган флюоресцеинлы рәсем матдәне артык сылау нәтиҗәсе; бу очракта ярым боҗралар бик калын һәм аларның радиусы бик кечкенә була (рәс. 14б, сулда), шул ук вакытта флюоресцеин җитәрлек булмаса бик зур радиуслы нечкә ярым боҗралар ясалуына китерә. (рәс. 1.14б, үзәктә).
2.  Табибның күз алмасына артык басым ясавы яки авыруның кабакларын кысуы һәм экстраокуляр мускулларның чикләнүе (тиреоидлы миопатия) тикшерү нәтиҗәләрен арттырырга мөмкин.
3.  Мөгезкатлау шешүе сынау нәтиҗәләренең кимүенә китерә ала (чын КЭБ белән чагыштырганда 10 мм тк. бг. кадәр).
4.  Мөгезкатлау калынлыгы. КЭБ-ын исәпләү аның үзәк өлешенең калынлыгы 550 мм булуына һәм бу күрсәткечтән минималь тайпылышка нигезләнгән. Әгәр мөгезкатлау юка булса, бу КЭБ күрсәткечләрен киметергә, калынрак булса - арттырырга мөмкин. Югары КЭБ белән кешеләрдә мөгезкатлау ешрак калынрак һәм гадәти басым белән кешеләрдә ул юкарак була. Рефракцион лазерлы операцияләрдән соң, мөгезкатлау юкара, бу нәтиҗәләрнең кимүенә китерә, тик тәҗрибәдә бу аерма зур түгел. Хәзер КЭБ үлчәгәндә мөгезкатлау калынлыгын исәпкә алган тонометрлар бар.
5.  Тонометрны ялгыш тигезләү дөрес булмаган нәтиҗәләргә китерергә мөмкин, шуңа вакыт-вакыт тигезләүне тикшереп торырга кирәк.
6.  КЭБ нәтиҗәләренә йогынты ясый алган башка шартлар: авыруның каты якасы, бу веноз агымны кыенлаштыра һәм шулай итеп КЭБ күтәрелә һәм шулай ук авыру борчуы арта.
Арадаш инфекция үсешенең куркынычлыгын киметү
Аденовирус һәм кеше иммунодефициты вирусы (КИВ) кебек инфекцияләр таралу куркынычлыгын түбәндәгечә киметеп була.
•      Инфекция билгеләре булган авыруларны тикшергәндә тонометрны кулланмаска.
•      Тонометрның өске өлешен каплаган алмаш капкач куллану.
Бад-Бертрих
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голдман буенча тонометрия
Арадаш инфекция үсешенең куркынычлыгын киметү
•      Тонометрның очын спиртлы мамык белән сөртергә һәм 10 минут кипкәнен көтү. Бу ысул КИВ һәм башка инфекцияләрне нейтральләштерүдә нәтиҗәле, тик В һәм С гепатиты һәм акантамебалы инфекциядән түгел.
Орловка (Кошки районы)
Орловка (Орловка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан сала.
Козаре
Козаре (Козаре) — Сербиянең Ябланич округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Орловка (Кошки районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (59,4%), татарлар (18,7%), чуашлар (15,5%), мордва (2,6%).
Голдман буенча тонометрия
Арадаш инфекция үсешенең куркынычлыгын киметү
•      Тонометр очын сөртергә һәм аннары 3% водород пероксиды эремәсенә 5 минутка куярга. Бу алым С гепатитын дезинфекцияләргә ярдәм итәчәк. Бу эремә мөгезкатлау эпителиенә агулы, шуңа куллану алдыннан тонометрның очын яхшылап юарга кирәк.
Козаре
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Голдман буенча тонометрия
Тонометрларның башка төрләре
2.   Тоно-Пэн — кулда тотылган, бәйсез, батарея белән эшләнгән, портатив ялганма тонометр (рәс. 1.16). Җиһаз очындагы датчикта кулланылган көчне үлчәгән трансдуктор бар. Микропроцессор трансдуктор мөгезкатлау белән тоташканда төзегән «көч-вакыт» сызыгын тикшерә һәм КЭБ-ын исәпли. Җайланма күрсәткечләре Голдман тонометриясе кебек, тик Тоно-Пэн түбән КЭБ-ны бераз арттыра һәм югарыны киметә. Бу тонометр ярдәмендә КЭБ-ны зарарланган яки шешкән мөгезкатлауда, шулай ук бандаж ялганма линза аша үлчәп була.
Җайланманы куллану җиңел һәм урынлы өшетү кирәкми. Аны еш кына башка белгеч табиблары тикшереп табуда кулланалар. Төп кимчелек - үлчәүләр түбән һәм урта басымда гына төгәл. Җайланманың һава агымы авыруны тавышы белән куркыта ала. Кагылусыз пневмотонометрлар стационар (рәс. 1.17а) һәм портатив (рәс. 1.17б) була.
4.  Транспальпебраль тонометрлар күптән түгел эшләнде. Күз басымын үлчәү өчен Proview җайланмасы басым фосфеннары КЭБ-ны арттыруга китергәч күз феноменына нигезләнгән психофизик сынауларны куллана. Бу тонометрларны өйдә кулланырга була.
Демирташ (Юмурталык)
Демирташ (Demirtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юмурталык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иван Пехтелев
Иван Пехтелев, Иван Георгий улы Пехтелев (Иван Георгиевич Пехтелев, 1906 елның 4 апреле, РИ, Сарытау губернасы, Камышин — 1969 елның 30 июле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — әдәбият галиме, филология фәннәре докторы (1956), профессор (1957). Казан университеты журналистика кафедрасының беренче мөдире (1962—1967 елларда). 1965 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1906 елның 4 апрелендә Сарытау губернасы (хәзерге Волгоград өлкәсе) Камышин шәһәрендә туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, 6 ел ташчы булып эшләгән. 1926 елда Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университетының тарих-филология факультетына укырга керә. Югары уку йортының 4нче курсында укыганда ук кооператив техникумда рус теле һәм әдәбиятыннан укыта. 1931 елда Сарытау университетын тәмамлый һәм Сарытау педагогика институтына аспирантурага кабул ителә. 1937 елда «А. И. Герцен – әдәби тәнкыйтьче» темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый.
Хезмәт юлы
1933—1938 елларда Сарытау, Әстерхан, Нежин педагогика институтларының әдәбият кафедраларында эшли, Әстерхан педагогика институтында кафедра мөдире итеп сайлана.
1939 елда Казанга күчеп килә. 1936—1949 елларда Казан дәүләт педагогия институтында рус һәм чит ил әдәбияты кафедрасы мөдире, КПССның Татарстан өлкә комитеты каршындагы республика фирка мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты, журналистика кафедрасы мөдире.
1959 елда «Рус әдәбияты тарихчысы буларак В. Г. Белинский» темасына филология фәннәре докторлыгына диссертация яклый.
Казан дәүләт педагогия институтының әдәбият кафедрасы мөдире булып эшләгәндә, Габдулла Тукайның иҗатын системалы өйрәнүгә һәм бөек татар шагыйрен, татар әдәбияты классигы буларак, ССРБ күләмендә әдәби җәмәгатьчелеккә танытуда зур өлеш кертә. Габдулла Тукайның иҗатына берничә гыйльми хезмәте багышланган («Эстетические идеи в поэзии Г. Тукая» һ. б.).
Иван Георгиевич Пехтелев — Казан дәүләт университетында журналистика бүлеген оештыруның башында торучыларның берсе. ТАССР журналистларының чираттагы съездында КДУда Идел буе республикалары өчен журналистлар әзерләүче бүлек ачу кирәклеген дәлилләп чыгыш ясый. 1962 елның 24 мартында РСФСР югары һәм махсус урта белем министры В. Столетовның приказы чыга. 1 июльдә КДУ тарих-филология факультеты составында журналистика кафедрасы һәм бүлеге оештырыла. Иван Георгиевич Пехтелев журналистика кафедрасы мөдире итеп билгеләнә, 1962—1967 елларда әлеге вазифада була.
1947—1959 елларда Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителгән «Литературная Казань» (1958 елга кадәр «Литературный Татарстан») альманахының мөхәррире.
Хезмәтләре
Хезмәтләре XX гасыр башы рус-татар әдәбиятлары багланышларына, рус инкыйлаби-демократик тәнкыйть тарихына, В. Г. Белинский, А. И. Герцен, Н. А. Добролюбов, Д. И. Писарев һ. б. иҗади мирасын тикшерүгә карый. Габдулла Тукай, Сибгат Хәким, Һади Такташ, Әхмәт Ерикәй, Гадел Кутуй, Гомәр Бәширов һ. б. иҗатларына багышланган мәкаләләр авторы.
Гаиләсе
Оныгы Ольга Александровна Пехтелева, Благовещенский собор музее мөдире.
Анахандра (кратер)
Исеме
Анахандра кратеры грек рәссамы хөрмәтенә аталган.
Согуҗак (Бозкыр)
Согуҗак (Soğucak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вжещевице-Нови
Вжещевице-Нови — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Доле-под-Свето Троицо
Доле-под-Свето Троицо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наил Мөхәммәдьяров
Наил Мөхәммәдьяров (Наиль Мухамедьяров) – танылган, Олимпия уеннарында икенче урын алган штангачы, СССРның атказанган спортчысы. Фәннәр кандидаты.
Тәрҗемәи хәле
Наил Нариман улы Мөхәммәдьяров 1962 елны, Ташкәнт өлкәсенең Ленинск шәһәрендә Кырымнан сөрелгән Идел буе татарлары гаиләсендә дөньяга килгән. Бабасы Хәйдәр Севастополь камалышында һәлак булган. Атасы Нариман Ташкәнт политехника институтын тәмамлап Ферганә пединститутын тәмамлаган Заремага өйләнә. Өч уллары туа: Наил, Надыйр, Руслан.
14 яшендә тренер Валерий Ким спорт бүлекчәсенең беренче чакырылышына эләгә. Өч ел узуга ул спорт остасы нормасын тутыра. 4 тапкыр яшьләр арасында Үзбәкстан чемпионатында җиңеп чыга. Үзбәкстанның «Хезмәт резервлары» командасы өчен чыгыш ясый.
Юрлюга
Юрлүга — Россия территориясеннән ага торган елга. Арxангил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы нүксеньга елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Наил Мөхәммәдьяров
Тәрҗемәи хәле
1980 елдан – яшьләр җыелма командасында. 1982 елда 82,5 кг авырлыгында Европа чемпионатында җиңеп чыга.
Гросс-Пойнт (Мичиган)
Гросс-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Юрлюга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гросс-Пойнт (Мичиган)
Тарихы
Гросс-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.
Наил Мөхәммәдьяров
Тәрҗемәи хәле
1986 елны СССР кубогында җиңеп чыга, 1984-1987 еллар буена чемпионатның аерым төрләрендә һәм тулаем зачетта җиңүчесе һәм призеры була, ләкин СССР җыелма командасы тренерлары аны зур бәйгеләргә катнаштырмыйлар.
Юрлюга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Наил Мөхәммәдьяров
Тәрҗемәи хәле
Ләкин 1988 елны ил чемпионатында 90 кг авырлыгының иң көчле штангачысы Анатолий Храпатыйны җиңеп, аңарга ниһаять игътибар итәләр. Подольск шәһәрендә узган Олимпиада алды әзерләнешләрдә Мөхәммәдьяров Трегубов, Черненко, Сырцов, Гурылев шикелле көчле спортчылардан яхшырак нәтиҗәләр күрсәтеп, Храпатыйга икенче номер булып Сеулда узачак Олимпия уеннарына алына.
NGC 2015
NGC 2015 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Грумоло-делле-Аббадессе
Грумоло-делле-Аббадессе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Наил Мөхәммәдьяров
Тәрҗемәи хәле
Көньяк Кореяда Храпатый тантана итә. Ул өч Олимпия рекорды куя, суммада 421,5 кг җыя. Наил исә Польша пәхлеваннары Завада һәм Пиотровски белән тартышып, икенче урынга чыга. Бу казанышы өчен Мөхәммәдьяровка СССР атказанган спортчысы билгесе белән медаль бирелә.
1990 елда ул Будапештта Дөнья беренчелегендә катнаша, ләкин команда мәнфәгатьләнә буйсынып, авыррак 110 кг кадәр категориядә чыгыш ясарга мәҗбүр була. Үз авырлыгы 101 кг булган спортчы үзеннән авыррак болгар Стефан Ботевка отырып, тагын икенче урынга чыга.
1991 елда ул соңгы СССР халыклары спартакиадасында искиткеч күрсәткеч – 415 кг белән җиңү яулый.
1993 елда Украина өчен чыгыш ясаган Мөхәммәдьяров яңадан яхшы форма җыйган, ләкин Австралиядә узган бәйгеләрдә иңбашын авырттырып, башка штанга күтәрерлек егәре калмады.
Кыль-Каль-Чор
Кыль-Каль-Чор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Еркал-Надей-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 56 км.
Наил Мөхәммәдьяров
Тәрҗемәи хәле
Ирекле тормышта ул Симферопольнең 3нче мәктәбендә физкультура укыта. Буш вакытында сантехника белән сату итә.
Кыль-Каль-Чор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грумоло-делле-Аббадессе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2015
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Наил Мөхәммәдьяров
Тәрҗемәи хәле
Гаиләсенең матди хәле яхшыргач, Кырым инженер-педагогика институтына укытырга урнаша, бераздан физик тәрбия кафедрасын җитәкли башлый. Кандидатлык хезмәтен яклый. Бүген аның кафедрасы Украинада иң яхшылардан санала.
2002 елдан Кырымдагы Идел буе татарлары берләшмәсе «Идел-Урал»да рәис урынбасары.
(982) Франклина
(982) Франклина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1922 елның 21 маенда Гарри Вуд тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1922 MD» саналган.
Юнгерсайм
Юнгерсайм (Ungersheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,51 км².
Турско (Великопольское воеводалыгы)
Турско  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пчелинская
Пчелинская (Пчелинская) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шассе-Бопре
Шассе-Бопре — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Дялу-Морий
Дялу-Морий — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козичино (Болгария)
Козичино  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Драпавцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Козичино (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гындырга
Гындырга (Qındırğa ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Сергей Хромов
Сергей Петрович Хромов 22.08. 1904, Бронницы, Мәскәү губернасы, Россия империясе — 29 апрель 1977, Мәскәү, Мәскәү өлкәсе, ССРБ) — совет һәм Россия галим-метеорологы һәм климатологы, география фәннәре докторы, профессор (1938), РСФСР-ның атказанган фән эшмәкәре (1975), инженер-майор (1943 елдан).
Биографиясе
1922 елда 1-нче Мәскәү гимназиясен тәмамлый һәм Мәскәү университетының физика-математика факультетына укырга керә. Аны 1928 елда гидрометеоролог сөнәре буенча тәмамлый. 1924 елдан уку белән беррәттән Дәүләт геофизика институтының обсерваториясендә техник булып, ә 1926-1946 елларда — Мәскәү өлкә һава торышы бюросында (хәзерге Гидрометүзәк) эшли. 1937 елда кандидатлык диссертациясе якламыйча аңа физика-математика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе бирелә.
Кызыл Армия институтында эшли. Бөек Ватан сугышы елларында армия өчен мөһим әһәмияткә ия булган эш алып бара. Хромов хәрби метеорологлар әзерләү эшендә актив катнаша, фронт метеохезмәт тәҗрибәсен өйрәнеү һәм аның эшендә ярдәм оештыру өчен берничә тапкыр фронтка чыга.
1946 елдан Ленинградта, анда 1946-1953 елларда Ленинград дәүләт университетының география факультетында метеорология һәм климатология кафедрасы мөдире була, бер ук вакытта Арктика институтында һәм А. Ф. Можайский исемендәге Хәрби-инженерлык академиясендә эшли. Кире Мәскәүгә кайтканнан соң 1953 елда Мәскәү дәүләт университетының география факультетында метеорология һәм климатология кафедрасы мөдире булып эшли (сыйфатында 1973 елга кадәр була).
1977 елның 29 апрелендә Мәскәүдә вафат була. Ваганьково зиратында җирләнгән (11 уч.).
Фәнни эшмәкәрлеге
Совет синоптик метеорология һәм климатология мәктәбенә нигез сала, һава хезмәте практикасына фронт метеохезмәте тәҗрибәсен гамәлгә индерә.
Һава торышына, тулай һава әйләнешенә, тропик метеорологиягә, котып өлкәләрнең һәм гомуми алганда планетабызның климатына багышланган якынча 150 хезмәт авторы. Беренче ватан «Метеорология сүзлеге» (1955) (үзенең катыны, шулай ук метеоролог, Лидия Ивановна Мамонтова белән автордашлыкта) төзей.
40 фән кандидатының гыйльми җитәкчесе, аннары алардан 12 кеше докторлык диссертациясе яклый.
Кайбер хезмәтләре:
Кампо (Сондрио)
Кампо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бад-Брайзиг
Бад-Брайзиг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Озын көйләр исемлеге
Әлеге исемлек татар музыкасының озын көйләрен тәшкил итә. Исемлеккә эшкәртелмәләр кертелмәгән, алар белән башка исемлектән танышу мөмкин. Озын көйләрнең табигатенә тавышка музыка уен кораллары кушылуы да хас. Шул җәһәттән исемлектәге кайбер үрнәкләрдә җырчы тавышы музыка уен коралы яки кораллары белән бергә яңгырый. Әмма әлеге музыка эшкәртелмәләрдәге Европа музыкасы эзлеклелекләренә таянмый.
Вжещевице-Скрейня
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катном
Катном (Cattenom) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,53 км².
Искәрмәләр
Катном
Терри (Монтана)
Терри  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Доле-при-Крашцах
Доле-при-Крашцах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Терри (Монтана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Доле-при-Крашцах
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андами (кратер)
Андами — Венера планетасының -17.5°N, -26.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 28,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Терри (Монтана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андами (кратер)
Исеме
Андами кратеры Иран табибы Азар Андами хөрмәтенә аталган.
Кастельжинес
Кастельжинес — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Демирташ (Калеҗык)
Демирташ (Demirtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Доле-при-Литии
Доле-при-Литии — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1925) Франклин-Адамс
(1925) Франклин-Адамс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1934 елның 9 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 RY» саналган.
Максвилл (Монтана)
Географиясе
Максвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дравнэли
Дравнэли (Драўнэлі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гуарда-Венета
Гуарда-Венета — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Козница (Бургас өлкәсе)
Козница  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2016
NGC 2016 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Омор-Ягун (Нятлонга-Ягун кушылдыгы)
Омор-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нятлонга-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 93 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 64 км.
NGC 2016
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Омор-Ягун (Нятлонга-Ягун кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: