cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD173575
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сипсу
Сипсу (Sipsu ) — Бутан дәүләтенең Самце дзонгхагында урнашкан авыл.
Понт-а-Муссон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,60 км².
Сипсу
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 метр биеклектә 27.03333°N, -88.15°W координаталы буенча урнашкан.
Вотская
Вотская — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Сипсу
Искәрмәләр
Sipsu Сипсу
Пелла (Висконсин)
Пелла  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Риу-Верди-ди-Мату-Гросу
Риу-Верди-ди-Мату-Гросу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Пелла (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риу-Верди-ди-Мату-Гросу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вотская
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рогувко (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Рогувко  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мамурие (Гөлҗүк)
Мамурие (Mamuriye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Татар генераллары исемлеге
Россия һәм Совет армиясе татар генераллары һәм адмираллары исемлеге
Кызылча
Кызылча яки әспе (лат. rubella) яки өченче авыру — эпидемик вируслы авыру якынча 15-24 көнле инкубацион чор белән. Бу авыру, гадәттә, куркыныч түгел, күп очракта балаларда була, әмма, әгәр хатын йөклелек башында аны йоктырса, ул тумыштан килгән кискен зәгыйфьлекләр китереп чыгара ала. "Өченче чир"  исеме балалар тимгелен китереп чыгарган авырулар исемлеге төзелгәннән соң, анда кызылча өченче урында торганнан соң, килеп чыккан. [чыганак күрсәтелмәгән 328 көн]
Вирус
Бу нык иммунитет эшләп чыгаручы йогышлы авыру. Rubella virus тудыргычы Togaviridae гаиләсенә, Rubivirus ыругына карый.
Эпидемиология
Балаларда җиңел үтеше булса да, кызылча йөкле хатыннарга яралгының карындагы инфекциясе өчен куркыныч. Аналары йөклелек вакытында кызылча белән авырган балаларга тумыштан килгән үсеш зәгыйфлекләре хас (ешрак тумыштан килгән саңгыраулык). "Ауропада 80% алып 95 % кадәр хатын-кызларга прививка ясалган, һәм бу сан системалы рәвештә бала чактагы вакцинация белән бергә арта бара. Йогышлылык тимгелләр чыккакнчыга кадәр бер атнадан башлана һәм алардан соң 2 атна дәвам итә.
Вакцинация сәясәте нәтиҗәсендә авыру көннән-көн көнбатыш иләрдә сирәк очрый башлады. Ул АКШта 2002 елдан башлап юкка чыкты диярлек. 2004 елда  дөньяда 29000 кызылча очрагы теркәлгән. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы 2010 елда кызылчаны юкка чыгарырга исәп тотты. 2015 елда Панамерикан сәламәтлек саклау оешмасы, ВОЗның өлкә бүлеге, Төньяк һәм Көньяк Америка территориясен кызылчаны эндемик тапшырылуы буенча ирекле дип игълан итте.
Яралгы өчен инфекция нәтиҗәләре
Йөклелек вакытында йогуы иртәрәк булса, яралгы өчен куркынычлыгы шулай күбрәк: 1-нче триместр вакытыда яралгы җәрәхәтләнү куркынычлыгы якынча 25 % ка тигез, дүртенче айдан соң ул юк дәрәҗәсенә җитә. Беренчел ана инфекциясе 50 процент очракта сизелмичә уза.
Анага кызылча йогуы күп санлы зәгыйфлекләр синдромына китерә ала  — Грегер (тирадасы) синдромы: йөрәк-кан тамырлары системасы, күзләр һәм ишетү аппараты зарарлануын эченә ала.
Тумыштагы кызылча
1.    Беренче 8 атнада яралгының инфекция йоктыруы якынча 50% очракта, 9-12 атнада - 33%, 13 тән алып 24 атнага кадәр -  10%'та очрый. Кимчелекләрнең формалашуы һәрбер максатлы әгъза өчен махсус вакытта була, аннан соң җитди кимчелекләр куркынычлыгы түбән.
2.     Системалы өзлегүләр. Үзлегеннән бала төшү, үле бала туу, тумыштагы йөрәк кимчелекләре, саңгыраулык, микроцефалия, акыл  үсеше тоткарлану, гипотензия, гепатоспленомегалия, тромбоцитопенияле пурпура,  пневмонит, миокардит һәм сөяк-метафизар патология.
3.     Офтальмологик күренешләре. Катаракта, микрофтальм, глаукома, ретинопатия, кератит, алгы увеит һәм төсле катлау  атрофиясе, рефракциянең чагылган какшаулары, маятниксыман нистагм һәм түбән  күрү өчен кылыйлык.
Каралы (Балышейх)
Каралы (Karalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Балышейх илчесенә караган бер авыл (köy).
Кызылча
Тумыштагы кызылча
Кызылча — бу гадәттә бизгәк һәм экзантема белән сыйфатланган ямансыз чир. Тумыштагы кызылча вирусның авыру анадан яралгыга трансплацентар күчүе нәтиҗәсендә үсеш ала, гадәттә йөклелекнең беренче 3  аенда (24 нче бүлекне кара).
Рольки
Рольки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кызылча
Тумыштагы кызылча
1.   Алгы увеит төсле катлау атрофиясенә китерә ала.
Рольки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызылча
Тумыштагы кызылча
2.   Ретинопатия күренеше еш санала, ләкин аның ешлыгы төгәл билгеле  түгел, чөнки катаракта күз төбе күренешен еш катлауландыра.
•      Челтәркатлау  перифериясендә «тоз белән борыч» төрендәге тутлы үзгәрешләр (рәс. 14.41а) һәм  макуляр өлкә зарарлану (рәс. 14.41б).
•      Фараз гадәттә уңай,  ләкин кайбер авыруларда алга таба ХТ үсеш алырга мөмкин.
Клиник билгеләре
Инкубацион чордан соң, 2-3 атна  дәвам итә, уртача температура белән баш авыртуы, фарингит, муен аденопатиесе, конъюнктивит барлыкка килә. Чабыртма 48 сәгатьтән соң барлыкка килә, ул макулез (тимгелле) кычытучан түгел, башта йөздә, аннары бөтен тәнгә берничә сәгать эчендә төшә; башта чабыртма морбилиформлы (кызамыкныкы кебек), аннары скарлатинаныкы сыман. Ул йөздә, бил һәм утракса өлкәсендә, кулларның, аякларның турайткыч өслегендә күбрәк була. Чабыртмалар 2-4, сирәк 5-7 көн саклана, аннары пигментациясез һәм кубалакланусыз юкка чыга. Шунысын әйтергә кирәк, бик еш җиңел һәм асимптомлы  формалар очрый.
Карын эчендәге инфекция
Тумыштагы кызылча якынча 15% очракта катаракта белән була. Йөклелекнең 6 нчы атнасыннан соң ясмык капсуласы вирус өчен үтеп керерлек түгел. Ясмык томанланулары (бер яклы да ике яклы да була ала) ешрак туганда инде була, ләкин берничә атна һәм айлардан соң үсеш алырга мөмкин. Тыгыз перламутрлы томанланулар төшне каплый ала яки бөтен ясмык буенча таралып урнаша ала. Вирус ясмыкта туганнан соң 3 ел дәвамында була ала.
Өстәмә тикшеренүләр
Канда лейкопения, кайчагында плазмоцитоз күзәтелә. Сүл антитәнчекләре яки М иммуноглобулинның югары дәрәҗәсе кызылчаны расслый.
Дәвалау
Махсус дәвалау юк. Серотискәре кызларга пубертат яшьтә вакцинация ясау киңәш ителә. Симптоматик дәвалауга парацетамол куллану рөхсәт ителә.
Кисәтү
Төп ысулы булып вакцинация тора
Бенамокарра
Бенамокарра — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хобеня (Любинский повяты)
Хобеня  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16111) 1999 XT4
(16111) 1999 XT4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 4 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XT4» саналган.
Исток (Актай кушылдыгы)
Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Актай елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, инештән Тагил елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Майск (Лоевский районы)
Майск  (Майск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казали Манияси Тедезки (Удине)
Казали Манияси Тедезки — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(8670) 1991 OM1
(8670) 1991 OM1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 18 июлендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 OM1» саналган.
Торниц
Торниц (Tornitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Храпонь (гмина Семёнтково)
Храпонь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тимершык
Тимершык — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Храпонь (гмина Семёнтково)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тимершык
Почта индексы — 422057.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Тенду
Тенду (Tendu ) — Бутан дәүләтенең Самце дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 436 метр биеклектә 27.13333°N, -88.88333°W координаталы буенча урнашкан.
Пембайн (Висконсин)
Пембайн  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Симс (Индиана)
Симс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Дре
Чыганаклар
Dreux
Пембайн (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Симс (Индиана)
Географиясе
Симс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рольново
Рольново — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хобица-Гредиште
Хобица-Гредиште — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саманилар төрбәсе
Саманилар төрбәсе (Somoniylar maqbarasi) — Бохара (Үзбәкстан) тарихи үзәгендә Саманилар династиясе төрбәсе, Исмәгыйль Самани (892—907) идарә иткәндә  IX һәм  X гасырлар чигендә төзелгән.
Төрбә - Үзәк Азия монументаль архитектурасының иң борынгы һәйкәлләренең берсе һәм дөнья әһәмиятендәге архитектура һәйкәле. Бүгенге көнгә кадәр сакланып калган мемориаль структура зуррак некрополның өлеше булган, аннан башка бернәрсә дә калмаган (кечкенә зират төрбәдә 1930-нчы еллар ахырына кадәр генә урнашкан). Хәзерге вакытта төрбә - Бухара оазисы территориясендә Саманилар чорының исән калган бердәнбер бинасы. Бу шулай ук тулысынча пешкән кирпечтән төзелгән беренче исән калган корылмаларның берсе. Ул үзәк шәһәрнең мәдәният һәм ял паркында урнашкан, төрле вакытта Киров һәм Саманилар исемен йөртә.
1993 нче елда "Бухара шәһәренең тарихи үзәге" кысаларында ул ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы объектлары исемлегенә кертелә һәм шуннан бирле шәһәрнең төп туристик урыннарының берсе булып тора.
Тарих
Шәһәр стеналары эчендә һәм Бохараның тарихи үзәгендә якынча мең ел элек архитектура һәйкәлләре сакланган, аларның иң борынгысы Самани төрбәсе.
Мемориаль кабер корылмаларын төзү башта ислам нормаларына капма-каршы була, ләкин бу тыю беренче тапкыр гарәп хәлифе әл-Мунтасир кабере өстендә рөхсәт ителгән әс-Сулабия Куббаның беренче мөселман мавзолеен төзү белән бозыла (861—862), анда соңрак  тагын ике хәлиф: әл-Мутазз (866—869) һәм әл-Мөхтәди (869-870) күмелгәннәр, шуннан соң төрбәләр төзелеше гарәп хәлифәте нә кергән барлык   Урта һәм Якын Көнчыгыш  ислам иллләрендә    башланган.
Саманилар төрбәсе — Мавараэннәһер хакимнары династиясе  дә искәрмә булмый. . 1568—1569 елда вакыф грамотасында язылган буенча җирләү корылмасы,  868 елда Исмәгыйль Самани идарә иткән вакытта 819 елда үлгән әтисе Әхмәт ибн Асад кабере өстендә төзелгән.
Урта гасырларда бу һәм бүгенге көнгә кадәр сакланып калган башка төрбәләр Саманилар династиясенең зур некрополы территориясендә урнашкан. Династиянең җимерелүе белән (б. э.к. 999 елда) некрополь мәйданы әкренләп кыскартыла, төрбәләр җимерелә, XVI—XVIII гасырларда аның территориясендә шәһәр торак йортлары төзелә башлый. Урта гасырларда некропольнең урнашу урыны Науканда, соңрак Чахар-гумбазан (дүрт гөмбәз), ә соңрак урта гасырда — Бахадур-бий, ә Саманилар төрбәсе Исмәгыйль Самани тип санала. .
ХХ гасыр башында исән калган төрбә тирәсендә кечкенә зират кына сакланган, көнчыгыштан бер керү белән биек дивар белән уратып алынган. Берничә ярустагы күмүләр исән калган төрбәне ышанычлы рәвештә яшерә, ул өлешчә җир белән капланганга һәм берничә гасыр дәвамында аның астында калганга күрә исән кала. Мавзолей беренче тапкыр 1924-нче елда М. Я. Гинзбург экспедициясе белән тикшерелә. Шул ук вакытта бинаның планы да төшерелә. 1925 елда Бухкомстарис комиссиясенең гыйльми секретаре М. Ю. Сәиджанов тарафыннан бинаның гөмбәзен реставрацияләү оештырыла. 1926—1928 елларда В. Л. Вяткинның үткәрелгән археологик тикшеренүләрендә некрополь эчендә берничә, шул исәптән Исмәгыйль Саманиның каберлегенең саклануы ачыклана. . Шул ук вакытта некрополь бинасы борынгы, бәлки, Соляр культы белән бәйле булгандыр, борынгы җимерекләр өстендә торуы ачыкланган. 1928—1930 елларда төрбәне өлешчә торгызу PS Касаткин һәм НМ Бачинский тарафыннан башкарыла.
1937—1939 елларда төрбә җентекләп тикшерелә һәм Б.Н.Засыпкин җитәкчелегендә торгызыла, шул ук вакытта кирпеч гмбәзләре рәвешендәге каберләре аның биеклегенең өчтән беренә ябылган зират юк ителә. Гөмбәзнең тышкы кирпеч тышчасыннан һәм 1925 елда гөмбәзнең зенитындагы түгәрәк тишек өстендә барлыкка килгән кечкенә кирпеч фонарьдан тыш, соңгы өстәмәләр бетерелә. . СССР таркалгач һәм Үзбәкстан бәйсезлеккә ирешкәч, төрбә тирәсендәге территория яшелләндерелә, ясалма сусаклагыч - хауз торгызыла. 1993 елда төрбә ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы объектлары исемлегенә кертелә.
Мең елдан артык мавзолей зур үзгәрешләр кичермәгән, бинаның өске өлеше, кирпеч тышлавы һәм керүнең өч дүртенче колоннасы зыян күргән.
Беренче фәнни датировка һәм мавзолейның кемгә каравын билгеләү
Мавзолейның караганлыгы, Исмәгыйль Самани идарә итү чорына караган төзелмәләренең датировкасы кебек үк, 1926 елга кадәр халык риваятенә нигезләнә. Бу мәгълүматлар М. Ю.Сайджанов тикшеренүләре ярдәмендә фәнни яктан раслана һәм рус телендә басылганнан соң академик фәндә таныла. Тикшеренүләрендә М. Ю. Саидянов, аеруча, вакыф грамотасына һәм Саманилар шәҗәрәсенә күчә.
Архитектура
Бина тулысынча пешкән кирпечтән төзелгән һәм бу материал структур һәм техник үзенчәлекләрне генә түгел, ә төп эстетик эффектын да билгели. Бинаның зурлыгы зур түгел: 10,8х10,8 метр; фонарь белән гомуми биеклек - 15 метр, дивар калынлыгы 1,8 метр. Бинаның күләмле-бушлык композициясе өскә генә тарайган кубтан гыйбарәт, почмакларында дүрт кечкенә гөмбәзле зур гөмбәзнең ярымферасы белән капланган. Мавзолей план буенча квадрат. Яктылык ягына юнәлтелгән бинаның барлык фасадлары да бертигез, аларның берсе дә архитектур яктан төп булып аерылмый, ул үз чиратында композициянең үзәк характерын билгели. Катгый симметрияле, бинаның дүрт подъезды һәм, тышкы почмакларга салынган, нигезсез һәм капительсез дүрт зур өч чирекле баганалар бар. Мавзолей керү аркалары перспективалы рәвештә эчкә кими. Керү юллары тоташтыргычлары агач балкалардан ясалган, безнең көннәргә кадәр сакланган, аларның берсендә, куфи хәрефе белән Исмәгыйль Саманиның оныгы —  Наср ибн Әхмәд исеме язылган. Гөмбәзләр һәм җилкәннәр, аркалар өслеге, колонналар, бордюрлар, диварларның яссылыгы эчтә һәм тышкы якта кирпеч белән бизәлгән.
Кирпечтән киселгән декоратив детальләр һәм уеп ясалган ганч аз күләмдә кулланылган. Кирпечнең горизонталь һәм почмакта ясалган, яссы һәм вертикаль, диагональ һәм "шыршы", кирпечтән киселгән зур дисклар, дүрт яфраклы розеткалар, тәрәзәләрнең үтәли фигуралы  рәшәткәләре, салуның тирән фонда кабарынкы фигуралар барлыкка китерүче кирпеч — бу материалның фактур сыйфатларын виртуоз куллану буенча шундый ук бер генә дөнья архитектурасы һәйкәле дә белми иде. .
Интерьерда үтәли аркалар билбауыннан гөмбәз асты ярус конструкцияләре үзенчәлекле, алар шулай ук өске юл коридоры белән тоташтырылган. Ул периметры буенча рельефлы кирпеч тасмалар белән бизәлгән аркалар белән капланган түшәләрдән тора. Арка  нишаларының түбән өлешләрендә  зур булмаган тәрәзәләр урнашкан
Риу-Вермелью
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бордя
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саманилар төрбәсе
Архитектура
Мавзолейның көньяк-көнчыгыш почмагында Исмәгыйль Саманиның зур һәм ремонтланган кабер ташы бар.
Кирпечтән салынган, гөмбәз белән тәмамланган портал-гөмбәзле төрбәләрнең архитектур формалары башта төркиләрнең Курган җирләрендә, соңрак ислам чоры мавзолейларында кулланылган юртаның конструктив нигезләренә карый. Самани төрбәсе җирле согдиан архитектурасының иске практикасы белән бәйле. Тромплардагы гөмбәзнең конструкциясе, перспективалы-аркалы керү  һәм тәмамлаучы галерея мотивы, төзелгән өч чирек почмаклы колонналар темасы, интерьер колонкалары стиле, төрле кирпеч белән ясалган фризлар һәм архивольтлар, терракот дисклар — болар барысы да борынгы согдия архитектурасы һәйкәлләрендә күзәтелә, аның традицияләре белән Саманилар чорының Бохара монументаль архитектурасы органик бәйләнгән.
Мавзолей диварларында билгеләр һәм символлар
Үзбәк галиме С. Камолиддин бу проектның килеп чыгышы турында ышандырырлык дәлилләр китерә. Саманилар төрбәсе диварларындагы билгеләр бер-берсенә урнаштырылган квадратлардан һәм әйләнештән торган катлаулы геометрик композициядән гыйбарәт, бу исә буддий-манихей мандалының аерым бер төре булып тора, моны Буддизм символлары буларак карарга була. Мавзолейның өстән «караш» булганда гомуми планировкасы буддий-манихей мандаласының төгәл гәүдәләнеше дип уйлыйлар.
Халык риваятьләре һәм легендалары
Риваять буенча, Бохара халкына Хәзрәт Солтан кебек билгеле булган Исмәгыйль Самани, үз вафатыннан соң да, ил белән идарә итә. Кешеләр, күрәсең, бу легендага чын күңелдән ышана, аның вафатыннан соң ук Мавзолейның көньяк ягыннан икенче көнне аңа җавап алу өмете белән язма үтенечләр җибәргәннәр. Икенче риваять буенча, соңрак Исмәгыйль Самани төрбәгә ике килүче аны алдарга тырышканнан соң хаким итүдән китә. Әмма XX гасыр башына кадәр шушындый ышаныч саклана, әгәр ярлыкау язып һәм аны кабер төбенә куйсалар, үтенеч үтәләчәк һәм әгәр гадел кеше тарафыннан бирелсә җавап язма формада алыначак.
Ходлевко
Ходлевко — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16112) Vitaris
(16112) Vitaris — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 5 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XK13» саналган.
Плезантон (Канзас)
Плезантон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плезантон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Майскае (Жлобинский районы)
Майскае  (Майскае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хроботи
Хроботи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ченгмари
Ченгмари (Chengmari ) — Бутан дәүләтенең Самце дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 437 метр биеклектә 26.91667°N, -89.03333°W координаталы буенча урнашкан.
Ибраһим I
Ибраһи́м I (осм. ابراهيم اول‎ – İbrâhîm-i evvel, төр. Birinci İbrahim) (1615 елның 5 ноябре – 1648 елның 12 августы) – Госман империясе солтаны, 1640–1648 елларда идарә иткән.
Вохомка
Вохомка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Паломица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гостовская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ночница (Ивашковица кушылдыгы)
Ночница  — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ивашковица елгасының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кавма
Кавма — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пия елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, инештән Тагил елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Конда (Ло)
Конда — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Пор-сюр-Сей
Пор-сюр-Сей (Port-sur-Seille) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Мамуриет (Караҗабей)
Мамуриет (Mamuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фатыймаи-Фәридә Ваһапова-Нәүрүзова
Фатыймаи -Фәридә Мортаза кызы Ваһапова-Нәүрүзова (Фатыйма -Фәридә Мортаза кызы Ваһапова-Нәүрүзова) (1889, РИ, Казан губернасы, Чистай өязе, Чистай — 1914 елның 16 феврале, Кәрәкәшле, Бөгелмә өязе, Самар губернасы, РИ) — беренче татар хатын-кыз журналистларыннан ; укытучы, мәгърифәтче, публицист, мөхәррир, феминизм эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
Чистайда 1889 елда туган. Сәүдәгәр Мортаза Ваһаповның бердәнбер кызы була. Башлангыч белемне Фатыймаи-Фәридә абыстайга йөреп ала. Бу вакытта күршедә яшәгән, Россия күләмендә мәшһүр ишан Мөхәммәд-Закир Камаловның улы Ибраһим үз сеңелләренә өйләрендә дәресләр бирә башлый. Фатыймаи-Фәридә да аларга кушыла. Әл-Әзһәр (Каһирә) университетында укыган Ибраһим Камалов яхшы белемле булган, традицион фәннәрдән тыш ул кызларга география, биология, тарих укыткан. Фатыймаи-Фәридә үзе укыган вакытта ук, Чистай кызларын укыта башлаган. Укып бетергәч, Фатима Истанбулга сәяхәт итә, анда Истамбулның бай китапханәсенә йөреп белемен тирәнәйтә,Төркия хатын-кызлар хәрәкәте җитәкчеләре феминистлар белән очраша.
1907 елда Ваһаповларның гаиләсе Кәрәкәшлегә күченә, анда Фатыймаи-Фәридә Вәһапова кызлар мәктәбен ача. Башта эш бик авыр бара — җирле абыстай кызларның дөньяви дәресләр алып «шайтан юлына» басуына ризалык бирми. Әмма Фатыймаи-Фәридә һәм аның ярдәмчесе авыл халкын ышандыра алдыралар. Мәктәп кызлар белән тула.
Яшь укытучы көненә җидешәр-сигезәр сәгать мәктәптә үткәрә. Дәресләрдән соң хатын-кызларга китаплар укый, алар белән әңгәмәләр үткәрә, балалар тәрбияләү буенча киңәшләр бирә. Аңарда укыган кызларны ул укытучылар өчен мәктәпкә укырга әзерли. Кызларга белем бирүне дәвам итәргә мөмкинлек булсын өчен, бу кызларның әти-әниләрен аерым үгетләргә туры килә. Шул ук вакытта ул үз мәкаләләрен татар матбугатында бастыра башлый. Ул шулай ук шигырьләр дә яза. Фатиймаи тарафыннан Казандагы әдәби кичәсендә укылган «Хатын дөньясы» шигыре Фатих Әмирханга зур тәэсир калдыра.
Томскидагы хезмәте
1908 елда ул журналист Вәгыйзь (Мөхәммәтвәгыйзь) Нәүрүзевка кияүгә чыга. Алар бергә Томскка күченәләр. Бу күченүнең сәбәбе ир белән хатынның Себердә татарлар арасында хатын-кызлар хәрәкәте үсешенә ярдәм итү теләге була. Башта алар ире белән 1910 елда Омскида «Мәдәният» дип аталган әдәби журнал чыгарырга телиләр, әмма аларга рөхсәт бирмиләр. Аннан шул ук елны Томскида «Мәгыйшәт» дип аталган журнал чыгарырга уйлыйлар, монысына да рөхсәт ала алмыйлар. Бары тик 1912 елның февраленнән Фатыймаи-Фәридә акчаларына, Вәгыйзь Себердә беренче татар гәзите — Сибирия басмасы оештыра. Гәзитнең даими рубрикасы «хатын-кызлар дөньясында» булган, ул гәзитнең беренче һәм икенче  битләрен били. Бу рубриканың редакторы Фатыймаи була. Гәзит битләрендә хатын-кызлар хокуклары һәм хатын-кызлар белеме мәсьәләләре күтәрелә. Публицистик мәкаләләре белән Фатыймаи-Фәридә татар хатын-кызларын рухи бәйсезлеккә, искелеккә каршы актив көрәшкә чакыра. Гәзитнең даими авторы танылган хатын-кызлар хокуклары көрәштәше Маһруй Мозаффария була. Соңрак Фатыймаи үзенең гәзитнең мөхәррире һәм нәшире була. Бу аны татар матбугаты тарихында беренче хатын-кыз-мөхәррире итә. Хакимиятләргә каршы тору һәм акча җитмәү сәбәпле, гәзит 1913 елның 31 августында ябыла.
Фатыймаи Томск әдәби түгәрәгендә катнаша. Томскида ул шулай ук кызлар өчен мәктәп булдырган. Бу шәһәрдә кызлар өчен беренче җәдит мәктәбе була.
Соңгы ел
1913 елда Фатыймаи ире белән Өфегә күчеп китә. Анда алар «Тормыш» гәзитен чыгара башлыйлар. Яңа гәзиттә Фатыймаи да хатын-кыз рубрика мөхәррирлек кылы. Әмма ел азагында ул ирен ташлап китә һәм улы белән әти-әнисенә авылга кайта. Тикшеренүчеләр аерылышуны Вәгыйзь Нәүрүзевның «охранка» (сәяси полиция) яшерен агенты булуы белән бәйлиләр.
Бенаохан
Бенаохан — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фатыймаи-Фәридә Ваһапова-Нәүрүзова
Соңгы ел
Бу вакытта Фатыймаи-Фәридә туберкулез белән бик каты авырый. 1914 елның 14 февралендә ул, бары 25 яшендә, вафат була. Үзенең бөтен акчасын Фатыймаи-Фәридә Ваһапова-Нәүрүзова Кәрәкәшледагы үзе нигезләгән кызлар мәктәбе өчен бинаны төзергә васыять итте. Авылга җирләүгә меңләгән ватандашлар килгән. Мең ярымнан кадәр кайгы уртаклашу белән хатлар Сөембикә журналы редакциясенә генә килделәр. Некрологлар татар телендә генә түгел, рус телле һәм төрек матбугатында да басылган. Фатиманың калган акчасы мәктәп төзү өчен җитмәгән, ләкин акча аның ихтыярын үтәү өчен татар җәмгыяте тарафыннан җыелган.
Истәлек
Кәрәкәшле авылы мәктәбендә мемориаль такта урнаштырылган. Тик тарихчыларның тәкъдимнәренә карамастан, мәктәпкә мәгърифәтченең исеме бирелмәгән.
Бенаохан
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казали Маньиз (Удине)
Казали Маньиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(8671) 1991 PW
(8671) 1991 PW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PW» саналган.
Муса Җәлил музее
Муса Җәлил музее :
Заволжье (шәһәр)
Заволжье (Заволжье) — Россия Федерациясенең Түбән Новгород өлкәсендә урашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1950 елдан, шәһәр статусын 1964 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (98,3%).
Джуди Гарленд
Джуди Гарленд (Judy Garland, кыз фамилиясе Фрэнсис Этель Гамм (Frances Ethel Gumm), 10 июнь 1922 ел — 22 июнь 1969 ел) — Америка актеры һәм җырчысы, «Алтын глобус», «Грэмми», «Тони» премияләре һәм киноакадемиянең Яшьләр бүләге лауреаты, ике мәртәбә «Оскар» премиясе номинациясенә лаек була. Актерлар Лайза Минелли һәм Лорна Лафның әнисе. 1999 елда Джуди Гарленд Америка киносәнгать институты тарафыннан Американың бөек кино йолдызлары исемлегенә кертелгән.
Биографиясе
Фрэнсис Этель Гамм сукбай артистлар гаиләсендә туган. Бала чактан ук чыгыш ясый башлый. Өлкән апалары Мэри Джейн Гамм (1915-1964) һәм Дороти Вирджинияга (1917-1977) ияреп, ике яшь ярым чагында атасының кинотеатры сәхнәсендә Раштуа спектаклендә хор белән «Jingle Bells» җырын башкара. Бу аның дебюты була. 1934 елда моңа кадәр күп еллар дәвамында «Сестры Гамм» водевиль шоу белән гастролләрдә йөргән апалары Чикагоның "Көнчыгыш театры"нда Джордж Джессел белән чыгыш ясыйлар. Нәкъ Фрэнсис төркемгә икенче исем сайларга тәкдим итә, чөнки «Гамм» исемен тамашачылар көлү белән каршы алган. «Гарленд апалы-сеңелләр» («Сестры Гарленд») исеме сайлана, Хоаги Кармайклның популяр җыры белән мавыккан Фрэнсис тиз арада үз исемен Джудига алыштыра. Амбициозлы аналары каты рәвештә балаларын кино сәнгате сферасына этәрә. 1935 елда кызларын «MGM» студиясында карауларына ирешә. Гарлендлар җиңелчә — ясанырга да өлгермәгән булган, әммә Джудиның табигыйлеге студия башлыгы Луис Майерны үзенә җәлеп итә. Киностудия 13 яшьлек кыз белән бер нинди сынаусыз дәвамлы контракт төзи. Компания тарихында бу бердәнбер очрак була.
17 яшендә Джуди «Волшебник страны Оз» исемле музыкаль фильмдагы эше өчен махсус «яшүсмер» Оскарын ала.
1937 елдагы «Чистокровки не плачут» фильмында Джудины партнеры кинога беренче тапкыр төшүче яшь актер Микки Руни була. Гарленд-Руни дуэты тамашачылар арасында шул кадәр билгеле булып китә, хәтта «MGM» студиясы бу пар белән тугыз фильм төшерә. Барлыгы Гарленд студиянең 27 фильмында төшкән.
Аның «MGM»да ахыргы актерлык эше "Җәйге гастрольләр "(«Летние гастроли») музыкаль фильмы була. Кинога төшкән чакта ул сәламәтлек ягыннан бик җитди проблемалар кичерә һәм юаная. Шәхси проблемалары аркасында төшерү процессы сигез айга сузылып китә. Тагын ике айдан, 20 фунтка ябыгып, иске авырлыгын кайтарган Гарленд фильмдагы билгеле сценада «Get Happy» җырын башкара.
Шәхси тормышы
1941 елның 28 июлендә 19 яшендә Гарленд 31 яшьлек музыкант Дэвид Роузга кияүгә чыга. Тиз арада балага уза, әммә 1942 елда әнисе, ире һәм эшкә яллаучы — «MGM» киностудиясе таләбе буенча баласын төшерә. 1943 елның гыйнварында ир белән хатын суд карары буенча аерым яшәү турында килешүгә кул куялар. Официаль рәвештә Гарленд һәм Роуз 1944 елда аерылышалар.
1945 елда режиссер Минелли Винсентка кияүгә чыга, бер елдан кызы Минелли Лайза туа, әммә 1951 елда бу никах та таркала. Өченче тапкыр Джуди Гарленд 1952 елда продюсер Сидни Лафтка чыга, Лорна (1952) кызын һәм Джоуи (1955) улын тудыра; 1965 елда алар аерылышалар. Киләсе тормышында актриса тагын ике мәртәбә кияүгә чыга: Марком Херонга (1965-1966) һәм Микки Динска (март—июнь 1969).
Вафат булуы
1969 елның 22 июнендә Джуди Гарлендне ире Микки Динс үле килеш Лондон Челсиында арендлаган квартираларында ваннада таба. Ике атна элек кенә Гарлендка 47 яшь тулган була. Вафатының сәбәбе очраклы гына дозаны арттырудан килеп чыккан. Нью-Йорк штаты Фэрнклифф зиратында җирләнгән.
Треббихау-ан-дер-Фуне
Треббихау-ан-дер-Фуне (Trebbichau an der Fuhne) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенс (Висконсин)
Пенс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ходлево
Ходлево — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16113) Ahmed
(16113) Ahmed — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD173600
HD173600 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Романи (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рожново-Новогардзьке
Рожново-Новогардзьке — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бхергаон
Бхергаон (Bhurgaon ) — Бутан дәүләтенең Сарпанг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 351 метр биеклектә 26.90917°N, -90.43333°W координаталы буенча урнашкан.
Риу-Гранди
Риу-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Риу-Гранди
Сипио (Индиана)
Сипио  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сипио халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Тимофеевка (Усад авыл советы)
Тимофеевка — Татарстан Республикасының Биектау районындагы поселок.
Почта индексы — 422708.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Ховрила
Ховрила — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хромаково
Хромаково — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бакырлы (Гөнен)
Бакырлы (Bakırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вью
Вью — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга  Турне елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Майски (Брагинский районы)
Майски  (Майскі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бордяска-Веке
Бордяска-Веке — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенарраба
Бенарраба — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Романково (Польша)
Романково  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муса Җәлил музее (Мостафа)
Муса Җәлил исемендәге музей, Мостафа авылында Муса Җәлилнең халык мемориаль музее (Народный мемориальный музей Мусы Джалиля в селе Мустафино) ― Ырынбур өлкәсе Шарлык районы Титово авыл җирлеге Мостафа авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). «Муса Җәлил исемендәге мемориаль комплекс» эченә керә. 1960-еллар ахырыннан гамәлдә. Музей килүчеләрне Советлар Союзы Герое, Ленин премиясе лауреаты, татар шагыйре Муса Җәлилнең тормышы һәм иҗаты белән таныштыра. Шарлык «Мәдәният-ял үзәге» муниципаль автоном мәдәният учреждениесе карамагында. Координаталары: 52.835792, 54.778880.
Тарих
Мостафа авылындагы әлеге музей – Советлар Берлеге Каһарманы Муса Җәлилгә багышлап ачылган беренче музей. 1960-еллар ахырында Мостафа авылы мәктәбендә шагыйрьгә багышлап музей-почмак булдырылган. Шул елларда шагыйрьнең авылда яшәүче туганнары һәм яшьтәшләреннән истәлекләр язып алу эше башланган. 1971 елда музей 1,5 мең кеше кабул иткән. 1972 елда музей мәктәпнең яңа бинасына, 1974 елда яңартып төзелгән авыл мәдәният йортына күчерелә. 1986 елгы экспозиция Ырынбур туган якны өйрәнү музее проекты буенча оештырылган.
(8672) Morse
(8672) Morse — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Муса Җәлил музее (Мостафа)
Тарих
2012 елда Ырынбур өлкәсе хакимияте һәм Татарстан хөкүмәте катнашында музейда реконструкция уздырылган. Муса Җәлил музеен реконструкцияләү һәм Муса Җәлил мемориаль музей комплексы экспозициясен булдыру Ырынбур өлкәсе губернаторы Ю. Берг һәм Татарстан Республикасы Президенты Р. Миңнеханов арасында хөкүмәтара килешүне гамәлгә ашыру кысаларында башкарылган.
(8672) Morse
Тарихы
1991 елның 6 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PW16» саналган.
Хомйонжа (Түбән Силезия воеводалыгы)
Хомйонжа  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Требиц
Требиц (Trebitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенсоки (Висконсин)
Пенсоки  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доминика
Домини́ка (Dominica; dəˈmɪnɨkə дип әйтелә, утрауның үзендә – ˌdɒmɪˈniːkə), Домини́ка Берлеге рәсми рәвештә - Commonwealth of Dominica) – Кариб диңгезенең Кече Антиль утраулары төркемендәге шул ук атамалы утрауда урнашкан дәүләт. Төньяк көнбатышка таба Гваделупа, көньяк-көнчыгышка – Мартиника урнашкан. Бу 754 км² (су өлеше белән 790 км²) мәйданлы утрауда 71 293 кеше яши (2011 елга чама белән). Башкаласы –  Розо шәһәре (Roseau).
География
thumb|left|250px|Доминика харитасы Доминика – вулканик чыгышлы, берничә вулканы булган таулы утрау. Иң биек тау – Дьяблотен (1447 м). Хәзерге вакытта вулканнары эшләми, ләкин вулканик эшләрнең булуы гейзерлар, кайнар чишмәләр һәм кайнап торучы сулы берничә күл аша күренә. Яр буенда кара һәм сары комлы пляжлар.
Биредәге климат тропик, дымлы, кызулык пассат җилләр белән әзәйтелә. Уртача айлык температуралар – 25 тән 27° гә хәтле. Иң яхшы һава торышы – ноябрьдән марткача. Июльдән сентябрьгәчә – давыллар вакыты.
(16114) Alyono
(16114) Alyono — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Доминика
География
Үсемлекләр дөньясы бик зур. Тропик урманнар сакланып калганнар. Хайваннар дөньясында күпчелекне кошлар тәшкил итәләр. Тирәдәге диңгезләр балыкка бай.
Тарих
Беренче яшәүчеләре булып араваки индеецлары тора. XIV гасырда кариблар кабиләләре тарафыннан яуланып алыналар.
1632 елда, сугышчан карибларны җиңеп, французлар монда беренче аурупалылар торагын төзиләр. Алар, африкадан кара колларны китереп, плантацион хуҗалыкны үстерә башлыйлар.
1967 елның 1 мартында Бөекбритания белән асоцияцияләшкән эчке үзидарәле дәүләт хокукын ала. 1978 елның 3 ноябрендә бәйсезлек игълан ителә.
Сәяси төзелеше
Җөмһүрият, президент, 32 депутаттан торучы (21 – гомуми тавыш бирү, 9 – билгеләнү нәтиҗәсендә куелалар, 2- аерым вазифа) мәҗлес тарафыннан сайлана.
Мәҗлестә вәкиле булган төп фиркаләр:
Халык
Халык саны – 72,7 мең (2009 ел июленә чама белән).
Еллык артым – 0,2 % (илдән эмиграция дәрәҗәсе зур).
Риу-Гранди-да-Серра
Риу-Гранди-да-Серра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Доминика
Халык
Дәүләт теле – инглиз, шулай ук патуа – француз теле нигезендә ясалган җирле креоль диалекты. Инглизнекеннән башка, утрауда француз топонимнары күп.
Олыларның укымышлылык дәрәҗәсе – 94 % (2003елга чама белән).
Диннәр
Доминика Конституциясе хөкүмәт һәм тулаем җәмгыять тарафыннан хөрмәт ителә торган дин тоту иреген билгели. Доминикада иң киң таралган дин – христианлык, диндарларның күпчелеге католиклар, шулай ук протестантлар (баптистлар һ. б.) бар. Утрауда шулай ук төрле дини азчылыклар җәмгыятьләре дә оешкан. 2005 елда Дин иреге турында халыкара доклад нигезендә, ил халкының (74 мең кеше, 2017 елга) 2,1 % ы ― дини азчылык конфессияләре (, Яһвә шаһитлары, англикан чиркәве, ислам дине, буддачылык һ. б.) тарафдарлары. Халыкның гомуми саныннан 0,1 % ы – мөселманнар (якынча 70-100 кеше).
Диннәр: католиклар 61,4 %, адвентистлар 6 %, пятидесятниклар 5,6 %, баптистлар 4,1 %, методистлар 3,7 %, Илаһ чиркәве 1,2 %, Иегова шаһитлары 1,2 %, башка нәсарилар 7,7 %, растафарианнар 1,3 %, башкалар 1,6 %, атеистлар 6,1 % (2001 ел исәбе буенча).
Икътисад
Доминика икътисады авыл хуҗалыгына (40 % эшчеләр) – нигездә, банан үстерүгә нигезләнә. Шулай ук цитруслылар, манго, тамыразыклар, кокослар, какау үстерелә. Урман һәм балык хуҗалыгы эшләнми.
Җирле сәнәгать сабын, кокос мае, аяк киеме җитештерә.
Хакимимят туризм сферасын һәм финанс эшмәкәрлеген үстерергә тырыша. Шулай ук энергетик тармакны – геотермаль чыганакларны үстерү максаты куелган.
Төп тышкы сәүдә партнерлары – Япония, АКШ, Кытай.
Дуи
Дуи — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Розварово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конкоре (Ло)
Конкоре — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Казали Молини (Удине)
Казали Молини — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Плейнвилл (Канзас)
Плейнвилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плейнвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Манавгат (Манавгат)
Манавгат (Manavgat) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Битана
Битана (Bitana ) — Бутан дәүләтенең Сарпанг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 508 метр биеклектә 27.05°N, -90.3°W координаталы буенча урнашкан.
Манавгат (Манавгат)
Сылтамалар
Manavgat Manavgat
Прай (Франция)
Прай (Praye) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,72 км².
Хромин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кипсия
Кипсия — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ис елгасының сул ярыннан 71 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, инештән Тагил елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Майски (Добрушский районы)
Майски  (Майскі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16115) 1999 XH25
(16115) 1999 XH25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 6 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XH25» саналган.
Хоронгвице
Хоронгвице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.