cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дени Дидро
Төрләрнең үзгәрүчәнлеге
Төрләр барлыкка килү процессы аңлау юлында Дидро организмнарның индивидуаль үзгәрүчәнлеге фактына игътибар итә. Башта ул индивидуаль үзгәрүчәнлекне биологик төрләрнең әверелүе (трансформация) өчен җитә дигән фикердә тора. Алга таба Дидро әверелү сәбәбен алар яши торган табигый шартларның үзгәрүеннән күрә. Дидро шундый фикердә тора: үзгәреп торган тирә-юньдә җәнлекләрнең яңа ихтыяҗлары туа, аларны куу өчен яңа, күнегелмәгән тән хәрәкәтләре ясарга мәҗбүр ителә. Киеренке рәвештә эшләүче әгъзалар – аларга туклыклы матдәләр агышына күрә зураялар һәм үсәләр. Дидро, бу үзгәрешләр нәсел буенча күчә дигән фикердә тора. Күпмедер вакыт узуга бу шартларда яши торган җәнлекнең яңа буыннары шул кадәр үзгәрә ки, алар яңа төрне тәшкил итә башлый. Бу төрләрнең кайсыберсе озын кул-аякларга, кайсыберсе эләктерү өчен уңайлы кул-аякларга ия һ.б.ш.и. Җайлашу үзгәрүчәнлеген һәм аңа бәйле нәселдәнлекне шул рәвешле аңлату XIX гасыр башында ламаркизмга – биологиядәге беренче эволюционистик теориягә туфрак әзерли.
Танып-белү
right|200px|thumb|[[Парижда куелган Дени Дидро һәйкәле]] Эксперименталь физиканы Дидро бик югары бәяли, чөнки ул табигатьне гыйльми танып-белүнең нигезе. Ләкин рациональ философиянең яктырткычыннан гайре бу фән күзе тышаулы кеше хәлендә кала һәм җимеш урынына кулы астына эләккән һәрнәрсәне җыя башлый. Табигатьне өйрәнүнең өч төп өйрәнү чарасы – күзәтү, уйлау, эксперимент яки тәҗрибә. Аларның ролен ул түбәндәгечә тасвирлый: “Күзәтү фактлар җыя, уйлау сәләте аларны бер-берсенә ялгый, тәҗрибә ялаганган фактлардан торучы комбинацияләрнең дөреслеген тикшерә”.
Богушице (Ополе воеводалыгы)
Богушице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дени Дидро
Танып-белү
Тоемлауларның гади кулланышына таянган күзәтү – танып белүнең башлангыч стадиясе. Башлангыч стадиядә кеше тоемлауларның кечкенә ярдәмчеләренә таянырга тәкъдим итә. Алар – күзәтү-үлчәү әсбаплары (линейка, үлчәү, телескоп, астролябия, компас). Бу стадиядә инде уйлап, акыл белән эш итү сорала. Фәнни эзләнү үзәгендә табигать стихиясендә булып ала торган хәлләр генә түгел, эзлекле экспериментлар нәтиҗәсендә килеп чыга торган хәлләр дә торырга тиеш. Дидро алга сөргән рациональлекнең яңа формасында фәнни гипотезалар аерым урынны тота. Әйтик, Ньютон үз заманында фәнни теориягә бик тәкәббер мөнәсәбәт күрсәтә: янәсе «гипотезалар уйлап чыгармыйм». Шундый эмпиризм табигатьне эзлекле материалистик аңлауга аяк чала. Дидро XVIII гасырның тар маңгайлы эмпиризмын кысрыклауга үз өлешен кертә.
“Табигатьне аңлатуга карата фикерләр” китабында Дидро биологик, химик, физик процессларга карый торган 7 төр гипотеза китерә. Алар арасында үзенең тирәнлеге белән үз вакытын узып киткән электр һәм магнит күренешләрнең тугандашлыгы турындагы гипотеза аерылып тора.
Богушице (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дени Дидро
Танып-белү
Үз чорының фәнни казанышлары белән горурланса да, Дидро булган белемнең дәрәҗәсе белән бер дә канәгать түгел. Ул әйтә: кешеләр “медицина һәм авыл хуҗалыгы нигезләренә, иң гади әйберләргә ышанмыйлар”. Матдәнең сыйфатларын инкяр иткән спиритуалистик һәм теологик фикерләү тарафдарлары белән бәхәсләшкәндә, ул шулайрак җавап биргән: “ничек итеп сез тоемлау сәләтенең материягә бер катнашы булмавы турында сөйли аласыз, кайчан сез бу әйберләр турында нәмәгълүмнәрсез – сез ни матдә, ни тоемлау турында берни белмисез”.
Миддлтаун (Кентукки)
Миддлтаун  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миддлтаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сугаки (Ельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Марктредвиц
Марктредвиц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шепшеңәр
Шепшеңәр — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422135.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Бжустовня
Бжустовня — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пашнино 1-нче
Пашнино 1-нче (Пашнино 1-е) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (8%).
Аиндра Грамматика Мәктәбе
Аиндра (Индра) Санскрит грамматика мәктәбе Панининың "Аштадхьяи"сында искә алынган унбер Санскрит грамматика мәктәпләренең берсе. Ул Һинд динендә Ходайлар патшасы Индрага ишарә итеп аталган. Мәшһүр шәркыятьче Артур Коук Бёрнэлл "Аиндра мәктәбе Санскрит грамматикасы" дигән 1875 ел мәктәбендә тәфсилләп язган. Бёрнэлл ышануынча Санскрит грамматикасы буенча күпчелек Панини булмаган системалар бу грамматика мәктәбенә карый, ул иң хөрмәт ителгән һәм Индраның үзе тарафыннан нигезләнгән дип ышаныла.
Аиндра, Катантра мәктәпләре һәм Толкаппийям
Ул шулай ук Толкаппийямның һәм соңрак Тамил грамматикаларның күп техник төшенчәләре гади Санскрит төшенчәләре тәрҗемәләре булган, ул аларны Аиндра мәктәбенә яки башка Панинига кадәр текстларга карый торган итеп күрсәтә.
Санскритның әһәмиятен күрсәткәч Толкаппийям берникадәр хуплауга ирешкән, аның Аиндра мәктәбе белән барлык Панини мәктәпләренең Санскрит грамматикасы якынлаштыруы каршылык очраткан. Кайбер галимнәр Санскритның үзенең йогынтысы соравы буенча әзрәк тугъры караш яклы булганнар.
Вой-Вож (Козлаю кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Козлаю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шаһбулаг (Агдам)
Шаһбулаг  (Şahbulaq ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Сильеда
Сильеда — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Миядзу
Миядзу — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
(16911) 1998 EL6
(16911) 1998 EL6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Миядзу
Тарихы
Миядзу шәһәре 1954 елның 1 июнендә шәһәр статусын ала.
(16911) 1998 EL6
Тарихы
1998 елның 1 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EL6» саналган.
Миядзу
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 20565 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 121 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 169.32 км² тәшкил итә.
Кугутык
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брудзки
Брудзки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Рикамари
Ла-Рикамари — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
(9355) 1991 XO2
(9355) 1991 XO2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 5 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 XO2» саналган.
Трайон (Джорджия)
Трайон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD187400
HD187400 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Бумбуя
Бумбуя — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
HD187400
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Клирлейк-Оукс (Калифорния)
Клирлейк-Оукс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клирлейк-Оукс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Музаффер Екши (Элмадаг)
Музаффер Екши (Muzaffer Ekşi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Элмадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Калифорния (ярымутрау)
Калифорния яки Түбән Калифорния (Lower California Peninsula, Península de Baja California) — Төньяк Американың көнбатыш өлешендәге ярымутрау. Калифорния култыгын Тын океаннан аерып тора.
Рельефы таулы, иң биек ноктасы 3078 м (Ла-Энкантада тавы). Вулканик вә кристалл массивлардан гыйбарәт. марганис вә бакыр чыганаклары бар. Климаты — эссе тропик, коры. Явымнар саны — 250 мм. Чүл вә ярымчүл үсемлекләре үсә. Тауларда урманнар очрый. Җирле халык җәйләү терлекчелеге, авыл хуҗалыгы, бакчачылык, балык тоту белән шөгыльләнә.
Сен-Кристоф-де-Буа
Сен-Кристоф-де-Буа — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Сети-Баррас
Сети-Баррас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кашдиби (Эспие)
Кашдиби (Kaşdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Эспие илчесенә караган бер авыл (köy).
(9356) Элинеке
(9356) Элинеке — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 30 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 YV» саналган.
(16912) Рианнон
(16912) Рианнон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 2 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EP8» саналган.
Лун-Вож (Козлаю кушылдыгы)
Лун-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Козлаю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 107 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новый (Суна районы)
Новый (Новый) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Бодзановице
Бодзановице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Кыр-Ёль
Югары Кыр-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чим елгасының уң ярына тамагыннан 38 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Николай Талеев
Николай Александр улы Талеев, күбрәк Шаман Коля буларак билгеле (1969-ынчы елның 1 апрелендә Ненец автономияле округында Нельмин Нос бистәсендә туган) - буыннан тапшырылучы ак шаман, күрәзәчелек һәм дәвалау сәләтләре өчен дан казанган. Ненец аграр-икътисади техникумында ветеринар белгечлеге буенча укыган, әмма тәмамламаган. Ерак Көнчыгышта Совет армиясендә хезмәт иткән. Россиядә 2011 елның 11 октябрендә Михаил Зеленский белән "Туры эфир" телевизион тапшыруыннан соң мәшһүр булып киткән, әңгәмә темасы Һиндстан дини җитәкчесе һәм гуру Сатья Саи Баба турында булган.
Иҗтимагый эшчәнлеге
2015 елның 10 апрелендә Николай Талеев Вайгач утравында "Ходай Йорты" изге урынында дөньяның төрле илләрендә һәм шәһәрләрендә җыелган явызлыкны күмү ритуалын үткәргән. 2015 елның 28 апрелендә Ненец автономияле округы делегациясе составында Федерация Советына барган, анда Валентина Матвиенко белән очрашкан. Шаманны Ненец АО сенаторы Вадим Тюльпанов яклаган. Николай Талеев сенаторга киләчәкне алдан әйткән һәм үткәне турында сөйләгән. 2017 елдан бирле Николай Талеев Төмән өлкәсенең Заводоуковск шәһәрендә тора.
РФ Президентын сайлаулар (2018)
Россия Федерациясендә (Россиядә) 2018 елгы президент сайлаулары — РФ президентын сайлаулар 2018 елның 18 мартында уза. РФ Конституциясе буенча, дәүләт башлыгы 6 елга туры, яшерен сайлау юлы белән сайлана. Сайлауларны РФ Үзәк сайлау комиссиясе (рәисе Элла Памфилова) уздыра.
Тарих
2012 елның 4 мартында узган сайлауларда РФ президенты итеп 6 елга В. В. Путин сайлана.
2017 елның 15 декабрендә РФ Федераль мәҗлесенең Федерация Шурасы рәсми рәвештә сайлау көнен билгели. Әлеге дата Кырымны Россия Федерациясенә кушу көненә туры килә.
2018 елның 18 марты – сайлаулар көне.
2018 елның 30 мартына кадәр сайлау нәтиҗәләрен санау төгәлләнә.
2018 елның 1 апреленә кадәр сайлау нәтиҗәләре игълан ителә.
2018 елның 8 апреле сайлауларның икенче туры үткәрелә.
Нәтиҗә
Нәтиҗәләр.
Бзово (Великопольское воеводалыгы)
Бзово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бейҗе (Сома)
Бейҗе (Beyce) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Судавица
Судавица (Судавіца ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бруд-Каменни (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Бруд-Каменни  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сотомайор
Сотомайор — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кукбукты
Кукбукты — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Киембай елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марктродах
Марктродах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе ди Пьетро (Пескара)
Казе ди Пьетро — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Пьетро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(16913) 1998 EK9
Тарихы
1998 елның 11 мартында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EK9» саналган.
Ширәмәт
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Чоботань
Чоботань — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миллерсбург (Кентукки)
Тарихы
Миллерсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Флорида (ярымутрау)
Флорида (Florida) — Төньяк Американың көньяк-көнчыгыш өлешендәге ярымутрау, көнчыгышта Атлантик океаны вә көнбатышта Мексика култыгы белән юыла. Мәйданы 115 мең км². Рельефы — яссы тигезлек, иң биек урыны 100 м. Нигездә известьшлардан төзелгәнлеге өчен карст рельеф шәкелләре күп.
Климаты: төньякта субтропик, көньякта тропик океан климаты. Кышы былы, җәе яңгырлы. Гыйнварның уртача температураси 14…21°, июльнеке 27…29°. Еллык явымнар саны 1200 –1400 мм. Көчле туфаннар булалар. Күл вә сазлыклар күп. Елгалары кыска вә күпсулы. Төньякта субтропик, көньякта тропик үсемлекләр үсә.
Эверглейс милли паркы бар. Көнчыгыш яр буенда курортлар күп: Майами, Майами-Бич, Уэст-Палм-Бич һ.б. Канаверал борынында һәм Мерритт утравында ''Кеннеди ис. космик үзәге'' урнашкан.
Клирлейк-Ривьера (Калифорния)
Клирлейк-Ривьера  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клирлейк-Ривьера халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сети-ди-Сетембру
Сети-ди-Сетембру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тумсборо (Джорджия)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камеока
Тарихы
Камеока шәһәре 1955 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 93641 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 416 кеше тәшкил иткән.
(9357) Венесуэла
Тарихы
1992 елның 11 гыйнварында O. A. Naranjo тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AT3» саналган.
Камеока
Географиясе
Шәһәр территориясе 224.90 км² тәшкил итә.
Музкент (Газипаша)
Музкент (Muzkent) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бодзанув (Ополе воеводалыгы)
Бодзанув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Томиньо
Томиньо — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(16914) 1998 ER13
(16914) 1998 ER13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 1 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 ER13» саналган.
HD187418
HD187418 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кашкөй (Адыяман)
Кашкөй (Kaşköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Бибянна (Великопольское воеводалыгы)
Бибянна  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бунгард (Бистрица-Несеуд)
Бунгард — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Марктхайденфельд
Марктхайденфельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Судзибар
Судзибар (Судзібар ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шамлы (Агдам)
Шамлы  (Şamlı ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Брудново
Брудново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Палега
Югары Палега — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезенская Пижма елгасының уң ярына тамагыннан 129 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кукпыкта
Кукпыкта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кумак елгасының уң ярыннан 192 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Шарлеруа
Шарлеруа (Charleroi, Tchålerwè) — Бельгиянең Эно правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1669 да нигезләнгән.
Воргаёль (Кыдрымъю кушылдыгы)
Воргаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кыдрымъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бейҗе (Дурсунбей)
Бейҗе (Beyce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Икенде намазы
Икенде намазы (гасыр — صلاة العصر‎ салат әл-ʿаср) — төштән соңгы (кич алды) намазы. 4 рәкәгатьтән фарыздан тора. 4 рәкәгать сөннәт гайре мүәккәдә (даими булмаган сөннәт). Бу намаз Коръәндә телгә алына (2:238), һәм Әл-Гасыр исемле кечкенә сүрә бар.
Икенде намазын үтәү вакыты
Икенде намазы үтәлергә тиешле вакыт дәвере:
(9358) Форё
(9358) Форё — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DN7» саналган.
Сети-Кедас
Сети-Кедас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Турин (Джорджия)
Турин  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кобб (Калифорния)
Кобб  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Первомайски (Агаповка районы)
Первомайский (Первомайский) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Кобб (Калифорния)
Географиясе
Кобб халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Первомайски (Агаповка районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), татарлар (8%), казахлар (4%).
Кобб (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе ди Ренцо (Терамо)
Географиясе
Казе ди Ренцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корея ярымутравы
Мәйданы 150 мең км². Төньяктан көньякка озынлыгы 1100 км чамасы, уртача киңлеге 300 км. Корея ярымутравында Корея Җөмһүрияте вә КХДҖның зур өлеше урнашкан. Ярымутрау кыйтга белән Корея муентыгы аркылы тоташкан.
Рельефы, әсасән, таулы, үзәк өлешендә — тәбәнәк таулыклар, көнбатышта — түбәнлек. Иң биек урыны — Көнчыгыш Корея тауларындагы Чирисан тавы (1915 м). Көнчыгыш ярлары аз ергаланган, көнбатыш һәм көньякта култык вә бухталар күп.
Климаты уртача, муссонлы, көньякта субтропик. Гыйнварның уртача температурасы төньякта —21° дан көньякта 4° га кадәр, июльнеке 22…26°. Елына 900–1500 мм явым ява. Елгалары күп сулы, иң мөһимнәре: Амноккан, Туманган, Кимган һ.б. Яфраклары коела торган киң яфраклы һәм мәңге яшел субтропик урманнар (көньякта) белән капланган.
Үзәннәрдә дөге,, мамык чәчүлекләре бар. Файдалы казылмалардан вольфрам, графит, магнезит очрый. Милли парклар бар.
Раджастхан
Раджастха́н (хинди राजस्थान [raːdʒəsˈt̪ʰaːn], Rājasthān, турыдан-туры тәрҗемә иткәндә — «раджалар иле», ингл. Rajasthan) — Һиндстанның иң зур штаты, төньяк-көнбатышта урнашкан, 1949 елда тарихи Раджпутана территориясендә пәйда булган. Башкаласы һәм иң зур шәһәре - Джайпур. Халкы 68 621 012 кеше (штатлар арасында 8-енче урын, 2011 елга); аларның төп өлеше - раджастханлылар (шул ук исәптән раджпутлар). Төп хасиятләргә Калибангада Һинду Үзәге Цивилизациясе хәрабәләре керә, Раджастханның бердәнбер калкулык станциясендә Джайн дини сәфәр кылу урыны, борынгы Аравали тау сыртында Абу Тавы; һәм Көнчыгыш Раджастхан, Кеоладео Милли Паркы Бһаратпур янында, бу кош тормышы өчен билгеле булган Дөнья Мирасы Урыны. Раджастханда шулай ук өч милли юлбарыс тыюлыгы бар, Саваи Мадхопурда Рантхамбор Милли Паркы, Алварда Сариска Юлбарыс Тыюлыгы һәм Котада Мукундра Калкулык Юлбарыс Тыюлыгы.
Һинд дине тарафдарлары
Раджастханның тулаем 68 548 437 кеше халкының 60 657 103-е Һинд дине тарафдары булып тора (ягъни 88,49%).
(16915) Bredthauer
(16915) Bredthauer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FR10» саналган.
Чобоць
Чобоць — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Божиславице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шестая Речка
Шестая Речка — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы поселок.
Почта индексы — 422664.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Сен-Кулом
Сен-Кулом — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Террасс-сюр-Дорле
Ла-Террасс-сюр-Дорле — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Саба таңнары (газета)
Тарих
Саба районы 1930 елның 10 августында төзелә. 1930 елның октябрь-ноябрь айларында район газетасын булдыру буенча эш башлана. ВКП(б) Татарстан өлкә комитеты редактор итеп Зыя Маликовны җибәрә. Саба районы башкарма комитеты сәркатибе булып эшләгән Гыйльмулла Әхмәдуллин редакциягә эшкә күчерелә. 1930 елның 25 ноябрендә чыга башлаган газетага «Колхоз байрагы» дигән исем бирелә.
Районнарны эреләндерү сәясәтенә бәйле, газета 1962 елның 5 маенда чыгудан туктатыла. Сабалылар Арчада чыгучы «Коммунизмга» газетасын алдыра. 1963 елның апрель аеннан газета «Җиңү байрагы» исеме белән янәдән торгызыла. 1963 елдан типография мөстәкыйль оешма булып эшли башлый (1968—1998 елларда директоры — Хәтимә Дәминова).
1990 елның 22 сентябреннән «Саба таңнары» булып чыга башлый.
1998 елдан компьютер системасы белән чыгарыла.
Лукаш Жыгадло
Лукаш Жыгадло (Łukasz Tomasz Żygadło,, — , ) — Польша волейболчысы, Польша чемпионатларының алтын (1998/99), көмеш (2000/01) һәм бронза (1999/00) призчысы, Греция (2004/05) һәм Төркия (2005/06) чемпионатларының бронза призчысы, Италия чемпионатларының  алтын (2010/11, 2014/15) һәм көмеш призчысы (2008/09, 2009/10, 2011/12), Иран чемпионы (2015/16, 2016/17), Чемпионнар лигасы җиңүчесе (2008/09, 2009/10, 2010/11), Дөнья чемпионатының (2006) һәм Дөнья кубогының (2011) көмеш призчысы, Европа чемпионатының бронза призчысы (2011), Дөнья лигасының алтын (2012) һәм бронза (2011) призчысы.
Саба таңнары (газета)
Тарих
Район газетасында ел дәвамында нәтиҗәле хәбәрчелек иткән матбугат активистларына 1967 елда хәбәрче Закир Йосыпов (1928 елда үтерелгән) исемендәге премия булдырылган. «Мишә дулкыннары» исемле әдәби-музыкаль берләшмә эшли.
Милтон (Кентукки)
Милтон  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Саба таңнары (газета)
Тарих
Рәсми сайтында яңалыклар кирилл һәм латин хәрефләре белән татарча һәм урысча алып барыла.
Джеймс Милль
Джеймс Милль (1773-1836) - инглиз философы, тарихчы һәм экономист Дэвид Юмның философик карашларын дәвам иттерүче. Давид Рикардоның экономик тәгълиматын шәрехләп биргән кеше.
Саба таңнары (газета)
Мөхәррирләр
«Колхоз байрагы» (1930), «Җиңү байрагы» (1963), «Саба таңнары» (1990 елның 22 сентябреннән) газеталары редакторлары:
Милтон (Кентукки)
Тарихы
Милтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байи (кратер)
Байи - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 300 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама француз астрономы Жан Сильвен Байи хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер 1935 елда Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан раслана.
Судкова (агрошәһәрчек)
Судкова  (Судкова ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Хойницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Била (гмина Велень)
Била  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туй (Испания)
Туй — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Льеж
Льеж (Liège, Lîdje) — Бельгиянең Льеж правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче тапкыр 558 елда телгә алына.
Музрупагаҗын (Чамлыдере)
Музрупагаҗын (Muzrupağacın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кашкөй (Гүрүн)
Кашкөй (Kaşköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гүрүн илчесенә караган бер авыл (köy).
Николай Жилин
Николай Жилин (Николай Васильевич Жилин,, — , ) — Глазов руханилар училищесы күзәтеп торучысы (смотрителе), дәүләт киңәшчесе, Нократ губернасыннан IV чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Дзёё
Дзёё — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр территориясе 32.74 км² тәшкил итә.
Брудня
Брудня — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарсыман яшен
Шарсыман яшен — уникаль сирәк табигать күренеше, балкый торган һәм очучы шарсыман объект булып күренә. Кайбер тасвирлама буенча шарсыман яшен - яшенле-яңгырлы вакытта сирәк кенә хасил булучы кайнар ионлашкан газның яктылык сибүче куерыгы булып тора.
Тәҗрибәханәдә шарсыман яшенне чыгару рәсми рәвештә расланмаган, аның барлыкка килүе һәм күренешнең барышы бердәм физик теориясе әлегә юк, хәттә саташу (галлюцинация) булуы белән күренешне аңлатучы теорияләр бар.
Таралган караш буенча шарсыман яшен - электромагнит күренеше, озак вакыттагы һәм алдан уйламаган юл буенча таратучы яшеннең аерым махсус төре.
Күренешне күзе белән күрүчеләр буенча гадәттә шарсыман яшен яңгырлы-яшенле вакытта, гади яшеннәр бергә барлыкка килә, үткәргечтән "чыга" яки гади яшен белән булдырыла, кайчакта болытлардан "төшә", сирәк кенә ниндидер әйберләрдән (агачтан, баганадан) "чыга". Очраклы шаһитлар еш каршылыклы тасвир бирәләр, ә тәҗрибәдә тасвирланган күренеш булдырылмый.
2012 елда Тибетта Кытай галимнәре беренче тапкыр шарсыман яшеннең спектрын үлчи алганнар. Әгәр гади яшен спектрында күбесенчә ионлашкан азот сызыклары булса, ә шарсыман яшеннең спектрында тимер, кремний, кальций (туфракның баш элементлары) бар икән.
(9359) Fleringe
(9359) Fleringe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 6 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 ED11» саналган.
Марктцойльн
Марктцойльн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Сетубинья
Сетубинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Носла
Нослы (Нослы) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Станислав Жмакин
Станислав Жмакин (Станислав Витальевич Жмакин,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче), Россия чемпионатының бронза призчысы (2004).
Носла
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (38%), татарлар (38%), арлар (24%).
(16916) 1998 FM15
(16916) 1998 FM15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 мартында Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FM15» саналган.
Сен-Леже-де-Пре
Сен-Леже-де-Пре — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Брүгге
Брүгге (Brugge, Bruges) — Бельгиянең Көнбатыш Фландрия правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче тапкыр 9 нчы гасырда телгә алына.
Ахшам намазы
Ахшам намазы (ахшам — намаз-е ақшам, мәгъриб — صلاة المغرب‎ салат әл-мәғриб ) — кояш баткач укыла торган намаз.
Биш вакыт көндәлек намазның исәп буенча дүртенчесе. Намазлар Исламның биш баганасының икенчесен тәшкил итәләр. 5 рәкәгатьтән тора: 3 рәкәгать фарыз һәм аннары 2 рәкәгать сөннәт.
Бу намазны уку вакыты бик кыска (бигрәк тә түбән киңлекләрдә). Рамазан вакытында ахшамга азан, авыз ачу вакыты җиткәнне күрсәтә.
Бейҗе (Кандыра)
Бейҗе (Beyce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фанстон (Джорджия)
Фанстон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Тур-ан-Жаре
Ла-Тур-ан-Жаре — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Жонатас Кристиан де Жезус
Жонатас Кристиан де Жезус (Jonathas Cristian de Jesus,, — , ) — Бразилия һөнәри футболчысы (һөҗүмче), Нидерланд чемпионы (2008/2009).
Ковело (Калифорния)
Ковело  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ковело халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Караганды
Кече Караганды (Караганды) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кумак елгасының уң ярыннан 94 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Комбинаторика
Комбинаторика — дискрет объектлары, күплекләре (тезмәләр, күчереп куюлар, элеметларны урнаштыру һәм санап чыгу) вә алар арасындагы мөнәсәбәтләрне өйрәнгән математиканың бүлеге. Комбинаторика математиканың башка өлкәләре бәлән (әлҗәбер, һәндәсә, ихтималлык теориясе) бәйле, башка фән өлкәләрендә дә (мәсәлән, генетика, информатика, статистик физика) киң кулланыла.
«Комбинаторика» термины кулланышка 1666 елда Готфрид Лейбниц тарафыннан кертелгән.
Кайвакытларда «комбинаторика» төшенчәсе астында үз эченә, мәсәлән, графлар теориясен кертүче дискрет математикасының киңрәк бүлеген дә аңлыйлар.
Казе ди Ричо (Фрозиноне)
Казе ди Ричо — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Ричо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шелли
Шелли (Şelli ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Била (гмина Тшцянка)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сеу-Азул
Сеу-Азул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Югары Пузла
Югары Пузла — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 876 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16917) 1998 FB29
(16917) 1998 FB29 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Човирнешань
Човирнешань — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(16917) 1998 FB29
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FB29» саналган.
Човирнешань
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9360) 1992 EV13
(9360) 1992 EV13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EV13» саналган.
HD187473
HD187473 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Алексей Жуканенко
Алексей Жуканенко (Алексей Юрьевич Жуканенко,, — , ) — Россия баскетболчысы (үзәк), Россия чемпионатларының көмеш (2007/2008, 2011/2012, 2012/2013) һәм бронза (2008/2009, 2014/2015) призчысы, Казакстан чепионатының көмеш призчысы (2015/2016), 2009 елгы Универсиаданың көмеш мидәле иясе.
Бонковице
Бонковице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Форкарей
Форкарей — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сукачы (Жыткавицкий районы)
Сукачы  (Сукачы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Форкарей
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сукачы (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Марктшелленберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Ырга
Югары Ырга — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Бунгард (Сибиу)
Бунгард — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Югары Ырга
Почта индексы — 422644.
Бунгард (Сибиу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Ырга
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Сен-Люнер
Сен-Люнер — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Кашкышла (Козаклы)
Кашкышла (Kaşkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Козаклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Мокингберд (Кентукки)
Мокингберд  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мокингберд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыкаёль (Кыдрымъю кушылдыгы)
Кыкаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кыдрымъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ястү намазы
Ястү намазы (гыйшаэ — صلاة العشاء‎ салат әл-ʿишаʾ ) — төнге намаз. Көндәлек мәҗбүри бишвакыт намазның соңгысы. 4 рәкәгать фарыздан һәм 2 рәкәгать сөннәттән тора.
Ястү намазын уку вакыты
Кичке шәфәкънең юкка чыгуы белән башлана һәм таң атканчы дәвам итә. Төн уртасына кадәр уку әйбәтрәк санала, чөнки кайбер галимнәр моның мәҗбүри икәнлеген әйтәләр.
Бруки-Кокоцка
Бруки-Кокоцка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Музруплу (Һайраболу)
Музруплу (Muzruplu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Михаил Жуков
Михаил Жуков (Михаил Сергеевич Жуков,, — , ) — Россия һоккейчесе (һөҗүмче), Россия чемпионатларының алтын (2006, 2009) һәм көмеш (2007, 2012) призчысы.
(9361) 1992 EM18
Тарихы
1992 елның 3 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EM18» саналган.
Ла-Туретт (Луара)
Ла-Туретт — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
(16918) 1998 FF32
(16918) 1998 FF32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Честер (Джорджия)
Честер  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.