cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ваба
Авыру барышы авырлыгының 4 клиник дәрәҗәсе бар, вибрион йөртүчәнлек булуы ихтимал. В. тудыручы аш сеңдерү юлына эләккәндә (ешрак — зарарланган су эчкәндә) йога. Вибрионнар эчәк тукымаларында үрчи һәм токсин бүлеп чыгара, аның йогынтысында организмнан сыеклык чыгу көчәя һәм бу сусызландыруга китерә. Инкубация чоры бер ничә сәгатьтән 5 тәүлеккә кадәр дәвам итә. Төп симптомнары: косу, гомуми хәлсезлек, еш тышка чыгу, тизәкнең сусыл, дөге пешергән саны хәтерләткән тонык ак төстә булуы. Диагностика өчен эпидемиологик анамнез, клиник һәм лаборатор (бактериологик, серологик) тикшерү мәгълүмәтләре кулланыла.
Дәвалау медикаментоз (регидратация терапиясе, бактерияләргә каршы препаратлар һ.б.). Ихтимал булган өзлегүләр: гиповолемия шогы, икенчел инфекция кушылу һ.б. Башкортстанда ваба эпидемияләре 1948, 1972 елларда билгеләнә; 1985 елда авыруның аерым очраклары теркәлә.
(17176) Viktorov
(17176) Viktorov — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 30 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SH17» саналган.
Альдеуэла-де-ла-Боведа
Альдеуэла-де-ла-Боведа — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чута (Караш-Северин)
Чута — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ятмас Дусай
Ятмас Дусай — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422135.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
(9588) Кенэ
(9588) Кенэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WE2» саналган.
Висъёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юинг (Кентукки)
Тарихы
Юинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торрис (Риу-Гранди-ду-Сул)
Торрис  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Миякодзима
Миякодзима — Япония дәүләтенең Окинава префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миякодзима шәһәре 2005 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 52777 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 275 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 204.54 км² тәшкил итә.
Обершнайдинг
Обершнайдинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гыйсмәтуллин
Гыйсмәтуллин — фамилия. Гарәп теленнән кергән «гыйсмәт» — «намус, йөз суы, пакълек; начар эшләрдән тыелу» сүзеннән ясалган.
Бронишевице
Бронишевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Кявикино (Ровиго)
Казе Кявикино — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Кявикино Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мейнерс-Оукс (Калифорния)
Мейнерс-Оукс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейнерс-Оукс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ромаши (Киров өлкәсе)
Ромаши (Ромаши) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Жендзивойовице
Жендзивойовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Футбол буенча Төркия чемпионаты
Төркия футбол суперлигасы (Spor Toto Süper Lig) — Төркия футболының иң көчле дивизионы. Гадәттә ярышларда 18 клуб катнаша, әмма 2020/2021 сезонда COVID-19 коронавирус пандемиясе аркасында аларның саны 21кә җиткән. Һәр сезоннан соң соңгы өч урынны алган клублар беренче лигага күчә, ә аларның урыннарын беренче лиганың иң көчле ике командасы һәм Беренче лига плей-оффында җиңүче команда ала.
Жендзивойовице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Футбол буенча Төркия чемпионаты
Тарих
Лига 1959 елда Истанбул, Әнкара һәм Измир төбәк лигаларын берләштерү нәтиҗәсендә оештырыла, беренче сезон Милли лига дип атала. Һәр яңа сезон август ахырында башлана һәм декабрьдән гыйнвар аена кадәр кышкы тәнәфес белән май аенда тәмамлана. Чемпионат 2 әйләнештә уздырыла, һәр команда бер-берсе белән өйдә һәм кунакта уйный. Чемпион һәм вице-чемпион УЕФА Чемпионнар лигасында уйнау хокукын ала, ә бакыр призер һәм 4 нче урынны алган команда УЕФА Европа лигасында уйный. 2005 елдан, «Turkcell» мобиль элемтә компаниясе белән спонсорлык килешүе нигезендә, лига «Türkcell SuperLig» дип атала. 2010 елның 12 августында, «Spor Toto» букмекерлык компаниясе белән 5 еллык спонсорлык контракты төзелү сәбәпле, лига «Spor Toto Süper Lig» дигән рәсми исем ала.
Сезон август аеннан май аена кадәр дәвам итә, һәр клуб ике тапкыр калган клублар белән очраша: бер тапкыр үз кырында һәм бер тапкыр көндәш команда кырында, шул ук вакытта һәр команда 2 тур үткәрә. Шулай итеп, 18 клуб өчен Суперлига сезоны 34 матчтан тора. Матчта җиңү өчен команда өч очко ала, тигез исәпкә — бер очко. Җиңелгән очракта команда очколар алмый. Һәр сезон тәмамлангач, барысыннан да күбрәк очко җыйган клуб чемпион титулын ала. Очколар тигез булган очракта титул туплар аермасы буенча бирелә, туплар аермасы тигез булганда — кертелгән голлар буенча. Сезон нәтиҗәләре буенча иң аз очко җыйган өч команда Беренче лигага чыга, ә аннан, Суперлигага өч команда чыга.
Еврокубокларга квалификация
Һәр сезон нәтиҗәләре буенча ике иң яхшы команда УЕФА Чемпионнар лигасында катнашу өчен квалификацияләнә. 2021 елга УЕФА коэффициентлары таблицасында позиция нигезендә (13 урын), клуб-чемпион плей-офф раундыннан, ә икенче урынны алган команда икенче квалификация раундыннан башлый. Өченче урынны алган команда УЕФА Европа лигасы плей-офф раундыннан башлый. Дүртенче һәм бишенче урыннарны алган клублар Конференцияләр лигасында катнашачак.
Гасапет
Гасапет (Qasapet ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Сен-Форже-Лепинасс
Сен-Форже-Лепинасс — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Каракүл (Киндерле кушылдыгы)
Каракүл — Киндерле (Җаек кушылдыгы) елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Киндерле (Җаек кушылдыгы) елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD191273
HD191273 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сильвестер (Көнбатыш Виргиния)
Сильвестер  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17177) 1999 TA41
(17177) 1999 TA41 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TA41» саналган.
Чэмернае
Чэмернае (Чэмернае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Беледие Эвлери (Чукурова)
Беледие Эвлери (Belediye Evleri) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Чукурова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Витково (Липновский повяты)
Витково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бабайда кунакта (парк)
«Бабайда кунакта» — Татарстанның Актаныш районы Әнәк авылында урнашкан мемориаль комплекс. 2020 елда Минтимер Шәймиевнең кече Ватанында төзелгән, анда М. Ш. Шәймиев бюсты, гаилә агачы һәм Татарстанның беренче Президенты биографиясенә катнашы булган башка арт-объектлар урнашкан.
Тарих
Әнәк авылында Минтимер Шәймиевкә багышланган мемориаль комплексын төзү нияте турында Татарстан Президенты ярдәмчесе Наталия Фишман 2018 елда белдерә. Наталия Фишман: «Мемориаль комплекс булдыру — авылларында «шәһәрдәге кебек парк» булдыру турында хыялланган җирле халык теләге», дип аңлата. Район җитәкчелеге паркны Минтимер Шәймиев хөрмәтенә багышларга тәкъдим итә.
Проектны тормышка ашыру өчен республика бюджетыннан 60 млн сумга якын акча тотылган. Минтимер Шәймиевнең уллары Айрат һәм Радикның күп еллар дәвамында дөньяның бай кешеләре рейтингында булуын исәпкә алганда, бу бик тыйнак сумма күренә. Forbes мәгълүматларына караганда, һәр икесенең мөлкәте 1,1 миллиард доллар тәшкил итә.
Парк планы
Парк Әнәк авылының уртасыннан ага торган Сарашлы дигән инеш буйлап ясала. Әнәк авылы паркын төзекләндерү кысаларында парк эскизын архитектор Алмаз Вәлиуллин җитәкчелегендә архитекторлар төркеме (Әлфия Шәфыйкова, Айсылу Вәлиуллина, Лилия Еникиева, Дмитрий Мокрушин) ясаган.
План нигезендә, беренче Президентның биографиясе Актаныш районы һәм бөтен Татарстан тарихы белән тыгыз бәйләнештә торырга тиеш.
Керү юлында кунакларны авыл исеме язылган аншлаг кына түгел, ә Владимир Путин Минтимер Шәймиевның кулын кысып торган зур реклама щиты да каршы ала.
Комплекс составында парк, төзекләндерелгән һәм җәүлеләр өчен юлы булган яр буе, Минтимер Шәймиевның әтисенең йорты (музей), Шәймиевләр династиясенең Гаилә агачы, республикада яшәүче халыкларның бердәмлеген символлаштыручы пергола, Әнәк авылы (гына) күрсәтелгән зур Татарстан картасы урнаштырылган монументаль плитә, таган, сәхнә һәм Минтимер Шәймиев яшь чакта үз куллары белән җыйган радиоалгычның бик зур макеты. Аңа «Минтимер Шәрип улы Шәймиевнең истәлекләрен тыңлыйсың килсә, монда бас!» язмасы урнаштырылган.
Тиешле төймәсенә басу белән, 11 инфостенд туристларга ТРның беренче Президентының туган ягы турында сөйлиячәк. Стендларны Антон Явхутаның Чаллыдагы «ИнтерМедиаСервис» компаниясе әзерләгән.
Минтимер Шәймиев бюсты
Парк үзәгендә М. Ш. Шәймиев бюсты куелган (корылманың биеклеге — 3,8 метр, шуның 1,3 метры — бюст, 2,5 метры — постамент, авторы — сынчы Фәнил Вәлиуллин ). 2017 елның язында РФ Президенты Владимир Путин Минтимер Шәймиевкә «Россия Федерациясенең Хезмәт Каһарманы» исемен бирә. Указ нигезендә, «РФ Хезмәт Каһарманы» титулына ия булган кешегә исән вакытында кече Ватанында бронза бюст кую мәҗбүри.
Россия Федерациясе Хезмәт Каһарманы М. Ш. Шәймиев бюстын һәм комплексны тантаналы ачу 2020 елның 26 августында уза.
Оберштауфен
Оберштауфен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лакапель-Бирон
Лакапель-Бирон — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Шевчук
Шевчук — украин фамилиясе.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Каядиби (Кахта)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (köy).
Альконада
Альконада — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9589) Deridder
Тарихы
1990 елның 21 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WU5» саналган.
Нёба
Нёба — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Пысса елгасының уң ярына тамагыннан 63 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Торус (Бразилия)
Торус  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Подовинное
Подовинное (Подовинное) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (72%), татарлар (6%), украиннар (7%), алманнар (12%), казахлар (1%).
(17178) 1999 TK218
(17178) 1999 TK218 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 15 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TK218» саналган.
Жендовице (Олеский повяты)
Жендовице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кадыйрҗан Галимов
Ка­дыйр­җан Галимҗан улы Галимов — тарихчы, галим.
Биографиясе
Кадыйр Галимов 1935 ел­ның 1 гыйн­ва­рын­да ТАССРның Кайбыч районы Ис­ке Чәч­каб авы­лын­да дөнь­я­га килгән. Ба­ла ча­гын­нан ук гый­лемгә ом­ты­лып үскән егет Ка­зан авыл ху­җа­лы­гы инс­ти­ту­ты­на укыр­га керә һәм, аны 1962 ел­да тә­мам­лап, га­лим-аг­ро­ном бел­геч­ле­ге ала. Та­тарс­тан­ның төр­ле ра­йон авыл ху­җа­лы­гы идарәлә­рендә һәм ми­нистр­лык­та эш­ли.
Ул Тау ягы авыл­ла­ры­ның, ан­да го­мер итү­че нә­селләр­нең та­ри­хын өйрәнү белән шө­гыльләнгән. Рес­пуб­ли­ка мат­бу­га­тын­да аның әле­ге те­ма­га бәй­ле мә­каләлә­ре ба­сы­лып торган. Ав­тор алар­да Кайбыч районын­да­гы авыл­лар­ның үткә­нен, Тау ягын­да мәрхәмәт­сез рә­вештә алып ба­рыл­ган көчләп чу­кын­ды­ру про­цес­сын игъ­ти­бар үзә­генә ал­ган.
2004 елда үзе­нең ту­ган авы­лы та­ри­хы­на ба­гыш­лан­ган 20 бас­ма та­бак күлә­мендә­ге «Эз­ле Чәч­каб» ки­та­бын бас­ты­рып чы­гар­ды, 2007 ел­да Рә­фыйк Гарә­фет­ди­нов тө­зегән «Ту­ган җи­рем – ​Кай­бы­чым» җы­ен­ты­гын эшләүгә дә зур өлеш керт­кән. 2013 ел­да исә ав­тор­ның Бәрлебашы һәм Морза Бәрлебашы авыл­ла­ры­ның та­ри­хын ча­гыл­ды­ру­чы «Бәр­ле­ба­шы – ​чор­лар юл­да­шы» исем­ле ки­та­бы, 2015 ел­да "Яз" нәшриятында «Я­ба­ла­гым – ​як­ты ягым» дигән җы­ен­ты­гы дөнья күр­ә.
2016 елда вафат була.
2020 елда "Тау ягы тарихын­нан пар­ча­лар" ки­та­бы нәшер ителгән.
Нандзё (шәһәр)
Нандзё — Япония дәүләтенең Окинава префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нандзё шәһәре 2006 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 39458 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 819 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 49.70 км² тәшкил итә.
Юнион (Кентукки)
Юнион  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Сен-Шамон
Сен-Шамон — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Юнион (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хогвартс
Хогвартс Тылсым Академиясы  – Гарри Поттер турындагы романнар сериясендә тылсым мәктәбе.
Тарих
Хогвартс 11нче гасырда ул заманның иң көчле 4 тылсымчысы – Годрик Гриффиндор, Салазар Слизерин, Кандида Когтевран, Хельга Пуффендуй тарафыннан төзелә.Ул Шотландияда урнашкан.
Факультетлар
Тылсым мәктәбе Гриффиндор, Слизерин, Когтевран, Пуффендуй факультетларына бүленә. Укучыларны факультетлар буенча аларның характерын, сыйфат, сәләтләрен исәпкә алып, Годрик Гриффиндорның Бүлүче Эшләпәсе төркемли. Һәр факультетның үз деканы, ягъни җитәкчесе була.
Хогвартста уку көне
Хогвартс укучылары иртән, сәгат 9:00 да Олы Залда ашыйлар.Аннары дәресләргә юнәләләр. Алар бер сәгат баралар,араларында 15әр минут тәнәфес була. Хогвартс расписаниясендә көндезге аш, кичке аш каралган. Кичләрен укучылар Уку залында өй эшләре хәзерлиләр. Укучылар факултет башнясында яшиләр. Дәресләр төрле башняларда үтә.
Кара көчләрдән саклану
Handlungsorte der Harry-Potter-Romane
Владимир Шевчук
Владимир Шевчук (Владимир Николай улы Шевчук, Владимир Николаевич Шевчук, 1953 елның 16 октябре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Мурманск — 2012 елның 12 декабре, Мисыр, Хургада) — журналист, Intertat.ru электрон газетасының беренче баш мөхәррире. Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, ТАССР журналистлар берлеге әгъзасы. Татарстан иҗтимагый пулаты әгъзасы. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
Тәрҗемәи хәле
1953 елның 16 октябрендә Мурманскида туган. Казан дәүләт университетын «филолог» белгечлеге буенча тәмамлаган (1980). 1972-1974 елларда хәрби хезмәттә.
Иҗтимагый эшчәнлеге
Татарстан иҗтимагый пулаты әгъзасы. «Алтын мөнбәр» халыкара мөселман киносы фестивален оештыруда катнаша. «Татнет йолдызлары» халыкара конкурсын оештыра.
Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә ислам
Тарих
БГӘнең барлык гражданнары диярлек — мөселманнар. Аларның якынча 85 % ы Мәлики мәзһәбе сөнниләре, 15 % ы шигыйлар. Исмәгыйлиләр һәм Әхмәдияләр азчылыгы да бар.
Мәлики мәзһәбенә VIII гасырда тарафыннан нигез салынган. 1076–1253 елларда хәзерге БГӘ территориясе дә кергән җирләрдә яшәгән ислам диненең сөнни агымы вәкилләре белән беррәттән шигыйлар да яшәве билгеле.
Хәзерге заман
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре халкының 85 % ы бу илнең гражданнары булып тормый. Чит ил кешеләре Көньяк һәм Көньяк-Көнчыгыш Азиядән, Якын Көнчыгыш, Европа, Үзәк Азия, Бәйсез Дәүләтләр Берлеге һәм Төньяк Америкадан килгән.
Суд системасы
БГӘ суд системасы гражданнар хокукы системасына һәм шәригать законнарына нигезләнә. Суд системасы гражданлык судларыннан һәм шәригать судларыннан тора. Human Rights Watch мәгълүматлары буенча, БГӘ җинаять кодексы һәм шәригать законнары элементлары кертелгән.
БГӘ шәригать судлары шактый зур вәкаләтләргә ия. Никах, аерылышу һәм балалар өстеннән опека кебек мәсьәләләрне җайга салучы шәхси статус турында закон шәригать законына нигезләнә. Шәхси статус турында канун мөселманнарга, кайвакыт мөселман булмаганнарга (экспатриантларга) карата да кулланыла.
Мейфейр (Фресно округы, Калифорния)
Мейфейр  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә ислам
Суд системасы
Шәригать суды белән бирелә торган каты җәзаның берсе — таяк (чыбык, камчы) белән суктыру. Ул җәза (80нән алып 200гә кадәр мәртәбә таяк белән суктыру) ир белән хатын арасындагы хыянәт, никахка кадәрге (никахсыз) җенси мөнәсәбәткә керү һәм алкоголь куллану кебек җинаятьләр өчен бирелә. 2007 елдан 2013 елга кадәр БГӘдә күп кенә кешеләр 100 тапкыр таяк белән суктыруга хөкем ителгән. Әбу-Дабида кеше алдында үбешү өчен 80 тапкыр суктыру белән хөкем ителгәннәр бар. Әбу-Дабида һәм Гаҗманда берничә мөселман хәмер кулланган өчен 80 таяк сугарга хөкем ителгән. 2006 елда Әфганстанда НАТО хәвефсезлек гаскәрләрендә хезмәт итүче Эстония солдаты Андре Карол (Andre Carol) Шарҗә аэропортында исерек хәлдә булган өчен 40 таяк сугарга хөкем ителгән. Берничә кеше никахсыз секс өчен 60 тапкыр таяк белән суктыруга хөкем ителгән. Шәригать судлары йорт хезмәтчеләрен таяк белән сугып җәза бирүне рөхсәт итә. БГӘ законнары буенча, никахсыз җенси мөнәсәбәткә керү җинаяте 100 мәртәбәгә кадәр таяк белән суктыруга хөкем ителә. Таш атып үлем җәзасы бирү дә каралган.
Ташлар белән бәреп үтерү — Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә законлы җәза. Шәригать суды ташлар белән бәреп үтерү аша үлем җәзасына хөкем итә ала. 2006 елның 10 июнендә зина кылган өчен бер чит ил кешесе үлем җәзасына хөкем ителгән.
Мейфейр (Фресно округы, Калифорния)
Географиясе
Мейфейр халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә ислам
Суд системасы
БГӘдә (апостасия) шулай ук үлем җәзасы белән җәзалана.
БГӘдә гомосексуализм авыр җинаять санала һәм закон белән тыелган. Әбу-Даби Җинаять кодексы 14 елга кадәр, Дубай Җинаять кодексы 10 елга кадәр иректән мәхрүм итүне күздә тота.
Җинаять өчен җәза буларак кулланылырга мөмкин. Өч максат күздә тотыла — әлеге кеше тарафыннан яңа җинаять кылуга юл куймау, аны башка кешеләрдән аеру һәм потенциаль җинаятьчеләргә карата тәрбия чарасы буларак ампутациянең әһәмиятен күрсәтү. Шәригать тарафыннан караклык өчен кулны кисү күздә тотыла. Рамазан ае дәвамында ураза вакытында халык алдында ашарга, эчәргә яки тәмәке тартырга ярамый. Закон мөселманнарга да, мөселман булмаганнарга да кагыла, бу таләпне үтәмәү кулга алуга китерергә мөмкин.
Казе Кянгали (Потенца)
Казе Кянгали — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бронишево (Вжесинский повяты)
Бронишево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пуффендуй
Пуффендуй – Хогвартс тылсым мәктәбендә факультет. Нигез салучысы-Пенелопа Пуффендуй. Укучыларына эшне ярату,намуслылык хас. Талисман – барсук. Төсләре – сары. Деканы – Помона Стебель.
Гызылгая (Кәлбәҗәр)
Гызылгая  (Qızılqaya ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Сатыев
Сатыев — фамилия.
(9590) 1991 DK1
(9590) 1991 DK1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 21 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 DK1» саналган.
Висьёль
Висьёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оберштрой
Оберштрой — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чута (Марамуреш)
Чута — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Белек (Серик)
Белек (Belek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Витково (Могиленский повяты)
Витково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трабижу
Трабижу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD191287
HD191287 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лакоссад (Ло һәм Гаронна)
Лакоссад — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Чэрапавка
Чэрапавка (Чэрапаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Альменара-де-Тормес
Альменара-де-Тормес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каралга
Каралга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 1558 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юнионтаун (Кентукки)
Юнионтаун  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
(17179) Codina
(17179) Codina — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 4 октябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TC224» саналган.
Юнионтаун (Кентукки)
Тарихы
Юнионтаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидар-Гроув (Көнбатыш Виргиния)
Сидар-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яту (торак пункт)
Яту — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.
Почта индексы — 423724.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Сакаи (Осака)
Сакаи — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сакаи шәһәре 1889 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 835333 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 5569 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 149.99 км² тәшкил итә.
Фәйзи
Фәйзи — фамилия (псевдоним).
Неньга (Мезень кушылдыгы)
Неньга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 324 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жендовице (Стшелецкий повяты)
Жендовице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберэльсбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9591) 1991 FH2
(9591) 1991 FH2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сервьер (Луара)
Сервьер — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Мейфлавер-Вилледж (Калифорния)
Мейфлавер-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейфлавер-Вилледж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Чэрнин
Чэрнин (Чэрнін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Жендув (Свентокшиж воеводалыгы) (Ополе воеводалыгы)
Жендув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(17180) 1999 TS291
(17180) 1999 TS291 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Жендув (Свентокшиж воеводалыгы) (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17180) 1999 TS291
Тарихы
1999 елның 10 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TS291» саналган.
Белеклер (Ылгын)
Белеклер (Belekler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әтнә районы
Әтнә районы (Атнинский район) — Татарстан Республикасы составындагы административ-территориаль һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Республиканың төньяк-көнбатышында урнашкан. Район территориясе 47 торак пунктны үз эченә ала, алар 12 авыл җирлегенә берләштерелгән. 2020 ел башына халык саны 12 883 кеше тәшкил итә. Административ үзәк — Казан ханлыгы чорында нигез салынган Олы Әтнә авылы.
Географиясе
Районның мәйданы 681,4 км2 тәшкил итә. Татарстан Республикасының Арча һәм Биектау районнары һәм Марий Эл Республикасы (Морке районы) белән чиктәш. Рельеф 160-180 метр биеклектәге калкулыклы тигезлектән гыйбарәт. Иң югары нокта — 224 метр, ул Иләт-Ашыт елгаларының төньяк—көнбатышында, иң түбәне — 92 метр, районның көнбатыш чигендә, Ашыт тугаенда урнашкан. Урманнар район мәйданының 3,9 % ын били. Иң зур елга — Ашыт, чишмә башы Арча районында, тамагы — Марий Эл Республикасы территориясендә урнашкан. Иң зур кушылдыклар — Үртамак (16 км), Шәше (15 км), Ура (13 км).
Саклана торган табигый территорияләргә «Ашыт» комплекслы тыюлыгы керә, ул 2,7 мең гектар мәйданны били — район территориясеннән 4%. Монда пошилар, кабаннар, төлкеләр, бурсыклар, куяннар беләк һәм кыр куяннары, америка чәшкеләре, сасы көзәннәр һәм ондатрлар, шулай ук 200 дән артык кош-корт очрый.
Герб һәм флаг
Герб һәм флаг Әтнә район Советының 2006 елның 3 мартындагы карары белән расланган. Эш белән Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Геральдика советы Россия геральдистлар берлеге белән берлектә шөгыльләнгән. Әтнә районы — татар мәдәнияты үзәкләренең берсе, ул халык традицияләрен һәм гореф-гадәтләрен саклап калган. Лалә, Татарстанның төп милли орнаментларыннан берсе буларак, үз халкының гореф-гадәтләренә тугрылыгын һәм җирле мәдәниятне саклап калу теләген чагылдыра. Каләм борынгы тарих, мәдәният, бай рухият символы булып тора. Әтнә районында күп кенә күренекле шагыйрьләр һәм мәгърифәтчеләр, мәсәлән, галим һәм дин эшлеклесе Шиһабетдин Мәрҗани һәм башкалар туган һәм үскән. Районның аграр юнәлешен башак рәвешендәге алтын төстәге каләмнең яртысы тапшыра. Зәңгәр төс намус, вөҗданлылык һәм рухиятне күрсәтә; яшел — бай табигатькә, сәламәтлек һәм тормыш үсешенә; көмеш — камиллеккә, тынычлык һәм үзара аңлашуга; алтын — тотрыклылык, хөрмәт һәм интеллектка бәйле. Әтнә районы флагы герб нигезендә эшләнгән. Киңлеге 2: 3 булган зәңгәр төстәге турыпочмаклы тукымадан гыйбарәт, аның үзәгендә яшел лалә һәм аклы алтын каләм сурәтләнгән.
Тарихы
Районның күп кенә авыллары Идел буе Болгары, Алтын Урда һәм Казан ханлыгы чорыннан бирле билгеле. Мәсәлән, Күәм авыл җирлеге территориясендә безнең эрага якынча IV—XV гасыргы Әйшияз Кала-тау шәһәре — төбәк әһәмиятендәге археология һәйкәле урнашкан. Ныгытма-шәһәр Болгар дәүләте заманында яшәгән һәм эре сәүдә үзәге булып торган. Аның исеме шулай ук «Идегәй» халык эпосында очрый. Районның борынгы тарихы турында мөселман татар зиратларында XIV, XVI—XVIII гасырларда яшәгән эпитафия һәйкәлләре дә сөйли. Кайбер каберләрдә текстлар XVI гасырның беренче яртысындагы гарәп-татар рельеф язуы белән язылган.
1920 елга кадәр район территориясе Казан һәм Царевококшай өязләренә керә, ә 1920 елдан 1930 елга кадәр — ТАССРның Арча кантонына. Район 1930 елның 10 августында Тукай районы буларак оеша, 1938 елның 25 мартында Әтнә дип үзгәртелә. 1959 елның 12 октябрендә аны Тукай районы (Кызыл Юл районы) составына кертеп, бетерәләр, ә 1990 елның 25 октябрендә яңадан торгызалар.{sfn|Национальный архив Республики Татарстан: Путеводитель|1999|c=558}} 2005 елның октябреннән Әтнә муниципаль районы башлыгы булып Хәкимов Габделәхәт Гыйлемхан улы тора.
Милли составы
Район республикада иң мономилләтле район булып тора: халыкның 98,6% ын татарлар тәшкил итә.
Идарә-җир төзелеше
2014 елда районда Олы Әтнә авыл җирлегенә кергән яңа торак пункт — Яңа Әтнә авылы төзелә. 2014 елдан Әтнә районында 12 авыл җирлеге составындагы 47 торак пункт бар:
Икътисады
Район икътисадының нигезе — авыл хуҗалыгы. Авыл хуҗалыгына 53,4 мең гектар җир бүлеп бирелгән, шуның 46,7 мең гектарын сөрүлек җирләре алып тора. Районда бодай, арыш, солы, карабодай, арпа, тары, көнбагыш, бәрәңге, борчак һәм рапс игелә. Ит-сөт терлекчелеге һәм сарыкчылык алга киткән, ә сөт җитештерү динамикасы буенча Әтнә районы берничә ел дәвамында лидерлык позицияләрен саклап кала. Әйтик, 2016 елда районда бер сыерга 21,3 кг сөт җитештерелгән. 2018 елда сөт савымы бер сыерга 23,5 кг кадәр арткан, бу тәүлек эчендә 190 тоннадан артык сөт биргән. 2020 елда сөт савымы тәүлегенә 265 тоннага кадәр арткан. . В 2020 году надой молока увеличился до 265 тонн в сутки
Районда 9 авыл хуҗалыгы предприятиесе урнашкан, алар арасында иң эреләре — «Тукай» компаниясе һәм «Ленин исемендәге нәсел заводы», «Таң» һәм «Шахтер» авыл хуҗалыгы кооперативлары. 2012 елда «Ленин исемендәге нәсел заводы» АХҖК «Danone-Юнимилк» компаниясе белән җитештерелә торган сөтнең иң тотрыклы сыйфаты өчен бүләкләнгән һәм «Елның иң яхшы сөт хуҗалыгы» титулын алган. «Тукай» ышанычлы партнерлык өчен, ә «Ташчишмә» «иң динамик тәэмин итүче» буларак таныла. Районның барлык авыл хуҗалыгы предприятиеләре нәселле, ә «Кушар» АХҖК селекционерлар һәм орлыкчылар милли берлегенә керә. 2016 елда районда 10 крестьян (фермер) хуҗалыгы теркәлгән. 2017 ел нәтиҗәләре буенча Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы тармагында уртача хезмәт хакы 18,9 мең сум тәшкил иткән, «Шахтер» төбәк компаниясе хезмәткәрләре 23,7 мең сум, 2019 елда район буенча авыл хуҗалыгы тармагында уртача хезмәт хакы 26 мең сумнан артык булган.
2020 елның беренче яртыеллыгында авыл хуҗалыгының тулай продукциясе 1,5 млрд. сум тәшкил иткән, чагыштыру өчен — 2013 елда бу күрсәткеч 1,27 млрд. сум тәшкил иткән. Сәнәгать предприятиеләре район үзәгендә урнашкан. Иң зуры — «Әтнәагрохим» — известьташ, гипс ташы һәм акбур чыгару һәм сату белән шөгыльләнә. 2020 елның гыйнвар-сентябрь айларында сәнәгать предприятиеләре 87 млн. сумлык (2013 елда — 76 млн. га якын) товар төяп җибәргән.
2013 елдан 2020 елга кадәр минималь куллану бюджетына айлык уртача хезмәт хакы чагыштырмасы 1,87 дән 2,21 тапкыр арткан, ә шул ук елдан 2020 елга кадәр эшсезлек дәрәҗәсе 0,73% тан 0,52% ка кадәр кимегән.
Инвестицион потенциал
Республиканың дәүләт статистикасы федераль хезмәте бәяләве буенча, 2019 елда Әтнә районына 650 млн. сум инвестиция җәлеп ителгән (бюджет акчаларыннан һәм кече эшмәкәрлек субъектларыннан тыш), бер ел элек — 887 млн. Татарстан Республикасының социаль-икътисадый мониторинг комитеты бәяләве буенча, Әтнә районының төп капиталына инвестицияләр 2020 елның гыйнвар-июнь айларында 564 129 мең сум тәшкил иткән, ягъни республикага кертелгән инвестицияләрнең гомуми күләменнән 0,3%. 2020 елда инвестицияләр юнәлеше буенча авыл хуҗалыгын, ау һәм балыкчылыкны үстерү алда бара — барлыгы 404 млн. сум тирәсе.
Транспорт
Район үзәге Казаннан 53 км, Коркачык тимер юл станциясеннән 30 км көньяк-көнчыгышка таба урнашкан. Район территориясе буйлап «Биектау — Олы Әтнә — Ключи-Сап», «Олы Әтнә — Арча», «Морки — Бәрәңге» автоюллары уза. Район буенча узучы М-7 участогында 2020 елда юлүткәргеч ремонтлана.
Социаль өлкә
Әтнә районында 5 урта һәм 7 төп мәктәп, бер башлангыч мәктәп-балалар бакчасы һәм 13 балалар бакчасы, шулай ук өч өстәмә белем бирү учреждениесе эшли. Бер урта һөнәри белем бирү учреждениесе — Габдулла Тукай исемендәге Әтнә авыл хуҗалыгы техникумы эшли. Барлык учреждениеләрдә дә укыту һәм тәрбия эшләре татар һәм рус телләрендә алып барыла.
Районда спорт корылмалары 82 берәмлек, шуларның иң зурысы — «Ашыт» мәдәни-спорт комплексы. Мәдәният өлкәсен мәдәни-спорт үзәге, 35 авыл мәдәният йорты, үзәк район китапханәсе, балалар китапханәсе, туган якны өйрәнү музее һәм Шиһабетдин Мәрҗани һәм Сибгат Хәким музейлары тәкъдим итә. Районның төп социомәдәни урыннарының берсе — Олы Әтнә авылында Габдулла Тукай исемендәге Әтнә дәүләт драма театры. Аңа 1918 елда нигез салалар, 2020 елга ул авыл җирендә урнашкан бердәнбер дәүләт театры була. «Әтнә таңы» район газетасы татар телендә нәшер ителә.
Район территориясендә 1838 елда төзелгән татар агач архитектурасы һәйкәле — Олы Мәңгәр авылында сәүдәгәр Вәлиулла Бакиров утары урнашкан. Бина дәүләт тарафыннан саклана һәм җирле әһәмияттәге архитектура һәйкәле (1991 елдан башлап), шулай ук Россия Федерациясе халыкларының мәдәни мирас объекты булып тора (2017 ел). Йорт хуҗасы Вәлиулла Бакиров зур җир хуҗасы, миллионер һәм беренче гильдия сәүдәгәре була. Архитектураның үзенчәлеге — татар архитектурасы өчен хас булганйортның уң һәм сул өлешендә асимметрия, ягъни аны ир-атлар һәм хатын-кызлар яртысына бүлү. 2020 елда Татарстанның мәдәни мирас объектларын саклау буенча комитеты Бакиров утарын саклау буенча фәнни-проект документациясен эшләгән, ә 2021 елда реставрация эшләренең финанс өлешен карарга планлаштыра.
Роминская
Роминская (Роминская) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Травесейру (Риу-Гранди-ду-Сул)
Травесейру  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Витково (Семполенский повяты)
Витково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Кяпа (Алесандрия)
Казе Кяпа — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Кяпа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лаландюсс
Лаландюсс — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
HD1913
HD1913 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гызылоба (Тәртәр)
Гызылоба  (Qızıloba ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Альмендра
Альмендра — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чутелек
Чутелек — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17181) 1999 UM3
(17181) 1999 UM3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 UM3» саналган.
Обинг
Обинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Несса (Вашка кушылдыгы)
Несса  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының уң ярына тамагыннан 74 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 66 км.
Кара-Унгур
Кара-Унгур — Казахстан территориясеннән ага торган елга. Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыялы-Бөрте елгасының уң ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9592) Клеро
(9592) Клеро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Анастасия Макарцева
Анастасия Ивановна Макарцева (1926-1986) — совет авыл хуҗалыгы производствосында җитештерү алдынгылары, бринадир. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
Тәрҗемәи хәле
Анастасия Макарцева 1926 елның 15 июлендә Мәскәү өлкәсенең Люберцы шәһәрендә туган, җиде классны тәмамлаган, Бөек Ватан сугышы вакытында ата-анасыз калган.
1942 елдан А.В. Ухтомский исемендәге Люберцы заводында башта лабораториядә, аннары төп цехта фрезерлаучы операторы булып эшли, заводта миналар корпусын эшли. Сугыш тәмамланганнан соң берничә станокны хезмәтләндерә. Фрезер, токарь һәм бораулау станокларының гомуми санын җиде станокка җиткереп, күп станокчы булып эшли. 1960 елда А. И. Макарцева хезмәттәге казанышлары өчен ССБР Югары Советы Президиумы Указы белән Ленин ордены белән бүләкләнә. .
Озак еллар дәвамында А.И.Макарцева ундүрт кешедән торган бригада белән җитәкчелек итте, бригада югары темпларга ирештеләр һәм "Коммунистик Хезмәт" бригадасы дигән исем алды. .
1976 елның 14 мартында ССБР Югары Советы президиумының "9 нчы бишьеллык заданиеләрен үтәүдә, Социалистик йөкләмәләрне арттырып үтәүдә һәм яхшы сыйфатлы продукция чыгаруда ирешелгән хезмәт уңышлары өчен» Указы белән Анастасия Ивановна Макарцева Социалистик Хезмәт Каһарманы исеменә лаек булды, ул Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» медале белән бүләкләнде.
Анастасия Ивановна Макарцева Люберцы шәһәрендә яшәде, 1986 елның 9 маенда вафат булды.
Чыганаклар
Дубов В. В. Гордость рабочего: Об А. И. Макарцевой, работнице Люберец. з-да с.-х. машин им. Ухтомского / Москва : Моск. рабочий, 1979 г. — 72 с.
Водопой-Ёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Уругвай һимны
— гимнның иң кыска башкарылышы — гимнның озайтыбрак уйнала торган башкарылышы — гимнның оркестр һәм хор тарафыннан башкарылышы