cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ерик (Цимлянское кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гум-при-Орможу
Гум-при-Орможу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1402) Эри
Тарихы
1936 елның 16 июлендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 OC» саналган.
Демираяк (Эврен)
Демираяк (Demirayak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Эврен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рәхмәтулла мәчете
Төзелеш 2019 елда башланган. Мәчет өчен җир шәһәр башкарма комитеты тарафыннан 2011 елдан мәчете мәхәлләсенә арендага бирелгән. Рәсми рәвештә «Рәхмәтулла» мәчете 2021 елның 19 июлендә ачыла.
Мәчетнең имам-хатыйбы — Рөстәм Ясәвиев. Ул шулай ук «Өмет» мәчетендә имам булып тора.
Эльменхорст (Нордфорпоммерн)
Эльменхорст  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санса
Санса — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
(20948) 2754 T-2
(20948) 2754 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2754 T-2» саналган.
Сивритепе (Енишеһир)
Сивритепе (Sivritepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Анджари
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Буковець-Опочинский
Буковець-Опочинский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дупе-Дял (Иклензел, Муреш)
Дупе-Дял — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Верфей (Югары Гаронна)
Верфей — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Дупе-Дял (Иклензел, Муреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хеу
Хеу — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы, Төньяк Осетия-Алания Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Черек елгасының сул ярыннан 60 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Черек елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яворница
Яворница — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белдинг (Мичиган)
Белдинг  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Белдинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гарт-Бютт (Монтана)
Гарт-Бютт  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарт-Бютт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джентилески (кратер)
Джентилески — Венера планетасының -45.2°N, -260.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 20,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Джентилески кратеры итальян рәссамы Джентилески хөрмәтенә аталган.
Монасья-д’Оллен
Монасья-д’Оллен (Monacia-d’Aullène) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Гран-Сюд кантонына карый.
Сьвецко
Сьвецко — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лале (Караман)
Лале (Lale) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (köy).
Тарговиско (Великопольское воеводалыгы)
Тарговиско  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кутып-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гумберк
Гумберк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косомы-Яга
Косомы-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Еты-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 80 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грант-Сити (Миссури)
Грант-Сити  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юргенсторф
Юргенсторф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампельи (Җенова)
Кампельи — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампельи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каменный Овраг (Самар өлкәсе)
Каменный Овраг (Каменный Овраг) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (86,7%), руслар (13,3%).
Буковина (Серадзький повяты)
Буковина  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хо Ён Чон
Чон Хо Ён (정호연; 1994 елның 23 июне, Сеул, Көньяк Корея) — Көньяк Корея топ-моделе һәм актрисасы. Vogue журналы аны «Кореяча топ-модель» (Korea’s Next Top Model) дип атаган, шулай ук «Кореяча топ-модель»ның дүртенче сезонда катнашкан, анда икенче урынны алган. Models.com сайтында 50 иң яхшы модель исемлегенә керә.
Тормыш юлы
Хо Ён Чон 1994 елның 23 июнендә Сеулда туа. Аның әтисе «Gukbap» рестораны хуҗасы.
Карьера
Чон үзенең модель карьерасын 16 яшьтә башлаган. Карьерасы башында үзенең утлы-кызыл чәчләре белән танылган. Агентсыз «Сеул Мода атнасы» фестивалендә катнашкан. «Кореяча топ-модель»ның дүртенче сезонда катнашкан.
Халыкара дәрәҗәдә Чон 2016 елда Нью-Йорк мода атналыгында Opening Ceremony's Spring 2017 күрсәтүендә дебют ясый. 2017 елда Париж мода атналыгында Louis Vuitton эксклюзив күрсәтүендә дебют ясый.
Чон 2016 елда Louis Vuitton эксклюзив күрсәтүендә, шулай ук «Opening Ceremony»да дебют ясый. Сезонда шулай ук Марк Джейкобс, Fendi, Max Mara, Альберт Ферретти, Rag & Bone күрсәтмәләрендә дә катнашкан.
Чон Джереми Скот, Тори Бёрч, Topshop, Lanvin, Dolce & Gabbana, Missoni, Bottega Veneta, Эмилио Пуччи, Chanel, Miu Miu, Giambattista Valli, Prabal Gurung, Jason Wu, H&M, Jacquemus, Burberry, Acne Studios, Роберто Кавалли, Diesel, Versus (Versace), Narciso Rodriguez, Пако Рабан, Schiaparelli, DSquared2, Blumarine, Dundas, Zadig & Voltaire, Tod’s, Etro һәм Gabriela Hearst күрсәтүдә катнашкан.
Sephora «Let’s Beauty Together », Chanel, Gap , Hermès , һәм Louis Vuitton рекламаларында төшкән. Хо Ён Чон Vogue Japan, Vogue Korea, W Korea, Harper’s Bazaar Korea, British Vogue, Dazed , Love magazine, CR Fashion Book һәм Into the Gloss  журналлары тышлыгында булган.
2017 елда models.com сайты аны «Иң яхшы дебют» (Top Newcomer) һәм «Ел моделе» (Model of the Year) номинацияләрендә сайлаган.
2021 елда дөньяның бестселлерына әверелгән Netflixның «Кальмар уены» сериалында Кан Сэ Бёкны уйнаган. Сериал аңа дөньякүләм танылу алып килә. Сериал чыкканнан соң беренче атнада аңа «Instagram»да 10 миллионнан артык кеше имзаланган.
2021 елның 4 октябрендә «Instagram»да Кореяның иң популяр актрисасы була.
6 октябрьдә Louis Vuitton люкс мода йорты үзенең «Instagram» аккаунтында Хо Ён Чон компаниянең яңа глобаль амбассадоры булуын хәбәр иткән.
(4954) Эрик
(4954) Эрик  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 23 сентябрендә Б. Роман тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SQ» саналган.
Казан климаты
Казан климаты уртача континенталь, кыш салкын, җәй җылы яки эссе була. Уртача еллык температура — 4,6 °C. Уртача еллык явым-төшем саны — 558 мм.
Гомуми характеристика
Казанда көчле салкыннар һәм эсселек сирәк була. Иң еш исә торган җилләр көньяктан һәм көнбатыштан, җилсез көннәр елына уртача 13 тапкыр була. Кар катламы уртача, февраль һәм март айларында максималь биеклеккә җитә — 38 см. Елына 42 аяз, 155 болытлы һәм 167 аязучан болытлы көн була. Иң болытлы булып ноябрь ае тора, иң болытсыз — июль һәм август айлары. Көзен һәм язын томан була, елына 16 көн. Елның иң җылы ае — июль, иң салкыны — гыйнвар.
Һава температурасы
Күпьеллык күзәтүләр мәгълүматлары буенча, Казанда уртача һава температурасы +4,6 °C тәшкил итә. Шәһәрдә иң салкын ай — уртача температура -10,4 °C булган гыйнвар. Иң җылы ай — июль, аның тәүлеклек уртача температурасы +20,2 °C. Күзәтүләр күрсәткәнчә, Казанда иң югары температура +39,0 °C (2010 елның 1 августы), ә иң түбән -46,8 °C (1942 елның 21 гыйнвары) булган.
Тотрыклы уңай температуралы һава торышы, уртача алганда, март азагы — апрель башында, ә тотрыклы температура нольдән түбәнрәк — октябрь азагы — ноябрь башында билгеләнә.
Явым-төшем, чагыштырмача һава дымлылыгы һәм болытлылык
Казанда уртача еллык явым-төшем суммасы — 558 мм. һава дымлылыгы бер ел эчендә якынча 75 % тәшкил итә, җәен — 63-73%, кышын — 77-86 %.
Атмосфера явым-төшемнәренең күп өлеше июнь—октябрь айларына туры килә, иң күбе — июнь аена, киме — март аена туры килә. Ел дәвамында явым-төшемле көннәрнең уртача саны — 197гә якын (май аенда 11 көннән декабрь аенда 24 көнгә кадәр). Иң яңгырлы ай 1978 елның июне иде, ул айда 217 мм явым-төшем була (норма 70 мм). Казанда явым-төшем бөтенләй булмаган 1984 елның феврале, 1972 елның августы һәм 1987 елның октябре иң коры айлар булган.
Түбән болытлы һава торышы — 4,1 балл, гомуми болытлылык 6,7 балл тәшкил итә.
Кыш
Казанда кыш салкын һава торышы белән характерлана, кайчагында җепшек көннәр һәм -30 °C салкыннан да түбәнрәк булырга мөмкин. Явым-төшемнәр, кагыйдә буларак, кар рәвешендә төшә.
Кыш ноябрь башыннан март ахыры—апрель башына кадәр сузыла. Уртача тәүлеклек температура -5 °C дан түбәнрәк, кагыйдә буларак, ноябрь азагыннан март уртасына кадәр була.
Җәй
Җәй кояшлы көннәрнең күп булуы, җылы яки эссе һава торышы белән характерлана. 2010 елның җәе аеруча эссе була, ул вакытта 37,9 градуслы иске температура рекорды яңа 39,0 градуслы рекорд белән үзгәртелә.
Көз
Сентябрьнең өченче декадасында температура 10 °C тан, ә октябрьнең икенче декадасында 5 °C тан түбәнрәк төшә.
Һавада беренче туңулар, кагыйдә буларак, сентябрь азагы — октябрь башында була, иң иртә туңдыру (-0,9 °C) 1949 елның 5 сентябрендә билгеләп үтелә.
Климат үзгәрү
XX гасыр ахыры —XXI гасыр башында Казанда кышкы чорда температура күтәрелү күзәтелә. Моннан тыш, җәен температураның бераз артуы күзәтелә.
Казанда айлар дәвамында барлык абсолют түбән температуралар XIX—XX гасырларда теркәлгән, шул ук вакытта XXI гасырга 4 абсолют максимум туры килә. XXI гасырдагы киләсе айлар Казанда метеокүзәтүләр тарихында иң җылы була: 2020 елның гыйнвар һәм март, 2002 елның февраль, 2010 елның июле, 2013 елның ноябре һәм 2006 елның декабре. Иң салкын айлар XIX—XX гасырларда күзәтелә (соңгы тапкыр иң салкын ай 1980 елның августы була).
XX гасыр ахырына — XXI гасыр башына, аеруча 2010 елның аномаль эссе җәенә, бик күп температура максимумнары туры килә, шул ук вакытта температураның минимумнары күзәтелми.
NGC 1914
NGC 1914 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Коробки (Киров өлкәсе)
Коробки (Коробки) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Анноне-Венето
Анноне-Венето — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Коробки (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Анноне-Венето
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Коробки (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
Давгялавшчына
Давгялавшчына (Даўгялаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(20949) 3024 T-2
(20949) 3024 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3024 T-2» саналган.
Сей-д'Аргонн
Сей-д'Аргонн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Демирбей (Адапазары)
Демирбей (Demirbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яково
Яково — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(718) Эрида
(718) Эрида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1911 елның 29 сентябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1911 MS» саналган.
Сиде (Манавгат)
Сиде (Side) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Side Side
Таргошице (Великопольское воеводалыгы)
Таргошице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өйләгулу
Өйләгулу (Öyləqulu ) — Әзербайҗанның Күрдәмир районына караган авыл.
Юргенсхаген
Юргенсхаген — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буковске
Буковске — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анья
Анья — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кампельио (Удине)
Кампельио — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гунте
Гунте — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сёйе
Сёйе — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Лейстер (кратер)
Лейстер — Венера планетасының -1°N, -260°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 45,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Лейстер кратеры голланд рәссамы Джудит Лейстер хөрмәтенә аталган.
Сьвибинки
Сьвибинки — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Давгялишки
Давгялишки (Даўгялішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дупе-Дял (Куч, Муреш)
Дупе-Дял — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейзер (Монтана)
Гейзер  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гейзер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20950) 3305 T-2
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3305 T-2» саналган.
Хвойкина
Хвойкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вель елгасының уң ярыннан 131 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Мурцо
Мурцо (Murzo) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Севи-Сорру-Чинарка кантонына карый.
Бельвилл (Мичиган)
Бельвилл  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бельвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирбилек (Испир)
Демирбилек (Demirbilek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лалегөлү (Топраккале)
Лалегөлү (Lalegölü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Топраккале илчесенә караган бер авыл (köy).
(3512) Эрипа
Тарихы
1984 елның 8 гыйнварында J. Wagner тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 AC1» саналган.
Буковце (Лодзь воеводалыгы)
Буковце  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сен-Жан-ле-Бюзи
Сен-Жан-ле-Бюзи — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Грантвуд (Миссури)
Грантвуд  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Паньшинка (Цимлянское кушылдыгы)
Паньшинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Цимлянское елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 56 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николай Кузнецов (1948)
Николай Геннадиевич Кузнецов ( 1948 елның 3 июнендә туган, Калиновский бистәсендә, Курск өлкәсе ) — Россия галиме-икътисадчысы, икътисад докторы, профессор, Ростов дәүләт икътисад университетының салым сәясәте кафедрасы мөдире (1989-2001). Россия Федерациясенең мактаулы галиме. Ростов дәүләт икътисад университеты ректоры (2008—2013). Ростов өлкәсе Ректорлары Советы Рәисе.
Биография
Николай Геннадиевич Кузнецов 1948 елның 3 июнендә Курск өлкәсенең Калиновский бистәсендә туган. 1967 елда ул Новочеркаск геологик эзләү көллиятен, 1979 елда Ростов дәүләт университетының икътисад факультетын (РСУ) тәмамлый. Университетны тәмамлагач, 1980 елдан ул Россия дәүләт университетында аспирантурадә укый, политик икътисад бүлегендә ярдәмче булып эшли. 1980 елда ул «Качество труда как фактор формирования общественно-необходимых затрат» дигән темага кандидатлык диссертациясен яклый: 1997 елда ул докторлык диссертациясен яклый. 1997 елда «Товарно-фондовые отношения в переходной экономике». дигән темага локторлык диссертациясен яклый. Төрле вакытта ул Финанс һәм икътисад факультеты деканы урынбасары, Социализмның политик икътисад кафедрасының өлкән укытучысы, әзерлек бүлеге начальнигы (1981-1983), Профсоюз комитеты председателе (1983-1985), АПФның политик икътисад кафедрасы доценты (1983-1989), партия комитеты секретаре (1985-1989), уку эшләре буенча вице-ректор, Ростов штаты Икътисад университетынең салым сәясәте бүлеге начальнигы (1989-2001) булып эшли.
2001 елдан академик эшләр буенча беренче вице-ректор, икътисадый теория кафедрасы мөдире, 2008 елдан — Ростов дәүләт икътисад университеты ректоры булып эшли. Ростов өлкәсе Ректорлары Советы Рәисе. «Экономические науки», «Гуманитарий юга России при ИС РАН», «Вестник Ростовского государственного экономического университета (РИНХ) при РГЭУ» кебек фәнни журналларның хезмәткәре булып эшли.
Галимнәрнең фәнни мәнфәгатьләре өлкәсе: икътисадый теория мәсьәләләре, икътисадны глобальләштерү вакытында Россиянең салым системасы, салым планлаштыру мәсьәләләре һәм башкалар. Николай Геннадьевич Кузнецов заманча Россиядә салым сәясәте мәсьәләләрен системалы тикшерүләр белән шөгыльләнүче салым администрированиесе фәнни мәктәбен оештыручы булып тора.
Н. Г. Кузнецов 7 доктор һәм 30 фән кандидаты әзерләгән.
Хезмәтләре
Николай Кузнецов 110га якын фәнни хезмәт, 13 монография, 3 дәреслек һәм 17 дәреслек язган.
Ябель
Ябель — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1915
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кутып-Ягун (Ингу-Ягун кушылдыгы)
Кутып-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ингу-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 173 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Арколе
Арколе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гоняче
Гоняче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вигулет-Озиль
Вигулет-Озиль — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Залесье (Кошки районы)
Залесье (Залесье) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (60,6%), чуашлар (29,7%), чичәннәр (3,7%).
(20951) 4261 T-2
(20951) 4261 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4261 T-2» саналган.
Таргувка (Великопольское воеводалыгы)
Таргувка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Николь (кратер)
Николь — Венера планетасының -48.4°N, -259.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 6,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Николь кратеры француз хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Давгялы
Давгялы (Даўгялы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сьвибна
Сьвибна — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сиекли (Юнусемре)
Сиекли (Siyekli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Букув (Лодзь воеводалыгы)
Букув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арре
Арре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Александрово (Бургас өлкәсе)
Александрово  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жеран-ле-Пюи
Сен-Жеран-ле-Пюи — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
(163) Эригона
(163) Эригона  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1876 елның 26 апрелендә Ж. Перротен тарафыннан Тулуза обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Озани
Озани (Osani) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Севи-Сорру-Чинарка кантонына карый.
Дупе-Дял (Лупша, Алба)
Дупе-Дял — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паново (Киров өлкәсе)
Паново (Паново) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Гоче
Гоче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Паново (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Гоче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паново (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Косымы-Я
Косымы-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 78 км.
Бентон-Гарбор (Мичиган)
Бентон-Гарбор  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Ябец
Ябец — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Косымы-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Бентон-Гарбор (Мичиган)
Тарихы
Бентон-Гарбор шәһәре  елда нигезләнгән.
Косымы-Я
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ябец
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейс (Монтана)
Гейс  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пирәкөҗә
Пирәкөҗә (Pirəköcə ) — Әзербайҗанның Күрдәмир районына караган авыл.
Гейс (Монтана)
Географиясе
Гейс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Евгений Четвергов
Евгений Владимир улы Четвергов (псевдоним — Нуянь Видяз; 1934 елның 30 марты, Ардатово районы, Мордва АССР) — совет галиме-агроном, эрзя һәм рус язучысы, «Эрзянь мастор» бәйсез гәзитнең баш мөхәррире.
Биографиясе
Дубенка урта мәктәбен тәмамлаганнан соң (1952) Максим Горький исемендәге яшь тамашачы театрының Баку шәһәрендә сәхнә эшчесе булып эшли. 1953 елдан-туган авылында клуб мөдире. 1954-1959 елларда-Пенза авыл хуҗалыгы институтының агрономия факультеты студенты.Алты ел эшләгәннән соң Мордовия Республикасының Ардат һәм Ковылкино районнары совхозларында агроном булып эшли (1965) һәм 28 ел дәвамында (1968-1996 еллар) университет укытучысы булып эшли. Гыйльми дәрәҗәсе — авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты, доцент.
Иҗтимагый эшчәнлеге
«Сятко», «Чилисема», эрзян һәм рус телләрендә «Себер утлары» журналларында басыла. Евгений Четвергов каласыннан түбәндәге китаплар чыкты: «Сиреневая Луны», «Велень вайгель» («авыл тавышлары»), «Сырнень чаволят», «Иень тюст» («Елның буяулар»), «Яңамо» («җимереклек»).
Бентон-Гарбор (Мичиган)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жермен-сюр-Мез
Сен-Жермен-сюр-Мез — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Геннадий Порядин
Геннадий Васильевич Порядин (1937 елның 19 июне) — Совет һәм Россия патофизиологы, аллерголог, Россия Медицина Фәннәр Академиясенең корреспондент әгъзасы (2004), Россия Фәннәр Академиясенең Корреспондент әгъзасы (2014).
Биография
1937 елның 9 июнендә туган.
1966 елда - 2 нче Мәскәү дәүләт медицина институтының медицина факультетын тәмамлый.
1966 елдан - аспирантурада укыганнан алып ( фәнни җитәкчесе А. Д. Адо) алып патология физиологиясе кафедрасы мөдире (1986-2017), уку эшләре буенча проректор (2012-2015) кадәр шунда ук эшли, хәзерге вакытта - профессор, мактаулы кафедра мөдире, ректор киңәшчесе булып эшли.
1969 елда ул «Механизмы формирования немедленной аллергии человека и пути их коррекции» дигән темага кандидатлык диссертациясен яклады, һәм 1983 елда ул докторлык диссертациясен яклады.
2004 елда ул Россия медицина фәннәре академиясенең әгъзасы итеп сайланды.
2014 елда - РФА әгъза-корреспонденты булды (РАМН һәм РАСХН ны РФА бергә кушкан вакытта).
Фәнни эшчәнлек
Фәнни өлкәдә эшләре: иммунопатологик авыруларның молекуляр һәм күзәнәк механизмнары; аллергия; ялкынсынуны үстерүдә иммун системасының роле (йогышлы-аллергия миокардиты); иммунопатологияне үстерүдә апоптоз роле; үзенчәлекле иммунотерапия механизмнары; аллергиягә каршы яңа препаратларны эзләү һәм өйрәнү
Аның җитәкчелегендә 12 табиб һәм 24 кандидат әзерләнде,
400 гә якын фәнни хезмәт, 7 монография, табиблар һәм галимнәр өчен 3 кулланма, 12 уйлап табу авторы.
Рәсәйнең Патофизиологлар Фәнни җәмгыяте Президиумы әгъзасы, Россия Фәнни җәмгыятенең патофизиологиясен укыту проблемасы буенча укыту-методик комиссия рәисе, патологик физиология һәм эксперименталь терапия журналларының редакция советы әгъзасы, гомуми реаниматология, клиник патофизиология., Вестник РСМУ журналларының редколлегия әгъзасы.
Кампео (Латина)
Кампео — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(20952) Тидей
(20952) Тидей — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5151 T-2» саналган.
Лалэли (Рефахие)
Лалэли (Laleli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Тарнова (Вжесинский повяты)
Тарнова  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Норвуд-Корт (Миссури)
Норвуд-Корт  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(636) Эрика
(636) Эрика  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Норвуд-Корт (Миссури)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(636) Эрика
Тарихы
1907 елның 8 февралендә Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 XP» саналган.
Давкшаны
Давкшаны (Даўкшаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пётр Славен
Тәрҗемәи хәл
Чыгышы буенча Латвиядән. Патша армиясенең кадр офицеры. Беренче бөтендөнья сугышында 67-нче Тарутино җәяүле полкы составында катнашкан. Варшава янында бәрелешләрдә күрсәткән батырлыклары өчен Геогргий коралы белән бүләкләнә. 1916 елның июненә — 67-нче Тарутино җәяүле полкы штабы башлыгы вазифаларын башкаручы, генераль штабы капитаны. 1917 елдан — полковник.
Ватандашлар сугышы
1918 елның август-октябрендә Көнчыгыш фронтының 5-нче армиясенең командиры; аның җитәкчелеге астында 5-нче армия Казанны ала. 1918 елның ноябрендән 1919 елның гыйнварына кадәр — Көньяк фронтының командиры. 1919 елның мартыннан — Совет Латвия армиясенең командиры, аннан соң РСФСР Көнбатыш фронтының 15-нче армиясенең командиры.
1919 елның ноябрьдә фронт сызыгы аша үтеп, Латвия гаскәрләренә әсирлеккә бирелә. Фронт сызыгы аша үтү вакытында аңа салкын тидерә һәм ул тиздән үлә.
Сьвидвовець
Сьвидвовець — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Букув-Парцель
Букув-Парцель — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
NGC 1916
NGC 1916 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Демирбога (Енишеһир)
Демирбога (Demirboğa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер авыл (köy).
Арцергранде
Арцергранде — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Якобсдорф (Мекленбург-Алгы Померания)
Якобсдорф  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Гояче
Гояче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кутып-Ягун (Тром-Юган кушылдыгы)
Кутып-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тром-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 480 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шасенемский (кратер)
Шасенемский — Венера планетасының 44°N, -258.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9 километр озынлыкта булган кратеры.
Зур Мишариха
Зур Мишариха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кын елгасының сул ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Шасенемский (кратер)
Исеме
Шасенемский кратеры төрекмән хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Зур Мишариха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(20953) 1068 T-3
(20953) 1068 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1068 T-3» саналган.
Камперзале-Каналикия (Перуҗа)
Географиясе
Камперзале-Каналикия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сийретие (Гөлҗүк)
Сийретие (Siyretiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Жермен-де-Фоссе
Сен-Жермен-де-Фоссе — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Бусина
Бусина — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аспарухово (Бургас өлкәсе)
Аспарухово  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Автомобиль
Автомоби́ль (αὐτός — «үзем» һәм mobilis — «хәрәкәтчән, ашыгыч») — кешеләр яки йөк ташу өчен кулланыла торган моторлы юл транспорт чарасы. Сәнәгать алга киткән илләрдә автомобиль транспорты пассажирлар йөртү күләме буенча транспортның башка төрләре белән чагыштырганда алдынгы урында тора. Заманча автомобиль 15–20 мең детальдән тора, шуларның 150–300 иң мөһим һәм кулланылыш өчен зур чыгымнар таләп итүче булып тора. Төшенчәгә җиңел автомобиль, йөк машинасы, автобус, троллейбус, бронетранспортер керә, әмма авыл хуҗалыгы тракторы һәм мотоциклны үз эченә алмый.
Классификация
Двигательнең тибы буенча:
Автомобильнең төзелеше
Җитештерелә торган автомобильләрнең күп төрлелегенә карамастан, аларны төзелешендә төп өч өлешне: кузов, двигатель һәм шассины бүлеп йөртергә мөмкин.
Автомобильләрне җитештерү
Автомобильләр җитештерүче — автозавод, автомобильләр әзерләү яки җыю белән шөгыльләнүче компания, фирма. XX гасыр башында Oldsmobile автомобиль сәнәгатендә революция ясый.
Эре җитештерүче компанияләр (2012 елга) :
Россошь (Цимлянское кушылдыгы)
Россошь — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Ростов өлкәсе, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга  Цимлянское елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 58 км.
Автомобиль
Автомобильләрне җитештерү
Күп дистә еллар автомобиль җитештерү өлкәсендә дөнья лидеры АКШ булга. 1980 нче елларда яңа лидер — Япония булды, 2009 нчы елдан Кытай, ул 2010 нчы елдан башлап Евросоюз илләренә караганда күбрәк автомобильләр җитештерә, ә 2009 нчы елдан дөньяда иң эре базар булып тора. СССР автомобиль төзелеше буенча дөньяда 5 нче урында булган (шул исәптән йөк машиналары буенча 3 нче һәм автобуслар буенча 1 нче урында), Россия 15 иң эре автомобиль җитештерүче илләр арасына керә.
Россошь (Цимлянское кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Автомобиль
Тарих
Автомобильнең беренче танылган сызымнары Леонардо да Винчиныкы булып исәпләнелә, әмма гамәлдәге нөсхә дә, аның яшәеше турындагы мәгълүматлар да безнең көнгә кадәр барып җитмәгән. 2004 елда Флоренция тарихы музее экспертлары Леонардо идеясенең дөрес булуын дәлилләп, әлеге автомобильне сызым буйлап торгыза алдылар. Яңарыш чорында һәм соңрак Ауропаның кайбер илләрендә пружинлы двигательле арбалар һәм экипажлар маскарад һәм парадларда катнашу өчен бердәм күләмдә төзелә.
1769 елда Француз уйлап табучысы Кюньо «Кюньо кече арбасы», ә 1770 елда «Кюньо зур арбасы» кебек танылган пар двигательле машинаның беренче үрнәген сыный. Уйлап табучы үзе аны «Утлы арба» дип атаган — ул артиллерия коралларын буксировкалау өчен билгеләнгән.
1791 елда рус уйлап табучысы Иван Кулибин тарафыннан «самокат повозкасы» ясала.
Роскосмос предметлары буларак җиңел автомобильләр төзүнең аерым очраклары булган. Әйтик, тарихка La Marquise (рәсми исеме — De Dion-Bouton et Trepardoux) кергән, ул 1884 елда төзелгән һәм пар тягында эшләгән.
Җиңел, компактлы һәм шактый көчле эчке янулы двигатель барлыкка килү, автомобильне үстерү өчен киң мөмкинлекләр ача. 1885 елда Алман уйлап табучысы Готлиб Даймлер, ә 1886 елда аның ватандашы Карл Бенц бензинлы двигательле беренче экипажларны ясаган һәм патентлаган. 1895 елда Бенц ССТС белән беренче автобус ясаган. 1896 елда Даймлер беренче такси һәм йөк машинасы ясаган. XIX гасырның соңгы унъеллыгында Германия, Франция һәм Англиядә автомобиль сәнәгате барлыкка килә.
XX гасырның беренче чирегендә электромобильләр һәм пар машиналы автомобильләр киң таралыш ала. 1900 елда АКШта автомобильләрнең яртысы пар йөрешендә була, 1910 елда Нью-Йоркта таксида 70 меңгә кадәр электромобиль эшләгән.
Шул ук 1900 елда Фердинанд Порше электр двигательләре хәрәкәтен алып баручы дүрт тәгәрмәчле электромобильне ясый. Ике елдан соң Голландиянең Spyker фирмасы тулы приводлы ярыш автомобиле чыгара.
Беренче узыш машинасы 35 ат көченә ия двигатель белән җиһазландырылган һәм 1900 елның 22 декабрендә DMGдан Эмиль Еллинекка тапшырылган. Бу «Мерседес» Вильгельм Майбах, DMGның баш инженеры тарафыннан эшләнгән һәм инновацион конструктор чишелешләрен үз эченә алган. Җиңел һәм югары җитештерүчәнлекле двигатель 75 км/сәг. кә җиткән һәм минутына 300–100 гә кадәр әйләнешне җыя алган.
Абыйлы-энеле Стэнли елына 1000гә якын автомобиль җитештерәләр. 1909 елда алар Колорадода беренче булып люкс-классындагы кунакханә ачалар һәм тимер юл станциясеннән кунаклар кунакханәсенә кадәр пар автобусы йөртәләр, бу исә автомобиль туризмының фактта башлануына китерә. Stanley фирмасы 1927 елга кадәр пар белән эшләүче автомобильләр чыгарган. Кайбер дәрәҗәләргә карамастан пар автомобильләре эксплуатацияләгәндә икътисади тотрыксызлыгы һәм кыенлыклары аркасында, сәхнәдән 1930 елда төшә.
Автомобиль транспортының киң таралуына америка уйлап табучысы Генри Форд зур өлеш кертә.
1923 елда Бенц фирмасы дизель двигательле беренче йөк автомобилен ясый.
Россия/СССРда
1780 нче елларда автомобиль проекты өстендә танылган рус уйлап табучысы Иван Кулибин эшләгән. 1791 елда ул самокатка-повозка ясаган.
Россиядә автомобильләр XIX гасыр ахырында барлыкка килгән (Россиядә беренче чит ил автомобиле 1891 елда барлыкка килгән, аны Франциядән пароходта «Одесский листок» газетасы мөхәррире В. Навроцкий алып кайткан). Беренче рус автомобилен 1896 елда Яковлев һәм Фрезе төзегән һәм Түбән Новгородтагы Бөтенроссия күргәзмәсендә күрсәтелгән. Алга таба Россиядә кечкенә серияләр белән берничә җиңел һәм йөк автомобильләре чыгарыла, аларның күбесе өлешчә яки тулысынча чит ил запас частьләреннән җыелган чит ил конструкцияләренең лицензион вариантларын тәшкил итә.
АМО-Ф-15 — Мәскәүдә серияле завод чыгарган беренче совет йөк машинасы.
Хәзерге Россия территориясендә массакүләм автомобильләштерү чагыштырмача соң башланды — асылда, 1932 елда Горький (Түбән Новгород) автозаводы төзелешенә кертелү белән халык хуҗалыгында эшләү өчен билгеләнгән Ford Америка фирмасы лицензиясе буенча җиңел (ГАЗ-А) һәм йөк (ГАЗ-АА) модельләрен чыгара башлаган. Шәхси файдалану өчен билгеләнгән беренче җиңел автомобильләр илнең индустриализациясе тәмамланганнан соң гына, турыдан-туры Бөек Ватан сугышы алдыннан (КИМ-10) сериягә җибәрелде.
ВАЗ-2101 моделеннән башлап, елына ярты миллионнан артык автомобиль җитештерә торган «Жигули» СССРда иң беренче массакүләм шәхси автомобильләр була.
1945 елдан соң СССР дөньякүләм җиңел машиналар җитештерүче һәм йөк автомобильләре һәм автобуслар җитештерүче иң эре предприятиеләрнең берсе булды. 1950 нче елларда Совет автомобиль сәнәгате халык хуҗалыгының төрле ихтыяҗларын тулысынча диярлек каплый, чит илдә автотранспортны аз сатып алуны исәпкә алып, шәхси кулланыштагы җиңел автомобильләрнең эчке базарын баету бурычы да әкренләп хәл ителә. Совет җиңел һәм йөк автомобильләре зур күләмдә күп кенә чит илләргә чыгарыла, шул исәптән Көнбатыш Европа һәм Төньяк Америка.
Хәзерге вакытта Россиянең автомобиль төзелеше сәнәгате, нигездә, Миллитранс корпорацияләр контроле астында булган предприятиеләр тарафыннан тәкъдим ителә, яисә чит илләрдән китерелә торган чит ил модельләрен җыю белән шөгыльләнә.
Мәдәният һәм массакүләм мәгълүмат чаралары
Автомобиль берничә тапкыр нәфис фильм һәм мультикларның (Тачки, Дуэль, Максимальное ускорение, Кристина) төп яки икенче дәрәҗәдәге герое булып тора. Кайбер фильмнарда ул төп геройның аерылгысыз ярдәмчесе булып тора (Джеймс Бонде турындагы фильмнар, Такси, Бэтмен, Назад в будущее, Смертельные гонки 2000, Безумный Макс). Хәзерге вакытта автомобиль турында күп кенә басмалары чыгарыла. «Руль артында» беренче Россия журналы 1928 елның апрелендә чыга башлады
Автомобильләрнең зыяны
Транспорт атмосфераны пычратуга өлеш кертү буенча 1 нче урынны алып тора, — аңа парник газлары чыгаруның 17 % туры килә. Берничә алдынгы климатолог юллардагы 2030 елдан башлап эчке яну двигательләре булган теләсә нинди транспорт чараларын куллануны бөтен җирдә тыю яклы булуын әйтте. Бу глобаль җылынуның начар нәтиҗәләргә китермәсен өчен кирәк. Электромобиль парник газларын 44-56% ка кимрәк чыгара.
Юл-транспорт һәлакәтләрендә (ЮТҺ) ел саен 1,2 млн кеше һәлак була һәм 20–50 млн кеше җәрәхәтләнә. Юл-транспорт һәлакәтләреннән ел саен югалтулар 500 млрд долларга бәяләнә. ЮТҺ үлем сәбәпләренең гомуми рейтингында 9 нчы урынны һәм 19–29 яшьлекләр төркеме өчен 1 нче урынны алып тора. Россиядә 2000 елдан башлап юл-транспорт һәлакәтендә ярты миллион кеше үлгән.