cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фельтхайм (Оэ)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Коншогокен (Пенсильвания)
Вест-Коншогокен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леордоаса
Леордоаса — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4449
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ферден (Аллер)
Ферден  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фехельде
Фехельде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымуса (Саруһанлы)
Хаҗымуса (Hacımusa) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Саруһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фехта
Фехта — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леоринц
Леоринц — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4450
NGC 4450 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нотр-Дам-де-Во
Нотр-Дам-де-Во (Notre-Dame-de-Vaulx) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,88 км².
Хаҗымуса (Полатлы)
Хаҗымуса (Hacımusa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Либерти (Пенсильвания)
Вест-Либерти  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вест-Личбург (Пенсильвания)
Вест-Личбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Хаҗымусалар (Элмалы)
Хаҗымусалар (Hacımusalar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фильзум
Фильзум — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4451
NGC 4451 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нотр-Дам-де-Коммье
Нотр-Дам-де-Коммье (Notre-Dame-de-Commiers) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Кле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,79 км².
Финтель
Финтель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леоринца
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Мейфилд (Пенсильвания)
Вест-Мейфилд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымусалы (Караисалы)
Хаҗымусалы (Hacımusalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леоринца-Шеулия
Леоринца-Шеулия — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирден
Фирден — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4452
NGC 4452 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нотр-Дам-де-л’Озье
Нотр-Дам-де-л’Озье (Notre-Dame-de-l’Osier) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,38 км².
NGC 4453
NGC 4453 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вест-Миддлсекс (Пенсильвания)
Вест-Миддлсекс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фиррель
Фиррель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымуслу (Полатлы)
Хаҗымуслу (Hacımuslu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Урарту
Урарту (хуритчә bi-a-i-na, Ուրարտու, Urartu, ) — Көньяк-Көнбатыш Азиядәге борынгы дәүләт (б.э.к. VIII—VI гасырлар). Чәчәк аткан дәверендә Әрмән таулыгы районын (Әрмәнстан, өлешчә Төркия һәм Иран) биләп торган.
Башкаласы — Тушпа (хәзерге Төркиядәге Ван шәһәре) шәһәрендә урнашкан булган.
Тарих
Б.Э.К. 9 гасыр азыгы — 8 гасырның 1 яртысында Урарту дәүләте чәчәк аткан. Менуа, Аргишти I ва Сардури II патшалыклары дәверендә Урарту территориясе шактый киңәйгән.
Коллар хезмәте киң файдаланылган. БЭК 8 гасыр уртасында Әссүрия патшасы Тиглатпаласар III (БЭК 745—727) Урарту гаскәрләрен берничә мәртәбә җиңгән вә Урарту керүче Төньяк Месопотамия һәм Төньяк Сүрияне басып алган.
Руса I дәверендә Саргон II җитәкчелегендәге Әссүрия гаскәренең яулары нәтиҗәсендә дәүләт вәйран булган. Әмма 7 гасырда Урарту Көньяк Кавказ артыда үз позицияләрен саклап калган.
Руса II (БЭК 685—645) бу җирдә яңа кальгаләр төзегән. Скиф-киммерий ярдәмендә Урарту патшалары Фригия патшалыгын тар-мар иткәннәр (БЭК 676 ел).
Мидия патшалыгының көчәюе Урартуны Әссүрия белән якынлаштырган. Ләкин БЭК 6 гасыр башында Урарту Мидия тарафыннан тар-мар ителгән һәм аның составына кушылган.
Хаҗымустафа (Оникишубат)
Хаҗымустафа (Hacımustafa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фирхёфен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леошть (Педурень, Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нотр-Дам-де-Мезаж
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,53 км².
NGC 4454
NGC 4454 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Леотешть
Леотешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хаҗынаби (Бафра)
Хаҗынаби (Hacınabi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леотешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флёгельн
Флёгельн — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нуайаре
Нуайаре (Noyarey) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Фонтен-Веркор кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,86 км².
NGC 4456
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вест-Миффлин (Пенсильвания)
Вест-Миффлин  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Миддлтаун (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Леошть (Тетерень, Васлуй)
Леошть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фисбек
Фисбек — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4455
NGC 4455 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Флёте
Флёте — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Андрей Кононов
Андрей Николаевич Кононов (, Санкт-Петербург - 1986 елның 30 октябре, Ленинград ) - Совет тел белгече - төрколог. Филология фәннәре докторы, профессор. Совет Төркологлар Комитеты Рәисе (1973-1986). СССР Фәннәр академиясе хакыйкый әгъзасы (1974).
Биографиясе
1930 елда ул Ленинград Көнчыгыш институтының (ЛВИ) төрек бүлеген тәмамлый.
Андрей Николаевичның укытучылары күренекле көнчыгыш белгечләре иде: В. В. Бартольд, Е. Э. Бертельс, Н. К. Дмитриев, С. Е. Малов, А. Н. Самойлович.
1932-1938 елларда. Андрей Николаевич төрек теле укытучысы булып эшләй, ә 1933-1936 елларда. ЛВИI аспиранты була.
1934 - 1981 елларда, ягъни 48 ел дәвамында, ул Ленинград дәүләт университетының Көнчыгыш факультетының төрки филология кафедрасында укыта, аны 24 ел - 1949 - 1972 елларда җитәкләй. 1938 елдан алып гомеренең ахырына кадәр ул СССР Фәннәр академиясенең Көнчыгышны өйрәнү институтының Ленинград филиалы хезмәткәре була.
1953-1954 елларда - Ленинград дәүләт университетының Көнчыгышны өйрәнү факультеты деканы.
1961-1963 елларда - СССР Фәннәр академиясенең Көнчыгышны өйрәнү институтының Ленинград бүлеге мөдире.
Ул 80 яшеннән өч көн үткәч вафат була. Аны Богословское зиратында күмәләр.
Фәнни һәм оештыру казанышлары
А.Н. Кононов гомеренең 55 елын фәнни кадрлар әзерләү өлкәсенә, 250-дән артык басылган әсәрләр формасында фәнни һәм педагогик эшчәнлеккә, тикшеренү эшчәнлегенә багышлай, аеруча төрек грамматикасы, лексикология, текстология, этимология, тарих, көнчыгышны өйрәнү өлкәсендә зур эз калдыра.
А. Н. Кононовның беренче зур әсәре 1934 елда бастырылган Х.Севдет-заде белән уртак эш, «Грамматика современного турецкого языка», аннары: 1941 елда - «Грамматика турецкого языка», 1948 елда. — «Грамматика узбекского языка», 1956 елда — «Грамматика современного турецкого литературного языка» (М.; Л.), 1960 елда — «Грамматика современного узбекского литературного языка» (М.; Л.).
Андрей Николаевич җитәкчелегендә Бөтен Союз Төркологик конференцияләре даими үткәрелә. Аларны оештыруда һәм тормышка ашыруда Ленинград дәүләт университетының Көнчыгыш факультетының төрек филологиясе кафедрасы һәм СССР Фәннәр академиясенең Көнчыгышны өйрәнү институтының Ленинград бүлеге төрки-монгол кабинеты хезмәткәрләре катнашалар.
Ул 1973-нче елда үзе барлыкка китерү инициаторы булган Совет төркологлар комитетының даими рәисе була, ул элеккеге СССР территориясендә төркология өлкәсендә тикшеренү эшләрен координацияләүдә һәм көчәйтүдә мөһим роль уйнай,. Россия Федерациясе һәм төрөк телендә сөйләшүче союз республикаларының төркологлары якынлашуга һәм хезмәттәшлек итеүенә булышлык итә.
Обрив-ан-Руаян
Обрив-ан-Руаян (Auberives-en-Royans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,07 км².
Рафаэль Батыршин
Рафаэль Батыршин (Рафаель Али улы Батыршин)  — Россия  хоккейчысы (сакчы). «Крылья Советов» җәмгыятендә (Мәскәү) тәрбияләнә. Хоккейчы Руслан Батыршинның бертуганы. Хәзерге вакытта «Ак Барс» (Казан) өчен уйный,  КХЛ да чыгыш ясый.
Карьера
Әти-әнисе улларын кече яшьтән «Динамо» (Мәскәү) җәмгыятенә бирә. Рафаэль Батыршин – татар. Мәскәүдә 1986 елның 26 августында туган.
17 яшендә Батыршин «Крылья Советов»ның  (Мәскәү) икенче составында дебют ясый, беренче сезонында ук команда сакчылары арасында иң күп матч уздыручы була. Шуңа күрә беренче сезонда ук «Крылья Советов»ның 2- лигада чыгыш ясаучы төп командасына 9 тапкыр чакырылуы гаҗәп түгел. Алдагы 4 ел дәвамында Батыршин «Крылья Советов»ның беренче командасында төп сакчы була. Әлеге команда өчен барлыгы 139 матч уздыра, 11 очко туплый (2+9), икенче команда өчен 80 уенда  уйный, 18 очко (4+14) туплый.
2007-2008 елгы сезоны — әлеге Мәскәү командасы өчен 4- тапкыр уйнавы була. Әмма сезон ахырында ул башка командага  — югары лигада уйнаучы «Рязань» (Рязань)командасына күчә. Алар өчен 14 матчта уйный.
2008-2009 елгы сезонны яңадан  исемен алыштырган МХК «Крылья Советов»та башлый. Элекке бердәм команда икегә бүленгән була. Шуңа карамастан МХК югары лиганың финалына барып җитә (Ханты-Мансийскиның «Югра» командасы җиңүче була). Рафаэль әлеге сезонда 70 уенда уйнап, 20 очко (7+13) туплый – сакчының спорт  карьерасында әлегә иң яхшы күрсәткече.
Флёте
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафаэль Батыршин
Карьера
2009 елның көзендә  Батыршин КХЛда дебют ясый – Чехов «Витязь» командасына күчә. Аларның уен стиле  Рафаэльгә якын. Гәүдәгә зур булу сәбәпле,  Батыршин кискен сакчы ролен башкара, сезонга 50 минут штраф туплаган чаклары була. «Витязь» өчен сакчы 2 сезон уйный, 95 матч уздыра, 16 очко (5+11) туплый.
2011 елның җәендә Батыршин Мәскәү өлкәсенең «Атлант» командасына күчә. Әлеге команда өчен  Рафаэль 33 матчта уйный, 8 очко (2+6) туплый. 2012 елның 13 гыйнварында  «Атлант» җитәкчелеге аны Новосибирскиның «Сибирь» командасыннан  Вячеслав Белов белән алмаша,  сезонның калган өлешен Рафаэль Новосибирскида уйнап бетерә. Командасы плей-оффка үтми. 2012-2013 ел сезонын Батыршин Новосибирскиның «Сибирь» командасында башлый.
Гаиләсе
Өйләнгән. Хатыны Анна.
Вестготлар
Вестготлар, визиготлар, тервинглар — алман кабиләсе, готларның көнбатыш тармагы. БЭ 3—4 гасырларда Днестр елгасының көнбатыш ягында яшәгән.
370-елларда һуннар басымы астында Дунайны кичеп Мөзиягә күчкәннәр.
418 елда Көньяк Галлиядә Көнбатыш Рим империясе территориясендә мәркәзе Тулуза шәһәре булган иң беренче «варвар» кыйраллыгын бар иткәннәр. 5 гасырның 2 яртысында вестготлар Испаниянең зур өлешен басып алганнар.
507 елда франклар тарафыннан Көньяк Галлия басып алынгач, бу җир Вестготлар кыйраллыгының төп территориясе булып калган; 6 гасыр уртасыннан аның башкаласы Толедо шәһәре булган. Вестготлар аерым җирле җир ияләре кулындагы сөрүле җирләнең 2/3 өлешен тартып алганнар.
Рим тәртибе белән якыннан танышу вестготларга ыруг-кабиләчелек мөнәсәбәтләреннән милекчелек төземенә үтү мөмкинлеген биргән. Вестгот кыйраллыгында хакимлек иткән этник төркем булган вестготлар әкрен-әкрен җирле испан-рим халкы белән кушылып киткән.
711—718 елларда вестготлар дәүләте гарәпләр тарафыннан юк ителгән.
Хаҗынаипли (Җаник)
Хаҗынаипли (Hacınaipli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фоллерзоде
Фоллерзоде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4457
NGC 4457 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Василий Городцов
Василий Алексеевич Городцов (1860-1945) - рус һәм совет археологы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры.
NGC 4457
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Василий Городцов
Биографиясе
Василий Алексеевич Городцов 1860 елның 11 (23) мартында Рязань губернасы Рязань оязенең Дубровичи авылында (хәзер  Рязань өлкәсенең Рязань районы) туган.
1880 елдан 1906 елга кадәр хәрби хезмәттә була һәм бер үк вакытта фәнни җәмгыятьләрдә һәм оешмаларда: Рязань архив комиссиясе (1889-1892), Ярославль архив комиссиясе (1898-1899), Мәскәүнең тарихи музеенда (1903 елдан) хезмәттәшлек итә.
Отставкага чыккач, 1929 елга кадәр эшләгән тарихи музейга даими эшкә урнаша. Аның белән музейның археология залларының киңәюе һәм төп экспозициясе, музей буенча юлкүрсәткечләр басмасы (1921-1923) бәйле. 1907-1914 елларда Мәскәү Археология институтында, 1915-1918 елларда Шанявский исемендәге халык университетында археология укыта. 1918 елдан башлап Мәскәү университеты профессоры, соңрак Чернышевский исемендәге Мәскәү философия, әдәбмят һәм тарих институтында профессор; ике вузда да археология кафедрасын җитәкли. Бер үк вакытта СССР Фәннәр Академиясенең матди культура Тарих институты хезмәткәре дә. Бик күп укучылар калдыра.
1920 елда В. А. Городцов һәм Австрия археологы Геро фон Мергарт арасында зур низаг була, аны Городцов палеолит һәйкәлләрен фальсификацияләүдә гаепли.
РАНИОН археология секциясен оешканнан бирле җитәкли. Берничә ел РСФСР Халык комиссариаты баш фәненең Археология бүлеген җитәкли. Ул күп кенә совет һәм чит ил фәнни җәмгыятьләренең һәм учреждениеләренең мактаулы һәм хакыйкый әгъзасы була. 1941 елдан-МДУның тарих факультеты профессоры.
Ул 1945 елның 2 февралендә үлә. Мәскәүдә Новодевичье зиратында җирләнә.
Фәнни эшчәнлеге
Аның беренче фәнни эшчәнлеге 1888 елда Ока неолит мәйданнарын өйрәнү була.
СССР көньягы археологик тарихының өч стадиясен билгеләп үтте: чокырлы, катакомбалы, буралы. Беренче тапкыр фатьяновск, волосовка һәм урман полосасының башка культураларын аерып күрсәтте. Киммериялеләр өчен археологик база ясады. Скиф-сөрүчеләр археологиясен (Бельск шәһәре тикшеренүләрен) баета. Дьяков һәм Городец культураларын (Кәшер шәһәрчеген, Муром янындагы Болотьевский каберлеген казу һ.б.) өйрәнүгә зур өлеш кертә.
СССР территориясендә беренче тапкыр палеолит кешесенең казылганнарын ачты һәм тикшерде ( Тимоновская сайты, 1928). Беренче тапкыр ул Иске Рязаньдә зур күләмле казу эшләре алып барды. Борынгы тормышның икътисади нигезләрен өйрәнде.
Археология эшен геология өлкәсендә эзләнүләр белән бергә алып бара. Дүртенчел чокырларны, аеруча Ока дюналарына һәм террасаларына күзәтү үткәрде. Ул Ярославль тирәсендә Үрге юра формаларын өйрәнү, далаларда кара туфракның үсүе һәм югалуы белән шөгыльләнә. Ул геологик проблемалар буенча дистәдән артык мәкалә, шул исәптән «К вопросу об установлении натурального масштаба времени по аллювиальным отложениям в долинах рек Окской системы» мәкаләсен язды.
Ул археологик һәйкәлләрнең кыр тикшерү методикасын булдырды, СССРның борынгы әйберләрен фәнни классификацияләде, археологиядә типологик һәм чагыштырма ысуллар теориясен эшләде.
" Палеометалл" терминын актив әйләнешкә кертә.
Хезмәтләре
Ике йөздән артык фәнни хезмәт авторы. Шул исәптән:
Лепошел
Лепошел — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Обрив-сюр-Варез
Обрив-сюр-Варез (Auberives-sur-Varèze) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Вьен-2 кантонына карый.
Лепошел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обрив-сюр-Варез
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,05 км².
Вест-Ньютон (Пенсильвания)
Вест-Ньютон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗынуман (Алтынекин)
Хаҗынуман (Hacınuman) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Алтынекин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Питтстон (Пенсильвания)
Вест-Питтстон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фольтлаге
Фольтлаге — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Лепиндя
Лепиндя — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4459
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Оз (Изер)
Оз (Oz) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,81 км².
Форверк (Түбән Саксония)
Форверк  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Рединг (Пенсильвания)
Вест-Рединг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4458
NGC 4458 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лепуджу-де-Жос
Лепуджу-де-Жос — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗынуһлу (Мут)
Хаҗынуһлу (Hacınuhlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оптевоз
Оптевоз (Optevoz) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Морестель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,00 км².
Фордорф
Фордорф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һеруллар
Һеруллар (Heruli) — элек Төньяк Аурупада яшәгән алман кабиләсе. 3 гасырда һеруллар (даннар басымы нәтиҗәсендә) көньякка күчкән. Көнчыгыш һеруллар готлар белән берлектә Рим империясе территориясенә бәреп керү катнашкан, соңрак һуннарның беректәшләре сыйфатында телгә алынган. Һун кабиләләре берләшмәсе таркалып киткәч, якынча 500 елда һеруллар хәзерге Моравиядә үз дәүләтен төзи, әмма ул дәүләт тиздән лангобардлар тарафыннан тар-мар ителә. Көнбатыш һеруллар (286 елда Галлиягә һөҗум итәләр) 6 гасыр башында франклар тарафыннан буйсындырылган.
Хаҗыныноглу (Оникишубат)
Хаҗыныноглу (Hacınınoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лепуджу-де-Сус
Лепуджу-де-Сус — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4460
NGC 4460 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Остготлар
Остготлар (остроготлар (Ostrogothi), грейтунглар (Greutungi)) — алман кабиләсе, готларның көнчыгыш тармагы.
3 гасырда Кара диңгез буендагы далаларга, Днепр—Тын аралыгына, өлешчә Кырымга килеп урнашканнар. 4 гасырның 2 яртысында Һерманарих җитәкчелеге астында остготлар кодрәтле кабилә берлеген төзегәннәр, бу берлек остготлардан тыш башка алман, скиф-сармат вә славян кабиләләрне берләштергән. 375 елда бу берлек һуннар тарфыннан тар-мар ителгән. Остготларның төп өлеше һуннар белән бергә көнбатышка юл алып, Паннониядә урынлашкан. 5 гасыр уртасында, Аттила вафатыннан соң, остготлар һуннарга каршы баш күтәреп аларның хакимлегеннән азат булганнар.
493 елда остготлар Теодорих җитәкчелеге астында Италиягә яу чабып Равеннаны басып алганнар һәм Остготлар кыйраллыгын булдырганнар. Кыйраллык составына Италия, Сицилия, Альпалды районнары, Далмация, 510 елдан исә Прованс кергән. Остготларның төп өлеше Урта һәм Төняк Италиягә килеп урнашкан. Византиягә каршы сугышында җиңелеп (552—554), Остготлар кыйраллыгы бар булуыннан туктаган.
Вест-Санбери (Пенсильвания)
Вест-Санбери  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 4461
NGC 4461 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Фрайштатт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Санбери (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фрайбург (Эльбе)
Фрайбург  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Честер (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бургундлар
Бургундлар (Burgundii, Burgondes) — борынгы алман кабиләсе.
3 гасырның 2 яртысына кадәр Одер һәм Висла арасында яшәгәннәр, аннан соң, гепидлардан җиңелеп, көнбатышка таба хәрәкәт итә башлаганнар. 5 гасырның башында Рейн бассейнында үз дәүләтен булдырганнар; 436 елда ул һуннар тарафыннан юк ителгән. Шуннан соң бургундлар Рона бассейнына күчеп утырганнар һәм яңа дәүләтне булдырганнар, ләкин ул да 534 елда (бу юлы франклар тарафыннан) юк ителгән. Бургундлар исә җирле халык тарафыннан ассимиляцияләнгән.
Ори (Изер)
Ори (Auris) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,21 км².
NGC 4462
NGC 4462 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Иннокентий Смоктуновский
Иннокентий Михайлович Смоктуновский (туганда —Смоктунович; 28 март 1925 ел —3 август 1994 ел) — совет һәм Россия театр һәм кино актёры. ССРБ-ның халык артисты (1974), Социалистик Хезмәт Герое (1990). Ленин премиясе лауреаты (1965). Бөек Ватан сугышында катнашучы.
Биографиясе
Әтисе фронтка киткәч, Иннокентийгә гаиләне туендырырга туры килә. Ул фельдшер-акушерлык училищесын тәмамлый, аннары киномеханиклар курсларына күчә, 1942 елда Красноярскида урнашкан хәрби частьта һәм аның каршындагы госпитальдә эшли. Шул ук елны Красноярск драма театрына статист булып керә; күп еллар узгач актер үзенең интервьюларының берсендә театр билетларын ясарга өйрәнүен таный:билетларны көн саен сатып алырга мөмкинлек юк иде, ә театрдан башка яши алмадым, дигән ул[15].
Сугышны Гревесмюлендә 1945 елда тәмамлый.
1957 елда Георгий Товстоногов аны Ленинградның Зур драма театрына чакыра, анда ул  Достоевскийның "Идиот"ында кенәз Мышкин образын драматик интерпретациясе белән тамашачыларны шаккатыра. Аның иң яхшы рольләренең берсе — Алексей Константинович Толстойның "патша Федор Иоаннович" (Кече театр, 1973) пьесасында төп роль.
Иннокентий Смоктуновский 1994 елның 3 августында Мәскәү янындагы санаторийда инфаркттан соң дәваланган вакытта вафат була. Аны соңгы юлга көчле алкышлар белән озаталар: моңа кадәр бер Россия актеры белән дә мондый хәл булмый. Сәхнә остасы Мәскәүнең Новодевичье зыяратында җирләнгән.
Лепушань
Лепушань — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыһалил (Һорасан)
Хаҗыһалил (Hacıhalil) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Франкенфельд
Франкенфельд — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ори-ан-Ратье
Ори-ан-Ратье (Oris-en-Rattier) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,83 км².
Хаҗыһалил (Гебзе)
Хаҗыһалил (Hacıhalil) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лепушел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вестмонт (Пенсильвания)
Вестмонт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Орнасьё
Орнасьё (Ornacieux) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Вестмонт (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орнасьё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,89 км².
Фреден (Лайне)
Фреден  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4463
NGC 4463 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Хаҗыһалиларпач (Ердемли)
Хаҗыһалиларпач (Hacıhalilarpaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4464
NGC 4464 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Лепушна (Румыния)
Лепушна — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вестфилд (тауншип, Пенсильвания)
Вестфилд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Орнон
Орнон (Ornon) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,60 км².
Вестфилд (тауншип, Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вестовер (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыһалиллер (Шеһзаделер)
Хаҗыһалиллер (Hacıhaliller) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лепушник (Тимиш)
Лепушник — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фреденбек
Фреденбек — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ветерли (Пенсильвания)
Ветерли  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4465
NGC 4465 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗыһалилоглучифтлигый (Батталгази)
Хаҗыһалилоглучифтлигый (Hacıhaliloğluçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Отран-Меодр-ан-Веркор
Отран-Меодр-ан-Веркор (Autrans-Méaudre-en-Vercors) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Фонтен-Веркор кантонына карый.
Искәрмәләр
Отран-Меодр-ан-Веркор
Лепушник (Хунедоара)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фрезенбург
Фрезенбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыһамза (Ашкале)
Хаҗыһамза (Hacıhamza) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Паже
Паже (Pajay) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,32 км².
Лепушнику-Маре
Лепушнику-Маре — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4466
NGC 4466 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нәфисә Хәйруллина
Нәфисә Хәйруллина (Нәфисә Шамил кызы Хәйруллина) – драма актеры, Камал театры артисты.
NGC 4467
NGC 4467 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Нәфисә Хәйруллина
Тәрҗемәи хәле
1988 елның 3 февралендә Казанда туган. Әнисе - Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры артисты Фирдәвес Хәйруллина. Әнисе кызын тәрҗемәче яисә табиб итеп күрәсе килсә дә, Нәфисә 14 яшендә артист булырга карар кыла. Мәктәпне тәмамлагач, Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетына укырга керә, параллель рәвештә Камал театрында дәресләр ала. Әнисе вафат булгач, әнисенең сеңлесе Мәйсәрә апа гаиләсендә яши.
Иҗаты
Тәүге ролен беренче курста укыганда уйный. Нәфисәнең сәхнәдәге беренче адымнарыннан ук тәнкыйтьчеләр аның сәләт күәсенең ташып торуын шәйләделәр. Александр Домогаров, Чулпан Хаматова иҗатын үзенә өлге итеп ала
NGC 4467
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фрельсдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыһамзалар (Кочарлы)
Хаҗыһамзалар (Hacıhamzalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лепушничел
Лепушничел — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пакт (Изер)
Пакт (Pact) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,74 км².
Вилмердинг (Пенсильвания)
Вилмердинг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыһамзалы (Тарсус)
Хаҗыһамзалы (Hacıhamzalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4468
NGC 4468 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бхактиведанта Хастаханәсе
“Бхактиведанта Хастаханәсе һәм Өйрәнү Институты” ул 1998 елда Һиндстанда Тһане районында оештырылган хастаханә. Ул Тһане янында, Мумбаи янында Мира Юлында урнашкан һәм Боривалидан Вирарга һәм шуннан тыш көнбатыш даирәләрдә пациентларга хезмәт күрсәтә. Бхактиведанта Хастаханәсе ул Шри Чайтанья Велфэр Иганә Трастының проекты булып тора. Ул Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте нигезләүчесе Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупада ихтирамына нигезләнгән булган.
Килеп чыгышы
Студентлар төркеме Һиндстанда, Махараштрада Мумбаи тирәсендә чатырманлыкларда һәм авылларда медицина лагеренда булганнар. 1986 елда төрле медицина тармакларында махуслашуларына тәмамлаганнан соң, төркем салмак кына шәфкать хезмәткәрләре йортына һәм соңыннан Бхактиведанта Хастаханәсенә эволюцияләнгән. Бхактиведанта Хастаханәсе 1998 елның 11 январендә ачылган булган. Хастханәдә шулай ук бушлай ел саен Барсана Күз Лагере була.
Ел Саен Бушлай Катаракта Хирургиясе Лагере
Бхактиведанта Хастаханәсендә Барсанада, Матхура районында ел саен бушлай катаракта хирургиясе лагере була. Лагерьның максаты булып Барсанада һәм якындагы 120 авылда яшәүче кешеләргә хезмәт итү булып тора.
Вилкинсбург (Пенсильвания)
Вилкинсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паладрю
Паладрю (Paladru) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,64 км².
Хаҗыһасан (Кызылтепе)
Хаҗыһасан (Hacıhasan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Андре Моруа
Андре Моруа (André Maurois, чын исеме Эмиль Саломон Вильгельм Эрзог, Émile-Salomon-Wilhelm Herzog, 1885 елның 26 июлендә — 1967 елның 9 октябре) — француз язучысы һәм Француз академиясе әгъзасы. Соңыннан псевдонимы аның рәсми исеме булып китә.
Романиядан биография жанр остасы (Шелли, Байрон, Бальзак, Тургенев, Жорж Санд, Дюма-әти һәм Дюма-ул, Гюго турындагы китаплар) һәм кыска иронияле-психологик хикәяләр авторы. Моруаның төп әсәрләре арасында — «Превратности любви» (1928), «Семейный круг» (1932) психологик романнары, «Мемуарлар» (1970 елгы басма) һәм язучының бөтен иронияле нечкә талантының нәфислеген күрсәткән «Письма незнакомке» («à Lettres inconnue l», 1956) әсәрләре тора.
Биографиясе
Андре Моруа 1871 елдагы франция-пруссия сугышыннан соң, франция гражданлыгын кабул итеп, Нормандиягә күчкән, католик диненә кертелгән, Эльзас яһүд хәлле гаиләләрнең берсендә туган. 1897 елда Эмиль Эрзог Руан лицеена укырга керә. 16 яшендә ул лиценциат дәрәҗәсенә лаек була.. Беренче бөтендөнья сугышында хәрби тәрҗемәче һәм бәйләнешләр офицеры булып хезмәт итә.
Моруа 1918 елда «Молчаливый полковник Брамбл» (Les Silences du colonel Bramble) романын бастырып чыгара. Бу роман Франциядә һәм Бөекбритания белән АКШ та бик уңышлы әсәр итеп кабул ителә. 1921 елда «Речи доктора О’Грэди» (Discours du docteur O’Grady) романы дөнья күрә. Андре Моруа «Круа-де-фе» журналы редакциясендә хезмәткәр булып эшли. 1938 елның 23 июнендә Француз академиясенә әгъза итеп сайлана.
Икенче дөнья сугышы башында Моруа француз армиясендә капитан булып хезмәт итә. Францияне немец гаскәрләре басып алгач, ул АКШка күчеп китә, шундагы Канзас университетында укытучы булып эшли. Бу вакытта Шопен (1942), Эйзенхауэр (1945), Франклин (1945) һәм Вашингтон (1946) биографияләрен яза. 1943 елда Төньяк Африкага китә, 1946 елда Францияга әйләнеп кайта.
Гаиләсе
Ике тапкыр өйләнә. Беренче никахындагы хатыны — Жанна-Мари Ванда Шимкевич, аларның өч баласы туа — Жеральд (1920), Оливье һәм кызы Мишель (1914). Беренче хатыны сепсистан үлгәннән соң (1924), тиздән Симон Кайява белән икенчегә никахка керә.
Лепуштешть
Лепуштешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пётр Хованский Змей
Кенәз Пётр Иванович (Кече) Хованский (1648—1709) — рус дәүләт һәм хәрби эшмәкәре, бояр (1677 елдан), полк воеводасы, Мәскәү янындагы Леоново авылы биләүчесе.
Чыгышы
Бөек литва кенәзе Гедимин токымнары атаклы кенәз һәм бояр Хованскийлар ыруы вәкиле. Бояр һәм воевода кенәз Иван Никитич Хованскийның (1675 елда мәрхүм) ике улының кечесе. Олы абые — стольный кенәз Иван Иванович Хованский (1645—1701).
1677 елда кенәз Петр Иванович Хованскийга бояр дәрәҗәсе бирелгән. 1682 елда — приказы судьясы, аннары разрядлар тарафыннан төрле полкларда полк воеводасы буларак телгә алына.
Әстерхан күтәрелешендә
1706 елда бояр П. И. Хованский Әстерхан күтәрелешен (1705-1706 йй.) бастыруда катнаша. 13 мартта хөкүмәт көчләре Әстерханга керә һәм күтәрелешны бастыра. Күтәрелеш катнашучылары күпләп кулга алынган һәм җәзаланган.
Башкорт күтәрелешендә
1708 елда бояр кенәз Петр Иванович «» Хованский башкорт күтәрелешен (1704-1711) бастыруда катнаша. Декабрь азагында 1707 елда декабрь азагында Бөек Петр патша башкорт күтәрелешен бастыру өчен бояр кенәз П. И. Хованский командалыгында биш полк җибәрү турында карар кабул итә. 1708 елның гыйнварында П. И. Хованский патша гаскәре белән Казанга килә, башкорт баш күтәрүчеләренең җитәкчеләрен тыныч чаралар белән боларны туктату кирәклегенә ышандырырга тырыша. 2 февральдә Петр Иванович Хованский тәрҗемәче һәм ясаклы татарларны фетнәчеләрнең башлыклары белән очрашуга җибәрә. Сөйләшүләр Казаннан 80 чакрымда яткан Арча даругасында үтә һәм нәтиҗәсез тәмамлана. Баш күтәргән башкортлар Казан өязен бөлгенлеккә төшерүен һәм талавын дәвам иткән. Казан воеводасы Петр Иванович Хованский фетнәчеләргә каршы хөкүмәт отрядларын җибәрә. Осип Бартенев отрядлары Казаннан Арча даругасы буйлап һөҗүмен башлый һәм фетнәчеләрне Уфа өязенә таба чигенергә мәҗбүр итә. Сергиевскидан килгән станица атаманы Невежин җитәкчелегендәге икенче отряд башкортларны Биләр янында тар-мар итә.
1708 елның 22 февралендә кенәз П. И. Хованский үзенең гаскәре белән Казаннан башкорт болачыларына каршы походка чыга. Баш күтәрүчеләр патша баш командующие белән сөйләшү башлаган.
Казан воеводасы Никита Алферович Кудрявцев Петр Хованскийга «бурларның алдагын тыңламаска һәм аларга хәрби көч белән курку салырга» дигән киңәш бирә. Ләкин бояр Петр Иванович Хованский: «Өйрәтмә мине!» дип кенә җавап бирә һәм сөйләшүләр башлый.
Петр Хованский гаскәре белән Казаннан чыга. Патша баш командующие белән сөйләшү башларга җыенган болачыларның башлыклары руслар якынлашкан вакытта Чулман артына чигенә. Татар һәм башкорт улуслары патшага тугрылыкка ант итә башлыйлар. Бер каршылыкка да очрамаган Петр Хованский гаскәре белән һөҗүмен дәвам итә һәм 17 мартта ана Алабугага керә.
Казан воеводасы Никита Кудрявцев, кенәз Пётрны йомшаклыкта һәм эшләп җиткермәүдә гаепләп, Мәскәүгә әләк хатлары яза.
Пётр Хованский Алабугадан күтәрелеш җитәкчеләре белән сөйләшүне яңарткан. Фетнәчеләрнең бер өлеше корал салган. 1708 елның 26 маенда Пётр Хованский, полклары белән Кама елгасы аша чыгып, Чаллыга керә. Баш күтәрүчеләрнең берничә башлыгы Хованский лагерына килә һәм буйсынуын белдерә. Башкорт башлыклары күтәрелешны туктатырга ризалык бирә, ә Пётр Иванович Хованский патша хөкүмәте исеменнән баш күтәрүчеләргә кичерү вәгъдә итә.
Дон казаклары күтәрелешендә
Патша Петр Алексеевич кенәз Петр Иванович Хованскийга ике фәрман җибәрә. Беренче грамотада башкорт күтәрелешен бастырган өчен рәхмәт әйтә, ә икенчесе — аңа баш күтәргән Дон казакларына бастырырга куша. Бу күтәрелешне бастыруы турында ул үзе патшага шушылай язган:"«Была баталия с ними великая, и никогда я не помню, чтоб так козаки крепко стояли, а более того, разумею, что крепко стояли беглые драгуны и из полков солдаты, а наибольше полку господина фельдмаршала (Шереметева), как он шел снизу, такоже и других полков»."
Фетнәчеләр тулысынча җиңеләләр, хатын-кызлар, балалар һәм олаулар җиңүчеләр кулына төшә. Петр Иванович Хованский Дондагы сигез шәһәрчекне яндырып, утыз тугыз шәһәрчек баш салган һәм патшага тугрылыкка ант иткән.
NGC 4469
NGC 4469 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фрельштедт
Фрельштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилмор (Пенсильвания)
Вилмор  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Хәйруллин
Хәйруллин — татар фамилиясе.
Вилмор (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паниссаж
Паниссаж (Panissage) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,88 км².
Вилсон (Пенсильвания)
Вилсон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Хаҗыһасан (Караташ)
Хаҗыһасан (Hacıhasan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилсон (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фререн
Фререн — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паносса
Паносса (Panossas) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шарвьё-Шаваньё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,99 км².
NGC 4470
NGC 4470 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Евгений Лансере
Евгений Александрович Лансере (, Моршанск —, Нескучное авылы, Харьков губернасы — русия скульптор-анималисты, Сынлы сәнгать академиясенең почётлы ирекле общенигы (1876).
Биографиясе
Статский советник Людвиг Пауль (Александр Павлович) Лансереның улы (1815-1869).
Моршанскида туган, урындагы гимназиядә укыган. Бала чактан үзенең яраткан темаларын таба — атларны сынландыра. Соңрак яшь скульптор Үзәк Азия, Кавк һәм Төньяк Африкага ерак сәфәрләр кылып, ижадына күп кенә этник образлар өсти (Афганец, "Гарәп", "Ике ана"), бу аның сәнгати эшләрен баетып җибәрә.
Күренекле анималист булып таныла, атларны оста сынландыра, шулай ук тарихи сюжетларда да бу образларга мөрәҗәгать итә. Барлыгы 400 тирәсе әсәр иҗат итә. Аның хезмәтләре Сарытаудагы Радищев музеендагы, Беларусь Республикасының Милли сынлы сәнгать, Россия Дәүләт музейларындагы, Дәүләт Третьяков галереясындагы һ.б. экспозицияләрдә куела.
Аның улы — Лансере Евгений Евгеньевич белән кызы Серебрякова Зинаида Евгеньевна да рәссам булып китәләр, төпчек улы Лансере Николая Евгеньевич — архитектор һөнәрен сайлый.
Хаҗыһасан (Гөлбашы)
Хаҗыһасан (Hacıhasan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильямсбург (Пенсильвания)
Вильямсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Лера (Румыния)
Лера — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исламны кабул итүнең 1000 еллыгы исемендәге мәдрәсә
Исламны кабул итүнең 1000 еллыгы исемендәге Казан Югары Мөселман мәдрәсәсе, КЮММ (Казанское Высшее Мусульманское Медресе имени 1000-летия принятия Ислама, КВММ) — Татарстан Җөмһүрияте мөселманнарының Диния нәзарәте карамагындагы дини уку йорты (мәдрәсә), урта һөнәри белем бирү учреждениесе. Уку йорты имам-хатыйблар, Ислам нигезләрен, Ислам фәннәрен һәм гарәп теле укытучыларын әзерләп чыгара. Казанның Яңа бистәсендәге Ал мәчет бинасында урнашкан. Җитәкче (директор, 1996 елдан) — Ильяс Исхак улы Җиһаншин.
Тарих
1990 елда Чистайда ачылган. 1991 елда мәдрәсә шәкертләре Габделхак хәзрәт Саматов шәкертләре белән Казандагы Кабан арты мәчетенә (Һади Такташ урамы, 26 йорт) күчеп кайтып укый башлый. Мәдрәсә ректоры — мәчетнең имам-хатыйбы Исхак хәзрәт Лотфуллин була.
1993 елның 5 ноябрендә Татарстан Министрлар кабинеты каршындагы Дин эшләре советында теркәлеп, мәдрәсә 4 еллык белем бирү статусы ала.
1996 елның октябрь аеннан ректор итеп Ильяс хәзрәт Җиһаншин билгеләнә.
1998 елның август аенда Казан шәһәре хакимияте башлыгы карары белән мәдрәсәгә Мәҗит Гафури урамындагы «Ал мәчет» бинасы (67 йорт) кайтарыла.
2000 елда ТҖ МДН фәрманы нигезендә (329/1) мәдрәсәдә уку 5 еллык итеп үзгәртелә.