cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вөҗдан иреге
Вөҗдан иреге - гражданнар­ның үзләре теләгән динне тота алу хокукы.
Драпак (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дитерсдорф-ам-Гнасбах
Дитерсдорф-ам-Гнасбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бонанза-Маунтен-Естейтс (Колорадо)
Бонанза-Маунтен-Естейтс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бонанза-Маунтен-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вершешть (Нямц)
Вершешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонанза-Маунтен-Естейтс (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равяцичы (Навагрудский районы)
Равяцичы  (Равяцічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Бишево (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Равяцичы (Навагрудский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Плотбище (Киров өлкәсе)
Плотбище (Плотбище) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (70%), татарлар (27%), арлар (2%).
Амегино (ай кратеры)
Амегино - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 9,2 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Флорентино Амегино (1854—1911) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Кошаново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Кошаново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Емешево
Емешево (Эмӓнсола, Емешево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,2%), урыслар (5,8%).
NGC 212
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Старо-Железаре
Старо-Железаре — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Конары (Исҗехисар)
Конары (Konarı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Исҗехисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Старо-Железаре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18198) 2056 P-L
(18198) 2056 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Арнсторф
Арнсторф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дворська Вас (Радовлиця)
Дворська Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Поммерей
Ла-Поммерей — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Баязит (Әлшәй районы)
Баязит — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452088, — 80244865002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 81 кешенең яшәве мәгълүм.
Османҗык (Кадынһаны)
Османҗык (Osmancık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вермиллион (Миннесота)
Вермиллион  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тәрәзә
Тәрәзә (тәрзә) яки витраж — йортның махсус детале, яктылык төшсен, һава инсен өчен, корылыш стенасына янына уем һәм шул уемга куелган кысалы пыяла. Йортка кояш яктысы үткәрү һәм вентиляция өчен куела.
Вермиллион (Миннесота)
Тарихы
Вермиллион шәһәре  елда нигезләнгән.
Тәрәзә
Тарих
Борынгы йортлар тәрәзәсез булган дип санала. Урта гасырларга кадәр йорт тишекләре хайваннарның тиресе белән капланган.
Вермиллион (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дитманс (Вайдхофен)
Дитманс  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кощали
Кощали — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мадхубани/Митхила рәсем сәнгате
Мадхубани сәнгате (яки Митхила сәнгате) Һиндстан һәм Непалның Митхила төбәгендә гамәлдә. Рәсемнәр бармаклар, таякчыклар, пумалалар, каләмнәр һәм шырпы таяклары белән табигый корымнар һәм пигментлар кулланылып ясала һәм күзне тотучы геометрик калыплар белән җәлеп итә. Махсус чаралар өчен ритуаль эчтәлек бар, мәсәлән, туу яки өйләнү, һәм фестивальләр, мәсәлән, Һоли, Сурья Шасти, Кали Пуджа, Упанаяна, Дурга Пуджа өчен.
Бүюкелдыз (Җейланпынар)
Бүюкелдыз (Büyükyıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Җейланпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Раганичы
Раганичы (Раганічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Мадхубани/Митхила рәсем сәнгате
Чыганаклар
Мадхубани рәсеме/Митхила рәсеме традицион рәвештә Һиндстан һәм Непалның Бихарның Митхила төбәгендә төрле җәмәгатьләр хатын-кызлары тарафыннан барлыкка китерелгән рәсем сәнгате һәм гади генә сөйләгәндә Митхила рәсеме яки Мадхубани рәсеме дип атала. Мадхубани шулай ук ул рәсемнәрнең экспорт үзәге булып тора. Бу рәсем төбәктә киң гамәлдә булган стена сәнгатенең өлеше; соңгы вакытта кәгазьдә һәм киндердә ясау Мадхубани тирәсендәге авыллар арасында килеп чыккан һәм бу соңгы үсешләрдә ул "Мадхубани Сәнгате" атамасының "Митхила Рәсеме" белән беррәттән куллануына китергән."
Раганичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Горнича-Шор
Горнича-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 168 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Мадхубани/Митхила рәсем сәнгате
Чыганаклар
Рәсем традицион рәвештә алачыкларның яңа штукатуркаланган балчык стеналарына һәм идәннәренә ясалган, ләкин хәзер алар шулай ук тукымада, кулдан ясалган кәгазь һәм киндердә ясала. Мадхубани рәсемнәре порошоклы дөге пастасыннан ясала. Мадхубани рәсемнәре компакт географик төбәккә бәйле һәм осталыклар гасырлар аша тапшырылган булган, эчтәлек һәм стиль күбесенчә шул ук булып калган. Мадхубани рәсемендә шулай ук ике үлчәнешле сурәтләр кулланыла һәм буяулар үсемлекләрдән алына. Шулай ук охра һәм лампа корымы тәңгәл килгән рәвештә кызгылт-көрән һәм кара төсләр өчен кулланыла.
Горнича-Шор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Мадхубани/Митхила рәсем сәнгате
Чыганаклар
Мадхубани рәсемнәрендә күбесенчә борынгы эпослардан кешеләрне һәм аларның табигать һәм Ходайлар белән бәйләнешләре күрсәтәләр. Табигый объектлар, мәсәлән, Кояш, Ай, һәм дини үсемлекләр, мәсәлән, Туласи шулай ук киң ясала, паштша якыннары һәм өйләнүләр кебек иҗтимагый чаралар белән беррәттән. Гадәттә бернинди дә урын буш калмаган; буш урыннар чәчәкләр, хайваннар, кошлар һәм хәтта геометрия билгеләре белән тутырыла. Традицион рәвештә, рәсем Митхила Төбәгендә бер буыннан икенчесенә тапшырыла торган осталыкларның берсе булган иде, күбесенчә хатыннар тарафыннан. Ул Митһила буйлап оешмаларда һаман практикалана һәм саклана. Дарбһангада Калакрити, Мадхубанида Вайдехи, Мадхубани даирәсендә Бенипатти һәм Рантида Грам Викас Паришад Мадхубани рәсеменең төп үзәкләрнең берсе, бу борынгы сәнгатьне исән булып яшәткән.
Горнича-Шор
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мадхубани/Митхила рәсем сәнгате
Стильләр
Мадхубани сәнгатенең биш аермалы стиле бар, атап ук әйткәндә, Бхарни, Катчни, Тантрик, годна һәм кохбар. 1960-ынчы елларда Бхарни, Качни һәм Тантрик стильләр күбесенчә Брахман һәм Каяштх хатыннары тарафыннан ясалган, алар Һиндстанда һәм Непалда "югары каста" булып тора. Аларның темалары күбесенчә дини булган һәм алар рәсемнәрдә Ходайлар һәм Алиһәләрне, флора һәм фаунаны сурәтләгәннәр. Түбән каста вәкилләре рәсемнәрендә көнкүреш тормыш аспектларын һәм символларын, Раджа Шайлеш (авыл сакчысы) хикәясен һәм башка күп нәрсәне сурәтләгәннәр. Әмма хәзерге вакытта Мадхубани сәнгате глобальләшкән сәнгать формасы булып киткән, шулай итеп төбәк рәссамнарның эшләрендә каста системасына карап аерма юк. Алар бар биш стильдә дә эшлиләр. Мадхубани сәнгатенә халыкара һәм ил эчендә кызыксыну бар.
Рәссамнар һәм бүләкләр
Мадхубани рәсеме 1969 елда рәсми тануга ия булган, шул вакытта Сита Дэви Бихарның дәүләт бүләген кабул иткәч рәсми танылуга ия булган. 1975 елда Һиндстан Президенты Падма Шри бүләген Джагамба Дэвига биргән, һәм Мадхубани янындагы Джитварпур авылыннан Сита Дэвига Милли Бүләк биргән. Сита Дэви Падма Шрины 1981 елда алган. Сита Дэви шулай ук Бихар Ратна тарафыннан 1984 бүләкләнгән һәм Шилп Гуруга 2006 елда. 1984 елда Ганга Дэви Падма Шри бүләген алган. Махасундари Дэви Падма Шрины 2011 елда алган. Баува Дэви, Ямуна Дэви, Шанти Дэви, Чано Дэви, Биндешвари Дэви, Чандракала Дэви, Шаши кала Дэви, Лила Дэви, Годавари Дутта һәм Бхарти Даял шулай ук Милли Бүләк алганнар. Чандрабхушан, Амбика Дэви, Маниша джага шулай ук Милли Бүләк бирелгән.
Драхово
Драхово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Фофанга
Зур Фофанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пельшма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Барранкула
Сәнгатьләр һәм мәдәният
Бу авылда Виджаядашами, Ганеша Чатуртхи, Дивали, һәм Хануман Джаянти бәйрәмнәре бик популяр. Авылда христианнар бар, Раштуа бәйрәме бәйрәм ителә. Дини әһәмиятле урыннарга Урувуламма гыйбадәтханәсе, Шрирам гыйбадәтханәсе һәм Хануман гыйбадәтханәсе керә.
Гайморит
Гайморит —өске казналык куышлыгының лайлалы катлавы ялкынсынуы. Үзенчәлекләренә күрә каты, уртача каты һәм даими төрләрен аералар. Салкын тию, грипп, томау һ.б. инфекцион авырулар, шулай ук борын куышлыгы һәм черегән тештән ялкынсыну җәрәннәрнең Гаймор куышлыгына таралуы, кайвакыт өске теш казнасы сөягенең имәгнүе сәбәп була. Каты гайморитны вакытында дәваламау яки дәвалап җиткермәү, кайвакыт аллергия нәтиҗәсендә даими гайморитның килеп чыгуы мөмкин. Гайморит белән авыручы хәлсезләнә, яңак сөякләре шешенә, температурасы күтәрелә, өске теш казнасы һәм башы авырта, башын борганда авырлык була, борыны томалана; күбесенчә борынның бер яктан эрен яки лайла ага, борыннан сулыш алу кыенлаша. Ярымкаты һәм даими гайморитта авыру галәмәтләре шулхәтле көчле түгел. Даими гайморитның кайвакыт яшерен формада үткәнлектән, сепсис, менингит, баш мие абсцессы кебек җитди өзлегүләрнең килеп чыгуы мөмкин.
Гайморитны кисәтү өчен организмны чыныктыру, спорт билан шөгыльләнү, саф һава һәм су мөгаләҗәләрдән (процедуралардан) файдалану, шулай ук томау, теш черүе һ.б. авыруларны үз вакытында дәваларга кирәк.
Каты гайморитта төрле дарулар языла, даим гайморитны дәвалау өчен нигездә (хирургик ысул кулланыла.
Гадәттә яз көннәрендә салкын тиеп авыручыларның саны артып китә. Бу бер дә гаҗәп түгел, һава торышының бик еш үзгәреп торуы, аякларның юешләнүе, вакытыннан алда җәйге киемнәргә күчү, баш киемсез йөрү, бо­ рынга томау төшү еш кына салкын тиеп интегүләргә китерә. Тора-бара бу халәт җитдирәк авыру—гайморит (өске казналык куышлыгының лайлалы катламы ялкынсыну) авыруына китерергә мөмкин.
Гайморит киң таралган чир, еш кына салкын тигәннән соң, грипп авы­ руының катлаулануы буларак барлыкка килә. Кариес белән бозылган тешләр дә инфекция чыганагы булып, торырга мөмкин. Борын бүлгесенең кәкрелеге, аденоидлар, борынга аллергик томау төшүдә авыруга сәбәп була ала. Белгечләр тәкъдим иткәндә, аденоидны балачакта ук алдыру яхшырак.
Хроник гайморит авыруы иммунитет көчсезләнүдән, чирнең кабатланып торуы нәтиҗәсендә барлыкка килә. Чирнең тынычлык чорында авыруның хәле әллә ни борчу тудырмый, ул табибларга сирәк мөрәҗәгать итә, чөнки борындагы мондый үзгәрешләргә күнегә башлый. Процесс катлауланып киткәндә, температура күтәрелеп, гомуми халәт начарлана, яңакта авыртулы кабарган урыннар барлыкка килә, күз кабаклары шешенеп чыга, баш авырта.
Безнең борын — искиткеч сизгер фильтр, ул үпкәләрне тышкы зарарлы факторлардан саклый. Бер тәүлек дәвамында борын үзе аркылы 10 мең литр һаваны уздыра һәм чистарта. Ул үпкәләргә керүче һаваны җылыта һәм дымландыра. Барлык процессларда гаймор куышлыгы да катнаша. 1 Табигать борын тирәсендәге куышлыкларны безнең тормышыбызны җиңеләйтер өчен уйлап тапкан. Әгәр куышлыклар урынында тоташ сөяк булса, безгә башны күтәрергә дә авыр булыр иде. Борын куышлыкларның халәте тавышыбызга да тәэсир итә, чөнки борынга гади томау төшсә дә,. кешенең тавыш тембры үзгәрә. Борын аркылы һава сулаганда, борын эченә тузан, бактерияләр, вируслар утыра, һава тамак өсте куышлыгына : бик җиңел үтеп керә, ә аңа гаймор куышлыгы тоташа.
Русиядә кайберәүләребез үзләре белгәнчә дәваланырга, гаиләдәге баш- каларны да шулай дәваларга ярата. «Нигә табибка барып торырга, барлык кирәкле даруларны даруханәләрдә табып була», — дип әйтүчеләр дә аз ’ түгел бүген. Андыйлар: «Дәвалау бер дә катлаулы түгел, авыру узып киткәнче тамыз», — дип борынга төрле дарулар тамыза бирәләр. Ләкин бар ; да алай гади генә түгел шул. ; Кайбер очракларда дәвалый башлаганчы дөрес диагноз кую да шактый ; катлаулы. Кайберәүләр айлар буе барган томауның хроник гайморит ; симптомы икәнлеген аңлап бетерми. Ялкынсынган гаймор куышлыклары ! белән йоклаганда, үпкәләргә кислородның җитәрлек дәрәҗәдә кермәве аркасында барлыкка килгән баш авырту һәм ис сизү бозылу арасында : бәйләнеш булуын искәрә алмыйлар. Дөрес диагнозны табиб кына куя ала.
Русия табиблары безнең илдә борын, борын куышлыгы авырулары бе- з лән һәр унынчы кеше интегә дип саный. Проблемалар бик күп. Борын бүлгесенең кәкрәюе, аденоидлар булу борын эчендә һава йөрешен тоткарлыйлар. Аз гына салкын тисә дә барлыкка килгән патологик процесс үзенең явыз эшен башкара тора. Гадәттә сулыш юллары борын куышлыгын юдырып торучы лайланы үзләре ясый һәм соңыннан ул масса борын аша чыгарыла. Салкын тигәндә, туңганда, лайлалы катлам шешә, бүлтәя, кан тамырлары тарая. Ә без төрле тамчылар белән лайла чыгасы юлны ябабыз. Организм тәүлегенә 1,5 литр лайла ясый, ә авырганда тагын да күбрәк ясала, бу лайла өчен агып чыгу юллары ябыла һәм лайла борын тирәсендәге куышлыкларга : агып керә башлый. Беренче булып борынга иң якын урнашкан челтәрле гаймор куышлыклары тула. Җыелган массада микроблар үрчи башлый. һәм «гади» генә томау төшү дә гайморит авыруына китерә. Табиблар теле ' белән икенче төрле әйткәндә, бу авыру эренле синусит дип атала.
Томау ике атнадан артыкка сузылса, авыз-борында тыңкышлык барлыкка килсә, йөткергәндә, төчкергәндә борын тирәсендә авырлык сизсәгез, борыннан чыккан бүлендекләр ябышкак була башласалар, баш авыртса, тавышта борын тыңкышлыгы барлыкка килсә, температурагыз даими рәвештә 37-38 градус булып торса, төнлә көчәя торган йөткерү, арыганлык, кәеф үзгәреп торуы күзәтелсә, борын яны куышлыгы бүлендекләр белән тулып ялкынсыну башлануы турында уйларга кирәк. Бу симптомнарга тамак төбе авырту, лимфа төеннәренең авыртып зураюы да өстәлә.
Гадәттә табиб авыруны рентгенга җибәрә, борыннан чыккан бүлендек- ләргә бактериологик анализ ясыйлар. Кайбер очракларда тикшерү өчен компьютерлы томография һәм эндоскопия методларын кулланалар.
Үз вакытында диагноз куеп дәвалый башламасаң, эренле массалар гаймор куышлыгыннан якын-тирәдәге бүтән куышлыкларга да күчәргә мөмкин.
Эренле масса кайвакыт күз чокырына агып чыга һәм анда флегмона йә абсцесс барлыкка килү куркынычы туа. Гайморит авыруы үзенең башка органнарны зарарлавы белән дә куркыныч, мәсәлән: * микроблар баш мие ярысына эләгеп аны ялкынсындырырга (менингит) мөмкин, кайвакыт борынның ис сизүе югала; *бит нервы зарарлануы (невралгия) булырга мөмкин; *авырулар бик еш баш авырту белән интегә; *сирәк очракларда колакның ишетү функциясе начарлана.
Гайморитны дәвалау ысуллары аз түгел. Авырулар табибларга вакытында мөрәҗәгать иткәндә, дәвалауны операциясез, авыртуларсыз уздырырга була.
Табиб авыртуны басучы, ялкынсынуга каршы, шешне киметүче дарулар билгели. Хроник гайморит булган очракта, гаймор куышлыгын дарулар белән юдырыр өчен, тишем ясарга тәкьдим итәргә мөмкиннәр. Температура югары булганда, антибиотиклар билгелиләр. Гадәттә авыру 10-14 көннән чигенә. Оториноларингологлар әйтүенчә, авыруны дәвалаганда, операция ясар хәлгә җиткермәс өчен, борынга томау төшүнең ничек барганын күзәтү, кирәкле тәртипләрне саклау мөһим. Әйтик, кан тамырларын тарайта торган даруларны 7 көннән артык кулланырга ярамый. Әгәр дә элек эренле синусит белән авырган булсагыз, компьютерлы томография уздырып, патологик процессның тирәнлеген белергә кирәк. Күп вакытта табиблар үз-үзләрен дәвалаган кешеләрне хроник авырулар дип исәплиләр.
Дәвалауны нәтиҗәлерәк итү өчен күп итеп сыеклык эчәргә кирәк, ул борын куышлыкларына җыелган секретны чыгарырга ярдәм итә. Тәмәке тартмаска, алкогольдән тыелып торырга киңәш ителә. Ингаляцияләр ясар- ' га, булдыра алган кадәр борын аша суларга кирәк. Авыз аша сулаганда, борын куышлыкларында бактерияләр үрчү активлаша.
Кайбер файдалы процедуралар турында берничә сүз. Борын эчен юдыру— бу процедура борынны бүлендекләрдән чистарта, лайлалы тышча функциясен. торгызырга ярдәм итә. Моның өчен 1 стакан кайнаган суга 1 чәй кашыгы диңгез тозы алына. Яшел чәйне кайнаталар һәм 15-20 минутка суынырга куялар. Ике эремәне кушалар. Борынны 38 градустагы 100-250 мл эремә белән 1 -2 атна дәвамында көненә 2-4 тапкыр юдырырга кирәк. Борын куышлыгын юдыра башлаганчы, бик яхшы итеп сеңгереп, борын эчен чистартырга кирәк.
Гайморит кире кайтырга ярата. Ничек итеп аның кабатлануыннан коты­ лырга? Моны булдырмас өчен түбәндәге кагыйдәләрне үтәргә тырышыгыз: *булдыра алган кадәр ешрак сеңгерегез; *салкын тиеп авырган, көчле томау төшеп интеккән кешеләр белән аралашырга тырышмагыз; *тузанлы урыннардан читтәрәк булырга тырышыгыз, тузан, пычрак борынның лайлалы тышчасын ярсыта.
Хайваннарда
Гайморит вакытында ялкынсыну процессы сөяк өстенә һәм сөяккә тарала. Гайморит атларда һәм этләрдә, сирәгрәк башка хайваннарда күзәтелә.
Этиология.
Кискен һәм хроник, катараль (сероз) һәм үлекле гайморит була. Үлекле гайморитның сәбәпләре: үлекле ринит, фронтит, йогышлы авырулар (сака, сап), тешләр кариесы, үлекле альвеоляр периодентит. Яшь хайваннарда гайморит рахит нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин. Өске казналык сөякләре сыну, үтәли чыккан яралар, утлы корал белән яралану травмалы гайморит китереп чыгаруы ихтимал. Еш кына гайморит барлыкка килүгә азык кисәкчекләре һәм паразитларның куышлык эченә керүе, шулай ук шешләр таркалу (карцинома, саркома), актиномикоз, ботриомикоз сәбәп була.
HD208384
HD208384 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гайморит
Дәвалау.
Кискен катараль гайморитның башлангыч стадиясендә ментол парлары ингаляциясе билгелиләр, эчкә сульфаниламидлар бирәләр, мускулга бензилпенициллин, стрептомицин кертәләр, маңгай куышлыгын һәм борын өлкәсен соллюкс һәм Минин лампалары белән нурландыралар, УВЧ яки диатермия кулланалар. Озакка сузылган кискен һәм хроник гайморит вакытында трепанация (сөяк тукымасына тишем ясау) яхшы нәтиҗәләр бирә. Куышлыкны трепанацион тишем аша бор кислотасының җылы эремәсе (2 — 3% лы), калий перманганаты (1:1000), этакридин лактаты (1:1000) белән юдыралар, шуннан соң куышлыкка бензилпенициллин, стрептомицин, синтомицин салалар. Коры шешләрне, бөртек- лесыман тукыманы, полипларны пычак, очлы элмәк (кюретка) белән өзеп алалар, соңыннан сөртеп яндыралар. Одонтоген гайморит булганда, кариеслы тешне алып ташларга, авыз куышлыгын йогышсызландыру эремәләре белән чайкарга киңәш итәләр.
HD208384
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гайморит
Чыганаклар
В39 Ф.Г.Набиев, Г.Ф.Кабиров, Г.3.Идрисов, М.X.Харисов; Под общ. ред. Ф.Г.Набиева.— Казань: Магариф, 2010.— 495 с.
HD208384
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бигарды
Бигарды (Бигарды) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Казертавекия
Казертавекия — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казертавекия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Сен-Сюльпис (Мен һәм Луара)
Сен-Сюльпис — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Казертавекия
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18199) 2583 P-L
(18199) 2583 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2583 P-L» саналган.
Амичи (ай кратеры)
Амичи - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 52 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джованни Баттиста Амичи (1786—1863) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Молла Һәсәнли (Җәбраел)
Молла Һәсәнли  (Molla Həsənli ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Бласковизна
Бласковизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Весеуд (Кирпер, Сибиу)
Весеуд — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арншванг
Арншванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 213
NGC 213 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Брандон (Колорадо)
Брандон  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брандон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дворце (Словения)
Дворце  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ахтырь
Ахтырь — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коры Аушедз елгасының уйсу яры урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Варнавинск гидротөене су объектлары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Краенки
Краенки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старосел
Старосел — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вержуково
Вержуково (Вӹржӹкӓн, Вержуково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,8%), урыслар (3,2%).
Дитцен (община Хальбенрайн)
Дитцен  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Верндейл (Миннесота)
Верндейл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Верндейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Ривьер-Сен-Совёр
Ла-Ривьер-Сен-Совёр — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Конары (Сафранболу)
Конары (Konarı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Дрвенса
Дрвенса — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бленда (Подлясье воеводалыгы)
Бленда  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арнштайн
Арнштайн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18200) 2714 P-L
(18200) 2714 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2714 P-L» саналган.
Аммоний (ай кратеры)
Аммоний - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,6 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Бүюкесат (Чанкая)
Бүюкесат (Büyükesat) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бюссе
Бюссе (Бюссе) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100).
HD208404
HD208404 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Аксеновская (Киров өлкәсе)
Аксеновская (Аксеновская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Дан-Ёган
Дан-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Дин-Ёган елгасының уң ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Верзене
Верзене — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Делнице (Гореня вас-Поляне)
Делнице  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Османие (Торослар)
Османие (Osmaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Краенцин
Краенцин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рагачы (Индурски авыл советы)
Рагачы  (Рагачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Доберсберг
Доберсберг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ла-Рок
Ла-Рок — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
NGC 214
NGC 214 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сен-Фильбер-дю-Пепль
Сен-Фильбер-дю-Пепль — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Стоево
Стоево — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Весеуд (Слимник, Сибиу)
Весеуд — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казета (Верона)
Казета — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Страховка җәмгыяте йорты (Вологда)
Страховкалау җәмгыяте йорты — ХХ гасыр башында төзелгән ике катлы аерым йорт. Йорт Вологда өлкәсе Вологда шәһәренең Мария Ульянова һәм Коланский урамнары киселешендә урнашкан. Төбәк әһәмиәтендәге тарих һәм мәдәният комарткысы. Әлеге вакытта йорт И. В. Бабушкин исемендәге өлкә китапханәсе өчен кулланыла.
Йорт шунысы белән кызык, ул Вологда модерн өлгесе булып тора. Йортның эркерлы булуы һәм почмакларының кисек формалы булуы йортка ямь өстәп тора.
Тарих
1905 елның 14 октябрендә Вологда страховкалау җәмгыяте ихтыяҗлары өчен йортның проектын төзей башларга дигән карар кабул ителә. 1908 елның ноябренә инженер Альберт катлы йортлар төзү проекты буенча Афанасьев һәм Зур Колзленский урамнары почмагында ике катлы аерым йорт төзелә. Беренче катта Вологда кала управасы урнаша, анда керем училищесы өчен сыйныф бүлмәләре булдырыла. Икенче катында страховкалау идарәсе бүлмәләре һәм гомуми җыелышлар өчен зал урнаша.
Бу корылмада иң яхшы концерт залы була, анда концертлар үткәрелә һәм шул вакытның иң билгеле музыкантларының гастролләре уздырыла. Биредә җырчы Вяльцева Анастасия Дмитриева, чегән җырларын башкаручы Юрий Морфесси, шагыйрь Константин Бальмонт чыгыш ясый. Студентлар кичәләрен оештыру йолага әверелә. 1912 елда биредә IV Дәүләт Думасына тауш бирү өчен сайлаулар үтә.
Михаил Аполлонович Скородумов исемендәге беренче балалар китапханәсе 1914 елның 17 маенда Вологда шәһәрендә ачыла.
1914 елның 15 сентябрендә сугышта яраланган солдатлар өчен лазарет оештырыла, ул йортның беренче катында, элгәрге сыйныф бүлмәләрендә урнашкан. 1915 елның октябрендә кадәр даваханә 422 кешене кабул итеп дәвалый. Даваханә 1918 елның 1 гыйнварына кадәр эшли.
Революциядан соң бу йортта балалар өчен Яңа ел шыршы бәйрәмнәрен үткәрәләр, ә ватандашлар сугышы елларында йортта тагын да давахана урнаштырыла. 1926 елда зданиедә Вологда губернасының пионерия штабы төпләнә, соңрак партиянең губком һәм шәһәр комитеты урнаша.
1972 елдан 2001 елга кадәр бинада Вологда политехник институтының (хәзер Вологда дәүләт университеты) инженер-төзелеш факультетының уку класслары урнаша.
Архитектура
Фасадның декоры кыска һәм гади, фасады консольле кәрнизләр белән тәмамланган, шулай ук консольләрнең яссы канатлары һәм аттикалары фасадны бүлгеләп тора. Ак белән яшел төскә фасад деталләре буялган.
Вологда өлкәсе губернаторының 2000 елның 2 августындагы боерыгы нигезендә бу здание өлкә универсаль гыйльми китапханә карамагына күчә. Шунда ук проект-смета документациясе әзерләнә. Вологда дәүләт университеты йорттан чыгып китә һәм бушап калган йортта өч еллап төзәтү һәм реставрация эшләре үткәрелә.
Хәзерге торышы
2004 елның 28 маенда Вологда өлкә китапханәсенең яңа йорты ачыла. Тантанада Вологда өлкәсе губернаторы. Е. Позгалев, Вологда шәһәре мэры А. С. Якуниче катнаша.
Аррах
Аррах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Чучка
Зур Чучка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Старая Тотьма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дрия (Великопольское воеводалыгы)
Дрия  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таштүбә (Әлшәй районы)
Таштүбә — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452112, — 80202858004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 191 кешенең яшәве мәгълүм.
Зур Бугодак
Зур Бугодак (Большой Бугодак) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Вернон-Сентер (Миннесота)
Тарихы
Вернон-Сентер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брик-Сентер (Колорадо)
Брик-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(18201) 2733 P-L
(18201) 2733 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Брик-Сентер (Колорадо)
Географиясе
Брик-Сентер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(18201) 2733 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2733 P-L» саналган.
Брик-Сентер (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амонтон (ай кратеры)
Амонтон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 2,5 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Гильом Амонтон (1663—1705) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Близна (Подлясье воеводалыгы)
Близна  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волден (Колорадо)
Волден  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Верзи
Верзи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Нифталылар
Нифталылар (Niftalılar ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Десняк (Лютомер)
Десняк  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чокыр арты Пертнур
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Сарьян (мәгънәләр)
Сарьян — фамилия һәм псевдоним.
Рагачы (Падлабенски авыл советы)
Рагачы  (Рагачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бүюкесенҗе (Еренлер)
Бүюкесенҗе (Büyükesence) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Еренлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Османие (Алтынорду)
Османие (Osmaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD208440
HD208440 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кракувек
Кракувек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Добль
Добль — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кракувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добль
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Столетово (Пловдив өлкәсе)
Столетово  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казета (Комо)
Казета — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пхеньян
Пхенья́н (кор. 평양|平壤, Пхёнъян) – Корея Халык Демократик Җөмһүриятенең (Төньяк Кореянең) башкаласы. Пхеньян илнең административ, мәдәни һәм тарихи үзәге булып тора. «Пхеньян» сүзенең корейчадан тәрҗемәсе «киң җир», «уңайлы урын» дигәнне аңлата.
Казета (Комо)
Географиясе
Казета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Конач (Меҗитөзү)
Конач (Konaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 215
NGC 215 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Максим Михайлов (1893)
Максим Михайлов (Максим Дормидонтович Михайлов,, — , ) — опера һәм камера җырчысы (бас-профундо), кино актеры, РСФСР атказанган артисты (1937), СССР атказанган артисты (1940), Сталин премиясе лауреаты (1941, 1942).
Ла-Рок-Беньяр
Ла-Рок-Беньяр — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Арцберг (Югары Франкония)
Арцберг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роза Отунбаева
Роза Исәк кызы Отунбаева (1950 елның 23 августы, Фрунзе, Кыргыз ССР, ССРБ) — Совет һәм Кыргызстан сәясәтчесе һәм дипломаты. Кыргызстан Республикасы президенты (2010—2011), Кыргызстанның оппозицион социаль-демократик партиясе парламент фракциясе лидеры.
Тормыш юлы
Роза Отунбаева 1950 елның 23 августында Талас өлкәсенең Бакай-Ата районы Боо-Терек авылында туа. Милләте буенча кыргыз. Әтисе Исаак Отунбаев күп еллар Югары суд әгъзасы була. Ош шәһәрендәге мәктәпне алтын медаль белән тәмамлый.
1972 елда МДУ философия факультетын тәмамлый һәм МДУ аспирантурасына укырга керә. Алманиядә стажировка үткән.
1975 елда Мәскәүдә «Маркс-Ленин диалектикасының Франкфурт мәктәбе философлары тарафыннан фальсификация тәнкыйте» дигән диссертация яклаганнан соң фәлсәфә фәннәре кандидаты була.
1975—1981 елларда Фрунзе шәһәрендә Кыргыз дәүләт университетында эшли. 1981 елда СБКФга партия эшенә күчә. Партиянең Ленин райкомының икенче секретаре, 1983 елдан — Кыргызстанның Фрунза шәһәр комитеты секретаре.
1989—1991 елларда — ССРБ Тышкы эшләр министрлыгы коллегиясе әгъзасы, ССРБның Гадәттән тыш һәм тулы вәкаләтле илчесе, ЮНЕСКО эшләре буенча ССРБ комиссиясе җаваплы сәркатибе, ә 1990—1991 елларда — ЮНЕСКО эшләре буенча ССРБ комиссиясе рәисе.
ССРБ таркалганнан соң Кыргызстанга кайта һәм бәйсез Кыргызстанда югары урыннарда эшли.
1992 елда Кыргызстанның тышкы эшләр министры итеп билгеләнә. Шул ук елның июлендә Кыргызстан Республикасының АКШ һәм Канададагы илчесе булып эшли башлый. 1994 елның маенда Кыргызстан Республикасының тышкы эшләр министры була.
1997 елдан — Бөекбритания һәм Төньяк Ирландия Берләшкән Патшалыгында Кыргызстан илчесе. 2002 елның маеннан —Гөрҗистанда/Абхазиядә конфликтларны җайга салу буенча БМО Генераль секретаренең махсус вәкиле урынбасары.
Кыргызстанда 2005 елның мартында булган Тюльпан революциясеннән соң яңадан илнең тышкы эшләр министры итеп билгеләнә.
2007 елның декабреннән — Кыргызстан парламенты депутаты һәм Кыргызстанның оппозицион социаль-демократик партиясе парламент фракциясе әгъзасы. 2010 елның 21 маенда күчеш чорына Кыргызстан президенты вәкаләтләре бирелгәч, партиядән китә.
2010 елның 7 апреленнән Вакытлыча хөкүмәтне җитәкли. Референдум аны күчмә чорга президент итеп раслый. 2011 елның 1 декабрендә, яңа президент сайлаганнан соң, ул үз вәкаләтләрен ирекле рәвештә тапшыра.
Кыргыз, рус, инглиз һәм алман телләрен белә.
Гаилә
Карачач исемле кызы һәм Атай исемле улы бар.
Абыйсы — Болот Исак улы Отунбаев — дипломат, 2019 елның 15 гыйнварыннан Кыргызстанның АКШтагы илчесе.
Дробнин
Дробнин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(18202) 2757 P-L
(18202) 2757 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2757 P-L» саналган.
Нәбилә Вәлитова
Нәбилә Вәлитова (Нәбилә Габделхәмит кызы Вәлитова) — балет артисты, педагог, балетмейстер. РСФСР халык артисты (1969). Воронеж опера һәм балет театры баш балетмейстеры (1979-1984), сәнгать җитәкчесе.
Тәрҗемәи хәле
1928 елның 28 декабрендә БАССР Бәләбәй кантоны (хәзерге БР Чакмагыш районы) Сыерышбаш авылында туган. Ленинград хореография училищесын (Агриппина Ваганова шәкерте) тәмамлаган (1949). 2006 елның 11 октябрендә Воронежда вафат (иртән эшкә барганда машина бәрә).
Иҗаты
Ленинград балет мәктәбен тәмамлаган биюче буларак, үзенең талантын классик балетларда тулы ачып бирә. Вәлитованың иҗади йөзе — хәзерге заман һәм классик балет репертуарларындагы төрле пландагы хореографик партияләрне сәхнәдә тәэсирле чагылдыруы һәм профессиональ осталыгы белән аерылып тора. Воронеж хореография училищесындә укыткан шәкертләре арсында: А.Н. Петрина, М.В. Леонькина, Т.В. Хатунцева, Т.А. Фролова, Анжелина Воронцова (Мәскәүнең Зур театры).
Чыганаклар
Балет: энциклопедия. Мәскәү: СЭ, 1981.