cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Азәрбайҗан тар уен коралы сәнгате
Азәрбайҗан тар уен коралы сәнгате (Azərbaycan tar ifaçılıq sənəti) — озын муенлы кыллы-чиртмә музыка коралында көйне башкару сәнгате. Тарда башкару, шулай ук аны ясау сәнгате Азәрбайҗанның һәр өлкәсендә дә киң таралган. Бу традициягә бәйле күнекмәләр әзербайҗаннарның мәдәни тәңгәллеген формалаштыруда зур роль уйный. Тар туйларда, бәйрәмнәрдә һәм концертларда халык музыкасын башкарганда киң кулланыла. Бу музыка коралы, нигездә, мугам триосы составында әйдәп баручы инструмент буларак кулланыла; әзербайҗан халык фольклор оркестрлары һәм ансамбльләренең төп инструменты булып тора. Тар азәрбайҗанның музыкаль символы булып санала. Азәрбайҗанның тар музыка уен коралы сәнгате һәм аны ясау осталыгы ЮНЕСКО тарафыннан матди булмаган мәдәни мирас ядкарьләре исемлегенә кертелгән.
XIX гасырның 70 нче елларында музыкант һәм композитор Мирза Садыйк Әсәд углы тарны үзгәртеп кора. «Азәрбайҗан тары» дип аталган яңартылган тар Азәрбайҗан өлкәләрендә XIX гасырның соңгы чирегеннән башлап гаять киң таралыш таба. Яңа азәрбайҗан тары кыска гына вакыт эчендә бөтен Кавказ, Төркия һәм Үзәк Азия сәнгатенә дә үтеп керә.
Материал
Муенын ясау өчен чикләвек агачының үзәге кулланыла. Шул ук вакытта, тарның муены бөгелмәсен өчен, агачның ныклыгына зур әһәмият бирелә.
Түтәсен - тут, өрек яки чикләвек агачыннан, терәген нарат агачыннан ясыйлар. Корпусның ачык ягында - декасында (üz) мембрана буларак мөгезле эре терлекнең (буйволдан тыш) йөрәк мембранасы яки җәен балыгының түше дә сузыла.
Ладлар тәкәнең юка эчәгеннән ясала. Бу уен коралына назлы яңгыраш бирә, дип санала. Соңгы вакытта, ныклык өчен, эчәк кетгут яки капрон җеп белән алмаштырыла һәм бу сәбәптән шундый тарның тавышы тупаслана.
Тарда башкару
Уйнау вакытында тар күкрәккә якынлаштырылып горизонталь хәлдә тотыла. Аның корпусы уң кул белән күкрәккә таба кысыла. Уң кулның баш һәм имән бармаклары белән кысылган плектр ярдәмендә кыллар тирбәтелә. Гриф сул кулның баш һәм имән бармаклары арасында кысылып тотыла. Шул ук вакытта имән, урта, атсыз бармак ярдәмендә кыллар төрле ладларга кысыла һәм тавышның биеклеге көйләнә.
Трельләр һәм плектр сугуының төрле алымнары ярдәмендә тарның төрле техник һәм сәнгати осталыгы күрсәтелә. Хәзерге тәҗрибәдә бердәйләштерелгән башкару штрихлары системасы бар :
Шулай ук өстәмә штрихлар һәм алымнар да кулланыла:
Озын яңгыраган тавыш алымын уйнаучы плектр белән кылга чиртеп һәм тарны күкрәгенә кысып башкара. Шул вакытта килеп чыга торган пауза хом (xum) дип атала. Тар партияләре, гадәттә, «до» меццо-сопрано ачкычында языла. Тарның хроматик тавыш рәте 2,5 октавадан гыйбарәт. Уен коралы кече октаваның до тавышыннан алып икенче октаваның соль тавышына кадәр диапазонны колачлый. Уен вакытында ля һәм ля-бемоль тавышларын да алу мөмкин.
Вуе (Марна)
Вуе — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Фавере-Машель
Фавере-Машель — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вортингтон (Миннесота)
Вортингтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вортингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ахперка
Ахперка (Нырмычаш, Ахперка) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Борисивка (Польша)
Борисивка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Копузлу (Кебан)
Копузлу (Kopuzlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кебан илчесенә караган бер авыл (köy).
Зельрайн
Зельрайн — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ле-Мениль-о-Грен
Ле-Мениль-о-Грен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(18244) Anneila
(18244) Anneila — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3008 T-2» саналган.
Видра (Вранча)
Видра — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Катажиново (Слупецкий повяты)
Катажиново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Архимед (ай кратеры)
Архимед - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 81 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Архимед (287—212, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Кирженьга
Кирженьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сухона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бад-Киссинген
Бад-Киссинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раманавичы (Дзятлавский районы)
Раманавичы  (Раманавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ксёнжки
Ксёнжки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казете дел Кйодо (Верона)
Казете дел Кйодо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Колонка (Әлшәй районы)
Колонка — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452107, — 80202870008.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
Бели-Лом (авыл)
Бели-Лом  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Дуркино
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Бели-Лом (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуркино
Халык
Халык саны динамикасы:
Джорджтаун (Колорадо)
Джорджтаун  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Дуркино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Джорджтаун (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долга Вас (Лендава)
Долга Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голдфилд (Колорадо)
Голдфилд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Голдфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бүюккумла (Гемлык)
Бүюккумла (Büyükkumla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зельцталь
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Копузлу (Пософ)
Копузлу (Kopuzlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (köy).
Борисивщина (Польша)
Борисивщина  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вузи
Вузи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(18245) 3061 T-2
(18245) 3061 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3061 T-2» саналган.
Османлы (Ейьюбие)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD209308
HD209308 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ле-Мениль-Озуф
Ле-Мениль-Озуф — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
HD209308
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Фе-д'Анжу
Фе-д'Анжу — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Восика (Миннесота)
Восика  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Восика шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Качагурка
Качагурка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бһуджабалапатнам
Бһуҗабалапатнам Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кайкалуру мандалында урнашкан авыл.
Хөкүмәт һәм сәясәт
Бһуҗабалпатнам грам панчаят авылның үзидарәсе булып тора. Грампанчаятның әгъзаларының башы булып сарпанч булып тора. Хәзерге президент булып Гуҗҗала Рамалакшми булып тора.
NGC 243
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ланги-Юган
Ланги-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Татляга-Яга елгасының сул ярына тамагыннан 98 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 35 км.
Архит (ай кратеры)
Архит - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 32 км булган кратер.
Ланги-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Архит (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Архит Тарентский (428—347, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Мәсгут
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423321.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Раманавичы (Шчучынский районы)
Раманавичы  (Раманавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Хануман һәм биш җайдак
Хануман һәм биш җайдак (หนุมาน พบ 5 ไอ้มดแดง - Hanuman pob Har Aimoddaeng - турыдан-туры мәгънәдә "Хануман Биш Кырмыска Кеше белән очраша") ул 1975 елда Таиландның Чайо Продукцияләре тарафыннан чыгарылган токусацу суперкаһарман фильмы]]. Чайоның үзенең Кайоның Җайдагы фильмында Kamen Rider X фильмыннан кадрлар кулланыла.
Гәрчә Япониядә рәсми рәвештә релизы беркайчан да булмаса да, Япониядә Камен райдер фаннары аны рәсми булмаган рәвештә (Хануман һәм 5 Камен (кыяфәте яшерелгән) Җайдак|ハヌマーンと5人の仮面ライダー|Hanumān to Gonin no Kamen Raidā) дип атыйлар.
Бад-Кольгруб
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хануман һәм биш җайдак
1974 елда Tsuburaya Productions белән Чайоның ике рәсми бергәләп чыгарылган фильмыннан аермалы буларак (атап ук әйткәндә "The 6 Ultra Brothers Vs. the Monster Army (алты ультра туган Монстр Армиясенә каршы) һәм Jumborg Ace & Giant'') бу чыгарылыш Камен Җайдаклар шовын чыгарган Toei Company, Ltd. ширкәте тарафыннан авторизацияләнмәгән. Чайо башта Тоэйга мөрәҗәгать иткән, Тоэй ул вакытта үзләренең Камен Җайдак киносын төшерү планнарын читкә куеп торганнар.
Янархаҗ
Янархаҗ (Yanarxac ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Ге (Еперне гуо)
Ге (Еперне гуо) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Казете дел Рено (Ферара)
Казете дел Рено — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете дел Рено Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алексеевка (Ханкай районы)
Алексеевка (Алексеевка) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (12%).
Белинци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ксенте
Ксенте — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Видра (Илфов)
Видра — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Еникәй (Мари Ил)
Еникеево (Вӹтлӓмары, Еникеево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (80,2%), урыслар (19,8%).
Земмеринг (Австрия)
Земмеринг  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Долге Ниве (Гореня вас-Поляне)
Долге Ниве  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Земмеринг (Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Джулсбург (Колорадо)
Джулсбург  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вишневый (Карталы районы)
Вишневый (Вишневый) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71%), украиннар (6%), казахлар (23%).
Голли-Гиллс (Колорадо)
Голли-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Голли-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18246) 3088 T-2
(18246) 3088 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кишуй
Кишуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Бобровка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Португал телле илләр берләшмәсе
Португаль телле илләр берләшмәсе (Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, CPLP) — 1996 елның 17 июлендә төзелгән һәм португал теле рәсми булган илләрне берләштергән халыкара оешма.
Берләшмәгә Португалия һәм аның элекке колонияләре — Ангола, Бразилия, Гвинея-Бисау, Кабо-Верде, Мозамбик, Сан-Томе һәм Принсипи керә. 2002 елда бәйсезлек игълан иткәннән соң берләшмәгә Көнчыгыш Тимор кушыла. Моннан башка оешмага күзәтче буларак Экваториаль Гвинея, Маврикий һәм Макао керә.
2005 елда Берләшмәнең әгъза-илләре Анголаның башкаласы Луандада 5 май көнен «Бөтендөнья португал теле һәм мәдәниятен бәйрәм итү көне» итеп игълан итә.
Вотервилл (Миннесота)
Вотервилл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вотервилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Бһушанагулла
Бһушанагулла Һиндстанның Андһра Прадешның Кришна районында авыл. Ул Гудивада бүлгесенең Педапарупуди мандалының мандал штаб-фатирлары.
Александр Мотовилов
Александр Мотовилов (Александр Андреевич Мотовилов,, — , ) — сәясәт эшлеклесе, җирбиләүче, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1902), Сембер губернасыннан III һәм IV чакырылышлары РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Кораманлар (Чайҗума)
Кораманлар (Koramanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (köy).
Качаново
Качаново — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борки (Билостоцкий повяты)
Борки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раманавка (Вавкавыский районы)
Раманавка  (Раманаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фене (Мен һәм Луара)
Фене — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Николай Мочалов
Николай Мочалов (Николай Илларионович Мочалов,, — , ) — генерал-майор, Казан, Енисей, Кострома, Архангельск һәм Пермь губерна жандарм идарәләре башлыгы.
Бүюккүнъе (Девэли)
Бүюккүнъе (Büyükkünye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бад-Нойштадт-ан-дер-Зале
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Османлы (Чалдыран)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Долге Ниве (Ленарт)
Долге Ниве  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арцимович (ай кратеры)
Арцимович - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,0 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Лев Андреевич Арцимович (1909—1973) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Земриах
Земриах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Беловец
Беловец — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ге (Реймс гуо)
Ге (Реймс гуо) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 244
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казете ди Бела Венеция (Тревизо)
Казете ди Бела Венеция — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете ди Бела Венеция Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марат Мулашев
Марат Мулашев (Марат Ленз улы Мулашев,, — , ) — СССР һәм РФ футболчысы (һөҗүмче), РФның 1 дивизионы җиңүчесе (1994).
(18247) 3151 T-2
(18247) 3151 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3151 T-2» саналган.
Ярәһмәдли
Ярәһмәдли (Yarəhmədli ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Кублово
Кублово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Булат Гыйззәтуллин
Булат Гыйззәтуллин, Булат Миңнулла улы Гыйззәтуллин, Булат Минуллович Гизатуллин (1920, Уфа — 1989, Казан) — журналист, мәдәният эшлеклесе, ТАССР һәм РСФСР (1970) атказанган мәдәният хезмәткәре. Татарстан АССР мәдәният министры (04.11.1961 - 03.04.1973). Бөек Ватан сугышында катнашкан.
Тәрҗемәи хәле
1920 елның 29 сентябрендә Уфада туган. Күренекле язучы Нәкый Исәнбәт гаиләсендә тәрбияләнгән. Әнисе Гөлсем (1900-1967), мөгаллимә. Туганнары Арлат (1926-1995), Празат (1927-2001), Үзбәк (1933), Йолдыз (1936)
Бөек Ватан сугышында катнашкан.
Мәдәниятка керткән хезмәте
Татарстан дәүләт симфоник оркестрын оештыруда, Казан циркы бинасын төзүдә, Татарстанның авыл җирлекләрендә клублар ачуда, китапханәләрнең матди-техник нигезен ныгытуда һәм китап фондын баетуда, мәдәният-агарту эше буенча әзерлекле белгечләрне укытып чыгаруда, КамАЗ заводының беренче чиратын һәм Яр Чаллы шәһәрен төзүчеләргә мәдәни хезмәт күрсәтүне оештыруда керткән хезмәтләре игътибарга лаек.
Канахины
Канахины (Канахины) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Анатолий Ерлаков
Анатолий Ерлаков (, —, ) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
Чуаш авыл хуҗалыгы институтын (1941), БК(б)Ф ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1944) бетергән. БК(б)Ф Комсомол район комитеты беренче сәркәтибе (1948-1951), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе урынбасары (??-1955), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе (1955-1962), СБКФ Чуаш өлкә комитеты сәркәтибе (1962-1966), Чуаш авыл хуҗалыгы институты ректоры (1966-1978). ССРБ Югары шурасының 5-6 чакырылышлары депутаты.
Лангсяда-Яха
Лангсяда-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/НАДЫМ/6/19/74    кушыла. Елга озынлыгы 68 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борково (Подлясье воеводалыгы)
Борково  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раманавцы
Раманавцы (Раманаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ташкичү (Әлшәй районы)
Ташкичү — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Ле-Мениль-Робер
Ле-Мениль-Робер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ташкичү (Әлшәй районы)
Почта индексы — 452107, — 80202870009.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 92 кешенең яшәве мәгълүм.
Видрасеу
Видрасеу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD209325
HD209325 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Качинець
Качинець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корган (Шемдинли)
Корган (Korgan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Шемдинли илчесенә караган бер авыл (köy).
Әбу Гали ибн Сина
Әбу Гали ибн Сина (ابو علی حسین بن عبدالله بن سینا) – урта гасыр мөселман дөньясының энциклопедист галиме, беренче чиратта табиб буларак билгеле.
Вотертаун (Миннесота)
Вотертаун  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Әбу Гали ибн Сина
Аның киң профильле галим һәм белгеч булуы турында Һәмәдан каласындагы төрбәсе (мавзолее) өстендә калыккан 12 стела сөйли. Аларның һәрберсе аерым белем өлкәсенә багышланган: философия, музыка, физика, химия, астрономия, медицина, математика, әлҗәбер, геометрия, дин белеменә, тел белеменә.
Вотертаун (Миннесота)
Тарихы
Вотертаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Асада (ай кратеры)
Асада - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Горю Асада (1734—1799) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Әбу Гали ибн Сина
Ибн Сина 450 хезмәт калдырып киткән, безнең көнгә кадәр 238е барып җиткән.
Бад-Родах
Бад-Родах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әбу Гали ибн Сина
Тормыш юлы
Әбү Гали ибн Сина 980 елда Бохара тирәсендә Афшана кышлагында туа. 1002 елда, Әбү Галигә 22 яшь чакта, атасы үлә. Сәмәниләр дәүләтенә ул чорда башка дини юнәлешкә карый торган Мәхмүд солтан (Газневи) һөҗүме яный. Шуңа күрә ибн Сина Бохарадан чыгып китәргә мәҗбүр һәм Харәзмдагы Гүргәнч каласында тора. Чәчәк атучы Харәзм әмире Али ибн Мәймүн фәннәрне бик хуплый. Аның сарае каршында шәрыкның күпләгән иң сәләтле галимнәре хезмәт итә. ибн Синаны Мәймүннең Академиясенә (Хикмәт йорты) штатка алалар, аңа айлык хезмәт хакы билгелиләр, ул шунда Бируни һәм Мәсихи атлы кешеләр белән иңгә-иң куеп эшли. 1012 елда Мәхмүт солтан Харәзмне яулап ала һәм барча галимнәргә Газнага, үз сараена килергә боера, шуңа күрә ибн Синага качарга туры килә (Мәсих белән бергә; Бируни исә тотылган, аны Газнага алып китәләр).
Сөргендә чакта ибн Сина Әл канун фит-Тыйбб — үзенең төп хезмәтен язарга керешә. Ул аны 20 ел буе, бер шәһәрдән икенчесенә сугылып йөргәндә яза. Ибн Сина әмирләрне һәм гади кешеләрне дәвалый, Исфәһанда вәзир булып эшли, зинданда утырып чыга. Зинданда чакта ул әш-Шифа (савыгу) китабын язып бетерә.
Китаб әл-Канун фи-т-тыйбб
Ибн Синаның медицина энциклопедиясе формасындагы Кануны биш китаптан тора, һәрберсе кыйсемнәргә, бүлекләргә, мәкаләләргә, параграфларга бүленә. Беренче китап медицина теориясенә багышланган һәм дүрт зур кыйсемнән (бүлек), тәгърифтән (кереш сүз) тора.
Хирургик операцияләрнең тасвирламасында ибн Сина өч моменты сөйләп уза: анатомияне белү, хирургик инструментларны саф килеш тоту, операциядән соң пациентны аеруча кайгырту.
XII гасырда Китаб әл-Канун латинга тәрҗемә ителә. Китап басу гасыры җиткәч басмалар саны буенча Канун христианнарның Инҗилләренә көндәшлек итә. XVI гасыр башында аны яңадан тәрҗемә итәләр. XV гасырда ул 16 тапкыр басыла, XVI гасырда – 20. Канун күп телләргә тәрҗемә ителгән һәм белгечләр фикеренчә, дөнья тарихында иң еш өйрәнелә торган (фәнни) хезмәт булып тора.
Фәлсәфи карашлар
Ибн Синаның фәлсәфи карашлары шактый каршылыклы. Аларда материалистик тенденцияләр дини-идеалистик тенденцияләр белән бергә үрелеп бара. Ибне Сина фикеренчә, дөнья эманация рәвешендә барлыкка килгән. Ягъни аның иң әүвәлге башлангычы — рухи затта, Аллаһта. Ләкин, аныңча, дөньяны тудыручы Аллаһ түгел. Дөнья Аллаһның ихтыяры буенча тумаган, бәлки табигый ихтыяҗ кушуы буенча барлыкка килгән. Аның бу карашларында дини-идеалистик карашка урын бирелгән, ә дөньяның (материалистларга хас) «башлангыч вакыты булмаган» дигән төшенчә турында сүз кузгатылмый да. Шул ук вакытта, дөнья, Алла кебек үк, мәңгелек. Ләкин Алла — шәхес түгел. Ә дөнья — матди. «Булулык — чиксез»,— дип язган галим үзенең «Данишнамә» дигән китабында. Ул, ягъни булулык — һәм субстанция, һәм акциденция (очраклы сыйфатларга ия). Субстанциянең чыганагы — аның үзендә. Материя — һәр нәрсәнең җисеме. Дөньяда булган барлык предметлар материядән тыш түгел, аларның һәркайсында — материя, дип санаган Ибне Сина. Аның фәлсәфәсе, бигрәк тә «булулык», «материя», «Алла», «субстанция» кебек категорияләр турында хөкем йөртүе, шактый каршылыклы, хәтта буталчыграк та.
Хәрәкәт турында Ибн Сина материализм юнәлешендә фикер йөртә. «Хәрәкәт,— дип язган галим.
Ибне Сина карашынча, табигатьтәге күренешләр бер-бере белән бәйләнештә, дөньяга закончалыклар хас. Ибне Сина танып белү теориясенә дә кагылып үтә. Аның бу өлкәдә дә каршылыклары бар. Ибне Сина танып белүне ике төргә аера:
Боларның беренчесе акыл белән башкарыла, икенчесе — тышкы хисләр белән.
Әсәрләр
Иң танылган шигъри әсәре — җан турындагы касыйдә. Анда кеше җаны галәм җанының бер кисәге, бер нуры итеп санала. Касыйдә һәм робагыйларында фәнни эшчәнлегендәге терминнар белән эш итә. Иҗатында фәлсәфи һәм фәнни терминнарның күп кулланылуы белән аерылып тора.
Вотертаун (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игнашкино (Мари Иле)
Игнашкино (Игнашкино, Игнашкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Ди-Бек (Колорадо)
Ди-Бек  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долго Брдо (Лития)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зеннинг (община Зирндорф)
Зеннинг  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Заһир Вәлитов
Тәрҗемәи хәле
1940 елның 1 ноябренда БАССР Йомагуҗа (хәзерге БР Күгәрчен) районы Вәлит авылында туган. Уфа сәнгать укуханәсен (Г. Гыйләҗев сыйныфы, 1964), Уфа дәүләт сәнгать институтын (Г. Гыйләҗев курсы, 1987) тәмамлаган.
2019 елның 17 февраленда Уфа шәһәрендә вафат.
Хезмәт юлы
1964 елдан Арслан Мөбәрәков исемендәге Сибай драма театры (Сибай) артисты.
1970 елдан Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры (Уфа) артисты.
Иҗаты
Күпкырлы талантка ия актёр. Сәхнәдә уйнаган каһарманнарына драматизм, тирән кичерешләр хас. Классик драматургияне уйнаганда чорны һәм авторларның стилен тирән аңлап, чагу образлар тудыра.
Фонтевро-л'Аббе
Фонтевро-л'Аббе — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
HD209337
HD209337 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бүюккызоглу (Ладик)
Бүюккызоглу (Büyükkızoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дәрвиш (авыл)
Дәрвиш (Дербишева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Кублово-Мале
Кублово-Мале — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казете ди Кадрияно (Болонья)
Казете ди Кадрияно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете ди Кадрияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гранд-Въю-Естейтс (Колорадо)
Гранд-Въю-Естейтс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гранд-Въю-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Османлы (Сарай)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кобанга
Кобанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Царёва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бисерци
Бисерци — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Мениль-Симон (Кальвадос)
Ле-Мениль-Симон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Алексеевка (Надеждинское районы)
Алексеевка (Алексеевка) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), украиннар (20%).
Боровики (Симьятицкий повяты)
Боровики  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18248) 3152 T-2
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3152 T-2» саналган.
Раманова
Раманова (Раманова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Азат (Аксубай районы)
Азат — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Тарих
1920 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Зенфтенбах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Качка (Великопольское воеводалыгы)
Качка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Воткинс (Миннесота)
Воткинс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Воткинс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асклепий (ай кратеры)
Асклепий - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 41 км булган кратер.
NGC 245
NGC 245 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Асклепий (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джузеппе Асклепи (1706—1776) хөрмәтенә бирелә.
NGC 245
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Персияновка
Персияновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ер аҫтына кереп югала урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Боббарланка, Кришна районы
Боббарланка Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Мачилипатнам бүлгесенең Мопидэви мандалында урнашкан. Ул Андһра Прадеш Башкала Регионының өлеше булган авылларның берсе булып тора. Телугу теле таралган.
Персияновка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юхары Маральян
Юхары Маральян (Yuxarı Maralyan ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Гранж-сюр-Об
Гранж-сюр-Об — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Видришоара
Видришоара — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Копорье (ныгытма)
Копорье ныгытмасы (Koпорьеда ныгытма) - рус урта гасыр оборона сәнгате һәйкәле - Ленинград өлкәсенең көньяк-көнбатышында, Ижора калкулыгының читендә, Копорье авылында урнашкан. Ныгытма Фин култыгыннан 12 км ераклыкта урнашкан һәм биек ташлы борынның зур булмаган мәйданчыгын били.
Үз гасырында ныгытма берничә тапкыр яңадан торгызыла һәм берничә тапкыр шведлар кулына тапшырыла, аннары кире Россиягә кайта. Ныгытманың хәзерге торышы идеальдән ерак, реставрация эшләре башкарылмаган диярлек. Икенче яктан, бу ныгытманың соңгы версиясе архитектурасын үзгәрешсез сакларга һәм ныгытманың үзенчәлекле атмосферасын булдырырга мөмкинлек бирә.
Тарихы
Копорьедагы ныгытмага 1237 елда нигез салына. Бу Новгород елъязмаларында беренче тапкыр 1240-нчы елда, Ливон ордены немец рыцарьлары Копорье чиркәвендә агач ныгытма төзегәндә искә алына.1241 елда Александр Невский ныгытманы  немец рыцарьларыннан тартып ала һәм аны җимерә. Штурм вакытында атаклы баһадир һәлак була. София беренче елъязмасы::
1280нче елда Бөек князь Дмитрий Александрович Копорьеда таш шәһәр сала, аны ике елдан соң Новгород халкы кенәз белән конфликт нәтиҗәсендә юк итә. Ныгытма 1297 елда яңадан төзелә, XV гасыр ахыры - XVI гасыр башында ул яңадан торгызыла.
1565 елда, Иван Грозный Россия дәүләтен опричнина  һәм земствога бүлә, бу Копорье  ныгытмасы соңгысының өлеше булып кала.
1581 елда шведлар яулап алганнан соң, Копорье Россиягә 1590 елда килешү буенча гына әйләнеп кайта.
Ләкин, 1617 елгы Столбово тынычлык килешүе буенча, Швеция кабат Копорье нығытмасын ала. 1656—1657 елларда рус гаскәрләре Копорьены уңышсыз кире кайтарырга омтыла,  ул 1703 елда Петр I җитәкчелегендә генә Копорье  Русияга   кире кайтарыла.
1708 елда Петр I ныгытманы князь Меншиковка тапшыра, һәм 1727 елда, аның хурлыгыннан соң, Копорье казнага күчерелә. 1763 елда Копорье ныгытмасы оборона корылмалары исемлегеннән чыгарыла.
1919нчы елда, Гражданнар сугышы вакытында, Кызыл Армия солдатлары ныгытманы кулланып, Кызыл Армия тылына төшкән Ак Гвардия гаскәрләренең һөҗүмен уңышлы чагылдыра.
Бад-Тёльц
Бад-Тёльц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Коркут (Зара)
Коркут (Korkut) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (köy).
Бад-Тёльц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Копорье (ныгытма)
Тарихы
1941 елның 1 сентябрендә Копорье Кызыл Армия тарафыннан ташлана. 1944 елның гыйнварында Копорье азат ителә.
1962нче елда ныгытма чиркәве очраклы уттан яна.
2001 елда крепость музей статусын ала.
2013 елның 7 апрелендә ныгытма гадәттән тыш хәлләр аркасында рәсми рәвештә ябылды.
2015 елда дәүләт милке белән идарә итү федераль агентлыгы һәм Ленинград өлкәсе Мәдәният комитеты арасында ныгытманы регионның музей агентлыгына бушлай, мәңге куллануга күчерү турында килешү төзи.
Михаил Зайцев (1921)
Михаил Зайцев (, —, ) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
Копорье (ныгытма)
Ныгытманың архитектура ансамбле
Ныгытма үз эченә ала :
Михаил Зайцев (1921)
Канаш педагогия укуханәсен (1941), Чуаш дәүләт педагогия институтын (1950) бетергән. БК(б)Ф Чурачык район комитеты беренче сәркәтибе (1944-19??), БК(б)Ф Муркаш район комитеты беренче сәркәтибе (19??-19??), БК(б)Ф Чабаксар район комитеты беренче сәркәтибе (19??-1951), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе урынбасары (1951-1961), СБКФ Чабаксар шәһәр комитеты беренче сәркәтибе (1961-1962), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе (1962-1975). ССРБ Югары шурасының 7-8 чакырылышлары депутаты.
Копорье (ныгытма)
Ныгытманың архитектура ансамбле
Бүгенге көнгә кадәр "солдат фатирлары", азык-төлек склады, абзар, заказ палатасы һәм кеше палаталары сакланмаган
Кужеево
Кужеево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Диер-Трейл (Колорадо)
Диер-Трейл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Благоево (Разград өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18249) 3175 T-2
(18249) 3175 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3175 T-2» саналган.
Ле-Мениль-сюр-Бланжи
Ле-Мениль-сюр-Бланжи — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Лансинг-Ёган
Лансинг-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының сул ярына тамагыннан 456 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.