cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наил Әхмәтов
Эшчәнлек өлкәсе
Н.С. Әхмәтов җитәкчелегендә химия һәм координацион кушылмаларның электр химиясе өлкәсендә тикшеренүләр үткәрелә. Фәнни тикшеренүләр һәм фәнни-методик эшләр нәтиҗәләре дүрт йөз фәнни һәм уку язмаларында чагылыш таба, шул исәптән утыз өч китапта. Н.С. Әхмәтовның Югары уку йортлары өчен «Гомуми һәм органик булмаган химия» дәреслеге буенча бер генә буын студентлар укымый. Галим катнашында республикадан читтән торып химия мәктәбе һәм «Орбиталь» мәктәбе оештырыла, химия олимпиадалары үткәрелә, Казан иҗтимагый университетының химия факультеты программасы эшләнә. Педагогика өлкәсендә галим программасы югары һәм урта мәктәптә химия укытуны камилләштерү, фәнни-педагогик кадрларның квалификациясен күтәрү проблемаларын үз эченә ала
HD16004
HD16004 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лисево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Лисево  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Константин Мүфке
Константин Мүфке (Константин Карл улы Мүфке,, — , ) — СССР театр һәм кино актеры, күп кенә филмнарда Ленин ролен башкаручы, ГССРның халык әртисе (1950).
Горная (Мазырский районы)
Горная  (Горная ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нова-Ласерда
Нова-Ласерда — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Дорожаица
Дорожаица (Дорожаица) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Антигуа (Лас-Пальмас)
Антигуа — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Перстниця
Перстниця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайленд-Ейкерс (Делавер)
Гайленд-Ейкерс  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гайленд-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(7958) Leakey
(7958) Leakey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 5 июнендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 LE3» саналган.
Ашагы (Ялыһүюк)
Ашагы (Aşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ялыһүюк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Стара Тшцянка
Стара Тшцянка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ойтья
Ойтья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының сул ярына тамагыннан 140 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Евгений Константинов (1982)
Евгений Константинов (Евгений Валери улы Константинов,, — , ) — РФ һоккейчесе (капкачы), юниорлар арасында Европа чемпионатының броза мидәле иясе (1998).
Гоард (Висконсин)
Гоард  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клембовець
Клембовець — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Памаши
Памаши (Пектансола, Памаши) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
(15372) Агридженто
Тарихы
1996 елның 8 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TK41» саналган.
Эркслебен (Альтмарк)
Эркслебен (Erxleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Низамов
Низамов ― фамилия. Бу фамилия белән татарча Википедиядә берничә мәкалә бар:
Кызылҗа (Кызылҗаһамам)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Репара-Орипль
Ла-Репара-Орипль — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Николай Корицкий
Николай Коритски (Николай Иванович Коритски,, — , ) — РИ һәм СССР хәрби эшлеклесе, янарал-майор, Фрунзе ис. хәрби академиясенең өлкән укытучысы.
Анапа
Анапа (тат. Бугуркала, Анапа) — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр. Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1846 елдан башлап йөртә.
Халкы
Милләтләр (2010): урыслар (86,9%), әрмәннәр (6,8%), украиннар (2,3%).
Коры Бирюч
Коры Бирюч — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Бирюч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пшимярки (Билгорайский повяты)
Пшимярки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фирүзә Акчурина
Акчурина Фирүзә Исхак кызы (21 гыйнвар 1949 ел) — СССР һәм Рәсәйнең галим-биологы. 1992-1995 һәм 2001-2012 елларда Башкорт дәүләт аграр университетында укытучысы. Биология фәннәре докторы (2001), профессор (2007).
Биографиясе
Фирүзә Исхак кызы Акчурина 1949 елның 21 гыйнварында Башкорт АССРның Чакмагыш районы Иске Калмаш авылында туа. 1967—1969 елларда Чакмагыш районы мәктәпләрендә укытучы булып эшли. 1974 елда Башкортстан авыл хуҗалыгы институтын белем ала. 1978 елда Мәскәү ветеринария академиясен тәмамлый.
Хезмәт эшчәнлеге
1974 елдан алып Башкортстан авыл хуҗалыгы гыйльми-тикшеренү институтында өзеклек белән эшли: 1990—1991 елларда өлкән гыйльми хезмәткәр, 1995 елдан — лаборатория мөдире, 1995 елның ноябреннән — фәнни эшләр буенча директор урынбасары, 1997 елдан башлап төп гыйльми хезмәткәр вазифасын башкара.
1985—1990 елларда Дәүләкән районы «Коммунар» колхозы рәисе булып хезмәт итә. 1992—1995 һәм 2001—2012 елларда Фирүзә Исхак кызы Башкорт дәүләт аграр университетында укыту эшен алып бара.
Акчуринаның гыйльми эшчәнлеге авыл хуҗалыгының малларын үрчетү һәм башка мәсьәләләргә багышланган.
Ул 100 дән артык гыйльми хезмәт авторы була.
Айдар Хәлим
Биография
Айдар Хәлим 1942 елның 1 гыйнварында Башкортстан Республикасының Миякә районы Бәләкәй (Кече) Кәркәле авылында укытучы гаиләсендә туган. Әтисе Бөек Ватан сугышының соңгы айларында Словакия өчен барган сугышларда һәлак булганлыктан, әдип бала чактан ук ярым ятим хәлдә, ачлы-туклы тормышның бөтен авырлыкларын күреп һәм үз җилкәсендә татып үсә. Бәләкәй Кәркәленең башлангыч, күрше Олы Кәркәле авылында җидееллык һәм район үзәге Кыргыз-Миякәдә татар урта мәктәбен тәмамлаганнан соң, 1959–1960 елларда Башкортстанның Октябрьский шәһәрендә техник училищеда укый. Аннан бер ел чамасы калмык далаларында нефть ятмаларын эзләү экспедицияләрендә бораулаучы ярдәмчесе булып эшләп йөри. 1961–1964 елларда – Совет Армиясендә, полк мәктәбен тәмамлап, кече сержант званиесендә урта авырлыктагы танк йөртүче булып хезмәт итә.
1968 елда Казан университетының журналистика бүлеген тәмамлагач, А. Хәлим Татарстанның Түбән Кама шәһәрендә нефть химиясе комбинаты төзелешенең техник хәбәрдарлык бюросында инженер, шәһәр радиотапшырулар редакциясе җитәкчесе булып эшли. Түбән Камада яшьләрнең хакимият җитәкчелегенә буйсынмаган беренче «нәформаль» (формаль булмаган) иҗади-сәяси оешмасын – «Кама таңнары» исемле берләшмәне җанландырып җибәрә һәм шундагы эшчәнлеге өчен эзәрлекләүләргә дучар ителеп, 1971 елны туган җире Башкортстанга кайтып китәргә мәҗбүр була.
1971–1975 елларда А. Хәлим Уфада «Совет Башкортстаны» газетасы редакциясенең мәгълүмат, мәдәният һәм сәнәгать бүлекләрендә әдәби хезмәткәр-журналист булып эшли һәм газетаның иң актив публицист авторларыннан берсе булып таныла. Аннары ул алты ел дәвамында Себер-Урал магистраль нефтьүткәргечләре идарәсендә өлкән инженер вазифасында Түбән Варта – Курган – Әлмәт һәм Түбән Варта – Курган – Самар нефтьүткәргечләре салуда катнаша. 1981 елда аны Уфадагы Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт академия драма театрына әдәби бүлек мөдире итеп чакыралар. Анда елдан артык эшләгәннән соң, 1983–1985 елларда Мәскәүдә СССР Язучылар берлеге каршындагы Югары әдәби курсларда драматургия буенча югары белем ала. 1985–1991 елларда Айдар Хәлим – язучы-профессионал, ә 1991 елдан 1996 елга кадәр Татарстанның Чаллы шәһәрендә үзе оештырышкан татарча-русча яңа матбугаи басма – «Аргамак» дигән әдәби-сәяси журналның баш мөхәррире булып эшли.
Иҗат
Айдар Хәлим татар шигърияте, татар прозасы, татар публицистикасы һәм татар әдәби-эссеистик тәнкыйте өлкәләрендә зур активлык белән эшли. Шагыйрь буларак, аның беренче китабы татар телендә 1969 елны Казанда «Беренче карлыгачлар» сериясендә басылып чыга. Шигърияттә Айдар Хәлим милли рухлы, ватандарлык хисләре белән сугарылган лирик, лирик-публицистик шигырь цикллары һәм эпик жанрда иҗат ителгән поэмалары, балладалары («Беренчеләр», «Ул елда», «Өмә», «Печән чапканда», «Набат белән Нәфисә турында хикәят», «Яралы бөртек», «Эксперимент-86» һ. б.) белән билгеле. Шагыйрьнең төп поэтик әсәрләре татар телендә 1990, 2001 һәм 2003 елларда чыккан җыентыкларында («Йөрәк ташы», «Милли шигырьләр», «Тилергән сиреньнәр» һ.б.) урын алган.
Аббевиль-ле-Конфлан
Аббевиль-ле-Конфлан (Abbéville-lès-Conflans) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,73 км².
Каврье (Тревизо)
Каврье — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каврье Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Крутихински (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Крутихинское (Крутихинское) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%), украиннар (5%).
Дах (Агыйдел кушылдыгы)
Дах — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гостав
Гостав (Гостаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лиси (Голдапский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова-Лима
Нова-Лима — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Стара Яблонна
Стара Яблонна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нова-Лима
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ожер
Ожер — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Стара Яблонна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любовь Корнилова
Любовь Корнилова (Любовь Иван кызы Корнилова,, — , ) — инкыйлаб хәрәкәте эшлеклесе, «Сәяси Кызыл Хач» оешмасына нигез салучыларның берсе.
Перуша
Перуша — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берей
Берей — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феджецел (Реметя, Харгита)
Феджецел — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ферндейл (Калифорния)
Тарихы
Ферндейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Подикова
Зур Подикова — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/242 урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Капанбелени (Бига)
Капанбелени (Kapanbeleni) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
(7959) Alysecherri
(7959) Alysecherri — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 2 августында Карл Хердженротер тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PK» саналган.
Ария (Лас-Пальмас)
Ария — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15373) 1996 WV1
(15373) 1996 WV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 ноябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 WV1» саналган.
Кызылҗа (Мамак)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Мамак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иске Бикчәнтәй
Иске Бикчәнтәй — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Почта индексы — 423737.
Тарихы
Бүләр ыруы башкортлары нигез салган Иске Бикчәнтәй авылы 1736 елдан билгеле, шулай ук анда байлар ыруы вәкилләре дә яши. Авыл Бүләр улусының Бүләр түбәсенә, соңрак бу улус Ырынбур губернасы Минзәлә өязенә карый. 1865 елда Минзәлә өязе Уфа губернасына керә. 1866 елда нәсел улустары бетерелгәч, авыл Байсар улусы составына керә.
Авыл кешеләре 1773-1775 еллардагы Крәстияннәр сугышында актив катнаша.
1870 елда авылда мәчет (1802 елдан билгеле), мәктәп (1837 елда ачыла), 2 җил тегермәне теркәлгән.
Административ-территориаль королышы
1920 елда авыл яңа оештырылган Татар АССР-ның Минзәлә кантоны составына керә. 1930 елдан Актаныш районы, 1935 елдан — Калинин районы, 1959 елдан — Актаныш районы, 1963 елдан — Минзәлә районы, 1965 елдан — янә Актаныш районы составында була.
Халкы
Россия империясе законнарына ярашлы, 1-4 ревизия сказкаларында башкортлар исәпкә алынмый, арытабан үз теләкләренә ярашлы гына исәпкә алына (5нче ревизиядә өлешчә исәпкә алына). 1795 елдан башлап гомуми исәпкә керәләр. 1795 елда 15 йортта — 129 башкорт, 19 йортта — 70, 1 йортта 4 типтәр исәпкә алына. 1816 елда башкортлар — 79, типтәрләр — 47, мишәрләр — 1. 1834 елда — 235 башкорт, 90 типтәр. 1848 елда 48 йортта — 313 башкорт, 32 йортта 177 типтәр була. 1859 елда — 129 хәрби дәрәҗәдәге кердәш, башка хезмәтләр буенча 600 башкорт исәпкә кертелә. 1870 елда 131 йортта 705 башкорт була. 1902 елда 142 йортта 365 кеше яши. 1905 елда 143 йортта 739 кеше. 1912 елда барлык халык ялгыш типтәрләргә (168 йортта 2 028 кеше) кертелә.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Клемпино
Клемпино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эркслебен (Оре)
Эркслебен (Erxleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Ашагы (Гүдүл)
Ашагы (Aşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гүдүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Михаил Корнишин
Михаил Корнишин (Михаил Степан улы Корнишин,, — , ) — СССР галим-механигы, физика-математика фәннәре докторы (1963), профессор (1970), РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1981).
Булатовцы
Булатовцы (Булатовцы) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Стара-Била
Стара-Била — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Булатовцы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Говард (Чиппева, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара-Била
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова-Лондрина
Нова-Лондрина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Глазго (Делавер)
Глазго  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Глазго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киша (Агыйдел кушылдыгы)
Киша — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Озанс
Озанс — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Рош-де-Глен
Ла-Рош-де-Глен — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Плишкинцы
Плишкинцы (Плишкинцы, Плишкинцы) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: мәгълүмат юк.
Пшимярки (гмина Уршулин)
Пшимярки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эржебет Шаар
Эржебет Шаар (мадьярса  Schaár Erzsébet; 29 июль 1908 ел — 29 август 1975 ел) — Венгрия скульпторы, Михай Мункачи премиясе лауреаты (1962), Венгрия Халык Республикасының атказанган скульпторы (1972).
Биографиясе
Оста Жигмонд Кишфалудить-Штробльдә белем ала. Иң яхшы яшь рәссам буларак, «Синей» (1932) премиясенә лаек була. Шул елда үзенең шәхси күргәзмәсен оештыра һәм белгечләрнең игътибарын җәлеп итә. 1935 елда скульптор Тибор Вильтка кияүгә чыга. Хатын-кыз фигуралары, мөхәббәтле пар һәм һәлак булган солдатлар скульптуралары авторы. Табигый зурлыктагы сын эшләү өчен җиңел полистирол куллана, ул җиңел кыркыла. 1970 елда Будапештның «Мючарнок» залында күргәзмәсен үткәрә, ике елдан соң Антверпенда һәм Женева да күргәзмәләре үтә.
1975 елның 29 августында Будапешт шәһәрендә вафат була.
1977 елда, Шаар вафат булганнан соң, күргәзмәсе Дуйсбургта Вильгельм Лембрук музеенда үтә. Авторлары билгеле скульптуралары Будапештта, Кечкемет, Мишкольцтагы, Печтә, Тиханда һәм башка шәһәрләрдә саклана. Әсәрләренең шактый өлеше — Изге король Иштван исемендәге музейда саклана.
Лиси (Пиский повяты)
Лиси  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грабьё
Грабьё (Граб’ё ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тиен (акча)
Тиен — кайбер төрек халыкларның акча тарихи исеме. Борынгы заманнарда Алтын Урданың, һәм аңардан соң барлыкка килгән дәүләтләрнең акча берәмлеге.
Үзбәк теле, кыргыз, башкорт, татар телләрдә хәзерге Россия акча берәмлегенең атамасы. Акчалата берәмлек исеме тиен төрки сүздән килеп чыга. Урта гасырларда тиен тиресе кайбер Азия халыкларының акчалата берәмлегенә тиң була.
Этимология
ТИЕН I[тийĕн], диал. тииң «белка» < гом. кыпч., алт., шор., як. тиин, тийын, госм., уйг. тийин, тәйин, тув. дииң, төр. değin, бор. төрки tejiŋ, teŋin id., tegiŋ, täkiŋ «кеш», к.-балк. тийин «асның бер төре», тыйын «эчек, мех» ~ манси. lεin, хант. täŋkә, эвенк. деңке, диңке «кеш». .
тиен II сущ. 2 1. копейка
Бер тиен тиресе хакы. Чаг. рус.копейка < төрк.Köbäk "эт"; dinār köреjī "Тимур вакытындагы акча", исеме "эт"; — Эт тиресе хакы.
Хәзерге вакытта
Үзбәк сумының, Казакъстан тәңкәсенең, Кыргыз сумының 1/100 өлешенә тигез:
Зур Речка (Ача кушылдыгы)
Зур Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Томск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ача елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кавур (Виченца)
Кавур — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавур Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Рәис Низамов
Рәис Низамов (Рәис Гыйльметдин улы Низамов, Рәйес Ғилметдин улы Низамов) – язучы. Г. Сәләм премиясе лауреаты (1978).
Тәрҗемәи хәле
1932 елның 1 июлендә БАССР Дәүләкән районы (1935 елдан Әлшәй районы) Ташлы авылында туган. Ташлы җидеелык мәктәбен, Уфада елга флоты һөнәрчеләр мәктәбен (1949), Уфада башкорт урта интернат-мәктәбен, Мәскәүдә әдәбият институтын (1957) тәмамлый. Бер ел Уфа-Казан елга маршрутында парахутта машиначы ярдәмчесе булып эшли.
1957 елдан «Совет Башкортстаны» газетасының Әлшәй, Кыйгы, Бәләбәй районнарында үз хәбәрчесе, «Пионер» журналында бүлек мөдире булып эшләде. «Агыйдел» журналының баш мөхәррире (1974).
Иҗаты
Интернат мәктәптә укыганда язылган шигырьләре республика газета-журналларында басылган. Беренче күләмле әсәре – «Солдат улы» повесте (1957) әдәбият институтын тәмамлаганда язган диплом эше. Күмәк хуҗалык авылы тормышын чагылдырган «Мәрьям» повесте (1964), Бөек Ватан сугышы чоры авыл балаларына багышланган «Ят кешеләр» (1967) повесте, «Кияү» (1968), «Икмәк тәме» (1971), «Әтием эзеннән» (1977), «парахут тавышлары» (1980) китаплары укучылар тарафыннан яратып укыла.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1964).
Әдәбият
Р. Баемов. Иҗади йөз. Кызыл таң, 1982, 1 июль.
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Моны да карагыз
фотолары
HD160127
HD160127 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Спартак Королёв
Спартак Королөв (Спартак Иван улы Королөв,, — , ) — СССР һәм Беларус тел белгече, педагог, шагыйрь, көйязар, педагогия фәннәре нәмзәте, РСФСРның халык мәгарифе әтличниге.
Яр карлыгачы
Яр карлыгачы, керәшә (лат. Riparia riparia) — карлыгачлар гаиләсеннән булган кечкенә генә күчмә кош.
Петровице-Мале
Петровице-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яр карлыгачы
Яр карлыгачы иң күп оча торган кош.Ул, бала чыгару яшенә җиткәнче 2-З ел һавада очып йөри. Сәгатенә 170 километр тизлектә оча.
Петровице-Мале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15374) Тета
(15374) Тета — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 16 гыйнварында М. Тихи, З. Моравец тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BG» саналган.
Феджецел (Фрумоаса, Харгита)
Феджецел — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Абленвиль
Абленвиль (Hablainville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,59 км².
Кызылҗа (Элмалы)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әл-Мөкътәдир
Әл-Мөкътәдир Биллаһ яки Әбүл-Фәдл Җәгъфәр ибн Габдуллаһ Әл-Мөкътәдир Биллаһ (Гарәпчә: أبو الفضل جعفر بن أحمد المعتضد‎‎) (895—932) — Габбасиләр нәселеннән Багдад хәлифәсе (Гарәп хәлифәтенең хәлифәсе).
Идел буе Болгары хакиме, Ислам динен кабул иткән Алмыш Хәзәр каһанлыгына бәйлелегеннән азат итү максатыннан Багдад хәлифәсеннән мөселман остазлары, мәчетләрне, хәрби кирмәнне төзүчеләрне җибәрергә сорый, шулай ук  ул вакытта дөньяның иң зур дәүләте Гарәп хәлифәте тарафыннан Болгар дәүләтенең бәйсезлеген тануга ирешә.
Багдад хәлифәсе Әл-Мөкътәдир Идел буе Болгары бәйсезлеген таныганнан соң, болгарлар Идел буйларында зур сәяси йогынтыга ирешә.
Тормыш юлы
908 елда әтисе Али Әл-Мөкътәфи үлгән вакытта Әл-Мөкътәдиргә 13 яшь тула. Аның әнисе грек кол хатыны булган.
Сарай кешеләре арасында көрәш башлана, беренче төркем Әл-Мөкътәдирне, икенче төркем аның абые Габдаллаһны тәхеткә утыртырга теләгәннәр. Көрәш нәтиҗәсендә Әл-Мөкътәдир тәхеткә утыра, ә Габдаллаһ үтерелә.
Әл-Мөкътәдир зәгыйфь хаким булган, күбесенчә күңел ачу мәҗлесендә катнашкан. Идарә иткән чорда хәлифәт түбән төшә, 25 ел дәвамында 13 вәзир алыштырыла, дәүләт Төньяк Африка, Мисыр һәм Мосул ны югалта.
Дәүләтнең төньяк чикләрендә Византия белән сугыш бара. Византиянең төньяк чикләренә Дунай буе болгарлары яный башлаганда Византия регенты (914-919) Зоя Карбонопсина гарәпләр белән Солых килешүен имзаларга чишә, Әл-Мөкътәдир килешә. Ләкин Солых килешүе нәтиҗәсендә мөселман әсирләр өчен 120 мең алтын динар түләнгән. Әлеге ташламалар хәлифәттә ризасызлыкны тудыра.
921 елда Әл-Мөкътәдир хәлифә Идел буе Болгарына Сусан әр-Рәси җитәкчелегендәге Әхмәд ибн Фадлан сәркатибе белән рәсми илчелекне җибәрә.
929 елда сарай кешеләре беренче дәүләт түнтәрелешен ясап, Әл-Каһирне тәхеттә утыртмакчы, ләкин сакчылар шуны якламыйлар һәм Әл-Мөкътәдир тәхеттә янә утыра.
932 елда икенче дәүләт түнтәрелеше нәтиҗәсендә Әл-Мөкътәдир Багдад капкасы янында үтерелгән.
Тарихи факт
922 елның 26 мартында суфи юлбашчы Мансур Хәлляҗны җәзалап үтерергә әмер бирә.
Коры Руя
Коры Руя — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Руя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
(7960) Condorcet
Тарихы
1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PW16» саналган.
Артенара
Артенара — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшиписувка
Пшиписувка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старавесь
Старавесь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берейтару
Берейтару — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ферфакс (Калифорния)
Ферфакс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ферфакс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшенроде
Эшенроде (Eschenrode) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Клемпино-Бялогардзьке
Клемпино-Бялогардзьке — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Свами Атмаджнанананда
Свами Атмаджнанананда (шулай ук Svāmī Ātmajñānānanda, туганда исеме Стюарт Элкман) - ул Рамакришна Орденының свамисы (монахы), ул аңа 1981 елда кергән булган. Аның Пенсильвания Университетының Шәрыкъ тәгълиматында докторлык дәрәҗәсе бар. Хәзерге вакытта ул Америка Кушма Штатларында Мэрилэндта, Силвер Спрингта Вашингтон Даирәсендә Веданта Үзәгендә каһин булып тора. Ул монахлыкка кадәр исеме белән 1986 елда Мотилал Банарсидасс тарафыннан нәшер ителгән ''Jiva Gosvamin's Tattvasandarbha: A Study on the Philosophical and Sectarian Development of the Gaudiya Vaisnava Movement'' китабының авторы булган.
Атмаджнананда Джеффри Крипалның Калиның баласы китабының әһәмиятле тәнкыйтьчесе булган.<ref name="atma">
Swami Atmajnanananda (August 1997), Scandals, cover-ups, and other imagined occurrences in the life of Ramakrishna: An examination of Jeffrey Kripal's Kali's child. International Journal of Hindu Studies, volume 1, issue 2, pages 401–420. . Online version accessed on 2010-01-20.
<ref name="jf98pref">
Jeffrey J. Kripal (January 1998), ''Pale Plausibilities: A Preface for the Second Edition [of Kali's Child]''. University of Chicago Press. Online version available at Kripal's Rice University website, accessed on 2010-01-25. "Swami Atmajnanananda, for example, has gone through the first edition with the proverbial "fine-toothed comb" and published his criticisms in a journal article (but only, I might add, after corresponding with me for almost a year)." [...] "A close reading of [Atmajnanananda] article and the present edition will reveal where I agree with Atmajnanananda and where I still disagree. I am deeply grateful to Swamiji for his intellectual honesty, for his religious integrity, and, most of all, for his humane civility."
Бигәш
Иске Бигәш — Татарстанның Менделеевск районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. көппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Олтум
Олтум — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының уң ярына тамагыннан 869 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 56 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солоновка (Зур Уран кушылдыгы)
Солоновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Уран елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Капанҗа (Диядин)
Капанҗа (Kapanca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Диядин илчесенә караган бер авыл (köy).
Лиски (Голдапский повяты)
Лиски  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кавурия
Кавурия — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавурия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мур (округ, Теннесси)
Мур — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Линчберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1871 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 6323 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 337 / 334 км² тәшкил итә.
Толгозино
Толгозино (Толгозино) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (82%), руслар (15%), татарлар (3%).
Ла-Рош-сюр-Гран
Ла-Рош-сюр-Гран — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Нова-Лузитания
Нова-Лузитания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Старе Арцишево
Старе Арцишево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гокинс (шәһәр, Висконсин)
Гокинс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Грабава (Жыткавицкий районы)
Грабава  (Грабава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Гокинс (шәһәр, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гокессин (Делавер)
Гокессин  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гокессин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD160174
HD160174 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ашагы (Ибрады)
Ашагы (Aşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Ибрады илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Петшиковице (гмина Длуголенка)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арукас
Арукас — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Крутое (Тәүде шәһәр округы)
Крутое (Крутое) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Артём Косов
Артөм Косов (Артөм Вәчеслав улы Косов,, — , ) — РФ спортчысы (академик ишү), РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы, академик ишү буенча Европа чемпионатларының бронза (2011, 2015, 2016) һәм көмеш (2014) мидәлләре иясе.
(15375) Лаэтитиафоглия
(15375) Лаэтитиафоглия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 30 гыйнварында У. Мунари, М. Томбелли тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BO9» саналган.
Ирвайн
Ирвайн — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ирвайн шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызылҗа (Финике)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Финике илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(7961) Ercolepoli
(7961) Ercolepoli — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 10 октябрендә Винченцо Казулли тарафыннан Коллеверде ди Гвидония обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 TD2» саналган.
Коры Үләмә
Коры Үләмә — Зөянең уң кушылдыгы. Чуашстан, Татарстанның Апас районы, Кама Тамагы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абокур
Абокур (Abaucourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,80 км².
Клемпич (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Клемпич  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Филипп-Левинцы
Филипп-Левинцы (Выльып-Левон почиҥга, Филипп-Левинцы) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Пшисюлек (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Константин Котелов
Константин Котелов (Константин Иван улы Котелов,, — , ) — РФ физигы, метеоролог, педагог, Екатеринослав тау училищесы профессоры.
Зур Төньяк (Чубура кушылдыгы)
Зур Северная — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово, Тум, Новосибирск өлкәләре биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чубур елгасының сул ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Старе Бабице
Старе Бабице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эсперштедт (Обхаузен)
Эсперштедт (Esperstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феджецел (Хунедоара)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова-Маморе
Нова-Маморе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Орья (коммуна)
Орья — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Армавир (Россия)
Армавир (Армавир) — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1914 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (87,3%), әрмәннәр (8,6%), украиннар (1,3%).
Икътисад
Армавир — крайның Краснодардан соң икенче сәнәгать үзәге. Азык-төлек (ит, консерв, май комбинатлары), машианалар төзү, химия, җиңел, агачэшкәртү сәнәгате бар. Педагогика институты, машаналар төзү, механика-технология, зооветеринария техникумнары, табибият белем йорты, музей, драма театры, өлкәне өйрәнү музее, телеүзәк бар.
Лиски (Елцкий повяты)
Лиски (Liski) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каталин Сили
Сили Каталин (маҗарча Szili Katalin; 13 май, 1956 ел) — 2002-2009 елларда Венгриянең Милли җыелышы җитәкчесе.
Биографиясе
Каталин Сили 1956 елның 13 маенда Венгриянең Барч шәһәрендә туа. Ян Панноний исемендәге Печ университетын тәмамлаганнан соң экология һәм сәясәт белән шөгыльләнә башлый. 1994 елдан хөкемәттә. 1994—1998 елларда — Тирә-юнь мөхитне һәм сулыкларны саклау министрлыгының сәяси секретаре.
2009 елда Каталин Сили Печ шәһәр мэры вазифасына сайлану өчен парламент рәисе вазифасын калдыра, әммә Жолт Павадан җиңелә. 2009 елның 14 сентябреннән парламентының яңа рәисе итеп Белә Катына сайлана.
Социалистик фирка әгъзасы
Янус Панноний университетында политология һәм кеше экологиясе өлкәсендә гыйльми дәрәҗә ала. 1994-2014 елларда канун чыгаручы була. 1994-1998 елларда Тирә-юнь мөхитне һәм су ресурсларын саклау министрлыгының сәяси секретаре булып эшли. 1998 елдан 2002 елга Венгрия Милли ассамблеясы рәисе урынбасары вазифасын били.
2009 елда Социалистик партиянең эчке оппозициясенә күчә, шул ук елда парламент спикеры вазифасыннан отставкага китә, аның урынына Юела Кантон утыра. Ул 2010 елда «Киләчәк өчен альянс» хәрәкәтен оештыра һәм 2010 елда Венгриянең парламент сайлауларында кайбер округлардан үз кандидатларын күрсәтә.Сили Баранья округыннан Социалистик партиянең фирка исемлеге буенча парламентка сайлана, анда партиянең урындагы бүлекчәсе рәисе була.
Александр Котельников
Александр Котелников (Александр Пөтр улы Котелников,, — , ) — СССР математигы, техник фәннәр докторы, профессор, Сталин премиясе лауреаты (1943).
Толедо (АКШ)
Толедо (Toledo) — АКШның Оһайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1833 тә нигезләнә.
Галимуллин
Галимуллин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән Галимулла («Аллаһының белеклесе») исеменнән ясалган.
Ферфилд (Калифорния)
Ферфилд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ферфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Ферфілд (Каліфорнія)
Ла-Рош-сюр-ле-Бюи
Ла-Рош-сюр-ле-Бюи — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Карамалы (Олы Чирмешән кушылдыгы)
Карамалы — Россия территориясеннән ага торган елга.Сембер өлкәсе һәм Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Чирмешән елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 66 км.