cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саамнар
Саамнар яки лопарьлар (үзаталышлары са̄мь, sámit, sampelaš; Saamelaiset, Samar, Samer) — Финляндия, Норвегия, Швеция, Россиядә яшәүче фин-угыр халкы. Барлыгы якынча 60-80 мең саам исәпләнә. Саамнарның традицион телләре булып Саам телләре тора, алар Урал тел гаиләсенең тармагы булып тора.
Мейшомил
Мейшомил — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Абдуллатыйп Әбсәләмов
Абдуллатыйп Әбсәләмов (1781—?) — хәрби эшлекле. 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.
Биографиясе
Абдуллатиф Әбсәләмов (Габделлатиф Әбсәләм улы Кормашов) Ырынбур губернасы Байлар улусы (хәзерге Татарстан Республикасының Сарман районы) Зур Нөркәй дигән татар авылыннан. Йорт старшинасы булып хезмәт итә. .
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, 1814 елның ахырына кадәр 5-нче Башкорт атлы полкы составында французларга каршы алышларда катнаша. 5-се Башкорт атлы полкы Бөгелмә өязе Карбан авылында 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан оештырыла һәм 1812 елның 29 авгусында Казан белән Чебоксар аша Түбән Новгородка бара. 15 октябрьдән кенәз П. М. Волконский отрядлары составына керә, Сураж һәм Велиж калаларында урнаша. 1 ноябрдән генерал-майор М. М. Свечин отрядлары составына керә. 1812 елның 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышларда катнаша. Ары Витебскида һәм Борисовта була. 1813 елның гыйнварында Данциг (Гданьск) ныгытмасын камауда катнаша. 1813 елның октябреннән 1814 елның апреленә кадәр Минск губернасында хезмәт итә, шул ук вакытта полкның бер өлеше Лейпциг янындагы сугышта катнаша һәм сугышны Парижда тәмалый.
Артур Маргарян
Артур Араикович Маргарян (1977 елның 15 мае, Раздан, Әрмән ССР, ССРБ) — чирәмдәге хоккей буенча Россия хоккейчысы, һөҗүмче, тренер. Россиянең спорт мастеры.
Тормыш юлы
2001 елдан «Динамо-Казан» клубы өчен һөҗүмче позициясендә чирәмдә хоккей уйный. Аның составында Россия чемпионатында 19 алтын (2003—2008, 2010—2021), 2 көмеш (2002, 2009) һәм бакыр (2001) медаль яулый. Россия Суперкубогы иясе (2021). Ике тапкыр Россия Кубогын яулый (2001, 2005). 2002 елда — Кубок ияләре кубогының «С» дивизионында, 2007 елда Чемпионнар Кубогының «B» дивизионында җиңүче була.
Параллель рәвештә «Динамо-Казан»ның өлкән тренеры булып эшли. 2013 елда Казанда узган Җәйге Универсиадада хоккей турнирында алтын медаль яулаган Россия студентлар җыелма командасының өлкән тренеры була.
Гаилә
Әтисе Араик Маргарян (1951 елда туган) — чирәмдәге хоккей буенча совет, әрмән һәм Россия тренеры, 2001 елдан «Динамо-Казан» клубын җитәкли. Абыйсы бар.
Яңа Шуган вулысы
Яңа Шуган вулысы (ياڭا شوغان ۋولىٰسىٰ, Ново-Шугановская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Зирекле (Норлат районы)
Зирекле (шулай ук Иске Зирекле)— Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл. Авыл Фома һәм Чулпан авыллары арасында урнашкан.
Халык саны — 426 тирәсендә. Почта индексы — 423012.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән. Элек авыл тирәсендә зирек агачлары күп үскән һәм исеме шуннан алынган.
Социаль тармак
Мәчет бар, беренче имам-хатыйбы - Касыйм Мотыгуллин (Хасибулла).
Авылда урта гомуми белем бирү мәктәбе эшли. Мәдәният йорты бар.
СССР вакытында авылдан ерак түгел пионер лагере төзелергә булган. Хәзер анда яшеллек һәм ясалма күл урыны калган, ләкин халык аны барыбер искечә «бассейн» дип йөртә. Хәзер анда Сабантуй уздыралар.
Сәнәгать
СССР вакытында авылда кирпеч заводы эшләгән, хәзер аның өчен махсус ясалган тирән түгел күл генә калган.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Югары Пелым (Ивдел шәһәр бүлгесе)
Югары Пелым (Верхний Пелым) — Свердловск өлкәсенең Ивдель шәһәр округы составына керүче авыл. 2013 елда юкка чыгарылган.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Веденейка
Веденейка (Веденей) — Россия территориясеннән ага торган кече елга. Сембер өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Сарка елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 6 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Визенфельд (Айхсфельд)
Визенфельд (Wiesenfeld) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краснодемби-Рафали
Краснодемби-Рафали — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яя (Чан)
Яя (Yaya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (köy).
(12256) 1989 CJ8
Тарихы
1989 елның 8 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CJ8» саналган.
Әчеялан
Әчеялан — Башкортстанның Ишембай районындагы авыл. 2010 елның 14 октябренә халык саны 44 кеше. Индексы — 453224, ОКАТО коды — 80231830004.
Валса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лупак (коммуна)
Лупак — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(5129) Грум
(5129) Грум — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GN» саналган.
Мурсы-Яха
Мурсы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тиутей-Яха елгасының уң ярыннан 192 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 68 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Жан-де-Корни
Сен-Жан-де-Корни — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Кляштор-под-Зньевом
Кляштор-под-Зньевом — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лас-Регерас
Лас-Регерас — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скоттсдейл
Скоттсдейл — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Скоттсдейл шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Скоттсдейл
Стружки
Стружки — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гузано (Пяченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мелреш
Мелреш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пайк (округ, Иллинойс)
Пайк — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Питсфилд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2153 км² тәшкил итә.
Тадзин (Лодзький-Схидний повяты)
Тадзин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Якавки
Якавки (Якаўкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Вошель-лез-Оти
Вошель-лез-Оти — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Малуновка
Малуновка (Малуноўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лена (Астурия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мешкиньята
Мешкиньята — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Апатиты
Апатиты (Апатиты) — Россия Федерациясенең Мурманск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1935 елдан, шәһәр статусын 1966 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,1%), украиннар (2,8%), белоруслар (1,8%).
Краснодемби-Сипитки
Краснодемби-Сипитки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морристон (Флорида)
Морристон  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Морристон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Викерштедт
Викерштедт (Wickerstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стоберна (Ряшивский повяты)
Стоберна — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гобәйдулла Ямангулов
Гобәйдулла Ямангулов (1791—?) — хәрби эшлекле. 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.
Биографиясе
Гыйбадулла Ямангулов Ырынбур губернасы Байлар вулысы (хәзерге Татарстан Республикасының Сарман районы) Карамалы дигән татар авылыннан. Урядник булып хезмәт итә.
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, 1814 елның ахырына кадәр 5-нче Башкорт атлы полкы составында французларга каршы алышларда катнаша. 5-се Башкорт атлы полкы Бөгелмә өязе Карбан авылында 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан оештырыла һәм 1812 елның 29 авгусында Казан белән Чебоксар аша Түбән Новгородка бара. 15 октябрьдән кенәз П. М. Волконский отрядлары составына керә, Сураж һәм Велиж калаларында урнаша. 1 ноябрдән генерал-майор М. М. Свечин отрядлары составына керә. 1812 елның 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышларда катнаша. Ары Витебскида һәм Борисовта була. 1813 елның гыйнварында Данциг (Гданьск) ныгытмасын камауда катнаша. 1813 елның октябреннән 1814 елның апреленә кадәр Минск губернасында хезмәт итә, шул ук вакытта полкның бер өлеше Лейпциг янындагы сугышта катнаша һәм сугышны Парижда тәмамлый.
Пернан-Вержлес
Пернан-Вержлес (Pernand-Vergelesses) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Север кантонына карый.
HD100340
HD100340 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пернан-Вержлес
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.59 км².
(12257) Lassine
(12257) Lassine — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GL4» саналган.
HD100340
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кисербоси
Кисербоси (Кĕсерпуç, Кисербоси) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429915. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241820003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600005100. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 71 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Звериноголовское районы
Звериноголовское районы (Звериноголовский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Звериноголовское саласы.
Тарих
Район 1923 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963 елда район бетерелә, җирләре Курган авыл районына кушылганнар; 1964 елда Глядянское районы составына күчерелгәннәр.
1992 елда район кире кайтарылган, аның составына Кортамыш һәм Тубыл буе районнарының өлешләре кергәннәр.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (84,3%), казакълар (8,8%), татарлар (2,1%), украиннар (1,6%).
Административ бүленеш
Звериноголовское районы составына 8 авыл җирлеге керә.
Новороссийск
Новороссийск (Новороссийск, Цӏэмэз) — Россия шәһәре, Краснодар краеның халык саны буенча өченче шәһәр.
Халык саны — 241 788 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 298 068 кеше.
География
Шәһәр Кара диңгезнең туңмый торган тирән сулы Цемес бухтасы яры 25 километр буйлап сузылган, Краснодардан 136 километр ераклыкта урнашкан. Новороссийск — эре транспорт үзәге. Шәһәрдә Россиянең һәм Кара диңгездә урнашкан иң эре порты урнаша; Краснодар — Новороссийск тимер юлының соңгы пункты, шоссе юллары төене. Россия хәрби-диңгез флотының базасы.
Сәгать поясы
Новоросийск халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Тарих
Новороссийск 1838 елда Суҗук-Кале исемле төрек ныгытмамсы калдыклары урынында нигезләнгән. 1853—56 еллардагы Кырым сугышы вакытында инглиз-француз эскадрасы тарафыннан җимереп бетерелә; 1860 елда юкка чыгырыла.
1866 елда торгызыла, шәһәр статусын ала һәм яңа оешкан Кара диңгез округының административ үзәге итеп билгеләнә. 1896 елдан — Кара диңгез губернасының административ үзәге.
Шәһәрнең алдагы үсеше Екатеринодар — Новороссийск тимер юлы (1888 елда төзелә) һәм диңгез порты төзелеше (1896) белән бәйле.
Ватандашлар сугышы вакытында шәһәр каты сугышлар аренасы булып торган.
Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәрнең өлеше алман-фашист гаскәрләре тарфыннан алынган (сентябрь 1942). 1943 елның 4 февраленә карышы төндә, Станичка бистәсе янында (Новороссийскидан көньяграк) диңгезчеләр десанты төшкән һәм плацдармны алган (соңрак — "Кече Җир", (Малая Земля)). 1943 елның 16 сентябрендә азат ителә.
1973 елда шәһәргә каһарман шәһәр дәрәҗәсе бирелә.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 86,0%, әрмәннәр — 4,3%, украиннар — 3,6%, татарлар — 1,3%.
Административ бүленеш
Новороссийск 5 районга бүленә:
Кызыклы фактлар
1797—1802 елларда Новороссийск исемен Украинадагы Днепр шәһәре йөрткән.
Нөркәй вулысы
Нөркәй вулысы (نۈركەﻱ ۋولىٰسىٰ, Нуркеевская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Бәшенде-Останкау, Язикәү, Әлмәт-Мулла, Александр-Карамалы, Ирәхтә, Бугудар, Балтай һәм Иске Маҗын вулыслары белән чиктәш булган (1890). 15 торак пунктта 13510 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Сарман районына кушыла.
Тарас (Лодзь воеводалыгы)
Тарас  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Руши-Чутя
Руши-Чутя — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5130) Илионей
(5130) Илионей — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 30 сентябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SC7» саналган.
Ванина
Ванина — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ёрса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лупень (коммуна)
Лупень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Поуп (округ, Иллинойс)
Поуп — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Голконда шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1816 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 955 км² тәшкил итә.
Красносельць
Красносельць — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караһоҗа (Һаймана)
Караһоҗа (Karahoca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мэлово-Яха (Сядор-Яха кушылдыгы)
Мэлово-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сядор-Яха елгасының уң ярыннан 122 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Парадайз (Юта)
Парадайз  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Заречный (Котельнич районы)
Заречный (Заречный) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Парадайз (Юта)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Заречный (Котельнич районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Луарка
Луарка — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гузели (Пяченца)
Гузели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гузели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Жан-де-Кюкюль
Сен-Жан-де-Кюкюль — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Сьерра-Виста
Сьерра-Виста — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Сторожа (Дубно)
Сторожа — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сьерра-Виста
Тарихы
Сьерра-Виста шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сторожа (Дубно)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яякбашы (Дүзҗе)
Яякбашы (Yayakbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Струпице (Свентокшиж воеводалыгы)
Струпице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD100357
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мильейрош (Майа)
Мильейрош  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Малы Асавец
Малы Асавец (Малы Асавец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Виллерштедт
Виллерштедт (Willerstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Веж Айва
Веж Айва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Айва елгасында урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(12258) Оскаруайльд
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GN4» саналган.
Кметьово
Кметьово — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Льянера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кметьово
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Мулат (Флорида)
Географиясе
Мулат халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якавлевичы (авыл)
Якавлевичы (Якаўлевічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вань-Ёль
Вань-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Айюва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Врели
Врели — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Aq Bars Aero
Aq Bars Aero («AK BARS AERO») - Tatarstan Cömhüriätendä urnaşqan Rusiä töbäktäge hawa şirkäte. Elekke iseme - AAC "Bögelmä Hawa Yulları".
Hawa şirkäte regulär häm çarter passajir oçışların Rusiä häm çit illär buyınça yasıy.
Hawa şirkäteneñ idäräse Tatarstan Cömhüriäte Bögelmä şähärendä urnaşa.
Hawa şirkäteneñ boralaq filialı Qazan Xalıqara hawa alanında urnaşa.
Şirkätneñ xucası - "Aq Bars" xoldingı.
Tarix
1993-2005 yıllarda - AAC "Bögelmä hawa şirkäte"
2005-2009 - AAC "Bögelmä hawa şirkäte" Aq Bars xoldingına kerä.
2010 - yaña isem - AAC "AQ BARS AERO".
Oçqıçlar
2013 yılnıñ aprelenä 34 hawa sudnosı bar:
1 x Bombardier Challenger 605 (RA-67227) 1 x Bombardier Challenger 850 (RA-67232) 1 x Diamond DA42NG (RA-01719)
Комар (Шөмерле районы)
Комар (Комар, Комар) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429111. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250820004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 33 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Тышкы сылтамалар
Комар
(5131) 1990 BG
(5131) 1990 BG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 гыйнварында Элеанор Хелин, Б. Роман тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BG» саналган.
Красносельць-Лесьни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тараска
Тараска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перо-Казевеккье
Перо-Казевеккье (Pero-Casevecchie) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Казинка-Фумальто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,41 км².
Бенҗамин Дизраэли
Бенҗамин Дизраэли, граф Биконсфилд (Benjamin Disraeli, 1st Earl of Beaconsfield,, Лондон — , Лондон) — Бөекбритания баш министры (1868, 1874—80), Консерваторлар фиркасенең башлыгы; язучы. 1852, 1858—59, 1866—68 елларда Бөекбритания финанслар министры. Дизраэли хөкүмәте баскынчыл сәясәтен алып барган (1878 елда Кипрны басып алган, Мисырны басып алу өчен җирлек хәзерләгән). «Кониңсби яки яңа буын» (Coningsby; or, The New Generation, 1844), «Сибилла яки ике милләт» (Sybil; or, The Two Nations, 1845) кебек сәяси романннарда социаль каршылыкларны йомшартуда аристократиягә төп урын биргән.
Фәйруша Монасыйпов
Фәйруша Монасыйпов (1788—?) — хәрби эшлекле. 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.
Биографиясе
Фәйруша Монасипов (Фәйруша Монасип улы Уразмәтов) Ырынбур губернасы Байлар вулысы (хәзерге Татарстан Республикасының Сарман районы) Мортыштамак дигән татар авылыннан. Старшина ярдәмчесе, зауряд-есаул булып хезмәт итә.
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, 1814 елның ахырына кадәр 5-нче Башкорт атлы полкы составында французларга каршы алышларда катнаша. 5-се Башкорт атлы полкы Бөгелмә өязе Карбан авылында 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан оештырыла һәм 1812 елның 29 авгусында Казан белән Чебоксар аша Түбән Новгородка бара. 15 октябрьдән кенәз П. М. Волконский отрядлары составына керә, Сураж һәм Велиж калаларында урнаша. 1 ноябрдән генерал-майор М. М. Свечин отрядлары составына керә. 1812 елның 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышларда катнаша. Ары Витебскида һәм Борисовта була. 1813 елның гыйнварында Данциг (Гданьск) ныгытмасын камауда катнаша. 1813 елның октябреннән 1814 елның апреленә кадәр Минск губернасында хезмәт итә, шул ук вакытта полкның бер өлеше Лейпциг янындагы сугышта катнаша һәм сугышны Парижда тәмамлый.
Пьюласки (округ, Иллинойс)
Пьюласки — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Маунд-Сити шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 516 км² тәшкил итә.
Тау сырты тармагы
Тау сырты тармагы (отрог, spur) — эре тау сыртларының, кагыйдә буларак, тармаклары була. Тау сырты тармагы — беренче дәрәҗәдәге тау сыртыннан аерылган һәм башка юнәлештә сузылган икенче дәрәҗә тау сырты ул. Әлеге тармак төп тау сырты битләвен җирле су агышы телгәләүдән барлыкка килә ала.
Мисаллар
Тау сырты тармагына мисал булып тора:
Тау сырты кирмәннәре
Тау сырты тармагы өстенә, урта гасырлардан башлап, күп кенә кальгаләр (замоклар) салынган.
Студзенець (Свентокшиж воеводалыгы)
Студзенець  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сторожи Велики
Сторожи Велики — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мюмдяхэвы-Яха
Мюмдяхэвы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ензор-Яха елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 73 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лупша (коммуна)
Лупша — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Малы Гразивец
Малы Гразивец (Малы Гразівец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яктыга
«Яктыга» трилогиясе («Яҡтыға» трилогияһы)— Башкортстанның халык язучысы Зәйнәп Биишева язган тарихи-революцион әсәр. 1968 елда әлеге трилогиясе өчен З. Биишева Салават Юлаев премиясе белән бүләкләнә. Өч китап-романнан тора: «Кимсетелгәннәр», «Олы Иек буенда», «Җимеш».
Олы Иек буенда
Икенче китап «Олы Иек буенда» — бу Җимешләрнең яшәгән авылы, исеменнән ук күренүенчә, Олы Иек исемле елга ярында яшәүләре турында сүз бара. Китапның башында ук, аклар тарафыннан Янешкә туп ярчыгы тиеп үлә, атасы да үлеп китә. Аларның артыннан ук абыйсы белән җиңгәсе Кызыл Армия сафында кайтып төшәләр һәм Җимеш Бибешләрдә вакытлыча яши башлый. Апасы белән яшәгән чорда Җимеш кодагые Таибә әбинең саф, кыю, тормыш авырлыкларыннн басылып калмаган, уңган кеше-ана икәнен аңлый.
Җимеш
Өченче китап — «Җимеш» — төп каһарманның балалык чорыннан чыгып, тормышка яңача каравы, авылда абыйсы Иштуганнар тарафыннан ачылган мәктәптә укуы, аннары Ырынбурга китеп педучилищеда укуы, анда яңа дуслар табуы, Байрас белән беренче мәхәббәт тарихы да языла.
HD100376
HD100376 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Югары Талман (Талица шәһәр бүлгесе)
Югары Талман (Верхний Талман) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Рушкица
Рушкица — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Красув (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Талман (Талица шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Рушкица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Талман (Талица шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Вильденбёртен
Вильденбёртен (Wildenbörten) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12259) Szukalski
(12259) Szukalski — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SZ1» саналган.
Гузперго (Удине)
Гузперго — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Льянес
Льянес — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караһөюк (Шеһиткамил)
Караһөюк (Karahöyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плимут (Юта)
Плимут  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Franklin Delano Ruzvelt
İkedän kübräk çorğa saylanğan berdänber AQŞ prezidentı.
Qazanışlar
Dürt tapqır saylanılğan berdänber AQŞ prezidentı. "Yaña kurs" reformaların ütkärgäç AQŞ qatlawlı iqtisadi krizistan çığara. Ruzvelt eşçänlege häm sälätläre Hitlerğa qarşı Berdämlegen oyıştıruda, suğış uñışlarında, BMOnı buldıruda, suğıştan soñ dönyä tärtiben urnaştıruda zur röl' uynağan.
Tärcemäi xäle
Ruzvelt 1882 yılda aqsöyäklär-eşquar ğailäsendä tuğan. Yuridik belem alğan.
Groton mäktäben, annarı, Harward häm Kolumbiä Universitetların tämamlağan.
1905 yılda yıraq qärdäş Eleanora Ruzvelt kä öylängän.
1907-1910 yıllarda yuridik şirkättä eşlägän.
1910 yılda AQŞ Demokratik firqäsennän Nyu-York ştatı senatına saylanğan.
1913-1920 yıllarda Wilson xökümätendä diñgez ministrı bulışçısı bulıp eşlägän.
1921 yılda poliomelit awırtuınnan soñ yörü säläten yuğalta.
Awırtuğa qaramastan säyäsät tormışında zurraq röl' uynıy başlıy.
1928 yılda Nyu-York ştatı gubernatorı bulıp saylana.
1932 yılda Demokratik firqäsennän AQŞ prezidentı bulıp saylana.
1933-1936 Yaña kurs digän iqtisadi reformalarnı ütkärä.
1933 yılda Ruzvelt xökümäte SSRB belän diplomatik mönäsäbätlärne urnaştıra.
SSRB belän kürşelärçä dus säyäsäten iğlan itkän.
1933-1945 yıllarda faşistlarğa qarşı köräştä Böyekbritaniä, Frantsiä, SSRBn yaqlağan. Suğış waqıtında Sovetlar Berlegenä "lend-liz" belän bulışqan.
Ruzvelt Hitlerğa qarşı Berdämlektä zur röl' uynağan, Tähran (1943), Yalta (1945) konferentsiälärendä qatnaşqan.
1945 yılnıñ 12 aprelendä migä qan yögerüdän ülgän.
1960 yılda Franklin Ruzvelt istälegenä, Qırım konferentsiädä zur öleş kertkäne öçen Qırımda urnaşqan Yalta şähäre ber uramına Ruzvelt iseme birelgän.
Толлисон (Аризона)
Толлисон  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Толлисон шәһәре  елда нигезләнгән.
(5132) Maynard
(5132) Maynard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Толлисон (Аризона)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5132) Maynard
Тарихы
1990 елның 22 июнендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 ME» саналган.
Яялар (Идил)
Яялар (Yayalar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Жан-де-ла-Блакьер
Сен-Жан-де-ла-Блакьер — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Кобильници
Кобильници — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кандалакша
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,9%), украиннар (2,3%), белоруслар (1,6%).
Тарнова (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мильюндуш
Мильюндуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Врень-ан-Вермандуа
Врень-ан-Вермандуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Патнам (округ, Иллинойс)
Патнам — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хеннепин шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 415 км² тәшкил итә.
Ваповка
Ваповка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ухта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Красьнево (Мазовия воеводалыгы)
Красьнево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коминтерн (Шөмерле районы)
Коминтерн (Коминтерн, Коминтерн) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429100. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250855002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001700. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 8 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Тышкы сылтамалар
Коминтерн
Вильденшпринг
Вильденшпринг (Wildenspring) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вешкайма (Барыш кушылдыгы)
Вешкайма — Барыш елгасы кушылдыгы. Сембер өлкәсенең Карсун районы, Вешкайма районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барыш елгасының сул ярыннан 105 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Сторожи Мали
Сторожи Мали — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вешкайма (Барыш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сторожи Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лупшану (коммуна)
Лупшану — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(12260) 1989 SP11
(12260) 1989 SP11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Студзянки (Свентокшиж воеводалыгы)
Студзянки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морсин
Морсин — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
«Татарстан Республикасында җирле үзидарәне үстерүдәге казанышлар өчен» медале
«Татарстан Республикасында җирле үзидарәне үстерүдәге казанышлар өчен» медале (Медаль «За заслуги в развитии местного самоуправления в Республике Татарстан») белән гражданнар Татарстан Республикасында җирле үзидарәне торгызудагы һәм үстерүдәге, җирле үзидарә органнары эшчәнлегенең нәтиҗәлелеген арттырудагы, тарихи һәм башка җирле традицияләрне исәпкә алып, халык мәнфәгатьләреннән чыгып, җирле әһәмияттәге мәсьәләләрне хәл итүдәге аерым казанышлары өчен бүләкләнәләр. «Татарстан Республикасында җирле үзидарәне үстерүдәге казанышлар өчен» медаленә лаек булган затлар аны күкрәкнең сул ягына тагып йөриләр, ә бүләкләнүчеләрнең Россия Федерациясе, СССР орденнары һәм медальләре, «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены, «Фидакарь хезмәт өчен» медале булганда, алардан соң урнаштыралар.
Моны да карагыз
Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре
Мун-Лейк (Флорида)
Мун-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мун-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пероль-сюр-Везер
Пероль-сюр-Везер — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Малы Крушниковски
Малы Крушниковски (Малы Крушнікоўскі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Җенси якынлык
''Бу мәкалә кешеләрнең һәм, өлешчә, баш мийләре югары үсеш дәрәҗәдә башка имезүчеләрнең җенесара мөнәсәбәтләре дәвамында күзәтелгән җенси мәнфәгатьләре турында. Башка хайваннар өчен Йөгерү (зоология) һәм Җенси үрчү мәкаләләрен карагыз.''
Җенси якынлык яки коитус (sexus – җенес) — җенси теләкне канәгәтьләндерүдән ләззәт алу яки, сирәгрәк, җенси үрчү максатлары өчен хатын-кызның аналык җиңсәсесенә ир-атның җенси әгъзасы кертелүе һәм хәрәкәтләре.
Кешеләрдә үрчү максаты булмаган аналь, ораль секс һәм башка охшаш җенси кыланышлары шулай ук җенси якынлык төрләренә кертелә. . Биологик сәбәпләр аркасында, соңгылар һәм һомосексуаль җенси якынлык аркылы балага узу мөмкин түгел.
Акча яки башка матди каршылыкка күрсәтелгән хезмәт буларак кылынган җенси якынлык фәхишәлек дип билгеле.
Җенси ярсу
Катнашучы затларның барысының теләге нигезендәге кылыначак якынлык көтелгәндә яки анын дәвамында нерв системасы күзәнәкләре (нейроннар) актив хәлгә керә, йөрәк тибеше һәм кан әйләнеше үсә, җенси әгъзаларының, аеруча гениталияләрнең, тукымалары торышы үзгәрә: хатын-кызларда күкрәкләре һәм имчәкләре, ир-атларда исә Ирләр җенес әгъзасы зурая, катылык дәрәҗәләре үсә.
Бүгенге көн җәмгыятендә
Башка имезүчеләрдән аермалы буларак, кешеләр җәмгыятьләрендә, җенси мөнәсәбәтләр — никахлашуга яки җенси якынлыкка, соңгысы исә йөклелеккә һәм бала тууга китермәскә дә мөмкин. Гетеросексуаль җенси якынлыкка керүчеләр бала тудыру җаваплылыгын кабул итәргә әзер булмаганда (җенес орлыгының күкәй белән берләшүне туктату максатлы) яки венерик авыруларны парга тапшырмау / үзенә йоктырмау максаты белән (тән сыекчаларының бер-берсесенең җенси системасына керүләренә юл куймау өчен) ир кешеләр үз җенси әгъзасына презерватив кияләр.