cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гвоздзь 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Жеженчице
Жеженчице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Автономияле җөмһүрият
Автономияле җөмһүрият - провинцияга охшаш административ-территориаль берәмлек төре. Автономияле җөмһүриятләрнең зур өлеше Совет Социалистик Республикалар Берлегенен таркалуыннан соң оешкан дәүләтләрдә табыла, алардан күпчелеге исә - Россияда.
Сафийск
Сафийск (Сафійск ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Контрерас (Бургос)
Контрерас — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12947) 3099 T-1
(12947) 3099 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3099 T-1» саналган.
Порт-Орчерд (Вашингтон)
Порт-Орчерд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Порт-Орчерд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Камаево
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 262 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
Бжезини (Любартивский повяты)
Бжезини  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәбрис Яруллин
Тәбрис Яруллин. 1986 елның 21 сентябрендә ТАССРның Әтнә районы Ары авылында туа.
Готковице
Готковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тәбрис Яруллин
2008 елда Казан дәүләт технология университетын тәмамлый.
Готковице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәбрис Яруллин
2010-2012 елларда Бөтендөнья татар конгрессының рәис урынбасары.
2012-2019 елларда Бөтендөнья татар яшьләре форумының рәисе.
2020 елның августыннан – Татарстан милли китапханәсенең мөдир урынбасары.
Франклин (округ, Канзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1494 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Франклин (округ, Канзас)
Флер (Сомма)
Флер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
HD114721
HD114721 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(5728) 1988 BJ4
(5728) 1988 BJ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD114721
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(5728) 1988 BJ4
Тарихы
1988 елның 20 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BJ4» саналган.
Ремон (Төньяк Каролина)
Ремон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ремон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ребришоара (коммуна)
Ребришоара — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Акбулак (Коксу кушылдыгы)
Акбулак — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Коксу елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әүфәр Зәкиев
Әүфәр Зәкиев (тулы исеме Әүфәр Зәки улы Зәкиев) — төзүче, җитәкче, Тукай бүләге лауреаты (1981). Татарстанның атказанган төзүчесе (1980).
Тәрҗемәи хәле
1938 ел ның 16 апрелендә Татарстан АССРның Ворошилов районы (хәзерге Сарман районы) Сарысаз-Тәкермән авылында туа. Гаиләдә 6 нчы бала. Әнисе атаклы Хәлфиннәр нәселеннән. Әтисе мулла Зәки Гәрәевне “халык дошманы” дип, 1937 ел да кулга алалар һәм Минзәлә төрмәсендә атып үтерәләр. Теләнче-Тамак авылында урта мәктәпне (1955), Казанда төзүчеләр техникумын (1958), Казан төзүче-инженерлар институтын (1968) тәмамлый.
1959-1962 елларда хәрби хезмәттә.
Родники (шәһәр)
Родники (Родники) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1918 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,9%).
Хёрзельберг
Хёрзельберг (Hörselberg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малямувка
Малямувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Айвалы (Ладик)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дуе Албере-Руца-Цанела (Падова)
Дуе Албере-Руца-Цанела — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каядиби (Акчадаг)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ерлису (Кешан)
Ерлису (Yerlisu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Алту-Бела-Виста
Алту-Бела-Виста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Жгулевы
Жгулевы (Жгулевы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Алту-Бела-Виста
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Жгулевы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Форт-Грили (Аляска)
Форт-Грили  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Грили халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тиса (Сылва кушылдыгы)
Тиса — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сөлил елгасының сул ярыннан 167 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Порт-Таунсенд (Вашингтон)
Порт-Таунсенд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Порт-Таунсенд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвоздзь 2
Гвоздзь 2 (Гвоздзь 2 ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сафонава (Горацкий районы)
Сафонава  (Сафонава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бжезини (Радинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
MacOS
Mac OS Ⅹ ([] — мак оу э́с тэн — дип укыла ) —Apple корпорациясенең POSIX-ярашкан операцион системасы. Mac OS 9 дәвамчысы, «классик» Mac OS — 1984 елдан башлап Apple корпорациясенең төп ОСы булганны алмаштыра. Mac OS X Apple'ның OS X операцион системалары рәтенә керә, анда шулай ук кәрәзле телефоннар өчен булган ОС — Apple iOS'ны да кертәләр. Mac OS X та Darwin төше кулланыла, ул Mach микротөшенә нигезләнгән, анда Apple'ның үз коды, шулай ук NeXTSTEP һәм FreeBSD'дан да алынган кодлар бар. Apple Mac OS Macintosh (Макинто́ш) санакларында PowerPC һәм Intel (10.6 юрамасыннан башлап, Mac OS Ⅹ Mac бары тик Intel процессорларында гына кулланыла ) процессорлары нигезендә чыга. Mac OS — үзенең ышанычлылыгы нигезендә икенче урында торучы операцион система. Аның 2010 елның июненә карата базар өлеше (Mac OS X белән берлектә) — 6.8 %.
Корунья-дель-Конде
Корунья-дель-Конде — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5729) 1988 TA1
(5729) 1988 TA1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Переволоцки районы
Переволоцкий районы (Переволоцкий район) — Ырынбур өлкәсе составына керүче муниципаль район.
(5729) 1988 TA1
Тарихы
1988 елның 13 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 TA1» саналган.
Жеки-Велики
Жеки-Велики — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Переволоцки районы
Административ үзәк — Переволоцкий бистәсе.
Халык
Милли состав (2010): урыслар — 65,8%, татарлар — 16,6%, башкортлар — 5,0%, мордва — 3,1%, казакълар — 2,7%, украиннар — 2,6%, алманнар — 1,7%.
Административ бүленеш
Переволоцкий районы составына 19 авыл шурасы керә.
(12948) 4273 T-1
(12948) 4273 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4273 T-1» саналган.
Сен-Марк-сюр-Сен
Сен-Марк-сюр-Сен (Saint-Marc-sur-Seine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Беньё-ле-Жюиф кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,31 км².
Губуш-Яха
Губуш-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вебоси-Яха елгасының уң ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Подзамчок
Подзамчок — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гошице (Кече Польша воеводалыгы)
Гошице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Флер-сюр-Нуа
Флер-сюр-Нуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Скаер
Скаер — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Хёрзельгау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5730) Ёносукэ
(5730) Ёносукэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 13 октябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 TP1» саналган.
Ревига (коммуна)
Ревига — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна.
Маляново (Сохачевский повяты)
Маляново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алту-Боа-Виста
Алту-Боа-Виста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бжезини (Рицкий повяты)
Бжезини  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фёдор Ивачёв
Федор Петрович Ивачев (кар. Fjodor Petrovitš Ivatšov; 30.06.1904, Ругозеро, Олонец губернасы — 18.10.1957) - совет карел, фин шагыйре, тәрҗемәче.
Биографиясе
Фёдор Ивачёв 1904 елның 30 июнендә Олонец губернасы Повенец өязе Ругозеро авылында (бүгенге Карелиянең Муезерский районы Ругозеро авылы) крестьян гаиләсендә туа. Милләте белән карел. Атасы - коммунар Петр Иванович Ивачев, анасы - Пелагея Трифоновна.
РККДА хезмәт иткән елларда Карел егер бригадасының политхезмәткәре була.
Беренче әсәрләрен 1925 елда яза башлый.
1928 ел башында ул Карелия Пролетар язучылары ассоциациясенең фин секциясен оештыручыларның берсе була.
Ленинград Пролетар язучылары ассоциациясе идарәсе әгъзасы. СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1934). 1934 елда аның карел теленең ливвик диалектында беренче «Жернова» хикәяләре җыентыгы чыга. "Rintama" журналы редколлегииясе әгъзасы булып торган.
Ривер-Роуд (Төньяк Каролина)
Ривер-Роуд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Фёдор Ивачёв
Биографиясе
Республика конкурсында аның «Егерь туу» пьесасы премиясе белән билгеләп үтелә. 1920-1930 елларда аның шигырьләре, хикәяләре һәм тасвирламалары Советлар Союзының фин матбугатында барлыкка килә. 1934 елда Kustannusliike Kirja нәшриятында карел телендә «Jauhinkivi» повестьлар җыентыгын бастыра.
Ривер-Роуд (Төньяк Каролина)
Географиясе
Ривер-Роуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фёдор Ивачёв
Биографиясе
1938 елның 28 мартында НКВД каршындагы өчлек тарафыннан 58-2-11 статьясы буенча 10 ел төрмә срогына хөкем ителә. 1939 елның 4 декабрендә азат ителә.
Ривер-Роуд (Төньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фёдор Ивачёв
Биографиясе
Бөек Ватан сугышы вакытында 368 нче укчы дивизиядә сәяси бүлекнең өлкән инспекторы, майор булып хезмәт итә, ике Кызыл Йолдыз ордены һәм медальләр белән бүләкләнә.
Гомеренең соңгы елларында А.С. Пушкинның «Патша Салтан турында әкият» һәм «Алтын әтәч турында әкият» әсәрләрен фин теленә тәрҗемә итә. .
Широкий Лог (Әртә шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Айвалы (Везиркөпрү)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Банная (Кокса кушылдыгы)
Банная — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Кокса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Харви (округ, Канзас)
Харви — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ньютон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Искәрмәләр
Харви (округ, Канзас)
(12949) 4290 T-1
(12949) 4290 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4290 T-1» саналган.
Кече Князь-Теняково
Кече Князь-Теняково (Ахтанай, Малое Князь-Теняково) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 40 кешенең яшәве мәгълүм.
Сафонавка
Сафонавка (Сафонаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Князь-Теняково
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
Гвозница
Гвозница (Гвозніца ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Прескотт (Вашингтон)
Тарихы
Прескотт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кубильо-дель-Кампо
Кубильо-дель-Кампо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каяели (Кепсут)
Каяели (Kayaeli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дуе Арцери (Падова)
Дуе Арцери — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуе Арцери Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Йолдыз сугышлары: Куәт уяна
«Йолдыз сугышлары: Куәт уяна»  (Star Wars: The Force Awakens) — Дж. Дж. Абрамс режиссёр тарафыннан төшерелгән космик опера жанрындагы американ фантастик фильм, «Йолдыз сугышлары» сагасының җиденче эпизоды.
«Йолдыз сугышлары. Эпизод VI: Джедайның кире кайтуы» фильмының дәвамы, шулай ук өченче трилогинең беренче фильмы. Фильмның Дөнья күрүе 2015 елның 14 декабрендә Лос-Анҗелеста булды. Аурупада — Лондонда 15 декабрьдә күрсәтелде. Тәгәрәтүгә фильм 16 декабрьдә чыкты, АКШ-да фильм экраннарга 18 декабрьда чыкты, ә Россиядә 2015 елның 17 декабрендә.
Фильмны булдыру турында Walt Disney ширкәте тарафыннан Lucasfilmны сатып алынганнан соң, 2012 елның 30 октрябрендә игълан ителә.
Фильм җыем буенча тарихи рекордлар ясады: беренче ял көннәре эчендә АКШ-да (248 млн $) һәм барлык дөньяда (529 млн $) ; дөньяви җыемнар 12 көн өчендә 1 млрд $ җыйды.
Эчтәлеге
Вакыйга «Джедайның кире кайтуы»-ннан 30 елдан соң бара. Соңгы джедай — Люк Скайвокер юкка чыкты. Беренче Орден, Җиһан Империясенең варисы, җиһан буйлап Люкны эзли. Шулай ук аны Люкның апасы, генерал Лея Органа башындагы Гыйсьянчылар Берләшмәсенең гаскәрләре — Каршылык та эзли. Гыйсьянчылар Берләшмәсенең иң яхшы очучысы По Дэмерон Люк Скайвокерның урнашуы картасын табыр өчен Джакку планетасындагы авылга җибәрелә. Әмма капитан Фазма башындагы һөҗүмчеләр һәм Куәтнең Кара тарафының шәкерде — Кайло Рен Поны әсирлеккә алалар һәм авылны юкка чыгаралар. Поныд дроиды, BB-8, карта белән качып китә һәм базарлы авылга эләгә. Аның яшәүчеләре чүп-чар эзләп саталар. Анда дроид яшь эзләүче Рей белән танышып китә.
Трейлер
Безнең тәҗрибә төркеме YouTube-та «Йолдыз сугышлары: Куәт уяна» трейлерын татар телендә чыгарды.
Регион
Төбәк яки Регион - территорияны, яки башка бер физик өлкәне билгеләүче, Җирне яки галәмне өйрәнүче фәннәрнә кулланылган термин.
Төбәктәге географлар өйрәнелгән административ-территориаль берәмлек өчен - вилаять битен карагыз.
HD114728
HD114728 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Регион
Глобаль төбәкләр
Глобаль төбәкләр - планетаның галәмнән җиңелчә аерыла алынган территорияләре, ике төп җир мохите - коры җир һәм су белән билгеләнә.
HD114728
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Володарски
Володарcᴋи — Татарстан җөмһүрᴎятсының Түбән Кама районындагы поселок.
Халык саны — 21 тирәсендә. пучтьı индексы — 423587.
Тарих
1910-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. көппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Гоща
Гоща — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ерличай (Дивриги)
Ерличай (Yerliçay) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Жеки-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5731) Зевс
(5731) Зевс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 4 ноябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VP4» саналган.
Жгули
Жгули (Жгули) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сигмир
Сигмир — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фриц-Крик (Аляска)
Фриц-Крик  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фриц-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Южа
Южа (Южа) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1925 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,5%).
Скриньяк
Скриньяк — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Бжезини (Янивский повяты)
Бжезини  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маляново-Нове
Маляново-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алту-Гарсас
Алту-Гарсас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Подлужани (Бановце над Бебравоу)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(12950) 4321 T-1
(12950) 4321 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4321 T-1» саналган.
Айвалы (Кумру)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карагай (Кокса кушылдыгы)
Карагай — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Кокса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ригелвуд (Төньяк Каролина)
Ригелвуд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ригелвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сахаравка
Сахаравка (Сахараўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гыда (елга)
Гыда — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/ГЫДА урнашкан. Елга озынлыгы 147 км.
Сен-Марсьяль (Шаранта)
Сен-Марсьяль — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Флери (Сомма)
Флери — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Проссер (Вашингтон)
Проссер  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Проссер шәһәре  елда нигезләнгән.
Херинген (Хельме)
Херинген (Heringen/Helme) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Проссер (Вашингтон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Региу (коммуна)
Региу — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гинцавичы
Гинцавичы (Гінцавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Харпер (округ, Канзас)
Харпер — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Энтони шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1872 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2080 км² тәшкил итә.
Тор (Ирән кушылдыгы)
Тор (Турка) — Ирән елгасы кушылдыгы. Пермь краеның Көңгер районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирән елгасының сул ярыннан 59 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 72 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кубо-де-Буреба
Кубо-де-Буреба — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калмык ханлыгы
Калмык ханлыгы (Хальмг хана улус), шулай ук Торгут ханлыгы — калмыкларның 1630-1771 елларда  Россия патшалыгы (1721 елдан Россия империясе) составындагы  дәүләте.
Тарих
XVI гасырда Ойрат ханлыгында кабиләләр арасындагы үзара каршылыклар чыгу сәбәпле, торгут кабиләсе һәм дэрбэт кабиләсенең бер өлеше Җунгариядән күчеп китә һәм XVI гасыр азагында – XVII гасыр башында Россия империясе чикләренә, Көнбатыш Себергә килеп чыга. Рус елъязмаларында аларны калмыклар дип атыйлар. 1607, 1608, 1610, 1615, 1616 елларда калмыкларның юлбашчылары Хо-Үрлүк, Далай-Батыр һ.б. үз илчеләре аша рус патшасына буйсыну белдереп, рус багынлыгы алалар. Калмыкларның ант итү кәгазьләрендә (шерт) ике якның да үзләренә бурычлар алуы күренә. Россия хөкүмәте калмыкларны Алтын-ханнар җитәкчелегендәге монголлар һәм нугайлар, казакълар һөҗүменнән сакларга вәгъдә бирсә, калмыклар терлек белән ясак түләргә һәм патшага буйсыну билгесе итеп әманәтләр җибәреп торырга тиеш була. Калмыкларга Камышлы, Ишем, Иртеш, Ом елгалары янында күчеп йөрергә, Тара һәм Тумда сәүдә итәргә рөхсәт ителә. Әкренләп калмыклар көнбатышкарак, Урал алдына күченә. Элекке Себер ханлыгы җирләрен кулга төшерергә теләп, Нугай Урдасы улусларын басып алалар.
Идел буенда
1630 елларда калмыклар беренче мәртәбә Җаек һәм Идел елгалары тирәсенә килеп җитә. 1630-1640 елларда даими рәвештә Рус дәүләте җирендәге шәһәрләргә (Самарга (1639), Әстерханга (1644)) һөҗүмнәр оештыралар. 1640 елда Хо-Үрлүк уллары белән Җунгар корылтаенда катнаша. Корылтайда барлык ойратлар өчен (шул исәптән калмыклар өчен дә) мәҗбүри булган «Их цааз» дип аталган кануннар җыелмасы кабул ителә. 1650 еллар уртасында Рус дәүләте патшасы Алексей Михайлович Идел буеның ярымбуш яткан дала җирләрен калмыкларның күченеп йөри торган җире итеп билгели.
1658 елда Хо-Үрлүк нәселе арасында хакимлек өчен үзара барган ызгыш-талаш туктый. Барлык Идел буе калмыклары һәм аларга буйсынган нугайлар өстеннән хаким итеп Хо-Үрлүкнең олы улы Дайчин таныла. Дайчиннан соң аның улы Мунчак (1661-1669 елларда), оныгы Әюкә (1669-1724, 1690 елда Далай-лама V исеменнән ханлыкка менә) хан була. Дайчинның (1655, 1657 елларда), Мунчакның (1661 елда) Алексей Михайловичка тугърылыкка ант итү кәгазендә (шерт) калмыкларның җәйләү чикләре төгәл күрсәтелгән. Көнбатышта Дон далаларына, көнчыгышта Җаек елгасына, көньякта Кавказ тауларына, төньякта Сарычин – Сарытау - Гурьев сызыгына барып җитә. Ант итү кәгазенә калмыкларның рус патшасына хәрби хезмәт итү вазифасы һәм Кырым ханлыгы белән һәртөрле элемтәләрне өзү таләбе кертелә.
Калмык гаскәре
1657 елдан башлап, калмыкларның атлы гаскәре Россия гаскәре эчендә барлык сугышларда катнаша башлый. Калмык ханлыгы Россиянең (соңрак Россия империясенең) көньяк чикләрен саклауда, Кавказны басып алуда хәлиткеч урын тота. Калмык атлы гаскәрен рус хөкүмәте шулай ук Кырым ханлыгына каршы сугышларда файдалана. Калмыклар 1654-1667 еллардагы рус-поляк сугышында катнаша. Идел буенда рус хөкүмәтенә каршы кузгалган фетнәләрне, баш күтәрүләрне бастыруда калмыклар җәлеп ителә. 1670-1671 еллардагы Степан Разин фетнәсендә калмыклар ике яктан да катнаша. 1662 елда һәм 1682-1683 елларда кузгалган Башкорт баш күтәрүләрен бастыручылар арасында калмыклар була. 1697-1698 елгы Бөек илчелек белән чит илгә чыкканда, Петр I Әюкә ханга Россия империясенең көньяк чикләрен сакларга кушып китә. XVIII гасыр башына Калмык ханлыгы Россия империясе эчендәге зур этносәяси оешмага әверелә. Ханлыкта тармакланган идарә итү булмаса да, хан кул астында күп санлы чиновниклар була. Хан тышкы элемтәләрендә чагыштырмача мөстәкыйль була, калмыкларның Кытай һәм Җунгар ханлыгы белән дуслыгын ныгытуны кайгырта.
1724 елда Әюкә хан үлгәч, рус хөкүмәте Калмык ханлыгы идарәчеләрен (наместниклар) үзе билгели башлый. Беренче наместник итеп Әюкә ханның улы Церен-Дондук билгеләнә, 1731 елдан хан. 1732-1734 елларда ханга буйсынмаган калмыкларның зур бер төркеме Кубаньга күченеп китә. Рус-төрек сугышы алдыннан илдәге эчке хәлне яхшырту максатында, рус хөкүмәте Әюкәның оныгы Дондук-Омбоны наместник итеп билгели, 1737 елдан хан. Дондук-Омбодан Дондуков (ru) фамилиясен йөртүче рус кенәз нәселе башланган. 1735-1739 елардагы рус-төрек сугышында Дондук-Омбоның 40 меңлек гаскәре Төньяк Кавказдагы сугыш хәрәкәтләрендә хәлиткеч көч буларак катнаша. 1741 елда Дондук-Омбо вафатыннан соң, Калмык ханлыгы белән идарә итәргә рус хөкүмәтенә лояль булган нойон Дондук-Даши куела. Аның җитәкчелегендә калмыклар 1741-1743 еллардагы рус-швед сугышында, 1756-1763 еллардагы Җидееллык сугышта катнаша. Дондук-Даши хакимлек иткән вакытта Калмык ханлыгының эшләре Әстерхан губерна идарәсендә хәл ителә башлый. Калмык ханлыгының соңгы наместнигы итеп Дондук-Дашиның улы Убаши билгеләнә. 1762 елда калмыкларның суд-идарә итү органы булган зарго үзгәртелгәч, Убашиның сәяси хакимлеге дә кими.
Ханлыкны бетерү
1768-1774 еллардагы рус-төрек сугышында 20 меңлек калмык гаскәре катнаша. Ләкин сугышларда катнашу калмыкларга көткән табышны бирми башлый. Калмыкларны мәҗбүриләп христиан диненә күчерү, калмык далаларын колонияләштерү сәбәпле, калмыкларның зур өлеше Россиядән күчеп китәргә була. Әстерхан губернасы чиновникларының Россия империясенең чит ил эшләре коллегиясенә биргән хисабында әйтелгәнчә, 1771 елның гыйнварында Убаши казакъ далалары аша көнчыгышка 30 909 кибитка җибәрә (11 198 е кала). Шул ук елның июль аенда күченүче халыкның яртысын, барлык терлекләрен югалтып, калмыклар Кытай чигенә барып җитә һәм аның хакимиятенә буйсына.
1771 елның 19 (30) октябре указы белән Екатерина II Калмык ханлыгын бетерә, ханлык җирләре Калмык даласы дип аталган аерым идарә берәмлеге сыйфатында Әстерхан губернасына кушыла.
Бжезице (Люблин воеводалыгы)
Бжезице  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каяҗа (Фатса)
Каяҗа (Kayaca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(5732) 1988 WC
(5732) 1988 WC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 29 ноябрендә Х. Мори, М. Араи тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 WC» саналган.
Дуе Бандьере (Пяченца)
Дуе Бандьере — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуе Бандьере Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Йолдыз Шәрапова
Йолдыз Шәрапова, тулы исеме Йолдыз Әдип кызы Җамалетдинова-Шәрәпова — татар шагыйрәсе, 1995 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы, Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2012).
Тормыш юлы
Балалар шагыйрәсе Йолдыз Шәрәпова 1962 елның 10 апрелендә Татарстанның Буа районы Яңа Тинчәле авылында укытучы гаиләсендә туган. Бала чагы әнисе белән әбисе тәрбиясендә уза. 1979 елда Яңа Тинчәле урта мәктәбен тәмамлап, укуын Казан дәүләт университетының филология факультетында дәвам иттерә. 1984 елда университетны тәмамлап, «Ялкын» журналында әдәби хезмәткәр, аннан Биектау район газетасында корректор булып эшли. 1986 елдан ул — «Яшь ленинчы» (хәзерге «Сабантуй») газетасы хезмәткәре була, редакциянең әдәбият бүлеген җитәкли. 2016 елдан ул "Шәһри Казан" газетасында эшли.
Иҗат
Йолдыз Шәрәпова — әдәби иҗатын тулысынча балалар шигъриятенә багышлаган каләм иясе. 1994 елда аның «Антенналы бәрәңге» дигән беренче шигъри җыентыгы дөнья күрә һәм китап укучылар арасында үткәрелгән «1994 ел китабы» конкурсында икенче урынны яулый. Хәзер Йолдыз Шәрәпова — балалар күңеленә хуш килгән унбиш китап авторы. Аның балалар психологиясен нечкә тоеп, дөньяны тану-кабул итүдә бала аңындагы индивидуаль үзенчәлекләрне аңлап-белеп, үз күңеле аша уздырып, йөгерек тел белән язган шигырьләрендә юмор да, гыйбрәт тә, моңсулык та табигый рәвештә бергә үрелеп бара.
Танылу
Шагыйрә 2002 елда республика журналистларының «Бәллүр каләм» бүләгенә, ә 2004 елда балалар әдәбиятындагы хезмәтләре һәм «Колаклы коймаклар» китабы өчен Татарстан Язучылар берлегенең А.Алиш исемендәге бүләгенә лаек булды. 2012 елда аңар «Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе» исеме бирелә.
HD114759
HD114759 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Желиславице (Силезия воеводалыгы)
Желиславице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грабе (Бохенский повяты)
Грабе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алту-ду-Родригис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Маляново-Старе
Маляново-Старе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Свабода (Круглянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гирава
Гирава (Гірава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Чейз (Аляска)
Чейз  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чейз халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сий
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шихан (Краснотурьинск шәһәр округы)
Шихан (Шихан) — Свердловск өлкәсенең Краснотурьинск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Айвалы (Имамоглу)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Имамоглу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роданти (Төньяк Каролина)
Роданти  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роданти халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжезички
Бжезички — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пуллман (Вашингтон)
Тарихы
Пуллман шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ждановы (Киров өлкәсе)
Ждановы (Ждановы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Пономарёвка районы
Пономаревка районы (Пономарөвсᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Пономарөвка авылы.
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 71,6%, татарлар — 17,7%, мaрдьıва — 7,8%.
Херманзаккер
Херманзаккер (Herrmannsacker) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Пономарёвка районы
Административ бүленеш
Пономаревка районы cастaфына 16 авыл шурасы керә.
Херманзаккер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12951) 1041 T-2
(12951) 1041 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1041 T-2» саналган.
Кече Маклашкино
Кече Маклашкино (Макаҫкасси, Малое Маклашкино) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 129 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Редеуць-Прут (коммуна)
Редеуць-Прут — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Красноярка (Кокса кушылдыгы)
Красноярка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Кокса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Флессель
Флессель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Грабе (Велицкий повяты)
Грабе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Желязько (Силезия воеводалыгы)
Желязько  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подлужани (Левице)
Подлужани  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Куэвас-де-Сан-Клементе
Куэвас-де-Сан-Клементе — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Подлужани (Левице)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Куэвас-де-Сан-Клементе
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Ишбулдин-әл-Бәкри
Борис Ишбулдин-әл-Бәкри (Борис Ишбулдин-әл-Бәкри, Boris Ischboldin,, — , ) — тарихчы, икътисадчы, профессор (1927). Берлин, Көлн (1925-1928), Париж (1928-1930, 1932-1939), Белград (1930-1932), Сент-Луис (1945-1963) университетларында укыткан. (1963) китабы авторы.
(5733) 1989 AQ
(5733) 1989 AQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сен-Марсьяль-де-Жимель
Сен-Марсьяль-де-Жимель — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Олы Теләк (станция)
Олы Теләк (Улу-Теляк, Оло Теләк) — Куйбышев тимер юлының Башкорт бүлекчәсенә караган станция. Башкортстанның Иглин районында урнаша.
1890 елда ачылган.
Алту-Жекитиба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(12952) 1102 T-2
(12952) 1102 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.