cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алабашка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Павел Петров
Павел Петров (Павел Яковлевич Петров,, — , ) — Көнчыгышны өйрәнүче, телләр белгече, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1899), Казан университетында санскрит теле укутычысы, Мәскәү университетының атказанган профессоры.
Глиниски
Глиниски — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3697) Гайхерст
(3697) Гайхерст — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 6 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EV» саналган.
Чулка
Чулка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының сул ярыннан 710 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Морави (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Морави  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куштау
Куштау (Ҡуштау) — шихан, Стәрлетамак каласыннан 18 км көнчыгышта һәм Уфа каласыннан 140 км көньякта тора. Ишембай районы биләмәсендә урнашкан. Куштау да бу тирәдәге башка (Торатау, Йөрәктау, Аста) кебек 2008 — шорт-лист проектында «Русиянең җиде могҗизәсе» (Шихан буларак) билгеләнгән.
Физик-географик характеристика
Диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән чикләнмәгән биеклеге — 357 м. Туфрак кирәк — 251 м. Ике куш сырт формасында Төньяктан Көньякка сузылган. Тауның яныннан көньяк чиге һәм көнбатыштан Агыйдел елгасы борылыш ясап ага. Якын-тирәдә кына Стәрлетамакның «Шихан» ял йорты урнашкан. Көнчыгышта «Куштау» тау чаңгысы комплексы бар. Башка шиханнар беррәттән, Торатау Тропик җилсезлек соңгы палеозой риф массаларыннан 230 млн ел элек барлыкка килгән.
Юкка чыгару
2018 ел ахырында Башкортстан Хөкүмәте «Башкортстан сода компаниясе» чималын эшләү өчен тауны эшкәртергә дигән карар кабул итә (Радий Хәбиров тарафынан). 2019 елның августында аны эшкәртү өчен дә 2039 елга кадәр рөхсәт бирелә. Җирле халык, җәмәгатьчелек Йөрәктау һәм Торатауга табигать һәйкәле буларак саклау статусы бирелгән кебек, Куштауны да саклап калу өчен көрәшә башлый.
2020 елның августың Башкортстанның Ишембай районындагы Куштау тавы итәгендә берьяктан "Башкорт сода ширкәте" хезмәткәрләре һәм ОМОН, икенче яктан, шиханны саклап калуны яклаучылар арасында бәрелешләр башлана. Активистлар тоткарлана башлый.
Кучина (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куштау
Юкка чыгару
«Башинформ» агентлыгы Телеграм челтәрендә җирле хакимиятнең кайбер каналлары язуына нигезләнеп, Башкортстанда Куштауны яклау чараларында нигездә радикал исламчылар, ваһһабилар катнаша дигән мәгълүмат тарата.
HD21933
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
NGC 491
NGC 491 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Куштау
Юкка чыгару
Август ахырында Куштау активистлары белән очрашуда Башкортстан Республикасы җитәкчесе шиханга сакланучы табигать һәйкәле статусы бирү өчен докуменлар әзерлеген белдереп, 4 сентябрьдә статус биреләчәген белдерә.
NGC 491
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
HD21933
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дез-Аллемандс (Луизиана)
Дез-Аллемандс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дез-Аллемандс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелдеболе (Болонья)
Казтелдеболе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Вулкан (Брашов)
Вулкан — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казтелдеболе (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вулкан (Брашов)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильинка (тимер юл станциясе)
Ильинка (Ильинка) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (45%), украиннар (45%).
Стары Двор (Шчучынский районы)
Стары Двор  (Стары Двор ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Генчали (Гемлык)
Генчали (Gençali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Даниель (ай кратеры)
Даниель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 28,2 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Григорий Кондратьев
Григорий Кондратьев (, Вторая Лесная, Казан губернасы, Россия империясе —, Йошкар-Ола, Россия) — совет дәүләт эшлеклесе.
Звенигово районында комсомол эшендә (1935-1937), БЛКЯБ Мари өлкә комитетында бүлек мөдире, икенче сәркәтип, беренче сәркәтип (1937-1939), БК(б)Ф Мари өлкә комитетында инструктор, бүлек мөдире (1939-1940), Мари АССР халык комиссарлары шурасы рәисе урынбасары (1940-1942), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1943-1945), Мари АССР халык комиссарлары шурасы (министрлар шурасы) рәисе (1945-1948), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1948-1951), Мари АССР министрлар шурасы рәисе (1954-1964), Мари АССР МШ каршындагы матбугат идарәсе башлыгы (1964-1967). 5 нче чакырылыш ССРБ Югары шурасы депутаты.
Арда Туран
Арда Туран (Arda Turan; 1987 елның 30 гыйнвары, Истанбул, Төркия) — Төркия футболчысы, «Галатасарай» клубы ярымсакчысы. Төркиянең милли җыелма командасы өчен чыгыш ясаган, команданың капитаны булган.
«Галатасарай»
Туран — Төркиянең «Галатасарай» командасында тәрбияләнгән, академиясенә ул 12 яшендә укырга керә. 18 яшьтә Арда «Манисаспор»га арендага бирелә. 2007/08 сезонда Туран үзенең беренче чемпион титулын яулый.
«Атлетико Мадрид»
2011 елның 10 августында Арда 4 елга контракт төзеп «Атлетико Мадрид»ка күчә. Трансфер суммасы 12 млн евро тәшкил иткән һәм Туран тарихта Төркиянең иң кыйммәтле футболчысы була.
Футболчы үзе өчен 11 нче уен номерын сайлаган. Яңа клуб өчен 2011 елның 28 августында «Осасуна»га каршы матчта, икенче таймда алмашка чыгып дебют ясый. Европа лигасында 2011 елның 15 сентябрендә старт составында «Селтик»ка каршы матчта дебют ясый. 2011 елның 30 ноябрендә Туран Европа лигасында «Селтик»ка каршы уенда «Атлетико Мадрид» өчен беренче голын кертә. 2011 елның 11 декабрендә Арда Испания чемпионаты кысаларында беренче голын кертә.
Составында Арда Туран да уйнаган «Атлетико» 2012 елда УЕФА Европа лигасы җиңүчесе була.
«Барселона»
2015 елның 6 июлендә «Барселона»га күчә. Трансфер суммасы 34 млн евро тәшкил иткән. 2016 елның 3 мартында «Райо Вальекано»га каршы матчта Туран «Барселона» өчен беренче голын кертә.
2016 елның 6 декабрендә Арда Чемпионнар лигасының 6 нчы туры кысаларында «Белоруссия Менхенгладбах» капкасына өч туп кертә, нәтиҗәдә, «Барселона» 4:0 исәбе белән җиңә.
«Истанбул Башакшехир»
2018 елның 10 гыйнварында «Истанбул Башакшехир» тренеры Абдулла Авджи Туран күчүе турында әйткән. 13 гыйнварда «Барселона» ярымсакчы күчүе турында игълан иткән. Төркия футболчысы яңа клуб белән 2,5 елга аренда турындагы контрактка кул куя. «Барселона» уенчыны 2020 елга кадәр башка клубка сату хокукын үз артыннан саклап калган.
«Галатасарай»
«Барселона» белән контрактны тәмамлагач, Туран «Галатасарай»га әйләнеп кайта.
Җыелма команда карьерасы
Футбол буенча 2012 елгы Европа чемпионатына сайлап алу турниры вакытында Төркия җыелма командасы өчен дүрт гол керткән.
Команда өчен
«Галатасарай»
Мурау
Мурау — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сен-Мартен-д'Аблуа
Сен-Мартен-д'Аблуа — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(18649) Fabrega
(18649) Fabrega — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FU10» саналган.
Өренкую (Чермик)
Өренкую (Örenkuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яков Петров
Яков Петров (Яков Петрович Петров,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, ВКП(б)ның Сөндер (1943-1945), Орнар (1945-1946) һәм Муркаш (1946-?) район комитетларының 1 нче сәркатибе, СССР ЮШ депутаты (1946-1950).
Гызыл Гышлаг (Фүзули)
Гызыл Гышлаг  (Qızıl Qışlaq ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Лесковець (Целе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Венцлов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3676) Хан
(3676) Хан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 3 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 GA» саналган.
Сахалин (Сембер өлкәсе)
Сахалин (Сахалин, Учаска) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Честер (Коннектикут)
Честер  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морты
Морты, Морт — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Почта индексы — 423620.
Тарих
1944—1954 елларда — ТАССРның Морты районы үзәге.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Алапаиха
Алапаиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нейва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Научене
Научене — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глинище-Велики
Глинище-Велики — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Астафьевски (Чиләбе өлкәсе)
Астафьевский (Астафьевский) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (13%), казахлар (10%), нагайбәкләр (73%).
Комфрей (Миннесота)
Комфрей  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Комфрей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Тимешкә
Яңа Тимешкә (Яңы Тимешкә) — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453488, ОКАТО коды — 80205813003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 144 кешенең яшәве мәгълүм.
Сен-Фильбер-де-Шан
Сен-Фильбер-де-Шан — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(18650) 1998 FX10
Тарихы
1998 елның 24 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FX10» саналган.
Казтелделмонте (Терни)
Казтелделмонте — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Морги (Иновроцлавский повяты)
Морги  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казтелделмонте (Терни)
Географиясе
Казтелделмонте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Морги (Иновроцлавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтелделмонте (Терни)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стары Дворац
Стары Дворац (Стары Дворац ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лесковиця (Гореня вас-Поляне)
Лесковиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ацо Петрович
Ацо Петрович (Aco Petrović, Ацо Петровић,, — , ) — Югославия баскетболчысы, Сербия баскетбол тренеры, Казан УНИКСының баш тренеры (2007-2009, 2012-2013).
Кучкув (Великопольское воеводалыгы)
Кучкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мурфельд
Мурфельд — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(3024) Хайнань
(3024) Хайнань — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 23 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UW9» саналган.
Вулкан (Муреш)
Вулкан — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Генчлер (Манавгат)
Генчлер (Gençler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Мартен-л'Ере
Сен-Мартен-л'Ере — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Данте (ай кратеры)
Данте - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 53,83 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Данте Алигьери (1265—1321) хөрмәтенә бирелә.
Плесенка
Плесенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нара елгасының уң ярына тамагыннан 128 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нара башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пестовы (Киров шәһәре)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Өренли (Алачам)
Өренли (Örenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дестреан (Луизиана)
Дестреан  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дестреан халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 492
NGC 492 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бранимир Петрович
Бранимир Петрович (Branimir Petrović, Бранимир Петровић,, — , ) — Сербия футболчысы (ярымсакчы), Сербия һәм Каратау чемпионы (2004/05), Кытай чемпионатының көмеш призчысы (2005), ФМЛ беренчелеге җиңүчесе (2012�).
Вербен (Шпревальд)
Вербен  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глинище-Мали
Глинище-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәрвәт Тәзәгүл
Сәрвәт Тәзәгүл (Servet Tazegül; 1988 елның 26 сентябре, Нюрнберг, Алмания) — Төркия тхэквондочысы, милләте буенча азәрбайҗан. 2012 елгы җәйге Олимпия уеннары чемпионы, ике тапкыр дөнья чемпионы һәм биш тапкыр Европа чемпионы.
Карьера
Сәрвәт Тәзәгүл 1988 елда Нюрнберг (ФРГ) шәһәрендә туган.
2008 елда Сәрвәт Тәзәгүл Европа чемпионы була һәм Олимпия уеннарының бакыр медален яулый. 2009 елда ул дөнья чемпионатының бакыр медален яулый. 2010 елда Сәрвәт Тәзәгүл яңадан Европа чемпионы, 2011 елда — Дөнья чемпионы, ә 2012 елда Европа чемпионы һәм Олимпия чемпионы була. 2013 елда Урта диңгез уеннарында бакыр медаль яулый. 2014 елда Европа чемпионатларының дүртенче алтынына ия була, ә бер елдан ике тапкыр дөнья чемпионы була.
2016 елгы җәйге Олимпия уеннарына Тәзәгүл сайлап алу рейтингы нәтиҗәләре буенча квалификацияләнә, анда төрек тхэквондочысы 5 нче урынны ала. Рио-де-Жанейрода Сервет кабат 68 килограммга кадәр категориядә чыгыш ясый. Беренче раундта җиңеп, Тәзәгүл чирекфиналга чыга, анда аның көндәше россияле Алексей Денисенко була. Денисенко белән ярыш бары ике раунд барган, аның нәтиҗәләре буенча россияле вакытыннан алда 19:6 исәбе белән җиңүгә ирешкән, Тәзәгүл бакыр медаль өчен көрәшү хокукын алган. Өченче урын өчен матчта венесуэльле Эдгар Контрераска оттыра.
Танылу
Аның хөрмәтенә 2013 елда төзелгән 7500 урынга исәпләнгән Мәрсиндагы күпмаксатлы ябык арена аталган.
Арс-ан-Ре
Арс-ан-Ре — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Нейково (Сливен өлкәсе)
Нейково  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Китовая
Кече Китовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гобу Дилагарда
Гобу Дилагарда (Qobu Dilağarda ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Мурэкк
Мурэкк — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18651) 1998 FP11
(18651) 1998 FP11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чешир (Коннектикут)
Чешир  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(18651) 1998 FP11
Тарихы
1998 елның 22 мартында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FP11» саналган.
Чешир (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Арамашка
Арамашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Реж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Чешир (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арамашка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD219391
HD219391 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Көпрүлү (Шавшат)
Көпрүлү (Köprülü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Шавшат илчесенә караган бер авыл (köy).
HD219391
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лесно Брдо (Врхника)
Лесно Брдо  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михаил Петролай
Михаил Петролай (Михаил Николаевич Петролай,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (ярымсакчы).
Ильичевка (Диңгез буе крае)
Ильичевка (Ильичевка) — Диңгез буе краеның Октябрь районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Сен-Шарль-де-Перси
Сен-Шарль-де-Перси — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ильичевка (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), украиннар (8%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 3%.
Сен-Мартен-сюр-ле-Пре
Сен-Мартен-сюр-ле-Пре — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Муттерс
Муттерс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кушево (Великопольское воеводалыгы)
Кушево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Муттерс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кушево (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михаил Петров-Тинехпи
Михаил Петров-Тинехпи (Михаил Петрович Петров-Тинехпи,, — , ) — җәмәгать эшлеклесе, тарихчы һәм этнограф, ЧАССР Үзәк музее директоры (1926-1930).
Морги (Свецкий повяты)
Морги  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конгер (Миннесота)
Конгер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Конгер шәһәре  елда нигезләнгән.
Глинки (Граевский повяты)
Глинки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Данторн (ай кратеры)
Данторн - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 15,12 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Ричард Данторн (1711—1775) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Вулкана-Бей
Вулкана-Бей — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стары Лес
Стары Лес (Стары Лес ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вердер (Хафель)
Вердер  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3530) Хаммель
(3530) Хаммель — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EC20» саналган.
(18652) 1998 FD15
(18652) 1998 FD15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FD15» саналган.
NGC 493
NGC 493 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
HD21940
HD21940 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Әрәмәле (елга)
Әрәмәле (Арамилка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Исәт елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солнце (Сембер өлкәсе)
Солнце (Солнце) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (76,1%), руслар (19,6%), украиннар (4,3%).
Покровка (Авыргазы районы)
Покровка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Шарон (Коннектикут)
Шарон  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Өренли (Ейьюбие)
Өренли (Örenli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Николаево (Сливен өлкәсе)
Николаево  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моргово
Моргово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нәҗибә Сафина
Нәҗибә Сафина (1949 елның 2 марты, Кисәк Каен, Башкорт АССР) — күренекле татар шагыйрәсе, журналист, Татарстан язучылар берлеге әгъзасы.
Тормыш юлы
Ул 1949 елның 2 мартында Башкортстанның Яңавыл районы Кисәк Каен авылында туа. Әтисе Әхмәтнур — авыл механизаторы, әнисе Нурикамал гади колхозчы була. Нәҗибә сигезьеллык белемне туган авылында, урта белемне шул ук районның Карман авылы мәктәбендә ала. 1967 елда Казанга килеп, Казан университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегенә укырга керә. 1972 елда укуын уңышлы тәмамлаганнан соң, аны рәсми юллама белән Татарстанның Кама Тамагы районындагы Балтач авылы мәктәбенә укытучы итеп җибәрәләр. Ләкин аңа анда озак эшләргә туры килми: кияүгә чыгу сәбәпле, 1973 елның башында ук ул Чистай шәһәренә күченә. Үз белгечлеге буенча шәһәр мәктәпләрендә эш урыны булмаганлыктан, берникадәр вакыт мәктәптә рус теле һәм әдәбиятын укыта, аннары бер ел Чистай педагогия училищесында балалар әдәбияты һәм сәнгатьле уку дәресләре алып бара. Шул елларда Чистай район газетасының тәрҗемә (дубляж) вариантында аның беренче шигырьләре, әдәби язмалары күренә башлый.
Шәһәр уку йортларында татар теленең чикләнгәннән-чикләнә баруы, күңеле ашкынган әдәби иҗат эше белән шөгыльләнү өчен матбугат мәйданының тарлыгы туган якларында тел-әдәбиятка булган хөр мөнәсәбәтне күреп үскән Нәҗибәне 1975 елда Башкортстанга әйдәп кайтара. Ләкин андагы мәктәпләрдә дә татар теленә мөнәсәбәт үзгәргән булып чыга. Нәҗибә Краснокама районы үзәгендә — Нефтекама шәһәрендә нәшер ителә торган «Вперед» исемле төбәк газетасының дубляж төркемендә тәрҗемәче, Яңавыл районының Прогресс эшчеләр бистәсе мәктәбендә директор урынбасары, шунда ук тарих укытучысы булып эшләп ала, хәтта, янә Татарстанга килеп, Чистай районының Дүртөйле авылы мәктәбендә бер ел үзенең яраткан фәне укыту бәхетенә дә ирешә.
1979—1983 елларда Нәҗибә Сафина Краснокама район газетасында эшләвен дәвам иттерә, хезмәте дәверендә үзенең тырышлыгы, үҗәтлеге белән «Вперед» газетасының татарча дубляжын («Алга»ны) «Кама танңары» исемле мөстәкыйль чыгышлы газетага әверелдерүгә ирешә. Нәҗибә, бу газета редакциясе каршында «Акчарлак дигән әдәби түгәрәк оештырып, яшь иҗатчыларны туплый, район күләмендә барлыкка килгән «Инеш» иҗат берләшмәсенә җитәкчелек итә. Аның үзенең дә республика газета-журналларында шигырьләре еш басыла, зур гына шигырь бәйрәмнәре 1982 елда Уфада башкорт телендә чыккан «Йәш көстәр»(«Яшь көчләр») һәм 1984 елда Казанда чыккан «Кызлар җыры» исемле күмәк җыентыкларга урнаштырыла.
Шулай да яшь каләмнең татар телен яклау һәм пропагандалау юнәлешендә алып барган гамәли һәм иҗтимагый эшчәнлеге кайбер даирәләрдә ризасызлык тудыра, нәтиҗәдә ул «Кама таңнары» газетасында эшләгән урыныннан ихтыярсыз рәвештә китәргә мәҗбүр була 1983—1990 еллар арасында ул Нефтекама шәһәренең автсамосваллар заводында өч елга якын слесарь-токарь, мастр, инженер-конструктор, аннан «Башнефтепромстрой» җитештерү идарәсендә техника кабинеты башлыгы вазифалары башкара, 1987 елдан шәһәрнең китап сөючеләр җәмгыятенә җитәкчелек итә.
1990 елдан башлап Нәҗибә Сафина Казан шәһәрендә төпләнеп яши. Әүвәл ул ике ел «Шәһри Казан» газетасында хәбәрче, бүлек мөхәррире булып эшләде, аннары 1993—1996 елларда «Сөембикә» журналы редакциясендә сәясәт бүлеген җитәкләде. 1997 елдан ул әдәби иҗат эше белән генә шөгыльләнә.
Нәҗибә Сафинаның шигърияте — заманның көрәш ялкыны белән сугарылган миллирухлы, гамьле шигърият. Шагыйрәнең лирик, лирик-публицистик шигырьләре соңгы елларда басылып чыккан җыентгкларда («Таң кошы», 1997; «Әгәр дә уйлаганда...», 2002; «Без — шигырь, тормыш — проза», 2004) урын алды. Нәни укучылары арасында исә ул маҗаралы, мавыктыргыч сюжетлы әкиятләре, шигырьләре тупланган «Кош теле», «Мәче сәлсәфәсе», «Аккош күле», «Камка һәм яфрак капка» исемле китаплары белән мәгълүм.
Нәҗибә Сафина — 1997 елдан Язучылар берлеге әгъзасы.
Казтелдикроче - Вутаро (Изерния)
Казтелдикроче - Вутаро — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелдикроче - Вутаро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сухменка
Сухменка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нара елгасының уң ярына тамагыннан 1,5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нара башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Копытово
Копытово (Копытово) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Мюлен (Штирия)
Мюлен  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Көпрүлү (Ризе)
Көпрүлү (Köprülü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Дарвин (ай кратеры)
Дарвин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 122,18 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Чарльз Дарвин (1809—1882) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Darwin (crater)
Сен-Мемми
Сен-Мемми — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гочәһмәдли
Гочәһмәдли (Qoçəhmədli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Кушин
Кушин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD219435
HD219435 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
1989 ел
Вафатлар
right|100px|thumb|[[Нәби Дәүли]]
Григорий Петрухин
Григори Петрухин (Григорий Иванович Петрухин,, — , ) — керәстиян, Казан губернасыннан II чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
(18653) Christagünt
(18653) Christagünt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 28 мартында галимнәр тарафыннан Штаркенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FW15» саналган.
Волосница (Мураши районы)
Волосница (Волосница) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Әлмән
Әлмән — топоним.
Вулкана-де-Сус
Вулкана-де-Сус — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коркоран (Миннесота)
Коркоран  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коркоран шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вернойхен
Вернойхен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мюллендорф
Мюллендорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Серкё (Кальвадос)
Серкё — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Глинки (Кольненский повяты)
Глинки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4664) Ханнер
(4664) Ханнер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Новачево
Новачево — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелдикроче - Зкуола (Изерния)
Казтелдикроче - Зкуола — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелдикроче - Зкуола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гергили (Эрҗиш)
Гергили (Gergili) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чумай
Чумай — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының сул ярыннан 338 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Атяж
Атяж — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Суварыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Игнатий Петухов
Игнатий Петухов (Игнатий Павлович Петухов,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1944).
Морск
Морск — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ильмаковка
Ильмаковка (Ильмаковка) — Диңгез буе краеның Анучино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (6%).
(18654) 1998 FR22
(18654) 1998 FR22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FR22» саналган.
(4991) Хансуэсс
(4991) Хансуэсс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EU29» саналган.
Зәйни Байкин
Зәйни Байкин (, —, ) — рәссам, Әстерхан татар театры рәссамы.
NGC 494
NGC 494 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Арс-сюр-Жиронд
Арс-сюр-Жиронд — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Дарне (ай кратеры)
Дарне - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,81 км булган кратер.
Куявки (Вонгровецкий повяты)
Куявки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өренли (Кепсут)
Өренли (Örenli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мюльбах-ам-Хохкёниг
Мюльбах-ам-Хохкёниг — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Либор Пивко
Либор Пивко (Libor Pivko,, — , ) — Чехия һоккейчесе (һөҗүмче), яшьләр арасында дөнья чемпионы (2000), Чехия чемпионатларының алтын (2010), көмеш (2007) һәм бронза (2002) призчысы.
Шерман (Коннектикут)
Шерман  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глинник (Подлясье воеводалыгы)
Глинник  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көпрүөрен (Күтахья)
Көпрүөрен (Köprüören) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
Вулкана-Панделе
Вулкана-Панделе — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Леше (Лития)
Леше  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Пигалев
Дмитри Пигалев (Дмитрий Матвеевич Пигалев,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, Сталинград өлкә башкарма комитеты рәисе (1938-1948).
Визенау
Визенау — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Стив Чен
Стивен Шиһ Чен (традицион Кытай иероглифлары белән: 陳士駿; гадиләштерелгән Кытай иероглифлары белән: 陈士骏, пиньин белән: Chén Shìjùn; 1978 елның 25 августында туган) видео уртаклашу веб-сайты YouTube-ның нигезләүчедәшләренең берсе һәм элеккеге баш технология хезмәткәре булган Америкалы Интернет эшмәкәре. AVOS Systems, Inc. ширкәтенең нигезләүчедәше булганнан соң, ул MixBit видео уртаклашу кушымтасын төзегән һәм 2014 елда Google Ventures ширкәтенә кушылган.
Визенау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18655) 1998 FS26
(18655) 1998 FS26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FS26» саналган.
Айталан
Айталан — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Халык саны — 11 тирәсендә. Почта индексы — 423616.