cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тәкәрлек (поселок)
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422145.
Марсийи-сюр-Вьенн
Марсийи-сюр-Вьенн — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Налек
Налек — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Капсаны
Капсаны (Капсаны ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Околе (Щецинецкий повяты)
Околе  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кейни (Канзас)
Тарихы
Кейни шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топольниця
Топольниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казадами (Авелино)
Казадами — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казадами Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фоллс-Въю (Көнбатыш Виргиния)
Фоллс-Въю  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фоллс-Въю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сольпа (Иванцовка кушылдыгы)
Сольпа — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Иванцовка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Флеминг (округ, Кентукки)
Флеминг — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Флемингсберг шәһәре.
(15783) Брайанкокс
(15783) Брайанкокс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 14 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 PZ2» саналган.
Флеминг (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1798 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 909 км² тәшкил итә.
Пиньялзинью (Сан-Паулу)
Пиньялзинью  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Соколя (Түбән Силезия воеводалыгы)
Соколя  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD168252
HD168252 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Наил Вәлиев (1949)
Наил Вәлиев, Наил Мансур улы Вәлиев (1949 елның 3 сентябре, ТАССР, Чистай) — әдәбият галиме, филология фәннәре докторы (1996), профессор (1997). 2007–2009 елларда — Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министры. ТР ФА хакыйкый әгъзасы (академик, 2004), ТР ФА вице-президенты, ТР ФА һуманитар фәннәр бүлеге академик-сәркатибе. РФ һуманитар фәннәр академиясе академигы. ТР (1997) һәм РФ (2003) атказанган фән эшлеклесе. Россия язучылар берлеге әгъзасы. РФ туган якны өйрәнүчеләр берлеге президиумы әгъзасы. ТР ФА Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институтының Кама фәнни үзәге мөдире. III (2004-2009) һәм IV (2009-2014) чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты. Чистай һәм Алабуга (2012) шәһәрләренең шәрәфле ватандашы. Рус әдәбияты, рус-татар әдәби бәйләнешләре, туган якны өйрәнүгә багышланган хезмәтләр авторы. Фән һәм техника өлкәсендә ТР Дәүләт премиясе лауреаты (2020).
(8424) Тосицумита
(8424) Тосицумита — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Наил Вәлиев (1949)
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 3 сентябрендә Чистай шәһәрендә туган. Чистайның 16нчы санлы мәктәбен, «рус теле укытучысы» белгечлеге буенча Алабуга дәүләт педагогия институтының филология факультетын тәмамлаган (1971). 1981 елда БДУда (Уфа) «Духовное испытание» героев в произведениях Фатыха Амирхана» темасына филология фәннәре кандидатлыгына (фәнни җитәкчесе Н. Г. Юзиев), 1996 елда РФ ФА М. Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институтында (Мәскәү) «''Д. И. Стахеев. Судьба и творчество. 1840-1918 гг.''» темасына филология фәннәре докторлыгына диссертацияләр яклаган.
(8424) Тосицумита
Тарихы
1997 елның 1 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CP» саналган.
Наил Вәлиев (1949)
Хезмәт юлы
1971-1975 елларда Чистай шәһәренең 5нче санлы урта мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты укытучысы.
1975-2007 елларда Алабуга дәүләт педагогия институтында (2011 елдан КФУның Алабуга институты): 1975 елдан рус һәм чит ил әдәбияты кафедрасында ассистент, өлкән укытучы, 1985 елдан доцент, 1983 елдан кафедра мөдире, 1990-2000 елларда фәнни-тикшеренү эшләре буенча проректор, 2000-2007 елларда — ректор, 2007 елдан АДПИның шәрәфле профессоры.
2009 елдан ТР ФА вице-президенты, ТР Дәүләт шурасы депутаты.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни эшенең төп юнәлешләре — рус-татар әдәби бәйләнешләрен өйрәнү. Татар әдәбияты классигы Ф. Әмирхан (1886-1926) иҗатын рус классик әдәбияты белән чагыштырып өйрәнә. XIX гасыр рус язучысы Д. И. Стахеев (ru) (1840-1918) исемен һәм иҗатын халыкка кайтаруда, язучының сайланма әсәрләрен чыгаруда зур хезмәт куя. Әлеге язучы турында берничә монография авторы.
1980 елдан «Алабугада атаклы кешеләр» темасы өстендә эшли. Рус тарихчысы профессор К. И. Невоструев (ru) (1816—1872) исемен ача. Капитон Иван улы Невоструев — 6 томлык «Мәскәү Синодаль китапханәсенең славян кулъязмалары тасвирламасы»н төзегән. РИ ФАнең I Ломоносов премиясенә лаек булган әлеге хезмәт РФ һәм Европа кулланылуын дәвам итә. Сәүдәгәрләрнең рус әдәбияты һәм мәдәниятенә керткән өлешен, сәүдәгәр династияләренең иганәчелек, меценатлык эшчәнлеген өйрәнү буенча лабораториягә җитәкчелек итә. 200дән артык фәнни хезмәт, шул исәптән 9 монография авторы.
Туган якны өйрәнүнең тарихи һәм әдәби проблемаларын күтәрә. АДПИда (хәзер КФУ Алабуга институты (филиал)) Стахеев һәм М. И. Цветаевага багышланган бөтенроссия һәм халыкара фәнни-гамәли конференцияләр оештыруда даими катнаша. «Казан — ХХ гасырның 20 елларында илнең туган якны өйрәнү үзәге», «Бөек Ватан сугышы елларында Татарстан АССРда совет язучылары һәм мәдәният хезмәткәрләре» темаларын өйрәнә.
Китаплары
.
Плодда
Плодда (Plodda) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Плодда
Петраше (Олецкий повяты)
Петраше  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лейкленд (Висконсин)
Лейкленд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Покровск (Якутия)
Покровск (Покровск, Покровскай) — Россия Федерациясенең Саха Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1941 елдан, шәһәр статусын 1997 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): сахалар (58,7%), урыслар (35,3%).
Томша (Мера кушылдыгы)
Томша — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мера елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кизас (Мрас-Су кушылдыгы)
Кизас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мрас-Су елгасының уң ярыннан 252 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Кизас (приток Мрас-Су)
Бобыли (Фалёнки районы)
Бобыли (Бобыли) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Фумурень
Фумурень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крантенуа
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,28 км².
Окуне (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Окуне  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хорошавино (Мари Ил)
Хорошавино (Хорошавино, Хорошавино) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Руша (Элнать кушылдыгы)
Руша  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Элнать елгасының сул ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Меттре
Меттре — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Блидару
Блидару — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цементный (Свердловск өлкәсе)
Цементный (Цементный) — Свердловск өлкәсенең Невьянск шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.
Тәкермән
Тәкермән — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Цементный (Свердловск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тәкермән
Почта индексы — 423373.
Цементный (Свердловск өлкәсе)
Тарих
1928—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Тәкермән
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Цементный (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Топорув (Мазовия воеводалыгы)
Топорув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наут-Аран
Наут-Аран — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Британия Виргин утрауларында ислам
Британия Виргин утрауларында ислам (Islam in the British Virgin Islands, الإسلام في الجزر العذراء البريطانية ) ― азчылык дине. Пью тикшеренү үзәгенең 2009 елга хисабы буенча, ил халкының (30 мең, 2019 елга) 1,2 % ы ― мөселманнар.
Мөселманнар 1991 елда ил халкының 0,6 % ын тәшкил итсә, 2001 елда 0,9 % ын тәшкилә иткән.
Британия Виргин утрауларында яшәүчеләрнең абсолют күпчелеге ― христианнар: протестантлар – 70,2 %, католиклар – 8,9 %, Йәһвә шаһитлары – 2,5 %, башка христианнар – 10,5 %, атеистлар – 7,9 % (2010 елгы халык санын алу буенча).
World Religion Database мәгълүматлар базасында 2005 елда Һинд дине һәм Ислам тарафдарлары якынча 1,2 % тәшкил иткән.
Тимгел
Тимгелнең морфологик элементлары — тиредә барган патологик процессларның тышкы чагылышы булып тора. Күпме булуына, ялкынсыну процессының динамикасына, аларның сәбәбенә (тырналу, икенчел . инфекция) карап, тимгелләр үзләренең беренчел төрен үзгәртергә мөмкин. • Шуның өчен аларның ниндиләре чирнең беренчел күренеше, ә кайсылары процессның алга таба дәвам итү нәтиҗәсе икәнлеген аера белергә кирәк.
Авыруга диагноз кую өчен, аларны беренчел һәм икенчел төр морфологик элементларга аералар.
Гадәттә беренчел морфологик элементлар үзгәрмәгән тире өстенә чыга, куышсыз һәм куышлы булалар. Куышсыз элементларга тап (пятно), кабарчык (волдырь), калкучык, төер (бугорок), төен (узел), чабырткы ; (папула) керә. Куышлы элементларның эчендә серозлы, канлы яки эренле сыекча була һәм андый элементларга куык (пузырь), куыкчык (везикула), эренле бетчәне (пустула) кертәләр. Икенчел морфологик элементлар беренчел элементларның үсеше, катлаулану процессы нәтиҗәсендә барлыкка килә һәм андый элементларга 3 гиперпигментация (тире һәм лайлалы тышчаларның төсе бик үзгәрү), : депигментация (тукымаларда төснең тулысынча яки өлешчә кимүе). тәнкәчек (чешуйка), атрофия (нинди булса да бер әгъзаның зәгыйфьләнүе ; яки функциясен югалтуы), вегетация, лихенификация, тиредәге кечкенә яра — экскориация, җәрәхәт, лайлалы тышча яки эпителий кимчелеге (эрозия), ярык (трещина), кабык (корка), җөй (рубец) керә. ; Алга таба тимгелләргә хас морфологик элементларның характеристикасын карап китәрбез.
ТАП. Тиренең яки лайлалы тышчаның чикләнгән участокта төсе үзгәрү белән характерлана. Тап тиредән тыгызлыгы буенча аерылмый, тирә-яктан 1 күтәрелеп тормый. Ул ялкынсынулы яки ялкынсынусыз булырга мөмкин.
Ялкынсынулы таплар кан тамырлары киңәюгә бәйләнгән һәм бармак ! белән басканда югалып торып, басым беткәч яңадан барлыкка киләләр.
Аларның төсе алсудан кызыл-күгәргән төскә кадәр була. Ялкынсынулы таплардан 2-2,5 мм зурлыктагылары — алсу тимгелләр (розеолалар), 2-3 см һәм аннан зурраклары — тиренең бер урынында тән кызарып чыгу (эритема) дип атала. Розеолалар чикләнгән яки кушылган булырга мөмкин, еш кына алар — инфекцион авырулар симптомы. Ялкынсынусыз таплар авыру күренешләре булмау белән характерлана һәм басканда юкка чыкмый. Эмоциональ киеренкелек вакытында, невротик реакция булганда, эре булып кушылган һәм тиз югала торган ялкынсынусыз
Тиренең ялкынсынусыз озак саклана торган киңәюе телеангиэктазия дип атала. Тамыр стенкаларының артык үткәрүчәнлеге яки аларның бозылуы геморрагик тапларга китерә. Аларның зурлыгына һәм формасына карап, петехияләргә (ноктасыман кан саву), пурпурага (1-2 сантиметрга кадәр зурлыкта), экхимозга (киңлеге 2 сантиметрдан арткан кан саву урыны),  линияле кан савуга, кан укмашуга (кровоподтек) бүләләр. Кан сауган тапларның төсе 2-3 атна вакыт эчендә кызыл төстән, зәңгәргә, яшелгә,, сарыга, ачык көрәнгә, соры төскә кадәр үзгәрә. Геморрагик тапларның төсе баскан вакытта үзгәрми. Гиперпигментлы таплар тиредә меланин (’ булудан килә. Тумыштан булган (миң — невус шундыйлардан) һәм тормыш дәверендә барлыкка килгән (фотодерматозлар, сипкелләр һ.б.) гиперпигментлы таплар булуы күзәтелә. Тиредә меланин кимү сәбәпле пигмент кимү яки бөтенләй югалу очраклары бар. Аларны тумыштан булган пигментсыз тапларга (альбинизм) һәм тормыш дәверендә барлыкка килгән тапларга аералар. Ялкынсынусыз тапларга ясалма буяу кертелгән . татуировкаларны, профессиональ стигмалар — тиредә профессиональ ; факторлар тәэсирендә барлыкка килгән урынчыл үзгәрүләрне кертәләр.
КАБАРЧЫК. Ялкынсынулы, тире өстеннән бераз калкып торган 2-3 миллиметрдан 10 сантиметрга кадәр зурлыктагы тиз һәм эзсез югала торган куышсыз элемент. Ул тиренең төерле катламының чикләнгән ялкынсынуы, бер үк вакытта капиллярларның киңәюе нәтиҗәсендә барлыкка килә.
Флойд (округ, Кентукки)
Флойд — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Престонберг шәһәре.
Тимгел
Аның үзәге ак фарфор төсендә, ә кырлары алсу-кызыл төстә, кычыту һәм кызышу белән характерланган уртикар элементтан тора. Кабарчыклар кычыткан бизгәге (крапивница), герпетиформалы Дюринг дерматиты булганда күзәтеләләр.
Флойд (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1800 елда оештырыла.
Тимгел
ЧАБЫРТКЫ. Куышсыз, тиредән чыгып тора торган тыгыз яки йом­ шак консистенцияле элемент. Чабырткыларны ялкынсынулы һәм ялкын­ сынусыз, тирәнлекләре буенча эпидермаль, дермаль яки эпидермо-дермаль элементларга аералар. Аларның зурлыгы төрлечә: тарысыман — милиар (1-1,5 мм), ясмыксыман—лентикуляр (2-3 мм), нуммуляр (2-3 см) һәм аннан да эрерәк — яссы төерләр (бляшка) кебек чабырткылар була. Чабырт­ кыларның формасы һәм сүрәте бертөрле булмый. Алар яссы, ярымшар, конус һәм башка төр формаларда очрый. Чабырткыларның өслеге шома яки тәнкәчекләр белән капланган була.
ТӨЕР. Тире өстеннән бераз калкып торган алсу-кызылдан шәмәхә-кызыл төскә кадәрге, 1 -2 мм дан 10 мм га кадәр зурлыктагы, чикләнгән һәм тыгыз элемент. Алар дермада ялкынсыну инфильтраты җыелу нәтиҗәсендә бар­ лыкка киләләр. Төерләр җимерелеп җәрәхәт ясарга яки тоташтыргыч тукы­ мага алышынып, җөй ясарга яки тирене җөйле атрофиягә китерергә мөмкин.
КУЫКЧЫК. Тирә-як тире өстеннән аз гына калкып торган, эчендә серозлы яки серозлы-геморрагик сыекчасы булган, 3-5 мм зурлыктагы ку­ ышлы элемент. Алар экзема, дерматит, куыкчыклы гади тимрәү (лишай) авырулары вакытында күзәтелә.
КУЫК. 0,5-5 см зурлыктагы, тире өслегеннән аз гына калкып торган, эчен­ дә серозлы яки үлекле сыекчасы булган куышлы элемент. Куыклар тиренең мөгезле катламы астында, эпидерма эчендә яки эпидерма астында булырга мөмкин. Куыклар пузырчатка, герпетиформалы Дюринг дерматиты, кискен дерматит авырулары вакытында күзәтелә.
ҮЛЕКЛЕ БЕТЧӘ. Эчендә үлек булган куышлы элемент. Башка төрлә­ реннән чәч фолликуласында үсә торганы — фолликулит, өстә ята торганы фликтена дип атала. Май бизләрендә очрый торган эренле бетчәне акне дип йөртәләр.
Тимгелнең икенчел морфологик элементлары.
ТИРЕ ДИХРОМИЯСЕ. Тире төсенең нормадан тайпылышы — морфо­ логик тимгел элементлары төзәлгәннән соң барлыкка килгән пигментлашу.
Гиперпигментация тиредә меланин артканнан яки гемосидерин ясалганнан соң барлыкка килә. Әгәр меланин ясалуы кимесә, гипо- яки депигментация барлыкка килә. Икенчел гипо- яки гиперпигментация эзсез югала.
ТӘҢКӘЧЕКЛӘР. Эпидермисның мөгезле катламыннан куба башлаган күзәнәкләр ул. Алар көпшәк булып, тиредән җиңел кубарга (мәсәлән, псориаз, парапсориаз авырулары вакытында) яки тирегә тыгыз ябышкан (кызыл төче авыруы — красная волчанка вакытында) булырга мөмкин.
Кызамык, көрпәсыман тимрәү авырулары вакытында вак пластинкалы, скарлатина, токсидермия кебекләрдә эре пластинкалы төре күзәтелә.
ЛАЙЛАЛЫ ТЫШЧА ЯКИ ЭПИДЕРМИС КИМЧЕЛЕГЕ. Тиренең эпидермис чигендәге дефекты турында сүз бара. Ул куык, куыкчыклар ачылу яки чабырткы эпителие өслегенең бөтенлеге бозылу нәтиҗәсенәдә барлыкка килә.
ТЫРНАЛГАН УРЫН (ссадина). Бу очракта тире дефекты механик тәэсир нәтиҗәсендә барлыкка килә.
ҖӘРӘХӘТ. Тиренең тирән дефекты, ул вакытта эпидермис, дерма, тирә-юнь тукымалар үзгәреш кичерә. Беренчел элементлар — төер, төен, үлекле бетчә таркалу нәтиҗәсендә барлыкка килә. Җәрәхәт шулай ук ате­ росклероз, веналарның хроник җиткелексезлек авырулары булганда, кан тамырларындагы трофик авырулар тукыма некрозына китергәндә бар­ лыкка килергә мөмкин. Җәрәхәт төзәлгәннән соң, аның урынында озак саклана торган җөй кала.
ЯРЫК. Тиренең аерым участокларында эластиклык югалу һәм инфиль- трация барлыкка килү нәтиҗәсендә ясалган сызык формасындагы дефект.
Эпидермис өслегендә эз калдырмый төзәлә торган һәм тирән тукымада барлыкка килгән, төзәлгәч җөй калдыра торган ярыклар була. Күп вакыт ярыклар табигый бөрмәләрдә һәм тартылып торган участокларда (авыз почмагы, буыннар өстендә һ.б.) ясалалар.
КАБЫК (корка). Тиренең юешләнеп торган өслеге кибү нәтиҗәсендә барлыкка килә. Серозлы, үлекле һәм канлы кабыклар була. Аларның өслеге кибеп куба һәм аларга кушылган тузан, дару матдәләре төсен ала.
Кабыклар юка, яссы, калын, катламлы, тыгыз, йомшак булырга мөмкин.
ҖӨЙ. Тиренең тирән дефектларын алыштыручы тупас җепселле то­ таштыргыч тукыма үсү. Яңа җөйләр алсу-кызыл төстә, искерәкләре—нык пигментланган яки пигментсыз була. Җөй тирә-як тире белән бер тигезлектә яки аз гына күтәрелеп торучан йә батынкырак булырга мөмкин.
ЛИХЕНИФИКАЦИЯ. Тиренең корылыгы, кытыршылыгы, пиг­ ментлашуы һәм нормаль рәсеме үзгәреп калынаюы, тыгызлануы ул. Лихенификация нейродерматит, хроник экзема һәм башка авырулар вакытында күзәтелә.
ВЕГЕТАЦИЯ. Эпидермисның чыгынты катлавы һәм дерманың имчәкле катлавы үскәндә барлыкка килә. Ул куыкчык өстендә, ялкынсынулы ин­ фильтрат, эрозиядә үсә торган йончага охшаш үсентене хәтерләтә. Аларның өсте мөгезле катлау белән капланган һәм эрозияле булырга мөмкин.
Лейксайд (Висконсин)
Лейксайд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петрашки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Петрашки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Айно Аалто
Айны Мария Марсио-Аалто (Aino Maria Marsio-Aalto, тумыштан Манделин, Mandelin; 25 гыйнвар 1894, Һельсинки — 13 гыйнвар 1949, Һельсинки) — фин архитекторы һәм дизайнеры, скандинав дизайнына нигез төзәүче. Архитектор Алвар Аалтоның беренче хатыны.
Биографиясе
Айно Мария Манделин 1894 елда Һельсинки шәһәрендә туган. 1913 елда ул мәктәпне тёмамлый, шул чакта ук Һельсинки технология университетында архитектурага өйрәнә башлый. 1920 елда архитектор дипломын ала. 1923 елда Манделин Ювәскүлә шәһәренә күчеп килә. Киләсе елда Аалто Алварда эшли башлый. 1924 елда алар өйләнешә. Никахтан ике бала туа. Ирле-хатынлы Турку каласына күчеп килә һәм анда 1927 елда архитектор Эрик Бриггман белән хезмәттәшлек итә башлый. 1933 елда алар Һельсинкига кайта. Аалтолар биналар проекты өстендә эшли, аларның берлектәге һәм аерым проектлары була. Алар арасында Төньяк Аурупа неоклассицизмы стилендәге Паймиола шифаханасы һәм Майреада вилла була. Айно беренчел чиратта интерьер, шулай ук ташаяк һәм туку дизайны белән шөгыльләнә. Ирле-хатынлы скандинав дизайнына нигез салучыларның берсе дип исәпләнә.
1935 елда Аалто җиһаз җитештерү буенча Artek компаниясенә нигез сала. Айно компаниянең баш дизайнеры була, ә 1941—1949 елларда — идарасы директоры була. 1939 елда Аалтолар Нью-Йоркта Бөтендөнья күргәзмәсендә катнаша.
Айно шулай ук пыяла савыт-саба дизайнеры буларак билгеле. Ул фин компаниясе Iittala белән хезмәттәшлек итә. Аның дизайны белән пыяла изделиеләр һәм бераз үзгәртелгән күчермәләре IKEA кебек сәүдә челтәрләрендә сатыла. 1936 елда Айно Миланда Триенналеда пыяла стаканнар дизайны өчен алтын медальгә лаек була. Ирле-хатынлы шул вакытта ук Аалто вазасы кебек билгеле ваза эшли.
Айно Аалто 1949 елда 55 нче яшендә яман шеш авыруыннан вафат була, Хиетаниеми зиратында җирләнә. 1952 елда Алвар Аалто икенче тапкыр архитектор Мякинеми Элиссага өйләнә. Айноның архитектура һәм дизайнга керткән өлеше аның иренә караганда, башлыча хатын-кызларга каршы архитектурада тискәре караш аркасында, аз билгеле.
(8425) Zirankexuejijin
(8425) Zirankexuejijin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 14 февралендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CJ29» саналган.
Бөек Ефәк юлы (метро станциясе)
Бөек Ефәк юлы (Buyuk Ipak yo’li/Буюк Ипак Йули) — Ташкент метрополитены станциясе. Метроның Чиланзар линиясендәге соңгы станция. Киләсе станция — «Пушкин».
1997 елның 1 маена кадәр «Максим Горький» станциясе дип атап йөртелгән.
Ике җир асты вестибюле булган бер гөмбәзле станция. 1980 елның 18 августында Чиланзар линиясенең икенче участогы составында файдалануга тапшырыла.
Станция гөмбәзе һәрберсе яктырткыч белән бизәлгән 5 метр диаметрлы сигез кече гөмбәздән формалашкан.
Халык остасы М. Госманов гөмбәз өслеген һәм дивар кәрнизләрен матурлап торучы эшләгән.
(15784) 1993 QZ
Тарихы
1993 елның 20 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QZ» саналган.
Сольна (Түбән Силезия воеводалыгы)
Сольна  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плоссиг
Плоссиг (Plossig) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кембридж (Канзас)
Кембридж  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ефәк юлы (чик аша үтү пункты)
Ефәк юлы - бүгенге көндә Казакъстанның Төркистан өлкәсенең Сарыагач районы территориясендә Үзбәкстан ягына дәүләт чиге аша үтү өчен пункт. Ефәк юлы авылы янындагы территориядә урнашкан. Чираттагы пункт - «Гишт-Куприк» (Үзбәкстан).
Казакьстан Республикасы Хөкүмәтенең 2013 елның 19 июлендәге 697 санлы «Казакьстан Республикасы дәүләт чиге аша үткәрү пунктлары исемлеген һәм Казакьстан  Республикасы территориясендә транспорт контроленең стационар постлары исемлеген раслау турында"гы карары нигезендә эшли. Статусы-күп яклы (халык-ара), эш режимы-тәүлек буе.
Руслан Әхмәтов
Руслан Әхмәтов (Руслан Йосыфҗан улы Әхмәтов, Руслан Юсуфджанович Ахметов) – кино һәм театр артисты. Россиянең атказанган артисты (2003).
Сабир Әхтәмов
Әхтә́мов Сабир Әхтәм улы (15.6.1926, хәзерге Кукмара районы Югары Өскебаш авылы), Бөек Ватан сугышында танкка каршы мылтык атучысы, Советлар Союзы Герое (24.3.1945), полковник (1972). Казан шәһәренең шәрәфле ватандашы.
Руслан Әхмәтов
Тәрҗемәи хәле
1940 елның 19 февралендә Мәскәү өлкәсе Ивантеевка шәһәрендә туган. Әти-әнисе Монголиядә хезмәт итә. 1950 елда Мәскәүгә кайталар. Мәскәүдә 509- мәктәпне (1958), ВГИКны (М. Ромм сыйныфы) (1963) тәмамлый. «Мосфильм» киностудиясендә (1964 елдан) һәм «Киноактёр театр-студиясе»ндә (2000 елга кадәр) эшли.
Сабир Әхтәмов
Тәрҗемәи хәле
Яшлек  еллары
Әхтә́мов Сабир Әхтәм улы  1924 елның 15 июнендә тимерче гаиләсендә туа. Җиде сыйныфны тәмамлый: 6 ел күрше Каракүл авылында, ә соңгы елны – туган авылында укый. "Уңышлы ел" колхозында тимерче булып эшли.
1943 елның ноябреннән Кызыл Армия сафларына эләгә. Уку курсын узгач, бронебойчы була.
Бөек Ватан сугышы фронтында
1944 елның июненнән  башлап Бөек Ватан сугышында катнаша. Белоруссия, Балтыйк буе, Германия территориясендә барган сугышларда була. Танкка каршы мылтык атучы (ПТР), 4 нче гвардия мотоукчылар гвардиясе бригадасы рядовое(2 нче гвардия танк корпусы, 11 нче гвардия армиясе, 3 нче Белорус фронты) була. Белоруссиядә Староселье торак пункты астында дошманның танк һәм үзйөрешле артиллерия җайланмасын бәрдерә.
3-нче Белоруссия фронты гаскәрләре составында Белоруссия, Литва, Көнчыгыш Пруссияне азат итү сугышларында катнаша. 1944 нең октябрендә Неммерсдорфны (хәзер Калининград өлкәсе Маяковский авылы) штурмлаганда батырлык күрсәтә: бер танк, өч үзйөрешле артиллерия җайланмасын (САУ), ике бронетранспортерны (БТР) һәм снарядлы ике йөк машинасын бәрдерә.
СССР Югары Советы Президиумының 1945 елның 24 мартындагы Указы белән немец-фашист илбасарларына каршы көрәш фронтында командованиенең хәрби биремнәрен үрнәк итеп үтәгән өчен һәм гвардиянең батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен Әхтәмовка Советлар Союзы Герое исеме бирелә, ул Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» медале белән бүләкләнә (№ 6189).
Адловинен (Көнчыгыш Пруссия) торак пунктыннан ерак түгел барган  сугышта Сабир Әхтәмов бер йортның чормасыннан ике авыр «Пантера»танкын юк итә. Бу батырлыгы өчен аңа Кызыл Байрак ордены бирелә. Шул сугышларда Сабир Әхтәмов яралана.
Сугыштан соңгы еллар
1995 елның 9 маенда һәм 1945 елның 24 июнендә Мәскәүдә Кызыл мәйданда тарихи Җиңү парадларында катнаша.
Сугыштан соң армиядә хезмәт итә. 1950 елда лейтенантларны әзерләү курсларын тәмамлый. 1951 елдан СССР ЭЭМ эчке гаскәрләрендә хезмәт итә. 1952 елның мартыннан алып 1972 елның июненә кадәр Әрзамастагы 3409 нчы хәрби часть командиры була (хәзер Саров шәһәре), ул аеруча мөһим дәүләт объектларының куркынычсызлыгын һәм сакланышын тәэмин итү хезмәтен оештыру белән шөгыльләнә. 1953 елда Горький өлкә Советы депутаты итеп сайлана.
1953 елда кичке мәктәпкә укырга керә, 1956 елда аны тәмамлый. 1956-1959 елларда СССР Министрлар Советы каршындагы Ф.Э. Дзержинский исемендәге Мәскәү хәрби институтында укый. Укуын тәмамлап, Арзамас-16 га әйләнеп кайта. 1963 елдан 1972 елга кадәр халык депутатларының шәһәр Советы депутаты итеп сайлана. 1972 елдан полковник С.А. Әхтәмов запаста.
Запаска чыккач, 1972 елдан башлап Черниговта (Украина ССР) яши. «Химволокно» җитештерү берләшмәсендә Гражданнар Оборонасының махсус корылмалары буенча инженер булып эшли. 1984 елда Горький шәһәренә (хәзер Түбән Новгород) күчеп килә. «РИАП» Горький заводында инженер вазыйфасында эшли. 1986 елдан пенсиядә.
1991 елның августыннан башлап Татарстан башкаласы Казанда яши. С.Әхтәмов актив җәмәгать эшлеклесе, Казан шәһәре һәм Татарстан Республикасы ветераннар оешмалары эшендә катнаша. Казан шәһәре Сугыш һәм хәрби хезмәт ветераннары комитеты, Казанның Совет районы ветераннар комитеты, «Татарстан Геройлары» иҗтимагый оешмасы, Татарстан Эчке эшләр министрлыгының Ветераннар советы әгъзасы булып тора.
Гомернең соңгы еллары
Сабир Әхтәмов гөмеренең соңгы көннәренә кадәр эшли.Ул  2014 елның 20 июлендә 88 яшендә вафат була. Туган җирендэ, Кукмарада, җирләнгән, шунда ук Җиңү Паркында Советлар Союзы Героена мемориаль такта, ә Түбән Искетбаш авылында Сабир Әхтәм улына бюст куелган.
Бүләкләүләре
Ленин, Кызыл Байрак, Кызыл Йолдыз, Советлар Союзы Героеның Алтын Йолдыз, Беренче патриотик сугыш орденнары, медальләр белән бүләкләнә. Һәм Казанның мактаулы гражданины дәрәҗәсенә лаек була.
Казадио (Болонья)
Казадио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казадио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD16828
HD16828 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пиньялзинью (Санта-Катарина)
Пиньялзинью  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кырыклы (Караисалы)
Кырыклы (Kırıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Прешак-ле-Бен
Прешак-ле-Бен — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Баглыагач (Сейдикемер)
Баглыагач (Bağlıağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Касыйм Әхмиров
Касыйм Әхмиров, Әхмә́ров (1923-1951) — Советлар Союзы Герое (17.10.1943), өлкән лейтенант (1946).
Тәрҗемәи хәле
Әхмиров Касыйм Шабан улы 1923 елда, Сарытау өлкәсенең Дергачи районы Алтата авылында туган. Милләте буенча татар. 1937 елда гаиләсе Көнчыгыш Казакъстан өлкәсенең бер совхозына күченеп китә. Совхозда хисапчы, ягулык салучы, тракторчы булып эшли. 1941 елда 7 сыйныф тәмамлый.
1942 елның 23 мартында Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренә алына. Кече лейтенантлар курсын тәмамлый (1942). 1942 елның июленнән Бөек Ватан сугышы фронтларында, 383 нче укчылар полкы взводы командиры (60 нчы армиянең 121 нче укчылар дивизиясе). Воронеж, Үзәк, 1 нче һәм 4 нче Украина фронтлары гаскәрләре составында Курск шәһәрен (1943), Украина, Беларус, Польша һәм Чехословакияне азат итү сугышларында катнаша. 1943 нең 4 сентябрендә Чумаково авылы (Конотоп шәһәреннән көнчыгыштарак) янында барган сугышта батырлык күрсәтә. Сугыштан соң ССРБ Оборона министрлыгының офицерлар составы белемен күтәрү курсларын тәмамлый (1945). 1946 дан запаста.
Демобилизацияләнүдән соң Үзбәкстан ССР Шәһрисәбз каласының консерв заводында урнаша. 1951 елны Амур өлкәсендә, җиләк-җимеш төягән эшелонны озата барганда һәлак була.
Бүләкләүләре
Ленин, Кызыл Байрак, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы орденнары, медальләр белән бүләкләнә.
Окуниця
Окуниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Форт-Ешби (Көнбатыш Виргиния)
Форт-Ешби  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Ешби халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капцэвичы (авыл, Капцэвицки авыл советы)
Капцэвичы  (Капцэвічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хирбад
Хирбад — Зәрдөштлек түбән каһин дәрәҗәсе, имтиханнарны уңышлы тәмамлаган һәм беренче Ясна хезмәтендә катнашкан өлешчә инициацияләнгән мобед задэ. Хирбад мобедка 5 елдан 10 елга кадәр мөддәткә ярдәмче булуга керә. Бу мөддәт барлык киләчәк мобедлар уза торган стажировка булып тора. Хирбад тоткарсыз дастурлар һәм мобедларның барлык карарларын үти, әмма аларның карарларының дөреслегендә шикләнү булганда хирбад мобедлар яки дастурлар җәмәгатенә мөрәҗәгать итәргә тиеш. Традицион рәвештә хирбадлар беһдиннар һәм мобедлар арасында тоташтыручы буын булып тора. Хирбад чикләнгән рухи көчкә һәм вәкаләтләргә ия. Хирбадның түбәндәгеләрне башкарырга хакы бар: Хирбадлар мобедлар җыелышында тавышка ия түгел һәм Ясна хезмәтен алып бара алмый.
(15785) de Villegas
(15785) de Villegas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QO3» саналган.
Караҗаөрен (Кахта)
Караҗаөрен (Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (köy).
Луя (Ивкина кушылдыгы)
Луя — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ивкина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
(8426) 1997 ST
(8426) 1997 ST — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Петрикози (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Петрикози  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фундата (Брашов)
Фундата — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Металл конструкцияләр
Металл конструкцияләр — металлардан (формалы һәм табаклы) корулы һәм терәк киртәлә торган төзелеш конструкцияләр.
Файдаланылган материалларына уңлы – корыч һәм җиңел эретмәләрдән(никел, хром, тимер, бакыр, молибден һәм башка) корулы, элементлары үзара болтлар белән бикле, беркетелгән, иренеп ябыштырганар аералар.
Металл конструкцияләр проектлау
Металл конструкцияләр проектлау өчен Русиядә төп документы – ун алтынчы Канун җыентыгы (16.13330.2011 Корыч конструкцияләр КҖ). Корыч корылмалар КЕ В. А. Кучеренко исемендәге Корыч конструкцияләр үзәк гыйльми-тикшеренү (Мәскәү) ("Төзелеш" ҖАҖ Гыйльми-тикшерү үзәгенең институты), Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты, Мәскәү корыч һәм бирелмәләр институтының Электросталь филиалы (Мәскәү өлкәсе) һәм башка оешмалар эше.
Топульно
Топульно — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Металл конструкцияләр
Металл конструкцияләр проектлау
Корыч корылмалар КҖ буенча -60 градустан +100 градуска кадәр һава шартларда куллану мөмкин. Күперләр, транспорт тоннелләр өчен 16.13330.2011 КҖ кулланылмый.
Төзелеш механикасы принциплары буенча көмеш корылманың хисап схемасының ныклыгы, катылыгы, тотырыклыгы булырга тиеш.
Топульно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Металл конструкцияләр
Уңай һәм начар яклары
Металл конструкцияләр өстенлекләре:
Металл конструкцияләр җитешсезлекләре:
Куллану
Металл конструкцияләр инженер корылмаларында, зур торыклы (40 м күбрәк) корылмаларда, мачта корылмаларында, яфрак конструкцияләрдә (резервуарлар, газгольдерлар, бункерлар) файдаланыла.
Башкортстанда 20 гасырның 50 нче елларыннан алып "Башнефтезаводстрой", "Востокнефтезаводмонтаж" предприятиеләре һәм башка торак йортларын һәм төрле корылмаларны төзгәндә тимер конструкцияләрен монтажлый.
2008 елда Уфада тимер конструкцияләр файдаланылган түбәндәге проектлар эшләнә һәм тормышка ашырыла:
Кенсингтон (Канзас)
Тарихы
Кенсингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кревешам
Кревешам (Crévéchamps) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,86 км².
Ача (Немда кушылдыгы)
Ача – Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кизес
Кизес — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мрас-Су елгасының уң ярыннан 93 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мон (кантон Амбуаз)
Мон — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Лейктаун (Висконсин)
Лейктаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алексеевское
200px|thumb|right Алексеевское — шәһәр тибындагы поселок, Татарстанның Алексеевск районының административ үзәге. Поселок Куйбышев сусаклагычының уң ярында Казаннан көньяк-көнчыгышка 108 км ераклыкта тимер юл станциясе янында урнашкан. Сала аша Р239 автотрассасы үтә. 2000-нче елларда сала тирәсендә су саклагычның Кама өлеше аша 11 километрлы күпер ачылды.
Район үзәгендә — авыл хуҗалыгы машиналарын төзү (ААҖ «Алексеевская СХТ»), ГУП «Алексеевский молочно-консервный комбинат», кирпеч заводы, әсфәлт заводы, нәфис туку фабрикасы.
Тарихы
Алексеевское авылы XVII гасыр уртасында нигезләнә. Аның беренче хуҗасы майор А. И. Змиев була, үз утарын ул 1712 елда Пётр I көрәштәше Казан губернаторы һәм Әстерхан графы П. М. Апраксинга сата. Апраксин шулай ук тагын ике биләмә — Лебяжье һәм Сакон биләмәләрен нигезли. Бу чордан башлап авыл тарихы җирле рухани Василий Нечаев төзегән елъязмада языла. Елъязма безнең көннәргә кадәр сакланган. Революциягә хәтле аны Воскресенское дип тә атап йөреткәннәре мәгълүм.
Яңа җирләрне яшәү өчен җайлаштыру максаты белән Апраксин монда крепостной крестьяннарны гына түгел, төрле качып киткәннәрне дә китерә. Моның сәбәпле XIX гасыр уртасына кадәрле Кама арты ягы үтеп баручылар өчен әйләнә-тирәдә тыныч булмаган һәм куркыныч җир итеп санала.
Авыллар кулдан кулга еш күчә: баяр Апраксиннан — урал чугун кою заводлары хуҗасы промышленник А. Н. Демидовка, аннан — Екатерина II иркәсе эре җир биләүче сенатор А. И. Сахаровка.
Алексеевск бистәсе Чулман елгасының сул ягына Казан – Ырынбур трассасына урнашкан. Шәһәр тибындагы бистә исемен 1965нче елда ала. Кайчандыр, Алексеевскига Кама елгасы аркылы борам белән кичкәч кенә эләгеп була иде. Елга аркылы күпер салынгач, хәлләр яхшы якка үзгәрде. Чөнки күпердән чыгуга, туп-туры Алексеевск бистәсенә килеп керәсең.
Кеше саны
Милли состав (2002): татарлар – 23,8%, руслар – 69,2%, мордва — 3,1%, чуашлар — 2,0%.
Мәгариф
Алексеевское бистәсендә аграр көллият, 3 урта мәктәп, башлангыч мәктәп-балалар бакчасы, балалар иҗат үзәге, балалар сәнгать мәктәбе, балалар һәм яшүсмерләр туризмы һәм эксурсияләр станциясе, балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе эшли (2017).
(15786) 1993 RS
(15786) 1993 RS — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RS» саналган.
Блидерешть
Блидерешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пиньян (Парана)
Пиньян  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Блидерешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиньян (Парана)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Плёц
Плёц (Plötz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сольники-Велики
Сольники-Велики — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оден (Льейда)
Оден — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ирина Смелая
Tatarka (Ирина Александр кызы Смелая,, — , ) — Россия җырчысы, видеоблогер.
Франклин (округ, Кентукки)
Франклин — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Франкфорт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1794 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 544 км² тәшкил итә.
Рыловка (Шача кушылдыгы)
Рыловка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шача елгасының сул ярына тамагыннан 23 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
(8427) 1997 TH17
(8427) 1997 TH17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рыловка (Шача кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Дастур
Дастур — Зәрдөштлек динендә олы дәрәҗә каһин, мобед, берничә ут гыйбадәтханәсе булган провинциядә иң олы каһин дәрәҗәсе вазифасын башкаручы. Дастур провинциянең мобедлар җыелышыннан сайлана һәм мобедан мобед тарафыннан раслана. Дастур провинциянең дини җәмәгатенең җитәкчесе була һәм аның иҗтимагый сферада башкарылырга тиеш күрсәтмәләре бар (датик). Әгәр дә бер провинциядә берничә Аташ Варахрам гыйбадәтханәсе булса, анда берничә дастур булырга мөмкин, алар арасыннан баш дастур (сар-мобед) сайлана.
Рыловка (Шача кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8427) 1997 TH17
Тарихы
1997 елның 6 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TH17» саналган.