cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Июль
Ию́ль (tat.lat. İyül (Peçän)) (шулай ук Печән, Печән ае, кайбер җирдә Урта ай, иске төрки тәкъвимдә Таммуз )(Julius) — Милади тәкъвимендә җиденче ай. Иске рим тәкъвимендә бишенче ай, шуңа күрә элек Quintilis (quintus = биш) дип аталган иде. Соңарак, беренче Рим императоры Юлий Цезарь хөрмәтенә үз исемен алды.
Сылтамалар
[http://www.azatliq.org/content/feature/24454699.html Татар дәверлеге кайчан югалды? ]
Ельничный
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (67%), татарлар (21%), украиннар (7%), башкортлар (6%).
Гельхсхайм
Гельхсхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8925) Boattini
(8925) Boattini — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 4 декабрендә М. Томбелли, У. Мунари тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XG32» саналган.
Цекеу
Цекеу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Созе (Ло)
Созе — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Гуашипсина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка от Кура-Марьинского каналана кадәр, Баксан елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Түркеш
Түркеш (Türkeş ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шанбуз районына караган авыл.
Горный Шумец
Горный Шумец (Горный Шумец, Горный Шумец) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91,1%), чирмешләр (5,1%), татарлар (3,8%).
Баран (Межа кушылдыгы)
Баран — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Межа елгасының сул ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Казаце (Верона)
Казаце — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Баран (Межа кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Казаце (Верона)
Географиясе
Казаце Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Баран (Межа кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16421) Roadrunner
(16421) Roadrunner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 22 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BJ» саналган.
Вест-Модесто (Калифорния)
Вест-Модесто  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Модесто халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Баһчеконак (Везиркөпрү)
Баһчеконак (Bahçekonak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Модесто (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муэс
Муэс — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таново
Таново — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Люльченка
Люльченка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новыя Навасёлки (Калинкавицкий районы)
Новыя Навасёлки  (Новыя Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Луис-Гонзага
Сан-Луис-Гонзага — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Караташ (Амасья)
Караташ (Karataş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Тёси
Тёси — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тёси шәһәре 1933 елның 11 февралендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 72348 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 862 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 83.91 км² тәшкил итә.
Сьвидри (Гижицкий повяты)
Сьвидри  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD178892
HD178892 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мария Монтессори
Мария Монтессори (Maria Montessori;  — ) — итальян табибы, педагог, галим, философ, гуманист.
1988 елда ЮНЕСКО ХХ гасырда педагогик фикерләүне билгеләгән дүрт педагог исемлегенә Джон Дьюи, Георг Кершенштейнер, Макаренко Антон Семенович белән беррәттән Мария Монтессорины да кертә.
Биографиясе
Мария Монтессори 1870 елның 31 авгусында Италиянең Кьяравалле шәһәрендә туган. Монтессори Италия тарихында хатын-кызлар арасынан беренчеләрдән булып медицина курсларын тәмамлый һәм фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсен йөртә.
Мария Монтессори үз педагоглык системасын төзеп бөтен дөньяда танылу ала. Беренче «Монтессори мәктәбе» 1907 елның 6 гыйнварында Рим шәһәрендә аның белән ачыла. Бу мәктәпнең эше тәҗрибәсе нигезендә кулланылган ысуллар соңрак уңышлы үстерелә һәм киләсе еллардагы тәнкыйткә карамастан күп кенә илләрдә танылу ала. 1913 елда Төньяк Америкада Монтессори ысулына игътибар итәләр, әммә шуннан аның белән кызыксыну кими бара.
Башта Монтессори акыл ягыннан артта калган балалар белән эшли, соңыннан ул гади балаларны укытып махсус педагогикадан уртак педагогикага күчә.
Италиядан башка Мария Монтессори озак еллар барча Испания провинциясе Каталонияда һәм Нидерландта яшәгән һәм эшләгән. 1929 елда Голландиядә халыкара Монтессори Оешмасына (AMI) нигез салына.
1936 елда Теософ Җәмгыяте чакыруы буенча Монтессори Нидерландтан Һиндстанга бара, һәм Мадрас, Карачи һәм башка шәһәрләрдә лекцияләр укый, ә азагырак Кодайканалда үзенең мәктәбен ача. Икенче дөнья сугышы төгәлләнгәннән соң Нидерландка күчә һәм биредә 1952 елның 6 маенда Ноордвейк-ан-Зе шәһәрендә вафат була.
Гемюнден-ам-Майн
Гемюнден-ам-Майн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шевниця (Польша)
Шевниця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спрингфилд (Маркетт, Висконсин)
Спрингфилд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл мәйдан (мәгънәләр)
Кызыл мәйдан — төрле шәһәрләрнең баш мәйданнары исеме.
У (Эр һәм Луар)
У — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
(16422) 1988 BT3
(16422) 1988 BT3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 18 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BT3» саналган.
Меликвиран (Томарза)
Меликвиран (Melikviran) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Томарза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шеникур
Шеникур (Chenicourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,75 км².
(8926) Abemasanao
(8926) Abemasanao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YK» саналган.
Наваскуэс
Наваскуэс — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенем (Кентукки)
Бенем  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бенем шәһәре  елда нигезләнгән.
Новыя Цярэшкавичы
Новыя Цярэшкавичы (Новыя Цярэшкавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Братова
Братова — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үрнәк (Норлат районы)
Үрнәк — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.
Почта индексы — 423031.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Эдгарс Бурлаковс
Эдгарс Бурлаковс (Edgars Burlakovs,, — , ) — Латвия футболчысы (ярымсакчы), Латвия милли футбол җыелмасы әгъзасы (1997-1998), Латвия чемпионатларының көмеш (1995) һәм бронза (1997, 1998) призчысы.
Сөләйман Батыршин
Батыршин Сөләйман Әлүк улы (1825 — ?) — тәрҗемәче.
Биографиясе
1825 елда Ырынбур губернасы Стәрлетамак өязе Аллагуат авылында (хәзерге Башкортстан Республикасы Салават шәһәре составында) туган. Чыгышы белән Батыршиннар дворян нәселеннән.
1842 елда Ырынбур Неплюев хәрби училищесын тәмамлый.
1842 елдан Ырынбур чик буе комиссиясендә тәрҗемәче булып хезмәт итә, коллеж регистраторы чинын ала. 1844 елның 4 маенда кече тәрҗемәче вазифасына күчерелә. Губерна сәркатибе чинын ала.
1850 елның 21 июлендә олы тәрҗемәче вазифасына күчерелә. Шул ук елның 24 ноябрендә коллеж сәркатибе чинын ала.
1854 елның 18 ноябрендә титуляр киңәшче чинын ала. 1855 елның июлендә Ырынбур һәм Самара генерал-губернаторы боерыгына ярашлы, Ырынбур чик сызыгына Е.Кутебаров җитәкчелегендәге ихтилалда катнашкан казакъларны эзәрлекләүгә, тикшерүгә һәм җәзалауга җибәрелә.
1856 елның 18 июленнән 19 сентябренә кадәр генерал-губернатор боерыгына ярашлы, Эчке Урдадан казакъ делегациясен император Александр II-гә таҗ кидерү тантанасында катнашу өчен Мәскәүгә озатып йөри.
1857 һәм 1859 елларда пристав буларак Бохара әмирлеге илчелеген Санкт-Петербургка озатып йөри. 1857 елның 24 октябрендә коллеж асессоры чины ала.
1858 елның 20 апрелендә драгоман буларак Россия империясе илчелеген Хива һәм Бохарага озатып йөри.
1862 елның 8 февралендә йорт (надворный) киңәшчесе чинын ала. 1863 елның 18 апреленнән 20 августына кадәр Эчке Урда белән идарәлек буенча һәм суд бүлегенең киңәшчесе вазифасын үти.
1865 елның 13 ноябреннән 1866 елның 13 мартына кадәр Ырынбур казакъларының көнбатыш өлешенең солтан-хаким вазифасын башкара.
1866 елда Урал казакълары һәм казакълар арасында Җаек елгасының сул яры буенда җирләрне бүлү буенча комиссия әгъзасы була.
1868 елның 10 апреленнән 1869 елның 22 гыйнварына кадәр Ырынбур чик буе комиссиясенең җинаять бүлеге киңәшчесе вазифасын үти.
1869 елның 22 гыйнварында Тургай өлкә идарәлеге киңәшчесе итеп тәгаенләнә.
Тургай өлкәсенең хәрби губернаторы Л. Ф. Баллюзек алдында Корман мулла тарафыннан гаепләнә. Уфа губернасына, аннары Архангельск губернасының Онега каласына 5 елга сөргенгә җибәрелә. Аннары хезмәтитъ хокук кайтара. Ташкент шәһәрендә яши, кала идарәлеге әгъзасы вазифасын били.
Башкорт фольклоры өлгеләрен җыя.
Гаиләсе
Атасы — Әлүк Батыршин, агасы — Искәндәр, кустылар — Мөхәммәткәфи, Ибраһим, Җиһангир.
Хатыны — Нәккәш Сәлихова, кызы — Бибифатыйма (1849—?).
Казаце (Мантова)
Казаце — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казаце Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ак Лух
Ак Лух — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының сул ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 119 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Синклер Льюис
Синклер Льюис (Sinclair Lewis),, Сок-Сентр, Миннесота шататы — , Рум) — АКШ шагыйре; АКШта беренче Нобель премиясе лауреаты (1930 ел).
Тормыш юлы
Синклер Льюис яңарак кына төзелгән Сок-Сентр (Миннесота) шәһәрчегендә, шәһәрдә бердәнбер булган табиб гаиләсендә  дөньяга килә.
Унбиш яшеннән үк ул җирле типографиядә текст җыючы булып хезмәт итә. Университетта үзен гәҗитләр карьерысына әзерли,уку дәверендә дә укуып беткәчтә Айовадан алып Калифорниягә кадәр периферий басмасында практика үтә. Ул репортер функцияләрен бик теләп башкара. Менә шул эшендә Льюис бәйнә-бәйнә АКШ провинциясе тормышы белән таныша.
Сылтамалар
Нобель премиясе 1926—1950
Баһчекоягы (Бозьязи)
Баһчекоягы (Bahçekoyağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Бозьязи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Луис-Гонзага-ду-Мараньян
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гендеркинген
Гендеркинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коммуна (Киров өлкәсе)
Коммуна (Коммуна) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), чирмешләр (2%), комиләр (2%).
Сьвидри (Олецкий повяты)
Сьвидри  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16423) 1988 BZ3
(16423) 1988 BZ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 19 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BZ3» саналган.
Тарновець (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Тарновець  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Цела
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спрингфилд (Сент-Круа, Висконсин)
Спрингфилд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Парк (Калифорния)
Географиясе
Вест-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шевце (Мазовия воеводалыгы)
Шевце  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сольяк-сюр-Селе
Сольяк-сюр-Селе — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Насар (Наварра)
Насар — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уайзонвиль
Уайзонвиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
(8927) Ryojiro
(8927) Ryojiro — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YT» саналган.
Валерий Бурлаченко
Валери Бурлаченко (Валерий Иванович Бурлаченко,, — , ) — СССР һәм Россия футболчысы (сакчы, ярымсакчы), футбол тренеры, Россия чемпионатларының көмеш (1993, 1997) һәм бронза (1996) призчысы, Волгоград «Роторы»ның баш тренеры (2009, 2011-2013).
Тимофей Беляев
Беляев Тимофей Савельевич (1768—1846 ) — рус шагыйре һәм башкорт эпосын рус теленә тәрҗемә итүче.
Биографиясе
Беляев Тимофей Савельевич 1768 елда Ырынбур губернасының Ырынбур өязе Ташлы авылында туган.
Ырынбур губернасы прокуроры Н. И. Тимашевнең крепостной хезмәтчесе булып тора.
Ташлы авыл училищесын тәмамлап, Уфа губернаторы прокурор Н. И. Тимашевнең улын үстерү белән шөгыльләнә.
Ул 1812 елда Казанда «Кузыйкүрпәс. Бер курайчы тарафыннан башкорт телендә язылган һәм 1809 елда Урал тавы буйларында рус теленә тәрҗемә ителгән башкорт хикәяте» исемле китап бастырып чыгара, бу «Кузыйкүрпәс һәм Маянсылу» башкорт халык эпосын беренче әдәби эшкәртү  булып тора.
Китапка «Кушымтада» ул башкорт риваятьләрен тәрҗемә итү буенча эшен дәвам итәм дип яза.
1813 елда басылып чыккан «Урал таулары курайчысы җыры» авторы. Китапта башкорт халкының 1812 елдагы Ватан сугышында катнашуы турында хикәяләнә. Берничә шигырьнең авторы булып тора.
Юхары Гышлаг
Юхары Гышлаг (Yuxarı Qışlaq ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шанбуз районына караган авыл.
Куркужин
Куркужин — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы, Ставрополь крае биләмәләрендә ага. Елга Малка елгасының уң ярына тамагыннан 56 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 66 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Итикава (шәһәр)
Итикава — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Итикава шәһәре 1934 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 470149 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 8191 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 57.40 км² тәшкил итә.
Майдан (Мари Ил)
Майдан (Майдан, Майдан) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95,6%), чирмешләр (4,4%).
Георгенберг
Георгенберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Сан-Луис-ди-Монтис-Белус
Сан-Луис-ди-Монтис-Белус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Сьвидри (Пиский повяты)
Сьвидри  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Георгенберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шеньер
Шеньер (Chenières) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Караташ (Элазыг)
Караташ (Karataş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Роднички
Роднички (Роднички) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
HD178929
HD178929 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Роднички
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
HD178929
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Роднички
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (61%), татарлар (20%).
Дания принцессасы Кристина
Кристина Датская (Нюборг яки Копенгагенда —, Алессандрия яки Тортон) — Дания принцессасы. 1533-1535 еллардагы беренче никахы буенча Милан герцогинясы титулын йөрткән, ә 1541-1559 еллардагы икенче никахы буенча Лотарингия принцессасы.
Гаиләсе
Кристина Дания короле Кристиан II һәм Изабелла Габсбургларныж гаиләсендә алты баланың иң кечесе булып туа. Аның туган урыны ачык билгеле түгел, фаразлау буенча ул Нюборгта яки Копенгагенда туган. 1521 елның 5 ноябре яки декабре туган көне дип исәпләнә.
Ул император Карл V туганы була. Габсбурглар династиясе вәкиле буларак, ул күп кенә Аурупа хакимнәре белән никахка керергә тиешле була. Бабасы Карл аны сәяси сәбәпләргә бәйле икеләтә кияүгә бирә, шуның белән Францияга каршы көрәштә Аурупа илләре белән бәйләнешләрне ныгыта.
Кристина 11 яшендә Милан герцогы Франческо Сфорца II кияүгә чыга. Туйлары Брюсселдә 1533 елның августында ышаныч кәгазе буенча үткәрелә. Милан илчесе Стамп Мария Массимилиано Стамп кияү мәнфәгатеннән чыгып эшли. Кристина 13 яшендә тол кала.
1541 елның 10 июлендә Кристина булачак Лотарингия герцогы I Франсуага кияүгә чыга. Бу никахтан өч бала туа:
Бала чагы һәм яшүсмер еллары
1523 елда, Кристинага ике яшь булмаганда, аның атасы, Дания короле Кристиан II, тәхетеннән төшерелә һәм бар гаиләсе белән Фландрияга качырга мәҗбүр була һәм Лирда яши. Хатыны үлгәннән соң Кристиан II 1526 елда балаларын Испания Нидерланды штатгальтеры Маргарита Австрийскаяга тәрбиягә бирә. Үзе Дания тәхетен кайтарырга маташып, Кристиан II Скандинавиягә 1531 елда кире кайта. Кристина атасын беркайчан да күрми, чөнки ул озак еллар буена төрмәдә утыра һәм Фландрияга кайта алмый.
Абыйсы Ганс һәм сеңлесе Доротея белән Кристина тулы дини белем ала. Француз һәм немец, итальян телләрендә сөйләшә. Маргарита Австрийская үлгәннән соң, Кристина турында хәстәрлекне 1530 елда Испания Нидерланды штатгальтеры булган апасы Мария Австрийская үз өстенә ала. Кристинаның яшь булуына сылтанып, ул Кристина белән кыздан 27 яшкә өлкән Милан герцогы Франческо II арасындагы король Карл V таләбе буенча никах килешүенә каршы төшә, әммә уңышсызлыкка очрый. 1533 елда ышаныч кәгазе буенча Брюсселдә никах тантанасы үткәннән соң, 1534 елның 3 маенда Кристина Милан шәһәр халкы тарафыннан зур шатлык белән алына. Миланга килгәннең икенче көнендә ук ул герцог белән Милан кафедраль соборында рәсми никахлаша.
1535 елның октябрендә авыру Франческо II вафат булып, Кристина баласыз тол кала. 1537 елда ул Брюссельгә кире кайта.
Генрих VIII һәм Кристина
Инглиз короле Генрих VIII үзенең өченче хатыны Джей Сеймур үлгәннән соң хатын эзли һәм аның игътибарына Милан герцогының тол хатыны эләгә. Ул вакытта Францияга каршы көрәштә союздашлар эзләүче император Карл V Генрих III Кристинага өйләнергә тәкъдим итә. Брюссель сараенда Генрих илчесе Кристинаны «бик акыллы һәм дини» дип һәм «матур, биек буйлы, кешегә мөгамәләсе матур, сөйләшүе йомшак» дип сүрәтли. Кристина белән кызыксынган Генрих Брюссельгә үзенең яшь рәссамы Ганс Гольбейнны Кристинаның портретын төшерергә җибәрә. 1538 елның 12 мартында рәссамга рәсем төшерү өчен өч сәгать озынлыгында вакыт бүленә. Ул замандагы уналты яшьлек тол хатынның портреты хәзер Лондон милли галереясында саклана. Ул вакыттагы йола буенча матәм йөртү вакыты өч ай булуга карамастан, Кристина ире вафатыннан соң ике елдан артык һаман матәм йөртә.
Үзенә карата яңа никах планнары булуга Кристинаның карашы нинди булганы билгеле түгел. Кияүгә чыгырга тәгъдименән аның баш тартуы турында документаль дәлил юк. Генрих VIII ялган гаепләүләр нигезендә икенче хатынының башын кыркырга боерганын хәбәрдар Кристина аның тәгъдименә «минем башым бер генә, әгәр икәү булган булса, аның берсен мин шиксез корольгә бирер идем» дигән. Әммә Кристинаның бу әйтеме бары тик ХVII гасыр белән генә даталанган басмаларда сыккан, шунлыктан аның дөреслеге шикле.
Инглиз короле белән никах насыйп булмый. Ниццада Франция короле Франциск I белән унеллык ил килешүе төзелә һәм шунлыктан император Карл V Генрих VIII белән кызыксынудан туктый.
Лотарингия герцогинясы
Кристина икенче тапкыр Брюсселдә 1541 елда Лотарингия герцогы Изге Антуанның олы улы Франсуа I кияүгә чыга. Башта никах, сәяси төс йөртүгә карамастан, карамастан, ир белән хатын бәхетле гомер итә, өч балалары дөньяга килә. Франциск I 1544 елда герцог була, ә 1545 елда вафат була. Герцоглыктагы ихтыяр ике яшьлек улы Карл II регенты Кристина кулына һәм иренең абыйсы Николя де Меркер кулына эләгә. 1545 елның ноябрендә Лотарингия байларының җыелышы хакимиятне тулысынча Кристина кулына тапшыра.
Габсбурглар туганы буларак, Кристина Испанияга карата дуслык сәясәтен алып бара һәм моның белән француз король йорты йогынтысына озак еллар буена каршы тора ала. Бер үк вакытта ул Франция һәм Изге Рим империясе белән Лотарингия арасында барган көрәштә нейтралитет тота. Әммә Шамбо килешүе нәтиҗәсендә Франция короле Генрих II 1552 елның 13 мартында Лотарингияне һәм империянең Мец, Туль һәм Верден шәһәрләрен ала, шуның аркасында Франция белән император арасында яңа низаг барлыкка килә. 15 апрельда Кристина регентлык хокукыннан мәхрүм ителә һәм герцоглыкны ташлап китергә мәҗбүр була. Аның унбер яшьлек улын Карлны Парижга француз йортына җибәрәләр, Лотарингия хакимияте Лоррен - Меркер кулына күчә.
Гомеренең соңгы еллары
Кристина 1578-79 елларда Италиягә кире кайта һәм Франческо II Сфорца хатыны буларак аңа караган Торонто резиденциясендә үз тормышының соңгы елларын үткәрә. Аның вафат булу урыны ачык билгеле түгел: ул 1590 елда Тортонда яки Алессандрияда вафат була. Ике чыганакларда аның вафаты турында ике дата очрый — 10 август һәм 10 сентябрь. Ул Нансида үз ире янында Кордельерлар чиркәвендәге герцог капелласы скриптында җирләнгән.
Норкавшчына
Норкавшчына (Норкаўшчына ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Баһчекөй (Милас)
Баһчекөй (Bahçeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маднешвар Шива Гыйбадәтханәсе
Маданешвара Шива Гыйбадәтханәсе якынча 12-енче гасырда төзелгән Ходай Шивага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Сисупалгархтан Гараж Чоукка Сантарапурда Махавир узуының сул ягында урнашкан. Гыйбадәтханәнең Ходае булып Шива лингам тора, аның түгәрәк "йонипитха"сы (нигезе) бар. Ул җимерек изге урын, һәм хәзерге вакытта бары тик "Пабхага" өлешенә барырга мөмкин.
Архитектура һәм структурасы
Гыйбадәтханә төньякта, көнбатышта һәм көнчыгышта һәм көньякта юлда өч яктан торак биналар белән әйләндереп алынган. Гыйбадәтханә көнчыгышка юнәлгән һәм квадрат изге урыны бар. Өс-корылма күптән җимерелгән булган һәм аның яңартылган пабхагасы бар, аның биш формовкасы бар, аларга "кхура", "кумбха", "пата", "кани" һәм "басанта" керә, алар хәзер дә бар.
Ноайн
Ноайн — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенкрофт (Кентукки)
Бенкрофт  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бенкрофт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люмжа
Люмжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Ярань елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Братовешть
Братовешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спринг-Брук (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эдуард Латыйпов (1974)
Бу театр актеры турында мәкалә, биатлончы турында моннан укыгыз
Эдуард Латыйпов, Эдуард Фәһим улы Латыйпов (Скляров, 1974 елның 30 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Мортыштамак) — театр актеры, Әлмәт татар дәүләт драма театры артисты (2006 елдан), Татарстанның атказанган артисты (2018).
Тарново (Лобезький повяты)
Тарново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Эдуард Латыйпов (1974)
Тәрҗемәи хәле
1974 елның 30 маенда Татарстан АССР Сарман районы Мортыштамак авылында туган. Әтисе Фәһим Владимир улы Скляров, әнисе Гөлнур Зәки кызы Латыйпова — үзешчән җырчы, районның автоклуб мөдире. Э. Латыйпов Мортыштамак урта мәктәбен (1991), Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясенең (2015 елдан Казан дәүләт мәдәният институты) режиссерлар әзерләү бүлеген (1995) тәмамлаган. 1995 елдан Сарман районы мәдәният йортында автоклуб мөдире булып эшли. 1996 елда Сарман районы мәдәният йорты каршында «Таңсылу» балалар театры (2003 елдан халык театры ) оештыра. Сарман районы мәдәният йорты каршындагы үзешчәннәр театрында (1972 елдан халык театры ) күп кенә рольләрдә уйный: Бәйрәмгали («Бәйрәмгалинең сыер тышавы», Данил Салихов), алман Иоһан («Мәрьям», Нәкый Исәнбәт) һ. б. Сарман районы мәдәният йорты каршында «Шайтан таягы» көлке театры, Сарманның 1нче урта мәктәбендә «Тылсымлы балалар» театры оештыра.
Тарново (Лобезький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эдуард Латыйпов (1974)
Тәрҗемәи хәле
2002-2005 елларда Сарманның 1нче урта мәктәбендә җыр һәм өстәмә белем бирү укытучысы.
2005-2006 елларда «Чебен гөмбәсе» җыр һәм көлке театрын җитәкли.
2006 елдан Әлмәт татар дәүләт драма театрында артист булып хезмәт итә. Беренче башкарган роле — Мосафир әсәре буенча куелган «Аерылабыз, ахрысы» спектаклендә Фатыйх (режиссер Гафур Каюмов).
Иҗаты
Әлмәт театрында уйнаган рольләре арасында зур трагик рольләр дә, көлкеле сатирик характерлар да бар. Театр белән Дагестан, Маҗарстан, Бурятия, Литва, Латвия, Төркия, Калмыкия, Уфа, РФ өлкәләре, Татарстан шәһәрләре, район, авылларында тамашалар күрсәтә. Э. Латыйпов катнашындагы «Аерылабыз, ахрысы», «Оҗмах капкасы», «Утрау», «Балакаем» спектакльләре ТНВ каналыннан күрсәтелә.
(16424) 1988 CD2
(16424) 1988 CD2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CD2» саналган.
Вилен Бурмистров
Вилен Бурмистров (Вилен Иванович Бурмистров,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1944 ).
(8928) 1996 YH2
(8928) 1996 YH2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 23 декабрендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YH2» саналган.
Болть
Болть — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының сул ярыннан 144 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шелиги (Жирардовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уарвиль
Уарвиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Луис-ду-Китунди
Сан-Луис-ду-Китунди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Георгенсгмюнд
Георгенсгмюнд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьвидри-Косьцельне
Сьвидри-Косьцельне — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сонак
Сонак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Әлфия Борнашева
Әлфия Борнашева (Әлфия Вафа кызы Борнашева,, — , ) — Россия музыкачысы, Казан консерваториясе профессоры, педагог,  ТРның һәм РФның атказанган сәнгать эшлеклесе (1995, 2003).
Целине
Целине — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Артем Здунов
Артем Здунов, Артем Алексей улы Здунов (Артем Алексеевич Здунов, 1978 елның 18 мае, Казан) — икътисадчы, РФ дәүләт эшлеклесе, 2020 елның 18 ноябреннән Мордовия Башлыгы вазифаларын вакытлы башкаручы, 2014—2018 елларда Татарстан икътисад министры, 2018—2020 елларда Дагстан премьер-министры. Икътисад фәннәре кандидаты (2005). Бердәм Россия фиркасе әгъзасы.
Хезмәт юлы
1996-1998 елда КФЭИ студентларының рәисе урынбасары.
2000-2001 елларда «Сәнәгати иминиятләштерү компаниясе» иминиятләштерү буена белгече, эчке аудиторы.
2004-2006 елларда Казан финанс-икътисад институтының (2011 елдан КФУ составында) макроикътисад һәм икътисади теория кафедрасы укытучысы.
2006-2010 елларда «Татарстан Фәннәр академиясенең перспективалы икътисади тикшеренүләр үзәге» дәүләт учреждениесенең фән буенча директор урынбасары.
2010-2014 елларда Татарстан Республикасы икътисад министры урынбасары.
2014 елның октябреннән 2018 елның февраленә кадәр Татарстан икътисад министры.
2018 елның 7 февраленнән 2020 елның 18 ноябренә кадәр Дагстан премьер-министры. Дагстан Башлыгы  Владимир Васильев 2018 елның 6 февралендә Артем Здунов кандидатурасын республика хөкүмәте җитәкчесе сыйфатында республика парламенты (Халык Җыены) каравына кертә. 7 февральдә Дагстан парламенты кандидатураны раслый (75 депутатның 68 е уңай,5 е каршы тавыш бирә, 2 е нейтраль).
2020 елның 18 ноябреннән Мордовия Башлыгы вазифаларын башкаручы.
Гаиләсе
Өйләнгән, улы һәм кызы бар.
Керем һәм милек
2015 елда биргән декларациясе буенча кереме 6 млн 200 мең сум, 2016 елда 8 млн 539 мең сум (хатыныныныкы 538 мең сум). Шәхси милкендә ике җир кишәрлеге — 1197 кв. метр һәм 2668 кв. метр. Күчемсез милке: йорт 162,9 кв.м., 65,4 кв. метрлы фатирның 1/3 өлеше, 148,1 кв. м. фатирның чирек өлеше (калган өлешләренә хатыны һәм балигъ булмаган ике баласы ия), ике машина кую урыны.
Меликгази (Пынарбашы)
Меликгази (Melikgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Пойнт (Калифорния)
Вест-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казача (Перуҗа)
Географиясе
Казача Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Куруко
Куруко — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы, Ставрополь крае биләмәләрендә ага. Елга Куркужин елгасының сул ярына тамагыннан 41 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка елгасы башыннан Кура-Марьинский каналына кадәр, Баксан елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Някрасава (Веткавский районы)
Някрасава  (Някрасава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Спринг-Велли (шәһәр, Висконсин)
Спринг-Велли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Някрасава (Веткавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шәл бәйләдем
Шәл бәйләдем (Шәл бәйләнем) — халык һөнәре белән бәйле татар   һәм башкорт халык җыры.
Тарихы
Җыр беренче тапкыр композитор Солтан Габәши тарафыннан яздырыла һәм 1935 елда "Башкорт халык җырлары" җыентыгында басылып чыга. Җырның версияләре Заһир Исмәгыйлев, Лев Лебединский һәм Р.С. Сөләйманов тарафыннан язылып алына.1943 елда Хөсәен Әхмәтов. җырның бер вариантын Баймак районы Чыңгыз авылында Хаҗи Әхмәтовтан язган, аннары текст 1954 һәм 1974 елларда БНТ җыентыгында, 1954 елда БНП җыентыгында басыла.
Башкаручылар
"Айсылу" ("Сакмар") операсында "Шәл бәйләдем" җырын Сәгыйть Мифтахов кулланган, җырны Башкортостан Республикасы Хоры капелласы, шулай ук башкорт һәм татар җырчылары М.Галеева, Т. Х. Үзәнбаева, Әлфия Афзалова , Алсу, Л. Муллаянова, Г. Хәертдинова һәм башка башкарган.
(16425) 1988 CY2
(16425) 1988 CY2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CY2» саналган.
Үрнәк (Балык Бистәсе районы)
Үрнәк — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422664.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
(8929) Хагиносиндзи
(8929) Хагиносиндзи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 29 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YQ2» саналган.
Кониха
Кониха (Кониха) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Тарново (Старгардский повяты)
Тарново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Луис-ду-Куру
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сьвинярць
Сьвинярць — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татеяма (шәһәр)
Татеяма — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Татеяма шәһәре 1939 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 49987 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 454 кеше тәшкил иткән.
Някрасава (Гомельский районы)
Някрасава  (Някрасава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шодне-сюр-Мозель
Шодне-сюр-Мозель (Chaudeney-sur-Moselle) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,34 км².
Шелиги (Плоцкий повяты)
Шелиги  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гератскирхен
Гератскирхен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Одьета
Одьета — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люпянка
Люпянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Ярань елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Дмитрий Бутурлин
Дмитри Бутурлин (Дмитрий Андреевич Бутурлин,, — , ) — Рус патшалыгы хәрби эшлеклесе, Мөрәм воеводасы (1574-?), Икенче чирмеш күтәрелешен бастыруда катнашучы.
Братовоешть
Братовоешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Увиль-ла-Бранш
Увиль-ла-Бранш — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Баһчекөй (Караҗасу)
Баһчекөй (Bahçeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Караҗасу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шри Рамакришна
Шри Рамакришна Парамаһанса ( 1836 елның 18 феврале – 1886 елның 16 августы,  туганда исеме Рамакришна "Гададһар" Чаттопадһйяй, Һинд дине мистигы, фәлсәфәчесе һәм изгесе булган һәм күпләр тарафыннан 19-ынчы гасыр Бенгалиясендә  аватар дип танылган. Шри Рамакаришна яшь вакытыннан бирле рухи экстазлар кичергән һәм аңа Кали Алиһәсенә табынуны, Тантра, “Шактизм”ны, Вайшнавизмны һәм Адвайта Ведантаны кертеп күп дини традицияләр йогынты ясаган.  Дакшинешвар Кали Гыйбадәтханәсендә каһин буларак, аның мистик темпераменты һәм экстазлары аңа күп танылу китергән һәм аңа күп рухи остазлар, иҗтимагый җитәкчеләр, гади тугърылар һәм ахыр чиктә өйрәнчекләр тартылган. Бенгаль элитасы арасында ихтирам һәм соклану аның төп өйрәнчеге Свами Вивекананданың founding the Рамакришна Матхны нигезләүгә китергән, ул монахларга һәм йорт алып баручыларга рухи өйрәтү тәэмин  итә һәм Рамакришна Миссиясе ул иганә, иҗтимагый эш һәм белем бирү тәэмин итә.