cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Башкортстан Казан ханлыгы составында
XV гасыр уртасында чыңгызлылар хакимлегендәге Казан ханлыгы барлыкка килгән. Башкорт-казан мөнәсәбәтләре алтын урда традицияләренең дәвамы булып торган. Башкорт халкы Казан ханлыгында җирләргә үзенең асабалык хокугын юллап алган, бу хан подданныйлыгына кабул ителүнең төп шарты булган. Алтын Урда тәхете өчен Олуг-Мөхәммәт һәм Барак арасында үзара сугыш вакытында ук башкортлар Олуг-Мөхәммәткә ярдәм иткән, һәм Казан ханлыгына нигез төзәүче дип исәпләнә. Үзе идарә иткән чорда Башкортстанда хәрби-сәяси терәк булдырган. Туктамыш Олуг-Мөхәммәтнең ата-бабасы булган.
Кенәз Андрей Курбский башкортлар «бөек Чулман елгасыннан югарырак» яшәгән дип күрсәтә, шулай ук Казан ханлыгында яшәгән халыкларның телләрен — мордва, сыуаш, сирмеш, вотяк (ар) һәм башкорт дип санап үтә. Башта Тарихи Башкортстанның шактый өлеше, Себер ханлыгы составына кергән көнчыгыш Башкортстан чикләрен исәпләмәгәндә, төрле кимәлдә Казан ханлыгына караган яки казан ханына союздашлык мөнәсәбәтендә торган.
Вассал-сеньориаль мөнәсәбәт килешүе нигезендә чулман-ыкбашы башкортлары кабиләсе ханның подданные булып торган, ә төньяк, үзәк һәм көньяк өлкәләре башкортлары Казан ханы белән союздашлык мөнәсәбәтләрендә торган. Казан ханлыгында үзәк властьның көчсезләнүе һәм Нугай Урдасы күтәрелүе белән, Тарихи Башкортстанның төньяк-көнбатыш өлеше ханның турыдан-тура юрисдикциясе астында калган. Нугай Башкортостанының Казан ханлыгы белән чиге Ык һәм Чулман елгалары буенча үткән. Соңрак чулман-ык башкортлары составында Сарыш-Кыпчак, Тәңгәвер, Әйле, Бөрҗән, Гәрә, Елан, Ирәкте, Суын-Кыпчак, Мең, Сеңрән, Табын, Тамъян, Тук, Юрмый, Күрпәч-Табын, Гайнә, Кыргыз, Йәнәй, Тышкы-Елан кабилә вулыслары бүленгән. Ю. М. Йосыпов фаразы буенча, Казан ханлыгы составына кергән бу башкорт кабиләләре Ыкбашы бассейнының төп халкын тәшкил иткән була. Кайбер тикшеренүчеләр тарафыннан бу урын ханлыкның аерым административ берәмлеге булып торган дип фаразлана.
Р. Г. Кузеевка ярашлы, төрле ыруг-кабилә составы казан ханының җиргә ия булу һәм салым өстенлекләре бирү юлы аша башкортларны хәрби хезмәткә җәлеп итүе белән аңлатыла. Башкорт ыруг-кабилә югары катламы казан ханнарыннан мөһим өстенлек биргән тархан ярлыкларын алган. Тарханлык Казан ханлыгында башкортларга биргән. Мәсәлән, XV—XVI гасырлар башында җаек арты башкортлары — табын кабиләсенең бер өлеше Казан ханлыгының көнчыгыш чигенә күчеп утырган, һәм анда хезмәткә алынып, яңа этник аергыч — ирәкте («кирмән хезмәтендәгеләр») алган, шулай ук алар 1523 елдан казан ханы Сәхибгәрәйнең тархан ярлыгына ия булган: «…слово мое таково. Этот Шейх-Ахмед сын Махмуда, потом сын Шей-Ахмеда Абдал, потом Сеид-Ахмед, его брата Мухамеда сын Муса, Якуб сын Сеида, его брат Булане, его брат Hyp-Сеид — эти семь человек, пришедши к нам, били челом, что они были тарханами прежних наших старших ханов; мы вновь, пожаловав упомянутых лиц во имя великого бога и ради пророка Мухаммеда, сделали их тарханами…»Шул ук Сәхипгәрәй ярлыгында 13 төр һәм ясак йөкләмәләре: ясак (10 процентлы керем салымы), клан (хан һәм аның гаиләсе файдасына оброк-алпавыт салымы), салыг (хәрби хезмәттәгеләрне тәэмин итү салымы), колыш, котлык, бач (таможня пошлиналары), сала-хараҗи (авыл салымы), җир хәбләсе (җир салымы), гютюн-саки (йорт башына салынган салым), сусун (юлдагы чиновниклар өчен азык-төлек) һәм гульфс (чиновникларның атлары өчен ). Шулай ук башкортларга 1398 елгы Хәйдәр Гали биргән ярлыкны раслаган Ибраһим хан ярлыгы билгеле. Бу ярлык тол Гөлбостанга, аның уллары Мөхәммәтгазизгә һәм Хушкилде хезмәтчесе Мөхәммәтгалигә бирелгән булган, һәм аларга чәчүлек өчен, кунакчага тукталу, олау озату өчен салынган салымнан һәм төрле кысырыклаудан азат ителүне аңлаткан тархан хокукларын биргән.
Казан ханлыгының төп халкы, шәхсән ирекле общинниклардан торган. Башкортлар ясак, шулай ук хәрби, юл һәм башка йөкләмәләр түләгәннәр. Б. Л. Хәмидуллинга ярашлы, Казан ханлыгы составындагы башкорт җирләренең югарыгы милекчесе хан үзе булган, һәм аның файдасына халыктан салымнар җыелган, әмма җирләр наместникларга таратып бирелгән, һәм башкорт биләре, үз чиратында, аларның вассаллары булган.
А. Н. Усмановка ярашлы, казан ханы Башкортстан территориясендә наместник сыйфатында кенәз, мирза яки карачларны тәгаенләгән. Алар арасында Килембәт (Киләхмәт), башкорт бие Кара Килембәт белән тиңләштерелгән уфа кенәзе билгеле. 1509 елда Мөхәммәтәмин хан Килембәтне Мәскәүгә Иван III патшага илче итеп җибәргән.
XV гасырның 60нчы еллары азагында башкортлар ханның ике мөһим хәрби компаниясендә актив катнашкан. 1467-1468 елларда рус гаскәренең Казан ханлыгы походына каршы тору өчен хан башкортларны чакырган. 1468 елда  һәм Чулман аръягында воевода Руно һәм кенәз Иван Звенцев җитәкчелегендә мәскәү отрядлары чигенүче хан отрядларын эзәрлекләгән, һәм Агыйдел («Ак Воложка») елгасы ярында башкортларны куып җитеп, аларның хәрби җитәкчесе — Түләзәй тарханны әсирлеккә алган. 1469 елда русларның ханлыкка походы тагын кабатланган. Ибраһим хан көнчыгыш районнардан тагы яугирлар туплаган, бу сугышта башкортларның катнашуы әһәмиятле тәмамланган. Ривәятьләргә ярашлы, 1552 елда башкортлар шулай ук Казанны обороналауда катнашкан. Моны казан елъязмачысы да бәян итә. Шәһәрне рус гаскәре алганнан соң, башкорт отрядлары өйләренә кайта. Алар арасында югарыда телгә алынган Казан ханлыгы тарханнары — ирәкте ыруыннан Исән хан (Әсән хан) һәм кара-кыпчак ыруыннан Акман билгеле.
Шулай ук чыганакларда салым йөкләмәләре күтәргесез булуына һәм урда ханнарының үзара дауларына башкортларны җәлеп итүенә бәйле, башкортларның Казан ханлыгы ханнарына каршы көрәше турында искә алына. Шулай ук ханлыклар арасында бөтен Башкортстанга ия булу өчен сугышлар алып барылган. Мәсәлән, башкорт эпосы «Җек Мәргән»дә Җек Мәргән батыр җитәкчелегендә көнбатыш башкортларының казан ханы белән көрәше сүрәтләгән. Шулай ук Чулман буендагы башкортлар нигез салган һәм аның хуҗасы булган шәһәр халкы белән аларны бастыру ниятеннән яулар оештырган казан ханы арасында дау билгеле.
Иван IV патшаның Казанны алуы Башкортстанның Рус дәүләте составына керүенең нигез шарты булып торган. Шул ук вакытта, традиция буенча, башкорт-казан мөнәсәбәтләренең төп принциплары башкортлар һәм мәскәү бөек кенәзе арасындагы мөнәсәбәтләрнең нигезенә салынган.
Бьюкенен (округ, Айова)
Бьюкенен — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Индепенденс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1479 км² тәшкил итә.
Трехозерка
Трехозерка (Трехозерка) — Коми Республикасының Сыктывкар шәһәренең Эжва районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (48%), руслар (41%), алманнар (6%).
Снеги (Шаркавшчынский районы)
Снеги (Снегі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мухнице-Нови
Мухнице-Нови — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10011) Avidzba
(10011) Avidzba — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 31 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 QY1» саналган.
Вайлдвуд (Бастроп округы, Техас)
Вайлдвуд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайлдвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Винаградавка (Киравский районы)
Винаградавка  (Вінаградаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
GSC1871-1702
GSC1871-1702 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Yomışlı Tatarlar
Yomışlı Tatarlar (Urısça: Служилые татары), 14-18. yözlärdä Rus däwläte xezmätendä tatarlar qatlawı. Berençe törkemne Altın Urdadan köçep utırğan Törki-Tatar aqsöyäkläre täşkil itä. Qazan xanlığın yawlap alğannan soñ (1552) elekke yasaqlılar isäbenä tulılana. Räsäydä alartılmaç, ilçelek h.b. wazífalarnı ütilär, şulay uq çik buyı saqçıları bulıp xezmät itälär, Räsäy alıp barğan yaw-suğışlarda (Livon suğışında h.b) qatnaşalar. Şul xezmätläre öçen Räsäy patşaları alarğa cir bilämäläre bülep birä, aşlıq belän yäki aqçalata xezmät xaqı tüli. Säwdä yäki kösepçelek belän şöğellägandä, Yomışlı Tatarlar qayber östenleklärdän faydalanalar. 18. yöz başında Yomışlı Tatarlar däwlät krästiännäre qatlawına küçerelä.
Сан-Жуан-да-Корвейра
Сан-Жуан-да-Корвейра — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Чадрг
Чадрг — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кармена
Кармена — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нерох
Нёрох — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының уң ярыннан 609 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Монтиселло (Юта)
Монтиселло  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтиселло шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
SIGINT (конференциясе)
SIGINT конференциясе 2009-ынчы һәм 2013-енче еллар арасында цифрлы җәмгыятьнең иҗтимагый һәм техник аспектлары буенча ел саен уза торган өч көнлек конференция булган. Ул Хаос Санак Клубы тарафыннан оештырылган булган һәм Кёльнда, Германиядә уздырылган булган. Конференциядә төрле темаларга лекцияләр һәм мастер-класслар булган. Биредә игътибар аеруча технологиянең һәм хакерлыкның иҗтимагый һәм сәяси аспектларына игътибар бирелгән. Конференция рәсми рәвештә 2014 елның январенда ябылган булган.
Валя-Киоарулуй (коммуна)
Валя-Киоарулуй — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кадыоглу (Везиркөпрү)
Кадыоглу (Kadıoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дронжджево-Нове
Дронжджево-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольга Бардина
Биографиясе
Ольга Бардина 1932 ел ның 23 декабрендә Бәк-Буди шәһәрендә (хәзерге Каршы, Үзбәкстан ) туган.
1954 елда Ташкентта Урта Азия дәүләт университетының  тарих факультетын  (хәзер Үзбәкстанның  Милли университеты),  1959 елда — Ташкент консерваториясен  (хәзер Үзбәкстанның Дәүләт консерваториясе ) Е.В.Радомскаядә җыр классы буенча тәмамлый
1959—1962 елларда — Ташкентта А.Навои исемендәге  Дәүләт опера һәм балет театры (хәзер Алишер Навои исемендәге Дәүләт Академия Зур Театры)  солисты, аннан соң, Уфада  Башкорт опера һәм балет театры солисты.
1962 елдан 1983 елга кадәр - Н.Г.Чернышевский исемендәге Сарытау опера һәм балет театры солисты. Аның репертуарында 40тан артык партия бар.
1984 елдан ул " Росконцерт" (Мәскәү) РСФСР дәүләт концерты һәм гастрольләр ассоциациясенең солисты (хәзерге ФГБУК "Росконцерт" ).
Ул концертларда чыгыш ясый. Классик әсәрләрдән тыш, ул иске рус җырларын һәм романсларын башкара.
Контвиль (Сен-Маритим)
Контвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ольга Бардина
Биографиясе
Ул СССР һәм чит илләрдә була, граммофон язмаларына языла.
Ольга Бардина 2001 елның 1 маенда вафат була. Аны Мәскәүдәге Щербин зиратында җирлиләр.
Гандолфи Сотани (Кунео)
Гандолфи Сотани — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гандолфи Сотани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Заброди (Свентокшиж воеводалыгы)
Заброди  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Букув (Карпатасты воеводалыгы)
Букув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Эньи
Сент-Эньи — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Постевари
Постевари — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Хулта
Зур Хулта (Хута, Зур Хулто) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Перил
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мухнув
Мухнув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Карранке
Карранке — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виркав
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Жулиан-де-Монтенегру
Сан-Жулиан-де-Монтенегру — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Снегиры
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Чане
Чане — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отривилл (Төньяк Каролина)
Отривилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феличето
Феличето (Feliceto) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Л’Иль-Рус кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,25 км².
Köz
Köz - cäy belän qış arasında bulğan yıl fasılı. Tabiği köz 22 Sentäber yäki 23 Sentäber könne urın alğan kön-tön tigezlege tiräsendä bula. Sentäber, oktäber, noyäberne köz ayları dip ataw ğädätkä kergän.
Кальв
Кальв (Calw) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дронжево
Дронжево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Достоевский урамы (Казан)
Достоевский урамы (улица Достоевского) – Казанның Вахит районында урнашкан урам. Айвазовский урамыннан башланып, Волков, Чехов, Вишневский, Зинин, Иптәшлек, Ветеринария, Әбҗәлилов урамнары белән кисешә һәм Кызыл Позиция урамы белән киселештә тәмамлана. Язучы Федор Достоевский (1821-1881) исемен йөртә.
Тарих
1914 елга кадәр 2 нче Солдат урамы дип аталган.
Завада (Буский повяты)
Завада  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10012) Тмутаракания
(10012) Тмутаракания — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 3 сентябрендә Черных Н. С., Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RE3» саналган.
Морган (Юта)
Морган  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.
Коунсвилл (Айова)
Коунсвилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Морган (Юта)
Тарихы
Морган шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коунсвилл (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гандульия (Савона)
Географиясе
Гандульия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Буэна-Виста (округ, Айова)
Буэна-Виста — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сторм-Лейк шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1489 км² тәшкил итә.
Вайлдвуд (Техас)
Вайлдвуд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайлдвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC1871-1738
GSC1871-1738 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Санта-Клара (Куба)
Тарих
1689 елда нигезләнгән.
Бурдзе
Бурдзе — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андрей Жданов
Андрей Александр улы Жданов (Андрей Александрович Жданов,, , Екатеринослав губернасы, Рәсәй империясе — , Новгород өлкәсе, РСФСР, ССРБ) — ССРБ фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
БҮБК һәм ССРБ ҮБК әгъзасы, ССРБ Югары Шурасының 1-2 чакырылышлары депутаты. Генерал-полковник (1944 тән).
Тәрҗемәи хәле
Халык укуханәләре инспекторы гаиләснедә туган. Рус милләтеннән. Тверь шәһәрендә рель укуханәне тәмамлаган.
Мәскәүнең Кызыл мәйданында җирләнгән.
Валя-Кришулуй (коммуна)
Валя-Кришулуй — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Чатеж-об-Сави
Чатеж-об-Сави — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Постирнаку
Постирнаку — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санжурже
Санжурже — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Висклина
Висклина (Віскліна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Mamıq awılı
Mamıq awılı, Nurlat Rayonında, rayon üzägennän 30 km tönyaq-könbatıştaraq, Olı Sölçä yılğası buyında. 18. yözdä nigez salına. 1935-1958. yıllarda TASSRnıñ Thälmann Rayonı üzäge. 1989. yılda 1180 keşe (Urıslar – 64%, Çuaşlar – 20%), 2000. yılda 1219 keşe yäşi. Xalıqnıñ töp şäğele – igençelek, terlekçelek; kirpeç zavodı, urmançılıq. Urta mäktäp. Mädäniät yortı. A. A. Schultz utarı – 19. yöz axırı – 20. yöz başı arxitektur istälege.
Дронжно (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карричес
Карричес — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Cakarta
Cakarta (1527 yılğa qädär - Sunda Kelapa, 1619 qädär - Cayakarta, 1942 yılğa qädär - Bataviä, İndoneziä telendä Jakarta, inglizçä ) - neñ başqalası häm iñ zur şähäre, maxsus başqala töbäge.
Xalıq sanı - 9 607 787 keşe (2010), mäydanı - 664 km².
Dini tärkip - 85,5% möselman, 5,2% - protestant, 4,8% - katolik, 3,5% - buddist, 1% - induist.
Tarix
Cakarta urınında Sunda Kelapa awılı urnaşqan, berençe tapqır IV ğasırda telgä alına.
39 yılda Purnavarman patşa Yawa könyaq yarında Sunda Pura şähärenä salğan.
1527 yılda Demak soltanatı portugal flotnı ciñep Sunda-Kelapa şähären alğannan soñ yaña isemen - Cayakarta - "Ciñü Şähäre" birgän.
1621 yıldan - kirmän tiräsendä şähär üsä häm Hollandiä Ost-İndiäse başqalası bulğan.
1942 yılda Yapunstan buysındıru waqıtında şähärgä Cakarta iseme kire qaytarıla.
Снегишки
Снегишки (Снегішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Завада (Опатовский повяты)
Завада  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чагыштырмалылык мәсләге
Чагыштырмалылык мәсләге яки Эйнштейнның нисбәтлелек мәсләге - фундаменталь физик мәсләк, симметрия мәсләкләренең бересе: инерциаль хисап системаларында барлык физик күренешләр бертигез бара һәм хәрәкәтсез яки тигез хәрәкәтләнүче системаларда шул принцип саклана.
Шуннан: табигатьнең барлык кануннары бар инерциаль хисап системаларында бертигез.
Галилейның нисбәтлелек мәсләге - Эйнштейнның нисбәтлелек мәсләгенең аерым очрагы - ул тик классик механикада кулланыла, ә Эйнштейнның нисбәтлелек мәсләге оптикада, электродинамикада да кулланылып була.
Заманча физикада Эйнштейнның нисбәтлелек мәсләге лоренц-инвариантлыгы (лоренц-ковариантлыгы) дип атала.
1905 елда Альберт Эйнштейн Галилейның мәсләген киңәйткән:
"Механикада гына түгел, ләкин электродинамикада да абсолют тикторыш булмый, бар инерциаль хисап системалары бертигез, анда механик һәм электродинамик кануннар бертигез була."
Сирон (Эндр)
Сирон — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Мухувка (Лодзь воеводалыгы)
Мухувка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кырыкмас
Кырыкмас — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Сарапул, Каракүл, Кыяс районнары һәм Татарстанның Әгерҗе районы биләмәләрендә ага. Елга  Иж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 108 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кадыоглу (Ейьюбие)
Кадыоглу (Kadıoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лас-Тунас
Лас-Тунас (Las Tunas) — Кубаның Лас-Тунас правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1796 елда нигезләнгән.
Студенец (Коми)
Студенец (Студенец) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Студенец климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (45%), руслар (41%), украиннар (8%).
Зур Кара (Кумиха кушылдыгы)
Зур Кара — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кумиха елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шинарпоси
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Оук-Айленд (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шинарпоси
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Снорки
Снорки (Сноркі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дроп (Мазовия воеводалыгы)
Дроп  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ганца (Леко)
Ганца — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Клеброн
Клеброн (Cleebronn) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Семён Тимошенко
Балачак һәм яшьлек
Семён Тимошенко 1895 елның 18 февралендә Бессарабия губернасы Аккирмән өязенең Фурманка авылында (хәзергеУкраинаның Одесса өлкәсенең Килий районына карый торган Фурманка авылы) Константин Гаврил улы Тимошенконың (1925 елны вафат булган) крестьян гаиләсендә туган. Украин. Авыл мәктәбен тәмамлаган.
Беренче Бөтендөнья сугышы
1914 елның декабрендә гаскәргә алынган. 1915 елны полк һәм үрнәк пулеметчылар мәктәбен тәмамлаган. Беренче бөтендөнья сугышында катнашкан, 4-нче кавалерия дивизиясендә Көньяк-Көнбатыш һәм Көнбатыш фронтларында пулемётчик булып сугышкан. Батырларча хезмәте өчен Георгий Тәресе ордены (солдат «Егорий») өч дәрәҗәләр белән бүләкләнгән.
Ватандашлар сугышы
ЭККАдә 1918 елдан. Взвод һәм эскадрон командиры булган.
(10013) Stenholm
(10013) Stenholm — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ольга Остроумова
Ольга Остроумова, Ольга Михаил кызы Остроумова (Ольга Михайловна Остроумова, 1947 елның 21 сентябре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Чкалов өлкәсе, Богырыслан) — совет һәм РФ театр һәм кино актрисасы. А. Довженко исемендәге (1978), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәүләт (1979), Станиславский исемендәге (1994) премияләр лауреаты. РСФСР атказанган (1982), РФ халык (1993) артисты. Тамашачыга «Доживем до понедельника» (Дүшәмбегә хәтле яшибез, 1968) фильмындагы укучы кыз Рита Черкасова роле, «А зори здесь тихие» (Ә таңнар монда тыныч, 1972) фильмындагы Женя Комелькова роле, «Василий һәм Василиса» фильмындагы (1981) Василиса рольләре аша таныла.
(10013) Stenholm
Тарихы
1978 елның 2 сентябрендә К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RR8» саналган.
Ольга Остроумова
Тәрҗемәи хәле
1947 елның 21 сентябрендә Чкалов (1934—1938 елларда һәм 1957 елдан Ырынбур) өлкәсенең Богырыслан шәһәрендә өч буын православие руханилары гаиләсендә туган. Әтисе мәктәптә физика укытучысы һәм чиркәүдә хор регенты була. Мәктәпне гаиләсе белән күченгән Куйбышев (хәзерге Самар) шәһәрендә тәмамлый. Мәскәүдә Луначарский исемендәге ГИТИСны тәмамлаган (Варвара Вронская остаханәсе, 1970).
1970 елдан Мәскәү яшь тамашачы театрында хезмәт итә.
1973—1983 елларда Мәскәүнең Кече Броннаядагы драма театрында.
1983 елдан Мәскәүнең Моссовет исемендәге театрында.
Күәм
Күәм — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Халык саны — 776 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422740.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Крейг (Айова)
Крейг  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крейг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чатешка Гора
Чатешка Гора — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Потеку
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моронай (Юта)
Моронай  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моронай шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витунь (Касцюковицкий районы)
Витунь  (Вітунь ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бушковичи
Бушковичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Криштован-ду-Дору
Сан-Криштован-ду-Дору — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
GSC1871-1808
GSC1871-1808 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Завада (Сташовский повяты)
Завада  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нех-Сапр-Юган
Нех-Сапр-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сосьва елгасының уң ярыннан 368 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Фене (Кот-д’Ор)
Фене (Fénay) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Жевре-Шамбертен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.46 км².
Валя-Ларге (коммуна)
Валя-Ларге — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Касалегас
Касалегас — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Миң
Һәр кешенең тәнендә миңнәр бар. Аларның яман шешкә әверелү мөмкинлекләре турында кешелек антик чорларда ук белгән. Безнең көннәрдә бу авыруга дөрес диагноз куеп, беренче стадияләрендә үк зарарсызландырырга өйрәнделәр. Язмада бу куркыныч авыруны нинди факторлар китереп чыгаруын, аларны дәвалау үзенчәлекләрен ачыкларбыз.
Касалегас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миң
Миңнәрне белгечләр зарарсыз шешләр рәтенә кертә. Ләкин кайбер оч­ ракларда миңнәр башка сыйфатка кереп, яман шеш—меланомага әйләнергә мөмкин. Бу шеш яман шешләр арасында бик куркынычларыннан санала.
Вал-Верде-Парк (Техас)
Вал-Верде-Парк  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Миң
Шулай да башлангыч стадиядә бу авыруны 100 % очракта дәвалап була. Менә шуның өчен дә үз вакытында табибларга күренү бик мөһим! Моның өчен табибларның нинди миңнәрне шиклеләр рәтенә кертүләрен белергә кирәк.
Гадәтгә, миңнәр кешеләрдә тумыштан йә тормыш дәвамында барлыкка килә. Бу хәл еш кына яшүсмерлек чорында яки хатын-кызларда йөккә узганнан соң күзәтелә. Тумыштан булган һәм тормыш чорында барлыкка килгән миңнәр төрле төстә, формада — 0,5 сантиметрдан 10 сантиметрга кадәр зурлыкта булалар. Нормаль, шик тудырмый торган миңнәр симметрияле формада, ачык яисә караңгы көрән бертөрле тигез төстә.
Вал-Верде-Парк (Техас)
Географиясе
Вал-Верде-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Җанкөй (Гөлова)
Җанкөй (Canköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гөлова илчесенә караган бер авыл (köy).
Вал-Верде-Парк (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миң
Бик эссе курортлардан кайтканнан соң, миңнәрне тикшереп карарга кирәк, чөнки бик якты кояш — зарарсыз миңнең дошманы. Калкып торган, сим­ метриясе югалган, кырлары тигез булмаганнарына, уртача һәм зур күләм­ дәге миңнәргә игътибарны арттырырга кирәк. Миң кырларының чикләре ачык, тип-тигез булырга тиеш. Шулай ук формалары үзгәреп, кубалаклана башлаган, зурлыклары һәм төсләре үзгәргән, бик каты пигментланган (ягъни төсен үзгәрткән), кара, кызыл, зәңгәр, ак бөрчекләр пәйда булган миңнәргә карата ваемсыз калу — хата. Миң кырларында ялкынсынган ареола (кызыл таҗ) күрсәгез, миң янында кычыту, яндыру, чәнчү сизелсә, миң өсте җәрәхәтләнсә, алар яргаланса — болар сезне сагайтырга тиеш.
Начар миң барлыкка килү куркынычы булган кешеләр төркеменә нәселдәнлекләре начар булган, туганнары меланома белән авырган кешеләр, бик аксыл тиреле һәм чәчле, зәңгәр, яшел, соры күзлеләр, моңа кадәр шикле миңнәрен алдырганнар керергә мөмкин. Шулай ук сипкелле тиреләре юка, пигментлашуга һәвәс, яңа миңнәр барлыкка килүчеләргә сак булырга кирәк.
Кояш тәэсиреннән башка, миңнәрнең зарарсыздан зарарлыга әверелүенә эндокрин авырулар, организмда гормональ үзгәрешләр, (мәсәлән, хатын-кызларның авырга узган вакытларында) тире күзәнәкләрендә зур
үзгәрешләр барлыкка килүе сәбәпче була.
Еш кына тиренең кайбер миңнәр булган өлкәсендә травмалар булып тора, андый травмалар миңнәрнең үзгәрүенә китерергә мөмкин.
Әгәр дә миңне ялгыш җәрәхәтләсәгез, шул ук вакытта начар миң барлыкка килү куркынычы булган кешеләр хисабында торсагыз йә үзегезне борчый башлаган симптомнар сизсәгез, озакка сузмыйча, консультация алу өчен, дерматологка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Табиб сезнең миңегезне (махсус прибор белән тикшереп, аның сезнең өчен куркынычмы, алдырырга кирәкме-юкмы икәнлеге турында әйтер.
Белгечләрнең әлеге сорауга җаваплары бертөрле генә түгел. Кайберләре, меланомадан профилактика өчен, миңнәрне озакка сузмый алдырырга киңәш итәләр.
Мховице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миң
Бигрәк тә авыру куркынычы янаганнар группасына кергән кешеләргә.
Икенчеләре профилактика өчен миңнәрне алдырырга кирәкми дип исәпли.
Ләкин бер нәрсәдә барлык табиблар бертөрле фикер йөртәләр: регуляр рәвештә дерматологта күзәтелү һәм ай саен үз-үзеңне тикшереп тору. Болар беркемгә дә зыян итмәс. Ай саен тән тиресен карарга, барлык миңнәрне, тапларны, сипкелләрне, ! бүтән төрле килеп чыккан үзгәрешләрне тикшерергә ялкауланмагыз. Үз-үзегезне тикшерүне якты бүлмәдә, зур көзге каршында уздырсагыз, яхшырак булыр. Тәнегезнең барлык өлкәләрен: уч төпләрен, табан асларын, : башыгызның чәчле урыннарын, колак яннарын, арка, бот артларын тикшерергә онытмагыз. Хәтердә тотыгыз! Меланома барлыкка килү вакыты шактый озын, шуның өчен үзегезгә игътибарлырак булып, беренче борчулы симптомнарын күрми калдырмагыз!
Конъюнктива невусы
Невус — чагыштырмача сирәк ямансыз, гадәттә берьяклы конъюнктива чире. 1.   Гистология. Невус тире невусы белән охшаш, әмма анда дерма кисәкләре юк, шуңа терминологиядә «дермаль» сүзе урынына «субэпителиаль» һәм  «стромаль» кулланалар:
а) юнкциональ невус невоид күзәнәкләрнең эпителий һәм  субэпителиаль катлам тоташу урынында оясыман тупламалар белән сыйфатлана  (рәс. 15.1а);
2.   Гадәттә  гомернең 1-2 дистәсендә күз ярсытуы яки пигментация өлкәсе барлыкка килү  белән билгеләнә.
Батлер (округ, Айова)
Батлер — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Аллисон шәһәре.
Миң
Конъюнктива невусы
3.     Билгеләре
Батлер (округ, Айова)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.
Миң
Конъюнктива невусы
•     Күз алмасы конъюнктивасы калынлыгында, гадәттә лимб  өлкәсендә ялгыз һәм төгәл чикле яссы яки бераз чыгып торучы тутлы ясалу (рәс.  15.1в).
Батлер (округ, Айова)
Территориясе
Округ мәйданы 1502 км² тәшкил итә.
Миң
Конъюнктива невусы
•     Төснең чагылганлыгы төрле, хәтта төс булмауга кадәр  (рәс. 15.1г).
•     Икенче еш урнашу — ярымай җыерчык һәм яшь ите (рәс.  15.1е).
•     Балалар һәм яшүсмерләрдә конъюнктива невусы киң тукландыручы  тамырлар ятьмәсе белән ялкынсыну чыганагы булып күренә ала.
•     Яшүсмер чорда невус зурая һәм пигментлана ала.
4.     Яманлашуның югары куркынычлык билгеләре
•     Гадәти булмаган урнашу, мәсәлән кабаклар яки гөмбәзләр  конъюнктивасы.
•     Мөгезкатлауга таралып үсү.
•     Тамырлану үсеше (балалардан кала).
5.   Дәвалау. Эксцизия, аны башлыча матурлык максатлары белән үткәрәләр. Сирәгрәк эксцизия өчен дәлилләргә ярсыту яки яманлашуга шик санала.
Зур Пихтовая
Зур Пихтовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Демьянка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коттеврар
Коттеврар — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Мерәләр
Мерәләр (рус чыганакларда меря) — фин-угыр кабиләсе, хәзерге Владимир, Ярославль, Иваново өлкәләрендә, Мәскәү һәм Тверь өлкәләрнең көнчыгышында, Вологда өлкәсенең көньягында һәм Кострома өлкәсенең көнбатышында яшәгәннәр. Идел белән Ука елгалары аралыгында 1-нче меңъеллык дәверендә яшәгәннәр. VI гасырның Византия тарихчысы Иордан хезмәтләрендә телгә алына. Игенчелек, терлекчелек һәм аучылык белән шөгыльләнгәннәр. IX гасырда Идел буйлап сәүдә итүләре мәгълүм. Рус елъязмаларында аерым халык буларак соңгы тапкыр 907 елда телгә алыналар. 1-нче һәм 2-нче меңъеллыклары чигендә көнчыгыш славяннар белән кушылып, ассимиляцияләнеп беткәннәр дип фараз ителә.
Рус телендә гади сөйләмле, диалектизм дип йөртелүче сүзләр арасында меря теленнән бик күп сүзләр бар.
Дрохово
Дрохово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баямо
Тарих
1513 елда нигезләнгән.
Чача Вас
Чача Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Екатерина Бартенева
Екатерина Григорьевна Бартенева (кыз фамилиясе Броневская ; 25 май 1863 — 19 август 1914) — рус революционеры.
Биографиясе
1843 елның 25 майында Санкт-Петербургта офицер һәм җир хуҗасы гаиләсендә туган. Дворяннардан. Екатерина институтын тәмамлай. 1863 елда ул гвардия подпоручигы Виктор Иванович Бартеневка кияүгә чыга (1838-1918) .Ире белән бергә алар сатып алу түләүләреннән баш тарталар, җирне крестьяннарга бирәләр һәм Санкт-Петербургта урнашалар. 1867 елда ике улы белән Швейцариягә китәләр һәм Женевада урнашалар. Анда алар Михаил Бакунин белән якынлашалар. 1869 елда Бартеневлар Бакунинистлар белән өзелә һәм Н.И. Утин һәм А. Д. Трусов белән берлектә 1-нче Интернационалның рус бүлеген булдыралар. 1871 елда Бартенева Парижда яши, Париж Коммунасында катнаша. Ул П. Л. Лавров белән тыгыз элемтәдә тора.
1871 елда Санкт-Петербургка кайта һәм әдәби эшчәнлек белән шөгыльләнә. «Отечественные записки», «Дело» һәм башка басмаларда бастырыла. 1880-нче елларда халыксыларга һәм «Народная воля» оешмасы катнашучыларына якын була. 1889 елда ул Парижда була. Анда ул Бөтендөнья күргәзмәсенең Россия бүлегендә эшли, аннары «Артенева» исеме белән Париждагы 2-нче Интернационал конгресының секретаре була. 1880-нче еллар ахыры — 1890-нчы еллар башында, ул Брусневның социал-демократик төркеме белән бәйләнештә була, пропаганда эшчәнлеге белән шөгыльләнә.
1890 ел азагында аның өендә тентү үткәрелә, шул вакытта гаепләү материаллары табыла. Шуңа бәйле рәвештә, 1891 елда, Бартенева "җәмәгать тәртибе өчен зарарлы һәм куркыныч" дип таныла һәм Санкт-Петербургтан куыла. Ул Псковта полицияның ачык күзәтүе астында яши, 1898 елда Санкт-Петербургка кире кайта. 1905 елда ул меншевик буларак «Вера Петровна» исеме астында митингларда берничә тапкыр чыгыш ясай. 1914 елның 19 авгусында (1 сентябрдә) ярлы хатын-кызлар өчен Елисей хастаханәсендә яман шеш авыруыннан үлә. Аны Новодеревенское зиратында күмәләр.
Сойчына
Сойчына (Сойчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ганцаниго (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Виш
Виш (Віш ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фармакология
Фармакология (гр. pharmakon дару + logos тәгълимат) — дару матдәләренең организмга йогынтысын өйрәнә һәм аларны куллану күрсәткечләрен, ысулларын һәм шартларын билгели торган фән.