cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(18275) 3173 T-3
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3173 T-3» саналган.
Надин Гордимер
Надин Гордимер (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1991).
Задруга (авыл)
Задруга  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Еклер (Марна)
Еклер — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Задруга (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келчевек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вииле-Апей
Вииле-Апей — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кызыл Ыргызлы
Кызыл Ыргызлы — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Вииле-Апей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Ыргызлы
Демография
Халык саны динамикасы:
Бар (Швабия)
Бар  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдерейдо-Спрингс (Колорадо)
Елдерейдо-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елдерейдо-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бруково
Бруково — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зоннберг-им-Мюлькрайс
Зоннберг-им-Мюлькрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Черные Чежеги
Черные Чежеги (Черные Чежеги) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Рачуны
Рачуны (Рачуны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Камил Мостафин (1921)
Камил Мостафин (Камил Сабир улы Мостафин,, — , ) — физик, физика фәннәре докторы (1979), ТАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1980), ТР дәүләт премиясе лауреаты (1998).
Рачуны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Камил Мостафин (1921)
Биографиясе
К.С. Мостафин сугышка кадәр Үзбәк дәүләт университетының физика-математика факультетына укырга керә. Армиядән лейтенант булып кайтканнан соң, шул ук университетта белем ала һәм 1949 елда тәмамлый.
1950 елда К.С. Мостафин Сталинабадта таҗик университетында укытучы булып эшли. Укытучылар җитмәү сәбәпле, ул шунда ук физика кафедрасы мөдире итеп билгеләнә. Бу вазифада алты ел эшли.
1956 елда К.С. Мостафин шул ук университет аспирантурасына укырга керә. Ул ЛГУга укырга җибәрелә, анда спектроскопик һәм зонд методлары белән урта басымда инерт газларда газ разрядын тикшерү белән шөгыльләнә. Кәгазьдә аның фәнни җитәкчесе - Сергей Эдуардович Фриш, ә чынлыкта Юрий Максимович Каган була.
1961 елда К.С. Мостафин таҗик университетына әйләнеп кайта һәм ул яңа оптика һәм спектроскопия кафедрасының физика кафедрасы белән җитәкчелек итә башлый. Кафедра каршында ул газ разряды лабораториясен оештыра.
1977 елда ул ГИПОда голография бүлеген оештыра, анда 1990 елга кадәр җитәкчелек итә.
Камил Сабир улы Мостафин 1998 елда вафат була.
Килеп чыгышы һәм гаиләсе
Әнисе ягыннан камил Мостафин Россия империясе Дәүләт Думасы депутаты Хәбибрахман Әхмәтситдик улы Мәсәгутовның оныгы (1862-1921).
К. С. Мостафин ике тапкыр өйләнгән:
Икенче никахтан ике ул:
Анучино (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Гардинг (Миннесота)
Гардинг  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Анучино (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы: 2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (93%), украиннар (5%).
Гардинг (Миннесота)
Тарихы
Гардинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Алла Кудлай
Алла Кудлай (23 июль 1954 ел, Лосынивка) — эстрада җырчысы.
Анучино (Диңгез буе крае)
Халык
Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,26%.
Гардинг (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алла Кудлай
Украина халык артисты (1997)
Карбендейл (Колорадо)
Карбендейл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәшит Фәтхрахманов
Рәшит Габделхак улы Фәтхрахманов - филология фәннәре кандидаты, танылган әдәби тәнкыйтьче һәм публицист. "Татарстан яшьләре" газетасында псевдонимы - Булат Хаков. 1962 елның 31 октябрендә Татарстанның Арча районы Ташкичү авылында туган. Татар прозаикларының иҗат лабораториясен өйрәнә, 2009 елда "Мәгариф" нәшриятында "Кальбеңдә ни сер бар, каләм!" исемле китабы басылып чыкты. 2011 елдан башлап "Ватаным Татарстан" газетасында корреспондент.
Казети-Розоне (Торино)
Казети-Розоне — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казети-Розоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рашкуцяны
Рашкуцяны (Рашкуцяны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кайрат Нурдәүләтов
Кайрат Җумабек улы Нурдәүләтов (Қайрат Жұмабекұлы Нұрдәулетов; 1982 елның 6 ноябре, Алма-Ата, Казакъ ССР, ССРБ) — Казакъстан футболчысы, сакчы. Казакъстан җыелма командасы капитаны (2012—2013), өч тапкыр Казакъстан чемпионы (2003, 2004, 2014) һәм өч тапкыр Казакъстан Кубогы иясе (2007, 2010 һәм 2012). Хәзерге вакытта Казакъстан яшьләр җыелма командасының өлкән тренеры ассистенты.
Клуб карьерасы
Беренче тренер — Азат Нильдибаев. Профессиональ карьерасын тренер Владимир Фомичевта «ЦСКА-Кайрат»та башлый. «ЦСКА-Кайрат» командасының бер тренеры Дмитрий Огай Петропавелның «Есиль-Богатырь» клубының баш тренеры булгач, Нурдәүләтовны анда чакыра. 19 яшьлек Кайрат үзәк ярымсакчы позициясен ала, 25 уен уздыра һәм 4 гол кертә.
2002 елдан башлап Огай Павлодарның «Иртыш» клубы белән шөгыльләнә башлый һәм үзе белән Нурдәүләтовны ала, ул өч сезон эчендә (2002—2004) ике тапкыр ил чемпионы була һәм бер тапкыр вице-чемпион була, 2002 елгы беренчелекнең иң яхшы ярымсакчысы дип таныла һәм җыелма командага җәлеп ителә башлый.
2004 ел ахырында Нурдәүләтов Огай артыннан клубтан китә. Кайрат балачактан ук «Кайрат» клубы өчен уйнарга хыялланган һәм сакчы Фәрхәдбәк Ирисмәтов белән бергә Казакъстанның яңа чемпионы сафына күчә.
2015 елның гыйнварында Нурдәүләтов Дмитрий Огай җитәкчелегендәге Кызылурданың «Кайсар» клубы уенчысы була. Тик сезон азагында янәдән тезенә зыян китерә һәм ярты ел уеннарда катнашмый.
2017 елның февралендә футболчы уен карьерасын тәмамлау турында игълан итә. 2017 елның 4 мартында Алматада Суперкубок өчен матч алдыннан футболчыны озату тантанасы уза.
Җыелма команда
Казакъстан җыелмасында 2003 елның 6 июнендә Россия тренеры Леонид Пахомов җитәкчелегендә Польша җыелма командасы белән уенда дебют ясый. 2004 елдан яңа тренер Сергей Тимофеев булганда, җыелма командага чакырылмый. Евро-2008 нең сайлап алу турниры барышында Голландия тренеры Арно Пайперс Нурдәүләтовны командага кире кайтара. 2007 елның 8 сентябрендә узган матчта Кайрат Таҗикстан командасына каршы иптәшләрчә матчта җыелма команда өчен беренче голын кертә. 2009 елда җыелма команданы Алман белгече Бернд Шторк җитәкләгәч, Нурдәүләтов янәдән илнең төп командасына чакырылмый. Бернд Шторк эштән куылганнан соң, аналитиклар һәм Казакъстан футбол федерациясе Кайратны коллективка кире кайтара.
Җыелма команданың яңа баш тренеры чех Мирослав Беранек шунда ук Нурдәүләтовны командага җәлеп итә. Ул 2011 елның 9 февралендә Беларусия җыелмасы белән матчта алмашка чыга, киләсе уенда команда капитаны була һәм җыелма команда өчен рәттән 22 матч үткәрә. 2011 елның 7 октябрендә Кайрат пенальтидан Бельгия җыелма командасына каршы уенда гол кертә. 2012 елның 1 июнендә Кыргызстан җыелма командасы капкасына иптәшләрчә матчта пенальти кертә. Ә 2012 елның 7 сентябрендә 2014 елгы дөнья чемпионатына сайлап алу матчында Ирландия җыелма командасына каршы матчта исәпне ача, әмма соңгы минутларда ирландиялеләр ике гол кертәләр һәм җиңү яулыйлар. Бер елдан соң, 2013 елның 6 сентябрендә, 2014 елгы дөнья чемпионатына сайлап алу турниры матчында Фарер утраулары командасы белән уенда исәпне пенальти белән тигезли, ә 2013 елның 10 сентябрендә, җыелма команда капитаны буларак, Швеция командасы белән уенда соңгы тапкыр җыелма өчен чыгыш ясый. Барлыгы 35 матч үткәрә һәм 5 гол кертә.
Тренер карьерасы
2017 елның 10 мартында Нурдәүләтов Казакъстан җыелма командасының яңа баш тренеры Александр Бородюкның ассистенты итеп билгеләнә. Штат буенча уенчылар турында мәгълүмат җыю белән шөгыльләнә. Ул җыелма командада яңа тренер Станислав Стойлов килгәч тә кала. 2018 елның ноябрь аенда УЕФА Милләтләр Лигасының Латвия җыелмасы белән мөһим матчы алдыннан (1:1) Еркебулан Сәйдахметовка җитди имгәнү китерә. Һәм 2019 елның гыйнварында яшьләр командасына өлкән тренер ассистенты итеп күчерелә.
Отлуккапы (Пасинлер)
Отлуккапы (Otlukkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шантлу-ле-Буа
Шантлу-ле-Буа — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Келчево
Келчево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 266
NGC 266 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бүюкорһан (Бүюкорһан)
Бүюкорһан (Büyükorhan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дерек Волкотт
Дерек Волкотт (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1992).
Долич (Кузма)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдора (Колорадо)
Елдора  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елдора халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вииле-Жакулуй
Вииле-Жакулуй — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18276) 3355 T-3
(18276) 3355 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Коруҗук (Себен)
Коруҗук (Korucuk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Себен илчесенә караган бер авыл (köy).
(18276) 3355 T-3
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3355 T-3» саналган.
Берлинда Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе
Берлин Шри-Ганеша-Һинду Гыйбадәтханәсе бу Берлинда "Шри Ганеша Гыйбадәтханәсен" төзү проекты. Гыйбадәтханә, Германиянең икенче Һинд дине гыйбадәтханәсе Шри-Камадчи-Ампал-Гыйбадәтханәсе янынында төзелеп беткәч, Лондонда Шри-Сваминараян-Гыйбадәтханәсеннән соң Европаның икенче иң зур Һинду гыйбадәтханәсе булачак. Исемен аңа Ганеша Ходае биргән. Гыйбадәтханәнең
Гыйбадәтханәнең символы булып 17 метрлы катмарлы манара тора. Бер миллионнан артык төзү чыгымнары бары тик иганә акчасыннан килгән. Гыйбадәтханәнең якынча 1300 квадрат метры Хазенхайде Паркының төньяк-көнчыгыш поччмагында урнашкан (Һазенхайде Урамында Берлинның Яңа Көлн даирәсендә Яңа Дөнья янында. Яңа Көлн Даирәсе һәм Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе арасында 2080 елга кадәр аренда мөнәсәбәтләре бар.
Җир биләмәсендә хәзер көн саен шуның өчен махсус төзелгән Ачык Һава Залларында дини церемонияләр һәм догалар үткәрелә. Алар Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе төзелеп беткәнче Ганеша тугърыларына хезмәт итә һәм дога урыны буларак башка кызыксынуларга хезмәт итә.e. V. Гыйбадәтханә янында мәдәният-ара очрашу урыннары бар, алар Берлинның төрле мәдәниятләре һәм диннәре арасында диалог өчен хезмәт итәргә тиеш.
Төзү тарихы
2012 елда фундамент һәм Патша манарасының баганалары (Раджа Гопурам) төзелгән.
2014 елның маенда Берлин Прессасында язылганча, Шри Ганеша Һинду Гыйбадәтханәсе Берлегенең Мөдирләр Шурасыннан Вилванатан Кришнамурти интервьюында язылагнча: Әлегә Шри Ганеша Һинду Гыйбадәтханәсе кайчан төзелеп беткәне мәгълүм түгел. "Без үлгәнчегә кадәр төзелеп бетсә, яхшы булыр иде". Гыйбадәтханә "аз-азлап" төзелә, бу 20 ел дәвам итә ала. "Боларның барысын да Ходайлар чишә.", дип әйтте Кришнамурти. 2017 елның мартында манараның тышы эшләнеп беткән.
Ле-Фурне
Ле-Фурне — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
HD209871
HD209871 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Аллаһверәнли
Аллаһверәнли (Allahverənli ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Барринджер (ай кратеры)
Барринджер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 66,89 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Звынарци
Звынарци — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Екольмон
Екольмон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кумбаш
Кумбаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кондас елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брулин
Брулин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Лонг-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зоннтаг (Форарльберг)
Зоннтаг  — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бар-Эбенхаузен
Бар-Эбенхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Родзевичы (Ашмянский районы)
Родзевичы  (Родзевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ПОлывинка (Тяжин кушылдыгы)
ПОлывинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тяжин елгасының уң ярыннан 128 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тони Моррисон
Тони Моррисон (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1993).
Домжале (община)
Домжале  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гармони (Миннесота)
Гармони  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гармони шәһәре  елда нигезләнгән.
Кшиве-Коляно
Кшиве-Коляно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18277) 3446 T-3
(18277) 3446 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3446 T-3» саналган.
Казето (Торино)
Казето — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әхмәт Фәйзи
Әхмәт Фәйзи (тулы исем Әхмәт Әхмәтсафа улы Фәйзуллин, 1903 елның 11 марты — 1958 елның 11 августы) — танылган татар язучысы, драматург, шагыйрь, әдәбият тәнкыйтьчесе, публицист. «Тукай» романы өчен 1958 елда Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе белән бүләкләнә.
Биография
Әхмәт Фәйзи 1903 елның 11 мартында Уфа шәһәрендә вак һөнәрче (итек тегүче) гаиләсендә туа. Әтисе үз заманы өчен шактый алдынгы карашлы кеше була: өенә гәҗит-журналлар алдыра, китаплар укырга ярата. Улын укымышлы кеше итәргә тырыша.
1924 елның ахырыннан башлап, Фәйзи берничә ел Данбаста татар шахтерлары арасында укыту эшләре алып бара. 1928—1930 еллар арасында Мәскәү, Казан шәһәрләрендә, Татарстанның Арча районында матбугат һәм мәгариф системасында эшли, ә 1931 елда Мәскәүгә күчеп, шуннан соңгы гомеренең күп өлешен һөнәри язучы сыйфатында башкалада яшәп уздыра. Бөек Ватан сугышы башлангач, үзе теләп фронтка китә һәм Волхов, Карелия, Дүртенче Украина фронтларында чыккан газеталарда («Сталин байрагы») хәрби булып хезмәт итә.
Иҗат
Әхмәт Фәйзи әдәби иҗатын 1916 елда башлый. Беренче тәҗрибәләре шигърият белән бәйле. Шигырьләрендә ул шул заманда барган зур вакыйгаларда кеше шәхесенең үсешен сурәтли. Аның 1930-елларда язылган «Флейталар» поэмасы, гомумән, совет чоры татар шигъриятенең үзенчәлекле казанышларыннан берсе булып исәпләнә.
Драматург буларак Ә.Фәйзи иҗатының башлангыч чорында, нигездә, кече күләмле, тормышның агымдагы актуаль мәсьәләләренә багышланган, көн кадагына суккан, агитацион характердагы пьесалар язу белән мавыга. Әдипнең иҗат мирасында ике дистәдән артык шундый пьеса билгеле. Аның «Матурлык дөньясында» исемле беренче комедиясе Уфа сәхнәсендә 1920 елны уйнала.
Фәйзинең иҗатында «Тукай» романы аеруча зур игътибарга лаек. Ике китап итеп уйланылган бу эпопеяны әдип 1947 елда яза башлый һәм беренче китабын 1950 елда тәмамлый. Шул ук елны роман «Совет әдәбияты» (хәзерге «Казан утлары») журналында, ә 1952 елны Татарстан китап нәшриятында аерым басма булып чыга. 1956 елда әсәрнең автор тарафыннан тулыландырылган икенче басмасы дөнья күрә. Тиз арада ул русчага тәрҗемә ителеп, берничә тапкыр рус телендә, аннары казакъ, үзбәк һәм болгар телләрендә дә нәшер ителә
Ул — әдәбият белеме, әдәби тәнкыйть, публицистика өлкәләрендә бай мирас калдырган язучыларның берсе. Язучы шулай ук киносценарийлар, балалар өчен тезмә һәм чәчмә әсәрләр әдәби тәрҗемәләр авторы буларак та билгеле. Аерым алганда, ул Александр Пушкинның «Борис Годунов» трагедиясен, «Братья разбойники» («Юлбасар туганнар») поэмасын, Николай Гогольнең «Тарас Бульба» повестен, Тарас Шевченко, Владимир Маяковский, Агния Барто һәм башка шагыйрьләрнең күп кенә әсәрләрен татар теленә тәрҗемә итә
Барроу (ай кратеры)
Барроу - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 93,82 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Исаак Барроу (1630—1677) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Касл-Рок (Колорадо)
Касл-Рок  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шелонь сугышы
Шелон сугышы -1471 елгы Мәскәү-Новгород сугышы. Бәрелеш 1471 елның 14 июлендә Шелонь елгасының сул як ярында (Түбән Новгород өлкәсенең Солецкий районы Скирино / Велебица авыллары янында) воевода Даниил Холмский җитәкчелегендәге Мәскәү гаскәрләре Марфа Посадницаның улы һәм Дмитрий Борецкий җитәкчелегендәге Новгород ополчениесы арасында бара. Сугыш нәтиҗәсендә, Новгород каты җиңелә, аның иң яхшы солдатлары юк ителә, бу Новгород Республикасының соңгы җиңелүен һәм киләсе Мәскәү-Новгород сугышы вакытында 1477-1478 еллардагы Мәскәүгә буйсынуын алдан билгели.
Тарих алды
XV гасырның икенче яртысында Мәскәү кенәзлеге Новгород республикасына басымны арттыра. Анда Марта Борецкая җитәкчелегендә боярлар төркеме барлыкка килә, ул Бөек Литва кенәзлеге белән союз төзей, алар Мәскәү Бөек Герцог таләпләренә каршы көрәштә ярдәм вәгъдә итә. Абруйлы архиепископ Иона үлгәч, Новгород бояр хакимияте башлыгы, поляк патшасы һәм Литва кенәзе Казимир IV җибәргән кенәз Михаил Олелкович шәһәргә патшалык итү өчен килә. Аннары новгородлылар архиепископ вазифасына үз кандидатын Мәскәү митрополитына түгел, ә Бөек Литва кенәзлегендә булган Киев православие митрополитына җибәрә. Шул ук вакытта, алар Казимир IV белән Иван III белән сугыш булган очракта ярдәм сорап сөйләшә башлый. Бу гамәлләр халыкның ачуына китерә ("Земство кешеләре моны теләми", елъязма язучы). Боярлар арасында да бердәмлебулмый. Нәтиҗәдә Новгородның хәрби көченең көсчезләнүе була.
Иван III чиркәү вәкилләре аша Түбән Новгородка дипломатик юл белән йогынты ясарга омтыла. Митрополит новгородлыларны хыянәттә гаепли һәм «латин дәүләтеннән» баш тартырга таләп итә, әмма чиркәүнең тыкшынуы аңлашылмаучанлыкны һәм сәяси көрәшне көчәйтә генә. бүленешләрне һәм политик каршылыкларны көчәйтте. Новгородианнарның гамәлләре Мәскәүдә "православиегә хыянәт" дип кабул ителә. Михаил Олелькович 1471 елның мартында Түбән Новгородтан китеп, Киевка китүенә карамастан, Иван III Түбән Новгородка «тәре походы» оештырырга карар кыла. Бу походның дини ягы барлык катнашучыларны берләштерергә һәм барлык князьләрне дә үз гаскәрләрен «изге эшкә " җибәрергә мәҗбүр итәргә тиеш була». Мәскәү кенәзе тарафыннан Новгородка  каршы киң пропаганда үткәрелә, «төрле грамоталар»таратыла.
Сугыш
Новгородның Казимир белән союз төзү өчен дипломатик тырышлыгы уңышсыз була. Мәскәү гаскәрләренең тиз алга китүе новгородлыларга сөйләшүләрне тәмамларга комачаулый. Бу килешү патша тарафыннан расланмый, ул вакытта ул Чехия тәхете өчен көрәшё, һәм Литва Мәскәү белән сугыштан кача. Мәскәү гаскәрләренә союздаш Бөек Герцог Тверь һәм Псков полклары, шулай ук Касимов ханлыгы хакиме Данияр үз отряды белән кушыла. Соңга калу белән, Василий Казимир һәм Марта улы Дмитрий Борецкий җитәкчелегендәге новгородлылар Новгород ополчениесен оештырыуга  өлгәшә. Новгород армиясенең сан өстенлегенә карамастан, мәскәүлеләр хәлиткеч җиңүгә ирешә. Новгород чыганакларыннан күренгәнчә, башта новгородлылар сан өстенлеген куллана алган. Ләкин соңыннан татар кавалериясе Новгород пехотасына һөҗүм итә, ул бу походта  Иван IIIнең төп һөҗүм көче була. Дмитрий Борецкий кулга алына һәм үтерелә, Новгород дворяннарының күп вәкилләре каты репрессияләнә. Елъязма буенча, «обретеся нятцов (пленников) 1000 и 700 человек».
Урта гасыр Русенең хәрби тарихын тикшерүче Ю. Г. Алексеев 1479-нчы елда Мәскәүнең елъязма җыентыгында күрсәтелгән Новгород гаскәрләренең саны 40 000 кешегә артып китүен ачыктан-ачык арттыру дип саный, хәтта 1545 елда да, разрядлы һәм разметный исемлекләр нигезендә, бөтен Бөек Новгородта 5 000 ишегалды исәпләнә, дип күрсәтә. Анда игълан ителгән бөек кенәз гаскәренең саны 5 000 сугышчы тәшкил ителүен, киресенчә, түбәнәйтелгән, дип саный, 1471 елның июнь аенда новгородлыларга каршы Мәскәү тарафыннан 12 000 нән дә ким булмаган кеше җибәрә алганын таный. Шул ук вакытта ул, нигездә, посад, сәүдәгәрләр һәм һөнәрчеләр тарафыннан хәрби эшкә гадәтсез тәкъдим ителгән Новгород гаскәрләре составына карата рәсми елъязмачыга ышана.
Ул, Мәскәү елъязмасы мәгълүматлары буенча, князь Холмский һәм Федор Давыдович гаскәрләрендә князь Иван Стригой Оболенский белән икенче эшелонда булган татарлар бөтенләй булмаган, дип билгеләп үтә. Мәскәүлеләрнең җиңүенең төп сәбәпләре итеп ул гадел рәвештә Көньяк чикләрдә сугышлар барышында эшләнгән Бөек Кня сугышчыларының стратегия триумфын һәм тактикасын атый.
Шелоньдә җиңелү Новгород җиренең бәйсезлеге азагы һәм Новгород Республикасының бетеүе котылгысыз була. Сугыш беткәч, Иван III белән Бөек Новгород арасында Коростынь тынычлыгы төзелә, һәм боярлар Мәскәүгә тугры булырга ант итә. 1478 елгы Мәскәү-Новгород сугышыннан соң, Новгород Мәскәү Бөек Герцоглыгы составына керә.
Һәйкәл
Скирино авылы читендә мемориаль тәре бар (координаталар: 58.150021 N, 30.451570 E) һ.б. ), уга ике тәлинкә беркетелгән.
Икенчесендәге язу: «1471 елның 14 (27) июлендә Шелон сугышы кырында  Россиянең иҗади көчләре үзара һәлакәтләрне аеруны җиңеп чыга. Мәскәү кенәзе Иван III хезмәтләре белән бердәм үзәкләштерелгән Рус дәүләте төзүгә юл ачыла. Бөек бабаларыбызга мәңгелек истәлек һәм мәңгелек дан!»
Велебицы авылында, Рәсүл Евангелист Иоанн чиркәвеннән берничә метр ераклыкта, 2001 елның 27 июлендә Шелонь сугышы истәлегенә тагын алты метрлы имән тәресе куела. Аның нигезендәге мемориаль тактага язылган: “Рәсәй авырлыклары корбаннарына мәңге хәтер. Берләшкән Россияне тудыручылар - буыннарның мәңгелек рәхмәтләре ”.
Мәдәнияттә
Шелонь сугышы Дмитрий Балашовның «Марфа-посадница» (1972) романында сурәтләнә.
Шарсе-Сент-Елье-сюр-Обанс
Шарсе-Сент-Елье-сюр-Обанс — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вииле-Сату-Маре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зоннхофен
Зоннхофен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кадыш (Мари Ил)
Кадыш (Вопшынӓнгӹр, Кадышево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,9%), урыслар (31%).
Елликотт (Колорадо)
Елликотт  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елликотт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сурак
Сурак (Сураково) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (95%).
Келчев-Смужний-Первший
Келчев-Смужний-Первший — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD209920
HD209920 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кендзабуро Ое
Кендзабуро Ое (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1994).
NGC 267
NGC 267 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Екриенн
Екриенн — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Отлутепе (Нарман)
Отлутепе (Otlutepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леффар
Леффар — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Шибани
Шибани (Шибани) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Здравец (Разград өлкәсе)
Здравец  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шибани
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бүюкотлуҗа (Ейьюбие)
Бүюкотлуҗа (Büyükotluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брулино-Пивки
Брулино-Пивки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Барбинг
Барбинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18278) Дримант
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4035 T-3» саналган.
Родзевичы (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ариадное
Ариадное (Ариадное) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Дорнава (община)
Дорнава  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муллакай (Архангель районы)
Муллакай — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453032, — 80203813007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 201 кешенең яшәве мәгълүм.
Инглиз Википедиясе
Инглиз Википедиясе — нең инглиз телендәге бүлеге. 2001 елның 15 гыйнварында ачыла. Иң иске һәм иң зур Википедия бүлеге.
2013 елның апрель аенда Википедиядәге дәвам иткән 275 телле бүлекләрендәге барлык мәкаләләрнең якынча 16.1% Инглиз Википедиясендә урнашкан. Башка телле бүлекләрнең үсеше аркасында, бу сан 2003 елдагы максимум булган 50% өлешеннән түбән. 2012 елның гыйнварында, Инглиз Википедиясенең мәкаләләрдәге текст материалы якынча 9.7 гигабайт булган иде.
Кундерза
Кундерза — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Югары Ерга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Инглиз Википедиясе
Стилистика
Инглиз Википедиясендә мәкаләләр инглиз теленең төрле стилләрендә языла: канада, англия, америка, австралия. Инглиз Википедиясендә мәкаләләр төрле вариантта языла алалар. Җирле тематикалы мәкаләләрне җирле вариантта язу сорала: мәсәлән, Австралия турында мәкаләне нәкъ Австралиядәге инглиз телендә язу хуплана.
Encyclopædia Britannica
Инглиз Википедиясендә Британника энциклопедиясенең 11 нче басмасын куллану рөхсәт ителә, һәм бу аның эшен шактый җиңеләйтә. Күп мәкаләләрнең башлангыч формалары нәкъ Британника ядәмендә пәйда булды.
Кундерза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ерепкино (Аксубай районы)
Ерепкино — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Халык саны — 125 тирәсендә. Почта индексы — 423010.
Тарих
1900-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Рафил Сәгъдуллин
Рафил Сәгъдуллин, Рафил Гариф улы Сәгъдуллин (1964 елның 18 гыйнвары, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Әтнә районы, Ташчишмә) — драма актеры, 1990 елдан Яр Чаллы татар дәүләт драма театры артисты, Татарстанның атказанган артисты (2007), «Тантана» (2011, 2014) һәм Дамир Сираҗиев исемендәге (2023) премияләр лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1964 елның 18 гыйнваренда Татарстан АССР Әтнә районы Ташчишмә авылында ишле гаиләдә тугызынчы бала булып туган. Сигезьеллык мәктәпне тәмамлагач, Казан театр училищесынә (Наилә Гәрәева, Илдар Хәйруллин сыйныфы) укырга керә. Сабакташлары — Венера Шакирова, Лениза Заманова, Фәрит Бикчәнтәев, Гафур Каюмов, Данил Салихов, Роберт Мортазин.
Иҗаты
Рафил Сəгъдуллин театрда 30 ел эшли, ләкин артистның исеме сəхнəдə, матбугатта чагыштырмача соң яңгырый башлады. Баштарак бик күп кечкенə рольлəрдә уйный. Һəрбер биргəн рольгə «чытырдап ябыша». Аннары зур рольлəр ышанып тапшыра башлыйлар, уйнаган ролен бик югары бəялилəр.
Рафил Сəгъдуллин: «Театр үзен яратканнарны гына ярата!»
Кече Хуху
Кече Хуху — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының уң ярына тамагыннан 196 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коруҗук (Сарайдүзү)
Коруҗук (Korucuk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Сарайдүзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Кшивогонець
Кшивогонець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зонтагберг
Зонтагберг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шеймас Һини
Шеймас Һини (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1995).
Бугай (елга)
Бугай — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гнилая балкасының сул ярыннан 0,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гаррис (Миннесота)
Гаррис  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаррис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вииле-Течий
Вииле-Течий — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елпайн (Колорадо)
Елпайн  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елпайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бартельс (ай кратеры)
Бартельс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 54,95 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Келчев-Смужний-Чвартий
Келчев-Смужний-Чвартий — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Екюри-ле-Репо
Екюри-ле-Репо — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Теннесси
Тенесси 8 башка штат белән чиктәш: Кентукки, Виргиния, Төньяк Каролина, Джорджия, Алабама, Миссисипи, Арканзас, Миссури.
Казето деле Пулчи (Болонья)
Казето деле Пулчи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казето деле Пулчи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Керси (Колорадо)
Керси  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иван-Шишманово
Иван-Шишманово — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Родзевичы (Шчучынский районы)
Родзевичы  (Родзевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Брушево
Брушево — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18279) 4221 T-3
(18279) 4221 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4221 T-3» саналган.
NGC 268
NGC 268 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гаево
Гаево (Гаево) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Мәйханә (жанр)
Мәйханә (Meyxana) — әзербайҗан халык музыкаль-шигъри сәнгатенең төре, үзенчәлекле речитатив импровизацияләр, заманча рэпка охшаган ритмик поэзия.
Мейхананы башкару вакытында шагыйрь-мәйханачылар, импровизацияләп, бер-берсе белән ярышалар, башлангыч әзерлексез, көн кадагындагы темаларга кискен куплетлар төзиләр. Рифма һәм кушымта турында алдан килешәләр. Кушымтаның көе һәм ритмы астында мейхананың беренче куплеты башкарыла, аннары икенче башкаручы икенче куплетны башкара. Шуннан соң чират янә беренче мейханчыга, яки башкаручылар күбрәк булса, өченчесенә күчә. Куплетлар, гадәттә, гади музыкаль аккомпанементка кушылып башкарылалар.
Этимология
Бу жанр исеме трактирларның һәм тавернаның традицион атамасыннан — «мәйханә» (Meyxana), ягъни фарсы телендәге «mey» (, шәраб) һәм «hane» (, йорт) сүзләреннән килеп чыга Мәйханәне таверналарында танылган шагыйрьләр, музыкантлар һәм дәрвишләр еш кына дәфкә кушылып яки өстәлдә ритмны биреп, бармаклар белән чиртеп, үз әсәрләрен көйләп башкаралар. Соңрак үзенең барлыкка килгән урыннан жанр үз исемен алган.
Тарих
Урта гасырлардан башлап бер стакан шәраб эчәргә, кальян тартырга, музыканы тыңларга яки ашыйкларны тыңларга һәм шул вакытта киң таралган уеннар уйнарга мөмкин булган трактир-таверналар киң тарала башлый. Шундый йортларга танылган шагыйрьләр, музыкантлар, дәрвишләр килүе гадәткә керә. Алар биредә еш кына ритм биреп, үз әсәрләрен укыйлар.
Бакы мәйханәләренә килүчеләр арасында үзенчәлекле шигырь ярышлары гадәткә керә. Дәф уен коралы ярдәмендә ритм биреп куплетлар башкарыла. Теманы катнашучыларның берсе бирә, шуннан соң такмакларны хәтерләтүче шаян-сатирик ярыш башлана.
Мәйханәләргә руханилар кискен тискәре карашта торалар. Әмма мәйханәләр илдә сәяси вәзгыятькә бәйле даими рәвештә ябылып һәм яңадан ачылып тора. Шигырь ярышлары таверналардан тыш мәйхана исеме астында бәйрәмнәрдә һәм туйларда да башкарыла. Халык тарафыннан танылган мәйханә осталары пәйда була, аларны билгеле бер акча түләп туйларга чакыралар.
СССР елларында танылган шагыйрь Али ага Вахит көнүзәк темаларга мәйханәләр иҗат итә. Моннан тыш, кайбер актерлар да бу шәкелдә лирик куплетлар яза. «Сатир-агиттеатр» (САТ) эшчәнлегенең беренче чорында мәйханә шәкелендәге шигырьләр киң таралыш ала. Алар бик тиз истә калган һәм Азәрбайҗан бию музыкасына хас булган ритмик аккомпанемент белән үрелеп барган.
Мәйханә ярышлары Азәрбайҗанда дәвам итә һәм бүген тагын да оптимистик һәм ваемсызрак рәвештә, аның дәртле сүзләре синтезатор аккомпанементының тиз уйнавы астында уртак гаять шатлыклы атмосфераны тудыра.
Сәнгатьтә чагылышы
Азәрбайҗан композиторлары еш кына мәйханә кебек мәзәк-юмористик җырлар стиленә мөрәҗәгать итәләр. Мәсәлән, Өзәер Хаҗибәковның «Көр углы» операсыннан Шамакай партиясе, Фикрәт Әмировның «Севиль» операсыннан Абделбәков һәм Мамәдалибек дуэты мәйханә жанрына карый. Актер һәм шагыйрь Әхмәт Әхмәтов "Ул булмаса, бу булсын" опереттасында Хамбал ролен башкарганда, әсәрнең авторы Өзәер Хаҗибәков ризалыгы белән, башкарган характерны тулыландыра. Мәсәлән, Мәшәди Ибад туе күренешендә ул мәйханә эпизодын кертә һәм һәр тапкыр көнүзәгендәге темаларга яңа җыр тексты белән чыгыш ясый.
XX гасырның икенче яртысының азәрбайҗан джазмены һәм пианисты Вәгыйфь Мостафазадә мугам джазында (Америка джазы һәм традицион азәрбайҗан импровизация музыкасы синтезы) традицион азәрбайҗан мәйханәсен куллана.
Мәйханә белән күренеш 1969 елда Азәрбайҗан фильмы киностудиясендә төшерелгән «Мин хәтерлим сине, укытучы» («Бизим Җәбиш мөаллим») фильмында бар. Заманча мәйханә башкаручы Ага Мирза сүзләренә караганда, әлеге фильмда башкарылган мәйханә классикага әверелгән.
2001 елдан башлап ANS телеканалында «Де, гәлсин» ("Әйдә, әйт") мәйханә башкаручылар бәйгесе даими рәвештә үткәрелә, ә 2008 елдан мәйханәне популярлаштыру максаты белән "Сөзүм вар" ("Сүзем бар") дип аталган бәйгене башка Азәрбайҗан телеканалы ATV да үткәрә.
Вислава Шымборска
Вислава Шымборска (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1996).
Бүюкоюмҗа (Атакум)
Бүюкоюмҗа (Büyükoyumca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курил утраулары
Курил утраулары (Кури́льские острова́; ) — Камчатка ярымутравы һәм Һоккайдо утравы арасындагы вулканик утраулар. Охота диңгезен белән Тын океанны аерып торалар. Россиянең Сәхәлин өлкәсе составына керә (утрауларның көньяк өлешенә Япония дәгъва итә).
Озынлыгы якынча 1200 км. Мәидан — 15,6 мең км². Параллель утраулар — Зур Курил утраулары һәм Кече Курил утрауларыннан гыйбарәт. Зур Курил утраулары көньяк, урта һәм төньяк төркемнәргә бүленәләр. Утрауларның зур өлеше таулы (биеклек 2339 метрга кадәр). 160 вулкан, шулардан 40 га якыны гамәлдәге вулканнар, минирәл чыганаклары бар. Көчле җир тетрәүләр була. Көньяк утрауларда урманнар бар, төньяк утарулар тундра үсемлекләре белән капланган. Кунашир утравында Курил тыюлыгы урнашкан.
Курил утраулары турында бенче мәгълүматны японнар Һоккайдо һәм Сәхәлингә экспедицияләр барышында алганнар. 1855 елдагы Россия-Япония шартнамәсе буенча, Итуруп утравыннан төньяктагы Курил утраулары Россиянең милке дип игълан ителде. 1875 елдагы Россия-Япония шартнамәсе буенча барлык утраулар Япониягә күчте. 1945 елдагы Кырым конференциясе карары буенча, СССР карамагына күчерелгән; 1945 елның августында, ССРБ—Япония сугышы барышында утраулар совет гаскәрләре тарфыннан алынганнар.
HD209930
HD209930 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Отманлар (Юнусемре)
Отманлар (Otmanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ливаро (Кальвадос)
Ливаро — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бастхайм
Бастхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Екюри-сюр-Кооль
Екюри-сюр-Кооль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Бабаханлы (Җәлилабад)
Бабаханлы  (Babaxanlı ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.