Тямпа_җәмгыяте
Махаяна һәм Ваджраяна
Барлык диярлек Тям патшалары Һинд диненең генә түгел, ә шулай ук Буддачылыкның өйрәтүләрен белгәннәр. Археологик табылмалар буенча Буддачылык Тямпада Һинд дине белән бергә таралган. Археологик табылмалар Буддачылык Тямпада Һинд дине белән бергә табылган турында шәһадәт итә. Тямпаларның язмаларында да, иконографиясендә илдә Тхеравада булуы турында шәһадәтләр юк, бу агым Тямнар арасында күпкә соңрак таралган булган. Борынгы заманнарда Тямпада бары тик Махаяна һәм Ваджраяна булган. Махаяна Буддачылыгы йолалары турында шәһадәи итүче язмалар бары тик IX гасырда барлыкка килә һәм XII гасырның икенче яртысында бетә. Әмма Буддачылыкның йогынтысы язмаларда бик чикләнгән итеп барлыкка килгән дип санарга була, чөнки язмалар беренче чиратта патша хөкеменең коралы булганнар, һәм ул күбесенчә Шиваизм формасындагы Һинд динен тотканнар. Халыкның киң катламнарына Буддачылыкның йогынтысы хөкем итүче элитага йогынтысыннан күбрәк булган, моны күпсанлы археологик һәйкәлләр исбат итә. Шул ук вакытта билгеле эпохаларда Тям патшалары Буддачылык адептлары булган, гәрчә Бхадрешвара яки Шамбхубхадрешвара образында Шивага табынырга дәвам иткәннәр. Кайбер патшалар "чакравартинраджа" дип аталганнар ("Дхарма тәгәрмәчен әйләндерүче патша"), бу Буддачылык тарафлы булу турында сөйләгән. Шулай, Индрапура династиясе нигезләүчесе Джайя Индраварман Буддачылык тарафдары булган, ул 875 елда Лакшминдра Локешвара исеме астында Авалокитешвара монастырен ачкан (хәзерге Донгзыонг.). Моннан соң күп Индрапура патшалары һәм аларның сарай яннары халкы Махаяна монахларын һәм монастырьларын яклаганнар. X гасыр ахырында беткән Индрапура династиясеннән соң, Буддачылык Һинд дине белән янәшә булган, аның белән көндәш булмаган, ә Тям элитасы мәдәниятендә үз урынын алган. Бодхисаттва Авалокитешвара Тямпаның төрле сурәтләрендә киң мәгълүм булган. Гыйбадәтханә комплексының архитектурасы Кхмер һәм Ява йогынтысы турында сөйли, ә сында Кытай хасиятләре күренә. Мөгаен, Донгзыонг монастыренда Буддачылыкта чит алынмалар күп булган. XI гасыр уртасында Пандурангадан Джайя Парамешвараварман патшасы Буддачылык монастырен нигезләгән, ә 1080 елларда башка династиядән патша Буддачылык тарафдары булган - Парамабодхисатва. Махаянаның төрле формаларына һәм аның Ваджраянага әверелүенә ишарә иткән Санскрит телендә берничә язмадан башка Тям Буддачылыгының һәйкәлләренең күпчелеген төгәл даталарга булмый. Шулай ук, Куангнамда "Мәрмәр таулары" мәгарәләр комплексы һәм Куангбиньның төньяк өлешендә Фонгня-Кебанг ызаны кебек мәшһүр культ урыннарының барлыкка китерү даталары шулай ук билгеле түгел. Фонгняда Будда, Авалокитешвара һәм ниндидер хатын-кыз Алиһәсе, (мөгаен, Тара Алиһәсе яки Праджняпарамита) сурәтләр белән күп терракота медальоннары табылган булган. Ваджраяна яки тантрик Буддачылык Көньяк-Көнчыгыш Азиядә VIII һәм X гасырларда таралган. Прамудита Локешвара монастыренда X гасыр башында ясалган язмаларның берсе, монда серле һәм символик тантраларны практикалавы турында сөйли. Тям Ваджраянасында өч "төп" Будда: Шакьямуни, Амитабха һәм Вайрочана культы булган, һәм шулай ук өч "кече" Будда: Ваджрадхара, Авалокитешвара һәм Ваджрасаттва. Күп тантрик тәгълиматлар һәм практикалар Шиваизм белән янәшә булганнар.