cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Симпатик офтальмия
Симпатик офтальмия — үтәли ярадан күбесенчә төсле катлау коелу өчен (рәс. 23.21а) яки сирәгрәк  күпсанлы витреоретиналь алымнардан торган интраокуляр хирургиядән соң үсеш  алучы ике яклы гранулематоз панувеит. Җәрәхәтләнгән күз симпатизацияләүче, ә сәламәт күз симпатизацияләнүче дип атала. Гистологик зарарланулар гадәттә аз гына, шуңа диагноз фаразлана. Гистология Хориоидеяның таралган массив лифоцитар инфильтрациясе һәм күбесе йотылган меланин белән вак бөртекле  гранулалардан торган эпителиоидлы күзәнәкләрнең сибелгән тупламалары  үзенчәлекле билгеләре санала (рәс. 23.216). Дален-Фукс төерләре — бу Брух мембранасы һәм ЧТЭ арасында урнашкан гранулемалар (рәс. 23.21в).
Ачыклау
1. 65% очракта беренчел җәрәхәттән соң 2 атнадан алып 3 айга кадәр һәм 90% очракта беренче ел дәвамында билгеләнә.
2.    Билгеләре (барлыкка килү тәртибендә).
•     Симпатизацияләнүче  күздә күз чагылу үсеш ала һәм ул ярсытыла башлый.
•     Ике күздә дә алгы  увеит үсеш ала, ул чагылмаган яки авыр һәм гранулематоз була ала (рәс. 23.21г). Авырлык буенча увеит тәңгәл үсеш алмаска мөмкин, шуңа күзнең чагылмаган җәлеп итүен үткәреп була.
•     Гистология  тикшерүендә урта перифериядә һәм ЧТЭ астында (рәс. 23.21д) Дален-Фукс  төерләренә туры килгән мультифокаль хориоидаль инфильтратлар билгелиләр.
•     Авыр очракларда  челтәркатлауның экссудатив кубарылуы үсеш ала.
•     Макула өлкәсен җәлеп  иткән калдык хориоретиналь җөйләр күрү югалту сәбәбе була ала.
•     Фогт-Коянаги-Харада  синдромы белән охшаш «кичке шәфәкъ» күренеше хас.
3.    ФАГ челтәркатлау кубарылуы барышында кушылган субретиналь  чыганаклар белән ЧТЭ дәрәҗәсендә күпсанлы сыекча үтеп чыгу чыганакларын  ачыклый.
4.    ИЗА хориоидеяда караңгы таплар ачыклый, алар чир активлыгы  турында аңлата. Башлангыч стадияләрдә киеренке дәвалауда алар юкка чыга.
5.    УТТ хориоидея калынаюын һәм челтәркатлау кубарылуын  күрсәтергә мөмкин.
Дәвалау
1.   Энуклеацияне җәрәхәттән 10 көн үткән арада күрү буенча фараз өметсез  булганда гына башкаралар, чөнки симпатизацияләүче күз сәләт ягыннан  симпатизацияләнүчедән яхшырак була ала.
NB Эвисцерация симпатик офтальмия үсешен кисәтми.
2.    Алгы  увеитны урынлы дәвалау: стероидлар һәм циклоплегиклар.
NB Дәвамлы күзәтү берничә ел дәвамында күпмедер вакыттан соң 50% очракта барлыкка килгән кабатланулар ешлыгы өчен  кирәк.
Аш
Аш (суп, soupe) - күп регионнарда таралган сыек ашамлык. Составында 50% артык су тора (төрле ашларда төрле процент).
Хәзерге кебек ашлар 400-500 ел элек кенә барлыкка килгән, ләкин аларның төрләре 150гә җитә. Дөньяда ашларның саны бихисап.
Татар халкында токмач, чумар, умач, салма, пилмән һәм өйрә - иң танылган ашлардан санала.
Нюды-Тар-Яха
Нюды-Тар-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тар-Яха елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Көек-Ерыкса
Көек-Ерыкса — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Нюды-Тар-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Пестравка районы
Пестравка районы (Пестравский район) — Самар өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Лиственничная (Ёрса кушылдыгы)
Лиственничная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ёрса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Пестравка районы
Административ үзәк — Пестравка авылы.
Лиственничная (Ёрса кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Нюды-Тар-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пестравка районы
Административ бүленеш
Пестравка районы составына 8 авыл җирлеге керә:
Сейлин (округ, Арканзас)
Сейлин — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бентон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1835 елда оештырыла.
Көек-Ерыкса
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422151.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Персирланы
Персирланы (Пĕрçырлан, Персирланы) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429064. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253855001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000008600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 297 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,19%).
Острув (гмина Пшемысль)
Острув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колонешть (коммуна, Олт)
Колонешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Йокосука
Йокосука — Япония дәүләтенең Канагава префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Йокосука шәһәре 1907 елның 15 февралендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 421397 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 4186 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 100.68 км² тәшкил итә.
Монсо-сюр-Дордонь
Монсо-сюр-Дордонь — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Таскамбия (Алабама)
Таскамбия  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Таскамбия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шавялишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
256 ел (б. э. к.)
256 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Виски-Крик (Флорида)
Виски-Крик  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форе-ла-Фоли
Форе-ла-Фоли — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Моледу (Лориньян)
Моледу  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кәрәкәле күле
Кәрәкәле күле (Карасиное) — Татарстан Республикасының Биектау районындагы күл. Ашыт, Пөтке һәм Казансу елгалары субүләрендә урнашкан.
География
Кәрәкәлее күле - чыгышы белән карст күренеше белән барлыкка килгән сулык. Татарстанның Биектау районы Ювас авылыннан көньяктарак урнашкан. Су өслеге катлаулы формада. Күлнең озынлыгы 700 м, киңлеге 250 м. Су өслегенең мәйданы 12 гектар. Уртача тирәнлек 3 м га җитә.
Хуҗалыкта файдалану
Хуҗалык итүдә күлнең әһәмияте зур. Су кошлары, терлек асрау өчен, балык тоту өчен кулланыла. Татарстан АССР Министрлар Советының 1978 елның 10 гыйнварындагы 25 номерлы карары һәм Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2005 елның 29 декабрендәге 644 номерлы карары белән региональ әһәмияттәге табигый һәйкәл дип танылган.
Чыганаклар
Татарская энциклопедия: В 6 т /Гл. ред. М. Х. Хасанов, отв. ред. Г. С. Сабирзянов. — Казань: Институт Татарской Энциклопедии.
Пшепюрув
Пшепюрув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бактериаль эндофтальмит
Эндофтальмит калган чит җисем белән үтәли җәрәхәтләрнең 8% очрагында үсеш ала.
1.    Куркынычлык шартлары. Кичектерелгән беренчел эшкәртү, күз эченнән алынмаган чит җисем, урнашуы һәм зарарлану күләме. Клиник билгеләре операциядән соң кискен эндофтальмит белән охшаш.
2.    Тудыргычлар. 90% очракта — Staphylococcus spp. һәм Bacillus spp.
Алып бару алымнары
1.    Кисәтү
• Ципрофлоксацин 750 мг 2 тапкыр көнгә күз алманың ачык җәрәхәтләрендә билгелиләр.
Робая (Арджеш)
Робая — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бактериаль эндофтальмит
Алып бару алымнары
•      Чит җисемне кыска  вакыт эчендә алу.
Робая (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бактериаль эндофтальмит
Алып бару алымнары
•      Витрэктомия сораган  ялкынсыну үсешенең югары куркынычлыгы булганда антибиотикларны интравитреаль  кертү (мәсәлән, авыл-хуҗалыгы җәрәхәтләрендә).
2.     Алынган чит җисемнән юдыруларны  тикшерү.
(11925) 1992 YA1
Тарихы
1992 елның 23 декабрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 YA1» саналган.
Бактериаль эндофтальмит
Алып бару алымнары
3.    Билгеләнгән очракларда дәвалау кискен бактериаль эндофтальмитта кебек (12 нче бүлекне кара).
Гранчета (Анкона)
Гранчета — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гранчета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10814) Gnisvard
(10814) Gnisvard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FW31» саналган.
Гбеляни
Гбеляни — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Острув (Переворский повяты)
Острув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Торет
Сент-Торет — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Унтергруппенбах
Унтергруппенбах (Untergruppenbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
257 ел (б. э. к.)
257 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Суйя (Испания)
Суйя — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красны Бераг (Кличавский районы)
Красны Бераг  (Красны Бераг ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кнуровець
Кнуровець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скальмеж
Скальмеж — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Монтелавар
Монтелавар — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11926) Ориноко
(11926) Ориноко — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 18 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 YM2» саналган.
Ялнызконак (Агры)
Ялнызконак (Yalnızkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
(10815) Ostergarn
(10815) Ostergarn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Робая (Вилча)
Робая — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колтеу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Таскиги (Алабама)
Таскиги  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
GSC5395-1139
GSC5395-1139 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Таскиги (Алабама)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC5395-1139
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Петровка (Ялчык районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Лабокша (Шогда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны бүᴫᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скотт (округ, Арканзас)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уолдрон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2315 км² тәшкил итә.
Шайтарава
Шайтарава (Шайтарава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Фервью (Техас)
Фервью  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уркабустайс
Уркабустайс — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюды-Харвута
Нюды-Харвута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пойлово-Яха елгасының сул ярыннан 114 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Балтай вулысы
Балтай (Урта Балтай) вулысы (ئورتا) بالتاﻱ ۋولىٰسىٰ), (Средне-)Болтаевская волость) — Казан губернасы һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Мәлки, Шәмбалыкчы, Ильин-Шонгат, Зур Фырул һәм Черки-Килдураз вулыслары белән чиктәш булган (1890). 15 торак пунктта 9324 кеше яшәгән. 1920-елларда күрше вулыслар исәбенә зурайтыла. 1930 елда бетерелә, территориясе Апас районына кушыла.
Вискон (Флорида)
Вискон  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вискон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Станционный-Полевской (Полевской шәһәр бүлгесе)
Станционный-Полевской (Станционный-Полевской) — Свердловск өлкәсенең Полевской шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Пшеушин
Пшеушин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гранье (Козенца)
Географиясе
Гранье Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Матида
Тарихы
Матида шәһәре 1958 елның 1 февралендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 413786 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 5777 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 71.63 км² тәшкил итә.
Сула (Чошы кушылдыгы)
Сула — Татарстан Республикасы Балык Бистәсе районында елга. Елганың озынлыгы 17 км, бассейнның мәйданы 63,6 км²[2], Чошы елгасының (Кама елгасы бассейны) уң кушылдыгы. .
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Елга башы Югары Тегермәнлек авылыннан 4 км төньяк-көнбатыштарак, тамагы Күгәрчен авылының көньяк чигендә. Елга башының абсолют биеклеге 140 м, тамагыныкы – 60 м. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 15%. Елганың куенуы катнаш, күберәге кар сулары исәбенә тулылана. Шулай ук, жир асты сулары белән туена. Язгы ташу вакытында су муллыгы һәм җәйгк айларда нык саегуы белән характерлана. Гадәттә, язгы ташу апрельнең башында башлана. Елга ноябрь аенда туңа. Елга тамагында су чыгымы 0,053 м3/с тәшкил итә. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 124 мм, ташу агымы катламы 100 мм.
Красны Бераг (Мсциславский районы)
Красны Бераг  (Красны Бераг ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Серебряная (Ёрса кушылдыгы)
Серебряная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ёрса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Рәмзилә Хисаметдинова
Рәмзилә Хисаметдинова (Рәмзилә Миңлегали кызы Хисаметдинова, Рәмзилә Миңдеғәле ҡыҙы Хисаметдинова) – шагыйрә. РСФСР халык мәгарифе отличнигы (1995). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1977).
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 28 маенда БАССР Учалы районы Сәфәр авылында туган. Урта мәктәпне (1966), Стәрлетамакта педагогия институтын (1975) тәмамлый. Учалы районы Сәфәр, Юлдаш мәктәпләрендә, Салават районы Малаяз мәктәбендә эшли.
Иҗаты
Шигырьләре республика матбугатында 1965 елдан күренә башлый. Беренче китабы – «Бүләгем» (1975) исемле шигырьләр җыентыгы. «Ирәмәл кызлары» (1981), «Ана сүзе» (1989), «Сандугач гомере» (2001) китаплары нәшер ителә. Шагыйрә замандашларының, хәзерге яшьләрнең хыялларын, уй-тойгыларын тасвирлый. Әсәрләрен русчага тәрҗемә итүче Газим Шәфыйков Р. Хисаметдинова иҗатында Марина Цветаева лирикасы чалымнарын күрүен әйтә.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1977).
Хәтер
1996 елдан Р. Хисаметдинова исемендәге премия булдырылган (Учалы районы)
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Сылтамалар
Башкортстан (белешмәлек)
Тышкы сылтамалар
Шигырьләрен БР халык артисты Рәмилә Сәлимгәрәева укый
258 ел (б. э. к.)
258 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Острув (Ярославский повяты)
Острув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коберне
Коберне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Унтеркирнах
Унтеркирнах (Unterkirnach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монти-Редонду (Торриш-Ведраш)
Монти-Редонду  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Томасвилл (Алабама)
Тарихы
Томасвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10816) 1993 FZ35
(10816) 1993 FZ35 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FZ35» саналган.
(11927) Маунт Кент
(11927) Маунт Кент — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
GSC5401-938
GSC5401-938 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Караҗаөрен (Гейве)
Караҗаөрен (Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сент-Утрий
Сент-Утрий — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Шәрифуллин
Шәрифуллин — татар фамилиясе.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Гемерске Дехтаре
Гемерске Дехтаре — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Скаратки-под-Ляс
Скаратки-под-Ляс — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әхмәтҗан Сәйдәшев
Тәрҗемәи хәле
1840 елда Казан губернасы Лаеш өязе (хәзерге Лаеш районы) Татар Кабаны авылында туган. 1870 елда «Чәй һәм күн әйберләре сату буенча Сәүдә Йорты» оештырып, эшмәкәрлек белән шөгыльләнә башлый. Сәүдәгәрлек сәләте күрсәтеп, тиз арада туплаган капиталы күчемсез милек һәм җир сатып алырга, сәнәгать җитештерүе оештырырга мөмкинлек ача. 1890 елда сәүдәгәр Желтухин варисларыннан Казан губернасы Чар өязе Воскресенское һәм Петровское авылларында урнашкан пыяла-скипидар заводын сатып ала. 1894 елның 17 июнендә 500 000 устав капиталы белән «Казанда А.Я. Сәйдәшев уллары белән һәм Баки Субаевның Сәүдә-сәнәгать иптәшлеге» фирмасы төзи. Әлеге ширкәтнең тауары (чәй, шикәр, пыяла) күпчелек Казанда һәм Мәкәрҗә ярминкәсендә сатыла. 1893 елда сәүдәсе белән шөгыльләнүче «Субаев Б., Борнаев И. Һәм М.Сәйдәшев Сәүдә Йорты» хуҗаларының берсе булган өлкән улы Мөхәммәтҗан (1865-1914) белән сәүдә эшләрен берләштерә.
Робенештий-де-Жос
Робенештий-де-Жос — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәтҗан Сәйдәшев
Тәрҗемәи хәле
Зур акчаларга ия булу сәүдәгәр Сәйдәшевләргә җәмгыятьтә югары урын биләү мөмкинлеге бирә. XX гасыр башында башланган милли күтәрелеш чорында ислам дине кыйммәтләрен Аурупадан татарлар арасына үтеп кергән яңалыклар белән килештерергә омтылып, телне һәм гореф-гадәтләрне саф, чиста хәлдә саклауны яклап чыгалар. Әлбәттә, һәртөрле түнтәрелешкә чакыруны хупламый, ныгып урнашкан тәртипләрне сындыруга каршы булалар. Үз фикерләрен чагылдыру һәм милли буржуазиянең салмак канаты мәнфәгатьләрен кайгырту өчен 1906 елның 31 мартында татар телендә атнага 2-3 (1912 елдан көн дә) чыгучы «Бәян әл-хак» (хакны бәян итү, дөресен сөйләү) газетасы һәм «Бәян әл-хак» басмаханәсе оештыралар. Газета һәм аның хуҗаларының сәясәте үз вакытында татар инкыйлабчы-демократлары һәм язучылары (мәсәлән, Габдулла Тукай «Ник? Нигә?» шигырендә ) тарафыннан тәнкыйть ителә.
Сәүдәгәр Сәйдәшевләр иганәче һәм хәйрияче буларак та билгеле. Казанда мәчетләр һәм мәдрсәләр төзелешенә, шул исәптән 1883-1901 елларда «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенең яңа бина комплексын төзүгә, зур акчалар кертәләр. Ятимнәр өчен приют ачып, үз акчасына аны тота. Казанның Иске Татар бистәсе урамнарына электр уты кертә. Казан мөселман хәйрия җәмгыятенең әгъзасы, Казан губернасы төрмәләр турында кайгырту комитеты директоры булып тора.
Монконтур (Кот-д’Армор)
Монконтур (Moncontour) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плентель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 0,48 км².
259 ел (б. э. к.)
259 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Колць (коммуна)
Колць — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Граньела (Пистоя)
Граньела — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граньела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эрнест Хемингуэй
Эрнест Миллер Хемингуэй (ингл. Ernest Miller Hemingway; 1899 елның 21 июле — 1961 елның 2 июле) — АКШ язучысы, әдәбият буенча Нобель премиясе лауреаты (1954).
Эльбурго
Эльбурго — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10817) 1993 FR44
(10817) 1993 FR44 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 21 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FR44» саналган.
Красны Беражок (Киравский районы)
Красны Беражок  (Красны Беражок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
(11928) Акимотохиро
(11928) Акимотохиро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 23 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BT2» саналган.
Ледбал
Ледбал — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шулма елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пшецлавка
Пшецлавка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шакуры
Шакуры (Шакуры ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Франшвиль (Эр)
Франшвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ялнызкөй (Зиле)
Ялнызкөй (Yalnızköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
Приволжье районы
Приволжье районы (Приволжский район) — Самар өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Приволжье авылы.
Халык
Милли состав (2010): руслар — 89,6%, мордва — 2,0%, татарлар — 1,1%, әрмәннәр — 1,1%, украиннар — 1,1%.
Административ бүленеш
Приволжье районы составына 7 авыл җирлеге керә:
Серси (округ, Арканзас)
Серси — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Маршалл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1838 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1728 км² тәшкил итә.
Мошкавиде
Мошкавиде — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Иске Барыш вулысы
Иске Барыш вулысы (ئىسكىٰ بارىٰش ۋولىٰسىٰ, Старо-Барышевская волость) — Казан губернасы һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ивановски, Тәмте (Зөя өязе), Олы Яңасала, Олы Келәре, Ильин-Шонгат һәм Шәмбалыкчы вулыслары белән чиктәш булган (1890). 14 торак пунктта 11947 кеше яшәгән. 1920-елларда бетерелә.
Флавер-Маунд (Техас)
Флавер-Маунд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комазан Башы
Комазан Башы — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Халык саны — 189 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422150.
Тарих
1680 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Унтермархталь
Унтермархталь (Untermarchtal) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Острови-Барановски
Острови-Барановски — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Трассвилл (Алабама)
Трассвилл  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Трассвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скаратки-под-Рогузьно
Скаратки-под-Рогузьно — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Витфилд (Манати округы, Флорида)
Витфилд  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Витфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Майкл Смит
Майкл Смит (ингл. Michael Smith) — Канада биохимигы, химия буенча Нобель премиясе лауреаты (Кэри Муллис белән бергә).
260 ел (б. э. к.)
260 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Асыв-Вож (Заостровка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
(11929) Утино
(11929) Утино — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 23 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BG3» саналган.
Хираката
Хираката — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Хираката шәһәре 1947 елның 1 августында шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 65.08 км² тәшкил итә.
Коберники (Мазовия воеводалыгы)
Коберники  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Элуа-де-Жи
Сент-Элуа-де-Жи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
(10818) 1993 FK81
(10818) 1993 FK81 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 18 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FK81» саналган.
Шамил Шәрифуллин
Шамил Шәрифуллин, Шамил Камил улы Шәрифуллин, Шарифуллин Шамиль Камильевич (1949–2007) — композитор, педагог, фольклорчы. Татарстанның Тукай премиясе (2005), РСФСРның Д. Шостакович исемендәге дәүләт премиясе (1985) лауреаты. Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1992). Казан консерваториясе профессоры (1999), кабинет мөдире. 1974 елдан СССР композиторлар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 13 сентябренда Төрекмәнстан ССР Чарджоу өлкәсе, Фәрәб бистәсендә туган. «Баян» белгечлеге буенча Ашхабад музыка укуханәсендә, соңрак Казан музыка укуханәсендә белем ала. «Композиторлык» белгечлеге буенча Казан дәүләт консерваториясен (Анатолий Луппов, Альберт Леман сыйныфы, 1973), Мәскәү дәүләт консерваториясендә ассистентура-стажировка (Тихон Хренников сыйныфы, 1981) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1976-2001 Казан дәүләт консерваториясендә теория һәм композиторлык кафедраларында эшли, профессор (1999). Музыка теориясен, композицияне укыта. Казан дәүләт консерваториясенең Идел буе халыклары музыкасы кабинеты мөдире. Фольклор экспедицияләрен оештыручы.
Иҗаты
Иҗатының төп юнәлеше — хор музыкасы. Татар музыка этнографиясен үстерүгә зур өлеш кертә. Фольклор экспедицияләре нәтиҗәләрен җыентык итеп бастыра. Күптомлы «Татар халык музыка антологиясе» һәм «Татар халкының традицион китап җыры» җыентыкларын төзүгә зур өлеш кертә. «Мөнәҗәтләр»е Америка, Алмания, Швеция, Финляндия, Болгария, Чехословакия, Ватикан, Румда җылы кабул ителә.
Шәкертләре
Рөстәм Абязов, И. Байтирәк, Р. Гатауллин, А. Кавайкин.
Караҗаөрен (Фетһие)
Караҗаөрен (Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Фетһие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пшечув (Свентокшиж воеводалыгы)
Пшечув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Робенештий-де-Сус
Робенештий-де-Сус — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красны Бор (Крычавский районы)
Красны Бор  (Красны Бор ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Острови-Тушовски
Острови-Тушовски — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Красны Бор (Крычавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Острови-Тушовски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колчаг (коммуна)
Колчаг — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гемерске Михаловце
Гемерске Михаловце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Граньера (Торино)
Граньера — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граньера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эльвильяр
Эльвильяр — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урманасты
Урманасты (Вăрманхĕрри, Подлесное) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429290. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды — 97258845003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды — 2102200001900.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 321 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,41%).
Скарбкова
Скарбкова — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Носа-Сеньора-ди-Фатима (Лиссабон)
Носа-Сеньора-ди-Фатима  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Биш авыл
Биш авыл (Бишково) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Пермь губернасының Кызылъяр өязенә караган.
Халык
Халык саны динамикасы:
Няда-Яха (Хейм-Паюта кушылдыгы)
Няда-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хейм-Паюта елгасының уң ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC5404-4371
GSC5404-4371 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Шалагиры
Шалагиры (Шалагіры ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Виктор Янукович
Виктор Фёдор улы Янукович (укр. Віктор Федорович Янукович) — Украинаның сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе, дүртенче президенты (2010 елның 25 февраленнән). 2014 елның 22 февралендә Хакимиятне басып алган Евромәйдан көчләре Януковичка импичмент белдерде, ләкин Россия шушы импичмент канунсыз булып саный, ә Янукович - кануни президент булып таный.
Төбәкләр фиркасе башлыгы, 2002—2005 һәм 2006—2007 елларда Украина премьер-министры вазифаларын башкара. Кайбер чыганаклар буенча нәселе липка татарларына барып тоташа, фамилиясе "янык" (русча гарь, пепелище) яки "җан, ян" татар сүзләреннән килеп чыккан. . Яшь чагында ике тапкыр җинаять җаваплылыгына тартыла.
Хакимлекне югалту тарихы
2013 елның декабрь аенда Янукович Европа Берлеге белән Ассоциациягә керергә баш тарта. Көнбатыш яклы сәяси көчләр, аеруча көнбатыш украиналылар Киев шәһәрендә чуалышлар, хакимият белән ризасызлыкны - "Мәйдан"ны - оештыралар. Баш күтәрүчеләр арасында күп радикаль төркемнәр, шул исәптән украин милләтчеләре "Уң бүлек" (правий сектор) сугышчан оешмасы катнашалар. Вакыйгалар Украинада Янукович сәясәте аркасында килеп чыккан кыен икътисади һәм сәяси кризис фонында уза.
18-21 февральдә чуалышлар иң биек ноктага җитә, Киевта корал кулланыла башлый. Нәтиҗәдә 82 кеше вафат була (70 мәйданчы, 12 «Беркут»чы). Киев каласында озак (көз һәм кыш буе) барган чуалышлар 2014 елның 18 февралендә милициянең корал кулланып, күпсанлы оппозиция яклы кешеләрнең һәлак булуы белән тәмамлана. Канлы низаг Россия җитәкчелеге «көч кулланырга» киңәш биргәннән соң башлана. 18-21 февральдә чуалышлар иң биек ноктага җитә. Нәтиҗәдә 82 кеше вафат була (70 мәйданчы, 12 «Беркут»чы).
Янукович белән оппозиция җитәкчеләре килешү төзи, ул килешү буенча «мәйданчылар»га каршы ут ачкан көч структуралары Киевтан чыгарылды, алмашка Янукович вакытыннан алда үткәреләсе, 2014 елның ахырына билегеләнгән президент сайлауларына кадәр вазифасында калырга мөмкинлеге бирелде. 21 февральдә, «мәйданчылар» кулына төшүдән куркып, Янукович вазифасын бушату турында белдермичә генә Киевтан Харьковка кача. 22 февральдә Украина парламенты — Югары рада президент В. Януковичка конституцион күпчелек белән импичмент белдерә. Конституция буенча Дәүләт Радасына Украина президентына импичмент белдерү иреге бирелсә дә, бу турыда махсус канун эшләнмәде. Бу юридик буталчыкка таянып Россия бу процедураны канунсыз итеп таныды.
Россиядәге тормышы
Австрия һәм Швейцария Януковичның һәм улының акча счетларын «катырдылар». Берникадәр вакыт югалып торганнан соң, Янукович Россиянең Дондагы Ростов каласында пәйда булып, 28 февральдә шунда пресс-конференция үткәреп, үзен кануни президент булуын белдерә.
6 март көнне килгән хәбәрләр буенча, Янукович инфаркт диагнозы белән хастаханәгә яткырылды. Хәле авыр булуы турында әйтелә. Ләкин бу мәгълүмат дөрес түгел булып чыга, бу турыда Янукович 11 мартта Дондагы Ростов каласында яңа пресс-конференциясендә белдерү ясый һәм яңа хакимиятне канунсыз, конституцион булмаган түнтәрелеш нәтиҗәсендә хакимияткә килгәненә һәм ватандашлар сугышын кабызып җибәргәненә гаепли.
(10819) Mahakala
(10819) Mahakala — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 апрелендә J. DeYoung тарафыннан Флагстафф USNO обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 HG» саналган.
261 ел (б. э. к.)
261 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Netflix
Netflix Inc. (NETFLIX) — 1997 елның 29 авгусында Калифорниянең Скоттс-Вәлли шәһәрендә Рид Һейстиңс һәм Марк Рәндолф тарафыннан нигезләнгән АКШ күңел ачу компаниясе. Төп хезмәте — онлайн-платформа аша аудиовизуаль контент тарату яки мультимедиа агымы режимында VOD хезмәте (таләп буенча видео). Штаб-фатиры Калифорния штатының Лос-Гатос шәһәрендә урнашкан.
(11930) Осаму
(11930) Осаму — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 февралендә Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 CJ1» саналган.
Френ-Ковервиль
Френ-Ковервиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Себастьян (округ, Арканзас)
Себастьян — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Форт-Смит шәһәре.
Трой (Алабама)
Трой  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Себастьян (округ, Арканзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1388 км² тәшкил итә.
Трой (Алабама)
Тарихы
Трой шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Унтермюнкхайм
Унтермюнкхайм (Untermünkheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөйки вулысы
Сөйки вулысы (سوﻱكى ۋلىٰسىٰ, Сюкеевская волость) — Казан губернасы һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Өчкүл (Ыспас өязе), Кызыл Алан, Зур Келәре, Никифыр һәм Богородски вулыслары белән чиктәш булган (1890). 7 торак пунктта 7788 кеше яшәгән. 1924 елда бетерелә, территориясе Богордски вулысына кушыла.
Логозерка
Логозерка (Лагозерка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КОлышма елгасының уң ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.