cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD176219
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сергей Бодров (1948)
Сергей Бодров, Сергей Владимир улы Бодров, өлкән Сергей Бодров (Серге́й Влади́мирович Бодро́в, 1948 елның 28 июне, ССРБ, РСФСР, Хабаровск крае, Хабаровск) — кинорежиссёр, сценарист, продюсер, язучы, журналист. Ике мәртәбә «Оскар» кинопремиясе номинанты («» (1996) һәм «Монгол» (2007) фильмнары өчен). Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә РФ Дәүләт премиясе лауреаты (1998, «Кавказ әсире» фильмы өчен).
Тәрҗемәи хәле
1948 елның 28 июнендә Хабаровск шәһәрендә (вариант: Уссури буендагы авылда ) табиблар гаиләсендә туган. Нәселендә руслар, татарлар һәм бурятлар (әтисе ягыннан әбисе) бар. Мәктәптән соң Мәскәү энергетика институтына укырга кергән, әмма анда озак укымаган. Хезмәт юлын киностудиядә ут куючы булудан башлаган. Шунда эшләгәндә кечкенә хикәяләр язган һәм алар вакытлы матбугатта басылып чыккан. «Крокодил» журналы корреспонденты була, «Фитиль» сатирик киножурналына сюжетлар яза, «Литературная газета»да юмористик хикәяләре басыла.
1974 елда читән торып сценаристлар факультетын тәмамлый (К. К. Парамонова һәм Н. Фокина остаханәсе).
1990-еллар башында өлкән Бодров үз иленең масштабы белән генә чикләнергә кирәкми, дигән карарга килгән. Ул АКШка Голливудны яуларга китә. Хатыны Кэролин Кавальеро белән бергә эшли. Аның талантын Америка коллегалары да бәяли: сценарийлары буенча «Җиденче ул» (2010), «Якудза кызы» (2010) блокбастерлары төшерелгән. Чечен сугышы турындагы «Кавказ әсире» картинасы 1997 елда «Ника» премиясен һәм сценарий өчен «Феликс» Европа киноакадемиясе премиясен ала.
Сергей Бодров — берничә хикәя һәм фельетоннар җыентыгы авторы; Франциядә аның «Азатлык = оҗмах» китабы дөнья күргән.
Карапүрчек (Ташкөпрү)
Карапүрчек (Karapürçek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Рок-Фоллс (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балчык (Гебзе)
Балчык (Balçık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Берни (Калифорния)
Берни  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Берни халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хороята
Хороята — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югув
Югув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морье
Морье — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Николай Беляев (1890)
Николай Беләев (Николай Михайлович Беляев,, — , ) — ныклык теориясе өлкәсендә СССР галиме, профессор, СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1939), СССР ФА Механика институты директоры урынбасары (1941-1944).
Машук (Каракөпрү)
Машук (Maşuk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(16278) 2000 JM77
(16278) 2000 JM77 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JM77» саналган.
(8797) Duffard
(8797) Duffard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EU18» саналган.
Цишиця (Мазовия воеводалыгы)
Цишиця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Токшым (Идел кушылдыгы)
Токшым (шулай ук Тушенка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсенең Сенгилей районы биләмәләрендә ага. Елга Куйбышев сусаклагычының уң ярына тамагыннан 1570 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Спайви (Канзас)
Спайви  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спайви шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михнавичы (Калинкавицкий районы)
Михнавичы  (Міхнавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бохогина
Бохогина — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Лекма
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ершов (шәһәр)
Ершов (Ершов) — Россия Федерациясенең Сарытау өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1933 елдан, шәһәр статусын 1963 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (81,9%), казакълар (4,6%), татарлар (4,1%), әрмәннәр (3,9%), украиннар (2,0%), әзериләр (1,0%).
Сан-Висенти-Феррер (Мараньян)
Сан-Висенти-Феррер  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Вороновка (Лосьминка кушылдыгы)
Вороновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лосьминка елгасының уң ярыннан 6,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Славка-Велика
Славка-Велика — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вороновка (Лосьминка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Рәис Беляев
Рәис Беләев (Рәис Кыям улы Беләев,, — , ) — СБКФнең Бауман район кәмититенең беренче сәркәтибе (1960-1961), БЛКЯБнең Татарстан өлкә кәмититенең икенче (1961-1963), беренче (1963-1969) сәркатибе, СБКФнең Бауман район кәмититенең беренче сәркатибе (1969), СБКФнең Чаллы шәһәр кәмититенең беренче сәркәтибе (1969-1984), Казан дәүләт мәдәният институты ректоры (1987-1996).
Славка-Велика
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вороновка (Лосьминка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монфокон (Ло)
Монфокон — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Вульфен (Остернинбургер)
Вульфен (Wulfen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сокольники (Голенёвский повяты)
Сокольники  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әбләз (Чиләбе өлкәсе)
Әбләз (Яңа Әбләз, Аблязово) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче татар авылы.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (58%), башкортлар (8%), казахлар (31%).
Илдус Хуҗин
Илдус Әбүбәкер улы Хуҗин (Ильдус Хузин) – татар язучысы, прозаик. Повесть һәм хикәяләре “Идел”, “Казан утлары”, “Тулпар” (Уфа шәһәре) журналларында 1997 – 2010 елларда басылып чыкты. Язма әсәрләре “Татар электрон библиотекасы” һәм “Урал татарлары” сайтына да урнаштырылган.
Биография
Илдус Хуҗин Свердловск өлкәсенең Кызылъяр районындагы Бишавыл авылында туган. Бишавыл, Рахманавыл, Әҗегол мәктәпләрендә белем алган. Училище бетереп, геодезист белгече булып чыккан һәм Төмән өлкәсендә нефть эзләү һәм геологик экспедицияләрендә катнашкан. 3 ел гомерен армия хезмәтенә биргән.
Звени
Звени (Звени) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Илдус Хуҗин
Биография
Институт бетереп, галим-агроном дипломы алгач, гомеренең күп кенә өлешен авыл хуҗалыгына багышлаган: совхозларда управляющий, агроном, баш агроном, директор булып эшләгән.
Звени
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Илдус Хуҗин
Биография
Хәзерге вакытта Свердловск өлкәсенең Кызылъяр районындагы Урта Бәяк авылында яши.
Искәрмәләр
Илдус Хуҗинның  әсәрләре  ике сайтта:      1. Тарихыбыз               2. site4636051.fosite.ru
(16279) 2000 KJ23
(16279) 2000 KJ23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 28 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 KJ23» саналган.
Рокбридж (Висконсин)
Рокбридж  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фёдор Беляков
Фөдор Беләков (Фёдор Игоревич Беляков,, — , ) — Россия һоккейчесе (сакчы).
Сид Чарисс
Сид Чарисс (инг.Cyd Charisse, чын исеме Тула Эллис Финкли (Tula Ellice Finklea); ел —  ел) — Америка балеринасы һәм театр һәм кино актрисасы. Монте-Карлоның Рус балеты труппасында бии, аннары 1940 еллар башында кинода эшли башлый. Фильм-мюзиклларда Фред Астер, Җен Келли, Дэн Дэйли һ.б. кебек партнерлар белән төшә.
Юркув (Болеславецкий повяты)
Юркув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сид Чарисс
Биографиясе
Сид Чарисс буларак билгеле Эллис Финкли Амарилло (Техас) шәһәрендә, алтын остасы Эрнст Финкли һәм аның хатыны Лила Норвуд гаиләсендә туа. Сигез яшьтән кыз балет белән шөгыльләнә башлый. Атасы кызының мавыгуын хуплый, хәтта аның бүлмәсенә балет станогы һәм зур көзге куя. Тиздән гаилә Голливудка күчеп килә, анда Сид Hollywood School Professional мәктәбендә укый башлый. 12 яшеннән бер еллап ул Лос-Анджелеста биюче Нико Чарисс студиясендә шөгыльләнә. Соңрак аның педагоглары арасында Адольф Больм һәм Бронислава Нижинская була. 1937 елда ул «Монте-Карлоның Рус балеты» труппасына керә һәм аның белән бергә АКШ буйлап гастрольләр башлый. Шул вакытның йолалары буенча «рус» псевдонимнары астында, башта Наташа Тулалис, ары Истомина Мария һәм Сидорова Фелия буларак чыгыш ясый.
Юркув (Болеславецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сид Чарисс
Биографиясе
1939 елда Сид атасын югалта, шуңа күрә АКШта тоткарлана, шул вакытта бөтен труппа Европага китә. Шул ук елда ул Нико Чарисска кияүгә чыга. Сугыш башлану белән АКШка кире кайта. Сәхнәне калдырып, үзен Голливудта сынап карарга карар итә. 1941 елда Лили Норвуд исеме астында (Сид анасының кыз фамилиясен ала) ул башта эпизодларда биюче буларак кинода төшә башлый. 1942 елда титрларда күрсәтелеп беренче ролен ала, аннары «Миссия в Москву» (1943) фильмында балерина Галина Уланова ролен башкара. 1946 елда MGM студиясы аның белән контрактка кул куя. Бу вакыттан алып иренең фамилиясенә бала чакта абыйсы биргән кушаматны (кыскача sister — «Сис») оешма Сид Чарисс буларак төшә башлый. Беренче роле «Девушки Харви» фильмында Дебора Эндрюс була(1946).
Цонев
Цонев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сид Чарисс
Биографиясе
Актрисага популярлыкны «Поющие под дождем» (1952) фильмы китерә, ул анда «Бродская мелодия» бию сюитасында <a href="https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%B8%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8" rel="mw:ExtLink" title="Джин Келли" class="cx-link" data-linkid="126">Джин</a>Келлиның партнеры сыйфатында төшә. Шул ук елда Сид Чариссның аяклары 5 миллион долларга страховкалана (Гиннесның рекордлар китабы мәглүмәтләре буенча бу елларда иң югары суммалы иминиятләштерү). Шул ук вакытта MGM җитәкчелеге аны төп бию йолдызы — Фред Астерның партнеры итәргә карар кыла. 1953 елда алар бергә «Театральный фургон» фильмында төшә: «Танцуй в темноте» бию эпизоды Астер куйган шул ук исемле җырга Голливуд киносы тарихында иң билгеле биүләрнең берсе булып китә. Астер үзе партнерын тапкыр итеп «биюче динамит» дип атый.
Цонев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сид Чарисс
Биографиясе
Соңыннан Чарисс Астер белән дә, Джин Келли белән дә кинога төшә. Шулай ук вакыт-вакыты белән «биюсез» («Девушка с вечеринки», 1958; «Две недели в чужом городе» һәм «Что-то должно случиться», 1962) рольләр ала. 1958 елда Парижга совет министрлыгы сайты тарафыннан җибәрелгән комиссар Нина Ющенко ролен (романтик комедия «Шелковые чулочки», 1957) башкара һәм бу комедия яки мюзиклда иң яхшы хатын-кыз роле өчен «Алтын глобус» премиясенә номинацияләнгән.
Киномюзикл чоры бетү белән элегантлы һәм үзен үзе тәэмин итә алырлык «хәтәр хатын» амплуасында чыгыш ясагач, детективларда төшә башлый. Голливудта кирәкле булуына карамастан, 1963 елда төнге клуб ачкан икенче ире Тони Мартин белән бергә чыгыш ясый. Аның белән бергә чит илләргә гастрольләргә чыга.
Шәхси тормышы
1939 елда Аурупа буйлап гастрольләр вакытында Сид Чарисс үзенең педагогы, Лос-Анджелес бию студиясы хужасы Нико Чарисска кияүгә чыга. 1941 елда алар бергә Rumba Serenade фильмының бию эпизодында күренә. Аларның уртак балалары — уллары Нико «Ники» Чарисс була. 1947 елда парлар аерылыша, аерылышканнан соң да Сид үзенә иренең фамилиясен калдыра.
1948 елда актриса кабаттан португаль-яһүд чыгышлы Голливуд җырчысы һәм актер Тони Мартинга кияүгә чыга. Никах актрисаның 2008 елда вафатына кадәр 60 ел дәвам итә һәм бәхетле була. Тони Мартиннан улы Мартин туа. Тони шулай ук Сидның беренче никахыннан булган улын уллыкка ала. 1976 елда ирле-хатынлылар уртак The Two of Us автобиографиясен бастырып чыгара.
Казанова (Фрозиноне)
Казанова — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Арано
Арано — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8798) Тарантино
(8798) Тарантино — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 7 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EF24» саналган.
Спонвиль
Спонвиль (Sponville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,20 км².
HD176232
HD176232 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Төбәк Черкене
Төбәк Черкене — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422351.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Михнавка
Михнавка (Міхнаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Славка-Мала
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Холоватка (елга)
Холоватка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сухум (мәгънәләр)
Сухум — топоним:
Сухум
Суху́м (Сухум, Аҟәа /а́куа/, სოხუმი /соху́ми/; 1936 елдан 1992 елга кадәр — Сухуми  ) — Абхазиядә иң зур шәһәр. Элегрәк — Абхазия ССР һәм Грузин Совет Социалистик Республикасы составындагы Абхазия АССР башкаласы. Безнең эрага кадәр VI гасырда шәһәр территориясендә антик грек Диоскуриада колониясе буларак барлыкка килгән.
Этимологиясе
Гөрҗистан елъязмаларында торак пункт булып VIII — X гасырларда телгә алына.
Тарих
Шәһәр территориясендә беренче җирлекләр борынгы таш гасырда ук барлыкка килгән
Искәрмәләр
Bandırma Haber
Тушонка
Тушонка — Атса елгасы кушылдыгы. Сембер өлкәсеның Сөнгәләй районы биләмәләрендә ага.Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вульферштедт
Вульферштедт (Wulferstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Сан-Висенти-Феррер
Сан-Висенти-Феррер — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сәлим бин Гашур
Сәлим бин Гашур (Selim Benachour, سليم بن عاشور,, — , ) — Тунис футболчысы (ярымсакчы), Кипр чемпионы (2012/13, 2013/14), Африка милләтләре кубогы иясе (2004).
Хорпаз
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хапый бабай кыз сорый
Хапый бабай кыз сорый — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Балалар ике уенны алып баручы сайлап куялар. Алар кул тотышып «капка» ясап тора. Ә калган балалар шул «капкадан» шобага әйтешләре ярдәмендә ике төркемгә бүленәләр. Шобага әйтеше әйтер алдыннан уенны алып баручылар һәр парга түбәндәге такмакны әйтә:
Балалар капма-каршы ике рәт булып тезелә. Ә ике рәт арасында «су» була, аны җиргә сызып билгелиләр. Шуннан соң ике якның уенны алып баручылары кычкырып әйтешәләр:
Бернт-Ранч (Калифорния)
Бернт-Ранч  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Хапый бабай кыз сорый
Уйнау тәртибе
— Аяк астында елга бар.
Бернт-Ранч (Калифорния)
Географиясе
Бернт-Ранч халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хапый бабай кыз сорый
Уйнау тәртибе
— Аягың булса, атлап чык.
Рафаил Касыймов
Рафаил Габделхәй улы Касыймов (2 июнь 1947 ел, Слупск) — композитор, Башкортстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (1993), башкорт музыкасындагы симфоник жанрга нигез салучы. Башкортстан Республикасының Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2004) («Салават Юлай улының көрәше һәм солыхы» симфониясе өчен). СССР Композиторлар берлеге әгъзасы (1983), Башкортстан Композиторлар берлеге идарәсе әгъзасы, Россия Федерациясе Президенты стипендиаты. Башкортстан Республикасының балалар музыкасы комиссиясе рәисе, яшьләрне эстетик тәрбияләү буенча Бөтенрусия комиссиясе әгъзасы, 1994 елдан фортепиано дуэтларның Халыкара ассоциациясе әгъзасы.
Биографиясе
Рафаил Касыймовның атасы хәрби хезмәткәр булганлыктан, аларның гаиләсенә төрле урында яшәргә туры килә. Мәктәпкә укырга Белоруссияд ә керә, Удмуртиянең Республикасында дәвам итә. Шушында ук Глазов шәһәрендә музыка мәктәбен тәмамлый.
Хапый бабай кыз сорый
Уйнау тәртибе
— Хапый бабай кыз сорый.
Рафаил Касыймов
Биографиясе
Һөнәри белемне Ижевск музыка училищесында ала. Фортепиано классы буенча җитәкчесе — атаклы пианист һәм педагог Генрих Нейхаузның укучысы Галина Полторацкая-Глушенкова.
Хапый бабай кыз сорый
Уйнау тәртибе
— Теләгәнең ал да чык.
Рафаил Касыймов
Биографиясе
Казан консерваториясендә ул ике ел Ида Гобәйдуллина классында белем ала.
Уфа дәүләт сәнгать институтын 1973 елда тәмамлый. Композиция буенча педагогы — танылган башкорт композиторы, СССРның халык артисты, профессор Заһир Гариф улы Исмәгыйлев. Фортепиано буенча Л. Франк җитәкли.
Хапый бабай кыз сорый
Уйнау тәртибе
Беренче якның алып баручысы икенче яктагы бер баланың күзен барып каплый һәм түбәндәгечә такмаклый:
Рафаил Касыймов
Биографиясе
Р. Касыймовның диплом эшләре — фортепиано белән оркестр өчен концерт, бас һәм фортепиано өчен Муса Җәлил шигырьләреннән баллада.
Укуны тәмамлаганнан соң, ул 9 ел Башкорт дәүләт филармониясендә музыкаль лекторий җитәкчесе була. Шул вакытта «Сабантуй», «Курай көе», «Онытылган шлягер», «Элеонораның кулчатыры» скрипка әсәрләрен яза. Тәүге тапкыр биюләргә, хореографик тамашаларга көйләр иҗат итә. Идрис Газиев, Венера Мостафина башкарган «Гөлнара», «Карлыгачлы йорт» һ.б. эстрада җырларын яза, халык җырларын эшкәртә.
Вороня
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Рафаил Касыймов
Биографиясе
Иҗат белән беррәттән Рафаил Габделхәй улы педагогик эшчәнлек тә алып бара — Нариман Сабитов исемендәге 1-нче балалар музыка мәктәбендә укыта.
Вороня
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рафаил Касыймов
Иҗаты
Әсәрләре: Беренче симфония, кларнет, гобой, флейта өчен соната, «Өч миниатюра», «Камера оркестры өчен бәләкәй концерт».
Алтынчы симфония — «Салават Юлаевның көрәше һәм солыхы» («Война и мир Салавата Юлаева»). Бу әсәре өчен Башкортстан Республикасының Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясенә лаек була(2004).
Моттеро
Моттеро — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Сомпольниця
Сомпольниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16280) Groussin
(16280) Groussin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 1 июнендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 LS6» саналган.
Спид (Канзас)
Спид  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цуднув
Цуднув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Степан Бендиков
Степан Бендиков (Степан Михайлович Бендиков,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Рокленд (Браун, Висконсин)
Рокленд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мору (Ло)
Мору — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Арас
Арас — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8799) Barnouin
(8799) Barnouin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ER25» саналган.
Тайпа
Тайпа (طائفة та’ифә сүзеннән тайп) — чечен һәм ингуш халыкларының оешу берәмлеге. Уртак килеп чыгышка ия булып, алар җирле һәм ыруг-кабилә берләшмәләре булдыралар.
XIX гасыр уртасында чечен җәмәгате 135 тән артык тайпадан гыйбарәт булган. Алардан якынча 100 тугыз токым-берлегенә тупланган. Хәзерге вакытта якынча 100–110 «таулы тайпа» һәм 60–70 «дала тайпасы» бар. Ингушларда 50 дән артык тайпа бар.
Симсим мәгарәләре
Симсим мәгарәләре, шулай ук Сенмусайму Мәгарәләре (Кытай телендәː 森木塞姆石窟, Sēnmùsāimǔ shíkū, Инглиз телендәː Senmusaimu Caves / Senmusaimu Grottoes) Кытайда Тарим бассеинында, Куча даирәсендә бизәлгән Буддачылык мәгарәләре. Якындагы башка мәшһүр урыннар булып Кызыл мәгарәләре, Кызылгаһа мәгарәләре, Комтура мәгарәләре һәм Субашы гыйбадәтханәсе тора.
Коншак (станция)
Коншак (Кунашак) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (14%), татарлар (58%), башкортлар (20%).
Сан-Габриел (Баия)
Сан-Габриел  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кече Мышья
Кече Мышья — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кобра елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16281) 2071 P-L
(16281) 2071 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2071 P-L» саналган.
Вулькау
Вулькау (Wulkau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрч
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муенвиль-ла-Желен
Муенвиль-ла-Желен — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Мицуры
Мицуры (Міцуры ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Слива (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Слива  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яйҗы (Җулфа)
Яйҗы  (Yaycı ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Җулфа районына караган авыл.
Калининск
Калининск (Калининск) — Россия Федерациясенең Сарытау өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1939 елдан, шәһәр статусын 1962 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,2%), украиннар (3,8%), әрмәннәр (1,1%).
Наза
Наза — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Балалар кара-каршы якын гына ике саф булып, кулга-кул тотынышып тезеләләр дә, баскан җирдә аякларын, кулларын хәрәкәтләндереп, «Наза» көенә җырлыйлар. Бер баштагы бала алар арасыннан биеп үтеп, икенче башка җитеп урын ала. Аның урынына икенче бала йөреп, буш калган урын алына бара. Җырлары: Наза, Наза,
Наза матур кыз бала.
Наза тырыш, уңган бала,
Укуда алга бара.
Роза, Роза,
Роза гөлнең чәчәге.
Күңелле киләчәге.
Казанова (Җенова)
Казанова — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Бохолт (Румыния)
Бохолт — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьонвиллер
Сьонвиллер (Sionviller) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,74 км².
Карапүрчек (Бига)
Карапүрчек (Karapürçek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Цудув
Цудув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8800) Brophy
(8800) Brophy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EB26» саналган.
Рокленд (Манитовок, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Восток (Желонья кушылдыгы)
Восток — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Желонья елгасының сул ярыннан 4,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сондув (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Сондув  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чалбун (елга)
Чалбун — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Сондув (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чалбун (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
10 ноябрь
10 ноябрь — Милади тәкъвимендә унберенче айның унынчы көне. Ел ахырына кадәр 51 көн кала.
right|120px|thumb|Эльзас совет җөмһүрияте байрагы
(16282) 2512 P-L
(16282) 2512 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2512 P-L» саналган.
Сливиця
Сливиця — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арбису
Арбису — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоря (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берри-Крик (Калифорния)
Берри-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төги
Төги — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Почта индексы — 423507.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Моны да карагыз
Төги авыл советына караган, 1980-елларда юкка чыккан авыллар:
Зелёный (Оричи районы)
Зеленый (Зеленый) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Надаяк-де-Руж
Надаяк-де-Руж — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Габриел (Риу-Гранди-ду-Сул)
Сан-Габриел  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Балчыкһисар (Чумра)
Балчыкһисар (Balçıkhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ютшина
Ютшина — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Үрән (Үрән кушылдыгы)
Үрән (чирмешчәдән «ур» - «тиен») — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Үрән елгасының уң ярына тамагыннан 17 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Ютшина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Үрән (Үрән кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вульков
Вульков (Wulkow) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мулар
Мулар — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Төсле катлау
Күзнең төсле катлавы (каз. Нурлы катлау), (рус. Радужная оболочка) (лат.  iris , бор. грек  ἶρις "салават күпере") — юка хәрәкәтләнүчән, үзәгендә тишек (күз карасы) белән умырткалыларның күз диафрагмасы. Мөгезкатлау артында, күзнең алгы һәм арткы камералары арасында, күз ясмыгы алдында урнашкан. Яктылык үткәрмәүчән диярлек. Анда пигментлы күзәнәкләр (имезүчеләрнең — меланоцитлар), күз карасын тарайтучы әйләнмәле һәм аны киңәйтүче радиаль мускуллар бар. Төсле катлауда пигмент җитмәү (бу очракта күзләр кызылрак төсмерле була), җитәклек булмаган тире һәм чәч пигментациясе белән белән яраша (альбинизм). Күпчелек балыкларның төсле катлавы мускулсыз һәм күз карасы диаметрын үзгәртми. Башаяклы моллюскларның төсле катлавы - төсчек.
Төс
Төсле катлауның төсе  нәселдәнлек белән билгеләнә. Кешеләрдә  ул төрле дәрәҗәдә була ала, әмма алар дүрт фактор белән билгеләнә. Бу факторларның үзара бәйләнеше аркасында билгеле бер төс ясала. Мәсәлән, яшел — бу зәңгәр һәм сары катнашмасы, тутык— зәңгәр һәм көрән. Кешеләрдә чиста сары төс булмый, әмма әгәр төсле катлауның кан тамырлары тонык төстә булса, нәтиҗәсендә сарылы-яшелле төс ясала ала, ләкин бу бик сирәк. Аерым очракларда кан тамырлары төссез була, ләкин кеше альбинос түгел һәм төсле катлауда меланин бар  — ул чакта күзләр көрән төсле кызыллы-бакырлы ялтырау белән була. соры күз төсе — зәңгәрнең аерым төре. Кара — меланин тупланышы күп булганда.
Кечкенә күп санлы ямансыз ясалулар
3.    Лиш төерләре — төсле катлауның ике яклы кечкенә невуслары. I типтагы нейрофиброматозда аларны 16 яшьтән соң 100% очракта диярлек табалар (рәс.  15.16в).
4.    Имчәкләр — сәламәт кешеләрдә сирәк очрый торган вак төкчәсыман  чыганаклар, әмма I типтагы нейрофиброматоз, Аксенфельд һәм Петерс  аномалияләре, тумыштагы күз меланоцитозы белән интегүчеләргә хас (рәс.  15.16г).
Мицьки (Мазырский районы)
Мицьки  (Міцькі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Спирвилл (Канзас)
Спирвилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спирвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD176281
HD176281 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Машукие (Картепе)
Машукие (Maşukiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Картепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Орсас-Ель
Кече Орсас-Ель — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Летка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Цукрувка (Мазовия воеводалыгы)
Цукрувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Орсас-Ель
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Цукрувка (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Орсас-Ель
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казанова (Торино)
Казанова — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(16283) 2545 P-L
(16283) 2545 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2545 P-L» саналган.
Аргедас
Аргедас — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8801) Nugent
(8801) Nugent — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ29» саналган.
Бохолц
Бохолц — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роксбери (Висконсин)
Роксбери  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Габриел-да-Кашуэйра
Сан-Габриел-да-Кашуэйра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.
Сосново (Грифинский повяты)
Сосново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төкәш
Төкәш — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы поселок.
Почта индексы — 422386.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Там, там, тамчы, там
Там, там, тамчы, там! — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уенчылар пар-пар булып, кулга-кул тотынып, бер-бер артлы басалар. Алар хор белән түбәндәге җырларны җырлыйлар һәм бию хәрәкәтләре ясыйлар:
Там, там, тамчы, там, '' (алга баралар). ''
Тамганыңны яратам. '' (артка таба чигәләр). ''
Тамган тамчыларга карап,  (кара-каршы басып
Мин җырларга яратам. кул чабалар).
Волженский каршысында
Тора биек таулары.
Урманнары, кырлары аша
Уен шул рәвешчә дәвам итә.
Вюльпероде
Вюльпероде (Wülperode) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Запань
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (51%), татарлар (47%).
Слонечник (Острудский повяты)
Слонечник  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16284) 2861 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2861 P-L» саналган.
Мутье (Эр һәм Луар)
Мутье — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Үрән (Идел кушылдыгы)
Үрән (чирмешчәдән «ур» - «тиен») — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Танконвиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,09 км².
Юшовице
Юшовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цумино
Цумино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Үзән
Яңа Үзән (Новоузенск) — Россия Федерациясенең Сарытау өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1835 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (80,6%), казакълар (13,3%), татарлар (1,4%), кореялылар (1,1%).
(8802) Negley
(8802) Negley — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EW31» саналган.
Балчыкһисар (Һаймана)
Балчыкһисар (Balçıkhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Городечня
Городечня — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вороня елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хоря (Сату-Маре)
Хоря — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мичурынская
Мичурынская (Мічурынская ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD176304
HD176304 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.