cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мортаза Рәхимов
Тормыш юлы
Мортаза Рәхимов Гөбәйдулла улы 1934 елның 7 февралендә Башкорт АССР Күгәрчен районының Тәвәкән авылында туган. Милләте — башкорт.
Доси (Кунео)
Географиясе
Доси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Мортаза Рәхимов
Тормыш юлы
Атасы — Гөбәйдулла Зөфәр улы Рәхимов Бөек Ватан сугышыннан соң берничә хуҗалыкта рәис булып эшли һәм 1956 елда "Мактаулы Билгесе" ордены белән бүләкләнә.
Доси (Кунео)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мортаза Рәхимов
Тормыш юлы
Мортаза Рәхимов үзенең хезмәт эшмәкәрлеген 1956 елда, Уфа карамай техникумын тәмамлаганнан соң, Уфа карамай эшкәртү заводында оператор булып башлый. Төп эшеннән аерылмый, 1964 елда Уфа дәүләт нефть техника университетының кичке бүлеген белем ала.
1960 — 1975 елларда КПСС-ның ХХ съезды исемендәге Уфа нефть эшкәрту заводында корылыш начальнигы, цех начальнигы урынбасары, яңа производстволарны эшкә кушу һәм көйләү буенча баш инженер урынбасары булып эшли.
1976 — 1978 елларда — предприятиенең баш һәм химигы баш инженер урынбасары вазифаларын башкара.
1978 -1986 елларда — КПСС-ның ХХ съезды исемендәге Уфа карамай эшкәртү заводының баш инженеры, ары 1990 елга кадәр директоры була.
1974 елдан 1991 елның августына чаклы КПСС әгъзасы.
Уфа кала Советы һәм Башкортстан Югары Советы депутаты.
1989 елда ССРБ халык депутаты һәм ССРБ Югары Советы әгъзасы итеп сайлана.
1990-1993 елларда — Башкортстан Республикасы Югары Советы Рәисе. Бу чорда Башкортстан Республикасының дәүләт суверенитеты турында Декларация (1990 ел, 11 октябрь) кабул ителә, Федератив Килешүгә һәм Федератив Килешүгә Башкортстан Республикасынан Кушымтага (1992 ел, 31 март), Башкортстан Республикасы яңа Конституциясе (1993 ел, 24 декабрь) кабул ителә.
1993 елның 12 декабрендә бөтен халык тарафыннан Башкортстан Республикасының башлангыч Президенты итеп сайлана. Сайлауда катнашучыларның 63 проценты М. Г. Рәхимов өчен тавыш бирә. Беренче президентлык чорында Россия Федерациясе дәүләт власте органнары белән Башкортстан дәүләт власте органнары арасында үзара вәкаләтләр бүлү турында Россия Федерациясе белән Башкортстан Килешүенә (1994 ел, 3 август) имзалана.
1998 елның 14 июнендә Башкортстан Президенты итеп яңадан сайлана.
1993-2001 елларда Россия Федерациясе Федераль Җыелышының Федерация Советы, ары Россия Федерациясе Дәүләт Советы әгъзасы.
2003 елның 21 декабрендә "Сайлау хокуклары һәм РФ гражданнары референдумында катнашуга хокукларының төп гарантияләре турында"гы Федераль хаклы, башка халык сайлавының икенче турында 78 проценттан артык тавыш җыеп, өченче тапкыр Башкортстан Президенты итеп сайлана.
2006 елның сентябрендә Россия Федерациясе Президенты Владимир Путинга үзенә ышаныч турында мөрәҗәгать итә. 2006 елның 5 октябрендә Россия Президенты Владимир Путин җөмһүрият Президенты вәкаләтләрен йөкләү өчен Мортаза Рәхимовның кандидатурасын Башкортстан Дәүләт Җыелышы-Корылтай каравына индерә. 2006 елның 10 октяберендә узган Башкортстан Дәүләт Җыелышы-Корылтайның 39 нчы, чираттан тыш, утырышында депутатлар бер тавыштан Мортаза Рәхимовка җөмһүрият Президенты вәкаләтләрен биш яңа еллыкка йөкләү турында карар кабул итә.
Отставка һәм сәясәттән китүе
2010 елның 12 июлендә Россия Федерациясе Президенты хакимияте башлыгы Сергей Нарышкин белән очрашуында үзенең вазифасыннан иртә чигенергә теләве турында игълан итә. 2010 елның 15 июлендә Россия Федерациясе Президенты Д. А. Медведев М. Г. Рәхимовның Башкортстан Президенты вазифасыннан отставкага китү үтенечен канәгатьләндерә. Башкортостан Республикасының Президенты вазифасына 19 июльдә Рөстәм Хәмитов Россия Президенты тәкъдиме аша Башкортстан Корылтае тарафыннан расланды. 2010 елның 22 октябреннән "Урал" Хәйрия Фонды җитәкчесе. 2010 елның 8 декабрендә кычка вакытка ""Башнефть" акционерлар нефть компаниясе" акционерлар җәмгыйәтенең Директорлар советына сайлана.
Мортаза Рәхимов тик 2010 елда отставкага китә, ләкин аның җимерелүе бу елдан элек башланды.
1990-2000 елларда республикада «танышу системасы» сакланды һәм белемле кешеләр өчен иктисадта һәм сәнәгать оешмаларына (шул исәптә Уфаоргсинтез, Сода, Каустик һәм башка уңышлы заводлар) эшкә урнашу бик авыр булды. Мортаза Рәхимов халыкара аренага чыкмады һәм Башкортстан халыкара бәйләнешләрне тергезмәде. 2000-чы еллар башында Сода, Каустик, Учалы-тау баектыру комбинаты, ПОЛИЭФ һәм башка табигый казылмалар ресурслы оешмалар Башкортстан Хөкүмәте белән сатыла. 2008 елда –иң эре актив Башнефть кулдан чыга. Бу нәтиҗәләренә сәбәпле отставка да килде.
2015 елның 14 апрелендә Мортаза Рәхимовка "Ватанга эшчәнлеге өчен" бүләк тапшырылса да, хәзерге вакытта Башкортстан җәмәгать тормышында Мортаза Рәхимовка урын юк.
Вафаты
2023 елның 11 гыйнварында озакка сузылган каты авырудан соң 88 яшендә Уфада вафат. Уфаның мөселман зиратына җирләнгән.
Хәтер
Башкортстан Республикасы Башлыгының 2023 елның 13 февралендә расланган № УГ-82 Указы нигезендә:
Вильоруэбо
Вильоруэбо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Агуа-Бранка (Параиба)
Агуа-Бранка  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Вильоруэбо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агуа-Бранка (Параиба)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бәйрәм тыкрыгы (Казан)
Бәйрәм тыкрыгы (переулок Праздничный) — Казанның Совет районындагы (Воскресенское бистәсе) кечкенә урам (тыкрык). Нокса елгасы агымы буенча сузыла. Казанның Воскресенское бистәсендәге  Нардуган урамы белән киселештән башлана. белән киселештә тәмамлана. Тузганак, Радужная урамнары белән кисешә. Почта индексы 420140.
Тарих
Элекке исеме — Дуслык тыкрыгы (переулок Дружный). 2009 елда Казан шәһәр думасының «Бер үк исемдәге урамнарның атамаларын алмаштыру турында» карары белән әлеге тыкрыкның исеме Бәйрәм тыкрыгы итеп үзгәртелгән.
Пойнт-Бейкер (Аляска)
Пойнт-Бейкер  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пойнт-Бейкер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фамбах
Фамбах (Fambach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җир сәгате
Җир сәгате (ингл.Earth Hour) — Бөтендөнья кыргый табигать фонды (WWF) тарафыннан һәр елны март аеның соңгы шимбәсендә оештырылган дөньякүләм вакыйга. Климат үзгәреше мәсьәләсе турында онытмыйча, конкрет адымнар ясарга кирәкне истә тотсыннар өчен, шәхесләр һәм оешмалар бер сәгать дәвамында кулланмый ала алган утларны бер сәгатькә сүндерергә чакырылалар.
(12833) Kamenny Ujezd
(12833) Kamenny Ujezd — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 2 февралендә Я. Тиха, М. Тихи тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CV1» саналган.
Аҗаръюрт (Һалылые)
Аҗаръюрт (Acaryurt) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кашыкара (Өзалп)
Кашыкара (Kaşıkara) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Гратьян (Сомма)
Сен-Гратьян — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Оравска Полгора
Оравска Полгора — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Kirmän
Kirmän - diwar belän kirtälep alınğan toraq häm saqlanu binaları. Urta ğasırlarda - feodal nığıtılğan toraq binası. Küp kenä kirmännär saqlanğan häm tarix häm mädäniät häykäle bulıp tanılğan.
Wazifalar
Kirmän töp wazifaları:
Tözeleş
Ğädättä kirmän ürdä yäki keçkenä tawda tözelgän bulğan. Kirmändä eçke işeğaldı, xucalıq binaları, qayçaqta baqça, kül yäki çişmälär urnaşqan.
Awrupa kirmännärendä urnaşqan maxsus töp manara donjon dip yörtelä. Donjon ul kirmänneñ eçke töp kirmäne, ğädättä anda feodal torğan. Yış qına donjon saqlanu wazifaların ütägän, anda qoyı, qorallar urnaşqan bulğan.
Kirmän diwarınnan tış saqlağıç çoqır qazınğan bulğan. Mäsälän Qazanda bügenge Bolaq - su belän tutırılğan borınğı saqlağıç çoqır bulıp tora.
Tatar kirmännäre
Qazan Kirmäne - iñ yaxşı saqlanğan tatar kirmäne. Mäxmüt xan idärä itkän çorda zur diwar häm saqlağıç çoqır tözelgän. Tatar kirmännäre üzägendä Cämiğ mäçet häm zur manara tözelgän, qorallar tuplanması, su çığanağı, xucalıq binaları urnaşqan bulğan. Kirmän eçendä mädräsälär, mäktäplär, bazar (Qazan Kirmänendä täcik çoqırı (тезицкий овраг) yanında şäreq bazarı) urnaşqan bulğan. Kirmänneñ töp qapqaları: Xan, Qırım, Noğay, Arça qapqaları bulğan, soñraq şul isemendäge uramnar da bulğan.
Küpçelek tatar kirmännäre yılğalar yanında tözelgän häm köymä tuqtalışıına iä bulğan.
Воля-Куровска
Воля-Куровска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Каменка
Югары Каменка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сула елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вяликия Викаравичы
Вяликия Викаравичы (Вялікія Вікаравічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ейвон (Төньяк Каролина)
Ейвон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ейвон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Посешть
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ляс-Лешновольский
Ляс-Лешновольский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5626) 1991 FE
Тарихы
1991 елның 18 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 FE» саналган.
Адамув (Ленчинский повяты)
Адамув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чулино (Таборы районы)
Чулино (Чулино) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Развадава
Развадава (Развадава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Чулино (Таборы районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Развадава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сураж
Сураж (Сураж) — Россия Федерациясенең Брянск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1781 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,8%), белоруслар (2,3%).
Агуа-Бранка (Пиауи)
Агуа-Бранка  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сен-Женьез-о-Мерль
Сен-Женьез-о-Мерль — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Дуглас (округ, Канзас)
Дуглас — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лоренс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1230 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Дуглас (округ, Канзас)
Ишлейкасы
Ишлейкасы (Ишлейкасси, Ишлейкасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 42 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Доси Лонико (Верона)
Доси Лонико — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Доси Лонико Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нимбаркачарья
Нимбаркачарья ( (Sanskrit: निम्बार्काचार्य, romanized: Nimbārkāchārya) (якынча 1130 - якынча 1200), шулай ук Нимбарка, Нимбадитья яки Ниямананда буларак мәгълүм, Һинд дине фәлсәфәчесе, теолог һәм двайта-адвайта (яки дуалистик-нәдуалистик) теологиясенең төп тәкъдим итүчесе. Ул Радһа һәм Кришна илаһи парына табынуын таратуда төп рольне уйнаган һәм Вайшнавизм Һинд дине сектасының дүрт төп традициясенең берсе Нимбарка Сампрадайяны нигезләгән. Нимбарка 11-енче һәм 12-нче гасырлар тирәсендә яшәгән дип ышаныла, әмма бу даталау сорау астында, ул Шанкарачарьяга кадәр яшәгән дип фараз ителә, безнең эраның 6-нчы яки 7-нче гасырында Көньяк Һиндстанда туып, ул тормышның күпчелек вакытын Уттар-Прадешта, Матһурада уздырган. Ул кайчак Бхакшара дигән башка фәлсәфәче белән идентификацияләнә, әмма бу дөрес түгел дип таныла, чөнки ике изгенең рухи карашлары төрле.
Даталау
Нимбарканың традицион тарафдарлары ул безнең эрага кадәр 3096 елда туган дип ышана, әмма бу даталау бәхәсле, чөнки тарихчылар ул безнең эраның 7-енче гасырыннан 11-енче гасырына кадәр яшәгән дип ышана. Рома Бозе буенча Нимбарка 13-енче гасырда яшәгән, чөнки Шри Нимбаркачарья Мадһамукһамардана эшенең авторы булган дип фараз ителә. Малковски буенча Сатьянанд Нимбарка һәм аның туры өйрәнчеге Шриниваса Рамануджага (б.э. 1017 - 1137) күпкә кадәр чәчәк аткан, һәм Шриниваса Шанкарачарьядан (8-енче гасыр башы) соң бераз гына соңрак яки замандашы булган дигән исбатлама китерә. Рамнарэйс буенча булган мәгълүматтан нәтиҗә ясап Нимбарка безнең эраның 7-нче гасырында булган.
Биографиясе
Нимбарканың тормышы турында әз мәгълүм. Ул Вайсакха аеның өченче якты өлешендә туган. Аның әтисе Бхагавата изгесе Джаганнатх, аның хатыны Сарасвати булган, алар Нимбапурда яшәгән, бу хәзерге Карнатакада Беллари районы. Шулай да кайбер башка юрамаларда аның әти-әнисе Аруна Муни һәм Джаянти Дэви булган, алар Годавари елгасы янындагы урында яшәгән, ул хәзер Андһра-Прадеш булырга мөмкин. Нимбарканың тарафдарлары аны Вишну коралы Сударшана-чакраның инкарнациясе дип ышана. Туганда Нимбаркага Ньямананда исеме бирелгән дип ышаныла, әмма кайвакыт аның туу исеме булып Бхашкара дип таныла. Нимбарканың иртә еллары вакытында аның гаиләсе Вриндаванга күчкән дип тасвирлана, әмма моның турында тарихи язма юк.
Вильяверде-дель-Монте
Вильяверде-дель-Монте — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейрангер-фьорд
Гейрангер-фьорд (Geirangerfjorden) — Норвегиянең Сөннмере регионында, илнең Мёре-ог-Ромсдал фолькесының иң көньяк өлешендә урнашкан фьорд. Стур-фьорд тармакларының берсе. Бергеннан төньяк-көнчыгышка якынча 200 километр һәм Ослодан төньяк-көнбатышка 280 километр ераклыкта урнашкан. Фьорд 15 километрга сузыла һәм Сторфьордның бер тармагы булып тора. Тирәнлеге 565 метр тәшкил итә. 2005 елның июлендә ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелде.
Гейрангер-фьордта аңа исем биргән бистә - Гейрангер урнашкан. Анда Норвегиянең әлеге районының табигый-фәнни тарихы турында сөйләүче Фьордлар музее урнашкан.
Фьордның ярларында 1400 метрга кадәр биеклектәге текә кыялар һәм бозлыклар урнашкан.
Воронье (Киров шәһәре)
Воронье (Воронье) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Бөтендөнья кыргый табигать фонды
Бөтендөнья кыргый табигать фонды (ингл. World Wide Fund for Nature, WWF) — табигать, экология һәм әйләнә-тирә мохит мәсъәләләр өстендә эшләүче дәүләти булмаган халыкара оешма.
Воронье (Киров шәһәре)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Бөтендөнья кыргый табигать фонды
thumb|left| WWF символы булып панда тора
Воронье (Киров шәһәре)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(12834) Bomben
(12834) Bomben — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 4 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CB13» саналган.
Енили (Балышейх)
Енили (Yenili) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Балышейх илчесенә караган бер авыл (köy).
HD112734
HD112734 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кара җимеш урамы (Казан)
Кара җимеш урамы (улица Черноплодная) — Казанның Идел буе районындагы (Салмачы бистәсе) кечкенә урам. Нокса елгасы агымы буенча сузыла. Нокса елгасы яры белән тәмамлана. Киңлек тыкрыгы (переулок Раздольный), 2нче Үзәк урамы белән кисешә. Почта индексы 420129.
Тарих
Элекке исеме – Киңлек урамы (улица Раздольная). 2009 елда Казан шәһәр думасының «Бер үк исемдәге урамнарның атамаларын алмаштыру турында» карары белән әлеге урамның исеме Кара җимеш урамы итеп үзгәртелгән.
Фаха
Фаха (Vacha) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Лясовице (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Япта-Нарото-Яха
Япта-Нарото-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пыякоя-Яха елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ордзовани
Ордзовани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сесений-Веки
Сесений-Веки — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Лужанска
Воля-Лужанска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раздзел
Раздзел (Раздзел ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ковингтон (Вашингтон)
Ковингтон  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ковингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елрод (Төньяк Каролина)
Елрод  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5627) 1991 MA
(5627) 1991 MA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 16 июнендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 MA» саналган.
Вяликия Дворцы
Вяликия Дворцы (Вялікія Дворцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Югары Коржа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кашыклы (Кызылтепе)
Кашыклы (Kaşıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Жермен-сюр-Брель
Сен-Жермен-сюр-Брель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Плоеван
Плоеван — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Адамув (Лукивский повяты)
Адамув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пойнт-Лей (Аляска)
Пойнт-Лей  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пойнт-Лей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доси Моронари (Тренто)
Доси Моронари — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Доси Моронари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кормиловка (Көнгера кушылдыгы)
Кормиловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көнгер елгасының сул ярыннан 7,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Потлоджи (коммуна)
Потлоджи — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Аҗер (Огузэли)
Аҗер (Acer) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12835) Stropek
(12835) Stropek — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 февралендә Клеть тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CN13» саналган.
Агуа-Доси
Агуа-Доси — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кәримә Ишмөхəммəдова
Кәримә Ишмөхəммəдова - татар хатын-кызлыры мәдәниятен, мәгърифәтен кайгыртып татар матбугатына мәкәләләр язучы кеше итеп билгеле.
1914 елда "Вакыт" газетасында "Петропавелда әдәбият кичәсе" исемле мәкәләсе басыла.
1915 елда Петропавел шәһәрендә хатын-кызлары арасындә мәҗлес оештырып, шунда мəрхүмə Фатыйма-Фəридə исеменə Кәрәкәшле авылында салыначак мəктəп файдасына 95 сум акча туплап җибәргән.
1916 елда "Сөембикә" журналында "Фатыймаи-Фәридә ханымга ике ел" исемле мәкәләсе басыла. .
1920-нче еллардан гаиләсе белән мөһәҗирлектә - Кытайның Манҗурия өлкәсендәге Харбин шәһәрендә яши. 1931 елда совет гражданлыгыннан баш тарткан. 1933 елда Харбинда Габдулла Тукайның үлүенә егерме ел тулу уңае белән аны искә төшерү өчен төзелгән комитет тарафыннан чыгарылган бер көнлек гәзитнең материаллары арасында аның «Зыялыларыбыз һәм аларга карашыбыз» исемле мәкәләсе чыга. . Шушы ук елны "Япон мөхбире"нең яңадан чыга башлавы берлән тәбрик хаты басыла. 1938 елда Тукайга багышланган кичәдә чыгыш ясаган. 1939 елда Манҗуриянең хөкүмәтеннән Шанхайда яши торган кызына күчү турында гариза биргән.
Гаиләсе
Ире - Закир Ишмөхәммәдов, укытучы, тәрҗемәче.
Балалары:
Тако
right|thumb|Карнитас таколары right|thumb|Барбакоа таколары
Тако - кукуруз яки бодайдан пешерелгән тутырылган кысыр коры кыймак, Мексика халкының гадәти ашамлыгы.
Лясомин
Лясомин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вячеслав Иванов
Вячеслав Иванов (Вячеслав Осип улы Иванов,, — , ) — химик-технолог, техник фәннәр докторы (1991). 1950-1975 елларда Казан химия заводында: баш инженер (1968-1970), директор (1970-1975). 1975-1994 елларда : директор (1975-1987), әйдәп баручы фәнни хезмәткәр (1987-1994).
Фахдорф
Фахдорф (Vachdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Разрытае
Разрытае (Разрытае ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Вильяверде-Мохина
Вильяверде-Мохина — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кайова (округ, Канзас)
Кайова — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гринсберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1873 км² тәшкил итә.
Сен-Жени-д’Йерсак
Сен-Жени-д’Йерсак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Вяликия Дзиковичы
Вяликия Дзиковичы (Вялікія Дзіковічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Воля-Любецка (Кече Польша воеводалыгы)
Воля-Любецка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трубчевск
Трубчевск (Трубчевск) — Россия Федерациясенең Брянск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 975 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (98,0%), украиннар (1,0%).
Кызыл Шәрекъ (Тәтеш районы)
Кызыл Шәрекъ — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.
Халык саны — 24 тирәсендә. Почта индексы — 422387.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): мордва халкы.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
HD112790
HD112790 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ракитанка
Ракитанка (Ракітанка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Агуа-Доси-ду-Мараньян
Агуа-Доси-ду-Мараньян — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чунь-Чеш (Таборы районы)
Чунь-Чеш (Чунь-Чеш) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
(5628) Preussen
(5628) Preussen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 сентябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RP7» саналган.
Елрой (Төньяк Каролина)
Елрой  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Плозеве
Плозеве — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Елрой (Төньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Кантен-ан-Турмон
Сен-Кантен-ан-Турмон — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Адамувка (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доси Пизани (Кремона)
Доси Пизани — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Доси Пизани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12836) 1997 CA22
Тарихы
1997 елның 13 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CA22» саналган.
Пошага
Пошага — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Лясополе
Лясополе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сесений-Ной
Сесений-Ной — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орлов (Словакия)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Колвилл (Вашингтон)
Колвилл  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Кадыш (Чуашстан)
Кадыш (Катӑш, Кадыши) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Колвилл (Вашингтон)
Тарихы
Колвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Орлов (Словакия)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колвилл (Вашингтон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадыш (Чуашстан)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Орлов (Словакия)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кадыш (Чуашстан)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
Вильягалихо
Вильягалихо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енимахалле (Енипазар)
Енимахалле (Yenimahalle) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
Пойнт-Маккензи (Аляска)
Пойнт-Маккензи  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Енимахалле (Енипазар)
Сылтамалар
Yenimahalle, Yenipazar Yenimahalle, Yenipazar
Танаван
Танаван (Tanauan) — Филипиннең Батангас прaʙинсәсендә урнашкан шәһәр.
Пойнт-Маккензи (Аляска)
Географиясе
Пойнт-Маккензи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Высотины
Высотины (Высотины) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Танаван
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 2001 елдан башлап йөртә.
Агуа-Доси-ду-Норти
Агуа-Доси-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вяликия Камарники
Вяликия Камарники (Вялікія Камарнікі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ольгерд
Ольге́рд (Algirdas) (1296 чамасы — 24 май 1377) — Бөек Литва кенәзе, Гедиминның улы, Кейстутның абыйсы, идарә итү чорында 1345 елдан 1377 елга кадәр дәүләт чикләрен шактый киңәйтә.
Исеме
Ольгерд исеменең барлыкка килү турында ике төп версия бар. Иң киң таралган Ольгерд исеме Литва сүзләреннән alga — бүләк һәм girdas — ишетү, хәбәр һәм буквально аңлата танылган вознаграждением.
Алдындагы тарих
1360 нчы еллар уртасында Беек Тверь кенәзлегендә Микулин кенәзе Михаил Александрович һәм Кашино кенәзе Василием Михайловичем арасында территориаль бәхәс туа. Кашин кенәзе ягына Бөек Мәскәү кенәзлеге басты
Михаил Александрович ягына Ольгерд басты,
Беренче тапкыр һөҗүмгә чыгу
1368 елның көзендә Литва кенәзе зур гаскәр белән Мәскәүгә һөҗүмгә чыга. Гадәттәгечә, көтмәгәндә дошман чикләренә керергә омтылып, ул төньяк-көнбатыштан түгел, ә көньяк-көнбатыштан һөҗүмне башлай. Дмитрий Иванович сакчылар полкын җибәрергә генә өлгергән,
Икенче тапкыр һөҗүмгә чыгу
1370 елда, Рудау каршындагы бәрелештә зур Литва гаскәрләре Тевтон орденыннан җиңелгәннән соң, Дмитрий Московский яңадан Тверьне урап алган; Михаил Литвага качкан. Раштуа постына Ольгерд Мәскәүгә абыйсы Кейстут, Михаил Тверской һәм Святославом Смоленский белән һөҗүмгә чыккан
Өченче тапкыр һөҗүмгә чыгу
1372 елны янә Мәскәү белән Тверь низагы яна.
Соңыннан булган вакыйгалар
1371 елны Ольгерд Константинополь патриархыннан Киевка аерым митрополит сорый Смоленскка, Тверьга, Новосильга һәм Түбән Новгородка хакимияте белән.
Воля-Любожицка
Воля-Любожицка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Одес
Югары Одес — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ижма елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 64 км.
Фёлькерсхаузен
Фёлькерсхаузен (Völkershausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Югары Одес
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Фёлькерсхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Одес
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ракитник (Касцюковицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Красноярка (Барда кушылдыгы)
Красноярка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барда елгасының уң ярыннан 144 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD112898
HD112898 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Япта-Яха (Сядор-Яха кушылдыгы)
Япта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сядор-Яха елгасының уң ярыннан 117 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Доси Сан Бернардо (Торино)
Доси Сан Бернардо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Доси Сан Бернардо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аҗы (Пасинлер)
Аҗы (Acı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нәҗип Җиһанов урамы (Яр Чаллы)
Нәҗип Җиһанов урамы (улица Назипа Жиганова) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Автозавод районындагы урам. Почта индексы 423825. ОКАТО коды: 92430000000. Координатлар 55.778396°N һәм 52.460973° E. Озынлыгы 236 м.
Тарих
Татар композиторы, ССРБ һәм ТАССР халык артисты, Габдулла Тукай премиясе, ике тапкыр икенче дәрәҗә Сталин һәм ССРБ дәүләт премияләре лауреаты, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981) Нәҗип Гаяз улы Җиһанов (Нәҗип Җиһанов, 1911 — 1988) хөрмәтенә аталган урам.
Урнашуы
Яр Чаллының (Яңа шәһәр) Автозавод районының 71нче комплексы «Боровецкое» коттеджлар бистәсендә урнашкан кечкенә урам. Урман арты белән киселештән башлана. Планер, Зөбәрҗәт кечкенә урамнары белән кисешә. Нәҗип Җиһанов урамыннан Шилнә урманына һәм Түбән Чулман милли паркына узарга мөмкин.
Игътибарга лаек объектлар
Урам (элиталы) шәхси секторга керүче коттеджлардан тора.
(12837) 1997 EK35
(12837) 1997 EK35 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 4 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 EK35» саналган.
Лясотка
Лясотка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агуаи
Агуаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Енгелгард (Төньяк Каролина)
Географиясе
Енгелгард халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пломелен
Пломелен — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Каули (округ, Канзас)
Каули — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уинфилд шәһәре.
Дагупан
Дагупан (Dagupan) — Филипиннең Пангасинан правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Каули (округ, Канзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Дагупан
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1947 елдан башлап йөртә.
Каули (округ, Канзас)
Искәрмәләр
Каули (округ, Канзас)
Сен-Кантен-ла-Мотт-Круа-о-Баи
Сен-Кантен-ла-Мотт-Круа-о-Баи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Аделина (Грубешивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Енимахалле (Бига)
Енимахалле (Yenimahalle) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Оровниця
Оровниця — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Раксалянка
Раксалянка (Раксалянка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сен-Жени-Пуйи
Сен-Жени-Пуйи (Saint-Genis-Pouilly) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сен-Жени-Пуйи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,55 км².
Пошта-Килнеу (коммуна)
Пошта-Килнеу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вильягонсало-Педерналес
Вильягонсало-Педерналес — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кашыкчы (Сүлейманпаша)
Кашыкчы (Kaşıkçı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вяликия Косичы
Вяликия Косичы (Вялікія Косічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Унеча
Унеча (Унеча) — Россия Федерациясенең Брянск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1927 елдан, шәһәр статусын 1940 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%), украиннар (1,1%), белоруслар (1,1%).
Лясотки (Мазовия воеводалыгы)
Лясотки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәнис Зыялы
Фәнис Зыялы - шагыйрь. 1975 елның 14 октяберендә ТАССРның Арча районындагы Өчиле авылында туган. Арча педучилищесында бер ел укыганнан соң, 1993 елда Төркиягә укырга китә. Бер ел Измир каласында төрек телен өйрәнеп, Конья шәһәрендәге Сельчук университетына укырга керә. Анда хокук факультетында белем ала. Шул ук уку йортында аспирантура бетерә. Анталья шәһәрендә адвокат булып эшли. Шәһәрдә яшәгән татарлары туплау буенча, балаларга татар теле курсын ачуда, Анталияда Сабан туе бәйрәмен уздыруда эш алып бара.
Кушкуй
Кушкуй — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.