cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Волица (Устья кушылдыгы)
Волица — Россия территориясеннән ага торган елга. Aрxангил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының сул ярыннан 41 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Шчапанавичы
Шчапанавичы (Шчапанавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Волица (Устья кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Шчапанавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Волица (Устья кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Млиник (Кольский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жан-де-ла-Рюель
Сен-Жан-де-ла-Рюель — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Гөллүҗе (Изник)
Гөллүҗе (Göllüce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Боркен (Гессен)
Боркен  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рипалки-Приватне
Рипалки-Приватне — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
NGC 890
NGC 890 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Долни-Богров
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идзьки-Млиновски
Идзьки-Млиновски — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Приозерное
Приозерное (Приозерное) — Диңгез буе краеның Хороль районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (6%).
Петровски (Октябрьское районы)
Петровский (Петровский) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), казахлар (11%).
Алексей Суклетин
Алексей Суклетин (Алексей Васильевич Суклетин,, — , ) — алты хатын-кызны һәм бер 11 яшьлек кызны үтереп ашаган серияле үтерүче.
Юрий Сулименко
Юри Сулименко (Юрий Геннадьевич Сулименко,, — , ) — Россия Федерациясе каһарманы (1995).
Горгота (Димбовица)
Горгота — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюринген (Форарльберг)
Тюринген  — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пынарлар (Туфанбейли)
Пынарлар (Pınarlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Туфанбейли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Норт-Рединг (Массачусетс)
Норт-Рединг  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галиулла (Бакалы районы)
Галиулла — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Словения Социалистик Җөмһүрияте
Башкаласы Любляна шәһәрендә урнашкан булган.
Халык
Милли состав (1991): словеннар — 88,3%, хорватлар — 2,8%, серблар — 2,5%, мөселманнар (бошәнкләр) — 1,4%.
Административ бүленеш
1991 елда Словения Социалистик Җөмһүрияте 62 општинадан гыйбарәт булган.
(19297) 1996 RS24
(19297) 1996 RS24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 8 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 RS24» саналган.
Рашиця (Любляна)
Рашиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варека
Варека — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD242006
HD242006 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рихлава
Рихлава — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2882) Tedesco
(2882) Tedesco — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 26 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 OG» саналган.
Диксфилд (сан алу урыны, Мэн)
Диксфилд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диксфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кьевелон
Кьевелон (Quiévelon) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
Түркмән (Гөйчай)
Түркмән  (Türkmən ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Местлин (ай кратеры)
Местлин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,82 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Михаэль Мёстлин (1550—1631) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1961 елда раслана.
Татарстанның сәнәгать парклары
Татарстан булдырылган индустриаль парклар саны буенча федерация лидерлары рәтенә керә. 2020 елга республикада 100 сәнәгать паркы бар, аларда 1,5 меңнән артык резидент һәм 32 меңгә якын эш урыны бар. Дәүләт инвестицияләре 100 объектның 18 енә генә кертелгән, калган парклар хосусый кертемнәргә эшли.
Характеристика
Сәнәгать яки индустриаль парклар дип яңа җитештерү предприятиеләрен урнаштыру өчен оештырылган махсус территорияне атыйлар. Мондый территория энергия чыганаклары, шулай ук предприятиеләр өчен кирәкле инфраструктура белән тәэмин ителгән. Шул ук вакытта җитештерүне гомуми административ-хокукый кагыйдәләр берләштерә, тәртип саклауны бер идарәче компания күзәтә. Сәнәгать паркында бер яки берничә бәйсез предприятие тәкъдим ителергә мөмкин, алар парк инфраструктурасын бергә кулланалар.
Сәнәгать парклары — Россия төбәкләрен үстерүгә юнәлдерелгән инновацион инфраструктура элементларының берсе. Мондый мәйданчыклар булдыру инвестицион проектларны гамәлгә кертүне тизләтергә һәм предприятиеләрнең коммерция эшчәнлеген башлап җибәрергә мөмкинлек бирә. Паркларның куллану чыгымнары гомуми базарныкыннан еш кына кимрәк, бу кече һәм урта предприятиеләр үсешенә уңай йогынты ясый.
Сәнәгать паркларының уңышлылыгы сату базарларына һәм хезмәт ресурсларына якын урнашуы, финанслар ягыннан хезмәттәшлек булу, транспорт юллары, энергетика ресурслары белән тәэмин итү, шулай ук резидентларның административ процедураларны үтү тәртибе гадиләштерелгән булу белән билгеләнә. Социаль инфраструктураның якынлыгы һәм җитештерүне киңәйтү мөмкинлеге шулай ук хәлиткеч факторларга карый.
Угнин
Угнин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татарстанның сәнәгать парклары
Проектның тарихы
Татарстан Мәскәү, Калуга һәм Ульяновск өлкәләре белән бергә индустриаль парклар саны буенча Россия төбәкләре лидерлары рәтенә керә. Татарстан территориясендә беренче сәнәгать парклары 2004 елдан бирле барлыкка килә башлый. Алар арасында «Мастер» КИП, «Химград» технополисы, Агросәнәгать паркы була. Татарстан Президенты йөкләмәсе буенча 2014 елда мәйданчыкларны республиканың һәр районында ачырга планлаштыралар. Ул вакытта республикада 230 резидент һәм 4750 эш урыны булган 20 сәнәгать паркы була. 2020 елга сәнәгать парклары саны 100 гә кадәр арта, аларның резидентлары саны — 1,5 мең, ә булдырылган эш урыннары саны — 32 000. Дәүләт инвестицияләре 100 объектның 18 енә генә кертелгән, калган парклар хосусый акчаларга эшли. Бу объектлар биләгән территориянең күләме белән генә аерыла. Мәсәлән, сәнәгать мәйданчыгы 2 гектардан да ким булмаган территориягә ия, ә сәнәгать паркыныкы 8 гектардан да ким түгел.
Угнин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татарстанның сәнәгать парклары
Проектның тарихы
Татарстанның сәнәгать паркларының күбесе «Greenfield» тибы буенча төзелә: инвестор төзелеп бетмәгән җир участогы сатып ала, теләге буенча аны инфраструктура ягыннан тулысынча тәэмин ителгән итеп тә сатып алып була. Паркларның «Brownfield» дип аталган башка төре дә бар, ул вакытта парк гамәлдәге сәнәгать территориясендә урнашкан, инфраструктура белән дә җиһазландырылган, әмма аны җитештерү өчен үзгәртеп корырга кирәк. Паркларда тәкъдим ителгән төп тармаклар булып машина төзелеше, металл эшкәртү, автокомпонентлар җитештерү, химия сәнәгате, полимерлар эшкәртү, композит материаллар җитештерү, нано һәм медицина технологияләре тора.
Икътисади файда
Татарстан уңышлы сәнәгать парклары саны буенча лидер булып тора .Төяп озатылган продукция күләме 2019 елның беренче кварталында 32,1 млрд. сум, 2020 дә шул ук вакыт аралыгында 46,7 млрд. сум булды, үсеш темпы 145,5 % тәшкил итә. Резидентлар саны 1377 дән 1497 гә кадәр (үсеш темпы — 108,7 %), ә салым түләүләре күләме 3,5 млрд. сумнан 5,8 млрд. ка кадәр (үсеш темпы — 164%) арта. 2017 елда республиканың индустриаль паркларында 354 резидент эшли, 6,7 мең эш урыны булдырыла. 2020 елда яңа 17 сәнәгать объекты төзелде, бу өстәмә 354 эш урыны барлыкка китерә.
Паркларның нәтиҗәлелеген бәяләүдә төп критерийларның берсе булып резидентлар саны, шулай ук яңа эш урыннары санала. 2018 елда бу критерийлар буенча «Химград» технополисы алда бара, анда 295 резидент һәм 8404 эш урыны бар. Киләсе урыннарда «Мастер» КИП (машина төзелеше) — 300 резидент һәм 10 024 эш урыны, «Алабуга» МИЗ ы— 48 резидент һәм 5346 эш урыны. «Эксперт» журналы ясаган еллык Россия технопаркларының инвестиция җәлеп итүчәнлеге рейтингы нигезендә, әлеге өч территория тотрыклы рәвештә алда бара.
Сәнәгать мәйданчыклары булдыру буенча Татарстан тәҗрибәсе «Кече һәм урта эшкуарлык: эшкуарлык инициативасына ярдәм» дигән федераль проектының «Минем бизнес-паркым» юнәлеше нигезенә ятты. Проектта катнашырга һәм сәнәгать паркы төзергә теләгән төбәк 250 млн. сум күләмендә федераль субсидиягә дәгъва кыла ала. Татарстанда паркларның идарәче компанияләре һәм резидентлары биналар һәм инфраструктура төзү һәм модернизацияләүгә займнар ала алалар, кредитларның максималь суммасы — 30 млн.сум. Кредит Татарстан Республикасы Гарантия фонды поручительлеге буенча еллык 5% ка бирелә.
Тәнкыйть
Яхшы җиһазлануга карамастан, күп кенә мәйданчыклар резидентлар белән тәэмин ителмәгән, чөнки инвесторлар алгарышлы социаль-икътисади үсеш территорияләрендә яки махсус икътисади зоналарда урнашуны өстен күрә: монда аларга тагын да отышлырак салым ташламаларын һәм таможня өстенлекләре бирелә. Хәзерге вакытта мәйданчыкларның тулуы уртача 60 % тәшкил итә, кайбер паркларда әлегә кадәр бер генә резидент та юк, шуңа күрә республика президенты дәрәҗәсендә объектлар белән нәтиҗәле идарә итү мәсьәләсе күтәрелә. Нәтиҗәлелек буенча шәхси парклар дәүләтнекеләрдән артып китә, бигрәк тә эре предприятиеләр аларны үз канаты астына алганда, мәсәлән, «Казаноргсинтез» каравы астында «М-7» сәнәгать паркы. 2020 елның көзендә 13 дәүләт паркы Татарстанның инвестиция-венчур фонды идарәсенә күчте. Яңа резидентларны җәлеп итүнең икенче авырлыгы — җирне инвестицион проектка тапшыру кыенлыгы, шулай ук идарәче компанияләрне куркыта торган хисап тотуның зур күләме дә авырлык тудыра.
2018 елда Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов республиканың кайбер район башлыкларын муниципаль сәнәгать мәйданчыкларының түбән нәтиҗәлелеге өчен тәнкыйтьләде. Шулар арасында — Яңа Чишмә районында сәнәгать паркы һәм сәнәгать мәйданчыгы, анда инвестицияләр күләме тотылган федераль акчалар саныннан артмаган.
Долни-Пасарел
Долни-Пасарел — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Шчара (авыл)
Шчара  (Шчара ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Куругөл (Сушеһри)
Куругөл (Kurugöl) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (köy).
Рдечий Брег (Ловренц-на-Похорю)
Рдечий Брег  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюрингерберг
Тюрингерберг — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Олы Леушинская
Олы Леушинская — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 983 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
(19298) Zhongkeda
(19298) Zhongkeda — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
NGC 891
NGC 891 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Млиник (Островский повяты)
Млиник  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брайденбах (Гессен)
Брайденбах  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жан-ле-Блан (Луаре)
Сен-Жан-ле-Блан — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Нортборо (Массачусетс)
Нортборо  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идзьки-Середни
Идзьки-Середни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жорж-де-Лонгпьер
Сен-Жорж-де-Лонгпьер — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гөллүһүюк (Түркоглу)
Гөллүһүюк (Göllühüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Түркоглу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рихново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Рихново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2717) Tellervo
(2717) Tellervo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сабакай (Сембер өлкәсе)
Сабакай (Сабакаево) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (41,4%), татарлар (37,7%), чуашлар (17,8%).
Горгота (Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рдечий Брег (Подвелка)
Рдечий Брег  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Метий (ай кратеры)
Метий - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 83,81 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Адриан Метий (1571—1635) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Гаврюшата
Гаврюшата (Гаврюшата) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (13%), руслар (87%).
Скандия (Миннесота)
Скандия  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Скандия шәһәре  елда нигезләнгән.
(19299) 1996 SZ4
(19299) 1996 SZ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 16 сентябрендә A. Fitzsimmons, M. J. Irwin, I. P. Williams тарафыннан Ла Пальма обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 SZ4» саналган.
Пынарлы (Чаршибашы)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Чаршибашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD24212
HD24212 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Довер-Фокскрафт (сан алу урыны, Мэн)
Довер-Фокскрафт  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Довер-Фокскрафт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нарат-Чокыр
Нарат-Чокыр — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452665, — 80207819009.
Сары (Эткүл районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Тюрниц
Тюрниц — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гош (Сахрай кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брайтенбах (Гессен)
Брайтенбах  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шчарбавичы
Шчарбавичы (Шчарбавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Железница (София шәһәр өлкәсе)
Железница  — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улашлы Шыхлы
Улашлы Шыхлы (Ulaşlı Şıxlı ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Нина Сөмбәтова
Нина Сөмбәтова (Нина Романовна Сумбатова,, — , ) — РФ телбелгече, Кавказ телләрен өйрәнүче, Россия дәүләт һуманитар институтының тел белеме институты директоры (2013-2016).
NGC 892
NGC 892 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Млини-Пекарски
Млини-Пекарски — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Синеомутовка
Синеомутовка — Хопер елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Колышлей районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хопер елгасының уң ярыннан 927 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кьеви
Кьеви (Quiévy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кодри кантонына карый.
Нортбридж (Массачусетс)
Нортбридж  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Избище
Избище — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Суров
Сергей Суров (Сергей Михайлович Суров,, — , ) — СССР һәм РФ һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
Хорватия Социалистик Җөмһүрияте
Хорватия Социалистик Җөмһүрияте (Socijalistička Republika Hrvatska, Социјалистичка Република Хрватска) — Югославия Социалистик Федератив Җөмһүрияте тәркибендәге җөмһүриятләрнең берсе.
Угори (Люблин воеводалыгы)
Угори  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хорватия Социалистик Җөмһүрияте
Башкаласы Загреб шәһәрендә урнашкан булган.
Угори (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хорватия Социалистик Җөмһүрияте
Халык
Милли состав (1991): хорватлар — 78.1%, серблар — 12,2%, югославлар — 2,2%..
Административ бүленеш
1991 елда Хорватия Социалистик Җөмһүрияте 115 општинадан гыйбарәт булган.
Рицежевко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мансур Солтанов
' Мансур Солтанов''' (Мансур Ислам улы Солтанов,, — , ) — флейтачы, музыка фольклорчысы, Сарытау консерваториясе укытучысы.
Биографиясе
Солтанов Мансур Ислам улы 1875 елның 25 апрелендә Уфа губернасы Минзәлә өязе Мәчти авылында туа. Дворяннар Солтановлар нәселеннән була.
1897 елда Мәскәү консерваториясенә укырга керә. 1903 елда В.В. Кречман классы буенча Мәскәү консерваториясен көмеш медаль белән тәмамлый. Шул ук елны Ф.А. Фувакинага өйләнә һәм аның белән бергә Кырымга китә.
1906 елдан башлап Зур театр оркестры музыканты, Кырым симфоник оркестрлары флейтисты булып эшли. А.А. Эйхенвальд җитәкчелегендәге оркестр концертларында катнаша.
1912 елдан Сарату консерваториясенең флейта, сольфеджио һәм музыка теориясе класслары буенча укытучысы була. Симфоник оркестрлар составында концертларда, шул исәптән А.К. Глазунов җитәкчелегендәге концертларда катнаша.
1919 елның 19 декабрендә корсак тифы белән кинәт авырып үлә. Саратуда татар зиратына күмелә.
Сен-Жермен-де-Пре (Луаре)
Сен-Жермен-де-Пре — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Мансур Солтанов
Иҗади эшчәнлеге
Мансур Солтанов фольклорчы буларак та билгеле. Аларның унысы 1916 елда чыккан «Башкорт һәм татар мотивлары. Саратов консерваториясе укытучысы М.Солтанов язган" җыентыгына кертелгән.
(19300) 1996 SH6
Тарихы
1996 елның 18 сентябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 SH6» саналган.
Рдечий Кал (Иванчна Гориця)
Рдечий Кал  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Суслов
Владимир Суслов (Владимир Васильевич Суслов,, — , ) — архитектор, Казанның Александров пассажы архитекторы (1880-1883).
Гөлһисар (Ефелер)
Гөлһисар (Gölhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Удернс
Удернс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сен-Жорж-дез-Агу
Сен-Жорж-дез-Агу — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Метон (ай кратеры)
Метон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 124,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Метон Афинский (V век, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(2195) Tengström
(2195) Tengström — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1941 елның 27 сентябрендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1941 SP1» саналган.
Тойво Суурсоо
Тойво Суурсоо (Toivo Suursoo,, — , ) — СССР һәм Эстония һоккейчесе (һөҗүмче).
Олы Низямская Речка (Об кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шчачынова
Шчачынова (Шчачынова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сканлон (Миннесота)
Сканлон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сканлон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рдечий Кал (Требне)
Рдечий Кал  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Желява (Болгария)
Желява  — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беренче ярдәм күрсәтү
Әгәр кешенең гомеренә куркыныч яный икән, түбәндәге тәртиптә эш итәргә кирәк: 1. Үзегезгә зыян килмәя¬чәгенә инаныгыз. 2. Зыян күргән кешене иң элек куркынычсыз урынга алып чыгыгыз. 3. Аның пульсын һәм сулышын тикшерегез. 4. Кесә телефоныннан — 112, өй телефоныннан 03 номерын җыегыз. 5. Алар килеп җиткәнче тиешле ярдәм күрсәтегез: сулыш юлларын чистартыгыз, ясалма сулыш алдырыгыз, пульсы булмаса, йөрәген эшләтеп җибәрү өчен массаж ясагыз, кан китү күзәтелсә, аны туктатырга тырышыгыз. Ясалма сулыш зыян күрүченең сулыш алмавы ачыкланганда эшләнә. Аны авызны авызга яки авызны борынга куеп ясыйлар. Моны ясар алдыннан аның авызын ачып карарга, чит әйберләр булса, чистартырга кирәк. Һава өргәндә күкрәге күтәрелә икән, димәк, дөрес эшлисез. Кан киткәндә, иң элек аның нинди тамырдан (капилляр, вена яки артериядән) икәнен ачыклау зарур. Капиллярларга зыян килсә, яраны бинт белән бәйләргә кирәк. Вена киселгән очракта ярага башта марля, аннары мамык кисәге куела һәм аларны тыгыз итеп бинт белән бәйләү зарур. Артериягә зыян килсә, аны кысып, кан китүне туктатырга була. Моны бармак яки йодрык белән эшлиләр. Алда әйтеп кителгән ысуллар нәтиҗә бирмәсә, жгут салалар. Аңын югалтып егылган кешенең битенә салкын су бөркергә була. Алай да аңына килмәсә, нашатырь спиртына манылган мамыкны иснәтергә мөмкин. Туңган кешене иң беренче чиратта җылыга кертү зарур. Тәнен уарга кирәкми, ул үзе җылынсын. Аңа җылы чәй һәм азык бирү хәерле. Өшегән урыннарны төрергә кирәк. Геймлих ысулы кешенең тамагына әйбер утырган очракта ярдәм итә. Моның өчен аның артына басып, ике кул белән кочакларга кирәк. Кендектән өстәрәк өлешкә куллар белән каты итеп басыгыз. Сөяк сынганда сак булырга кирәк: умыртка баганасына зыян килсә, кешене урыныннан кузгатырга ярамый! Сынган урынга тугым (шин) салырга була. Моның өчен таяк та ярый. Тугымны пластырь яки бинт ярдәмендә ныгыталар. Ачык сыну булганда әлеге ысул кулланылмый. Йөрәгенә массаж ясау. Авыруның пульсы булмаганда моны кичекмәстән эшләү шарт. Моның өчен аны каты урынга яткырырга һәм күкрәк сөяге тәмамланган урыннан 2-4 сантиметр өстәрәк урынга кушкуллап (кулның берсе өстенә икенчесен куярга һәм астагысының уч төбе белән) басарга кирәк. Тизлек — бер минутка 100-110 басу. Шул ук вакытта ясалма сулыш алдыру яхшы. Авыруның сулыш алуы һәм пульсы барлыкка килсә, ярдәм күрсәтүне туктату шарт. Агуланган очракта ашказанын юдыру зарур. Моның өчен берничә стакан тозлы су (1 литрга 10 грамм тоз һәм 5 грамм чәй содасы) эчерәләр. 2 стакан эчкәннән соң авызга бармак тыгып косарга кирәк. Аннан тагын су эчеп косарга. Ашказаны чистарганчы шулай эшлиләр. Соңыннан 10-20 таблетка активлаштырылган күмер эчү файдалы. Пешү җитди булмаганда декспантеноллы спрей куллану яхшы. Ялкын, кайнар сыеклык, пар, эссе таба белән пешкәндә иң элек ул урыннан киемне салдырырга кирәк. Пешкән урынга башта аракы, аннары салкын су агызып, стериль бәйләвеч ясарга һәм салкын әйбер куеп торырга.
Рицежево
Рицежево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брайтшайд (Гессен)
Брайтшайд  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Илянка
Илянка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пынарлы (Йомра)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Йомра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19301) 1996 SF8
(19301) 1996 SF8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Млиниска (Великопольское воеводалыгы)
Млиниска  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Провалово
Провалово (Провалово) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Нортон (Массачусетс)
Нортон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Угруск
Угруск — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 893
NGC 893 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Иван Суханов
Иван Суханов (Иван Васильевич Суханов,, — , ) — фәлсәфәче, Казан авиация институтының фәлсәфә кафедрасы мөдире (1955-1961).
Паспорт
Паспорт (passeport, passaporto) — шәхеснең кай дәүләт ватандашы икәнлеген ачыклаучы документ; берәр төрле машина, җиһаз, һ.б. нәрсәләрнең кайда эшләнгәнен, кайда теркәлгәнен, һ.б. белдерә торган рәсми кагазь.
Ульрихсберг
Ульрихсберг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сен-Илер-лез-Андрези
Сен-Илер-лез-Андрези — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Сухарев
Владимир Сухарев (Владимир Григорьевич Сухарев,, — , ) — СССР һөнәри футболчысы (сакчы).
Ешленд (сан алу урыны, Мэн)
Географиясе
Ешленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мечников (ай кратеры)
Мечников - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 58,83 км булган кратер.
Ришевко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ришевко  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ешленд (сан алу урыны, Мэн)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ришевко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мечников (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Илья Ильич Мечников (1845—1916) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Рева (Требне)
Рева  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Горенешть
Горенешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вармер
Вармер — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Тойма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кьеврешен
Кьеврешен (Quiévrechain) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Марли кантонына карый.
Гөлоба (Балья)
Гөлоба (Göloba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Үнгүтлү
Үнгүтлү (Üngütlü ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Сен-Жорж-дю-Буа
Сен-Жорж-дю-Буа — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(19302) 1996 TD
(19302) 1996 TD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 1 октябрендә L. Kamél, K. Lundgren тарафыннан Уппсала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TD» саналган.
Шчонава
Шчонава (Шчонава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Житен (София шәһәр өлкәсе)
Житен  — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Николаевка (Бакалы районы)
ᴨучтьı индексы — 452656, — 80207819006.
Житен (София шәһәр өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йоделишки
Йоделишки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роберт Әхмәтҗанов
Роберт Әхмәтҗәнов — шагыйрь һәм публицист, Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты.
Роберт Әхмәтҗәнов 1935 елның 1 апрелендә Татарстанның Балык Бистәсе районы үзәгендә туа. Башта – урта, аннары Казан дәүләт педагогия институтында югары белем ала. Әстерхан өлкәсенең Җәмәле авылы мәктәбендә өч ел укыта. Казанга кайткач, Муса Җәлил исемендәге опера һәм балет театрында әдәби бүлек мөдире вазифасын башкара, төрле газета редакцияләрендә эшли. 1958 елда аның "Егерменче яз" дигән беренче шигъри җыентыгы, шуннан соң "Гасырлар юлы", "Йолдызстан", "Кызыл усаклар", "Еллар яна", "Сәгать суга", "Идел-йорт", "Таң шәһәре", "Хәтер елгасы", "Моңлану", "Җәяүле күбәләк" һ.б. китаплары дөнья күрде.
(4855) Tenpyou
(4855) Tenpyou — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 14 ноябрендә Х. Косай, тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 VM5» саналган.
Мөнир Мазунов
Мөнир Хәсән улы Мазунов - мәшһүр татар шагыйре, журналист. Мөнир Мазунов 1918 елның 1 апрелендә хәзерге Пенза өлкәсенең Лопатин районы Иске Карлыган авылында туган.
Биография
Мөнир Хәсән улы Мазунов 1918 елның 1 апрелендә хәзерге Пенза өлкәсенең Лопатин районы Иске Карлыган авылында туган. Авылда җидееллык мәктәпне тәмамлагач, 1935—1938 елларда Әстерхан педагогия техникумында белем ала, аннан бер ел Удмурт АССРның башкаласы Ижау шәһәрендәге урта мәктәпләрнең берсендә татар теле һәм әдәбияты укыта. 1939 елда Совет Армиясенә алынып, Бөек Ватан сугышы елларында Ерак Көнчыгышта хезмәт итә, 1945 елның җәендә, «Тревога» исемле фронт газетасының алгы сызыктагы корреспонденты буларак, япон гаскәрләренә каршы сугыш хәрәкәтләрендә катнаша. Армиядә чагында (1943) КПСС сафларына член итеп алына.
1946 елда М. Мазунов Казанга килә һәм 1949 елга кадәр Татарстан радиокомитетында редактор булып эшли. Бер үк вакытта ул Казан педагогия институтының читтән торып уку бүлегендә белем ала.
1949-1953 елларда М. Мазуноз яңадан хәрби хезмәттә: совет гаскәрләренең Төньяк группасы составында Польшада чыга торган газета редакциясендә өлкән әдәби сотрудник булып эшли. М. Мазунов сугышчан хезмәтләре өчен сигез тапкыр хөкүмәт бүләкләренә лаек була.
Армиядән кайтканнан соң, М. Мазунов Татарстан радиокомитетында (1953-1959) редактор һәм радиокомитет начальнигы урынбасары, аннары Начальнигы, Татарстан китап нәшриятында (1960-1963) өлкән редактор, Республика газета-журналлар нәшриятында (19Б4-1967) тәрҗемәче һәм 1967 елдан 1971 елга кадәр рус һәм татар телләрендә чыга торган «Татарчаң кооператоры» газетасының җаваплы редакторы булып эшли. 1971 елдан бирле М. Мазунов - язучы-профессионал, фәкать әдәби иҗат эше белән генә шөгыльләнә.
Иҗаты
М. Мазуновның беренче шигъри тәҗрибәләре сугышка кадәрге елларда Әстерхан һәм Ижевск шәһәрләрендә чыга торган татарча газеталарда басыла. Бөек Ватан сугышы чорында фронт газеталарында, ә 1944-1945 еллардан башлап Татарстан республика көндәлек матбугатында, альманах һәм җыентыкларда М. Мазуновның исеме бик еш күренә башлый. 1948 елда шагыйрьнең беренче мөстәкыйль китабы басылып чыга ("Елда унике ай"). Хәзерге көндә ул - ике дистәгә якын китап авторы. Аларның күбесе балаларга багышланганган.
Мазуновның шагыйрь буларак иҗади йөзе   нәниләр өчен язган ширьләрендә һәм  бигрәк тә  җырларында чагыла. Аның Ленинга, партиягә, туган җиргә багышлап язган «Илһамчым, юлбашчым - партия» (А. Ключарев музыкасы), «Гасырлар кешесе»  (Б. Мулюков музыкасы), «Туган як» (М. Мозаффаров), «Язгы хисләр» (Р. Яхин музыкасы),    «Яшьләр (Ә.  Бакиров музыкасы), лирик характердагы «Әниемнең җылы кочагы» (Ә. Бакиров музыкасы)  кебек җырлары, халык арасында популярлык    казанып, үзешчән һәм профессиональ  башкаручылар репертуарыннан төшмичә, озак еллар буе даими җырланып килә.
М. Мазунов шигъри тәрҗемә өлкәсендә дә каләм тибрәтә. Ул Дж. Родари, М. Нагнибеда, Н. Хикмәт, С. Маршак, П. Хузангай һәм башка чит милләт әдипләренең аерым әсәрләрен, Н. Некрасовның   «Суык,  борыны кызыл куык»   («Мороз,  Красный нос») һәм А. Прокофьевның «Яшьлек» поэмаларын татар теленә тәрҗемә итте.
М. Мазунов - 1982 елдан СССР Язучылар союзы члены.
Күп китаплар авторы:
Мөнир Мазуновның шагыйрь буларак иҗади йөзе нәниләр өчен язган шигырьләрендә һәм бигрәк тә җырларында чагыла. Аның “Туган як” (Мансур Мозафаров көе), “Язгы хисләр” (Рөстәм Яхин көе), “Яшьләр җыры”, “Әниемнең җылы кочагы” (Ә.Бакиров көйләре) кебек популяр җырлары бар.
Мөнир Мазунов Джанни Родари, М.Нагнибеда, Самуил Маршак, Михаил Лермонтов, Николай Некрасов кебек олы талантларның һәм башка әдипләрнең әсәрләрен татарчага тәрҗемә итә. Үзен тәрҗемәче буларак та таныта.
Скво-Лейк (Миннесота)
Скво-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Скво-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Браунфельс
Браунфельс — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD242159
HD242159 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Югары Лемье
Югары Лемье (Верхолемье) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), арлар (6%).
Удриче-Воля
Удриче-Воля — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Систых-Чул
Систых-Чул (Систыхчул, Черёмуховая) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара Июс елгасының сул ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Олы Низямская Речка (Потымец кушылдыгы)
Олы Низямская Речка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Потымец елгасының уң ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Река (Лашко)
Река  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.