cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олимпия уеннары
Уеннарның рәсми эмблемасы, талисманы һәм шигаре
thumb|left|250px| Пекинда узган XXIX Олимпия уеннарының шигаре: Бер дөнья, бер хыял (One world, one dream.) Һәр Олимпия уеннарының үзенең эмблемасы, талисманы һәм шигаре була. Аларны оештыручы як, гадәттә, үзенең милли мирасына таянып уйлап чыгара. Уеннар эмблемасы һәм талисманнары сувенир итеп тә сатыла һәм оештыручыларга байтак акча китерә.
Уеннар ачу тантанасы
Тантана вакытындагы театральләштерелгән тамаша Уеннар үтәчәк шәһәрнең һәм илнең тарихы, гореф-гадәтләре белән таныштыра. Тантана вакытында илләр парады уза. Парадта беренче булып Греция, алардан соң калган илләр вәкилләре алфавит тәртибендә баралар, соңгы итеп оештыручы ил вәкилләре чыга. Халыкара Олимпия Комитеты президентына һәм Уеннарны Оештыру комитеты җитәкчесенә сүз бирелә. Олимпия, Греция һәм хуҗа ил байраклары күтәрелә, гимннары уйнатыла. Олимпия антлары ант ителә. Тынычлык символы булган күгәрченнәрне күккә очыралар. Грециядән алып кайткан Олимпия факелыннан Олимпия утын кабызалар.
Олимпия спорт төрләре
Халыкара Олимпия Комитеты билгеләгән Олимпия спорт төрләре:
Кышкы Олимпия спорт төрләре
Оештыручыларда Олимпия спорт төрләрләреннән тыш өстәмә 1-2 спорт төреннән ярышлар уздыру хокукы бар.
Олимпия уеннарында уңышлы чыгыш ясаган татарлар һәм Татарстан спортчылары
thumb|right|200px| [[Гөлнара Сәмитова-Галкина|Гөлнара Самитова-Галкина]]
(18437) 1994 JR
(18437) 1994 JR — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 5 маенда Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 JR» саналган.
Иг (община)
Иг  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилюнур
Вилюнур (Вилюнур) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Вирф
Вирф — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коморники (гмина Клещево)
Коморники  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кульм-бай-Вайц
Кульм-бай-Вайц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Фоксфилд (Колорадо)
Фоксфилд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Газиз Нәбиуллин
Ул 1920 елның 15 февралендә Татарстанның Саба районы Керәнле авылында ярлы крестьян гаиләсендә туган. 1938 елда Арча педагогика училищесын тәмамлаганнан соң, бераз вакыт Керәнле авыл советында сәркатип булып тора, аннан 1940 елдан 1980 елга кадәр, ягъни пенсиягә чыкканчы, берөзлексез, Саба район газетасы «Колхоз байрагы» (1963 елдан – «Җиңү байрагы», 1990 елдан — «Саба таңнары») редакциясендә эшли. Монда ул башта хисапчы, аннан – җаваплы сәркатип, ә 1944 елның августыннан 1954 елның августына кадәр редактор була. 1954—1980 елларда яңадан җаваплы сәркатип вазыйфасын башкара.
Газиз Нәбиуллинның беренче иҗат тәҗрибәләре — шигырьләре, утызынчы еллар уртасында «Яшь ленинчы» газетасы һәм «Пионер каләме» журналы битләрендә басыла башлый. Сугыштан соң, 1948 елда, «Безнең авыл балалары» дип исемләнгән беренче җыентыгы дөнья күрә. Бу җыентыктагы һәм аннан соң чыккан «Энем турында шигырьләр» (1957) китабындагы әсәрләр Татарстан Мәгариф министрлыгы оештырган балалар әдәбияты конкурсында икенче дәрәҗә бүләккә лаек булалар.
Газиз Нәбиуллин — дистәдән артык китап авторы. Поэзиядән тыш, ул проза һәм драматургия жанрында да әсәрләр яза. Аның балалар тормышына бәйләп, табигатьне саклау, туган җирне ярату, хезмәтне сөю, үзара дуслык кебек тәрбияви темаларга багышлап язган хикәя һәм сәхнә әсәрләре мәсәлән, “Алтын нарат”, “Тын елга буенда” пьесалары), поэтик иҗаты белән бергә, сугыштан соңгы татар балалар әдәбиятының үзенчәлекле бер сәхифәсен тәшкил итә.
Газиз Нәбиуллин үзе яшәгән төбәктә иҗади яшьләрне туплау, тәрбияләү буенча зур эш алып барды. 1957 елда ул редакция каршында әдәбият түгәрәге оештыра. Соңыннан әдәби-музыкаль берләшмә төсен алып, "Мишә дулкыннары” дип аталган бу иҗат коллективы Мәгъсүм Хуҗин, Фәүзия Бәйрәмова, Сәйдә Зыялы, Заһирә Гомәрова, Рашат Низами кебек шәхесләргә олы юлга чыгарга ярдәм итә.
Ул 1986 елның 14 маенда вафат була.
Любич-Гурни
Любич-Гурни — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сароки (Каменски авыл советы)
Сароки  (Сарокі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Печка (Ирса кушылдыгы)
Печка — Ирса елгасы кушылдыгы. Түбән Новгород өлкәсенең Лукояново районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вильково-Нове
Вильково-Нове — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новиковка
Новиковка (Новиковка, Новиковка) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429805. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203825008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200002600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 17 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : мордва (67%), руслар (34%).
Хөсәен Эмре Сакчи
Хөсәен Эмре Сакчи (Hüseyin Emre Sakçı; 1997 елның 15 ноябре, Измир, Төркия) — Төркия йөзүчесе, Ауропа рекордчысы һәм Олимпия уеннарында катнашучы.
2010 елдан ул «Фенербахче» спорт клубын тәкъдим итә. 50 м га ирекле стиль белән, 50 һәм 100 м га брасс белән, 4×100 м га ирекле стиль белән һәм 4×100 м га катнаш стиль белән йөзүдә Төркия рекордчысы. Кыска дистанциядә күп кенә рекордлар яулаган Сакчи кыска дистанциядә 50 м га брасс белән йөзүдә 25,29 секунд нәтиҗәсе белән кыска дистанциядә Ауропа рекордчысы булып тора. 50 м га брасс белән йөзүдә тугызынчы тиз вакыт иясе.
Тормыш юлы
Хөсәен Эмре Сакчи 1997 елның 15 ноябрендә Измир шәһәрендә туа. Ул 3 яшьтә йөзү белән шөгыльләнә башлый һәм 15 яшендә җыелма команда составына керә. 2005 елда ул Эгей университетының йөзү клубына керә. Ул «Фенербахче» спорт клубына 2010 елда күчә.
2015 елда Сакчи барлык яшь төркемнәрендә милли рекорд куйган беренче төрек спортчысы була. Ул клублар арасында кыска суда йөзү буенча Төркия чемпионатында 26,67 секундт эчендә брасс белән 50 метр дистанцияне йөзә.
2018 елда Кытайда узган кыска суда йөзү буенча дөнья чемпионатында Хөсәен Эмре 50 м га брасс белән йөзүдә 25,89 секунд результаты белән бишенче урынны ала. Ул шул ук дисциплинада 2019 елда кыска суда йөзү буенча Ауропа чемпионатында көмеш медаль яулый.
2020 елда ул Будапештта узган Халыкара йөзү лигасында 25,74 секунд нәтиҗә белән 50 метрга брасс белән йөзүдә беренче урынны ала. Шул рәвешле, ул ир-атлар арасында 50 м га брасс белән йөзүдә тарихта тугызынчы тиз вакыт күрсәткән спортчы була һәм Төркия рекордын куя. Ул шулай ук 100 метрга брасс белән йөзүдә 56,62 секунд нәтиҗәсе белән өченче урынны ала. 2020 елның 10 ноябрендә Халыкара йөзү лигасының 8 нче этабында Эмре 100 метрга брасс белән 55,74 секунд эчендә йөзеп, Ауропа рекордын куя.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Фиппсбург (Колорадо)
Фиппсбург  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фиппсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Казони I (Белуно)
Географиясе
Казони I Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Фиппсбург (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казони I (Белуно)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Булат Мусин (1994)
Булат Мусин, Булат Марат улы Мусин (1994 елның 29 июле, РФ, ТР, Яңа Чишмә районы, Чертуш) — 90 кг авырлык категориясендә көрәшче, РФ татар көрәше һәм билбау көрәше буенча спорт остасы, биш тапкыр Яңа Чишмә районы батыры, биш тапкыр Муса Җәлил истәлегенә көрәш турниры җиңүчесе (2014, Әлмәт; 2017; 2018, Биектау һ.б.), өч тапкыр Татарстан чемпионы, ике тапкыр РФ чемпионы (2017), Дөнья кубогы иясе (2017). Көрәш буенча РФ җыелма командасы әгъзасы. «2017 елның иң яхшы көрәшчесе». Билбаулы көрәш буенча Россиянең атказанган спорт мастеры (2022).
Көрәш
Әтисе Марат Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумында укыганда, армиядә хезмәт иткәндә көрәш һәм чаңгы спорты белән шөгыльләнә. Ишегалдында малайлары өчен спорт мәйданчыгы ясап куя. Булат дүртенче сыйныфтан башлап, үзенә көндәлек режим билгели: ун тапкыр чүгәләү, ун тапкыр тартылу һ. б. күнегүләр үтәү. Әлеге күнегүләрне беркайчан да калдырмый. Көрәшкә юлламаны аңа Шахмай мәктәбенең физкультура укытучысы Рөстәм Мифтахетдинов бирә. Беренче уңышлары белән югары сыйныфларда сөендерә: мәктәпне тәмамлаган елны авыл һәм район Сабан туенда батыр кала. А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университетында укыганда көрәш спорты белән һөнәри шөгыльләнә башлый. Кукмара, Биектау, Чирмешән, Аксубай, Нурлат районнары Сабан туйларында катнашып, җиңү яулый.
Мамадыш районы Җөри авылында керәшеннәрнең Питрау бәйрәмендә көрәш бәйгесендә 90 кг авырлык категориясендә чыгыш ясап, җиңә, «Лада-Гранта» автомобиле белән бүләкләнә.
2012 елдан Казанның «Ак Барс» көрәш сараенда шөгыльләнә (тренерлары Вакыйф Дәүләтшин, Хәбибрахманов Б.Г.).
Казанның «Ак Барс» көрәш сараенда тренер булып эшли, яшь көрәшчеләр тәрбияли.
2018 елның сентябрендә Кыргызстанда узган Күчмәннәрнең III халыкара уеннарында РФ командасы составында катнаша.
2023 елның мартыннан Чистай командасына күчә, Чистайда көрәшне күтәрү, үстерү буенча җаваплы кешеләрнең берсе итеп билгеләнә.
Бюхенбах
Бюхенбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баштино (Силистра өлкәсе)
Баштино  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
NGC 366
NGC 366 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Баштино (Силистра өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD21437
HD21437 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(18438) 1994 JM6
(18438) 1994 JM6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 4 маенда Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 JM6» саналган.
Вант-Гофф (ай кратеры)
Вант-Гофф - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 107,3 км булган кратер.
Гайворон (Диңгез буе крае)
Гайворон (Гайворон) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Вант-Гофф (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Якоб Хендрик Вант-Гофф (1852–1911) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Гайворон (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Кундль
Кундль — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кече Бахта
Кече Бахта, Яуширмә — Зур Бахта елгасы кушылдыгы. Татарстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Бахта елгасының сул ярыннан 8,3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км. Тарихи чыганакларда, мәс. Ибне Фадлан юлъязмаларында бу елга Яуширмә исеме белән мәгълүм. Елга буенда Яуширмә авылы урнашкан.
Кундль
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гайворон (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Кече Бахта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Багазы
Яңа Багазы — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452880, ОКАТО коды — 80204804005.
Гайворон (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (13%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2,08%.
Л'Епин (Марна)
Л'Епин — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Газикөй (Шаркөй)
Газикөй (Gaziköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Шаркөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Пертю
Ле-Пертю — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Өзлүҗе (Бүюкорһан)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коморники (гмина Коморники)
Коморники  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джем-Лейк (Миннесота)
Джем-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джем-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идрия (мистечко)
Идрия  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4140) Бранхам
(4140) Бранхам — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 11 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 VA» саналган.
Сароки (Орлевски авыл советы)
Сароки  (Сарокі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вирфу-Дялулуй
Вирфу-Дялулуй — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Артем Пискунов
Артем Пискунов (Артем Олег улы Пискунов) – драма артисты, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты, «Тантана» (2014), Дамир Сираҗиев (2011), Муса Җәлил (2017) премияләре лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1989 елның 5 июнендә ТАССР Мөслим районы Яңа Усы авылында туган. Казан театр укуханәсен (Рәшит Заһидуллин курсы), КФУ татар филологиясе факультетын тәмамлаган.
Иҗаты
Мостай Кәрим әсәре буенча куелган «Айгөл иле» романтик драмасында Ричард Галин ролен башкаруы танылу китерә. Театр белән Россия өлкәләрендә, Төркиядә, Бельгиядә гастрольләрдә була. Уильям Шекспирның «Гамлет»ында Гамлетны уйнау яңа уңыш китерә.
''А. Пискунов: «Татар халкында ике Гамлет хәзер — Мөхтәр Мутин да мин».''
«Тантана» премиясе
2014 «Иң яхшы ир-ат роле» номинациясендә Тинчурин театры куйган «Гамлет» спектаклендә Гамлет роле өчен.
Фредерик (Колорадо)
Фредерик  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты
Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты (Сыктывкарский государственный университет имени Питирима Сорокина, Сыктывкарса канму университет) — Коми Республикасы башкаласы Сыктывкар шәһәрендә урнашкан классик университет. 1972 елда нигезләнгән. 2015 елда югары уку йортына социолог, педагог Питирим Сорокин исеме бирелгән.
Тарих
Сыктывкар дәүләт университеты СССР Министрлар Советының 1971 елның 24 сентябрендәге 698нче һәм РСФСР Министрлар Советының 1971 елның 25 октябрендәге 580нче санлы карарлары нигезендә оештырыла.
1972 елда университетта ике факультет гамәлдә була: тарих-филология (декан В. П. Золотарев), табигать фәннәре (декан О. В. Петров). 9 кафедрада 40 укытучы эшли. 8 белгечлек буенча 350 студент кабул ителгән.
Коми дәүләт педагогика институтыннан университетка тарих-филология (1972) һәм химия-биология (1973) факультетлары тапшырылган.
Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгының 2014 елның 14 февралендәге боерыгы белән Сыктывкар дәүләт университеты һәм Коми дәүләт педагогика институты берләштерелә.
2015 елның 2 мартында университетның яңа уставы кабул ителеп, анда университетның «Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты» дигән яңа исеме раслана.
Фән
Университет - фән һәм инновацияләр үзәге. Биредә гуманитар, табигать, техник юнәлешләр буенча фундаменталь һәм гамәли фәнни тикшеренүләр үткәрелә. Вузның фәнни инфраструктурасы 21 фәнни-тикшеренү үзәген, 30 фәнни-тикшеренү лабораториясен, 3 кече инновацион предприятиене, "Коми Республикасы IT-паркы" технопаркын үз эченә ала. Университет базасында укытучылар һәм студентларның халыкара һәм Бөтенроссия фәнни конференцияләре оештырыла. Ел саен 1500 дән артык студент төрле фәнни чараларда катнаша.
Вильково-Старе
Вильково-Старе — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мидяшкино
Мидяшкино (Мидӓшкӓнсола, Мидяшкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,7%), урыслар (5,3%).
Любич-Дольни
Любич-Дольни — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл (Касли районы)
Кызыл (Кызылова) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (95%).
(18439) 1994 LJ1
(18439) 1994 LJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 9 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 LJ1» саналган.
Сөюдлү (Җәлилабад)
Сөюдлү  (Söyüdlü ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Коюнагылы (Меҗитөзү)
Коюнагылы (Koyunağılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Пон-л’Эвек (Кальвадос)
Пон-л’Эвек — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Куфштайн
Куфштайн — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казони II (Болонья)
Казони II — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казони II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Татарка (Кия кушылдыгы)
Татарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 529 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
21 февраль
21 февраль — Милади тәкъвимендә икенче айның егерме беренче көне. Ел ахырына кадәр 313 көн кала.
Өзлүҗе (Инегөл)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD214433
HD214433 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ваповский (ай кратеры)
Ваповский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 11,5 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Бернард Ваповский (1450–1535) хөрмәтенә бирелә.
Можаи (Киров өлкәсе)
Можаи (Можаи) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Белица (Силистра өлкәсе)
Белица  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюхльберг
Бюхльберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коморовице (Великопольское воеводалыгы)
Коморовице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зузана Чапутова
Тәрҗемәи хәле
1973 елның 21 июнендә Чехословакиянең Братислава шәһәрендә эшче гаиләсендә туган. Пезинок шәһәрендә үскән. 1996 елда Братиславада урнашкан исемендәге университетның юридик факультетын тәмамлаган. Югары уку йортын тәмамлагач, Пезинок шәһәре җирле үзидарәсенең хокук бүлегендә ярдәмче булып, аннары администрация башлыгы урынбасары булып эшли. 2001—2017 елларда Via Iuris ватандашлар берлегендә эшли, Greenpeace белән хезмәттәшлек итә. Пезинок шәһәрендә чүплек ясатмау өчен көрәшә. 2016 елда Сан-Францискода Goldman экологик премиясе ала.
Үзенең юридик фирмасын ача. Экологиягә багышланган берничә хезмәте бар.
2017 елның декабрендә Прогрессив Словакия социал-либераль фиркасен оештыручыларның берсе була, 2018 елның гыйнварыннан 2019 елның мартына кадәр фирка рәисе урынбасары.
Ле-Соле
Ле-Соле — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Зузана Чапутова
Тәрҗемәи хәле
2019 елның мартында узган президент сайлауларда әлеге фиркадән намзәт булып катнаша. 2019 елның 16 мартында узган беренче турда сайлаучыларның 40,57% тавышын җыеп, икенче турга уза. 30 мартта узган икенче турда көндәше булган Европа комиссиясе вице-президенты бәйсез кандидат Марош Шефчовичны, сайлаучыларның 58% : 42% тавышын җыеп, җиңә һәм илнең президенты итеп сайлана. Чехословакия таркалганнан соңгы Словакиянең беренче хатын-кыз президенты.
Сароча
Сароча (Сароча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Извир (Брежице)
Извир  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3372) Братейчук
(3372) Братейчук — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SP4» саналган.
Флойд-Гилл (Колорадо)
Флойд-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Флойд-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муравей (Алатыр кушылдыгы)
Муравей — Алатыр елгасының кече кушылдыгы. Түбән Новгород өлкәсенең Починки районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.
Лери (Марна)
Лери — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Муравей (Алатыр кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Вирфу-Кимпулуй
Вирфу-Кимпулуй — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 367
NGC 367 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кораеш бистәсе
Тарих
Казан шәһәренең хәзерге Париж Коммунасы, Галиәсгар Камал, Мәскәү, Гараж (Н. Столбов ) урамнары белән чикләнгән җирлегендә урнашкан була.
Халык хәтерендә әлеге урын «Хан болыны» дип тә йөртелә. Соңыннан анда Кораеш авылы барлыкка килгән. Авыл әкренләп шәһәр бистәсенә әверелгән. Батыр Чапкынның улы кенәз Отуч бистәдә таш мәчет салдырган.
Казан яулап алынгач, татарлар шәһәрдән читтә Кабан күле буенда Кораеш авылында урнаша. Бистәнең үзәк урамы хәзерге Печән базары янәшәсендәге борынгы мөселман зиратыннан башланып, Кабан күле яры буйлап, Пләтән авылына кадәр сузылган булган. Бистәдә төзелеш 1768 елга кадәр бернинди плансыз алып барылган.
Кораеш бистәсе һәм һәм аның мәчете 1555 елда рус хөкүмәте тарафыннан архиепископ Гурийга бирелгән грамотада телгә алына: “ворота острожные Кураишевские к Утучевой мизгити”. Отуч салдырган мәчет турында «Царственная книга» искә ала: “стать самому государю и князю Володимеру Андреевичу на Цареве лугу близ Отучевы мизгити”. Мәчет яндырылмаган һәм 1566 елда да исән була.
Печән базары
200px|thumb|right|Печән базары күренеше. Уңда — [[«Болгар» номерлары]] Печән базарын тикшерүче шәһәр хисап комиссиясе яз һәм көз көннәрендә әлеге күл урынының сазлыкка әйләнүе турында хисап бирә. Профессор Арнольди 1832 елда ук җирлекнең сазлык булуын раслый. Вакыт узу белән, сазлык кипкән, анда ( Париж Коммунасы һәм Мәскәү урамнары кисешкән урам чаты ) бакча (сквер) барлыкка килгән.
Кораеш бистәсендәге җир кишәрлекләрен татар сәүдәгәрләре кибетләр кору өчен күпләп сатып ала. Печән базарының архитектурасы XVIII гасырның II яртысыннан ХХ гасыр башына кадәр аралыкта үзгәреп тора. Мәйданны әйләндереп, сәүдәгәр кибетләре, келәтләр, табышлы йортлар тезелеп киткән. Тора-бара ике катлы (аскы каты - кибет, өске каты – торак бүлмәләр) таш йортлар күпчелекне тәшкил итә. 1845 елда корылган Нурулла мәчете әлеге төзелешнең үзәге санала.
Вильчево (Подлясье воеводалыгы)
Вильчево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любодзеж
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кухль
Кухль — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дженкинс (Миннесота)
Дженкинс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дженкинс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фрейзер (Колорадо)
Фрейзер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Борма
Яңа Борма — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452880, ОКАТО коды — 80204804006.
Өзлүҗе (Нилүфер)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Изола (община)
Изола  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беренче Май (Беренче Май авыл җирлеге)
Первомайский (Первомайски, Первомайский) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 636 кешенең яшәве мәгълүм.
Понтекулан
Понтекулан — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бистра (Силистра өлкәсе)
Бистра  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Беренче Май (Беренче Май авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : мордва (2%), руслар (39%), украиннар (13%), чуашлар (46%).
Бистра (Силистра өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коморово (Вольштинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарочыцы
Сарочыцы (Сарочыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
(18440) 1994 NV1
Тарихы
1994 елның 8 июлендә Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 NV1» саналган.
Вагинг-ам-Зе
Вагинг-ам-Зе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сарочыцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казони Борони (Павия)
Казони Борони — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казони Борони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Галёнки (авыл)
Галёнки (Галёнки) — Диңгез буе краеның Октябрь районында урнашкан авыл.
Варгентин (ай кратеры)
Варгентин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 84,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Пер Вильгельм Варгентин (1717–1783) хөрмәтенә бирелә.
Галёнки (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Варгентин (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Вирфурень
Вирфурень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мятиково
Мятиково (Шарык Шурмар, Мятиково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
(3824) Брендали
(3824) Брендали — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1929 елның 5 октябрендә Клайд Томбо тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 TK» саналган.
Борис Самосюк
Самосюк Борис Алексеевич (1957 ел, Уфа) — рәссам, Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы (2010). 1993 елдан Россия Федерациясе рәссамнар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Самосюк Борис Алексеевич 1957 елда Уфада эшче гаиләсендә туган. Мәктәптән «Башкиргражданпроект»та эшли, армиядә хезмәт итә.
1984 елда Башкорт дәүләт педагогия институтының сәнгать-график факультетын тәмамлый.
Борис Самосюкның эшләре М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда (Уфа), Заманча сәнгать музеенда (Мәскәү), Ростов өлкә сынлы сәнгать музеенда (Дондагы Ростов), Эрбет дәүләт сынлы сәнгать музеенда (Свердловск өлкәсе), Екатеринбург дәүләт сынлы сәнгать музеенда, Чиләбе өлкә  картиналар галереясында, Екатеринбург, Магнитогорск, Калининград, Краснодар, Маастрихт (Голландия) картиналар галереяларында, Россия, Украина, Франция, Израиль, Алмания, Голландия, Италия, Япония, Англия, Канаданың галерея һәм шәхси коллекцияләрендә, моннан тыш, Байненың (Франция) хәзерге заман сәнгать музеенда, Белград «Прогресс» сәнгать галереясында (Югославия), Риеки университетында (Хорватия) саклана.
Гаиләсе: хатыны, Ольга Самосюк (1958 ел, Уфа), Магнитогорск педагогия институтының сәнгать-график факультетын тәмамлаган, 1993 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы, кызы, улы бар.
Эшләре
«Цветение сирени», «Улица Нагорная», "Ул. Лесная 2, «Сны о Пенджикенте», «Всадники», «Путешествие на Восток», «Похищение Европы», «Поединок», «Мегера», «Крыльцо», «Изображение 247-1», «Дорога к магазину», «Домик в лесу», «Весна 005», «Ангел Тьмы».
Күргәзмәләре
Самосюк Борис Алексеевич — 1983 елдан республика, төбәк, төбәкара, бөтенрусия, халыкара һәм чит ил күргәзмәләре катнашучысы.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы (2010).
Башкортстан Рәссамнар берлегенең басма графика буенча Урал триенналесының I һәм II дипломнары (1995, 1998).
III Республика конкурс-күргәзмәсенең дипломы, 2-урын (сынлы сәнгать) (2006).
III — халыкара биеннале графикасы дипломы, Санкт-Петербург (2006).
Башкортстан Республикасының Рәссамнар берлеге дипломы (2009).
Россия Федерациясе Рәссамнар берлегенең көмеш медале (2013)
Россия Федерациясе Рәссамнар берлегенең алтын медале (2014)
Сылтамалар
http://hallart.ru/ourartists/olga-and-boris-samosiuk-artists-age-degeneration
http://isrageo.wordpress.com/2013/10/04/samosyuk/
https://web.archive.org/web/20140314085539/http://artoblaka.ru/house/samosyuk-boris-alekseevich-ufa/
http://likirussia.ru/content/view/678/88888951/
http://www.shrb.ru/painting/samosuk.htm
http://www.bizart.biz/artists/samosyuk-boris-alekseevich.html
Путешествие во времени. Художник Борис Самосюк и его картины на сайте ArtAgeLess.com
Вилюки
Вилюки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18441) Cittadivinci
(18441) Cittadivinci — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Любомин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любомин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18441) Cittadivinci
Тарихы
1994 елның 5 августында А. Боаттини, М. Томбелли тарафыннан Сан Марселло обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PE» саналган.
Югары Яхшый
Югары Яхшый — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 203 тирәсе. Почта индексы — 423765.
Тарих
Югары Яхшый авылы 1735 елдан билгеле. 1762 елда үткәрелгән Өченче ревизия материалларында старшина Минәй Бикбауыв командасына караган авыллар арасында Яхшый авылындагы 22 ир-ат типтәр күрсәтелгән. Дүртенче ревизия (1782 ел) материалларына караганда, аларның саны 38 гә җиткән. XVIII гасыр ахырыннан ревизия документларында башкорт сословиесендәге кешеләр дә исәпкә алына башлый. 1795 елда Югары Яхшый авылында 12 хуҗалыкта бу катламга караган 89 кеше, 2 хуҗалыкта “типтәр” сословиесендәге 15 кеше теркәлгән. Югары Яхшый авылы халкының төп шөгыльләре игенчелек һәм терлекчелек булган. Шулай ук умартачылык, тукучылык та таралган була. Мәчет турында беренче тапкыр 1854 елда искә алына, 1867 елдан мәчет каршында мәктәп эшли. 20 гасыр башында авылда икмәк саклау кибете булган. Бу чорда крестьян җәмәгатенең җир биләмәләре 2174,5 дисәтинә була. 1920 елга кадәр Югары Яхшый авылы Уфа губернасының Минзәлә өязе Байсар волостена караган. 1920 елдан ТАССРның Минзәлә кантонында. 1930 – 1935, 1959 – 1963, 1965 елдан соң Актаныш районында, 1935 – 1959 елларда Калинин, 1963 – 1965 елларда Минзәлә районы составына карый. Хәзерге вакытта Югары Яхшый авыл җирлеге үзәге. 1931 елда авылда «Эконом» колхозы оештырыла, соңыннан аның исеме берничә тапкыр үзгәртелә. 1994 - 2002 елларда "Яхшый" кооперативлар берләшмәсе. 2003 - 2006 елларда "Яхшый" авыл хуҗалыгы җитештерү комплексы. 2006 елдан "Эконом" ҖЧБ. Авыл халкы нигездә "Эконом" ҖЧБдә эшлиләр. 1924 елда башлангыч мәктәп ачыла, 1931 елда ул җидеееллык, 1961 елда сигезъеллык, 1965 елда урта, 1989 елда тулы булмаган урта, 2002 елда урта мәктәп итеп үзгәртелә (яңа бина салына). 2003 елдан – тулы булмаган урта мәктәп. Авылда мәдәният йорты (1976 елда төзелә), китапханә, балалар бакчасы, фельдшерлык пункты эшли.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Ливри-Луверси
Ливри-Луверси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Тек (Көнчыгыш Пиреней)
Ле-Тек — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Сулучешмә
Сулучешмә (Suluçeşmə ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Ла-ан-дер-Тайя
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Фриско (Колорадо)
Фриско  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әзидолла Ескалиев
Әзидолла Эскалиев ( Әзидолла Есқалиев ; 1934—2017) — ССРБ һәм казакъ композиторы, музыкант домбра уйнаучы, кюй (кюй — казакъ теленнән инструменталь пьеса) язучы һәм музыка педагогы; Кормангазы исемендәге  Казакъ Милли Консерваториясе профессоры.
Биографиясе
Әзидолла Ескалиев 1934 елның 1 гыйнварында Атырау өлкәсенең Кормангазы районының Кормангазы авылында туган. Алматы консерваториясенә (хәзер Кормангазы исемендәге Казакъ милли консерваториясе) укырга керә, аны 1958 елда уңышлы тәмамлый.
1955—1960 елларда ул Казакъстан филармониясе солисты, 1960 елдан ул Казакъ концерт иҗат берләшмәсе солисты була. 1962 елдан ул туган консерваториядә башкару һәм укыту эшчәнлеген берләштерә; студентлары арасында Айткали Жайымов, Айгөл Улкенбаева һәм Каршыга Ахмәдияров.
Әзидолла Ескалиев репертуарында казакъ халкының әсәрләре дә (Кормангазы, Дина, Мамен, Сейтек, Таттимбет, Даулеткерей) һәм рус һәм чит ил композиторлары (П. И. Чайковский, С. Рахманинов, В. Моцарт, И. Брамс һәм башкалар) әсәрләре бар.
Әзидолла Ескалиев - "Шаттыц"  һәм "Жастар " кюйләре (инструменталь пьесалар) авторы.
1966 елда аңа Казакъ ССРның мактаулы артисты исеме бирелә; 1990 елдан - Казакъстан ССР Халык артисты ( Казакъстан Халык артисты).
Әзидолла Ескалиев 2017 елның 14 августында үлә.
Кюй (инструменталь пьесалар) башкаручылар Республика конкурсы аның исемен йөртә.
Сылтамалар
Бу мәкаләне язганда «Қазақ энциклопедиясы» редакциясе тарафыннан Creative Commons BY-SA 3.0 Unported лицензиясе буенча тәкъдим ителгән «Казахстан. Милли энциклопедия» басмасы материалы файдаланылды.
Солдатов
Солдатов ― фамилия.
HD214484
HD214484 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 368
NGC 368 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Өзлүҗе (Испир)
Өзлүҗе (Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Мишә
Кече Мишә — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мишә елгасының уң ярыннан 147 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Васко да Гама (ай кратеры)
Васко да Гама - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 93,5 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Васко да Гама (1469–1524) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Изола (Словения)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флориссент (Колорадо)
Флориссент  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Флориссент халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пон-Фарси
Пон-Фарси — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Сасанишки
Сасанишки (Сасанішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Коморово (Гнезненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вайарн
Вайарн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Дженола (Миннесота)
Дженола  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дженола шәһәре  елда нигезләнгән.