cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(6671) Concari
Тарихы
1994 елның 5 июлендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 NC1» саналган.
Мексикада ислам
Мексикада ислам (Islam en México, الإسلام في المكسيك ) ― азчылык дине. PEW Research мәгълүматларына караганда, илдә мөселман халкы 1990 елда 60 000 кеше, 2010 елда 111 000 кеше тәшкил иткән һәм, фаразлаулар буенча, 2030 елда 126 000 кеше тәшкил итәчәк. 2010 елгы халык санын алу вакытында 2500 кеше ислам динен үз диннәре сыйфатында билгеләгән. Мексика сәләфи үзәге җитәкчесе Мөхәммәд Руиз 2015 елда Мексикада 10 000 мөселман булуын исәпләгән.
Мексика мөселманнарының күпчелеге ― сөнниләр, азчылыгы ― шигыйлар һәм Әхмәдия мөселманары.
Мексика дөньяви ил булып тора һәм XIX гасыр уртасыннан дин ирегенә юл куя. Мексика халкының (126 млн кеше, 2020 елга) 88,9 % ы – христианнар (шуның эченнән 82 % ы католиклар, 6 % ы протестантлар), 10 % ы – дингә ышанмаучылар, 0,2 % ы – башка диннәр (Ислам, Бәһаи, Яһүд дине, Буддачылык, Һинд дине, Сикхизм) тарафдары.
Тарих
Госман империясендәге дини эзәрлекләүләр һәм репрессияләрдән качып, Төркия, Сирия, Ливан һәм Фәлистыйн кебек илләрдән килгән мөһаҗирләр (күпчелеге христианнар, азчылыгы мөселманнар), нигездә, икътисади яктан җәлеп итүче Юкатанда, Теуантепекта, Веракруста, Нуэво-Леонда, Коауилада, Мехико һәм  Пуэблада төпләнгәннәр.
Мексикада, испан мәдәнияте тамырлары көчле булу һәм якындагы Американың көчле йогынтысы нәтиҗәсендә, мөселманнар һиҗрәте (күченүе), Латин Америкасының башка илләрендәге кебек, көчле булмый. Нәкъ менә XXI гасырда Мексика мәдәни яктан төрле милләт буларак ассимиляцияләнә башлый.
Чьяпас штатында мөселманнарның саны арту күзәтелә.
Мәчетләр
Мексика мөселманнарының, уртак дингә карасалар да, үзара аермалары сизелә, төрле мәчетләр төзергә мәҗбүр була.
XX гасыр башыннан Торреон шәһәре тирәсендә Якын Көнчыгыш мөселман мөһаҗирләре яши. 1983 елда 35 кешедән торган мөселман җәмгыяте Мексикада беренче гыйбадәт бүлмәсе ачуга ирешкән, җитәкчеләре – Хәсән Зәйн Чамут (Hassan Zain Chamut). 1986 елда ислам һәм испан архитектурасы үрнәкләре буенча Мексикада беренче (шигый) мәчет төзелә башлый һәм 1989 елда төзелеш тәмамлана.
Түбән Калифорниядә 3 мәчет бар: Әл-Ислам мәчете (Masjid Al Islam) 2010 елда, Ән-Нур мәчете (Mezquita Al Nur) 2011 елда, Тихуанада ислам үзәге һәм Гомәр мәчете 2012 елда ачылган.
Гвадалахара штатында мөселман җәмгыяте 1985 елда нигезләнгән, 2009 елда «Гвадалахара исламы» (Islam Guadalajara) оешмасы төзелгән.
Леонда, Пуэблада, Морелиядә, Веракруста, Сьюдад-Хуареста, Четумальдә, Канкунда мөселман җәмгыятьләре оешкан.
Полихти
Полихти — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уранны баектыру
Уранны баектыру — уранда уран-235 изотобының өлешен арттыру технологик процессы. Нәтиҗәдә табигый уран баетылган уран һәм ярлыланган уранга бүленә. Табигый уранда уранның өч изотобы бар: уран-238 (масса өлеше 99,2745%), уран-235 (0,72%), уран-234 (0,0055%).
Уран-238 - чагыштырмача тотрыклы изотоп һәм сирәк уран-235 изотобыннан аермалы буларак бәйсез чылбырлы төш реакциясенә хас булмый.
Хәзерге вакытта төш реакторында һәм атом-төш коралында уран-235 - башлангыч бүленә торган матдә булып тора.
Атом-төш ягулыгын әзерләүдә уранны баектыру мөһим роль уйный.
Дәрәҗәләр
Табигатьтә уран ике төп изотоп төрендә очрый - уран-235 (табигый уранның 0,72%) һәм уран-238 (99,2745%), ләкин төшнең бүленүе ягулыгы өчен тик уран-235 кулланыла ала.
Уран-238 изотобында бәйсез чылбырлы төш реакциясе үзе бара алмый, шуңа күрә ул табигатьтә шундый таралган.
Уран-235 өлеше 20% артык белән уран югары баетылган уран яки корал ураны дип атала.
Ярлыланган уран (уран-235 0,1-0,3% белән) бронятишкеч туп снарядларын җитештерүдә кулланыла, чөнки бу материал авыр, югары тыгызлыклы һәм кыйбат түгел.
Җитештерү
Уранны баектыру изотопларның бүленүе технологиясе ярдәмендә бара.
Шушы ысул изотопларның төрле массаларына нигезләнә: уран-235 уран-238 изотобына караганда шактый җиңелрәк, шуңа күрә әйләнгәндә инерция сәбәпле төрле радиусларда хәрәкәт итәләр.
Шушы ысул газлы центрифуглануда кулланыла: уранның газлы кушылмасы центрифугада куела һәм инерция тәэсирендә авыр молекулалар центрифуганың диварында тупланалар.
Теормодиффузион технологиядә авыр молекулалар җайланманың салкынрак түбән өлешендә тупланалар. Шулай итеп уранның изотоплары аерылалар.
Күпчелек алымнар уран фториды UF6 белән эшли.
Хәзерге вакытта уранны баектыру күбесенчә газлы центрифуглану нигезендә эшли.
Граммон (коммуна)
Граммон (Grammont) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,94 км².
Стримба-Жиу
Стримба-Жиу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13958) 1991 DY
(13958) 1991 DY — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 19 февралендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 DY» саналган.
Эль-Оливар
Эль-Оливар — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штефан-чел-Маре (коммуна, Арджеш)
Штефан-чел-Маре — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ил Палацо (Асколи Пичено)
Ил Палацо — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юкарыалагөз (Кызылырмак)
Юкарыалагөз (Yukarıalagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Кызылырмак илчесенә караган бер авыл (köy).
Заблоце-Колёния
Заблоце-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD132834
HD132834 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Осада-Воля
Осада-Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Энола (Арканзас)
Энола  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Бакал
Зур Бакал (Большой Бакал) — Көньяк Уралда Чиләбе өлкәсенең көнбатыш өлешендәге елга, Зур Саткы елгасының сулъяк кушылдыгы.
География
Елганың озынлыгы — 18 км. .
Төп кушылдыклары: сулдан 7,6 км тамагыннан ераклыкта Зур Бакал һәм уңнан 29 км тамагыннан ераклыкта Карелка
Елга буенда Сибирка авылы урнашкан.
Кушылдыклары
(тамагыннан ераклыгы күрсәтелгән)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ивайпоран
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мочалка (Таборы районы)
Мочалка (Мочалка) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Фәүзия Бәйрәмова
'' Фәүзия Әүхәди кызы Бәйрәмова – татар халкының күренекле сәясәтчесе, язучысы, җәмәгать эшлеклесе, тарих фәннәре кандидаты (2006). Иттифак фиркасе башлыгы (1991 елдан), Төрки халыклар ассамблеясы рәисе урынбасары (1991 елдан), Милли Мәҗлес рәисе (1994-1997), Татарстан Республикасы Югары Советы депутаты (1990-1995). 1990 елларда бик актив сәясәтче, аны хәтта Татар фәрештәсе дип атыйлар һәм Сөембикә белән чагыштыралар.
Хәзерге вакытта Фәүзия ханым Яр Чаллы шәһәрендә яши һәм язу эше белән шөгыльләнә. 1999 елда Хаҗ кыла.
Биография
Фәүзия Бәйрәмова 1950 елның 5 декабренда ТАССРның Саба районының Сабай авылында туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, ул белемен башта Казанның театр училищесында (1971), аннары Казан Дәүләт университетының филология факультетында дәвам итә (1983-1989).
Профессиональ эшчәнлекне Фәүзия Бәйрәмова Казан телестудиясендә башлый, режиссер ярдәмчесе булып хезмәт итә (1973-1975). Соңрак ул Татарстан китап нәшриятында матур әдәбият бүлеге мөхәррире вазифаларын башкара (1987-1990). Журналист һәм мөхәррир буларак, ул күп газета-журналларда яза.
1986 елда ул СССР язучылар берлегенә әгъза итеп алына.
1988 елда ул Татар иҗтимагый үзәгенең беренче корылтаенда катнаша, сәяси эшчәнлеккә кереп китә.
Сәяси эшчәнлек
1988 елда Татар иҗтимагый үзәгенә керә. 1990-1995 елларда – Татарстан Республикасы парламенты депутаты.
Әдәби эшчәнлек
Фәүзия Бәйрәмова әсәрләренең төп темасы — кеше һәм табигать, шәхес һәм коллектив, ныклы тормыш позициясе сайлау һәм характер формалашу, кеше күңелендәге үзгәрешләрне җентекләп күзәтү.
"Болын" (1986) исемле беренче җыентыгы
"Сәнгать дөньясына сәяхәт" (1989), балаларга атап язылган, Идел буе Болгары һәм татар халкы тарихын чагылдырган хикәяләр китабы
"Моң" (1991), повесть һәм новеллалар тупланмасы
"Мәйдан татарларны көтә" (1992)
"Кара урман" романы (1997)
"Безне онытмагыз" (1998) исемле пьесалар китабы
"Хаҗ көндәлеге" (1999)
"Заман. Милләт. Кеше. " (2000)
"Күңел карлыгачларым" (2000)
"Соңгы намаз" (2000)
"Мишәрнең бөек улы " (2001) исемендәге Һ. Такташ иҗатына багышланган китабы
"Алыплар илендә" (2002) романы
"Ахырзаман афәте" (2002)
"Бәхет ачкычы" (2004) җыентыгы
"М. Худяков и история татарского народа" (2003)
"Туфаннан таралган татар" (2003)
"Таралып яткан татар иле" (2003)
"Нух пәйгамбәр көймәсе" (2004)
"Ислам — яшәү рәвеше" (2004)
"Батырша җитәкчелегендә милли-азатлык көрәше" (2004)
"Ядерный архипелаг или атомный геноцид против татар" (2005)
"Кырык сырт" (2005) романы
"Баһадиршаһ" (2006)
"Der Nukleare Archipel oder der atomare Genozid an den Tataren" (2006)
"Михаил Худяков и историко-культурное наследие народов Среднего Поволжья" (2007)
"Тропою знаний к истине" (2007)
"Татарская Караболка — 50 лет в объятиях смерти" (2007)
"Күчем хан" (2007)
"Туран Иле" (2008)
"Милләт һәм дәүләт. (2009)
"ГУЛАГ — яралы язмышлар" (2010)
"Ачылмаган татар тарихы" (2011)
"Күчем хан" (2011)
"Батырша явы" (2012)
"Нераскрытая история татар" (2013)
Милләтемә х е з м ә т  иттем     (2о14 ел)
Кулланылган әдәбият
Татар энциклопедиясе : [6 томда] / баш мөхәр. М. Х. Хәсәнов (3 томнан Ә. М. Мазһаров) ; [җав. мөхәр. Г. С. Сабирҗанов] .— Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008 — 1 т. А-В. — Б. 596-597
Алинә Сафиуллина
Алинә Сафиуллина — популәр татар җырчысы.
Биография
Алинә Сафиуллина 1985 елның 21 апрелендә Теләче районы Югары Кибәхуҗа авылында туа. Алинә кечкенәдән үк җырлап үсә, төрле бәйгеләрдә катнаша, урыннар ала. Шуннан тыш шигырьләр яза һәм рәсемнәр ясарга ярата. 2002 елда мәктәпне тәмамлагач, Казан Дәуләт Культура һәм Сәнгать үниʙиpcититеның Милли сәнгать институтына укырга керә һәм 2007 елда аны тәмамлый. Шуны да әһтергә кирәк, институтта ул Татарстанның һәм Россиянең атказанган әрᴛисе, Татарстан җөмһүpиятсының Габдулла Тукай исемендәге премия лауреаты Венера Ганиева сыйныфында белем ала.
Зур сәхнәгә Алинә Сафиуллина 2006 елда, «Йолдызлар фабрикасы» проекты ярдәмендә чыга. Яшь башкаручының тавышы күпләрне хәйран калдыра. Һәм шул ук елда «Татар җыры 2006» фестивалендә Салават Фәтхетдинов белән дуэт башкара.
Инде икенче елга ук (2007 ел) Алинә үзе «Татар җыры – 2007» бәйгесендә лауреат була, ә аның «Кайтырмын» дип исемләнгән җыры – ел җыры дәрәҗәсенә лаек була. Шул ук елның җәендә Алинәнең «Ышандыр» җырына беренче клип төшерелә.
«Татар җыры – 2008» бәйгесендә дә Алинә лауреат исемен яулый.
Алинә Сафиуллина кыска гына вакыт эчендә күп кенә тамашачының күңеленә үтәргә өлгерде. Бүгенге көндә исә ул татар эстрадасында актив эәләвен дәвам итә. Клиплар төшерә, яңа җырлар яздыра, тамашачыларын концертлар белән шатландыра.
Альбомнар
Алинә Сафиуллина җырларын төрле җыентыкларда да еш очрый.
Бреденбек
Бреденбек (Bredenbek) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нивишчы (Бярозавский районы)
Нивишчы  (Нівішчы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Нижний Мирошив
Нижний Мирошив — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Нивишчы (Бярозавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Нижний Мирошив
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лаваль-сюр-Волонь
Лаваль-сюр-Волонь — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Акьязы (Акъязы)
Акьязы (Akyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Akyazı Akyazı
Тунья
Тунья (Тумньо, Тунья) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Сеноя (Джорджия)
Сеноя  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тунья
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,6%), руслар (6,4%).
(13959) 1991 EL4
(13959) 1991 EL4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сеноя (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13959) 1991 EL4
Тарихы
1991 елның 12 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EL4» саналган.
Осек (гмина Завидз)
Осек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Велёвесь (Олесницкий повяты)
Велёвесь  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эль-Ордьяль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Улом
Зур Улом — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Улом елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Полом-Дужи
Полом-Дужи — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Забоже (Люблин воеводалыгы)
Забоже  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ивате (муниципалитет)
Ивате  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Елк-Плейн (Вашингтон)
Елк-Плейн  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елк-Плейн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6672) Corot
(6672) Corot — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 24 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1213 T-1» саналган.
Ил Палацо (Перуҗа)
Ил Палацо — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Палацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Марьинская Патья
Марьинская Патья (Марьинская Патья) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Штефан-чел-Маре (коммуна, Бакеу)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сац-Еган
Сац-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тюр-Седа-Яха
Тюр-Седа-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яда-Яходы-Яха елгасының уң ярыннан 172 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Белен-Белье
Белен-Белье — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Октаэдр
Октаэдр - кырлары сигез өчпочмактан торган кабарынкы төзек күпкырлык.
Үзлекләре
биредә a – кабырга озынлыгы.
Гранвель-э-ле-Перно
Гранвель-э-ле-Перно (Grandvelle-et-le-Perrenot) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Лавлин-деван-Брюер
Лавлин-деван-Брюер — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Гранвель-э-ле-Перно
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,44 км².
Эль-Педрегаль
Эль-Педрегаль — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стримбень (Келдерару, Арджеш)
Стримбень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осек (гмина Йонець)
Осек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD132851
HD132851 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бредштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энтонивиль (Арканзас)
Энтонивиль  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кэнэй-Кы
Кэнэй-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поколька елгасының уң ярыннан 77 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нивы (Бярозавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Юкарыаладаг (Хамур)
Юкарыаладаг (Yukarıaladağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Хамур илчесенә караган бер авыл (köy).
Кочак (Һалылые)
Кочак (Koçak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Велика Липа
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полом-Малий
Полом-Малий — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иватуба
Иватуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(13960) 1991 GF8
(13960) 1991 GF8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GF8» саналган.
Нижний Тварожець
Нижний Тварожець — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сентервилл (Джорджия)
Тарихы
Сентервилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акьязы (Азизие)
Акьязы (Akyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Заболоття (гмина Кодень)
Заболоття  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәрит Бичури
Фәрит Бичури — җәмәгать эшлеклесе, Төркиядә яшәүче татар.
Зур Ульзи
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Фәрит Бичури
Фәрит Бичури Төркиядә туган телне саклауга көчен куйган шәхес.
Ил Палацо (Пяченца)
Ил Палацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Палацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Миңнегөл Хисмәтуллина
Хисмәтуллина Миңнегөл Хәбибҗан кызы (24 ноябрь 1927 ел — 18 февраль 2004 ел) — башкорт шагыйре һәм прозаигы, 1983 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Миңнегөл Хисмәтуллина 1927 елның 24 ноябрендә Башкорт АССРның Чишмә районы Ябалаклы авылында туган.
Авылларында җидееллык мәктәпне тәмамлагач, Дәүләкән педагогия училищесына укырга керә. Озак еллар башлангыч сыйныф укытучысы булып эшли. Тормыш иптәше хәрби кеше булганлыктан, күп еллар хәрби калачыкларда яши. Уфага кайтканнан соң, башта радиокомитетка эшкә урнаша. Байтак еллар «Башкортстан кызы» журналында әдәби хезмәткәр, аннары тәрбияче, китапханәче булып эшли.
Студент елларына иҗат итә башлый.
1983 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
Ежовски (Кировград шәһәр округы)
Ежовский (Ежовский) — Свердловск өлкәсенең Кировград шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Әфганстан татарлары
Әфганстан татарлары ― Әфганстандагы төрки телле этник төркем. 2021 елның мартында Әфганстанның Милли статистика идарәсе җирле татарларны аерым этник төркем итеп терки.
Тарих
Әфганстан территориясендә татарлар 800 елдан артык яши. Алар арасында XIII гасырда Чыңгызхан гаскәре төбәкне яулап алганнан соң калган татарларларның, XIX гасырдан әфганнар җирендә сәүдә иткән татар сәүдәгәрләре нәселләре, революцияләр һәм сугышлардан Урта Азия аркылы качып килгән татарлар токымнары, шулай ук Кырым татарлары бар.
1919 елда армиясендә татар җайдаклары була. ХХ гасыр дәвамында татар халкы әкренләп ассимиляцияләнә, татар телен оныткан.
Дин
Әфган татарлары арасында сөнни мөселманнар ― зур күпчелек. Сөнниләр Әфганстан халкының да 85 процентын тәшкил итә. Кабулдагы Үзәк мәчетнең имам-хатыйбы ― татар милләтеннән.
Тел
Әфганстандагы татар җәмгыятенең күпчелек әгъзалары татар телен белми. Әфган татарлары география үзенчәлеге һәм тирә-юньдәге халыкларның йогынтысы аркасында туган татар телен оныткан. Эник татарлар Әфганстанда татарлар күчеп утырган җирләрдәге халыкларының телләрен үзләштергән һәм көнкүрештә шуларны куллана. Нигездә, татарлар Әфган дәүләтенең ике төп теле ― пушту теле һәм телләренә, шулай ук якын төрки телләр булган үзбәк һәм төрекмән телләренә күчкән. Кайбер татарлар – этник таҗиклар, башкалары – этник үзбәкләр, яки пуштуннар булып исәпләнгән.
Халык саны
Кабулда урнашкан «Әфганстан татарлары мәдәни фонды» башлыгы Зәбихулла Татар (Zabihullah Tatar) бәяләвенчә, Әфганстанда 100 000 гә якын этник татарлар яши. 2020 елның 13 ноябрендә БТК Милли Шура рәисе Васил Шәйхразиев катнашында узган «Кабул―Мәскәү―Казан» телекүперендә катнашкан Әфганстан ягы Әфганстанда 700 000 татар яшәвен әйтә. Илнең төрле этник төркемнәренең саны турында төгәл мәгълүматлар, нигездә, Әфганстанда халык санын исәпкә алу беркайчан да үткәрелмәгәнгә күрә, билгеле түгел. 1970-еллардагы бәхәсле халык санын алу мәгълүматларына караганда, пуштун халкы Әфганстан халкының 40 проценттан аз гына артыгын, алар артыннан этник таҗиклар — 30 проценттан да кимрәк, ә хәзәрәйләр һәм үзбәкләр — 10 процентка якынын тәшкил итә. Калган халык ― аз санлы этник төркемнәр.
2023 ел башына, кайбер исәпләүләр буенча Әфганстанда - 3 миллион, Иранда – 1 миллион, Пакистанда 2 миллион татар бар.
Таралып утыру
Әфганстандагы татар җәмгыятенең әгъзалары Әфганстанның 34 провинциясенең 16сында таралып утырган. Татарлар иң куе утырган төбәкләр ― Һиндукуш тауларыннан төньякта, Сәмәнган (Руйе-Дуоб өязе) һәм Бәлх, Кондыз, Бәдәхшан, Тәхар, Һәрат, Фәрьяб, Сәре-Пул провинцияләре, Мазары-Шәриф шәһәре тирәләрендә. Төпләнеп утырган районнарда татарлар азчылыкны тәшкил итә.
Хуҗалык итү
Этник татарларның шактый өлеше үзәктән ерактагы таулы җирдәге авыл районнарында яши, аларның күбесе авыл хуҗалыгында эшли: көтүлекле терлекчелек, игенчелек белән көн күрә. Биредә күпчелек татарлар икмәк үстерү белән, 10 процент татарлар эшмәкәрлек белән шөгыльләнә. Татарлар арасында имамнар, прокурорлар, судьялар, оешма башлыклары, министрлыкларда эшләүчеләр бар.
Киемнәре
Әфганстан ир-ат татарлары чапан, дастар, озын итәкле күлмәк (пирахан), жилет (васкат), одеяло-япма (пату) кия. Хатын-кызлар озын итәкле чуар күлмәк, хатын-кыз бүреге белән яулык, жилет (васкат), шаровар кия.
Ризыклары
Пылау (кабули), майда кыздырылган камыр (атла), сөтле дөге, карае, крути, чакал так, лити, ширмаач, халва маачи.
Мәгълүмат чаралары
Кабул татар иҗтимагый оешмасы җәмгыяте дари телендә «Татар авазы» журналын чыгара.
Җәмәгать оешмалары
Әфганстандагы татар җәмгыятендә илнең Мәгълүмат һәм мәдәният министрлыгында (Information and Culture Ministry) теркәлгән биш иҗтимагый һәм мәдәни оешма эшли. Һәр провинциядә дә Татар яшьләре һәм Татар хатын-кызлары ассоциацияләре эшли.
Кабулдагы татар иҗтимагый оешмасы (башлыгы Камалетдин Татар) «Татарлар авазы» (Voice of Tatar) дип аталган журнал чыгара, басма дари телендә чыга. Соңгы елларда этник татарлар лидерлары Бөтендөнья татар конгрессы һәм Татарстан Республикасы белән мәдәни элемтәләр урнаштырган. Бөтендөнья татар конгрессы 15 марттан Әфганстан татарлары өчен татар теле буенча онлайн-курс башлап җибәрүдә ярдәм иткән (дәресне Казан федераль университеты доценты Рамил Таһир улы Йөзмөхәммәтов алып бара. Ул фарсы һәм татар телләрен камил белә).
Рәсми тану
Әфганстан Конституциясе рәсми рәвештә 14 этник төркемне таный. Алар арасында пуштуннар, таҗиклар, хәзәрәйләр, үзбәкләр, төрекмәннәр, бәлүҗләр, пашайлар, нуристанлылар, аймаклар, кыргызлар, кызылбашлар, гуджарлылар һәм брахвуилар бар.
2021 елның мартында Әфганстанның милли статистика идарәсе (National Statistics Office) җирле татарларны аерым этник төркем итеп теркәгән. Бу адым татарларга шәхесне раслаучы яңа биометрик таныклыкларда (электрон паспорт) үз милләтен «татар» итеп күрсәтергә мөмкинлек бирә. Татарлар Әфганстан Конституциясе нигезендә рәсми танылу онытыла барган татар телен торгызырга ярдәм итәр дип өметләнә.
Мәхдум Абдулла Мөхаммәди (Makhdoom Abdullah Muhammadi) – Әфганстан татарлары лидеры, ил парламентында ике депутат-татарның берсе.
Осек (гмина Мохово)
Осек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нижни Церабяжов
Нижни Церабяжов (Ніжні Церабяжоў ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Уремсола
Уремсола (Уремсола, Уремсола) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Штефан-чел-Маре (коммуна, Васлуй)
Штефан-чел-Маре — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Эль-Побо-де-Дуэньяс
Эль-Побо-де-Дуэньяс — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Николай Окулов (депутат)
Николай Окулов (12 декабрь, 1875 - 1938 елның октябреннән соң) - хисапчы, Сарытау губернасыннан II чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты.
Биография
Николай Павлович Окулов Нократ губернасының Өрҗем өязе Филипповский авылында Павел Моисеевич һәм Прасковья Алексеевна Окуловлар гаиләсендә туган. Николай тугач, аның әти-әнисе Нулинга күченә.
Нулин шәһәр училищесында белем ала.
1892 елда Казан укытучылар институтына укырга керә. 1895 елда институтны тәмамлаганнан соң, иң яхшы студент буларак, аны Сарысу (Царицын) шәһәренә ике еллык мәктәпкә җибәрәләр, анда ул якынча 3 ай эшли.
Училище директоры рөхсәтеннән башка кичләрен фатирларында Окулов укучылар белән өстәмә рәвештә шөгыльләнгән, Пушкин, Гоголь, Тургеневны укыган икән. 1896 елның башында ул кулга алына. Аны 1896 елның 22 октябрендә 3 айга Сарытау төрмәсенә утырталар. Ике ел дәвамында полициянең җәмәгать күзәтүе астында була.
1898 елда ул Сарептага күченә, анда төрле оешмаларда эшли.
1898 елда өйләнә.
1899 ел башында Сары-Чинга (Царицынга) кайта, анда С.М. Голицын урман кисү заводында эшли.
Хатыны авыру сәбәпле, Мәскәүгә күчү өчен рөхсәт алган. Кыска бухгалтерлык курсларын тәмамлый. Ялланып хисапчы булып хезмәт итә.
Сары-Чин газеталары һәм Петербургның "Сәүдә-сәнәгать газетасы" белән хезмәттәшлек итә.
1905 елда Сары-Чинга кайта. Ростов миллионеры Е.Т. Парамоновның Сары-Чин агентлыгында бухгалтер булып эшли. Бухгалтерлар һәм конторщиклар профсоюзын гамәлгә куючы һәм рәисе була.
1907 елның 7 февралендә Сарытау губернасы сайлау җыелышы сайлаучыларының гомуми составыннан II чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. Думада Халык-социалистик фракция составына керә.
Дума таркатылганнан соң, Окулов энеслар партиясеннән чыга. С.М. Голицын конторасында бухгалтер булып эшли, аена 400 сум хезмәт хакы ала. 1910 елда Швейцариягә үпкә туберкулезыннан дәваланырга бара, Франциядә була. 1912 елда Новороссийскида зур бер катлы таш йорт төзи, чөнки туберкулез аркасында коры көньяк климатына мохтаҗ була. 1916 елда Пенза губернасы Керенск өязенең Алексеевка авылында утар белән торак йорт   сатып ала, ләкин 1917 елда ул крестьяннар тарафыннан алына.
(6673) Degas
(6673) Degas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Николай Окулов (депутат)
Биография
1925 елда гаилә Мәскәүгә күчеп килә. 1930 елларда «Сокол»торак-төзелеш кооперативы бухгалтеры һәм идарә рәисе урынбасары булып эшли.
(6673) Degas
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2246 T-1» саналган.
Николай Окулов (депутат)
Биография
1937 елның 8 августында конторада йорт китапларын карап йөргәндә Мәскәү һәм Мәскәү өлкәсе эчке эшләр идарәсе хезмәткәренә карата: «бу шпикны куарга кирәк, эшләргә генә комачаулый»,-ди. 1937 елның 5 сентябрендә «за антиобщественное поведение, порочащее звание советского работника" дигән формулировка белән эштән азат ителә. 1938 елның 16-17 март төнендә кулга алына, тентү барышында чит телдә ике китап, Дәүләт Думасының ике фотосурәте алына. Моннан тыш, хезмәттәшләр Окуловның дәүләт заемына язылудан баш тартуын һәм профсоюзга кермәвен күрсәткән.
1938 елның 15 августында Мәскәү шәһәр судының махсус коллегиясе утырышында РСФСР Җинаять Кодексының 58-10 маддәсе 1 өлеше буенча (советка каршы агитация) 7 елга ИТЛда һәм өч елга сайлау хокукларыннан мәхрүм итүгә хөкем ителгән. 1938 елның 4 октябрендә РСФСР Югары Судының җинаять коллегиясе хөкем карарына кассацион шикаятьне кире кага. Окуловның тоткынлыкта булуы,яки үлеме турында мәгълүматлар  табылмый.Тарихчы Е. П. Воробьев фикеренчә, ул аның тоткынлык урынына кадәр  барып җиткәнче үлгән дип фаразлый.
Бельбат
Бельбат — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
(13961) 1991 PV
(13961) 1991 PV — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PV» саналган.
Енетай (Вашингтон)
Географиясе
Енетай халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стримбень (Сусень, Арджеш)
Стримбень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брайхольц
Брайхольц (Breiholz) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Вельге-Милицки
Вельге-Милицки — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кочак (Геваш)
Кочак (Koçak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лавлин-дю-У
Лавлин-дю-У — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Грандекур
Грандекур (Grandecourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,39 км².
Ивиньема
Ивиньема — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Этова (Арканзас)
Этова  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михайловские
Михайловские (Михайловские) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Заборечно
Заборечно — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Осек (гмина Червинск-над-Вислою)
Осек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сей-Еган
Сей-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сарм-Сабун елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кэрэт-Кикя
Кэрэт-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поколька елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Польна (Кече Польша воеводалыгы)
Польна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нижняе Чэрнихава
Нижняе Чэрнихава (Ніжняе Чэрніхава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Эль-Рекуэнко
Эль-Рекуэнко — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Польна (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эль-Рекуэнко
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нижняе Чэрнихава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Салман (Актай кушылдыгы)
Салма́н— Татарстанда елга, Актай елгасының сул һәм иң зур кушылдыгы.
Тасвирлама
Елганың озынлыгы 27 км, су җыю мәйданы 199 км². Әлки районының төньяк-көнбатышында ачык тигезлек буйлап ага, тамагы өлешендә Алексеевск районы белән чиктәш җирдә ага.
Чыганагы Абдул-Салманы авылыннан көньякка таба .Югары урыннарда төньякка таба ага, Иске Салман авылыннан төньяк-көнчыгышка таба борыла. Актайга Гурьевка авылыннан бераз югарырак коя.
Төп кушылдык — Нократ (уң). Бассейнда бик күп вак акмый торган күлләр бар.
Елганы Базарлы Матак — Болгар  һәм 16К-0121 Алексеевское — Югары Колок  автомобиль юллары кисеп үтә.
Су реестры мәгълүматлары
Россия дәүләт су реестры мәгълүматлар буенча Түбән Идел бассейны округына карый, елганың су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычының Кама участогы Чулман тамагыннан  Чишмә һәм Идел елгаларыннан башка Кама Тамагы шәһәр тибындагы поселокка  кадәр. Елганың елга бассейны —Куйбышев сусаклагычыннан башлап Каспийга койган җиргә кадәр Идел.
Дәүләт су реестрындагы су объекты коды — 110100003122100004474.
Нижня Воля
Нижня Воля — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
HD132854
HD132854 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тюуй-Хабер-Яха
Тюуй-Хабер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Салета елгасының уң ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Йола җырлары
Йола җырлары - татар фольклорының музыкаль-поэтик жанры. Нәүрүз, Нардуган, Сөмбелә, Сабан туе бәйрәмнәрендә әйтелә торган җырлар, иген үстерү, яңгыр теләү җырлары, шулай ук гаилә-көнкүреш йолаларына бәйле җырлар ("Яучы такмаклары", "Таң кучат" һ.б.) шушы жанрга карый.
Ил Палацоне (Равена)
Ил Палацоне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Палацоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(13962) Delambre
(13962) Delambre — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 3 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PO4» саналган.
(6674) Cezanne
(6674) Cezanne — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4272 T-1» саналган.
Сент-Мерис (Джорджия)
Сент-Мерис  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брайтенберг (Гольштейн)
Брайтенберг (Breitenberg) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исмәгыйль Айтуганов
Исмәгыйль Айтуганов (Исмәгыйль Идрис улы Айтуганов,, — , ) — Казан мөселман хәйрия җәмгыятен оештыручыларның берсе һәм аның рәисе (1899-1902), «Халидия» мәдрәсәсенең идарә әгъзасы һәм иганәчесе. 1920 елларның урталарыннан соң Югары Мәтәскә авылында урман караылчысы булып эшли. 1931 елда Магнитогорски якларына сөргенгә озатыла; сөргендә вафат була.
Юкарыалиҗан (Каракоюнлу)
Юкарыалиҗан (Yukarıalican) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Каракоюнлу илчесенә караган бер авыл (köy).