cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фуат Таһиров (берләштерүгә)
Хезмәт юлы
Фуат аганың курчак театрындагы иҗади хезмәт юлы беренче көннәрдән үк уңышлы башланып китә. Архив материалларына күз салыйк әле. 1934 елда театр С.Образцовның “Петрушка октябрьдә” әсәрен сәхнәләштерә. Бу спектакльдә Ф.Таһировка төп рольне – Петрушка ролен тапшыралар. Петрушка спектакльдә патша самодержавиесенә каршы баш күтәргән ярлыларны бәхетле итәргә омтылучы, гаделлек өчен көрәшүче кыю йөрәкле халык герое итеп сурәтләнә. Ф.Таһиров аның эчке дөньясын, рухи халәтен калку итеп ачып бирүгә ирешә. Фуат ага курчак театры сәхнәсендә куелган барлык спектакльләрдә дә төп рольләрне башкаручы артист була. 1937 елда Ф.Таһиров тәрҗемәсендәге “Өч дус” (С.Мерзляков) спектакле Мәскәүдә үткәрелгән Бөтенроссия курчак театрлары смотрында уңыш казана, смотр лауреаты исеменә лаек була.
Маунтен-Лейкс (Нью-Джерси)
Маунтен-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Фуат Таһиров (берләштерүгә)
Хезмәт юлы
Ф.Таһиров режиссура өлкәсендә үз көчен сыный башлый, яңа пьесалар иҗат итү хыялы белән яши. Ләкин Бөек Ватан сугышы башланып китү бар планнарны кичектереп торырга мәҗбүр итә. Ул, үзенең яраткан геройлары белән саубуллашып, Ватан өчен изге көрәшкә китә. Ул Новороссийск янында Керчь ярымутравында канлы бәрелешләрдә катнаша. Ике тапкыр каты яраланганнан соң, 1942 елны ул, култык таякларына таянып, сөекле Казанына кайта.
Окленд (Небраска)
Тарихы
Окленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Карел теле
Карел теле (karjalan kieli) — кареллар сөйләшүче тел, Балтыйк буе фин телләренең берсе. Сөйләшүчеләр саны якынча 33 мең кеше тәшкил итә, шул исәптән Россиядә — 25,6 мең кеше (2010 елгы Бөтенрусия халык санын алу буенча), Карелия Республикасында — 15 мең кеше.
Окленд (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каменная Поляна
Каменная Поляна — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Карел теле
Карел телендә бай шигъри халык авыз иҗаты традициясе сакланган. Карел халкы фин лингвисты Элиас Лённрот (1802—1884) тарафыннан җыелган һәм эшкәртелгән «Калевала» эпосы авторы булып тора.
Каменная Поляна
Почта индексы — 453444, — 80215831002.
Карел теле
Морфология
Типологик классификация буенча карел теле агглютинатив телләргә карый. Ләкин телдәге үзгәрешләр аркасында шулай ук флексия дә зур роль уйный.
Каменная Поляна
Демография
Халык саны динамикасы:
Карел теле
Әлифба
Карел теленең иң борыңгы һөйкәле булып 1963 елда Бөек Новгородта табылган каен тузы грамотсы санала — ул XIII гасырның башында язылган.
Каменная Поляна
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 25 кешенең яшәве мәгълүм.
Карел теле
Әлифба
XIX гасырның азагында — XX гасырның башында кирилл имләсе нигезендәге карел телендә китаплар басуы үсеш ала башлаган, әмма бердәм әлифба булмавы сәбәпле, берничә әлифба төре параллель рәвештә кулланылган. Инкыйлабкача кадәр басылган китпалары — барысы диярлек Инҗилнең карелчага тәрҗемәләре яки башка дини текстлары.
Бюксей (Вьенна)
Бюксей — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Фуат Таһиров (берләштерүгә)
Хезмәт юлы
Еллар узу белән Фуат Таһировның артистлык осталыгы үсә, уенны нәфис һәм күркәм сыйфатлар белән баетып бара. А.Пушкин, Н.Исәнбәт, С.Хөсни һәм үзе язган пьесаларда башкарган рольләре белән ул чын сәнгать остасы дәрәҗәсенә ирешүен раслый. 1956 елда аңа ТАССРның атказанган артисты, 1975 елда халык артисты исеме бирелә. Театрда 40 ел эшләү дәверендә төрле жанрларда язылган йөзләрчә әсәрләрдә уйнап, кызыклы һәм гыйбрәтле образлар иҗат итә. Профессиональ актер Фуат Таһировка курчакларны гаҗәеп осталык белән “җанландыру”, персонажларның характерын табигый рәвештә ача белү, аны логик эзлеклелек белән үстерә бару, һәр характерны тавыш интонациясе һәм пластик хәрәкәтләр ярдәмендә күрсәтеп бирү сыйфатлары хас. Өстәвенә матур итеп җырлый да. Аны Рәшит Ваһапов белән тиңләүләре дә юкка гына түгел.
Карел теле
Әлифба
1931 елда латинлаштырылган карел әлифбасы кулланышка кертелгән. : <font size="+1"> Aa Ää Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Yy Uu Vv Zz Ƶƶ з ь ȷ
1937 елда кириллаштырылган карел әлифбасы кулланышка кертелгән, әмма ул озак хәрәкәт итмәгән: 1939 елда карел теле укытуы административ рәвештә юкка чыгарыла, ә 1940 елда карел телендә әдәбият чыгару да тукталылды.
1940-еллардан ХХ гасырның башынача көнкүреш аралашу теле булып торган. 1980-еллар азагында — 1990-еллар башында карел теленең һәммә төп диалект өчен латин имләсе нигезендәге аерым әлифба булдылган.
Карел теленең бердәм әлифбасы 2007 елда расланган:
ММЧ
Карел телендә «Karielan Šana» (Карел сүзе), «Oma Mua» (Туган җир) һәм «Vienan Karjala» (Ак диңгез Карелиясе) гәҗитләре чыгарылалар.
Маунтен-Лейкс (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анатолий Рябов
Анатолий Рябов (, —, ) — телләр белгече, педагог, җәмәгать эшлеклесе. Нежин педагогика инсититутын тәмамлагачтын (1916) Омск шәһәренең мәгариф оешмаларында эшли. 1922-1924 елларда – Түбән Новгород губерна халык мәгарифе бүлеге хезмәткәре, 1924-1930 елларда РСФСР Халык мәгарифе комиссариаты каршындагы милли азчылыклар шурасында мордва асбүлеге мөдире; шуннан соң яңа әлифба Бөтенсоюзүзәк комитетында эшли. 1934-1937 елларда – Саранск аграр-педагогика институтының мордва телләре кафедрасы мөдире. Репрессияләнә (атып үтерелә), 1956 елда аклана. Әлифба китаплары, эрзә мәктәпләре өчен дәреслекләр һәм уку әсбаплары, мордва телләренең морфологиясенә һәм фонетикасына караган фәнни хезмәтләр, латин хәрефләренә нигезләнгән эрзә әлифбасы проекты (1932) авторы.
Идичел
Идичел — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковачий Град
Ковачий Град — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доганпынар (Бандырма)
Доганпынар (Doğanpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Капандю (коммуна)
Капандю — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Чавдарци (Велико-Тырново өлкәсе)
Чавдарци  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Обузбашы (Мазгирт)
Обузбашы (Obuzbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Мазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Броди-Поморски
Броди-Поморски — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гундерат
Гундерат — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Сыррын (Һалылые)
Сыррын (Sırrın) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гараиманлы
Гараиманлы (Qaraimanlı ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Канетоло (Парма)
Канетоло — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канетоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Идрис Сәетгалиев
Сәетгалиев Идрис Мөдәрис улы (16 апрель 1961 ел) — журналист. 1984 елдан «Кызыл таң» республика гәзите хәбәрчесе, бүлек мөдире. 1993 елдан Россия һәм Башкортстан Журналистар берлекләре әгъзасы. Башкортстан Республикасының атказанган матбугат һәм киң мәгълүмат хезмәткәре (2007), Россия һәм республика күләмендә иҗади конкурс һәм бәйгеләр җиңүчесе.
Биографиясе
Идрис Мөдәрис улы Сәетгалиев 1961 елның 16 апрелендә Башкорт АССРның Илеш районы Иштирәк авылында хезмәткәр гаиләсендә туган. Үз авылында сигезьеллык, авыл Советы үзәге булган күрше Карабашта урта мәктәп белем ала.
Башкорт дәүләт университетын, аннары Башкортстан Республикасы башлығы карамагындагы Башкортстан дəүлəт хезмəте һəм идарә итү академиясен тәмамлый.
(303) Жозефина
(303) Жозефина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Бюксроль (Вьенна)
Бюксроль — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Коламбия (Нью-Джерси)
Коламбия  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Коламбия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вантавон
Вантавон (Ventavon) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ларань-Монтеглен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 42,69 км².
Лаппано
Лаппано — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Эвранж
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,25 км².
Искәрмәләр
Эвранж
Пырин-То-Яха
Пырин-То-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бродниця-Гурна
Бродниця-Гурна — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 2418
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бродниця-Гурна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ковашкий Врх
Ковашкий Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чакали
Чакали — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Бернат Мункачи
Бе́рнат Му́нкачи (Bernát Munkácsi, 12 март 1860, Надьварад, Трансильвания (хәзерге көндә Орадя, Румыния) — 21 сентябрь 1937, Будапешт, Венгрия) — венгр тел белгече, этнограф, әдәбият белгече һәм фольклорчы. Венгр Фән Академиясе академигы (1910 елдан).
Чакали
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бернат Мункачи
1882 елда Мункачи Будапешт университетын тәмамлый һәм калган тормышын тулысынча Идел буе һәм Көнбатыш Себердә яшәүче фин-угор һәм төрки халыкларны һәм аларның венгрлар белән бәйләнешләрен өйрәнүгә багышлый. 1885 елда ул Уфа губерниясен гизә һәм фәнни эзләнү барышында 6 өяздә була.
Мункачи «Ethnographia» журналында редактор була, «Келети семле» («Keleti Szemle») журналын чыгаруны (Игнац Кунош белән бергә) башлап җибәрә, 1904 елда Урта һәм Көнчыгыш Азия Халыкара җәмгыятенең Венгр комитетын оештыра.
1915-1916 елларда Мункачи Эстергом лагерендә була, анда ул әсирлеккә төшкән 25 удмурт Россия империясе гаскәриеннән текстлар язып алуга ирешә.
Бернат Мункачиның эзләнүләре бүгенге көндә дә үзенең әһәмиятен югалтмый.
Төп хезмәтләре
Мункачиның чагыштырма тел белеме, тюркология, иранистика һәм этнография өлкәсендә төп фәнни эшләре. Кайберләре галимнең үлеменнән соң башка галимнәр тарафыннан иҗат ителгән:
Ключи (Кумёны районы, авыл)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мелек-Нюр-Соим
Мелек-Нюр-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Евыр-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 6 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Латтарико
Латтарико — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Маунтенсайд (Нью-Джерси)
Маунтенсайд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Харисов
Ринат Харисов:
Омаха
Омаха — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Омаха шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Омаха
Гундерсвайлер
Гундерсвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сыррыпаша (Деринҗе)
Сыррыпаша (Sırrıpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Деринҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Идичел-Педуре
Идичел-Педуре — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коллингс-Лейкс (Нью-Джерси)
Коллингс-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Коллингс-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канетьело (Салерно)
Канетьело — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канетьело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(921) Иовита
(921) Иовита  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1919 елның 4 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1919 FV» саналган.
Доганпынар (Огузэли)
Доганпынар (Doğanpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карлипа
Карлипа — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Әфкать Насыйбуллин
Әфкать Насыйбуллин — Татарстанның атказанган мелиораторы, Россиянең мелиорация һәм су хуҗалыгы хезмәткәрләренең I съезды делегаты.
Әфкать Габдрахман улы Насыйбуллин 1949 елның 10 сентябрендә Татарстан Республикасы Норлат районының Кычытканлы авылында туа. Туган авылында сигезьеллык, Яңа Әлмәт авылында урта мәктәпне тәмамлый. 1967 елда Казан дәүләт авыл хуҗалыгы институтына укырга керә: агроном һөнәрен үзләштерә башлый. Һәм шул көннән бөтен гомерен авыл хуҗалыгына багышлый.
1972 елда кулына диплом алган егетне Чистай районы Черемухово авылына эшкә җибәрәләр. Берничә ай эшләгәннән соң, Совет Армиясе сафларына алалар аны. Әфкать Габдрахман улы Ватан алдындагы бурычын Алманиядә үти.
Армиядән кайтканнан соң аның бөтен тормышы Алексеевск районы белән бәйле. Иң элек район авыл хуҗалыгы бүлегенең үсемлекләр бүлеге җитәкчесе, аннары “Красный Восток” совхозында баш агроном (бу вакытта совхозда 560 кеше эшли), 1977 елдан Бутлеров исемендәге совхоз директоры булып эшли ул. Совхоз шактый зур була, сөрү җирләре 6 мең гектар, эре мөгезле терлекләр саны 2,5 меңнән, дуңгызлар саны 6 меңнән артып китә. Кешеләр белән дөрес аралаша, таләпчән, ә кайчагында йомшак була белү аңа киеренке хәлләрдән чыгарга ярдәм итә. 1985 елда Әфкать Габдрахман улын ПМК га директор итеп күчерәләр. Эшнең юнәлеше үзгәрсә дә, җаваплылык кимеми. Мелиорация өлкәсендә саллы хезмәт башкара аның җитәкчелегендәге оешма, буалар, юллар төзи, шул ук вакытта төзелеш, ремонт эшләре алып бара. Җитәкче буларак, ул кул астында эшләүчеләрнең матди хәлләре, яшәү шартларын һәрвакыт күз уңаенда тота.
Хатыны Факия белән ике кыз үстерәләр.
2010 елда вафат.
Вальдивьенн
Вальдивьенн — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Ковор
Ковор — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рөстәм Кузеев
Рөстәм Кузеев (Кузыев) – тарихчы, профессор (1973), тарих фәннәре докторы. Башкортстан дәүләт педагогика институты ректоры (1971-83).
Тәрҗемәи хәл
Рөстәм Кузеев 1923 елның 5 гыйнварында Чишмә районының Әмин авылында күп балалы крестьян гаиләсендә туа. Тарихчы-этнограф Раил Кузеевның абыйсы.
Бала чагында Рөстәм авиамодельләр ясау белән шөгыльләнгән, радио белән кызыксынган, винтовкадан ату буенча мәктәп чемпионы булган. Сугыш алдыннан Ульяновск бронетанк училищесына укырга килә. Бөек Ватан сугышын буеннан-буена чыгып, рота комсоргы һәм парторгы, механик-водитель була. Фронттан инвалид булып кайта.
Уку йортларыннан ул Уфа педагогия институтының тарих факультетын сайлый. Рөстәм Гомәр улы Сталин стипендиясе ала, парторг итеп сайлана. Укуын вакытыннан алда тәмамлап, 1949 елдан «Кызыл таң» гәзитендә эшли башлый, биредә яхшы публицистика мәктәбе үтә. 1951 елда аны Тарих, тел һәм әдәбият институтына чакыралар. ССРБ Фәннәр академиясе филиалы Президиумының гыйльми секретаре буларак, ул республикада тарихны өйрәнү буенча берничә юнәлешкә нигез сала. Аннары Иҗтимагый фәннәр академиясендә аспирантурада укый, кандидатлык диссертациясен уңышлы яклый.
Башкортстан дәүләт университетында СССР тарихы кафедрасы мөдире итеп сайлана. Яшь укытучыны студентлар бик ярата, соңрак күп кенә галимнәр аны үзләренең остазы дип исәпли. Рөстәм Кузеев “Башкорт АССРы тарихы буенча очерклар” (1966), “Башкорт АССРында эшче сыйныфның формалашуы һәм үсеше” (1971-1975) һәм башка дистәләгән басманы нәшер итүдә катнаша. 1972 елда ул докторлык диссертациясе яклый, профессор, БАССРның атказанган фән эшлеклесе, Башкортстан Фәннәр академиясенең шәрәфле академигы исемнәренә лаек була.
Гаракишиләр
Гаракишиләр (Qarakişilər ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Рөстәм Кузеев
Тәрҗемәи хәл
1971 елдан Рөстәм Гомәр улы тормышында аеруча нәтиҗәле чор башлана. Ул 1967 елда оештырылган Башкортстан педагогия институтының ректоры итеп тәгаенләнә. Ул җитәкчелек иткәндә ике уку корпусы, биш тулай торак бинасы төзелә, дүрт мәктәп бинасы реконструкцияләнә. Агробиостанция, ике спорт-савыктыру лагере, шифаханә-профилакторий, исәпләү үзәге, китап басу цехы, институтның телестудиясе һәм башкалар төзелә. Биш яңа факультет, 24 кафедра, 56 лаборатория һәм кабинет ачыла. Ай саен диярлек ниндидер мөһим вакыйга булып тора: фәнни-тикшеренү секторы, мәктәп базасында лаборатория ачыла, күптиражлы гәзит чыга, нәшрият, аспирантура эшли башлый. Кадрлар тиз үсеш ала. 1976 елда ук институт беренче категорияле югары уку йортына әверелә.
1983 елда сәламәтлеге кискен начарланып китү сәбәпле, ул ректорлыктан китә. Галим үзе тәкъдим иткән элекке уку-укыту эше буенча проректор Э.Ш. Хәмитов җитәкчелегендәге югары уку йорты үсеш алуын дәвам итә.
Рөстәм Гомәр улы турында аның гаиләсе дә ачык сөйләп тора. Кичке чәйдән соң әңгәмәләрдә аның җәмәгате Сөембикә Кудашева, аның әтисе, халык шагыйре Сәйфи Кудаш, туганнары, өч баласы, арытаба оныклары да катнаша иде. Бик кызыклы кич утырулар була иде ул.
Рөстәм Гомәр улы белән хатыны Сөембикә Сәйфи кызы Сәйфи Кудаш турында “Бер гасыр озынлыгындагы гомер” дип аталган зур хезмәт яздылар. Үзенең мемуарларын исә Р. Кузеев “Заман сынавы” дип атаган. Ялгызы калгач, Сөембикә Сәйфи кызы үзенең туганнары — мәгърифәтче Зыя Камали, җырчы Фәридә Кудашева турында да китаплар язды.
1998 елның 23 мартында ул безнең арадан китте. Уфа татар зиратында үзенең әти-әнисеннән ерак түгел җирләнгән. Зәки Вәлиди урамындагы ул чирек гасыр яшәгән йортка мемориаль такта куелды, педагогия университетында аның музее эшли.
Бродниця-Дольна
Бродниця-Дольна — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эгельсард
Эгельсард (Éguelshardt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,80 км².
Искәрмәләр
Эгельсард
Лауреана-ди-Боррелло
Лауреана-ди-Боррелло — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яңа Благовещенка
Яңа Благовещенка — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453444, ОКАТО коды — 80215831003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
Беларус рельефы
Беларус рельефы, гомумән алганда, Балтыйк диңгезе дәрәҗәсеннән 80-345 метр биеклектә тирбәлгән тигез характерга ия.
Гомуми характеристика
Беларусь Республикасы Көнчыгыш-Европа тигезлегендә урнашкан. Белоруссия территориясе рельефы төрле зурлыктагы яссы һәм дулкынлы тигезлек һәм түбәнлек, елга үзәннәре һәм гряд-бугрист комплексларының һәм конфигурацияләрнең өстенлек итүе белән характерлана. Абсолют биеклекләр 345 м дан (Минск калкулыгында Дзержинский тавы) 80 м га кадәр литвалы үзәнендә чик янында тирбәлә. Уртача биеклеге Белоруссиянең 160 м өстендә диңгез.
Территориянең өчтән беренә туры килә торган күпчелек калкулыклар илнең көнбатыш һәм үзәк өлешләрендә урнашкан һәм 200 дән 300 метрга кадәр абсолют биеклеккә ия. Кайбер очракларда колебания биеклекләр булырга мөмкин кадәр 50-100 м хисабына эрозион врезов. Түбәнлекләрдә — 0-0,2 км/км2, артык күтәрелгән тигезлектә—0,3 — 0,5 км2, край грядлары склонларында һәм зур елга үзәнләрендә—1,0— 2,0 км2, сирәгрәк 3,0-3,5 км2 тәшкил итә.
Рельефообразующими булып тора, нигездә, кичектерү четвертичного чоры (үз ледниковые морены, потоково-ледниковые һәм озерно-ледниковые). Аларның куәте берничә метрдан 300 метрга кадәр һәм аннан да күбрәк (уртача 75-80 метр) тәшкил итә. Дәрәҗәсе денудационного үзгәрешләр, морфологик үзенчәлекләре һәм яше рельеф үзгәрешләр юнәлешендә төньяктан көньякка таба.
Төньяк өлешендә күлләр күплеге белән бозлы рельеф (3000гә якын), коры казаннар, яссы авырып киткән Түбән, кайма һәм буйга бүленгән холмнар төркемнәре һәм борылып беткән край грядлары өстенлек итә. Абсолют биеклекләр күбесенчә 120-170 м биеклектә һәм тигезлектә 250 м га кадәр калкулыклар һәм гряд чикләрендә тирбәлә. Төбәкнең үзәк өлешендә рельеф денудированный, нигездә, бозлы яндыргыч яшьтәге. Үсеш алган системасы край возвышенности һәм платоподобных равнин, алар бер өлеше булып тора водораздела бассейннар Балтийского һәм Кара морей. Абсолют биеклекләргә 200-250 м һәм аннан да күбрәк ирешәләр. Көньякта киңәйтелгән денудированный рельеф сожского һәм днепровского яшьтәге, шулай ук аллювиальный һәм озерно-аллювиальный рельеф поозерско-голоценового яшьтәге.Җир өслегенең иң түбән дәрәҗәләре төбәкнең бөтен территориясендә елга үзәненә туры китерелгән, аларның иң эреләре йөзләрчә километрга дәвам итә. Алар асылда рельефның интразональ категориясе булып тора. Белоруссия елгалары Кара (ил территориясенең 58% дренацияләнә) һәм Балтик диңгезе бассейннарына карый. Кара диңгез бассейны зур елгалары үзәнләрендә, гадәттә, ике-өч катлы пойма һәм ике надпоймен террасы, Балтика бассейны елгаларында — ике-өч катлы корылма, ике-өч цикллы надпоймен террасы һәм берничә локаль Террасы (сигезгә кадәр-Неманның тугызы) бүлеп бирелә.
Белоруссиянең үзәк өлеше — Белоруссия грясы аеруча калкып чыга. Биредә Минск калкулыгы урнашкан, анда Белоруссиянең иң югары ноктасы — Дзержинская тавы (345 м); биеклеге 300 м дан артык булган тагын берничә пункт — Лысая, Маяк таулары һәм башкалар бар. Минск калкулыгының абсолют биеклегендә (Замковская тавы — 323 м), Ошмянск, Витеб калкулыгының биеклегендә бераз калыша. Белоруссия территориясендә иң зур түбәнлек: Полесская, Неманская, Полоцкая, Нарочана-Вилейская. Белоруссия рельефының үзенчәлекләре территориянең геологик төзелеше белән тыгыз бәйләнгән. Кристаллик фундаментның күтәрелеп киткән участокларына биеклек туры китерелгән. Территориядә тирән залеганием кристалли нигезләре, гадәттә, шөгыльләнә низменностями.
Җир өслегенең беренчел төре Белоруссия территориясенең шактый өлешендә күзгә күренеп тора, ә урыны белән тулысынча эрозион-денудация процесслары һәм бигрәк тә техноген эшчәнлек белән юкка чыгарыла. Кеше иҗат иткән формалар (карьера, дамбалар, котлованнар, отваллар һ.б.) еш кына үз күләмнәре буенча табигый рельеф формалары белән чагыштырыла, ә гомуми мәйдан буенча бөтен территориянең 4-5% ын били. Җир өслегенә интенсив антропоген йогынты рельефның күп кенә характерлы формалары (озы, Кама, край бозлы түтәлләр һ.б.) югалуга китерә, бу исә табигать геоморфологик һәйкәлләрен, заказникларны һәм тыюлыкларны нигезләү һәм бүлеп бирү буенча актуаль эшчәнлекне башкара.
Формалаштыру рельефа
Бозчылар Белоруссия рельефын формалаштыруда хәлиткеч фактор булды. Соңгы 500-600 мең ел дәвамында Белоруссия территориясе 5 тән дә ким булмаган күләмдә сынаган. Бозчылар Белоруссия территориясенә, нигездә, Скандинавиядән килгән. Иң дәвамлысы Белоруссиянең бөтен территориясен каплаган Днепров оледенение булды. Соңгы оледенение-Поозерское; Белоруссия территориясеннән 10 мең ел элек киткән бозчы Белоруссиянең төньягында гына шөгыльләнгән.
Боз катламнарын морен дип атыйлар. Моренные отложения Белоруссия торалар берсе Ком һәм балчык, гравия, гальки, валунов. Борынгы ледники формалаштырган моренные холмы, калкулыклар, түтәлләр һәм равнины. Төньяк һәм Үзәк Белоруссия өчен рельефның иң юылган формалары: Белоруссия грясы, Витеб калкулыгы, Браслав гряды һәм башкалар. Таллы боз сулары агымнары белән су-бозлы (флювиогляциаль) тигезлек һәм түбәнлек, мәсәлән, Үзәкберез тигезлеге булдырылган. Аларның өслеге нигездә ком катламнары белән урнашкан, яссы һәм йомшак дулкынлы, еш кына авырып киткән. Бозлык эрегәннән соң эре күлләр барлыкка килә. Соңрак алар елга буйлап төшерелде. Хәзер алар урынында-күл-боз түбәнлеге (мәсәлән, Ярымсаклык). Белоруссиянең заманча рельефын формалаштыруның тагын бер факторы елга үзәннәре төзегән елгалар эшчәнлеге булган. Зур елгалар берничә чакрым киңлектәге Үзәнгә ия. Елга үзәннәре Полесьеда аеруча зур аерылып тора, мәсәлән, Үзәннең киңлеге 75 километрга җитә.
Типы һәм формалары рельефа
Таксономические берәмлек классификацияләү рельефа Белоруссия:
бозлык;
су-бозлык;
күл-ледниковый;
әллүви;
аллювиаль,
флювиальный;
суффозион-карст;
эоловый,
сазлыклы;
авышлык;
чуерташ,
техноген
Классификация
Белоруссия территориясендә җир өслеген пространстволы дифференциацияләү үзенчәлекләре буенча дүрт геоморфология өлкәсе бүлеп бирелгән:
Үзәк тәэмин итү калкулыклары һәм грядлары (Көнбатыш Белорус һәм Көнчыгыш Белоруссия подобласти))
очыш алдыннан тигезлек һәм түбәнлек;
түбәнлек.
Мелексим
Мелексим — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Игорская Об кылымыгының уң ярына тамагыннан 70 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Беларус рельефы
Өлкәсе үзәкбелорусских калкулыклар һәм гряд
Үзәк турус калкулыклары һәм гряд өлкәсе сож яшьтәге иң көчле край бозник берәмлекләре үсеше белән характерлана. Тулы биеклектәге һәм тирән эрозионлы җилләткеч рельеф өстенлек итә. Край берәмлекләрендә еш кына лессовидные отложения очраша, алар белән бәйле распространениесу чокырларны һәм суффозион впадины. Елга үзәннәре эшләнгән, гәрчә тар һәм тирән, каменистым дном һәм дары очраса да. Иң биек тау — Дзержинская (345 м), Лысая (342 м) тавы. Рельеф төзелеше буенча өлкә подобластикага бүленә: Көнбатыш-Белоруссия (абсолют һәм чагыштырма биеклекләргә, бозлы формаларның төрлелеге, зур гляциодислокацияләргә хас) һәм Көнчыгыш-Белоруссия (рельеф күбесенчә түләүле, абсолют биеклекләр кими һәм горизонталь һәм Вертикаль исәп-хисаплана).Төп сәбәбе-тектония төзелешендә аерма. Өлкәнең көнбатыш өлеше Белоруссия антиклизасына, Көнчыгыш Оршан коюына багышлана, бу доледник һәм бозлы рельефның үзенчәлекләре һәм ледникларның динамикасы белән аңлатыла. Абсолют биеклекләр край бозлы берәмлекләр белән бәйле (Минск калкулыгы, Ошмян калкулыгы, яңа хезмәт калкулыгы, катлам калкулыгы, бүрек калкулыгы, Гроднен калкулыгы, тиенлек һәм башкалар). Барысы өчен дә диярлек край калкулыклар хас үсеш гляциодислокации, балчык вак һәм башка токым. Аеруча эре гляциодислокация Гродненский, Волков һәм Минск калкулыклары чикләрендә ачыкланган. Зур мәйданнар 145-190 елгы абсолют биеклекләр белән сугарылган тигезләр белән мәшгуль.Рельеф күбесенчә тулы дулкынлы, вак-Буралы сирәгрәк, термокарстлы коюлар, лощин, Таллы суларның ложбиналары очраша, алар урыннар белән зур булмаган елгалар, Кама, оза һәм кран грядлары белән 10-12 метрга кадәр биеклектә урнашкан, Белоруссиянең көнчыгыш өлешендә күпер тигезлектә еш кына урман утыртмаларының покровларын йөгереп чыга, бу чокырларны, лощин, промоин, 20-30 метрга кадәр тирәнлеккә бәрелә, 20-200 м диаметрлы суффозицион коюлар һәм тирәнлеге 2-3 м. га кадәр тигезлектән түбәнрәк бөтен җирдә диярлек флювиогляциаль өслек биләмәләре һәм чагыштырма биеклекләр тирбәлеше белән — 3-5 м. аерым участокларда сазланган һәм үсә торган озер казаннары сакланып калган. Рельефның характерлы элементлары булып эоллы түтәлләр һәм холмнар, стока ложбиналары, каты авырып киткән урыннар тора.Өлкә чикләрендә иң түбән гипсометрик дәрәҗә бозлы һәм озерно-аллювиаль түбәнлек һәм тигезлек алып тора, аларның мәйданы зур түгел. Гидросеть карый бассейннарына Балтийского һәм Кара диңгез. Өлкә территориясендә Озер чагыштырмача аз.
Мелексим
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Беларус рельефы
Өлкәсе равнин һәм низин Предполесья
Равнин һәм низин өлкәсе очыш алдыннан Үзәк Белоруссия калкулыклары арасында Полесск түбәнлеге арасында күчеш орография баскычы булып тора. Хәзерге рельеф бозчыларның аккумулятив, экзарация һәм кыргый эшчәнлеге нәтиҗәсендә, сож һәм днепровск вакытына барлыкка килә. Алар ил территориясендәге иң эре калкулыклар һәм гряд югыннан окайлап торган зандровлар (флювиогляциальләр) тигезләнәләр. Түбәнрәк 160-180 елгы абсолют биеклекләр белән сугарылган тигезлек участоклары урнашкан, аларның рельефы чагыштырмача биеклекләрнең тирбәлеше 2-3 м га кадәр булган, биеклекнең тирбәлеше белән вак-буйлы, вак-Бурса Горный сирәгенең көнчыгыш өлешендә 5-7 м га кадәр тирәнлектәге урманлыклар белән каплана.челтәр. Бөтен җирдә термокарст һәм карст коюлары, ложбиналар талых сулары агып төшә. Диңгез тигезлегеннән түбәнрәк — очыш алдыннан ясала торган фливиогляциаль (зандр) тигезлек участоклары өстенлек итә. Аларның тулы-дулкынлы өслеге 140-180 метр абсолют биеклеккә ия, еш кына каты авырып киткән. Рельефның уңай формалары да эоловой процесслары (биеклеге 10 метрдан артмый) барлыкка килгән. Өлкәнең көнчыгыш өлешендә су-боз катламнары урман охшашлар белән капланды, шуңа бәйле рәвештә биредә суффозия коюлары, чокыр-лощин системалары таратылды. Бөтен җирдә термокарст коюлары һәм баткан ложбиналар агып төшә. Күп кенә кашыклар елга булып кала.Флювиогляцион тигезлек һәм түбәнлекләрдән бөтен җирдә яссылык, тулы волнистые, каты авырып киткән күл-аллювиаль өслекләр 130-160 М абсолют биеклектәге 130-160 м биеклектәге күп калдык күлләр очрый,5 м га кадәр биеклектәге эол түтәлләре һәм холмы эләгә. Елга үзәннәре эшләнгән, киң һәм асимметрияле. Озер аз.
Полесск түбәнлеге өлкәсе
Полесның түбәнлеге өлкәсе аллювиаль, озерно-аллювиаль һәм су-бозник тигезлеге эоловай аккумуляциянең төрле формалары белән аерылып тора. Край бозникларының, күпер һәм су-боз тигезлегенең югары участоклары (күперләр калкулыгыннан һәм шәһәр читендәге калкулыктан тыш) чикләнгән, әмма Полесья рельефына дулкынлы төс бирә торган полосаларны субширот юнәлешендә барлыкка китерә. Елга үзәннәре киң, поймы ирешәләр шактый зур размердагы. Тектония төзелеше буенча өлкә ике подобластка бүленә: Белорус Полесье (күбесенчә кристаллик токымы чагыштырмача тирән залегалы территориядә формалашкан) һәм украин Полесьесы (кристаллик фундаментының тагын да югарырак күтәрелеше белән характерлана).Каркас рельефа, аның волнистость нигездә Днепр вакытының Ледниковый процесслары белән булдырылган; Көнчыгыш як түбәнлегенең барлыкка килүендә яндырылган вакыт леднигы, Көньяк тектонические хәрәкәте катнашкан. Максималь биеклекләр край берәмлекләре белән бәйле, алар арасында күперләр һәм чит ил калкулыклары бүлеп бирелә. Күпер калкулыгы чикләрендә абсолют биеклекләргә 220,7 м зурлык — 220,7 м биеклекләр (Мозыр районының булавка авылы янында) максималь дәрәҗәгә җитә, ә чагыштырмача биеклекләр — 80 м га кадәр күпер калкулыгының характерлы үзенчәлеге — овражно-кущин челтәренең интенсив раслануы (20-30 шт/км2). Иң эре кашыклар 3 чакрымга кадәр озынлыкка һәм 70 метрга кадәр чыгу тирәнлегенә ия.Край ледникларыннан түбәнрәк 150-160 м абсолют биеклекләр белән тулы дулкынлы юылган тигезләр урнашкан (чикләнмәгән). Ярус белән түбәнрәк (125-150 м) тулы волнистые һәм яссы киң таралган, еш кына сазланган су-бозлы тигезлек һәм түбәнлек. Флювиогляциаль өслекләрдә 10 м га кадәр биеклектәге эол холмы, гряд, дюн биеклеге, пересклар басулары күп. Иң түбән ярус яссы, озер һәм озерно-аллювиаль каты сазлыклы түбәнлектәге участоклар били,алар арасында элеккеге күлләрнең су төбенә киткән кашыклары һәм казаннары урнашкан. Полесск түбәнлеге территориясе күбесенчә Припяти бассейны елгаларында һәм аз дигәндә Сож, Днепр һәм Болын кушылдыклары белән файдаланыла.
Червена
Червена — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2419
NGC 2419 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Светлана Дёмина
Светлана Александровна Демина (Якимова) (1961, Тәтеш) – спортчы, стендлы ату. Олимпия уеннарының көмеш призеры, СССРның халыкара класслы спорт остасы (1979), Россиянең атказанган спорт остасы.
Тәрҗемәи хәле
Светлана Деминаның спорт юлы Татарстан Республикасының Тәтеш шәһәрендә башлана һәм аннары Казанда дәвам итә. Ул "Урожай" ирекле спорт җәмгыяте һәм Профсоюзлар физкультура-спорт җәмгыяте мәктәбендә тәрбияләнә. Беренче остазы СССРның атказанган тренеры Солтан Яруллин, аннары -  Сергей Демин була. Светлана Демина биш Олимпиада катнашкан спортчы: Сеулда, Атлантада, Сиднейда, Афинада һәм Пекинда. Беренче тапкыр 1988 елда Сеулда үткәрелгән XXIV Олимпиадада скит буенча чыгыш ясый. 1996 елда дубль-трапта 17 нче була. 2000 нче елгы Олимпиия уеннарында исә, скитта чыгыш ясап, бары тик олимпия рекорды куйган Әзербайҗан спортчысы Земфирә Мефтахетдиновага бирешеп, иң зур уңышына ирешә - көмеш приз яулый. 2004 нче елда кабат скитта тугызынчы һәм 2008 нче елда унберенче була.
Светлана Демина шәхси һәм команда ярышларында 10 тапкыр дөнья чемпионы булган спортчы. 1979 нчы елдан башлап аның хисабында    СССР, Россия, Европа  чемпионатларында, шулай ук  халыкара һәм россиякүләм турнирларда  күп тапкыр төрле дәрәҗәдәге җиңүләр (барлыгы 17 титул) тупланган. Светлана Демина Россия хөкүмәтенең Халыклар дуслыгы Ордены белән бүләкләнгән (2000, ноябрь).Ул Татарстан Республикасы спорт Министрлыгының стендлы һәм пулялы ату буенча "Татарстан Республикасы Олимпия спорт мәктәбе"ндә тренер-укытучы булып эшли.
Светлана Деминаның хәләл җефете Сергей Демин шулай ук стендлы ату белән шөгыльләнә. Бер кыз һәм бер уллары бар
2001 нче елда Тәтеш шәһәрендә бер урамга Светлана Демина исеме бирелә.
Гундерсхайм
Гундерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Броково
Броково — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(652) Юбилатрикс
(652) Юбилатрикс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1907 елның 4 ноябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 AU» саналган.
Колония (Нью-Джерси)
Колония  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Колония халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лазе
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,98 км².
Сыртбей (Малкара)
Сыртбей (Sırtbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дмитрий Ожиганов
Ожиганов Дмитрий Герасимович (30 октябрь 1892 ел, Бөре — 24 октябрь 1978 ел, Уфа) — геолог, геология-минералогия фәннәре докторы (1954), профессор (1955). БАССР-ның атказанган фән һәм техника эшмәкәре (1957). Кызыл Байрак Хезмәт ордены кавалеры (1949).
Биографиясе
Дмитрий Герасимович Ожиганов 1930 елда Мәскәү-разведкалау институтын тәмамлый. 1913 елдан укытучы, китапханәләр мөдире, Башглавлит китапханә бүлеге мөдире була, 1923-1925 елларда халык мәгариф институтында мөдир. 1930-1972 елларда Башкорт дәүләт университетында эшли, 1955 елдан — физик география, геология һәм геоморфология кафедрасы мөдире. 1930-1946 елларда бер үк вакытта Башкортстан геология идаралыгында: мәгъдән булмаган файдалы казылмалар группасы җитәкчесе, баш инженер, фирка начальнигы, баш геолог.
Бөек Ватан сугышы вакытларында идарә коллективы илнең оборона сәнәгатен стратегик минераль чимал белән тәэмин итү буенча эш башкара. Билгеле булуынча, Ожигановның эшчәнлеге геология, стратиграфия — тау токымнары комплексының эзмә-эзлеген өйрәнү белән бәйле була. Дмитрий Герасимович Башкортстан геологиясе картасын һәм файдалы казылмалар картасын төзүдә мөһим роль уйнай. Профессор Ожиганов исемен республиканың Бөрҗән районындагы мәгарә йөртә. Аның хезмәтләре турында 1947 елның ноябрендә «Красная Башкирия» газетасында басылып чыга. 40-тан артык фәнни хезмәтләр авторы булып тора. 1949 елда Кызыл Байрак Хезмәт ордены белән бүләкләнә.
Коры Кобельша
Коры Кобельша — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ранова елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гагаузия флагы
Гагаузия флагы — Молдова Республикасының Гагаузия (Гагауз Ери) территориаль-автоном оешмасының рәсми символы булып тора. Автономиянең Дәүләт флагы аның демократик башлангычларын чагылдыра, Гагауз халкының үткәнен, хәзергесен һәм киләчәген символлаштыра, Гагаузиядә яшәүче барлык гражданнарның тигез хокуклылыгы, дуслык һәм бердәмлегенең тарихи традицияләрен раслый.
Флаг «Гагаузия флагы турында» 1995 елның 31 октябрендәге 2-IV/I номерлы җирле закон белән расланган.
Тасвирламасы
Гагаузия (Гагауз Ери) флагы өстән аска таба урнашкан төсле өч полосадан торган турыпочмаклы тукымадан гыйбарәт: зәңгәр (лазурь төсе) — байракның 60 процентын, ак һәм кызыл төсләр байрак киңлегенең 20 шәр процентын алып тора.
Тарих
Гагаузиянең беренче флагы СССР составында Гагауз ССРы барлыкка килү һәм Молдавия ССРдан бәйсезлек игълан итү турында декларация (Союз Хөкүмәте тарафыннан кабул ителмәгән) белән кабул ителде. 1992 елның 7 октябрендә Гагаузия янә Молдавия составыннан чыгу турында белдерә һәм хәзерге кебек (йолдызларсыз) яңа флаг кабул итә. 1993 елда флагка өч йолдыз өстәлә. Хәзерге флаг 1995 елда кабул ителә.
Гагаузия флагы турында Закон флагның гадиләштерелгән (йолдызлардан һәм ак төс полосасыннан башка) версиясен шәхси максатларда һәм коммерция өчен кулланырга рөхсәт итә. Хөкүмәт оешмалары Дәүләт флагын куллана.
Вандевр-дю-Пуату
Вандевр-дю-Пуату — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Ковский Врх
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медисон (Нью-Джерси)
Медисон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идичу
Идичу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лимбади
Лимбади — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Касень (Од)
Касень — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Ключи (Кумёны авыл җирлеге)
Ключи (Ключи) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
ОьНил (Небраска)
ОьНил  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канеца (Тренто)
Канеца — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канеца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гарагоюнлу (Губадлы)
Гарагоюнлу  (Qaraqoyunlu ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Эллерен-ле-Фенетранж
Эллерен-ле-Фенетранж (Hellering-lès-Fénétrange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,05 км².
Искәрмәләр
Эллерен-ле-Фенетранж
Червенковци
Червенковци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Брониславово
Брониславово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Червенковци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брониславово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Афон (мәгънәләр)
Яңа Афон — топоним.
Оваҗык (Челтикчи)
Оваҗык (Ovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Челтикчи илчесенә караган бер авыл (köy).
Варенн (Вьенна)
Варенн — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Гундхайм
Гундхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Локри
Локри — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ковчице
Ковчице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Конкордия (Нью-Джерси)
Конкордия  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Конкордия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(948) Юкунда
(948) Юкунда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1921 елның 3 мартында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1921 JE» саналган.
Яңа Афон
Яңа Афон (Афон Ҿыц, Новый Афон, ახალი ათონი [Ахали Атони], ) — Абхазияның Кара диңгез ярындагы курорт шәһәр. Гудаута районы cоставына кертелә.
Тарих
thumb|right|Анакопия кирмәне VIII-XIII гасырларда Абхазия патшалыгының башкаласы булган. Шәһәр тибындагы бистә статусын 1938 елдан, шәһәр статусын 1987 елдан башлап йөртә.
Истәлекле урыннар
thumb|right|250px|Симон Көрәшүче чиркәве
Христианлык
thumb|right|250px|Яңа Афон кәшишханәсе
Медфорд-Лейкс (Нью-Джерси)
Медфорд-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идрифая
Идрифая — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонгобарди
Лонгобарди — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сырткөй (Манавгат)
Сырткөй (Sırtköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Броново (Новодворский повяты)
Броново  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пыричин-Яха
Пыричин-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Еты-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
NGC 2420
NGC 2420 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пыричин-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кастан
Кастан — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Догантепе (Гейве)
Догантепе (Doğantepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эллимер
Эллимер (Hellimer) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,42 км².
Ларань-Монтеглен
Ларань-Монтеглен (Laragne-Montéglin) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ларань-Монтеглен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,51 км².
Когло
Когло — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Везьер
Везьер — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Гаралар (Губадлы)
Гаралар  (Qaralar ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Черни-Дял
Черни-Дял — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канзеро (Кремона)
Канзеро — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канзеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.