cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гедикли (Козан)
Гедикли (Gedikli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Меруцин (Семполенский повяты)
Меруцин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агбашлы
Агбашлы (Ağbaşlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Помакль
Помакль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(3932) Эдшай
(3932) Эдшай — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 27 сентябрендә M. C. Nolan, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SC5» саналган.
Крапе (Лютомер)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18564) Caseyo
(18564) Caseyo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 2 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GO6» саналган.
Кросин
Кросин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хабтвы-Яха
Хабтвы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нгарка-Пыря-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 188 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мариаштайн (Тироль)
Мариаштайн  — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Вулька-Подуховна
Вулька-Подуховна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сосновица (Киров өлкәсе)
Сосновица (Сосновица) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Видергельтинген
Видергельтинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Терратс
Терратс — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
NGC 448
NGC 448 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Көмүрҗү (Герҗүш)
Көмүрҗү (Kömürcü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (köy).
Войводень (Муреш)
Войводень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сланева
Сланева (Сланева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мишкино (Мари Ил)
Мишкино (Мишкино, Мишкӓнсола) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Екатериновка (Диңгез буе крае)
Екатериновка (Екатериновка) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), украиннар (6%), кореялеләр (8%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 1%.
Казтел ди Сете (Кьети)
Казтел ди Сете — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел ди Сете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Норт-Бранфорд (Коннектикут)
Норт-Бранфорд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чернолик
Чернолик — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Герцшпрунг (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Эйнар Герцшпрунг (1873—1967) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Кантон (тауншип, Миннесота)
Тарихы
Кантон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Месёнчково
Месёнчково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Мартен-дю-Мениль-Ури
Сен-Мартен-дю-Мениль-Ури — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Баратария (Луизиана)
Баратария  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Баратария халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мария-Альм
Мария-Альм — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Баратария (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мария-Альм
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Красна (Польчане)
Красна  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җәлал Байкин
Җәлал Байкин — драма актеры, режиссер, педагог. «Сәйяр» (1913-1914), «Ширкәт» (1916) труппалары әгъзасы. 1917-1922 елларда Әстерхан татар театрында, 1922 елда Беренче күрсәтмә татар театрында (Казан). Шуннан соң Әстерхан, Бакы, Акмәсҗит театрларында хезмәт иткән. Рольләре: Зыя («Яшьләр», Ф. Әмирхан), Тихон («Яшен», А. Островский), Сибгатулла, Бәдри («Галиябану», М. Фәйзи), Солтанбәк («Аршин мал алан», Г. Хаҗибәков), һ.б.
Өргүтлү (Суруч)
Өргүтлү (Örgütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Örgütlü, Suruç Örgütlü, Suruç
(18565) Selg
(18565) Selg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 6 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GP35» саналган.
(3617) Эйхер
(3617) Эйхер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 2 июнендә Брайан Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 LJ» саналган.
Кросинек
Кросинек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вулька-Пшедмесьце
Вулька-Пшедмесьце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әҗәкүл
Әҗәкүл — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 362 тирәсендә. Почта индексы — 423740.
Тарих
1722 елдан билгеле.
Әҗәкүл авылы шул ук атамалы күл буенда Гәрәй, XIX гасыр уртасыннан ― Шәрәп, аннары Такталачык волосте башкортларының төп авылларының берсе. Җир 207 җанга бирелгән.
1848 елда 62 йортта 200 ат, 27 эре терлек, 100 сарык, 150 кәҗә, шулай ук 25 умарта, 15 чолык туры килә. 1905 елда 2 җил тегермәне, бакалея лавкасы, хуҗалык кибете, «пароход һәм икмәк» пристане булуы теркәлә.
Мостовка (Нейва кушылдыгы)
Мостовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нейва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Әҗәкүл
Тарих
1848 елда мәчет исәпкә алына, 1870 елда аның карамагында мәктәп тә була.
Мостовка (Нейва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Әҗәкүл
Халкы
1795 елда 37 йортта 225 башкорт, бер йортта ― 6 типтәр, 1816 елда 51 йортта ― 305, 1834 елда 75 йортта ― 363 башкорт (6сы ― ике хатынлы, 1се ― өч хатынлы), 1848 елда 62 йортта ― 351 башкорт, 1859 елда ― 404 башкорт, 1870 елда 443 башкорт яши. 1906 елда 100 йортта ― 441 кеше яшәве теркәлгән. 1912 елда 115 йортта ― 580 асаба башкорт исәпкә алынган.
Гедикли (Полатлы)
Гедикли (Gedikli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әҗәкүл
Демография
Төп милләтләр: 1912 елгы җанисәпкә чаклы — асаба башкортлар, 1989 елгы җанисәп буенча — татарлар.
Мостовка (Нейва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әҗәкүл
Административ-территориаль королышы
Әҗәкүл авылы 1920 елга кадәр Уфа губернасының Минзәлә өязе Такталачык волостена керә. 1920 елдан башлап Минзәлә кантонына карый.
Хәзерге ваҡытта Актаныш районының Актанышбаш авыл җирлегенә керә.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Вангута-Пезя
Вангута-Пезя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Конкина елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Визау
Визау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Иске Күчкилде
Иске Күчкилде — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Визау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Күчкилде
ᴨyчты индексы — 452891, — 80204846003.
NGC 449
NGC 449 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Алханлы (Фүзули)
Алханлы  (Alxanlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Җузеппе Маззини
Җузеппе Маззини, Giuseppe Mazzini (1805 елның 22 июне, Италия, Генуя — 1872 елның 10 марты, Италия, Пиза) — Италия сәясәтчесе, юрист, язучы, философ, публицист, Италиянең милли азатлыгы һәм бердәмлеге өчен көрәшүче. 1849 елда Рим республикасының җитәкче триумвираты башлыгы.
Тәрҗемәи хәле
1805 елның 22 июнендә Италиянең Генуя шәһәрендә җирле университетның анатомия профессоры гаиләсендә туган. Балачактан әдәбиятка тартыла. 1827 елда Генуя университетының юридик факультетын тәмамлый һәм Генуяда, Ливорнода нәшер ителүче газеталарда һәм әдәби-тәнкыйть журналларында хезмәттәшлек итә башлый.
1830 елда карбонарийларның яшерен идән асты оешмасына керә. Кулга алынып, Савона кирмәне төрмәсенә ябыла, соңыннан Франциягә сөрелә.
1831 елның җәендә Марсельдә (Франция) Италиянең бердәмлеге, республика строен булдыру һәм Австро-Венгрия хакимлегеннән бәйсезлеге өчен көрәшне җитәкләячәк «Яшь Италия» оешмасы төзи, шул ук исемдә журнал нәшер итә башлый. Швейцария территориясеннән Италиянең Пьемонт өлкәсенә һөҗүм итүне оештыра. Һөҗүм барып чыкмагач, Җ. Маззинины Франциядән чыгарып җибәрәләр, ул Женевада урнаша. Италия хөкүмәте «Яшь Италия» әгъзаларын җәзага тарта, читтән торып Җ. Маззинины үлем җәзасына хөкем итә.
1834 елда Швейцариядә «Яшь Италия»не «Яшь Европа» исеме астында яңартып кору тырышлыгы барып чыкмый.
1837 елның гыйнварында Лондонга барып урнаша. Анда Италия эшчеләре берлеге төзи.
1848 елда Италиядә инкыйлаб башлангач, Ватанына кайта, Җузеппе Гарибальди гаскәренә кушыла. Рим республикасының триумвираты (Саффи, Армелини белән бергә) башлыгы итеп сайлана. Рим милли җыелышы карары белән шәһәр Франция генералы Удинога бирелгәч, Лондонга китә. Мөһаҗирлектә вакытта акча җыю һәм волонтерлар туплап җибәрү юлы белән Гарибальди хәрәкәтенә ярдәм итә.
1872 елда Луганодан (Швейцария) Альп таулары аша Италиягә кайтканда салкын тиеп авырый, 10 мартта Пиза шәһәрендә вафат була. Генуяда җирләнә.
40 ел буе Италия милли-азатлык хәрәкәтенең сул буржуаз-демократик канаты була.
Иң әһәмиятле хезмәте — «Кешенең вазифалары турында». Аның уенча, Европадагы империяләр — Австро-Венгрия империясе, Россия империясе, Госманлы империясе җимерелергә, ә барлык халыклар тигез хокуклы булып үз тарихи җирләрендә яшәргә тиеш була.
Славная
Славная (Слаўная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гершель (ай кратеры)
Гершель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 39,09 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Уильям Гершель (1738—1822) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Herschel (crater) Herschel (lunar crater) Гершель (лунный кратер)
(4297) Эйхгорн
(4297) Эйхгорн — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 19 апрелендә Dieckvoss, W. тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 HE» саналган.
Хабык-Иола-Яха
Хабык-Иола-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Марья-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 36 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Метлиця (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Метлиця  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18566) 1997 RS3
(18566) 1997 RS3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 1 сентябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 RS3» саналган.
Баю-Блу (Луизиана)
Баю-Блу  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Баю-Блу халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Понфаверже-Моронвилье
Понфаверже-Моронвилье — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Чуковец (Силистра өлкәсе)
Чуковец  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көмүркая (Шаркышла)
Көмүркая (Kömürkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (köy).
Красно (Брда)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мария-Анцбах
Мария-Анцбах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Войводень (Селаж)
Войводень — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вулька-Пясечна (Подлясье воеводалыгы)
Вулька-Пясечна  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кросинко (Великопольское воеводалыгы)
Кросинко  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD21769
HD21769 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Таборка (Нейва кушылдыгы)
Таборка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нейва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
HD21769
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Таборка (Нейва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Казтел ди Туза (Месина)
Географиясе
Казтел ди Туза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Таборка (Нейва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казтел ди Туза (Месина)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD21769
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Еленовка (Диңгез буе крае)
Еленовка (Еленовка) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Тугызбай (Чиләбе өлкәсе)
Тугызбай (Тугузбаева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (93%).
Мария-Бух-Файстриц
Мария-Бух-Файстриц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Өрдекгөлү (Полатлы)
Өрдекгөлү (Ördekgölü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Марат Алышпаев
Марат Усен улы Алышпаев ( Марат Алышпаев; 17 декабрь 1947, Сарру, Эссекүл өлкәсе) - ССРБ һәм кыргыз театр һәм кино актеры. Кыргызстанның Халык артисты (2006).
Биографиясе
Алышпаев Марат 1947 елның 17 декабрендә Кыргызстанның Эссекүл өлкәсе Джети Огуз районының Сарру авылында туган. 1965 елда рус теле белән унберьеллык Сарру урта мәктәбен тәмамлый. 1965 елда Кыргыз дәүләт университетының икътисад факультетына укырга керә, әмма ике елдан соң Мәскәүгә китә, анда 1967—1972 елларда А.В.Луначарский исемендәге ГИТИСның актерлык факультетында укый.
1972 елда, аны тәмамлагач, студиянең башка чыгарылыш сыйныф укучылары белән берлектә, ул Кыргызстанга кайтты һәм яңа оешкан Ош драма театрында актер була (беренче ике ел, театр бинасы әле тәмамланмаганда, труппа Жәләл- Абадта чыгыш ясый), труппа белән тиздән И. Рыскулов җитәкчелек итә. . 1978 елда Мәскәүдә театр гастрольләреннән соң Кыргызстанның атказанган артисты була. Рыскулов артыннан 1985 елда Кыргыз дәүләт академия драма театрына күчә, 1985—1988 елларда — театрның партия оешмасы секретаре.
1991—1997 елларда Ш.Термечиков исемендәге Чуй өлкә «Куудулдар»  сәнгать җитәкчесе һәм директоры була,  1997—1999 елларда. - бу театр актеры. 1991—2003 елларда Бишкәк шәһәр театры чыгышларында катнашты 2000 еллар башында яшь тамашачы театрында уйный.
2003 елның октябрендә К.Джантошев исемендәге Эссек-Күл өлкә музыка-драма театрының сәнгать җитәкчесе һәм директоры була (Караколда урнашкан). 2008-2009 еллар сезонында театр дәүләт мәдәният агентлыгы тарафыннан илнең иң уңышлы коллективларының берсе дип танылган, шул ук вакытта иҗади һәм финанс ягыннан да бәяләнгән.
2010 елның февралендә Мәдәният һәм мәгълүмат Министрлыгында сәнгатьне үстерү идарәсе башлыгы итеп билгеләнә, әмма шул ук елның июнендә К.Осмоновны Т. Абдумомунов исемендәге Кыргыз Милли академия драма театры директоры кәнәфиендә алыштыр (соңгысы, үз чиратында, Алышпаевның урынын алды). Яңа директор каршында театрның дүрт еллык капиталь ремонты тәмамланды һәм аның иҗади тормышы торгызыла. 2014 елның 1 августында ул бу театр актеры булып режиссер вазифасыннан китә.
Театрда үз карьерасы өчен классик (Софоклның «Эдипе», «Ричард III» , «Гамлет» (Кыргызстанда беренче куелыш), «Король Лир»да Глостерны, Н. Гогольнең «Ревизор», М.Горькийның «На день» да рольләре), шулай ук заманча репертуарларда (Ч. Айтматовның «Ак пароход», «Фудзияма тавына менү», «Гасырдан озаграк дәвам итә», «Диңгез читендә йөгерүче эт» , "Чыңгызханның ак болыты"  әсәрләре буенча һ. б.) күп рольләр башкара.
Театрда эшләүдән тыш, Г. Базаров («балигъ булмаганнар өчен Приют», «Аномалия», «Каракыз», «Метаморфоза», «Исход» , «Нонсенс» һ. б.) фильмнарында да актив төшерелә. 2016 елда ул "Ата васыяте" фильмында бер роль уйнады. Монреаль кинофестивалендә иң яхшы дебют фильмы өчен «Алтын Зенит» премиясенә лаек була (реж. Бакет Мукул һәм Дастан Жапар уулу).
Бүләкләр
Фестивальләрдә катнашу:
Гаиләсе
Хатыны: Дилбар Раймбекова — эстрада җырчысы, Т.Сатылганов исемендәге Кыргызстан филармониясе солисты. Гаиләдә 5 бала бар.
Сен-Мартен-о-Шартрен
Сен-Мартен-о-Шартрен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Визен (Түбән Франкония)
Визен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карвер (Миннесота)
Карвер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Карвер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смертино (Киров өлкәсе)
Смертино (Смертино) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
(4116) Элачи
(4116) Элачи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 20 сентябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SU» саналган.
Гедикли (Нурдагы)
Гедикли (Gedikli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Нурдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 450
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Черемушка (Кемчуга кушылдыгы)
Черёмушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кемчуг (Зур Кемчуг)  елгасының сул ярыннан 284 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Славчыненты
Славчыненты (Слаўчыненты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гершель Дж. (ай кратеры)
Гершель Дж. - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 154,44 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джон Гершель (1792—1871) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Носелы
Носелы (Носелы, Носола) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Шуменци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меховице (Влоцлавский повяты)
Меховице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Поньи
Поньи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Мария-Вёрт
Мария-Вёрт — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Норт-Гейвен (Коннектикут)
Норт-Гейвен  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кред (Кобарид)
Кред  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD217704
HD217704 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вулька-Ратовецка
Вулька-Ратовецка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Войвозь (Попешть, Бихор)
Войвозь — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вулька-Ратовецка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Войвозь (Попешть, Бихор)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үршәде
Үршәде — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452891, ОКАТО коды — 80204846005.
Казтел ди Фйори (Терни)
Казтел ди Фйори — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел ди Фйори Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Араятылы
Араятылы (Arayatılı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Кросно (Вонгровецкий повяты)
Кросно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мария-Заль
Мария-Заль — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Баю-Виста (Луизиана)
Баю-Виста  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мария-Заль
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баю-Виста (Луизиана)
Географиясе
Баю-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әҗмәт
Әҗмәт — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 121 тирәсендә. Почта индексы — 423751.
Тарих
1906 елда нигезләнгән. Актаныштан 17 чакрым төньяк-көнбатыштарак Шәбез елгасы буенда урнашкан. 1906 елда, су басудан еш бәла-каза күргәнлектән, Тау Такталачыктан күчеп утыралар. Авыл халкы үзен, явыз Иванның чукындыруыннан качып, Агыйдел ягына килеп төпләнгән Әҗмәт баба токымы дип саный.
1917 елга кадәр 802 дисәтинә имана җирләре була. Игенчелек һәм терлекчелектән тыш киез итек басу белән дә шөгыльләнәләр.Соңгысын Совет чорында да курыкмый дәвам итәләр.
1929 елның 16 декабрендә “Әҗмәт” исемле күмәк хуҗалыкка берләшәләр. 1939 елда бар кеше аңа кереп бетә. Ә аңа кермәгән 9 кеше репрессияләнә, өлгерләр читкә китеп котыла. Соңгы указлы муллалары Мулләхмәт Яһүдин була. Гафур Шәкүров, Шәйгәрдән Саттаровның үз предприятиеләре була, иген белән сәүдә итәләр. Сәүдә белән дә шөгыльлләнүчеләр була.
“Таң” хуҗалыгына кушыла.
Авылда башлангыч мәктәп эшли.
1920 елга кадәр Такталачык волостенә карый, аннан Минзәлә кантонына кертелә.
Бөек Ватан сугышында 145 әҗмәтле катнаша, 51 е һәлак була.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Хады-Яха (Надым кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
(18568) Thuillot
(18568) Thuillot — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 3 октябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TL2» саналган.
Изгеләр зираты (Олы Әтрәч)
Изгеләр зираты (Кладбище святых) -Татарстан Республикасы территориясендәге ислам диненә караган изге урыннарның берсе, Тәтеш районының Алабирде авылы җирлегендә кабер калдыклары, археологик истәлек.
География
Олы Әтрәч авылыннан 200-300 м чамасы көнчыгыштарак урнашкан. Мәйданы 7600 кв.м.
Гомуми мәгълүмат
Зират, риваятьләргә караганда, "Мең Өйле Шонгатыныкы" булган. 19 гасыр ахырында биредә 41 ташбилге булу теркәлә,1949 елда - 22, 1961 елда  - 16 ташбилге сакланып кала. 1943 елның көзендә галим Әхмәт Булатов бу ташбилгеләрне фотога төшереп ала һәм өйрәнә. Аларның күпчелегендә рельефлы яки чокып ясалган куфи язмалары булуы ачыклана. Ташбилгеләргә язылган текстларның бер өлеше "Введение в булгаро-татарскую эпиграфику"китабында басылып чыга. 1961 елда җир казу эшләре вакытында 1361 елга караган ташбилге куелган хатын-кыз кабере табыла. 2009 нчы елда күренекле җәмәгать эшлеклесе, танылган язучы, Татарстанның Югары Советы депутаты Туфан Миңнуллин инициативасы белән зират сакланып калган бер гектар мәйдан тимер рәшәткә белән әйләндереп алына, капка куела, биредә мең ярым агач утыртыла. Бүгенге көндә мөселман динен тотучыларның изгеләргә табыну урыны булып тора. Җирле халык арасында бу урын белән бәйле төрле риваятьләр саклана. Зират янындагы чокырда "Изгеләр чишмәсе" дигән чыгыш бар. 2007 елның 1нче июлендә чишмәгә һәйкәл һәм чардуган куела.
Әтрәч укулары
2012 елдан бирле җәй башында Изгеләр зираты янында "Әтрәч укулары (Шәфкать-Шәриф бәйрәме)" оештырылып, әрвахлар рухына дога кылына. Бу чарага төрле төбәкләрдән килгән мөселманнар җыела. Әлеге җыенның башлаучылары -  Туфан Миңнуллин һәм авыл тарихчысы, җәмәгать эшлеклесе Мөнир Вәлиев.
Айзенхюттенштадт
Айзенхюттенштадт — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слачва
Слачва (Слачва ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гершель К. (ай кратеры)
Гершель К. - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 13,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Каролина Гершель (1750—1848) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Таволга (Нейва кушылдыгы)
Таволга — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нейва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4974) Элфорд
(4974) Элфорд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 14 июнендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 LA» саналган.
Өрдекдеде (Пазарҗык )
Өрдекдеде (Ördekdede) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карлос (Миннесота)
Карлос  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Карлос шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меховице (Иновроцлавский повяты)
Меховице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кремен (Кршко)
Кремен  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яребица (Силистра өлкәсе)
Яребица  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мишель-де-Ливе
Сен-Мишель-де-Ливе — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Soçi yanındağı Tu-154 häläkäte
Soçi yanındağı Tu-154 häläkäte — 2016 yılnıñ 25 dekäberendä irtänge säğät 05:27 Räsäy Saqlanu ministrlığınıñ Tu-154 Soçi yanında Qara diñgezgä töşte. Tu-154 oçqıçı Çkalovskiy hawa alanınnan Süriäneñ Xmeymin hawa alanına yul totqan, Soçi hawa alanında yağulıqnı tulılandırsın öçen utıra. Soçi-Adler hawa alanınnan kütärelep kitkändä, diñgezgä töşep häläkätkä yulıqtı.
Oçqıç Adlerdan hawağa kütärelä başlap borılış yasağanda diñgezgä töşkän. Ekipaj häläkät signalı birmägän. Oçqıç qaldıqları 70 metr tiränlektä tabılğan.
2016 yılda dönyanıñ iñ zur hawa häläkäte.
Qorbannar
Hawa häläkätendä 92 keşe qorban buldı, alar arasında mäşhür Aleksandrov isemendäge ansambl muzıkantları (64 artist, böten xor diäärlek), tanılğan Tabibä Liza (Yelizaveta Glinka), ansambl citäkçese Valeriy Xälilov, "Berençe kanal", "Yoldız", NTV kanalları jurnalistları, Aleksandrov ansamblendä biüçe törkemdä eşlägän Qazan qızı Ralina Ğilmanova h.b.
Aleksandrov ansamble Süriädäge xärbilärne Yaña yıl belän qotlaw öçen, Täbibä Liza Süriä xastaxanälärenä, yaralanğan keşelärgä darular kitersen öçen älege oçqıçta barğan.
Dönya illäre citäkçeläre Räsäygä qayğı urtaqlaşu belderülären cibärä. Möräcäğätlär AQŞ, Almaniä, Frantsiä, Çexiä, İtaliä, Törkiä häm başqa illärdän kilä. Tatarstan prezidentı Röstäm Miñnexanov ta häläkättä tuğannarın yuğaltqannarnıñ qayğıların urtaqlaştı. Qorbannar arasında başqa tatarlar da bar.
Tikşerü
Räsäy Tikşerü komitetı oçış qağidalären bozu maddäse belän cinäyät eşen açqan. Rusiä räsmi xäkimiät wäkilläre, terror ğämäle ixtimalın kire qağa, ämma aviatsiä belgeçläre oçqıç qaldıqlarınıñ bik zur arağa taraluına iğtibarnı yünältep, ul hawada kisäklärgä taralğan bulırğa mömkin dip farazlıy.
Поссесс
Поссесс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 451
NGC 451 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вулька-Фольварк (Подлясье воеводалыгы)
Вулька-Фольварк  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Норт-Кейнен (Коннектикут)
Норт-Кейнен  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Путин (мәгънәләр)
Путин — фамилия.
Урал дәүләт икътисад университеты
Урал дәүләт икътисад университеты (рус. Уральский государственный экономический университет (УрГЭУ)) — Екатеринбург шәһәрендә урнашкан федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе, төрле профильле икътисадчылар, технологлар, юристлар, дәүләт һәм муниципаль идарә өлкәсендә белгечләр әзерли.
Университетта рус телендә укыта торган әзерләү факультеты эшли, чит ил студентлары өчен адаптация программалары бар.
Октябрь инкыйлабына кадәр
XIX гасыр урталарында 1836 елда нигез салынган Екатеринбург рухани училищесының иркен бинага ихтыяҗы туа. 1841 елда епархия сәүдәгәр Ф.И. Коробковтан Уктусская урамы 62-186 буенча (хәзерге 8 Март ур., 62) иркен ике катлы кирпеч йорт сатып ала. Әлеге бина архитектура буенча Екатеринбургта М.П. Малахов төзегән классицизм чоры утары үрнәге. Соңрак Пермь консисториясе кушуы буенча архитекторлар Э.Х. Сорториус һәм В. Гуляев йортны үзгәртеп кору проектын эшлиләр, чөнки башта ул рухи училище ихтыяҗларын канәгатьләндерә алмый. Яңа бина архитектурасы «ордерларсыз» классицизм стиленә охшаган була. Озак вакытлар рухани училищеның төп мәсьәләләренең берсе булып йорт чиркәве булмау тора. Училище каршындагы гыйбадәтханәне төзү өчен акчаны сәүдәгәр В.С. Клушинин иганә итә. Йорт чиркәве бинаның икенче һәм өченче катларында, корпусның төньяк-көнчыгыш почмагында төзелә. 1858 елның 14 октябрендә Екатеринбург Ионы (Капустин) епискобы, Пермь епархиясе викарие Казан Изге Ана иконасы хөрмәтенә чиркәүне изгеләндерә. 1859 елда гыйбадәтханә өстендә 7 чаң манаралы агач колокольня төзелә.
1903 елда уку корпусының озын ягына өч катлы яңа бина төзелә. Бинаның яңа һәм иске өлешендәге фасад мәсьәләсе бердәм трактовка ала. Уку корпусын һәм ишегалды флигелен үзгәртеп кору проекты авторлары булып ул вакытта техника архитекторы вазифасында эшләгән Куроедов һәм М.Л. Бяллозор була. Шуннан соң училищеның архитектурасын «кирпеч» стиле принциплары билгелиләр. 1916 елда Синод Указы белән Екатеринбургның дини семинариясе рәсми рәвештә ачыла, ул Рухани училищеның шул бинасында урнаша. Бинаның уникальлеге шунда ки, рухани училище Екатеринбургта беренче белем бирү учреждениесе була һәм шуңа бәйле рәвештә, аны ачу Уралда белем бирү эшчәнлеген башлап җибәрә. Училищены танылган язучылар һәм галимнәр тәмамлаган, шулар арасында Петербург университеты профессоры һәм радио уйлап табучысы Александр Попов, язучылар Дмитрий Мамин-Сибиряк һәм Павел Бажов, рус чиркәвенең танылган тарихчысы Антон Карташёв һәм башкалар бар.
Совет чоры
1919 елның ноябрендә, совет властен торгызганнан соң, гыйбадәтханә ябыла. Рухани училище дә ябыла, ә аның бинасында яңа гына ачылган Урал университеты урнаша. Сугыш елларында анда хәрби сәнәгать предприятиесе урнаша, аннан соң яңадан университет урын ала.
1930 елларның беренче яртысында бинаны стилистик берләштереп һәм өч кат төзеп үзгәртеп кору карар ителә. 1960 елларда халык хуҗалыгында үзгәрешләр башлана, Советлар Союзына югары белемле икътисадчылар кирәк була, шуңа күрә икътисади вузларны ачу мәсьәләсе кискен тора. Элеккеге рухани училище бинасында Плеханов исемендәге Мәскәү халык хуҗалыгы институтының филиалы эшли башлый.
1967 елның 10 октябрендә Урал дәүләт университетының икътисад факультеты һәм Мәскәү халык хуҗалыгы институтының (Г.В. Плеханов ис. Россия икътисад академиясе) Свердловск филиалы нигезендә Свердловск халык хуҗалыгы институты оештырыла. 1981 елда иске бинадан уң якта яңа 7 катлы корпус төзелә.
Хәзерге чор
Свердловск халык хуҗалыгы институты 1967 елның 25 августындагы 2047-р номерлы ССРБ Министрлар Советы карары буенча, РСФСР Министрлар Советының 1967 елның 30 августындагы 2329-р номерлы күрсәтмәсе һәм РСФСРның урта махсус белем бирү министрының 1967 елның 2 сентябрендәге 401 номерлы боерыгы нигезендә 1967 елның 10 сентябрендә оеша. РФ Министрлар Кабинетының 1992 елның 24 июлендәге 1367-р карары белән Урал халык хуҗалыгы институты дип үзгәртелә. РФ Дәүләт комитетының югары белем буенча 1994 елның 30 июнендәге 633 номерлы боерыгы нигезендә Урал дәүләт икътисад университеты дип үзгәртелә.
2007 елда университет Германия Мәгариф министрлыгының классификаторы нигезендә белем бирү учреждениеләре өчен иң югары статус ала (Н+).
2011 елда, М.В. Ломоносовның тууына 300 елга багышланган Евразия университетлары ассоциациясенең XII съездын ачу тантанасында, университетның Евразия университетлар ассоциациясенә керүе турында игълан ителде.
Китапханә
Урал дәүләт икътисад университеты китапханәсе югары уку йортының бүлекчәсе булып тора, 1967 елда Мәскәү халык хуҗалыгы институтының Свердлов филиалы китапханәсе базасында оештырылган.
2008 елдан югары уку йорты китапханәсе функцияләре шактый киңәйтелә һәм китапханә Мәгълүмат-китапханә комплексы итеп үзгәртелә. Ел саен китапханә 30 меңгә якын яңа документ белән тулыландырыла. Фонд күләме 700 меңнән артык саклау берәмлеген тәшкил итә — фәнни һәм уку әдәбияты, периодик басмалар, электрон чыганаклардагы басмалар шулар арасына керә.
Китапханә структурасы уку, фәнни, сәнгать әдәбияты абонементлары, уку залы, электрон мәгълүмат залы, каталоглар залы, белешмә-библиография бүлеге, китапханәара абонементлар һәм документларны электрон рәвештә китерү абонементларын үз эченә ала.
Керем
2015 елда университетның керемнәре 1 миллиард сум, шуның дәүләт финанславы 236,2 миллион сум тәшкил итте.
Мария-Ланковиц
Мария-Ланковиц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2650) Элинор
(2650) Элинор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 14 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 EG» саналган.
Торинья
Торинья — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Елизаветовка (Диңгез буе крае)
Елизаветовка (Елизаветовка) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (13%).
Войвозь (Шимиан, Бихор)
Войвозь — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көмүркөй (Визе)
Көмүркөй (Kömürköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Визе илчесенә караган бер авыл (köy).
Кросно (Познанский повяты)
Кросно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.