cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стегни (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Стегни  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бескес
Бескес — Россия территориясеннән ага торган елга. Карачай-Чиркәсия биләмәләрендә ага. Елга Олы Лаба елгасының сул ярына тамагыннан 49 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16376) 1981 EX10
(16376) 1981 EX10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EX10» саналган.
Кастельон-де-ла-Плана
Кастельон-де-ла-Плана (Castellón de la Plana, Castelló de la Plana) — Испаниянең Валенсия автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1251 дә нигезләнә.
Сулимице
Сулимице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яшкова-Дольна
Яшкова-Дольна — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Синсиро
Синсиро — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Синсиро шәһәре 2005 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Новая Алешкавка
Новая Алешкавка (Новая Алешкаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Ирина Ганнушкина
Ирина Викторовна Ганнушкина (1929 - 2007) — патологик физиология өлкәсендә совет галиме-медик, медицина фәннәре докторы (1969), профессор (1972), РАМН академигы (2004; 1991 елдан әгъза-корреспондент).
Синсиро
Географиясе
Шәһәр территориясе 499.00 км² тәшкил итә.
Ирина Ганнушкина
Биография
Ирина Викторовна Ганнушкина 1929 елның 9 маенда Барановичида туган.
1953 елда 2 нче Мәскәү медицина институтының педиатрия факультетын тәмамлый. 1953 елдан 1956 елга кадәр аспирантурада укый, аннары кандидатлык диссертациясен яклый.
Вайнярд (Калифорния)
Вайнярд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ирина Ганнушкина
Биография
ССРБ Неврология фәнни-тикшеренү институтында эшли башлый. 1956 елдан 1962 елга кадәр фәнни хезмәткәр һәм өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли. 1962 елдан шул ук институтның Нерв системасы эксперименталь патологиясе лабораториясе мөдире вазифасында була. 1991 елдан Россия медицина фәннәре академиясендә эшли. .
Вайнярд (Калифорния)
Географиясе
Вайнярд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новая Алешкавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8883) Miyazakihayao
(8883) Miyazakihayao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 16 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BS4» саналган.
Ирина Ганнушкина
Фәнни эшмәкәрлеге
И. В. Ганнушкинаның төп фәнни хезмәтләре баш миендә коллатераль кан әйләнеше үсеше закончалыкларына һәм аның функциональ ангиоархитектоникасына багышланган. И. В. Ганнушкина артериаль басымның кискен күтәрелүе шартларында баш миенең ауторегуляциясе реакциясе өзелүен, баш мие шешенең үсеш үзенчәлекләрен һәм катнаш кан әйләнеше зоналарының һәм баш миенең кан тамырлары системасы башка бүлекләренең зарарлануын тикшерде. Элек билгеле булмаган кан плазмасының гемодинамик ролен ачыклаган, аларның озын фрагментлары нормаль шартларда кан агымын тотрыкландырырга ярдәм итә. .
Ирина Викторовна Ганнушкина 2007 елның 5 февралендә Мәскәүдә вафат булды. .
Таҗ Махал
thumb|350px|Таҗ Махал Таҗ Махал яки Таҗ Маһал(ताज महल, Taj Mahal) — Һиндстанның Агра шәһәрендә урнашкан мәчет-төрбә.
Бөек Моголлар падишасы Шаһ-Җиһан (Шаһ-Җаһан, ләкин шаһ ягъни җиһан - дөнья кушымтасын алган) әмере буенча 1629 елда вафат булган сөекле хатыны Мөмтаз Маһал истәлегенә салына. Джамна елгасы буендагы урынын да шах үзе сайлый. Төзелеш 1632 елда башланган һәм 1653 елда тәмамланган. Мавзолейны төзүдә 20 меңләп кеше катнаша. Чит ил архитекторлары да җәлеп ителә. Ак мәрмәр ташларны 300 чакрымдагы карьердан ташыйлар. Бик кыйммәткә төшкән мавзолей 22 ел төзелә. Шах моның белән генә канәгать булмый, елганың аръягында шушындый ук, әмма кара Таҗ Махал төзергә хыяллана. Тик нияте тормышка ашмый. Җаһан падишаны бәреп төшереп, тәхеткә улы менеп утыра. Әтисен ныгытма башнясына бикләтеп куя. Тугыз ел буена, ягъни үлгәнче шунда ныгытма тәрәзәсеннән Таҗ Махалга карап гомер кичерә. Үлгәч васыяте буенча Җаһанны сөекле хатыны янына мавзолей эченә күмәләр. Таҗ Маһал — моголлар архитектурасының иң күренекле үрнәге. Ул үз эчендә фарсы, һинд һәм ислам архитектур стильләрне берләштерә. 1983 елда Таҗ Махал ЮНЕСКО Халыкара мирасы объекты булып игълан ителә. Аны шулай ук «Һиндстан мөселман сәнгатенең энҗе бөртеге» дип атыйлар.
Ак мәрмәр гөмбәзе иң мәшһүр элементы булса да, Таҗ Маһал — структур комплекс. Бина диварлары ак мәрмәрдән эшләнгән. Мавзолей җитмеш биш метр биеклектәге, искиткеч зур гөмбәзле, дүрт почмаклы корылма, һәр почмагында өчәр катлы ак мәрмәр таштан манаралар  салынган. Корылманың эчендә зур караңгы бүлмә, аның уртасында  челтәрле рәшәткәләрдән эшләнгән койма. Рәшәткәләре ак мәрмәр плиталардан ясалып, челтәрләрнең очлары матур итеп бизәкләнгән. Койма эчендә ике кабер: зуррагы Шахҗа-һанныкы, кечерәгендә Мөмтаз күмелгән диләр. Саркофаглары шулай  ук  ак  мәрмәр  таштан  эшләнеп,  гарәп язулары белән чуарланган. Таҗ Махал – бүген Һиндстанның горурлыгы, туристлар иң күп килгән урын.
Юхары Әйлис
Юхары Әйлис (Yuxarı Əylis ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Әдәбият
Yuxarı Əylis
Баһче (Бисмил)
Баһче (Bahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(8884) 1994 CM2
(8884) 1994 CM2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 12 февралендә Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CM2» саналган.
Капарросо
Капарросо — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
И.И. Шишкинның музей-йорты
'''И.И. Шишкинның музей-йорты''', Дом-музей И.И. Шишкина (в Елабуге) — Татарстанның Алабуга шәһәрендә урнашкан дәүләт музее. 1962 елдан бирле эшли. ТР мәдәният министрлыгы карамагындагы Алабуга дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгына керә. Музей күргәзмәләре XIX гасыр сәүдәгәр гаиләсе көнкүрешен сурәтли. Алабугада туган, балачак һәм үсмер елларын шунда үткәргән һәм туган шәһәренә еш кайтып йөргән бөек рус рәссамы И.И. Шишкинның даирәсе турында мәгълүмат бирә.
Тарих
Иван Иван улы Шишкин Вятка губернасы Алабуга шәһәрендә 1832 елның 26 (13) гыйнварында туган. Балачак һәм үсмер елларын шунда уздырган. Туган төбәкнең мәһабәт табигате, Чулман ярлары буйлап җәелгән куе урманнар аңа иҗатында илһам чыганагы булган. 1962 елда әтисе Иван Василий улы Шишкинның Тойма елгасының биек ярына салынган ике катлы таш йортында И.И. Шишкинның мемориаль музей-йорты ачыла. Музей экспозициясе йортның ике катында да урнашкан.
Музей
Беренче каттагы бүлмәләр анфиладасында (зур һәм кече кунак бүлмәләре, әтисенең эш кабинеты, ашханә һәм буфет) XIX гасыр сәүдәгәр гаиләсе көнкүреше тулысынча торгызылган. Икенче катта рәссамның бүлмәсе, остаханәсе һәм ике залда картиналар галереясе урнашкан. Галереядә рәссамның кайбер сынлы сәнгать һәм графика эшләре (төп нөсхәләре) урын алган.
Зур кунак бүлмәсе
Зур кунак бүлмәсе (Кызыл бүлмә) йортта аерым әһәмияткә ия. Бүлмәгә XIX гасырның 30-40нчы елларында кызыл агачтан эшләнгән йорт җиһазы куелган — бүлмәнең икенче исеме шуннан. Диварларда гаилә дуслары В. Рязанов, А. Гине, П. Верещагин, А. Киселев картиналары эленгән. Әлеге кунак бүлмәсендә сәүдәгәр Стахеевлар, сәнәгатькәрләр Ушковлар, рәссамнар И. Осокин, К. Гун, бертуган Василий һәм Пётр Верещагиннар, Е. Ознобишин, кавалерист-кыз Н.А. Дурова очраша торган була. Бүлмәдә музыка уен кораллары — фисгармония һәм гитара тора. Рәссамның абыйсы Николай Иван улы оста уйный, җырлый, шунлыктан әлеге өйдә оештырылган әдәби-музыка кичәләренең үзәгендә була.
Кече кунак бүлмәсе
Кече кунак бүлмәсендә гаилә әгъзалары үзләре ял итәргә яраткан: газета һәм китаплар укыйлар, шашка һәм кәрт уйныйлар, кул эше тоталар. Бүлмәгә матур итеп эшләнгән өй җиһазы, канделябрлар, овал көзге, һәртөрле уенчыклар куелган.
И.В. Шишкинның эш кабинеты
Рәссамның әтисе, 2нче гилдия сәүдәгәр Иван Василий улы Шишкин (1792—1872) икмәк белән сәүдә иткән. Эш кабинетындагы язу өстәле өстендә — аның рәссам В.П. Верещагин ясаган портреты (1862). Портрет янәшәсендә хатыны Дарья Роман кызының, кызлары Александра, Анна, Екатерина, Ольганың фотосурәтләре эленгән. И.В. Шишкин берничә ел рәттән Алабугада шәһәр головасы булып сайлана. Үз проекты буенча һәм үз акчасына шәһәрдә агачтан суүткәргеч суза. Болгар ханлыгы истәлеге булган «Шайтан шәһәрчеге»н төзәттерә. Ананьино мәдәниятенә нигез салган Ананьино каберлеген ачуда катнаша (1855), шуның өчен Мәскәү археология җәмгыятенә мөхбир-әгъза итеп сайлана. Кабинет диварында И.И. Шишкин сурәтләгән «Ананьино каберлеге» картинасы эленгән. Эш өстәлендә И.В. Шишкин язган «Алабуга шәһәре тарихы» (1871) китабы куелган. Улының сынлы сәнгать белән кызыксынуын белгәч, әтисе аның өчен сәнгать буенча китаплар, рәссамнарның биографияләрен яздырып кайтарта.
Ашханә һәм буфет
Ашханә уртасында зур аш өстәле урнашкан. Буфет ягында борынгы шкаф, кулъюгыч, җиз самоварлар, Гарднер һәм Кузнецов заводларында эшләнгән аш-су җиһазларын күреп була. Диварларда Мәкәрҗә ярминкәсеннән махсус кайтартылган күкеле һәм бүдәнәле сәгать, Спас иконасы эленгән.
Рәссамның бүлмәсе
Бүлмә мохите И.И. Шишкин ясаган «Алабугадагы бүлмә күренеше» (1850 еллар) рәсеме буенча торгызылган. Уңда — киң агач ятак, сулда — комод, урындык, апасы бәйләгән корама келәм белән капланган сандык. Диварларда 1850 елгы янгыннан исән калган автопортретлары эленгән.
Остаханә
Бүлмәдә рәссам үзе исән вакыттагы, XIX гасырның 60-80нче елларындагы мохит торгызылган. Диварда рәссамның беренче хатыны — Евгения Александр кызы (1847—1874) һәм икенче хатыны — Ольга Антон кызы (1850—1881) һәм алардан туган кызлары Лидия (1869—1931) һәм Ксения (1881-?) фотосурәтләре эленгән. Мольбертка И.И. Шишкинның «Ылыслы урман» этюды куелган.
Картиналар галереясе
Галереядә рәссамның графикасына зур урын бирелгән. И.И. Шишкин озын иҗат гомерендә ун меңнән артык рәсем, мең офорт (бакырда гравирлау), 68 литография, 39 цинкография ясаган. Музей фондында 50дән артык офортның төп нөсхәсе саклана. Экспозициягә 15е куелган: «Әрәмә өстендә болытлар», «Урман ызанында», «Абага», «Шувалов паркында чыршылар», «Басу» һ.б. Галереядә сынлы сәнгать әсәрләреннән, күбесенчә, рәссамның башлангыч чор иҗатында ясалган эшләре урын алган. Иң беренче ясаган картинасы — «Урып-җыю». 1861 елда Алабугага кайткач, романтизм рухында ясаган берничә этюдын күрергә мөмкин: «Шалаш», «Басудагы тегермән», «Ак пулат», «Кече манара». 70нче еллар реализм ысулындагы иҗатыннан «Каен әрәмәсе», «Инеш» картиналары, 90нчы еллар лиризм ысулындагы «Дача» картинасы белән танышырга мөмкин.
Рәссамның иҗади мирасының бик аз өлеше генә Алабугадагы йорт-музеенда саклана, калганнары дөньяның иң эре музейларында (Третьяков галереясе һ.б.) куелган.
Вольнцах
Вольнцах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каркино
Каркино (Каркино) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Светелка (елга)
Светёлка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лосьминка елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Светёлка
Спас районы
Спас районы — Татарстан Республикасы составындагы административ-территориаль һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Гомуми мәйданы 2028 км2, республиканың көньяк-көнбатышында урнашкан. Административ үзәге - Болгар шәһәре. 2020 елга район халкы саны 18 599 кеше тәшкил итә.
Спас районы аграр юнәлешкә ия, төбәктә җәнлекчелек һәм игенчелек хуҗалыгы үсеш алган. Авыл хуҗалыгы җирләре — 117,8 мең га, көтүлекләр - 16,3 мең га, авыл хуҗалыгына иң эре инвесторлар - «Авангард» азык әзерләү компаниясе, «Болгар» үсемлекчелек ВЗП һәм «Хузангай» аграр предприятиесе..
Район территориясендә Болгар шәһәре һәм Болгар тарих-архитектура тыюлыгы урнашкан, ул 2014 елда ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирасы исемлегенә кертелгән. 2017 елда район үзәгендә Болгар ислам академиясе ачыла.
Географиясе
Көнчыгышта Спас районы Татарстанның Әлки һәм Алексеевск районнары, көньякта Ульяновск өлкәсе (Иске Майна һәм Мәләкәс районнары) белән чиктәш. Идел акваториясе буенча (Куйбышев сусаклагычы) Тәтеш, Кама Тамагы районнары, Кама акваториясе буенча Лаеш районы белән чиктәш. Идел һәм Камадан тыш, район территориясе буенча уза торган иң зур елгалар — Бизнә һәм Актай. Шулай ук Спас районында Абкаларкүл, Озын күле дә бар.
Кутык
Кутык – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Көлмез елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Спас районы
Географиясе
Район урман-дала полосасында урнашкан,аның яшел зонасы (урманлык) 9% ка якын. Спас районының зур өлеше түбән тигезлектә урнашкан, аның уртача биеклеге 60-70 метрдан артмый, төньяк-көнбатыш юнәлештә аз гына тайпылышлар бар. Рельефның иң югары ноктасы районның көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан һәм 153 метр тәшкил итә. Төбәктә пермь плиоцены һәм чирек төрләре геологик катламнарын очратырга мөмкин. Файдалы казылмалар арасында ком һәм балчык очрый, алар төзелештә еш кулланылалар.
Кутык
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Спас районы
Герб һәм флаг
Районның бүгенге гербы Казан губернасының Спас шәһәренең 1781 елда расланган тарихи гербына нигезләнә, флаг гербның төсләрен һәм сурәтен кабатлый: алтын кырда урнашкан борынгы манара — ышанычлылык һәм рух ныклыгы символы. Көмеш төс чисталык, камиллек, әдәплелек, үзара аңлашу символы булып тора. Кара төс мәңгелек, зирәклек, тыйнаклыкны символлаштыра.
Кутык
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
]
Спас районы
Тарихы
Беренче кешеләр Спас районының бүгенге җирләренә 60 мең ел элек урнаша башлыйлар. Б.э. кадәр VIII—III гасырларда Ананьино мәдәнияте вәкилләре килеп урнашкан, шул ук вакытта беренче шәһәрчекләр формалаша башлаган. VI-VII гасырларда болгар кавемнәре яңа җирләр эзләп Урта Идел буена актив рәвештә урнаша башлаганнар. Инде X гасырда ук Идел Буе Болгарының феодаль дәүләте оеша, аның халкы игенчелек, бодай, арыш, арпа, тары, борчак, солы, арыш чәчү белән шөгыльләнә. Идел буе Болгарында ярдәмче терлекчелек, төзелеш эше һәм һөнәрчелек — металл эшкәртү, чүлмәк ясау, сөяк һөнәрчелеге үсеш ала. 922 елда Идел буе Болгары территориясендә хәзерге казан татарларының ата-бабалары ислам динен рәсми рәвештә кабул итәләр. .
XIII гасырның беренче яртысында Идел буе Болгары территориясе монголлар тарафыннан басып алына. Гасыр ярым эчендә төп халык Кама аръягыннан чыгып китә һәм Кама алдына күченә. Шулай итеп, Казан ханлыгы һәм беренче гасыр чорында Казан алынганнан соң (1552 елда), Кама тамагыннан түбәнрәк территория торакларсыз калган. Көнбатыш Кама аръягына халык килеп урнашу XVII гасырның икенче яртысында гына, Кама аръягындагы чик сызыгы — XVI гасырдан алып XVII гасырга кадәр Россиянең көньяк чикләрен күчмәләрдән саклау өчен төзелгән саклау корылмалары системасыннан соң башлана. XVII гасырның икенче яртысында районга хезмәт итүче кешеләрне, атучыларны, әсир полякларны, чуашларны, мордваны күчерә башлыйлар.
Сенвиль
Сенвиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Спас районы
Тарихы
Спас районы 1930 елның 10 августында оеша. 1920 елга кадәр район территориясе Казан губернасының Спас өязенә, ә 1920 һәм 1930 еллар арасында ТАССР Спас кантонына карый. Район составында 1 шәһәр һәм 41 авыл советы, 95 торак пункт керә, аларда 52 504 кеше (46 231 рус, 4 641 татар, 1 632 башка милләт вәкиле) яши. 1935 елда җирләрнең бер өлеше Кузнечиха районы составына керә. 1935 елда Спас шәһәре революционер һәм партия эшлеклесе Валериан Куйбышев хөрмәтенә Куйбышев шәһәре итеп үзгәртелә. Спас районы шулай ук Куйбышев дип атала. 1940 елда район мәйданы - 1762 км2, ә халык саны - 49,4 мең кеше була.
1950 нче елларда Куйбышев сусаклагычы төзелә һәм шәһәр су астында кала, шуңа күрә 1953 елдан 1957 елга кадәр аны күчерү дәвам итә. Яңа Куйбышев Болгар авылы янында, Казаннан 120 чакрым ераклыкта һәм Ульяновсктан 100 чакрым ераклыкта урнашкан. Спас районы сусаклагыч төзү белән бәйле су басудан иң күп зыян күрде. Су астында йөзләгән авыл һәм Спас шәһәре кала, су астында Идел буе Болгары һәм Казан ханлыгы чорына караган археологик һәйкәлләрнең яртысыннан артыгы юк ителгән.
1960 елларда район тарихы актив төзелеш белән характерлана: ит комбинаты, икмәк заводы, сыра заводы, икмәк кабул итү предприятиесе, нефть базасы, торак йортлар, административ биналар төзелә. 1960 елда районның мәйданы 1700,6 км2 була. 1965 елда ТАССР административ-территориаль бүленеше реформасы нәтиҗәсендә район территориясе 2026 км2 га кадәр арта, ә халык саны 38,7 мең кеше тәшкил итә башлый.
1991 елда Куйбышев районына Спас исеме кайтарыла, ә Куйбышев шәһәре — тарихи дәүләт хөрмәтенә Болгар исеме бирелә.
Халык саны
2010 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, районда рус халкы иң зур өлешне — 67,6% тәшкил итә, татарлар — 29,5%, чуашлар — 2% чамасы.
Шәһәр шартларында (Болгар шәһәре) район халкының 43,31 % - ы яши.
Уразай (Кукмара районы)
Уразай — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Спас районы
Муниципаль-территориаль бүленеш
Спас муниципаль районында 1 шәһәр һәм 16 авыл җирлеге һәм алар составындагы 46 торак пункт бар.
Икътисады
2000 елдан башлап Спас районы, гадәттәгечә, муниципаль районнарның социаль-икътисади үсешен бәяләүче рейтингларда иң соңгы баскычларда торган. Шулай итеп, 2015 һәм 2016 елларда эшсезлек югары дәрәҗәдә, уртача хезмәт хакы түбән дәрәҗәдә һәм халык саны 2003 елдан 2000 кешегә кимегән. Әмма инде 2019 елга район 16 баскычка өскә күтәрелгән һәм Татарстан районнары үсеше рейтингында 29нчы урынны алган. Эшсезлек дәрәҗәсе 0,76% тан 0,39% ка кадәр кимегән, хезмәт хакы (минималь куллану бюджетына карата 2,15% ка кадәр), үзләре җитештергән товарларны төяп җибәрү саны арту (2018 ел белән чагыштырганда 3 млрд.га кадәр), шулай ук Болгар ислам академиясе һәм «Кол Гали» комплексы ачылу белән район абруен арттыру нәтиҗәсендә яхшыра.
Уразай (Кукмара районы)
Почта индексы — 422126.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Спас районы
Икътисады
2016 елга районда 500гә якын эшкуар теркәлгән. Эре бюджет төзүче компанияләренә ит комбинаты һәм икмәк кабул итү пункты керә. Ит комбинаты (хәзерге исеме — «Спас ит комбинаты») 1966 елда, терлек кабул итү пунктыннан башлап һәм әзер продукция чыгаруга кадәр тулы җитештерү циклы булган предприятие буларак эшли башлаган.
Икмәк инфраструктурасы «Спас икмәк кабул итү предприятиесе» тарафыннан 1918 елда сәүдәгәрләр складлары базасында нигез салынган предприятиенең варисы булып тора. Заманча компания күп профильле хуҗалык, андабөтен республика кырларыннан җыелган икмәк килә, ашлыкны су транспорты белән төяп җибәрәләр. Шулай ук предприятиедә макарон һәм ярма эшләнмәләре җитештерелә.
Башка эре район компанияләре — «Сувар Б» (автомобиль юлларын һәм автомагистральләрне эксплуатацияләүне күзәтә), «Болгарнефтепродукт» («Татнефтепродукт» филиалы), «Спас район электр челтәрләре», «Болгарлес», «Спасагрострой» төзелеш компаниясе.
Район авыл хуҗалыгы җирләре 117,8 мең га мәйданны били, шулардан көтүлекләр — 16,3 мең га, районда бодай, көзге арыш, арпа, солы, тары, борчак игелә. Регионның авыл хуҗалыгын үстерүгә төп инвесторлар - «Авангард» азык әзерләү компаниясе, «Болгар» усемлекчелек ВЗП, «Хузангай» аграр предприятиесе. 2020 елга Спас районында мөгезле эре терлек саны 6189 баш тәшкил иткәе, ә республика буенча - 709 179 баш. .
Инвестицион потенциал
2020 елда җан башына төп капиталга инвестицияләр күләме 56 175 мең сум тәшкил итә, һәм бу Татарстан муниципалитетлары арасында иң түбән күрсәткечләрнең берсе. Әмма төп инвестицияләр регионга туристик кластерны үстерүгә керә. Районда республиканың төп мәдәни-тарихи һәйкәлләренең берсе булган Болгар шәһәре урнашкан. Шулай итеп, «Мәдәни мирас — Свияжск утрау-шәһәре һәм борынгы Болгар» проектын гамәлгә ашыру дәверендә, Татарстанның тарихи һәм мәдәни һәйкәлләрне яңадан торгызу Республика фонды эшли башлагач, районга инвестицияләр күләме 15,4 млрд. сум тәшкил иткән, ә туристлар агымы 18 тапкыр артып 2017 елда 540 мең кешегә җиткән.
2018 елда Болгарда 25 га мәйданлы «Кол Гали» зур туристлык үзәге ачылган. Бу проектны «Яңарыш» фонды һәм шәхсән Минтимер Шәймиев җитәкләгән, ә төп инвесторлар - «Татнефть» һәм ТАИФ була. Проектның гомуми бәясе билгеле түгел, әмма сүз берничә миллиард турында бара дип уйланыла.
2020 елда Спас районының Әҗмәр авылы янында куәтле ветеринария паркы төзелә башлаган. Бердәм проект кысаларында мондый мәйданчыкларны Балык Бистәсе һәм Кама Тамагы районнарында булдыру планлаштырыла. Бер ел элек сусаклагыч тирәсендә ветромониторинг үткәрелгән һәм потенциаль «Яшел» энергияне 600 мВт-га бәяләгән. Инвестицияләрнең гомуми күләме, шул исәптән Төркия компанияләреннән, якынча 200 млн. доллар тәшкил иткән, эшне 2024 елга тәмамларга планлаштыралар.
Транспорт
2018 елда Спас һәм Әлки районнары Кузнечиха белән Катюшино авыллары арасы 11 километрлы вак таш-ком трассасы белән тоташтырыла, һәм аның ярдәмендә авыллар арасындагы ара биш тапкырга киметелә. .
Район территориясендә Идел һәм Кама буенча суднолар йөреше, Елга вокзалы бар, Болгар пристаньлары һәм Болгар-музее эшли.
Экология
Район флорасы 448 үсемлек төре белән тәкъдим ителгән. Фаунадан 7 төр амфибия, 5 төр рептилия, 114 оялый торган кош, 39 төр имезүче хайван билгеләп үтелә. Район территориясендә сирәк һәм юкка чыга торган төрләргә себер ирисы, дару аураны, киң яфраклы шөпшә күкеяше, алан лилиясе, ак төнбоек, йөзгеч сальвиния керә. Районда орчык еланы һәм дала тузбашы бар, Татарстан һәм Россиянең Кызыл китапларына кертелгән 21 төр кош очрый.
Куйбышев сусаклагычының сул як ярында комплекслы профильле «Спас» дәүләт табигать тыюлыгы урнашкан, ул 64 утраудан һәм зур киңлектәге сай сулыклардан торган системаны үз эченә ала. Тыюлыкның гомуми территориясе - 17 979 га. Шулай ук, районның табигать һәйкәлләренә Атаман, Исемсез һәм Чиста күлләре һәм Өч Күлдә урнашкан Щучье күле керә.
Социаль өлкә
Районда төрле чорларның археологик һәйкәлләре урнашкан: Тәнки каберлеге (IX—X гасыр), Сувар шәһәре (X—XIV), Әрмән колониясе (XIII-XIV), Грек палатасы (XIV), Ага—Базар (неолит, XIV-XV гасыр).
«Болгарны торгызу» туристик программасы 2010 елда ук республиканың элеккеге президенты Минтимер Шәймиев инициативасы белән башланган. Шул вакыттан бирле районда Ак мәчет төзелгән, тышкы ягы зөбәрҗәт белән бизәлгән дөньядагы иң зур басма Коръәнгә заказ бирелә, Икмәк музее һәм сәхәбәләр каберенә һәйкәл ачыла. 2014 елда Болгар тарихи-архитектура тыюлыгы ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирасы исемлегенә кертелә.
Болгар ислам академиясен төзү һәм үстерүгә федераль һәм җирле хакимиятләр бюджетыннан 1,2 млрд сум бүлеп бирелгән, бу проектны 2014 елда Болгарга мөселман руханиларын җәлеп итү өчен эшләтеп җибәргәннәр. Академия төзелеше спонсорларының берсе - эшмәкәр Алишер Усманов, төрле мәгълүматларга караганда, аның иганәләре 250 млн сумнан 500 млн сумга кадәр тәшкил иткән. Академия 2017 елның сентябрендә ачыла, ә ике елдан соң аннан ерак түгел бөтен Россиядән мәктәп укучылары өчен мөселман лагере төзелә башлый.
Районда мәдәни-ял итү тибындагы 37 учреждение исәпләнә. 2016 елда 35 гомуми белем бирү учреждениесе теркәлгән, шуларның 8е — татар телендә белем алучы мәктәп. «Новая жизнь» («Яңа тормыш») район газетасы рус һәм татар телендә нәшер ителә.
2019 елда Болгар «Кече шәһәрләр» төркемендә уңайлы шәһәр тирәлеген булдыру буенча иң яхшы проектлар Бөтенроссия конкурсында җиңүче була. Грантка шәһәр шәһәр мәйданнарын үзгәртеп кора: өске каты катламны алыштыра, газоннарны рәсмиләштерә, сукмакларны тәртипкә китерә, өстәмә яктырту урнаштыра. .
Сан-Жуан-да-Парауна
Сан-Жуан-да-Парауна — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Спас районы
Мәгариф
Спас районында техникум, 13 урта мәктәп, 5 төп мәктәп, П.А. Карпов ис. 1 кадет-мәктәп-интернат, 1 санаторий-мәктәп-интернат, сәламәтлеге чикле балалар өчен 1 мәктәп-интернат, балалар иҗат үзәге, балалар сәнгать мәктәбе, балалар сәламәтләндерү-белем бирү үзәге, «Олимп» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, «Регата» балалар (яшүсмерләр) техник иҗат станциясе, 25 балалар бакчасы эшли (2017).
Сан-Жуан-да-Парауна
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Галицкий
Галицкий — фамилия.
Стембарк
Стембарк — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фрембуа
Фрембуа (Fraimbois) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,02 км².
Казароко (Мачерата)
Казароко — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казароко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мейданҗык (Тушба)
Мейданҗык (Meydancık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блыб
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чернеев
Чернеев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(16377) 1981 EY11
(16377) 1981 EY11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 7 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EY11» саналган.
Мифтахетдин Акмулла премиясе
Мифтахетдин Акмулла премиясе (Мифтахетдин Акмулла исемендәге премия) – Башкортстанның Миякә районы хакимияте (дәүләт) бүләге. 1989 елда булдырылган Мәгърифәтче шагыйрь Мифтахетдин Акмулла (1831-1895) исемен йөртә.
Тарих
1989 елда язучылар, сәнгать, фән әһелләре, журналистларның иҗатын көчәйтү максатында КПССның Миякә районы комитеты һәм район Советы башкарма комитеты карары белән булдырылган.
Статут
Премия ел саен мәгърифәтче шагыйрь Мифтахетдин Акмулла иҗатына һәм тормыш юлына багышланган әдәбият һәм сәнгать әсәрләре яки авыл халкының тормышын-көнкүрешен сурәтләгән әсәрләр өчен бирелә.
Шенут (Канзас)
Шенут  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мишель-Лубежу
Сен-Мишель-Лубежу — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Новая Алешня
Новая Алешня (Новая Алешня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яшкув
Яшкув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сент-Мари (Висконсин)
Сент-Мари  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яшкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Мари (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палана янында Ан-26 һәлакәте (2021)
{{Карточка авиапредприятиесе Pейс 251 {{#if: {{{ширина|}}}|{{{ширина}}}|280px}}| {{#if: {{{подпись|}}}||}}]]}}
}} Палана янында Ан-26 һәлакәте ― 2021 елның 6 июлендә Россиянең Камчатка краенда булган авиация һәлакәте. Ан-26Б-100 авиалайнеры Петропавловск-Камчатский—Палана маршруты буенча PTK251 планлы рейс башкарган, әмма билгеләнгән пунктта утыртуга кергәндә тауга бәрелгән. Аның бортында булган барлык 28 кеше — 22 пассажир һәм 6 экипаж әгъзасы һәлак булган. Палана бистәсе ― Камчатка краеның Коряк бүлгесе башкаласы, һава юлы белән Петропавловски-Камчатскидан 760 чакрым ераклыкта урнашкан
Очкыч
Ан-26Б-100 очкычын (СССРның теркәү номеры ― 26085, заводныкы ― 12310, серия 123-10) Киев авиация заводы 1982 елның 24 маенда чыгарган. 1993 елның 23 гыйнварыннан 1994 елның маена кадәр «Пермьтрансавиа» авиакомпаниясе (RA борты - 26085) тарафыннан эксплуатацияләнә. 1994 елның маеннан 2002 елның 8 апреленә кадәр БМОда лизингта, аннары (2002 елның 8 апреленнән июленә кадәр) Air Mali авиакомпаниясендә булган. 2002 елның июленнән Киевта «Киевская Русь» компаниясе милкендә (UR-BXP борты) саклана. 2013 елның 17 маенда Камчатка авиация предприятиесе тарафыннан сатып алына. А. Г. Ивченко исемендәге «Прогресс» ЗМКБ АИ-24ВТ турбовинт двигательләре белән җиһазландырылган. Аның очу яраклылыгы сертификаты 2021 елның 30 августында чыгасы булган.
Экипаж һәм пассажирлар
Самолет бортында 6 экипаж әгъзасы һәм 22 пассажир булган.
Пассажирлар арасында ― Палана бистәсе башлыгы Ольга Мохирева, берничә җирле чиновник һәм 2014 елда туган 1 бала.
Каза
Һәлакәт вакытында куе болыт һәм томан күзәтелгән.
Тикшерү
РФ Тикшерү комитеты (ru) самолет һәлакәтенең өч версиясен карый: Ерак Көнчыгыш транспорт тикшерү идарәсе һава транспорты хәрәкәте һәм куллану иминлеге кагыйдәләрен бозу турында җинаять эше ачкан.
Сулино (Старгардский повяты)
Сулино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD17784
HD17784 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хусень
Хусень — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(8885) Sette
(8885) Sette — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хусень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8885) Sette
Тарихы
1994 елның 13 мартында М. Томбелли, В. Горетти тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EL3» саналган.
Сан-Жуан-да-Понта
Сан-Жуан-да-Понта — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Стемпень (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Стемпень  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каркар (Испания)
Каркар — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алькоркон
Алькоркон — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Борис (Рукин)
Борис (Борис Андреевич Рукин,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Тын руханилар семинариясе ректоры (191?-1921), Можайск епискобы (1923-1925).
Вольферсдорф
Вольферсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чернидла
Чернидла — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16378) 1981 ET17
(16378) 1981 ET17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ET17» саналган.
Карасу (Рефахие)
Карасу (Karasu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Мейданҗык (Йылдырым)
Мейданҗык (Meydancık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бран (Ясси)
Бран — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Китанагоя
Тарихы
Китанагоя шәһәре 2006 елның 20 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 80112 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 4361 кеше тәшкил иткән.
Дәмирчи (Сәдәрәк)
Дәмирчи  (Dəmirçi ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Сәдәрәк районына караган авыл.
Пётр Борискин
Пөтр Борискин (Пётр Никитович Борискин,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Новая Антонавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вайтвотер (Калифорния)
Вайтвотер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайтвотер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулино (Хощенский повяты)
Сулино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казарола (Бергамо)
Казарола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Новый (Кызыл Армия районы)
Новый (Новый) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Кушмара
Кушмара — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Пижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сан-Жуан-да-Понти
Сан-Жуан-да-Понти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Олы Чохрак
Олы Чохрак — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Чохрак елгасының уң ярына тамагыннан 84 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яшкувка
Яшкувка — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8886) Elaeagnus
(8886) Elaeagnus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 9 мартында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EG6» саналган.
Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна
Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна (San Cristóbal de La Laguna) — Испаниянең Канар утраулары автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1496/1497 елда нигезләнә.
Фремениль
Фремениль (Fréménil) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,04 км².
Сен-Морис-ан-Керси
Сен-Морис-ан-Керси — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Уразлы (Яшел Үзән районы)
Уразлы — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Почта индексы — 422525.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Стенкини
Стенкини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16379) 1981 EJ18
(16379) 1981 EJ18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EJ18» саналган.
Юрий Борисов
Юри Борисов (Юрий Иванович Борисов,, — , ) — РФ хәрби-дәүләт эшлеклесе, РФ сәнәгать һәм сәүдә министры урынбасары (2008-2011), РФ саклану министры урынбасары.
Каркастильо
Каркастильо — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сентер (Аутегейми, Висконсин)
Сентер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Хусия
Хусия — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новая Баршчовка
Новая Баршчовка (Новая Баршчоўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мәүлидә Якупова
Якупова Мәүлидә Мохтар кызы (25 ноябрь 1952 ел) — журналист һәм дәүләт хезмәткәре, Башкортстан Республикасының Үзәк Сайлау комиссиясе Аппараты җитәкчесе урынбасары, Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре.
Биографиясе
Мәүлидә Мохтар кызы Якупова (кыз фамилиясе — Мөхәммәткулова) 1952 елның 25 ноябрендә Чиләбе шәһәрендә туган. Башкорт дәүләт университетының филология факультетын тәмамлаган.
1971-1992 елларда «Сибайский рабочий» газетасында хатлар бүлеге хезмәткәре, яшьләр бүлеге мөдире, газета мөхәррире була.
1992-1999 елларда «Известия Башкортостана» газетасының үз хәбәрчесе, хатлар  һәм иҗтимагый мәсьәләләр булеге мөдире.
1999-2001 елларда «Советская Башкирия — Известия Башкортстана» газетасының хәбәрчеләр челтәре мөдире; «Республика Башкортстан» махсус чыгарылыш мөхәррире;
2001-2004 елларда Башкортстан Республикасы Президентының Берләшкән матбугат хезмәте җитәкчесе, Башкортстан Хөкүмәтенең Мәгълүмат идәрәлегенең киң мәгълүмат чаралары белән элемтә бүлеге җитәкчесе; 2004-2008 — Башкортстан Республикасы Матбугат һәм киң мәгълүмат  министрлыгының китап чыгару бүлеге җитәкчесе;
2008 елдан Башкортстан Республикасының Үзәк Сайлау комиссиясе Аппараты җитәкчесе урынбасары.
Сибай каласына бәйле мәкаләләр авторы.
Чернице (Мазовия воеводалыгы)
Чернице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шони (Канзас)
Тарихы
Шони шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свотица
Свотица — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Перекша елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карманкино
Карманкино (Карманкино) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (84%), руслар (15%).
HD177848
HD177848 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Логроньо
Логроньо (Logroño) — Испаниянең Ла-Риоха автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1059 елдан башлап йөртә.
Сан-Жуан-дас-Дуас-Понтис
Сан-Жуан-дас-Дуас-Понтис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вольфертшвенден
Вольфертшвенден — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михаил Борок
Михаил Борок (Михаил Рувимович Борок,, — , ) — РИ һәм СССР табибы (фтизиатр), медицина фәннәре докторы (1939), профессор, Ленинградтагы Туберкулез фәнни-тикшеренү институты директоры (1923-?), Ленинград ГИДУВының фтизиатрия кафедрасы мөдире (1928-1950).
Мейданҗык (Дефне)
Мейданҗык (Meydancık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баһче (Һорасан)
Баһче (Bahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сент-Ави-ле-Геспьер
Сент-Ави-ле-Геспьер — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Яшовице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Яшовице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8887) Scheeres
(8887) Scheeres — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.