cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нэлыня-Вож (приток Зур Нерцеты)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Билий Луг (Зволенский повяты)
Билий Луг  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фрут-Гилл (Огайо)
Фрут-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кислянка (Ревда кушылдыгы)
Кислянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Эрүидел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Фрут-Гилл (Огайо)
Географиясе
Фрут-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кислянка (Ревда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Фрут-Гилл (Огайо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилаҗо Борго Розето (Козенца)
Вилаҗо Борго Розето — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кислянка (Ревда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилаҗо Борго Розето (Козенца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кулонь
Кулонь — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Корошка Вас-на-Похорю
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вжесьце (Слупский повяты)
Вжесьце  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бактериаль кератит
Бактериаль кератит — гадәттә саклау киртәсе бозылганда үсеш алучы сирәк чир. Бактерия, мөгаен, мөгезкатлауның сәламәт эпителие аша үтеп керә ала, мәсәлән N. gonorrhoeae, N. meningitides, C. diphtheriae һәм H. influenzae очрагында Организм вирулентлыгы һәм йогуның анатомик урыны чирнең күренешен  билгели. Иң таралган бактерияләр түбәндә бирелгән.
1. P. aeruginosa — һәр җирдә таралган грамтискәре таякчык, ул күпләп туфракта һәм үсемлекләрдә очрый. Күпчелек конъюнктивитларда P. aeruginosa тирә-яктагы шифаханә мохитендә ачыклана. P. aeruginosa шулай ук АЭЮ комменсалы.
2.    S. aureus киң таралган грамуңай, борын куышлыгы, тире һәм конъюнктиваның коагулотест-уңай комменсалы.
3.    S. pyogenes — таралган грамуңай авыз-йоткылык һәм җиңсә комменсалы.
4.    S. pneumoniae (пневмококк) — өске сулыш юлларының грамуңай комменсалы.
NB Pseudomonas һәм стрептококклар чыгарган инфекция еш бик агрессив бара.
Куркынычлык шартлары
1. Ялганма линзалар куллану, аеруча йокы вакытында җиңел зарарлана торган йомшакларны — бактериаль Pseudomonas spp. кератитның иң әһәмиятле куркынычлык шарты. Бу очракны сәбәп буларак 60% артык очракта исәпкә алалар. Авыру линзаларны кигәндә гигиена кагыйдәләрен үтәмәсә, йогу мөмкинлеге арта, әмма бактериаль  кератит гигиена кагыйдәләрен җентекле үтәгән һәм көндәлек линзалар кигән  очракта да барлыкка килә ала.
Бактерияләр дезинфекция чараларыннан бактериаль биопленка белән сакланган булса, ялганма линзада үрчи ала. Инфекциягә шулай ук мөгезкатлау эпителиенең гипоксия һәм яралану халәте китерә ала. Ялганма линзалар кулланган һәр авыруның кискен авырту һәм «кызыл» күз синдромында бактериаль кератит диагнозы дип шикләнергә кирәк.
2.    Җәрәхәт. Очраклы зарарлану, рефракцион хирургия һәм җөй материалының ирекле очы булу. Авыл хуҗалыгы җәрәхәтләрендә мөгезкатлауның инфекцион чир үсеше куркынычлыгы югары.
3.    Күзнең алгы өслеге чирләре, шундыйлардан герпеслы кератит, кабарчыклы кератопатия, «коры» күз синдромы, хроник блефарит, трихиаз, лагофтальм,  күзләрнең авыр аллергияле зарарлануы һәм мөгезкатлау сизгерлеге кимү.
4.    Башка шартларга  урынлы яки системалы иммуносупрессив препаратларны куллану, диабет, А витамины җитмәү һәм кызамык чире керә.
Ачыклау
Клиник күренешләре
1.    Анамнез. Җентекләп куркынычлык шартларын тасвирлау.
2.    Авырту, күз чагылу, күрү начарлану һәм бүлендек белән билгеләнә.
3.    Билгеләре (барлыкка килү тәртибендә).
•      Эпителий  кимчелеге белән мөгезкатлауның кырыенда һәм нигезе янында инфильтрат һәм  перикорнеаль инъекция (рәс. 9.6а) барлыкка килү.
•      Инфильтрат таралу  белән строма шешү һәм зур булмаган гипопион (рәс. 9.6б, в).
•      Чагылган  инфильтрация белән гипопионның артуы (рәс. 9.6г).
TTPAL
TTPAL —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бактериаль кератит
Ачыклау
•      Көчәюче  җәрәхәтләнү мөгезкатлау тишелүенә һәм эндофтальмитка китерә ала.
•      Лимб янындагы  склеритның үсеше.
NB Мөгезкатлау тоныкланса, эндофтальмитны кичектерү өчен УТТ В-сканлау үткәрергә кирәк.
4.    Дифференциаль диагностиканы  гөмбәле һәм акантамебалы кератит, herpes simplex чыгарган некрозлы стромаль кератит; кырый кератиты һәм ялганма линзалар кигәндә барлыкка килүче мөгезкатлауның асептик ялкынсынулы инфильтратлар  белән үткәрәләр. 9.1 җәд. кырый һәм бактериаль кератит чагыштыруы китерелгән.
Микробиология
NB Техника һәм кулланылган тирәлекне оешма сайлый. Микробиологлар белән элемтә бик мөһим.
1.    Материал алу
•      Консервантсыз  урынлы анестетик тамызу.
•      Биомикроскоп  артында җәрәхәт өслегеннән ирекле лайланы алалар.
•      Җәрәхәтнең кырыен  һәм төбен стериль шпатель (Кимура), йөз яки 21G инә очы белән кырып  шомарталар.
•      Материалны әйбер  пыяласына Грам буенча буяу һәм микроскопия өчен урнаштыралар.
NB Алынган материалны азыклы тирәлеккә шундук урнаштыру максатчан, чөнки материал күләме бик аз һәм аның изоляциясе ихтимал түгел.
2.    Грам буенча буяу. Бактерияләрне грамуңай һәм грамтискәрегә аеру буяның (кристаллвиолетның) күзәнәк тышчасы аша үтеп керү үзенчәлегенә  нигезләнә. Кристаллвиолетны җыючы бактерияләр грамуңай (рәс. 9.7а, б), буявы юылып чыккан бактерияләр грамтискәре дип санала (рәс. 9.7в).
3.    Азыклы тирәлекләр. Үрнәкләрне сайлаган тирәлеккә агар өслеген зарарламыйча чәчәләр (рәс. 9.7г) һәм лабораториягә алып киткәнче инкубаторга  урнаштыралар.
•      Итле шулпаны  анаэроблар һәм башка тирәлектә үсми торган микроорганизмнар өчен кулланалар.
•      Йөрәк һәм ми  сыгынтысыннан төннәтмәне күпчелек аэроблар һәм гөмбәләр өчен кулланалар.
•      Дәвалауга бирелми  торган җәрәхәттә кабат кырып алу материалны алу алдыннан дәвалауны 24 сәг. туктату очрагында мөмкин. Өстәмә Циль-Нильсен буенча буяу һәм Левенштейн-Йенсен тирәлегенә чәчү үткәрергә кирәк.
4.    Сизгерлекне билгеләү. Материалны лабораториягә булдыра алганча тиз, патоген организмны аеру мөмкинлеген арттыру өчен җибәрергә кирәк. Гадәттә җавапны 1-2 көнгә, 7 көнгә һәм 2 атнадан соң җибәрәләр. Микроорганизмның даруга сизгерлеген билгеләгәндә нәтиҗәне түбәндәгечә билгелиләр:
а) сизгер — организм антимикроблы препаратның гади дозасына сизгер;
б) арадаш  —  организм, мөгаен, антимикроблы препаратның югары дозасына сизгер;
в)  резистент — организм антимикроблы препаратка сыналган дозада сизгер түгел.
NB Күпчелек лаборатория сизгерлекне билгеләгәндә дисклы диффузия  ысулын куллана (Кирби-Бауэр). Тукымада югары тупланышка җитә алганлыгыннан урынлы антибиотиклар өчен әһәмиятлеге  шикле.
Дәвалау
Бактериаль кератитның тиз көчәеп, хәтта мөгезкатлау тишелүенә кадәр үсеше мөмкин. Мөгезкатлауның оптик өлешендә кечкенә генә зарарлану өслекнең бозылуына һәм җөй ясалуына китерә ала, ул чагылган күрү  начарлану сәбәбе була ала.
Гомуми мәсләкләр
1. Дәвалау турында карарны чирнең клиник күренешләр нигезендә башкарырга кирәк, әмма патоген организмны тышкы күренешләр буенча гына билгеләү мөмкин түгел. Дәвалауны үрчетү үсеше нәтиҗәсен алганчы, хәтта Грам буенча буяу нәтиҗәсе тискәре булса  да башларга кирәк.
2.     Урынлы терапия тукымада препаратның югары тупланышын ясый ала һәм башта киң колачлы антибиотиклардан торырга тиеш.
3.     Икеләтә терапия — таралган грамуңай һәм грамтискәре флора колачын чолгап алучы 2 көчле тәэсирле антибиотик (аминогликозид һәм  цефалоспорин) катнашмасы. Катнаш препаратлар мөмкин булмаса, антибиотиклар махсус әзерләнергә мөмкин (алга таба кара).
4. Монотерапияне флуороквинолон (ципрофлоксацин 0.3% яки офлоксацин 0.3%) белән үткәрәләр. Бу препаратларда консервантлар булуга карамастан, аларның агулылыгы түбән, әмма ципрофлоксацин ак төстәге преципитат барлыкка килүенә һәм эпителий  регенерациясе тоткарлануына китерә ала.
Җәд. 9.2 кератитны дәвалауда кулланылган антибиотиклар саналган. NB Флуороквинолларга резистентлык арту турында хәбәрләр бар (Staphylococcus spp. АКШта һәм Pseudomonas spp. Һиндстанда). Флуороквинолларның яңа буыннары (моксифлоксацин) бу организмнарга юнәлгән тәэсиргә ия. Метициллинга-тотрыклы Staphylococcus aureus штаммнар бактериаль кератитның сирәк сәбәбе була һәм гадәттә ванкомицин белән дәвалауга бирелә.
Тизләтелгән антибиотикотерапия
Стандартлы парентераль яки лиофилизацияләнгән антибиотикны ярашлы, утырма бирми торган антибиотик  эремәсе белән катнаштыралар.
Линдсей (округ Кук, Техас)
Линдсей  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Бактериаль кератит
Тизләтелгән антибиотикотерапия
2.    Цефазолин, цефуроксим яки цефтазидим 50 мг/мл (5%): 500 мг парентераль антибиотикны 2,5 мл инъекция өчен суга кушалар һәм 7,5 мл консервантсыз  ясалма яшькә өстиләр. Әзер эремәне саклау: 24 сәг. бүлмә температурасында яки 96 сәг. суыткычта.
Линдсей (округ Кук, Техас)
Тарихы
Линдсей шәһәре  елда нигезләнгән.
Бактериаль кератит
Тизләтелгән антибиотикотерапия
NB Тизләтелгән антибиотикотерапиянең мөмкин булган проблемалары — бәя, чикләнгән саклау вакыты, стерильлек югалту куркынычлыгы, суыткычта саклау  кирәклеге һәм кыска саклау вакыты.
Дәвалау рәвеше
NB Реэпителизация барышының нигезсезлеген препаратның агулылыгын дәвам иткән инфекциягә бәйле булудан аерырга кирәк.
2.    Перораль антибиотиклар (ципрофлоксацин 750 мг 2 тапкыр көнгә 7-10 көн дәвамында) гадәттә кирәк булмый. Мөгезкатлау тишелү янавы яки күз агына таралу белән периферия җәрәхәте чыгарма булып тора. Перораль антибиотикотерапия шулай ук системалы өзлегүләр белән яный алган барышларда  күрсәтелә  (мәсәлән, N. meningitides).
3.    Субконъюнктиваль антибиотик кертүне урынлы препаратны куллану рәвешен үтәмәгәндә генә билгелиләр (түбән комплаентлык) Көчле урынлы  терапия һәм субконъюнктиваль инъекцияләр мөгезкатлауда препаратның тигез  дәрәҗәсен ясый.
4.    Антибиотикны алмаштыру көчәю барышы булганда һәм препаратка резистент микроорганизмнар бүленеп чыкканда гына кирәк. Уңай нәтиҗә булганда башлангыч терапияне алмаштыру кирәк түгел, хәтта резистент микроорганизм үрчетүен ачыклаганда да.
6.    Ачыкланган бактериаль инфекциядә урынлы глюкокортикоидлар белән терапия өйрәнелмәгән, әмма түбәндәге тәкъдимнәр  тезмәсе бар.
•      Стероидларны  микробның сизгерлеген ачыклаганчы һәм гөмбәле инфекцияне үткәргәнче  кулланмаска кирәк.
•      Стероидлар булган  гөмбәле яки герпеслы инфекцияне көчәйтә һәм шулай ук акантамебалы инфекциянең  элиминация барышын катлауландыра ала.
•      Стероидлар  ялкынсыну җавабын киметә һәм тиз арада күздәге уңайсызлыкны бетерә ала. Әмма аларны куллану, мөгаен, ясалучы җөйнең зурлыгына яки азактагы күрү нәтиҗәсенә  тәэсир итми.
•      Инфекция өчен  мөгезкатлау трансплантаты аерылуын кисәтүдә стероидлар булыша ала.
Дәвалау нәтиҗәсе булмау сәбәпләре
1. Микробиологик тикшеренүләр төгәлсезлеге өчен ялгыш диагноз.
•      Чәчүлекне махсус  тирәлеккә яңадан чәчәргә кирәк: Левенштейн-Йенсен (микобактерияләр өчен) һәм  туклыклы булмаган агар белән E. coli үрчетүе  (акантамеба өчен).
• Әгәр чәчүлекләр элеккегечә тискәре булса, гистологик һәм бактериологик тикшерүләр өчен мөгезкатлауның биопсиясен яки  эксцизион кератопластиканы үткәрергә кирәк.
2.     Антибиотикотерапияне  тәңгәл сайламау.
3.     Бик еш аминогликозидлар тамызганда препарат агулылыгы эпителий регенерациясен әкренәйткән  конъюнктива некрозына һәм ак преципитатлар барлыкка килүенә китерә ала (рәс.  9.8). Инфекция булмаса да, уңайсызлык, кызару һәм бүлендек көчәя ала.
4.     Грамтискәре инфекциядә җәрәхәтләр  сайланган дәвалауга карамастан, беренче 48 сәг. ялкынсыну көчәю белән сыйфатлана.
Күрү реабилитациясе
1.    Катлы кератопластика — шактый тыгыз мөгезкатлау җөендә.
2.     Каты ялганма линза — дөрес булмаган астигматизмда, әмма җәрәхәт эпителизациясеннән соң 3 ай үткәч кенә.
3.     Катаракта экстракциясе — күз ясмыгының икенчел томанлануында, бу авыр ялкынсынудан соң бик еш очрый.
Эндриналь
Эндриналь — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чапай (Туймазы районы)
Чапай — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452784, — 80251815006.
Морад Рәмзи
Морад Рәмзи, Морадулла (Мәрдәншаһ ) Баһадиршаһ улы Рәмзи — татар мәгърифәтчесе, гарәпчәдән, фарсычадан тәрҗемәче, мәдрәсә мөгаллиме. Нәсел-нәсәбе Бикчура ханнан килә.
Кара-Торбок
Кара-Торбок (Кара-Торбок) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Морад Рәмзи
Тәрҗемәи хәле
1855 елның 25 декабрендә Ырынбур губернасы (1865 елдан Уфа губернасы) Минзәлә өязе Әлмәтмулла вулысы Әлмәтмулла (хәзерге Татарстанның Сарман районы Иске Әлмәт) авылында туган. Әтисе ягыннан нәселе Бикчура ханга, әнисе ягыннан Ризаэддин Фәхретдингә барып тоташа. Башта белемне Әлмәт мәдрәсәсендә әнисенең туганнан туган энесе Хәсәнетдин Габдукаевтан ала. Ике ел Казанда Шиһабетдин Мәрҗәни мәдрәсәсендә укый. Җаек шәһәре мәдрәсәсендә Мөхәммәтҗан хәзрәттә ике ел белем ала. Соңрак Ташкәнтта күренекле дин галимнәреннән өйрәнә, суфичылык белән кызыксына. 1870—1878 елларда Ташкәнт мәдрәсәләрендә укыта. 1878 елда Согуд Гарәбстанына хаҗга китә. Байтак вакыт бәдәлче була. Согуд Гарәбстанының Мәдинә мәдрәсәсендә белем ала. 25 яше тулганда Коръәнне яттан белә. Мәккә мәдрәсәләрендә шәкертләргә гарәп теленнән дәресләр бирә. 1889—1890 елларда Мәккәдә Морад Рәмзинең суфичылык турында (фарсычадан гарәпчәгә тәрҗемәдә) берничә китабы нәшер ителә.
Ножаг
Ножаг — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кара-Торбок
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Билий Луг (Пясечинский повяты)
Билий Луг  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ножаг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кара-Торбок
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Билий Луг (Пясечинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морад Рәмзи
Россиядә
1895 елда сәүдәгәр Габдрахман Җәдинең сеңлесе Әсма Шаһмөхәммәт кызына өйләнә. 1896, 1902, 1904, 1907, 1914 елларда туган авылы Иске Әлмәткә кайтканы мәгълүм. Бераз вакыт Самар губернасы Бөгелмә өязе (хәзерге Баулы районы) Бәйрәкә авылында яши. Россиягә кайтуының төп максаты — Петербург архивларында татарлар тарихы буенча мәгълүмат җыю була. Урта Азия мәдрәсәләрендә тупланган кулъязма мирасны да өйрәнә. 1908 елда Россиянең патша хөкүмәтенә каршы эшчәнлектә гаепләп, өстеннән мәхкәмә эше кузгаталар. 1911 елда Төркия ватандашлыгы алырга мәҗбүр була. 1914 елда Беренче бөтендөнья сугышы башлангач, Төркия ватандашы буларак, качып яшәргә мәҗбүр була. Урта Азия һәм Иран аркылы Төркиягә кайтырга исәпләгәндә, кулга алына һәм Себергә сөрергә хөкем ителә. Акчуриннар нәселеннән М. Акчурин, Петербурга барып, Россия эчке эшләр министрына кереп, үтенгәч, «полиция күзәтүе астында» калдыралар.
Көнчыгыш Төркистанда
Октябрь инкыйлабы, Ватандашлар сугышыннан соң, Морад Рәмзи Урта Азия аркылы Көнчыгыш Төркистанга китә. Шеңҗан-Уйгыр мөхтәри районы Чөчәк (Чүгүчәк) каласында уйгур, татар балаларын укыта. Уйгурлар, ислам динендәге кытайлар (дуңганнар) өчен Коръәнне тәрҗемә итүе, аңа тәфсир язуы билгеле. Чүгүчәк каласының Базар мәчетендә хөтбә укыганда, халык бинага сыеп бетмәгәч, ишек-тәрәзәләрне ачып куеп, ишегалдында җыелганнар да ишетерлек иткәннәр. Көнчыгыш Төркистанда сыену тапкан акгвардиячеләр Морад Рәмзине кулга алгач, халык, бердәм күтәрелеп, аны яклап чыга.
Әсәрләре
Унбиш ел буена «Тәлфик әл-әхбар вә тәлких әл-әсәр фи вәкаигъ Казан вә Болгар вә мөлүк әт-татар» (Казан, Болгар һәм татар хакимнәре турында хәбәрләр, вакыйгалар, риваятьләр җыелмасы) исемле тарихи эзләнүләр китабы яза. Ул ике томлык булып, 1908 елда Ырынбурда басылып чыга, ләкин цензура тыюы нәтиҗәсендә, барлык тиражы конфискацияләнә.
Морад Рәмзи үз иҗатында төрле тәхәллүсләр кулланган: Мөхәммәд-Морад Рәмзи, Шәех Мөхәммәд-Морад, Шәех Мөхәммәд-Морад әл-Казан (әл-Минзәлә, әл-Болгари, Әл-Мәкки), Мөхәммәд Морад, Морад, Шәех Морад, Бәдәл Морад.
Vk.com
«ВКонта́кте» (Элемтәдә) — Россиянең иң популяр социаль челтәре, Facebook сайтының рус телендәге аналогы. Сайт интерфейсы күп телләрдә эшли, шул исәптән татар телендә дә. Беларусиядә икенче, Украинада һәм Казакъстанда өченче, дөнья буенча 39-нчы урын алып тора. Әлеге сайт башта Россия югары уку йортларының интернет берләшмәсе буларак кына кулланды, ләкин соңрак заманчарак, кызурак һәм аралашу өчен уңалырак булгач ул тулы куәтенә ачып җибәрелә. 2009 елның гыйнвар аенда «В Контакте» сәхифәсен караучылар саны, аның Россиядәге төп конкуренты булган — «Одноклассники» сайтынан артып китә .2011 елның февралендә сәхифәнең көнлек аудиториясе 35 миллион кешедән артып китә.
Чистовское
Чистовское (Чистовское) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
TTYH1
TTYH1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Корошкий Селовець
Корошкий Селовець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кара гыйнвар
Кара гыйнвар (Qara Yanvar) яисә Канлы гыйнвар (Qanlı Yanvar) — Совет Армиясе гаскәриләре тарафыннан сәяси оппозицияне бастыру вакыйгасы. 1990 елның 20 гыйнварына каршы төндә Азәрбайҗан ССР башкаласы Бакы шәһәрендә йөзләрчә тыныч кешеләр (күпчелек азәрбайҗаннар) үлеме белән төгәлләнә.
Айгай-Мөрсәләй
Айгай-Мөрсәләй (Айһай-Мөрсәләй)  — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453346, — 80238845011.
Демография
Халык саны динамикасы:
Добрыня (Осуга кушылдыгы)
Добрыня — Россия территориясеннән ага торган елга. Смоленск өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Осуга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Подкрулювек
Подкрулювек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо Бреца (Салерно)
Вилаҗо Бреца — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Бреца Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нэлыня-Вож (Кече Роговая кушылдыгы)
Нэлыня-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Роговая елгасының уң ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Козуль (Чарыш кушылдыгы)
Козуль  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чарыш елгасының уң ярына тамагыннан 499 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вжонца (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаць (Лодзь воеводалыгы)
Гаць  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
TTYH2
TTYH2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Дудары (Лидский районы)
Дудары  (Дудары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Чистое (Магҗан Җомабаев районы)
Чистое (Чистое) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Дудары (Лидский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Чистое (Магҗан Җомабаев районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Короще
Короще — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энсина-де-Сан-Сильвестре
Энсина-де-Сан-Сильвестре — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колбала
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лири (Техас)
Лири  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лири шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киска (Алтай Республикасы)
Киска (Киска) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Чемпион-Гайтс (Огайо)
Чемпион-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Киска (Алтай Республикасы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Чемпион-Гайтс (Огайо)
Географиясе
Чемпион-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Киска (Алтай Республикасы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Чемпион-Гайтс (Огайо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киска (Алтай Республикасы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Подлатки-Дуже
Подлатки-Дуже — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Майлсбург (Пенсильвания)
Майлсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кырыкнарат (Рә кушылдыгы)
Кырыкнарат — Рә елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Бәләбәй районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
TTYH3
TTYH3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вибудоване-Вельбрандовске
Вибудоване-Вельбрандовске — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җумһуриет (Ондокузмаес)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ондокузмаес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Cumhuriyet, Ondokuzmayıs Cumhuriyet, Ondokuzmayıs
Кульмон
Кульмон — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Тәлгать Галиуллин
Тәлгат Нәби улы Галиуллин — татар әдәбият тәнкыйтьчесе, әдәбият галиме, СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1972). ТР ФА мөхбир-әгъзасы (1998), РФ Гуманитар академиясенең хакыйкый әгъзасы. Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (1993). Кол Гали, Гаяз Исхакый исемендәге әдәби премияләр, Тукай премиясе (2019) лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
Ул 1938 елның 22 июлендә Татарстан АССРның Октябрь (1997 елдан Татарстанның Норлат) районы Кычытканлы авылында колхозчы гаиләсендә туган. Авылдагы сигезьеллык мәктәпне, аннан күрше авыл Әлмәттә (Яңа Әлмәт) унъеллыкны тәмамлаганнан соң, бер ел Свердловск өлкәсенең Краснотурьинск шәһәрендә әлүмин заводында электролизчы булып эшли. 1956 елда Казанга килеп КДУның тарих-филология факультетына укырга керә, аны тәмамлагач, 1961-1962 елларда шул ук факультетның татар теле кафедрасында ассистент булып эшли. 1962 елның маеннан 1965 елга кадәр СССР Фәннәр Академиясенең Казан филиалы Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында кече гыйльми хезмәткәр вазифасын үти. 1965 елда Тәлгать Галиуллинны Алабуга педагогика институтына күчерәләр. Анда аңа татар һәм рус әдәбияты буенча лекцияләр уку тапшырыла. Укыту белән бергә, 1967 елдан 1971 елга кадәр институтның укыту һәм фәнни эшләре буенча проректор хезмәтен дә башкара. 1970 елда, “Хәзерге татар поэзиясе һәм халык иҗаты” дигән темага кандидатлык диссертациясе яклаганнан соң, аңа доцент исеме бирелә. 1971 елдан Тәлгат Галиуллин – Алабуга педагогия институтының ректоры. 1980 елда Чаллы язучылар оешмасын оештыруда катнаша. 1986 елда ул Казанга кайта. 1986-1988 елларда Казан дәүләт педагогия институтының рус һәм чит ил әдәбияты кафедрасында профессор. 1988 елда Казан дәүләт университетына эшкә алына. 1989 елда аңа татар филологиясе, тарихы һәм көнчыгыш телләре факультетын оештыру эше йөкләнә. 11 ел факультет деканы һәм 1991-2015 елларда татар телен һәм әдәбиятын укыту методикасы кафедрасының мөдире.
1981 елда Тәлгат Галиуллин “1917-1941 елларда татар совет поэзиясендә социалистик реализм методының урнашуы һәм үсүе” дигән тема буенча докторлык диссертациясе яклый, 1983 елда профессор дәрәҗәсен ала.
1970-елларда Тәлгат Галиуллин үзенең гыйльми һәм тәнкыйть эшчәнлегендә төп игътибарны татар совет поэзиясенең сугышка кадәрге чорын өйрәнүгә юнәлтә.
Үткән мирасны җентекле тикшерү белән бергә, Тәлгат Галиуллин бүгенге әдәби процесстан да читләшми. 1982 елда Татарстан китап нәшриятында басылып чыккан “Безнең заман – үзе җыр” дигән китабы нәкъ менә бүгенге көн татар поэзиясенең торышы-үсеше мәсьәләләренә багышланган.
1972 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
Няд-Вэр-Шор
Няд-Вэр-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Роговая елгасының сул ярыннан 139 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Ыкназар
Ыкназар — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
TUBGCP2
TUBGCP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Подлатки-Мали
Подлатки-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо Бузонера (Венеция)
Вилаҗо Бузонера — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Бузонера Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Красносельск
Красносельск (Красносельск) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (33%), руслар (67%).
Вигонин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Масевцы
Масевцы (Масеўцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Коргончик
Коргончик — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Коргон елгасының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чистое (Мамлют районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Майнерсвил (Пенсильвания)
Майнерсвил  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корпе
Корпе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Билино
Билино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Könyaq-Könçığış Aziä däwlätläre berläşmäse
[[Файл:ASEAN_Regional_Forum_Map.png|thumb|300px| АРФ:
]] Könyaq-Könçığış Aziä däwlätläre berläşmäse (ACEAN, inglizçä Association of SouthEast Asian Nations) — Könyaq-Könçığış Aziädäge däwlätlärneñ säyäsi, iqtisadi häm mädäni xalıqara oyışması.
Tarix
1976 yılda Bali utrawında Könyaq-Könçığış Aziädä Duslıq häm Xezmättäşlek xaqındağı kileşügä häm ACEAN tatulıq deklaratsiäsenä qul quyğannan soñ ACEAN oyışması buldırıla.
İdärä
ACEANnıñ yuğarı organı bulıp äğza-däwlätlär citäkçeläreneñ (il häm xökümät räisläreneñ) oçraşuı tora. 2001 yıldan birle bu oçraşular yıl sayın ütkärelä. Şulay uq yıl sayın ütkärelgän tışqı eşlär ministrları kiñäşmäse citakçe organı bulıp tora.
Yıl sayın finans ministrlarınıñ kiñäşmäse häm qayçaqta awıl xucalığı häm iqtisad ministrlarınıñ kiñäşmäläre uza. Räislek itüçe ilneñ tışqı eşlär ministrı häm başqa äğza-däwlätlärneñ ilçelärennän torğan daimi komitet oyışmada köndälek citäkçelekne başqara.
Daimi Särqätibät Cakarta şähärendä urnaşqan häm Ğomumi särqätib tarafınnan idärä itelä (2013 yıldan Vyetnam wäkile Le Lyoñ Min başqara, wäkälätlek waqıtı - 5 yıl). Şulay uq 29 komitet häm 122 eş törkeme bar, alar ACEAN qısalarında 300 çara uzdıra.
Taswir
Eş tele - inglizçä.
Mäydan 4 480 000 km², xalıq sanı 592 000 000 keşe. Tulayım eçke produkt $ 2,172 trln (2003).
1996 yıldan Räsäy ACEANnıñ tulı wäqälätle iptäşe bula. 2005 yılda Räsäy-ACEAN berençe oçraşuı uza.
Räsäy tışqı eşlär ministrı yıl sayın "ACEAN+10", "ACEAN+1" qısalarındağı kiñäşmälärdä qatnaşa.
Äğza-illär
ACEN oyışmasına 10 il kerä:
Подлевкове
Подлевкове — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
23 июль
23 июль — Милади тәкъвимендә җиденче айның егерме өченче көне. Ел ахырына кадәр 161 көн кала.
right|150px|thumb|Пеньон утравы
Литтл-Элм (Техас)
Литтл-Элм  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Литтл-Элм шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
TUBGCP5
TUBGCP5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Осушка (Осуга кушылдыгы)
Осушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Смоленск өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Осуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дудзичы (Дзятлавский районы)
Дудзичы  (Дудзічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дуслык (Туймазы районы)
Дуслык (Дуҫлыҡ) — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452778, — 80251817001.
Демография
Федераль дәүләт статистикасы хезмәте мәгълүм буенча авылның төп халык - башкортлар (2002 елда 53%).
Корпле
Корпле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
TUFM
TUFM —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Нядэй-Се
Нядэй-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының уң ярыннан 522 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Түбән Сирбай
Түбән Сирбай — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 453345, — 80238845013.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 кешенең яшәве мәгълүм.
Энсинас-де-Абахо
Энсинас-де-Абахо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гаць-Варцка
Гаць-Варцка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Демирханлар (Гөйнүк)
Демирханлар (Demirhanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гөйнүк илчесенә караган бер авыл (köy).
Гаць-Варцка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Энсинас-де-Абахо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подленьце
Подленьце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Видзино
Видзино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузя
Кузя (Кузя) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Билице (Мазовия воеводалыгы)
Билице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мак-Дональд (Пенсильвания)
Мак-Дональд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кашка (Сава кушылдыгы)
Кашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сава елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кошкаргариха
Кошкаргариха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Заломная кылымыгының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
TUFT1
TUFT1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Красноярка (Кумир кушылдыгы)
Красноярка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кумир елгасының уң ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маскавичы
Маскавичы (Маскавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дудзичы (Свислацкий районы)
Дудзичы  (Дудзічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нядэйта-Юнко
Нядэйта-Юнко — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шер-Нядэйта елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
TULP1
TULP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Аюла (авыл)
Аюла (Аюла) — Алтай Республикасының Чемал районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (28%), руслар (72%).
Энсинас-де-Арриба
Энсинас-де-Арриба — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гафуров (Карамалы-Вәлит)
Гафуров — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан татар авылы. Почта индексы — 452754, — 80251817002.
Авыл 1931 елга кадәр Карамалы Вәлит дип аталган. Төбәк тарихчысы Ринат Габбасов язган «Гафур чорлар аша: еллар һәм язмышлар» китабында бәян ителгәнчә, аңа нигез салучылар арасында Казан өязенең Арча юлыннан бирегә күченгән 58 ясаклы татар да була.
Карамалы-Вәлит авылына 1931 елда Гражданнар сугышы герое Галим Гафуров исеме кушыла.
Демография
Федераль дәүләт статистикасы хезмәте мәгълүм буенча авылның төп халык - башкортлар (2002 елда 79%).
Гравитомагнетизм
Гравитомагнетизм яки гравимагнетизм - әйләнә торган җисем (гравитацион кыр чыганагы) өстәмә көч (гравимагнит көче) булдыру күренеше. Хәрәкәт итүче электр коргылары (электр агымы) магнит кырын булдыра, әлеге күренешнең аналогиясе буенча гравитациядә охшаш феномен гравимагнетизм дип атала, бу эффект Гомуми нисбәтлелек теориясендә күрсәтелә, шуңа күрә аналогия буенча Ньютонның классик гравитациясе "гравиэлектр", ә Эйнштейнның ГЧТ гравитациясе "гравимагнит" дип йөртелә.
Тасвир
Ньютон классик механикасыннан аермалы буларак Эйнштейнның ГЧТдә гравитацион кырда җисем хәрәкәте кырның чыганагы әйләнүеннән бәйләнгән. Хәттә кыр чыганагы массалары бүленеше вакыттан бәйләнмәгән очракта чыганакның әйләнүе тәэсир итә, ләкин зәгыйфь кырда гравимагнит күренеше бик кечкенә.
Зәгыйфь гравитацион кырда кече тизлекләр өчен гравитацион ("гравиэлектр") һәм гравимагнит көчләре аерым алганда тикшереп була һәм гравимагнит көчәнешлелеге өчен тигезләмәләр электромагнетизм Максвелл тигезләмәләренә охшаш.
L
-импульс моменты белән гравимагнит көчен булдыра һәм аның тирәсендәге v\ll c (
c
-яктылык тизлеге) тизлеге белән хәрәкәт итүче m-массалы кисәкчеккә гравитацион көчтән башка тагы гравимагнит көче тәэсир итә, ул электромагнетизмдагы Лоренц көче кебек кисәкчек тизлегенә һәм
Bg
-гравимагнит кыры көчәнешлелегенә перпендикуляр юнәлгән:
Әйләнә торган масса координаталар башында урнашкан очракта гравимагнит кыры көчәнешлелеге болай исәпләнә:
G
Ракитня (Осуга кушылдыгы)
Ракитня — Россия территориясеннән ага торган елга. Смоленск өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Осуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Гравитомагнетизм
Тасвир
— гравитацион даими,
Ракитня (Осуга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Гравитомагнетизм
Тасвир
— радиус-вектор
Туембәт
Туембәт — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Ракитня (Осуга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гравитомагнетизм
Тасвир
Гомуми нисбәтлелек теориясендә гравитация бәйсез көч булмый, ул фәза-вакытның кәкрелеге белән аңлатыла, гравимагнит кыры
Туембәт
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 140 кешенең яшәве мәгълүм.
TULP2
TULP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Гравитомагнетизм
Тасвир
шул ук геометрик мәгънәгә ия.
Көчле кырларда һәм релятивистик тизлекләр өчен гравимагнит кыры гравитацион кырдан аерым алганда тикшереп булмый.
Гравиэлектромагнетик тигезләмәләр
биредә: