cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD176304
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Слуза
Слуза — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надияк
Надияк — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Казанова (Арецо)
Казанова — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Берч-Оушенвъю (Калифорния)
Берч-Оушенвъю  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Берч-Оушенвъю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Спринг-Гилл (Канзас)
Спринг-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спринг-Гилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Машуклу (Антакья)
Машуклу (Maşuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яхъя Сәлихов
Биографиясе
Сәлихов Яхъя 1893 елда Самар губернасының Бозаулык өязе Кызыл-Мәчет авылында туган (хәзерге Ырынбур өлкәсенең Тоцкий районы) Милләте башкорт
Бозаулык шәһәрендә ул чын мәктәпне, һәм 1916 елда — Яңа-Александровск авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган
1916—1917 елларда ул Россия армиясе составында Беренче бөтендөнья сугышында катнаша, подпоручик дәрәҗәсендә хезмәт итә. Демобилизациядән соң ул Бозаулык районының земствосында эшли.
1917 елгы Бөтенбашкорт корылтайларында делегат була. Беренче Бөтенбашкот Корылтай вакытында ул Узек Милли Шура башкарма комитеты әгъзаларынып ярдемчесе сыйфатында сайлана. . II Бөтенбашорт Корылтай вакытында, башкалар белән бергә, Бөтенрусия оештыру җыелышы депутатлыгына кандидатларны раслау мәсьәләсе күтәрелә, шул исәптән Самара өлкәсе өчен, 4-нче Башкорт федералистлары исемлеге төзелә, анда Юмагулов һәм Я. Сәлихов тәкъдим ителә. 1918 елның мартында Башкурдистан газетасы түбәндәгеләр турында хәбәр итә: ''“28 (15) февральдә кулга алынган Башкортстанның хуҗалык бүлеге мөдире Салихов кичекмәстән Ырынбурдан чыгу шарты белән азат ителгән. Сәлихов Ташкентка китте”'' .1918 елның июль башында Ырынбурны яулап алганнан соң, Ырынбур, Үзәк Шуроның башка әгъзалары кебек, шәһәргә кайта.
1918 елның августыннан ул урман хуҗалыгы бүлеге мөдире, һәм шул ук елның сентябреннән - Башкорт хакимиятенең агрономия бүлеге начальнигы. 1919 елның мартыннан ул Көнчыгыш фронтның Кызыл Армиясенең 1 нче Армиясендә Башревком вәкиле була.
1919 елның маенда ул Башревком белән Үзәк мөселман хәрби революцион комиссариаты арасындагы сөйләшүләрдә катнаша. 1919 елның маеннан ул Башкорт АССРы Халык Комиссарлары Советының Халык финанс комиссары, шул ук вакытта Башкорт икътисадый советы рәисе булып эшли. 1919 елның сентябреннән ул Башкорт АССРы Халык Авыл хуҗалыгы Комиссары булып эшли.
"Башкорт милләтчесе" буларак репрессияләнгән. 1937 елның 14 августында ул кулга алына, шул ук елның 27 октябрендә ул атыла. 1991 елның 18 октябрендә реабилитацияләнә.
Арельяно (муниципалитет)
Арельяно — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сосново (Лобезький повяты)
Сосново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роллинг (Висконсин)
Роллинг  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Габриел-да-Палья
Сан-Габриел-да-Палья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сабиха Гөкчен
Сабиха Гёкче́н (төр.  Sabiha Gökçen );, — , Әнкара — 23 яшендә Төркиядә беренче хатын-кыз очучы һәм хәрби очучы-истребитель була. Ататөрекнең кызлыкка алынган сигезенче кызларының берсе.
Биографиясе
Төрек чыганаклары буенча һәм Сабиханең интервьюсына ярашлы, ул босний милләтеннән Мостафа Иззат бәк һәм Хәйрия ханымның кызы булган. Журналист Грант Дин «Сабиха катынның сере» (Sabiha Hatun'un Sırrı) дигән мәкалә яза, анда Газиантепта яшәүче Рипсимэ Себилджян (Hripsime Sebilciyan) үзен Гёкченның туганы дип атап, аның әрмән чыгышлы булуын күз уңында тоткан. Рәсми Төркия чыганаклары һәм Ататөрекнең кызлыкка алынган икенче кызы Улькю Адатепе (2012 елның 1 августында авариядә һәлак була), бу версияне кире каккан.
1925 елда Бурса шәһәренә Ататөрек килгәндә Сабихагә 12 яшь була. Аның биографиясе белән танышып һәм аның фәкыйрь һәм авыр тормышын белеп, Ататөрек аны кызлыкка алырга карар итә һәм аның абыйсыннан рөхсәт сорый. Сабиха Әнкарада президент сараенда Ататөрекнең башка кызлары — Зөһрә, Афет һәм Рукыя белән бергә яши. Анкарада башлангыч мәктәпне һәм Истанбулда Өскөдар кызлар лицеен тәмамлый.
1934 елда фамилияләр турында канун кабул ителгәннән соң, Ататөрек аңа Гёкчен (төр.  Gök  зәңгәр) фамилиясен бирә. Әмма бу вакытта Сабиханең офык һәм самолетлар белән бер нинди уртаклыклары булмый.
1936 ел башында Ататөрек аны Һава көчләре академиясенә укырга керергә үгетли. Тиздән ул монда үзенең сәләтләрен якшырта һәм Төркия хатын-кызлардан беренче хәрби очучысы була. 1937 елда илнең Фракия һәм Эгей төбәкләрендә хәрби очу күнекмәләрендә катнаша. Шул ук елда Дерсим курдлары ихтилалына каршы хәрби операциядә катнаша. Шулай итеп Гёкчен дөньяда хатын-кыз очучылардан беренче булып туран-тура хәрби операциядә катнаша.
1938 елда Балкан илләре тирәли биш көнлек очыш ясый. Соңрак Төркия Аэронавигация ассоциациясе янында Türkkuşu очу мәктәбендә баш тренер булып, биредә 1955 елга кадәр хезмәт итә һәм ассоциациянең башкарма органы әгъзасы итеп сайлана. Сабиха Гёкчен 1964 елга кадәр бөтен донъяны 28 ел эчендә әйләнеп үтә. Ул «Ататөрек юлыннан тормыш» (Atatürk ' le Bir Ömür) китабын язган, ул 1981 елда Төркия аэронавигация ассоциациясе тарафыннан Ататөркнең тууына йөз ел тулуга багышланган.
Үз карьерасы дәвамында Төркия һава көчләрендә Гёкчен 8000 сәгатьтән артык  22 төрле типтагы самолетны сыный, шуларның 32 сәгате хәрби очышлар була.
Неви-ан-Бос
Неви-ан-Бос — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Цупель (Легёновский повяты)
Цупель  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16285) 3047 P-L
(16285) 3047 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3047 P-L» саналган.
Вюрхвиц
Вюрхвиц (Würchwitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карапынар (Каракочан)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (köy).
Бохорел
Бохорел — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шубрюг (елга)
Шубрюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Мураши районы биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Пашняк
Кече Пашняк — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Пашняк елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ющин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Ющин  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Слуп (Дзялдовский повяты)
Слуп  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Габриел-ду-Уэсти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(8803) Kolyer
(8803) Kolyer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EL34» саналган.
Вальдбиллиг
Вальдбиллиг (Waldbëlleg, Waldbillig) —
Тарих
?тә нигезләнә.
Зимник (Киров өлкәсе)
Зимник (Зимник) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (4%), руслар (93%), татарлар (2%), арлар (2%).
Аресо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муса Смаков
Муса Гатиятулла улы Смаков ( Муса Ғәтиәтулла улы Смаҡов ; 1885, Смак, Уфа губернасы — билгесез) - Башкорт милли хәрәкәте лидеры.
Биография
Смаков Муса Гатиятулла улы 1885 елда Уфа губернасы Стәрлетамак өязенең Смак авылында туган (хәзерге - Мәләүз районы, Башкортостан).
1917 елда Ырынбур һәм Уфада узган Бөтенбашкорт Корылтайларында (конгрессларда) катнаша.
1917 елның августыннан - Башкорт үзәк (региональ) шуро (совет) әгьзасы. 1917 елның ноябреннән ул Башкорт хакимияте карамагындагы мәгариф бүлеге белән җитәкчелек итә.
1917 елның декабрендә ул Кече Корылтай (Кесе-Ҡоролтай) депутаты итеп сайлана.
1918 елда ул Аргаяш кантонында Башкорт хакимиятенең вәкаләтле вәкиле булды.
Лошбур кешесе
Лошбур кешесе 1935 елда, Вальдбиллиг коммунасында, Люксембургта Муллертхаллда Европа мезолит Homo sapiens скелеты.
Муса Смаков
Биография
1918 елның октябрь-декабрь айларында Хафиз Кушаев һәм башкалар белән бергә Вакытлыча Себер Хөкүмәтенең вәкаләтле вәкиле полковник Велек боерыгы белән кулга алына.
Лошбур кешесе
Тарихы
Тулы диярлек скелет 1935 елның 7 октябренда Мулертхалда Кара Эрнц елгасы ярларында таш сыену урынында табылган булган. Ул һәвәскәр археолог һәм мәктәп укытучысы Николас Тхилл тарафыннан табылган булган. Хәзер ул Люксембург шәһәрендә Табигать Тарихы Милли Музеенда урнашкан..
Млынок (Ельский районы)
Млынок  (Млынок ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Муса Смаков
Биография
1919 елда ул Башкорт хәрби революция комитетында эшли.
Млынок (Ельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Муса Смаков
Биография
1920 елның декабреннән Муса Смаков Башкорт Автоном Совет Республикасы Мәгариф Комиссариаты коллегиясе әгъзасы булды.
1930-нчы елларда ул Уфа шәһәрендәге «Южураллес» трестында эшли.
1936 елда ул "Башкорт милләтчесе" буларак репрессияләнә. Реабилитацияләнде.
Казанова (Пиза)
Казанова — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лошбур кешесе
Тормышы
Лошбур кешесе аучы-җыючы булган. Ул үз төреннән соңгылардан берсе булган, аны аксылрак тән белән кешеләр алыштырган. 2014 ел ДНК тестлары буенча, Лошбур кешесе ир кеше булган, аның тире кара булган (97% мөмкинчелек белән), чәче көрән яки кара булган (99%), һәм күзләре зәңгәр булган, мөмкинчелеге - (53%). 90% хәзерге Европалылардан аермалы буларак, ул лактозага толерант булмаган. Үлгәндә ул 34 һәм 47 яше арасында булган, буе 1,6 метр (5,2 фут) булган, авырлыгы 58 һәм 62 кг арасында булган. Шәхеснең яндырылган калдыклары, мөгаен олы хатынның якында табылган булган, 1930-ынчы елларда беренче казып чыгарылган һәм соңыннан янә ачылган чокырда. Аяк сөякләре булмаган, һәм калган сөякләрдә кыру эзләре булган, бу мөгаен, кремация алдыннан эшкәртү булган, шулай ук баш сөяген дә кырганнар.
Казанова (Пиза)
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Лошбур кешесе
Даталау
Лошбур кешесе 8000 ел элек яшәгән, ул скелетны илдә табылган иң борынгы кеше калдыгы итә. Калдыкларда I-M423* гаплотөркеменең Y-хромосомасы булган. ДНК тестлары күрсәткәнчә, Лошбур кешесе кебек Көнбатыш Аурупа аучы-җыючылар "барлык Европалылар токымына, ләкин якын Көнчыгыш кешеләренә түгел кертем ясаганнар."
Массакүләм мәгълүмат чараларында, фәндә
The ДНК нәтиҗәләре буенча Luxembourg Centre National de Recherche Archéologique һәм Musée National d'Histoire et d'Art кешенең 3 үлчәмле реконструкциясен ясаган. L'homme de Loschbour бу җиде минут озынлыктагы Ник Хербер анимация фильмы. "Redonner vie à l’Homme de Loschbour" - бу Милли Табигый Тарих Музеенда бер көн конференция булган, анда соңгы тикшерүләрнең нәтиҗәләре китерелгән булган.
Лошбур хатыны
1935 елның көзендә Лошбур хатыны табылган булган, ул Лошбур кешесеннән 1000 елга борынгырак булган, ягъни аңа 9000 ел булган. Шулай итеп, 2015 елда Лошбур кешесе "иң борынгы Люксембурглы" титулын югалткан.
Сосьниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Сосьниця  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казанова (Пиза)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фольклор-сюита (Билалов)
Фольклор-сюита (1980) — татар композиторы Рафаэль Билаловның иң танылган әсәрләренең берсе. Әсәрдә татар милли музыка үзенчәлекләре заманча джаз алымнары белән үрелеп килә.
Сосьниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хосасеу
Хосасеу — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Фольклор-сюита (Билалов)
Тасвирлама
Әсәр 5 кисәктән гыйбарәт, татар халык җырларына нигезләнә. Беренче кисәк - татар халык "Туган илкәем" җырының эшкәртелмәсе. Татар халык җыры буларак исәпләнгән "Бала уйнатканда" Җәүдәт Фәйзи тарафыннан Г.Байкинадан язып алынган булган. Җәүдәт Фәйзи "Халык җәүһәрләре" татар халык җырлары җыентыгында җырның Г.Байкина тарафыннан Бөек Ватан сугышы вакытында иҗат ителүе тасвирлана. Әлеге җыр буги-вуги алымнары белән үрелеп Фольклор-сюитаның икенче кисәген тәшкил итә. Бишенче кисәк татар халык "Бер алманы бишкә бүләек" җырына нигезләнә.
Хосасеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фольклор-сюита (Билалов)
Төзелеш
1.Туган илкәем (Родная сторонка)
2. Шук малай (Озорной малыш)
3. Бишек җыры (Колыбельная)
Тантонвиль
Тантонвиль (Tantonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,09 км².
Фольклор-сюита (Билалов)
Төзелеш
5. Легенда (Легенда)
Неви-ан-Дюнуа
Неви-ан-Дюнуа — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Вуст (Шёнхаузен)
Вуст (Wust) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Ефәк сатучы
Ефәк сатучы— татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Килеп, бер баланың алдына туктый да күлмәгендәге бизәкләрне күрсәтеп: «Кайсын аласың?» — дип сорый. Ул бала: «Менә монысын алам». — дип, бер бизәкне күрсәтергә тиеш. Ефәк сатучы кыз шул рәвешчә һәрбер балага аерым-аерым килеп «ефәк сата». Һәммәсенә сатып чыккач, ул беренче баладан «акча алырга» килә. Анда да баягыча итәген тотып биегән күк итеп такмаклар әйтеп килә:
Шулай дигәч, ефәк алган бала: «Миннән күпме тиеш иде?» — дип сорый. Ефәк сатучы кыз бәяне әйтә. Теге бала сайлаган бизәктәге яки төсләрнең санына карап «бер тәңкә», «өч тәңкә» яки «биш тәңкә», дип бәя куя. Ефәк алган бала әйткән бәя санынча җыр җырларга тиеш. Шул рәвешчә ефәк сатучы, һәрбер уйнаучының каршысына килеп, ефәкнең хакын түләтә. Барлык уенчылар да «түләп бетергәч», уен тәмам була.
Росс (Висконсин)
Росс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цупель (Остроленцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тилака
Тасвирлама
Тилака ул маңгайга пудра яки паста ягу тарафыннан ясала торган тамга. Вайшнавлар тарафыннан киертелә торган тилакалар вертикаль. Вайшнава тилакасы чәч үсү сызыгыннан башланып берәүнең борын очына кадәр диярлек вертикаль тамга, алар шулай ук Урдһва Пундра дип атала. It is intercepted in the middle by an elongated U. Чигәләрдә шулай ук ике тамга булырга мөмкин. Бу тилака традицион рәвештә сандал агачы пастасы белән эшләнә. Тилаканың башка төп юрамасы еш Шива тарафдарлары тарафыннан ягыла, ул Рудра-тилака һәм Трипундра буларак мәгълүм. Ул маңгай аша өч тасма һәм уртада бердәнбер вертикаль тасма яки түгәрәктән тора. Бу традицион рәвештә ут корбаннарыннан изге көл белән ясала. Бу юрама икенең иң борынгысы булып тора һәм аның дөнья тирәли охшаш тамагалар белән күп уртак хасиятләре бар. Алиһәнең төрле формалары Дэвига табынучы Шакталар маңгайларында зур кумкум  (вермиллион яки кызыл турмерик) ноктасын ягалар.
Әһәмияте
Шайва традицион тексты Калагни Рудра Упанишаданың 2-нче бүлегендә Тилаканың өч сызыгы төрле триадаларның калдыкларын искә калдыруын аңлата: өч изге ут, Омда өч иҗек, өч гуна, өч дөнья, өч тип атман (үз), үзең эчеңдә өч куәт, беренче өч Веда, Ведик эчемлек Соманы өч мәртәбә чыгару. Антонио Ригопоулос раслаганча бу сызыклар Шиваның көченең теләк (иччашакти), белем (джнанашакти) һәм гамәл (крияшакти)ның өч куәтен тәкъдим итәләр. Бу һәм башка Шайва текстларында тасвирланган Трипундра шулай ук Шиваның өч япьле сөңгесен (трисуланы) һәм Брахманың, Вишнуның һәм Шиваның илаһи триадасын күрсәтә. Традицион Вайшнав тексты Васудева Упанишада охшаш рәвештә, Урдһва Пундрада өч вертикаль сызыкның әһәмиятен аңлата, Тилака ул Брахма, Вишну, Шиваны искә төшерә; Ведик язмалар – Ригведа, Яджурведа һәм Самадева; өч дөнья Бху, Бхува, Свар; Омның өч иҗеге – A, У, M; аңның өч халәте – уяулык, төш күреп йоклау, тирән йокы; өч чынлык – Майя, Брахман һәм Атман; өч тән – Штһула, Сукшма һәм Карана.
Традицияләр
Төрле Һинд дине традицияләре тилаканы ясау өчен төрле материалларны һәм формаларын кулланалар.
Түке
Түке — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Тилака
Типлар
Стиль сайлавы Һинд дине текстларында күрсәтелмәгән, һәм ул шәхескә һәм төбәк мәдәниятенә карый һәм күп юрамалар бар. Мәгълүм стильләргә Виджайшри – уртасына ак сызык белән ак тилака урдһвапундра, Джайпурның Свами Балананд тарафыннан нигезләнгән; Бенди тилака – уртада ак түгәрәк билге белән ак урдһвапундра тилакасы, Бадастһан Айодхьяның Свами Рампрасад Ачарья тарафыннан нигезләнгән; һәм Чатурбһуҗи тилака – өске өлешендә каршы юнәлештә 90 градуска әйләнгән ак тилака урдһвапундра, уртасында шри юк, ул Бихарның Нараяндасҗи тарафыннан нигезләнгән булган, Айодхьяның Сварг Двар аскетлары аның тарафдарлары булган. Шарма өстәмә стильләр атаган, мәсьәлән, Валлабһ Сампрадай Тилак, Реваса Гаддиның Шри Тилакасы, Рамачарандас Тилака, Шриджварама ка Тилака, Шри Джанакраджа Кишори Шаран Расик Алиджи ка Тилака, Шри Рупкаладжи ка Тилака, Рупсараджи ка Тилака, Рамасахиджи ка Тилака, Каманенду Маника Тилака, Карунасиндхуджи ка Тилака, Сваминараяна Тилака, Нимбарка ка Тилака һәм Мадһва ка Тилака.
Түке
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Халык саны
2010 елда авылда 417 кеше яшәгән.
Тилака
Терминология
Бенгаль телендә ул шулай ук тикли яки шһитһер һарр дип атала, Һинди телендә тика, яки тилакам яки тилак; Санскрит телендә:तिलक, tilaka; ) Непал, Бихар, Уттар Прадешта һәм башка төбәкләрдә тилакам tikā/teeka (टिका ,ʈɪkaː) дип атала,  һәм синдур, кызыл пудра, йогурт һәм дөге бөртекләре катышмасы булып тора. Иң киң таралга тиккалар баш бармак белән ягыла торган кызыл порошок, яки бер өскә сылау белән Santalum album (чандан) пастасы.
(8804) Eliason
(8804) Eliason — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JB2» саналган.
Подкурок
Подкурок — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Чечен Республикасы, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кура елгасының уң ярына тамагыннан 146 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нюзежуль
Нюзежуль — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(16286) 4057 P-L
(16286) 4057 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4057 P-L» саналган.
Бетел-Айленд (Калифорния)
Бетел-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Старк (Канзас)
Старк  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Бетел-Айленд (Калифорния)
Географиясе
Бетел-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Старк (Канзас)
Тарихы
Старк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Гонсалу (Рио-де-Жанейро)
Сан-Гонсалу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.
Бетел-Айленд (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маядалы (Алтынөзү)
Маядалы (Mayadalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Гонсалу (Рио-де-Жанейро)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Сан-Гонсалу (Рио-де-Жанейро)
Балчыкһисар (Маһмудие)
Балчыкһисар (Balçıkhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Маһмудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аткар
Аткар (Аткарск) — Россия Федерациясенең Сарытау өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Луис Алмагро
Луис Алмагро (, —, ) — ,.
Аткар
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1780 елдан башлап йөртә.
Яблонув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Яблонув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Октябрьски (Уй районы)
Октябрьский (Октябрьский) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Слупниця
Слупниця — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Млынок (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16287) 4096 P-L
(16287) 4096 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4096 P-L» саналган.
HD176330
HD176330 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Анабад (Ордубад)
Анабад  (Anabad ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Ариве
Ариве — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Гонсалу-ду-Абаэте
Сан-Гонсалу-ду-Абаэте — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нерон (Эр һәм Луар)
Нерон — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Цьверск
Цьверск — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бохотин
Бохотин — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Порывай
Кече Порывай — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Порывай елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Споре (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Споре  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Городненка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8805) Пётрпетров
(8805) Пётрпетров — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 22 октябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UM11» саналган.
Балы (Кумру)
Балы (Balı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вюстенъерихов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казанова (Сьена)
Казанова — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ожоль
Ожоль — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Тезе-Сен-Мартен
Тезе-Сен-Мартен (Thézey-Saint-Martin) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,95 км².
Лирон Хәмидуллин
Лирон Хәмидуллин — татар язучысы, тәрҗемәче, СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1977 елдан). Тукай премиясе лауреаты (2020).
Тормыш юлы
Ул Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районы Иске Төгәлбуга авылында туа. Ырынбур өлкәсенең Яңа Сергиевка районы, Искеавыл (Иске Белогор) мәктәбендә җиде класс тәмамлаганнан соң, тимер юл техникумында укый, 1951—1954 елларда әрмедә хезмәт итә. Аннан кайткач, Орск шәһәрендә тимер юл участогы бригадиры, соңрак өлкән мастер була. 1961 елдан Казанда яши. Башта — Трамвай-троллейбус идарәсендә, 1967—1982 елларда СССР Әдәби фондының Татарстан бүлеге директоры булып эшли.
Смоляйни
Смоляйни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лирон Хәмидуллин
Иҗат
Лирон Хәмидуллин әдәбиятка 60нчы елларда килә. Әдәби җәмәгатьчелек аның «Юлда» дигән хикәяләр җыентыгын һәм «Дала иртәсе» дигән повестен җылы кабул итә. Ул озак еллар тәрҗемә өлкәсендә эшли: үзбәк язучысы Ә.Мохтарның — «Чинар» романын, казакъ язучысы Ә. Әлимҗановның — «Отрар хатирәсе» дигән китабын, В. Быковның «Обелиск» һәм «Дожить до рассвета» дигән повестьларын татарчага тәрҗемә итә.
Смоляйни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лирон Хәмидуллин
Иҗат
Лирон аганың иҗатында шагыйрь һәм җәмәгать эшлеклесе Закир Рәмиев, драматург Мирхәйдәр Фәйзи, тарихчы һәм әдәбиятчы Габделбари Баттал, татар телле беренче газета-журналлар нашире һәм җырчы Камил Мотыйгый, фабрикант Акчуриннар нәселе һ.б. мәшһүр затлар турында даими һәм вакытлы матбугатта дөнья күрә килгән библиографик һәм фәнни-популяр хезмәтләре зур урын биләп тора.
Гаиләсе
Хатыны Дания. Балалары: улы Булат, кызы Зөһрә; оныклары Мансур, Таһир.
Яблув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16288) 4169 P-L
(16288) 4169 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4169 P-L» саналган.
Сан-Гонсалу-ду-Амаранти (Риу-Гранди-ду-Норти)
Сан-Гонсалу-ду-Амаранти  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Сан-Гонсалу-ду-Амаранти (Риу-Гранди-ду-Норти)
Цьвиклин
Цьвиклин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Млынок (Мазырский районы)
Млынок  (Млынок ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Цьвиклин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Млынок (Мазырский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ножан-ле-Ротру
Ножан-ле-Ротру — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Золотавино (Киров өлкәсе)
Золотавино (Золотавино) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%).
Олы Вонючка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума елгасы Отказненск сусаклагычынан Зеленокумс каласына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Хосман
Хосман — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Вонючка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
COVID-19 коронавирус авыруы
COVID-19 коронавирус авыруы (абберивиатура coronavirus disease 2019) — кеше өчен хәвефле булырга мөмкин булган респиратор инфекция. Ярсытучысы —  коронавируслар гаиләлегенә караучы SARS-CoV-2 вирусы.
Барлыкка килүе
2019 елның ахырында Кытай Халык Республикасының Хубэй провинциясе административ үзәге Үһән шәһәрендә хасил була. бу авыруның таралуын 2020 елның 30 гыйнварында халыкара дәрәҗәдәге халык сәламәтлелеген саклау өлкәсендә гадәттән тыш вәзгыять дип игълан итә, 11 март көнне исә статусны пандемия дәрәҗәсенә күтәрә. Гадәттән тыш хәлнең эпидемия дәрәҗәсенә тешүен 2023 елның 5 маенда игълан ителә.
Исеме
Халыкара вируслар таксономиясе комитеты 2020 елның 11 февралендә аның чыганак вирусына SARS-CoV-2 исем кушты. Кешеләрдә бу вирус китереп чыгаручы авыруга исеме шул ук көнне Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы тарафыннан бирелә.
Стаффорд (Канзас)
Стаффорд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стаффорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бибер (Калифорния)
Бибер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бибер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Һелмут Шмидт
Һелмут Шмидт (, —, ) — ,.
Мебусевлери (Чанкая)
Мебусевлери (Mebusevleri) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ария (Наварра)
Ария — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акмулла (журнал)
Тарих
Журнал киң татар җәмәгатьчелегендә абруй казана алмый һәм 1916 елның 29 гыйнварында, 51 нче саны чыкканнан соң, эше бөтенләй туктала.
Хәлим Амиров
Хәлим Насретдин улы Амиров ( Хәлим Насретдин улы Әмиров, 1894 - ? ) - Россиядәге Гражданнар сугышы һәм Башкир милли хәрәкәтендә катнашучы.
Биография
А.Ш. Ярмуллин фаразы буенча, Хәлим Амиров 1917-нче елда Бирск өязе делегаты буларак Бөтенбашкорт корылтайлары эшендә катнашкан.
1918 елдан ул Ырынбурдагы Башкорт хакимиятендә эшли. Ул мәгариф бүлеге начальнигы урынбасары итеп билгеләнә. Башкурдистанның җирле кантон башкарма комитетларында мәгариф бүлекләрен оештыру белән шөгыльләнә.
1919 елның 16 февралендә Баймак-Таналыкка, Башкорт хөкүмәте һәм гаскәрләренең Совет власте ягына күчүе турында фарман игълан итү өчен җибәрелә. 1919 елның 21 февралендә ул Бөтенбашкорт хәрби конгрессында катнаша.
1919 елның мартында Хәлим Амиров Башорт Совет Республикасының Башнаркомпрос советы әгъзасы итеп билгеләнә. Башкорт аерым атлы һәм укчылар бригадалары оешканнан соң, 1919 елның 18 маенда Амиров Кызыл Армиянең Башкорт бүлекчәләрендә политик комиссары итеп билгеләнә. Бу хәрби частьлар составында ул Харьковны яклауда катнашкан.
1919 елның июленнән ул Башревкомда эшли. Шул ук елның сентябрендә ул яңа Башкорт хәрби отрядларының Башревкомының махсус вәкиле итеп билгеләнде, һәм аны яклау өчен Петроградка җибәрелә.
1920 елның февралендә "Башкорт хәрәкәте" доклады "Бехет көне" альбом-журналында дөнья күрде. Хәлим Амиров кабат Башкорт Республикасына кайта, Башнаркомпрос коллегиясендә эшләвен дәвам итә.
1920 елның мартында, Башревком махсус комиссиясе председателе булып, Амировны Усерган кантонындагы конфликтны чишү өчен җибәрәләр. 1920 елның 25 мартыннан-Усерган кантоны башкарма комитеты рәисе.
1920 елның 16 маенда РКП (б) Башкортстан өлкә комитеты белән оештырылган Амиров эшен тикшерү комиссиясе Хәлим Насретдиновичны партиядән куып чыгару һәм аны хакимият структураларындагы барлык урыннардан мәхрүм итү турында карар кабул итте. Ләкин төбәк комитеты карарларына каршы, Башревком аны Башглавпродукт рәисе итеп билгели.
1921 елның августында ул РКП (б) Башкортстан өлкә комитеты астында Революцион трибуналда прокурор урынбасары булды.
1930-нчы елларда Уфа мотор заводында эшли (хәзерге Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе).
1936 елның 23 октябрендә кулга алына. 3 елга төрмәгә хөкем ителде. Аның алдагы язмышы билгеле түгел. 1989 елның 12 ноябрендә ул реабилитацияләнә.
Ставно (Голенёвский повяты)
Ставно  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роуз (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8806) Фетисов
Тарихы
1981 елның 22 октябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UU11» саналган.
(16289) 4201 P-L
(16289) 4201 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Смоляни-Жардави
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16289) 4201 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4201 P-L» саналган.
Сан-Гонсалу-ду-Амаранти (Сеара)
Сан-Гонсалу-ду-Амаранти  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Цабакук
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теләче
Теләче — Татарстан Республикасының Теләче районындагы торак пункт, Теләче районының үзәк авылы. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Почта индексы — 422080.
Әлфия Ситдыйкова
Әлфия Ситдыйкова, Әлфия Мирзанур кызы Ситдыйкова (Хаҗиәхмәтова) (1957 елның 14 августы, ТАССР, Калинин районы, Күҗәкә) — Чаллыда яшәп иҗат итүче татар шагыйрәсе, балалар язучысы, тәрҗемәче, «Күңел» радиосы хәбәрчесе. Татарстанның Журналистлар һәм Язучылар (2006) берлекләре әгъзасы. Саҗидә Сөләйманова (2016) һәм Илдар Юзеев (2022, 2023) исемендәге әдәби премияләр лауреаты. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2019).
Теләче
География
Казаннан 78 километр көнчыгыштарак урнаша.
Әлфия Ситдыйкова
Тәрҗемәи хәле
1957 елның 14 августында Татарстан АССР Калинин районы (хәзерге Актаныш районы) Күҗәкә авылында туган. Әтисе Мирзанур, әнисе Гөлсем. Пучы урта мәктәбен, читтән торып Яр Чаллы дәүләт педагогия институтын (2015 елдан Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты) тәмамлаган. 1975 елдан Чаллыда. Егерме ел КамАЗда йөк төягеч машина йөртә. 2000 елдан «Чаллы-ТВ» телерадиокомпаниясенең «Күңел» радиосында: башта музыкаль мөхәррир, соңрак хәбәрче, өлкән хәбәрче булып эшли, «Әдәби учак», «Илһам нуры» тапшыруларын әзерли. Хәзер лаеклы ялда, әдәби иҗат белән шөгыльләнә.
Иҗаты
1976 елдан Чаллыдагы «Ләйсән» әдәби берләшмәсендә шөгыльләнә. Беренче шигырьләре Чаллы шәһәрендә чыгып килгән «Кама таңнары» газетасында 1977 елда басыла. 1979 елда «Яшьлегем Чаллы» күмәк җыентыгында 4 шигыре дөнья күрә. 2003 елда «Чаллы газета-китап нәшрияты» ҖЧҖ басмаханәсенда 1 мең данә тираж белән «Йөрәгемә яфрак сыена» исемле беренче китабы нәшер ителә. Тәрҗемәче буларак та билгеле. 2007 елда Чаллы шагыйрәсе Вера Хәмидуллина белән бер-берсенең шигырьләрен тәрҗемә итеп, ике телдә (татар, рус) төзелгән «Туган якның ике чишмәсе» исемле тәрҗемәләр китабы чыга. Балалар өчен язылган шигырь китаплары авторы: «Кыш бабай җиләкләре» (2012), «Башмаклар» (2013), «Серле дөнья» (2014). Матбугат битләрендә мәкаләләре, нәсер-парчалары, поэмалары, очерклары даими басыла. Проза өлкәсендә актив эшли. «Яшәр өчен килдем» (2016), «Дөнья тәгәрмәче» (2019) исемле проза әсәрләре басылып чыга.
Теләче
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Балыбей (Кула )
Балыбей (Balıbey) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD176332
HD176332 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Боровой (Чиләбе өлкәсе)
Боровой (Боровой) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Ножан-ле-Руа
Ножан-ле-Руа — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Боровой (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (45%), татарлар (45%), башкортлар (7%).
Явишув
Явишув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Боцань
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Просница
Кече Просница — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Просница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Млынок (Навасёлкавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Орньяк
Орньяк — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Гонсалу-ду-Гургея
Сан-Гонсалу-ду-Гургея — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
(16290) 4204 P-L
(16290) 4204 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сан-Гонсалу-ду-Гургея
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казанова (Тренто)
Казанова — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казанова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Арманьянсас
Арманьянсас — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Берви-Флеровский
Васили Берви-Флеровски (Василий Васильевич (Вильгельм Вильгельмович) Берви-Флеровский,, — , ) — Россия иҗтимагыятьчесе, публицист, икътисадчы, народниклык идеологларының берсе.
Смолянка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Смолянка  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Цабенштедт
Цабенштедт (Zabenstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Смолянка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цабенштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Патанджали
Патанджали (पतञ्जलि, ) — Һиндстанда безнең эрага кадәр II гасырда, даршана фәлсәфи-дини мәктәбе, Йога нигезләүчесе. Нирвана, яктыртылу яки махасамадхи халәтенә ирешү өчен, акыл эшчәнлеге өстеннән контроль һәм Ходай белән тере рухның берләшүенә ирешү өчен асана, крийя һәм пранаяма тәкъвалы күнегүләрнең кирәклеген дәгъва иткән. Мәшһүр "Йога-сутра"ның авторы булып санала, ләкин аның роле аңа кадәр күптән булган фәлсәфи тәгълиматларны җыеп, аларны тасвирлау һәм фәлсәфи нигезләү булган. Патанджали үзенең эшен Сутра стилендә тәкъдим иткән. Кайбер тикшеренүчеләр аны башка Патанджали, "Махабшья" исемле Панини һинд грамматикасына киң комментарий авторы белән бәйлиләр. Патанджали безнең эрага кадәр II гасырда яшәгән һәм Катьяянаның замандашы булган дип фараз ителә. Һинд һәйкәлләрендә аның биографиясенең риваять ваклылары очрый, мәсәлән, Патанджали күктән Паниның учына елан булып төшкәне сөйләнә, бу мөгаен Патанджали исеменең халык этимологиясенә нигезләнгән (pat = төшәргә, añjali = уч).
Василий Берви
Казан университеты ректоры вазыйфаларын башкаручы (1857).
Хотар (Румыния)
Хотар — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ставно (Дравский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цьвиклинек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мевлана (Торослар)
Мевлана (Mevlana) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Балыбей (Ментеше)
Балыбей (Balıbey) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).