cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(7684) Marioferrero
Тарихы
1997 елның 3 мартында Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 EY» саналган.
Алина Урушадзе
Алина Урушадзе (ალინა ურუშაძე; (7 гыйнвар 2004, Рига, Латвия) — грузин фигуристы, элек Латвия өчен чыгыш ясаган . 2019 елгы Босфор Кубогы һәм 2019 елгы Volvo Open Cup бронза призеры. 2019 елда юниорлар арасында дөнья чемпионатында 11 нче урын һәм 2020 елда үсмерләрнең кышкы Олимпия уеннарында фигуралы йөрү буенча бишенче урынны били.
Карьерасы
Урушадзе Ригада туган һәм үскән, заманында Латвия өчен чыгыш ясады. 2018 елның октябреннән Грузия өчен чыгыш ясый.
2018/2019 мизгеле
2018 елның октябрендә Урушадзе Ереванда үсмерләрнең Гран-при этабында чыгыш ясый. Кыска программалы да һәм ирекле программаларда да бишенче урын алуына карамастан, гомуми зачетта ул алтынчы урында була. Бу чор фигурист өчен мизгелдә соңгысы була.
Лейк-Рипли (Висконсин)
Лейк-Рипли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Алина Урушадзе
2018/2019 мизгеле
Юниорлар арасында дөнья чемпионатында Урушадзе кыска программалы ун бишенче урында була, әмма ахыргы көндә ирекле программада, гомуми зачетта да ун беренче урынны били.
Лейк-Рипли (Висконсин)
Географиясе
Лейк-Рипли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алина Урушадзе
2019/2020 мизгеле
Урушадзе Монреальдә үтәчәк дөнья чемпионатына җыелма команда составына керә, әмма март аенда башланган коронавирус пандемиясе аркасында мизгел старты үткәрелми.
2020/2021 мизгеле
Ел барча дәвам иткән пандемия аркасында конькида узышучыларның халыкара берлеге Гран-при этабын географик урын нигезендә үткәрергә карар итә. Урушадзе өлкәннәрнең Rostelecom Cup 2020 Гран-при этабында беренче тапкыр чыгыш ясагач, соңгы унынчы урынны били.
Гуль (Коррез)
Гуль — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Гуль (Коррез)
Коркатово
Коркатово (Кокласола, Коркатово) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (98,5%).
Николай Марк
Николай Марк (Николай Фөдор улы Марк,, — , ) — рус жандармерия поковнигы, Кутаис һәм Казан (1893-1899) губерна жандармерия идарәләре башлыгы.
Ка Фальер (Венето)
Ка Фальер — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Фальер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Улень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Тирескә
Кече Тирескә — Тирескә елгасы кушылдыгы. Сембер өлкәсенең Радищев районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тирескә елгасының сул ярыннан 210 км ераклыкта, Яңа Зеленай авылы турысында урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кайнакдүзү (Адаклы)
Кайнакдүзү (Kaynakdüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Адаклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Куфтига
Куфтига — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Колокша елгасының сул ярына тамагыннан 46 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан  Владимир каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Керштаново (Мронговский повяты)
Керштаново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бялёв (Кармянский районы)
Бялёв  (Бялёў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(15064) 1999 AC4
(15064) 1999 AC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 гыйнварында D. K. Chesney тарафыннан High Point обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AC4» саналган.
Камберленд (округ, Пенсильвания)
Камберленд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Карлайл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1750 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 235 406 кеше тәшкил иткән.
Марилена
Марилена — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Кече Толпар
Кече Толпар — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Җилем елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Марилена
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кече Толпар
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мазьер-сюр-Беронн
Мазьер-сюр-Беронн — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Серпелице
Серпелице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Милоцице-Мале
Милоцице-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Николай Марковников
Николай Марковников (Николай Владимир улы Марковников,, — , ) — РИ һәм СССР архитекторы, реставрацияче, археолог һәм укытучы.
Вельмбюттель
Вельмбюттель (Welmbüttel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берч (Висконсин)
Берч  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиньян (Вар)
Понтевес (Pontevès) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 41,07 км².
IC 295
IC 295 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Горелино
Горелино (Горелино) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(7685) 1997 EP17
(7685) 1997 EP17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 1 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 EP17» саналган.
Арыҗылар (Ула)
Арыҗылар (Arıcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD154138
HD154138 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Окронгле (Люблин воеводалыгы)
Окронгле  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смыловка
Смыловка — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Почта индексы — 423587.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Ачарья Вамана
Ачарья Вамана (8-енче гасырның икенче яртысы - 9-ынчы гасыр башы) Һиндстан риторигы булган. Вамананың Кавья табигатен өйрәнү Рити теориясе буларак мәгълүм. Вамананың Кавьяланкара Сутра әдәби эстетиканы үстерүнең беренче тырышып каравы булып карала. Ур ритины Кавьяның җаны итеп караган. Ул формулировкаларын Сутралар итеп тәкъдим иткән.
Далево (Дравский повяты)
Далево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильяльпардо
Вильяльпардо — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моңтрө
Моңтрө (Montreux, Muchtern) — Швейцариянең Во кантунында урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 1215 елда телгә алына.
Бедень (Бузеу)
Бедень — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сестшень
Сестшень — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бяльчо
Бяльчо (Бяльчо ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Маһруй Мозаффария
Маһруй Мозаффария - татар мөгалиммәсе, мәгърифәтче, язучы.
Биографиясе
1873 елда Казан губернасы Тәтеш өязе Олы Тормы авылында Габделвәли мулла гаиләсендә дөньяга килә. Әнисе — Зөя өязе Кече Кайбыч авылы мулласы Төхфәтулла хәзрәт кызы, ягъни Уральскидагы "Мотыйгия" мәдрәсәсе мөдәррисе, Габдулла Тукайның остазы Мотыйгулла хәзрәтнең апасы. XX гасыр башында Маһруй ханым татар кызлары өчен дәүләт хисабына ачылган беренче рус-татар мәктәбендә укыта. Мәктәпнең попечителе (башлыгы) итеп Хәдичә Әхмәрова, рус телендә укытыла торган дөньяви фәннәр укытучысы— аның кызы Маһипәрвәр, татар телен һәм дин сабагын укытучы итеп Маһруй ханым Мозаффария билгеләнгән. Мәктәптә дәресләр 1901 елның 5 сентябрендә Захарьевская (хәзерге Каюм Насыйри) урамында урнашкан Шәмсетдинов йортында 25 укучы белән башланган. Остазларыннан яхшы тәрбия алган, рус телен өйрәнгән, белемгә омтылучы кызлар белемнәрен рус мәктәпләрендә арттыру мөмкинлегеннән яхшы файдаланганнар. 1914 елда "Сөембикә" журналы бу мәктәпне бетергән утыздан артык кызның рус гимназияләрендә укуларын дәвам итүләре хакында хәбәр урнаштырган. Маһруй ханым язып калдырган тәрҗемәи хәлендә үзенең укучылары арасында күп кенә укытучылар, Сәхипҗамал Гыйззәтуллина, Гөлсем Сөләйманова, Мәрьям Рахманкулова кебек олуг артистлар булуын горурлык белән искә алган.
Иҗаты
XX гасыр башында Маһруй абыстай чын мәгърифәтче булып формалашып җиткән. Аның хатын-кызлар тәрбиясенә багышланган "Нәсыйхатнамә" исемле беренче китабы 1901 елда дөнья күргән. Татар вакытлы матбугаты барлыкка килгәч, ул "Казан мөхбире", "Баянелхак", "Әл-ислах", "Сөембикә", "Мәктәп" кебек газета-журналларда да шигырь һәм хикәя, мәкаләләрен бастырган. Аның хатын кызларның шәхси иреген богаулап килгән гореф-гадәтләргә каршы көрәшкә, белемгә өндәүче әсәрләрен җәмәгатьчелек, бигрәк тә яшь зыялы кызлар һәм егетләр җылы каршы алган. Маһруй ханымның 1906-1917 елларда татар матбугатында дөнья күргән әсәрләрендә хатын-кызлар арасында аң-белем тарату, гаиләдә һәм мәктәпләрдә гигиена кагыйдәләрен куллану һәм бала тәрбиясе мәсьәләләре күтәрелгән. Кайбер хикәяләрендә ул шул чор татар хатын-кызлары кичергән фаҗигаи тормышны да сурәтләгән. Ләкин Маһруй ханымның иң танылган дип, мөгаен, аның "Әл-ислах" газетасында басылып чыккан "Мәшһүр хатыннар" исемле шигырен атарга кирәктер.
Күчүк Гөлҗүк (Һилван)
Күчүк Гөлҗүк (Küçük Gölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һилван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Küçük Gölcük, Hilvan Küçük Gölcük, Hilvan
IC 296
IC 296 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Марилус (Парана)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15065) 1999 AJ4
Тарихы
1999 елның 9 гыйнварында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AJ4» саналган.
Лейк-Элсинор (Калифорния)
Лейк-Элсинор  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейк-Элсинор шәһәре  елда нигезләнгән.
Манье (Де-Севр)
Манье — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Керштаново (Ольштинский повяты)
Керштаново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яна Мартынова
Яна Мартынова (Яна Валери кызы Мартынова,, — , ) — РФ спортчысы (йөзүче), дөнья чемпионатының көмеш мидәле иясе (2007, 400м), Европа чемпионатының бронза мидәле иясе (2008, 400м), 2013 елгы Җәйге Универсиаданың алтын мидәле иясе.
Дили
Ди́ли (Тетум телендә, Индонезия телендә, Португалия телендә: Dili, Díli) - Көнчыгыш Тиморның башкаласы һәм иң эре шәһәре.
Татарстан спорт оешмалары
Татарстанда спорт бик нык алга киткән. Татарстан спорт оешмалары футбол, баскетбол, хоккей, волейбол буенча Россия һәм Аурупада беренче урыннарны алып торалар. 2013 елда Казанда Универсиада узачак.
Далево (Старгардский повяты)
Далево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шунга (Рутка кушылдыгы)
Шунга — Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Иленең Килемары районы биләмәләрендә ага. Елга  Рутка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вельт (Айдерштедт)
Вельт (Welt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дамнья
Дамнья — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Дамнья
Ка Фальер (Тревизо)
Ка Фальер — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Фальер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
План-д’Опс-Сент-Бом
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,23 км².
Абдай
Абдай (Овдасола, Абдаево) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Иван Мартынов
Иван Мартынов (Иван Михаил улы Мартынов,, — , ) — католик дин эшлеклесе, археолог, иезуитлар ордены әгъзасы.
Милошице
Милошице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рәшәте
Решеты (Решеты) — Свердловск өлкәсенең Первоуральск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), татарлар (12%).
Окунинка
Окунинка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вильямайор-де-Сантьяго
Вильямайор-де-Сантьяго — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7686) Wolfernst
(7686) Wolfernst — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
IC 297
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Улиеш (Муреш)
Улиеш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сетропе
Сетропе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бяляевка (авыл)
Бяляевка  (Бяляеўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Берч-Крик (Висконсин)
Берч-Крик  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андрей Матеюнас
Андрей Матеюнас (Андрей Александр улы Матеюнас,, — , ) — РФ баскетболчысы (сакчы), РФ Суперлигасы чемпионы (2009).
Маринополис
Маринополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кайнаклы (Хамур)
Кайнаклы (Kaynaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Хамур илчесенә караган бер авыл (köy).
Локарно
Локарно (Locarno, Luggarn, Locarno, Locarno)) — Швейцариянең Тичино кантунында урнашкан шәһәр, Локарно бүлгесенең административ үзәге.
Тарих
Беренче мәртәбә 807 елда телгә алына.
Гориново
Гориново (Гориново) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(15066) 1999 AX7
Тарихы
1999 елның 13 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AX7» саналган.
Даленцинко
Даленцинко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD154156
HD154156 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Керштанувко
Керштанувко — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мариньи (Де-Севр)
Мариньи — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Камбрия (округ, Пенсильвания)
Камбрия — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эбенсберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1804 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 143 679 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1796,5 км² тәшкил итә.
Матфей
Матфей (, —, ) — праваслау дин эшлеклесе, Казан һәм Зөя митрополиты (1615-1646).
Күчүк Елдыз (Һарран)
Күчүк Елдыз (Küçük Yıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Küçük Yıldız, Harran Küçük Yıldız, Harran
Мәстәк (елга)
Мәстәк — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсенең Кулаткы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөзбалык елгасының сул ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сецень
Сецень — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вендторф
Вендторф (Wendtorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Өйдерәк
Кече Өйдерәк — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Олы Өйдерәк елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
IC 298
IC 298 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Понтевес
Пурьер (Pourrières) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 56,32 км².
Кучебищ
Кучебищ — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вольга елгасының сул ярына тамагыннан 23 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан  Владимир каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Милошув
Милошув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бярвёнавка
Бярвёнавка (Бярвёнаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Окчин
Окчин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бедень (Вилча)
Бедень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дарне (Коррез)
Дарне — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Дарне (Коррез)
Мариополис
Мариополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лейк-Томагок (сан алу урыны, Висконсин)
Лейк-Томагок  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Вильянуэва-де-Гуадамехуд
Вильянуэва-де-Гуадамехуд — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Александр Машин
Александр Машин (Александр Фөдор улы Машин,, — , ) — СССР футболчысы (сакчы, ярымсакчы), «Идел» футбол клубының баш тренеры (1992).
Вильянуэва-де-Гуадамехуд
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейкпорт (Калифорния)
Лейкпорт  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Лейк-Томагок (сан алу урыны, Висконсин)
Географиясе
Лейк-Томагок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лейкпорт (Калифорния)
Тарихы
Лейкпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Лейк-Томагок (сан алу урыны, Висконсин)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Давос
Давос (Davos, Tavate, Tavau, Davos) — Швейцариянең Граубүнден кантунында урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 1215 елда телгә алына.
Сецень-Румунки
Сецень-Румунки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Даленцино
Даленцино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чернуха (Санохта кушылдыгы)
Чернуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Санохта елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD154187
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ка Фарини (Болонья)
Ка Фарини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Фарини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(7687) Matthias
(7687) Matthias — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2099 P-L» саналган.
Улиеш (Харгита)
Улиеш — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15067) 1999 AM9
(15067) 1999 AM9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 гыйнварында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AM9» саналган.
Югары Кожлаер
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97%), руслар (3%).
Диана Машкова
Диана Машкова (Диана Владимир кызы Машкова,, — , ) — рус телендә иҗат итүче язучы, журналист, радиоалыпбаручы.
Кивайни
Кивайни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марипа
Марипа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
IC 299
IC 299 —  чикләрендә урнашкан.
Берчвуд (шәһәр, Висконсин)
Берчвуд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
IC 299
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Берчвуд (шәһәр, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окшея
Окшея — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Венбюттель
Венбюттель (Wennbüttel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Милч
Милч — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марн
Марн — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Колясникова (Камышлов районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Арызлы (Измит)
Арызлы (Arızlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дмитрий Мейснер
Дмитри Мейснер (Дмитри Иван улы Мейснер,, — , ) — сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, журналист, мемуарчы, Конституцион-демократик фриканең актив әгъзасы.
Пурсьё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,97 км².
Ежи (Советск районы, Мокино авыл җирлеге)
Ежи (Ежи) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кайнаклы (Мусабейли)
Кайнаклы (Kaynaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Мусабейли илчесенә караган бер авыл (köy).
Кече Шешенәк
Кече Шишеняк — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Җилем елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сецехув (Мазовия воеводалыгы)
Сецехув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бярозавая Рошча (Буда-Кашалёвский районы)
Бярозавая Рошча  (Бярозавая Рошча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чокыр Березовый
Берёзовый чокыр — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тирескә елгасының сул ярыннан 199 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камерон (округ, Пенсильвания)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1860 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 5085 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1031,9 км² тәшкил итә.
Кучка (Колокша кушылдыгы)
Кучка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Колокша елгасының уң ярына тамагыннан 109 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан  Владимир каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Далешево
Далешево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 300
IC 300 —  чикләрендә урнашкан.
Марипа-ди-Минас
Марипа-ди-Минас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
IC 300
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Вильянуэва-де-ла-Хара
Вильянуэва-де-ла-Хара — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Мельников (1840)
Николай Мелников (Николай Михайлович Мельников,, — , ) — хакыйкый дәүләт киңәшчесе, Казан университетының зоология прафисыры, Казан зоология музее мөдире.
(7688) Lothar
(7688) Lothar — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2536 P-L» саналган.
Еглетон
Чыганаклар
Еглетон
Күчүк Кованагзы (Мерам)
Күчүк Кованагзы (Küçük Kovanağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(15068) Wiegert
(15068) Wiegert — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Күчүк Кованагзы (Мерам)
Сылтамалар
Küçük Kovanağzı, Meram Küçük Kovanağzı, Meram
(15068) Wiegert
Тарихы
1999 елның 13 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AJ20» саналган.
Кивити (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Кивити  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лейк-Шервуд (Висконсин)
Лейк-Шервуд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Шервуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Форест (Калифорния)
Лейк-Форест  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейк-Форест шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD154225
HD154225 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ка Фегатели (Модена)
Ка Фегатели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Фегатели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бедень (Димбовица)
Бедень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мемнон Петровский
Мемнон Петровски (Мемнон Пөтр улы Петровски,, — , ) — славяннарны өйрәнүче, Санкт-Петербург ФАның мөхбир әгъзасы (1895), Чехия ФАның шәрәфле әгъзасы.
Сециминек
Сециминек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Улиеш (Хунедоара)
Улиеш — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Минковице-Олавски
Минковице-Олавски — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бярозавы Гай
Бярозавы Гай (Бярозавы Гай ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Дальше
Дальше — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Окшув
Окшув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ильинский (Морке районы)
Ильинский (Ильинский, Ильинский) — Мари Илнең Морке районында урнашкан пүчинкә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,5%), руслар (4,5%).
Пурьер
Пюже-сюр-Аржан (Puget-sur-Argens) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,90 км².
Мариу-Кампус
Мариу-Кампус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Веннингштедт-Брадеруп (Зильт)
Веннингштедт-Брадеруп (Wenningstedt-Braderup) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 301
IC 301 —  чикләрендә урнашкан.
Массе (Де-Севр)
Массе — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Бивер (Кларк, Висконсин)
Бивер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Менделевич
Владимир Менделевич (Владимир Давыд улы Менделевич,, — , ) — РФ психиатры, нарколог, медицина фәннәре докторы (1994), профессор, КДМУның психик сәламәтлек проблемнарын тикшерү институты директоры.
Күренмә нурланыш
Күренмә нурланыш - спектрның якынча 380 нанометрдан 780 нм хәтле дулкын озынлыклы өлешен алып торучы кеше күзе кабул итә алган электромагнит дулкыннар. Мондый дулкыннар 400 дән 790 терагерцкача ешлык диапазонын алып торалар. Мондый дулкын озынлыклы электромагнит нурланышны шулай ук күренүче яктылык, яки сүзнең тар мәгънәсендә яктылык дип кенә атыйлар. Кеше күзе яктылыкка дулкынның 555 нм (540 ТГц) өлкәсендә (спектрның яшел өлешендә) иң зур сизгерлеккә ия.
Спектрда кеше мие аера алган барлык төсләр дә урнашмаган. Мәсәлән, алсу яки манджета төсләре күренүче нурланыш спектрында юк, алар башка төсләр кушылу нәтиҗәсендә барлыкка киләләр.
Күренүче нурланыш шулай ук «оптик тәрәзә»гә - электромагнит нурланыш спектрының Җир атмосферасы тарафыннан йотылмый торган диярлек өлешенә керә. Чиста һава күк төсне кечкенәрәк (спектрның кызыл ягына таба) дулкынлы нурланышларга караганда көчлерәк тарата, шуңа күрә көндезге күк йөзе күк төстә.
Күпләгән биологик төрләр кеше күзе үзләштерә алмаган нурланышларны күрә алалар. Мәсәлән, бал кортлары һәм башка күпләгән бөҗәкләр ультрафиолет диапазондагы яктылыкны күрәләр, бу аларга чәчәкләрдәге нектарны табарга ярдәм итә. Нәсел дәвам итү күзлегеннән караганда, бөҗәкләр тарафыннан серкәләнүче үсемлекләргә ультрафиолет спектрда якты төсле булу отышлырак. Кошлар шулай ук ультрафиолет нурланышны (300—400 нм) күрегә сәләтлеләр, ә кайбер кошларның каурыйларында иптәшләрен җәлеп итү өчен хәтта ультрафиолет тамгалары бар.
Тарих
Үзенең оптик нәтиҗәләрен тасвирлаганда, Ньютон 1671 елда беренче булып нәшердә спектр ( — күренү) сүзен куллана. Ул, яктылыкның призма өслегенә берәр почмак белән төшкәндә, нурның бер өлеше кайтарылганын, ә бер өлеше пыяла аша төрле төсләр ясап чыкканын күзәтә. Галим яктылык төрле төс һәм тизлектәге кисәкчекләр (корпускулалар) агымыннан тора дип уйлый. Аның уйлавынча, кызыл төс шәмәхә төскә караганда кызурак хәрәктә итә, шуңа күрә кызыл нур призмада шәмәхә кебек үк тайпылмый.
Ньютон яктылыкны җиде төскә бүлә: кызыл, кызгылт-сары, сары, яшел, күк, индиго һәми шәмәхә. Җиде санын ул софистлардан чыккан фикер (төсләр, музыка ноталары Кояш системасы объектлары һәм атна көннәре арасында бәйлелек бар дип уйлау) буенча сайлый. Кеше күзе индиго төсе ешлыкларына бик үк сизгер түгел, шуңа күрә кайбер кешеләр аны күк яки шәмәхә төстән аера алмыйлар. Шуңа күрә Ньютоннан соң аны аерым төс буларак түгел, ә шәмәхә яки күк төснең төсмере буларак карарга еш тәкъдим итәләр (ләкин ул көбатыш гадәттә хәзергәчә спектрда). Татар гадәтендә индигога зәңгәр төс туры килә.
Гёте, Ньютоннан аермалы буларак, спектр яктылыкның төрле өлешләрен кушу сәбәпле барлыкка килә дип санаган. Яктылыкның киң нурларын күзәтеп, ул призма аша чыкканда нурның кырыйларында кызыл-сары һәм күк төсләр булуын, ә алар арасындагы яктылыкның ак булып калуын ача, спектр әлеге кырыйларны бер-берсенә җитәрлек якынайтканда барлыкка килә.
XIX гасырда, ультрашәмәхә һәм инфракызыл нурланышларны ачканнан соң, күренүче спектрны аңлау төгәлрәккә әйләнә.
XIX гасыр башында Томас Юнг һәм Герман фон Гельмгольц күренүче нурланыш спектры һәм төсле күрү арасындагы бәйләнешне шулай ук тикшерәләр. Аларның төсле күрү теорияләре кеше күзенең төсләрне аеру өчен рецепторларның өч төрен куллануын дөрес аңлата.
Күренүче нурланыш спектры
Ак яктылык нурының таркалуы вакытында призмада тулы спектр барлыкка килә, төрле озынлыктагы дулкыннар нурланышлары төрле почмак белән сыналар. Спектрга керүче төсләрне, ягъни бер озынлыклы яктылык дулкыннарыннан алырга мөмкин булган төсләрне спектраль төсләр дип атыйлар. Төп спектраль төсләр (үз исемнәре булган), шулай ук әлеге төсләрнең тасвирламалары, таблицада китереләләр:
Вильяр-де-Доминго-Гарсия
Вильяр-де-Доминго-Гарсия — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бирюч (Зөя кушылдыгы)
Бирюч — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зөя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 58 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15069) 1999 AU21
(15069) 1999 AU21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.