Татарстан_Республикасы_Буа_шәһәре_М._М._Вахитов_исемендәге_гимназия
Гимназия тарихы
Татарстанның Тау ягы төбәгендәге иң данлы татар мәктәпләренең берсе. Уку йортының тарихы Буа шәһәрендәге реаль училище базасында 1922 нче елның 24 нче июнендә ачылган ике баскычлы мөселман мәктәбеннән башлана. Ул елны беренче сыйныфка 10 бала килә. 1923 нче елда мәктәпкә Мулланур Муллаҗан улы Вахитов исеме бирелә. Мәктәпкә килүче татар балаларының саны елдан-ел арта, 1926 нчы елда мәктәпнең әзерлек төркеменә генә дә 26 бала килә. Читтән килүче балалар өчен мәктәп янында тулай торак ачыла, ә авыр тормышлы гаилә балалары түләүсез кайнар аш белән тәэмин ителәләр. 1928 елның ноябрендә уку йорты тугызьеллыкка әйләнә. Мәктәптә бригада-лаборатор методы өстенлек итә: укучылар бригадир җитәкчелегендә бригадаларга бүленәләр. Белем алуда шәхси җаваплылык бетерелә. 9 нчы сыйныфта кертелгән социаль предметлар - педагогика һәм психология яңалык була. 1934 нче елда мәктәп унъеллыкка әйләнә. Анда Буа шәһәреннән һәм ТАССРның Буа, Апас, Тәтеш, Будённый, Тархан районы авыларыннан һәм Ульян өлкәсе Кәшә авылыннан килгән 500 бала белем ала. Белем бирү өчен ике бина файдаланыла. 1-7 нче сыйныфларда балалар татарча белем алса, 8-10 нчы сыйныфларда татар һәм рус телендә укыйлар. Мәктәптә көчле укытучылар эшли, шуңа да анда җәй айларында район мәктәпләрендә эшли торган мөгаллимнәр өчен укулар оештырыла. Казан шәһәрендәге Укытучылар институты һәм педагогик көллиятнең читтән торып уку бүлекләренә имтиханнарны мәктәптә бирәләр. Район фән методик берләшмәләренең җитәкчеләрең күбесе Вахитов исемендәге мәктәптән булалар. Бөек Ватан сугышы мәктәп тормышына зур үзгәрешләр кертә. Бик күп укытучылар һәм чыгарылыш сыйныф укучылары фронтка китәләр, аларның күбесе батырларча һәлак була. Мәктәпнең бер бинасын Буа шәһәр советына бирәләр. Калган бинада укулар ике смена оештырыла. Укытучылар «Казан каймасын» төзүдә, укучылар белән бергә тылдагы барлык эшләрдә һәм фронт өчен акча җыюда катнашалар. Шәһәр һәм район авыллары халкы өчен концерт, спектакльләр әзерлиләр. Кышын чират буенча мәктәп укытучылары һәм өлкән сыйныф укучылары шоссе юлларын һәм яңа төзелгән тимер юлны кардан чистарталар. Сугыштан соң да мәктәп районның иң алдынгы уку йортларыннан санала. 1947 нче елда мәктәп үзенең 25 еллык юбилеен бәйрәм итә. Бәйрәмдә катнашкан ТАССРның мәгариф министры Г.Т.Контюков мәктәпнең уңышларын күрсәтеп, ул еллар өчен зур булган сумма - 5000 сум күләмендә акча тапшыра. 1952 нче елда читтән килеп укучы балалар өчен интернат ачыла, моның өчен Буа шәһәре үзәк мәчете бинасы һәм элекке сәүдәгәр Алиев йорты файдаланыла. Мәктәптә бу елларда 550 дән артык бала укый һәм бары ике башлангыч сыйныфта гына белем бирү урыс телендә алып барыла. 60 нчы еллар уртасыннан 9-10 нчы сыйныфларда укучыларның кайберләре барлык фәннәрне дә урыс телендә генә үзләштерәләр. Мәктәптә укучыларның саны елдан-ел арта. 1970 нче елда 32 сыйныфта 650 бала булып, шуларның 277се Буа, Тәтеш, Апас районы авылларыннан килеп укыйлар. 85 бала ике интернат бинасында торалар. Интернатта торучы балалар бик теләп мәктәптәге фото һәм драма тәүгәрәгенә йөриләр. Драма түгәрәгенә йөрүчеләр ел саен зур күләмле спектакль әзерлиләр һәм аны төрле сәхнәләрдә куялар. Кичләрен төрле спорт секцияләре эшли: кем чаңгыга, кем гимнастикага, кем волейболга йөри. 70 нче еллар ахырында мәктәп тулысы белән диярлек урыс телендә укытырга күчә. Татар теле һәм әдәбияты укытучыларының фидакарь хезмәте белән генә туган телебезнең мәктәптәге югары дәрәҗәсе сакланып кала. 1975 нче елның 28 октябрендәге вакыйга укытучылар коллективы һәм укучыларның үз мәктәпләрен хөрмәт иткәннәрен ачык күрсәтә. Бу көнне алар тарафыннан җыелган акчага мәктәп территориясендә М.М.Вахитовка һәйкәл куела. 1975 нче елда ачылган машинага өйрәтү дәресләре шәһәрдәге һәм авылдагы бик күп балаларны белем алырга мәктәпкә китерә. Балалар саны тагын да арта. 1985 нче елның 1нче сентябрендә ачылган мәктәпнең яңа бинасы укытучылар һәм укучылар өчен дә яңа мөмкинлекләр ачты. Илдәге үзгәртеп кору еллары мәктәптә татар сыйныфлары ачылуга китерде. 1989 нчы елда татар сыйныфына 11 бала укырга килә. Мәктәптә уку йортының тарихы белән кызыксыну арта. 1992 нче елда мәктәпнең 70 еллыгы бик тантаналы шартларда үткәрелә. Татарстан Республикасы мәгариф министрының беренче урынбасары Г.М.Садриев коллективка министрлыкның Мактау грамотасын тапшыра. 1997 нче елда мәктәп-гимназиянең музее ачыла, озак еллардан бирле җыелган экспонатлар аерым бүлмәдә урын ала. 1999 нчы елда мәктәп-гимназия татар гимназиясе статусын ала һәм 2002 нче елда 80-еллыгын, 2012 нче елда 90-еллыгын зурлап билгеләп үтә. 2014 нче елдан гимназия Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министрлыгының милли, экология, инклюзия буенча база мәктәбенә әйләнә. Зур дәрәҗәле чаралар - Республика, төбәкара, федерараль дәрәҗәдәге фәнни-гамәли конференцияләр, «Географиядән Диктант», «Татарча Диктант» кебек халыкара акцияләр үткәрелә. Гимназия укучылары югары дәрәҗәдәге олимпиадаларда, конкурсларда, смотрларда җиңеп чыгалар һәм призлы урыннар яулыйлар.