cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чиршкасы (Чиршкасы авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Стоенешть (коммуна, Олт)
Стоенешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каменка (Кобрынский районы)
Каменка  (Каменка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Чырвоная Нива (Кличавский районы)
Чырвоная Нива  (Чырвоная Ніва ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Косьцелець (Кече Польша воеводалыгы)
Косьцелець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нагошево (гмина Острув-Мазовецка)
Нагошево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раф-Рок (Аризона)
Раф-Рок  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Раф-Рок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вулька-Биска
Вулька-Биска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брежу-ду-Крус
Брежу-ду-Крус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кларк (округ, Невада)
Кларк — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лас-Вегас шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1908 елда оештырыла.
Алмас Шәйхулов
Шәйхулов Алмас Галимҗан улы (25 октябрь 1945 ел, СССР, РСФСР, БАССР, Туймазы районы, Туймазы ― 2022 елның 6 гыйнвары, РФ, БР, Уфа) — телче-төркиятче. 1975 елдан Башкорт дәүләт университеты укытучысы, шул исәптән 2009 елдан татар филологиясе кафедрасы мөдире. Филология фәннәре докторы (2001), профессор (2001). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2011).
Кларк (округ, Невада)
Территориясе
Округ мәйданы 20 489 км² тәшкил итә.
Алмас Шәйхулов
Биографиясе
Алмас Галимҗан улы Шәйхулов 1945 елның 25 октябрендә Башкорт АССР-ының Туймазы районы Туймазы эшчеләр бистәсендә (хәзерге Башкортстан Республикасының Туймазы каласы) туган.
1963 елда Мәҗит Гафури исемендәге урта мәктәпне Дан грамотасы белән тәмамлый һәм хезмәт эшчәнлеген Туймазы геофизик кораллар һәм аппаратуралар заводында электр слесаре булып башлый.
1964-1965 елларда районның Түбән Бишенде авылындагы кичке мәктәптә рус теле һәм әдәбиятеннән укыта. 1965 елда Башкорт дәүләт университеты филология факультетының татар—рус бүлегенә укырга керә. 1975 елда университетны белем ала һәм, югары белемле белгеч буларак, юнәлмеш буенча Туймазы шәһәре 7-нче урта мәктәбенең өлкән сыйныфларда ике ел рус теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли.
1975 елдан Башкорт дәүләт университетында эшли: 1980 елга кадәр филология факультетының татар теле һәм әдәбияты кафедрасында ассистент була, 1980-1985 елларда — өлкән укытучы, 1985-2001 елларда доцент вазифаларын башкара. 2001 елдан — профессор сыйфатында. 2010 елда Алмас Шәйхулов татар филологиясе һәм мәдәнияте кафедрасы мөдире итеп сайлана һәм бүген дә бу вазифада эшли. Ул шулай ук БДУ-ның Гыйльми советы әгъзасы.
Профессор А. Г. Шәйхулов «Дөньяның әйдәүче тел гыйлеме белгечләре» («Ведущие языковеды мира», М., 2000) һәм «Урал—Алтай (төрки—монгол) тел гыйлеме» («Урало-Алтайское (тюрко-монгольское) языкознание»; М., 2001) дигән халыкара лингвистик энциклопедияләргә кертелгән.
2022 елның 6 гыйнварында вафат.
Күләгәдәге икътисад
Күләгәдәге икътисад - дәүләт тарафыннан контрольлек ителми һәм катнашучылары тарафыннан ачыктан-ачык белдерелми торган икътисади мөнәсәбәтләр. Күләгәдәге (карамчык) икътисад әйберләрне яшертен җитештерүгә, бүлүгә, алмашуга, куллануга яки астыртын хезмәт күрсәтүгә нигезләнә һәм аерым шәхесләрнең яки аерым төркемнәрнең мәнфәгатьләрен канәгатьләндерүне максат итеп куя.
Күләгәдәге икътисадка түбәндәгеләр керә:
Яңа Ләлә
Яңа Ләлә (Новая ләлә) — Россия Федерациясенең Cвирлaу өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1928 елдан, шәһәр cтaтысын 1938 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,8%), татарлар (2,3%), алманнар (1,0%).
Скоабе
Скоабе — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәким Гыйләҗев
Хәким Гыйләҗев (тулы исеме Локман-Хәким Габдрахман улы Гыйләҗев, Хәким Ғиләжев, Лоҡман-Хәким Ғабдрахман улы Ғиләжев) – Бөек Ватан сугышында катнашкан башкорт язучысы. С. Юлаев исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (1973).
Тәрҗемәи хәле
1923 елның 1 мартында БАССР Бәләбәй кантоны (1930 елдан Бүздәк районы) Каңлы-Төркәй авылында туган. Туган авылында җидееллык мәктәпне, Дәүләкән педагогика укуханәсен (1940) тәмамлый. Урта мәктәптә укыта. Дәүләкән районы газетасында әдәби хезмәткәр, мәгариф бүлегендә инспектор, МТС сәяси бүлегендә башлык ярдәмчесе булып эшли.
Бөек Ватан сугышында
Сугыш башлангач, Х. Гыйләҗев Стәрлетамакта Кызыл Армиянең сәяси җитәкчеләрен камилләштерү курсларында укый, Уфада хәрби училище тәмамлый. Взвод башлыгы сыйфатында алгы сызыкта була. Буг елгасы буендагы каты сугышларның берсендә яралана. I дәрәҗә Ватан сугышы ордены белән бүләкләнә.
1945-1949 елларда Уфа педагогия институтында укый.
1949-1951 елларда Стәрлетамак укытучылар институтында укыта.
Уфада тел, тарих һәм әдәбият фәнни институтында гыйльми хезмәткәр, «Совет Башкортстаны» газетасында бүлек мөдире.
1955-1968 елларда «Ағиҙел» журналының җаваплы мөхәррире.
1968-1972 елларда БАССР язучылар берлеге рәисе.
Иҗаты
Х.Гыйләҗевның беренче шигырьләре матбугатта 1938 елдан күренә башлый. Шагыйрь булып үсүе Бөек Ватан сугышы елларына туры килә.
Беренче шигырьләр китабы «Яшен утлары» (1948) совет кешеләренең яудагы батырлыгын, патриотик тойгыларын чагылдыра. Аннан соң басылып чыккан китаплары белән үзен хисләргә бай, поэтик фикергә мул шагыйрь итеп танытты: «Сүз – безнеке» (1952), «Кул кысу» (1956), «Лирика» (1959), «Кырык алтынчы солдат» (1962), «Чапай кылычы» (1964, балалар өчен) һ.б.
«Погонсыз солдатлар» (1965) романы сугыштан соңгы авыл тормышына багышланган.
Тәрҗемә белән дә шөгыльләнә: А.С. Пушкин, Н. А. Некрасов, У. Шекспир әсәрләрен тәрҗемә итте.
Хәтер
Уфадагы урам, Каңлы-Төркәй мәктәбе шагыйрьнең исемен йөртә.
Әдәбият
Наҗар Нәҗми. Аралар. Ағиҙел, 1983, № 3.
Чыганаклар
1. Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
3. Җыр сафта кала (җыентык, төзүчесе С. Сафуанов). Уфа, 1961.
4. Окопта язылган шигырьләр (җыентык, төзүчесе Г. Байбурин).Уфа, 1971.
(6142) 1993 FP
(6142) 1993 FP — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 23 мартында Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FP» саналган.
Илиши (Бозкурт)
Илиши (İlişi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Денизли иле Бозкурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Пшиленкув
Пшиленкув — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька-Вепшецка
Вулька-Вепшецка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гросвайцшен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риола
Риола — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңҗу
Яңҗу (양주시, 楊州市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 2003 елдан башлап йөртә.
Гарравет
Гарравет — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Портколынъя
Портколынъя — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының сул ярыннан 463 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
(13378) 1998 VF35
(13378) 1998 VF35 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Портколынъя
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тулчик
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Югары Каракитә
Югары Каракитә — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Халык саны — 505 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422472.
Авыл янында Татарстанның кырый көнбатыш ноктасы урншкан.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
Делавер-Сити
Делавер-Сити — Америка Кушма Штатларының Делавер штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Делавер-Сити шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брежу-ду-Пиауи
Брежу-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ла-Гарнаш
Ла-Гарнаш — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Чебалчиха
Чебалчиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Неня елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камень (Кобрынский районы)
Камень  (Камень ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Хасре-Се
Хасре-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Няву-Яха өзенінен 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Камень (Кобрынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Хасре-Се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гаклберг (Алабама)
Гаклберг  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вәсим Солтанов
Солтанов Вәсим Хафиз улы (22 август 1887 ел — июнь 1977 ел) — татар, башкорт язучысы. Сәяси золым корбаны.
Биографиясе
Вәсим Хафиз улы Солтанов 1887 елның 22 августында Уфа губернасы Бөре өязе Борай волосы (хәзерге Башкортстан Борай районы) Шабай авылында туган.
1905-1907 елгы революцион хәрәкәтләрдә катнашу сәбәпле, мәдрәсәдән китергә мәҗбүр була. 1909 елдан Стәрле өязе Кырмыскалы авылында мөгалимлек итә. 1910 елда Бөре шәһәрендә ачылган мөселман мәктәбендә бер ел укыта. 1911 елда шәриктәше Гыйбадулла Алпаров белән төрки хәрефләренә реформа кирәк дип, «Шура» журналында мәкалә бастыралар. Шуннан икәүләп Казан каласындагы Татар укытучылар мәктәбенә барып урнашалар. Шунда укыганда Гата Исхаков белән бергә «Татар-башкорт әлифбасы» дигән китап язалар. 1913 елда «Акча тик ятасын» дигән китабы басыла.
HD123335
HD123335 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Җизоле-Палобье (Бреша)
Географиясе
Җизоле-Палобье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чырвоная Паляна (Чавуский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Килтепе (Ешилъюрт)
Килтепе (Kiltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Стойкенешть (коммуна)
Стойкенешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситники (Верхошижемье районы)
Ситники (Ситники) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Аккая (Феке)
Аккая (Akkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брежу-дус-Сантус
Брежу-дус-Сантус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Почта станциясе
Почта станциясе — тукталыш урыны, шунда почта алышына һәм атлы почта экипажлары алмаштырыла. Казан губернасы территориясендә 17 гасыр ахырыннан 1920-елларга кадәр гамәлдә була. Почта атнага 2 тапкыр Чар, Малмыж, Чистай, Чабаксар шәһәрләренә илтеп тапшырыла. 1869 елда Казан губернасында 1179 аты булган 48 почта станциясе исәпләнгән.
Беренче Май (Бакай-Ата районы)
Беренче Май (Биринчимай, Первомайское) — Кыргыз Республикасында Талас өлкәсенең Бакай-Ата районындагы авыл.
Халык
Халык исәбе — 1721 кеше.
Трош
Трош — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Ред-Меса
Географиясе
Ред-Меса халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Дуглас (округ, Невада)
Дуглас — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Минден шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1839 км² тәшкил итә.
Чырыш-Сырма
Чырыш-Сырма (Чӑрӑшҫырма, Чирш-Сирма) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Годонвиль
Годонвиль — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Чырыш-Сырма
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 88 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
Косьцелиско (село)
Косьцелиско — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька-Витицка
Вулька-Витицка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грумбах (Вильсдруфф)
Грумбах (Grumbach) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшилубско
Пшилубско — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брежу-Санту
Брежу-Санту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
(6143) Пифагор
(6143) Пифагор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 14 маенда Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 JV» саналган.
Роджла-и-Корбера
Роджла-и-Корбера — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13379) 1998 WX9
(13379) 1998 WX9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WX9» саналган.
Стойлешть (коммуна)
Стойлешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Тупа (Левице)
Тупа  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Стойлешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тупа (Левице)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Камень (Пинский районы)
Камень  (Камень ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Нагурки-Добрски
Нагурки-Добрски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скоарца (Алба)
Скоарца — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чырвоны Сад (Бялыницкий районы)
Чырвоны Сад  (Чырвоны Сад ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Волчевка
Волчевка (Волчевка) — Свердловск өлкәсенең Түбән Тагил шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ла-Гериньер
Ла-Гериньер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Волчевка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кури (шәһәр)
Кури (구리시, 九里市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1986 елдан башлап йөртә.
Индира Ганди
Инди́ра Приядарши́ни Га́нди (इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी; 1917 елның 19 ноябре —  1984 елның 31 октябре) — Һиндстан сәясәтчесе,   1966—1977 һәм 1980—1984 елларда Һиндстанның премьер-министры. Җаваһарлал Неруның кызы, Раҗив һәм Санҗайның әнисе.
1917 елда Аллаһабад шәһәрендә дөньяга килә. Швейцария, Англия һәм Һиндстанның уку йортларында белем ала. 1955 елда әтисе белән бергә Артекка булып китә. Гаиләсе Һиндстан бәйсезлеге өчен көрәштә катнаша.
1966 елда Һиндстан премьер-министры булып сайлана. Дәүләтләштерү сәясәтен үткәрә.
1984 елда үз тән сакчылары (Сатван Сингх, Балбар һәм Кехару Сингх) тарафыннан үтерелә, үтерүчеләр сикх нәселеннән булган. Индира Гандиның гәүдәсеннән 20 пуля алына. Аның мәете Җамна елгасының ярында яндырылган, калган көл Гималаи (Һималай) тауларында таратылган.
Порыщхумол
Порыщхумол — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Посыръя елгасының уң ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Илкинди (Сивас)
Илкинди (İlkindi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Вулька-Голембска
Вулька-Голембска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Хасуй-Ынян-Се
Хасуй-Ынян-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ынян-Се елгасының уң ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Зур Өтәк
Зур Өтәк — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Халык саны — 66 тирәсендә. Почта индексы — 422513.
Тарих
1565 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Җизуоле (Кунео)
Җизуоле — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Зур Өтәк
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Җизуоле (Кунео)
Географиясе
Җизуоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Довер (Делавер)
Довер  — Америка Кушма Штатларының Делавер штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Довер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скалепово
Скалепово (Скалепово) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Бреу-Бранку
Бреу-Бранку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гожак (Жер)
Гожак — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Гаммондвилл (Алабама)
Гаммондвилл  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стойна (коммуна)
Стойна — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(13380) Yamamohammed
(13380) Yamamohammed — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WQ11» саналган.
Чевош
Чевош — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Уймень елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рокафорт
Рокафорт — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аккая (Козан)
Аккая (Akkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пшимиловице
Пшимиловице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чырчына
Чырчына (Чырчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Турье (Словакия)
Турье  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Элко (округ, Невада)
Элко — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Элко шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1869 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 44 501 км² тәшкил итә.
Грёдиц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каменюки
Каменюки (Каменюкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(6144) Кондодзиро
(6144) Кондодзиро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 14 мартында Кин Эндатэ, Кадзуро Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EQ3» саналган.
Ансоң
Ансоң (안성시, 安城市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1998 елдан башлап йөртә.
Косьцеюв
Косьцеюв — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD123350
HD123350 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Нагурки-Ольшини
Нагурки-Ольшини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кираз (Оф)
Кираз (Kiraz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
UTC−12:00
UTC−12:00 — сәгать поясы. Җирле вакыт дөньякүләм вакытыннан унике сәгатькә арткарак бара. Үзәк меридиан булып 180° кч. о. тора
Вулька-Горишовска
Вулька-Горишовска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ла-Гобретьер
Ла-Гобретьер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Трошер
Трошер (Trochères) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Мирбо-сюр-Без кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,61 км².
Чырыш-Хирлепы
Чырыш-Хирлепы (Чӑрӑшкас Хирлеп, Чирш-Хирлепы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 100 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
Ред-Рок (Апачи округы, Аризона)
Ред-Рок  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ред-Рок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сысәрт (шәһәр)
Сысерть (Сысерть) — Россия Федерациясенең Cвирлaу өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1928 елдан, шәһәр cтaтысын 1946 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,6%), татарлар (1,3%).
Гожан (Франция)
Гожан — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Британия (Гояс)
Британия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фәтхи Әхмәдуллин
Фәтхи Әхмәди улы Әхмәдуллин (Фәтхи Әхмәт улы Әхмәдуллин, 1895—1938) — Башкорт милли-азатлык хәрәкәте эшлеклесе.
Столнич (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Фәтхи Әхмәдуллин
Биографиясе
Әхмәдуллин Фәтхи Әхмәди улы (Фәтхи Әхмәт улы) 1895 елда Уфа губернасы Уфа өязе Абрай вулысы (хәзерге Башкортстанның Чишмә районы) Ибраһим авылында туган. Милләте буенча башкорт.
Казан шәһәренең «Касыймия» мәдрәсәсендә укый. 1913 елдан Уфада газета редакциясендә экспедитор-конторщик булып эшли.
1915 елда Беренче дөнья сугышы фронтына җибәрелә, Себер ягына юнәлгәндә юлда кача. Ләкин Омск шәһәрендә тотыла һәм 37-нче Себер запас җәяүле полкында хезмәт итәргә калдыралар. 1917 елда РСДРП (б) сафына керә. 1917 елның мартында аны Уфа каласындагы 144-нче запас җәяүле полкына күчерәләр һәм соңрак биредә эшче һәм сугышчы депутатларының Уфа губерна Советы янындагы Мөселман солдатлары бюросына әгъза итеп сайлана. 1917 елның августыннан Баһаветдин Нуриманов белән бергә РСДРП(б)-ның Уфа Комитеты янындагы татар-башкорт төркеменең матбугат органы булган «Алга» гәзитен бастыруга әзерләү белән шөгыльләнә.
Башкорт мәркәз шурасы игълан иткән Башкортстан территориаль автономиясен хуплый. 1917 елның 8-20 декабрендә Ырымбурда үткән III Бөтен башкорт оештыру корылтаенда катнаша. Башкорт яшьләренең «Тулкын» оешмасының башкарма комитетына әгъза итеп сайлана.
1918 елның гыйнварында Башкортстан автономиясе делегациясе вәкилләренең берсе буларак, төрки-татарларның Милли мәҗлесе җыелышында катнаша. Соңрак Башкорт Хөкүмәтенең Уфа губернасы буенча комиссар итеп сайлана. Аннары Уфа губерна Советының татар-башкорт комиссариатында башкорт эшләре буенча комиссар итеп билгеләнә.
1918 елның июнендә комиссариатта эшләгән башкорт эшлеклеләре белән Татар-Башкорт республикасы яклылар арасында мөнәсәбәтләр кискенләшә, тиздән Әхмәдуллинны Шәриф Манатов һәм Таһир Имаков белән бергә төрмәгә ябалар. 1918 елның 4 июлендә Чехословак корпусы гаскәрләре Уфаны алгач, Ф. Әхмәдуллинны төрмәдән чыгаралар.
1919 елда Самара шәһәрендә Көнчыгыш фронтның Көньяк группасы Реввоенсовет янындагы Башревком вәкиле Муллаян Халиковның сәяси эшләр буенча ярдәмчесе итеп билгеләнә, башкорт гаскәрләрен оештыру эшендә катнаша. 1919 елның көзендә башкорт гаскәрләре составында Петроградка җибәрелә. Биредә «Салават» гәзитен чыгаруда катнаша, башкорт солдатлары өчен сәяси курслар оештыра. Башкорт гаскәрләре группасы эшләре буенча уполномоченныйлар революцион советы рәисе итеп билгеләнә.
1937 елның 4 августында «милли-буржуаз хәрәкәттә катнашуда» гаепләнеп кулга алына. 1938 елның 10 июлендә атыла. 1957 елның августында аклана.
Фрунзе агачлыгы урамы (Казан)
Фрунзе агачлыгы урамы (улица Роща Фрунзе) — Казанның Вахит районында урнашкан урам.
Географиясе
Калинин урамыннан башланып, Айвазовски урамы белән киселештә тәмамлана.
Игорь Носов
Игорь Носов, Игорь Николай улы Носов (Носов Игорь Николаевич, 1978 елның 20 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан ― 2022 елның 8 феврале, РФ, Мәскәү) — юрист, «“Иннополис” АИЗ» ААҖ генераль директоры (2013 ―2018). Түбән Новгород өлкәсе (Түбән Новгород өлкәсе) губернаторы урынбасары (2018―2021). «Татнефтехиминвест-холдинг» ААҖ директорлар шурасы әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1978 елның 20 апрелендә Казанда туган. Казанның 39нчы мәктәбен, РФ эчке эшләр министрлыгының Мәскәү юридик институтын (2012 елдан РФ ЭЭМның В. Я. Кикоть исемендәге Мәскәү университеты, МосУ МВД РФ), Colorado State University (АКШ) бизнес-мәктәбен (Executive MBA дәрәҗәсе белән) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
2022 елның 8 февралендә 43 яшендә инсульттан үлгән. Казанның Арча зиратында җирләнә.
Кызыклы факт
Игорь Носов ТР инвестицияле үсеш агентлыгы (ИҮА) коллегиясендә татарча чыгыш ясап, татар телендә эшлекле сөйләшү алып барырга мөмкин булганын исбатлады.
Скоарца (Горж)
Скоарца — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13381) 1998 WJ17
(13381) 1998 WJ17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бродовски
Бродовски — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ротова
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тура (Левице)
Тура  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Җила (Бьела)
Җила — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җила Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Котув (Новосондецкий повяты)
Котув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пшимиловице-Котисув
Пшимиловице-Котисув — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гантт (Алабама)
Гантт  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чысцики
Чысцики (Чысцікі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(6145) Рименшнайдер
(6145) Рименшнайдер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 16 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2630 P-L» саналган.
Эсмеральда (округ, Невада)
Эсмеральда — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Голдфилд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 9295 км² тәшкил итә.
Слудка (Городище авыл җирлеге)
Слудка (Слудка) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Камяница Жыравецкая
Камяница Жыравецкая (Камяніца Жыравецкая ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Слудка (Городище авыл җирлеге)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Камяница Жыравецкая
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Слудка (Городище авыл җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Кече Ефремова (Талица шәһәр бүлгесе)
Кече Ефремова (Малая Ефремова) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
UTC−11:00
UTC−11:00 — сәгать поясы. Җирле вакыт дөньякүләм вакытыннан унбер сәгатькә арткарак бара. Үзәк меридиан булып 165° кб. о. тора
Льюис (Делавер)
Льюис  — Америка Кушма Штатларының Делавер штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Льюис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грюнбах (Саксония)
Грюнбах (Grünbach) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илташ (Үргүп)
Илташ (İltaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Үргүп илчесенә караган бер авыл (köy).
Согвипо
Согвипо (서귀포시, 西歸浦市) — Көньяк Кореянең Чеҗу правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1981 елдан башлап йөртә.
Вулька-Госьцерадовска
Вулька-Госьцерадовска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нагурник (Мазовия воеводалыгы)
Нагурник  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Столничень-Прежеску (коммуна)
Столничень-Прежеску — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Хасуй-Яха (Мессо-Яха кушылдыгы)
Хасуй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мессояха елгасының уң ярыннан 146 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 55 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аккая (Аяш)
Аккая (Akkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җидегәнчелек
«Җидегәнчелек» — 1930 елда бер төркем татар әдәбиятчыларына карата контрреволюцион, милләтчел берләшмә төзүдә гаепләүгә нигезләнгән сәяси эш.
Яла ягу, талантлы язучыларны пычрату эшен журналист М. Парсин башлап җибәрә: “Җидегән” — 1928 елда Уфада оешкан татар язучылары оешмасы. Оештыручылары: фабрикант улы Кутуй, сәүдәгәр улы Минский һәм динче-милләтче шагыйрь Ченәкәй. Бу оешмага член булып мулла малае Нәкый Исәнбәт һәм мәгълүм Зыя Камалиның кияве Сәйфи Кудаш керәләр...”.
1930 елның 13 августында Т.Ченәкәйнең «Башкортстан» гәзитендә «Җидегән» турында объектив булмаган, «үзтәнкыйть» мәкаләсе чыга. Бу мәкалә авторга дивиденд бирмәсә дә, анда исемнәре аталган татар язучылары ОГПУ оператив күзәтүенә эләгәләр.
1930 елның 31 августында ТАПП (Татарская ассоциация пролетарских писателей — Пролетар язучыларының Татарстан ассоциациясенең) гомуми җыелышы булып, анда бик иркенләп «җидегәнчелек» мәсьәләсе тикшерелә һәм «тиешле» карар кабул ителә. Төп докладчы Г.Гали була. Җыелышта Т.Ченәкәйнең «Башкортстан», Ф.Мобарьнең «Кызыл Татарстан» гәзитләрендә чыккан мәкаләләре, Г.Кутуйларның аңлатма язулары тикшерелә. «Җидегән» оешмасы яшерен һәм контрреволюцион буларак сыйфатлана. Нәтиҗәдә Исәнбәт, Кудаш, Кутуй, Минский РАППтан чыгарылалар (Ченәкәйне инде аңарчы «чистарттылар»), әдәби эшчәнлектән читләштерделәр.
«Җидегән» исеме, имеш, аның составында җиде язучы булганга күрә бирелгән. Ләкин канга сусаган журналистлар, партия эшлеклеләре, «без — эшчедән чыккан» дип күкрәк киереп, шигырь, роман язган булып йоргән талантсызлар җиде белән генә канәгатьләнергә теләмиләр. «Без — пырлитар язучылары» дип күкрәк сугып йоргән уртакул язучы Л.Гыйльми, мәсәлән, аларның санын тугызга җиткерә: Г.Рәхим, Н.Исәнбәт, Т.Ченәкәй (псевдонимы — Сәмави), М.Бөдәйли, Ф.Бурнаш, Г.Кутуй, Н.Гальгаф, Г.Минский, С.Агиш. Кайбер әләкләрдә бу исемлеккә журналист З.Галине дә кертәләр.
1931 елның 7 февралендә Казанда Кутуй, Исәнбәт, Ченәкәй һәм Минский кулга алыналар. Аларны контрреволюцион оешма төзүдә гаеплиләр. 8 ай буена барган тикшерү көрчеккә терәлә. Минский белән Исәнбәт 15 апрельдә азат ителәләр («под подписку о невыезде»). Кутуй белән Ченәкәйне 16 сентябрьдә дәлилләр җитмәү сәбәпле прокуратура иреккә чыгара.
Гондрен
Гондрен — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Бротас (Сан-Паулу)
Бротас  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ла-Гюионьер
Ла-Гюионьер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Бакча урамы (Казан, Әмәт)
Географиясе
Чабаксар урамыннан башланып, Котып урамы белән киселештә тәмамлана.
Кираз (Сусурлук)
Кираз (Kiraz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сусурлук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коршанга-Шигали
Коршанга-Шигали — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Халык саны — 150 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422465.
Тарих
XVI гасырда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
UTC−10:00
UTC−10:00 — сәгать поясы. Җирле вакыт дөньякүләм вакытыннан ун сәгатькә арткарак бара. Үзәк меридиан булып 150° кб. о. тора
Чойка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Вулька-Гусинска
Вулька-Гусинска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ред-Рок (Пинал округы, Аризона)
Ред-Рок  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ред-Рок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ругат
Ругат — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13382) 1998 XC4
(13382) 1998 XC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 11 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XC4» саналган.
Трогери
Трогери (Troguéry) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,22 км².
Турани-над-Ондавою
Турани-над-Ондавою — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.