cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Микалоюс Чюрлёнис
Тәрҗемәи хәле
Символист-рәссам буларак, Чюрлёнис табигатьтә йөрәгең аркылы, күңел белән генә күреп-тоеп була торган яшерен матурлыкны эзли. «Корольләр әкияте» литва фольклоры образлары һәм мотивларын куллануы ачык күренә. Чюрлёнис музыкаль исемнәр кушылган («Фуга», «Сонаталар») лирик пейзажлары белән данлыклы була: аларда музыка һәм сынлы сәнгать бербөтен булып берләшкән. «Зодиак тамгалары», «Дөньяның яратылуы» композицияләре зур тәэсир итү көченә ия. «Җайдак» әсәрендә Литваның борынгы гербын файдаланып, киләчәккә омтылган Ватан образын бирә.
Чюрлёнисның иҗатына М. Горький, И. Стравинский, А. Скрябин, «Мир искусства» берлеге рәссамнары, А. Бенуа, М. Добужинский, А. Остроумова-Лебедева югары бәя бирәләр.
Погорелка (Курасан кушылдыгы)
Погорелка – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Курасан елгасының уң ярыннан 79 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Өял елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Красный Бор (Байкалово районы)
Красный Бор (Красный Бор) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Дюзедау
Дюзедау (Düsedau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Примярки-Поляни
Примярки-Поляни — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Капаклы (Мутки)
Капаклы (Kapaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Мутки илчесенә караган бер авыл (köy).
Кавино (Падова)
Географиясе
Кавино Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иске Айман
Иске Айман — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Почта индексы — 423739.
Тарихы
Иске Айман (1870 елда Базы һәм Киндер елгалары буендагы Аймак авылы) — Бүляр волосте (1866 елдан — Поисев волосте) Мушугин түбәсе башкортларының асаба җирләрендә нигезләнгән авыл. Поисев волостеннән — дүрт, Минзәләннә 40 чакрым алыслыкта урнаша. Тарихи документларда 1896 елда Иске Айман авылы зур булмаган чишмә кырында тигезлектә урнашкан тип теркәлә. 574 кешегә ер бирелә, аларның 160-ы аерылып чыгып, Яны Айман авылын төзи. Халыкның көнкүреше турасында мәгълүмәтләр бик аз. 1870 елда авылда җил тегермәне, ике мәчет (шулай уҡ 1905 елда да мәчет икәү дип теркәлә), уның карамагында мәктәп, 1905 елда икмәк-иген запасы магазины, бакалея кибете була. Айман авылы башкортларының 1812 елгы Ватан сугышында катнашуы турасында архив мәгълүмәтләре лә раслый: 1839нчы елгы формуляр исемлектә унда 5нче Башкорт полкының зауряд-хорунжийы,старшина ярдәмчесе «1814 елның 19 мартында Парижны алган өчен» һәм «1812 ел» көмеш медальләре кавалеры Мырзакаев Ибраһим Айдагыл улының яшәве мәгълүм.
Халкы
1795 елда Айман авылында 8 йортта 43 башкорт, 54 типтәр яшәүе теркәлгән. 1816 елда 68 хуҗалыкта 634 башкорт яшәгән, аларның 8енең — ике, берсенең өч хатыны булган. 1834 елда 116 йортта 592 башкорт исәпкә кергән, 1859 елда 302 башкорт теркәлгән, 1870 елда 125 йортта башкортлар саны 952 булган. 1902 елда 221 йортта 535 асаба башкорт ир-атлар гына теркәлгән. 1905 елда 146 хуҗалыкта 801 кеше яшәгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Пастевник (Түбән Силезия воеводалыгы)
Пастевник  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7931) Kristianpedersen
(7931) Kristianpedersen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 13 мартында Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 EB1» саналган.
Карск (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Карск  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хакасия
Хака́с Республикасы (Хака́сия, Хакас Республиказы, Республика Хакасия) — Россия Федерациясе эчендәге республика (дәүләт), РФ субъекты, Себер федераль бүлгесена керә. Башкаласы — Абакан шәһәре.
Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тыва һәм Алтай республикалары белән чиктәш.
Республика 1992 елда төзелә.
Географик урыны
Хакасия Көнчыгыш Себернең көньяк-көнбатышында Енисей елгасының сулъяк ярында, Саян-Алтай калкулыгы һәм Минусин сөзәк чокыры территорияләрендә урнашкан. Көньяк-Себер магистралендә, Минусин уңъякъярлыгын Иркутск өлкәсе һәм Кузбасс белән тоташтыручы аның географик торышы уңышлы. Енисей буенча республика Үзәк-Красноярск регионы һәм Енисей төньягы белән бәйләнештә.
Зур елгалары — Енисей, Абакан, Томь, Ак Июс, Кара Июс (Об бассейны). Енисейдә Саяны-Шушенское ГЭСы һәм Майна ГЭСы.
Файдалы казылмалар
Хакасиядә тимер (2 млрд тонна запас, зур табу урыннары — Тейск, Абакан), молибден (Сорск), алтын, ташкүмер (Аскизское, Бейск), неметаллик файдалы казылмалар: барит, бентонит, йөзлек мрамор һәм грәнит, төзелеш материаллары табышы бара. Бакыр, полиметаллар, фосфоритлар, азбис, гипс, бөерташ, жадеит табу урыннары тикшерелгән. Тикшерелгән чыганакларда РФ буенча ташкүмер — 3 %, тимер рудасы — 1 %, молибден — 11 %, барит — 27 %, бентонит — 6,5 %, өслек таш — 13 %.
Тарих
Себердә беренче дәүләт б.э.к. IV — III гасырларда барлыкка килә. Борынгы кытай елъязмаларында бу дәүләтне төзүчеләр «динлиннар»(丁零}}, ә дәүләтнең үзен «Динлинго» (丁零国) дип язылган.
Б.э.к. 201 еллар тирәсендә бу дәүләтне һуннар басып ала. Хакас-Минусин сөзәк чокырына төрки телле кыргызлар килә. Кытайлылар моны болай сүрәтлиләр: "динлиннар кыргызлар ырулары белән буталдыдар". Кыргызлар яңа этнополитик җәмгыятьнең хәрби-аристократ башына әйләнәләр.
Кыргызлар, агрессив күршеләре (төрек һәм уйгур каһанлыклары) белән авыр көрәштә, үзләренең мөстәкыйльлекләрен безнең чорның XIII гасырына кадәр саклыйлар.
XIII Саян-Алтайның мөстәкыйль үсешендә халиткеч була. Чынгызхан җитәкчелегендә Бөек Монгол Олысы Енисей кыргызларының бәйсезлеген җимерәләр. Халык юань Кытайы тарафыннан юк ителүләргә һәм депортацияләүләргә дучар була. XVII гасырга хатле Хакасия турында бик аз мәгълүмат сакланган.
XVII гасырда монда руслар киләләр. Ул вакытта Хакасия, хакаслар һәм шорлар нәселләре торган 4 кенәзлек-олыска таркалган була.
Руслар һәм хакаслар арасында бәйләнеш 1604 елда, кыргыз бәкләренә салым түләүче Әүштә татарлары җирендә Тум бастругы төзелгәч, барлыкка килә. Хакасларны Россия империясенә кушу бик авыр һәм авыртулы бара.
Чынлыкта, Хакасия Россиягә соңрак кушыла. 1758 елда кытай гаскәрләре Алтайга керәләр һәм Джунгарияне җимерәләр. Рәсми кабул ителгән чикләрне бозу куркынычы туа. Патша хөкүмәте кызу рәвештә биредә казак частьләрен урнаштыра.
Хакас автономияле өлкәсе 1930 елның 20 октябрендә барлыкка килә, күп еллар Красноярск краенә керә; 1990 елда Хакас АССРына, 1991 елда Хакас ССРына үзгәртелә, һәм Красноярск краеннән чыга.
Археология
Афанасьев мәдәнияте | Окунев мәдәнияте | Андронов мәдәнияте | Карасук мәдәнияте | Тагар мәдәнияте | Таштык мәдәнияте | Салбык курганы | Бояр язуы
Халык
Хакасиядә халык саны — 532 319 кеше (2010 ел), тыгызлыгы — 8,65 кеше/км², шәһәр халкы — 71,1 %.
Административ бүленеше
06.10.2003 кабул ителгән 131-ФЗ «Россия Федерациясендә җирле үзидарәне башкару өчен гомуми принциплар турында» карарны тормышка ашыру өчен кертелгән республика карарлары буенча, Хакасиядә:
Яңадан 8 шәһәр һәм 77 авыл ясалган.
Сәнәгатьнең төп тармаклары
Бөтен икътисадның нигезе булып технологик бәйләнешкән гидроэнергетика һәм аллюминий җитештерү тора. Хакасиянең энергосистемасына керәләр:Саян-Шушен ГЭС ( ГЭС Енисей каскадына керә, Россиядә иң күәтлесе — 6400 МВт), Майнск ГЭС (егәрлеге 321 МВт) и өч ТЭЦ гомуми егәрлеге — 300 МВт. На территории Республика территориясендә Саяногор һәм Хакас әлүмин заводлары, шулай ук ОАО «Саянская фольга (барысы да «Российский алюминийга керәләр»).
Шулай уук регтонда ташкүмер табу да бара (ООО ««Разрез Степной» ташкүмер компаниясе һәм ОАО «Сибирская угольная энергетическая компания»нең Черногор филиалы). Ташкүмер табу 6 млн тонна еллык күләме булган ике шахта (Енисей шахтасы, Хакас шахтасы) һәм 5 киселеш тарафыннан башкарыла. Төсле металлургиянең башка берләшмәләре — ООО «Сорский ГОК» (молибден һәм бакыр концентратлары), ООО «Туимский завод по обработке цветных металлов» сайт (бакыр прокаты).
Авыл хуҗалыгы
Хакасия — Көнчыгыш Себернең алга киткән авыл хуҗалыклы районы. Көтүлекләр һәм печәнлекләр алып торган зур мәйданнар, терлекчелекнең (нечкә йонлы сарыкчылык, сөт төрлекчелеге) үсешенең нигезен тәшкил итә. Атчылык та зур урын алып тора. Үсемлекчелектә төп культуралар — бодай, солы, арпа, тары. Техник культуралардан — көнбагыш, шикәр чөгендере. Терлекчелекнең кеше башына җитештерүе — 1,2. Авыл хуҗалыгында республика мәйданының 20 %тан азрагы.
Эчке аермалар, аерым шәһәрләрнең специализациясе
Абакан төене — машина төзүчелек (Россия буенча йөк вагоннары җитештерүенең 5 %ын алып торучы “Абаканвагонмаш”, тәҗрибә-механик, корыч эретү, контейнер заводлары),авыл хуҗалыгы чималларын эшкәртү (ит комбинаты, сыра кайнату һәм сөт заводлары), аяк киемнәре һәм трикотаж эшләнмәләр җитештерү буенча специализация.
Черногор төене — Минусин ташкүмер бассейнының («Хакас», «Енисей», Черногор ташкүмер киселеше) үзәге, «Степной» киселеше. Шәһәр икътисадының нигезе — Себер ташкүмер энергетик компаниясенең филиалы, шулай ук өй җиһазы фабрикасы, өйтөзү комбинаты. Элегрәк җиңел һәм текстиль сәнәгате берләшмәләре эшләгән.
Саяногор төене — биредә Россиянең өч иң эре әлүмин заводының берсе төзелгән — Саян әлүмин заводы. Саяногорскта төзелеш индустриясе берләшмәләре төркеме төзелгән («Саянмрамор», өй төзелеше, комбинаты, җыелма-сүтелмә биналар комбинатлары) Енисей буенча өстәрәк — Саян-Шушь һәм Майнск ГЭСы.
Бербоаса
Бербоаса — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ком (Дром)
Ком — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Иван Савельевич Варенуха
Иван Савельевич Варенуха (Иван Савелий улы Варенуха) — Михаил Булгаковның «Мастер һәм Маргарита» романында әдәби персонаж, «Варьете» театры администраторы.
Тасвирлама
Варенуха Григорий Данилович Римский белән бергә Варьетеның югалган директоры Лиходеевның кайтуын көтә; алар аның Ялтадан телеграммаларын алалар һәм вакыйгалар агышына дөрес аңлатма табарга тырышалар. Варенуха Лиходеевның өенә шалтырата, Фагот (Коровьев) белән сөйләшә, шуннан соң Лиходеевның сәер рәвештә югалуын хәбәр итәр өчен, ГПУ га бара. Соңыннан аңа Мәче Бегемот һәм Азазелло һөҗүм итеп, аны Начар фатирга илтәләр. Монда Варенуханы Гелла үбә һәм ул вампирга әйләнә. Вампир-наводчик булып күпмедер вакыт эшләгәннән соң, Иблис каршындагы бал үткәч, Варенуха кире кеше халәтенә кайта.
Моннан ары инде Варенуха «Варьете» администраторы булып эшләвен дәвам итә һәм бар кешеләр дә аны әдәплелеге, ярдәмчелеге өчен ярата башлыйлар.
Сылтамалар
Әдәби геройлар энциклопедиясе:20 гасыр рус әдәбияты (күчермә)
Нова-Басану
Нова-Басану — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15340) 1994 CE14
(15340) 1994 CE14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пуэнтесесо
Пуэнтесесо — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Льюис (округ, Теннесси)
Льюис — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хоэнуолд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 11 904 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 730 / 730 км² тәшкил итә.
Кече Ухтыш
Кече Ухтыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ухтыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьюзенвилл (Калифорния)
Сьюзенвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сьюзенвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Афшар (Сарыгөл)
Афшар (Afşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Даяна Кириллова
Даяна Кириллова (Даяна Юри кызы Кириллова,, — , ) — РФ җырчысы, 2013 елгы Балалар Евровидениесендә дүртенче урын алучы.
Ришикеш
Ришикеш (Rishikesh, ऋषिकेश) — Һималай тау яннары янындагы, төньяк Һиндстанда (Уттаракханд штатында) урнашкан шәһәр. Бу Һинд дине тарафдарлары өчен изге шәһәр, дөньяның йога башкаласы булып тора, монда борынгы заманда риваять изге акыл ияләре яшәгән, ә XX гасырда Свами Шивананда һәм Свами Омкарананда кебек мәшһүр йога осталары яшәгән.
1968 елда The Beatles төркеме Махариши Махеш Йоги белән медитация өйрәнеп берникадәр вакыт Ришикешта булган.
Ришикеш шулай ук Гималай капкалары буларак мәгълүм һәм башка Һинд дине изге шәһәреннән Хардвардан -да урнашкан, ул Бадринатх, Кедарнатх, Ганготри һәм Ямунотри кебек тау дини сәяхәт торак пунктларына китү ноктасы булып тора.
Дехрадуннан бер сәгать ярым атланып барган арада, Ришикеш өч яктан калкулыклы тау яннары белән уратылып алынган һәм диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Изге Ганга елгасы шәһәр аша үтә һәм аның слюдалы комлы ярлары буйларында күпсанлы ашрамнар урнашкан. Фактик рәвештә монда елга тау тарлавыкларыннан чыгып тигезлек буенча тулы сулы хәрәкәтен башлый.
Станишевице
Станишевице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Папаику (Гавай)
Папаику  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Папаику халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молотов һәм Риббентроп килешүе
Молотов һәм Риббентроп килешүе — СССР һәм Алмания арасындагы килешүе. Икенче Бөтендөнья сугышы башлануын тизләтә.
1939 елның 24 августына каршы төндә Алмания тышкы эшләр министры Йоахим фон Риббентроп Мәскәү кирмәнендә Совет җитәкчесе Иосиф Сталин һәм тышкы эшләр министры Вячеслав Молотов белән очраша. Таң атуга Гитлер Алманиясе белән Советлар Берлеге арасында үзара һөҗүм итмәү турында килешү имзалана. Килешүгә өстәлгән яшерен беркетмәдә ике диктатор Үзәк һәм Төньяк Европа илләрен үзләренең “мәнфәгать төбәкләре” дип игълан итеп, аларны үзара бүлешеп чыга.
1939 елның 28 сентябрь — Молотов һәм Риббентроп килешүе шулай ук Алмания һәм СССР арасында дуслыгы һәм чикләр турында килешү белән ныгытыла (Бөек Ватан сугышы башлавына кадәр гамәлдә торалар).
Яшерен беркетмәсе
Ике илнең тышкы эшләр министры, Молотов һәм Риббентроп исеме белән тарихка кереп калган бу килешү Гитлерның “Польша мәсьәләсен” хәл итүдә кулын чишә. Польшаның көнбатыш беректәшләре, Британия һәм Франция белән сугышырга туры килгән очракта, Гитлер Совет һөҗүменнән курыкмыйча, ике фронтка ярылмыйча эш итү мөмкинлеге ала.
Яшерен беркетмәнең барлыгы баштан ук мәгълүм булса да, аның төгәл эчтәлеге озак вакыт билгесез булып кала. Беректәш илләр алман архивларыннан документның микрофильм өлгесен тапканчыга кадәр.
Хәтер
Бу гамәлләрне онытмас өчен, 2009 елның 2 апрель көнендә Европа берлеге парламенты 23 август көнен Бөтенаурупа сталинизм һәм нацизм корбаннары хәтер көне буларак игълан итә. .
Ликсайни
Ликсайни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаць (Акцябрский районы)
Гаць  (Гаць ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мазера
Мазера — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чыганаклар
Мазера
IC 593
IC 593 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Александр Кирсанов
Александр Кирсанов (Александр Васили улы Кирсанов,, — , ) — дивизия командиры, СССР каһарманы (1944) , Беларус дәүләт университетның проректоры (196?-1974).
Кызылалилер (Анамур)
Кызылалилер (Kızılaliler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Феделешою (Вилча)
Феделешою — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
HD159701
HD159701 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Нова-Белен
Нова-Белен — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Кавиньяка (Парма)
Кавиньяка — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавиньяка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Сасыксай
Сасыксай (Кум-Сай) – Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кокпектысай елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Сәгыйть ибне Зәйд
Сәгыйть ибне Зәйд (гарәп. سعيد بن زيد, ? - һ. 51/671 ел) - Мөхәммәд галәйһиссәләмнең сәхабәсе, исән чагында ук җәннәт вәгъдә ителгән 10 сәхабәнең берсе.
Сасыксай
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сәгыйть ибне Зәйд
Аның әтисе - Зәйд ибне Гәмр ибне Нүфәйл Мөхәммәт галәйһиссәләм пәйгамбәрлегенә кадәр үк күпаллалыктан баш тартып бераллалыкта була. Ул бераллалы дин (Ибраһим дине) эзләп Шам җиренә бара һәм анда монахтан туган җире - Мәккәдә яңа пәйгамбәр чыгачагын белеп кире кайтырга чыга, ләкин юлда аны күчмә гарәпләр үтерәләр. Ләкин аның улы - Сәгыйть беренчеләрдән булып яңа пәйгамбәргә иярә. Ул бу вакытта 20 яшьтән кечерәк була. Аның белән бергә хатыны Фатыйма, әл-Хәттаб кызы да ислам кабул итә. Алар Гомәр ибнел-Хәттабның ислам кабул итүенә дә сәбәп булып торалар.
Мөхәммәд галәйһиссәләм үлеменнән соң, Сәгыйть Хәлифәтнең Иран һәм Византиягә каршы сугышларында катнаша. Димәшкъне яулаганнан соң, Әбу Губәйдә ибнел-Җәррах аны әлеге шәһәр башлыгы итеп билгели.
Әсгать Мирзаһитов
Әсгать Мирзаһитов (Әсгать Мәсгуть улы Мирзаһитов, Әсғәт Мәсғүт улы Мирзаһитов) – язучы, драматург. С. Юлаев (1976), Г. Сәләм (1969) премияләре лауреаты. Язучылар берлеге идарәсе рәисе.
Тәрҗемәи хәле
1928 елның 13 октябрендә БАССР Бәләбәй кантоны (хәзерге Туймазы районы) Бикмәт авылында туган.
Кандра урта мәктәбен (1945), Уфада театр укуханәсен (1948), Мәскәүдә әдәбият институтын (1960) тәмамлый. Театр укуханәсен тәмамлагач, Йомагуҗа, Авыргазы театрларында (хәзерге Салават драма театры артист, сәнгать җитәкчесе булып эшли. 1950-1953 елларда хәрби хезмәттә.
1953 елдан Уфада. «Кызыл таң» газетасында, М. Гафури исемендәге театрда әдәби бүлек мөдире, «Агыйдел» журналынының баш мөхәррире (1960-1972),  Республика язучылар берлеге идарәсе рәисе (1973-1988). БАССР Югары советы рәисе (1980-1989).
Иҗаты
Кандра мәктәбендә укыганда язган «Яшь партизан» пьесасын (1944) Совет Армиясе бәйрәмендә Кандра тимер юлчылар клубы сәхнәсендә куялар. 1945 елның 9 маенда район газетасы Ә. Мирзаһитовның Җиңүгә багышланган шигырен бирә. 1953 елда «Тыныч күл» исемле беренче комедиясен яза. Икенче әсәре — «Бозлар актарылганда» (1955). Ватандашлар сугышы чорын тасвирлаучы «Утлы өермә» (1957) драмасы Мәскәүдә аерым китап булып басыла, татар драма театрларында зур уңыш белән бара. «Әниемнең ак чәчләре» (1960) татар, рус, кыргыз, башкорт театрларында куела.
Китаплары
Казанда «Күршеләр» пьесалар китабы (1977) нәшер ителде.
Хәтер
Кандра № 2 урта мәктәбе әдипнең исемен йөртә.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1957)
Прищова-Гура
Прищова-Гура — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Әсгать Мирзаһитов
Әдәбият
1. М. Гарифуллин. Утлы өермә.Совет Татарстаны. 1959, 23 июнь.
Прищова-Гура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әсгать Мирзаһитов
Әдәбият
2. С. Сафуанов. Драматургның иҗади йөзе. Ағиҙел, 1966, № 2.
Эберсрода
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әсгать Мирзаһитов
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Пастежице
Пастежице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камышевка (Алтата кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Бассейны рек Малый и Большой Узень (российская часть бассейнов).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Танд
Танд (Tende) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 177,47 км².
Куршенер
Куршенер (Эсменесола, Куршенер) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Карско (Мислиборский повяты)
Карско  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пуэрто-дель-Сон
Пуэрто-дель-Сон — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7932) Plimpton
(7932) Plimpton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GP» саналган.
(15341) 1994 CV16
(15341) 1994 CV16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 8 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CV16» саналган.
Комбовен
Комбовен — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Апшеронск
Апшеронск (Апшеронск) — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1939 елдан, шәһәр статусын 1947 елдан башлап йөртә.
Станово (Мазовия воеводалыгы)
Станово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Апшеронск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (86,9%), әрмәннәр (8,0%), украиннар (1,4%).
Станово (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ефим Клейст
Ефим Клейст (Ефим Антон улы Клейст,, — , ) — РИ хәрби эшлеклесе, генерал-майор, Себер кыргызлары идарәсе башлыгы (1848-1853).
Ликуси
Ликуси — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Афшар (Чумра)
Афшар (Afşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бербой
Бербой — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тастин (Калифорния)
Тастин  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тастин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 594
IC 594 —  чикләрендә урнашкан.
Тимур Муцураев
Тимур Хамзат улы Муцураев – күренекле чечен барды. Балачагыннан спорт белән шөгыльләнә. 1991 елда каратэ буенча ЧИАССР чемпионлыгын яулый. 1994 елдан башлап Беренче Чечен сугышында катнаша. Сержень-Йорт авылы янында каты яралана.
Капаклы (Кызылырмак)
Капаклы (Kapaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Кызылырмак илчесенә караган бер авыл (köy).
Нова-Боа-Виста
Нова-Боа-Виста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Стара Бжуза
Стара Бжуза — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гдзень
Гдзень (Гдзень ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Шаһиян
Кече Шаһиян — Олы Шаһиян елгасы (Зөя бас.) кушылдыгы. Татарстанның Апас районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Красный Маяк (Богданович шәһәр округы)
Красный Маяк (Красный Маяк) — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), татарлар (5%), украиннар (6%), мордвалар (4%).
Сухоборка (Киров өлкәсе)
Сухоборка (Сухоборка) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%), арлар (1%).
Кавиола (Белуно)
Кавиола — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавиола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пауило (Гавай)
Географиясе
Пауило халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15342) Ассизи
(15342) Ассизи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 3 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GD10» саналган.
Семибратская
Семибратская – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Ырынбур өлкәсе, Курган өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кизникей елгасының сул ярыннан 1,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Өял елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мурах
Мурах — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының уң ярына тамагыннан 204 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Люциан Климович
Люсиан Климович (Люсиан Ипполит улы Климович,, — , ) — СССР көнчыгыш һәм ислам белгече, профессор (1933), СССР язучылар берлеге әгъзасы (1949), РСФСРның атказанган мәдәният эшлеклесе (1984), «Атеист сүзлеге» авторларының берсе.
Рианхо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пукажув (Люблин воеводалыгы)
Пукажув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эккартсберга
Эккартсберга (Eckartsberga) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальваль
Мальваль — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
HD15978
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пастерка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Пастерка  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызылалилер (Коркутэли)
Кызылалилер (Kızılaliler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Федери
Федери — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мак-Минн (округ, Теннесси)
Мак-Минн — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Атенс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 52 850 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1119 / 1114 км² тәшкил итә.
(7933) Magritte
(7933) Magritte — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GP4» саналган.
Кондияк (Дром)
Кондияк — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Теуль-сюр-Мер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,49 км².
Иске Әлем
Иске Әлем — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Почта индексы — 423762.
Халкы
1795 елда биредә 88 башкорт тарханы яши; 1816 елда — 99 башкорт, 28 типтәр яши. 1834 елда 35 йортта 183 башкорт була. 1848 елда 207 башкорт һәм башкорттар кереткән 42 типтәр теркәлә. 1859 елда барлык ир-атлар 167 кеше була; 1870 елда — 399 башкорт. 1902 елда барлыгы 525 кеше; 1905 елда — 620 кеше. 1912 елда — 746 асаба башкорт һәм типтәрләрдән 33 элеккеге кердәш яши.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Михаил-Архангел чиркәве (Язикәү, Сарман районы)
Михаил-Архангел чиркәве (Михаило-Архангельская церковь) — Татарстанның Сарман районы Язикәү (Җәзикәү) авылында урнашкан православие гыйбадәтханәсе. Чиркәүнең төп бинасы бүгенге көнгә кадәр сакланып калган. Бинаның өске өлешләре һәм колокольняның югары ярусы җимерелгән. Чиркәү — псевдорус юнәлешендәге эклектика стилендәге мәдәни (дини) архитектура һәйкәле. Рус православие чиркәвенең Мәскәү патриархаты Татарстан митрополиясе Әлмәт епархиясе Сарман благочиние округына карый.
Тарих
Бер престоллы таш гыйбадәтханә Уфа губернасы Минзәлә өязе Язикәү (Җәзикәү) авылында 1881 елда Алабуга сәүдәгәре Иван Стахеев акчасына төзелгән.
1876 елда Иван Григорий улы Стахеев чиркәүне төзи башлаган. 1881 елда төзелеш тәмамланган һәм 8 ноябрьдә (иске стиль) Изге Архистратиг Михаил исеме белән изгеләндерелгән. Авылда мәхәллә (приход) 1817 елдан бирле булган, 1899 елда приходта ике җенестән 1 277 кеше исәпләнгән.
Чиркәү 1929 елда ябылган, 1934 елда алып, Сарманга таба алып китәләр. Аннан соңгы елларда чиркәүдә ашлык саклана. Күпмедер вакыт чиркәүдә себерке киптерәләр. 1946 елда чиркәүнең иң биек ноктасы — колокольняны яшен суга һәм ул тулысынча яна. 1965 елда чиркәүнең гөмбәзләрен сүтеп алгач, чиркәү бинасы сарайга охшап кала.
Тасвирлама
Псевдорус стилендә төзелгән урта күләмле гыйбадәтханә планда тәрегә охшап торган, төп бинага көнчыгыштан түгәрәк апсид өлеше, көнбатыштан бер катлы трапезная ялганып киткән. Чиркәү кызыл һәм ак кирпечтән алтыбашлы итеп төзелгән. Түбәсендә алтын йөгертелгән гөмбәзләре һәм хачлары булган. Чүкелгән корыч киртәләр белән уратылып алынган. Чиркәү эчендә диварлар һәм гөмбәзләрнең бөтен өслеге роспись белән капланган булган. Чиркәү уртасында зур паникадило эленеп торган. Керү юлындагы олы һәм кече капкалар агачтан рәшәткәләп ясалган. Капканың өске өлеше бизәкле кирпечләрдән төзелеп, тимер белән капланган дуга рәвешендәге свод белән тәмамланган. Чиркәү янында (сулда) руханилар күмелгән зират урнашкан булган. Әйләнә-тирәсенә агачлар утыртылган. Көнчыгыш яктан зур бакча булган. Колокольняда махсус балкаларда 12 данә чаң һәм кыңгырау эленгән булган. Аларның авырлыгы 10 килограммнан 1 тоннага кадәр җиткән (59 пот 38 фунт). Зур чаңның тавышы 30 чакрымга ишетелгән. Матур яңгырасын өчен вак кыңгырауларга көмеш өстәлгән булган.
Хәзерге торышы
Чиркәүнең колонналардан һәм декорланган ẚркалардан барлыкка китерелгән порталларга кертеп урнаштырылган берничә ишеге, венеция тәрәзәләре бүгенге көнгә кадәр сакланып калган. Чиркәү бинасының өске өлешләре һәм колокольняның югары ярусы җимерелгән. Түшәмдә берничә урында фреска фрагментлары сакланган. Идәннең таш плитәләре берничә урында куптарылган. Мөгаен, хәзинә эзләгәннәрдер.
2017 елның 27 гыйнварында Әлмәт һәм Бөгелмә епискобы Мефодий (Дмитрий Анатолий улы Зайцев) фатихасы белән чиркәү торгызыла башлый.
Нова-Бразиландия
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Герман (Шавано, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камышлейка (Алтата кушылдыгы)
Камышлейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Алтата елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Стара Блотниця
Стара Блотниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 595
IC 595 —  чикләрендә урнашкан.
Камышлейка (Алтата кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
IC 595
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Гелин
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лимжа
Лимжа — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карсцино
Карсцино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ангела Доротея Меркель
А́нгела Дороте́я Ме́ркель (Angela Dorothea Merkel; 1954 елның 17 июлендә туды, Һамбург) — Алмания сәясәтчесе, 2000 елдан башлап Алманиянең христиан-демократик берлеге фиркасе рәисе. 2005 елдан 2021 елның 26 октябренә кадәр Алмания федераль канцлеры вазыйфасын башкара.
(15343) 1994 PB1
(15343) 1994 PB1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сөембикә (журнал)
«Сөембикә» – хатын-кызларның бөтентатар айлык иҗтимагый-сәяси һәм әдәби-нәфис журналы. Ул Татарстанның визит таныкламасы. Журнал татарлар яши торган Россия, АКШ, Алмания, Финляндия, Япония, Кытай, Австралия, Төркия, БДБ илләрендә тарала.
Тарих
1913 елның октябрендә «Сөембикә» журналының беренче саны дөнья күрә (мөхәррире Ягъкуб Хәлили). Аена ике мәртәбә чыга. Барлыгы 115 сан дөнья күрә. Ф. Сөләймания, М. Мозаффария, М. Акчурина, Ш. Әхмәдиев, Н. Думави, Р. Ибраһимия журналның актив авторларына әверелә. Татар хатын-кызлары өчен чыга башлаган бу беренче басма журнал тууына тарихи нигез сала.
(15343) 1994 PB1
Тарихы
1994 елның 15 августында - тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PB1» саналган.
Сөембикә (журнал)
Тарих
1926 елның августында ВКП(б)ның Татарстан өлкә комитеты киңәшмәсендә ССРБда яшәүче татар хатын-кызлары өчен аерым басма кирәклеге турында Г. Таҗетдинова чыгыш ясый. «Азат хатын» журналын чыгару турында карар кабул ителә, редколлегия раслана. Бөек Ватан сугышы елларында чыгудан туктый һәм 1958 елда гына яңадан нәшер ителә.
1991 елдан «Сөембикә» исеме белән чыгарыла. Журналның концепциясе яңартыла, яңа баскычка күтәрелә, халыкара аренага чыга, «Периодика Исламика» каталогына кертелә. «Ак калфак» Бөтентатар хатын-кызлары берләшмәсе оеша, күренекле хатын-кызларның милләт файдасына кылган игелекле эшләрен бәяләү өчен «Сөембикә» беләзеге дигән абруйлы бүләк булдырыла, «Киленбикә», «Гыйффәт туташ» дигән бәйге-тамашалар, «Бишек җыры», «Казан сөлгесе» конкурслары уздырыла.
Кавион (Виченца)
Кавион — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавион Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пастерник (Түбән Силезия воеводалыгы)
Пастерник  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мальре (Франция)
Мальре — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Оболдин
Оболдин — фамилия.
Пуланковице
Пуланковице — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таузанд-Оакс
Таузанд-Оакс — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Таузанд-Оакс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Лумар
Кече Лумар (Изи Лумарий, Малая Лумарь) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Песнәкләр
Песнәк (сары песнәк, эшләки, ит чыпчыгы, диал. майқарақ (эчкен), йәшел чыпчык (хвалын, мәләкәс), пыснай (мукшы-каратай), чичғашақ (тара), кечтийә (тархан), бүзтургай (себерчә), кесийә, кесия (тау ягы керәшен)) - сайрар чыпчыклар семьялыгыннан, күпчелегенең түбәсе кара, кайберсе бүрекле, ян-якларында ак таплары булган башлы, очлы, конус формасындагы томшыклы чуар урман кошы.
Этимология
Песнәк «синица» ~ башк. беснәк > чув. диал. пĕснек, тат. диал. песләк (~ удм. пислэг), пыснай id. > мар., удм. писник id. Рус. мясник «песнәк; итче» сүзеннән булса кирәк : песнәкләр ит ярата һәм алъяпкычлы ит сатучыга охшатыла. Шул ук вакытта коми. пыста, пыстöг, пистöг «песнәк» һ.б. бу сүзнең фин-угор тамырлары да бар дигән фикергә урын калдыра. Синица сүзе татар теленнән, иске төрки siniч/siniц "чыпчык", "sini-sini" диеп сайраучы дигәннән чыга.
Владимир Жириновский
Тормыш юлы
Алматы каласында катнаш яһүд-рус гаиләсендә дөньяга килә. Биологик әтисе - милләте буенча яһүд Вольф Исаак улы Эйдельштейн, Исраилдә күмелгән, Владимир аны белмәгән, үги атасы Владимир Андрей улы Жириновский, әнисе - Александра Павел кызы Макарова (рус).
Бербосу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибейра (Испания)
Рибейра — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Букувка
Стара Букувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паука (Гавай)
Паука  — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Паука халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Афшар (Ташкент)
Афшар (Afşar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Ташкент илчесенә караган бер авыл (köy).
Нова-Бразиландия-д’Уэсти
Нова-Бразиландия-д’Уэсти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(7934) Sinatra
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SG1» саналган.
Капаклы (Куршунлу)
Капаклы (Kapaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Куршунлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Стрелков
Стрелков — фамилия.
''
Сынташты
Сынташты (Җилкуар), Джилкуар, Синташта, Жилкуар – Россия, Казахстан территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Кустанай өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тубыл елгасының сул ярыннан 1418 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 152 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Өял елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рәйхана Кунакова
Кунакова Рәйхана Вәлиулла кызы (9 сентябрь 1946 ел) — галим-химик-органик, Башкортстан Фәннәр академиясе вице-президенты (2011), Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы (2012), химия фәннәре докторы (1989), профессор (1991).