cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Энсинас
Энсинас — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Электрон парамагнит резонансы
Тасвир
Электрон күчеше энергиясе һәм электромагнит дулкынының фотоны энергиясе тиң булган очракта микродулкын нурланышы резонанс рәвештә йотыла, резонанс шарты болай билгеләнә:
Энсинас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Электрон парамагнит резонансы
Тасвир
Әгәр баскычларның тутыру дәрәҗәләре аермасы булса, электромагнит кырының энергиясен йоту күзәтелә.
Җылылык тигезләнешендә зееман баскычлары тутыру дәрәҗәләренең кечкенә аермасы Больцман бүленеше белән билгеләнә:
Күренешнең әһәмияте
Электрон парамагнит резонансы ысулы парамагнит үзәкләре турында уникаль мәгълүмат бирә. Ул катышма ионнарын күрә, аның валентлыгы, локаль симметриясе, электрон гибридизациясе, парамагнит үзәкләре концентрациясе, химик бәйләнешнең җентекле мәгълүматын таба.
ЭПР ысулы парамагнит үзәге генә түгел, ләкин аның чолганышы турында мәгълүмат таба. Парамагнит үзәге зонд буларак кулланыла.
Хәтер
Электрон парамагнит резонансын ачу өчен Евгений Завойский 1958-1963 елларда 8 тапкыр Нобель премиясенә номинант була, ләкин сәяси сәбәптән премия бирелмәгән.
Ләкин бу ачыш өчен Завойский 1957 елда Ленин премиясенә, Ленин орденына лаек була, атом проектында ЭПР куллану өчен 1949 елда Сталин премиясенә лаек була.
Казан шәһәрендә Завойский урамы бар, 1984 елдан Казан физика-техник институты Завойский исемен йөртә, 2004 елда Казан дәүләт университетының Физик факультеты алдында Завойский һәйкәле ачылган. Махсус Завойский бүләге бирелә.
Кодина (елга)
Кодина — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы БЕЛ/ОНЕГА/59/26 урнашкан. Елга озынлыгы 183 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габделлатыйф Алкин
Габделлатыйф Алкин — Тау ягында күренекле дин эшлеклесе, Зөя өязе Чәчкаб авылы мөәзине.
Биографиясе
Габделлатыйф Алкин 1805 елда (кайсыбер чыганаклар буенча, 1817 елда ) Казан губернасы Зөя өязе Иске Чәчкаб авылында туган (бүгенге Татарстанның Кайбыч районы Иске Чәчкаб авылы). Зөя өязе Чәчкаб авылы мөәзине була, керәшеннәрне элекке диннәренә кире кайтырга үгетләгәне өчен 1856 елда эшеннән азат ителә. Шуннан соң гаиләсе Казан шәһәренә күченә, Татар бистәсендә яши. 1898 елларда Иске Чәчкабта мәчет яңартылганда аның улы Сибгатулла Алкин оештырып йөрүче була.
Татарларда исламны саклауны Цивиль, Зөя, Тәтеш, ә соңрак Чистай, Лаеш, Спас өязләрендә җәелдерә.
XIX гасырның икенче яртысында Тау ягында бик көчле чукындырулар булган, татарның нинди газаплар күргәнлеген белми. Иске Чәчкаб авылы мулласы Габделлатыйф Алкин көчләп чукындырылган татарларны яңадан ислам диненә кайтару өчен Идел аръягында тиңе булмаган эшчәнлек алып бара — ул халык арасында эшли, рус һәм төрек патшаларына хатлар яза, мәчетләр таләп итеп, имзалар җыя. Архив документларыннан күренгәнчә, аның 1865—1867 еллардагы эшчәнлеге нәтиҗәсендә 1721 керәшен татары яңадан ислам диненә кайта.
Әлбәттә, аның мондый эшчәнлеге праваслау чиркәү әһелләрендә зур ризасызлык уята, алар Габделлатыйф Алкин өстеннән Казан губернаторына шикаять язып, аны 1867 елның маенда судсыз Себергә Енисей губернасына сөрдерүгә ирешәләр.
Габделлатыйф хәзрәт Турухан краеннан үзен яклап рус хөкүмәтенә хатлар язса да, аны, дәүләт өчен аеруча куркыныч кеше, дип, яңадан туган якларына кайтармыйлар, аның соңгы язмышы билгесез.
Гаиләсе
Габделлатыйф Алкинның ике хатыны булуы билгеле. Икенче хатыныннан улы Сибгатулла Алкин була. Оныгы - сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, язучы Шәйхулла Алкин.
92 ел
Вафатлар
90er
Баксы сарыны
Баксы сарыны, шулай ук шаман ырымы (Бақсы сарыны) — борынгы казакъ йола шигърияты жанры, сихри көчкә ия импровизацияләнгән җыр. Баксы (татар телендә "багучы" сүзе белән чагыштырып була) сарыны камлау (биюне, шөлдерле барабанга кагуны, әйләнә-тирә кешеләргә гипнотик йогынтысы кергән шаман үзен экстатик халәткә керткән ритуал) вакытында башкарылган. Шаманлык культы хезмәткәренең чит дөнья рухлары белән аралашуда нигезләнгән булган. Догадан чит дөнья көчләренә йогынты, аларны теләнгән гамәлләргә этәрү белән аерылып тора. Шаманнар нигездә кешеләргә, хайваннарга, табигать күренешләренә һәм шулай ук рухларга һәм Илаһларга йогынты ясап авыруларны дәвалау белән мәшгуль булган. Казакъларда шаманлыкны фәнни өйрәнүне Чокан Вәлиханов «Кыргызларда шаманлык эзләре», «Тенгри» («Илаһ») һ.б. мәкаләләрдә башлаган.
Бее (Сарта)
Бее — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Конго Республикасында ислам
Тарих
Конго Республикасы Конституциясе дин тоту иреген күздә тота, һәм хөкүмәт бу хокукны тормышка ашыруда мөмкинлекләр бирә.
Ил халкының 88,5 % ы христиан дине конфессияләренә карый (52,9 % ы католиклар, 27,3 % ы протестантлар, 8,3 % ы башка христианнар), 4,7 % ы җирле африка диннәренә ышанучылар, 3,0 % ы дингә ышанмаучылар, 2,3 % ы башка диннәр (ислам һ. б.) тарафдарлары.
Ислам Конго Республикасына Төньяк Африка илләреннән XIX гасыр уртасында тарала.
2005 елда ил башкаласы зур яңа мәчет (Temple Mosque) төзелә. Илнең эре шәһәр үзәкләрендә күпчелек эшчеләр – Көнбатыш Африкадан (нигездә, Мали, Бенин, Мавритания һәм Сенегалдан) һәм Ливаннан, шулай ук Төньяк Африкадан килгән мөһаҗирләр. Конго Республикасында яшәүче ливанлылар ― сөнниләр. Илдә шулай ук Чадтан күчеп килгән мөселманнарның зур җәмгыяте яши. Ислам Әхмәдия агымының ил буенча 6000 тарафдары бар дип исәпләнә.
Конго Республикасының төп халкы арасында ислам динен кабул итүчеләр күбәеп бара. Алар аерым җәмгыятьләргә берләшәләр. Ил башкаласы Браззавильнең Уэнзе (Ouenze) микрорайонында төзелгән король Фәйсал мәчетенә йөрүчеләр арасында алар күпчелекне тәшкил итә.
Бәйрәмнәр
Христиан бәйрәмнәре дәүләт дәрәҗәсендә билгеләп үтелгәндә, мөселман бәйрәмнәре ил күләмендә билгеләп үтелми, әмма аларны хөрмәт итәләр: мәсәлән, эш бирүчеләр милли календарьда күрсәтелмәгән бәйрәмнәрне билгеләп үтәргә теләүчеләргә ял бирә.
Тыюлар
2015 елдан башлап, террорчылык белән көрәшү максатында, эчке эшләр министрлыгы карары белән Конго Республикасында мөселман хатын-кызларга пәрәнҗә ябыну һәм йөзләрен каплап йөрү рөхсәт ителми. Шулай ук үз илләрендә проблемалар булу сәбәпле Конгога чит илләрдән (бигрәк тә, Камерун, Мали, Нигер, Нигерия, Сенегал, Конго Демократик Республикасыннан) килгән мөһаҗирләргә мәчетләрдә төн куну тыелган. Документлары булмаган чит ил мөселманнары илдән чыгарып җибәрелә.
Конго югары ислам советы (Conseil supérieur islamique du Congo) рәисе ― хаҗи Җәбрил Абдулай Бопака (Djibril Abdoulaye Bopaka).
Каустик
Каустик (элекке исеме Стәрлетамак химия заводы) - химия продукциясе (хлорорганик, органик, матдәләр; барча 50‑нән күчү төр) җитештерү оешмасе.
Стәрлетамакта урнашкан.
Составына инженерлар үзәге, каустик сода, хлорорганик продуктлар, поливинилхлорид һәм кабель пластикатлары производстволар керә.
Продукциясе БР‑да һәм РФ‑ның башка төбәкләрендә сатыла, якын һәм ерак чит илләргә чыгарыла.
Тарих
1955 елда оештырыла,
1964 елда Стәрлетамак химия заводы буларак файдалануга тапшырыла,
1976 елдан алып "Каустик" ПБ,
1991 елдагы гыйнвардан — ""Каустик" Стәрлетамак ПБ» КП, артабан 1991 елдан Ябык АҖ,
Башкортстан хөкүмәте үз өлөшен -2000-чы еллар башында сата (тулысынча Виктор Вексельберг янәшәдә структуралар, «Петротэк-холдинг» ААҖ). Якынча шушы еллардан Каустикта Мәскәүдән килеп Сәмәдов Фәрхәд Астан улы эшли башлый.
2006 елдан — "Каустик" ААҖ (2013 й. апр. "Сода" ААҖ составына ана),
2013 елдан маеннан — "Башкортстан сода компаниясе" ААҖ.
2005 елдан оешмасе "Башкортстан химиясе" ААҖ компанияләре төркеменә керә.
Оешмада РФ‑та башлангыч тапкыр α‑учар оныкларын к‑таларын (1977), суда эри торган катионлы полиэлектролитлар (1984), янмый торган кабель пластикатлары (1986), Викор (1988), Азимут (1998) сериялы коррозия ингибиторларын алу технологияләр эшләнә һәм индерелә.
Оешма белән И.Х.Бикбулатов, Р.Б.Вәлитов, Г.Г.Гарифҗанов, Ю.К.Дмитриев, Р.Н.Заһидуллин, М.Ш.Ибраков, З.Г.Рәсүлев, З.Р.Хамзин, С.П.Черных, С.С.Шабанов, Е.В.Шурупов, Й.М.Әбдрәшитов һ.б. эшмәкәрлеге бәйле.
Кенилворт (Пенсильвания)
Кенилворт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пристава-под-Рако
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пудаць
Пудаць (Пудаць ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZNF664
ZNF664 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(329) Свея
(329) Свея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1892 елның 21 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Сент (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1546 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 107 коммунага бүленгән.
Курск губернасы
Курск губернасы (Курская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Тарих
Курск губернасы 1796 елда оештырылып, 1928 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 77,3%, украин теле — 22,3%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 98,7%.
Эчке бүленеш
1897 елда Курск губернасы 15 өязгә бүленгән булган.
Фрадизела
Фрадизела — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Арюди
Арюди — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Литвяны (авыл)
Литвяны  (Літвяны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Йогунбурч (Каракөпрү)
Йогунбурч (Yoğunburç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тавыш (гәҗит)
Тавыш — атналык иҗтимагый-сәяси гәҗит, «Таң йолдызы» гәҗите варисы. Социалист-инкыйлабчылар фиркасенең татар комитеты органы. 1907 елның 23 апреленнән 1907 елның августына кадәр Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 6 саны чыга. Нәшир һәм мөхәррир – Мөхәммәтсафа Биккенин, Хөсәен Әбүзәров (18 майдан), фактик мөхәррир – Гаяз Исхакый.
(1067) Лунария
(1067) Лунария  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1926 елның 9 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 RG» саналган.
Игорь Ермолаев
Игорь Ермолаев — Россия галиме, тарих фәннәре докторы (1983), профессор (1985), РФ атказанган югары мәктәп эшлеклесе (2000). Фәнни кызыксыну өлкәләре — рус историографиясе, рус феодализмының социаль-икътисади һәм сәяси тарихы мәсьәләләре. 1958 елдан Казан университетында: 1971-73 елларда тарих-фәлсәфә фаультетында фән эшләре буенча декан урынбасары, 1973-80 елларда — фән эшләре буенча проректор, 1983-1990 — тарих факультетының укыту- кәмисиясе рәисе, 1989-1999 елларда — ватан тарихы кафедрасы мөдире.
Пеунешть (Арджеш)
Пеунешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тәгарифе мөслимин (журнал)
Тәгарифе мөслимин — атналык әдәби журнал. 1910 елда Истанбул шәһәрендә төрек телендә нәшер ителә. Мөхәррирләр – Габдрәшит Ибраһимов, Ә. Таҗетдин.
Еколь-Валантен
Еколь-Валантен — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Щепки (Подлясье воеводалыгы)
Щепки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарлино
Гарлино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ковеси (Лодзь воеводалыгы)
Ковеси  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сутлема
Сутлема (Sutlema) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Яңа Түрлемә
Яңа Түрлемә (Ҫӗнӗ Тӗрлемес, Новая Тюрлема) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429440. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219845005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800003900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Пристава-при-Вишни Гори
Пристава-при-Вишни Гори — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дутлу (Кемах)
Дутлу (Dutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (köy).
Бессе-ла-Кур
Бессе-ла-Кур (Bessey-la-Cour) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Блиньи-сюр-Уш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.59 км².
Паул (Айдахо)
Паул  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Паул шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павлувко (Члуховский повяты)
Павлувко  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лая
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Энсинильяс
Энсинильяс — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яритагва
Яритагва (Yaritagua) — Венесуэланың Яракуй штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1699 елда нигезләнгән.
Вя Борго (Модена)
Вя Борго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Борго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ларимор (Төньяк Дакота)
Ларимор  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франку (Мирандела)
Франку  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Литвяны (утар)
Литвяны  (Літвяны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZNF665
ZNF665 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Роща (Шаран районы)
Роща — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452644, — 80258855004.
NGC 7435
NGC 7435 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пузава (Браславский районы)
Пузава (Пузава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Берне-ан-Шампань
Берне-ан-Шампань — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Пузава (Браславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тамашачы (журнал)
Тамашачы (تاماشاچىٰ, Tamaşacь, 1928 елга кадәр «Татар дәүләт академия театры мәҗмуга-программасы») — айлык рәсемле журнал. Татар академия театры органы. 1927-1930 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 30 га якын саны чыга.
Владимир Иванов (1950)
Владимир Иванов — тарихчы һәм археолог, тарих фәннәре докторы, профессор. РФ шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәре. 1976 елдан Уфадагы Тарих, тел һәм әдәбият институтында, 1991 елдан - аның әйдәп баручы фәнни хезмәткәре, 1996 елдан - гомуми тарих кафедрасы мөдире, 1998 елдан - Стәрлетамак дәүләт педагогика институтының тарих факультеты деканы (бер үк вакытта ТТӘИ хезмәткәре). 2002 елдан Башкорт дәүләт педагогика институтында. Фәнни тикшеренүләре Көньяк Уралның тимер гасырына, фин-угыр кабиләләренә, төрки кабиләләрнең формалашу проблемнарына багышланган.
(1068) Нофретета
(1068) Нофретета  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1926 елның 13 сентябрендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 RK» саналган.
Кенмар (Пенсильвания)
Кенмар  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кенмар халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
94 ел
Вафатлар
90er
Пристава-при-Лесичнем
Пристава-при-Лесичнем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франса (Браганса)
Франса  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сен-Жан-д’Анжели (округ)
Сен-Жан-д’Анжели — Франциядәге округ (Arrondissement). Диңгез буе Шаранта департаментына карый.
Ексенкур
Ексенкур — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
(4118) Света
(4118) Света  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 15 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TH3» саналган.
Кайсы
Кайсы — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Таң (гәҗит, Сембер)
Таң (1918 елга кадәр «Көн») — иҗтимагый-сәяси гәҗит. РКП(б)ның Сембер губерна комитеты һәм Сембер губерна милләтләр эшләре бүлеге карышндагы татар секциясе органы. 1918-1922 елларда Сембер шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 159 саны чыга. Мөхәррир – Фәтхи Борнаш.
Аст-Беон
Аст-Беон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Кожа (Онега кушылдыгы)
Кожа — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега елгасының сул ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 96 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Щити-Дзенцёлово
Щити-Дзенцёлово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарнек (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пеунешть (Вранча)
Пеунешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Архаизм
Архаизм (ἀρχαῖος — «борынгы») — искергән сүзләрнең бер төркеме, нинди дә булса бер төшенчәнең искергән атамасы.
Пажин
Пажин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Архаизм
Кулланылышы
Мондый искергән сүзләр урынына телдә яңалары кулланыла башлый, мәсәлән, утлап йөрү сүзтезмәсендә эзләре сакланып калган ут сүзе, исем мәгънәсендә ат сүзе (атказанган, атаклы сүзләрендә сакланган), көн сүзе дә кайчандыр кояшны белдергән. Матур әдәбият әсәрләрендә, чор үзенчәлекләрен бирү максатыннан, архаизмнар актив кулланылалар. Архаизмнарның семантик, фонетик һәм морфологик төрләре бар.
Семантик архаизмнар
Семантик архаизмнарның бер генә мәгънәсе искергән була: ярык сүзенең яктылык мәгънәсе искереп, ачыклыкны белдергән мәгънәсе генә сакланган.
Фонетик архаизмнар
Фонетик архаизмнар аваз составы ягыннан аерылалар: сарыг - сары, тулуг - тулы, еглау - елау.
Морфологик архаизмнар
Морфологик архаизмнарның формасы гына искергән була: укымак - укырга, килмеш - килгән.
Моны да карагыз
Vecvārds
Кодрань (гмина Жонсня)
Кодрань  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF667
ZNF667 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Дутлу (Шавшат)
Дутлу (Dutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Шавшат илчесенә караган бер авыл (köy).
Сууре-Аһли
Сууре-Аһли (Suure-Ahli) — Эстониянең Ляэнемаа өязендә урнашкан авыл.
(1069) Планкия
(1069) Планкия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1927 елның 28 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1927 BC» саналган.
Йогунҗа (Сиверек)
Йогунҗа (Yoğunca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пристава-при-Лесковцу
Пристава-при-Лесковцу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Литовка (Навагрудский районы)
Литовка  (Літоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эскалона-дель-Прадо
Эскалона-дель-Прадо — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берфе
Берфе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Таң йолдызы (гәҗит)
Таң йолдызы — гәҗит. «Таңчылар» оешмасы органы. 1906 елның 18 маеннан 16 ноябренә кадәр Казан шәһәрендә татар телендә атнага 2-3 тапкыр нәшер ителә, барлыгы 65 саны чыга. Нәшир – Гали Путиляков, аннары Фуат Туктаров, рәсми мөхәррирләр – Гали Путиляков, Сәгыйть Рәмиев (19 июньнән), фактик мөхәррир – Гаяз Исхакый.
Инбер Япаров
Инбер Япаров (20 сентябрь 1950 ел) — галим-географ, югары мәктәп укытучысы. География фәннәре кандидаты (1990), доцент (1994).
Биографиясе
Инбер Мөхәммәт улы Япаров 1950 елның 20 сентябрендә БАССРның Дуван районы Кадер авылында туган. Кадер сигезьеллык мәктәбе тәмамлаганнан соң, 1969 елда Мәсәгуть педагогия училищесын кызыл диплом белән тәмамлый.
1974 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый.
1982 елдан Башкорт дәүләт университетында ассистент, өлкән укытучы, доцент, география һәм гидрология, физик география, туган якны өйрәнү һәм туризм кафедрасында эшли
2007 елдан — география факультеты деканы.
Укыткан дисциплиналары:
Гыйльми эшчәнлеге
Инбер Мөхәммәт улы университетта 35 ел хезмәт куя. Физик география кафедрасында 30 ел эшли.
И. М. Япаров югары квалификацияле географлар әзерләүгә зур өлеш кертә, аның җитәкчелегендә бик күп кандидатлык диссертациясе әзерләнеп, яклана.
Инбер Япаров фәнни хезмәтләрен табигать объектларын, башкорт халык авыз иҗатын, этногенетик риваять һәм легендаларын тирән өйрәнеп, аларга нигезләнеп яза.
«Башкорт энциклопедиясе» фәнни нәшриятының гыйльми-редакцион советы һәм мөхәрририят коллегиясе әгъзасы (рәисе — И. М. Илһамов).
Вя Брандицо (Торино)
Географиясе
Вя Брандицо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Яңа Шутнерово
Яңа Шутнерово (Ҫӗнъял, Новое Шутнерово) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429435. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219805006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800004000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 251 кешенең яшәве мәгълүм.
Владимир Дьяков
Владимир Дьяков (, —, ) — ССРБ һәм Россия галиме, славянны өйрәнүче, археограф. Тарих фәннәре докторы (1966), Польша ФА чит ил әгъзасы. Фәнни тикшеренүләре 19 гасыр — 20 гасыр башында славян халыкларының милли-азатлык һәм инкыйлаб хәрәкәтләренә багышланган.
Биографиясе
1947 елда Мәскәү тарих-архив институтын читтән торып тәмамлый.
1954—1957 еллар Мәскәү өлкә педагогия институты аспиранты, 1957—1958 — Хәрби-тарих архивының өлкән гыйльми хезмәткәре, 1958—1958 елдан  — ССРБ Министрлар Советы каршындагы Баш архив идарәсендә галим-археограф булып хезмәт итә.
1959 елда «Российская военная историография последней четверти XIX века».темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
1960-1995 елларда СССР Фәннәр Академиясенең Славяннарны өйрәнү һәм балканистика институтында: өлкән гыйльми хезмәткәр, гыйльми мөхәррир, сектор мөдире, директор урынбасары, гомеренең соңгы көннәрендә — әйдәүче гыйльми хезмәткәр.
1966 елда «Революционное движение в русской армии и его взаимодействие с польским революционным движением». темасы буенча докторлык диссертациясе яклый.
В. А. Дьяков — 1863-1864 елнардагы поляк күтәрелеше тарихы буенча 25 томлык документаль басма инициаторы, «Украинада иҗтимагый-сәяси хәрәкәт. 1856-1864» ике томлыгын әзерләүдә катнаша (М., 1974).
Фәнни тикшеренүләре XIX б. — XX б. башында славян халыкларының милли-азатлык һәм ихтилал хәрәкәтләренә багышланган.
1972 елдан халыкара Славистика тарихы буенча халыкара комиссиянең вице-президенты. Россия гуманитар университетында Дьяков укулары үткәрелә.
Славистларның халыкара комитеты рәисе итеп сайлана, 1990—1992 елларда Дөнья славистика тарихы Комиссиясен җитәкләгән.
1994—1995 елларда тарих, география һәм әдәбият буенча мәктәп дәреслекләрен камилләштерү мәсьәләләре буенча Россия-Польша эксперт комиссиясенең Россия бүлеге рәисе була.
1995 елның 16 ноябрьендә Мәскәү шәһәрендә вафат булган. Тын зыяратында җирләнгән.
Библиография
300-гә якын фәнни хезмәт, шул исәптән 20-нән артык монография авторы.
Хәтер
Россия дәүләт гуманитар университеты «Дьяков укулары» славистлар конференциясен даими рәвештә үткәрә.
Фрезулфе
Фрезулфе — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кеннерделл (Пенсильвания)
Кеннерделл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кеннерделл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Топоним
Топоним (грек. topos — урын, onyma — исем) — географик объект атамаларын, аларның килеп чыгышын, төзелеш-ясалышларын, кулланылыш үзенчәлекләрен, таралыш ареалларын өйрәнә торган ономастика тармагы.
Бессе-ле-Сито
Бессе-ле-Сито (Bessey-lès-Cîteaux) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.
Топоним
Топоним өйрәнә торган фән топонимика дип атала.
Бессе-ле-Сито
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.3 км².
95 ел
Вафатлар
90er
Бурж (округ)
Бурж — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
NGC 7436
NGC 7436 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пузавичы (Браславский районы)
Пузавичы (Пузавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пек (Айдахо)
Пек  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пек шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Писарево (Шаран районы)
Писарево — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Пристава-при-Местиню
Пристава-при-Местиню — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Суурейыэ
Суурейыэ (Suurejõe) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Пристава-при-Местиню
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Писарево (Шаран районы)
Почта индексы — 452644, — 80258855001.
Леонард (Төньяк Дакота)
Леонард  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Леонард шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4135) Светланов
(4135) Светланов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1966 елның 14 августында Черных Л. И., Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1966 PG» саналган.
ZNF668
ZNF668 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Фрейшеда
Фрейшеда — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гарно
Гарно — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трипп (Көньяк Дакота)
Трипп  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Атос-Аспис
Атос-Аспис — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Трипп (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кодрань (гмина Сульмежице)
Кодрань  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Екюрсе
Екюрсе — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
(1070) Туника
(1070) Туника  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1926 елның 1 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 RB» саналган.
Эскарабахоса-де-Кабесас
Эскарабахоса-де-Кабесас — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берю (Сарта)
Берю — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Лихасельцы (Гродзенский районы)
Лихасельцы  (Ліхасельцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дутлуҗа (Кемалие)
Дутлуҗа (Dutluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (köy).
96 ел
Вафатлар
90er
Щити-Новодвори
Щити-Новодвори — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кернбрук (Пенсильвания)
Кернбрук  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кернбрук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пеунешть (Мехединць)
Пеунешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фрейшиел
Фрейшиел — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тәрбия (журнал)
Тәрбия — рәсемле педагогик журнал. 1908 елның февраль-апрель айларында Казан шәһәрендә татар телендә айга 2 тапкыр нәшер ителә, барлыгы 4 саны чыга. Нәшир – Фатыйма Казакова, мөхәррир – М. Саинов, фактик мөхәррир – Хәбибрахман Зәбири.
Лебяжск
Лебяжск (Лебяжск) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Лебяжск климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (96%).
Палубин
Палубин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пузырова
Пузырова (Пузырова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Палубин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пузырова
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сууре-Камбья
Сууре-Камбья (Suure-Kambja) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Яңа Родионовка
Яңа Родионовка (Ҫӗнӗ сала, Новородионовка) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429430. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219501003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800006400.
Йогунолук (Икизҗе)
Йогунолук (Yoğunoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Икизҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Родионовка
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 116 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
(3483) Светлов
(3483) Светлов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
ZNF669
ZNF669 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пристава-при-Полховем Градцу
Пристава-при-Полховем Градцу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3483) Светлов
Тарихы
1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YP2» саналган.
Комжа (Волошка кушылдыгы)
Комжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ВОлышка елгасының сул ярыннан 96 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Зирекле (Тирис кушылдыгы)
Зирекле – Россия территориясеннән ага торган елга. , Ырынбур өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Тирес елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Комжа (Волошка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Зирекле (Тирис кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Комжа (Волошка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зирекле (Тирис кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вя Брезча (Бреша)
Вя Брезча — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Брезча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чоңгыр
Почта индексы — 452644, — 80258855007.
NGC 7437
NGC 7437 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сент-Аман-Монтрон (округ)
Сент-Аман-Монтрон — Франциядәге округ (Arrondissement). Шер департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2670 км². Округ 11 кантоннан тора, алар үз чиратында 116 коммунага бүленгән.
Еманьи
Еманьи — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кодромб (Лодзь воеводалыгы)
Кодромб  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перис (Айдахо)
Перис  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Гарново-Дуже
Гарново-Дуже — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эскобар-де-Полендос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гарново-Дуже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перис (Айдахо)
Тарихы
Перис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1071) Брита
(1071) Брита  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1924 елның 3 мартында Альбицкий В. А. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1924 RE» саналган.
Тартыш (гәҗит)
Тартыш — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Мөселман коммунистларының Әстерхан оешмасы һәм Әстерхан губерна милләтләр эшләре комиссариаты органы. 1917-1919 елларда Әстерхан шәһәрендә татар телендә атнага 2 тапкыр нәшер ителә, барлыгы 64 саны чыга. Мөхәррирләр коллегиясе әгъзалары – Дадаш Бөньядзадә, К. Гобәйдуллин, һ.б.
Фрейшу-де-Эшпада-а-Синта (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Бёре-Боге
Бёре-Боге (Beurey-Bauguay) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Пуйи-ан-Осуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.3 км².
Лихачы (Гродзенский районы)
Лихачы  (Ліхачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лер (Төньяк Дакота)
Лер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
97 ел
Вафатлар
90er
Бессе-сюр-Бре
Бессе-сюр-Бре — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Суурекиви
Суурекиви (Suurekivi) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Норлат аграр техникумы
Норлат аграр техникумы, уку йортының ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы белән расланган уставы нигезендә Нурлат аграр техникумы, (Нурлатский аграрный техникум) — Татарстанның Норлат шәһәрендә (1938 елдан шәһәр тибындагы бистә, 1961 елдан шәһәр) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы. Директоры (2017 елдан) — Ранас Нурулла улы Нутфуллин.
Тарих
Норлат районы Корманай (Кизләү) мәктәбе бинасында эшләгән 33нче авыл урта һөнәри-техник училищесы (ССПТУ-33) (423001 ТР Норлат районы, Корманай (Кизләү), ур., 2а) базасында ачыла.
2011 елда ТР министрлар кабинеты карары белән 99ны санлы Норлат һөнәри лицее (ПЛ-99) Норлат аграр техникумы итеп үзгәртелә.
2013 елда ТР министрлар кабинеты карары белән 106нчы санлы Чирмешән һөнәри училищесы (423100 ТР Чирмешән районы, Чирмешән авылы, Полевая урамы, 1нче йорт) Норлат аграр техникумының филиалы итеп үзгәртелә (филиал җитәкчесе — Владимир Александр улы Островский).
Белгечлекләр
Уку йорты ачылганнан бирле 10 меңнән артык белгеч әзерләнгән.
2017-2018 уку елына Норлат аграр техникумына ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 205 студент кабул ителә.
Приставиця-при-Великем Габру
Приставиця-при-Великем Габру — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палубинек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF670
ZNF670 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вя Броцоло (Рим)
Вя Броцоло — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Броцоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
(4075) Свиридов
(4075) Свиридов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вя Броцоло (Рим)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4075) Свиридов
Тарихы
1982 елның 14 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TL1» саналган.
Коноша (Волошка кушылдыгы)
Коноша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ВОлышка елгасының уң ярыннан 128 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Дутлуҗа (Мусабейли)
Дутлуҗа (Dutluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Мусабейли илчесенә караган бер авыл (köy).
98 ел
Вафатлар
90er
Коноша (Волошка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татар иле (газета, Берлин)
Татар иле — Вүнсдорф лагере әсирләре өчен гәҗит. 1919 елда Берлин шәһәрендә айга 2 тапкыр татар телендә нәшер ителә, барлыгы 8 саны чыга. Мөхәррир – Бәдри Сәйфелмөлеков (1896-?).
Щодрухи (Замбровский повяты)
Щодрухи  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Солабаш
Кече Солабаш — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык
Солабаш авылының икесе дә элеккеге матур традицияләрне саклыйлар. Зиратлар тәртиптә тотыла, урамнар чиста. Яшьләр тыйнак, олыларны олылый белә. Халык иманлы һәм эшчән.
Заманасында Кече Солабашта 160 тан артык хуҗалык булган, хәзер инде 60 кына йорт калган.
Кече Солабаш авылы халкы элек-электән мәдәниятле булган. Авылда заманында җәдит мәктәбе дә эшләгән. Аны Хәсәнгата Габәши оештырган, укучыларны музыкага да өйрәткән.
Кече Солабаш мәктәбендә Солтан Габәшигә багышланган музей ачылган. Бу музейны киләчәктә аерым бер йортка урнаштырырга ниятлиләр.
Күренекле кешеләр
Кече Солабаш — билгеле һәм күренекле авыл. Бу авылда дин һәм җәмәгать эшлеклесе, тарихчы-галим, җәдитчелек хәрәкәте вәкиле Хәсәнгата Мөхәммәт улы Габәши 1863 елның 11 гыйнварында указлы мулла гаиләсендә туган. Ул 1933 елның 7 августында вафат булган. Кабере — Кече Солабаш авылы зиратында.
Кече Солабаш авылында аның улы — татар халкының беренче профессиональ композиторы Әхмәтсолтан (Солтан Габәши, 1891—1942) дөньяга килә. Ул — халык җырларын эшкәртүче, беренче татар опералары («Сания», «Эшче»), вокаль һәм инструменталь әсәрләр авторы. Солтан Габәши Башкортстанда вафат була һәм шунда җирләнә.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Керртаун (Пенсильвания)
Керртаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Керртаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тулейри (Көньяк Дакота)
Тулейри  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енан
Енан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Иванов
Иванов — фамилия.
Татарская беднота (гәҗит)
Татарская беднота — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1919 елның 29 сентябреннән 1921 елның 3 мартына кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 430 саны чыга.
Фрешаш
Фрешаш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.