cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пяседай-Яха
Пяседай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 132 км.
Саученица
Саученица — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пяседай-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яшинка
Яшинка — Юлау елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юлfe елгасының сул ярыннан 4,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гайот
Атама
Гайот тауларына исем аларны беренче тикшерүче, Америка географы һәм геологы  (Arnold Henry Guyot, 1807—1884) исеменнән алып куелган.
Үзенчәлеге
Әлеге төр су асты тауларын тикшерүче галимнәр фикеренчә, гайот тауларының түбәләре борынгы абразия (диңгез дулкыннарының җимергеч эшчәнлеге) яки субаэраль денудация (тышкы көчләр тәэсиреннән җимерелгән тау токымнары продуктларының бер урыннан икенче урынга күчерелүе) эшчәнлеге нәтиҗәсендә тигезләнгән (яссыланган). Су асты вулканы булган утрау вулкан ату нәтиҗәсендә үз авырлыгы белән су астына төшә бара. Аның түбәсенә өстән җимерелгән тау токымнары яки харап булган тере организм калдыклары коела, вулкан тишеге шулар ярдәмендә томалана, нәтиҗәдә яссы түбә хасил була.
Гайот түбәләре океан өсте тигезлегеннән 200-300 м аста гына ятарга мөмкин. Атлантик океанда Азор утраулары тирәсендәге Ломоносов гайотының түбәсе океан өсте тигезлегеннән 18 м гына аста ята.
Иң зур су асты тауларының берсе — — Төньяк Атлантикада урнашкан. Бу тау — гайот, ул әйләнә-тирә өслегеннән 4 км биеклеккә җитә һәм аның нигезенең диаметры — 110 км.
Кшички-Шумне
Кшички-Шумне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кенси-су-Сенар
Кенси-су-Сенар — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Абдулгаффар (Ешилъюрт)
Абдулгаффар (Abdulgaffar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ричленд (округ, Луизина)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1868 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 564 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Ричленд (округ, Луизина)
Кыръюга
Кыръюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арнейру-даш-Мильярисаш
Арнейру-даш-Мильярисаш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Негина
Негина (Негіна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Керрие
Керрие — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сәлим Татаругылы
Сәлим Татаругылы (спорт тәхәллүсе, тулы исеме Зелимхан Магомадов ) - спортчы, дзюдочы.
1972 елның 24 апрелендә Чечен-Ингуш АССР да туган.
1990 еллар башында Чичәнстандагы вакыйгаларга бәйле рәвештә, Төркиягә күчә. 1993 елда Төркия ватандашлыгы һәм Сәлим Татаругылы (төрекчә Selim Tataroğlu) исеме ала.
1996 елдан Олимпия уеннарында катнаша.
Россиянең абсолют авырлыктагы чемпионы (1992 ел).
Күп тапкырлар Европа чемпионы, дөнья чемпионатларының көмеш призёры.
Спорттагы уңышлары:
•	1992 ел– яшьләр арасында Европа чемпионы •	4 мәртәбә Европа чемпионы
•	3 мәртәбә Европа чемпионатының көмеш призёры
(12462) 1997 AO5
(12462) 1997 AO5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AO5» саналган.
Сәлим Татаругылы
•	8 мәртәбә Европа чемпионатының бронза призёры
•	2 мәртәбә дөнья чемпионатының көмеш призёры
•	2005 ел Урта Диңгез уеннары чемпионы
•	Дөнья кубогы ярышлары нәтиҗәләре:
1991 ел – 1 урын
1996 ел – 3 урын
1999 ел – 2 урын
2000 ел – 3 урын
2004 ел – 3 урын
Тышкы сылтамалар
http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ta/selim-tataroglu-1.html http://www.judoinside.com/judoka/view/654/judo-career/ https://archive.is/20131015190804/wsport.free.fr/06_tataroglu.htm
Камбург
Камбург (Camburg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мовилень (коммуна, Олт)
Мовилень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Чирши (Чуел районы авылы)
Чирши (Чăрăш, Чирши) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429905. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241864006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600013200. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 88 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,89%).
Дегола (Сондрио)
Дегола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дегола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Емишен (Дураган)
Емишен (Yemişen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дураган илчесенә караган бер авыл (köy).
725 ел (б. э. к.)
725 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Шафранув
Шафранув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Ноу-де-Бергеда
Ла-Ноу-де-Бергеда — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кэчпомолъёль
Кэчпомолъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лебедь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Җәмәле
Җәмәле (Три Протока) — Әстерхан өлкәсенең Идел буе районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 58,3%, чегәннәр — 14,3%, урыслар — 14%, казакълар — 6,7%.
Хлебовице
Хлебовице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цебер (Свентокшиж воеводалыгы)
Цебер  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Асавая (Маларыцкий районы)
Асавая  (Асавая ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(5308) Hutchison
(5308) Hutchison — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DC2» саналган.
Коттер (Арканзас)
Коттер  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коттер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Силвер-Спрингс-Шорс (Флорида)
Силвер-Спрингс-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Силвер-Спрингс-Шорс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Семенов
Семенов, Семёнов — фамилия.
Липтовске Слиаче
Липтовске Слиаче — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кәшби Кулиев
Кәшби Кулиев, Кәшби Закирҗан улы Кулиев (1958 елның 8 июле, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Актаныш районы, Иске Кормаш) ― хуҗалык эшлеклесе, Актаныш районы хакимият башлыгы урынбасары (1994―2005), Татарстан Республикасының атказанган төзүчесе, Актаныш районының мактаулы гражданины (2008).
Биография
Кәшби Закирҗан улы Кулиев 1958 елның 8 июлендә Татарстанның Актаныш районы Иске Кормаш авылында туа.
Каратепе (Һалылые)
Каратепе (Karatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Недзведзь
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD104402
HD104402 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кшишковице (Мазовия воеводалыгы)
Кшишковице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Пальма-де-Сервельо
Ла-Пальма-де-Сервельо — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Деде (Виченца)
Деде — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Деде Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аррокелаш
Аррокелаш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
726 ел (б. э. к.)
726 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Конжервиль-Тьйонвиль
Конжервиль-Тьйонвиль — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Плюдюно
Плюдюно (Pluduno) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Планкоэт кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,32 км².
Сабин (округ, Луизина)
Сабин  — Америка Кушма Штатларының Луизина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мени шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1012 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Сабин (округ, Луизина)
(12463) 1997 AL7
(12463) 1997 AL7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 9 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AL7» саналган.
Вандивер (Алабама)
Вандивер  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вандивер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кивьер
Кивьер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Каммерфорст (Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асавая (Столинский районы)
Асавая  (Асавая ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Мовилень (коммуна, Ясси)
Мовилень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Коттон-Плант (Арканзас)
Коттон-Плант  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коттон-Плант шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крысаны
Крысаны (Крысаны) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Бакшанды
Халык саны — 21 тирәсендә. Почта индексы — 422055.
Крысаны
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Бакшанды
Тарих
XVI гасырда нигезләнгән.
Крысаны
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бакшанды
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
HD104463
HD104463 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Цегельня (Опатовский повяты)
Цегельня  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хлебув (Лодзь воеводалыгы)
Хлебув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аза (Пиана кушылдыгы)
Аза — Пиана елгасы кушылдыгы. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пьяна елгасының уң ярыннан 123 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кюрбейю
Кюрбейю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хальмерью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
(5309) MacPherson
(5309) MacPherson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кюрбейю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5309) MacPherson
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ED25» саналган.
Ла-Побла-де-Кларамун
Ла-Побла-де-Кларамун — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козьмодемьянск
Козьмодемьянск (Күзмәдимән, Көҗмәдимьян , Козьмодемьянск, тау мари телендә Цикмӓ, болын мари телендә Чыкма, Чикмĕ) — Мари Илнең көньяк-көнбатышында урнашкан шәһәр, Таулы Мари районының районының административ үзәге.
Халык саны — 21 262 кеше (2010).
География
Шәһәр Иделнең (Чабаксар сусаклагычы) биек уң ярында, Йошкар-Оладан 104 километрга көньяк-көнбатышка таба урнаша. Республикасының сул як ярдагы өлеше белән Козьмодемьянскны борамлы кичү тоташтыра.
Тарих
Козьмодемьянск крепость буларак 1583 елда нигезләнгән.
1708 елда, Россияне сигез губернага бүленү вакытында, Козьмодемьянск Казан губернасына беркетелгән. 1727 елдан — өяз шәһәре.
1791 елда монда мари краенда беренче халык училищесы ачыла. XIX гасырның ахырында Козьмодемьянскта биш уку йорты булган: өчкласслы училищесы, хатын-кызлар училищесы (1862 елда ачылган), мари хатын-кызлар мәктәбе, ике чиркәү-мәхәллә мәктәбе.
1861 елда шәһәрдә стационар шифаханәсе ачыла.
1917 елда шәһәрдә совет хакимияте урнаштырыла.
1920 елда Козьмодемьянск һәм өязе Түбән Новгород губернасына кертелә. 1921 елда Мари Автономияле өлкәсенә кертелә; 1936 елдан — Мари АССР составында.
Халык
Милли состав: руслар — 65,7%, чирмешләр — 28,8%, татарлар — 1,0%, чуашлар — 0,8%.
Транспорт
Тимер юл элемтәсе юк, иң якындагы станцияләр Чабаксар (ераклык — 86 км) һәм Йошкар-Ола (120 км).
Автобус элемтәсе: Мәскәүгә, Түбән Новгородга, Йошкар-Олага автобуслар баралар.
Истәлекле урыннары
һ.б.
Каратепе (Акчакале)
Каратепе (Karatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дедера (Вибо Валенция)
Дедера — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дедера Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Шведи (Карпатасты воеводалыгы)
Шведи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
727 ел (б. э. к.)
727 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Пята-Яха (Пяседай-Яха кушылдыгы)
Пята-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пяседай-Яха елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кытайда индуизм
Кытайда индуизм — Кытайда яшәүче халыкның Һинд динен тотучы дини азчылык тарафдарлары, аларның мәдәни мирасы булган белем, гадәтләре һәм чынбарлыкларының берләштерүче иҗтимагый-мәдәни феномен.
Дин үзе хәзерге кыйтга Кытайда бик чикләнгән таралышлы, ләкин археологик дәлилләр Индуизмның урта гасыр Кытайда барлыгын тәкъдим итә. Һинду тәэсирләре шулай ук илгә тарихы дәвамында Буддизм таралышы буенча сеңгән. Ведик традицияләрдән килеп чыккан йога һәм медитация кебек гамәлләр шулай ук Кытайда киң таралган. Һинду җәмәгате, бигрәк тә Айяволе һәм Маниграмам Көньяк Һиндстанның сәүдә гильдияләре аша көньяк Кытайда чәчәк аткан.
Һинду мотивлары һәм гыйбадәтханәләре дәлилләре, мәсәлән Кайюан гыйбадәтханәсе Цюанджоу, көньяк-көнчыгыш Кытайның Фуцзян провинциясендә табылырга дәвам итә. Һоң Коңта кечкенә Һинду иммигрант эшчеләре җәмәгате бар.
Иртә Һинду тәэсире
Борынгы Кытай диненә Индуизмның тәэсиренең кайбер мисалларына "алты мәктәп" яки "алты доктрина" керә һәм шулай ук Йога, ступаларның кулланышы (соңрак алар Көнчыгыш Азиядә пагода булган). Шулай да, Кытайда, Буддизм һәм Конфуцианизмнан аермалы буларак Индуизм беркайчан да зур популярлык казанмаган. Моннан чыгармалар булган, мәсәлән Тибетның кайбер өлешләрендә. Кытайда кечкенә Һинду җәмәгате булган, күбесенчә көньяк-көнчыгыш Кытайда урнашкан. Унөченче гасыр ахырының Цюанджоу Шива Ходае гыйбадәтханәсе калдыклары белән бәйле ике телле Тамил һәм Кытай теле язмасы табылган. Бу мөгаен көньяк Һинд стилендә Индуизм гыйбадәтханәләрнең берсе булган, алар иске портның көньяк-көнчыгыш секторында төзелгән булган, анда чит ил сәүдәгәрләренең анклавы урнашкан. Дүрт Күк Патшалары Локапалардан килеп чыккан. Кайбер галимнәр тарафыннан Хануман Ходае Кытай мифологиясе персонажы Сун Вуконгның чыганагы булган. Якшалар (Кытайча: 夜叉) башта Һинду тарихыннан килеп чыкканнар, алар демоннар яки табигать рухлары сыйныфы булган. Якшага ышану Кытайга Лотос Сутрасы аша кергән, ул башта кытай теленә Дхармакса тарафыннан 290 ел тирәсендә тәрҗемә ителгән, соңыннан ул Кумараджива тарафыннан җиде юл аша тәрҗемә тарафыннан кысрыклап чыгарылган. Кытай халык динендә күп риваятьләр һәм тарихлар, мәсәлән, Нежа Һинду мифологиясеннән килеп чыккан, мәсәлән, Тиансидзайның 10-ынчы гасыр тәрҗемәләре аша. Бу тәэсир һәм фикерләр синтезы аша, кайбер терминнар элек булган концепцияләргә туры китерелергә мөмкин - "ракшаслар" "луоча" буларак, башка төшенчәләр итеп кертелгән булган. Индуизмда "пишачалар" кытай телендә "пишезуо" буларак.
Тәэсир регионнары
Борынгы Кытай язмаларын һәм шулай ук хәзерге археологик өйрәнүләр буенча Индуизмның кайбер фикерләре Кытайның берничә регионнарында кабул ителгән дип тәкъдим итә. 2-нче гасырдан алып 12-нче гасырга кадәрге Кытай текстлары 150 галим Һинду Санскрит текстларын кытай теленә тәрҗемә итүдә концентрацияләнгән дип фараз итә. Ведалар миң-лун' (белем фәне) яки жи-лун (акыл белеме) дип аталган. Борынгы Кытай галимнәре шулай төрле башка Самхиталарны һәм Шастраларны тәрҗемә иткән. Һиндстанда оригиналлары һәм барлык тәрҗемәләре югалган булган кайбер Санскрит текстлары Кытайда табылган булган - мәсәлән, "Джин Ци Ши Лун" ул "Санкхья-Карика"ның сакланып калган тәрҗемәсе. Тәэсир иткән тәрҗемәләрнең мисалы буларак Йидзингның Һаривамсадан безнең эраның 1-енче гасырдан алып 3-енче гасырга кадәр гимннар тәрҗемәләре Кытайда табылган булган ул Кришна Ходаеның яхшы танылган искә алынуы һәм Һинду эпосы Махабхаратаның кушымтасы. Йидзинг Дурга Алиһәсе өчен берничә Һаривамса гимннарын тәрҗемә иткән, ләкин аларны Сарасвати Алиһәсе белән ассоциацияләгән. Бу белем, музыка, сәнгатьләр һәм эчке көч Алиһәсе концепциясе хәрби көч Алиһәсе концепциясе белән берләштерелгән һәм соңыннан Кытай Бианцайтан буларак мәгълүм булган һәм соңыннан Япониядәге Бензайтен (辯才天) Алиһәсе булган - аның гыйбадәтханәләре һаман Япониядә зиярәт кылына. Борынгы Һинду Санскрит язмалары Юннань провинциясендә шулай ук табылган булган, бу тел Кытайда Буддизмны тарату өчен типик рәвештә кулланылмаган. Бу язмалар кимендә урта гасыр чорыннан; шулай да, алар Кытайга ничек һәм кайчан килүе билгесез булып кала.
Мәдәни Инкыйлаб вакытында һәм шуннан соң Индуизм
Кытайда коммунизм үсүе вакытында Кытайда Индуизм такын күбрәк киртәләргә очраган, ул вакытта Кытай Коммунист хөкүмәте нинди дә булса дин тарафдары булуны кире каккан, чөнки ул социализмга каршы булып саналган, һәм шулай ук феодализм һәм чит ил колониализм символы булып саналган. Коммунист Мәдәни Инкыйлабы вакытында, 1966-ынчы елдан 1977 елга кадәр барлык дин кешеләре эзәрлекләнгән һәм шул вакытта күп дини биналар һәм хезмәтләр ябылган булган һәм дини булмаган биналар материалистик хезмәтләр өчен алыштырылган булган. Шулай да, 1977 елдан алып, хөкүмәт дин өстеннән чикләүләрне җиңеләйткән һәм Кытай Халык Республикасы Конституциясе имзаланган һәм күп кытайларга янә аларның дини һәм шәхси ышануларын гамәл кылырга рөхсәт ителгән. Шулай да, хөкүмәт һаман башка дини гамәлләрдән, бигрәк тә чит илләрнекеләрнекенә бик шөбһәле карый. Күп Кытай туристлары Таиландта Пһра Пһромга барып теләкләр итә.
Кытайда Индуизм Практикасы
Гәрчә Индуизм биш рәсми диннәрнең берсе булмаса да (Буддизм, Таоизм, Католик Христианлык, Протестант Христианлыгы һәм Ислам) һәм гәрчә Кытай рәсми секуляр дәүләт булса да, Индуизм практикасы Кытай рөхсәт ителгән гәрчә күп булмаган масштабта булса да. Гәрчә Индуизм Һинд мәдәниятеннән барлыкка килсә дә, Кытайга Ведик традициянең тәэсире илнең мәдәниятендә сизелә.
Кыйтга Кытай
Кытайда күп Һинду экспатриатлары яши, һәм җирле Кытай халкы арасында шулай ук Һинду гаиләләре бар. Аларның саны чагыштырмача аз, һәм шулай итеп, аларның дине биш рәсми танылган дини оешмалары арасында түгел. Алар гадәттә тыныч кешеләр һәм җирле Кытай хөкүмәте белән хезмәттәшлек итә һәм бөтен ил буенча диннәрен тыныч тотарга рөхсәт ителгән хәтта кыйтга Кытайда да. Кытай хөкүмәте Нью-Дели һәм Гандхинагарны җитәкләгән Сваминараян Траст (BAPS)ны чакырып кыйтга Кытайда охшаш гыйбадәтханә төзергә сораган, ул шундый беренче гыйбадәтханә булган. Җирнең зур өлеше 2007 елда Фошанда резервланган булган, бу гыйбадәтханә һәм Һиндстан мәдәни үзәге өчен булган. Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенең (ISKCON) кыйтга Кытайда аз гына тарафдарлары бар, ил буенча төрле шәһәрләрдә кечкенә төркем тарафдарлары бар. ISKCON Гуандонг Телевидениесендә Кытайда йога һәм медитация гамәлләрен өйрәтү өчен искә алынган.
Һоң Коң
Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISKCON) дөнья буенча зур Гаудия Вайшнава оешмасының Һоң Коңта үзәге бар ул 1981 елда нигезләнгән. 2010 елда Һоң Коң яшәүчеләрнең якынча 0.5%-ы төрле юнәлешләр Индуизм тарафдарлары булган; боларга экспатриатлар һәм гомер буена тарафдарлар булган гражданнар керә.
Цюанджоуда Һинду мирасы
Археологик өйрәнүләр буенча Кытай тарихында кимендә Вайшнавизм һәм Шиваизм мәктәпләре Кытайга килгән. Хәзерге вакытта Цюанджоуда Һиндулар юк диярлек. Шулай да, шәһәрдә Тамил Һинду җәмәгате булган, алар 13-енче гасырда Кайюан Гыйбадәтханәсен төзегән, ул Шива Ходае хөрмәтенә булган. Гыйбадәтханә хәзер хәрабәләрдә, ләкин 300 дән артык кисеп ясалган сурәт һаман шәһәрдә. Шуларның күбесе хәзерге вакытта Куанджоу Музеенда күрсәтелә һәм кайберәүләр Буддист гыйбадәтханәсе Кайюан Гыйбадәтханәсенең өлеше булып киткән. Аның төп залы "Махавира залы" артында Индуизм кисеп ясалган сурәтләре белән колонналар бар. Кисеп ясалган сурәтләр Куанджоуның төп биш урыннары һәм күрше өлкәләрдә таралып урнашкан. Алар Көньяк Һинд стиленда ясалган, һәм Тамил Надуда 13-енче гасырда төзелгән гыйбадәтханәләргә охшаш. Бөтенесе диярлек кисеп ясалган сурәтләр яшел-соры граниттан ясалган, ул якындагы калкулыкларда булган һәм регионның җирле архитектурасында кулланылган. Шива Ходае хөрмәтенә багышланган Куанджоу Гыйбадәтханәсе темаларга Гаджаранья Кшетра тарихы керә - бу Шива лингага гыйбадәт кылган фил, шулай ук изге Тхирумулар тарихы - ул линганы сылаучы сыер аша тасвирланган һәм хәзер Андһра-Прадеш дип аталган Һинд регионыннан ике Һинду көрәшчеләре тарихы.
Емишли (Улудере)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Улудере илчесенә караган бер авыл (köy).
Ситрес-Гиллс (Флорида)
Ситрес-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ситрес-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нежкава (авыл)
Нежкава  (Нежкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12464) Manhattan
(12464) Manhattan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Наро-Фоминск
Наро-Фоминск (Наро-Фоминск) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (90,5%), украиннар (2,9%), үзбәкләр (1,2%).
Арруда-душ-Пизойнш
Арруда-душ-Пизойнш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кшценцин
Кшценцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клакау
Клакау (Кулаковка) — Әстерхан өлкәсенең Идел буе районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 44,7%, чегәннәр — 45,4%, урыслар — 4,5%.
Сент-Бернард (округ, Луизина)
Сент-Бернард  — Америка Кушма Штатларының Луизина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шалметт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1794 км² тәшкил итә.
Невьянск шәһәр округы
Невьянск шәһәр округы (Невьянский городской округ) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Таузавод идарә округынә керә.
Сент-Бернард (округ, Луизина)
Искәрмәләр
Сент-Бернард (округ, Луизина)
Невьянск шәһәр округы
Административ үзәк — Невьянск шәһәре.
Административ бүленеш
Невьянск шәһәр округы составына 38 торак пункт керә.
Липтовска Анна
Липтовска Анна — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ла-Побла-де-Лильет
Ла-Побла-де-Лильет — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
728 ел (б. э. к.)
728 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Кроссетт (Арканзас)
Кроссетт  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кроссетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Деҗано (Тренто)
Деҗано — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Деҗано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Камсдорф
Камсдорф (Kamsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шебни
Шебни — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хлево (Лодзь воеводалыгы)
Хлево  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөек Литва кенәзлегендә татар атлы гаскәре
Татар атлы гаскәре (поляк. Jazda tatarska) — XIV гасырда Литва кенәзе Гедимин гаскәрләрендә, Алтын Урда ханнарының, аерым алганда, исламны керткән Үзбәк ханның идарәсеннән Бөек Литва кенәзлеге территориясенә күчкән татарлардан барлыкка килгән атлы гаскәр. Татарларның күпләп килүе Витовт вакытында була. Алынган җирләргә ия булу һәм дин тоту ирегенә алмашка кавалерия хоругваларында хәрби хезмәт вазыйфасына алынганнар. Шулай итеп, 1410 елда Грюнвальд сугышында Литва гаскәрләре составында Татар Җәләл әд-Дин хоругвалары катнаша.
Алга таба хоругвалар Кырым ханлыгыннан качаклар хисабына тулылана. 1630 нчы елларда армиянең Татар кавалериясе патша Владислав IV үзгәртеп корулар барышында халык автораменты составына керә. XVII гасырдан башлап җиңел Татар кавалериясе хоругваларында татарлардан тыш поляклар, литва һәм украиннар хезмәт итә. Дошманны эзләү, саклау, эзәрлекләү өчен файдаланылганнар. Кавалеристларда саклагыч кирәк — яраклар булмаган, 1676 елдан кыска сөңгеләр белән коралланганнар. Бөек Төньяк сугышыннан соң XVIII гасыр башында, заманча армияләргә каршы нәтиҗәсез булу сәбәпле, татар хоругвалары абруе түбәнәя, әмма алар җиңел кавалериянең яңа төре булган «оланнар» өчен нигез булып торганнар. Аларны август аенда Саксония Фридрихның Август армиясендә куллана башлыйлар, аннан алар Франция армиясенә эләгәләр.
Чиршкасы (Чуел районы)
Чиршкасы (Чăрăшкасси, Чиршкасы) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429902. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241804013. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600013300. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 71 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96,58%).
Тышкы сылтамалар
Чăрăшкасси
Асавляны (Драгичынский районы)
Асавляны  (Асаўляны ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кири-ле-Сек
Кири-ле-Сек — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Корбей-Эссонна
Корбей-Эссонна — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Кюфелда
Кюфелда — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нерица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сачова
Сачова — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плюфюр
Плюфюр (Plufur) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плестен-ле-Грев кантонына карый.
Ассейсейра (Риу-Майор)
Ассейсейра  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
HD104501
HD104501 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Мовилица (коммуна, Вранча)
Мовилица — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Цедзина
Цедзина — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5310) Papike
(5310) Papike — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EP26» саналган.
Нежкавка
Нежкавка (Нежкаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ла-Рока-дель-Вальес
Ла-Рока-дель-Вальес — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вейтли (Алабама)
Географиясе
Вейтли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ла-Рока-дель-Вальес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейтли (Алабама)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12465) Perth Amboy
(12465) Perth Amboy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 3 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AD10» саналган.
Кесон-Сити
Кесон-Сити (Quezon City) — Филипиннең Башкала төбәгендә урнашкан шәһәр.
729 ел (б. э. к.)
729 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Кесон-Сити
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1939 елдан башлап йөртә.
Лавечко-Нове
Лавечко-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Абдуллаһпаша (Караҗабей)
Абдуллаһпаша (Abdullahpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Емишли (Симав)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (köy).
Ситрес-Спрингс (Флорида)
Ситрес-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ситрес-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ламар (Арканзас)
Ламар  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ламар шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хмелёвець (Польша)
Хмелёвець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шегди
Шегди — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сент-Чарльз (округ, Луизина)
Сент-Чарльз  — Америка Кушма Штатларының Луизина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ханвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 410 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Сент-Чарльз (округ, Луизина)
Азанка (Чека кушылдыгы)
Азанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чека елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каннавурф
Каннавурф (Kannawurf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Деҗоц (Валле д'Аоста)
Деҗоц — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Деҗоц Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5311) 1981 GD1
(5311) 1981 GD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 3 апрелендә Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 GD1» саналган.
Каратепе (Сарайөнү)
Каратепе (Karatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Сарайөнү илчесенә караган бер авыл (köy).
HD104513
HD104513 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мәмәдхөсәен Тәхмасиб
Мәмәдхөсәен Тәхмасиб ( тулы исеме Мәмәдхөсәен Аббасгули улы Тәхмасиб, азәрб. Məmmədhüseyn Abbasqulu oğlu Təhmasib) – азәрбайҗан язучысы, фольклорчы галим.
1907 елда Нахчыван шәһәрендә туган. 1982 елның 5 октябрендә Бакыда вафат.
Бакы педагогия техникумын(1927 ел), Азәрбайҗан педагогия институтын (1933 ел) тәмамлый.
Нахчыванда мәктәп укытучысы (1927 - 1930 еллар), Кюрдамирда, Али-Байрамлыда мәгариф бүлекләрендә методист (1933 - 1936 еллар), Азәрбайҗан Фәннәр академиясенең Низами исемендәге  Әдәбият институтында халык авыз иҗаты бүлеге мөдире (1945-1982 еллар), Киров исемендәге Азәрбайҗан дәүләт университетында (1950-1958 еллар) эшли.
“Халык авыз иҗатында бәйрәм һәм календарь җырлары” темасына кандидатлык (1945 ел), “Урта гасырларда азәрбайҗан халык дастаннары” темасына докторлык (1965 ел) диссертацияләре яклый. Профессор (1970 ел).
Әдәбиятка 1934 елда килә. Әсәрләре: “Качак Нәби» (1938 ел), «Ашык тавышы» (1942 ел), “Бәетләр” (1943 ел), “Ак атлы угълан” (1954 ел), “Азәрбайҗан әкияләре” (1941-1942 еллар,     3 томда; 1945-1946 еллар, 2 томда, рус телендә), “Дашдамир әкиятләре” (1970 ел), ”Ашык Алиәсгар” (1972 ел, 2 китап).
Пьесалары: “Яз” (1938 ел), “Юлбарыс өне” (1941 ел ), “Чәчәк атучы таулар” (1951 ел), “Һинд әкияте” (1956 ел), “Робагыйлар дөньясында” (1968 ел) җөмһүрият театрларында куела.
Әсәрләре буенча берничә кинофильм төшерелгән.
Халык авыз иҗатын җыю өлкәсендә зур хезмәт куя: “Көругълы” эпосы, “Мулла Насретдин мәзәкләре”, “Коркут бабам китабы”, “Азәрбайҗан дастаннары”, “Азәрбайҗан мәхәббәт дастаннары”.
Тышкы сылтамалар
http://www.vostlit.info/Texts/rus9/Korkut/lit.phtml?id=746
http://az.wikipedia.org/wiki/M%C9%99mm%C9%99dh%C3%BCseyn_T%C9%99hmasib_(film,_2003)
Моны да карагыз
http://az.wikipedia.org/wiki/M%C9%99mm%C9%99dh%C3%BCseyn_T%C9%99hmasib
Липтовска Кокава
Липтовска Кокава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асавница
Асавница (Асаўніца ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Липтовска Кокава
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Мовилица (коммуна, Яломица)
Мовилица — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ла-Торре-де-Кларамун
Ла-Торре-де-Кларамун — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пята-Яха (Сядор-Яха кушылдыгы)
Пята-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сядор-Яха елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цеклинско
Цеклинско — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лабазиха
Лабазиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга   Лабазский Шар елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ассейсейра (Томар)
Ассейсейра  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Манила
Манила (Manila) — Филипиннең Башкала төбәгендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1901 елдан башлап йөртә.
Клери-Сольшуа
Клери-Сольшуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.