cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адлер Тимергалин
Иҗаты
Язучы 1976—1982 елларда Татарстан Язучылар союзы каршыңдагы балалар әдәбияты секциясе җитәкчесе булып эшләде. Журналистика, әдәбият өлкәсендәге хезмәтләре өчен аңа 1981 елда Татарстан АССРның атказанган культура работнигы дигән мактаулы исем бирелде.
2013 елның 16 гыйнварында Адлер Тимергалинның йөрәге тибүдән туктады.
Гаиләсе
Кызы (I никахыннан) Алсу, рәссам. Оныгы Вероника, дизайнер. Улы (II никахыннан) Рөстәм. .
Хәтер
2013 — 1945 елда язучы тәмамлаган Иске Минзәләбаш урта мәктәбенә (2015 елдан тугызъеллык мәктәп) ТР Сарман муниципаль районы башкарма комитеты карары нигезендә Адлер Тимергалин исеме бирелә.
Шулай ук карагыз
ФАНтастика-ТАТарча_Адлер Тимергалин бите
Радков
Радков (Радкоў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ярково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Ярково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Иггенсбах
Иггенсбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блерюе
Блерюе — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Мартин Готтфрид Һерман
Мартин Готтфрид Һерман (Martin Gottfried Hermann,, — , ) — Казан университетында латыйн теле, әдәбият һәм борынгы тарих профессоры, рухани.
Гринейкерс (Калифорния)
Гринейкерс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлишев
Юлишев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Инал Гетигежев
Инал Гетигежев (Инал Арсенович Гетигежев,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (сакчы).
Казе Бортолато (Падова)
Географиясе
Казе Бортолато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нозама
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Макаровская (Киров өлкәсе)
Макаровская (Макаровская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(16641) Esteban
(16641) Esteban — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Макаровская (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), коми-пирмәкләр (10%).
(16641) Esteban
Тарихы
1993 елның 16 августында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QH10» саналган.
Мерсин (Акчаабат)
Мерсин (Mersin) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рамиранес
Рамиранес — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадрия Әмирова
Кадрия Әмирова, Кадрия Шәүкәт кызы Әмирова (1974 елның 3 мае, ССРБ, Казакъ ССР, Алматы) — Казакъстанның һәм Россиянең балет биючесе. РФ атказанган артисты (2005).
Шерри (Висконсин)
Шерри  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кадрия Әмирова
Тәрҗемәи хәле
1974 елның 3 маенда Алматыда туган. Алматыда 68нче лингвистика мәктәбен (1984), А. В. Селезнев исемендәге Алматы хореография укуханәсен (1992), ГИТИС (2003) тәмамлаган.
Шерри (Висконсин)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кадрия Әмирова
Хезмәт юлы
1992—1993 елларда — Казакъстанның «Яшь балет» классик бию дәүләт ансамблендә хезмәт итә.
Шерри (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадрия Әмирова
Хезмәт юлы
1993 елдан — Станиславский һәм Немирович-Данченко исемендәге музыкаль театрында (Мәскәү) балет солисткасы.
2004 елдан — Абай исемендәге Казакъ опера һәм балет театрының (Алматы) чакырулы артисты.
2015 елда Л. М. Лавровский исемендәге Мәскәү дәүләт хореография укуханәсендә (көллият) укыта. Европа илләрендә (Швейцария, Лихтенштейн), Япониядә, АКШта, Югославиядә гастрольләрдә була.
Тау Озы
Тауза — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының уң ярына тамагыннан 672 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Соз
Соз — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кобра елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Щудли
Щудли — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рөстәм Гыйззәтуллин
Рөстәм Гыйззәтуллин (Рөстәм Хәниф улы Гыйззәтуллин,, — , ) — җырчы, композитор, продюсер, Башкортстанның атказанган әртисе (2016).
Игенсдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9089) 1995 UC7
Тарихы
1995 елның 16 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UC7» саналган.
Радуга (Веткавский районы)
Радуга  (Радуга ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карбасты (Битлис)
Карбасты (Karbastı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (köy).
Гент (Кентукки)
Гент  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гент шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Рита-ду-Парду
Санта-Рита-ду-Парду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мейрюе
Мейрюе — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Шри Радһа Шьямасундар Мандир
Шри Радһа Шьямасундар Мандир ул Көньяк Кореяда, Сеулда, Хаенгбангчонда Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә һәр иртә кичен махсус даршана вакытларында ачыла. Махсус программалар шулай ук якшәмбеләрдә була, мәсьәлән балаларга бушлай Викас дәресләре (аларга видео аша Һинд дине язмаларын, Һинди телен, Һиндстан тугъры музыкасын өйрәтү, һ.б.), Йога дәресләре һәм Бһагавад Гита лекцияләре белән махсус якшәмбе сый программалары керә. Гыйбадәтханәдә Дивали һәм Шри Кришна Джанмаштами кебек фестивальләр керә, аларга 500-дән артык тугъры килә. Өйләнүләр, Намакарана исем кушу церемонияләре, һәм Шанти Пуджалар Ведик стильдә традицион браминнар тарафыннан башкарыла. Гыйбадәтханә шулай ук Һиндстаннан, Непалдан, Бангладештан, Шри-Ланкадан һәм Пакистаннан һәм дөньяның төрле урыннарыннан, Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте тугърылар өчен очрашу ноктасы булып тора. Гыйбадәтханәдә шулай ук вегетариан кибет, Пуджа әйберләре, Упавас һәм тел аңлашылмаучылык һәм диета чикләүләренә күрә вегетарианнарның махус соравы буенча саттвик ризык (бары тик вегетариан, сарымсаксыз һәм сугансыз) була.
Искәрмәләр
Temple Website
Бовель (Иль һәм Вилен)
Бовель — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Бродина (Сучава)
Бродина — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлишево
Юлишево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караганка
Караганка (Караганка) – Чиләбе өлкәсенең Сим шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (11%).
Батталгази (Меликгази)
Батталгази (Battalgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ярославець (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Ярославець  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чәкән (авыл)
Чәкән — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Халык саны
2010 елда авылда 359 кеше яшәгән.
Гален
Гален (Γαληνός) - антик чор табибы. Аның исемен Клавдий Гален (Claudius Galenus) итеп язу Яңарыш чорында пәйда булган, бүген бу Cl. кыскартмасының ялгыш уку дип исәпләнә.
Гаилә хәле
Гален танылган җир биләүче, архитектор гаиләсендә туа. 14 яшендә философик мәктәпкә керә, шунда стоикларны, платоникларны, перипатетикларны һәм эпикурчыларны өйрәнә. 16 яшендә аны медицинаны өйрәнергә җибәрәләр: башта Пергамда, аннары Смирна, Коринф, Афина һәм Александриядә.
Табиблык практикасы
157 елда Гален Пергамга әйләнеп кайта, анда аны шундук театрга баш врач итеп куялар. Биш ел эчендә ул тамашада катнашкан ике җәрәхәтләнгән актерның гына гомерен саклап кала алмый, калганнар бөтенесе дә исән кала. Аңа кадәр эшләгән белгеч пычагы астында 60 гладиатор вафат була. Ул шулай ук Пергама асклепионында эшли. Шуның өстенә медицина өлкәсендәге Гален 434 хезмәт авторы буларак таныла.
Теоретик медицина
Галенның философик күзаллаулары Платон һәм Аристотель идеяләре тәэсирендә формалашкан. Аристотельдән ул табигатьтә бар нәрсәнең үз урыны, үз максаты була дигән фикерне отып алды. Шуннан чыгып Гален тәндәге барлык әгъзалар нинди вазифалар башкаруы турында китап яза. Платонның пневма һәм җанның өчтә бергәлеге идеясен алып, ул кешенең җанын мидә, бавырда һәм карынчыкта яши дип саный. Барлык кан тамырларының башы – биш өлештән торган бавырда табигый пневма яши. Барлык яшәү процессларын ул пневмага әйләнгән материаль булмаган көчләр белән аңлата: нервылар рухи көч китерә, бавыр канга табигый көч бирә, пульс - пульс бирә торган көчтән барлыкка килә. Үзенең клиник хезмәтләрендә Гален кайчакта 4 элемент турында сүз йөртә: һава, су, җир, ут. Ешрак – 4 сыеклык турында һәм 4 халәт турында: корылык, дымлылык, салкын һәм җылылык. Аның фикеренчә тәннең һәр хәрәкәте, һәр гамәлендә ниндидер сәбәп ята. Барлык элементлар нормада булганда кеше сау-таза, һәрбер үзгәреш әгъза үтәгән вазифаның зәгыйфләнүенә китерә, җәрәһәтләнүгә һәм хасталарга. Кешенең сәләмәтләнүен ул ике күренеш белән аңлата: табипның осталагы һәм оста белән хастага акыл биреп торучы Барлыкка китерүченең гамәлләре белән. Димәк, хастаның сәләмәтләнүе – могҗиза түгел, ә чирне аңлау, белем һәм тәҗрибә нәтиҗәсе.
Анатомия
Галенның табигатькә карашларын табиб практикасы һәм анатомия-физиология өлкәсендәге тәҗрибәләре формалаштыра. Гален Александриягә килгәч, анда инде дин йогынтысында үлгән кешеләрне яру тыелган булган, Галенга куйлар, этләр, тояклы хайваннар, маймылларны ярырга, вивисекция ясарга туры килә.
Гален Кеше анатомиясе һәм скелеты төзелеше белән өстен-өстен генә таныш була. Кешенең эчке әгъзалары төзелеше турында ул бик аз хәбәрдар була. Җәнлекләрне яру вакытында ясалган күзәтүләрне ул автомат рәвештә кеше анатомиясенә күчерә. Мәсәлән, мускулатура турындагы китабында ул өч йөздән артык мускулны тасвирлый. Аларның кайберләре кешедә бөтенләй юк һәм кайбер җәнлекләрдә генә очрый. Шул ук вакытта Гален кеше кулындагы зур бармакны тота торган мускулны белмәгән.
Гален йөрәкнең анатомик төзелешен бик тәфсилләп язган. Галенның философик теориясенең очы - пульс тәгълиматы. Гален пульсны ничек үлчәргә, йөрәк тибешләре арасындагы паузаны ничек өйрәнергә өйрәтә. Еш пульс, тулы пульс яки ритмик пульсның ни икәнен аңлата. Гален артерияләрдә кан ага ди, аңарчы исә анда һава бар дип исәпләнелгән. Галенның пульс, кан әйләнеше, пневма турындагы күзаллаулары көнбатыш медицинада 14 гасыр буе гамәлдә була һәм бердәнбер дөрес итеп табыла. Европада бары 16 гасырда гына кан әйләнешенең кече боҗрасы турында беләләр (канның үпкәдән йөрәккә кайту механизмы).
Томиока (шәһәр)
Томиока — Япония дәүләтенең Гумма префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томиока шәһәре 2006 елның 27 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 53332 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 434 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 122.90 км² тәшкил итә.
Черашу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибадавия
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16642) 1993 RK4
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RK4» саналган.
Радуцин
Радуцин (Радуцін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Иглинг
Иглинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бертранж (Мозель)
Бертранж (Bertrange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,82 км².
Искәрмәләр
Бертранж (Мозель)
Юльяново (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Щурково
Щурково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Рита-ду-Паса-Куатру
Санта-Рита-ду-Паса-Куатру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казе Ботере (Тревизо)
Казе Ботере — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Ботере Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Болон (Иль һәм Вилен)
Болон — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
(16643) 1993 RV15
(16643) 1993 RV15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD182568
HD182568 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ярославки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Ярославки  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шилдс (Додж, Висконсин)
Шилдс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гринфилд (Керн округы, Калифорния)
Гринфилд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гринфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сордук
Сордук — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Фёдоровка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фурье рәвешүзгәртүе
Фурье рәвешүзгәртүе (ℱ билгесе) — чын үзгәрмә зурлыкка бәйле бер функциягә чын үзгәрмәгә бәйле икенче функцияне тиңләштерү операциясе.
шулай ук болай язылып була:
Фурье кире рәвешүзгәртүе:
Батталгази (Батталгази)
Батталгази (Battalgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фурье рәвешүзгәртүе
Фурье рәвешүзгәртүе физикада, саннар теориясендә, комбинаторикада, сигнал эшкәртүдә, ихтималлык теориясендә, статистикада, криптографиядә, акустикада, океанологиядә, оптикада, геометриядә, медицинада, санак технологиясендә һәм бүтән өлкәләрдә киң кулланыла.
Фурье рәте
Өзлексез Фурье рәвешүзгәртүе - Фурье рәтенең гомуми нәтиҗәсе булып тора - функцияне гармоник тирбәнешләрнең чиксез суммасы төрендә күрсәтү::
Фурье рәте - Фурье рәвешүзгәртүенең аерым очрагы (дискрет) булып тора:
Үзлекләре
f(t) һәм g(t) функцияләренең F(\omega) һәм G(\omega) Фурье рәвешүзгәртүләре түбәндәгечә бәйләнгән:
Гомуми очрак
Фурье рәвешүзгәртүе бар гомумиләштерелгән функцияләр өчен кулланылып була, чөнки Фурье рәвешүзгәртүенең үзлекләре түбәндәгечә бирелә:
биредә шуннан: Мәсәлән дельта-функциянең Фурье рәвешүзгәртүен исәплик: шулай итеп, дельта-функциянең Фурье рәвешүзгәртүе - константа булып чыга:.
(9090) Тиротэнмондай
(9090) Тиротэнмондай — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 28 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UW8» саналган.
Геритедж-Крик (Кентукки)
Геритедж-Крик  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Геритедж-Крик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Номжа
Номжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нея елгасының уң ярыннан 71 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Изен (Алмания)
Изен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Риос (Оренсе)
Риос — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юльянув (гмина Бельск-Дужи)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Радуша
Радуша (Радуша ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Максаки (Кирово-Чепецк районы)
Максаки (Максаки) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Чаллы (Кама Тамагы районы)
Чаллы — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422837.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Гариф Чокалый
Гариф Чокалый (Гарифулла Гайнулла улы Гайнуллин) — татар язучысы.
Шагыйрь һәм хикәятче Гариф Чокалый 1878 елда Сембер губернасы Буа өязе Иске Чокалы авылында (хәзерге Татарстанның Чүпрәле районы) крестьян гаиләсендә туган. Башта авыл мәктәбендә, аннары Сембер шәһәре мәдрәсәсендә укый. Үзлегеннән русча өйрәнә.
Дәлмәтала
Дәлмәтала (Dəlmətala ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Санта-Рита-ду-Сапукаи
Санта-Рита-ду-Сапукаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гариф Чокалый
1905 елгы революция тәэсирендә татар авылларында мәдрәсәләр каршында рус класслары ачыла. Чокалый үз авылында татар балаларына рус теле укыта.
Октябрьдән соң, 1919–1921 елларда Буа өязе халык мәгарифе бүлегендә инструктор (инспектор) булып эшли. Буа мәктәпләрендә укытучылык итә.
Иҗат эшчәнлеге 1910 елларда башлана. 1910–1914 елларда аеруча нәтиҗәле эшли. «Чын вәгъдә», «Биш мужик», «Надан ата», «Тәрәкъ­кый мәхәббәте», «Кызыклы шигырьләр» исемле шигырь китаплары (Шигырьләр «Кызыклы шигырьләр» (1912) китабыннан китерелде), «Гаффар агайның тормышы», «Яхья суфи» исемле проза китаплары басылып чыга.
Шигырьләрендә күбрәк шәхси азатлык таләп итеп, бәхетне шәхси азатлыкта күрсә, хикәяләрендә XX йөз баш татар әдәбиятының үзәк традицияләреннән берсе — мәгърифәтчелек әдәбияты фикерләренә килеп кушыла, үзенең киләчәк турындагы якты өметләрен белемле кешеләргә төби, татар тормышының алга баруына киртә булып торган иске хорафатларны контрастлык алымнары белән сатира астына ала, бу яктан хикәяләре З. Һади хикәяләренә якын тора. Сатира аның хикәяләренең дә бер үзенчәлеге.
Г. Чокалый — балалар өчен дә шигъри мирас калдырган язучы. Монда әдипнең төп темасы — ятимлек.
Ятимлек темасы XX йөз башы татар балалар әдәбиятының байтак битләрен алып тора. Г. Тукай, Н. Думави, З. Ярмәки, Ф. Агиев, Ф. Ибраһимов шигырь һәм хикәяләрендә ятимлек җәмгыятьнең уңай якка хәл итәргә тиешле бер бурычы итеп тасвирлана. Әлеге язучыларда баланың әти-әнисе юк, ул шуңа ятим.
Әткәй, син нидән биздең әнкәйдән, Тормыштан кызык Бетеп китте ямь, дип өзелеп-өзелеп сөйләве бүген дә ата-анага кисәтү булып яңгырый.
Г. Чокалый шәхес культы чорында кулга алына. Омск өлкәсе Тюкалин районы Охотниково авылында 1935 елда сөргендә вафат була.
Бродина-де-Жос
Бродина-де-Жос — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16644) Otemaedaigaku
(16644) Otemaedaigaku — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 16 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SH1» саналган.
Мидори (шәһәр)
Тарихы
Мидори шәһәре 2006 елның 27 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 51964 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 250 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 208.23 км² тәшкил итә.
Чербел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Боцини (Парма)
Казе Боцини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Боцини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эбрамки
Эбрамки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сормук
Сормук – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тетеревятка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9091) Исидатакаки
(9091) Исидатакаки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 2 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 VK» саналган.
Беттанж
Беттанж (Bettange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,73 км².
Раевския
Раевския (Раеўскія ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ярославско
Ярославско — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алтайлар
Алтайла́р (алтай кижи — Алтай кешеләре) — төрки халык. Нигездә Алтай Җөмһүриятендә яшиләр.
Атама
1917 елгы инкыйлабка кадәр руслар арасында «алтай татарлары» атамасы таралган була, аны «алтайлылар» белән бер үк дәрәҗәдә кулланганнар.
Сан
2002 елгы Рәсәй халык исәбе буенча, 67 239 кеше үзләрен алтайлар дигән: Алтай Җөмһүриятендә — 62 192 кеше,Алтай ягында — 1880 кеше. Кемерово өлкәсенең төп төрки халкы хәзер үзләрен телеутлар һәм шорлар дип атыйлар. 1989 елга Казакъстанда 689 алтай, Үзбәкстанда — 191 алтай яшәгән.
Этник һәм этнографик төркемнәр
Алтайларның ике этнографик төркеме аерылып йөртелә:
Әдәби алтай теле көньякалтай теле нигезендә барлыкка килә, төньяк алтайлар өчен тубалар язуы төзелә.
Милли кием
thumb|320px|Милли киемле ир-егет thumb|320px|Милли киемле хатын-кыз Алтайлар киемендә гомумилекләр белән беррәттән төбәк аерымлыклары да бар. Көньяк алтайларда хатын-кыз һәм ир-ат киемнәре өчен озын җиңле һәм ачык якалы күлмәк һәм киң ыштаннар хас була, аларны, гадәттә, сатып алынган тукымадан теккәннәр, кайвакыт - тиредән. Өстеннән йоны эчкә караган иркен сарык туны киелгән. Тунны иркен каеш белән бәйләгәннәр, һәм аны җәен дә кигәннәр. Җәй көне, кайвакыт, аның урынына постау яки материяле төсле тукымадан киң якалы халат киелгән.
Милли тораклар
thumb|left|250px|Юрта Алтайлар бер-берсеннән ярыйсы ераклыкта урнашкан берничә йорттан торган авылларда яшәгәннәр. Мондый торак пунктлар, кагыйдә буларак, елга үзәннәрендә урнашкан була.
Төрле төркемнәргә төрле өйләр хас була. Йортларның төре халык яшәгән тирәнең табигый шартларына ярап ясалган һәм халыкның утраклыгына, гаиләнең матди хәленә бәйле булган. Көньяк алтайларда, чумны хәтерләтикән, агач кайрысы яки туз белән капланган, киез юрта - алан булган. Челканнарда һәм тулабарларда айлу (чайлу) - квадрат рәвешендәге, бүрәнәләрне, такталарны һәм колгаларны эчкә авыштырып ясалган торак була. Аны кайры белән каплаганнар. Аның үзәгендә,юртадагы кебек, учак була, төтене түбәдәге тишектән чыккан.
Шулай ук туз, кайры белән капланган, бүрәнәле күппочмаклы юрталар була, алар XIX йөзнең икенче яртысында таралыш алалар. XX гасыр башына бүрәнәле корылмалар тарала башлый, рус өйләренә охшаш, идәнле тәрәзәле һәм пичле йортлар күренә башлый. Хәллеләр терлек өчен абзарлар төзи башлыйлар. Байларда ике катлы буралы өйләр барлыкка килә.
Боннмен
Боннмен — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Алтайлар
Азык
Алтайлар өчен, тарлаган һәм электән килгән азык булып, ит һәм, әче һәм эремчекләнгән сөттән ясалган, сөт ризыклары торалар. Сөт азыкларын арпа талканы яки ярма һәм ашарга яраклы тамырлар белән кулланганнар. Сөт ризыкларының иң таралган төрләре булып сырлар торган: әче - курут һәм төче - пыштак һәм әчетелгән сөт - чеген (әйрән). Бия сөтеннән кымыз ясаганнар. Итне, нигездә пешерелгән килеш кулланганнар, ит шулпалары - күчо (төрле ярмалардан) ясаганнар. Сарык һәм атларның эчке әгъзаларын кулланганнар, алардан төрле ризыклар ясаганнар — дергом, казы, карта.
Иҗтимагый оешу
XX  йөз башында алтайларда сыйнфый аерымлану ачык күренгән. Формаль яктан, көтү һәм печән чабу җирләре күршеләр җәмгыяте (аил, олыс) кулында була, ләкин, аз күләмдәге терлеге булган, гади кешеләр аил җирләренең кечкенә һәм иң начар җирләренә генә ия булганнар. Ә зур һәм яхшы өлешләр эре терлекчеләр, патриархаль-феодаль аксөякләр (зәйсәннәр, башлыклар) һәм байлар тарафыннан алынган була. Күп кешеләрнең үзләренең терлекләре булмый, һәм алар байларда кол (айбачлар) хәлендә булалар.
Терлекләр хуҗасы аз маллы көтүчегә үзенең терлеген биреп торган, ә көтүче ул терлекнең сөтен кулланган һәм хуҗага кайтарып биргәндә түләргә тиеш булган. Моннан башка, ул, хуҗасының яшүе белән, печән чабарга, өй хуҗалыгында ярдәмгә килергә тиеш булган. Бу мөнәсәбәтләр булышу дип аталган. 19 нчы гасыр ахырында алтайларда яллы көтүчеләр, батраклар сыйныфы барлыкка килә. Шул ук вакытта авыл хуҗалыгы җитештерүче оешмалар барлыкка килә, аларда ялланган кешеләр эшләгән.
Патриархаль-феодаль һәм капиталистик мөнәсбәтләр архаик ыру бәйләнешләре белән бәйләнгән була. Бөтен кабилә һәм территориаль төркемнәр ыруларга - сөякләргә бүленгәннәр. Ыру эчендә туганлык ата ягы буенча аерылган һәм экзогамлы була. Ыру бәйләнешләре төньяк алтайларда аеруча сакаланган. Алтайларның бөтен төркемнәре өчен ыру ярдәмләшүе, культлар (тау, ут культлары) хас була. Шулай ук кәләш урлау, һәм соңыннан калым түләү горефе була.
250px|thumb| Шаман
Рухи мәдәният һәм милли ышанулар
Алтайларда гаилә һәм ыру ярдәмчеләре культлары була. Аларның сурәтләренә табынганнар, һәм аларга ярар өчен, ашатуны иммитацияләгәннәр. Бик күп дини йолалар кам (шаман) ярдәмчелеге белән башкарылган.
XX йөз башында алтайлылар арасында бурханизм (монголлардан алынган «бурхан» — «будда» сүзеннән) — шаманлыкның нәсарилек һәм тибет буддизмы белән чуарланган төре тарала башлый.
Иккинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сары тап
Сары тап (лат.  macula lutea ) — умырткалылар, шулай ук кешеләр, күзләренең челтәркатлавындагы иң югары күрү очлылыгы булган урын. Оваль формалы, күз карасына каршы, күзгә күрү нервы кергән урыннан бераз өстәрәк урнашкан. Сары тап күзәнәкләрендә сары пигмент бар (шуннан исеме дә). Кан капиллярлары сары тапның аскы өлешендә генә бар; аның урта өлешендә челтәркатлау бик юкара һәм фоторецепторлардан гына торган үзәк чокырчык (лат.  fovea ) ясый. Күпчелек хайваннар һәм кешенең үзәк чокырчыгында колбачык күзәнәкләре генә бар; кайбер телескопик күзле тирән су балыкларының үзәк чокырчыкта таякчык күзәнәкләре генә бар. Кошларда, яхшы күрү белән аерылган, өч үзәк чокырчыкка кадәр була. Кешедә тап диаметры якынча 5 мм, үзәк чокырчыкта колбачыклар таякчыксыман (челтәркатлауның иң озын рецепторлары). Таякчык күзәнәкләреннән азат өлкәнең диаметры 500-550 мкм; колбачык күзәнәкләр монда якынча 30,5 мең.
Юльянув (гмина Блендув)
Юльянув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алмас Әмиров
Алмас Әмиров, Алмас Хәдис улы Әмиров (1968 елның 6 мае, ССРБ, РСФСР, БАССР, Учалы районы, Ахун) — Башкортстанның театр актеры, БР халык артисты (2004). Ш. Бабич премиясе лауреаты (2003). Җырчы Нәзифә Кадыйрованың туганы.
Тәрҗемәи хәле
1968 елның 6 маенда БАССР Учалы районы Ахун авылында туган. Уфада сәнгать укуханәсен (1987), сәнгать институтының актёрлык факультетын (Рифкать Исрафилов курсы, 1991) тәмамлаган.
HD182571
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рубьяна (Испания)
Рубьяна — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мерсинбелени (Кочарлы)
Мерсинбелени (Mersinbeleni) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шилдс (Маркетт, Висконсин)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монбель (Лозер)
Монбель — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Герстборн (Кентукки)
Герстборн  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Герстборн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ночной Портюг
Ночной Портюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Портюг елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Комсомольское (Чиләбе өлкәсе)
Комсомольское (Комсомольское) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Ночной Портюг
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Комсомольское (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (61%), татарлар (11%), башкортлар (7%), казахлар (21%).
Санта-Рита-ду-Токантинс
Санта-Рита-ду-Токантинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эглавки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Эглавки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яростово
Яростово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16645) Aldalara
(16645) Aldalara — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Иллертиссен
Иллертиссен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
(16645) Aldalara
Тарихы
1993 елның 22 сентябрендә O. A. Naranjo тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SP3» саналган.
Батталмустафа (Кула )
Батталмустафа (Battalmustafa) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Босе (Иль һәм Вилен)
Босе — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Баган Луар Шри Маһа Мариамман Гыйбадәтханәсе
Шри Маһа Мариамман Дэвастһанам Гыйбадәтханәсе Малайзиядә, Пенангта, Баган Луарда Һинд дине гыйбадәтханәсе. Фактик рәвештә ул Баттервортта иң зур һәм иң борынгы Һинд дине гыйбадәтханәсе. Маһа Мариамман Дэвастһанам Амман Ана Алиһәсенә багышланган гыйбадәтхнә, ул Җалан Җети Лама буенча яшәгән Һинд дине җәмәгате өчен гыйбадәтханә булып тора. Якындагы даирә Кампунг Бенггали дип аталган Һинд дине тарафдарлары яши торган урын булып тора. Хәзерге вакытта даирәдә әһәмияткә ия күп Һинд дине тарафдарлары яши һәм Шри Ананда Банан Яфрагы Рестораны кебек бизнеслар Һинду булуның чагылышы булып тора. Һинд дине тарафдарлары күбесенчә Баттерворт порты белән ассоциацияләнә. Алар я турыдан-туры шунда эшли, я төрле ваклар сата торган кибет кебек, я азык-төлек кибетләре кебек сәүдәне тәэмин итәләр. Маһа Мариамман Дэвастһанам Гыйбадәтханәсе импрессив гопурамы өчен мәшһүр, ул даирә өстеннән калкып тора.
Тарихы
Баттерворт Шри Маһа Мариамман гыйбадәтханәсе 1853 елда нигезләнгән булган. Амбал поты диңгез яры буенда 1853 елда табылган булган һәм Амбалны пот итеп куяр өчен кечкенә алачык төзелгән булган. 1903 елда Поннусами Пиллай шул ук урында гыйбадәтханәне төзегән һәм беренче изгеләштерү церемониясе Кумбһабһишекһам уздырылган булган. Хәзерге гыйбадәтханә структурасы 1980-ынчы елларда төзелгән булган, ә изгеләштерү церемониясе 1988 елда уздырылган булган. 2002 елда берничә кече янә төзекләндерү эшләреннән соң яңа изгеләштерү церемониясе булган.
Барып җитү
Маһа Мариамман Дэвастһанам Гыйбадәтханәсе Җалан Җети Лама иске юлы буенча урнашкан. Сез аның артында Баттерворт Тышкы Боҗра Юлын күрә аласыз. Гыйбадәтханә үзе Җалан Токонг Лама дигән кечкенә юлда урнашкан.
Евгения Гинзбург
Евгения Гинзбург (Евгения Соломоновна Гинзбург,, — , ) — СССР журналисты, мемуарлар авторы, тарих фәннәре кандидаты.
Юльянув (гмина Гура-Кальвария)
Юльянув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ражанов
Ражанов (Ражаноў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ислам Кәримов
Исла́м Габделгани́ улы Кəри́мов (Islom Abdugʻaniyevich Karimov, Ислом Абдуғаниевич Каримов), (1938 елның 30 гыйнвары, Сәмәрканд - 2016 елның 2 сентябре, Ташкәнт ) — Үзбәкстанның дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Үзбәкстанның беренче (1991-2016) президенты.
Белеме
Аның 1967 елда Ташкент халык хуҗалыгы институтының икътисад факультетын тәмамлавы турында дипломы бар. Рәсми булмаган мәгълүматлар буенча, ул укымыйча диплом алган. Моны тикшереп булмый, чөнки әлеге югары уку йортының ул еллар архивы серле рәвештә башланган янгында юкка чыккан. Президентлык чорында икътисад фәннәре докторы һәм Үзбәкстан Фәннәр академиясенең һәм Россиянең кайбер академияләренең академигы булган.
Сан-Амаро
Сан-Амаро — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9092) Наньян
(9092) Наньян — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чербень
Чербень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чаллы (Кукмара районы)
Чаллы — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422114.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Пётр Гицелов
Пөтр Гицелов (Пётр Александрович Гицелов,, — , ) — Швеция һәм Россия футболчысы (ярымсакчы), Швеция футбол тренеры.
Казе Бочели (Парма)
Казе Бочели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бочели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Беттборн (Мозель)
Беттборн (Bettborn) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Зәки Рахмангулов
Зәки Рахмангулов, Зәки Салават улы Рахмангулов (Рахманкулов,  1923 елның 5 июне, РСФСР, Ырынбур өлкәсе, Куандык районы, Бузулук — 2009 елның 28 июле, РФ, Ырынбур өлкәсе, Медногорск) — металлург, Ырынбур өлкәсе Медногорск бакыр-күкерт комбинатының өлкән горновое, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966). Бөек Ватан сугышында катнашкан. Медногорскиның шәрәфле ватандашы (1979).
Беттборн (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,57 км².
Зәки Рахмангулов
Тәрҗемәи хәле
1923 елның 5 июнендә Ырынбур өлкәсенең Куандык районы Бузулук авылында туган. Бик яшьли ятим калып, чит гаиләдә тәрбияләнә. 1938 елда җидееллык мәктәпне тәмамлагач, күмәк хуҗалыкта эшли. 1939 елда комсомол путевкасы белән Чкалов (хәзерге Ырынбур) өлкәсе Медногорск шәһәрендә укый, бер үк вакытта Медногорск бакыр-күкерт комбинатында горновой булып эшли.
Бөек Ватан сугышында
1942 елның маенда үзе теләп фронтка китә. Сталинград һәм 2нче Украина фронтларында сугыша. Сталинградтан Венага кадәр сугышчан юл уза. Яралана.
Беттборн (Мозель)
Искәрмәләр
Беттборн (Мозель)
Спировка
Спировка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Зәки Рахмангулов
Бөек Ватан сугышында
1947 елда хәрби хезмәттән азат ителгәч, үзе эшләгән заводка кире кайта, һөнәр укуханәсендә производствога өйрәтү мастеры булып эшли. 1950—1973 елларда Медногорск бакыр-күкерт комбинатының өлкән горновое.
Төсле металлургияне үстерүдәге зур уңышлары өчен ССРБ Югары шурасы президиумының 1966 елның 20 мае указы белән Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.
Спировка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зәки Рахмангулов
Бөек Ватан сугышында
1973 елда пенсиягә чыга. 22 ел «Металлург» санаторий-профилакториендә хуҗалык мөдире булып эшли. 1965 елдан башлап, Медногорск шәһәр шурасына депутат булып сайлана, берничә ел шәһәр ветераннары штабын җитәкли.
2009 елның 28 июлендә Медногорскида вафат, шәһәр зиратында җирләнгән.
Санта-Рита-ду-Тривелату
Санта-Рита-ду-Тривелату — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бродок (Румыния)
Бродок — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карга (Черкеш)
Карга (Karga) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (köy).
Пётр Гладышев
Пөтр Гладышев (Пётр Иванович Гладышев,, — , ) — РИ хәрби топографы, геодезисты, генерал-лейтенант.
Райск
Райск (Райск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Монбрен (Лозер)
Монбрен — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
(16646) Sparrman
(16646) Sparrman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Юльянув (гмина Пьясечно)
Юльянув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.