cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чатем (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1777 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1140 км² тәшкил итә.
Збоиска (Мазовия воеводалыгы)
Збоиска  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вале-Формозу
Вале-Формозу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сыньва
Сыньва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Владимир Степанов (артист)
Степанов Владимир Тимофеевич (1930—1998) — опера артисты (баритон), камера җырчысы, режиссер, педагог. Татарстан АССРның халык артисты (1974), РСФСРның атказанган артисты (1979), РСФСРның халык артисты (1985).
Биографиясе
Владимир Тимофеевич Степанов 1930 елның 9 августында Новосибирск шәһәрендә туган.
1952 елда Сарытау юридик институтын тәмамлый.
1957 елда Л. Собинов исемендәге Сарытау дәүләт консерваториясен һәм вокал класы  һәм музыкаль театр режиссурасы буенча факультатив тәмамлый.
Таҗик, Казакъстан, Новосибирск театрлары, Татарстан һәм Ульяновск дәүләт филармониясе опера сәхнәләрендә, 1961—1966 елларда һәм 1971—1974 елларда — Татар опера һәм балет театрында җырлый. 1974—1988 елларда — Пушкин исемендәге Түбән Новгород опера һәм балет театрында. 1991 елдан — Түбән Новгород камера музыка театрына нигез салучы һәм җитәкчесе, хәзер — В.Степанов исемендәге Түбән Новгород опера һәм камера музыкаль театры).
1993—1994 елларда — Төркия дәүләт опера һәм балет театрының (Әнкара) әйдәп баручы солисты һәм вокал буенча педагог.
Опера сәхнәсендә баритон репертуарының 50дән артык төп партияләрен башкара. Россия шәһәрләрендә һәм чит илләрдә гастрольләрдә йөри.
В.Т.Степанов Түбән Новгородта Бугров зиратында җирләнгән.
Театр эшләре
Жермон («Травиата»), Валентин («Фауст»), Онегин («Евгений Онегин»), Елецкий («Пиковая дама»), Ренато («Бал-маскарад»), Фигаро («Севильский цирюльник»), Эскамильо («Кармен»), Князь Игорь, Сильвио, Альфио («Паяцы»), Григорий Грязной («Царская невеста»), Граф ди Лун («Трубадур») мазепа, Андрэ (рус телендә «Джалиль»), Риголетто («Риголетто»), «Аида» (1973), Демон («демон»). Рубинштейн), Князь Курлятьев («Чародейка» П. Чайковский), Скарпиа («Тоска» Дж. Пуччини).
Бүләкләр һәм премияләр
Татарстан АССРның халык артисты (1974)
РСФСРның атказанган артисты (1979)
РСФСРның халык артисты (1985)
(11281) 1989 UM1
(11281) 1989 UM1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 28 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UM1» саналган.
Деничей
Деничей — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Явшанҗык (Доганшар)
Явшанҗык (Yavşancık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Доганшар илчесенә караган бер авыл (köy).
Подвежховець
Подвежховець — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стефан Мостафа Ясинский
Стефан Мостафа Ясинский (Stefan Mustafa Jasiński, 1911 елның 18 феврале, Малявиче Гурне — 4 сентябрь, 2015 ел, Белосток) — Белосток мөселман дини җәмгыяте имамы, Крушиняндагы мөселман дини җәмгыятенең мактаулы имамы, Польшадагы мөселман җәмгыяте активисты, Польша Республикасы мөселманнары берлегенең шәригать мәсьәләләрендә киңәшчесе.
Биографиясе
Стефан Мостафа Ясинский 1911 елның 18 февралендә Польшаның Сокулка повятына караган Малявиче Гурне липка татарлары гаиләсендә туган. Бу чорда Польшада иң танылган мөселман исәпкә алучыларының берсе була. Беренче чиратта, динне өйрәнү буенча дәреслекләр яза, бер үк вакытта Соколкада татар балалары өчен катехизис пункты белән җитәкчелек итә.
Башта Крушинян мәчетендә имам, 1990 еллардан Богоникида имам була, 2000 елдан яңадан Крушинянда, ә 2006 елдан Белостокта имам була. Белостокта яшәгән.
2015 елның 4 сентябрендә Белостокта вафат була. 6 сентябрьдә Боһоники татар зиратында җирләнгән.
Сен-Пьерр-Лави
Сен-Пьерр-Лави — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Манихейлык
thumb|250px|Манихей жрецлары Манихейлык (кыт. 摩尼教, фарс.دین مانوی‌) - безнең эраның III гасырында Мани атлы фарсы кешесе тарафыннан нигез салынган дини тәгълимат. Үз динен Мани фарсы җирендә, Урта Азиядә һәм һиндстанда тараткан.
Манихейлыкның нигезендә яхшылык белән яманлыкның, яктылык белән караңгылыкның көрәше турындагы дуализм тәгълиматы ята («дуализм» латинча «дуалис» сүзеннән ясалган, ике башлангычның тиңдәшлеге дигән мәгънәдә).
Манихейлык Уйгыр каһанлыгында хакимлек итүче дин булган.
Усын-Я (Воль-Я кушылдыгы)
Усын-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воль-Я елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ляс-Винярский
Ляс-Винярский — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баязит Бикбай
Баязит Бикбай (псевдоним, тулы исеме Баязит Гаяз улы Бикбаев, Баязит Бикбай, Баязит Ғаяз улы Бикбаев) – язучы, С. Юлаев исемендәге премия лауреаты (1970), БАССР атҡазанган сәнгать эшлеклесе (1957).
Тәрҗемәи хәле
1909 елның 9 гыйнварында Ырынбур губернасы Ырынбур өязе (1965-1992 елларда БР Күмертау районы, хәзерге Куергазы районы) Яңа Калтай авылында туган. Ташлы һөнәри-техник укуханәсендә, Ырынбур педагогия техникумында укый, Уфа педагогия техникумын (1929) тәмамлый. 1930-1931 елларда (Рәшит Нигъмәти, Баязит Дим белән бергә) Туймазы районы «Ленин юлы» татар газетасында җаваплы сәркатип була.
1931-1935 елларда «Башҡортостан» газетасында, Уфа китап нәшриятында бүлек мөдире,  «Октябрь» журналының җаваплы сәркатибе,  Уфада драма театрында әдәби бүлек мөдире булып һәм БАССР язучылар берлегендә эшли. Уфаның мөселман зиратында җирләнгән.
Поэзия
Б. Бикбай бик яшьли әдәбият белән мавыга. 9-10 яшендә Г.Тукайның күп шигырьләрен яттан белә, татар-башкорт халык иҗатын яратып укый. 1927 елларда өлкә матбугатында шигырьләре күренә башлый. 1932 елда аның «Үтеп барган көннәр» исемле беренче шигырь җыентыгы дөнья күрә. Аннан соң «Урман артында» (1934), «Кояшлы көн» (1934), «Яшә, тормыш!» (1939), «Якты җир» (1941) дигән шигырь китаплары чыга. Бөек Ватан сугышы елларында саулыгы аркасында фронтка бара алмый. Әмма аның күп шигырь җыентыкларында, очерк, пьесаларында сугыш темасы чагылыш таба: «Утлы юллар» (1943), «Безнең кала» (1944), «Самолет алган Хәбирҗан» (1944), «Кулъяулык» (1945), «Ватан чакыра», «Бер ата балалары» һ.б. Казанда 1941 елда «Җиргә мактау» китабы (Әкрам Вәли баш сүзе белән) басылып чыга.
Драматургия
1937 елдан Баязит Бикбай драматургиядә дә уңышлы эшли,  беренче мәртәбә  «Карлыгач» драмасы белән чыгыш ясый. Аннан соң «Салават», «Каһым түрә», «Туган ил чакыра», «Бертуганнар», «Аккош җыры»  драмалары, күп кенә бер актлы пьесалар иҗат итә. 1938-1939 елларда шагыйрь Г. Сәләм белән бергә, «Салават» драмасын яза. Б. Бикбайның «Салават» драматик поэмасына (1951-1952) нигезләнеп, Заһир Исмәгыйлев «Салават Юлаев» операсын язды. Иҗатында музыка театры өчен либреттолар зур урын били: «Азат» операсы (Р. Мортазин музыкасы), «Кодача» музыкаль комедиясе (З. Исмәгыйлев), «Шәүрә» трагедиясе (З. Исмәгыйлев).
Проза
Аның прозасы да, поэзиясе һәм драматургиясе кебек, бай һәм образлы теле белән укучының игътибарын тарта. «Кояшлы көн» повесте буенча язылган «Акчелән ташыганда» романы (1958), «Акчәчкә», «Тере чишмәләр» (1968) повестьлары популяр була. 5 томлык сайланма әсәрләре басылып чыга (1969-1973). И.С.Тургенев, М. Горький, М.Бубеннов әсәрләрен тәрҗемә иткән.
Хәтер
Уфаның Сипайлово бистәсендәге  урамга язучының исеме бирелгән.
Әдәбият
1. Закиров М. Киң колачлы иҗат : Б.Бикбай. // Кызыл таң. – 2009. – 20 март.
2. Баязит Бикбай турында истәлекләр. Уфа, 1985;.
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Лопера
Лопера — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ермалавичы
Ермалавичы (Ермалавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Кельтерн (Баден)
Кельтерн (Keltern) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Ермалавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Иркутск (аэропорт)
Иркутск аэропорты - Иркутск өлкәсенең Иркутск шәһәренең аэропорты.
Зброша-Дужа
Зброша-Дужа — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гвидети (Болонья)
Гвидети — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Калынчам (Тонья)
Калынчам (Kalınçam) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Тонья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Боннвиль-сюр-Итон
Ла-Боннвиль-сюр-Итон — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Пряжба-Маре
Пряжба-Маре — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Нюдер
Югары Нюдер — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Месна елгасының уң ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Адай (Кукмара районы)
Адай — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 470 тирәсендә. Почта индексы — 422113.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Полк-Сити (Айова)
Полк-Сити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Белинце
Белинце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Полк-Сити (Айова)
Тарихы
Полк-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Белинце
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Полк-Сити (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белинце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11282) Ханакуса
Тарихы
1989 елның 30 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UY2» саналган.
Белинце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Михаил Алаев
Ала́ев Михаил Константинович (21.11.1925, Бөгелмә кантоны Васильевка авылы - 16.9.1946, Алмания, Иена шәһәре), Дан орденының тулы кавалеры (27.8.1944, 25.2.1945, 15.5.1946), старшина.
Тәрҗемәи хәле
Милләте буенча мукшы. Туган авылында колхозда эшли. 1943 елдан Кызыл Армиядә. 1943 нең апреленнән Бөек Ватан сугышында; гвардия сержанты, автоматчы, 8-нче гвардияче армиянең 79-нчы гвардияче укчы дивизиясе 216-нчы укчы полкта отделение командиры. 1-нче Беларус фронты гаскәрләре белән Рогачёв-Жлобин (1944), Беларус (1944), Минск (1944), Люблин-Брест (1944) операцияләрендә, Польшаны азат итүдә, Берлинны алуда (1945) катнаша. 1944 нең 19 июлендә Любомль шәһәре (Волын өлкәсе), 1945 нең 14 гыйнварында Радом шәһәре (Польша) өчен барган сугышта, 1945 нең 19 апреленнән 2 маена кадәр Берлин янында барган бәрелешләрдә батырлык күрсәтә.
GSC3021-775
GSC3021-775 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ставрополь районы
Ставрополь районы (Ставропольский район) — Самар өлкәсенең төньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район.
Үзәге — Тольятти шәһәре (район эченә керми).
Тарих
1922 елга кадәр район җирләре Самар губернасының Ставрополь өязенә, 1922—1924 елларда — Самар губернасының Ставрополь һәм Мәләкәс өязләренә, 1924—1928 елларда — Самар губернасының Мәләкәс өязенә кергәннәр иде. Район 1928 елның 16 июлендә Урта Идел өлкәсе составында төзелә.
Подводи
Подводи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ляскова (Свентокшиж воеводалыгы)
Ляскова  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хоракасы
Хоракасы (Хуракасси, Хоракасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429538. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232855002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300003000.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 87 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Валеш-ду-Риу
Валеш-ду-Риу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11283) 1989 UX4
(11283) 1989 UX4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 25 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UX4» саналган.
Денсуш (коммуна)
Денсуш — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.
Змеиногорск
Змеиногорск (Змеиногорск) — Россия Федерациясенең Алтай краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1943 елдан, шәһәр статусын 1952 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,1%).
Соснина (Беларусия)
Соснина (Сосніна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ланлу
Ланлу (Lanloup) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Пемполь кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,45 км².
Ермаловка
Ермаловка (Ермалоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ягбасан (Сулакъюрт)
Ягбасан (Yağbasan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Сулакъюрт илчесенә караган бер авыл (köy).
Усын-Я (Туруп-Я кушылдыгы)
Усын-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Туруп-Я елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Пьерр-ле-Виже
Сен-Пьерр-ле-Виже — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Югары Солось
Югары Солось — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Солось күле - Солозь елга-күле урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Зброша-Мала
Зброша-Мала — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Засув (Польша)
Засув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Югары Солось
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Засув (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лос-Вильярес
Лос-Вильярес — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кенцинген
Кенцинген (Kenzingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прясна
Прясна — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвидо Кумер (Тренто)
Гвидо Кумер — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(11284) Белен
(11284) Белен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 гыйнварында Ален Мори тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BA» саналган.
Гвидо Кумер (Тренто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Подводи-Колёния
Подводи-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ляскув (Свентокшиж воеводалыгы)
Ляскув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сыпан
Сыпан — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Пильва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Поллина (Айова)
Поллина  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Поллина шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бережаны
Халык саны — 18264 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Бережаны Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1375 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 98,5%, рус теле — 1,4%.
Зброшки
Зброшки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10356) Rudolfsteiner
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RQ4» саналган.
Азат Идел-Урал
Азат Идел-Урал (рус. Свободный Идель-Урал, эрз. Олячив Рав-Уралонь) – ул Мордовия, Чувашия, Марий Эл, Татарстан, Удмуртия, Башкортостан җөмһүриятләре белән бәйсезлеккә ирешүне һәм шул алты җөмһүриятне уртак чикле, икътисадый киңлекләре вә күмәк иминлек системасы белән интеграцион берләшмә итеп оештыру үз максаты итеп куйган идел буе халыкларның иҗтимагый хәрәкәт.
Кырымны көчләп тартып алуны тәнкыйть иткән өчен 2014 елның 28-нче декабрьдә кулга алынган һәм 2015 елның сентябрендә 3 ел буе колониядә торуга хөкем ителгән татар милли хәрәкәтнең җитәкчеләрнең берсе Рәфис Кашапов 2017 елның 26-нчы декабрьдә русия зинданыннан иреккә чыкты. 2018-нче елның февраль башында ул Украинага китте, кайда тиздән фикердәшен: Мордовияда туган эрзя кешесен, пенсиядәге гаскәрине, Сыресь Боляеньны очратты.
21-нче мартта Рәфис Кашапов, Сыресь Боляень һәм аларның фикердәшләр кечкенә бер төркеме Киев шәһәрендә пресс-конференцияне уздырдылар, кайсыдырда ки алар "Азат Идел-Урал" иҗтимагый хәрәкәте төзү турында белдерделәр.
Үз эшчәнлегендә беренче 5 ай дәвамында оешма ачыктан-ачык сепаратизм карашлар белән чыгыш ясамады, ә Идел буе җөмһүриятләрнең чын мөстәкыйльлекне яңадан торгызу өчен көрәш турында игълан иткән иде. Ләкин Дәүләт думасы белән гомуми белем уку йортларда туган тел өйрәнү тәртибе турында канунны кабул иткәннән соң, аңа муафыйк җөмһүриятләрнең дәүләт телләрен уку программаларының мәҗбури өлешеннән алып ташладылар, "Азат Идел-Урал" үз эшчәнлегенең максатын үзгәртте.
2018 елның 25-нче июльдә "Азат Идел-Урал" киләчәктә бәйсез милли демократик Эрзя-Мокша, Чуаш, Мари Эл, Татар, Удмурт, Башкорт дәүләтләре төзүгә омтылуы турында игълан итте. Шуның белән бергә каршылыгында көчләүсез ысулларда торуын хәрәкәт ассызыклады. Инде берничә көннән соң интернет челтәрендә раса, милләт, тел, нинди диндән булу галәмәтләренә карап дошманлык кабызып җибәрә торган мәгълүматлар бастырып чыгарган өчен Хәрәкәтнең оештыручыдашы Рәфис Кашаповка каршы яңа җинаять эше кузгату турыда русия киң хәбәр чаралары белдерделәр.
Идеология
"Азат Идел-Урал" үзен демократлык һәм кешелеклелек принципларына нигезләнгән, күп кеше катнашкан иҗтимагый-сәяси хәрәкәт итеп карашта тора. Аның максаты — киләчәктә Эрзя-Мокша, Чуаш, Мари Эл, Татар, Удмурт хәм Башкорт бәйсез милли демократик дәүләтләр төзелеше. Башкорт, удмурт, татар, мари, чуаш, мокша һәм эрзя халыкларның иҗтимагый, мәдәният һәм дин хокукларын тормышка ашыру өчен көрәш оешманың төп максаты булып тора.
Республикалар статусы
Эрзя-Мокша, Чуаш, Мари Эл, Татар, Удмурт һәм Башкорт бәйсез милли демократик дәүләтләр төзелешен оешма үз алдына бурыч итеп куя. "Азат Идел-Урал" шул милли җөмһүриятләрне Европа Союзы үрнәгендә бердәм интеграцион берләшмә итеп туплауга омтылуы турында белдерә. Хәрәкәт игълан итә: һәр җөмһүрият үз эчке һәм тышкы сәясәтен үзе тормышка ашырачак, ләкин үзләренең күмәк иминлеген барысы бергәләп тәэмин итәчәкләр, бергәләп тышкы читләрен саклыячаклар, аларның бердәм таможня киңлеге, акча берәмлеге һәм башка шундыйлар булачак.
Шул ук вакытта, Идел-Урал җөмһүриятләре дәүләт мөстәкыйльлекләрен ирешү мизгеленә кадәр, "Азат Идел-Урал" үз максатлары һәм бурычлары тасвирланган программасы белән таныштырды. Атап әйткәндә, 6 җөмһүриятнең РФ составында торулары этабында, җөмһүриятләр һәм федераль үзәк арасында мөнәсәбәтләр төзелеше шартнамә нигезендә булуы турында хәрәкәт чыгыш ясый. Идел-Урал җөмһүриятләрнең аларга кагылган мәнфәгатьләр мәсьәләләрен карап тикшерүгә тыю хокуклары булырга тиеш, һәм шулай ук башка дәүләтләр һәм халыкара оешмалар белән мөнәсәбәтләрне мөстәкыйль башларга тиешләр. Идел-Урал җөмһүриятләрнең конституцияларында гражданлык турында законлар кабул итү һәм гражданин статусын аныкларга кирәк.
"Азат Идел-Урал" Идел буе республикалар хөкүмәтләрен һәм гражданнарын җөмһүриятләрнең чик араларын яңа тикшерүдән ваз кичүгә өнди. Хәрәкәтнең проектларның берсе 2018 елда 23 сентябрьда Львов шәһәрендә "Форуму видавців" нигезендә таныштырылган Идел-Урал сәяси картасын тирәнтен тикшерү булды. "Азат Идел-Уралны" башлап җибәручеләрнең берсе Боляень Сыресь искә ала: башкортлар, татарлар, чуашлар, мари, эрзя, мокша этник җирләре хәзерге республикаларның чикләреннән ерак җәелеп киткән булсалар да, – җөмһүриятләрнең чикләрен яңадан тикшерү Идел-Уралның милли хәрәкәтләр өчен һәлакәтле нәтиҗәләргә китерәчәк. Боляень Сыресь фикере буенча танылган административ чикле республикалар булу – ул үзе милли хәрәкәтләрнең бик зур казанышы, һәм ул РФтан бәйсезлеккә ирешү барышының башлангыч ноктасы ролен үтәчәк.
Ла-Буасьер (Эр)
Ла-Буасьер — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Гибсон (Теннесси)
Гибсон  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варзеа-душ-Кавалейруш
Варзеа-душ-Кавалейруш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Беллова Весь
Беллова Весь — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Камалы (Атакум)
Камалы (Kamalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Усь-Я
Усь-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 209 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Турлы (авыл)
Турлы (Турлы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Трансаэро
«Транса́эро» — Россия һава ширкате, Мәскәүдә урнашкан. Ширкәтнең төп һава аланы — Мәскәүнең Домодедово һава аланы.
Дента (коммуна)
Дента — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Еськавка (Дрыбинский районы)
Еськавка  (Еськаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11285) 1990 QU3
(11285) 1990 QU3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QU3» саналган.
Затварниця
Затварниця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подвудка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һорнер синдромы
Окулосимпатик паралич яки Һорнер синдромы
Клиник анатомия
Симпатик иннервация өч нейроннан тора (рәс. 21.20).
1.   Беренче тәртиптәге нейрон (үзәктәге) гипоталамусның арты бүлегеннән башланып, ми  кәүсәсе буенча кисешмичә аска төшә һәм цилиоспиналь Будге үзәгендә арка  миенең интермедиолатераль мөгезендә С8 һәм Т2 арасында тәмамлана.
2.    Икенче тәртиптәге нейрон (преганглионар)  цилиоспиналь үзәктән муенның өске цервикаль төененә бара. Юлы буенча ул үпкә пәрдәсенең оч өлешенә яндаш, шунда ул бронхоген карцинома (Панкост яман шеше)  белән яки муендагы операциядә зарарлана ала. 3. Өченче тәртиптәге нейрон (постганглионар) эчке йокы артериясе буенча күтәрелә, каверноз синуска керә, анда өч тармаклы нервның күз тармагына кушыла. Симпатик җепселләр назоцилиар нерв һәм озын керфексыман нервлар эчендә керфексыман өлешкә һәм бәбәк мускулының дилататорына килә.
Сәбәпләре
Һорнер синдромы сәбәпләре җәд. 21.4. саналган
Билгеләре
•      Уртача птоз (гадәттә  1-2 мм) Мюллер мускулы көчсезлеге нәтиҗәсе һәм миоз - бәбәк сфинктерына  каршылык булмау нәтиҗәсе анизокориягә китерә (рәс. 21.21а).
•      Миоз түбән яктылыкта  яхшырак күренә, чөнки Һорнер синдромында бәбәк икенче күздән аермалы буларак  киңәйми.
•      Яктылык һәм  якынчалыкка гадәти җавап.
•      Гипохром  гетерохромия (төсле катлаулар төрле төстә, өстәвенә Һорнер синдромында төсле  катлау яктырак) тумыштагы (рәс. 21.21б) яки дәвамлы булган патология  очракларында була.
•      Аскы кабакның аскы  тарзаль мускулының хәлсезлеге өчен бераз күтәрелүе үсеш ала.
•      Зарарлану өске  цервикаль төеннән астарак урнашканда ипсилатераль яктан тир бүлеп чыгаруының  кимүе, чөнки бит тиресен иннервацияләгән нерв җепселләре тышкы йокы артериясе  буенча бара.
Фармакологик сынаулар.
Диагнозны кокаин ярдәмендә раслап була. Преганглионар зарарлануны постганглионардан аеру өчен гидроксиамфетамин (паредрин)  кулланырга мөмкин. Адреналин ярдәмендә денервацион гиперсизгерлекне бәяләп була. 1.   Кокаин 4% ике күзгә дә тамызалар:
а) нәтиҗә:гадәти бәбәк киңәя, ә Һорнер синдромында бәбәк — юк. Кокаиннан соң анизокория  > 0,8 мм тәшкил итә һәм түбән яктылыкта  аеруча күренә;
б) аңлатма: постганглионар симпатик нерв җепселләре белән бүленеп чыгарылган норадреналин (НА) нерв ахырлары белән кире тотыла һәм шулай итеп  аның йогынтысын туктата. Кокаин бу кире тотуны бикли. НА җыела һәм бәбәк  киңәюенә китерә. Һорнер синдромында НА бүленеп чыкмый, шуңа кокаин йогынты  ясамый. Шулай итеп, кокаин кулланганда тарайган бәбәк Горнер синдромы булуын  раслый.
2.    Гидроксиамфетаминны 1% икенче көнгә ике күзгә дә кокаин йогынтысы беткәч  тамызалар:
а) нәтиҗә:
-      преганглионар  зарарлануда ике бәбәк тә киңәячәк (рәс. 21.22);
-      постганглионар  зарарлануда Һорнер синдромында бәбәк киңәймичәк.
б) аңлатма: гидроксиамфетамин постганглионар җепселләренең нерв ахырлары белән НА бүлеп чыгаруын көчәйтә. Нейрон зарарланмаган булса (беренче  яки икенче тәртиптәге нейрон зарарланганда һәм сәламәт күздә), НА бүленеп  чыга һәм бәбәк киңәя. Өченче тәртиптәге нейрон зарарланганда (постганглионар)  бәбәк киңәюе булмый, чөнки нейрон җимерелгән.
3.    Адреналинны 1 : 1000 бүлеп ике күзгә тамызалар:
-      преганглионар  җепселләр зарарланганда бәбәкләр киңәймичәк, чөнки адреналин моноаминоксидаза  белән тиз җимерелә;
- постганглионар җепселләре зарарланганда Һорнер синдромында бәбәк киңәя,  ә птоз  вакытлыча югала, чөнки моноаминоксидаза булмаганга адреналин таркалмый;
б) аңлатма: хәрәкәт иннервациясез мускул хәрәкәт нервының ярсытучы нейротрансмиттер йогынтысына  югары сизгерлек күрсәтә. Һорнер синдромында бәбәк дилататоры адренергик  нейротрансмиттерларга карата шундый «денервацион гиперсизгерлекне» кичерә.  Шулай итеп, адреналин хәтта минималь тупланышта да Һорнер синдромында  бәбәкнең шактый киңәюенә китерә.
Сен-Пьерр-ле-Вье (Сен-Маритим)
Сен-Пьерр-ле-Вье — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Вилаюнко
Вилаюнко — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шойна елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чаттуга (округ, Джорджия)
Чаттуга — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Саммервилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1838 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 813 км² тәшкил итә.
(10357) 1993 SL3
Тарихы
1993 елның 19 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SL3» саналган.
Кернен (Ремсталь)
Кернен (Kernen im Remstal) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Збуйно (Мазовия воеводалыгы)
Збуйно  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лупион
Лупион — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2-нче армия (Вермахт)
2-нче армия (2. Armee) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәрле армия).
Ла-Риоха (автономияле төбәк)
Ла-Риоха (La Rioja) — Испания автономияле төбәкләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
Автономияле төбәк статусын 1982 елдан йөртә.
Административ бүленеш
1 провинция (2019).
Ланмерен
Ланмерен (Lanmérin) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,15 км².
Вердельюш
Вердельюш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Померой (Айова)
Тарихы
Померой шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвидомандри Марина (Месина)
Гвидомандри Марина — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвидомандри Марина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гаяз Исхакый урамы, 7 (Казан)
Гаяз Исхакый урамы, 7 — Казанның Гаяз Исхакый урамында урнашкан, XVIII гасырда төзелгән ике катлы бина. 2010 елда канунсыз рәвештә сүтелгән.
Аман-Оштырма
Аман-Оштырма — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Авыл җирлегендә туган күренекле кешеләр
Рәниф Шәрипов — татар шагыйре, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстан Язучылар берлегенең Шәйхи Маннур һәм Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби бүләкләр лауреаты.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Сырая Скопкартная
Сырая Скопкартная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Чаньва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Tatarstan Hawa Yulları
Tatarstan Hawa Yulları (Татарстан Һава Юллары) – Qazan şähärendä urnaşqan Tatarstan Cömhüriäte milli hawa şirkäte. 1999 yılda Qazan häm Tübän Qama hawa şirkätlären berläşterü näticäsendä  barlıqqa kilgän. Töp hablar (urnaşu urınnarı) – Qazan häm Begişevo hawa limannarı.
2013 yılnıñ 4 dekaberendä Rusiäneñ hawa kiñlekläre federal' idäräse çirattan tış tikşerüdän soñ "Tatarstan" hawa yulları şirkäteneñ eş röxsäten ğämäldän çığarırğa kiñäş itte.
Tarix
Berençe Tatarstan hawa şirkäte Sovetlar Berlege taralu belän 1993 yılda barlıqqa kilä. 1999 yılda, Tatarstan Xäkimiäte boyırığı nogezendä, bu hawa şirkätenä Tübän Qama hawa şirkäte quşıla.
2001-2006 yıllarda Rusiä Qanatları bäygesendä berniçä büläk ala. Xäzerge waqıtta şirkät aktiv räweştä Rusiä hawa bazarın yawlaw belän mäşğül.
Qazanda Boeing 737 aviahäläkätennän soñ şirkät küp aqça awırlıqların kiçerä. Aq Bars Aero hawa şirkätenä quşılu bik ixtimal.
Подгаев (Лодзь воеводалыгы)
Подгаев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11286) 1990 RO8
(11286) 1990 RO8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RO8» саналган.
GSC3021-820
GSC3021-820 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хорнкасы
Хорнкасы (Хурӑнкасси, Хорнкасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429534. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232885013. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300015000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 89 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,80%), руслар (2,00%).
Евдакимавичы
Евдакимавичы (Еўдакімавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пуень
Пуень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Вашери
Ла-Вашери — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Лясохув
Лясохув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алмас Әдһәмов
Алмас Әдһәмов, Алмас Мәхмүт улы Әдһәмов (рәсми кәгазьләрдә : Александр Михайлович Адгамов, 1923 елның 23 апреле, Pәсәй Сəвит Федератив Caᴛcиялислар Җөмһүpияᴛе, Taᴛaрстаʜ Aʙᴛоноᴍияле Сəвит Caᴛcиялислар Җөмһүpияᴛе, Чистай ᴋaʜтуны, Яңа Ибрай) — Бөек Ватан сугышында катнашкан хәрби, отставкадагы янaрал-майор (1987 елдан). 1973—1987 елларда ССРБ Саклану министрлыгының Баш инcпиксәсе өлкән инспекторы.
Тәрҗемәи хәле
1923 елның 23 апрелендә Татарстан АССР Чистай ᴋaʜтуны (хәзерге Татарстанның Аксубай районы) Яңа Ибрай авылында укытучылар гаиләсендә туган. Яңа Ибрай мәктәбен, Аксубай урта мәктәбендә 8 сыйныф тәмамлагач, гаилә эшен дәвам итү максаты белән Чистай педагогика укуханәсенең эшче факүᴫтитына укырга керә. Рабфакны тәмамлагач, Урал индустрия институтына укырга керә. Анда сугыш алдыннан стипендия бирүне бетерү сәбәпле, курсантлар тулы дәүләт кайгыртуында булган Сʙирлау хәрби пехота укуханәсенә күчә.
Сугыштан соң
1945 елның 24 июнендә Мәскәүнең Кызыл мәйданында узган беренче Җиңү парадында катнаша. Соңрак Мәскәү хәрби бүлгeының 2нче гвардия Тамань дивизиясендә батальон командиры булып хезмәт итә.
1948—1955 елларда Михаил Фрунзе исемендәге Хәрби академиядә (1998 елдан РФ Кораллы көчләренең гомумгаскәр академиясе) укый, бер үк вакытта Мәскәү өлкәсе Солнечногорск шәһәрендә «Выстрел» курсларында укыта.
1961—1966 елларда Алмания Демократик Җөмһүриятендәге Сәвит гаскәрләре төркемендә мотоукчы полк командиры дәрәҗәсендә хезмәт итә.
1973—1987 елларда ССРБ Саклану министрлыгының Баш инcпиксәсе өлкән инспекторы. 1987 елда отставкага чыга, отставкадагы янaрал-майор. Запаска киткәч, Мәскәүнең Олимпия авылы сугыш ветераннары шурасында, Мәскәүнең татар иҗтимагый оешмасында эшли.
Гаиләсе
Хатыны Надежда Ивановна. Уллары Сергей, Александр, һөнәри хәрбиләр.
Денчулешть (коммуна)
Денчулешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Фома-Иоль
Фома-Иоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хартес елгасының уң ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Денчулешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Фома-Иоль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Туровля (авыл)
Туровля (Туроўля ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Ягбасан (Дураган)
Ягбасан (Yağbasan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дураган илчесенә караган бер авыл (köy).
Фома-Иоль
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Туровля (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Захвеюв
Захвеюв — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Mähäräcä
Mähäräcä yä Maharaca (sanskrit महाराज, Mahārāja, "böyek patşa") - İndiä kenäze, indiäle iñ yuğarı däräcäse.
Puran qulyazması häm başqa hindus ädäbi häykäle buyınça mähäräcä - İndiä, Malakka, Sumatra 2 ğasırda bulğan däwläteneñ başlığı.
Бенице (Мартин)
Бенице  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Збучин
Збучин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бенице (Мартин)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гикори-Велли (Теннесси)
Гикори-Велли  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Збучин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гикори-Велли (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каман (Пынарбашы)
Каман (Kaman) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Калинин урамы, 52 (Казан)
Калинин урамы, 52 — Казанның Калинин урамында урнашкан, XIX гасыр азагында төзелгән бер катлы агач йорт. Бу йортта 1905-1906 елларда РСДРПның Казан комитетының легал булмаган басмаханәсе урнашкан.
Астурия
Астурия (Asturias) — Испания автономияле төбәкләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
Автономияле төбәк статусын 1982 елдан йөртә.
Административ бүленеш
1 провинция (2019).
Кеч (Рейн)
Кеч (Ketsch) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Пьерр-лез-Ельбеф
Сен-Пьерр-лез-Ельбеф — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.