cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вәлиулла Мортазин-Иманский
Дөньяны кабул итүе, иҗат юнәлеше ягыннан күбрәк романтизмга тартылган шәхес буларак, артист Фердинанд (“Мәкер һәм мәхәббәт”), Фәхретдин (“Мосыйбәте Фәхретдин”), Сөләйман (“Яшә, Зөбәйдә, яшим мин!”) кебек күтәренке рух, романтик пафос, патетика таләп иткән рольләрдә уңыш казана. Әмма ул реалистик репертуарны да читләтми.
Режиссер буларак та Вәлиулла Мортазин куяр өчен күбрәк “Әлмансур” (Г.Гейне), “Хөкемдә хаталык” (А.Деннери), “Карагол” (Д.Юлтый), “Башкорт туе” (М.Буранголов) кебек югары стильдәге әсәрләр сайлый. Шәехзадә Бабичның "Газазил" поэмасын сәхнәләштерә.
1926 елда Төхфәт Ченәкәй белән берлектә татар театрының тарихына багышланган китап чыгаралар.
Вәлиулла Мортазин-Иманский — шәхес культы корбаны.
Кирза итек
Кирза(Кирза итек, Кирза итекнең кунычы)  - аяк киеме. каучык сыекчасы сеңдереп, су үткәрмәс махсус кушылма белән эшкәртелгән күп катлы кәгазь тукымасыннан, ә башы һәм үкчәсе, ягъни аякның шайтан ашык сөяге тәңгәленнән түбән өлеше күннән тегелә. Бу тукыма эссе белән суыкка тигез ук каршы тора ала һәм аякларны үсештән яхшы саклый.
Башлангыч кираны җитештерү буенча тәҗрибәләрне 1903 елда Санкт-Петербургта уйлап табучы Михаил Поморцев үткәрә. 1904 елда ул тире кебек су үткәрми торган брезент булдыра. Ул парафин, канифоль һәм йомырка сарысы катышмалардан тора. Башлангыч кираны рус-япон сугышында кулланалар: алардан артиллерия орудиеләре япмалар тегелә. Бу матди сугышта үзен ышанычлы күрсәтә. Тик аннан итекләр тегү турында уйлап та бирмиләр.
The Kazan Herald
The Kazan Herald (Казан Мөхбире, Казанский Вестник) — Казан шәһәрендә инглиз телендә нәшер ителүче беренче һәм бердәнбер газета. Басма Казанның һәм Татарстанның башка шәһәрләрендә (Яр Чаллы, Түбән Кама, Алабуга) туристлар һәм эшмәкәрләр җыелу урыннарында бушлай таратыла. .
Гәзитнең беренче саны 2010 елның май аенда дөнья күрде. Бүген биредә Казан һәм Татарстанда булган вакыйгаларга чит ил кешеләре мөнәсәбәте бастырыла. Шулай ук сәяси, икътисади һәм спорт яңалыклары китерелә. Моннан тыш басма Казанда яшәүче чит ил җәмәгатьчелеге өчен үзенчә бер иҗтимагый тавыш бирү трибунасы булып тора. Республика турында һәм Татарстанның сәясәте турында аларның фикере «Opinion» («Фикер») һәм «My Kazan» («Минем Казан») исемле аерым бүлекчәләрдә бирелә. Шулай ук биредә чит ил җәмәгатьчелеге тормышыннан яңалыклар бастырыла.
The Kazan Herald гәзите айга бер чыга һәм Интернетта даими рәвештә сайт яңартыла.
2010 елның ноябрь аенда The Kazan Herald Республика яшьләр форумында «Информационный поток» («Мәгълүмат агымы») номинациясендә беренче приз яулап алды. Әлеге факт Татарстанның инглиз теле үсешендә кызыксынуын раслый, аеруча 2013 елгы Җәйге Универсиаданы исәпкә алганда.
Басма хуҗалары һәм мөхәррирләре: Рөстәм Җәүдәт улы Юныс, Вайет Джерард улы Форд.
Түрисалу
Түрисалу (Türisalu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
The Kazan Herald
Иэн Бейтсен, Максим Әдвардс, Хоселуис Гомес-Родригез, Роберт Мэй, Влад Казыймиров, Алинә Халимова, Александра МакЛауд, Артур Мөхәммәтшин, Мелисса Кеннеди, Шики Мүршиид, Лоуренс Риджуэй, Искәндәр Тедески, Джеймс Вогэн, Ләйлә Якупова, Ольга Потапова, Кира Маслова, Инес Церро һ. б.
Проектны дәвам итү өчен акча җитмәгәннән, соңгы саны 2013 елның язында чыга.
Эвҗи (Йозгат)
Эвҗи (Evci) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Ражнова (Вицебский районы)
Ражнова (Ражнова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Tesla Inc.
Tesla Motors — Америка автомобиль компаниясе, эшмәкәрлегенең төп юнәлеше — электромобильләр, энергия саклау өчен литий-ион аккумуляторлар, торак йортлар өчен кояш панельләре җитештерү. Бөтен дөньяга танылган электротехник һәм физик Никола Тесла исемен йөртә. 2003 елда оеша. Электр автомобиле тулысынча универсальлек һәм куркынычсызлык өчен нарицательная машина буларак эшләнә. Автомобиль бизнесының рентабельлеге бер ел эчендә 25,8% тан 22,8% ка кадәр кимегән, әмма бер-бер артлы чагыштырганда ул дүрт процент пунктка диярлек арткан.
Ражнова (Вицебский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пириул-Рече
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7538
NGC 7538 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сабоне
Сабоне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йосунлу (Кавак)
Йосунлу (Yosunlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ящолти
Ящолти — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Л'Опиталь-Сен-Льеффруа
Л'Опиталь-Сен-Льеффруа — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Вя Марцальия (Модена)
Вя Марцальия — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Марцальия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лаверна (Сарта)
Лаверна — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
ZNRF1
ZNRF1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Охтонга
Охтонга (Охтома) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Порма елгасының уң ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бхуми
Бхуми, Бхудэви яки Бхуми-Дэви Һинд динендә Җир Ананы чагылдыручы Лакшми Алиһәсенең аватары. Ул Вишнуның аватары кабан Ходае Вараханың хатыны. Бхуми Праджапатиның кызы.
Баутон (Айова)
Баутон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баутон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маттавана (Пенсильвания)
Географиясе
Маттавана халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Годаче (Пултуский повяты)
Годаче  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Панама (шәһәр)
Панама (Panamá) — Панаманың Панама правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1519 елда нигезләнгән.
Мейшеду (Виана-ду-Каштелу)
Мейшеду  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пщулки (Диңгез буе воеводалыгы)
Пщулки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фирганә өлкәсе (Россия империясе)
Фирганә өлкәсе (Ферганская область) — Россия империясенең һәм РСФСРның административ берәмлеге.
Тарих
Фирганә өлкәсе 1876 елда оештырылып, 1924 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: сарт теле — 50,2%, башка төрки телләр — 16,6%, «кыргыз-кайсак» теле — 12,8%, үзбәк теле — 9,8%, таҗик теле — 7,3%, уйгыр теле — 1%.
Дини состав, 1897: мөселманнар — 99%.
Эчке бүленеш
1897 елда Фирганә өлкәсе 5 өязгә бүленгән булган.
Коцежев-Косьцельни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исхак (Яңавыл районы)
Исхак — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Риосеко-де-Сория
Риосеко-де-Сория — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Исхак (Яңавыл районы)
ᴨyчты индексы — 452826, — 80259860007.
Абер (коммуна)
Абер — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Ражэвшчына
Ражэвшчына (Ражэўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(1229) Тилия
Тарихы
1931 елның 9 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TP1» саналган.
Тусти (Муһу)
Тусти (Tusti) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Яңа Исаково
Яңа Исаково — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423211.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Казан (Идел буе) федераль университеты
Казан (Идел буе) федераль университеты (рус. Казанский (Приволжский) федеральный университет, КФУ) — Казан шәһәренең югары уку йорты. Россиянең иң борынгы университетларының берсе. 1925 елдан 2009 елга кадәр В. И. Ленинның исемен йөртә. 2009 елның 21 октябрендә Россия президенты фәрманы буенча Казан Дәүләт Университеты нигезендә — Казан (Идел буе) федераль университеты оештырыла.
КФУ эченә Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты, Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты һәм ТР Президенты буендагы дәүләт һәм муниципаль хезмәте академиясе кертелә. Реорганизация нәтиҗәсендә, элекке КДУның факультетларының бәгъзеләре институт статусын ала, кайберәүләре кушылган ЮУЙлары белән берләштерелә.
Россия Федерациясе халыкларының аеруча кыйммәтле мәдәни мирас объектлары җыентыгына кертелгән. Университет, Астрономия, Лобачевский һәм Профессор Нужин урамнары арасындагы кварталын биләп торучы Казан университетының мигъмари ансамбле Россиянең тарихи-мәдәни, шәһәр төзү һәм мигъмари һәйкәле, Казанның истәлекле урыны булып санала.
Университетның исеме
Уку йорты тарихи яктан «Казан университеты» буларак билгеле.
Эстилл (Көньяк Каролина)
Эстилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Казан (Идел буе) федераль университеты
Университетның исеме
1804 елда император Александр I тарафыннан оештырылганнан алып 1917 елгы Февраль инкыйлабынә кадәр ул «Император Казан университеты» дип, ә аннан соң кыскартылып Казан университеты дип атала.
Эстилл (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казан (Идел буе) федераль университеты
Университетның исеме
1918 елда Казан университеты «Казан дәүләт университеты» дип үзгәртелә. В. И. Ленин үлгәннән соң, 1924 елның 26 гыйнварында ССБР Үзәк сайлау комиссиясе карары белән югары уку йорты аның хөрмәтенә «В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университеты» дигән исем бирелә. Бу исем рәсми рәвештә 1925 елның 29 июнендә ВЦИК Президиумы тарафыннан раслана.
Эстилл (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казан (Идел буе) федераль университеты
Университетның исеме
1955 елда бүләклү сәбәпле « В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт Хезмәт Кызыл Байрагы орденылы  университет» исемен алыштыра, ә 1979 елдан «В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Ленин ордены һәм Хезмәт Кызыл Байрагы ордены дәүләт университеты» дип атала.
1990 нчы еллар башыннан һәм 2010 елга кадәр вуз «В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университеты» исемендә йөри (КДУ).
Россия Федерациясе Президенты Д. А. Медведевның 2009 елның 21 октябрендәге Указы нигезенә ярашлы, Казан университеты базасында Казан Идел буе федераль округының үзәк югары уку йорты — Идел буе федераль университеты. төзелергә тиеш иде.
Югары уку йортының студентлар-укытучылар составы аның исемен "Идел буе"на үзгәртүгә каршы протест белдерүе уңаеннан, Россия һәм Татарстан президентлары аның артыннан "Казан университеты" тарихи исемен саклап калырга килештеләр. Россия Хөкүмәте Рәисе В. В. Путин тарафыннан 2010 елның 2 апреленнән үзгәртеп оештырыла торган университетка рәсми рәвештә «Казан (Идел буе) федераль университеты» дигән гомуми исем бирелде. .
Кампус урнашуы
Казан федераль университеты 223 360,9 м² уку-лаборатор мәйданнарына, 699 272,82 м² (614 объект) милек комплексы мәйданнарыныа һәм 364,3 га (76 кишәрлек) җир комплексы мәйданнарына ия.
Университет объектлары Татарстанда (Казан, Яр Чаллы, Алабуга, Лениногорск, Алексеевск, Биектау, Лаеш, Тукай Югары Ослан, Яшел Үзән районы), Карачай-Чиркәсиядә (Зеленчук районы), Карелиядә (Лоухи районы), Самар өлкәсендә (Тольятти) һәм Мари Илдә (Волжск районы) урнашалар.
Университетның төп уку биналары комплексы, ягъни университет шәһәрчеге, Казанның Вахитов районында, шәһәрнең үзәк өлешендә, Казан Кирмәненнән бер километрда, Тукай мәйданы метро станциясеннән ярым километрда урнашкан.
Студентларның тулай тораклары Совет районының Кызыл Позиция урамы тирәсендә һәм Идел буе районында, Универсиада авылының беренче ике кластерында тупланганнар. Гомум алганда, университет тулай тораклары 13 000 урынга исәп тота, шул исәптә Универсиада авылында 7000 урын (20 урын, мәйданы 212 000 м²).
Империя чоры
Казан университеты - Россиядә иң мөһим фәнни мәктәпләре һәм җәмгыятьләре булган иң борынгы өч классик университетларның берсе.
1804 елның 5 (17) ноябрендә император Александр I тарафыннан расланган Грамота һәм Казан университеты Уставы имзаланган.
Университетның беренче студентлары 1805 елның февралендә Казан гимназиясен (башта Мәскәү университетының "аерым өлеше" ) тәмамлаучылар була, ул вакытта университет анда урнашкан булган.
1814 елда классик университетның дүрт бүлеге: әхлакый һәм сәяси фәннәр, физик һәм математика фәннәре, табиб фәннәре һәм сүз фәннәре факультетларының «тулы ачыш»ы була.
Колон (Панама)
Колон (Colón) — Панаманың Колон правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Казан (Идел буе) федераль университеты
Империя чоры
Беренче унъеллыктан ук Казан университеты (беренче Казан гимназиясе белән берлектә) көнчыгыш телләрен һәм көнчыгышны өйрәнүнең әйдәп баручы үзәге булып киткән.
Кутанс (округ)
Кутанс — Франциядәге округ (Arrondissement). Манш департаментына карый.
Казан (Идел буе) федераль университеты
Империя чоры
1819 елда университетта М.Л. Магницкийның ревизиясе була, ул университетта «вольнодумлык һәм аллаһсызлык рухы»н таба. Ул үз докладында императордан университетны «халык алдында җимерүне» таләп итә, тик Александр I докладка «Нигә җимерергә, төзәтергә була»дигән резолюция сала. Магницкий Казан уку округының попечителе итеп билгеләнә, бу университеттагы массакүләм реформаларга китерә: күп кенә профессорлар эштән азат ителә, китапханәдән «зарарлы» китаплар алына, студентлар өчен каты казарма режимы билгеләнә. 1825 елда университетның төп корпусы төзелә, ә 1830 елда университет комплексы төзелә: китапханә, химия лабораториясе, анатомия театры, Астрономия обсерваториясе, клиника биналары (оештыруда профессор Ф.О. Йеллачичның әйдәүче ролен аеруча билгеләп үттеләр) һәм башкалар.
Скрантон (Төньяк Дакота)
Тарихы
Скрантон шәһәре  елда нигезләнгән.
Кутанс (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1301 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 130 коммунага бүленгән.
Скрантон (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казан (Идел буе) федераль университеты
Империя чоры
Югары уку йорты эре мәгариф һәм фән үзәгенә әверелә. Анда берничә фәнни юнәлеш һәм мәктәп формалаша: химия, математика, көнчыгышны өйрәнү, археология, тарих һәм этнография, медицина, геология, геоботаника һәм башкалар.
1834 елда Казан университетының фәнни журнал — Галимнәр язмалары басыла башлый.
1835 елда Николай I уставы кабул ителгәч, өч факультет эшли башлый: фәлсәфә (сүз һәм физика-математика бүлекләре), юридик һәм табиб.
1837 елда университетта Россиядә беренче кытай теле кафедрасы оештырыла. .
1844 елда Казан университеты профессоры Карл Клаус тарафыннан ачылган Россия хөрмәтенә Рутений дип атала, бу элемент патша Россиясендә ачылган бердәнбер химик элемент һәм Россиядә ССРБ-дә ачылган бердәнбер табигый химик элемент дип исәпләнә.
1850 елда Санкт-Петербург университетының көнчыгыш факультеты барлыкка килү сәбәпле, Казан университетыннан барлык көнчыгыш өйрәнү материаллары һәм коллекцияләре тулысынча башкалага күчерелә.
1863 елда Александр II уставы кабул ителгәч, ул дүрт факультетны гамәлгә куя: тарих-филология, физика-математика, юридик һәм медицина.
1875-1883 елларда университетта Казан лингвистика мәктәбе формалаша.
Ватандашлар сугышы вакытында 1918 елның август-сентябрь айларында Казанны штурмлау, соңрак Казан Эшче-Крестьян Кызыл Армиясенең Казан операциясе чорында, Казанда яшәүчеләрнең шактый өлеше, шул исәптән университетның күп санлы студентлары һәм укытучылары Казанны ташлап китә.
Күп кенә «качкан» Казан университарийлары яңа ачылган Томск һәм Иркутск университетларына алына. .
ССРБ вакытында
Совнаркомның 1918 елның 9 октябрендәге декреты нигезендә, галимнәр юкка чыгарыла, ә «мөстәкыйль белем бирү» алып баручы барлык мөгаллимнәр (мәсәлән, өч елдан арыграк укыткан доцентлар) профессор дәрәҗәсенә күчерелә. Бу профессор составын югалткан Казан университетына  яңадан нормаль фәнни һәм мөгаллимлек эшен оештырырга мөмкинлек бирә.
Малая Каланая
Малая Каланая (Малая Каланая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Казан (Идел буе) федераль университеты
ССРБ вакытында
Халык комиссарлары советының 1919 елның 1 ноябрендәге «Барлык югары уку йортлары һәм югары уку йортлары каршында рабфакларны оештыру турында» указы нигезендә 1919 елның 17 сентябрендә Казан университетында рабфак ачыла, бу РСФРСР-да бишенче эшче факультет була.
1922 елның 22 маенда Казан политехника институтының авыл хуҗалыгы факультеты һәм Казан дәүләт университетының урман факультеты берләшмәсе нигезендә Казан авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты оештырыла. .
Колон (Панама)
Тарих
1852 елда нигезләнгән.
Малая Каланая
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Савинсько
Савинсько — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казан (Идел буе) федераль университеты
ССРБ вакытында
Бөтенроссия Үзәк сайлау комиссиясе Президиумының 1925 елның 29 июнендәге карары белән Казан дәүләт университетына рәсми рәвештә В.и. Ульянов-Ленин исеме бирелә.
Савинсько
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пириул-Фагулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казан (Идел буе) федераль университеты
ССРБ вакытында
Бөек Ватан сугышы вакытында 1941-1943 елларда Казан университетында Мәскәүдән һәм Ленинградтан ССБР Фәннәр академиясе учреждениеләре, аларның хезмәткәрләре өчен тораклар урнашкан.
1945 елның апрелендә университет һәм академик бүлекчәләр базасында ССБР Фәннәр академиясенең Казан филиалы оештырыла.
1952 елда Казан юридик институты (элеккеге Совет хокукы институты) яңадан КДУ юридик факультеты итеп күчерелә.
1953 елда КДУның химия корпусы төзелә.
1955 елда университет Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә.
1970 елларда университет шәһәрчегенең заманча биек корпуслары: физик (1973) һәм мехмат (1978) төзелә.
1979 елда университет Ленин ордены белән бүләкләнә.
1989 елда университет каршында мәдәни-спорт комплексы ("Уникс" КСК) ачылды.
Хәзерге тарих
1996 елда университет Россия Президенты указы белән «Россия Федерациясе халыкларының аеруча кыйммәтле мәдәни мирас объектларының дәүләт җыентыгы»на кертелде (башта В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университеты буларак ), 2010 елдан КФУ буларак.
ZNRF2
ZNRF2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лавне
Лавне — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Бренголо
Бренголо (Bringolo) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,38 км².
Лоре (Ду)
Лоре — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Адамек
Адамек — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Годзимеж (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тутермаа
Тутермаа (Tutermaa) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Баффало (Айова)
Баффало  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баффало шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Кива
Николай Митрофанович Кива (1903 елның 3 декабре, Россия империясе — 1985 елның 28 марты, Мәскәү) — совет комсомол эшлеклесе, кино җитештерүне оештыручы. «Союзмультфильм» киностудиясенең беренче директоры, Рига сәнгать фильмнары студиясе директоры (1945—1947). ССРБ кинематографистлар берлеге әгъзасы.
Тормыш юлы
Николай Кива 1903 елның 3 декабрендә туган. М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү университетын тәмамлаган.
1925—1926 елларда — РЛКСМ ҮК сәяси-агарту бүлеге cекретаре, алга таба ВЛКСМ Үзәк комитетында эшли , ВЛКСМ ҮК Кинокомиссиясе әгъзасы (1926—1929). Совет киносы дуслары җәмгыятенең (СКДҖ) Үзәк Советы идарәсе әгъзасы (1927—1929).
1929 елда кинотармакка эшкә җибәрелә, Мәскәүнең «Союзкино» кинофабрикасында эшли. 1935 елда — ССРБ СНК каршындагы кинофильм сәнәгате баш идарәсенең чит ил бүлеге башлыгы урынбасары. 1935—1936 елларда — кинофотоимпорт һәм экспорт буенча «Союзинторгкино» Бөтенсоюз берләшмәсе идарәчесе урынбасары.
1936—1938 елларда — «Союздетмультфильм» киностудиясе (1937 елдан — «Союзмультфильм») директоры. Иҗади составның квалификациясен күтәрү һәм мультипликатор-рәссамнарны укыту курсларын инициаторы һәм оештыручыларның берсе (1936).
1938—1939 елларда — «Союзинторгкино» идарәчесе, 1940 елда — «Мосфильм» киностудиясе директоры вазыйфаларын башкаручы , ССРБ СНК каршындагы кинематография эшләре комитетының сәнгать фильмнары җитештерү буенча Баш идарәсе башлыгы урынбасары.
1940—1942 елларда — «Союзмультфильм» киностудиясе директоры. 1942—1943 елларда — Үзәк берләштерелгән киностудия директор урынбасары, 1944 елда — директоры вазыйфаларын башкаручы.
1945—1947 елларда — Рига сәнгать фильмнары студиясе директоры, 1946 елдан ССРБ кинематография министрлыгы каршындагы союз республикаларында киноны үстерү советы әгъзасы. 1950 еллар ахырында — 1960 еллар башында — «Мосфильм» киностудиясенең өченче иҗат берләшмәсе директоры. 1962 елдан пенсиядә.
ССРБ кинематографистлар берлеге әгъзасы. «„Союзмультфильм“ — юл башы», «Алма-Ата киностудиясе һәм ЦОКС Бөек Ватан сугышы елларында», «С. М. Эйзенштейнның берничә язмалары», «Минем кинематографик практикадан аерым эпизодлар» истәлекләре авторы.
«Союзмультфильм» киностудиясендә кино җитештерүне оештыруда зур роль уйнаган. Россия кино белгече Георгий Бородин бәяләвенчә, Н. М. Кива «„созидатель-директорлар“ арасына кергән» һәм «студия тарихында да, тулаем ил анимациясе тарихында да якты эз» калдырган.
1985 елның 28 мартында Мәскәүдә вафат була.
Разалинова
Разалинова (Разалінова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Эвҗи (Алаҗа)
Эвҗи (Evci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Мельниковчи
Мельниковчи (Мельниковчи) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Мельниковчи климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Ментрештиду
Ментрештиду — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вя Милано (Комо)
Вя Милано — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Милано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рольямьента
Рольямьента — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окней
Окней — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шиш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
NGC 7539
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Окней
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пясечно (Тчевский повяты)
Пясечно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олонхо
Олонхо (Олонхо) — якут халкының героик эпосы.
10 000-20 000 (һәм аннан да күбрәк) тезмә юлдан торган олонхо әкиятче һәм чичәннәр тарафыннан сөйләнә. 2005 елда ЮНЕСКО олонхоны «кешелекнең матди булмаган мирасы һәм телдән сөйләнгән матур әсәре» дип игълан итә.
Иң озын олонхо җиде төн барча сөйләнә. Киң билгеле олонхо «Нурлар Нүргун Боотур». (lang-en|«Nyurgun Bootur the Swift») 36 000 тезмә юлдан тора.
Йөнлү (Суруч)
Йөнлү (Yönlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олонхо
Олонхо — төрки халыкларның иң борынгы эпосларының берсе, саха халкының эпик традицияләрен берләштергән эпосларның төп эпосы. Бүген Россия Федерациясеның Ерак Көнчыгыштагын Саха Республикасында бу сәнгать төзелә.
Җырчы һәм сөйләүче тарафыннан сөйләнгән шигъри хикәя ике өлештән тора: эпосның җырланган өлеше, цитаталардан торган чәчмә белән алышына.
Сөйләүче юмарт телле һәм импровизация остасы булырга тиеш. Эпопея борынгы сугышчылар, аллалар, күңел һәм хайваннар турында легендалар сөйли, әммә хәзерге заманга күчмә тормыш таркалуы турында мөрәҗәгать итә.
XX гасырдагы үзгәртеп корулар Саха Республикасындагы эпик йолаларны куркыныч астына куйды. Шулай да, өйрәнүчеләр аз булуга карамастан, үзгәртеп кору елларында Олонхога кызыксыну артты гына.
Рәсем сәнгатендә Олонхо
Рәссамнар үз иҗатларында олонхо халык фольклоры һәм әкият образлары белән бүлешә.
Садиня Вас-при-Двору
Садиня Вас-при-Двору — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3272) Тилландц
Тарихы
1938 елның 24 февралендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 DB1» саналган.
Маунт-Гретна-Гайтс (Пенсильвания)
Маунт-Гретна-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маунт-Гретна-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лугр
Лугр — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Маунт-Гретна-Гайтс (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малая Каменка (Ашмянский районы)
Малая Каменка  (Малая Каменка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сен-Ло (округ)
Сен-Ло — Франциядәге округ (Arrondissement). Манш департаментына карый.
Коцежев-Полуднёви
Коцежев-Полуднёви — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тути
Тути (Tuti) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
ZNRF3
ZNRF3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Соэр (Төньяк Дакота)
Соэр  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адамув (гмина Липник)
Адамув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ошьятау
Ошьятау — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452826, — 80259860008.
Оченга
Оченга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега елгасының уң ярыннан 95 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Разаны
Разаны (Разаны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Абидос (Франци)
Абидос — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Чыганаклар
Абидос (Франци)
Годзиш (Гарволинский повяты)
Годзиш  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саевець
Саевець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Меруфе
Меруфе — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Түүкри
Түүкри (Tüükri) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Эмасси (Көньяк Каролина)
Эмасси  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Добрянка
Добрянка (Добрянка) — Россия шәһәре, Пермь краеның Добрянка районы үзәге.
Эмасси (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добрянка
Халык саны — 33 685 кеше, шәһәр админинстрациясенә буйсынган торак пунктлары белән — 57 007 кеше (2010).
Тарих
Беренче тапкыр 1623 елда телгә алынган.
1928 елда шәһәр тибындагы бистә статусын алган, шәһәр статусы — 1943 елдан. 1956 елда шәһәр өлеше Кама сусаклагычының батыру зонасына керде.
Икътисад
Агач эшкәртү комбинаты. тимер-бетон әйберләре заводы, ремонтлау-механика заводы. Пермь ГРЭСы.
Пириу-Маре
Пириу-Маре — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ламне
Ламне — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Баффало-Сентер (Айова)
Баффало-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баффало-Сентер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сальдуэро
Сальдуэро — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маллинатха
Маллина́тха (Санскрит телендә: मल्लिनाथ}}, mallinātha) яки Маллинатха Сури — Санскрит телендә биш махакавья әсәрләренә комментарийлар белән мәшһүр тәнкыйтьче. Үз вакытында ул Махамахопадьяя һәм Вьякхьяна Чакравартин титулларына ия булган. Маллинатха Виджаянагар империясе патшасы Девараи I хөкем сөрүе вакытында яшәгән, ягъни эпиграфика бирелгән мәгълүматлары буенча, 1350—1450 еллар арасында.
Маллинатха эшләре
Беренче чиратта Маллинатха Санскрит эпик поэмалар комментаторы буларак мәшһүр, әмма ул шагыйрь буларак та чыгыш ясаган. Соңгы факт әз билгеле, гәрчә аның исеме Санскрит әдәбияты белгечләре өчен мәгълүм булырга тиеш булган.
Комментарийлар
Киләсе исемлек Маллинатханың эпик поэмаларга комментарийлар булып тора:
Саевче
Саевче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малая Каплица
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 7540
NGC 7540 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Коцежев-Пулноцни
Коцежев-Пулноцни — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пясковець (Диңгез буе воеводалыгы)
Пясковець — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Сурья
Зур Сурья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кутим елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(603) Тимандра
(603) Тимандра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1906 елның 16 февралендә Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 TJ» саналган.
Брион-сюр-Урс
Брион-сюр-Урс (Brion-sur-Ource) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14.01 км².
Туула
Туула (Tuula) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
ZNRF4
ZNRF4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Люксьйоль
Люксьйоль — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Вя Миралбело Бивио (Пезаро һәм Урбино)
Вя Миралбело Бивио — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Миралбело Бивио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Раздольная
Раздольная (Раздольная ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Адамув (гмина Опатув)
Адамув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Сумароково (Бөгелмә районы)
Почта индексы — 423222.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Годлево-Бацки
Годлево-Бацки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шалон-ан-Шампань (округ)
Шалон-ан-Шампань — Франциядәге округ (Arrondissement). Марна департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1778 км². Округ 8 кантоннан тора, алар үз чиратында 100 коммунага бүленгән.
Месегайнш
Месегайнш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Йөргүч (Бафра)
Йөргүч (Yörgüç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гирш Олькеницкий
Гирш Шмуль улы Олькеницкий (Гирш Шмулевич Олькеницкий) — совет дәүләт эшлеклесе.
Tәрҗемәи хәл
Петргорад психоневрология институтында белем алган. 1915 тә Казан университетына укырга керә, әмма 1916 да укудан чыгарылган.
1915 елдан РСДРП(б) әгъзасы. 1916 да кулга алына, Чистай шәһәренә сөргенгә сөрелә. 1917 нең 6 (19) мартында ярлыкау (амнистия) буенча иреккә чыккан.
1917 маеннан 1918 ның июненә кадәр — ВКП(б)ның Казан губерна комитетынең сәркәтибе. 1917 ның октябрь-ноябрендә — Казан хәрби-инкыйлаби комитеты әгъзасы.
1918 нең гыйнварыннан үлеменә кадәр — Казан губерна тикшерү комиссиясенең рәисе.
Маунт-Етна (Пенсильвания)
Маунт-Етна  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Гирш Олькеницкий
Tәрҗемәи хәл
1918 нең 23 июнендә Займище (Раифа? ) саласы тирәсендә һәлак булган.
Маунт-Етна (Пенсильвания)
Географиясе
Маунт-Етна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солен (Төньяк Дакота)
Солен  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Көнбатыш башкорт диалекты
Көнбатыш башкорт диалекты — башкорт теленең ике диалектына кайбер тикшерүчеләр куша торган өченче диалект. Татарлар белән башкортлар бергәләп яшәгән төбәкләрдә татар һәм башкорт телләренең тәэсир итешүе нәтиҗәсендә барлыкка килгән дип санала.
Солен (Төньяк Дакота)
Тарихы
Солен шәһәре  елда нигезләнгән.
Көнбатыш башкорт диалекты
Таралышы
Көнбатыш башкорт диалекты Башкортстанда, Татарстанда, Пермь краенда таралган дип саналса да, ләкин рәсми сан алу мәгълүматлары андый таралышны расламый. Татарстанда башкортлар тупланып яшәгән торак урыннары юк. Башкортстан, Пермь краенда торучы башкортлар туган телләре итеп татар телен күрсәтәләр. Бәян ителгән җирлектә татар теленең минзәлә, бөре, пермь, байкыбаш, стәрлетамак һ.б. сөйләшләр таралган. Аларның барысында да башкорт теленә генә хас, татар теленә хас түгел сөйләм үзенчәлекләре юк.
Солен (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көнбатыш башкорт диалекты
Таралышы
1955 елда Т. Г. Баишевның «Әдәби телгә карата аларның мөнәсәбәтендә башкорт диалектлары» (1955) монографиясендә әдәби телнең һәм диалектларның телнең лексик, фонетик һәм морфологик дәрәҗәләрендәге үзара бәйләнеше мәсьәләләре карала; тел билгеләре комплексын исәпкә алып, ул 3 диалектны аерып чыгара, ул анда көнбатыш диалектны өсти.
Совет лингвисты-тюркологы һәм башкорт тел белеменә нигез салучы Җ.Г.Киекбаев Т. Г. Баишевның төньяк-көнбатыш башкорт теленең башкорт теле диалект системасына кертүенә принципиаль каршы була. Төп аргумент итеп ул төньяк-көнбатыш башкортларының татар телен туган тел дип тану фактын саный, татар теле монда мәктәп белем бирүендә рәсми тел булып тора, шулай ук җирле татар һәм башкорт халкының мәдәни-массакүләм, административ-хуҗалык эшчәнлегендә кулланыла дип яза.
Совет тел белгечләре Нәгыйм Ишбулатов һәм Талмас Гарипов төньяк-көнбатыш сөйләшендә башкорт теленең үзенчәлекле билгеләре булмавын күрсәтәләр һәм аларны татар теленең урта диалектына кертәләр.
Көнбатыш һәм көньяк-көнбатыш Башкортстан сөйләмнәрен өйрәнгән татар галиме Әнвәр Әфләтунов бу территориядә типтәрләр, татарлар, башкортлар, яңа башкортларның сөйләмнәре бер-берсеннән аерылып тормый, татар әдәби теленә якын дип күрсәтә.
Саенице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәрит Бәйрәмов
Фәрит Бәйрәмов — механика өлкәсендә галим, техника фәннәре докторы (1992), профессор (1993). 1971-1980 елларда Казан авиация институтында фәнни-педагогик эшендә. 1980 елдан Кама политехника (2012 елдан КФУның Яр Чаллыдагы филиалы) институтында, 1991-2002 елларда назари һәм гамәли механика кафедрасы мөдире, 2002 елдан - механика һәм һәм материалларның каршылыгы кафедарасы мөдире. Тәкъсимләнәгән параметрлы системнарның тотрыклылыгы һәм аларны оптимизицияләүгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Туулавере
Туулавере (Tuulavere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Тизлек
Тизлек (\vec v аша күрсәтелә, velocity яки vitesse) — векторлы физик зурлык, ул берәр хисап системасында нинди дә булса ноктага карата күчешнең җитезлеген һәм юнәлешнең хәрәкәтен күрсәтә.
Декарт координатлар системасы
Декарт координатлар системасында тизлек:
, шуңа күрә
Шулай итеп:
Дүрт үлчәнешле тизлек
Релятивистик механикада Дүрт үлчәнешле тизлек кулланыла:
биредә с - яктылык тизлеге
Тизлек үзгәрешләре
Тизлекләр кушуы:
Эвҗиеникышла (Чорум)
Эвҗиеникышла (Evciyenikışla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Ле-Баель
Ле-Баель — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Көнчыгыш башкорт диалекты
1921 елның 9 апрелендә башкорт әдәби теленең нигезе итеп кыуакан диалекты раслана, бу сайлау сөйләштең татар теленнән мөмкин кадәр ерак булырга тиешлегенә нигезләнә.
Язу
Язуы юк.
Таралышы
Көнчыгыш башкорт диалекты Көнчыгыш Башкортстанда, Чиләбе өлкәсендә, Корган өлкәсендә таралган.
Ажтобен
Ажтобен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Татар Урадысы
Татар Урадысы — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452802, — 80259860009.
Мельничный Ыб
Мельничный Ыб (Мельничный Ыб) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Мельничный Ыб климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Плотниковка
Плотниковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Ирмо (Көньяк Каролина)
Ирмо  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сан-Леонардо-де-Ягуэ
Сан-Леонардо-де-Ягуэ — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Плотниковка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Ирмо (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пириу-Негрей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7541
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Павлошка
Павлошка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Икса елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бевингтон (Айова)
Бевингтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бевингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайтанья-чандродая
«Чайта́нья-чандрода́я-на́така» (Caitanya-candrodaya-nāṭaka, Чайтанья ае чыгышы) — Кришнаит Бенгалия шагыйре һәм изгесе Кавикарнапураның авторлыгында ун актта драма. 1580 ел тирәсендә, бәлки 1572 елда язылган. Гаудия-Вайшнавизмның традициясе нигезләүчесе Чайтанья Махапрабху тормышының төп вакыйгаларының драмалаштырылган тасвирламасы булып тора. Чайтанья Махапрабху тормышы турында иң авторитетлы чыганакларның берсе дип тасвирлана.
Льебвилле
Льебвилле — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
ZP2
ZP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Якутск гербы
Якутск гербы — Якутск шәһәренең рәсми символы. Канун буенча, " Герб үзәгендә Кешне күтәреп алган Бөркет" сүрәтләнгән.
Тарих
Якутск гербы тарихы 1682 елдагы Якутск кәлгәсе пичәте белән бәйле. Анда беренче тапкыр Кешне тотып алган Бөркет сурәтләнгән. Шушы Себер краеның колонизацияләү мотивы «Кешне тотып алган Бөркет» аннан соң 1790 елда Якутск гербында, 1875 елда Якутск өлкәсе гербында кабатлана.
Совет елларында Якутск гербында индустриаль мотивлар сурәтләнгән, Кешне тотып алган Бөркет алынган. Бу гербта ¼ өлешендә Гади тиен, ¼ өлешендә кар бөртеге, ¼ өлешендә алмаз, ¼ өлешендә теодолит һәм үзәгендә «1632» хәрефләре белән Якутск кәлгәсенең агач манарасы сурәтләнгән. Совет чорындагы герб икенче тапкыр 1995 елда да раслана.