cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Борис Малкин
Тормыш юлы
Борис Малкин кандидатлык диссертациясен 1965 елда яклый. Ә 1984 елда докторлык диссертациясен яклый. 1963 елдан хәзерге вакытта кадәр Казан университетының теоретик физика кафедрасында эшли. Бу кафедрада 1987 елда профессор исемен ала. 2000—2005 елларда кафедра мөдире була.
Аның тикшеренүләре Казан университетының магнит радиоспектроскопиясе буенча торгызылуына һәм алга таба үсешенә зур өлеш керттеләр. Аның искиткеч нәтиҗәләре арасында 70 нче елларда эшләнгән алмашу зарядлары моделе аерым игътибарга лаек. Бу модель, бердәм күзлектән караганда, статик кристалл кырлары табигатен дә, парамагнит кристалларында электрон-фон багланышлары белән бәйле эффектларны да интерпретацияләргә мөмкинлек бирә, ул киң танылу ала һәм бөтен дөньяда күп кенә тикшеренүчеләр тарафыннан уңышлы кулланыла.
Борис Малкин совет, Россия һәм чит ил журналларында 150дән артык эш бастырган. Аның «Physical Review» журналындагы беренче мәкаләсе 1975 елда басылып чыга. 90 нчы еллар азагыннан алып хәзерге вакытка кадәр ул әлеге журналда 32 мәкалә, шулай ук 5 мәкаләне «Physical Review Letters» абруйлы журналында бастыра. Шулай ук Nature төркеме журналында — «Nature Nanotechnology» журналында аның бер мәкалә бастырылган. Борис Залманович шулай ук ул күпсанлы бөтенроссия һәм халыкара конференцияләрдә дә чыгыш ясаган.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Пискорчин
Пискорчин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Забеле (гмина Кольно)
Забеле  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фридрихсвальде
Фридрихсвальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Велимир Вукичевич
Велимир Вукичевич (Велимир Вукићевић, Velimir Vukićević,, Опарич, Сербия кенәзлеге —, Белград, Югославия кыйраллыгы) — серб дәүләт эшлеклесе. Һөнәре буенча мәктәп укытучысы. Серблар,хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы төзелеш министры (1921-1922), СХСК телеграф һәм почта министры (1922-1925), СХСК мәгариф министры (1927), СХСК эчке эшләр министры (1927-1928), СХСК премьер-министры (1927-1929)
Подребер (Семич)
Подребер  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Царковцы
Царковцы (Царкоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пияде (Этимесгут)
Пияде (Piyade) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Этимесгут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гирница
Гирница — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карпушины
Карпушины (Карпушины) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (40%), татарлар (60%).
(4130) Ramanujan
(4130) Ramanujan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 17 февралендә R. Rajamohan тарафыннан Кавалур обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DQ1» саналган.
Гингем (Массачусетс)
Гингем  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Галета (Алесандрия)
Казчина Галета — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Галета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(19078) 5187 T-3
(19078) 5187 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5187 T-3» саналган.
Дреатин
Дреатин — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ланжевен (ай кратеры)
Ланжевен - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 57,8 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Поль Ланжевен (1872—1946) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Иске Бесовка
Иске Бесовка (Старая Бесовка) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: мардыʙа (55,5%), руслар (33,8%), татарлар (5,4%), украиннар (2,7%).
HD227287
HD227287 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ваттиньи
Ваттиньи (Wattignies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фаш-Тюмениль кантонына карый.
Санкт-Иоганн-ин-Тироль
Санкт-Иоганн-ин-Тироль — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кротт-ан-Питивре
Кротт-ан-Питивре — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Пишково
Пишково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 750
NGC 750 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рыбная Речка
Рыбная Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 2625 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьверче (Люблин воеводалыгы)
Сьверче  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ханавэй-Яха (Нгарка-Хадыта-Яха кушылдыгы)
Ханавэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Нгарка-Хадыта-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Сьверче (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ханавэй-Яха (Нгарка-Хадыта-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Моньюмент-Бич (Массачусетс)
Моньюмент-Бич  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Моньюмент-Бич халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19079) Эрнандес
(19079) Эрнандес — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Антон Корошец
Антон Корошец (Anton Korošec,, Бисерьяне, Штирия һерсоглыгы, Аустрия-Маҗарстан —, Белград, Югославия кыйраллыгы) — словен сәясәтчесе.
Грац университетын (1905) бетергән.
Магарлар
Магарлар (үзатамалары मगर ‘Магар’) — Тибет-Һималай халкы. Непалның халык саны буенча өченче урындагы зур милли төркеме, Непал халкының 7,14 % ын тәшкил итәләр (2011, бәяләмә). Халыкның гомуми саны 1,6 млн кеше (2001, халык исәбен алу) — ↑ 1 888 733 (2011, халык исәбен алу). Магарлар Непалның көньягында (Бхери, Рапти, Лумбини, Гандаки, Коси зоналарында) һәм 100 мең кеше һиндстанның Сикким штатының көньягында көн күрә. Һималай телләренең Үзәк Һималай тармагының көнбатыш һәм көнчыгыш магар телләрендә һәм Бод тармагының кхам телләрендә (парбат, шеши, гамал) аралашалар. Үзләренең язулары бар. Шулай ук непал телен дә актив кулланалар. Магарларның 74,6% — һинд динендә, 24,0% — буддачылар (һинд диненең көчле йогынтысы астында), калганнары — христианнар-протестантлар.
Тарих
Магарлар турында беренче тапкыр XII гасырда телгә алына. Магарларның килеп чыгышында Төньяк Һиндстанннан һинд-арий төркемнәренең миграциясе зур роль уйный. Магарлар гуркхлар берлегенә кергәннәр, XVII гасырда Горкха кенәзлегендә югары урыннар биләгәннәр. Күп кенә магарлар Непал һәм Һиндстанның гаскәрендә хезмәт итә.
Мәдәният
Магарларның мәдәнияте Көньяк Азиянең Һималай өлкәләре халыкларыныкы белән охшаш. Төньяк (биек тауларда) һәм көньяк этнографик төркемнәргә аерылалар. Көньякта төп шөгыльләре — сөрүле һәм террасаларда сугарулы игенчелек кәсебе (кукуруза, бодай, дөге, карабодай, тары һәм яшелчәләр), төньякта — көтүдә йөртүле терлекчелек. Непалда магарларны күперләр төзүчеләр, тимерче, ташчы, күмер чабучы, балта остасы буларак беләләр.
Авылларында йортлары таркау урнашкан. Гадәттә, тораклары ике катлы, хуҗалар үзләре тыштан баскыч белән менеп була торган икенче катта яши. Төп бүлмәдә кара-каршы учак урыны һәм алтарь урнаша. Төбәкнең көнбатышында дивары кызыл төстәге балчык белән сыланган түгәрәк яки овал йортларда яшиләр.
Кием
Ир-атлар киеме — гадәттә, тезгә кадәр төшкән бил урамасы (лангти), итәкләре кыстырылып куя торган тар билле җилән (бхото), күкрәктә төенләп куела торган тыгыз тукымадан җилкә япмасы (кхали), баш киеме — кара төстәге непал пилоткасы.
Гирничет
Гирничет — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Магарлар
Кием
Хатын-кыз киеме — киң итәк, озын җиңле кофта, киң чүпрәк билбау, баш каплавычы, бизәнгеч: пыяла төймәләрдән һәм һинд көмеш тәңкәләреннән тезелгән муенса.
Гирничет
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Магарлар
Азык-төлек
Төп ризыклары — карабодай, кукуруза, тарыдан пешерелгән ипи һәм ботка (лхенго), ит янына тәмләткечләр, яшелчәләр, кузаклылар салынган дөге. Сыер һәм кәҗә итен ашамыйлар.
Подсмрека (Доброва-Полхов Градець)
Подсмрека  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4734) Rameau
(4734) Rameau — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 19 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UQ3» саналган.
Цары (Смаргонский районы)
Цары  (Цары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Забеле (гмина Стависки)
Забеле  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Иоганн-Кёплинг
Санкт-Иоганн-Кёплинг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мериньяк (Шаранта-Маритим)
Мериньяк — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Мархвач-Колёния
Мархвач-Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дреново (София өлкәсе)
Дреново  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фризак
Фризак — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Запасное
Запасное (Запасное) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (7%).
Кумбаба (Османҗык)
Кумбаба (Kumbaba) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Дубовая (Киров өлкәсе)
Дубовая (Дубовая) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Апанаев утары
“Апанаев утары” ('Апанаевское подворье") бинасы ("Мәскәү номерлары") - кунакханә тибындагы өч катлы кирпеч бина XX гасыр башында (1900—1903 еллар аралыгында) беренче гильдия сәүдәгәре Мөхәммәтйосыф Мөхәммәт улы Апанаев тарафыннан төзетелгән.
М. М. Апанаев татар миллионеры Исхак Гобәйдулла улы Юны- совның кызы Бибиәсмага өйләнгән, йон һәм тире-мехлар белән сәүдә иткән, бик зур күләмдә байлык туплаган. “Апанаев утары” яки “Мәскәү номерлары” буларак танылган кунакханә XX гасыр башында М. М. Апанаевның улы Габдулла Апанаев милкенә күчкән. Ул XIX йөзнең икенче яртысыннан ук Апанаевлар карамагында булган таш йорт һәм кибетләр урынындагы җир биләмәсендә төзелгән. 1908 ел башында бу кунакханә бинасында Г. Тукай яшәгән һәм Габдрахман Дәүләтшинның “Китап” исемле Сәүдә Иптәшлегендә экспедитор булып эшләгән. Ул әлеге иптәшлек идарәсе тоткан номерда яшәгән. Әлеге бинада татарның күренекле эшлеклеләре (Г. Тукай (1908 ел башы), Х. Ямашев (1911 —1912), М. Вахитов (1917—1918) h.б. яшәгән. Хөсәен Минһаҗетдин улы Ямашев (1882 — 1912), профессиональ революционер буларак, 1908 елда легаль булмаган хәлгә күчә һәм берничә мәртәбә тору урынын узгәртә. 1911 — 1912 елларда ул Апанаев номерларында яши. Шушы чорда Ямашев Казан университетының юридик факультетында укый, татар яшьләренең әдәби түгәрәген җитэкли. 1912 елның 13 мартында вафат була. 1917 елның мартыннан 1918 елның 2 январена кадәр 44 но- мерларда (өченче катта) яшәгән татар революционеры М.Вахи­тов (Мулланур Муллаҗан улы Вахитов, 1885—1918) биредә Мөселман социалистик комитетын оештыру эшен җитәкли. МСК составына төрле агымнар — большевиклар (М. Вахитов, М. Солтангалиев), сул эсерлар (Ш.Әхмәдиев h.6.), мөселман социалистлары (Х. Мөхетдинов, А. Мөхетдинова h.6.), меньшевиклар (И. Алкин һ.б.) фракцияләре кергән. Аның беренче җыелышы 1917 елның мартында 17нче бүлмәдә (кунакханәнең икенче катында) уздырыла, МСК оештыру турында карар кабул ителә, президиум (М. Вахитов – рәис, А. Мөхетдинова, И. Кулиев, К. Саттаров, Х. Мөхетдинов, Г. Гобәйдуллин, С. Богданов) сайлана. М. Вахитов “Апанаев утары”н 1918 елның 2 январендә калдыра – ул Петроградка китә.
Дубовая (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Апанаев утары
Иске Татар бистәсендәге бай сәүдәгәрләр үткән гасырда зур кунакханәләр төзеткәннәр.Хәзерге Мәскәү урамында (2004 нче елга кадәр ул Киров урамы дип атала иде) иң зур кунакханәләр булып”Амур”һәм “Мәскәү” номерлары саналган.”Мәскәү номерлары” кунакханәсен “Апанаев утары” дип тә йөрткәннәр. Чөнки бу өч катлы кирпеч бинаны XX гасыр башында (1900-1903 нче елларда) беренче гильдия сәүдәгәре Мөхәммәтйосыф Мөхәммәт улы Апанаев төзеткән.Мөхәммәтйосыф Апанаев татар миллионеры Исхак Юнысовның кызы Бибиәсмага өйләнгәч,йон һәм тире-мехлар белән сәүдә итеп ,бик зур байлык туплый. Соңыннан “Мәскәү номерлары” буларак танылган кунакханә Мөхәммәтйосыф Апанаевның улы Габдулла милкенә күчә.Кунакханә номерлары Казанга эш белән килүче башка кала кешеләре өчен генә түгел ,ә бәлки Казанның үз халкы өчен дә хезмәт күрсәтә.1908 нче ел башында бу кунакханә бинасында Габдулла Тукай яшәгән һәм Габдрахман Дәүләтшинның “Китап”исемле “Сәүдә иптәшлеге” оешмасында экспедитор булып эшләгән.Татарның күренекле шәхесләре Хөсәен Ямашев(1911-1912 нче еллар) һәм Мулланур Вахитов(1917-1918 нче еллар) яшәгән.Алар татар тарихында революционерлар буларак билгеле кешеләр.Революция елларында (1917 нче ел) бу кунакханә номерларында еш кына Мөселман социалистлар комитетының җыелышлары үтә. Комитетның рәисе Мулланур Вахитов була.М.Вахитов “Апанаев утары”нда 1918 нче елның 2 нче гыйнварына кадәр яши,аннан соң Петербурга китә.
Дубовая (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (10%), руслар (90%).
Гарамусалы
Гарамусалы (Qaramusalı ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Апанаев утары
Социализм чорында бу тарихи бинаның 2 нче һәм 3 нче катлары коммуналь фатирларга әверелә,ә 1 нче катында төрле елларда төрле кибетләр эшли.
Гөкчек (Синҗан)
Гөкчек (Gökçek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Парк-Рапидс (Миннесота)
Парк-Рапидс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Парк-Рапидс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новинка
Новинка (Новинка) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (6%).
Лансберг (ай кратеры)
Лансберг - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 38,75 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Филипп ван Лансберг (1561—1632) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(19080) Мартинфиерро
(19080) Мартинфиерро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пищин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Пищин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Басай
Олы Басай — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453644, — 80206831002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 267 кешенең яшәве мәгълүм.
Гинсдейл (Массачусетс)
Гинсдейл  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 751
NGC 751 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Цацки (авыл)
Цацки  (Цацкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Санкт-Йозеф (Вестштайермарк)
Санкт-Йозеф  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ваттиньи-ла-Виктуар
Ваттиньи-ла-Виктуар (Wattignies-la-Victoire) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
Сарбоян
Сарбоян — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2830/60/15    кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Казчина Галинаца (Милано)
Казчина Галинаца — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Галинаца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сьверчина (Люблин воеводалыгы)
Сьверчина  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пияде (Кепсут)
Пияде (Piyade) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD227301
HD227301 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
23 март
23 март – Милади тәкъвимендә өченче айның егерме өченче көне. Ел ахырына кадәр 283 көн кала.
Дружево (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирничету
Гирничету — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ухваж (Теда кушылдыгы)
Ухваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Теда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Забеле (Монецкий повяты)
Забеле  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(19081) Мравинский
(19081) Мравинский — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SX2» саналган.
Кудре (Луаре)
Кудре — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(4113) Rascana
(4113) Rascana — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 18 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BQ» саналган.
Липецк дәүләт техник университеты
Липецк дәүләт техник университеты (рус. Липецкий государственный технический университет) — Липецк шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. Тулы исеме — «Липецк дәүләт техник университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе.
Тарих
1956 елда ССРБ Югары Белем министрлыгының 1956 елның 1 ноябрендәге 869 номерлы боерыгы белән Тула механика институтының кичке факультеты буларак нигез салына. Ул вакытта бу Липецк өлкәсендәге беренче һәм бердәнбер техник югары уку йорты булган. Башта факультетта ике белгечлек була:
1959 елда кичке факультет Мәскәү корыч һәм эретмәләр институтының Липецк кичке факультеты буларак үзгәртелә, ә 1966 елда Мәскәү корыч һәм эретмәләр институтының Липецк филиалына үзгәртелә (ССРБның Югары һәм урта махсус белем бирү министрының 1966 елның 16 декабрендәге 471 номерлы боерыгы нигезендә). Ул вакытта кара металл металлургиясе һәм машина төзелеше технологияләре кебек яңа кафедралар булдырыла.
1973 елда Мәскәү корыч һәм эретмәләр институтының Липецк филиалы нигезендә ССРБ Министрлар Советының 1972 елның 27 гыйнварындагы 86 номерлы карары һәм ССРБ югары һәм урта махсус белем бирү министрының 1972 елның 15 маендагы 399 номерлы боерыгы белән дүрт факультеты булган Липецк политехника институты оештырыла. Укыту-лаборатория базасын булдыру, уку процессын методик һәм программа белән тәэмин итү буенча эш алып барыла.
1980 еллар ахырында техник белемне гуманизацияләү белән бәйле рәвештә мәдәният һәм психология кафедралары булдырыла.
1991 елда сигезенче факультет барлыкка килә — бизнес һәм менеджмент факультеты (хәзерге — икътисад факультеты). Шул ук вакытта яңа укыту-лаборатория корпусы төзелеше тәмамлана.
1994 елда Россия Федерациясе югары белем буенча дәүләт комитетының 1994 елның 26 маендагы 524 номерлы боерыгы белән институт дәүләт техник университеты статусына ия була.
2007 елда Липецк дәүләт техник университеты «Белем бирү эшчәнлеге» номинациясендә «Россиянең иң яхшы 100 товары» конкурсы дипломанты була.
2009 елда университет ГОСТ Р ИСО 9001-2008 белем бирү эшчәнлеге таләпләренә карата сыйфат менеджмент системасының ярашлыгына бәйле сертификат ала. 2010 елда университетның фәнни-тикшеренү секторы нигезендә фәнни-тикшеренү институты оештырыла.
Социаль өлкә
ЛДТУ эшчәнлегенең өстенлекле юнәлешләренең берсе булып социаль өлкә тора: югары уку йортының үз тулай торагы, спорт комплексы, ашханәсә һәм бассейны бар. Иҗтимагый оешмалар, ЛДТУ студентлары профкомы, университет музее, «Политехник» спорт-сәламәтләндерү лагере, «Политехник» спорт клубы актив эшлиләр, «Политехник» дип аталган университет газетасы һәм фәнни журналлар («Вести высших учебных заведений Черноземья», «Вестник Липецкого государственного технического университета», «Инновационная экономика и право») бастырыла. Соңгы елларда студентлар клубы составында 6 иҗат коллективы эшли. Студентлар клубы карамагында киноконцерт залы, репетиция бүлмәләре бар.
Факультетлар һәм институлар
Университетта түбәндәге факультетлар һәм институтлар бар :
Подтабор (Добреполе)
Подтабор  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Фюрстенберг (Хафель)
Фюрстенберг  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медведи (Киров өлкәсе)
Медведи (Медведи) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Марцевек
Марцевек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ваттрело
Ваттрело (Wattrelos) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Рубе-2 кантонына карый.
Марцевек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плавин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Плавин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Сыя
Кече Сыя — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак Июс елгасының сул ярыннан 125 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нантакет (сан алу урыны, Массачусетс)
Нантакет  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нантакет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цвербуты
Цвербуты (Цвербуты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Санкт-Йохан-ам-Вальде
Санкт-Йохан-ам-Вальде — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 752
NGC 752 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лаперуз (ай кратеры)
Лаперуз - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 80,4 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Жан-Франсуа де Лаперуз (1741—1788) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Мёрсак
Мёрсак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гөкчекая (Алпу)
Гөкчекая (Gökçekaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Алпу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иске Исәнтимер
Иске Исәнтимер (Старый Сантимир) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан сала.
(19082) Викчернов
(19082) Викчернов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1976 елның 26 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 QS» саналган.
Иске Исәнтимер
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Дрымша
Дрымша — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумбулак (Тузлуҗа)
Кумбулак (Kumbulak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Казчина Гандина (Бергамо)
Казчина Гандина — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Гандина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Заблотчизна
Заблотчизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подтабор (Илирська Бистриця)
Подтабор  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьверщув (Грубешивский повяты)
Сьверщув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пейнсвиль (Миннесота)
Тарихы
Пейнсвиль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Йохан-ам-Вимберг
Санкт-Йохан-ам-Вимберг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Плазово
Плазово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD227330
HD227330 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гарапиримли (Горанбой)
Гарапиримли  (Qarapirimli ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
(4977) Rauthgundis
(4977) Rauthgundis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2018 P-L» саналган.
Гирода
Гирода — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пияделер (Алашеһир)
Пияделер (Piyadeler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Цвермы
Цвермы (Цвермы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пашнино 2-нче
Пашнино 2-нче (Пашнино 2-е) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%).
Вемар-Каппель
Вемар-Каппель (Wemaers-Cappel) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Фюрстенвальде (Шпре)
Фюрстенвальде  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
(19083) Mizuki
(19083) Mizuki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 18 февралендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 DA4» саналган.
Захар Могилевчик
Могилев Захар Кузьмич (1895—1975) — ССРБ гигиенисты, БССР-ның атказанган фән эшмәкәре, ССРБ медицина фәннәре академиясе әгъза-корреспонденты, медицина фәннәре докторы.
Биографиясе
Захар Кузьмич Могилевчик Могилев губернасының Белыничи өязе Головина авылында крестьян гаиләсендә туган. 1909 елда мәктәпне тәмамлый. 1914 елда Могилев фельдшер мәктәбен тәмамлый. 1914—1915 елларда Могилев губернасының земство учреждениеләрендә фельдшер, 1915—1917 елларда Могилев хәрби госпиталендә хәрби фельдшер, 1917—1919 елларда Могилев губернасы сәламәтлек саклау бүлегенең фельдшеры булып эшли. 1923 елда Мәскәү дәүләт университетының медицина факультетын тәмамлый. 1923—1924 елларда РСФСР-ның Халык сәламәтлек саклау комитетының Санитар-гигиена институтында табиб-стажер булып эшли. 1924—1925 елларда санитар табиб һәм Горецк өязе сәламәтлек саклау бүлеге мөдире урынбасары вазифасын били. 1925 елда Минск шәһәрендә санитар табиб булып эшли. 1925—1931 елларда БССР Халык сәламәтлек саклау комитеты мөдире урынбасары, санитар-эпидемиология бүлеге мөдире, шулай ук Белорус дәүләт университетында ассистент һәм гомуми һәм эксперименталь гигиена кафедрасының доценты булып эшли. 1931 елда доцент дәрәҗәсе бирелә. 1931—1934 елларда Белорус медицина институтында доцент, гомуми гигиена кафедрасы мөдире вазифасын башкаручы булып эшли. 1932—1934 елларда санитар-гигиена факультеты деканы. 1931—1938 елларда БССР Халык сәламәтлек саклау комитетының Белорус санитар-гигиена институтында кафедра белән җитәкчелек итә.
1934 елдан алып 1941 елга кадәр Минск медицина институтында гомуми гигиена кафедрасы мөдире булып эшли. 1935 елда медицина фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә лаек була. 1941—1943 елларда Ижевск медицина институтында гигиена кафедрасы мөдире. 1943—1953 елларда Удмуртия АССР-ында Халык сәламәтлек саклау комитетында санитария мәсьәләләре буенча киңәшче булып эшли. 1943—1971 елларда гомуми гигиена кафедрасы мөдире була. 1955—1967 елларда “Здравоохранение Белоруссии" журналының баш мөхәррире сыйфатында эшли . 1945 елда медицина фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсе бирелә. 1953 елда ССРБ Медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты булып сайлана.
Могилевчикның укытучылары булып академиклар Николай Александрович Семашко, Алексей Николаевич Сысин, профессорлар Александр Никитович Марзеев, Михаил Иванович Барсуков тора. Республиканың санитария хезмәтен һәм санитария законнарын булдыруда, беренче дөнья һәм ватандашлар сугышы элемтәләрен бетерүдә катнаша. Беренче гыйльми хезмәте "Минский хлеб и санитарные условия его производства" 1925 елда басыла.
1945 елда "Санитарное оздоровление Могилева в процессе его реконструкции" темасына докторлык диссертациясе яза. Бөек Ватан сугышы вакытында Ярыслау шәһәрендә медицина институтын тергезүне, шулай ук аны эвакуацияләүне җитәкли. Сугыштан соң сугышның санитария элемтәләре мәсьәләләре һәм аларны бетерү өстендә эшли. 150-нән артык тикшеренү, шул исәптән "Практикум на экспериментальной гигиене" хезмәтен яза.
Аның җитәкчелегендә 18 кандидатлык һәм 4 докторлык диссертациясе языла. 1926 елда республиканың санитар табипларының I съездын оештыручыларның берсе була. Ярославльдә институт хезмәткәрләренең яра инфекцияләр, шок һәм эпидемия авырулары белән көрәш темалары буенча гыйльми конференция үткәрә. 1946—1972 елларда шәһәр хуҗалыгының Бөтен союз гыйльми гигиеналары җәмгыяте идарәсе, Башка Союз һәм Белорус гыйльми-техник җәмгыйәтләре әгъзасы була. Зур медицина энциклопедиясенең 2нче басмасының "Гигиена" бүлеге мөхәррире булып эшли. Шулай ук Ярославль һәм Минск шәһәр советлары депутаты була. Минск шәһәрендә вафат була. "Төньяк" зиратында җирләнә.
Наградалары
1949 елда БССР-ның атказанган фән эшмәкәре дигән мактаулы исем бирелә.
Марцево
Марцево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гит (Массачусетс)
Гит  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Душанци
Душанци — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Лармор (ай кратеры)
Лармор - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 99,49 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джозеф Лармор (1857—1942) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Семкина (Оеш кушылдыгы)
Семкина  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Оеш елгасының сул ярына тамагыннан 24 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кудруа
Кудруа — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
NGC 753
NGC 753 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Санкт-Канциан-ам-Клопайнер-Зе
Санкт-Канциан-ам-Клопайнер-Зе — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Новицкое
Новицкое (Новицкое) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84,03%), украиннар (7%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,61%.
Бәлүҗ әдәбияты
Бәлүҗ әдәбияты — бәлүҗләрнең бәлүҗ телендә иҗат ителгән әдәбияты. Пакистан Ислам Җөмһүриятендә һәм Иранда яшәүче бәлүҗләр арасында киң таралган.
Зур Мехреньга
Зур Мехреньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мехреньга елгасының сул ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Бәлүҗ әдәбияты
Тарих
XVI гасыр башлангыч бәлүҗ әдәбиятының күренекле вәкилләре — шагыйрьләр Мир Чакархан Ринд, Гавахрам Лашари, Балоч Гаргеҗ. XVI-XX гасырның I яртысында бәлүҗ әдәбияты кенәзләр, шул исәптән Калат кенәзлеге (1666-1955) хакимнәре, сарайларында һәм кабиләләр юлбашчыларының (сәрдарлар) яшәү урыннарында гына үсә алган. Бәлүҗ шигърияте күпчелек фарсы шигъриятенә таянып үсә.
Зур Мехреньга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бәлүҗ әдәбияты
Тарих
XX гасыр башында бәлүҗ телендә матур әдәбият үрнәкләре барлыкка килә. Болар — дини трактатларга тәфсирләр, башка телләрдән тәрҗемәләр, матбугатта басылган хикәяләр.
Пакистан Ислам Җөмһүрияте (1947) төзелгәч, бәлүҗ әдәбияты сизелерлек үсеш кичерә. Әдәби җәмгыятьләр һәм оешмалар барлыкка килә: «Бәлүҗистанның тәрәккый язучылары берлеге» (1949), «Бәлүҗ академиясе» (1961) һ.б. Бәлүҗ телендә нәшер ителүче матбугат туа: «Улус» (Халык, 1960 елдан), «Балучи замана» (Бәлүҗ вакыты, 1968 елдан) журналлары нәшер ителә.
Хәзерге заман бәлүҗ шигърияте үсешенә зур өлеш кертүчеләр — А. Җамалдини, З. Хашми, М. Шамим, К. Сабир һ.б., прозаиклар — Мәлик М. Панах, Сурәт-хан Марри, М. Бег Балуч, М.С. Азад һ.б.
(4727) Ravel
(4727) Ravel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Плачкувко
Плачкувко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ключ (Нит кушылдыгы)
Ключ — Нит елгасының кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Шарлык районы биләмәләрендә ага. Елга  Нит елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьверщув (Ленчинский повяты)
Сьверщув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.