cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Улакчы
Тарих
1257 елда Александр Невский белән бертуганы Андрей Улакчы хан янына гафу үтенергә барганнар һәм кичерелгән булганнар.
1257 елда Улакчы үлгән. Алтын Урда тәхетенә Бәркә хан утырган.
Пенетеу
Пенетеу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трандейраш
Трандейраш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Радыш
Радыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кичменьга елгасының уң ярыннан 55 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любонь (Диңгез буе воеводалыгы)
Любонь  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сыерышбаш
Сыерышбаш — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Любонь (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сыерышбаш
Почта индексы — 452205, — 80256860003.
Ильяслар (Адапазары)
Ильяслар (İlyaslar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бюрис (Пенсильвания)
Бюрис  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бюрис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крайванцы
Крайванцы (Крайванцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Юнион-Гроув (Техас)
Юнион-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юнион-Гроув шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF18
ZNF18 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(2959) Шолль
(2959) Шолль  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Киров урамы (Уфа)
Киров урамы (Киров урамы, улица Кирова) — Уфаның Киров, Совет һәм Ленин районнарында урнашкан урам. Совет фирка-дәүләт эшлеклесе Сергей Киров (1886-1934) исемен йөртә. Мостай Кәрим урамы белән киселештән башланып, Ленин, Крупская, Цюрупа, Ходайбирдин, Пархоменко, Кустар, Минһаҗев, Ветошников, Амур, Керәстиян, Әй, Лена, Су асты көймәче Родионов урамнары белән кискешә; Салават Юлаев проспекты белән киселештән соң Миңлегали Гобәйдуллин урамына әйләнә. Урамның элеккеге исемнәре - Ятимханә урамы, Рыков урамы (1937 елга кадәр).
Бренье-Кордон
Бренье-Кордон (Brégnier-Cordon) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,60 км².
Плешиво
Плешиво — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зофя (Лодзь воеводалыгы)
Зофя  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вия Ларга (Болонья)
Вия Ларга — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Войше
Войше — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тшцянка (Сувальский повяты)
Тшцянка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вия Ларга (Болонья)
Географиясе
Вия Ларга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Тшцянка (Сувальский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Войше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вия Ларга (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Трегоза
Трегоза — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Касалья-де-ла-Сьерра
Касалья-де-ла-Сьерра — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Летра
Летра — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Тампль-Лагюион
Тампль-Лагюион — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Бузима
Бузима — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мөгезборын
Мөгезборын (Rhinoceros) — Африкада һәм Азиядә таралган заманча биш төрне үз эченә алган надсемейлыктан тыш имезүче имезүчеләр гаиләсе.
Мөгезборын берәм-берәм яшиләр, әмма саванналарда кечкенә төркемнәргә берләшергә дә мөмкин. Әгәр самокар га әзер икән, ата-аналар арасында җитди бәйгеләр башланырга мөмкин. Җиңүче үз территориясен экскремент белән маркировкалау белән җәлеп итәргә омтыла. Бу эшкә керешкәнче, ике партнер та бер-берсен аулый һәм хәтта дерелә дә. Соң длящейся 15-18 айга кадәр йөклелек туа бер бала туа, ул кала вакытта әнисе ике ел ярым. Бу вакыт эчендә тагын бер кеше дөньяга килсә, өлкән әнисен, ким дигәндә, бер вакытка куып чыгаралар.
Көндез йоклыйлар, эшлекле рәвештә аларны сумкаларда һәм төнлә очратырга мөмкин. Бу бик куркынычрак һәм сак җәнлекләр, избегающие якынлыгы кешегә. Әмма, әгәр алар үзләрен куркыныч астына тосалар, һөҗүм итәләр. Хәер, бу һөҗүм көчсез ягыннан Начар омтыла, алар китерергә мөмкин нәтиҗәсендә зур көч һәм кискен мөгез к гариплек авыр. Разогнавшись, мөгезборын җитәргә мөмкин тизлек 45 км/сәг.
Мөгезборын еш кына кошлар озату, утыручы аларның тиредәге һәм чистящие аларны паразитов. Сирәк очракларда яшь нармәче гаиләсеннән зур ерткычларның корбаны була ала, тик өлкәннәрнең дошманнары, кешедән тыш, юк
Парневка
Парневка (Парнеўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тригонометрия тарихы
Өчпочмакларны иртә өйрәнүе эзләре безнең эрага кадәр 2-нче меңьеллыкта Мисыр математикасында (Рһинд Математика Папирусы) һәм Вавилон математикасында. Тригонометрия Куш Патшалыгында математикасында шулай ук превалент булган. Тригонометрик функцияләрнең систематик өйрәнүе Элленистик математикада башланган һәм Һиндстанга Элленистик астрономия өлеше буларак җиткән. Һиндстан астрономиясендә тригонометрик функцияләрне өйрәнү Гупта чорында чәчәк иткән, аеруча Арьябһатага рәхмәтле (безнең эраның алтынчы гасыры), ул синусоида функциясен ачкан. Урта Гасырларда тригонометрияне өйрәнү Ислам математикасында Әл-Харәзми һәм Әбу әл-Вафа кебек математиклар тарафыннан дәвам иткән. Ул бөтен алты тригонометрия функциясе дә билгеле булган Ислам дөньясында бәйсез дисциплина булып киткән. Гарәп һәм Грек текстларының тәрҗемәсе тригонометриянең Латин Көнбатышында фән буларак кабул ителүенә китергән һәм Ренессанс Regiomontanus белән башланган. Хәзерге тригонометриянең үсеше Мәгърифәтчелек Чорында үзгәргән һәм 17-енче гасыр математиклары (Исаак Ньютон һәм Джеймс Стирлинг) белән башланган һәм хәзерге формасына Леонард Эйлер белән 1748 елда җиткән.
Этимологиясе
Тригонометрия төшенчәсе Борынгы Юнан теле τρίγωνον trigōnon, "өчпочмак" һәм μέτρον metron, "үлчәү"дән алынган. Хәзерге заман "sine" сүзе Латин теле sinus сүзеннән алынган, аның мәгънәсе "култык", "куыш" яки "бөрмә" һәм ул турыдан-туры түгел рәвештә Һинд, Фарсы һәм Гарәп тапшырылуы аша Грек төшенчәсе khordḗдан алынган "җәя кылы, хорда". Санскрит телендә синус өчен Һинд дине төшенчәсе җья "җәя кылы", Һиндулар башта өч тригонометрик функцияне керткәннәр һәм кулланганнар җья, коти җья һәм уткрама-җья.  Һиндулар бу функцияләрне почмакның түгел, ә дуга яки әйләнә функцияләре буларак билгеләгәннәр, шуннан аларның җәя кылы белән ассоциациясе һәм шуннан дуга өчен "хорда дугасы" “җәя” (dhanu, cāpa) дип атала. Аның синонимнары jivā, siñjini, maurvi, guna, һ.б. Синус функциясе соңрак җива юрамасында кабул ителгән булган. Санскрит jīvā сүзе Гарәп теленә jiba буларак кабул ителгән булган, ул jb جب дип языла. Бу шуннан соң элек тә булган Гарәп сүзе jayb буларак интерпретацияләнгән, аның мәгънәсе "куыш, култык", я Гарәпләр үзләре, я Честер Роберты кебек тәрҗемәчеләр хатасы булу сәбәпле, ул jayb сүзен Латинчага синус дип тәрҗемә иткән. Аеруча Фибоначчиның sinus rectus arcus төшенчәсе синус төшенчәсен нигезләүдә әһәмиятлеген исбатлаган. "Минута" һәм "секунда" сүзләре Латин фразалары partes minutae primae һәм partes minutae secundaeдан килеп чыккан. Болар якынча "беренче кечкенә өлешләр" һәм "икенче кечкенә өлешләр" буларак тәрҗемә ителә.
Борынгы Якын Көнчыгыш
Борынгы Мисыр математиклары һәм Вавилон математиклары күп гасырлар буена охшаш өчпочмаклар яклары нисбәтләре теоремаларын белгәннәр. Шулай да пре-Элленик җәмгыятьләр почмак үлчәүләрнең концепцияләре җитмәгән булса, алар шуның урынына почмакларның якларын өйрәнүгә чикләнгән булган. Вавилон астрономнары йолдызларның калкуы һәм батуы буенча планеталарның хәрәкәте, Кояш һәм ай тотылулары буенча тәфсилле язмаларны тотканнар, аларның барысы да күк сферасында үлчәнгән  почмак араларын белүне таләп иткән. Плимптон 322 тактада чөйязмага (як. Безнең эрага кадәр 1900 ел) нигезләнеп, кайберәүләр хәттә борынгы Вавилонлыларның секанслар таблицасы булганын фараз иткәннәр. Шулай да ул Пифагор өчлекләре, квадрат тигезләмәләр чишелеше яки тригонометрик таблица икәне турында күп бәхәс алып барыла. Мисырлылар икенче яктан безнең эрага кадәр 2-нче меңьеллыкта пирамидалар төзү өчен тригонометриянең примитив формасын кулланганнар. Мисыр язучысы Аһмес (як. б.э.к 1680–1620 еллар) тарафыннан язылган Ринд Математика Папирусында тригонометриягә караган түбәндәге мәсьәлә бар: Әгәр пирамиданың биеклеге 250 кубит (үлчәү берәмлеге) булса һәм ягы озынлыгы 360 кубит булса, аның секеды (ян авышлыгы) күпме? Аһмесның мәсьәләнең чишелеше ул пирамиданың нигезенең янының яртысының биеклегенә нисбәте. Башка сүзләр белән секед өчен табылган микъдар ул почмакның пирамидага һәм аның нигезенә котангенсы һәм аның яны.
Классик антик чор
Борынгы Грек һәм Элленистик математиклар хорданы кулланганнар. Әйләнәдә дуга һәм әйләнә булып, хорда ул арканы тартучы сызык. Хорданың перпендикуляр биссектрисасы әйләнәнең үзәге аша уза һәм почмакны ике тигез почмакка бүлә. Икегә бүленгән хорданың бер яртысы ул икегә бүленгән почмакның бер яртысының синусы, ул,
Һиндстан математикасы
Тригонометриянең кайбер иртә һәм бик әһәмиятле үсеше Һиндстанда булган. Сиддһанталар буларак мәгълүм 4-енче – 5-енче гасырдан әһәмиятле эшләр (шулардан бишесе булган, шуларның иң әһәмиятлесе Сурья Сиддһанта ) синусны беренче мәртәбә хәзерге аңлавында ярым почмак һәм ярым хорда нисбәтендә билгеләмәсен биргән, шулай ук косинус, синус-верзус, һәм арксинус билгеләмәсе бирелгән булган. Шуннан соң бераз гына вакыт узгач башка Һиндстан математигы һәм астрономы, Арьябһата (безнең эрага кадәр 476 - 550 ел), Сиддһанталарның үсешен Арьябһатия дигән әһәмиятле эштә җыйган һәм киңәйткән. Сиддһанталарда һәм Арьябһатийяда 3.75° интервал белән 0°-тан 90°-ка кадәр, төгәллеге вакланмалы өлешенең 4-енче тәртибенә кадәр синус һәм синус-верзус дәрәҗәләре китерелгән. Алар синус өчен җья сүзен, косинус өчен коҗья сүзен, синус-версус өчен уткрама-җья сүзен һәм арксинус өчен открам җья сүзен кулланганнар. Җья һәм коҗья сүзләре ахыр чиктә элегрәк тасвирланган дөрес тәрҗемә итмәүдән соң синус һәм косинус булып киткәннәр. 7-енче гасырда Бһашкара I таблица кулланмыйча очлы почмакның синусын табу өчен Бһашкара I-нең синус аппроксимация форрмуласын китергән. Ул шулай ук sin(x) өчен түбәндәге аппроксимация формуласын китергән, аның чагыштырмача хатасы 1.9%-тан кимрәк: Соңрак 7-енче гасырда, Брахмагупта формуланы янә үстергән (шулай ук өстә китерелгәнчә чыгарыла) һәм синус дәрәҗәләрен исәпләү өчен Брахмагупта интерполяция формуласын китергән. Тригонометрия буенча башка соңрак Һинд авторы 12-нче гасыр Бһашкара II булган. Бһашкара II сферик тригонометрияне үстергән һәм күп тригонометрик нәтиҗәләрне ачкан. Бһашкара II өчен беренче булып ачкан һәм   : Кебек тригонометрик нәтиҗәләрне беренче булып ачкан. Сангамаграма Мадһавасы (як. 1400) тригонометрия функцияләр һәм аларның чиксез рәтләре өчен һәм математик анализта беренче адымнар ясаган. Ул дәрәҗә рәтләре һәм Тейлор рәтләре өчен кагыйдәләр эшләп чыгарган һәм синус, косинус, тангенс һәм арктангенс өчен дәрәҗә рәтләрен эшләгән. Синус һәм косинус өчен Тейлор рәтләре аппроксимацияләрен куллынып ул вакланмалы өлеше 12 разрядка кадәр төгәллек белән синус таблицасын һәм вакланмалы өлеше тугыз разрядка кадәр төгәллек белән косинус таблицасын төзегән. Ул шулай ук π һәм почмакның, радиусның, диаметрның һәм түгәрәкнең әйләнә озынлыгының дәрәҗә рәтләрен биргән. Аның эшләре XVI гасырга кадәр Керала астрономия һәм математика мәктәбеннән тарафдарлары тарафыннан үстерелгән булган. Һинд Юктибһаса текстында синус һәм косинус функцияләрен тарату өчен исбатлау һәм Мадһава тарафыннан табылган инверс тангенс өчен дәрәҗә рәтләре бар. Юктибһасада сумманың синуслар һәм косинуслар суммасы һәм аермасын табу өчен кагыйдәләр бар.
Кытай математиклары
Кытайда, Арьябһатаның синуслар таблицалары Кытай математиклары Кайюан Эрасы Астрология буенча трактаты (Kaiyuan Zhanjing) китабына тәрҗемә ителгән булган, алар Танг Династиясе вакытында безнең эраның 718 елында тупланган булган. Гәрчә кытайлар башка математика даирәләрендә алдынгы булсалар да, мәсәлән, стереометриядә, биномиаль теоремасында һәм катлаулы алгебраик формуларда, тригонометриянең иртә формалары иртәрәк Юнан, Элленистик, Һинд һәм Ислам дөньяда кебек киң танылмаган булган. Аның урынына Кытайлар чонг ча буларак мәгълүм булган эмпирик алмашны кулланганнар, шул ук вакытта синусны, тангенсны, һәм секансны кулланып яссы тригонометрия мәгълүм булган. Шулай да Кытай тригонометриясенең эмбрионик халәте Сонг Династиясе (960 - 1279) вакытында үзгәрә һәм алга сөрелә башлаган, биредә Кытай математиклары календарь фәнендә һәм астрономик исәпләүләрендә сферик тригонометриядгә зуррак йогынты кичерә башлаганнар. The Универсаль Кытай галиме, математик һәм рәсми Шен Куо (1031 - 1095) хордалар һәм дугаларның математик мәсьәләләрен чишәр өчен тригонометрик функцияләрен кулланган. Виктор Дж. Катц язганча Шенның формуласында "кисешүче әйләнәләр техникасы" формуласында ул бирелгән диаметрлы d әйләнә өчен arcs аппроксимациясен, дуганы тотучы хорданың sagitta-сын (дуганың үзәгеннән нигезенең үзәгенә кадәр араны) v, һәм озынлыгын c, аның озынлыгын ул шулай дип аппроксимацияләгән
Сал Рестиво әйләнәләрнең дугалары озынлыклары буенча Шенның эше 13-енче гасырда математик һәм астроном Гуо Шоуҗинг (1231 – 1316) барлыкка китергән сферик тригонометрия өчен нигез булган. Тарихчылар Л.Гашет һәм Джозеф Нидһам раслаганча, Гуо Шоуҗинг исәпләүләрендә сферик тригонометрияне Кытай календарен һәм Кытай астрономиясен камилләштерү өчен кулланган. Гуо исбатлауларының соңрак 17-енче гасыр Кытай иллюстрацияләре белән Нидһам шулай дип раслый: Гуо дүртпочмаклы сферик пирамиданы кулланган, аның нигезе бер экваториаль һәм бер эклиптик дугадан торган, алар белән ике меридиан дуга, шуларның берсе Кояш торгынлыгы ноктасы аша узган...Шундый ысуллар ярдәмендә ул du lü табуга ирешкән (эклиптика градусларына тәңгәл килгән экватор градуслары), шулай ук ji cha (бирелгән эклиптик дугалар өчен хордалар дәрәҗәләре), һәм cha lü (1 градуска аерылып торган дугалар арасында хордалар аермасы. Шенның һәм Гуоның тригонометрия буенча ирешүләренә карамастан, Кытай тригонометриясе буенча башка әһәмиятле эш 1607 елга кадәр чыкмаган, шул ук вакытта Кытай рәсмие һәм астрономы Сю Гуанси (1562 – 1633) һәм Италия Иезуиты Маттео Риччи (1552 – 1610) тарафыннан Евклид Элементлары икесенеке дә чыккан булган.
Урта гасыр Ислам дөньясы
Элегрәк эшләр урта гасыр Ислам дөньясында күбесенчә фарсы һәм гарәп чыгышлы мөселман математиклары тарафыннан тәрҗемә ителгән һәм киңәйтелгән булган, алар күп теоремаларны игълан иткәннәр, бу тригонометрия фәнен тулаем  дүртпочмакка бәйлелектән азат иткән, бу Эллинистик математикада Менелай теоремасына күрә шулай булган. Э.С.Кеннеди буенча, мөселман математиклары үстерүләреннән соң "беренче чын тригонометрия барлыкка килгән, шул вакытта сферик яки яссы өчпочмак, аның яклары һәм почмаклары." буларак өйрәнү объекты барлыкка килгән. Сферик өчпочмаклар белән эш ысуллары шулай ук мәгълүм булган, аеруча Александрия Менелаеныкы, ул сферик проблемалар белән эшләү өчен "Менелай теоремасы"н уйлап чыгарган. Шулай да, Э.С.Кеннеди күрсәткәнчә Исламга кадәр математикларның хордалар таблицасын һәм Менелай теоремасын кулланып сферик фигураның зурлыкларын исәпләү мөмкинчелеге булса да, теореманы сферик проблемалар өчен куллану практикада бик катлаулы булган. Вакытлары Ай фазалары белән билгеләнгән Мөселман календаренең изге көннәрен тоту өчен астрономнар башта Ай һәм йолдызларның урынын исәпләү өчен Менелай ысулын кулланган, гәрчә бу ысул җайсыз һәм катлаулы булса да. Аңа ике үзара кисешүче турыпочмаклы өчпочмакны коруны керткән; Менелай теоремасын кулланып алты якның бер ягын табарга мөмкин булган, әмма бары тик башка бишесе мәгълүм булса гына. Мәсьәлән, Кояшның биеклегеннән вакытны әйтү өчен, Менелай теоремасының кабатланган кулланулары кирәк булган. Урта гасыр Ислам астрономнарына гадирәк тригонометрик ысул табуга ачык чакыру булган. Безнең эраның 9-ынчы гасырында Мөхәммәд ибн Муса әл-Харәзми төгәл синус һәм косинус таблицаларын һәм беренче тангенслар таблицасын төзегән. Ул шулай ук сферик тригонометриядә беренче булган. Безнең эраның 830 елында Хәбәш әл-Хәсиб әл-Маруази беренче булып котангенслар таблицасын барлыкка китергән. Мөхәммәд ибн Җабир әл-Харрани әл-Баттани (Альбатениус) (безнең эраның 853-929 елы) секанс һәм косеканс үзара функцияләрен ачкан һәм 1°-тан 90°-ка кадәр һәр градус өчен беренче косеканслар таблицасын эшләгән. Безнең эраның 10-ынчы гасыры мөселман математигы Әбу әл-Вафа әл-Бузҗани эшендә барлык алты тригонометрик функция дә кулланылган булган. Әбу әл-Вафаның 0,25° инкрементлы синуслар таблицасы булган, 8 унарлы төгәллек урынга кадәр һәм тангенс дәрәҗәләренең төгәл таблицалары булган. Ул шулай ук түбәндәге тригонометрик формуланы уйлап чыгарган: Оригиналь текстта Әбу әл-Вафаа шулай дип раслый: "Әгәр дә кирәк булса, без бирелгән синусны косинус минутларына тапкырлыйбыз һәм нәтиҗә булып икеләтә почмакның яртысы була". Әбу әл-Ваша шулай ук почмак кушуын нигезләгән һәм аерма тәңгәллекләре тулаем исбатлаулар белән язылган булган:
Шулай ук безнең эраның 10-ынчы һәм 11-енче гасырларында Мисыр астрономы Ибн Юныс күп бик төгәл тригонометрик исәпләүләрне башкарган һәм түбәндәге тригонометрик идентиклыкны күрсәткән:
әл-Андалусның  Әл-Җәййани (989 - 1079) Сфераның мәгълүм булмаган хордалары китабын язган, ул "сферик тригонометрия буенча беренче трактат" дип таныла. Анда махсус турыпочмаклы өчпочмаклар өчен формулалар, гомуми синуслар законы һәм поляр өчпочмак ярдәмендә сферик өчпочмакны чишү бар". Трактат соңрак "Европа математикларына көчле йогынты ясаган", һәм аның "барлык яклар мәгълүм булмаганда нисбәтләрнең саннар буларак билгеләмәсе" һәм "барлык яклары мәгълүм булмаганда сферик өчпочмакны чишү ысылы" Регимонтануска йогынты ясаганга охшаган. Триангуляция ысулы беренче мәртәбә Мөселман математиклары тарафыннан ачылган булган, алар аны практик кулланылышларда кулланганганнар, мәсәлән,  тикшерүдә һәм Ислам географиясендә, иртә 11-енче гасырда Әбу Рәйхан әл-Бируни тарафыннан тасвирланганча. Бируни үзе Җир үлчәвенә һәм төрле урыннар арасында араны үчләүге триангуляцияне керткән, 11-енче гасыр ахырында Гомәр Хәйям (1048-1131) тригонометрик таблицаларда якынча сан чишелешләрен кулланып кубик тигезләмәләрне чишкән. 13-енче гасырда Насир әл-Дин әл-Тулси тригонометрияне астрономиядән аерым математик дисциплина буларак караган булган һәм хәзерге формада сферик тригонометрияне барлыкка китергән. Ул сферик тригонометриядә һәм Сектор Фигурасы буенча эшендә алты турыпочмаклы өчпочмаклар исемлеген китергән, яссы һәм сферик өчпочмаклар өчен синуслар законын раслаган, сферик өчпочмаклар өчен тангенслар законын ачкан һәм бу ике закон өчен дә исбатлаулар тәэмин иткән. Насир әл-Дин әл-Тулси үз чиратында тригонометрияне математик дисциплина буларак барлыкка китерүче буларак тасвирланган булган. 15-енче гасырда Җәмшид әл-Каши триангуляция өчен яраклы формада косинуслар законының беренче тәфсилле расламасын тәэмин иткән. Франциядә косинуслар законы һаман да Әл-Каши теоремасы дип атала. Ул шулай ук синус функциясенең аргументның 1°-ы өчен аермалары 1°-ның һәр 1/60 өлеше өстәлгән итеп дүрт һексадецималь разрядка (бу сигез унарлы разрядка эквивалент) таблицаларын биргән. Улуг Бек шул ук вакыт тирәсендә шулай ук синуслар һәм тангенслар өчен 8 унарлы разрядка кадәр төгәл таблицаларын бирә.
Европа Ренессансы һәм шуннан соң
1342 елда Герсонид буларак мәгълүм Лев ибен Гершон, Синуслар, Хордалар һәм Дугалар буенча эш язган, аеруча яссы өчпочмаклар һәм биш фигуралы синус таблицаларын биргән. Гадиләштерелгән тригонометрик таблица "toleta de marteloio", 14-енче – 15-енче гасырларда диңгезчеләр тарафыннан Урта диңгездә  навигацион юнәлешләрне исәпләү өчен кулланылган булган. Ул 1295 елда Майорканың Рамон Ллуллы тарафыннан тасвирланган булган һәм 1436 елда Венеция капитаны Андреа Бианко атласында китерелгән булган. Региомонтанус мөгаен Европада тригонометрияне аерым дисциплина буларак караган беренче математик булган, 1464 елда үзенең De triangulis omnimodis-да һәм шулай ук Tabulae directionum-да атамасыз тангенс функциясе китерелгән булган. Коперникның өйрәнчеге Георг Иоахим Ретикусның Opus palatinum de triangulis-ы мөгаен Европада тригонометрик функцияләрне әйләнәләр урынына турыпочмаклы өчпочмаклар төшенчәләрдә, ә әйләнә төшенчәләрендә билгеләмә биргән беренче булган, шулай ук барлык алты тригонометрик функцияләрнең таблицалары китерелгән булган; бу эш Ретикусның өйрәнчеге Валентин Отһо тарафыннан 1596 елда тәмамланган булган. 17-енче гасырда, Исаак Ньютон һәм Джеймс Стирлинг тригонометрия функцияләре өчен гомуми Ньютон–Стирлинг интерполяция формуласын барлыкка китергән. 18-енче гасырда, Леонард Эйлер-ның Introductio in analysin infinitorum (1748) Европада тригонометрик функцияләр белән эш итү өчен күбесенчә җаваплы булган, аларның чиксез рәтләре чыгарылган булган һәм "Эйлер формуласы" тәкъдим ителгән булган " eix = cos x + i sin x. Эйлер хәзергегә якын кыскартылмаларны sin., cos., tang., cot., sec., һәм cosec.-ны кулланган. Моңа кадәр, Роджер Коутс үзенең Harmonia Mensurarum-ында (1722) синусның чыгарылма функциясен исәпләгән. Шулай ук 18-енче гасырда, Брук Тейлор гомуми Тейлор рәтләрен билгеләгән һәм барлык алты тригонометрик функция өчен рәт экспансияләрен биргән. 17-нче гасырда Джеймс Грегори һәм 18-енче гасырда Колин Маклаурин эшләре тригонометрик рәтләрне үстерүдә шулай ук бик зур йогынты ясаганнар.
Докузтепе (Кешап)
Докузтепе (Dokuztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Кешап илчесенә караган бер авыл (köy).
Альсу
Альсу — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Любохово (Диңгез буе воеводалыгы)
Любохово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пеничень
Пеничень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күләгәш авыл җирлеге
Күләгәш авыл җирлеге - Россия Федерациясе Татарстанның Әгерҗе районында урнашкан муниципаль берәмлек.
Киндама
Һинд дине эпосы "Махабхарата"да Киндама урманнарда яшәүче риши булган.
Патша Пандуны каргау
Киндама бик юаш шәхес булган һәм аның төп тыйнаклык сиземнәре аңа башка кешеләр булганда җенси якынлык кылудан тыйган. Үзенең җенси теләкләрен канәгатьләндерү өчен Киндама үзенең көчләрен кулланып үзен боланга әверелдереп ана боланны хатын итеп алган. Бер юлы ул һәм аның хатыны урманнарда җенси якынлык кылганнар. Анда сунарга чыккан Хастинапур Патшасы Панду аларга аларны болан дип ялгышып аткан һәм җитди җәрәхәтләгән. Ярсуы чыккан Киндама (һаман болан формасында) җенси якынлык кылганчы үтерелгән булу өчен аны каһәрләгән. Үлгәнче, Киндама Пандуны ул нинди дә булса хатын белән җенси якынлык кылганчы үләчәк дип каргаган. Киндаманың каргышыннан соң, Панду бөтен нәрсәдән дә ваз кичеп аскет булып киткән. Пандуның сукыр бертуганы Дхритараштра Хастинапурның патшасы булып киткән. Аның беренче хатыны Кунти өч угылга туу бирә алган (Юдхиштхира, Бхима һәм Арджунага), бу Пандуның катнашуыннан тыш, Ходайлар ярдәме белән эшләнгән. Кунти соңрак бу көчнең бер өлешен икенче хатын Мадрига биргән, ул шулай ук ике угылга (Накулага һәм Сахадевага) туу биргән. Шуннан соң, озак вакыт узгач, Панду үзенең икенче хатыны Мадриның хатын-кыз тотышы белән шул кадәр мавыгып киткән ки, ул бүтән үзенең теләген тыя алмаган. Ул Мадри белән җенси якынлык кылып карагач, шунда ук үлгән. Мадри иренең үлгәч калдыкларын яндыра торган утта Сати гамәлен кылган.
Тшцянне
Тшцянне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Күләгәш авыл җирлеге
Административ үзәге - Куләгәш авылы.
Тшцянне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күләгәш авыл җирлеге
Мәйданы, саны һәм халык составы
Муниципалитет территориясе - 4270,8 гектар, шул исәптән 3266 гектар авыл хуҗалыгы җирләре.
сәләтле яшьтән яшьрәк - 129 кеше.
сәләтле - 277 кеше.
сәләтле кешеләрдән олырак - 102 кеше.
Тарихе
Авыл торак пункты 1670 елда оешкан.
Бу авыл тарихының берничә версиясе бар. Аларның берсе Кулга исемле кеше белән бәйләнгән. Картлар әйтүенчә, Разин күтәрелешендә катнашучы, патша хакимиятенең җәзаларыннан качып, елга буенда (хәзерге Кулегаш елгасы) гаиләсе белән Камадан 15 км төньяктарак урманда урнашкан. Ул милләте буенча мари, һәм аның исеме Кулга (мари телендә Кольга). Шушыннан Кулегаш (Колегеш) авылы исеме барлыкка килгән. "Еш" - "гаилә", димәк, тәрҗемәдә "Кулга гаиләсе" дигәнне аңлата. Татарча авыл исеме бераз башкачарак яңгырый - Күләгәш.
Күләгәш халкы зур авырлыклар белән очрашша. Кирәк иде кертергә зур хезмәтегез өчен Торак төзү өчен урман кисергә, яндырырга, агач төпләрен актарырга, чәчү өчен җир сөрергә кирәк була. Игенчелектә өч басу чәчү әйләнеше системасы булып, авыл хуҗалыгында артта ҡалган техника: җир сөрү хезмәтендә сука кулланылган, шуңа күрә уңыш начар булган. Балыкчылык һәм аучылык киң үсеш алган.
Авыл чик сызыгы белән ике өлешкә бүленгән. Бер ягында суга чумдырылган марилар, икенче якта - суга чумдырылмаган марилар яшәгән. Халык кечкенә шәхси участокларга ия булган. Җир ир-ат башына карап бирелгән. Авыл җир хуҗалары кулында булмаган, анда староста - авыл башлыгы, авыл писаре булган. Халык салым түләгән, түли алмаганнардан бурыч өчен мөлкәтен көч белән алганнар. Күләгәшкә еш кына Пьяный Бордан сәүдәгәрләр килгән һәм еш кына марилардан арзан хакка тире икмәк хайван азыгын алганнар.
Авыл хуҗалыгында капитализм үсеше белән бергә крестьяннарны кулакларга, урта крестьяннарга һәм ярлы крестьяннарга бүлү процессы тизләнә.
Совет властын урнаштыру, нигездә, тыныч юл белән алып барыла.
1918 елның апрелендә ак чех гаскәрләре Волково авылын яулап ала. Кызыллар Күләгәш авылында тора һәм алар арасында сугыш башлана, нәтиҗәдә аклар Каменный Ключка таба чигенәләр, ләкин кызыллар, акларның өстенлеген сизеп, көнбатышка чигенергә мәҗбүр була. Аклар төбәктә озак торырга өлгермәде. 1918 елның октябрь ахырында алар 28-Азин дивизиясенең 245нче Смоленск полкы һөҗүме аркасында чигенә.
1919 елның апрелендә тагы да авыр чор башлана, көнчыгыштан Колчакның 400 меңлек армиясе Бимәдән һөҗүм итә. 1919 елның җәендә Колчак гаскәрләре барлык фронтларда җиңеләю Авылда Совет хакимияте торгызыла.
Партиянең Казан губерна комитеты тәкъдиме буенча, питер эшчеләре төркеме (М. П. Шахунов һ б. ) Кызыл Армиягә, Мәскәүгә, Петроградка азык җибәрүдә Алабуга кантонының азык отрядларына булышу өчен Красный Бор авылына килеп җитә. Комбедларда оешкан ярлыларга таянып, алар кулаклардан һәм спекулянтлардан икмәк тартып ала башлый. Самутов Изерге ул вакытта ярлылар комитеты председателе була. Комитет әгъзалары авыллар буйлап йомырка, тары, борчак, сохари, махорка җыюны оештыра һәм аларны Красный Борга алып барып, Алабугага җибәрә. Көньяк һәм Көнбатыш фронтларда канлы сугышлар бара. Пьяный Борга еш кына авыру һәм яраланган Кызыл Армия солдатлары кайта башлый.
1920 елда, РКП (б) Алабуга кантоны оешмасы кушуы буенча, партия күзәнәге председателе В. Н. Гурьев РКП (б) Пьянобор район комитетын оештыра, Гурьев В. Н. аның секретаре итеп сайлана.
Район комитеты биш волость белән җитәкчелек итә: Пьаноборский, Көчек, Салауш, Чыкалды һәм Күләгәш авылын үз эченә алган Бимәне дә кертеп, җитәкчелек итә.
Гражданнар сугышы беткәч, ил 1921 елгы ачлык кичерә, балаларны ачлыктан коткару өчен ашханәләр оештырыла. Күләгәштә ике: С.Семенов йортында - "рус ашханәсе" һәм Иштуганов Ишем йортында - "Америка ашханәсе".
1929 елның декабрендә Красный Бордан иптәш А. Апышев - ГПУ хезмәткәре колхоз оештыру өчөен килә. Колхозга "Коммунар" исеме бирелә, һәм Петров Трофим Ипполитович аның беренче председателе була.
1937 елда авыл советы бинасына беренче радио куела, һәм ике ел элегерәк беренче машина алына һәм беренче йөртүче Субаев Сибат була.
1941 елның 22 июнендә Бөек Ватан сугышы башлангач. Күләгәштән 64 кеше иң яхшы атлар белән фронтка китә. Авылда 100дән артык эшче кул, күбесенчә хатын-кызлар, картлар һәм балалар кала, алар өстендә хезмәт фронтының бөтен йөге төшә.
1950 елда Күләгәш авыл советы Күләгәш, Кам-Ключ, Байтуган һәм Ожбуй авылларын берләштерә. 1962 елда авыл советы үзәге Волково авылына күчерелә һәм авыл советы Волковский дип атала башлый, һәм 1978 елда ул кабат Күләгәш авылына күчерелә.
Хәзерге вакытта Күләгәш авыл статусына ия. Авыл торак пунктының статусы һәм чикләре Татарстан Республикасы 2005 елның 31 гыйнварында кабул ителгән "Территорияләр чикләрен билгеләү һәм" Агриз муниципаль округы "муниципаль оешмасы статусы турында. һәм аның эчендәге муниципалитетлар ” 14-ЗРТ Законы белән билгеләнде.
Ремнику
Ремнику (Remniku) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF180
ZNF180 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Туриш
Туриш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(1235) Шоррия
(1235) Шоррия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 18 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 UJ» саналган.
Зофянув
Зофянув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ёртом (авыл)
Ёртом (Ёртом) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Климат
Ёртом климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (83%), руслар (12%), украиннар (3%).
Мәскәү кочегаркасы (гәҗит)
Мәскәү кочегаркасы — эшчеләр өчен гәҗит. ВКП(б)ның Мәскәү өлкә комитетының Мәскәү яны бюросы органы. 1932 елның 16 сентябреннән 1933 елның 24 июненә кадәр Донской эшчеләр бистәсендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 38 саны чыга.
Плинтовець
Плинтовець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Вия Ларга (Модена)
Вия Ларга — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Плинтовець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вия Ларга (Модена)
Географиясе
Вия Ларга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шарон-Гилл (Пенсильвания)
Шарон-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рип (Залесская Лала кушылдыгы)
Рип (Зур Рип) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Залесская Лала елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Шарон-Гилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Рип (Залесская Лала кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Шарон-Гилл (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рип (Залесская Лала кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Краковка
Краковка (Кракоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Войщице
Войщице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тежа
Тежа — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Починок районы
Починок районы (Починковский район) — Смоленск өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Починок шәһәре.
Тарих
Починок районы 1929 елда оештырыла.
Чиктәшлек
Төп елгалар —
Халык
Милли состав: руслар —
Касариче
Касариче — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Всеволод Дубинин
Всеволод Борисович Дубинин (1913 елның 11 гыйнвары, Санкт-Петербург — 1958 елның 8 июне, Ленинград) — совет зоологы, акаролог, биология фәннәре докторы (1947).
Тормыш юлы
Всеволод Дубинин 1913 елның 11 гыйнварында Санкт-Петербургта туган. 1931 елдан 1936 елга кадәр Ленинград университетында укый. Кандидатлык диссертациясен яклаганнан соң, 1939 елда зоология институтына эшкә керә.
Эшли башлаганнан соң өч ай узгач, армиягә алына, Беларус, Белофин, Ленинград фронтларында урнашкан була. 1942 елда аны Байкал арты фронтына җибәрәләр, анда аңа, белгеч-паразитолог буларак, куркыныч табигый-чыганак авыруларын һәм, барыннан алда, чуманы юк итү проблемаларын хәл итү йөкләнгән. 1943 елда Ленинградтагы хәрби-медицина академиясенә күчерелә. 1947 елда Зоология институтына кайта. 1947—1954 елларда Зоология музее буенча институт директоры урынбасары була. 1955 елда Дубининны ССРБ фәннәр акалемиясенең Президиумы каршындагы табигатьне саклау комиссиясе рәисе урынбасары итеп билгелиләр.
Гаилә
Хатыны — Мария Николаевна Дубинина (туганда Горбунова; 1911—1986), шулай ук зоолог, паразитик яссы суалчаннар буенча (аерым алганда, амфилинидлар буенча) белгеч була.
Кызы — Елена Всеволодовна Дубинина (1937), әтисе кебек үк, зоология институтында акаролог була. Биология фәннәре кандидаты. «Acarina» рус акарология журналының редакция коллегиясе әгъзасы.
Фәнни эшчәнлек
Каурый талпаннарның тормыш циклларын, физиологиясен һәм эволюциясен тикшерү белән шөгыльләнә. 26 төр каурый талпаннарның 20 меңнән артык ашказанын микроскопик тикшерүләр ярдәмендә ул әлеге паразитларның төп ризыгы булып кошларның канатларында булган липидлар тора дип билгели.
Табигатьне саклау проблемалары белән шөгыльләнә. Дубинин тырышлыгы белән радиоэкология өлкәсендәге тикшеренүләргә ярдәм күрсәтелә, аларның максаты — табигатьтә радиоактив матдәләрнең миграция юлларын күзәтү.
Фәндә беренче тапкыр 150 яңа төр, 40 ыруг һәм 10 гаилә һәм кече гаилә тасвирлаган.
Бүләкләр
II дәрәҗә Ватан сугышы ордены, «Ленинградны саклаган өчен» һәм «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медальләре белән бүләкләнгән.
Басмалар
136 басма, шул исәптән өч том ССРБ фаунасы авторы:
Вагнер (Пенсильвания)
Вагнер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вагнер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрика (Техас)
Юрика  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юрика шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шадрин (мәгънәләр)
Шадрин — күп мәгънәле сүз.
Таскаклы
Таскаклы — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452205, — 80256860004.
Лима (Рона)
Лима — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
ТикТок
«ТикТок» (ингл. TikTok ) — социаль челтәр, кыска музыкаль видео булдырырга бирүче, турыдан-туры эфирлар, белдерүләр белән алмашынырга мөмкинлек бирә. Кытайда Douyin буларак танылган.
2016 нчы елның сентябрьндә башланып җибәрелгән, хәзерге вакытта Кытайда кыска видео өчен әйдәп баручы видеоплатформа. Һәм көннән-көн башка илләрдә популяр булып, иң тиз үсүче һәм киң таралган кушымта. Хәзерге вакытта кушымта 500 миллион кеше,  150 илдән җыйган. Нигездә,бу социаль аудиториядә яшүсмерләр катнаша.
Тарих
2017 нче елның 9 нчы ноябрьндә ByteDance musical.ly социаль челтәрен алды һәм 2018 нче елның 2 нче августында белән TikTok кушты.
2019 нчы елның 27 нче маенда, компания үз смартфон ын чыгарырга планлаштыра. Анда ByteDanceның үз кушымталар булачак.
Уржезеш
Уржезеш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7239
NGC 7239 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Реола
Реола (Reola) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Любоцино
Любоцино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Матбугат ударнигы (журнал)
Матбугат ударнигы — журнал. ВКП(б)ның Уфа шәһәр комитеты органы. 1936 елда Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррирләр – Имай Насыйри, Гайнан Әмири, А. Дәүләтшин.
Пароцькава
Пароцькава (Пароцькава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мария Ермолова
Мария Николаевна Ермолова (, Мәскәү - , Мәскәү ) - Кече театрның рус драматик актрисасы, Станиславский сүзләре буенча, ул күргән иң зур актёр. Ул ирекне яратучы, идеалларына тугры һәм тирә-юньдәге вулгаризмга каршы торучы шәхесләр роллләре белән билгеле. Император театрларының атказанган артисты (1902). Республиканың беренче халык артисты (1920). Хезмәт Батыры (1924). 1935 елдан Мәскәү драма театры аның исемен йөртә.
Биографиясе
Мария Ермолова Мәскәүдә 1853 елның 3 (15) июлендә Кече театр суфлёры Николай Алексеевич Ермолов  гаиләсендә туган; бабасы Алексей Семонович Ермолов бервакыт Волконский кенәзләренең крепостной  скрипкачысы булган, ирек алгач, театрга гардероб остасы булып керә. Театр сәнгате белән маугып, ул балаларын шул ук кырда урнаштыра. Аның улы Николай Алексеевич суфлёр булыр алдыннан драматик артист була һәм Мәскәү император труппасы сәхнәләрендә барган  берничә водевильның авторы була, әмма аның иҗаты аерым талант белән билгеләнми.
1862 елда Мария Мәскәү театр мәктәбенең балет класына җибәрелә. Ул балет өчен махсус талант күрсәтми, ләкин балетларның, операларның һәм драматик спектакльләрнең массакүләм күренешләрендә катнашып, Ермолова иң зур сәхнә осталарының эшенә шаһит була. Буш кичләрдә училище укучылары спектаклдәрҙә уйный, аларда Ермолованың зур драма сәләте ачыла.
1866 елда, кызының драма сәхнәсе белән маугыуын белгән  әтисе, аңа үзенең  бенефисында Д.Т. Ленскийның «Жених нарасхват» водевилендәге кыланчык кыз Фаншетта ролен уйнарга рөхсәт итә. Бу аның беренче роле була, ләкин ул әле уңыш китерә алмый.
1870 елда Надежда Медведева Ермоловага үзенең бенефисында төп роль бирергә була. 1870 елның 30 гыйнварында үткән "Эмилия Галотти" пьесасында Ермолова көчле сәхнә темпераментын  һәм гаҗәеп эчкерсезлек күрсәтә.
1871 елда Ермолова театр училищесын тәмамлый һәм Кече театры труппасына кабул ителә. Беренче елларда Ермоловага җитди рольләр ышанып тапшырылмый, аңа комедияләрдә һәм водевильдә уйсыз яшь хатын-кызлар ролен уйнарга туры килә. Ермолованың, нигездә, фаҗигале һәм батыр таланты, ачылмый. 1870-1880 елларда ул бик күп мәдәни һәм әдәбият эшлеклеләре, шулай ук эшен хокукка багышларга теләгән, булачак ире Николай Петрович Шубинский белән очраша. Бу вакытта Ермолова үзен кызыксындырган чын рольләр уйный башлый. 1873 елда ул "Гроза " пьесасында Катерина ролен башкара. Бу роль өстендә эш берничә ел дәвам итә. Ермолованың Катеринасы көндәлек тормыштан өстен чыга, үзенең мәхәббәт һәм хыяллар дөньясында яши; ул эчке көч һәм батырлык фидакарьлеге белән тулы рус хатыны була.
Ермолова мәктәптә актёрлар белән күп шөгөлләнә.
1920 елда ул Халык артисты исемен ала.
1921 елда аның ире Николай Петрович Шубинский сөргендә вафат була. Ике елдан соң, 1923 елда актриса сәхнәдән китә. Ул ялгыз була, бик аз кеше кабул иттә. Актриса янына табиб Павлинов килеп йөри, Ермолова  аңа гашыйк була.
Ермолова 1928 елның 12 мартында вафат була. Васыять нигезендә, Владыкинода Изге Богородица Раштыуасы гыйбадәтханәсе урынында, ата-әнисе һәм сеңелләре белән йәнәшәдә җирләнә к1971 елда аны Новодевич зиратында Чехов, Станиславский һәм Мәскәү сәнгать театры актерлары янына күчереп  җирлиләр (кабер ташын Вера Мухина ясаган ). Борынгы җирләнгән урында имән агачы астында мемориаль билге бар. Ермолова белән берлектә, Мәскәү табибы Василий Яковлевич Зеленинда кмяүдә булган кызы Маргарита Николаевна (1876-1965),   һәм Татьяна Лвовна Шепкина-Куперник күмелгән.
Угово
Угово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крамешава
Крамешава (Крамешава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Зромбець
Зромбець — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Брессоль (Эн)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,93 км².
Зромбець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пентешешть
Пентешешть — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Уша (район)
Уша  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Псевдоэксфолиатив глаукома
ПС һәм глаукома бәйләнеше буенча күп чишелмәгән сораулар кала. КЭБ артуга псевдоэксфолиатив материал белән «тыгылган» һәм/яки төсле катлаудан тут юылып бетүдән  трабекуланың икенчел бикләнүе, трабекуляр эндотелиаль күзәнәкләр дисфункциясе  кебек сәбәпләр китерә ала.
Куркынычлык шартлары
•      Бер яклы ПС белән  авыруларда икенче күздә глаукома үсешенең куркынычлыгы түбән.
Тейо
Тейо — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Псевдоэксфолиатив глаукома
Ачыклау
2.    Билгеләре. Күпчелек авырулар хроник ачык почмаклы глаукомалы, ешрак бер яклы. Кайвакыт киң ачык почмакка карамастан күз эче басымы кинәт арта ала; бу халәтне беренчел ябык почмаклы глаукома дип ялгыш охшату мөмкин. АПК үзгәреше һәм глаукома авырлыгы арасында ачык бәйләнеш юк.
Дәвалау
1.   Медикаментоз дәвалау БАПГ аерылмый. Әмма дәвалау уңышлы башлануга карамастан, күбесенчә, нәтиҗәсезлек ешлыгы алга таба кинәт арта һәм бу  авыруларга, мөгаен, лазерлы яки хирургик катнашу кирәк булачак.
2.    Лазерлы трабекулопластика трабекуланың гиперпигментациясе өчен, мөгаен, аеруча  нәтиҗәле. Шуңа карамастан әйбәт нәтиҗәдән соң башта әкренләп КЭБ арта, ә 4 елдан соң катнашу нәтиҗәләре БАПГ кебек.
3.    Иртә трабекулэктомия кулайрак; аның нәтиҗәлеге һәм өзлегүләр төре БАПГ аерылмый.
4.     Бимануаль трабекуласпирация — бу процедура нәтиҗәлеге буенча башлангыч операциядән  соң чорда трабекулэктомия тиңләштерерлек, әмма кимрәк өзлегүләр санына ия.
Фараз
Фараз БАПГ белән чагыштырганда начаррак, чөнки офтальмотонус шактый арта һәм аның чагылган тәүлек үзгәрешләре еш булганга бу  барышның тиз көчәюенә китерә, кирәкле КЭБ дәрәҗәсенә җитү өчен авырулар  артыннан җентекләп күзәтү мөһим.
Виктор Шадрин (1930)
Виктор Шадрин, Виктор Матвей улы Шадрин (1930 ел, СССР, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Яңа Усы) — спортчы (байдарка, каноэ), СССРның атказанган спорт мастеры (1957), байдаркада академик ишү буенча Европа чемпионатының көмеш призеры. Психология фәннәре кандидаты, КДУ физик тәрбия кафедрасы мөдире, доцент.
Тәрҗемәи хәле
1930 елда Мөслим районы Яңа Усы авылында күп балалы гаиләдә (ике кыз, дүрт малай) туган. Туган авылы җидееллык мәктәбен, Мөслим районы үзәге урта мәктәбен, Казан дәүләт университетының география факультетын, читтән торып Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлаган (1962). 1967 елда психология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый. 1967—1987 елларда Казан дәүләт университетының физик тәрбия кафедрасы мөдире, доцент. Дәреслекләр авторы, 50 дән артык фәнни хезмәт язган (шул исәптән: «Психологические основы формирования двигательного навыка», К., 1978 ). 6 тапкыр Казан шәһәр советына депутатат итеп сайлана, шәһәр советының физик тәрбия һәм спорт комиссиясен җитәкли.