cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Спас манарасы (Казан кремле)
Тарих
Манара аның капкалары өстендә торган Спас Нерукотворный иконасыннан үз исемен ала. 1566—1568 елгы Кремль чиркәве нигезе турында Казан язучы китапларында Спас чиркәве «Спас Нерукотворенный, иже на вратех» кебек  аталган. Спас иконасы Иван Грозныйның байрагының төгәл күчермәсен тәшкил итә (хәзерге вакытта байрак  Корал палатасында ), ул булачак манара урынында шәһәр өчен сугыш вакытында куелган.
XVI гасыр
"Казан тарихы" авторы сөйләгәнчә, 1552 елның 4 октябрендә, Казан яулап алынганнан соң, Иван IV ныгытманы тикшерә һәм "җимерелгән урыннарын торгызырга... боера". Шуннан соң патша урын сайлый,   шул ук көнне, 4 октябрьдә,   (бер көн эчендә төзелгән) Ару хәбәр чиркәве (Казан кремле), изгеләр Киприан һәм Иустиния  һәм Спас Неуркотворный хөрмәтенә өч агач чиркәү   салына. Ташта төзелеш акрын дәвам иткән  һәм Спас таш чиркәүе 1555 елда гына тәмамланган. Казан Кремлендә төзелешнең әкрен барышыннан канәгать булмаган Иван Грозный Псков һөнәрчеләре Иван Ширяйга һәм Постник Яковлевка  якынча 200 кешене ярдәмгә жибәрә.
Төзелеш барышында Псков төзүчеләре якынча йөз метрга иске болгар ныгытмасы диварлары сызыгыннан (Иваново ягына (1 Май)  яңа ак ташлы Кремль диварларын күчергәннәр. Шулай итеп, башта ныгытмадан читтә төзелгән Спас чиркәве Яңа Кремль диварлары эчендә, Кремльнең юл башнясы янында урнаша.
XVI гасырда Спас манарасы ак таштан торган турыпочмаклы ике яруслы корылма иде (квадрат нигезе 23 - 23 метр, калынлыгы 2,25 метр), ак киселгән известьташтан ясалган. Манара агач чатыр түбә белән һәм ян галереялары - уклар белән капланган. Спас манарасы эчендә төньяк, көнбатыш һәм көнчыгыш фасад ягына аша узу белән эчендә башта T формасында булган. Көнбатыш арканы салганнан соң, юл L формасында (Тайницкая манарасында сакланган) булып китә, бу крепостьның саклану көчен арттырган: ныгытмага тиз арада керү авыр була,  өстәвенә, һөҗүм вакытында дошман крепостьны саклаучыларга калкан белән сакланмаган як белән борылган була. Узу төнлә тимер белән капланган имән капкасы белән ябылган, ачкычлары Казан губернаторында булган.
Спас манарасы янында, 1566—1568 язучылар язмалары буенча, "шәһәргә, сул якка карый, шәһәр стеналары янында баганаларга киселгән чиркәү, ә часовняда зур кыңгырау һәм сәгать шул ук кыңгырауга чыңлый".
XVII гасыр
Манара һәм аның янындагы чиркәү берничә тапкыр янган. 1694 елда булган янгыннан соң, манара торгызылган һәм кирпеч чатырлы тагын ике  кирпеч ярус алган, шул ук вакытта хәрби яки чаң кагу кыңгыравы манарага күчерелгән. Чаң кагу кыңгыравы тавышы традицион рәвештә ут турында игълан иткән - бу XX гасыр башына кадәр дәвам иткән. XVII гасырның Мәскәү архитектурасына хас булган детальләргә карап манараны Мәскәү осталары тәмамлаган дип уйларга була. Спас манарасы төзелгәнче, Спас чаң кагу кыңгыравы кечкенә генә икеъяруслы башня, сулдан Спас манарасыннан, Мәскәү Кремленең патша манарасы кебек, булган. Бу формада XVIII гасырга кадәр сакланган.
Кропивне-Нови
Кропивне-Нови — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туряк (Велике Лаще)
Туряк  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Спас манарасы (Казан кремле)
XVIII гасыр
Чаң кагу кыңгыравы эленгән мәйданга керү бушлай  (сакчылар аз гына түләделәр), моннан Казанның искиткеч күренеше ачыла (манара биеклеге - 47 м, мәйдан биеклеге - якынча 30 м).
Туряк (Велике Лаще)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спас манарасы (Казан кремле)
XVIII гасыр
XVIII гасырда манарада «тавышлы» һәм хәрәкәтсез уклар тирәсендә циферблат белән әйләнүче сәгать  белән җиһазландырылган. 1780 елда сәгать яңасы белән алыштырылган, аның турында 1788 елгы "Казанның топографик тасвирламасы" нда Зиновьев манарада "көн саен музыка уникенче сәгать игълан итә" дип хәбәр итә.
XIX гасыр
1815 елда, тагын бер янгыннан соң, Спас чиркәве  20 елга ташланган. XIX гасырның егерменче елларында чиркәү Казан коменданты Пирх   һәм Казан гарнизонының хәрби сафлары  тырышлыгы белән яңартылган, епархия бүлегендә кала. Ниһаять, 1836-нчы елда Казанга килгән Николай I шәхси заказы буенча гына торгызылган. Император Николай Павлович Спас манарасына игътибар  иткән һәм "Казан Кремлесенең Спаская манарасында урнашкан Коткаручы исемендәге чиркәүне епархиядән хәрби бүлеккә чыгарырга, аңа махсус хәрби руханилар һәм руханилар куярга ... һәм бу гыйбадәтханәгә барлык хәрби частларны һәм бүлекләрне кертергә куша". ... Шулай итеп, Спас чиркәве яңа "Казан гарнизонының хәрби чиркәве" статусын ала. Реставрация эшендә гыйбадәтханә киңәйтелә, көньяк фасады сүтелә, һәм хәзер чиркәү манарага кушыла башлый (моңа кадәр алар арасында кечкенә юл бар иде). XVI гасырның борынгы эчке өлеше утта юкка чыга, һәм җирле тарихчы Н.Загоскин язганча, 1895 елда, чиркәү хәзерге вакытта хәрби булганга, аның эчке бизәлеше "төрле хәрби җиһазлардан тора".
Уттан исән калган нерукотворный Образ иконасы Спаская манарасының көньякка, Кунак ишегалдына, Спас манарасы диварына күчерәләр. Өлкә архитекторы Шмидт проекты буенча 1820 елда хөрмәтләнгән образга керү өчен, көньяк ягыннан манарага ярым түгәрәк баскычлар куела. Соңрак, монда шул ук баскыч алып барган чиркәү төзелгән. 1904-1905 елларда, Казан епархиясе архитекторы Ф.Н. Малиновский проекты буенча, Коткаручы Мәсихнең чатыр формасындагы киңрәк чиркәве (1905 елның 21 августында изгеләндерелә) төзелә.1857 елда манара аша үтеп кергәннәр, һәм бераз соңрак Кремльгә төп керү өчен көнчыгыштан манара янындагы крепость стенасын кисәләр, анда ук формасындагы арка тишелгән. Яңа арка өстендә Зилант образы булган герб күтәрелгән, һәм соңрак 1880 елларда арка өстендәге урынга Казан Алла Анасы иконасы куелган.
1870 елда, манараның көнбатыш ягында, Спас-Преображенский монастыре ягында, чиркәүгә алып барган баскыч белән янкорма куела.
XIX гасыр ахырына кадәр Спас  манарасы алдында тирән ныгытма сазлыгы булган, аның аша күпер төп капкага алып барган, башта агач күтәрү күпере һәм XVIII гасыр ахырыннан - крепостьны посад белән тоташтырган ак таш күпер. 1860 елда сазлык тутырылган.
XX гасыр
1917 елның Бөек Октябрь инкыйлабыннан соң, часовня сүтелә,  иконасы ул вакытта Казандагы бердәнбер Ярославль могҗизалары чиркәвенә күчерелә. 1930-нчы елда Кремльгә туры керү Спас капкасы аша урнаштырылган. 1963 елда манарага диаметры 2,7 метр булган алтын йолдыз куелган. 1917 елга кадәр манара таҗы булган ике башлы бөркет революциядән соң озакламый алынган. Югары баскычка "кызыл" яңгыраган сәгать куелган: тавышланган вакытында яктырту яктылыгы, кыңгырау тавышының тавышына карап үзгәрә һәм ак чатырны кызыл төскә буяган.
Спас манарасына янәшә торган Нерукотворный Образ чиркәве гадәттә тышкы кыяфәтен саклап кала (гөмбәздән кала). Төньяк яктан Спас чиркәве XVI гасырның декорын — Төньяк фасадтагы типик Псков көрәкләре һәм көрәк аркаларын саклап кала. Спас чиркәвенең тәрәзәләре һәм ату урыннары Кремльнең төп урамына юнәлтелдеКремльнең урамына карый.
Гура-Падиний
Гура-Падиний — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(887) Алинда
(887) Алинда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1918 елның 3 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1918 DB» саналган.
Сторлюс
Сторлюс — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(19647) 1999 RZ103
(19647) 1999 RZ103 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RZ103» саналган.
Яңа Николаевка (Бәләбәй районы)
Яңа Николаевка — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452031, ОКАТО коды — 80209802005.
Адванс (Миссури)
Адванс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Адванс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буассиз-ле-Руа
Буассиз-ле-Руа — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ульрихштайн
Ульрихштайн — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сантбек (ай кратеры)
Сантбек - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 62 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Даниель Сантбек (Новиомагус) (XVI век) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Моругоба
Моругоба (Moruqoba ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Сайгылы (Оникишубат)
Сайгылы (Saygılı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Цельтвег
Цельтвег — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яблочин
Яблочин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роншен
Роншен (Ronchin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Лилль-4 кантонына карый.
Тучна (Словения)
Тучна  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моржевка
Моржевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Двина елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Антасина
Антасина (Антасіна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Обори (Плешевский повяты)
Обори  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монтоден
Монтоден — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Специя
Ла-Специя (La Spezia) — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ла-Специя Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Кропивне-Стари
Кропивне-Стари — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1128
NGC 1128 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гүзъюрду (Акчадаг)
Гүзъюрду (Güzyurdu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гура-Правец
Гура-Правец — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD246511
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казчина Прати (Новара)
Казчина Прати — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Прати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коржа (Тарнога кушылдыгы)
Коржа — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тарнога елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джессап (Мэриленд)
Джессап  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(19648) 1999 RK104
(19648) 1999 RK104 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Джессап (Мэриленд)
Географиясе
Джессап халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(19648) 1999 RK104
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RK104» саналган.
Илийно
Илийно — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Джессап (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илийно
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улака (Блоке)
Улака  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цемендорф-Штёттера
Цемендорф-Штёттера — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Страхонь
Страхонь — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антонавка (Навагрудский районы)
Антонавка  (Антонаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сантос-Дюмон (ай кратеры)
Сантос-Дюмон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,8 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Альберто Сантос-Дюмон (1873—1932) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Айбирия (Миссури)
Айбирия  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Айбирия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(266) Алина
(266) Алина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1887 елның 17 маенда Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
(19649) 1999 RQ104
(19649) 1999 RQ104 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RQ104» саналган.
Казчина Прато Муцио (Кремона)
Географиясе
Казчина Прато Муцио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Кадыбаш авыл җирлеге
Кадыбаш авыл җирлеге - Россия Федерациясенең Татарстанның Агрыз районындагы муниципалитет.
Административ үзәк - Кадыйбаш авылы.
Географик урыны
Әгерҗе муниципаль районы составындагы Кадыбаш авыл җирлеге район үзәгеннән 100 чакрымда урнашкан.
Кадыбаш авыл җирлегенә 3 торак пункт: Кадыбаш, Касай, Яңа Эсләк авыллары керә.
Игорь Матковский
Игорь Феоктистович Матковский (1961 елның 1 мае, Севастополь, Украин ССР, ССРБ) — Россия хәрби очучысы, Төньяк флотның 45 нче ХҺК һәм ҺКО армиясе авиация буенча командующий урынбасары. Россия Федерациясе Каһарманы (2008), Россия Федерациясенең атказанган хәрби очучысы (2013), полковник.
Кадыбаш авыл җирлеге
Тарихе
Торак пункты статусы һәм чикләре Татарстан Республикасы 2005 елның 31 гыйнварындагы «Әгерҗе муниципаль районы» муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында» 14-ЗРТ Законы белән билгеләнде.
Хуҗалыгы һәм халкы
Муниципаль берәмлек территориясе мәйданы – 6353,5 га, шул исәптән авыл хуҗалыгы тәгаенеләнешле җирләр — 5936 га. 2002 елгы халык исәбен алу мәгълуматлары буенча, даими халык саны — 653 кеше, шул исәптән, хезмәткә яраклы яшькә тиклем – 107кеше, хезмәт кешеләре – 300 кеше,олы яшьтәгеләр – 246 кеше.
Игорь Матковский
Тормыш юлы
1982 елда В. М. Комаров исемендәге Ейск югары хәрби авиация очучылар училищесын тәмамлый. Балтыйк флотының хәрби-һава көчләренең 846 нчы диңгез авиаполкында хезмәт иткән.
1996 елда тәмамлый. Академияне тәмамлаганнан соң Төньяк флотның хәрби-һава көчләренә күчерелә. Төрле елларда эскадрилья командиры, полк штабы начальнигы була.
1998 елда авыр авиаташучы крейсер «Адмирал Флота Советского Союза Кузнецов» палубасына беренче тапкыр утыра. 2006—2009 елларда Североморск-3тә урнашкан ике тапкыр Советлар Союзы каһарманы Б. Ф. Сафонов исемендәге 279 нчы аерым кораб истребитель авиация полкы командиры.
Полковник Игорь Матковский Төньяк флотның диңгез авиациясе идарәсендә хезмәт иткән.
2014 елның мартында авыр авиаташучы крейсер «Адмирал Флота Советского Союза Кузнецов» палубасына ике йөзенче тапкыр очкычны утырта. 2014 елга Россия Хәрби-диңгез флотында кораб истребительләрендә авиаташучы палубасына ике йөздән артык утырту тәҗрибәсе булган өч гамәлдәге очучыларның берсе.
2015 елның декабреннән — Төньяк флотның 45 нче ХҺК һәм ҺКО армиясе авиация буенча командующий урынбасары.
Россиянең Сириядәге хәрби операциясендә катнашучы.
Кропивниця (гмина Моньки)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нюрум-Юган (Сорум кушылдыгы)
Нюрум-Юган  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сорум елгасының сул ярына тамагыннан 29 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 110 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Фёль
Фёль — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Винтерпорт (Мэн)
Винтерпорт  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтрей-Пуле
Монтрей-Пуле — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Лечче
Лечче — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Явидз
Явидз — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тэуси-Яха (Зур Хадырь-Яха кушылдыгы)
Тэуси-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Хадырь-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Явидз
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тэуси-Яха (Зур Хадырь-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Городище
Городище (Городище) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Равишварапурам Шива Гыйбадәтханәсе
Равишварапурам Шива Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Керала штатында Тхриссур районының Кондунгаллоорда Шивага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханәнең төп Ходае булып Рависвара формасында Шива Ходае булып тора, ул төп Санктум Санкторумнда, Көнчыгышка таба карап урнашкан. Гыйбадәтханәнең булуы Чера Династиясе астында төп гыйбадәтханәләрнең берсе буларак Сангам әдәбиятында искә алынган. . Фольклор буенча, олы фикер иясе Парашурама потны куйган. Бу Кераланың 108 Шива гыйбадәтханәләренең берсе булып тора. .
Красивка
Красивка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вышенка елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камбурово
Камбурово — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Улака (Велике Лаще)
Улака  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Камбурово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улака (Велике Лаще)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обра (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санфорд (ай кратеры)
Санфорд - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 55 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Роско Фрэнк Сэнфорд (1883—1958) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Рос-Варанден
Рос-Варанден (Roost-Warendin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Орши кантонына карый.
Мүрсәлигышлаг
Мүрсәлигышлаг (Mürsəliqışlaq ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Кропивно
Кропивно — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Церлах
Церлах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гүл (Артуклу)
Гүл (Gül) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1129
NGC 1129 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Аккурган
Аккурган (Oqqoʻrgʻon, Оққўрғон) — Үзбәкстанның Ташкент вилаятендә урнашкан шәһәр, шул ук исемдәге туман (район) үзәге.
Тарих
Шәһәр статусын 1980 елдан башлап йөртә.
Антонавския Пасеки
Антонавския Пасеки (Антонаўскія Пасекі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пахарь (Бәләбәй районы)
Пахарь — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Страшево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Страшево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пахарь (Бәләбәй районы)
Почта индексы — 452038, — 80209804001.
Страшево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Харлуши
Харлуши (Харлуши) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (7%).
Гура-Путней
Гура-Путней — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(2526) Элисари
(2526) Элисари  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гура-Путней
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норма ( Киров өлкәсе)
Норма (Нурминка) — Киров өлкәсенең Нократ Аланы районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(19650) 1999 RY105
(19650) 1999 RY105 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RY105» саналган.
Айрондейл (Миссури)
Айрондейл  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Айрондейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урх (Словенська Бистриця)
Урх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исәт провинциясе
{{Тарихи дәүләт Чибәркүл кәлгәсе(1739), Тыныч бистәсе (1739–43), Чиләбе кәлгәсе }}
Исәт провинциясе (Исетская провинция) — 1737-1781 елларда Россия империясендә административ-территориаль берәмлек.
Административ үзәге:
Шадринск (1738), Чибәркүл кәлгәсе(1739), Тыныч бистәсе (1739–43), Чиләбе кәлгәсе.
Тарих
Анна Иоанновна указына 24.08.1737 елда Исәт провинциясе төзелә.
Провинция составына Җаек һәм Әй елгалар арасында территориясе инде.
22.09.1743 көндә Ырынбур экспедициясе карарына тиешле үзәк Чиләбега күчерелә.
Исәт провинциясе булмасада Исәт провинциясе — башкортларда (Иҫәт провинцияһы), тарихи документларда йыш ишеткән топоним.
Насыйров Әнвәр Хатыйп улы китабында Миңлегали Шайморатов үзен башкорт дип санады тип языла, бу провинция уның ата-бабалар туган ягы: "Однажды Минигали Мингазович вспомнил свой давний разговор с отцом Мингазетдином. Он спросил его: «…Отец, откуда пришел наш род?». Отец ответил: «…Наши предки пришли из-за Урала, из Исяцкой провинции. В крови потопил князь Бибиков бунт на уральских заводах. А корни наши в племени айлинских башкир».
На вопрос: «…Вы какой национальности?», Шаймуратов отвечал: «Я — башкир, с Урала, из Башкирии, из Биштяки».
Казчина Пратоферо (Торино)
Казчина Пратоферо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Пратоферо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фроловка
Фроловка (Фроловка) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (6%), алманнар (6%).
Фельдаталь
Фельдаталь — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яворув (Люблин воеводалыгы)
Яворув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарабхай (ай кратеры)
Сарабхай - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 7,4 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Викрам Сгарәпхаи (1919—1971) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Джестервилл (Мэриленд)
Джестервилл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джестервилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтуртье
Монтуртье — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
(19651) 1999 RC112
(19651) 1999 RC112 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD246557
HD246557 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(19651) 1999 RC112
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RC112» саналган.
HD246557
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кросно (Подлясье воеводалыгы)
Кросно  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алмалык (шәһәр)
Алмалык (Olmaliq, Олмалиқ) — Үзбәкстанның Ташкент вилаятендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1951 елдан башлап йөртә.
Обрембизна
Обрембизна — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
18 апрель
18 апрель — Милади тәкъвимендә дүртенче айның унсигезенче көне. Ел ахырына кадәр 257 көн кала.
right|150px|Лондонда табигать белеме музее
Рәдиф Бәширев
Рәдиф Бәширев (, —, ) — физик, физика-математика фәннәре докторы (1977), профессор (1989), Дагстан АССРының атказанган фән эшлеклесе (1979), Дагстанның Дәүләт премиясе иясе (1994). 1952 елдан РФА Дагстан фәнни үзәгенең Физика институтында: ярымүткәргечләр һәм ярымүткәргечле приборлар тәҗрибәханәсе мөдире (1959-1992), директор урынбасары (1986-1992). Ярымүткәргечләр физикасы, югары басымнар физикасына караган фәнни хезмәтләр авторы.
Моржегорская Каменка
Моржегорская Каменка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шеньга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чезена
Чезена — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Цеттлинг
Цеттлинг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
NGC 1130
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Буглиньи
Буглиньи — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Азат Хәбибрахманов
Азат Хәбибрахманов ― Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Икътисад, инвестицияләр һәм эшкуарлык комитеты әгъзасы
Биографиясе
Хәбибрахманов Азат Гомәр улы Әлмәт районы Түбән Мактама авылында 1975 елның 5 декабрендә туган. «Нефть һәм газ ятмалары эшкәртү» белгечлеге буенча  Әлмәт нефть институтын (2001); «Нефть-газ бизнесы менеджеры» белгечлеге буенча  Мәскәү шәһәренең Нефть-газ бизнесы институтын (2010) тәмамлаган.
Усте (Айдовщина)
Усте  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капиште
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антонавшчына (Навагрудский районы)
Антонавшчына  (Антонаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сайдамлы (Лиҗе)
Сайдамлы (Saydamlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Диләрә Бәширева
Диләрә Бәширева (, —, ) — йогышлы авырулар белгече, медицина фәннәре докторы (1974), профессор (1976), ТРның атказанган табибы (1996), ТРның атказанган фән эшлеклесе (2003). 1953 елдан КМИдә: йогышлы авырулар кафедрасы мөдире (1973-2003). Хезмәтләре йогышлы авыруларның клиник иммунологиясенә карый.
Мүршүдоба
Мүршүдоба (Mürşüdoba ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Стронно (гмина Добрч)
Стронно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сартон (ай кратеры)
Сартон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 71 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Жорж Альфред Леон Сартон (1884—1956) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Бориха
Бориха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тогул елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Бориха
(124) Алькеста
(124) Алькеста  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гүлагзы (Ментеше)
Гүлагзы (Gülağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(124) Алькеста
Тарихы
1872 елның 23 августында К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Рувиньи
Рувиньи (Rouvignies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-ле-Валансьен кантонына карый.
Фельмар
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көчек авыл җирлеге
Көчек авыл җирлеге - Татарстан Республикасының Әгерҗе районы муниципаль берәмлеге. Административ үзәге - Көчек авылы. Адресы: 422210, Татарстан Республикасы, Әгерҗе районы, Көчек авылы, Ленин упамы, 12нче йорт.
Географиясе
Көчек авыл җирлеге Татарстанның Әгерҗе муниципаль районында урнашкан. Район үзәге Әгерҗе шәһәреннән 40 км ераклыкта урнашкан. Муниципаль берәмлек биләгән территориянең мәйданы - 8315,2 гектар, авыл хуҗалыгы җирләренең мәйданы - 5902 гектар.
Тарихы
Казан дәүләт университетының архив документлары буенча, Бетсемәс авылы Көчек авылына караганда 100 ел алдарак барлыкка килгән. 1919 елда Нократ губернасы Алабуга өязенең Мушак волосты составында Көчек авыл советы оешкан. 1921 елда, милли автономияләр формалашу белән бәйле, бу территория Татар АССРның Алабуга кантонына керә. 1921 елның декабрендә Алабуга кантоныннан Әгерҗе кантоны аерылып чыга, һәм 1924 елда аңа кире кушыла. Әмма 1927 елда бу территория кабат Алабуга кантоныннан чыгып, Әгерҗе районына керә.
Хуҗалыгы һәм халкы
Муниципаль берәмлек территориясе мәйданы — 8315,2га, шул исәптән хуҗалык тәгаеләнешле җирләр — 5902 га.
Халкы (2002 елгы Бөтенрусия Халык санын алу мәгълүматлары буенча) - 1120 кеше, шул исәптән 219 - эшкә ярай торган яшькә кадәр; эшкә сәләтле - 585 кеше; олыраклар - 316 кеше.
Авыл берәмлеге составы
Көчек авыл җирлегенә:
Гура-Ракулуй
Гура-Ракулуй — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19652) Saris
(19652) Saris — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RC117» саналган.
Крошево
Крошево — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яворце
Яворце — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Крошево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яворце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Винтроп (Мэн)
Винтроп  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Нягынь-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Винтроп (Мэн)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айрон-Маунтен-Лейк (Миссури)
Айрон-Маунтен-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Анненково (Бәләбәй районы)
Анненково — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Айрон-Маунтен-Лейк (Миссури)
Тарихы
Айрон-Маунтен-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Губино
Губино (Губино) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Казчина Превозто (Торино)
Казчина Превозто — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Превозто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Утик (Водице)
Утик  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Күкүрт (Күтахья)
Күкүрт (Kükürt) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
Обурка
Обурка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD246561
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кардам (Тырговиште өлкәсе)
Кардам  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Циллингдорф
Циллингдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Убинка (елга)
Убинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 63 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 1131
NGC 1131 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сассерид (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Галлио Сассерид (1562—1612) хөрмәтенә бирелә.
NGC 1131
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сассерид (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Антонишки
Антонишки (Антонішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Монфлур
Монфлур — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Джефферсон (Мэриленд)
Джефферсон  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джефферсон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Специя
Специя — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Крошувка
Крошувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фала (Руше)
Фала  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буланкур
Буланкур — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.