cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Күчүккөй (Яглыдере)
Күчүккөй (Küçükköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Яглыдере илчесенә караган бер авыл (köy).
Санҗар (Сеетгази)
Санҗар (Sancar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Белева (Гродзенский районы)
Белева  (Белева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Подкейше
Подкейше — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гоумстаун (Миссури)
Гоумстаун  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Ун-Тунги-Ега
Ун-Тунги-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Атлым елгасының уң ярына тамагыннан 66 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Гоумстаун (Миссури)
Тарихы
Гоумстаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ун-Тунги-Ега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Серпиевка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Челтәркатлау веналары томалану
Патогенез
Артериолосклероз ЧҮВ тармагы тромбозы үсүенә булышучы төп фактор санала. Артериола һәм аның белән бергә барган челтәркатлау венасы уртак адвентициаль тышча белән булгач, артериола калынаюы венаның кысылуына китерә. Бу икенчел үзгәрешләр үсешенә китерә, шулардан эндотелиоцитлар югалту, тромб ясалу һәм томалану ихтималлыгы. Шулай итеп ЧҮА һәм ЧҮВ рәшәткәле пластинка артында уртак адвентициаль тышчага ия, шуңа күрә атеросклерозлы үзгәргән артерия веналарны кыса ала һәм ЧҮВ томалануы үсешен кузгата ала. Шулай итеп, ретиналь венаның томалану сәбәбе артерияләр һәм веналар зарарлану санала. Веноз томалану кан агышы кимү белән веналар һәм капиллярларда басым артуга китерә. Бу томаланган вена өлкәсендәге челтәркатлауның гипоксиясенә китерә, бу үз чиратында капиллярлар эндотелие зарарлануына һәм кан кисәкләренең тамыр тышчасыннан чыгуына китерә. Тукыма басымы арта, бу алга таба гемоциркуляция әкренәюенә һәм гипоксиягә китереп, шулай котылгысыз түгәрәкне тоташтыра
Алшартлы факторлар
Таралган факторлар
1.	Өлкән яшь — иң мөһим фактор. 50% артык томалану 65 яшьтән өлкәнрәк авыруларда барлыкка килә.
2.	Гипертензия челтәркатлауның венасы томалану белән 50 яшьтән өлкәнрәк 64% авыруларда һәм яшьрәк пациентларда 25% була. Ешрак ул ЧҮВ тармагы томалану белән авыруларда, аеруча томалану урыны артериовеноз чаты өлкәсендә урнашса, була. Гипертензия белән тәңгәл булмаган идарә, томалану рецидивы яки икенче күздә аның үсешенә китерә ала.
(19982) Barbaradoore
(19982) Barbaradoore — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Челтәркатлау веналары томалану
Алшартлы факторлар
3.	Гиперлипидемия (холестерин > 6,5 ммоль/л) яшькә карамастан 35% авыруда бар.
4.	Шикәр авыруы 50 яшьтән өлкәнрәк 10% авыруда бар, әмма ул яшьрәк пациентларда сирәк була. Бу башка йөрәк-кан тамыры куркынычлык шартлары ешлыгы арту нәтиҗәсе була ала, шулардан гипертензия, ул II типтагы диабетта 70% очракта очрый.
5.	КЭБ күтәрелү ЧҮВ томалану барлыкка килү куркынычлыгын, аеруча томалану урыны КНД экскавация кырыенда урнашканда, арттыра.
Сирәк факторлар
Сирәк очракта томалану барлыкка килүгә түбәндәге халәтләр алшарт була, алар 50 яшькә кадәр авыруларда мөһим санала.
•	Полицитемия.
•	Кан сүленең аксым төзелеше бозылу (мәсәлән, миелома чире, Вальденстрем макроглобулинемиясе).
2.	Гиперкоагуляция белән барган булдырылган халәтләр
•	Гипергомоцистеинемия.
•	Төче антикоагулянты һәм антифосфолипидлы антитәнчекләр.
•	Дисфибриногенемия.
3.	Гиперкоагуляция белән барган тумыштагы халәтләр
•	Активлаштырылган С протеинына резистентлык (V Лейден факторы мутациясе)
•	С. протеины җитмәү
•	S. протеины җитмәү
•	Антитромбин җитмәү.
•	Протромбин гены мутациясе.
•	XII фактор җитмәү.
4.	Томалаучы перифлебит белән бәйле ялкынсыну чирләре
•	Бехчет синдромы.
•	Вегенер гранулематозы.
•	Гудпасчер синдромы.
5.	Башка шартлар
•	Ораль контрацептивлар кабул итү.
•	Хроник бөер җитешсезлеге.
•	Икенчел гипертензия (мәсәлән, Кушинг синдромы) яки гиперлипидемигә (мәсәлән, гипотиреоз) китерүче сәбәпләр.
NB Веноз томалану үсеше куркынычлыгын киметүче шартларга югары физик йөкләнеш һәм алкоголь куллануын туктату керә.
Тикшерүләр
Барлык пациентларга
1.    Артериаль басым.
2.    ЭКГ.
3.    Кан анализлары
•    Гомуми кан анализы һәм ЭУТ.
•    Ач килеш глюкоза дәрәҗәсе, кан липидлары.
1.    Күкрәк читлеге рентгены.
2.    Кан анализлары
•    Тромбофилигә тикшерү.
•    Аутоантитәнчекләр: антикардиолипин, төче антикоагулянты, антитөшле һәм анти-ДНК антитәнчекләре.
•    АПФ.
•    Гомоцистеин.
Ногинск (Красноярск крае)
Ногинск (Ногинск) — Красноярск краеның Эвенкия районында урнашкан авыл.
Тарих
1859 елда нигезләнә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (96%).
Айрат Нуретдинов
Тәрҗемәи хәле
1971 елның 11 ноябрендә Татарстан АССР Бөгелмә шәһәрендә туган. «Радиофизика һәм электроника» белгечлеге буенча Казан дәүләт университетын тәмамлаган (1994).
1995—1996 елларда Казандагы «Алида-Про» фирмасының фонд кибете идарәчесе.
1996—2005 елларда Казан шәһәре администрациясенең коммуналь хуҗалык белән идарә итү буенча комитетында: беренче категорияле белгеч, әйдәүче белгеч, бүлек мөдире, комитет рәисенең урынбасары, комитет рәисе.
2006 елдан Казан башкарма комитетының җитәкчесе урынбасары.
Максвфилд (Мэн)
Максвфилд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Айрат Нуретдинов
Тәрҗемәи хәле
2007—2009 елларда Казанның Киров районы хакимияте башлыгы.
2009—2012 елларда ТР җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрының беренче урынбасары.
Максвфилд (Мэн)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Айрат Нуретдинов
Тәрҗемәи хәле
2012 елның июленнән ТР Президенты ярдәмчесе. 2012 елның октябреннән ТР Президенты каршындагы дәүләт җир резервлары фонды попечительләр шурасы рәисе. 2018 елның 9 мартыннан намуссыз йорт төзүчеләрдән зыян күргән шәхесләрне яклау республика фонды шурасы әгъзасы.
2019 елның 6 маенннан (Лотфулла Шәфигуллин урынына) «Таттелеком» АҖ генераль директоры.
Гаилә хәле
Өйләнгән, ике кызы.
(856) Баклунда
(856) Баклунда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1916 елның 3 апрелендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1916 S33» саналган.
Брандсхаген
Брандсхаген — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Шапель-Сен-Сюльпис
Ла-Шапель-Сен-Сюльпис — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Казчине дей Пасерини (Лоди)
Казчине дей Пасерини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине дей Пасерини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Возжаевская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гарәк
Арак(عرق [ʕaraq], araq, Արաղ [ɑɾɑʁ], არაყი [araqi], архи, арак, арақ, aroq, araq, арақ) — эчемлек, үзенә генә хас тәм исенә ия. Ныклы спиртлы эчемлек.
Эчемлек җылы климатлы илләрдә иң популяр, чөнки җиңел эчелә, әмма суыкта начар эчелә.
Тядема
Тядема — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга   Шанява елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хмельники (Семполенский повяты)
Хмельники  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подкорнати
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Безеншково Букове
Безеншково Букове — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дагдөшү
Дагдөшү (Dağdöşü ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
Гүндоган (Бодрум)
Гүндоган (Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Бодрум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Джамена (Арджеш)
Джамена — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цвикки (ай кратеры)
Цвикки - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 126,06 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Фриц Цвикки (1898—1974) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Искиткеч Һалк (фильм)
«Marvel Studios» ширкәте 2003 елда «Һалк» фильмы чыкканнан соң персонажга хокукларын кире түләп үзенә кайтарды. Пенн, аның сүзләре буенча, комиксларга һәм телесериалларга шактый якынрак сценарий язды. Летерье Ротның персонажын эшкәртте: ул аңа — яшел гуманоид монстырына — сөяк чыгынтылары өстәгән. Төшерүләр күбесенчә Торонтода 2007 елда булдылар.
«Искиткеч Һалк» фильмының беренче тапкыр куелуы 2008 елның 8 июнендә Калифорниядә Гибсон амфитеатрында булды. Зур экраннарга фильм 2008 елның 13 июнендә чыкты. Касса җыемнары доллардан артык булды, шулай итеп 2003 елдагы Һалк турындагы фильмның җыемын узып китте. «Үч алучылар» (2012) фильмында, һәм башка Һалк катнашкан булачак фильмнарда да Нортон Һалк ролен уйнар иде дип көтелгән иде, әмма студия белән каршылыклары өчен актёр төшүләрдән баш тартты. Аны Марк Руффало белән алмаштырдылар. Руффало барлык булырга мөмкин дәвамнарда Һалк ролен башкару өчен килешүгә имза куйды. «Искиткеч Һалк» фильмы 2003 елдагы «Һалк» фильмының дәвамы түгел. Һалк Marvel кинематографик галәменә керде, әмма аерым фильмны тәгәрәтү хокуклары һаман да Universal Pictures-та кала.
Әминова
Әминова — фамилия.
HD249890
HD249890 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лубянка (Сокульский повяты)
Лубянка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гожиця (Любуш воеводалыгы)
Гожиця  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ракы
Ракы (Rakı) — Төркиянең миллиспиртлы эчемлек, үзенә генә хас тәм һәм спирт исенә ия төссез су-спирт кушалмасы.
Кече Печеньга
Кече Печеньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кизьма елгасының уң ярыннан 62 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
(19983) 1990 DW
(19983) 1990 DW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Санҗарлы (Кызылтепе)
Санҗарлы (Sancarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Печеньга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19983) 1990 DW
Тарихы
1990 елның 18 февралендә M. Matsuyama, К. Ватанабэ тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DW» саналган.
Потомак-Гайтс (Мэриленд)
Географиясе
Потомак-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
1980-еллар
1980-еллар — 1980 елда башланган һәм 1989 елда тәмамланган унъеллык.
Этрёэнг
Этрёэнг (Étroeungt) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Козлец (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грандвью (Миссури)
Грандвью  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белевичы (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 1297
NGC 1297 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вадим Бик
Вадим Бик (, —, ) — анатом, медицина докторы (1935), профессор (1935). 1920-1938 елларда КМИдә, 1932 елдан нормаль анатомия кафедрасы мөдире; 1938-1965 елларда Сарытау университетында бер үк исемле кафедра мөдире. Хезмәтләре минең артериаль системасы анатомиясенә, коллатераль кан әйләнешенә, антропологиягә карый.
Балыклы (Төмән өлкәсе)
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тубыл өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 70,7%, руслар — 25,3%.
Бүреле (Сакмар кушылдыгы)
Бүреле (Бурела) – Сакмар елгасы башланган җирдәге кушылдыгы. Башкортстанның Баймак районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күчүккөй (Ардешен)
Күчүккөй (Küçükköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ардешен илчесенә караган бер авыл (köy).
(19984) 1990 EP2
(19984) 1990 EP2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EP2» саналган.
1970-еллар
1970-еллар — 1970 елда башланган һәм 1979 елда тәмамланган унъеллык.
Подлесе (Кольский повяты)
Подлесе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карнак
Карнак — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Брёбберов
Брёбберов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лугеле
Лугеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коңгырт (тау)
Коңгырт тау (,, Хонгор Таг) — Памирның Кытай өлешендә, Кашгар (Коңгырбозтау) тау сыртында урнашкан тау массивы, Шеңҗаң Уйгыр автономияле районының иң югары ноктасы.
Казчине дел Конте (Павия)
Казчине дел Конте — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине дел Конте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Качмакты
Качмакты — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Безина
Безина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Качмакты
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 14 кешенең яшәве мәгълүм.
Ун-Ханжанг-Юган
Ун-Ханжанг-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Атлым елгасының уң ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Александр Краузе
Александр Краузе (17 ноябрь 1947 ел) — физик. Физика‑математика фәннәре докторы (2004), профессор.
Биографиясе
Краузе Александр Сергеевич 1947 елның 17 ноябрендә Сарытау шәһәрендә туган.
1971 елда, Башкорт дәүләт университетын тәмамлаганнан соң, Уфа авиация институтында (хәзер Уфа дәүләт авиация техник университеты) инженер, лаборатория мөдире, ассистент, 1990 елдан доцент, 1997 елдан физика-математика фәннәре кандидаты. 2004 елда физика-математика фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә дәгъва итеп, «Динамика молекул апротонных растворителей в ионных растворах» темасына диссертация яклый. Уфа дәүләт авиация техник университетында физика кафедрасы профессоры вазифасын били. 2011 елдан алып Молекулалар һәм кристаллар институтында эшли. Фәнни хезмәтләре молекула haвa тәэсир итүне, тирбәлү спектроскопиясе алымнары белән сыеклыклардагы якын динамик тәртипне тикшерүгә багышланган. Тикшеренү нәтиҗәләре сыеклык лазерлары өчен актив мохит сайлаганда һәм сыек фазада үтә тиз химик реакцияләрне өйрәнгәндә файдаланыла. 140‑тан артык фәнни хезмәт һәм 3 уйлап табу авторы.
Миләүшә Шәй­хет­ди­но­ва
Шәй­хет­ди­но­ва Миләүшә Наил кызы – Татарстанның атказанган артисты (2014).
1972 ел­ның 9 октяб­рен­дә Ка­зан шәһәрендә туа. 1995 ел­да Ка­зан мәдәният һәм сән­гать инс­ти­ту­тын (хәзерге университет) тә­мам­ла­гач, Та­тар ака­де­мия те­ат­рын­да эш­ли баш­лый. Сту­дент ча­гын­да Г.Ка­мал те­ат­ры спек­такль­лә­рен­дә кү­мәк кү­ре­неш­ләр­дә кат­на­ша. Сәхнәдә тор­мыш­чан яши белүче ар­тист­ка.
Роль­лә­ре: Ка­ро­ли­на — «Тол ха­ным­да тук­та­лыш» (Э.Ла­биш); Рә­си­мә — «Җан­ки­сәк­кә­ем», Розалия – «Алты кызга бер кияү» (Т.Миң­нул­лин); Ва­ем­сыз­би­кә — «Су­кыр пат­ша» (Н.Хик­мәт); За­реч­ная — «Ак­чар­лак» (А.Че­хов); Ама­лия — «Юл­ба­сар­лар» (Ф.Шил­лер); Ре­ги­на — «Өрәк­ләр» (Г.Иб­сен); Хә­би­бә — «Ка­зан егет­лә­ре» (М.Гый­лә­җев); Нә­гый­мә — «Көн­дәш» (Г.Ка­мал); Ай­шә — «Ар­зы кы­зы» (М.Та­ру­хан); Рәшидә — «Талак, талак» (Х.Вахит); Гайшә — «Кыю кызлар» (Т.Гыйззәт); Наталья Ивановна — «Өч сеңел» (А.Чехов) һ.б.
(2940) Бэкон
(2940) Бэкон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3042 P-L» саналган.
Манчестер (Мэн)
Манчестер  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хобелин
Хобелин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лаваль-ан-Бри
Лаваль-ан-Бри — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Хобелин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цейпель (ай кратеры)
Цейпель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 83,41 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Хуго фон Цейпель (1873—1959) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Равил Бикбов
Равил Бикбов (, —, ) — административ-хуҗалык эшлеклесе. 1972-1989 елларда Свердловск шәһәренең төрле оешмаларында инженер, бүлек башлыгы. 1989-1990 елларда «Уралчерметавтоматика» институты директоры. 1990-1992 елларда «Европа-Азия» тәҗрибә оешмасы һәм ФТИләре ассоциациясе генераль директоры. 1996-2011 елларда ТРның Свердловск өлкәсендәге тулы вәкаләтле вәкиле.
1960-еллар
1960-еллар — 1960 елда башланган һәм 1969 елда тәмамланган унъеллык.
Кашина Гора
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мин Шабай
Мин Гариф улы Шабаев — татар совет прозасында үзенчәлекле лирик хикәяләре белән танылган данлыклы татар язучысы.
Тәрҗемәи хәле
Мин Шабай 1913 елның 28 апрелендә хәзерге Башкортстан АССРның Кушнаренко районы Каратәкә авылында ярлы крестьян гаиләсендә дөньяга килә. Сабый чагында ук әтисез калып, алты яшеннән үз көнен үзе күрә башлый: иген ура, тамак хакы өчен кулакка батраклыкка яллана, аннары, ниһаять, бәхет эзләп ил гизәргә чыгып китә. 1931 елда тәмам юлдан язу дәрәҗәсенә җиткән яшүсмерне чекистлар тотып алалар һәм Мәскәү өлкәсендәге Хезмәт колониясенә урнаштыралар. Шуннан аның өчен яңа тормыш башлана: колониядә ул хезмәт тәрбиясен уза, укып белем ала, шунда матур әдәбият белән якыннан таныша. Бераздан аның үзендә дә иҗат дәрте уяна: еллар буе күңелендә җыелып килгән тәэсирләр нигезендә ул «Танып» (елга исеме) дигән озын хикәясен яза. 1934 елны әсәр матбугатта басылып та чыга.
Колониядән соң Мин Шабай Кызыл гаскәрдә хезмәт итә, Казан дәүләт педагогика институтында укый, аннары газета редакциясендә һәм Татарстан радиокомитетында эшли. Бу елларда көндәлек матбугатта аның бер-бер артлы хикәяләре, документаль очерклары басыла, колхоз-совхоз театрларында пьесалары куела. 1941 елны Казанда авторның лирик хикәяләре тупланган «Уйналмаган скрипка» исемле китабы дөнья күрә.
Советы заманында чыккан әдәбиятта аның турында «оялып» дигәндәй язалар: «1941—1954 елларда Мин Шабай Себер якларында һәм Себернең төньяк өлкәләрендә яши». Шабайның шул еллардагы чын тормышы турында танылган язучы, сталинизм дошманы Варлам Шаламов (1907-1982) язып калдырган. Аның белән ул 1946 елны Магаданда, ГУЛАГның фельдшерлык курсларында таныша. Шабайны ул контрреволюцион эшчәнлек өчен хөкем ителгән татар язучысы буларак сыйфатлый. Аның урысчаны яхшы белүен билгеләп уза. Срогын тутыргач һәм сөрген шартларына чыгарылгач, Шабайның сәүдә өлкәсенә кереп китүе турында яза. Шабай ике кат хөкем ителә: 1942 һәм 1950 елларда.
Мин Шабайның хикәяләре, нигездә, авыл темасына багышланган. Аларда революциягә кадәрге, революция чоры, колхозлашу еллары һәм Ватан сугышыннан соңгы татар авылы тормышындагы социаль күренешләр һәм үзгәрешләр, шуларның гади хезмәт кешеләре күңелендәге чагылышлары тасвирлана.
Мин Шабай 1936 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы була.
Ул 1963 елның 5 сентябрендә, илле беренче яшендә, йөрәге туктаудан Казанда вафат булды.
Коры Елга (Казан)
Коры Елга ( Коры Елга бистәсе) — шәһәр бистәләренең берсе-Казанның Авиатөзелеш районында урнашкан микрорайоннар һәм торак массивларның исеме.
Башта - бу Россия "Әләт юл буенча Нокса елгасы Сухоречная" рус авылы (ул вакытта — авыл) — соңрак  Татарстан Республикасы   Каймар вулысының Казан губернасы Казан өязенең Коры елга авылы (Богородское).
Исеме, чыгышы турында легенда
Коры Елга авылы исемен торак пункт нигезләнгән Казанка елгасының уң кушылдыгы (Сухая елгасы) Коры елгасы исеменнән алган.
Танылган туган якны өйрәнүче И. А. Износков үзенең эшендә "Казан өязенең торак урыннары исемлеге, аларның кыскача тасвирламасы" н күрсәткән: ««Җирле халык сөйләвенчә, авыл биләгән урында Казан воеводалыгы Мамонин тарафыннан төрле урыннардан сөрелгән крестьяннар яши. Мамонин, арестантларны күчергән вакытта, алардан сәламәтрәкләрен калдырган һәм Казан шәһәре янында төрле урыннарда урнаштырган, ә җитәкчелегенә аларның юлдан качуларын җиткергән, диләр».
Шул ук вакытта хәзерге Коры елга авылы территориясендә таш дәвереннән бирле яшиләр. И.А.Износков В.И, Заусайлов коллекциясенә сылтама белән: "Авыл дачаларында яшәүчеләр борыңгы таш коралларын мул табалар" ти билгели.
Халык, ишегаллары саны, җир биләмәләре
Башта Коры Елга авылы Борисоглебское авылының мәхәллә авылы исемлегенә кертелгән, аның нигезе 1600 елдан башлана.
1616 ел даталаучы «күзәтү китабы» исемлегендәге 16 крестьян ишегалды күрсәтелгән.
1642 елның 22 декабрендә бирелгән печән чабу өчен җирләр Коры елга авылы крестьяннарына бирелгән дип әйтелә ... Шул ук вакытта печән чабу  җирләре  “иске Черемис” дип атала.
1646 елда авылда кырыктан артык ишегалды теркәлгән, алар арасында: монастырь ишегалды, тегермән ишегалды, рухани ишегалды, дьяк ишегалды, 31 крестьян ишегалды һәм 6 буйдак ишегалды (126 кеше, сөрү җирләре 384 уннан бер өлеш).
Чиркәү
И. А. Износков 1885 елда болай дип искә төшерә: «Коры Елгадагы чиркәү беренче тапкыр 1757 елда, булганы - 1845 елда төзелгән".
1999 елда Россия православие чиркәвенең Казан епархиясенә 1920 елда монахлар һәм руханилар өчен төзелгән агач бина тапшырыла (Кече Елга аръягы урамы, 13 а), ул элек гыйбадәтханәнеке булган, аннары мәктәп булып кулланылган,  анда даими рәвештә гыйбадәт үткәрелә башлаган. ... Мәхәллә җәмгыятенең активистлары һәм настоятель А. Н.Тогулев тырышлыгы белән, шулай ук хәйриячеләрнең иганәчелек ярдәме белән капиталь ремонт үткәрелә, чиркәү кирәк-яраклары һәм иконалар сатып алына
2015 елның 7 февралендә Казан һәм Татарстан митрополиты Анастасий (А.М. Метшин) Смоленск Изге Ана иконасы хакына яңартылган гыйбадәтханәне изгеләндерелә
Е. И. Пугачевның авылда булуы
Коры Елга авылы белән Е.И. Пугачев җитәкчелегендәге 1773—1775 елларда крестьян сугышы эпизодларының берсе бәйле
(19985) 1990 GD
(19985) 1990 GD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гожупя (Любуш воеводалыгы)
Гожупя  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(19985) 1990 GD
Тарихы
1990 елның 15 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 GD» саналган.
Коры Елга (Казан)
Е. И. Пугачевның авылда булуы
1774 елның 13 (24) июлендә, Арча кырында Казан өчен беренче (1774)сугыштан соң, Е.И. Пугачев  үз гаскәрләрен Коры елга авылына алып китә,  анда лагерь кора һәм көч җыя башлый, шуннан соң ул тагын шәһәрне яулап алырга тырыша
Гожупя (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коры Елга (Казан)
Е. И. Пугачевның авылда булуы
1774 елның 15 (26) июлендә булган җиңелүдән соң, повстанлылар ашыгыч рәвештә авылдан чыгып китәләр
Е.И. Пугачевның бу урыннарда булуы белән Коры елга янында урнашкан шулай ук Карабай авылының исеме барлыкка килүе дә бәйле.
Совет сугышчылары истәлегенә һәйкәл
Коры Елга авылында, Зур Заречный һәм Кече Заречный урамнары киселешендә, биш очлы кызыл йолдыз белән таҗланган кызыл кирпечтән стела бар, аның өстенә: "1941— 1945 елгы Бөек Ватан сугышы вакытында үлгән солдатларга. Коры Елга авылы кешеләреннән" дип язылган
Җиңү көнен бәйрәм иткән вакытта аның янында рәсми истәлекле чаралар үткәрелә.
Немец хәрби әсирләренең каберлекләре
Бөек Ватан сугышы вакытында һәм аннан соң Коры Елга бистәсе тирәсендә Казанда төрле объектлар төзүдә катнашкан немец хәрбиләре яшәгән төрмә булган.
Аларның исемсез туганнар каберлекләре сакланып калган, хәзерге вакытта алар җимерелә
Гүндоган (Геваш)
Гүндоган (Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коры Елга (Казан)
Хәзерге торышы
"Коры елга" заманча торак мәйданы 2-нче Зур, 2-нче Колхоз, Вересаев. Верхоянская, Колхоз, Леонид Черкасов, Песочная, Пихтовая, Поперечно-Колхозная, Пролетарская һ.б.урамнарны үз эченә ала
2014 елның 25 июлендәге 21-34 Казан шәһәр Дума карары нигезендә "Коры Елга" торак территориясе территориаль үзидарә чикләрен билгеләү турында "Коры Елга" территориаль иҗтимагый үзидарәсенең түбәндәге чикләре билгеләнде: Зур Заречная урамнары белән чикләнгән торак биналары. Заречная (2нче йорттан 86 йортка кадәр), Челюскин (116 нчы йорттан 132 йортка, шул исәптән Поперечно-Большая урамындагы 22 нче йортка), Большая 2-я (5-нче йорттан 15 нче йортка кадәр), 15 "GSK" Мотор-4 "тышкы чиге буйлап), Пихтовая (72нче йорттан 72нче йортка кадәр," Элекон "SNT чит чиге буйлап, 73нче йорттан 11нче SNT тышындагы" КМПО "  23нче йортка кадәр), Песочная  (77нче йорттан 69нчы йортка кадәр "КМПО" 7нче СНТның тышкы чиге буйлап, аннары 66нчы йорттан 50нче йортка 50нче йортка "Тасма"), Песочная юл ( 15 нче йорттан 3нче номерлы йортка, торак мәйданның тышкы чигендә), Поперечно-Колхозная урамы (6, 4, 2 йортлар), Колхозная (33нче йорттан 46нчы йортка кадәр) һәм 2нче Колхозная  урамнары, Полевая, Речная, Сосновая 1-я, Песочная, Сухая, Луговая, Придорожная торак мәйданның тышкы чикләре буйлап, аннары тышкы чик аша Камчатка урамына машина юлына кадәр
Сухорецк зираты
Бистә читендә (торак массив) Коры елга шәһәрнең иң зур некропольләреннән берсе — «Коры елга» («Сухорецк зираты») зираты (Песочная ур., 1 а) урнашкан
Сухорецк зираты территориясендә 2004 елдан бирле барлык изгеләр хөрмәтенә часовня эшли.
Коларово (Хасково өлкәсе)
Коларово  — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джамена (Дрегоешть, Вилча)
Джамена — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Дебрецен
Дебрецен (Debrecen) — халык саны буенча Маҗарстанның икенче шәһәре, Һайду-Биһар медьесының административ үзәге.
География
Дебрецен Маҗарстанның көнбатыш өлешендә, Уртадунай тигезлегендә, Будапешттан 220 км ераклыкта урнашкан.
Тарих
Беренче тапкыр Debrezun исеме астында 1235 елда телгән алына. 1361 елда король Лайош I Дебреценга шәһәр хокукларын бирә.
Реформация дәверендә бирегә протестант пасторлары сөрелә торган булган. Нәкъ шул вакытта ул кальвинизм үзәге булып киткән. 1693 елда Леопольд I Дебреценга «азат шәһәр» статусын бирә. 1848—1849 еллардагы Маҗар инкыйлабы вакытында Дебрецен Маҗарстанның башкаласы итеп игълан ителгән.
Икенче бөтендөнья сугышы вакытында шәһәрнең әйләнә-тирәсендә актив сугыш хәрәкәтләре үткәрелгәнлектән Дебрецен зур зыян күргән. ==Халык ==
1950-еллар
1950-еллар — 1950 елда башланган һәм 1959 елда тәмамланган унъеллык.
Дашбашы (Хоҗавәнд)
Дашбашы  (Daşbaşı ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
NGC 1298
NGC 1298 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Белевичы (Лидский районы)
Белевичы  (Белевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Грандин (Миссури)
Грандин  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грандин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подлесе (Оборницкий повяты)
Подлесе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Потомак-Парк (Мэриленд)
Потомак-Парк  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Потомак-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD249931
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лужани (Подлясье воеводалыгы)
Лужани  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юксем
Юксем (Uxem) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кудкерк-Бранш кантонына карый.
Безновци
Безновци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19986) 1990 KD
(19986) 1990 KD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 20 маенда Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KD» саналган.
Ходечек
Ходечек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(333) Бадения
(333) Бадения  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1892 елның 22 августында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1892 A» саналган.
Казчине Дел Ричо (Фиренца)
Казчине Дел Ричо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине Дел Ричо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Цельнер (ай кратеры)
Цельнер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 47,69 км булган кратер.
Лаптевская
Лаптевская (Лаптевская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Цельнер (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Карл Фридрих Цёлльнер (1834—1882) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Лаптевская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
Солнце (Чиләбе өлкәсе)
Солнце (Солнце) — Чиләбе өлкәсенең Варна районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Шуварка
Шуварка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выша елгасының уң ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мукшы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ун-Хульненг-Юган
Ун-Хульненг-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Егам-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 58 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1940-еллар
1940-еллар — 1940 елда башланган һәм 1949 елда тәмамланган унъеллык.
Бреге (посёлок, Алмания)
Бреге  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сансарак (Изник)
Сансарак (Sansarak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Озату төрмәсе (Казан)
Озату төрмәсе - Казандагы тарихи бина, Казан Кремле янында, Батурин урамында урнашкан. XVIII гасыр башында төзелгән. Федераль әһәмияткә ия мәдәни мирас объекты.
Тарих
Бина сәүдәгәр И.А. Михляевның (Микляев) тукымалар фабрикасы өчен төзелгән. 1722 елда заводка Пётр I килә. XVIII гасыр ахырында фабрика корпуслары казна тарафыннан сатып алынган, киңәйтелгән һәм озату төрмәсенә әйләндерелгән.
Төрмә бинасында башка кешеләр белән беррәттән, декабристлар да булган, 1827 елның июнендә декабрист А.М. Гриневицкий төрмәдә үлә. 1863 елда анда революцион түгәрәкләрдә катнашучылар һәм «Земля и воля» җәмгыяте әгъзалары урнаша. Күпмедер вакыт төрмәдә 1887 елның 4 декабрендә студентлар җыенында катнашучылар була, алар арасында В. И. Ульянов та була. 1889—1890 елларда илдә беренче Маркс түгәрәкләре оештырган Н. Е. Федосеевны һәм танылган рус социологы, публицист, икътисадчы һәм беллетрист, 1860-1890 елларда иҗтимагый хәрәкәтләрдә катнашучы Василий Берви - Флеровскийны да төрмәдә тоталар. Октябрь революциясеннән соң, Казан төрмәсе турыдан - туры билгеләнеше буенча-законны бозучылар һәм власларга яраксыз «элементларны» җәмгыяттән изоляция  өчен кулланылуын дәвам итә.
Төрмә 1876 елда капиталь ремонтланган. Комплекс 1960 елларга кадәр төрмә буларак кулланылуын дәвам итә, шуннан соң бинада онкология диспансеры урнаштырыла. 2015—2016 елларда бина фәнни институтларны урнаштыру өчен реставрацияләнгән һәм җайлаштырылган.
Архитектура
Кремль дивары борылышына якын булган ике һәм өч катлы корпуслар комплексы төньяктан көньякка сузылган ишегалды тирәсендә бер бинага берләшкән. Ишегалдына керү төньяк ягыннан төзелгән, зур капкалы арка белән бизәлгән. Фасад штукатурланган һәм агартылган, декорсыз диярлек, бу бинаның максатына туры килә.
Подлесе-Високе
Подлесе-Високе — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гожупя-Дольна
Гожупя-Дольна — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тялова
Тялова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пянда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каро (Морбиан)
Каро — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Колец
Колец — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
1930-еллар
1930-еллар — 1930 елда башланган һәм 1939 елда тәмамланган унъеллык.
Күчүккөй (Ризе)
Күчүккөй (Küçükköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Чумык
Чумык (Новоуфимская) — Төмән өлкәсенең Аромаш районында урнашкан торак пункт.
Гүндоган (Җейһан)
Гүндоган (Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ланьи-сюр-Марн
Ланьи-сюр-Марн — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
(19987) 1990 QJ3
(19987) 1990 QJ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 28 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QJ3» саналган.
Белевичы (Смаргонский районы)
Белевичы  (Белевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мариавилл (Мэн)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оскоба
Почта индексы — 648484.
Халык
Халык саны динамикасы :
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
Климат
Оскоба континенталь субарктик климат өлкәсендә, тайга урманнары зонасында урнашкан. Кышын температура −60°С кадәр җитә ала. Мондый түбән температуралы кышлар булганга, бу җирлектә 50-200 метрлы мәңгелек туңлыклар хасил булган. Җәй кыска булса да, чагыштырмача җылы.
Лезиб
Лезиб (Лезиб) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
NGC 1299
NGC 1299 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Безове-над-Зречами
Безове-над-Зречами — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грейн-Велли (Миссури)
Грейн-Велли  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грейн-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.