cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юлиус Бутс
Биографиясе
Аннары Вильһельм Фрейденберг гимнзиясендә халык алдында чыгыш ясый. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң Кельн (Кельн) консерваториясендә белем ала. 1873 елда ул фонд сыйфатында Италия буенча уку сәфәренә кушыла, ул аңа төрле концерт залларында зур уңышлар бирә. Әмма бу концерт барышында ул авырып китте һәм дәваланырга мәҗбүр булды.
Сәламәтләнгәч, Парижга килә, тиздән анда оркестрны җитәкли һәм вокаль клубка нигез сала. Биредә алдагы елларда, чагыштырмача зур булмаган бюджетка карамастан, ул ышанычлы һәм уңышлы эш башкара алды.
1879—1890 елларда ул Висбаденда (хәзерге Вуппертал составында) хор һәм оркестрны җитәкләде.
1890 елда Дүссельдорф шәһәре аңа шәһәр музыка директоры вазифасын тәкъдим итә. Аннары 1890—1908 елларда Дүссельдорфта Түбән Рейн музыкаль фестиваленең Niederrheinisches Musikfest җитәксече була. Биш елдан король профессоры дәрәҗәсенә тиклем күтәрелә.
1902 елда Отто Найцелем белән берлектә Дүссельдорфта «Бутс-Нейцель» дигән шәхси консерваториясен оештырды.
Дүссельдорфта Юлиус Бутс үзенең оркестры белән күпсанлы дәресләр һәм беренче спектакльләрне өйрәнгән. Һәм башкарган әсәрләрен яздырган. Моннан тыш ул укытучылар җыры белән җитәкчелек итә һәм даими рәвештә камера музыкаль кичәләрен дә оештыра, анда ул пианист сыйфатында катнаша.
Соңрак, 1935 елда, урындагы музыка директоры инициативасы белән, консерватория башка ике музыкаль институт белән берләштерелә.
1907-1908 елларда Бутс, зур уңышларга һәм бәхәссез популярлыкка карамастан, музыкаль директор сыйфатында эшчәнлеген туктатырга һәм бары укытучылар вокал клубы һәм консерваториясе белән җитәкчелек итүне генә саклап калырга карар итә.
Бу 1908 елның язында фестиваль җитәкчелеге өчен кыска вакытлы һәм компетентлы алмаш булмау сәбәпле, быел Дюссельдорфта узган Түбән Рейн музыка фестиваленнән баш тартырга туры килә. Юлиус Бутс акрынлап актив музыка тормышыннан читләшә.
1920 елның 12 сентябрь көнне вафат була.
Иҗаты
Ул соңгы немец һәм инглиз музыкасын пропагандалаучы буларак билгеле иде — аерым алганда, Эдуард Элгар әсәрләре, аның зур масштаблы «Геронтий төше» ораториясен 1901 елда Түбән Рейн фестивалендә (текстны мөстәкыйль рәвештә немец теленә тәрҗемә итеп) беренче тапкыр башкара. Пианист буларак, ул Фредерик Делиусның фортепиано концертының беренче башкаручысы булды (1904, Элберфельд, бу шәһәрдәге Бутс варисы Һанс Хайм дирижёрлык итә). Ул шулай ук Роберт Хекманды скрипка һәм фортепиано өчен Ричард Штраус сонатасын беренче башкарганда озатты (1888).
Композитор буларак Бутс мирасы «Ринальдо» кантатасын, фортепиано концертын, камера һәм вокал әсәрләрен үз эченә ала.
Хәтер
Дүссельдорфта Бутс урамы ( Julius-Buths-Weg) бар.
Гаяз Җамалиев
Гаяз Җамалиев (Гаяз Җамали улы Җамалиев,, ) — урманчы, РСФСРның атказанган урманчысы (1968). 1959-1990 елларда Арча урман хуҗалыгының баш урманчысы.
Марн (Айова)
Марн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Марн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стражавичы
Стражавичы (Стражавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Жунса
Жунса — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Обрув
Обрув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буа-Арно
Буа-Арно — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Каина (Манипур)
Каина ул Манипурда Һинд дине тарафдарлары өчен изге калкулыкчык. Ул башкала Импһалдан якынча 29 км да урнашкан. Ул Импһал - Ярипрок юлында урнашкан. Биредә патша Бхагья Чандра изге джекфрут агачыннан Кришна потын кисеп алырга күрсәтмә алган дип әйтелгән. Манипур хөкүмәте урынны Мега Турист Манзарасына әверелдерү проектын эшли башлаган.
Гарбацэвичы
Гарбацэвичы (Гарбацэвічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чукаиб
Чукаиб (Чукаиб) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Чукаиб климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Вледешть (коммуна, Вилча)
Вледешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Эпидемиология
Эпидемиология - медицинада эпидемияләрнең килеп чыгу сәбәпләрен, аларның таралу закончалыкларын өйрәнү һәм аларга каршы көрәш чараларын эзләп табу өлкәсе.
Мон-де-л'Иф
Мон-де-л'Иф — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Саблетт (округ, Вайоминг)
Саблетт — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пайндейл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1921 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 12 644 км² тәшкил итә.
Кайнарташ (Икизҗе)
Кайнарташ (Kaynartaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Икизҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гать (Карпатасты воеводалыгы)
Гать — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(10162) Issunboushi
(10162) Issunboushi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 2 гыйнварында Ц. Ниидзима, Т. Урата тарафыннан Ojima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 AL» саналган.
Коберники (Свентокшиж воеводалыгы)
Коберники  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мария Исакова
Мария Григорьевна Исакова 5 июль 1918, Вятка, Совет Россиясе — 25 март 2011, Мәскәү) — совет спортчысы-тимераякта шуучы, классик күп төрле ярыш буенча беренче тапкыр дөнья чемпионы (1948-1950), тимераякта тиз йөгерү буенча алты тапкыр СССР чемпионы (1945-1949, 1951), 1500 метрлы дистанциядә дөнья рекордчысы (2.29, 5). СССРның атказанган спорт мастеры (1946). Тимераякта шуу спортында беренче совет дөнья чемпионы (1948 елга кадәр Совет тимераяклары дөнья чемпионатларында катнашмый)
1941 елдан КПСС әгъзасы. 1952 елдан-СССР тимераякта шуу спорты федерациясендә, «Динамо» ирекле спорт җәмгыятендә тренерлык эшендә.
1957 елда Ленин ордены белән бүләкләнә
Киров шәһәренең мактаулы гражданины, анда аның исеме «Динамо» стадионы аталган (2003).
2011 елның 25 мартында вафат була. Мәскәүнең Ваганьково зиратында җирләнгән. Мәскәү "Динамо" өчен чыгыш ясады.
Емералд-Бей (Техас)
Емералд-Бей  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Емералд-Бей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штаерська Вас
Штаерська Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форхгайм (Кайзерштуль)
Форхгайм (Forchheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рубежное
Рубежное (Рубижне, Рубіжне, Рубежное) — Украинаның Луганск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Җеритмүминли (Кескин)
Җеритмүминли (Ceritmüminli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Рубежное
Халык саны — 59951 кеше (2014).
Инфиаш (Форнуш-де-Алгодреш)
Инфиаш  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Рубежное
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Рубежное Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Инфиаш (Форнуш-де-Алгодреш)
Географиясе
Мәйданы —.
Рубежное
Тарих
1895 елда нигезләнгән.
Ньебла
Ньебла — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Муксаз
Муксаз (Мүклесаз) — Сарай-Гир (Ык бас.) елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Матвеевка районы, Абдулин районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 10 км.
Мараяга
Мараяга (Мары-Яга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Муксаз
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ньебла
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мараяга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грийи
Грийи (Grilly) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Жекс кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,50 км².
Гарбачовка (Касцюковицкий районы)
Гарбачовка  (Гарбачоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ермаково (Чуашстан)
Ермаково (Ермак, Ермаково) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429543. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232888005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300003900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 130 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Наил Җамалиев
Наил Җамалиев (Наил Әхтәм улы Җамалиев,, ) — Россия һөнәри футболчысы.
Овадув (Лодзь воеводалыгы)
Овадув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каракош
Каракош, шулай ук кабер каракошы, яки үләт бөркете (Aquila heliaca) — карчыга кошлар семьялыгының каракошлар ыругыннан ерткыч кош.
Тасвир
Гәүдә озынлыгы 72–84 см, канатлар колачы 180–215 см, авырлыгы 2,4–4,5 кг. Бөркеттән бераз кечерәк.
Россия һәм Татарстанда очрый.
Стралки (Верхнядзвинский районы)
Стралки (Стралкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гачув
Гачув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Стар (Төньяк Каролина)
Стар  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Буа-Жером-Сент-Уан
Буа-Жером-Сент-Уан — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Гати (Мантова)
Географиясе
Гати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Хьютепек
Хьютепек (Jiutepec) — Мексиканың Морелос штатында урнашкан шәһәр.
Гати (Мантова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Назыйм Ханзафаров
Назыйм Ханзафаров (1937 елда туган) — Татарстан Дәүләт гербы идеясе авторы, Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты, филология фәннәре докторы.
Вледешть (коммуна, Галац)
Вледешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.
Назыйм Ханзафаров
Биографиясе
Кайбыч районында туган, 1962 елда Яшел Үзәнгә күчеп килә. 1962-1971 елларда «Родина» мәдәният йорты үзешчән театрында эшли, параллель рәвештә КДУның филология факультетында укый, ул 1965 елда тәмамлый.
(10163) Onomichi
(10163) Onomichi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Вледешть (коммуна, Галац)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(10163) Onomichi
Тарихы
1995 елның 26 гыйнварында А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BH1» саналган.
Назыйм Ханзафаров
Биографиясе
Аның тарихы, драматургиясе, комедиясе, татар сәнгате эшлеклеләренең иҗаты буенча хезмәтләре дөнья күрде.
Герб идеясын тәгъдим итү
Гербның нинди булачагы турында үз фикерен җиткерер алдыннан Назыйм Ханзафаров болгар һәм татарлар мифологиясен тирәнтен өйрәнә. Ул борынгы заманнарда яшәгән җирле халыкта канатлы барсның уңдырышлылык символы, алар яшәгән территорияне саклаучы булып саналуын ачыклаган. Баштарак Татарстанның төп символы итеп Казан губернасы гербындагы Зилант еланын кире кайтаруны тәкъдим итүчеләр дә була. Әмма бу фикер белән күпләр ризалашмый. 1991 ел ахырында Назыйм Ханзафаровка гербның үз вариантын тәкъдим иткән Татарстанның танылган рәссамы Риф Фәхретдинов мөрәҗәгать итә. Татарстан Республикасының Югары Советы 1992 елның февралендә канатлы барс төшерелгән Татарстан гербын раслый.
Олы Батрас
Олы Батрас — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Кобильники (Буский повяты)
Кобильники  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мартелл (Айова)
Мартелл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штайнгроб
Штайнгроб — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гародня (Магилёвский районы)
Гародня  (Гародня ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Йәзд ут гыйбадәтханәсе
Йәзд ут гыйбадәтханәсе (آتشکده یزد, Атешгадһ-э Йәзд), шулай ук Йәзд Атәш Бәһрам (Фарсы теле: یزد آتش بهرام, Йәзд-е Атәш-э Беһерам) ул Иранда, Йәзд устанында Зәрдөштлек ут гыйбадәтханәсе. Биредә безнең эраның 470 елы белән даталанган Атәш Баһрам изге урыны урнашкан. Ул тугыз Атәш Баһрамнарның берсе, Зәрдөштлек тарафдарлары безнең эрага кадәр 400-енче елдан бирле практикалаган борынгы Иранда иң югары дәрәҗә утларның бердәнбере; башка сигез Атәш Баһрам Һиндстанда. Шәрифабадтан Ага Рөстәм Ношираван Беливани буенча, Анджуман-и Насири (сайланган Зәрдөштлек рәсмиләре Йәзд Атәш Беһрамны 1960-ынчы елларда атәшпәрәст булмаган килүчеләр өчен ачкан. Борынгы Иранда кулларында ут тартмасы булган шаян, әмма җиргә егылмас өчен куркынычсызлык чараларын үтәүче балалар еш була торган күренеш булган. Утны яратучы балалар һәр гаиләнең җылысы һәм яхшылыгы булган. Шул вакытта утны ясау өчен тиңдәш яки башка корал булмаган. Шулай итеп, бер урында һаман ут булган, шулай итеп кешеләр көн саен өйләренең ут тартмасына ут микъдарын алганнар. “Кадәһ” Дари Фарсы телендә йорт дигән сүзне аңлаткан һәм “Атәшкадәһ” ут йорты дигән сүзне аңлаткан. <mapframe latitude="31.881" longitude="54.37295" zoom="16" width="299" height="268" align="right" /> Утка табынуның тамырлары учакны саклау борынгы практикаларыннан килеп чыккан, аеруча Һиндоевропалылар күчмә тормыш алып барган Үзәк Азия далаларында кышын һәм ут җылылык, яктылык һәм җайлылык чыганагы булган. Иранлылар утны Атас Язата (Илаһ) дип атый башлаганнар һәм даими ярдәм өчен кайтарып тәкъдимнәр бирә башлаганнар. Ясна Һаптангһаити тавыш белән уку белән беррәттән барган церемония Зәрдөштлеккә кадәр вакытлардан килеп чыккан дип фараз итәргә була, шул вакытта каһиннәр утка коюлар эшләгән һәм су тәкъдим иткәннәр.
Килеп чыгышы
Гыйбадәтханә Йәздтә, Шираздан көнчыгышта, Йәзд провинциясенең сахрасында урнашкан, монда Зәрдөштлек тарафдарлары диннәрен якынча безнең эрага 400 елдан бирле практикалаган. Ул Аятулла Кашани Авенюда һәм Йәзд Аэропортыннан 6 км да урнашкан. Ут гыйбадәтханәләренең иң югары дәрәҗәсе Сасанидлар Империясендә утка ихтирам күрсәтү өчен төзелгән булган, ут Зәрдөштлек динендә Аһура Мазда манифестациясе булып тора. Зәрдөштлек дине буенча бу тип ут яшен сукканны кертеп уналты төрле чыганак тарафыннан изгеләштерелә.
Тарихы
Изге урында беркетелгән язмалы тактадан күренгәнчә Йәзд Атәш Бәһрам гыйбадәтханәсенең төзелеше 1934 ел белән даталана. Төзү өчен финансларны Һиндстанның Парси Зәрдөштлек тарафдарлары Ассоциациясе тарафыннан тәэмин ителгән булган. Төзелеш Җәмшид Аманат идарәсе астында эшләнгән булган. Гыйбадәтханәнең изге уты якынча безнең эраның 470 елыннан бирле яна торган дип раслана; ул башта Сасанид шаһы тарафыннан башланган булган, шул вакытта ул Ларестанның көньяк Парс районында. Парс Карьян ут гыйбадәтханәсендә булган. Аннан ул Акъдага күчерелгән булган, анда ул 700 ел сакланган булган. Ут шуннан соң 1173 елда якында урнашкан Ардаканда Нашид-э Парс гыйбадәтханәсенә күчерелгән булган, анда ул янә Йәздтә иң олы каһин йортына күчерелгәнче 300 ел буена сакланган булган һәм ахыр чиктә 1934 елда яңа гыйбадәтханәдә изгеләштерелгән булган. Гыйбадәтханә тирәсендә гыйбадәтханәне төзү өчен финансларны күтәрүдә хезмәт күрсәткән Манекдҗи Лимдҗи Хатария бюсты куелган булган. Бюст шулай ук Кояш һәм Ай Зәрдөштлек илаһи символларын күрсәтә.
Хасиятләре
Ут гыйбадәтханәсе Ахеменид архитектурасы стилендә кирпечтән Бомбейдан архитекторлар әзерләгән дизайн буенча корылган. Ул Һиндстанда Атәш Бәһрам гыйбадәтханәләре корылмаларына охшаш. Бина тирәли җимеш агачлары белән бакча. Гыйбадәтханәнең алгы ишегендә канатлы Аһура Мазда Илаһы куелган. Изге учак гыйбадәтханәдә гәрәбә таплы пыяла киртә артында урнашкан. Утның санктум даирәсенә бары тик атәшпәрәстләргә керергә рөхсәт ителгән. Атәшпәрәст булмаганнар аңа бары тик пыяла пулат тышыннан карый ала. Анджуман-и Насири Йәзд Атәш Бәһрамны 1960-ынчы елларда атәшпәрәст булмаганнарга ачкан. Зәрдөштлек тарафдарларының ут гыйбадәтханәсе фарсы архитектурасы буенча 1963 елда һәм ахыр чиктә 1939 елда тәмамланган булган, бу 1547 еллык учак ут гыйбадәтханәсенә күчерелгән булган. Йәзд ут гыйбадәтханәсе учагы Баһрам утыннан (Сассанид патшаларының махсус уты), бу аның әһәмиятен икеләтә арттыра. Иранның борынгы ут гыйбадәтханәләре янында һәрвакыт чишмә яки агым булган, бу су, җил, туфрак һәм ут дүрт элементын бергә кушу булган. Шуннан соң һәр ут гыйбадәтханәсе янында чишмә яки агым булсын дип тырышканнар. Әмма чишмә һәм агым булмагач, Йәзд ут гыйбадәтханәсендә бу сәбәп өчен буа корылган булган. Дога вакытларында ялан аяклы (аяк киемен салып) якты киемнәр кигән ир-атларны һәм хатын-кызларны күрә аласыз. Ут гыйбадәтханәсенең изге учагы бронза мичтә һәм аны саклау өчен “Һирбод” дип аталган шәхес җаваплы. Бу мәңге утны зиярәт кылучылар пыяла стена аша карый алалар.
GSC2413-879
GSC2413-879 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Чукачой
Чукачой (Чукачой) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
Климат
Чукачой климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (74%), руслар (24%).
Паймого
Паймого — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабеса (Сея)
Кабеса  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Форхтенберг
Форхтенберг (Forchtenberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Овечки (Лодзь воеводалыгы)
Овечки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10164) Akusekijima
(10164) Akusekijima — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 27 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BS1» саналган.
Микробиология
Микробиология (гр. mikros кече + биология) — микроскопик һәм субмикроскопик зурлыктагы бик кечкенә организмнар — микроорганизмнар турындагы фән.
М.нең өйрәнү объектлары — бактерияләр, гөмбәләрнең кайбер төрләре, иң түбән төзелешлеләр, шулай ук вируслар, риккетсияләр, микоплазмалар.
М. микробларның морфологиясен, физиология, систематика, экология, генетикасын, аларның терек һәм терек булмаган табигать белән үзара бәйләнешләрен, аларны кешенең производство эшчәнлегенең төрле өлкәләрендә (сәнәгать, а.х.) файдалану мөмкинлекләрен һәм ысулларын, шулай ук кеше, хайван, үсемлекләрнең йогышлы авыруларына каршы үзенчәлекле көрәш чараларын өйрәнә. Микроорганизмнарның төрле төркемнәрен өйрәнү максатыннан чыгып, М. аерым мөстәкыйль дисциплиналарга бүленгән: бактериология, микология, протозоология һәм вирусология.
Тарихи үсеш процессында һәм фәнни, практик бурычларга туры китереп, М. гомуми М.гә, техник (сәнәгати) М.гә, а.х. М.сенә, медицина М.сенә, ветеринария М.сенә аерыла. Гомуми М. микроорганизмнарның үсеше һәм тереклек эшчәнлегенең гомуми закончалыкларын, аларның табигатьтә матдәләр әйләнешендәге ролен өйрәнә. Медицина М.се кеше өчен патоген микробларны һәм тышкы тирәлекнең билгеле бер шартларында кеше организмы белән микробларның үзара йогынтысын өйрәнә, шулай ук йогышлы авыруларны диагностикалау, профилактикалау һәм дәвалауның специфик ысулларын эшли. Ветеринария М.се — М.нең мөһим тармагы. Аның өйрәнү объектлары: а.х., промысел һәм киек җәнлекләрнең, балык, бал кортларының йогышлы авыруларын кузгатучылар, шулай ук хайваннар һәм кешеләрнең уртак авыруларын китереп чыгаручылар — антропозоонозлар. Ветеринария М.се патоген микробларны гына түгел, ә бәлки терлекчелектә (ашкайнату трактының, азыкларның микроблар флорасы), терлекләрдән алынган азык продуктлары технологиясендә һәм тире-мех чималын эшкәртүдә әһәмияткә ия булган микроорганизмнарны да өйрәнә. Ветеринария М.се практиканы хайваннарның йогышлы авыруларын специфик диагностикалау, профилактика һәм терапия ысуллары белән коралландыра. Санитария М.се — ветеринария һәм медицина М.сенең бер бүлеге. Ул патоген микробларның тышкы тирәлектә яшәү шартларын, тышкы тирәлекне (су, туфрак, һава) патоген микроблардан чистартуда микроорганизмнарның ролен өйрәнә, шулай ук тышкы тирәлекне сәламәтләндерү, дезинфекцияләү ысулларын, әйләнә-тирәлекнең (су, һава, туфрак, сөт ашамлыклары, азыклар) кайбер элементларының пычрану күрсәткечләрен эшли. Ветеринария һәм медицина М.се — тикшеренүләрнең максатлары һәм ысуллары буенча якын дисциплиналар, әмма ветеринария М.сенең үзенчәлекләре бар: 1) күпләгән авыру кузгатучылар өчен (мәс.,себер түләмәсе,сальмонеллёзлар, пастереллёз, бруцеллёз, туберкулёз, лептоспироз- лар) хуҗаларның киң таралган булуы; 2) патогенлыкны лабораториядәге хайваннарда гына түгел, ә бәлки турыдан-туры әлеге авыруны йоктырган хайваннарда да тикшерү мөмкинлеге; 3) сынала торган вакцина һәм иммунлы сүлне (сыворотка), нәкъ менә биопрепарат нинди хайван өчен әзерләнгән булса, соңгы контроль йогышландыру юлы белән эксперименталь сынау мөмкинлеге; 4) тәҗрибә өчен сайланып, махсус диагностика максатында үтерелгән хайванның органнарын һәм тукымаларын яру һәм микробиологик тикшерү юлы белән сынала торган специфик диагностика препаратының нәтиҗәлелеген төгәл билгеләү мөмкинлеге. Мондый хәлләр ветеринария М.сендә килеп чыккан кайбер М. һәм иммунология мәсьәләләрен тизрәк һәм дөресрәк хәл итү мөмкинлеге тудыра. Тарихи белешмә. Хәзерге фәнни нигезләнгән М. чагыштырмача яшь фән булса да, аның тамырлары борынгы заманнарга ук барып тоташа. Әле безнең эрага кадәр үк галимнәр күренми торган зарарлаучы башлангычлар булуы мөмкин дип уйлаганнар.
Ветеринария проблемаларын тикшерүгә Л.С.Ценковский, А. А. Раевский, И. М. Садовский, А. П. Шалашников, А.Ф.Конев, А.В.Дедюлин (микробиологларның Харковь мәктәбе), X.И.Гельман, И. В. Гордзялковский, М. Г. Тартаковский, А. А. Владимиров, Е. М. Земмер, С. С. Евсеенко (Петербург мәктәбе); ветеринария М.се үсешенә И. П. Ланге (Казан ветеринария институты), В. Гутман (Юрьев ветеринария институты) зур өлеш кертәләр. Эчке эшләр министрлыгының ветеринария лабораториясе базасында ветеринария М.сенең күп кенә төп мәсьәләләрен тикшергән әйдәп баручы микробиологлар плеядасы үсә: П. Н. Андреев, Н. А. Михин, С.Н.Вышелесский, Д.С.Руженцев, П.В. Сизов, А. П. Уранов, С.И. Драчинский, В. И. Якимов, С.Н.Павлушков һ.б. 50 нче еллар ветеринариядә вирусологиянең шактый алга китүе белән билгеле. Илебез М.сен үстерүгә М. П. Тушнов, А. М. Кирхенштейн, Н. П. Вишневский, М. В. Рево, В. В. Кузьмин, Г.В.Жуков, В.С.Зарубкинский, П.М.Свинцов, Т. П.Слабоспицский, М.К.Юсковец, И.В.Поддубский, И. А. Каркадиновская, Н. Н. Гинсбург, С.Н.Муромцев,П.С.Соломкин зур өлеш кертәләр. Ветеринария хезмәте ихтыяҗларын тәэмин итеп, ветеринария М.се өлкәсендә галимнәрнең һәм практик микробиологларның зур армиясе эшли. Биофабрикалар җитештерә торган биопрепаратлар ассортименты елдан-ел арта һәм аларның сыйфаты даими яхшыра. Биопрепаратлар әзерләү технологиясе дә тамырдан үзгәрде: микроблар үстерүнең реактор ысулы кулланыла, туклыклы тирәлекләр камилләштерелә, препаратларны лиофилизацияләү, препаратлар әзерләү процессларын механикалаштыру, продуктларны стандартлаштыру алып барыла.
Чыганаклар
В39 Ф.Г.Набиев, Г.Ф.Кабиров, Г.3.Идрисов, М.X.Харисов; Под общ. ред. Ф.Г.Набиева.— Казань: Магариф, 2010.— 495 с.
Суитуотер (округ, Вайоминг)
Суитуотер — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Грин-Ривер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 27 003 км² тәшкил итә.
Бүдәнә карчыгасы
Бүдәнә карчыгасы (Accipiter nisus) — карчыга кошлар семьялыгының чын карчыгалар ыругыннан ерткыч кош. Ауразиядә киң таралган.
Тасвир
Тешеләр иркәкләрдән ике тапкыр зуррак диярлек. Кече һәм урта зурлыктагы кошлар белән тукланалар.
Кобильники (Казимерский повяты)
Кобильники  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йозеф Ленарт
Йозеф Ленарт (словацк. Jozef Lenárt ; 3 апрель 1923, Липтовска-Порубка, Липтовски-Микулаш, Жилин крае — 11 февраль 2004, Праһа) — словак чыгышлы Чехословакия дәүләт эшлеклесе, Чехословакия премьер-министры (1963-1968).
Биографиясе
Мәктәпне тәмамлаганнан соң, Свитта Baťa аяк киеме җитештерүче заводта эшли. 1943 елдан-Словакия Коммунистлар партиясе әгъзасы. Словакиянең милли восстаниесендә катнаша. 1947 елда КПСның Үзәк комитетына беренче тапкыр сайлана. 1951-53 елларда Чехословакиянең җиңел сәнәгать министры урынбасары була. 1956 елда Мәскәүдә КПССның Югары партия мәктәбен тәмамлый. 1960 елдан КПС ҮК Президиумы әгъзасы.
1963 елның 20 сентябреннән алып 1968 елның 8 апреленә кадәр Чехословакия премьер-министры була, 1968 елның 22 мартыннан 30 мартына кадәр шулай ук Президент вазыйфаларын башкара. Советлар бәреп керүенә тиклем Леннарт Чехословакиянең башка җитәкчеләре белән Совет илчелегендә сөйләшүләр алып барган, аларның асылы билгесез. Леннарт сүзләренә караганда, яңа эшче-крестьян Хөкүмәте булдыру идеясе совет илчесе Степан Червоненкодан чыккан.
1981 елның мартында Словакиянең Коммунистлар партиясе ҮК беренче секретаре итеп сайлана. Бархат революциясе вакытында чехословацкая оппозициясе аның отставкасын башка функционерлар белән бергә таләп иткән. 1989 елның 26 ноябрендә кич белән ул КПСның Үзәк комитеты составыннан чыгарыла һәм барлык вазыйфалардан азат ителә. Чехословакия таркалганнан соң Чехиядә яшәргә кала. 1990 елда ул КПЧ сафларыннан чыгарыла
2001 елда Милош Якеш белән бергә Чехиядә судка җәлеп ителә, тик 2002 елда гаепсез дип табыла
Еникиевлар
Еникиевлар (Еникиевләр) — князь һәм дворян татар нәселе.
Беренче нәсел, Еникей кенәз Тенишевтан барлыкка килә.
Икенчесе-темник Еникей морза Кульдяшевтан.
Князь Еникеевларның нәселе Оренбург, Пенза, Саратов, Тула, Тамбов һәм Уфа губерналарының Шәҗәрә китапларының VI өлешенә кертелгән.
Кнәз Еникеевлар нәселе
Татар нәселе, князь Кугушевлардан аерылган.
Темник татарлары башлыгы Күгушев улы Еникей Тенишевтан килеп чыга, ул Темниковта әтисе кнәз Теништан (1539) соң кнәз була һәм биш улы бар: Кулунчак-мурза, Кобяка, Енмамет, Саббак-мурза, Ишмәмәт.
Кулунчак-мурза әтисе вафатыннан соң (1572 һәм 1577 арасында) Кнәз титулын ала, аннан кнәз Кулунчаковлар нәселе китә.
Сан-Луис-Рио-Колорадо
Сан-Луис-Рио-Колорадо (San Luis Río Colorado) — Мексиканың Сонора штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1917 елда нигезләнгән.
Штайнгрова
Штайнгрова — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енкантада-Ранчито-Ель-Калабос (Техас)
Енкантада-Ранчито-Ель-Калабос  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гризель
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.37 км².
Стралки (Шумилинский районы)
Стралки (Стралкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гбиска
Гбиска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җеритобасы (Кескин)
Җеритобасы (Ceritobası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Гати (Сондрио)
Гати — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Далем Кетут
Далем Кетут Балиның Далем патшасы булган ул билгеле булмаган вакыт дәверендә Ява Маҗапаһит Империясе (1293-як. 1527) чорында хөкем иткән. Маҗапаһит патшалары арасында беренче вассал хөкемдар булып, соңрак ул бәйсез утрау патшалыгы патшасы буларак пәйда булган. Ул шулай ук Шри Смара Кепакисан яки Тегал Бесунг исемнәре астында мәгълүм. Дэва Тегал Бесунг үзәк Бали Пура Бесакиһ иң әһәмиятле гыйбадәтханәсе Пура Падһарман Далем Гелгелда дан бирелә торган иң иртә илаһилаштырылган хөкемдар.
Патша урыны үзгәрүе
18-нче гасыр хроникасы Бабад Далем буенча Далем Кетут Яваның Балины 1343 елда яулап алганнан соң тәхеткә куелган иммигрант Явалы Шри Аҗи Кресна Кепакисанның кече улы булган. Аның әтисе үлгәннән соң аны Сампранганда сараенда олы улы Далем Сампранган варис итеп алыштырган, шул ук вакытта Кетут вакытын комарлы уен уйнаучы буларак уздырган. Далем Сампранганның хөкем итәргә инкомпетентлыгы тиз күренгәч, Кетут патша титулларын алырга ризалаштырылган булган һәм көньяк ярга якын Гелгелда яңа сарай пури нигезләгән. Иске Сампранган сарае караңгылыкка чумган, шул ук вакытта Гелгелның куәте һәм престижы үскән. Соңрак вакыт Бабад Бһуми текстында расланганча ул Балида 1378 Сака календаре елында (безнең эраның 1456 елы) нигезләнгән булган. Шулай да Бадунг бүлегендә башка лорд искә алына, санг адипати (Маҗапаһит регенты), аның исеме Санг Арья Гаҗаһ Венгкер, ул коры җирләрдән керемнәрне һәм 1468 саваһ басуларыннан салымнар кабул иткән.
Хөкем
Бабад Далем хроникасында Далем Кетут ике мәртәбә Маҗапаһитка килгән дип әйтелә, беренче мәртәбә ул патша Хайям Вурукны (1350–1389) очрата. Игълан анахронистик, чөнки шулай ук Маҗапаһит җимерелгән вакытта Далем Кетут исән дип раслана, ә бу вакыйга тарихи 16-ынчы гасыр башы белән даталана. Бу вакыйга барышында Бали Маҗапаһитның кыз патшалыгы булып калган, моның Балилыларның үзаңына символик йогынтысы һаман да зур. Тормышы ахыры вакытында Далем Кетутка Клингтан (Һиндстан) брамин килгән, ул патшаның йөзен Гунунг Агунг тавының Илаһы Маһадэваныкы дип таныган. Каһин Далем Кетутның үлемен фараз иткән, ул табигыйдан өстен рәвештә булган; патша эзсез итеп юкка чыккан.
Гаилә һәм варислык
Далем Кетут алты угыл калдырган: Бу токымнан, соңгы бишесе Бабад Далемда Дэва Тегал Бесунгның угыллары буларак искә алына, аларны Галим C.C. Berg Далем Кетут белән тәңгәл китергән, әмма ул хөкемдарның үги ир туганы дип карала. Олы угыл Далем Батуренггонг тәхеткә утырган һәм Индонезиянең бу өлешендә төп сәяси экспансияны инаугурацияләгән. Традицион игъланнарда анахронизмнар Далем Кетутның тарихи статусын нигезләргә авыр иткән, әмма ул Маҗапаһит төшүеннән соң яшәгән булса, ул 16-ынчы гасыр башында чәчәк атар иде.
Кабрейра
Кабрейра — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гародчына
Гародчына (Гародчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Марейяга
Марейяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сеньяга елгасының сул ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 7 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вледила (коммуна)
Вледила — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Буа-ле-Руа (Эр)
Буа-ле-Руа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Палос-де-ла-Фронтера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кайһан (Османгази)
Кайһан (Kayhan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Григорьева Нина Ильинична
Нина Ильинична Григорьева (1938 елның 7 декабре, Чиричкас авылы (Чуваш АССР) - Совет һәм Россия театр актрисасы. РСФСРның халык артисткасы.
Биография
1961 елда дәүләт театр сәнгате институтын тәмамлый (1961).
Ул у. Шекспирның «Ромеопа Джульетта» (Ромео һәм Джульетта) диплом спектаклендә Чуваш драма театрында Джульетта ролендә дебюты булды.
1986-1996 елларда театр эшлеклеләре берлегенең Чуваш бүлеген җитәкли. 2000 елдан Чуаш дәүләт мәдәният һәм сәнгать институтының актерлык сәнгате кафедрасында укыта.
Комайлар
Комайлар (сиплар, ) — карчыга кошлар семьялыгының тазкараларның бер ыругы, үләксә кошлары. Ауразия һәм Африка таулыкларында очрый. Кавказда һәм Урта Азиядә ак башлы комай, Тянь-Шань һәм Памир тауларында комай яши.
Овчари (Лодзь воеводалыгы)
Овчари  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ешмолай
Ешмолай (Ишмула, Ешмолай) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,67%),.
Шталцери
Шталцери — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стедмен (Төньяк Каролина)
Стедмен  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Кристобаль-де-лас-Касас
Сан-Кристобаль-де-лас-Касас (San Cristóbal de las Casas) — Мексиканың Чьяпас штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1528 елда нигезләнгән.
Кобиляни (Свентокшиж воеводалыгы)
Кобиляни  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10165) 1995 BL2
(10165) 1995 BL2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 31 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BL2» саналган.
Татарстан халкы
Татарстан халык саны 2002 ел җанисәбе буенча 3 779 265 кешене тәшкил итә. 2010 елның июнь аена фараз — 3,780,400 кеше.
Татарлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында татарлар өлеше:
Руслар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында руслар өлеше:
Чуашлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында чуашлар өлеше:
Чуашлар (чӑвашсем) — Россия Федерациясендә сан буенча бишенче халык, Чуаш Республикасының төп халкы.
Чуашлар күпләп республиканың көньяк, көньяк-көнбатышта һәм Идел алды районнарда торалар. Чүпрәле районыныда чуашлар халкының 41,1% өлешен тәшкил итәләр, ә Аксубай районында чуашлар күпчелекне (44,0%) тәшкил итәләр. Тәтеш, Норлат һәм Чирмешән районнарда чуашлар халкының 20-30% өлешен, ә Әлки һәм Буа районнарда халкының 10-20% өлешен тәшкил итәләр. Кайбыч, Баулы, Югары Ослан һәм Әләски районнарында чуашлар халкының 5-10% өлешен тәшкил итәләр.
2002 елның җанисәбе буенча, чуашларның 94,72% (119 853 кеше) русча белә, 86,53% (109 492 кеше) чуашча белә, 20,05% (25 369 кеше) татарча беләләр.
Удмуртлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында удмуртлар өлеше:
Удмуртлар (удмуртъёс) — Россия Федерациясендә сан буенча унөченче халык, Удмурт Республикасының төп халкы. 2010 елның җанисәбе буенча, Татарстанда 23 454 удмурт яши.
Удмуртлар күпләп Киров өлкәсе (Балтач — 11,9%, Кукмара — 14,0%, Мамадыш районнары) һәм Удмуртия (Менделеевск, Әгерҗе) белән чиктәш районнарда торалар, шулай ук Баулы районының халкының 5,6% өлешен тәшкил итәләр.
2002 елның җанисәбе буенча, удмуртларның 92,60% (22 416 кеше) русча белә, 87,40% (21 157 кеше) удмуртча белә, 39,79% (9 633 кеше) татарча беләләр.
Мордва
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында мордва өлеше:
Мордва — (үзаталышлары: мукшыларның — мокшет, эрзяларның — эрзят) — үз эченә ике халыкны кетүче фин-угыр халкы. 2010 елның җанисәбе буенча, Татарстанда 19 156 мордва яши.
1926—2010 елларда мордвалар саны 1,8 мәртәбәгә, ә аларның чагыштырма авырлыгы 2,8 мәртәбәгә кимәйгән.
Мордваның 53% өлеше 4 көньяк-көнчыгыштагы (Чирмешән, Әлмәт, Бөгелмә һәм Лениногорск) районнарда торалар; Тәтеш районында мордвалар халкының 9,6% өлешен тәшкил итәләр.
Стральцова
Стральцова (Стральцова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Татарстан халкы
Мордва
2002 елның җанисәбе буенча, мордваларның 99,05% (23 477 кеше) русча белә, 78,22% (18 540 кеше) эрзәчә яки мукшыча белә, 5,85% (1 387 кеше) татарча беләләр.
Марилар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында Марилар өлеше:
Марилар (марий, мары, маре, мӓрӹ) — Россия Федерациясендә сан буенча ундүртенче халык, Мари Илнең төп халкы. 2010 елның җанисәбе буенча, Татарстанда 18 848 мари яши.
2002 елның җанисәбе буенча, Мариларның 96,03% (18 041 кеше) русча белә, 74,47% (13 990 кеше) болын марича белә, 34,93% (6 536 кеше) татарча белә, 5,87% (1102 кеше) таулы марича беләләр.
Марилар күпләп Менделеевск районында (8,0%) торалар. Алабуга, Кукмара, Мамадыш, Актаныш, Минзәлә һәм Мөслим районнарында Марилар халкының 1%-тан артык өлешне тәшкил итәләр.
Башкортлар
Җанисәпләр нәтиҗәләре буенча республиканың халкында башкортлар өлеше:
GSC2413-885
GSC2413-885 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Татарстан халкы
Башкортлар
Татарстан башкортларның 56% өлеше Казанда һәм Яр Чаллыда торалар.
Гвиздай
Гвиздай — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ырымбурның тарихи мәчетләре
Ырымбурның тарихи мәчетләре - 19 гасырда Ырынбурда ачылган, Ырынбур мөселман диния нәзарәте карамагында тарихи мәчетләре.
Чорноморск
Чорноморск (Чорноморськ, 2016 елга кадәр Илличивск) — Украинаның Одесса өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 59840 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Чорноморск Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
18 гасырда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: рус теле — 60,6%, украин теле — 38,2%.
Мартенсдейл (Айова)
Мартенсдейл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мартенсдейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форст (Баден)
Форст (Forst) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Патерна-дель-Кампо
Патерна-дель-Кампо — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муктумер
Муктумер — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Әгерҗе районы, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Юрашка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Ústí atuı
Ústí atuı, Ústí ütereşe (Çexça: Ústecký masakr) ul suğıştan soñğı Çexoslovakiädä Ústí nad Labem şähärendä (Almança:  Aussig an der Elbe) sivil almannarnı Lynch'çä ütereşe. Faciğa 1945 yılnıñ 31 iyüldä bulğan.
Çex ğäskärlär ciñdä N xärefe bulğan keşelärne (dimäk Němcy - Almannar) üzär mäydanğa häm Laba aşa küpergä quıp ciyalar. Keşelärne atıp häm batırıp üterälär. 80-100 alman üterelä (tik 43 ülem raslanğan). Bu sannar Vladimir Kaiser xezmätendä bilgelängän, ä başqa çığanaqlarça 200-400 yä 600-700 keşe üterelgän. Berniqädär Sudet Almannar äytkänçä berniçä meñ ir üterelä. 1 avgustta Ústíğa general Ludvík Svoboda citäkçelegendä komissiä cibärelä. Şartlaw säbäben açıqlamıyça alman sabotajçılarğa - wehwolflarğa - awdaralar.
Mäyetläreneñ ber öleşen Elbada batırtalar, ä qalğannarnı elekke Terezin (Theresienstadt) konslagere krematoriendä yandıralar. Ütereşlärdä cirle Cexloar qatnaşmadılar, üterüçelärneñ küpçelege Revolütsion Gvardiädän buldı. Çexlar uylawınça, ütereştä Sovet soldatları da qatnaştı, läkin dälillär yuq.