cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кече Батрас
География
Авыл Кичү елгасының сулъяк кушылдыгы Чупай елгасы ярында, Гулькин авылыннан 2 км ераклыкта урнашкан булган.
Демография
Төп халык — руслар.
Тарих
1920 елга кадәр Уфа губернасы Минзәлә өязе Кузай волостена караган, 1920 елдан Татарстан АССР Минзәлә, 1922 елдан Чаллы кантоннары составында.
Яңа торак пунктын нигезләүчеләр төгәл билгеле түгел. Идел аръягыннан алпавыт Бехметьев күчереп утырткан Олы Батрас авылы крепостной крестьяннарыннан аермалы буларак, Кече Батрас халкы 1858 елда узган X ревизиядә дәүләт крестьяннары буларак теркәлгән. Ул вакытта авылда ике җенестән 334 кеше яшәгән. Төп халык – руслар. Юсупкино приходына караган Троица чиркәвенә йөргәннәр.
1884 елда узган хуҗалыклар буенча исәп алу мәгълүматы буенча, авылда 100 крестьян хуҗалыгы булып, аларда 557 кеше яшәгән. Бер гаиләгә 11, 5 дисәтинә җир туры килгән (сөрүлек җир, болын һ. б.). Авылда 151 баш мөгезле эре терлек, 155 баш ат теркәлгән. 100 хуҗалыкның 9 ы атсыз хуҗалык булган, 82 хуҗалык 1—2 ат җиккән, 9 хуҗалык 3 һәм аннан да күбрәк ат тоткан.
Крестьяннарның төп шөгыле — игенчелек, терлекчелек һәм умартачылык. Кайбер хуҗалыклар тәгәрмәч, чана кебек авыл хуҗалыгында кирәкле җиһаз ясау белән дә шөгыльләнгән. Чупай елгасында су тегермәне эшләп торган. Россия империясендә 1897 елда узган бөтенхалык җанисәбен алу мәгълүматы буенча, Кече Батраста 681 кеше, шул исәптән 196 ун яшькә кадәрге балалар яшәгән. 1905 елдан авылда кирпечтән салынган типовой бинада земство мәктәбе эшләгән.
Имана җире җитмәгәч, крестьяннар җирне Санкт-Петербургта яшәүче алпавыт Обуховтан арендага алырга мәҗбүр булган. 1906 елның көзендә алпавыт белән авыл халкы арасында арендага алынган җирне файдалану буенча конфликт килеп чыккан. Минзәлә өяз исправнигы Уфа губернасы жандарм идарәсе башлыгына язган хәбәрдән күренгәнчә, авыл халкы Обуховның болынында рөхсәтсез көтү йөртә башлаган. Алпавыт идарәчесе Акшеевскийның һәм аның чакыруы буенча килгән полицейскийларның кисәтүенә карамастан, «авыл халкы башбаштаклануын дәвам иткән, губернатор белән исправник үзләре килсә дә бу җирдән чыкмыйбыз, дип кычкырганнар, алпавыт экономиясендә (утарында) хезмәт итүчеләрне начар сүзләр белән сүккәннәр, стражникларны сатлыкҗаннар дип атаганнар».
1906 елда авылда икмәк запасы магазины, ике бакалея кибете, су тегермәне (хуҗасы Николай Павлович Ружевский) булган.
1917 елда алпавыт утары туздырылган, 1918 елда алпавыт җирләрен крестьяннар үзара бүлешкән. 1918 елның августында авылга кергән ак чехлар отряды алпавыт утары туздыруда иң актив катнашканнарны камчы белән суктырган. Сәнәкчеләр фетнәсендә авыл халкы катнашмаган.
Татарстан АССРда волость системасы юкка чыгарылып, районнар оештырылгач, 1930 елдан авыл Акташ, 1944 елдан Ямаш, 1957 елдан яңадан Акташ, 1959 елдан Зәй, 1962 елдан Әлмәт, 1972 елдан яңадан Зәй районнарына караган. Ил буенча күмәк хуҗалыклар төзелә башлагач, авылда 1930 елда «Октябрьнең 13 еллыгы» (13 лет Октября) авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оештырыла. Колхозның беренче рәисе итеп И. А.Шишканов сайлана, соңрак Б. Я. Осипов эшли.
1939 елда чыккан көчле янгын вакытында авылның өч урамынннан икесе зур зыян күрә. Авыл кешеләренең бер өлеше башка җирләргә күченеп китә. Авылда 80 генә хуҗалык кала.
Бөек Ватан сугышы фронтларына (1941—1945 еллар) авылдан 200 кеше алынып, 86 сы әйләнеп кайтмаган (57 се һәлак булган ).
1950 елның башында колхозларны эреләндерү вакытында, «13 лет Октября» (Кече Батрас), «Большевик» (Гулькин), «Пробуждение» (Пробуждение) күмәк хуҗалыкларын берләштереп, «Победа» колхозы төзегәннәр.
1959 елда «Победа» колхозын эреләндерелгән «Рассвет» (үзәге Төги) колхозына кушалар. 1959 елда Кече Батрас авыл советын юкка чыгарып, авылларны Төги авыл советына күчерәләр.
Мөстәкыйль хуҗалык итү мөмкинлеге калмагач, Кече Батрас авылы кешеләре тирә-як шәһәрләргә тарала башлый.
1980 елда авыл яшәүдән туктый.
Введенский Бистәсе авыл җирлеге
Введенский Бистәсе авыл җирлеге (Введенско-Слободское сельское поселение) — Татарстан Республикасы Югары Ослан районы составындагы муниципаль берәмлек (авыл җирлеге).
Административ үзәге булып Введенка Бистәсе авылы.
Географиясе
Введенка Бистәсе авыл җирлеге мәйданы 866,6 га тәшкил итә. Бу авыл җирлеге Татар Борнашы һәм Яр буе Морквашы авыл җирлекләре белән чикләшә. Ул 3 елга: Шүкә, Сөлчә һәм Зөя елгаларының Идел белән кушылган урынында урнашкан.
Тарихы
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.
Гевенешть (Вилча)
Гевенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әйривәнг (Гәдәбәй)
Әйривәнг  (Əyrivəng ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Пайкөй (Эрҗиш)
Пайкөй (Payköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Уй (Чиләбе өлкәсе)
Уй (Уйское) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Грохи-Лентовниця
Грохи-Лентовниця — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 555
NGC 555 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Лесьнево (Великопольское воеводалыгы)
Лесьнево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 555
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лесьнево (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Василий Разумовский
Василий Разумовский (Василий Иванович Разумовский,, — , ) — җәррах, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1899), Хезмәт Каһарманы (1923), РСФСҖны атказанган фән эшлеклесе (1934), Сарытау (1909-1912), Тбилиси (1918-1919) һәм Бакы (1919-1921) университетлары ректоры.
HD221789
HD221789 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Антоновка (Обуховка кушылдыгы)
Антоновка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Обуховка елгасының сул ярына тамагыннан 9 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Кече Чынлы
Кече Чынлы  — Татарстан Республикасының Чүпрәле районы составына кергән авыл. Кече Чынлы елгасы буена урнашкан һәм шуңадырмы районның иң зур авылларыннан санала. Авыл җирлегенең гомуми мәйданы, сөру җирлеге.
Антоновка (Обуховка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Чынлы
Авыл җирлегендә Кече Чынлы урта гомуми белем бирү мәктәбе урнашкан. Ул 1925 елда дүртеллык мәктәп итеп барлыкка килә, ә 1931 елда — тулы булмаган урта мәктәп, аннан соң 1972 елда — урта мәктәп итеп үзгәртелә.
Авылда 350 урынлык мәдәният йорты, кибет,  карамагындагы кибет, фельдшер-акушер пункты, тегшермән, авыл тулысы белән газлаштырылган. Халыкның үзәкләшкән су системасын куллана, узәк урамнарда 1993—1995 еллардан бирле асфальт түшәлгән.
Район үзәгенә кадәр.
Авылның атамасы
Авылның ни өчен Кече Чынлы дип аталуы, ягъни әлеге исемнең кайдан килеп чыгуы турында халык телендә берничә риваять йөри. Чынлы чин (сан, дәрәҗә) дигән сүздән килеп чыккан дигән фикер бар. Янәсе, бу җирләр чинлы кешегә бирелгән булган, шуннан чинлы — чынлы атамасы килеп чыккан. Кече Чынлы авылы атамасы Чынлы (чыганакларда — Цыльна, Цильна) инеше исеменнән алынган дигән фикер дә яши. Инеш исеме Казан ханлыгы чоры чыганакларында очрый. Бу очракта инеш исемен ачыкларга кирәк.
«Чынлы» сүзе русча «целина» — «үзләштерелмәгән чирәм җир» сүзеннән килеп чыккан дип тә әйтәләр. Элекке заманнарда бу тирәләр чирәм җир булган. Тора-бара монда халык килеп урнаша башлый, авыллар оеша. Ә авылларны күренекле кешеләр исеме белән атап йөрткәннәр. Мәсәлән, Кәрим Чынлысы — Кече Чынлы, Ярмәй Чынлысы — Зур Чынлы. Кәрим Чынлысы урнашкан чирәмлек җирләр Ярмәй Чынлысыныкыннан кечерәк булган. Шуңа күрә Кәрим Чынлысын — Кече Чынлы (Малая Цильна), Ярмәй Чынлысын Зур Чынлы (Болышая Цильна) дип йөртә башлыйлар.
Тарих
Кече Чынлы тарихы рус дәүләте белән бәрелешләргә бай. Авыл халкы Пугачев һәм башка баш күтәрүләрдә катнаша. 1857 елда Рус Чынлысы игенчеләре һәм Кече Чынлы кешеләре белән каршылык чыга. Кече Чынлы җирләре русларга кануннардан тыш сатылган була. Әлбәттә, Кече Чынлы халкы бу җирләрне кире кайтармакчы булалар. Ләкин Сембер өлкәсе рус крестьянлары яклы була һәм татарларга каршы атлы казакларны җибәрә. Татарлар шул өлкә солдатлары («губернские солдаты») белән сугыша башлый, берничә кеше яралана, үлүчеләр дә була. 1905 елның 2 августында татарлар тарафыннан иген агулау хален тикшеру өчен җибәрелгән Сембер кешеләре хөкем ителә, алардан җиргә хуҗа булу кәгазьләре таләп ителә. Кече Чынлы халкына каршы ике рота җәяүле гаскәр юнәленә. 7 августта Кече Чынлыга махсус равештә Сембер губернаторы да килә. Аның бәхәсне суд аша хәл итүгә өндәүләре уңышсыз була. Халык тавыш күтәрә, җирләрен кире кайтаруны таләп итә. Шулай да җирләр Рус Чынлысына, соңрак ТАССР барлыкка килгәч, Сембер өлкәсен кереп кала.
Күренекле кешеләр
Кече Чынлы авылында тәрҗемәче, Россиянең атказанган мәдәният хезмәткәре Кыям Сәлахетдин улы Миңлебаев (1929—2005), актер, җәмәгать эшлеклесе Ринат Арифҗан улы Таҗетдинов (1938) туып үскән. Ринат Таҗетдинов — Татарстанның һәм Россиянең халык артисты, ССРБ-ның Дәүләт, Татарстанның Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләкләре лауреаты, республиканың Театр эшлеклеләре рәисе. Филология фәннәре докторы, Казан дәүләт гуманитар-педагогика университеты проректоры Рәдиф Рифкат улы Җамалетдинов (1969) та Кече Чынлы авылында туып үскән.
География
Авыл бик зур булганга, аны Түбән оч, Урталык, Югары оч, Аргы һәм Бирге якларга бүлеп йөртәләр.
Авылның бер басуын Пугачев кыры дип атыйлар. Монда Емельян Пугачев гаскәре белән ял итәргә туктаган, дип сөйлиләр. Мамай исемле бер кеше шунда яшәгәнгә, бер басу Мамай кыры дип аталган. Авыл эчендә бер калкулык Әтәч тавы (Куцат тавы) дип йөртелә. Бер күперне Хатыйп күпере дип әйтәләр. Ул күпер Хатыйп исемле кеше колхоз рәисе булганда төзелгән.
(4357) Коринф
(4357) Коринф — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2069 T-2» саналган.
Малий Кал (Мирна Печ)
Малий Кал  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Бри-суз-Аршьяк
Бри-суз-Аршьяк — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Федотов
Владимир Федотов:
Оберлойсдорф
Оберлойсдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Занстра (ай кратеры)
Занстра - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 39,5 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Герман Занстра (1894—1972) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Новавесь-Палуцка
Новавесь-Палуцка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кармцов-Валльмов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петрова (Ваймога кушылдыгы)
Петрова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ваймога елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Вырба (Смолян өлкәсе)
Вырба  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аслан Рәисев
Аслан Рәисев (Аслан Тимурович Раисов,, — , ) — Россия һоккейчесе (һөҗүмче), юниорлар арасында дөнья чемпионатының көмеш призчысы (2008).
Яңа Карамалы (Авыргазы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 392 кешенең яшәве мәгълүм.
Френе-ла-Мер
Френе-ла-Мер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Көсэли (Тут)
Көсэли (Köseli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Тут илчесенә караган бер авыл (köy).
Оук-Гиллс-Плейс (Луизиана)
Географиясе
Оук-Гиллс-Плейс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Казтело-Прато (Арецо)
Казтело-Прато — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Баранджак
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Магнолия (Миннесота)
Магнолия  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Казтело-Прато (Арецо)
Географиясе
Казтело-Прато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Баранджак
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дамани Ральф
Дамани Ральф (Damani Ralph,, — , ) — Ямайка футболчысы (һөҗүмче), Ямайка милли футбол җыелмасы әгъзасы (2002-2005).
Обернберг-ам-Инн
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Магнолия (Миннесота)
Тарихы
Магнолия шәһәре  елда нигезләнгән.
Казтело-Прато (Арецо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Латчер (Луизиана)
Латчер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Магнолия (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Латчер (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Городок (Татарстан)
Городок — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Грохи-Погожеле
Грохи-Погожеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Городок (Татарстан)
Халык саны — 5 тирәсендә. Почта индексы — 422908.
Грохи-Погожеле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Городок (Татарстан)
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Фим
Фим — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Малий Цирник (Брежице)
Малий Цирник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сцеркава
Сцеркава (Сцеркава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бушмаки
Бушмаки (Бушмаки) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Гевенешть (Горж)
Гевенешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18788) Carriemiller
(18788) Carriemiller — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Засядко (ай кратеры)
Засядко - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 10,27 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Александр Дмитриевич Засядко (1774—1837) хөрмәтенә бирелә.
Краснореченский
Краснореченский (Краснореченский) — Диңгез буе краеның Дальнегорск шәһәр округында урнашкан авыл.
Засядко (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Краснореченский
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (65%), украиннар (35%).
Карштедт (Пригниц)
Карштедт  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ватт
Ватт (билгеләнүе: Вт, W) - СИ системасында егәрлек үлчәү берәмлеге. Берәмлек Шотландия уйлап чыгаручы-механигы, универсаль пар машинасын беренче булып эшләп чыгаручы Джеймс Уатт хөрмәтенә аталган.
Егәрлек үлчәү берәмлеге буларак Ватт беренче мәртәбә 1899 елда Британия Фәнни ассоциациясенең Икенче Конгрессында кабул ителгән. Моңа кадәр күпчелек исәп-хисапларда Джеймс Уатт керткән ат көчләре кулланылган, шулай ук минутына фут-фунтлар куланылган. 1960 елда XIX Үлчәүләр буенча генераль конференциядә Ватт Халыкара Үлчәү Системасына кертелгән. Барлык электр җиһазларының да төп сыйфатларының берсе булып алар кулланган егәрлек тора, шуңа күрә һәрбер электр җиһазында (яки шул җиһазга кулланучы белешмәсендә) аның эшләве өчен күпме Ватт кирәклеге турында мәгълүмат табарга була.
Билгеләмәсе
1 Ватт 1 секунд вакыт эчендә 1 Джоуль эш башкарылгандагы егәрлеккә тигез итеп билгеләнә. Шулай итеп, Ватт ул чыгарылма үлчәү берәмлеге һәм СИ берәмлекләре белән түбәндәге мөнәсәбәтләр белән бәйләнгән:
Билгеләмәсе югарырак китерелгән механик егәрлектән тыш, шулай ук җылылык һәм электрик егәрлек төрләре бар:
Мәртәбәле һәм өлешле берәмлекләр
Егәрлек белән бәйле исәп-хисаплар өчен Ваттның үзен һәрбер очракта да куллану уңай булмаска мөмкин. Кайвакыт үлчәнгән зурлыклар бик зур яки бик кечкенә булганда, стандарт алкушымчалы үлчәү берәмлеген кулланырга уңай була, бу даими зурлык тәртибен исәпләүдән арынырга мөмкинлек була. Мәсәлән, радарлар һәм радиоалгычлар проектлаганда еш кына пВт һәм нВт кулланалар, электроэнцелография һәм электрокардиография кебек медицина приборлары өчен мкВт кулланалар. Электр җитештерүдә, һәм шулай ук тимер юл локомотивлары проектлаганда мегаваттлар (МВт) һәм гигаваттлар (ГВт) кулланалар.
Стандарт СИ кушымчалары түбәндәге таблицада китерелгән:
Искәрмә
Дека-, гекто-, деци-, сантиватт үлчәү берәмлекләрен кулланырга киңәш ителми.
Киловатт-сәг һәм киловатт төшенчәләре арасында аерма
Атамалары охшаш булганлыктан, киловатт һәм киловатт-сәг. – не көнкүреш кулланышында еш бутыйлар, бигрәк тә электр җиһазларына караган очракларда. Әмма бу ике үлчәү берәмлеге төрле физик зурлыкларга карый. Ваттларда, һәм шуннан чыгып, киловаттларда, егәрлек ягъни электр җиһазы тарафыннан вакыт берәмлеге эчендә кулланылган  энергия микъдары исәпләнә. Ватт-сәгать һәм киловатт-сәгать энергия үлчәү берәмлекләре булып тора, ягъни алар белән электр җиһазының сыйфатламасы түгел, ә бу җиһаз тарафыннан башкарылган эш микъдар исәпләнә.
Бу ике зурлык түбәндәгечә бәйләнештә. Әгәр егәрлеге 100 Вт булган лампа 1 сәгать дәвамында эшләгән икән, аның эше 100 Вт*сәг (яки 0,1 кВт*сәг) энергия таләп иткән. Электростанциянең егәрлеге мегаваттларда исәпләнә, ләкин сатылган электроэнергиянең зурлыгы киловатт-сәгатьләрдә (мегаватт-сәгатьләрдә) исәпләнәчәк.
Вырбина
Вырбина — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лесьник (Злотовский повяты)
Лесьник  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андрей Расолько
Андрей Расолько (Андрэй Яўгенавіч Расолька,, — , ) — СССР һәм Беларус һоккейчесе (сакчы), СССР халыклар спартакиадасы җиңүчесе (1986), яшьләр арасында дөнья чемпионатының бронза призчысы (1988), Беларус һәм Польша чемпионы (1993, 1994), Россия чемпионатының бронза призчысы (2001).
Новавесь-Хелминска
Новавесь-Хелминска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4883) Королирина
(4883) Королирина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 5 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RJ1» саналган.
Юмбей-Яха
Юмбей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 15.02.03 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Кара диңгезе утраулары (Ак утравын кертеп). Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яндекс.Браузер
''' Яндекс. Браузер ''' — "Яндекс" ширкәте тарафыннан Chromium гизгеченә нигезләнеп ясалган интернет-гизгеч. Беренче тапкыр 2012 елда Yet another Conference исемле технологик конференциядә тәкъдим ителә.
Рунеттта өстәл компьютерлары базарында кулланучылар саны буенча икенче урында тора. Булган мәгълүматларга караганда, 2016 елның октябрь аена гизгечнең рунеттагы өлеше 9,7 % тәшкил итә.
Гөҗеклер (Мут)
Гөҗеклер (Göcekler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18789) Metzger
(18789) Metzger — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JV56» саналган.
Палазобасы (Шерефликочһисар)
Палазобасы (Palazobası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Обернберг-ам-Бреннер
Обернберг-ам-Бреннер — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Малине (Мокроног–Требелно)
Малине  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пьер-Парт (Луизиана)
Пьер-Парт  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелоти (Пяченца)
Географиясе
Казтелоти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Лейк-Артур (Луизиана)
Лейк-Артур  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сцигане
Сцигане (Сцігане ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Грудек (Бялысток повяты)
Грудек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD221866
HD221866 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бичур
Бичур — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бобровка елгасының сул ярына тамагыннан 35 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 556
NGC 556 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Таллы (Боровка кушылдыгы)
Таллы — Боровка елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Грачевка районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брив-сюр-Шарант
Брив-сюр-Шарант — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(18790) Ericaburden
(18790) Ericaburden — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JG57» саналган.
Зееман (ай кратеры)
Зееман - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 186,56 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Питер Зееман (1865—1943) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Оберндорф-ан-дер-Мельк
Оберндорф-ан-дер-Мельк — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2072) Космодемьянская
(2072) Космодемьянская — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 31 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 QE2» саналган.
Магтомеди (Миннесота)
Магтомеди  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Магтомеди шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кёнигс-Вустерхаузен
Кёнигс-Вустерхаузен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флавиньи (Марна)
Флавиньи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Новачково
Новачково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Логичи
Логичи (Логичи) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Лесьниця (Великопольское воеводалыгы)
Лесьниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөҗенолук (Сеетгази)
Гөҗенолук (Göcenoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сцилгуны
Сцилгуны (Сцілгуны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гевенешть (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вырбово (Смолян өлкәсе)
Вырбово  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелпена (Бреша)
Казтелпена — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелпена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Көсэли (Чичекдагы)
Көсэли (Köseli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Чичекдагы илчесенә караган бер авыл (köy).
Хач торгызу чиркәве (Зәй)
Хач торгызу чиркәве (Крестовоздвиженская церковь) ― Татарстанның Зәй шәһәрендә (Иске Зәйдә) урнашкан ике престоллы православие гыйбадәтханәсе (чиркәү). Рус православие чиркәвенең (Мәскәү патриархаты) Татарстан митрополиясе Әлмәт епархиясе Зәй благочиние округына караучы дини оешма.
Урнашуы
Иске Зәйдә Дала Зәе елгасының (хәзер Зәй сусаклагычы) биек уң ярында корылган. Кызыл мәйдан урамында чиркәү каршында 2017 елда төзелгән Билал мәчете һәм Таҗетдин Ялчыгол исемендәге мәдрәсә биналары, 50 метр читтәрәк (Орджоникидзе урамы, 55) Зәй туган як тарихы музее урнашкан.
Тарих
XVII гасырның 2нче яртысында Кама аръягы саклану сызыгы (1652―1656) төзелү уңаеннан Зәй кирмәнендә агач чиркәү корылган (1654). 1719 елда әлеге чиркәүнең рухание Иван Кириллов булуы мәгълүм.
1826 елда иске тузган агач чиркәү урынында рус классицизмы стилендә, мәхәллә кешеләре акчасына таштан яңа чиркәү (хәзерге бина) төзелә. Чиркәү Изге бөек интегүче Иоанн Новый исеме белән изгеләндерелгән.
Оберндорф-бай-Зальцбург
Оберндорф-бай-Зальцбург — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Хач торгызу чиркәве (Зәй)
Тарих
1878 елда – Ф. В. Евлампьев, 1889 елда – И. И. Миролюбов, С. Н. Васнецов, XX гасыр башында (чиркәү ябылганчы) Вячеслав Некрасов рухани булып хезмәт иткәннәр.
Оберндорф-бай-Зальцбург
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хач торгызу чиркәве (Зәй)
Тарих
1920-еллар ахырында чиркәү ябыла, түбәдән югары чаң оясы һәм башка корылмалар сүтелә. Чиркәү бинасында төрле елларда Зәй районы «Кызыл Зәй» («Красный Зай») (хәзерге «Зәй офыклары») газетасының басмаханәсе, тегү остаханәсе һ. б. оешмалар урнаштырыла.
Яңа заман
1988 елда Зәйдә православие мәхәлләсе оеша. 1990 елның 19 сентябрендә мәхәлләне халык депутатларының Зәй шәһәр советы башкарма комитеты терки.
Барсук (Чулым кушылдыгы)
Барсук — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының сул ярыннан 1504 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Хач торгызу чиркәве (Зәй)
Яңа заман
1991 елның 27 сентябрендә Михаил атакай (Михаил Тихон улы Чурашов) беренче тапкыр дини хезмәтләрне башкара.
Барсук (Чулым кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хач торгызу чиркәве (Зәй)
Яңа заман
Чиркәүне тулаем яңартуны «Гидромонтаж» фирмасы коллективы (директор Липовских Н. А.) башкарып чыга. 1991―1992 елларда чаң оясы (колокольня), үзәк гөмбәз яңабаштан торгызыла. Чиркәүне яңартуга матди ярдәмне СУМ-2, Зәй шикәр, агрегат, модуль заводлары һ. б. оешмалар күрсәтә. 1994 елда чиркәүне торгызу эшләре тәмамлана.
Чиркәүнең настоятеле – иерей Николай (Кондрабаев). Клирик – иерей Владимир Дроздов.
Малинище (Осилниця)
Малинище  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грудек (Високомазовецкий повяты)
Грудек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18791) 1999 JF58
(18791) 1999 JF58 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JF58» саналган.
Вершинка (Ваймуга кушылдыгы)
Вершинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ваймуга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Краснояровка (Дальнереченск шәһәр округы)
Краснояровка (Краснояровка) — Диңгез буе краеның Дальнереченск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Дүртөйле (Авыргазы районы)
Дүртөйле — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Лейк-Провиденс (Луизиана)
Лейк-Провиденс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Дүртөйле (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453474, — 80205831007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 349 кешенең яшәве мәгълүм.
Паламут (Шаркөй)
Паламут (Palamut) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Шаркөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лейк-Провиденс (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәрби эш
Хәрби эш — дәүләтнең хәрби көчләренең төзелеше, әзерлеге, алар белән тыныч чорда һәм сугыш вакытында идарә итү, шулай ук халыкны сугыш була калса дип әзерләү буенча теоретик һәм практик мәсьәләләрне үз эченә алган җыйма һәм җыелма атама.
Пуанкаре медале
Пуанкаре медале (Médaille Poincaré) Франция Фәннәр Академиясенең Анри Пуанкаре фондының, Франция Институтының математика бүләге. Медаль мәшһүр математикларга һәм бары тик махсус очракларда бирелә. Ул 1914 елда нигезләнгән булган һәм 1997 елда Grande Médaille булып, бетерелгән булган.
Зейдель (ай кратеры)
Зейдель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 55,39 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Филипп Людвиг Зейдель (1821—1896) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
(1799) Кусевицкий
(1799) Кусевицкий — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1950 елның 25 июлендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 OE» саналган.
Лётинь (Великопольское воеводалыгы)
Лётинь  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ларино (Касли районы)
Ларино (Ларино) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD221907
HD221907 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Иске Кулаткы
Иске Кулаткы (Старая Кулатка) — Сембер өлкәседә урнашкан шәһәр тибындагы бистә, Иске Кулаткы районының административ үзәге.
Географиясе
Сембердән 184 километр көньяктарак урнашкан.
Тарих
1700 елда нигезләнгән. Элек Сарытау губернасының Хвалын өязенә кергән.
1912 елда биредә 1133 йорт, 6412 кеше, 10 мәчет, 10 мәктәп теркәлгән булган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (95,8%), руслар (3,4%).
Леонид Якунин
Леонид Якунин - Татарстан Республикасының атказанган икътисадчысы. РФ атказанган икътисадчысы.Татарстан Республикасы Дәүләт Советы Президиумы әгъзасы. Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы. Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Бюджет, салымнар һәм финанс комитеты рәисе.
Биографиясе
Якунин Леонид Александрович 1951 елның 19 июнендә Алабуга шәһәрендә туган. 1969 елда Түбән Каманың 4нче урта дәүләт һөнәри-техник училищесын тәмамлаган. 1987 елда “Хезмәт икътисады” белгечлеге буенча Шверник исемендәге Югары һөнәри берлекләр хәрәкәте мәктәбен, 1996 елда “салымнар буенча икътисадчы” белгечлеге буенча Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс академиясен тәмамлаган.
Гөзалан (Ортаһисар)
Гөзалан (Gözalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шәмәрдән лицее
Шәмәрдән лицее — Татарстанның Саба районы Шәмәрдән авылындагы лицей. Лицей 1922 елда  башлангыч тимер юл мәктәбе буларак ачыла.
Тарихы
Башлангыч мәктәп аерым өйдә урнашкан. Мәктәп тимер юлчылар профессиональ участогы карамагында була.Мәктәпнең беренче мөдире һәм укытучысы Яковлев Константин Александр улы була.1922 нче елда 1,2 сыйныфлар,ә 1923 нче елда 1,2,3 сыйныфлар ачыла.1924 нче елның гыйнварена кадәр укучылар саны 17 гә җитә.Тимер юлчыларның балалары -9,ә калганнары башка авыллардан килеп укыйлар.1924 нче елның гыйнваренда укучылар саны аз булу сәбәпле мәктәп ябыла.Шәмәрдәндә мәктәп яңадан 1928 нче елда ачыла.Тимер юл клубы янындагы өйдә 1,2,3 сыйныфлар ачыла.1930-1931 нче уку  елында башлангыч мәктәп казан урнаштырылган бинага  урнаша.1934 елдан параллель сыйныфлар барлыкка килә. Бу елларда укытучы Бурцев  Павел Александр улы була.Шәмәрдән мәктәбе җидееллыкка әверелә.1939-1940 нчы  уку елында җидееллык мәктәпнең директоры  итеп Цитронов Василий Василий  улы билгеләнә.
1941-1945нче елларда урта мәктәп директоры Аржанов Николай Григорий улы була.Бу вакытта укыту эшләре буенча директор урынбасары булып Сонгелеева София Йосыф кызы эшли.Сугыш беткәннән соң эвакуацияләнгән балалар туган якларына кайтып китәләр, шунлыктан бистәдә балалар саны кимү сәбәпле мәктәп җидееллык укытуга кала.Өлкән сыйныфлар кичке мәктәпкә күчерелә. 1945 елдан мәктәпне Гиматов Малик Шиһап улы җитәкли. 1957-59 нчы елларда урта мәктәпнең яңа бинасы интернат мәктәп нигезендә 1 нче номерлы яңа бина төзелә.Аннары 1959 нчы елның башында ике катлы иске бина укучылар һәм техник хезмәткәрләр көче белән күчерелә һәм 2 нче номерлы  бина төзелә. 1954 нче елда урта мәктәпнең беренче чыгарылышында ике сыйныф чыгарыла.Өлгергәнлек аттестатын 36 укучы ала. 1972 нче елда Шәмәрдәндә яңача җиһазландырылган, техник чаралары булган кабинетлы, ике компьютер сыйныфлы,китапханәле,музейлы, ашханәле,медицина кабинетлы яңа мәктәп төзелә.Бу мәктәпнең директоры итеп Хәмзин Шәүкәт Әнвәр улы билгеләнә. Мәкәптә 1144 укучы белем ала,шуларга 120 укытучы белем бирә.Мәктәптә төрле чаралар,спорт ярышлары, кызыклы кешеләр белән очрашулар үткәрелә.1977 нче елда мәктәптә лингафон кабинетлары,ә 1985 нче елда компьютер сыйныфлары  була.
Хәзерге торышы
2004 нче ел- Шәмәрдән урта мәктәбе тарихында күренекле урын алып тора. Менә шушы елдан Шәмәрдән урта мәктәбе аерым предметларны тирәнтен өйрәнү мәктәбе итеп үзгәртелә. Анда 1000 укучы белем ала.Мәктәптә профессиональ әзерлекле,иҗади коллектив эшли.Шулар арасында: 4 се Татарстан Республикасының атаказанган укытучысы; 8 укытучы “ Почетный работник общего образования” күкрәк билгесенә; 6 укытучы “ За заслуги в образовании”  күкрүк билгесе исемнәренә лаек була.
Хәзерге көндә лицейда 726 укучы белем ала. 83 педагог эшли. Белем бирүдә безнең профиль: социаль-экономик
Парадис (Луизиана)
Парадис  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Парадис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберндорф-бай-Шваненштадт
Оберндорф-бай-Шваненштадт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сципины
Сципины (Сціпіны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Казтелперзегано (Кремона)
Казтелперзегано — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сципины
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казтелперзегано (Кремона)
Географиясе
Казтелперзегано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 557
NGC 557 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Нове Блоново
Нове Блоново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
NGC 557
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нове Блоново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.