cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD279095
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кече Болгаер мәчете
Кече Болгаер мәчете - Татарстанның Апас районы Кече Болгаер авылында урнашкан мәчет.
Мале-Джевце
Мале-Джевце — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Болгаер мәчете
Тарихы
Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
Калкаферо (Лука)
Географиясе
Калкаферо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шурыгино Плесо
Шурыгино Плесо (Шурыгино Плесо) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(20472) Mollypettit
(20472) Mollypettit — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NL7» саналган.
Солгинский
Солгинский (Солгинский) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче бистә.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (99%), украиннар (1%) яши.
Рыхотка (Дон кушылдыгы)
Рыхотка — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тын елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сарысүлейманлар (Саваштепе)
Сарысүлейманлар (Sarısüleymanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Машеста
Машеста — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тым елгасының сул ярына тамагыннан 120 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мерже
Мерже (Mergey) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Крене-пре-Труа кантонына карый.
Антонинув (Равский повяты)
Антонинув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лемкалар
Лемкалар (үзатамалары: лемкы, русыны, руснакы) (Лeмки, Łemkowie, лемка: Лeмкы) — көнчыгыш славян халкы, күпчелек этнографлар билгеләве буенча, украиннарның Словакия, Польша һәм Украинадагы этномәдәни төркеме. Шулай ук Чехия, АКШ һәм Канадада яшиләр. Украин теленең лемка диалектында сөйләшәләр. Польшада яшәүче лемкаларның үз әдәби лемка теле бар. Көндәлек тормышта шулай ук әдәби поляк теле, словак теле, украин теле файдаланыла.
Лемкаларның бер өлеше үзләрен украиннарның бер төркеме дип таныса, икенче зур төркеме үзенең милли теле булган аерым халык дип саный.
Тарих
XVII гасыр ахырына Көнчыгыш һәм Көнбатыш Карпат тауларында тарихи хорватлар һәм украиннар (шул исәптән әсирлеккә эләккән Запорожье казаклары) токымнары нигезендә оешкан халык. Көнчыгыш словакларның, полякларның (гураллар, мазурлар), Карпат алманнарының, маҗарларның йогынтысы сизелә.
Яшәү урыны булып Көнчыгыш һәм Көнбатыш Карпат таулары исәпләнә. Словакиянең төньяк-көнчыгышында Прешов краенда, Польшаның көньяк-көнчыгышында Карпат асты һәм Краков воеводалыкларында көн күрәләр.
Халык саны
1939 елда Польшада 140 мең, Словакиядә 100 мең чамасы лемка исәпләнә. 1944-1946 елларда, халыкларны алмашу турында совет-поляк килешүе буенча, Польша лемкаларының зур өлеше көнчыгыш Украинага мәҗбүри күчерелә (бер өлеше соңрак Көнбатыш Украинага күчеп китә), Польшада калганнары 1947 елда Польшаның көнбатыш һәм төньяк воеводалыкларына (Сугыштан соң Алманиядән Польшага күчкән җирләргә) күчереп утыртыла («Висла» операциясе). 1980 еллардан башлап, лемкаларның бер өлеше үз туган җирләренә кире кайта.
Словакиядә: 2001 елгы халык исәбен алу мәгълүматлары буенча, 70-100 мең лемка исәпләнә (аларның 20 меңе үзләрен русин дип, 10 меңе украин дип, калганнары словак дип атаган).
Польшада: 5 800 (2002 елгы халык исәбен алу мәгълүматлары буенча) – 60 мең (бәяләмә буенча) лемка бар дип исәпләнә.
Украинада:, 672 (2001 елгы халык исәбен алу мәгълүматлары буенча) – берничә дистә мең (бәяләмә буенча) лемка бар дип исәпләнә. Алар, күбесенчә, Тернополь, Львов, Ивано-Франковск, Николаев, Херсон өлкәләрендә яши.
Диннәре
Лемкаларның күпчелеге католик динен тота, шулай ук төрле буйсынудагы православие динендәгеләр дә бар. Лемкаларның бергәләшеп яшәү урыннарында көнчыгыш конфессияләре гыйбадәтләрне еш кына бергә дә уздыралар.
Мәдәният
Лемкаларның мәдәнияте XVII гасырда Карпат тауларының кырыс табигате шартларында яшәүгә яраклашу аркылы барлыкка килгән. Малчылык алга киткән (каты йонлы карпат токымлы сарыклар, карпат токымлы үгезләр үрчетү), тары, бәрәңге, борай, солы, арыш үстерәләр.
Авыз иҗаты
Авыз иҗатында кыска җырлар (үзатамасы: карички, коломыйки, спиванки) бар. Туй ансамбльләре (гудаки) 2 эскрипкәдә (гусли) уйнаучыдан һәм кыллы уен коралында (басоля) уйнаучыдан гыйбарәт.
Пасха бәйрәмендә йомыркаларын, гадәттә, бер яки ике төскә (кызыл, сары-коңгырт, шәмәхә, зәңгәр, яшел төсләргә) буйыйлар. Күченеп кайткач, кара төскә ману да («зарлы-моңлы йомырка») кабул ителгән.
Хәзерге хәле
Лемкалар — украин халкының сәяси яктан үтә актив өлеше. Лемкаларның бөтендөнья конгрессы төзелгән. Конгресс лемкаларның тарихи туган җирләрендә тулы хокукларын кире кайтару өчен көрәш алып бара, һәр елны корылтайлар җыя, Польшаның тарихи лемкалар яшәгән җирләрдә «Лемкивська ватра» исемле фольклор фестивальләре үткәрә. Санок шәһәрендә (Польша) музей-архив эшли.
NGC 1603
NGC 1603 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(4446) Кэролин
(4446) Кэролин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TT» саналган.
Эммитсбург (Мэриленд)
Эммитсбург  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Верден (Мез)
Верден — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Седлець (Гостинский повяты)
Седлець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Молин-Эйкерс (Миссури)
Молин-Эйкерс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Молин-Эйкерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новосади (Гайнивский повяты)
Новосади  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мучан
Мучан — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пызеп елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Новосади (Гайнивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мучан
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Роппентсвиллер
Роппентсвиллер (Roppentzwiller) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,15 км².
Вяжы (Ашмянский районы)
Вяжы  (Вяжы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кызылырмак (Чанкыры)
Кызылырмак (Kızılırmak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Чанкыры иленә караган бер илчедер.
Географиясе
Илче мәйданы —.
Гуаньяно
Гуаньяно — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Винков Врх
Винков Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситово (Ямбол өлкәсе)
Ситово  — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малушув (Любуш воеводалыгы)
Малушув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарысыгырлы (Саруһанлы)
Сарысыгырлы (Sarısığırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Саруһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чәтбаш мәчете
Чәтбаш мәчете - Татарстанның Апас районы Чәтбаш авылында XX гасырның 30 елларына хәтле булган мәчет.
Империал (Миссури)
Империал  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Чәтбаш мәчете
Тарихы
Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып торгызылмаган.
Империал (Миссури)
Географиясе
Империал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Антонюв (гмина Жарнув)
Антонюв  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Империал (Миссури)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антонюв (гмина Жарнув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долхешть (Ясси)
Долхешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20473) 1999 NS8
(20473) 1999 NS8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NS8» саналган.
ТЭЦ урамы
Урнашуы
ТЭЦ урамы Казанның Авиатөзелеш районы территориясе буенча уза. Урам Дементьев урамы киселешеннән башлана һәм Автосервис урамына күчү белән тәмамлана.
Гомуми мәгълүмат
Урам Казаннан Новониколаевский бистәсе аша урап узучы юлга чыгуның бер өлеше булып тора. Урамда Казаноргсинтез комбинатына илтүче тимер юллар өстендәге автомобиль күпере урнашкан.
Урамның зур өлеше районның сәнәгать зонасы буйлап уза, анда Казан вертолет заводы һәм Оргсинтез комбинаты кебек предприятиеләр урнашкан. Предприятиеләр тарафыннан файдаланылмый торган территорияләр халыкка хезмәт күрсәтү зоналары буларак кулланыла. шулай ук урамда Татарстан Республикасы Эчке эшләр министрлыгы ЮХИДИ Дәүләт техник күзәтү станциясе дә урнашкан.
Химия һәм Васильченко урамнары киселешендә гамәлдәге юл-патруль хезмәте посты урнашкан.
Урам күпмедер вакыт Казан стритрейсерларының шимбә төнге урам узышлары өчен трасса буларак файдаланылды.
Шәһәр җәмәгать транспорты
Урам буенча 29 һәм 62 нче автобуслар уза.
Крайен
Крайен — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вери (Франция)
Вери — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Новосади (гмина Заблудив)
Новосади  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Килдек
Олы Килдек — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Җылаер районы биләмәләрендә ага. Елга Олы Сүрәм елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дагъени (Герменҗык)
Дагъени (Dağyeni) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Герменҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1604
NGC 1604 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пирәганым
Пирәганым (Pirəqanım ) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
Седлець (Познанский повяты)
Седлець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(1852) Карпентер
(1852) Карпентер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1955 елның 1 апрелендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1955 GA» саналган.
Калкезио (Кунео)
Калкезио — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калкезио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Винська Гора
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Деличето
Деличето — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шамдей
Шамдей — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Янка Купала
Я́нка Купа́ла (чын исеме Ива́н Домини́кович Луце́вич, Іва́н Даміні́кавіч Луцэ́віч; 1882—1942) — беларус совет шагыйре, драматург, публицист.
Белорус әдәбиятының классигы. Беларус ССРның халык шагыйре (1925). Беренче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты (1941).
Бала һәм яшь чаклары
1882 елның 25 июнендә (яңа стиль буенча 7 июльдә) Беларусьның Минск өлкәсенең Вязынка авылында туа. Ата-аналары алпавыттан арендага җир алып торучы бөлгән шляхта вәкилләре булалар. Балачагында булачак шагыйрьгә атасына бик күп ярдәм итәргә туры килә. Үзенең шляхта нәселеннән булуына карамастан, аның атасы җирсез крестьян була һәм аңа зур бәягә арендаланган җирне эшкәртергә туры килә. 1902 елда атасының үлеменнән соң алпавыт биләмәсендә өй укытучысы, приказчик булып һәм башка эшләрдә эшли.
Соңрак Иван җирле аракы куу заводына кара эшче булып урнаша. Авыр эшнең аның күп вакытын алуына карамастан, ул үзлегеннән укуга вакыт таба ала. 1898 елда Беларуч дигән җирдә халык училищесын тәмамлый.
1908 — 1909 елларда Вилнә шәһәрендә яши һәм анда «Наша Ніва» дип аталучы беренче беларус газетасында эшли. Шунда ук ул булачак хатыны — Владислава Станкевич белән таныша.
1909 — 1913 елларда яшь шагыйрь Санкт-Петербургда А.Черняевның әзерлек курсларында белем ала. 1915 елда А.Л.Шанявский исемендәге Мәскәү шәһәр халык университетында укый.
Янка Купала халык университетына сентябрьда керә, ләкин аның укуны тәмамлау турындагы ниятләре чынлыкка ашмый. Моңа Беренче дөнья сугышына мобилизация комачаулый. 1916 елның башында ук аны армиягә алалар һәм юл-төзелеш отрядына җибәрәләр. Анда ул Октябрь революциясенә кадәр хезмәт итә.
Революциядән соң Янка Купала Минскта төпләнә.
Беренче публикацияләр
Купаланың беренче әсәрләре буларак 1903-1904 елларда «Ziarno» журналында басылган поляк телендәге берничә лирик шигырь исәпләнә. Беларус телендә беренче әсәре — «Мая доля» (1904 елның 15 июлендә язылган дип исәпләнә).
1907 елда Янка Купала «Наша Ніва» газетасы белән озакка сузылмаган хезмәттәшлеген башлап җибәрә. 1906-1907 елларда «Зімою» (Кышын), «Нікому» (Беркемгә дә түгел), «Адплата каханнем» (Мәхәббәт бәясенә) поэмалары языла. 1908 елның 18 декабрендә «Наша Ніва» «У Піліпаўку» поэмасын бастыра.
Вилнә һәм Петербург чорлары
1908 елның көзендә Купала Вилнәгә күченә. Монда ул «Наша Ніва» редакциясендә эшчәнлеген дәвам итә. Вилнә чорында күпсанлы танылган шигырьләре языла: — «Маладая Беларусь», «Заклятая кветка», «Адцьвітаньне» һ.б. «Наша Ніва» аларны үзендә бастыра.
1908 ел Санкт-Петербургда Купаланың «Жалейка» («Сыбызгы») исемендәге беренче җыентыгы бастырыла.
1909 елның ахырында Купала Петербургка күченә.
Эвакуациядә
Янка Купала гаиләсе белән 1941 елның 13 ноябреннән 1942 елның 18 июненә кадәр (Мәскәүгә китеп, анда серле үлем белән үлгәнче) ТАССР Югары Ослан районы Печище авылында икмәк ризыклары комбинатының бер бинасында эвакуациядә яши.
(20474) Reasoner
(20474) Reasoner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Янка Купала
Серле үлеме
1942 елның 28 июнендә Янка Купала, Мәскәүдәге «Мәскәү» гостиницасында кинәт үлеп китә. Үлеменең сәбәпләре билгесез.
(20474) Reasoner
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NV9» саналган.
Янка Купала
Хәтер
1975 елның 28 маенда ТАССР Югары Ослан районы Печище авылында музее ачыла.
Скалица (Болгария)
Скалица  — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карбан
Карбан, Кызылкаш (Карбаны) — Төмән өлкәсенең Яркәү районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 97,9%.
Мальта (Любуш воеводалыгы)
Мальта  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирвин (Миссури)
Ирвин  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ирвин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кракков
Кракков — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сарыт (Шаһинбей)
Сарыт (Sarıt) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вяканцы
Вяканцы (Вяканцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Поча (Вага кушылдыгы)
Поча (Пога) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының уң ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Седлечек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Игл-Гарбор (Мэриленд)
Игл-Гарбор  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Монетт (Миссури)
Монетт  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Игл-Гарбор (Мэриленд)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Монетт (Миссури)
Тарихы
Монетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Рюдербак
Рюдербак (Ruederbach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.
Монетт (Миссури)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюдербак
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,46 км².
HD279107
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Новосади (гмина Михалово)
Новосади  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антонюв (гмина Опочно)
Антонюв  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Васильева Горка
Васильева Горка (Васильева Горка) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(3837) Карр
(3837) Карр  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Васильева Горка
Халык
Халык саны динамикасы:
(3837) Карр
Тарихы
1981 елның 6 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JU2» саналган.
Кызыльюсуф (Малазгирт)
Кызыльюсуф (Kızılyusuf) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Малазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Васильева Горка
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
(20475) 1999 NU11
(20475) 1999 NU11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Долчешть
Долчешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1605
NGC 1605 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Седлечко
Седлечко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кулой (шәһәр тибындагы бистә)
Кулой (Кулой) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче штб.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (99%), украиннар (1%) яши.
Винська Гориця
Винська Гориця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калкера (Павия)
Географиясе
Калкера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кырым
Кырым ярымутравы (Qırım yarımadası, Крымский полуостров, Кримський півострів) — географик яктан Россия көньяк-көнбатышында һәм Украина көньягында урнашкан ярымутрау. Аның җирендә Кырым Республикасы, Акъяр шәһәре һәм Херсон өлкәсенең бер өлеше урнаша.
Географик мәгълүмат
Ярымутрау мәйданы — 26 860 км². Кара һәм Азак диңгезләре тарафыннан юыла. Ярымутрауның көньягында — Кырым таулары. Иң зур ноктасы 1545 м биеклеге булган Роман-Кош тавы.
Кырымда 257 елга ага. Иң озыннары — Салгир, Альма, Бельбек. Шулай ук ярымутрауда 50 дән артык тозлы күл бар.
Халык
Кырымда халык саны — 1969,8 мең кеше (2008 ел). Иң зур шәһәрләр — Акъяр, Акмәсҗит, Киреч. Кырым ярымутравындагы Аю тау итәгендә «Артек» халыкара балалар үзәге урнаша.
Антонюв (Радомщанский повяты)
Антонюв  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дагъениҗе (Нилүфер)
Дагъениҗе (Dağyenice) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Джиноза
Джиноза — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Медвежья (Ларь-Еган кушылдыгы)
Медвежья  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ларь-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 43 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вялетава
Вялетава (Вялетава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Шаминьи
Шаминьи — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Новосади (Сейненский повяты)
Новосади  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хорошовка (Дон кушылдыгы)
Хорошовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тын елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Мерре-сюр-Арс
Мерре-сюр-Арс (Merrey-sur-Arce) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
Хорошовка (Дон кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Славейково (Ямбол өлкәсе)
Славейково  — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD279110
HD279110 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сарыташ (Акчаабат)
Сарыташ (Sarıtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Касл-Пойнт (Миссури)
Касл-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Касл-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краков-ам-Зе
Краков-ам-Зе — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марвице (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Верней-Пети
Верней-Пети — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(3050) Каррера
(3050) Каррера  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1972 елның 13 июлендә К. Торрес тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 NW» саналган.
NGC 1606
NGC 1606 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Седликув
Седликув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монро-Сити (Миссури)
Монро-Сити  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монро-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петр Ананьев
Петр Константин улы Ананьев (1938 елның 19 октябре, Иске Тәрбит, Кайбыч районы, ТАССР) — төзелеш, мәгариф һәм фән хезмәткәре, хезмәт ветераны, «Кадрлар белән нәтиҗәле идарә итү» бөтенроссия проекты отличнигы, Татарстан Республикасының атказанган укытучысы.
Биографиясе
1938 елның 19 октябрендә Татарстан АССРның Кайбыч районы Иске Тәрбит авылында туган. Милләте буенча керәшен татары. Туган авылында урта мәктәпне тәмамлый.
1960 елдан 1966 елга кадәр С.М. Киров исемендәге Казан химия-технология институтының механика факультетында «химия производстволары машиналары һәм аппаратлары» белгечлеге буенча укый.
1966-1967 елларда Түбән Кама шәһәренең нефть химиясе комбинатында, ремонт-механика цехының котельный-эретеп ябыштыру участогы мастеры булып эшли.
1967-1988 елларда Түбән Кама нефть химиясе техникумында укытучы, көндезге бүлек мөдире һәм укыту эшләре буенча директор урынбасары булып эшли.
1989 елның 1 февраленнән Петр Константинович Түбән Каманың 46 нчы урта һөнәри-техник училище директоры булып эшли. Ул җитәкчелек иткән чорда уку йорты 46 нчы һөнәри лицейга һәм 2007 елдан «Түбән Кама эретеп ябыштыру-монтаж көллияте» дәүләт автономияле мәгариф урта һөнәри белем бирү учреждениесенә үзгәртеп корыла.
Бүләкләре: «Хезмәт ветераны» медале (1983), «Мәгарифнең алтын фонды» дипломы (2001), ФНПРның «Россия Профсоюзларына 100 ел» юбилей медале (2004), «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005), профсоюз оешмалары һәм ДУО Мактау грамотасы (2005), «Түбән Кама муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башлыгының Рәхмәт хаты (2006), КДТУның НФХ Рәхмәт хаты (2006), мәгариф һәм фән хезмәткәрләре профсоюзының республика комитетының Мактау грамотасы (2006), төзелеш һәм сәнәгать хезмәткәрләре профсоюзының Мактау грамотасы (2006), Татарстан Республикасы төзүчеләр берлеге грамотасы (2007), Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм ТКХ министрлыгының Мактау грамотасы (2008), «Кадрлар белән нәтиҗәле идарә итү» бөтенроссия проекты отличнигы медале иясе.
Гаиләсе: хатыны - Алефтина Николаевна Ананьева, хуҗабикә. Балалары - Сергей (1966), Константин (1975).
Антонювка (Белхатовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джовинаццо
Джовинаццо — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Зур Басег
Зур Басег — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Усьва елгасының сул ярыннан 154 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(20476) Chanarich
(20476) Chanarich — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NH12» саналган.
Кортъегән
Кортъегән (Куртюганы) — Төмән өлкәсенең Яркәү районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 97,4%, руслар — 2,6%.
Сен-Бернар (Югары Рейн)
Сен-Бернар (Saint-Bernard) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,04 км².
Вяликае Барава
Вяликае Барава (Вялікае Барава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мәдинә Сәлихмәт
Мǝдинǝ Сǝлиxмǝт, шулай ук Мәдинә Салиәхмәт, Мәдинә Хөсәен кызы Сәлихмәт (кыз фамилиясе Асекаева, 1897 елның 12 декабре, РИ, Уфа губернасы, Уфа — 1964 елның 22 мае, Төркия, Истанбул) — татар мөһаҗире, чит илләрдә актив эшчәнлек алып барган җәмәгать эшлеклесе. Ерак Көнчыгышта татар халкының аң-белемен арттыру, аны таныту буенча актив эшләп килгән галимә, мәгърифәтче, көрәшче. Россия халыкларының азатлыгы өчен көрәшүче «Идел-Урал, Украина, Кавказ халыклары милли азатлык комитеты»ның (Шанхай, Кытай) вице-президенты (1935—1948).
Тәрҗемәи хәле
1897 елның 12 декабрендә Уфада дүрт балалы зыялы гаиләдә туган. Әтисе Хөсәен (?—1914) чыгышы белән Пенза ягындагы Аллагол авылыннан, Ырынбур мөселман диния нәзарәтенең 2нче мөфтие (1865-1885) Сәлимгәрәй Тәфкилевның утары идарәчесе булып эшләгән. Әнисе Гайнехәят (?—1920) Киндеркүл авылыннан (хәзерге БР Чакмагыш районы). Өлкән абыйсы Ибраһим, югары уку йортын тәмамлап, Петербургта яши. Кече абыйсы Госман — Уфада картлар һәм ятимнәр йорты мөдире, XX гасыр башында Петербургта яши, меньшевиклар фиркасе әгъзасы буларак, инкыйлаб эше белән шөгыльләнгән өчен патша төрмәсендә утырып чыккан. Сеңлесе — Зәйнәп (Гыйсмәтуллина). Мәдинә башлангыч белемне өйдә әнисеннән ала. Уфада татар мәктәбен, рус гимназиясен тәмамлагач, Санкт Петербургта табигать фәннәре буенча хатын-кызлар өчен югары курсларда укый башлый. Революция башлангач, укуын ташлап, Уфага кире кайта. Уфа гражданнар сугышы чолганышында калгач, абыйсы Госман, Уфадагы өйләрен ташлап, әнисен, сеңелләре Мәдинә белән Зәйнәпне алып, Транссебер тимер юлының иң соңгы станциясе булган, Амур елгасында утырган Сретенск станицасына (1926 елдан шәһәр, хәзер Байкал арты крае район үзәге) якыннары янына күчеп китә. 1920 елда биредә әнисе һәм абыйсы Госман тиф белән авырып үләләр. Мәдинә белән Зәйнәп Маньчжуриядәге Харбин шәһәренә күчеп килеп, татар мәктәбенә укытучы булып урнаша.
Шанхай татар җәмгыяте
1932 елда Мәдинә белән Кәшшаф, уллары Равилне алып, Шанхайга күчеп килә. Шанхайдагы татар җәмгыяте 1925 елда төзелгән, башлыгы Мадъяр мулла Шәмгун булган (ул Япониягә күчеп киткәч, җитәкче булып шагыйрь Шаһвәли Илдар Келәүле калган). 1934 елның 5 сентябрендә Кәшшаф Сәлихмәт Шанхайдагы татар җәмгыяте рәисе итеп сайлана. Бу чорда татар мәдәни-иҗтимагый эше җанлана. Мәдинә Сәлихмәт, ире белән бергәләп, биредә яшәүче татарларны берләштерү, аларның балаларына милли белем бирү, укыту эшләренә керешә. Татар җәмгыяте әгъзалары йөздән арта. Җәмгыять әгъзаларыннан җыелган акчага җәмәгать йорты төзелә. Бинада татар китапханәсе, татар балалары өчен уку класслары ачыла. Бер үк вакытта бина мәчет ролен дә үти. Мәдинә Сәлихмәт әлеге мәктәптә укытучы булып эшли. Үзешчән татар театры оештыра, театр өчен, җәмәгать йортына терәп, янкорма өстәп салдыруга ирешә. Халык өчен, балалар өчен аерым, төрле әдәби-музыкаль кичәләр, уеннар оештыра. Шанхайда яшәүче татарларның милли аңын үстерү, үз халкының үткәне, күренекле затлары белән таныштыру өчен Маньчжуриядә, Япониядә, Төркиядә басылган киталарны, татарларга караган басмаларны даими алдыртуга әһәмият бирә.
1933 елда Франциядә Гаяз Исхакыйның рус һәм француз телләрендә нәшер ителгән «Идел-Урал» китабын алдырып, Шанхайда яшәүче рус ак эмигрантлары, француз, инглиз гражданнары арасында таратуны оештыра. Ак эмигрантларга китап охшамый, чөнки анда татар халкының рус коллыгында яшәү аркасында нинди аяныч хәлгә төшүе, большевикларның чын йөзе сурәтләнә. Шанхайда чыгучы «Новый путь» газетасының 1934 елгы 150нче санында Гаяз Исхакыйның «Идел-Урал» китабына каршы рус шагыйрәсе пасквиле урнаштырыла. Татарларга, аларның азатлык өчен көрәшенә каршы дошманлык белән тулган әлеге язмага отпор бирү йөзеннән, Мәдинә Сәлихмәт Шанхайдагы «Идел-Урал» төрек-татар комитеты (Комитет Идель-Урала Тюрко-Татар гор. Шанхая) исеменнән рус телендә мәкалә яза, Шанхайда чыгучы башка рус газеталарында мәкаләне бастырырга тырыша, әмма бер рус газетасы да моңа риза булмый. Типографиягә зур акча түләп, Мәдинә Сәлихмәт үзенең җавабын («Наш ответ») аерым листовка итеп бастырып чыгара. Шанхайдагы татарлар, руслар, чит ил кешеләре арасында таратуны, стеналарга ябыштыруны оештыра — ак эмигрант шовинистларга тиешле җавап җиткерелә.
Туганнары язмышы
Маньчжуриядә, Шанхайда яшәүче татарлар 1920-еллар ахырына кадәр туган илдә калган туганнары, якыннары белән шактый тыгыз элемтәдә, хатлар язышып, посылкалар җибәрешеп яшиләр. 1930-еллар башында СССРда «Солтангалиевчеләрнең Мәскәү үзәге» эше буенча татар зыялыларын сәяси эзәрлекләү башлангач, туган илдә туганнары калган Кытайдагы татар кешеләре матбугатта үз исемнәре белән чыгудан туктый, псевдоним астында яза башлый. Матбугатта актив язышкан Мәдинә Сәлихмәт, туганнарын куркыныч астына куймас өчен, 1931—1938 елларда Кытайдагы матбугатта төрле псевдонимнар куллана башлый. Мәдинәнең абыйсы Ибраһим, сеңлесе Зәйнәпнең ире Г. Гыйсмәти, Кәшшаф Сәлихмәтнең Алма-Атада прокурор булып эшләгән абыйсы Абдулла Сәлихмәт кулга алынып, төрмәдә юк ителә. Сеңлесе Зәйнәп 10 ел төрмәдә, 7 ел Кыргызстанда сөргендә була, аның ике баласы төрмә балалар йортына эләгә.
Публицист эшчәнлеге
Мәдинә Сәлихмәт төрек, рус, француз телләрен камил белгән. Шанхайга күчеп килгәч, төрле илләрдә әлеге телләрдә чыгучы басмаларны күзәтеп бара. Төрки-татар халкының хәле турында Мукденда чыгучы «Милли байрак» газетасында күзәтүләр бастыра, аерым мәкаләләрне тәрҗемә итеп җибәрә. Шул ук вакытта Кытайда яшәүче рус һәм чит ил кешеләре арасында татарларны таныту буенча өзлексез эшләп килә. Харбин, Мукден, Шанхай һ. б. шәһәрләрдә чыгучы рус газеталарында татар халкы тарихы, күренекле шәхесләре турында мәкаләләр бастырып килә. Мәсәлән, Шанхайда чыгучы «Шанхайская заря» газетасында (17.04.1935) Г. Тукай турында «Знаменитый татарский поэт» мәкаләсен бастыра. Шанхайда Украина Громада җәмгыяте бинасында 1935 елның 15 апрелендә Тукайга, 26 апрельдә Йосыф Акчура, 3 мартта Мәҗит Гафури, аннары багышланган әдәби-музыкаль кичәләр оештыра, Харбин, Мукден, Шанхайда чыгучы газеталарда аларның һәрберсе турында һәм Шиһабетдин Мәрҗанинең тууына 120 ел тулуга багышланган зур-зур мәкаләләр бастыра. 1938 елда Мукденда татар телендә нәшер ителгән Г. Тукай әсәрләре җыентыгында «Балалар дөньясы җитәкчесе» дигән мәкалә белән катнаша. Мәдинә Сәлихмәт татар шагыйре Илдар Шаһвәли Келәүле (1900—1970) белән Шанхайда татар телендә журнал чыгару эшен башлый.
«Россия төрекләре»
Инглиз телендә Шанхайда нәшер ителүче «XX century» (XX гасыр) журналында (журналның баш мөхәррире доктор кереш сүзе һәм Мәдинә Сәлихмәтнең тәрҗемәи хәле белән) 1941 елда «Россия төрекләре» исемле зур хезмәтен бастыра. Хезмәт түбәндәге бүлекләрдән тора:
Төркиядә
Шанхайдагы «Идел-Урал» төрек-татар комитеты биредәге американ, инглиз, алман, япон концессияләре, шулай ук Төркиянең Кытайдагы илчелеге, Шанхайдагы консуллыгы белән элемтәләр урнаштыра. Кытайда властька коммунистлар килгәч, 1950-елларда Шанхайдагы татарлар чит илләргә күчеп китә башлый. Сәлихмәтләр Төркиягә күченә. Мәдинә Сәлихмәт биредә Кытайда башлаган эшен дәвам итә: татарлар арасында милли аңны үстерү, татар балаларына милли сабак бирү, телне саклап калу, Төркиядә һәм чит илләрдә татарларны таныту буенча эшли.
1964 елның 22 маенда 67нче яшендә вафат. Истанбулның Фәрикой зиратында җирләнгән.
Винський Врх-при-Шмарю
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медвежья (Сангилька кушылдыгы)
Медвежья  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сангилька елгасының сул ярына тамагыннан 269 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калкера-Фронтале (Бергамо)
Калкера-Фронтале — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калкера-Фронтале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Индиан-Гед (Мэриленд)
Индиан-Гед  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доля (Румыния)
Доля — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыльяка (Алтыньяйла)
Кызыльяка (Kızılyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Алтыньяйла илчесенә караган бер авыл (köy).
Шампань-сюр-Сен
Шампань-сюр-Сен — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Марисин (Любуш воеводалыгы)
Марисин  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Седлиска (Конинский повяты)
Седлиска  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1607
NGC 1607 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сламино
Сламино — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кисси-Миллс (Миссури)
Географиясе
Кисси-Миллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4814) Казаччи
(4814) Казаччи  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 1 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RW» саналган.