cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оскар, 2012
Тантананы башта Эдди Мерфи алып барачак дип хәбәр ителгән иде. Ләкин продюсер белән чыккан мәсьәлә аркасында ул моннан баш тартты. Тантана алып баручысы булып Билли Кристал билгеләнде.
Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы
Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрлыгы – Татарстан Республикасы министрлыкларының берсе.
Тарих
1979 елның 22 августында оештырыла. 2001 елның 11 маенда юкка чыгарыла, функцияләре ТР экология һәм табигый байлыклар министрлыгына тапшырыла. 2006 елның 22 декабрендә кабат оештырыла.
Кошице (Свентокшиж воеводалыгы)
Кошице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәрит Хатыйпов (1930)
Фәрит Хатыйпов — Россия һуманитар фәннәр академиясе академигы, Татарстанның атказанган фән эшлеклесе, Язучылар берлеге әгъзасы. 1930 елның 1 гыйнварында Татарстанның Актаныш районы Пучы авылында туган. 1937-1947 елларда Пучы урта мәктәбендә укый.
Гуркава Нива
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фәрит Хатыйпов (1930)
1955-1959 елларда Төмән өлкәсенең Тубыл педагогия институтында өлкән укытучы булып эшли. «Ленин юлы» исемле татарча өлкә газетасын оештыруда якыннан катнаша.
1959-1972 елларда Уфа шәһәрендә яши һәм Башкорт дәүләт университетының филология факультетында доцент хезмәтен башкара.
1972 елдан — Казан дәүләт педагогия институтының татар әдәбияты кафедрасы мөдире була.
Җумалы (Ихсание)
Җумалы (Cumalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Ихсание илчесенә караган бер авыл (köy).
Кросс-Маунтен (Техас)
Кросс-Маунтен  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кросс-Маунтен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Симрынь-Я
Симрынь-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 265 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Песьяна
Песьяна — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Пизьма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мөрәле (Кайбыч районы)
Мөрәле — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы.
Тарих
Авыл Казан ханлыгы чорында ук билгеле булган. Авылны чуашлар нигезләве билгеле. Ул вакытта авыл хәзерге урыныннан төньяктарак булган.
Халык саны
Милли состав (2010): татарлар (99%), руслар (1%).
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Грушовичи
Грушовичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гидинць
Гидинць — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нуман (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)
Нуман  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Завади-Поникев
Завади-Поникев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ардатау районы (Мордовия)
Ардатау районы (Ардатовский район, Орданьбуе, Ардатауань аймак, Ӑрдан районӗ) — Мордовия составына керүче муниципаль район.
Үзәге — Ардатау шәһәре.
Тарих
Район 1928 елда элекке Сембер губернасының Ардатау өязе җирләрендә Урта Идел өлкәсенең Мордва округы составында барлыкка килгән.
1962 елда Ардатау авыл районына үзгәртеп корылган: Ардатау районы территориясеннән тыш, район составына Олы Игнат һәм Әтәш районы (өлешчә) территориясе кертелгән. 1964 елда район өлеше Ичалки авыл районына тапшырылган.
1965 елда Ардатау районы кире корыла, район өлеше Олы Игнат районына кайтарылган.
Гациол (Тревизо)
Гациол — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Милфорд (Айова)
Милфорд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Милфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поделе (Словения)
Поделе — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Balımer kompleksı
Balımer kompleksı, arxeologiä istälekläre cıyılması, Spas Rayonı Balımer awılı yanında urnaşqan. Mäydanı 4 km². A. İ. Stoyanov tarafınnan tikşerelä. Şähärleklär, qurğanlı häm çoqırlı qäberlekläre, faraz itelüençä, 9-10. yözlärdä yäşägän Wiking qäbilälärenä, Bolğarlarğa häm 13-14. yözlärdäge Altın Urda küçmä xalıqlarına qarıy. Şähärleklärdä Ananyino, İmänkiskä h.b. arxeologik kulturalar qatlamnarı tabıla.
(11069) Bellqvist
(11069) Bellqvist — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 1 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EV4» саналган.
(10233) Ле-Крёзо
Тарихы
1997 елның 5 декабрендә Ж.-К. Мерлин тарафыннан Le Creusot обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XQ2» саналган.
Сухачэва
Сухачэва (Сухачэва ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Сорокино
Сорокино (Сорокине, Сорокіне, Краснодон/Сорокино) — Украинаның Луганск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Сухачэва
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сорокино
Фактик рәвештә «Луганск Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 44014 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Сорокино Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1914 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: рус теле — 90,8%, украин теле — 8,5%.
Alat
Alat yä Urıs Alatı - Biektaw rayonında, Biektaw timer yul stansiäsennän 33 km tönyaqtaraq, Aşıt yılğasınıñ sul quşıldığı Alat suı buyında awıl. Qazan Xanlığı däwerendä nigez salına (Alat daruğasınıñ üzäge bula). 1708-1766. yıllarda - Qazan gubernası şähäre. 1758 yänäşäsendä Alat siptzavodı nigez salına.
1989. yılda 210 keşe (Urıslar), 2000. yılda 212 keşe yäşi. Xalqınıñ töp şöğele - terlekçelek. Urta mäktäp, mädäniät yortı. 19. yöz kirpeç suğu, çilmäk yasaw käsepçelege belän mäğlüm. Uspenskaya çirkäwe - 18. yözneñ 1. çirege arxitektura istälege.
Крайкув (Свентокшиж воеводалыгы)
Крайкув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроссерлах
Гроссерлах (Großerlach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Пеша
Пёша (Тёша) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 257 км.
Гроссерлах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прежешть (Нямц)
Прежешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пеша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Прежешть (Нямц)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеша
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Осендовице
Осендовице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC2690-1617
GSC2690-1617 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гуры (Бялыницкий районы)
Гуры  (Гуры ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бискарруэс
Бискарруэс — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жур-ле-Беньё
Жур-ле-Беньё (Jours-lès-Baigneux) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Беньё-ле-Жюиф кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.2 км².
Мижары
Почта индексы — 429546. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232815004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300007600.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 116 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Орта (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)
Орта  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Грязка
Грязка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гернанвиль
Гернанвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Завади-Стари
Завади-Стари — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Синот-Вож
Синот-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Налима-Ю елгасының сул ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гидич
Гидич — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осечно
Осечно — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арлингтон (округ, Виргиния)
Арлингтон — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - — шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 67/67 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Арлингтон (округ, Виргиния)
Юрика (Төньяк Каролина)
Юрика  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Печье
Печье — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Cöri
Cöri awılı, Mamadış Rayonında, rayon üzägennän 34 km tönyaqtaraq, Noqrat yılğası basseyndağı Yükäçe suı buyında.
Qazan Xanlığı yawlap alıngannan soñ, Mişä yılğası buyında urnaşqan Cöri (xäzerge Teläçe Rayonındagı İske Cöri awılı) şähärennän gailäläre belän quılğan çuqınğan tatarlar tarafınnan nigez salınğan dip isäplänä. 1989. yılda 507 keşe, 2000 yılda 467 keşe, Tatarlar.
Xalqınıñ töp şöğele - igençelek, umartaçılıq. Urta mäktäp, mädäniät yortı. 19. yözdä qurıs-munçala töşerü käsepçelege belän mäğlüm.
Крайно-Друге
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куевитас (Техас)
Куевитас  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Куевитас халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юманьсикт
Юманьсикт (Юманьсикт) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Юманьсикт климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
1921-1922 еллар Татарстан ачлыгы
thumb|250px|Ачлыктан үлгәннәрнең мәетләре, [[Бозаулык, 1921 ел.]]
1921-1922 еллар Татарстан ачлыгы — 1921-1922 еллар Идел буе ачлыгының өлеше, хәрби коммунизм сәясәтенең нәтиҗәсе. 1921 елның көзендә башлана, ТАССР халкының 2 миллионнан артыграк кешегә тия, 400-600 мең кешенең үлеменә һәм 86 мең крестьян хуҗалыгы (16,2%) юкка чыгуына китерә.
Тарихы
Ачлыктан бигрәк тә Арча, Зөя, Мамадыш, Минзәлә, Спас, Тәтеш, Чаллы кантоннары халкы интегә.
ТАССР хөкүмәте 1921 елның ахырында ачларга ярдәм оештыру комиссиясе төзи (Татпомгол). Бу комиссия 1922 елның августына чаклы Беларустан һәм РСФСР өлкәләреннән 8 миллион пот азык-төлек, ш.и. бурычка 2 миллион пот чамасы чәчүлек орлыгы кайтара. Ачлык афәте кичермәгән төбәкләргә (Урта Азия, Себер, Беларуска) 210 меңнән артык кеше озатыла. Авыл һәм шәһәрләрдә ачка интегүчеләрне дәүләт һәм җәмәгатьчелек ярдәмендә ашату пунктлары оештырыла. Совет хөкүмәте, ачларга ярдәм итүче халыкара хәйрия оешмалары Межрабпом һәм American Relief Administration оештырган ашханәләрдә 1922 елның 1 июленә 1,6 миллионнан артыграк кеше туклана. Ачлык нәтиҗәсендә ТАССР халкы 400-600 мең кешегә кими, 86 мең крестьян хуҗалыгы (16,2%) юкка чыга.
Ачлык сәбәпләре
Ачлык ни сәбәптән башланган һәм шундый коточкыч дәрәҗәдә таралган соң? 1921-24 елларда ТАССРның Үзәк Башкарма Комитеты Президиумы рәисе булып эшләгән Рәүф Сабиров (1894-1937) үзенең «Татарстан җөмһүриятенең икътисади хәле һәм ачлык» дигән мәкаләсендә болай дип яза:
Халыкны фәкыйрьлеккә дучар иткән сәбәп нигезендә рус хакимиятенең татар халкына карата гасырлар буе алып барган рәхимсез сәясәте ята.
Ни кызганыч, бу сәясәт, бу кысулар һаман тагын да нечкәрәк, тагын да мәкерлерәк юллар белән дәвам итә. Мисал өчен: «1861 ел Нигезләмәсе» буенча, Казан губернасында рус крестьяннары крепостнойлыктан азат ителгән вакытта, ревизия үткән һәр җан башына (на ревизскую душу) уртача 3-4 дисәтинә җир алалар. Шул ук вакытта дәүләт крестьяннарына җан башына бирелгән җир мәйданы уртача 5,23 дисәтинә тәшкил итә. Ә татар крестьяннарының иманасы ревизия үткән һәр җан башына 1 дисәтинә генә була. Моның өстәвенә, татар авылларында атлар саны азлыгын да күрсәтергә кирәк. 1884-91 елларда ук татарның 34,8 проценты атсыз, 46,2 проценты бер атлы һәм бары тик 14,8 проценты гына ике атлы була. Шуның аркасында сөрүлек җир мәйданнарының күләме азая һәм икмәк тә җитәрлек булмый. Өстәвенә татарларның урман, олы юл һәм елга буйларыннан куылуын, яшелчә һәм җимеш бакчалары үстерергә хокуклары булмавын, тереклек итәр өчен уңайсыз урыннарга төпләнергә мәҗбүр ителүләрен дә искә төшерик.
Җирсезлектән тилмергән крестьяннарның тормыш-көнкүрешен төрле-төрле салымнар да кыен хәлгә куя. Салымнарның түләнми калган өлеше — недоимкалар елдан-ел үсә. Аларны түли алмаганнарның терлеген, барлы-юклы игенен, актык мендәрен, самавырын тартып алалар. «Карьямездә ачлык көннән-көн көч алмакта, — дип яза «Казан мөхбире», — бала-чага, хатын-кыз ач тамак, ялан өс, суык өйдә калтырап, туңып утыралар... Өстәвенә, бу бичара ач крестьяннардан һәр көн имана сорыйлар».
Ач-ялангач калган мескен крестьян иманасын ташлап шәһәргә эш эзләп китәргә мәҗбүр була. Казан губернасындагы авыллардан эш эзләп читкә китүчеләр саны 1899 елда ук 154185кә җиткән. «Авылларда барча ирләр диярлек Баку, Мәскәү, Идел буйларына хезмәт эзләп таралганнар. Авылда күбесенчә хатыннар калып, кыр эшләренең барысын башкаралар», дип яза «Әл-ислах» газетасы.
Юманьсикт
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (50%).
1921-1922 еллар Татарстан ачлыгы
Ачлык сәбәпләре
Дөрес, халык хуҗалыгының шулай бөлгенлеккә төшүе Русиядә бер Казан губернасына гына хас күренеш түгел. Сугыш аркасында бушап калган иген кырлары, җимерелгән завод-фабрикалар, шахталар, тимер юллар, ягулык һәм сәнәгать өчен чимал җитешмәү Русиядә яшәүче халыкларның хәлен чиктән тыш авырайта, бигрәк тә азык-төлек мәсьәләсе кискенләшә. Җитештерелгән ашлыкны «бүлешүчеләр» дә күбәя. Инде мәгълүм булганча, БҮБКның (ВЦИК) 1918 елның 13 маенда кабул ителгән декреты нигезендә авылларга икмәк җыю өчен продотрядлар җибәрелә. Ә 1919 елдан продразверстка планы кертелеп, икмәк крестьян хуҗалыкларыннан көчләп тартып алына башлый һәм бу талау галәмәте сугыш беткәнгә кадәр дәвам итә.
Октябрь инкыйлабыннан соң да татарларга караш уңай якка үзгармия. Совет дәүләтенең социаль һәм милли сәясәте нәкъ элеккечә, романовларча, ә бәлки тагын да мәкерлерәк төстә дәвам итә.
1920 елда, ниһаять, бик авыр сәяси һәм икътисади шартларда ТАССР төзелә. Әмма бу хәл шовинистик үзәккә, аларның бүлгәләп хакимлек итү максатларына һич тә туры килми. Республиканы төзү хакында сүз алып барганда ук, шушы 1920 елның башында Татарстанга 10 млн. 120 мең пот икмәк хәзерләү планы йөкләнә. Бу планның биниһая зур булуы хакында Татарстан партия өлкә комитетының беренче конференциясендә бюро әгъзасы Иван Дерунов болай ди:. Республика составына кергән Минзәлә һәм Бөгелмә өязләре дә шушы ук авыр хәлдә. Алар да республика планын үтәрлек хәлдә түгел. Болай дип әйтүчеләр арасында бер Дерунов кына булмый.
Татарстанның шундый кыен хәлдә калуына карамастан, яңа оешкан хөкүмәт башында торган Сәхибгәрәй Сәетгалиев һәм аның тарафдарлары Үзәктән төшерелгән планны аеруча үҗәтлек белән үтәргә керешәләр. Бик тиз генә крестьяннарга мөрәҗәгать әзерләнә. Мөрәҗәгатьтә разверстка планының берсүзсез үтәлергә тиешлеге, үтәмәгән кешенең җавапка тартылачагы әйтелә.
Мөрәҗәгатькә каршы чыгучылар да була. Мәсәлән, бу вакытта ВРК (Вакытлы революцион комитет) секретаре булган Шамил Усманов: «Мин халкыма чыгарылган үлем карарына кул куярга теләмим», — ди. Җир эшләре Халык комиссары Юныс Вәлидов та әлеге канэчкеч документка кул куймый.
Мәскәү каршында яхшы исем казанасылары килгән сәетгалиевчеләр бу каршы чыгуларга колак салмыйлар. Республика гаять өлгерлек белән разверстканы үтәргә керешә. Тиз генә өч продтрибунал төзелә. Алар теләсә кайсы вакытта, теләсә кемгә хөкем карары чыгарырга вәкаләтле булалар. Разверстка планы һәр хуҗалыкка чәчү мәйданыннан чыгып таратыла, әмма гаиләдәге кеше саны исәпкә алынмый. Кем дә булса планын үтәмәсә, аны бөтен авыл халкы үтәргә тиеш була.
Кантоннардан килгән хәбәрләрдә продотряд кешеләренең аеруча кансызлыгы, явызлыгы хакында сөйләнә. Бу миһербансызлыкка каршы ач үлемгә дучар ителгән крестьяннар баш күтәрәләр. Арча кантонының Арбор, Шубан, Олы Әтнә, Кышлау крестьяннары, тартып алынган ашлыкны кире кайтарырга теләп, һөҗүмнәр оештыралар. Минзәлә, Бөгелмә кантоннарында тарихка «Сәнәкчеләр хәрәкәте» исеме белән кереп калган восстание башланып, тиз арада башка кантоннарга да җәелә.
Сүз дә юк, бу чыгышлар рәхимсез бастырыла. Балык Бистәсе районыннан алынган бер документта «чыгышларны бастырырга 3 взвод солдат һәм милиционерлар җибәрелде. Алар Масловка һәм күрше волостьтагы восстаниеләрне бастыруда зур активлык күрсәттеләр», — дип әйтелә.
Өстәвенә, халыктан «чәчүлек орлыгын җыеп, җәмәгать амбарларына салабыз» дигән мәкерле сылтау белән, тагын 2 млн. ярым пот икмәк тартып алына. Димәк, 1921 елга халык икмәксез, чәчүлек орлыксыз килеп керә һәм рәхимсез ачлыкка, ялангачлыкка дучар ителә.
Шәһәр халкының да хәле авырая. Сугышлар тынгач һәм хәрби заказлар туктатылганнан соң, сугыш ихтыяҗлары өчен эшләп килгән предприятиеләр дә туктап кала. Шулай итеп, меңнәрчә кеше урамга чыгарып ташлана, барлы-юклы тиеннәрдән дә мәхрүм ителә.
1921 елның кышы бик салкын килә. Ашарга эзләп чыгучыларның күбесе юлда катып үлә. Салкын кыштан соң коточкыч корылык башлана. Яздан бирле күктән бер тамчы яңгыр төшми, җирләр яргалана. Ашарга яраклы үләннәр корып бетә. Кешеләр этләр, мәчеләр ашыйлар. Йорт хайваннарының саны бик нык кими. Идел буенда, чын мәгънәсендә ачлык, ялангачлык котырына.
Кантоннардан ачтан үлүчеләр хакында җан әрнеткеч хәбәрләр килә. «Җиде волостьтан алынган мәгълүматларга караганда, — дип хәбәр итәләр Чистай кантоныннан, — 1921 елның февраленә үлүчеләр саны — 50 мең кеше. Калган 18 волостьтан хәбәрләр килеп җитмәде». Мондый хәбәрләр Тәтеш, Спас, Минзәлә, Бөгелмә һәм башка кантоннардан да килә. Мисал өчен, Спас кантоныннан килгән хисапта мондый саннар китерелә: Кантонда яшәүчеләр саны барысы 236606 кеше. Шулардан читкә азык эзләп китүчеләр саны — 23610, тулы ятим балалар — 3376, ярым ятимнәр 9385, ачлыктан шешенеп авыручылар — 25000. 1921 елның 4 августыннан 15 октябренә ачтан үлгән балалар саны - 4077, олылардан — 4808 кеше исәпләнә. Ни кызганыч, мондый тетрәндергеч хәбәрләрне һәм үлүчеләр саны турындагы белешмәләрне Татарстан кантоннарыннан килгән мәгълүматларның барысыннан да укып була. 1921-22 елларда БҮБК каршында һәм РСФСР Милләтләр эше буенча Халык комиссариатында ТАССРның вәкаләтле вәкиле Али Гани улы Ганиевнең Үзәккә җибәргән хәбәренә караганда, халыкның 70 проценты ачлыктан үлү дәрәҗәсенә җиткән. Ачлык үзе белән тагын бер афәтне алып килә. Ул да булса — тиф авыруы. Ачлыкка һәм ялангачлыкка дучар булган халык бу афәтне дә җиңә алырлык хәлдә булмый инде. Тифтан үлүчеләрнең саны 1920 елда ук 218 меңнән артып китә.
Бу вакытта крестьяннарны тәмам бөлгенлеккә төшергән бәлаләрнең тагын берсе — янгыннар. Корылыктанмы бу, әллә башка сәбәпләре дә булганмы — әйтүе кыен. Янгыннар коточкыч дәрәҗәгә җитә. Бу афәт барлык кантоннарда да күзәтелә. Тулы бер авыллар дөрләп яна. Янгын беркемне дә аямый. Мәсәлән, Минзәлә кантонының Сарсаз авылында янгын чыгып — 150, Клюково авылында 80 йорт кара кисәүгә әверелә. Арча кантонының Яңа Шимбер авылында 228 йортның 108е яна. Спас кантоны Тенишево авылында да 80 йорт янып бетә. Янгыннарның бик тиз генә бөтен авылны камап алуы, бәлки, бер яктан, йортларның күпчелеге салам түбәле булу сәбәпледер. Икенчедән, ачлыктан интеккән кешеләрнең янгынга каршы торырлык көчләре дә булмагандыр дип уйларга да җирлек бар.
Халык тәмам куркуга төшә. Крестьяннар бу хәлләрне «коммунистлар сәясәте» дип уйлый. Алар гомер иткән җирләрен, ата-баба туфрагын ташлап, кан-кардәш халыкларга — Урта Азиягә, Себергә барып сыенырга телиләр. Юллар мөһаҗирләр белән тула. Татарстанны бу чорда 232 меңнән артык кеше ташлап китәргә мәҗбүр була.
Җумалы (Ортакөй)
Җумалы (Cumalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Ортакөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Гузд (Карпатасты воеводалыгы)
Гузд — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кале (Финике)
Кале (Kale) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Финике илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(11070) 1992 EV9
(11070) 1992 EV9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EV9» саналган.
Пизя
Пизя — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гросриндерфельд
Гросриндерфельд (Großrinderfeld) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Mariano Raxoy
Mariano Raxoy Brey (ispança  Mariano Rajoy Brey, 1955, Santiago-de-Kompostela) - İspaniä säyäsätçese, Xalıq firqäseneñ başlığı (2004 yıldan). İspaniä premyer-ministrı (2011 yıldan).
Гросриндерфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Mariano Raxoy
2000-2003 yıllarda - xökümät vitse-prezidentı.
2008 yılda Xose Luis Sapatero belän parlament saylawlarında ciñelä.
Отейру-де-Гатуш
Отейру-де-Гатуш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гусарка (Беларусия
Гусарка (Гусарка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Блекуа-и-Торрес
Блекуа-и-Торрес — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пешица
Пёшица — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 56 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кстово
Кстово (Кстово) — Түбән Новгород өлкәседәге кече шәһәр, Кстово районының административ үзәге.
Халык саны — 66 641 кеше (2010).
География
Шәһәр Идел елгасының уң ярында, М7 «Идел» магистраленда, Түбән Новгороддан 29 километр көнчыгыштарак урнашкан.
Тарих
Беренче тапкыр XV гасырның башында Кстовская авылы буларак телгә алынган.
1950-елларда нефть эшкәртү үзәгенә әверелгән; монда нефть эшкәртү заводы, ТЭЦ, һ. б. предприяиеләр төзеләләр.
1954 елда шәһәр тибындагы бистә, 1957 елда — шәһәр статусы берелә.
Гацо (Виченца)
Гацо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гацо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10234) Sixtygarden
(10234) Sixtygarden — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Минберн (Айова)
Минберн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Минберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гидфалеу (коммуна)
Гидфалеу — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Завадки (Мазовия воеводалыгы)
Завадки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Zöyä yılğası
thumb|300px|Zöyä yılğası Zöyä yılğası, İdelneñ uñ quşıldığı. Sember Ölkäse territoriäsennän başlana, Tatarstan territoriäsendä Kuybışev susaqlağıçına qoya. Ozınlığı 375 km (Tatarstanda 205 km), bassínnıñ mäydanı 16700 km² (Tatarstanda 9530 km²). Töp quşıldıqları: Çınlı, Qarlı, Bola, Ülämä, Bärle, Göbenä, Ärä.
Maksimal su çığımı Bua Rayonınıñ İvaşevka awılı yanında - 1590 m³/s (1979). Suınıñ iñ az waqıtındağı mineralläşüe 1000 mg/lğa qädär. su ağışı bik nıq köylängän. Tatarstannıñ tabiğät istälege (1978).
Ото-л'Овре
Ото-л'Овре — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Крайно-Загуже
Крайно-Загуже — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паре (Словения)
Паре — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сухи Бор (Полацкий районы)
Сухи Бор (Сухі Бор ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Прежмер
Прежмер — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осина (Лодзь воеводалыгы)
Осина  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуайё
Жуайё (Joyeux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.
Гузели
Гузели — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11071) 1992 EU14
(11071) 1992 EU14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 1 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EU14» саналган.
Солум-Я
Солум-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сертынь-Я елгасының сул ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бакингхем (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1801 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1513/1502 км² тәшкил итә.
Пильмен-Тосе
Пильмен-Тосё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сеньяга елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Больтанья
Больтанья — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мамадыш гербы
«Мамадыш» шәһәренең тарихи гербы — Татарстанның Мамадыш районы административ үзәге Мамадыш шәһәре гербы.
Герни
Герни — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Мамадыш гербы
Герб һәм аның символикасы тасвирламасы
Мамадыш шәһәре гербы югары дәрәҗәдә 1781 елның 18 октябрендә императрица Екатерина II тарафыннан Казан наместниклыгының башка герблары (ПСЗ, 1781, 15260 номерлы Закон) белән берлектә раслана.
Мамадыш шәһәре гербының чын тасвирламасы болай ди: «Зәңгәр дулкынлы очлык өстендәге яшел җирлектә бер-берсенә каратылган ике көмеш урак арасында  бәйләнгән алтын икмәк көлтәсе, байлык һәм муллык символы» Калканның өске өлешендә Казан наместниклыгының гербы: «Казан таҗы астында ак кырда кызыл канатлы кара елан.
Герб тарихы
Мамадыш шәһәре 1391 елдан татар авылы буларак билгеле.
1781 елда Екатерина II указы белән Мамадыш Казан өязе шәһәре статусын ала.
Мамадыш шәһәре гербы, Иң югары расланучы Волковның чын статистик киңәшчесе А. А. Волков җитәкчелегендә Сенат каршындагы Герольдия департаментында төзелә. 1859 елда, Кёне геральдик реформасы чорында, Мамадыш өяз шәһәренең яңа гербы проекты эшләнә (рәсми рәвештә расланмаган): «Яшел калканда кара тасма белән бәйләнгән алтын көлтә, көлтәгә 2 ягыннан 2 көмеш урак караган. Казан губернасы гербы калканның буш өлешенә куелган. Калканның чите калын көмеш стена белән бизәлгән һәм Александров тасмасы һәм алтын башаклар белән әйләндереп алынган».
Совет чорында Мамадыш гербы (1781 елгы) файдаланылмаган.
1981 һәм 1994 елда Мамадыш гербларының яңа проектлары сурәтләнгән значоклар чыгарылган.
1994 елда Мамадышның тарихи гербы үзгәртергән значок эшләнде: «Яшел кырда уң якта һәм сул якта алтын саплы ике көмеш җитен көлтәсе. Татарстан Республикасы гербы калканының буш өлешендә».
2006 елның 2 ноябрендә Мамадыш муниципаль районы Советы карары белән Мамадыш муниципаль районы гербы расланды.
Мамадыш муниципаль районының гербы нигезенә Мамадыш өяз шәһәренең тарихи гербы алынган (1781 ел).
Гуслишча
Гуслишча (Гуслішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Осина-Дужа
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Бланка (Техас)
Ла-Бланка  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ла-Бланка халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пай-Пенела
Пай-Пенела — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ядкинвилл (Төньяк Каролина)
Ядкинвилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крайно-Парцеле
Крайно-Парцеле — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гизела (коммуна)
Гизела — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Луселия Сантус
Луселия Сантус, Мари́я Лусе́лия дус Са́нтус, шулай ук Сантуш (Maria Lucélia dos Santos, 1957 елның 20 мае, Бразилия, Сан-Паулу штаты, Санта-Терезинья) — Бразилия кино һәм театр актрисасы, продюсер, режиссер. 1976 елда «Кол Изаура» фильмында башкарган роле белән танылу алган. Candango for Best Actress кинофестивале (Бразилия, 1981), Festival de Gramado халыкара кинофестивале (Бразилия, 1982) лауреаты. Буддачылык дине тарафдары.
Тәрҗемәи хәле
1976 елда кинода уйнау тәҗрибәсе булмаган Луселияга режиссёр Эрвал Росану, сценарий авторы Жилберту Брага XIX гасыр Бразилия язучысы Бернардо Жоакин да Силва Гимарайнш романы буенча куелган «Escrava Isaura» (Кол Изаура) теленовелласында төп рольне — Изаура дус Сантус ролен уйнауны тәкъдим итәләр. Фильм уңыш казана, актрисага бер-бер артлы тәкъдимнәр килә, «Глобу» телекомпаниясе белән килешү төзи. 20 дән артык кинокартинада уйный: «Ахмак Купидон» (Estúpido Cupido), «Тере су» (Água Viva), «Җенесләр сугышы» (Guerra dos sexos), «Сеньорита» (Sinhá Moça) һ. б.
1980 еллар ахырында «Глобу» телекомпаниясе белән контрактны өзә, «Rede Manchete» каналына күчә. «Кармен» (Carmen), «Бразилия хатын-кызлары һәм бразилия ир-атлары» (Brasileiras e brasileiros), «Дона Анжа» (Dona Anja) сериалларында төшә.
Гаилә хәле
Беренче ире (1975—1987 елларда) — дирижер һәм композитор Җон Нешлинг (1947), Уллары Педро Нешлинг (1982), актер. Икенче ире (1999—2004 елларда) — Дави Аккерман.
Назаре (Словения)
Назаре — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10235) 1998 QR37
(10235) 1998 QR37 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QR37» саналган.
Груибинген
Груибинген (Gruibingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гумниска (Березивский повяты)
Гумниска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиканер
Пиканер — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Иньва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Завали (Мазовия воеводалыгы)
Завали  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морза Бәрлебашы
Морза Бәрлебаш — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы. Бәрле елгасы башланган җирдә урнашкан.
Тарих
Авыл 1929 елда Бәрлебашы авылыннан күченеүчеләр тарафыннан нигезләнә.
Халык саны
Милли состав (2010): татарлар — 97%, чуашлар - 2%, руслар — 1%.
(11072) Хираока
(11072) Хираока — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ğäzi Qaşşaf
Ğäzi Qaşşaf (Mirğäzi Soltan ulı Qaşşafetdinov) tänqıytçe häm ädäbiät ğälime, 1907 yılnıñ 15 aprelendä elekke Ufa ğubernası Bäläbäy öyäze (xäzerge Başqortstan respublikası Tuymazı rayonı) Yaña Arslanbäk awılında tua.
Сухия
Сухия (Сухія ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
(11072) Хираока
Тарихы
1992 елның 3 апрелендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 GP» саналган.
Сухия
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ğäzi Qaşşaf
1920-1925. yıllarda Ğäzi Qaşşaf Bäläbäy şähärendäge uqıtuçılar seminariasendä (soñınnan - pedagogia texniqumı) uqıy. 1925. yılnıñ közendä Qazanğa kilä häm Könçığış pedagogia institutına qabul itelä. İnstitutnı tämamlağaç, 1929 yıldan 1937 yılğa qädär, Qazannıñ törle uqu yortlarında tel-ädäbiät uqıta.
1937 yılda kitap näşriätına eşkä küçä. 1942 yılnıñ oqtyabrendä G.Qaşşafnı "Sovet ädäbiäte" (soñraq - "Qazan utları") jurnalına redaktor itep bilgelilär. 1960 yılda, dissertasia yaqlap, filologia fännäre kandidatı digän ğıylmi däräcä alğaç. G.Qaşşaf üzeneñ xezmät eşçänlegen tulısınça Qazan däwlät ünivirsitite belän bäyli.
G.Qaşşaf bay ädäbi-fänni miras qaldırğan ädip. Anıñ berençe tänqit mäqäläläre 1928 yılda, student çağında uq basıla başlıy. 1940 yılda anıñ beryülı öç kitabı - Ş.Kamal turındağı monografiase, "Qäläm masterları" isemle tänqit mäqäläläre cıyıntığı häm çik saqçıları tormışınnan alıp yazılğan "Çül buyında" poweste basılıp çığa.
İllençe yıllardan başlap G.Qaşşaf üzeneñ qalğan böten ğömeren, bay täcribäsen häm säläten tatar xalqınıñ ğorurlığı - heroy-şağir Musa Cälilneñ legendar tormışın häm ícatın tikşerügä bağışlıy. Näticädä, Musa Cälil isemle külämle monografiase yazıla. Ädäbi xezmätlären häm cämäğät eşçänlegen yuğarı bäyäläp, sowet xökümäte anı Xezmät Qızıl Bayrağı (1957), "Poçet Bilgese" (1967) ordennarı häm medällär belän büläkli.
Ğäzi Qaşşaf 1975 yılnıñ 9 dekäberendä wafat buldı.
Җумалы (Гэлиболу)
Җумалы (Cumalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Гэлиболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Милюдакасы
Милюдакасы (Милютакасси, Милюдакасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429537. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232888008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300007700.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 197 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,51%), руслар (1,45%).
GSC2691-819
GSC2691-819 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ото-ле-Ватуа
Ото-ле-Ватуа — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Шепетовка
Шепетовка (Шепетивка, Шепетівка, Шепетовка, Szepetówka) — Украинаның Хмельницкий өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 43255 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Шепетовка Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 93,5%, рус теле — 5,7%.
Гацо (Җенова)
Гацо — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кале (Кестел)
Кале (Kale) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Кестел илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Осина-Мала (Лодзь воеводалыгы)
Осина-Мала  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курчак театры (Уфа)
Уфа курчак театры, 1937 елдан Башкорт дәүләт курчак театры (Башкирский театр кукол, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры) — 1932 елдан Уфада иҗат итүче сәнгать коллективы (театр). Башкортстанның өлкән театрларыннан берсе. Г. Сәлам (1978) һәм халыкара Җ. Неру исемендәге (1988) премияләр лауреаты.