cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сурхохи
Сурхохи — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Ингушетия, Төньяк Осетия — Алания Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сунжа елгасының уң ярыннан 239 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 9 км.
Капинце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сурхохи
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, инештән Грозный каласына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Векмон
Векмон — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Әл-Хәйй
Әл-Хәйй (الْحَيُّ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Бу исем Аллаһының даими тере булуын белдерә. Яратылганнар туар, үсәр һәм үләрләр. Ләкин Аллаһ тумас һәм үлмәс. Ул һәрвакыт тередер, бакыйдыр. Яшәү өчен кайбер шартларга бәйле безнең тормышыбыз узар. Аллаһ исә бернәрсәгә дә бәйле түгел, бернәрсәгә дә ихтыяҗы юк.
Малая Арава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Таберно
Таберно — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайнгартен (Тюрингия)
Вайнгартен (Weingarten) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Котунь (Мазовия воеводалыгы)
Котунь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андреева Рассоха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старий Венгжинув
Старий Венгжинув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Солина
Солина — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ястыккөй (Терҗан)
Ястыккөй (Yastıkköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (köy).
Ковелу (Гондомар)
Ковелу  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(12215) 1981 US22
(12215) 1981 US22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 24 октябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 US22» саналган.
Пюимиссон
Пюимиссон — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Сьвежини
Сьвежини — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5092) Манара
(5092) Манара — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 21 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 FJ» саналган.
Әл-Каййум
Әл-Каййүүм (الْقَيُّومُ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Күкләрне һәм җирне бер тәртиптә тотучы димәктер. Аның тәртибен беркем боза алмас. Әмма Үзе теләсә, һәр вакыт боза алыр. Ләкин, мәрхәмәтле вә шәфкатьле булганга күрә, Ул моны эшләмәс. Язган вакытына кадәр шушы тәртибен дәвам итәр.
Палазенж
Палазенж — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Лохмор-Вотервей-Естейтс (Флорида)
Лохмор-Вотервей-Естейтс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лохмор-Вотервей-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караһалиллер (Кепсут)
Караһалиллер (Karahaliller) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Терке
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC8972-2373
GSC8972-2373 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лыхы-Яха
Лыхы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лыхи-Паха култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Русений-Резеши
Русений-Резеши — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малая Вольса
Малая Вольса (Малая Вольса ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Грумело де Цанки (Бергамо)
Грумело де Цанки — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Эль-Мираж (Аризона)
Эль-Мираж  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Грумело де Цанки (Бергамо)
Географиясе
Грумело де Цанки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Эль-Мираж (Аризона)
Тарихы
Эль-Мираж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайра
Вайра (Weira) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старий Гарбув
Старий Гарбув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Роза Хәмидуллина
Роза Галимулла кызы Хәмидуллина — татар язучысы, шагыйрә.
Старий Гарбув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роза Хәмидуллина
Ул 1962 елның 14 октябрендә Татарстанның Яшел Үзән районы Мулла Иле авылында дөньяга килә. 1984 елдан бирле Чаллы шәһәрендә яши, Муса Җәлил исемендәге китапханәсендә баш китапханәче вазыйфасын башкара.
Юльянова (Верхнядзвинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Роза Хәмидуллина
Шигырьләр, хикәяләр яза. Чаллыда яшәп иҗат итүче әдипләрнең биобиблиографик күрсәткечләрен төзү белән шөгыльләнә. Дистәгә якын күрсәткеч төзүчесе. 2007 елдан «Ләйсән» әдәби иҗат берләшмәсен җитәкли.
Әл-Вәҗид
Әл-Вәәҗид (الْوَاجِدُ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Аллаһ теләгән вакытта теләгәнен табар. Аллаһы Тәгалә Үзе табарга теләгән нәрсәләр өчен көтү, вакыт бил-геләү яки чаралар эзләү дигән нәрсә юк.
Васьково (Тәүде шәһәр округы)
Васьково (Васьково) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Кодессуш
Кодессуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Капишова
Капишова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Кировск (Ленинград өлкәсе)
Кировск (Кировск) — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Капишова
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Кировск (Ленинград өлкәсе)
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,0%), украиннар (2,3%), белоруслар (1,1%).
Капишова
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Андронова Виска
Андронова Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ёрса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(12216) 1981 WF9
(12216) 1981 WF9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 16 ноябрендә галинәр тарафыннан Перт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WF9» саналган.
Солинка
Солинка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канкаки (округ, Иллинойс)
Канкаки — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Канкаки шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1752 км² тәшкил итә.
Кингстон (Юта)
Кингстон  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котфин (Мазовия воеводалыгы)
Котфин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лоамнеш (коммуна)
Лоамнеш — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тихола
Тихола — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьвенте-Ляски
Сьвенте-Ляски — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5093) Свирелия
(5093) Свирелия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 14 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TG1» саналган.
Вотлан (Чуел районы)
Вотлан (Вутлан, Вотланы) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 75 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (90,80%), руслар (9,20%).
Тышкы сылтамалар
Вутлан
Танги (Мартан кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, инештән Грозный каласына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәскәү татар театры
Мәскәү татар театры, Мәскәү дәүләт үзәк татар эшче театры, Московский государственный центральный профессиональный татарский рабочий театр — 1924-1933 елларда (1924 елдан үзешчән, 1926 елдан һөнәри дәүләт театры) Мәскәү шәһәрендә эшләгән татар театры. Әүвәл Мәскәүнең «Коммуналец» клубында, соңрак Мәскәүнең Кече татар тыкрыгы, 8 йорт адресы буенча Әсәдуллаев йортында урнаша.
Уйнаган спектакльләре
Спектакльләргә музыканы Мансур Мозаффаров, Александр Ключарев, Нәҗип Җиһанов, Заһид Хәбибуллин яза. Сәхнәне рәссам П.П. Троицкий бизи.
Спектакльләр вакыйгаларның кискенлеге, сюжет киеренкелеге, көтелмәгән чишелешләре белән аерылып тора. Театрда беренче тапкыр эшче образы тудырыла.
Артистлар
Актерлар Мәскәү Художество театры, Мейерхольд исемендәге театр, Пролеткульт эшчеләр театрының формалистик эзләнүләре йогынтысында була.
Төрле елларда театрда Гөлсем Камская, Рәфкать Фәйзи, Габдулла Капкаев, Галия Булатова, Хөсәен Уразиков, Мохтар Мутин, М. Рәхмәтуллина, Г. Донской, Т. Капкаева, Бибинур Галиуллина, Газиз Гыйматов, Хәсән Кәтиев, Габделгазиз Зыятдинов, Х. Ихсанова, З. Агишева, З. Сафин, Ф. Насретдинов, Әдһәм Кайбицкий, Таҗи Гыйззәт, Сабир Өметбаев, Х. Сәлимова, Г. Хисамов, Г. Сәгыйтов, Г. Ибраһимова, Ибраһим Гафуров, Ширияздан Сарымсаков, Фуат Халитов һ.б. эшли.
Пюиссаликон
Пюиссаликон — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Антигуа һәм Барбудада ислам
Антигуа һәм Барбудада ислам (Islam in Antigua and Barbuda, الإسلام في أنتيغوا وباربودا) ― азчылык дине. 2007 елга мөселманнарның гомуми саны 200 кеше, ягъни дәүләт халкының гомуми саныннан (97 120 кеше, 2019 елга бәяләү ) 0,3 % тәшкил итә.
Утраулардагы зур күпчелек мөселманнар ― Сирия яки Ливаннан чыккан гарәпләр. Ислам тарафдарлары арасында шулай ук Фәләстыйн, Пакистан, Нигерия, Гана, Сьерра-Леоне һәм Гайанадан чыккан кешеләр дә бар. Антигуа һәм Барбуда мөселманнары Согуд Гарәбстаны, Төркия, Нигерия кебек эре ислам илләре белән элемтәләр урнаштырган.
1981 елның 1 ноябреннән бәйсез дәүләт булган Антигуа һәм Барбуда Конституциясе нинди дә булса дингә рәсми статус беркетми. Руханиларга парламент әгъзаcы булу тыела. Мәктәп чиркәүдән аерылган, дини фактор сәясәттә зур роль уйнамый.
Антигуа һәм Барбудада яшәүчеләрнең күпчелеге (76 %) – христианнар (англикан чиркәве тарафдарлары, католиклар һ. б.). Ислам, Бәһаи, яһүд дине, буддизм һ. б. диннәр вәкилләре саны күп түгел.
Илнең башкаласы ике танылган ислам оешмасы бар: сириялеләр һәм ливанлылар нигез салган «Антигуа һәм Барбуданың халыкара ислам җәмгыяте» (Antigua and Barbuda International Islamic Society, ABIIS) һәм  (медицина факультеты) мөселман студентлары ассоциациясе (American University of Antigua (School of Medicine) Muslim Students Association). Антигуа утравында Әхмәдия миссиясе дә бар. «Антигуа һәм Барбуда мөселман җәмгыяте» (Muslim Community of Antigua and Barbuda) урнашкан.
2016 елда үткәргән сораштыру күрсәткәнчә, Антигуа һәм Барбуда мөселманнарының гомуми саны 950 кеше тәшкил итә.
Әл-Вәхид
Әл-Вәәхид (الْوَاحِدُ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Һәр карашта: затында, сыйфатларында, эшләрендә, исемнәрендә ише, охшашы, уртагы, ярдәмчесе булмаган бердәнбер барлык — Аллаһыдыр димәк. «Ихлас» сүрәсе Аның бу сыйфатларын аңлатып бирә. «Ихлас» сүрәсен еш уку бик саваплы.
Лэрухэй-Яха
Лэрухэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Харасовая елгасының уң ярыннан 105 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 61 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малая Гарожа
Малая Гарожа (Малая Гарожа ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ястыктепе (Кемах)
Ястыктепе (Yastıktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (köy).
GSC8976-5133
GSC8976-5133 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Каенсаз
Каенсаз — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Халык саны — 125 тирәсендә. Почта индексы — 423978.
Тарих
1900-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Старий Гжибув
Старий Гжибув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вайсбах (Тюрингия)
Вайсбах (Weißbach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караһалка (Пынарбашы)
Караһалка (Karahalka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Илой (Аризона)
Тарихы
Илой шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рим Хәсәнов
Рим Мәхмүт улы Хәсәнов — популяр җырлар иҗат итүче татар композиторы, тәрҗемәче, СССР Композиторлар берлеге әгъзасы (1974), Россия Язучылар берлеге әгъзасы (2010), Г. Сәләм премиясе иясе (1976), БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1979), ТР дәүләт бүләге иясе (2009), БР халык артисты (2017), Уфаның мактаулы гражданы (2017).
Биография
1973 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын композиция сыйныфы буенча тәмамлый. Совет армиясендә хәрби хезмәтен үткәндә берничә популяр җыр иҗат итә: "Юкка түгел", "Кышкы романс". 1973—1978 елларда Башкорт академик драма театрының музыкаль бүлеген җитәкли. 1978 елдан соң ирекле иҗади эштә. 1994—1996 елларда Австралиядә яшәп иҗат итә. Соңгы вакытларда Мәскәүдә яши.
Эстрада
400гә якын җыр авторы. «Сиңа килдем, иркәм», «Кичер мине, әнкәй, гафу ит», «Чәчәкләр уяныр», «Дусларыңны онытма», «Кышкы романс», Уфаның рәсми булмаган гимны «Өфө йүкәләре», «Юкка түгелдер», «Ялгыз аккош күлләрдә», «Су сибегез гөлләргә», «Мине юллар чакыра», «Кыңгыраулы мәктәп еллары», «Асия», «Ләйсән яңгыр», «Оныт әле йөрәк ярасын» кебек йөзләрчә милли рухлы җырлары халык тарафыннан җылы кабул ителде. Алар төрле буын җырчылары башкаруында әле дә популяр. Җырларын төрле заманда Зәки Мәхмүтов, Ренат Ибраһимов, Гомәр Әбделмәнов, Илфак Смаков, Фидан Гафаров, Сәет Фәйләсүпов, Нәзифә Кадыйрова, Радик Гәрәев, Лилия Букеева, Идрис Газиев, Радик Динәхмәтов, Алсу Сафина, Владимир Трошин башкара.
Сәхнә һәм кино
Гафури театрының, Стәрлетамак һәм Сибай башкорт театрларының 70тән артык спектаклен музыкаль яктан бизәде. Шул исәптән: "Тапшырылмаган хатлар" (Гадел Кутуй), "Айсылуның айлы кичләре" (Ибраһим Абдуллин), "Ташлама утны, Прометей" (Мостай Кәрим), "Унөченче председатель" (Азат Абдуллин). "Стәрлетамак" телевизион әкиятенә һәм "Алтын атлы сыбайлы" н/фильмына (Ю.Якушев белән, Мосфильм, 1980) музыка яза. "Курай турында легенда" (1979), "Телсез" балетлары; "Прометей" белән "Сибай" симфоник поэмалар; бәрмә (инструментлар) һәм синтезатор өчен "Катастрофа, 4 июнь" (1989), "Нәсел язуы" ораториясе (1974), "Башкортстан" һәм "Ленин язын туган" кантаталары. Татар дәүләт академия театры куйган "Телсез күке" (Зөлфәт Хәким) спектакленә музыка язган (2008).
1974 елдан — СССР композиторлар берлеге әгъзасы. Россия язучылар берлеге әгъзасы.
Русень (Борлешть, Нямц)
Русень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икенче Чемерчеево
Почта индексы — 429920. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241824012. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600000500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 105 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,50%).
Әс-Самәд
Әс-Самәд (الصَّمَدُ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Ихтыяҗларны канәгатьләндерүче, кайгыларны бетерүче — Аллаһыдыр. Кол бары тик Аңа ышаныр, Аңа гыйбадәт кылыр, Аннан гына ярдәм көтәр, Аңа тәвәккәл кылыр.
Турре
Турре — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палис
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,89 км².
Юндзилавка
Юндзилавка (Юндзілаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лутц (Флорида)
Лутц  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лутц халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәскәү урамы, 60 (Казан)
Мәскәү урамы, 60 — Казанның Мәскәү урамында урнашкан, XX гасыр башында төзелгән өч катлы йорт. Бу йортта 1908 елда Габдулла Тукай, 1917-1918 елларда Мулланур Вахитов яшәгәннәр.
(12217) 1982 JD2
(12217) 1982 JD2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 15 маенда Паломар тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 JD2» саналган.
Солоне (гмина Дубецко)
Солоне — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьвенте-Новаки
Сьвенте-Новаки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конштансе
Конштансе — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кохани (Польша)
Кохани  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5094) Серёжа
(5094) Серёжа — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 20 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UT6» саналган.
Каплна
Каплна — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюиссергие
Пюиссергие — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Малая Грава
Малая Грава (Малая Грава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Груменбичл (Болцано)
Груменбичл — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Груменбичл Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Туррильяс
Туррильяс — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кларкстон (Юта)
Кларкстон  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старий Дзебалтув
Старий Дзебалтув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ловрин
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анзуран
Анзуран — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Шапкина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кендалл (округ, Иллинойс)
Кендалл — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Йорквилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1841 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 830 км² тәшкил итә.
Әл-Кадир
Әл-Каадир (الْقَادِرُ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Теләгән нәрсәне теләгәненчә эшләргә хәленнән килгән барлык — Аллаһыдыр. Аның кодрәтенең чиге юктыр, Аның һәр нәрсәгә көче җитә.
(12218) Флайшер
(12218) Флайшер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 15 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 RK» саналган.
Вайсенборн (Хольцланд)
Вайсенборн (Weißenborn) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC898-1047
GSC898-1047 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Крештума
Крештума — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Люби-Яха
Люби-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Байдарата борыны урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Солонка (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ятаганкая (Гүчлүконак)
Ятаганкая (Yatağankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Гүчлүконак илчесенә караган бер авыл (köy).
Вер-сюр-Сель
Вер-сюр-Сель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Фортанга
Фортанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Ингушетия, Төньяк Осетия — Алания Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Асса елгасының уң ярыннан 7,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 69 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, инештән Грозный каласына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Икенче Синьялы
Икенче Синьялы (Çĕнъял, Вторые Синьялы) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 133 кешенең яшәве мәгълүм.
Сьвериж-Другий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Икенче Синьялы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,29%).
Паллюо
Паллюо — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Коханув (Липский повяты)
Коханув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Улейла-дель-Кампо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каса-Гранде (Аризона)
Тарихы
Каса-Гранде шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макгрегор (Флорида)
Макгрегор  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Макгрегор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Русень (Пояна-Теюлуй, Нямц)
Русень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юндзялова
Юндзялова (Юндзялова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Новы Пагост гминасы составында авыл.
Груми (Виченца)
Груми — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(5095) Escalante
(5095) Escalante — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 10 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 NL» саналган.
Груми (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Исәнсеф
Исәнсеф — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Халык саны — 235 тирәсендә. Почта индексы — 423988.
Тарих
1693 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Лодейное Поле
Лодейное Поле (Лодейное Поле) — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1785 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,9%), украиннар (1,7%), белоруслар (1,0%).
Әл-Мүктәдир
Әл-Мүкътәдир (الْمُقْتَدِرُ) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Җир йөзендә куәт һәм кодрәт иясе булганнар бар. Аллаһының алар өстеннән, ягъни алар аша, теләгәнен теләгән вакытта эшләргә көче җитәр. Аллаһының кодрәте каршысында аларның көчләренең бер тәэсире дә юктыр.
Вахова (Талица шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
GSC9000-672
GSC9000-672 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пюяше
Пюяше — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Малая Дубравка
Малая Дубравка (Малая Дубраўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Старий Казанув
Старий Казанув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Сөн вулысы
Түбән Сөн вулысы (рус. Нижне-Сунская волость) — 1796 елдан 1920 елга кадәр гамәлдә булган Казан наместиклыгының һәм Казан губернасының юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Мамадыштан Көнбатышка 30 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Түбән Сөн авылы.
Криштелу (Паредеш)
Криштелу  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Түбән Сөн вулысы
Тарих
Түбән Сөн вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан.
Криштелу (Паредеш)
Географиясе
Мәйданы —.
Түбән Сөн вулысы
Тарих
1796 елда Казан губернасы Мамадыш өязенең административ-территориаль берәмлеге буларак барлыкка килә.
1796 елдан 1920 елга кадәр Казан губернасының Мамадыш өязе составына керә.
1920 елның 25 июнендә Татарстан АССРның Мамадыш кантоны составына керә.
Административ бүленеш
1890 елда вулыста 14 торак пункты һәм 1949 йорт хуҗалыгы булган. Вулысның мәйданы 167,9 км² тәшкил иткән.
Халык
1883 елда халык саны 9417 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 4667 җан, хатын-кызлар - 4750.
1890 елда халык саны 11833 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар - 5942 җан, хатын-кызлар - 5891. 1897 елда халык саны 8616 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.
Сарман вулысы
Сарман вулысы (سارمان (ئەلمەت-موللا) ۋولىٰسىٰ, Сармановская (Альмето-Муллинская) волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Яңа Спас, Иске Кәшер, Александр-Карамалы, Язикәү һәм Нөркәй вулыслары белән чиктәш булган (1890). 17 торак пунктта 12403 кеше яшәгән.
Октябрь инкыйлабына кадәр Әлмәт-Мулла вулысы дип йөртелгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Сарман районына кушыла.
Урракаль
Урракаль — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12219) Григорьев
Тарихы
1982 елның 19 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SC8» саналган.
Ануфриева
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Ляба-Яха (Лабахэй-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әлфия Айдарская
' Әлфия Айдарская', Әлфия Газиз кызы Айдарская (ире фамилиясе буенча Грекулова, 1925 елның 25 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан'') — балет биючесе, татар классик балетына нигез салучыларның берсе, Татарстан АССР атказанган артисты. Күренекле татар композиторы Сара Садыйкова иҗатын армый-талмый пропагандалаучы.
Тәрҗемәи хәле
1925 елның 25 маенда җырчы һәм композитор Сара Садыйкова белән актер һәм режиссер Газиз Айдарский гаиләсендә туган. Ун яшенә кадәр дәү әнисе Бибигайшә янында Бишбалтада яши. Әнисе белән кымызга барган җиреннән, Уфадан сайланган төркем эчендә (Фәйзи Гаскәров 300 баладан 12 баланы сайлап алып, Ленинградка юллый, уку азагына 5 бала кала), Ленинградка балерина һөнәренә өйрәнергә китә. А. Ваганова исемендәге Ленинград дәүләт академия хореография училищесын тәмамлаган (классик бию укытучылары Наталия Александр кызы Камкова, соңрак Елена Ширипина).
1941 елда Бөек Ватан сугышы башлангач, А. Ваганова исемендәге Ленинград дәүләт академия хореография училищесын эвакуациялиләр. Уфадан килгән төркемдә укыган Әлфия Айдарскаяны (укыган чорда Алла Садыкова) Уфадагы опера һәм балет театры карамагына кайтаралар һәм ул әлеге театрда эшли башлый. Сара Садыйкова Уфага килеп, сугыш вакытына гына дип сөйләшеп, Әлфияне Казанга күчертүгә ирешә.
1941—1965 елларда (өзеклек белән) Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры нда балет биючесе. Казанда башта кордебалет артисты була, соңрак төп партияләрдә чыга башлый. Аерым алганда, Одилия-Одетта («Аккош күле»), Зарема («Бакчасарай фонтаны»), Хасинта («Лауренсия»), Флер-де-Лис һәм Гудула («Эсмеральда») партияләрен башкара. Татар классик репертуарыннан «Зөһрә», «Алтынчәч», «Башмагым»да һ. б. бии.
1941-1942 елларда, Казан опера театрында штат кыскартуга эләгеп, Казанга Украинадан эвакуацияләнгән 543нче санлы заводта хәрби товарны (пуля) үлчәүче булып эшли. 1943 елда Молотовка (1940—1957 елларда Пермь Молотов дип аталган) эвакуацияләнгән Ленинград дәүләт академия хореография училищесындә укуын тәмамларга бара (булачак ССРБ халык артисты белән бер вакытта (Юрий аннан ике курс түбән) укый).
1947 елда Мәскәүдә РСФСР музыкаль театрларының иҗат яшьләре смотрында «Бакчасарай фонтаны» балетыннан өзектә катнаша (Нинель Юлтыева, Әдһәм Нарыков белән бергә), финалга үтә. ВЛКСМ ҮК Мактау грамотасына ия була.
1965 елдан Казан театр һәм музыка училищесында балаларга ритмика укыта башлый. Алабугада да эшли.
Сара Садыйкова
Әнисе күренекле татар композиторы Сара Садыйкова иҗатын армый-талмый пропагандалаучы. Ел саен концертларын оештыра, үзе сценарийларын яза, үзе алып бара, үзе артистларны чакыра. 1990—1995 елларда Мәскәүдә (1992 елда Әстерханда) искә алу концертларын, 1999 елда үз көче белән Газиз Айдарскийның туган авылында (Яшел Үзән районы Айдар авылы) һәм Казанда Актерлар йортында искә алу кичәсе үткәрә. Соңгы 10-15 елда бернинди ярдәмсез Сара Садыйкова, Газиз Айдарскийның юбилей кичәләрен Санкт-Петербург, Яр Чаллы, Мәскәү, Казан калаларында үткәреп килә. Сара Садыйкованың җырлары тупланган берничә китабын нәшер итүгә әзерләгән («Идел суы ага торыр», «Сагыналар сине якын дуслар», «Ак калфак», «Ил кызы» һ. б.) Сара Садыйкова турында үзе дә китап язган. Казанда Сара Садыйковага музей ачу, Иске бистәдә һәйкәлен урнаштыру, Сара Садыйкова исемендәге халыкара җыр фестивален оештыру мәсьәләләре өчен борчыла
Яшел Үзән районы Күгеш авылында мәктәпкә Газиз Айдарский исеме бирүдә, мәктәптә Газиз Айдарскийның мемориаль музеен, Апас районының Тутай авылында Сара Садыйкова музеен, Казанның Киров районы 4нче татар гимназиясендә Сара Садыйкова музеен оештыруда башлап йөри.
Гаиләсе
Әтисе — Газиз Айдарский (Газиз Исхак улы Вәлитов) (1898—1933), актер, режиссер, Беренче үрнәк татар театры артисты (1922—1924), Мәскәү үзәк татар эшче театры сәнгать җитәкчесе, баш режиссеры (1924—1933), Казан театр училищесы укытучысы (1930—1931). 1933 елның 30 октябрендә 34 яшендә Мәскәүдә туберкулез чиреннән үлә. Кабере юк, чөнки җәсәде кремацияләнә, көл салынган савыт башта гаиләсендә саклана, аннары Милли музейга тапшырылгач, юкка чыга.
Әнисе Сара Гариф кызы Садыйкова (1906—1986), беренче һөнәри татар хатын-кыз композиторы, югары музыкаль белемле беренче профессиональ татар җырчысы, драма актрисасы. ТАССР халык артисты. РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе. Тукай премиясе лауреаты.
Бөрмәкәй
Бөрмәкәй — бөрмәкәйчәләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Капушянске Клячани
Капушянске Клячани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кливленд (Юта)
Кливленд  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вайсенборн-Людероде
Вайсенборн-Людероде (Weißenborn-Lüderode) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кливленд (Юта)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фукс йорты (Казан)
Фукс йорты — Казанның Мәскәү һәм Галиәсгар Камал урамнары кисешкән урында урнашкан, 1843 елда төзелгән ике катлы кирпеч йорт. Бу йортта Казан император университеты профессоры Карл Федор улы Фукс (Karl Friedrich Fuchs, 1776—1846) яшәгән, Александр фон Һумбольт, Михаил Сперанский, Николай Лобачевский һ.б. танылган шәхесләр булганнар.
Тарих
1805 елда алман галиме Казан университетына табигать тарихы профессоры итеп билгеләнә, медицина факультетында лекцияләр укый, 1823—1827 елларда университет ректоры була.
Йортны профессор Фукс өйләнгәнче үк сатып алган була. Карл Фукс Иске татар бистәсендә юкка гына урнашмый, ул күпкырлы галим — табиб, ботаник, этнограф, төбәк тарихчысы, археолог һәм нумизмат була. Ботаника, нумизматика, зоология буена бай тупланмалар җыя. Борынгы кулъязмаларны эченә алган бай китапханә туплый. «Казан шәһәренең кыскача тарихы»н яза. Татарлар, шулай ук Идел буенда яшәүче башка халыклар турында этнографик хезмәтләр яза.
А. С. Пушкин «Пугачев тарихы» (История Пугачева) өчен материаллар туплаганда, 1833 елда профессор Фукс янында әлеге өйдә була һәм «Пугачев тарихы»нда Карл Фуксны телгә ала : «»
Карл Фукс йортында заманының күренекле кшеләре Н. И. Лобачевский, М. М. Сперанский (1821 елда), А. фон Һумболдт (1829 елда), төрле елларда Евгений Боратынский, Эраст Перцов, Николай Языков һ. б. булганнар.
Иске татар бистәсе халкы, татарлар галимне «безнең Фукс» дип атаган, чөнки табиб буларак татар кешеләренә хезмәте күрсәтү өчен күп тырышлык куйган.
Карл Фуксның хатыны Александра Андрей кызы (кыз фамилиясе Апёхтина) үлгәч, йортны сатарга туры килә. Кызы Софья Карл кызы ире – прапорщик Дмитрий Александр улы Брылкин белән Казаннан күчеп киткәч, Карл Фуксның бай тупланмалары берәм-берәм юкка чыгып бетә. Йорт Казан сәүдәгәрләре Н. Ерлыкин, П. Серов, Ә. Г. Сәгадиев кулына күчеп тора. 1851 елда архитектор Александр Песке проекты буенча йортка реконструкция үткәрелүе мәгълүм.
Хәзерге заман
1997 елда Татарстан министрлар кабинетының № 599 карары (1997 елның 23 июле) белән Фукс йорты Татарстанның мәдәни әһәмиятле объекты, тарих һәм архитектура истәлеге дип табыла. Ләкин Казанның истәлекле урыны дип табылган әлеге йорт күп еллар буена авария хәлендә тора.
Фукс йорты федераль (2000 — 2005) һәм республика (2007 — 2009) программаларына кертелә, ләкин финанс бүленмәү сәбәпле,  торгызылмый кала бирә.
2010 елның декабрендә йортны 1 млн сумга «Арден» ҖЧҖ сатып ала, ләкин 63 млн сумлык төзәтү эшләре башкару һәм йортта 20 кв. м мәйданда Карл Фуксның музей-экспозициясен урнаштыру таләбе куелгач, ширкәт килешүдән һәм йорттан баш тарта.