cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD205938
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бүкүлмез (Рейһанлы)
Бүкүлмез (Bükülmez) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Учалы (мәгънәләр)
Учалы — күп мәгънәле сүз.
Кларбек
Кларбек — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Казеле (Казерта)
Казеле — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кәрим Мәсимов
Кәрим Кажимкан улы Мәсимов  (Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов; 1965 елның 15 июне, Целиноград, Казакъ ССР, ССРБ) — Казахстан дәүләт эшлеклесе, хокукчы. Казакъстан Республикасы Милли иминлек комитеты рәисе (2016 елның 8 сентябреннән).
Ике тапкыр Казакъстан премьер-министры (2007—2012, 2014—2016), Казакъстан президенты администрациясе җитәкчесе (2012—2014), милли иминлек генерал-лейтенанты.
Тормыш юлы
Кәрим Мәсимов 1965 елның 15 июнендә Казакъ ССРның Целиноград шәһәрендә туа. Милләте буенча уйгыр. Аның әтисе, Кажимкан Касыйм улы Мәсимов төрле идарә вазыйфаларында эшләгән, моннан тыш, «Казакъстанның милли агросәнәгать палатасы» һәм Казакъстанның йога ассоциациясе иҗтимагый оешмаларында президент була. Әнисе — Элеонора Кәрим кызы Ажибәкова.
1982 елда Алматы шәһәрендә Республика физика-математика мәктәп-интернатын тәмамлый.
Клопот (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Клопот  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кәрим Мәсимов
Тормыш юлы
1985—1988 Патрис Лумумба исемендәге халыклар дуслыгы университетын (гарәп теле), аннары Т. Рыскулов исемендәге Казакъ икътисад университетын, Казакъ дәүләт идарә академиясен тәмамлый.
Клопот (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кәрим Мәсимов
Тормыш юлы
1988—1989 елларда Ханбалык телләр институтында кытай телен өйрәнә, Үһән юридик университетында (1989—1991) һәм Колумбия университетында (АКШ) стажировка уза. 1998 елда Казакъ дәүләт идарә академиясе аспирантурасын, ә 1999 елда Мәскәү дәүләт технология академиясе докторантурасын тәмамлый. Шул ук елда «Казакъстан Республикасы сәнәгатен формалаштыру проблемалары һәм аларны хәл итү юллары (теория һәм практика)» темасы буенча докторлык диссертациясен яклый.
1991 елда Казакъстан Хезмәт министрлыгының бүлек башлыгы була. 1992—1995 елларда Кытайда һәм Һоң Коң да Казакъстан коммерция структураларында эшли. 1995—1997 елларда «Алматы сәүдә-финанс банкы» идарәсе рәисе. 1996 елда «Туранбанк» идарәсе рәисе вазыйфаларын башкаручы, 1997 елдан «Казакъстан халык саклык банкы» идарәсе рәисе.
2000 елда Казакъстанның Транспорт һәм коммуникацияләр министры итеп билгеләнә. 2001—2003 елларда Казакъстан Премьер-министры урынбасары. 2003—2006 елларда Казакъстан Президенты ярдәмчесе. 2006 елдан Казакъстан Премьер-министры урынбасары (бер үк вакытта 2006 елның апреленнән октябрь аена кадәр икътисад һәм бюджет планлаштыру министры булып эшли). 2007—2012 елларда Казакъстан Премьер-министры. 2012 елдан 2014 елга кадәр Казакъстан Республикасы Президенты Администрациясе җитәкчесе. 2014 елның 21 гыйнварыннан Казакъстан Дәүләт Секретаре вазыйфаларын башкаручы.
2014 елның 2 апреленнән Казакъстан Премьер-министры. 2015 елның 26 апрелендә вакытыннан алда президент сайлауларын уздырганнан соң, 29 апрельдә яңадан Казакъстан Республикасы Премьер-министры итеп билгеләнә. 2016 елның 8 сентябреннән — Казакъстан Республикасы Милли иминлек комитеты рәисе.
Халыкара хокук буенча белгеч, икътисадчы. Икътисад фәннәре докторы. Уйгыр, казакъ, рус, инглиз, кытай һәм гарәп телләрен белә.
Кәрим Мәсимов спорт белән актив шөгыльләнә: тау һәм йөгерү чаңгылары, альпинизм һәм гольф.
Казакъстан Республикасының тай боксы федерациясе президенты, Бөтендөнья муай тай ассоциациясе (WMC) Вице-президенты, Азия муай-тай Федерациясе (FAMA) президенты, Халыкара муай-тай Федерациясе (IFMA) вице-президенты , Казакъстан милли географик җәмгыятенең попечительләр советы рәисе булып тора.
Шәхси тормыш
Өйләнгән. Хатыны Мәсимова (Машурова) Диләрәм Азат кызы белән өч бала үстерәләр.
Велень (Метеш, Алба)
Велень — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Берик
М.Берик — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/376/381 урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 139
NGC 139 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Стрельна
Стрельна (Стре́льна) — бистә, Россия Федерациясенең федераль әһәмияттәге Санкт-Петербург шәһәре Петродворец районы составында шәһәр эчендәге муниципаль берәмлек. Ул Фин култыгының көньяк ярында, Стрелка һәм Кикенка елгаларында урнашкан.
Стрельна аша Петергоф юлы һәм шунда тәмамланучы 36нчы трамвай маршруты уза, ул тарихи Ораниенбаум электр линиясенең уникаль мирасы, Россия империясендә беренче шәһәр яны электр поездлары проекты булып тора. Шулай ук, Октябрь тимер юлының Балтыйк сызыгының бер өлеше муниципалитет берәмлек территориясе аша уза, алар буйлап шәһәр яны электр поездлары да йөри, Стрельна станциясендә туктый.
Тарихы
Беренче тапкыр Водская Пятинаның Язма китабында 1500 елда, Копорский районының Кипенский чиркәү ишегалдында Стрелна елгасындагы Стрелна авылы буларак искә алына.
соң, бу җирләр Швециягә бирелә, һәм 1630-елларда Стрельнада Швеция сәясәтчесе Юхан Шюттеның Хоффтагы Стралл барон утары пәйда була. Утарда пристань, су тегермәне, буа, теплица һәм кечкенә йорт чиркәве була.
Стрельна бистәсе Август Бергенгеймның 1676 елда Швеция материаллары нигезендә төзелгән картасында билгеләнгән.
XVIII гасыр азагында, Стрельна бөек князь шәхси милегенә әйләнә — 1797 елда Павел I аны икенче улы бөек князь Константин Павловичка бүләк итеп бирә, шул сәбәпле зур сарай һәм парк бүгенге көнгә кадәр сакланып калган аның исеме белән йөри. Комплексның архитектура доминантасы — Константин сарае — Николо Микетти проекты буенча 1720 елда төзелә башлый, 1750-елларда архитектор Бартоломео Растрелли тәмамлый, һәм 1803 елгы янгыннан соң Андрей Воронихин һәм Луиджи Руска ясаган үзгәрешләр белән торгызыла, 1847—1851 елларда Христиан Мейер, Андрей Штакеншнейдер һәм Александр Брюллов тарафыннан яңартыла.
1941—1944 елларда, сугыш вакытында, торак пункт немец гаскәрләре тарафыннан яулап алына, алар Стрельнаны Ленинградка ату өчен плацдарм итеп файдалана. Орлов сарае тулысынча җимерелә, ансамбльнең барлык биналары һәм парклары җимерелә. Стрельна һәм Петергоф Кызыл Армия тарафыннан 1944 елның 19 гыйнварында азат ителә. Революциядән соң Константин  сараенда балалар мәктәп-колониясе, санаторий урнаша, сугыштан соң торгызылган бинада  1991 елга кадәр Арктика училищесы урнаша, 90-нчы елларда ул ташландык хәлгә килә.
2003 елга "Конгресслар сарае" дәүләт комплексы буларак торгызыла.
Халкы
<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Спорт
2014 елдан башлап авылда ASK-S боз комплексы урнаша, ул СКА-Стрельна балалар хоккей мәктәбенең төп мәйданы булып тора (СКА хоккей клубы академиясе составында).
Мейсонвилл (Кентукки)
Мейсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейсонвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сукуша
Сукуша — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Городенка елгасының уң ярына тамагыннан 5,8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мәскәү елгасынан Заозерье авылы янындагы су үлсәү посынан Коломна каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николай Мельников
Николай Мельников (15 (28) февраль 1909, Сарапул, Нократ губернасы[1] — 7 декабрь 1980 (71 яшь), Мәскәү шәһәре) — совет инженеры, тау эше өлкәсендә галим. СССР Фәннәр академиясе академигы (1962), Социалистик Хезмәт Герое (1979).
Биографиясе
Мельников Николай Васильевич 1909 елның 15 февралендә Сарапул (хәзерге Удмуртия) шәһәрендә туган.
1930 елдан күмер сәнәгате системасында эшли: алмаш шахта инженеры, проект-гыйльми-тикшеренү институтының инженер-проектанты, шахтаның баш инженеры, трестның баш инженеры, «Красная Заря» заводы директоры.
1933 елда Свердлов тау институтын тәмамлый.
Монтийе
Монтийе — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Николай Мельников
Биографиясе
1946 елның гыйнварыннан ССРБ-ның көнчыгыш районнарының күмер сәнәгате Халык комиссариаты (министрлык) коллегиясе әгъзасы була.
1949 елның гыйнварыннан күмер сәнәгате буенча хөкүмәт карарларының үтәлешен тикшерү буенча ССРБ Министрлар Советы каршындагы Ягулык һәм транспорт бюросы әгъзасы була.
Хуҗалык эшчәнлеге белән бер үк вакытта 1950-1956 елларда Күмер сәнәгате академиясе профессоры вазыйфасында эшли.
1953 елның 23 октябрендә СССР Фәннәр академиясенең техник фәннәр бүлеге әгъза-корреспонденты итеп сайлана.
1953 елның декабреннән ССРБ Министрлар Советы каршындагы металлургия, күмер сәнәгате һәм геология буенча бюро әгъзасы.
1959 елның маеннан 1960 елның июненә кадәр ССРБ Дәүләт план кору комитетының техник-икътисади экспертиза советы рәисе була.
Баффало (Миннесота)
Баффало  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Николай Мельников
Биографиясе
1961 елдан 1963 елга кадәр ССРБ Министрлар Советының ягулык сәнәгате буенча Дәүләт комитеты рәисе була.
Баффало (Миннесота)
Тарихы
Баффало шәһәре  елда нигезләнгән.
Николай Мельников
Биографиясе
1963 елдан ССРБ Дәүләт исәп комитеты ягулык сәнәгате буенча дәүләт комитеты рәисе булып тора.
Баффало (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Мельников
Биографиясе
1962 елның 29 июнендә СССР Фәннәр академиясенең «Тау эше» белгечлеге буенча техник фәннәр бүлегендә мөхбир әгъза итеп сайлана.
1966 елдан СССР Фәннәр академиясе Президиумы әгъзасы.
1967 елдан СССР Фәннәр академиясе Җир физикасы институтының физик-техник тау проблемалары секторы мөдире, аннары ССРБ Халык хуҗалыгы академиясе ректоры һәм СССР Фәннәр академиясенең җир астын комплекслы үзләштерү проблемалары институты директоры.
1944 елдан ВКП(б) әгъзасы. ССРБ Югары Советының 6 нчы чакырылыш депутаты (1962-1966).
1980 елның 7 декабрендә вафат була. 11 декабрьдә Мәскәүдә Новодевичье зыяратында җирләнгән (участок № 9).
Гаиләсе
Уллары:
Фәнни эшчәнлеге
Н. В. Мельниковның төп фәнни казанышлары файдалы казылмаларны ачык ысул белән чыгару, тау токымнарын шартлатып ваклау теориясен эшләү, тау машиналарын изү параметрларын билгеләү ысуллары һәм тау сәнәгате үсеше мәсьәләләре белән бәйле.
Кривой Рог тимер мәгъдәне бассейнының тирән офыкларын эшкәртү проблемаларын өйрәнә.
Хәтер
СССР Фәннәр акадмиясе 1981 елда Н. В. Мельников исемендәге алтын медаль булдыра. Ул җир астын комплекслы үзләштерү проблемалары өлкәсендә күренекле эшләр өчен тапшырыла.
Глыба горной науки. Академик Н. В. Мельников турында Фильм. МИКСП (Урта Кама алды тарихы һәм мәдәнияте музее) — Сарапул, 2009;
Галимгә туган шәһәре Сарапулда Йорт-музее янында бюст куелган;
Сарапулда Йорт-музей — Русиядә бердәнбер йорт-музее ;
Сарапулда бер урам аның исемен йөртә.
Глобочице (Брежице)
Глобочице  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подзегуци
Подзегуци (Подзегуці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Коланлы (Йозгат)
Коланлы (Kolanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Рәшит Нигъмәтуллин (1923)
Рәшит Шакир улы Нигъмәтуллин (1923 елның 5 гыйнвары, — 1991 елның 7 июле, ) — физик, дәүләт эшлеклесе, физика-математика фәннәре докторы (1965), профессор (1967), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1970). 1953 елдан КАИда: радиотехника һәм электроника кафедрасы мөдире (1954—1988), ректор (1967—1977), лаборатория мөдире (1988—1991). СССР Фәннәр академиясенең электрохимия буенча фәнни шура әгъзасы (1968—1991). ТАССР Югары Шурасы Рәисе (1971—1980).
Биография
Рәшит Нигъмәтуллин 1923 елның 5 гыйнварында Казанда татар теле һәм әдәбияты укытучысы Шакир Шабан улы һәм химия укытучысы Хәлимә Хөсәен кызы гаиләсендә туа. 2 нче урта мәктәпне тәмамлап, 1940 елда Укытучылар институтының физика-математика факультетына укырга керә. 1 курсны тәмамлагач, авиация техникумына күчә.
1942 елда, Бөек Ватан сугышы башланганнан соң, үз теләге белән Кызыл Армиягә китә. Сәламәтлеге буенча стройга карамаган частьләрдә хезмәт итә. 1945 елда Казан дәүләт университетының физика-математика факультетына укырга керә, бишле билгеләренә укый, исемле стипендиат була, диплом эшен Е. К. Завойский лабораториясендә башкара, аспирантурада профессор А. Г. Шәфигуллинда молекуляр физика кафедрасы буенча белгечлек ала. Физика-математика фәннәре кандидаты (1954).
1953—1954 елларда Казан дәүләт университетының физика-математика факультетының молекуляр һәм җылылык күренешләре кафедрасы ассистенты. 1954 елдан 1988 елга кадәр — Казан авиация институтының теоретик һәм радиотехника кафедрасы мөдире. 1965 елда Р. Ш. Нигъмәтуллин тарафыннан «электролитик ячейканы теоретик тикшерү һәм сыек тән электроникасы мәсьәләләре» темасына докторлык диссертациясе уңышлы яклана.
1967 елда Казан авиация институтын җитәкли, ректор Нигматуллин җитәкчелегендә институт көчле үсеш ала. Бу вакыт эчендә институтта ике яңа факультет ачыла: автотөзелеш факультеты һәм техник кибернетика һәм информатика факультеты. 1971—1979 елларда — ТАССР Югары Шурасы Рәисе. 1977 елда институт җитәкчелеген сәламәтлеге торышы буенча калдырып китә. Молекуляр электроника өлкәсендә фәнни мәктәп булдыра. 200дән артык фәнни эш авторы һәм авторы.
1991 елның 7 июлендә вафат була.
Бүләкләр һәм истәлек
Казанда А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университетының 5 нче корпусы бинасында (Театр урамы, 7/31) Р. Нигъмәтуллинга мемориаль такта куелган.
Профессор Нигъмәтуллин хөрмәтенә Казанның Яңа Савин районында урам аталган.
Бакалажево
Бакалажево — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дмитрий Мейер
Дмитри Мейер (Дмитрий Иванович Мейер,, — , ) — хокук белгече, хокук докторы (1848), Казан һәм Санкт-Петербург университетлары профессоры.
(18072) 2000 CL71
(18072) 2000 CL71 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CL71» саналган.
Эсларн
Эсларн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Граден
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гайниямак
Гайниямак — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452132, — 80202816001.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 897 кешенең яшәве мәгълүм.
Златосел
Златосел — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андреевка (Чиләбе өлкәсе)
Андреевка (Андреевка) — Чиләбе өлкәсенең Увельский районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
Ортакөй (Чифтелер)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Альман (Марна)
Альман — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Длонь (Великопольское воеводалыгы)
Длонь  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орлецы (Киров өлкәсе)
Орлецы (Орлецы) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
(18073) 2000 CB82
(18073) 2000 CB82 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Орлецы (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), татарлар (5%), арлар (2%).
Эдуард Мейер
Эдуард Мейер (Эдуард Андреевич Мейер,, — , ) — зоолог, боҗралы суалчаннар өлкәсендә белгеч, Казан университеты профессоры.
Йолдыз Нигъмәтуллина
Йолдыз Нигъмәтуллина, Йолдыз Галимҗан кызы Нигъмәтуллина (1929 елның 29 апреле, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан — 2023 елның 2 феврале, шунда ук) — әдәбият белгече, филология фәннәре докторы (1971), ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1979, 1981), ТР дәүләт һәм Бакый Урманче премияләре иясе (1999, 2005), Казан университетының атказанган профессоры (2004).
Стрелица (Сухона кушылдыгы)
Стрелица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сухона елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монтинье-ле-Рери
Монтинье-ле-Рери — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чуллу (Җәбраел)
Чуллу  (Çullu ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Подзи
Подзи (Подзі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Валентина Губская
Валентина Губская - Россия Федерациясенең атказанган рәссамы, Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе.
1949 елда Чуаш Республикасында туа. Казан театр училищесының театр-декорация бүлеген тәмамлый. Луначарский исемендәге ГИТИС каршындагы Югары режиссура курсларының курчак театры бүлегендә белем ала (1972 ел, курс җитәкчесе – С.Образцов).
1969-1970 елларда – Тум курчак театрында куючы рәссам. 1975 – 1981 елларда Казан театр училищесында укыта.1970 – 1972 елларда – «Әкият» Татар дәүләт курчак театрының куючы рәссамы, 1972 елдан – театрның баш рәссамы. Театрда эшләү дәверендә ул 100 дән артык спектакльне бизи. Бу спектакльләр Брауншвейг (Алмания), Адана, Измир, Бурса (Төркия), Рязань, Ырынбур (Россия), Канн (Франция), Стара Загора (Болгария) һ.б. шәһәрләрдә узган халыкара фестивальләрдә катнаша.
«Әкият» Татар дәүләт курчак театрында бизәгән кайбер спектакльләре: «Муха-цокотуха», «Здравствуй, Ежик!», «Сертотмас үрдәк», «Сказка о двух монетах», «Три поросенка», «Малыш и Карлсон», «гусенок», «Мактанчык әтәч», «Паппет-шоу», «Кәкрүшкә», «водяной конь», «Су анасы», «Сказки Маршака», «Буратино», «Щелкунчик», «Красная шапочка», «Снежная королева», «Кошкин дом», «И кызык Шүрәле!», «Аленький цветочек», «Цветик-семицветик» һ.б.
Бүкче (Сейдишеһир)
Бүкче (Bükçe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 140
NGC 140 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казеле (Салерно)
Казеле — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Баффало-Лейк (Миннесота)
Баффало-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баффало-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хирохито
Хирохито, 裕仁, тәхет исеме Шова, 昭和天皇 (Мәдәниятле дөнья) (1901 елның 29 апреле, Токио — 1989 елның 7 гыйнвары, Токио) — Япониянең 124нче императоры (1926 елның 25 декабре-1989 елның 7 гыйнвары). Япония гаскәрләре генералиссимусы.
Тәрҗемәи хәле
1901 елның 29 апрелендә Токиода Япония тәхет варисы (соңыннан император) Йошиһито гаиләсендә туган. Балачактагы исеме — Мичи шаһзадә. 1912 елның 30 июлендә (бабасы император Мутсуһито вафатыннан соң) Япония тәхет варисы була. 1924 елның 26 гыйнварында ерак туганы Нагако шаһбикәгә (1903-2000) өйләнә. 7 балалары туа: шаһзадәләр Тсугу (соңыннан император Акихито), Йоши, шаһбикәләр Теру, Һиса, Така, Йори, Суга.
Тәхеткә утыру
1926 елның 25 декабрендә, император Йошиһито вафатыннан соң, Япония тәхетенә утыра һәм Япония тарихында иң озак вакыт тәхеттә утырган император булып исәпләнә.
1926-1945 елларда Япония гаскәриләре илдә зур йогынтыга ия була, ил 1937-1945 еллардагы Япон-Кытай сугышына һәм Икенче бөтендөнья сугышына катнашып китә.
Икенче бөтендөня сугышы
1941 елның 8 декабрендә (Һавай утрауларында 7 декабрьдә) Пөрл-Һарбор гаваненда торучы АКШ флотына кинәт ясалган һава һөҗүме белән Япония Икенче бөтендөнья сугышына кереп китә. Япония армиясе Көньяк-Көнчыгыш Азиягә басып керә. Сугышның башы Япония өчен уңышлы була. Һироһито япон хәрби көчләренең җиңүен тели.
1942-1943 елның башыннан япон армиясе җиңүләргә дучар була.
1945 елның башында, Һироһито, Япония армиясенең берәр яңгыравыклы җиңүеннән соң, солых турында сөйләшүләр башларга өметләнә. Ләкин союздаш илләр бары тик капитуляция гына таләп итәләр.
1945 елның 6 һәм 9 августларында АКШ Хиросима һәм Нагасаки шәһрләренә атом бомбасы ташлый. ССРБ 9 августта Япониягә сугыш игълан итә. 15 августта Һироһито радио буенча халкына мөрәҗәгать итеп, капитуляция турында игълан итә. Ләкин Квантун армиясе, Маньчжуриядә Кызыл гаскәргә каршылык күрсәтеп, август азагында гына бирелә.
Сугыштан соң
Икенче бөтендөнья сугышы тәмамлангач, Кытай, Тайвань, Корея, Көньяк-Көнчыгыш Азия илләре халкы Хирохитоны «Азия Гитлеры» дип атап, хәрби җинаятьче буларак хөкем итәргә чакыралар. АКШ президенты Гарри Трумэн да, союздаш илләр башлыклары да шундый фикердә була. Ләкин Япониядәге Америка оккупация хакимияте башлыгы генерал Дуглас Макартур Хирохитоның император булып калуына ирешә. 1946 елда Япониядә конституцион монарх титулы кабул ителә.
Вафатына кадәр (1989) Хирохито Япониядә һәм чит илләрдә күп йөри, Япониянең дипломатик имиджын күтәрүдә сизелерлек өлеш кертә.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
Япония, Бельгия, Бруней, Алмания, Бразилия, Норвегия, Греция, Швеция, Дания, Польша, Испания, Бөекбритания, Финляндия, Таиланд һ.б. илләрнең дәүләт бүләкләренә лаек була.
Эссельбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD205950
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Глоговиця (Иванчна Гориця)
Глоговиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартинш Мейерс
Мартинш Мейерс (Mārtiņš Meiers,, — , ) — Латвия баскетболчысы, Латвия чемпионы (2016/2017).
Тепаево
Тепаево (Тьопай, Тепаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Баканюк
Баканюк — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грайн
Грайн — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Василий Козлов (1903)
Василий Козлов (, Заградье, Могилөв губернасы, Рәсәй империясе —, Минск, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе, алман-совет сугышында катнашучы, генерал-майор.
Ленин ис. Минск коммунистик университетында (1929-1933) укыган.
Клотно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Клотно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Василий Козлов (1903)
Беларус ССР Халык комиссарлары шурасы рәисе урынбасары (1940-1941), Беларус К(б)Ф Минск өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1941-1942), Минск партизан берләшмәсе командиры (1941-1944), Беларус К(б)Ф Минск өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1942-1948), Беларус ССР Югары Шурасы рәисе (1947-1948), Беларус ССР Югары Шурасы президиумы рәисе (1948-1967). СБКФ ҮК әгъзасы (1966-1967), 2-7 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Клотно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Велень (Мовилица, Вранча)
Велень — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оттомар Мейков
Оттомар Мейков (Ottomar Johann Friedrich Meykow,, — , ) — юрист, Казан һәм Дерпт университетлары профессоры, Дерпт университеты риктыры (1876-1881, 1890-1892).
Мейтаун (Кентукки)
Мейтаун  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Юныс Нигамәтев
Юныс Нигамәтев (Юныс Ибраһим улы Нигамәтев (Неометов),, — , ) — хуҗалык эшлеклесе. Кукмарадагы «Кызыл тукучы» фәбриге (1928-1930), Яшел Үзән көймәләр төзү заводы (1934-1937), Казандагы «Урак һәм Чүкеч» заводы (1940-1942) һәм В.И. Ленин исемендәге Казан җитен комбинаты (1930-1932, 1946-1952) директоры.
Мейтаун (Кентукки)
Географиясе
Мейтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иван-Вазово
Иван-Вазово — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтрей-Белле
Монтрей-Белле — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
(18074) 2000 DW
(18074) 2000 DW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 24 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 DW» саналган.
Альманш-Лоне-е-Суае
Альманш-Лоне-е-Суае — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Колбашы (Татван)
Колбашы (Kolbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (köy).
Казый олысы
Казый олысы(көчек нугай(Кучук нугай), Йорт Гази улусы) тарихый төбәк Кубан һәм Тын елгалары янында. Татар һәм урыс тарихый документларында искә алына. Кырым ханлыгының олысы һәм аерым дәүләт икәне дә билгеле.
Исеме
"Казый олысы", "Кучук нугай" һәм "Йорт Гази улусы" ошбу атамалар Казый Улусының үз атамалары. Алар тарихый документларда сакланган. Тарихчылар урыс тарихый документлары аша Казый олусының Кучук Нугай исеменә үзгәрүен эзлиләр.
М.Г. Сәфәргалиев беренче тапкыр "Кече Ногай" "Казиев улусы" урынына "Зур рәсем китабы"(Книге Большому Чертежу) нда, ягъни 1627 елда куелган дип фикерли.
Әдәбият
''Б. Ишмулдин'' "Татарлар тарихы" Казан "Раннур" 2003. 160б.
Подзитва (Больцишски авыл советы)
Подзитва  (Подзітва ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тәтешле районы
Тәтешле районы (Татышлинский район) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Югары Тәтешле авылы.
Район Бөтенсоюз Үзәк Башкарма Комитетының 1935 елның 31 гыйнварындагы карары нигезендә төзелә. Бүген ул гомум халкы 25 163 кеше тәшкил иткән 13 авыл Советын берләштерә.
География
Тәтешле муниципаль районы Башкортстанның төньяк өлешендә урнашкан. Аскын, Балтач, Борай һәм Яңавыл районнары белән, Пермь краеның Чернушка һәм Көязе районнары белән чиктәш. Район “аю почмагында” урнашкан диярлек. Район үзәгеннән Уфага кадәр 250 км, Пермьгә – 270км, Ижауга – 220 км, Екатиринбурга – 360 км. Мәйданы 1376 км² тәшкил итә.
Урманнар районның 52 405 га җирен каплый (38%), авыл хуҗалыгы җирләре – 76 387 га, шул исәптән 52 167 га игеннәр.
Район елгаларга бик бай. Тере Танып ага, аның иң зур кушылдыклары Әри һәм Йок.
Районда нефть һәм газ ятмалары бар.
Халык
2010 елгы җанисәпнең нәтиҗәләре буенча башкортлар — 60,1%, арлар — 21,5%, татарлар — 14,9%, руслар — 1,9%, марилар — 1,3%, башка милләтләр — 0,3%.
Туган тел буенча халык (2010): татар теле — 62,8%, ар теле — 21,1%, башкорт теле — 11,5%, рус теле — 3,1%, мари теле — 1,2%.
Хәзер мең кешегә исәпләгәндә, уртача 14,4 бала туа.
Авыл хуҗалыгы
Авыл хуҗалыгы – районның төп икътисади тармагы. Иң табышлы тармак – терлекчелек. Районда 28 сөт-товар фермасы эшли. Шуларның 5есе – нәселле эре мөгезле терлекләрне үрчетү белән шөгыльләнә. 18 ат фермасы, 12 ферма бозау һәм таналарны ит өчен үстерә. Авыл хуҗалыгында 38% эчке продукт җитештерелә. 1,4 мең кеше эшли (эре хуҗалыклар). 2010 елда тулаем продукт 1473 млн сумга тиң булган. Продукциянең 51,6% шәхси хуҗалыкларда җитештерелгән. Зур хуҗалыкларга 47% туры килә. Фермер хуҗалыкларыныкы 1%ка да тулмый.
Сәнәгать
Районда урнашкан сәнәгать предпприятиеләре 2010 елда 1 118,2 млн сумлык товар җитештергән. Иң зур өлеш нефть тармагына карый (70%), азык-төлек сәнәгатенә 26,6% туры килә.
Тәтешле май заводы үз продукциясен Уфада, Нефтекамада, Яңавылда сата. Сәнәгатьтә 566 кеше эш белән тәэмин ителгән.
Транспорт
Тәтешле районын Борай – Иске Балтач – Көязе автоюлы кисеп чыга. Юлларның 90%ы – каты өслекле.
Мәгариф
2010/11 уку елында гомуми белем бирү учреждениеләрендә 3204 укучы белем ала, 992 нәни балалар бакчаларында тәрбияләнә. 15 урта мәктәп, 10 филиал, 1 төп мәктәп. Районның өч мәктәбе инновацион программаларны актив тормышка ашыручы гомуми белем бирү учреждениеләре арасында җиңүче дип табылды. Унсигез педагог “Белем бирү учреждениеләренең иң яхшы укытучысы” конкурсында җиңү яулады.
№151 һөнәри училище яшьләрне 5 һөнәргә өйрәтә (авыл хуҗалыгында тракторчы-машинист, умартачы, аш-су остасы, кондитер, автомеханик).
Вузларда 675 студент укый.
Матбугат
Район газетасы ике телдә чыгарыла: “Тәтешле хәбәрләре” (татарча), “Татышлинский вестник” (русча).
Айга ике тапкыр башк. «Аҡ тирмә» кушымта - гәҗите чыга.
Арча республика газетасы “Ошмес” нәшер ителә.
Леопольда Досталова
Леопольда Досталова (Leopolda Dostalová) — (1879 елның 23 гыйнвары, Прага-Велеславин  — 1972 елның 27 июне Прага) — әйдәп баручы Чехия актрисасы, озайлы еллар буе Прагада Милли театрының әгъзасы булып тора. Divadla za branou театрында 92 яшенә кадәр уйный.
Биографиясе
Леопольда Досталова Подебрады шәһәрендә үзэшчән актриса буларак уйный башлый, анда аның талантын режиссер Ярослав Квапил күреп кала. Аның ярдәмендә кыз Һана Квапилова белән актерлык осталыгына өйрәнә. 1899 елда ул беренче тапкыр Смихове Аренада, профессиональ сәхнәдә дебют белән чыгыш ясый. 1901 елның октябрендә ул Прага милли театры составына кертелә һәм ике кыска тәнәфес белән (1920—1924, 1942—1945 елларда), монда 1959 елга кадәр пьесаларда уйный. Хәтта 1959 елдан соң да ул милли театрда (1969 елга кадәр) катнаша, ә 1969 елдан 1971 елга кадәр Divadle za branou театрында уйный.
Ул шулай ук чит илләрдәдә чыгышлар ясый(Варшава дәүләт театрында — 1912, Загребта — 1914 , Люблянада — 1929 һәм 1930).
Карел Чапек, янәсе, «Ана» дигән әсәрен Леопольда Досталова өчен генә язган дигән фаразлар бар.
Ул милли театрның опера җырчысы Вацлав Климентның икенче хатыны булган. 1919 елда иренең вафатыннан соң ул скульптор Карел Дворжакка кияүгә чыга.
Ул 1972 елның 27 июнендә Прагада вафат булган һәм шунда җирләнгән.
Иҗаты
Милли театр үз архивында Леопольда Досталова 1883—1969 елларда башкарган 344 роль һәм спектакль тәкъдим итә.
Ул төрле әсәрләрдә, еш кына төрле рольләрдә уйный.
Мөхәммәтхафиз Морзагалиев
Мөхәммәтхафиз Морзагалиев (1887 ел, Тургай өлкәсе, Россия империясе — 1938 елның 27 феврале, Алматы, Казакъ ССР, ССРБ) — совет партия һәм дәүләт эшлеклесе, Кыргыз (Казакъ) АССРның Халык комиссарлары советы рәисе (1921—1922).
Леопольда Досталова
Фильмнәр
1968 Ta třetí ( 1966 Kinoautomat: Člověk a jeho dům 1952 Jestřáb kontra Hrdlička 1947 Varúj! 1942 Okouzlená 1940 Pohádka máje 1939 Bílá jachta ve Splitu 1939 Kouzelný dům 1938 Její pastorkyně Děvčata, nedejte se! 1931 Psohlavci
Мөхәммәтхафиз Морзагалиев
Тормыш юлы
Мөхәммәтхафиз Морзагалиев жетыру кабиләсенең кердери нәселеннән килеп чыга. Урал губерниясенең Җәмбәйт өязе Караобин волосте Даункөл урочищесында туа. Уральсктагы мәктәпне тәмамлаганнан соң, Саратов авыл хуҗалыгы училищесына укырга керә. Училищеда революцион көрәшкә кушыла: маевкаларда катнаша, листовкалар тарата.
Леопольда Досталова
Телевидениеда
1970 Honoré de Balzac Honoré de Balzac 1970 Kouzelný dům Kouzelný dům 1968 Zločin pátera Amara Zločin pátera Amara 1967 Lucerna 1965 Konec velké epochy 1965 Neviditelný 1960 Lucerna 1960 Strýček Váňa
Бүләкләре
Дәүләт премиясе (1924) Халык артисты исеме (1947) Хезмәт ордены (1958)
Мөхәммәтхафиз Морзагалиев
Тормыш юлы
1919 елның сентябрендә милли эшләр буенча комиссия рәисе итеп билгеләнә, Урал өлкә революцион комитеты әгъзасы була.
1920 елның гыйнварында Кыргызстан крае белән идарә итү буенча хәрби-революцион комитет составына кертелә. 25 февральдә Җәмбәйт өяз ревкомы рәисе була. 1930 елның августында Ырынбур-Тургай губернасы гадәттән тыш комиссия рәисе итеп билгеләнә. 1920 елның көзендә Кыргыз АССР төзелү белән республика Эчке эшләр халык комиссариатын җитәкли.
1920 ел ахырында Кыргыз АССР Халык комиссарлары советы рәисе урынбасары була.
1921 елның гыйнвар ахырыннан — РКП(б) үзәк комитетының Кыргыз өлкә бюросы җаваплы секретаре, РКП(б) Кыргыз (Казакъ) өлкә комитеты җаваплы секретаре. 1921 елның августында РКП (б) өлкә комитеты пленумы аны Халык комиссарлары советында эшкә туплау өчен партия оешмасы секретаре вазыйфасыннан азат итә.
1921—1922 елларда Кыргыз (Казакъ) АССР Халык комиссарлары советын җитәкли. 1923 елның гыйнварыннан ССРБ милләтләр эшләре буенча Халык комиссариаты каршындагы Кыргыз АССРның тулы вәкаләтле вәкиле. 1926 елдан 1929 елга кадәр-Казакъ АССР финансларының халык комиссары, ә соңрак (1937 елга кадәр) ССРБ халык игенчелек комиссариатының җимеш сатып алулары идарәсе башлыгы урынбасары булып эшли.
1937 елның августында кулга алына, ә 1938 елның февралендә Алматыда атып үтерелә.
Эссенбах
Эссенбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стаурбриҗ
Стаурбриҗ (Stourbridge) — Англиянең Вест-Мидлендс графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 1255 елда телгә алына.
Бейфилд (Колорадо)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айтуган (Әлшәй районы)
Айтуган — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452132, — 80202816002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 16 кешенең яшәве мәгълүм.
Ортакөй (Бешикташ )
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бешикташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Ortaköy, Beşiktaş Ortaköy, Beşiktaş
Гмайна (Кршко)
Гмайна  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сушенка
Сушенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нерская елгасының сул ярына тамагыннан 0,7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мәскәү елгасынан Заозерье авылы янындагы су үлсәү посынан Коломна каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(18075) Donasharma
(18075) Donasharma — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 28 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 DD5» саналган.
Казеле (Җенова)
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бейпорт (Миннесота)
Бейпорт  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сыворотка (Сухона кушылдыгы)
Сыворотка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сухона елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Балики (Польша)
Балики  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сыворотка (Сухона кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD205961
HD205961 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Балики (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD205961
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Длуга-Весь (Вонгровецкий повяты)
Длуга-Весь  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подзитва (Пагародзенски авыл советы)
Подзитва  (Подзітва ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Грайнбах
Грайнбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бүлбүл (Ешилли)
Бүлбүл (Bülbül) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Ешилли илчесенә караган бер авыл (köy).
Хуҗамәт
Почта индексы — 423710.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. . Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Кленшан-сюр-Орн
Кленшан-сюр-Орн — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Мелетий (Заборовский)
Мелети (Михаил Васильевич Заборовский,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Барнавыл (1908-1912), Якутск һәм Вилюйск (1912-1916) һәм Байкал аръягы һәм Нерчинск (1916-1927) япискебе, Хәрбин һәм Манҗурия митрополиты (1931-1946).
Монтрей-Жуинье
Монтрей-Жуинье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Зур Перелаз (Кирово-Чепецк районы)
Зур Перелаз (Большой Перелаз) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Флюсовая
Флюсовая (Флюсовая) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче станция.
Зур Перелаз (Кирово-Чепецк районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Флюсовая
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Зур Перелаз (Кирово-Чепецк районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
Флюсовая
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Рочестер
Рочестер (Rochester) — Англиянең Кент графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Сергей Притыцкий
Сергей Притыцкий (, Һаркавиче, Һродна губернасы, Россия империясе —, Минск, ССРБ) — беларус совет дәүләт эшлеклесе, алман-совет сугышында катнашучы, генерал-майор.
ЭККГ командирлар составы хәзерлеген камилләштерү курсларында (1941-1942), БК(б)Ф ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбендә (1945-1948) укыган.
Белосток өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе урынбасары (1939-1941), Беларус ленинчыл коммунистик яшьләр берлеге ҮК икенче сәрәктибе (1942-1944), Польша партизан хәрәкәте штабы башлыгы урынбасары (1944), башлык (1944-1945), Беларус К(б)Ф Һродна өлкә комитеты икенче сәрәктибе (1948), беренче сәркәтиб (1948-1951), Беларус К(б)Ф Барановичи өлкә (1953-1954), Молодечно өлкә (1954-1960), Минск өлкә (1960-1963) комитетлары беренче сәрәктибе, Беларус ССР Югары Шурасы рәисе урынбасары (1962-1965), Беларус ССР Югары Шурасы президиумы рәисе (1968-1971). СБКФ ҮК әгъзасы (1961-1971), 1-8 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Иганово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эссинг
Эссинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Велень (Муреш)
Велень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Эссинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велень (Муреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 141
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Клубка
Клубка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Даг Машанлы
Даг Машанлы (Dağ Maşanlı ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Булат Ибраһимов (1975)
Булат Ибраһимов - Г.Камал театрында куючы рәссам. 1975 елда Чаллы шәһәрендә туа. 1991 – 1995 елларда Чаллы сәнгать училищесында Ш.Мотыйгуллин, Л.Сафиуллин курсында укый. 1995 – 2000 елларда Санкт-Петербургның Театр сәнгате академиясендә белем ала.
2001 – 2004 елларда – Казан дәүләт яшь тамашачы театрында баш рәссам. 2004 елдан Г.Камал исемендәге татар дәүләт академия театрында куючы рәссам булып эшли.
Җәүдәт Сөләйманов
Тәрҗемәи хәле
1955 елның 15 мартында Чуашстанның Батыр районы Кызыл Чишмә авылында туа. Мәктәптән соң Казан дәүләт университетының механика-математика факультетын (1977), шул уку йортында аспирантураны (1981) тәмамлый. Техник фәннәр кандидаты (1986), докторы (2000) диссертацияләрен яклый.