cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Козагач (Мачка)
Козагач (Kozağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(6388) 1989 WL1
Тарихы
1989 елның 25 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WL1» саналган.
Йосыф Гайсә Хәлим
Йосыф Гайсә Хәлим (Iusuf Isa Halim,, — , ) — татар шагыйре, педагогы һәм тел белгече, беренче румын-төрек сүзлеге авторы (1930).
Монтамат
Монтамат — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Инкылап (Торул)
Инкылап (İnkılap) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Торул илчесенә караган бер авыл (köy).
Нешумаровы
Нешумаровы (Нешумаровы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(13630) 1995 WO3
(13630) 1995 WO3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Соходор
Соходор — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нове Литевники
Нове Литевники — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гуарани-ди-Гояс
Гуарани-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кожлангер
Кожлангер (Кожлэҥер, Кожлангер) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Түбән Кузь-Ю (Пожёг-Роща кушылдыгы)
Түбән Кузь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пожёг-Роща елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джефферсонвилл (Джорджия)
Джефферсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Плезент-Гровс (Алабама)
Плезент-Гровс  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Литвинки (Кобрынский районы)
Литвинки  (Літвінкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Плезент-Гровс (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Литвинки (Кобрынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Джефферсонвилл (Джорджия)
Тарихы
Джефферсонвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Запорная (елга)
Зур Запорная — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 68 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шәехләр (Омск өлкәсе)
Шәехләр (Междуречье, Речапово) — Омск өлкәсенең Тара районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 39,6%, урыслар — 56,1%.
Ани-Том
Ани-Том — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вэллер-Яха елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чатахова
Чатахова — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6389) Огава
(6389) Огава — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BX» саналган.
Портильо (Испания)
Портильо — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фоень (коммуна, Сату-Маре)
Фоень — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Портильо (Испания)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фоень (коммуна, Сату-Маре)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залиникрити
Залиникрити — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Залиникрити Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сидоровка (Тагила кушылдыгы)
Сидоровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тагил елгасының сул ярыннан 92 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гуарантан (Сан-Паулу)
Гуарантан  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фонтен (Вандея)
Фонтен — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Голенищево (Свердловск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), чирмешләр (11%).
Атлантик-Сити (Вайоминг)
Атлантик-Сити  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Атлантик-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гурка (Любартивский повяты)
Гурка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вутезак
Вутезак (Voutezac) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Л'Иссандонне кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,38 км².
HD127957
HD127957 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(13631) 1995 WL5
(13631) 1995 WL5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 24 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WL5» саналган.
Нове Лончино
Нове Лончино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юныс Кәлимуллин
Юныс Кәлимуллин (Юныс Нәгыймулла улы Кәлимуллин,, — , ) — физиолог, биология фәннәре докторы (1991), профессор (1992), 1973 елдан КВМАдә, 1990-2000 елларда терлекчелек кафедрасы мөдире.
Марцувка
Марцувка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Габделхәй Зарипов
Зарипов Гәбделхай Зариф улы – сугыш һәм хезмәт ветераны.
Балалык еллары һәм үсмерчак
Г. Зарипов районыбызның иң гыйбрәтле язмышлы кешеләренең берсе. Ул  1918 елның 8 мартында Балтач авылында туган. Шушында башлангыч белем алып сабый килеш хезмәт юлын башлаган. Һәм менә ул чорлар өчен бөтенләй хас булмаган тәвәккәл адым – бергә үскән берничә авыл малае Казан шәһәренә юнәләләр һәм елга техникумына укырга керәләр. Билгеле, белем дәрәҗәсе сай булган, уку кебек четерекле хезмәткә күнекмәгән авыл малайларының күбесе тиздән таралып бетә. Әмма Гәбделхәй кала – ачлы-туклы яшәп булса да, бөтенләй ят стихиягә бәйле һөнәрне тырышып үзләштерә. Җәйләрен практикада Идел, Чулман, Нократ, Агыйдел елгаларын дистәләрчә мәртәбә буйлый. Бу исә физик чыныгу да бирә, тырышлык, үҗәтлек, тәвәккәллек кебек егет кеше өчен бик тә кирәкле сыйфатларны да үстерә.
Амур флотилиясендә хезмәте һәм Бөек Ватан сугышы
Язмышта яңа борылыш – иң чыдам егетләрне сайлап алып, су асты көймәсенә күчерәләр. Бу инде Бөек Ватан сугышы башланган чор. Алга катлаулы бурыч куела – илнең көнчыгыш чикләрен тынгысызлап торучы япон судноларын аулау, безгә ярдәм алып килүче союзниклар корабларына имин юл тәэмин итү. Рәттән берничә тәүлекләр буе күз йоммыйча уяу хезмәт көннәре башлана һәм ул елларга сузыла. Бу тормышта зур китаплар итеп язарлык дәһшәтле вакыйгалар бар. Шулар эчендә кайнаган яшь егет еллар үткәч улы Маратның су асты көймәсендә хезмәт итәчәген күз алдына да китерми, билгеле.
Шулай итеп, фашистик Германияне һәм империалистик Японияне җиңү көннәре дә уза.
Козагач (Ментеше)
Козагач (Kozağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Инкышла (Гемерек)
Инкышла (İnkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гемерек илчесенә караган бер авыл (köy).
Габделхәй Зарипов
Америкага сәяхәт. Махсус хәрби бирем башкару
1946 елның декабре. Үзләрен чын диңгезче итеп күрсәткән бер төркем егетләрне кабат аерып алалар, дүрт командага бүләләр һәм күпмедер сәяси-идеологик хәзерлектән соң ерак сәфәргә юллыйлар. Егетләр күп вакыт үткәннән соң гына аңлыйлар – аларны Америкага, махсус килешү буенча СССР сатып алган өр-яңа дүрт корабны алып кайтырга җибәргәннәр икән. Камчаткадан юл алып, алар Лос-Анджелеска барып җитәләр. Аннан тимер юл буенча Вашингтонга, аннан соң Миссисипи елгасының диңгез буендагы култыгына урнашкан суднолар җыю догына киләләр.
1947 елның җәендә генә корабларны алып Балтик диңгезенә килеп керәләр. Бер корабның штурвалы Г.Зарипов кулында була.
32 ел дәвамында "Заготскот" (район хәзерләүләр оешмасы) җитәкчесе
Шушы җаваплы бурычны үтәгәннән соң теләкләрен искә алып аларны демобилизациялиләр. Ничә еллар элек чыгып киткән Балтач!
Шулай итеп, якташыбыз җир тирәли тулы әйләнеш-сәяхәт ясый: Балтачтан көнчыгыш аша китә һәм җирне әйләнеп көнбатыш аша кайта.
Г.Зариповның алдагы тормышы район «Заготскот» (соңыннан – хәзерләүләр конторасы) оешмасы белән бәйле. 32 ел гомерен бирә ул бу оешмага. Шушы  чорның иң зур өлешендә—оешманың директоры.
Вафаты
Ветеран 2003 елның 12 июнендә вафат булды. Балтач авылы зиратына күмелде.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Ленино (Киров өлкәсе)
Ленино (Ленино) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Ястрабье-над-Топльоу
Ястрабье-над-Топльоу — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гуарантан-ду-Норти
Гуарантан-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Литвины (Брэсцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Монтегют
Монтегют — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Игол (Зур Асес-Еган кушылдыгы)
Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Асес-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аксу (Наллыһан)
Аксу (Aksu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Соч (Бакеу)
Соч — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6390) Хирабаяси
(6390) Хирабаяси — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 26 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BG1» саналган.
Фоень (коммуна, Тимиш)
Фоень — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(13632) 1995 WP8
(13632) 1995 WP8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 18 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WP8» саналган.
Чеканка (Польша)
Чеканка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Посаль-де-Гальинас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үзбәк Закиров
Закиров Үзбәк Садыйк улы—партия һәм совет эшлеклесе.
Яшүсмер чоры
1925 елда Комаров Завод (Комзавод)  авылында туган. Җидееллык белем алганнан соң Кызыл юл районы МТСы каршындагы тракторчылар курсын тәмамлый һәм 1943 елның башында тракторчы булып хезмәт юлын башлый. Шушы елның көзендә Кызыл Армия сафларына алына. Ул Приморье хәрби округында хезмәт итә, Ерак Көнчыгыш фронты гаскәрләре составында япон империалистларын тар-мар итүдә катнаша.
Укытучы хезмәте
Армия сафларыннан 1946 елда демобилизацияләнә һәм туган ягына кайтып Апаз җидееллык мәктәбендә балалар укыта башлый. 1947 елның җәендә аны ВЛКСМның Кызыл юл район комитетының икенче секретаре итеп сайлыйлар. 1950 елда читтән торып укып Казан педагогия училищесын тәмамлый.
Җитәкчелек эше
1951 елда Ү.Закиров партия эшенә алына—ул ВКП(б)ның Кызыл юл район комитетының бүлек мөдире итеп билгеләнә. 1953-1956 елларда КПССның Татарстан өлкә комитеты каршындагы партия мәктәбендә укый. Укуын тәмамлагач Мамадыш районына КПССның район комитетының зона секретаре итеп җибәрәләр. 1957 елда партиянең Мамадыш район комитетының икенче секретаре итеп сайлана. 1960-1961 елларда— хезмәт ияләре депутатларының Мамадыш район Советы башкарма комитеты рәисе.
1961 елда Ү.Закиров КПССның Әгерҗе район комитетының беренче секретаре итеп сайлана.1963 елның башыннан 1965 елның  гыйнварына кадәр—Саба районы колхоз-совхоз җитештерү идарәсе парткомы секретаре.
Җаваплы хезмәте белән беррәттән Ү.Закиров үзенең белемен күтәрү өстендә дә армый-талмый эшли—1964 елда Минзәлә авыл хуҗалыгы техникумын, шул ук елны Казан дәүләт университетын тәмамлый.
1965 елның гыйнварында Саба районы коммунистлары Ү.С.Закировны КПСС райкомының беренче секретаре итеп сайлыйлар. Шушы югары постта ул 1983 елга кадәр эшләде.
Җәмәгать эшләре һәм дәүләт бүләкләре
Ү.С.Закиров КПССның 24-съезды делегаты, берничә чакырылыш Татарстан АССР Югары Советы депутаты, КПССның Татарстан өлкә комитеты әгъзасы итеп сайланды. Озак еллар дәвамындагы фидакарь хезмәте югары бәяләнде—ул Ленин һәм Октябрь революциясе орденнары, медальләр белән бүләкләнде.
Вафаты
1974 елның 15 июлендә вафат булды.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Джонсборо (Джорджия)
Джонсборо  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джонсборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плауэн
Плауэн (Plauen) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Плауэн
Вой-Вож (Помоз кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Помоз елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бедфорд (Вайоминг)
Бедфорд  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бедфорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальдивлар
thumb|right|300px Мальди́влар (рәсми Мальдив Җөмһүрияте; ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ) — Һинд океанындагы атаулар группасында, Һиндстаннан көньякта урнашкан дәүләт. Мальдив атамасы һинд телендәге "mahal" – сарай (дворец) һәм "diva" – утрау сүзләреннән ясалган.
География
200px|thumb|left|Атаулар Мальдив Җөмһүрияте Һинд океанының экваториаль суларында, Шри-Ланкадан 700 км көньяк-көнбатышта урнашкан. Мальдиваларның территориясе 1192 мәрҗән утрауларыннан торучы 20 атаудан гыйбарәт. Шуларның ике йөзендә генә кешеләр яши.
Утраулар океаннан бик аз биеклектә торалар: архипелагның иң биек ноктасы – Адду көньяк атауында – 2,4 м.
Илнең башкаласы Мале архипелагтагы бердәнбер шәһәр һәм порт.
Тарих
Архипелагка ике мең еллар элек хәзерге Һиндстан һәм Шри-Ланкадан чыгучылар килеп утыра. V-VII гасырларда гарәбләр һәм фарсылар килә.
XII гасырга хәтле мальдивлылар буддизмны тотканнар, ләкин 1153нче елда монда гарәб дингә өндәүчесе килә(Мәхөммәд әл-Абдала), һәм тиздән бөтен халыкны Ислам динен кабул иттәргә күндерә. Үзе тиздән бу архипелагның солтаны була.
1558нче елда Маленыны португалиялеләр басып алалар һәм анда форт төзиләр, ләкин мальдивлылар 1573нче елда аларны куалар. Алардан соң бу җирләрдә голландиялеләр төрнәкләнергә уйлыйлар, шулай ук уңышсыз.
1964нче елның апреленда мальдивлылар баш күтәрәләр һәм Британия администраторлыгың бинасын камап алалар.
Мальдивалар 1965нче елның 26нчы июлендә бәйсезлек алалар.
1968нче елның 11нче ноябрендәге референдум нәтиҗәсендә Мальдива җөмһүрият статусын ала.
1978нче елңан бирле илнең президенты Момун Абдул Каюм була (бертоташтан 6 бишеллык вакыт). Башкаладагы тәртипсезлекләрдән соң, 2004нче елда, Каюм демократик үзгәртеп-корулар үткәрергә һәм сәяси ирекне арттырырга вәгүдә бирә. 2005нче елда сәяси фиркаләр төзергә ярый башлый. 2008нче елда беренче президент сайлаулары була, һәм анда Мөхәммәд Нәшид җиңә.
Дәүләт төзелеше
thumb|right|200px|Илнең башкаласы – Мале. Президент җөмһүрияте, президент – бөтенхалык сайлайлары белән билгеләнүче хакимият һәм дәүләт башлыгы.
Закон чыгаручы хакимиятнең иң биек органы – берпалаталы мәҗлес (Халык мәҗлесе). Мәҗлес 5 елга сайлана һәм 50 депутаттан тора, шуларның кырык икесе халык тарафыннан сайлана, ә сигезен президент билгели.
Административ-территориаль бүленеше
Административ максатларда Мальдив Җөмһүриятенең 26 табигый атауы 19 административ атауга бүленә. Аларга исемнәр дхивехи әлифбасы буенча кушыла(Маледан башка): һәм 1 дистрикт
Халык
Халык саны – 386 мең (2009 елның июленә). Ел саен 2,7 % табигый артым күзәтелә. Халыкның күп өлешенә ата-бабасы Һиндстан, Пакьстан, гарәп илләреннән чыккан. Сингал теленә якын булган дивехи телендә сөйләшәләр. XVII гасырдан бирле гарәп-фарсы язуына нигезләнеп эшләнгән әлифба кулланалар. Укымышлы халыкның күп өлеше гарәп, инглиз телләрен белә.
Икътисад
Икътисади өлкәнең зур өлешен туристларга хезмәт күрсәтү (28% ТМП) һәм балык тотучылык алып тора. Сәнәгый өлкәдә кием, бүләкләр, көймәләр җитештерү – мөһим тармаклар. Авыл хуҗалыгы аз үсеш алган. Азык-төлекнең күп өлеше чит илдән кертелә. палҗмасы, бананнар, яшелчәләр, икмәк агачы үстерәләр. Чит илгә балык һәм почта маркалары чыгаралар.
Демография
thumb|630px|center|Мальдиваның 1961-2003нче еллардагы демографик хәле(халык саны мең кеше исәбе белән).
Дин
Ислам Мальдивларда дәүләт дине булып тора. Ил конституциясе нигезендә, мөселманнар гына Мальдивлар гражданнары булырга мөмкин. Бүген утрауларның барлык төп халкы — сөнни мөселманнар. Башка дингә (исламга) күчкәнгә кадәр Мальдивларның дине Ваджраяна Буддизмы булган. Хәзер илдә ~9 мең һинд чыгышлы легаль булмаган иммигрант яши.
Гурка-Заблоце
Гурка-Заблоце — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
СтрУка (Мугая кушылдыгы)
СтрУка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мугай елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гуарапари
Гуарапари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Гуарапари
Замбатело
Замбатело — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Замбатело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вутон (коммуна)
Вутон — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Александр Ковальски
Александр Ковальски ( 8 (20) апрель, 1858 ел, Казан - 23 июнь (6 июль),1902 ел,  Санкт-Петербург ) - Россия астрономы.
Биография
Александр Марианович Ковальски 1858 елның 8(20) апрелендә Казанда туган. Казан университеты обсерваториясе директоры М. А. Ковальскиның улы.
Нове Лубки
Нове Лубки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Павел Терентьев
Терентьев Павел Викторович (23 декабрь 1903 ел, Севастополь — 30 декабрь 1970 ел, Ленинград) — совет зоологы, герпетология, микъдар биогеографиясе һәм биологик статистика буенча белгеч. «Коррекцион плеядалар» методы авторы, биология фәннәре докторы (1939).
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
1880 елда, университетны тәмамлагач, шунда штаттан тыш ассистент булып кала.
Нове Лубки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павел Терентьев
Биографиясе
Павел Викторович Терентьев 1903 елның 23 декабрендә Севастопольдә  Халык мәгарифе министрлыгы түрәсе, профессор, Севастопольнең нәселле мактаулы гражданины гаиләсендә туган. Ул 8 нче Санкт-Петербург гимназиясендә укыган, 3 нче Мәскәү гимназиясен тәмамлаган. 1921 елдан ул Дарвин музеенда кече ярдәмче булып эшли. 1922 елда, Мәскәү университетының физика һәм математика факультетының табигый фәннәр бүлеген тәмамлагач, аспирантурага укырга керә. 1922—1926 елларда ул Мәскәү зоопаркының террариумы белән идарә итә, шул ук вакытта зоопаркның яшь биологлары түгәрәгендә эшли. Мәскәү өлкәсенең яшел бакаларының үзгәрүчәнлеген һәм систематикасын өйрәнү белән актив шөгыльләнә, "Очерк земноводных (Amphibia) Московской губернии" (1924) китабын бастырып чыгара, анда "Рус табигатен өйрәнүчеләрнең студентлар түгәрәге" әгъзалары җыйган барлык коллекцияләр һәм мәгълүматларны анализлый.
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
1882 елдан асситент булып эшли.
Павел Терентьев
Биографиясе
1923 елда ОГПУ тарафыннан кулга алына, масонствода һәм скаутларның масонлыгына җәлеп итүдә гаепләнә. 1926 елда ул кабат кулга алына һәм Уралга 3 елга җибәрелә, аннары Казанда 6 ел буена яшәргә хөкем ителә. 1929 елда аспирантураны тәмамлый. 1930—1931 елларда Татар фәнни-тикшеренү институтының математика статистикасы хезмәткәре була һәм Казан университетында лекцияләрен укый.
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
1889 елдан Казан обсерваториясенең астроном-күзәтчесе, кечкенә планеталарны күзәтә.
Павел Терентьев
Биографиясе
Тагын кулга алына, ОГПУның Свирск хезмәт лагерендә өч елга хөкем ителә. 1933—1934 елларда Архангельскта урнашкан кыйммәтле тире-мех институтының Төньяк-көнбатыш биостанциясендә эшли.
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
1894 елда, Бредихин чакыруы буенча, ул Пулково обсерваториясендә эшли башлый: башта адъюнкт-астроном, 1897 елдан өлкән астроном була.
Павел Терентьев
Биографиясе
1934 елда ул Нижгарга, аннары Ленинградка күченә. 1934 елның июненнән ул Ленинград университетында асситент була. 1936 елда ул «Применение биометрических методов к изучению земноводных» темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1935—1938 елларда Ленинград җимеш-яшелчә институтында, Аграр-гидрометеорология институтында һәм Медицина буенча укыту пособиеләре Үзәк институтында эшли. 1940 елда ул Ленинград дәүләт университеты умырткасызлар зоологиясе кафедрасында доцент булып раслана. 1941 елның декабреннән 1942 елның апреленә кадәр Ленинград дәүләт университетының умырткасызлар зоологиясе кафедрасы мөдире. 1942—1944 елларда фәнни хезмәткәр була һәм СССР Фәннәр академиясе Зоология институты секретаре вазифаларын башкара, Ленинград педагогика институтында лекцияләр укый. 1944 елда ул Ленинград дәүләт университетына тулы булмаган эш көненә кайта. 1946 елда ул «Опыт применения математической статистики к зоогеографии» темасы буенча докторлык диссертациясен яклый. 1947 елда аңа профессор исеме бирелә. 1948 елда  «вейсманист-морганистлар»га каршы көрәш дулкынында университеттан азат ителә. 1948—1949 елларда ул Дәүләт җәмәгать китапханәсендә эшли.
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
Күзәтүләренең киң сериясе 1912 елда дөнья күрә. Аның башка хезмәтләре: «Rectascensionen der Pulkowaer Hauptsterne aus d. Cataloguer 1845, 1865 und 1885 abgeleitet» (1902)
Павел Терентьев
Биографиясе
Бераз вакыт Вологда педагогия институтының зоология кафедрасын җитәкли, «Хайваннар дөньясын үзләштерүнең, реконструкцияләүнең һәм саклауның биологик нигезләре» проблемасы буенча СССР Фәннәр академиясенең Борок бистәсендә Биология станциясе директоры урынбасары һәм СССР Фәннәр академиясендә фәнни совет рәисе урынбасары була. 1954 елдан 1965 елга кадәр Ленинград дәүләт университетының умырткасызлар зоологиясе кафедрасын җитәкли. 1965 елда ул Генетика кафедрасына күченде, һәм анда биометрика бүлмәсе оештыра. Ул 1970 елның 30 декабрендә Ленинградта үлә.
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
«Наблюдения пассажным инструментом в первом вертикале» (Казань, 1893).
Павел Терентьев
Биографиясе
Клиналь үзгәрүчәнлек концепциясен эшли, ул төрләр системасы өлкәсендәге эшләргә уңай йогынты ясый.
Александр Ковальски
Хезмәт эшчәнлеге
Александр Ковальски 1902 елның  23 июнендә Фин култыгында  су коенганда  батып үлә. Пулково зиратында җирләнгән.
Павел Терентьев
Фәнни эшчәнлеге
1958 елдан 1964 ега кадәр биологиядә математик ысулларны куллану буенча дүрт киңәшмә оештыра. 1964 һәм 1967 елларда герпетология буенча ике конференция үткәрү инициаторы була.
Бүләкләре
«1941—1945 елларда Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» һәм «Ленинград оборонасы өчен»  медальләре белән бүләкләнгән.
Сайланма басмалар
150 басма авторы
Маршовице (Велицкий повяты)
Маршовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ваджра
. Ваджра бриллиант (җимерелүгә дучар булмау) һәм яшен бәрүе (каршы тотып булмаслык көч) хасиятләренең символы булган ритуаль объект буларак кулланылган сугыш коралы; Санскрит сүзенең ике мәгънәсе дә бар. Асылында ваджра кабыргалы сферик баш белән чукмар тибы булып тора. Кабыргалар шар-формасындагы түбәдә тоташтырга мөмкин, яки алар аерым булып сугарга мөмкин итеп үткән очлы булырга мөмкин. Ваджра Һинд Ведик яңгыр һәм күк күкрәү Илаһы Индраның сугыш коралы һәм символик рәвештә Һинд дине, Буддачылык һәм Җәйничелек Дхарма традицияләрендә кулланыла һәм рух һәм рухи куәт ныклыгын чагылдыру өчен кулланыла. Һинд дине риваяте буенча ваджра Галәмдә иң куәтле сугыш коралларының берсе. Ваджраның символик һәм ритуаль коралы Һинд диненнән Һиндстанның башка диннәренә һәм Азияне башка өлешләренә үтеп кергән.
Этимологиясе
Аско Парпола буенча Санскрит ваджра һәм Авеста vazra- Ходайлар җитәкчесенең сугыш коралына карый һәм мөгаен Прото-Индо-Аурупа тамыры *weg'-тан, аның мәгънәсе "куәтле булып киткәргә." Ул прото-Финн-прото-Урал телендәге *васара, "чүкеч, балта" сүзенә карый, әмма Санскрит һәм Финн-Угыр алынмалары да Ходае палатализацияләренә күрә Парпола һәм Карпелан раслаганча Прото-Арий яки Прото-Индо-Арий, әмма Прото-Иран булмаганга охшаш.
Ригведа
Ваджраның иң иртә искә алынулары дүрт Веданың өлеше Ригведада. Ул Ходайлар җитәкчесе Индраның сугыш коралы дип тасвирлана. Индра ваджраны гөнаһ кылучыларны һәм надан шәхесләрне үтерү өчен кулланган итеп тасвирлана. Ригведага расланганча сугыш коралы Индра өчен илаһи сугыш кораллары ясаучы Твастар тарафыннан эшләнгән булган. Моңа бәйле хикәя Индраның ваджраны куллануын тасвирлый, ул аны елан формасын алган Вритра асурасын үтерү өчен тоткан. Ваджраны куллану сәләте булганга Ригведада Индра өчен кулланылган кайбер эпитетлар “Ваджрабһрит” (ваджраны тотучы), “Ваджриват” яки “Ваджрин” (ваджра белән коралланган), “Ваджрадакшина” (уң кулында ваджраны тотучы) һәм “Ваджрабаһу” яки “Ваджраһаста” (кулында ваджраны тотучы). Ваджраның Индра белән ассоциациясе кайбер модификацияләр белән соңрак Пураник әдәбиятта, шулай ук Буддачылык эшләрендә дәвам иткән. Тһеравада Буддачылыгында 5-енче гасырында төп шәхес булган Буддагхоша Бодһисаттва Ваджрапанины Индра белән идентификацияләгән.
Пураналар
Күпкә соңрак пураналар ваджраны Ригведик оригиналдан хикәя белән тасвирлыйлар. Бер төп өстәүдә олы фикер иясе Дадһичиның роле кертелгән. Бер мәгълүмат буенча Дэваларның патшасын Индраны Ходае Дэвалокадан Вритра дигән асура кысрыклап чыгарган. Асура алкыш кабул итүче булган, шуңа күрә ул алкыш кабул ителгәнче теләсә нинди сугыш коралы белән үтерелә алмаган һәм шуңа өстәп агачтан яки металлдан ясалган бернинди сугыш коралы аңа зыян итә алмаган. Патшалыгын кайтарырга бар өметен өзгән Индра аңа ярдәм итә алмаган Шивага якынлашкан. Шива һәм Брахма белән Индра Вишнуның ярдәмен эзләргә киткән. Вишну Индрага Дадһичи сөякләреннән ясалган сугыш коралы гына Вритраны җиңә алачак дип сер ачкан. Шулай итеп Индра һәм башка дэва Индра кайчандыр башын кискән олы фикер иягә килгәннәр һәм Вритраны җиңәр өчен ярдәм сораганнар. Дадһичи дэваның соравына җавп биргән әмма алар өчен тормышны биргәнче барлык изге елгаларга дини сәфәр кылыр өчен вакыты булсын дип сораган. Индра шуннан соң барлык изге елгаларның суларын бергә Наймиша Урманына китергән, шулай итеп олы фикер иясенә теләген вакытын югалтмыйча чынга ашырырга мөмкинчелек биргән. Дадһичи шуннан соң Йога сәнгате белән тормышыннан киткән дип әйтелә, шуннан соң Илаһлар сыртын ваджраюдром итеп эшләгәннәр. Бу сугыш коралы шуннан соң асураны җиңәр өчен кулланылган булган, бу Индрага урынын дэвалоканың патшасы итеп янә куярга мөмкинчелек биргән. Хикәянең башка юрамасы да бар, анда Дадһичидан аларга ирешер өчен серле сәнгатен кулланучы асурадан сугыш коралларны карап торырга сораганнар. Дадһичи биремне бик озак вакыт үтәгән һәм соңыннан эшеннән арып, ул сугыш коралларын эчкән изге суында эреткән. Дэва күп вакыт соңрак кайткан һәм аннан Вритра җитәкләгән асураларны мәңгегә җиңәр өчен сугыш коралын кайтарып бирергә сораган. Дадһичи шулай да аларга эшләгәне турында сөйләгән һәм аларның сугышлары хәзер сөякләре өлеше дип мәгълүм иткән. Шулай да, Дадһичи сөякләре дэвалар асураларны җиңәр бердәнбер ысул икәнен аңлап теләп аскезалары куәте белән җыелган мистик ялкыннар упкынында тормышын биргән. Брахма шуннан соң Дадһичи сөякләреннән күпсанлы сугыш кораллары ясаган, шулар арасында сыртыннан ясалган ваджраюдһа. Шуннан соң дэвалар шулай итеп ясалган кораллар белән асураны җиңгәннәр дип әйтелә. Сугыш Илаһы Сканда (Картикейя) ваджраны тоткан мигзгелләр булган. Сканда шулай ук Маһаяна Буддачылыгында Боддхисаттва исеме.
Абруй Сәйфи
Абруй Сәйфи (, —, ) —  педагог, журналист, тәрҗемәче, язучы. 1905-1912 елларда Иске Татар Әдәмсуы, Әҗе авылларында һәм Әстерхан шәһәрендә татар мәктәпләрендә укыта. 1912 елдан журналистлык эшендә, мәкаләләре «Аң», «Идел», «Кояш», «Вакыт», «Эшче», «Татарстан» гәҗит-журналларында басыла. 1917 елның февраленнән Мөселман социалистлар комитетында. 1920 елдан ВКП(б)ның җирле оешмаларында эшли. «Азат хатын» журналын оештыручылардан һәм аның хезмәткәрләреннән берсе (1926-1928). Антон Чехов, Анри Барбүс хикәяләрен татар теленә тәрҗемә итә. Татар хатын-кызлары хәрәкәте турындагы китаплар авторы. Репрессияләнә, 1957 елда аклана.
Ваджра
Популяр мәдәнияттә
Һиндстанның иң олы сугыш бизәге Парам Вир Чакраның Ваджра мотивы бар, бу корбан итеп олы фикер иясе Дадһичи сөякләреннән ясалган сугыш коралы.
Абруй Сәйфи
Моны да карагыз
<ul></ul>
Лахденпохья районы
Лахденпохья райо́ны (Лахденпо́хский район — Россия Федерациясенең Карелия Республикасы административ-территориаль берәмлек һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Административ үзәге — Лахденпохья шәһәре. Лахденпохья районы Ерак Төньяк районнарына тиңләштерелгән.
География
Ул Ладога күленең төньяк-көнбатыш ярында урнашкан. Чиктәш:
Яңа Жилы (Оричи районы, юкка чыккан авыл)
Яңа Жилы (Новожилы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Поллард (Алабама)
Поллард  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Boeing 787 Dreamliner
787 Dreamliner — ике йөрткечле реактив пассажир очкычы, ерак очышлар өчен билгеләнгән киңфюзеляжлы пассажир очкычлары «гаиләсе»нә керә. Беренче очышы 1994 елдаа, эксплуатациядә 1995 елдан тора. .
Поллард (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Boeing 787 Dreamliner
Тарих
Европаның Airbus һава ширкәте ясаган А350 юлчылык очкычы бүген беренче сынау очышына күтәрелде. Яңа очкычның беренче мәртәбә күтәрелүен Тулуздагы очкычлар ясау ширкәтенең йөзләрчә эшчесе, журналистлар һәм җирле халык күзәтте.
Европаның А350 очкычы американнар ясаган Boeing 787 Dreamliner очкычының көндәше булачак. Урта зурлыктагы бу очкычлар җиңелрәк материалдан ясала, ягулыкны азрак яндыра 270-350 кеше сыйдыра һәм 15 мең чакрымга оча.
А350 юлчыларны киләсе елдан ташый башлаячак.
Сәлимгәрәй Җантүрин
Сәлимгәрәй Җантүрин (, —, ) — сәясәт эшлеклесе, филолог, алпавыт. «Иттифак әл-мөслимин» фиркасен оештыручыларның берсе, аның үзәк комитеты әгъзасы. 1 нче Дәүләт Думасы депутаты (1906). «Милләт» гәҗитенә нигез салучы (1914). Уфада «Галия» мәдрәсәсен тотучы иганәчеләрдән берсе. 1916-1917 елларда Уфа губернасы җәмәгать (мировой) судьясы. Милләт Мәҗлесе депутаты, Малия нәзарәте әгъзасы (1918). Татар телендә кулланылган гарәп-фарсы сүзләре сүзлеге авторы (1911).
Бочка-Яха
Бочка-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрибече-Яха елгасының сул ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Инли (Чай)
Инли (İnli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Чай илчесенә караган бер авыл (köy).
HD1280
HD1280 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(13633) Ivens
(13633) Ivens — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 17 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WW17» саналган.
Гуарапуава
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Гуарапуава
Монтегют-Аррос
Монтегют-Аррос — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(6391) Африкано
(6391) Африкано — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 гыйнварында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BN2» саналган.
Литовка (Ляхавицкий районы)
Литовка  (Літоўка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Посальдес
Посальдес — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кугунур (Звенигово районы)
Кугунур (Кугунур, Кугунур) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,4%), руслар (3,6%).
Чеканув (Силезия воеводалыгы)
Чеканув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ястрабье-при-Михайливцях
Ястрабье-при-Михайливцях — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Козагач (Ятаган)
Козагач (Kozağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Койма (Зур Запорная кушылдыгы)
Койма — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Запорная елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Поберсхау
Поберсхау (Pobershau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аксу (Анталья)
Аксу (Aksu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иленә караган бер район, хәзер Анталья шәһәре өлеше.
Соч (Борка, Нямц)
Соч — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гурка-Любартовска
Гурка-Любартовска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Матвеева (Горноуральски шәһәр округы)
Матвеева (Матвеева) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бессемер-Бенд (Вайоминг)
Бессемер-Бенд  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бессемер-Бенд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Травянка (Березовка кушылдыгы)
Травянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Березовка елгасының уң ярыннан 0,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фокури
Фокури — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гуарара
Гуарара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нове Любеево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фруафон
Фруафон — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Новопоселенная Лебедка
Новопоселенная Лебедка — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.
Нур
Геометриядә турының бер яктан чикләнгән, ә икенче яктан чикләнмәгән өлеше нур дип атала. Нур – ул ярымтуры. Турының бер яктан чикләнгән очы (яки О ноктасы) – нурның башлангычы дип йөртелә. Бер үк турының уртак О башлангычы булган төрле нурларын (ОА һәм ОВ) - өстәмә нурлар дип атыйлар.
Маршовице (Кракивский повяты)
Маршовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Замбрази
Замбрази — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Замбрази Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(6392) Такасимидзуно
(6392) Такасимидзуно — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 29 апрелендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 HR» саналган.
Джонс-Крик (Джорджия)
Джонс-Крик  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джонс-Крик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәгъсүмә Кәлимуллина
Мәгъсүмә Садрый кызы Кәлимуллина (1913 елның 17 июне, — 1969 елның 30 августы, ) — Социалистик хезмәт Каһарманы (1961). 1964 елдан Апас районы «Ракета» күмәк хуҗалыгында: сарык үрчетүче, савымчы, бозау караучы.
Тормыш юлы
Мәгъсүмә Кәлимуллина 1913 елның 17 июнендә Казан губернасының Болын-Балыкчы авылында (хәзер Татарстанның Апас районы) күп балалы крестьян гаиләсендә туа, шуның аркасында иртә эшли башларга туры килә.
Җирле җидееллык мәктәпне тәмамлагач, әле оештырылган җирле колхозга эшләргә керә, Мәгъсүмә Садриевнаның гомере аның белән бәйле була. 1935 елда кияүгә чыга. Бөек Ватан сугышы елларында фермада сарыклар һәм бозаулар карый, терлек азыгы әзерләү һәм биналарны ремонтлау белән бәйле бөтен эшне башкара.
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1966 елның 22 мартындагы Указы белән терлекчелекне үстерүдә, ит, сөт, йомырка, йон һәм башка продукция җитештерүне арттыруда ирешкән уңышлары өчен Мәгъсүмә Кәлимуллинага Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале белән Социалистик хезмәт Каһарманы исеме бирелә.
Ире Гашыйк белән ул алты бала үстергән. 1969 елның 30 августында вафат була. Болын-Балыкчы авылында һәм Апасның район үзәгендә аның исеме белән урамнар атала.
(13634) 1995 WY41
(13634) 1995 WY41 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 16 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WY41» саналган.
Литовск (Драгичынский районы)
Литовск  (Літоўск ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.