cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Якименки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(5136) Baggaley
(5136) Baggaley — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 20 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UG2» саналган.
Катай районы
Катай районы (Катайский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Катай шәһәре.
Тарих
Район 1924 елда Урал өлкәсенең Шадрин бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963—1965 елларда Далматово районының өлеше, Катай шәһәре исә өлкә буйсынуындагы шәһәренә үзгәртеп корылган. 1965 район кире кайтарылган, аның составына таркатылган Үксә районының өлеше кертелгән.
Административ бүленеш
Катай районы составына 1 шәһәр һәм 15 авыл җирлек керә.
Кызыл Горка (Кикнур районы)
Кызыл Горка (Красная Горка) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Надоко-Неиз-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мавродин (коммуна)
Мавродин — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морейра (Майа)
Морейра  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кожани (Словакия)
Кожани  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Редмонд (Юта)
Редмонд  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таурув
Таурув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крашево-Фальки
Крашево-Фальки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Онис
Онис — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малы Стары Шклов
Малы Стары Шклов (Малы Стары Шклоў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вергаёль
Вергаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сюзью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яялар (Дөртдиван)
Яялар (Yayalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Дөртдиван илчесенә караган бер авыл (köy).
Чандлер (Аризона)
Чандлер  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чандлер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Чандлер (Аризона)
Страшидле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гуло (Вербано-Кузио-Осола)
Гуло — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Виндишлойба
Виндишлойба (Windischleuba) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
(12265) 1990 FG
(12265) 1990 FG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 23 мартында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 FG» саналган.
Стшельце (Свентокшиж воеводалыгы)
Стшельце  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
3 съезд исемендәге
3 съезд исемендәге — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Өшәр вулысы
Өшәр вулысы (ئۈشەر (سووقسو) ۋولىٰسىٰ, Семиостровская (Суксинская) волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Мориш
Мориш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Аккош урамы (Казан)
Географиясе
Урам бер-берсе белән бәйле булмаган 3 кисемтәдән тора:
1960-елларга кадәр (Якты һәм Фрунзе урамнарында күп катлы йортлар төзелүгә кадәр) Болотников, Фрунзе, Кызыл Какшай, Болын, Кече һәм Зур Мөхәммәтшин урамнары белән кисешкән булган.
Тарих
Хәзерге исемен ким дигәндә 1920-еллардан йөртә.
Вуаньярю
Вуаньярю — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Женьес-де-Варансаль
Сен-Женьес-де-Варансаль — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Алимҗан Рафиков
Алимҗан Кяшаф улы Рафиков (1962 елның 30 апреле, Дүшәнбе, Таҗикстан ССР, ССРБ) — совет футболчысы, сакчы. ССРБ спорт мастеры (1988)
Биография
Алимҗан Рафиков 1962 елның 30 апрелендә Дүшәнбедә туа. Милләте буенча — татар.
1983 елда «Пахтакор»да (Кургантүбә) уйный башлый. 1984—1985 елларда беренче лигада «Памир» (Дүшәнбе) өчен, ә 1986—1988 елларда футбол буенча ССРБ чемпионатының югары лигасында «Кайрат» (Алматы) командасы өчен уйный. «Кайрат» составында ССРБ футбол федерациясе Кубогы иясе була (1988).
1989 елда, югары лигадан «Кайрат» төшкәннән соң, «Памир»га әйләнеп кайта. 1992 елда «Зенит» ка (Санкт-Петербург) уйнарга күчә. 1993—1995 елларда «КАМАЗ» өчен уйный. Рәфыйковның «КАМАЗ»га трансферы өчен «Зенит»ка шулай ук ике «Ока» автомобиле бирелә
1999 елдан — тренерлык эшендә.
Мәскәүдә Тренерларның югары мәктәбен кызыл диплом белән тәмамлый һәм «В» категорияле тренерлык лицензиясенә ия була. «Турбина» (Яр Чаллы), «Алнас» (Әлмәт), «КАМАЗ» һәм «Рубин» (Казан командаларында тренер була. Һәвәскәр футбол клублары арасында Россия беренчелегендә катнашкан Алексеевск станицасыннан «Родник» командасының тренерлар штабына керә.
2010 елның июлендә Дүшәнбенең «Истиклол» командасы баш тренеры итеп билгеләнә. Сезон нәтиҗәләре буенча команда Таҗикстан чемпионатында һәм Таҗикстан Кубогында җиңә.
2011 елның август ахырында Таҗикстан җыелма командасының баш тренеры вазифаларын башкаручы итеп билгеләнә.
Гаилә
Улы Руслан — футболчы.
Маглавит (коммуна)
Маглавит — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(5137) Frevert
(5137) Frevert — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 8 ноябрендә J. M. Baur тарафыннан Chions обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VC» саналган.
Салин (округ, Иллинойс)
Салин — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гаррисберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1847 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 984 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Салин (округ, Иллинойс)
Крашево-Чарне
Крашево-Чарне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Якубава
Якубава (Якубава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Нассо-Вилледж-Ратлифф (Флорида)
Нассо-Вилледж-Ратлифф  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нассо-Вилледж-Ратлифф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паррес
Паррес — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Веръёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тварда
Тварда — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надуй-Яха
Надуй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шарапов Шар култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 271 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Перуж
Перуж (Pérouges) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,97 км².
Күтәрелеш бистәсе
Күтәрелеш бистәсе — (ۋاستانىيە بىستەسىٰ ) торак массив-микрорайон һәм Казанның Мәскәү һәм Киров районнарында тарихи урын.
Урнашу
Күтәрелеш бистәсе Мәскәү районының үзәк өлешендә һәм Киров районының көнбатыш өлешендә урнашкан. Бистәдә Күтәрелеш һәм Декабристлар урамнары киселешендә Фетнә мәйданы урнашкан. Беренче язма телгә алу 1929 елга карый.
Тарихы
Бистә әле күптән түгел генә Берләштерелгән Бистә районы (соңрак – Пролетариат) составына кергән шәһәр яны бистәләрен һәм авылларын (Дары бистәсе, Удел төзелеше, Ивановка төзелеше) берләштерү нәтиҗәсендә барлыкка килгән һәм 1905 елгы Беренче Рәсәй инкыйлабы барышында Казан Заречьесы эшчеләре восстаниесе дип аталган. Ленин районының Пролетар районыннан аерып алынганнан соң бистәнең күп өлеше соңгысы составында кала. Ул вакытта Ленин (хәзерге Мәскәү) районының якындагы Үзәк Елга аръягы (Кәҗә бистәсе һәм Кизик бистәсе) һәм КАПО авиазаводы белән Карабай бистәсе арасындагы күпкатлы төзелеш 1940—1950 елларда барлыкка килгән. Бистәдәге биналар башлыча сталин стиленә ия. 1926 елда Күтәрелеш бистәсенә кадәр шәһәрдә беренче автобус маршруты җибәрелә. 1930 нчы елларда бистә буйлап трамвай линиясе, 1948 елда троллейбус линиясе төзелә.
Урамнар
1929 елга Күтәрелеш бистәсе урамнары исемлеге:
HD100518
HD100518 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Моштейро (Вила-ду-Конде)
Моштейро  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Винтерсдорф (Мойзельвиц)
Винтерсдорф (Wintersdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красная Звезда (Шөмерле районы)
Почта индексы — 429101. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250815002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001800. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Тышкы сылтамалар
Красная Звезда
Шоу-Лоу
Шоу-Лоу — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шоу-Лоу шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Струбовиска
Струбовиска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Руштиор
Руштиор — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гульери (Катанцаро)
Гульери — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гульери Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вышелей
Вышелей — Иванырс елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Городище районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иванырс елгасының уң ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стшембошув
Стшембошув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виктор Балакин
Ви́ктор Бала́кин Васи́лий улы – Ижау шәһәре башлыгы.
Крашево-Чубаки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виктор Балакин
Биография
1947 елның 26 апрелендә Камбарка районының Балаки авылында туа.
1970 елда Ижау механик институтын тәмамлый. Шул ук елда "Ижмаш" арматурно-сварочный цехның мастер ярдәмчесе булып эшли башлый. Олы мастер, участок нәчәлниге, заводның профсоюз комитеты председателеның урынбасары булып эшли.
1991 елда Шәһәр халык депутатлары советының председателе булып сайлана.
1994 елда Ижау шәһәре башлыгының урынбасары булып куела.
2001-2005 елларда халык сайлау буенча Ижау башлыгы булып сайлана. Өйләнгән, ике улы бар.
(12266) 1990 FL
Тарихы
1990 елның 23 мартында Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 FL» саналган.
Кожухивци
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Рендолф (Юта)
Рендолф  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеньямельера-Альта
Пеньямельера-Альта — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мончегорск
Мончегорск (Мончегорск) — Россия Федерациясенең Мурманск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
2021 елның 10 сентябреннан ― Хезмәт даны шәһәре.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1935 елдан, шәһәр статусын 1937 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,6%), украиннар (2,7%), белоруслар (1,3%), әзериләр (1,1%).
Иске Кәшер вулысы
Иске Кәшер вулысы (ئىسكىٰ كەشىٰر ۋولىٰسىٰ, Старо-Кашировская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Урсалы, Әлки, Мәсәгуть (Самар губернасының Бөгелмә өязе), Акташ, Яңа Ыспас, Әлмәт-Мулла һәм Александр-Карамалы вулыслары белән чиктәш булган (1890). 20 торак пунктта 10059 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Малы Трылесин
Малы Трылесин (Малы Трылесін ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сангамон (округ, Иллинойс)
Сангамон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Спрингфилд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2249 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Сангамон (округ, Иллинойс)
Сен-Женьес-де-Мург
Сен-Женьес-де-Мург — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Муру
Муру — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ибеҗик (Гөлхисар)
Ибеҗик (İbecik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Гөлхисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Якубавшчына (Лёзненский районы)
Якубавшчына (Якубаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вуарель
Вуарель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Югары Алабашка (Горноуральски шәһәр бүлгесе)
Югары Алабашка (Верхняя Алабашка) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Маеру (коммуна)
Маеру — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(5138) Gyoda
Тарихы
1990 елның 13 ноябрендә Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VD2» саналган.
Твардославице
Твардославице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шәрәфетдин Мәхмүтов
Шәрәфетдин Җәләлетдин улы Мәхмүтов (1853 — 1932 елның 31 мае, Мәскәү, ССРБ) — Уфа губернасыннан ІІІ Дәүләт Думасы депутаты.
Биография
1872 елда Уфадагы Татар укытучылар мәктәбенә укырга керә, аны темамлап, 1876 елда Стәрлебаш авылы мәдрәсесе каршында рус теле укытучысы була.
1902 елдан Дәүләт Думасы әгъзасына сайланганчы Уфа губернасының Стәрлетамак шәһәрендә мәдрәсәдә укытучы була.
1907 елда өченче чакырылыш Дәүләт Думасына депутат итеп сайлана, анда мөселман фракциясенә керә. Халык мәгарифе буенча дума комиссиясе әгъзасы була. «Башлангыч училищелар турында» закон проекты хакында фикер алышканда, Мәхмүтов парламентарийларның игътибарын андагы ачыктан-ачык русификатор тенденцияләренә юнәлтә. Ул ассызыклаганча, «мәгариф эшен чит кешеләрдә үз нәсел үзенчәлекләренең соңгы билгеләрен чыгару өчен уңайлы чарага әверелдерү» кирәк түгел, шулай ук мөселманнар «Россиянең тигез хокуклы уллары, ә аның үги малайлары түгел» булырга тели, дип белдерә.
Шри Шива Вишну Гыйбадәтханәсе
Шри Шива Вишну Гыйбадәтханәсе ул Лэнхэм, Мэрилендта Вашингтоннан якынча 12 миля (19 км) да урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Америка Кушма Штатларында иң эре гыйбадәтханәләрнең берсе. Чын гыйбадәтханә төзелеше 1988 елда башланган һәм соңгы Ходай изгеләштерүе 2002 елда булган.
Урнашуы
Гыйбадәтханә Чиприано Юлында NASA Годдард Галәм Очуы Үзәгеннән бер миля ераклыкта урнашкан. Шул ук юлда урнашкан ике чиркәү бар. Якында Төньяк Американың Муруган Гыйбадәтханәсе урнашкан.
Илаһлар
Гыйбадәтханәдә урнашкан төп Илаһларга Раманатасвами буларак Шива (Рамешварам Гыйбадәтханәсенең Илаһы) һәм Анантападманабха буларак Вишну (Падманабхасвами Гыйбадәтханәсенең Илаһы). Алар белән беррәттән Парвати, Лакшми, Сарасвати, Дурга, Рама, Кришна, Ганапати, Субрахманья, Андал, Хануман һәм Наваграхалар изге урыннары бар. Аяппаның мәшһүр Сабаримала гыйбадәтханәсенең моделе булган 18 баскычлы аерым изге урыны бар.
Мәдәният
Шри Шива Вишну Гыйбадәтханәсенең ел буена берничә мәдәни cultural программасы бар. Боларга җәмәгать тарафыннан һәм мәшһүр артистларның концертлары керә.
Гульия (Верона)
Гульия — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гульия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Краюв (Мазовия воеводалыгы)
Краюв  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виппердорф
Виппердорф (Wipperdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Студене
Студене — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Веськыд-Мосеева-Вож
Веськыд-Мосеева-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Шуйга-Мосеева-Вож елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD100565
HD100565 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пеньямельера-Баха
Пеньямельера-Баха — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краснодар крае
Краснода́р крае́ – Россия Федерациясенең Европа өлеше субъекты, Көньяк федераль округы составына керә.
Край үзәге – Краснодар шәһәре.
Географиик урынлашу
Край Россия көньягында, Төньяк Кавказының көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан. Ростов өлкәсе, Ставрополь крае, Карачай-Чиркәс Республикасы, Адыг Республикасы һәм тулысынча танылмаган Абхазия белән чиктәш. Диңгез аша Кырым Җөмһүрияте белән чиктәш.
Край төньяк-көнбатыштан Азак диңгезе белән, төньяк-көнбатыштан Кара диңгез белән юыла. Край территориясе төньяктан көньякка 327 километрга, көнчыгыштан көнбатышка 360 километрга сузылган. Чикләр озынлыгы — 1540 км, яр буе сызыгының озынлыгы — 750 км, мәйданы 75 485 км² тәшкил итә.
Сәгать поясы
Краснодар крае халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Рельеф
Кубань елгасы крайны ике өлешенә бүлә: тигезле төньяк (Кубань-Азов буе түбәнлеге, территориясенең 2/3 өлеше), һәм таулы һәм тау алдындагы көньяк өлешенә (территориясенең 1/3 өлеше). Иң биек ноктасы — Цахвоа тавы (3345 м).
Климат
Климат күбесенчә уртача континеталь, Кара диңгез буенда (Анападан Туапсега алып) — ярымкоры Урта диңгездәге климаты, Туапседан төньяграк — субторпик климаты.
Гыйнварның урта температурасы — -5…+6 °С, июльнең урта температурасы — +22…+24 °С.
Тарих
Краснодар крае 1937 елның 13 сентябрендә Азак-Кара диңгез крае составыннан аерылып чыгару юлы белән барлыкка килгән.
1991 елдан край составыннан Адыг автономияле өлкәсе чыгарыла һәм Адыг республикасына үзгәртеп корыла.
Халык
Халык саны буенча Краснодар крае Мәскәү һәм Питырбурдан генә артта кала.
Навайш
Навайш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Нейплс-Мэнор (Флорида)
Нейплс-Мэнор  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нейплс-Мэнор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перпезак-ле-Блан
Перпезак-ле-Блан — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
(12267) Denneau
Тарихы
1990 елның 31 маенда Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KN1» саналган.
Стшешковице
Стшешковице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караһүсейин (Пүтүрге)
Караһүсейин (Karahüseyin) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Karahüseyin, Pütürge Karahüseyin, Pütürge
Малышкавичы
Малышкавичы (Малышкавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Нариман исемендәге поселок
Нариман исемендәге — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.
Почта индексы — 423026.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Скайлер (округ, Иллинойс)
Скайлер — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Рашвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1133 км² тәшкил итә.
Сабанджия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Запорожье Сече
Исем
Сечь ул ныгытма, аның эчендә чиркәүләр, хуҗалык биналары һәм торак өйләре — куреньнәр урнашкан булган.
Сѣчъ — Сечь — кисү, кисеп ясау (русча высекать) сүзеннән килеп чыккан, казаклар станы казык читән белән чолгап якланган булган.
Кайчакта Сечь урынына Кош дигән сүз кулланыла. Кош — ул гаскәрнең вакытлы тукталышы урыны, хәрби ирәк (хәрби лагерь).
Кыска тарих
Днепр елгасы бусагалары артында урнашкан казаклар авыллары XVI гасырда барлыкка килгән.
1552 елда Дмитрий Вишневецкий нигез салган Хортица сече барлыкка килгән. 1556-1557 кырым татарларына каршы сугышы нәтиҗәсендә казаклар җиңелә һәм чигенә, Хортица шәһәрчеге җимерелә.
Соңрак ике гасыр дәвамында Запорожье Сече төрле урыннарда булган.
Төрле вакытта Запорожье Сече Речь Посполитая яки Россия дәүләтенә бәйле булган.
1654 елда Переяславль радасыннан соң Запорожье Гаскәре Мәскәү патшасына хәзмәт итә башлаган.
1708 елда Көньяк сугышы вакытында Запорожье Гаскәре гетманы Мазепа Швеция патшасы Карл XII ягына күчә. Пётр I Мазепа хыянәтен кичермәгән һәм Көньяк сугышта җиңгәннән соң 1709 елда Запорожье Сечен юк иткән.
Пётр I үлгәннән соң 1733 елда Яңа Сечь барлыкка килгән, ләкин ул тик 1775 елга кадәр булган.
1775 елның 3 августында Екатерина II "Запорожье Сечен юк итү һәм аны Яңарусия губернасына кушылу" турында әмерне имзалаган.
Запорожье Сечен юк итү төп сәбәпләре: Россия империясе Кырым ханлыгын басып алганнан соң, Күчүк-Кайнарҗа Солых килешүен имзаланганнан соң, казаклар тарафыннан империя көньяк чикләрен сакларга кирәк түгел инде булган.
(5139) Rumoi
Тарихы
1990 елның 13 ноябрендә М. Мукаи, М. Такэиси тарафыннан Kagoshima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VH4» саналган.
Надэй-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иске Мәлкән вулысы
Иске Мәлкән вулысы (ئىسكىٰ مەلكەن ۋولىٰسىٰ, Старо-Мелькенская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Салагыш, Пьянобор (Вәтке губернасының Алабуга өязе), Чоганды (Вәтке губернасының Сарапул өязе), Күзкәй, Балтай, Иске Маҗын, Матвеев һәм Өшәр вулыслары белән чиктәш булган (1890). 15 торак пунктта 10001 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Кремпа (Млавский повяты)
Кремпа  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Атмал
Кызыл Атмал (Атмал, Красный Атмал) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429101. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250815004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001900. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 26 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (88,37%), руслар (16,28%).
Яңа төзелеш (Казан)
Яңа төзелеш (шулай ук Яңа-Кизик төзелеш Яңа Кизик авылы , Кизик монастыренең яңа төзелеше ياڭا ئسترويكا — Яңа ыструйка, Jaꞑa ьstrujka) — Казан шәһәренең хәзерге Мәскәү районы территориясендә урнашкан поселок.
Урнашу
Бистә Смоленск-Седмиозерка чиркәвеннән (хәзер Чистай, Декабристлар, Ибраһимов һәм Вахитов урамнары чатында) башланып, хәзерге Ямашев проспекты тирәсендә тәмамлана. Көньякта Кәҗә бистәсе, көнчыгыш — Савин төзелеше, көнбатышта — Кизик бистәсе һәм төньяк-көнбатыштан — Ивановка төзелеше урнашкан.
Тарихы
Бистә 1899 елдан да соңга калмыйча барлыкка килә. Яңа төзелеш Казанга революциягә кадәр үк кушыла: әйтик, 1905 елда бистә 6 нчы полиция бүлегенең бер өлеше буларак күрсәтелә. 1930 еллар ахырына күрше Кәҗә бистәсе һәм Савин төзелеше белән бер микрорайонга тоташа.
Яңа төзелеш 1966 һәм 1972 еллар арасында тулысынча сүтелә, аның территориясе күбесенчә биш катлы торак йортлар белән төзелгән.
Юма (Аризона)
Юма  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юма шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2-нче армия (Алман империясе)
2-нче армия (2. Armee) – Беренче бөтендөнья сугышында, һәм сугыштан алда элегрәк, Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (гомумгаскәр армиясе).
Сугыш хәрәкәтләре
Сугышның башыннан бирле 2-нче армия Көнбатыш фронтта сугышты.
Невожилде (Лозада)
Невожилде  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Песос
Песос — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сен-Женьес-де-Фонтеди
Сен-Женьес-де-Фонтеди — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Твожиянки
Твожиянки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гульия (Катанцаро)
Гульия — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гульия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Малиук (коммуна)
Малиук — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Випфраталь
Випфраталь (Wipfratal) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козаровце
Козаровце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Студзенець (Карпатасты воеводалыгы)
Студзенець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12268) 1990 OY1
(12268) 1990 OY1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 29 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OY1» саналган.
Роквилл (Юта)
Роквилл  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якубавшчына (Мёрский районы)
Якубавшчына (Якубаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
HD100587
HD100587 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Вьясс
Вьяс, Вьясс (Авяз) Вьясс — Сыры елгасының уң кушылдыгы. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың башы Кочкурово районында, тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 515 км ераклыкта, Лунино районында урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
HD100587
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кетово районы
Кетово районы (Кетовский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
HD100587
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вьясс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Кетово районы
Административ үзәк — Кетово саласы.
Вьясс
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кетово районы
Чиктәшлек
Шуның өстенә, район эчендә Курган шәһәре урнашкан.
Тарих
Район 1944 елда Курган районыннан аерылып чыгу юлы белән оештырылган. 1959 елда юкка чыгарылган, биләмләре Курган районына кушылганнар, район үзәге Кетовога күчерелгән. 1963-64 елларда — Курган авыл районы, 1964 елда Кетово районы итеп үзгәртелгән.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,4%), украиннар (1%).
Административ бүленеш
Кетово районы составына 28 авыл җирлеге керә.
Шарлье полиномнары
Математикада, Шарлье полиномнары (шулай ук Пуассон–Шарлье полиномнары буларак мәгълүм) алар Карл Шарлье тарафыннан кертелгән ортогональ полиномнар гаиләсе. Алар гомумиләштерелгән гипергеометрик функциясе төшенчәләрендә түбәндәгечә билгеләнә биредә L Лагерр полиномнары. Алар ортогональлек нисбәте шартына канәгатьләндерәләр
Стшижовице (Свентокшиж воеводалыгы)
Стшижовице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ибеҗик (Амасья)
Ибеҗик (İbecik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Невожилде (Порту)
Невожилде  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Епархия хатын-кызлар укуханәсе бинасы (Казан)
Епархия хатын-кызлар училищесы бинасы — Казанның Мөштәри урамында урнашкан, XIX гасыр азагында төзелгән өч катлы йорт.
Кремпа (Пясечинский повяты)
Кремпа  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перпезак-ле-Нуар
Перпезак-ле-Нуар — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Веськыд-Ничавож
Веськыд-Ничавож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нича-Вож елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5140) Kida
(5140) Kida — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 8 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 XH» саналган.
Караһүсейинли (Юнусемре)
Караһүсейинли (Karahüseyinli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пилонья
Пилонья — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Вазан
Кызыл Вазан (Хĕрлĕ Васан, Красный Вазан) — Чуашстанның Шомырша районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 52 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Скотт (округ, Иллинойс)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уинчестер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1839 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 650 км² тәшкил итә.
Малыя Амхиничы
Малыя Амхиничы (Малыя Амхінічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Виттгендорф (Тюрингия)
Виттгендорф (Wittgendorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Творковизна
Творковизна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Удмуртия
Удмурт Республикасы (Удмурт Элькун, Республика Удмуртия)— 🇷🇺 составындагы республика. Идел буе федераль бүлгесенә керә.
Башкаласы — Ижау шәһәре.
Чиктәшлек
Республика Урта Уралның көнбатышында урнашкан. Көнчыгыштан көнбатышка озынлыгы — 180 км, төньяктан көньякка — 270 км. Иң югары ноктасы — 332 м — республиканың төньяк-көнбатышында урнаша.
(12269) 1990 QR
(12269) 1990 QR — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Удмуртия
Климат
Удмурития континенталь климат зонасында урнаша. Урта ел температурасы — +1,0...+2,5 °C. Елнның иң җылы ай — июль (+17,5...+19 °C), иң салкын — гыйнвар (−14...−15 °C). Максималь температуралар +38...+39 °Cка кадәр җитә, минималь температура 1978 елның 31 декабрендә күзәтелгән һәм ул –50 °Cны тәшкил иткән.
(12269) 1990 QR
Тарихы
1990 елның 19 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QR» саналган.
Удмуртия
Климат
Уртача еллык явым-төшемнәр саны — 500–600 мм, вегетация чоры якынча 150 көнне тәшкил итә.
Файдалы казылмалар
Удмуртия байлыкларының нигезе булып нефть тора. Ачыклаган сәнәгый запаслары 300 млн тоннаны тәшкил итәләр, дәүләт балансында 114 нефть чыганагы тора, шуларның 72се эшкәртелә, ә 32се — сәнәгый үзләштерүгә әзер.
Гидрография
Республика территориясендә 600 тан артык буалар, аларның иң зрусы — Ижау буасы. Көньякта Удмуртия Түбән Кама сусаклагычы белән, ә көнчыгышта —- Воткинск сусаклагычы белән юыла.
Тарих
Хәзерге Удмуртия территориясендә беренче торак урыннар б. э. кадәр 8-6 мең ел элек барлыкка килә башлый. Коми һәм удмуртлар бабалары белән бәйле берничә мәдәният (Ананьино, Пәнҗәр, Полом, Чүпче) булуы мәгълүм. Удмурт халкының формалашуы безнең эраның 1-2 меңьеллыкларның чигенә туры килә.
1135—1136 елларда гарәп сәяхәтчесе Әбү Хәмид әл-Гарнати Болгар дәүләтенә сәяхәт кылган; аны тасвирлап, ул яза «Болгарларның Вису һәм Ару дигән өлкәләре бар, алар хәрәҗ (ягъни җир өчен салымны) түлиләр».
Рус елъеязмаларында беренче удмуртлар беренче тапкыр 1181 елда  отяки  исеме астында телгә алынганнар.
Урта гасырлар
XV гасырда көньякта торган удмуртлар Казан ханлыгы составында, ә төньякта торган удмуртлар исә Мәскәү дәүләте составында булганнар. Казан ханлыгы җимерелүдән соң, удмуртлар бер дәүләттә яши башлаганнар.
Россия составында
Моны да карагыз: Вятка губернасы
XVII–XVIII гасырларда җирләрне үзләштерү башланган, беренче ширкәтләр төзелгән, аерым үсешне металлургия һәм коралны җитештерү алган. 1750- һәм 1760-елларда иң эре сәнәгый ширкәтләре Ижау һәм Воткинск заводлары төзелгәннәр.
1889 елда хәзерге Удмуртиянең төньягында беренче тимер юллар төзелгән булган.
Совет чоры
Вот автономияле өлкәсе 1920 елның 4 ноябрендә оештырылган. Автономия составына элекке Вятка губернасы ның Глазов, Алабуга, Малмыж һәм Сарапул өязләре кергәннәр. Башта өлкә үзәге булып Глазов шәһәре билгәләнгән, ләкин 1921 ел да үзәк Ижауга күчерелгән.
1929 елда Түбән Новгород өлкәсе составына кергән.
1932 елның 1 гыйнварында исеме Удмурт автономияле өлкәсе итеп үзгәртелгән.
1934 елның 28 декабрендә Удмурт АССРга үзгәртеп корылган; 1935–1937 елларда Киров крае составына кергән булган. 1937 елда Киров өлкәсе составыннан Удмурт АССР составына Воткинск, Сарапул, Каракүл һәм Кыяс районнары күчереләләр.
Бөек Ватан сугышы вакытында Удмуртиягә ~40 ширкәт эвакуацияләндгән.