cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Воля-Флящина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салиццоле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мумҗучифтлиги (Елдызэли)
Мумҗучифтлиги (Mumcuçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Дубянка (елга)
Дубянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җими
Җими (Cimi ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Кампорзела (Җенова)
Кампорзела — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампорзела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Замостя (Румыния)
Замостя — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дештин (Ятаган)
Дештин (Deştin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Берник (Мазовия воеводалыгы)
Берник  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4773) Хаякава
(4773) Хаякава  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Оейсис (Невада)
Оейсис  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оейсис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луи Дюрей
Луи́ Дюре́й (Louis Durey) — XX гасырның беренче яртысы француз композиторы. Шулай ук француз коммунистик партиясе әгъзасы буларак та билгеле.
NGC 2229
NGC 2229 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Җәмил Гыйльманов
Җәмил Ибраһим улы Гыйльманов — күренекле татар тарих галиме.
Ул 1925 елның 3 июлендә Самар өлкәсенең Тупли (Теплый Стан) авылында укытучы гаиләсендә туа. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, китапханә мөдире, колхоз хисапчысы булып эшли. 1943 елның февралендә Совет әрмесе сафларына алына, хәрби-пехота училищесында укый, аннары 4нче Украина фронтында өлкән әфисәр, бәтәрәй командиры сыйфатында сугышларда катнаша. Алманияне җиңгәннән соң, Ерак Көнчыгыш фронтына җибәрелә. Сугыштан соң Казан дәүләт университетын тәмамлый, аспирантура баскычларын үтә, Яшел Үзәннең КПСС шәһәр комитетында лектор булып эшли, аннары Казан авиация институтында укыта, “Татарстан коммунисты” журналын җитәкли.
1964 елдан Җәмил Гыйльманов үзенең язмышын Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институты белән бәйли, 24 ел буена тарих бүлеген җитәкли. Галимнең 160тан артык фәнни хезмәте бар. Иҗаты шактый киң кырлы булса да, төп кыйбласы 1941-1945 еллардагы сугыш тарихы: ”Татарская АССР в Великой Отечественной войне 1941-1945гг” (1977), “Трудящиеся Татарии на фронтах Великой Отечественной войны” (1981), “Без сугышта юлбарыстан көчлебез” (1989) һ.б.
Галим 66 яшендә, озакка сузылган каты авырудан соң вафат булды.
Питерборо (Нью-Гэмпшир)
Питерборо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суичеҗек (Коньяалты)
Суичеҗек (Suiçecek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коньяалты илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Залог-под-Уршуло
Залог-под-Уршуло — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Юнец
Юнец — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Африкаанс Википедиясе
Африкаанс Википедиясе – нең африкаанс телендәге бүлеге.
Статистика
Африкаанс Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Вайденхан
Вайденхан — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вода (Пинега кушылдыгы)
Вода — Россия территориясеннән ага торган елга. Aрxангил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 205 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чехи (Великопольское воеводалыгы)
Чехи  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Xökümät
Xökümät - däwlät xakimiätneñ başqarma häm boyıru organı bulıp tora.
Xökümät citäklägän başlıq qayçaqta däwlät başlığı bulıp tora. Törle illärdä törleçä dip yörtelä: xökümät räise, premyer-ministr.
Xökümätneñ töp burıçı: qabul itelgän qanunnarnı tormışqa aşıru.
Qayber illärdä xökümät qanunnar çığaru xoquqına iä.
Törlär
Säyäsät belgeçläre törleçä xökümätlär törlären bülgälilär.
AQŞ - prezident respublikası, SSRB - Sovet respublikası. Putin buyınça Rusiä - Federativ respublika, Konstitutsion Mäxkämä räise buyınça - qatnaş respublika, xalıqara belgeçlär buyınça - prezident-parlament respublikası.
Сальгареда
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ориньяк (кантон)
Ориньяк — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Воля-Хойната
Воля-Хойната — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Леже-де-Фужре
Сен-Леже-де-Фужре — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Петрово
Яңа Петрово — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452475, ОКАТО коды — 80213837007.
Андрей Евланов
Андрей Васильевич Евланов ( 24 июль, 1956, Карино авылы, Мәскәү өлкәсе ) — Зарайский муниципаль округы башлыгы (2004-2013), Бердәм Россия партиясенең Мәскәү региональ бүлегенең Сәяси Советы әгъзасы, Зарайский район бүлеге.
Тәрҗемәи хәле
2010 елның 18 гыйнварында 10 миллион 800 мең сум ришвәт алуда шикләнеп кулга алына. Аның хатыны Валентинага да гаепләнә.
2014 елның 30 гыйнварында ул Зарайский муниципаль округы башлыгы вазифасыннан китә.
Шәхси тормышы
Өйләнгән, ике баласы һәм дүрт оныгы бар.
Ландовска (кратер)
Ландовска — Венера планетасының -84.6°N, -74.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 33 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ландовска кратеры поляк клавесинисты Ванда Ландовска хөрмәтенә аталган.
Озино (Невада)
Озино  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюди-Ланг-Яха
Нюди-Ланг-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ланг-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Понигадка
Понигадка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Понигадка кылымыгының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Колстрип (Монтана)
Колстрип  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Колстрип шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4771) Хаяси
(4771) Хаяси  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 7 сентябрендә М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RM2» саналган.
Хәсән Еникиев
Еникиев Хәсән Кәрим улы 16 (29) гыйньвар 1910, Яңа Каргалы, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы, Русия империясе — 17 декабрь 1984 ел, Мәскәү, ССРБ) — ССРБ галиме, селекционер-җимеш үстерү буенча белгеч, сөякле культураларның (?) сортын тикшерү һәм селекциясе буенча белгеч. Биология фәннәре докторы (1958), профессор (1960), Сталин премиясе лауреаты (1952) . Сливаның 12 сортын, чиянең 13 һәм сары чиянең 4 сортын чыгара, сырганакны тикшерү белән шөгыльләнә, чиянең, сары чиянең, сливаның, сырганакның популяциясен тикшерү һәм иң яхшы төрләрен сайлау буенча экспедицияләрне оештыручы. Бакчачылык буенча берничә халыкара конференция һәм симпозиумнарда катнаша. «Сельскохозяйственная биология» журналының редколлегия әгъзасы.
Биографиясе
Хәсән Кәрим улы Еникиев 1910 елның 16 (29 ) гыйнварында Уфа губернасы Бәләбәй өязенең Яңа Каргалы авылында (хәзер Борай районының Яңа Каргалы авылы, Башкортстан) туган, мирза Янекәевләр нәселеннән. Урта белем алгач, яшь натуралистларның Мәскәү Биостанциясендә эшкә урнаша. 1930 елда И.В.Мичурин җитәкчелегендә питомникта эшләү өчен Үзәк-Кара туфраклы өлкәнең Козлов шәһәренә (хәзер Тамбов өлкәсенең Мичуринск шәһәре) күченә (башта-эшче, аннары техник була), 1935 елда И.В. Мичурин исемендәге Яшелчә-җимеш институтын (хәзер Мичурин дәүләт аграр университеты), 1939 елда Үсемлекчелек институты янында аспирантураны (диссертациясенең гыйльми җитәкчеләре — профессор һәм академик В.А. Рыбников һәм Н. И. Вавилов) тәмамлый. 1940—1945 елларда И. В. Мичурин исемендәге Үзәк генетик лабораториядә өлкән тикшеренүче вазифасын башкара.
1945 елдан тормышының ахырына кадәр Мәскәү җимеш станциясендә (хәзер Бөтенрусия бакчачылык һәм үрчеткеч фәне буенча селекция-технология институты): 1945-1957 елларда өлкән эзләнүче, 1957-1967 елларда фәнни эшләр буенча директор урынбасары (1961 елдан) һәм селекция бүлеге мөдире була; 1967 елдан (башка мәгълүматлар буенча, 1968 елдан) 1984 елга кадәр лаборатория мөдире, ә аннары сөякле культуралар һәм тупса буенча төркем белән җитәкчелек итә.
1957 елда «Биологические особенности сливы и выведение новых сортов для средней полосы СССР» темасына докторлык диссертациясе яклый.
1984 елның 17 декабрендә Мәскәүдә вафат була.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни кызыксыну өлкәсе — Русиянең урта полосасы өчен чия һәм сливаның сортиментын күтәрү (ул эчке һәм төрара гибридлаштыру, клон селекциясе, радиацион һәм химик мутагенезы ысулларын, гибрид материалны баскаладың цитологик ысулларын керә)), халык, ватан һәм чит ил селекцияләрнең яхшы сортларын кертү белән шөгыльләнә . Чия һәм сливаның халык селекциясенең урындагы иң яхшы өлгеләрен җыю өчен Владимир, Рәзән, Тула, Калуга, Брянск һәм Горький өлкәсенә экспедицияга бару буенча әйдәүче. Товар  бакчачылыгын махсуслаштыру һәм дөрес урнаштыру мәсьәләләрен эшли, эре бакчалар өчен җир сайлауда катнаша (бакчаларда сортларны тарату һәм серкәләндерүчеләрне сайлау буенча тәкдимнәр урта полосаданың агрономия өлкәсендәге кагыйдәләргә кергән).
Сливаның 12, сиянең 13, сары чиянең 4 сортын чыгара, Владимир, Шубинка һәм Любовский чияләренең клон селекциясен үткәрә. Алынган сортларда кырыс кышларның җайсыз шартларына соң салкынга һәм торгызылу сәләтенә зур игътибар бирелә. 1978/79 елгы салкын кыштан соң селекция бүлеге хезмәткәрләре Х. К. Еникиев җитәкчелегендә гади чия (Мәскәү Гриот, Сильва, Ширпотреб, Шубинка) һәм йорт сливаның (Кызыл Скороспелка, Смолина, Тимирязев истәлеге, Кара Тула, Сухановский, Миләүшә) сортларын чыгара, алар салкыннардан зыян күргәндә югары торгызылу сәләтенә ия булуы белән аерылып тора. Кызыл Уссурий сорты (Уссурий сливасы (Prunus ussuriens)) белән Клаймекс сортын (Америка сливасы (Prunus americana)) берләштереп, төрара гибридлаштыруны уңышлы куллана, һәм салкынга чыдамлы нәтиҗәле Скороплодная сортын ала, ул кыш уртасында 40-°C кадәр салкынны, температура кимәленең нык аермасы булган очракта җылыдан минус 35 °C кадәр җиңел үткәрә. Агроном-полог С.Н.Саттарова белән бергә 200-дән артык чия һәм 300 артык слива сортын өйрәнә, бу культураларның 24000 артык гибридлы үсентеләрен үстерә, алар арасыннан 50 перспективалы формалары сайлап алына һәм үрчетелә.
Сары чиянең төньяк шартларына җайлаштырылган сортына нигез төзәүче, селекционер А.И. Евстратов белән бергә башлангыч тапкыр Үзәк төбәк өчен Фатеҗ, Черная һәм Синявская сары чияләренең беренче адаптацияле һәм сыйфатлы сортларын аера. 1975-1984 елларда селекция өчен перспективалы башлангыч формалар аерып алу максатыннан сырганакны тикшерү белән шөгыльләнә, кыргый сырганак популяциясен өйрәнү өчен Бурят Республикасы, Кыргызстан һәм Калининград өлкәсенә экспедицияләр оештыра.
Куллануга рөхсәт ителгән, селекция казанышларының дәүләт реестрына кертелгән Х.К. Еникиев, аның коллегалары һәм укучылары чыгарган сортлар:
170 тән артык гыйльми эш яза. Кайбер эшләре:
Танылуы һәм бүләкләре
«Слива, абрикос, кара җиләк, карлыган, бакча каен җиләгенең һәм крыжовникның яңа кыйммәтле сортларын производствога кертүе өчен» Сталин премиясе лауреаты (1952) РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1982). Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1949) ,
«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында күрсәткән фидакарь хезмәт өчен» медале, И.В. Мичурин исемендәге алтын медаль, ССРБ ВДНХ-ның алтын медале белән бүләкләнә.
Хәсән Кәрим улы истәлегенә гыйльми конференцияләр үткәрелә; аның 105 яше тулуы уңаеннан «Селекция косточковых культур: направления, задачи и перспективы развития» гыйльми конференция карарында «селекция һәм сөякле культуралар генетикасы үсешенә аерым зур өлеш керткәне һәм эшләрнең аерым фәнни һәм практик әһәмияте» билгеләнә.
Жуковская һәм Коринка төрләрен берләштерүдән алынган сорт аның хөрмәтенә «Еникиев истәлеге» дип атала.
Чархачы
Чархачы (Çarxaçı ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Константин Петров
Константин Петров, Константин Константин улы Петров (Константин Константинович Петров, 1924 елның 1 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Буа кантоны, Чуаш Биморзасы — 2007 елның 2 ноябре, РФ, Чуашстан, Чабаксар) — Бөек Ватан сугышында катнашкан язучы-прозаик, журналист, доцент, филология фәннәре кандидаты (1968). Чуашстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1994). ССРБ Журналистлар (1957) һәм Язучылар (1974) берлекләре әгъзасы. С. Эльгер исемендәге республика журналистлар премиясе (1990), Н. Никольский премиясе (2004) лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1924 елның 1 апрелендә Буа кантоны (1930 елдан Буа районы) Чуаш Биморзасы авылында туган. 1941 елда Сембер чуаш укытучылар мәктәбен, 1958 елда КПСС ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбенең (Мәскәү) журналистика факультетын тәмамлаган. Бөек Ватан сугышында катнашкан.
1946—1963 елларда Казанда «Хĕрлĕ Ялав» (1960—1963 елларда Ленин ялавӗ) газетасында, 1963—1968 елларда «Коммунист Татарии» журналында эшли. Бер үк вакытта 1963—1984 елларда Казан дәүләт университетының журналистика факультетында укыта.
Иҗаты
«Юратсан» (Яратсаң, Чабаксар, 1969) хикәяләр җыентыгы, «Юратупа наркӑмӑш» (Мәхәббәт һәм агу, Чабаксар, 1972), инкыйлабчы Т. С. Семенов (Тайăр Тимкки) турында «Таэр» (Чабаксар, 1976), ССРБ очучы-космонавты Андриян Николаев турында «Сенкер ҫӑлтӑр» (Зәңгәр йолдыз, Чабаксар, 1991, рус телендә: 1999), «Айăплисем» (Гаеплеләр, Чабаксар, 1995), шагыйрь Мишши Сеспель турында «Пурнасма вилем» (Яшәү һәм үлем, 1999) романнары; балалар өчен «Асамла самах» (Тылсымлы сүз, Чабаксар, 1990) исемле әкиятләр җыентыгы; чуаш журналистика тарихы буенча «Чуаш журналистикасының барлыкка килүе һәм үсүе», «Чăваш журналистикинчи жанрсем» (Чуаш журналистикасында жанрлар), «Чуаш журналистикасы тарихы» гыйльми хезмәтләре; чуаш язучылары Ю. Семендер, М. Сеспель, А. Талвир, Н. Ыдарай иҗаты буенча китаплар авторы.
Залог-при-Кресницях
Залог-при-Кресницях — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дибеҗик (Бейпазары)
Дибеҗик (Dibecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Албан Википедиясе
Албан Википедиясе – нең албан телендәге бүлеге.
Статистика
Албан Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Вилли (Арденны)
Вилли (Villy) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Кариньян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.78 км².
Бествини
Бествини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кампори (Җенова)
Кампори — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампори Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Замфира
Замфира — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайдинген
Вайдинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сальцано
Сальцано — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Воля-Хрусцинска
Воля-Хрусцинска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Питтсбург (Нью-Гэмпшир)
Питтсбург  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чехнув
Чехнув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Орьокур
Орьокур (Oriocourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,44 км².
Сукенары (Мачка)
Сукенары (Sukenarı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мунҗурлу (Дүзҗе)
Мунҗурлу (Muncurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Андрей Трифонов
Андрей Фёдорович Трифонов (1965 елның 1 маенда туган, Дебальцево, Донецк өлкәсе, Украина ССР, СССР ) — Россия сәяси эшлеклесе, Бердәм Россия партиясе әгъзасы, «ТЯЖМАШ» АҖ генераль директоры. 161 нче бер мандатлы округ буенча сайлауларда VIII чакырылыш Дәүләт Думасына 2021 елда җиңде (Самара өлкәсеннән депутат булып сайланды). .
Тәрҗемәи хәле
1987 елда К. А. Тимирязев исемендәге Авыл хуҗалыгы академиясен (хәзерге вакытта К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе) тәмамлый, 1989 елда читтән торып Бөтенсоюз авыл хуҗалыгы институтын (хәзерге Россия дәүләт аграр читтән торып уку университеты) тәмамлый.
1987-1992 елларда ул Янтарный совхозынның (Мартыновск районы өлкәсе, Ростов өлкәсе) баш икътисадчысы булып эшли. 1992-2000 елларда Ростов өлкәсендәге "Контакт" кече дәүләт предприятиясе директоры була.
2000-2002 елларда «Металлургкомплектоборудование» (Мәскәү) федераль дәүләт унитар предприятиесе (ФГУП) генераль директоры урынбасары, коммерция директоры булып эшли.
2003-2005 "Променергокомплект" компаниясе генераль директоры урынбасары итеп билгеләнә.
2005-2021 елларда махсус җиһазлар буенча директор, коммерция директоры, генераль директорның беренче урынбасары, «Тяжмаш» ААҖ (Сызран шәһәре, Самар өлкәсе) машина төзелеше предприятиесе генераль директоры.
2021 елдан — VIII чакырылыш РФ Дәүләт Думасы депутаты. 2021 елның 19 сентябрендә Бердәм Россия (Самар өлкәсе) бер мандатлы сайлау округыннан (Самара өлкәсе)  45,13% тавыш җыеп сайланды. Округта икенче урынны Василий Воробьев (КПРФ) алды, аның өчен 21,31% тавыш җыелды.
Сызранның мактаулы гражданины (2017).
(3941) Гайдн
(3941) Гайдн  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 27 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Тавтунбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 UU5» саналган.
Лэнгтри (кратер)
Лэнгтри — Венера планетасының 17°N, -155°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 50,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Лэнгтри кратеры инглиз актрисасы Лилли Лангтры хөрмәтенә аталган.
Орьяк-сюр-Вандинель
Орьяк-сюр-Вандинель — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Залог-при-Моравчах
Залог-при-Моравчах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Лоран-л'Аббе
Сен-Лоран-л'Аббе — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Арагон Википедиясе
Арагон Википедиясе – нең арагон телендәге бүлеге.
Статистика
Арагон Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Исма (елга)
Исма — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оровада (Невада)
Оровада  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оровада халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягнило
Ягнило — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2230
NGC 2230 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бешино
Бешино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пужа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чартәпә
Чартәпә (Çartəpə ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Конрад (Монтана)
Конрад  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Конрад шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3922) Хизер
(3922) Хизер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 26 сентябрендә К. Торрес тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 SP3» саналган.
Киуй
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Киуй
Кампори (Лука)
Кампори — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампори Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Воля-Цирусова
Воля-Цирусова — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сальчедо
Сальчедо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дибеҗик (Огузэли)
Дибеҗик (Dibecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Симкә
Симкә — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452475, — 80213837009.
Восточный (Татарстан)
Восточный — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы поселок.
Халык саны — 766 тирәсендә. Почта индексы — 423226.
Тарих
1970-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 56%, руслар — 28%.
Чехово (Великопольское воеводалыгы)
Чехово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилье (коммуна)
Вилье (Williers) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Кариньян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2.26 км².
Андорра гимны
“Бөек Карл” (каталонча El Gran Carlemany) — Аурупадагы иң кечкенә илләрнең берсе булган Андорра Кенәзлегенең дәүләт гимны. Андорра халкы һәм хакимияте Пиреней таулары арасындагы үзәннәрне Бөек Карл империясенең соңгы кыйпылчыгы һәм аңа Бөек Карл үзе нигез салган дип саный һәм үзенең бәйсез булып калу сәясәтен шушы вазгыятькә нигезләп тормышка ашырырга тырыша. Гимнның атамасы һәм эчтәлеге дә шул хакта сөйли. Ул ил-дәүләт тарафыннан беренче затта бәян итү рәвешендә язылган, ягъни Андорраның аермачык сәяси декларациясе булып тора. Гимн 1921 елның 8 сентябрендә рәсмиләштерелгән. Бу дата Андоррада бәйрәм көн (Меричель-Ана көне) дип санала. Сүзләрен кардинал Хуан Батиста Бенльок-и-Виво (каталонча Joan Benlloch i Vivó) язган, ул 1906-1919 елларда Каталониянең Уржель епархиясе епискобы һәм Андорра идарәчеләренең берсе (икенчесе — Франция президенты, ягъни ул билгеләп куйган “идарәдәш”) булып торган. Көен Энрик Марфань Бонс (Enric Marfany Bons) иҗат иткән.
Мурадие (Ризе)
Мурадие (Muradiye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Питтсфилд (Нью-Гэмпшир)
Питтсфилд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Фарер утраулары
Фаре́р утраулары́, Фаре́рлар (фар. Føroyar, Фёрьяр, дат. Færøerne, норв. Færøyene) — Атлантик океанның төньяк өлешендә, Шотландия һәм Исландия арасында урнашкан утраулар төркеме. Даниянең автоном регионы булып торалар. 1948 елдан саклану һәм тышкы сәясәт өлкәләреннән кала барлык башка мәсьәләләр мөстәкыйль рәвештә хәл ителә.
Питтсфилд (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фарер утраулары
Утраулар башкаласы — Торсхавн. Архипелаг 18 утраудан тора. Төп утраулар: Стреймой, Эстурой, Судурой, Вагар, Сандой, Бордой.
Ароман Википедиясе
Ароман Википедиясе – нең ароман телендәге бүлеге.
Статистика
Ароман Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Татарстан мордвалары
Татарстан мордвалары — мордва халкының бүгенге Татарстан Республикасы территориясендә яши торган территориаль төркеме.
Бешкув-Гурни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татарстан мордвалары
Таралышы
Хәзерге Татарстан территориясендә мордва халкы Казан ханлыгы чорыннан ук барлыкка тарала башлый. Мордваларның шактый өлеше Идел буе районнарына, Казаннан көньякка күченгән. Казан алынганнан соң күп кенә мордва халкы элеккеге яшәү урыннарына әйләнеп кайта. Казан губернасында мордва халкының Иделнең уң як ярында урнашкан элеккеге Тәтеш һәм Сембер өязләрендәге аз өлеше генә калган (мукшылар, караталар).
XVIII гасырда мордва, нигездә, эрзя, Идел аръягына актив урнаша башлый. Мордва күченүчеләренең иң зур төркемнәре Чирмешән елгасы буенда һәм төньяктан Кинел елгасыннан төньякка таба урман-далалы районнарда урнашкан. Биредә Казан губернасы Спас һәм Чистай өязләре, Самара губернасының Бөгелмә өязләре оештырыла, аның бер өлеше 1920 елдан Татарстан составына керә. XX гасыр башында, беренче Бөтенроссия халык санын алу мәгълүматлары буенча, мордваның Казан губернасында гомуми саны 22 187 кеше тәшкил итә, Спас (7 197 кеше), Тәтеш (540 кеше) һәм Чистай (9 747 кеше) өязләре мордва таралышы буенча төп районнар булып тора.
1926 елга мордва халкы яңа оешкан Татарстан АССР чикләрендә шактый кимегән һәм 35 084 кеше тәшкил иткән, бу элеккеге Казан губернасының территориаль чикләрен үзгәртү, шулай ук 1920 елларда мордваның Идел буеның сул як районнарыннан Себергә күчүе белән бәйле.
Каратайлар
Кама Тамагы районындагы Мордва Каратае (Искавыл), Мәсте (бүгенге көндә юкка чыккан), Чымбай, Чыршалан һәм татарлар белән бергә Балтач авылларында Татарстанда яшәүче мукшыларның этнографик төркеме булга каратайлар яши. Туган телләре — татар теленең каратай сөйләше. Халык саны якынча 100 кеше.
Тарих
Казан ханлыгын яулап алганнан соң (1552 елда) мордва рус дәүләте составына керә, аның зур өлеше патша хөкүмәте тарафыннан ясаклы кешеләргә күчерелә.
XVIII гасыр урталарында мордва, нигездә, православиегә чукындырыла. Мордва Идел буеның иң христианлашкан халкы дип саналса да, аның диннәрендә, билгеле бер дәрәҗәдә православие белән бергә мәҗүсилек тә сакланган.
1917 елда Казанда мордва мәдәни-агарту җәмгыятенә нигез салына, аның идарәсе рәисе итеп беренче мордва галиме-мәгърифәтчесе М.Е. Евсевьев билгеләнә.
Бәйрәмнәре
2000 елда Балтай мордва мәдәнияте бәйрәме Татарстан Республикасында республика бәйрәме статусын ала, ел саен Лениногорск районының Мордва Кармалкасы авылында Троицадан соң беренче якшәмбедә билгеләп үтелә. Бәйрәм вакытында ритуаль аланда Татарстанда һәм РФнең башка төбәкләрендә яшәүче мордва җыела.
Вайер (Пфальц)
Вайер  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сукенары (Акъязы)
Сукенары (Sukenarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Панака (Невада)
Панака  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Панака халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залог-при-Церклях
Залог-при-Церклях — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Лу (Ньевр)
Сен-Лу — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Осен (коммуна)
Осен — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ост (Мозель)
Ост (Hoste) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,47 км².
Лара (кратер)
Лара — Венера планетасының 4.2°N, -2.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 3,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Лара кратеры латин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
1760-еллар
1760-еллар — 1760 елда башланган һәм 1769 елда тәмамланган унъеллык.
(6) Геба
(6) Геба  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1847 елның 1 июлендә К. Л. Хенке тарафыннан Дризен (ныне Дрезденко) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Словакия географиясе
Словакия — күбесенчә тау иле, диңгезгә чыгу юлына ия булмаган Үзәк Аурупа дәүләте.
Рельеф
Ил ландшафты өчен илнең төньяк өлешендә урнашкан Карпат таулары хас. Карпат тауларының иң озын өлеше илнең төньяк өлешендә урнашкан һәм Татры дигән исемен алган. Түбәнлекләр көньяк-көнбатышта Дунай буенда һәм Словакияның көньяк-көнчыгыш өлешләрендә урнашкан.
Словакиянең һәм барлык Карпат тауларының иң биек ноктасы — Герлаховски-Штит (Gerlachovský štit) 2655 м биеклектә.
Су ресурслары
Яңадан торгызыла торган су ресурсларының гомуми күләме - 50,1 км3 (2003 ел бәясе). Словакиянең төп елгалары булып, Дунайдан тыш, Ваг һәм Грон да тора.
Замфирешть (Бреила)
Замфирешть — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яребична
Яребична — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайдүзү
Чайдүзү (Çaydüzü ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Нюди-Лыти-Яха
Нюди-Лыти-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Пяку-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампориналдо (Павия)
Кампориналдо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампориналдо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чешево (Вжесинский повяты)
Чешево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Цирусова-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бретон Википедиясе
Бретон Википедиясе – нең бретон телендәге бүлеге.
Статистика
Бретон Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Мурадиеменгенҗик (Дүзҗе)
Мурадиеменгенҗик (Muradiyemengencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Сан-Беллино
Сан-Беллино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Либби (Монтана)
Либби  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Либби шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залог-при-Шемпетру
Залог-при-Шемпетру — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дибек (Нусайбин)
Дибек (Dibek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вайер (Рейн-Лан)
Вайер  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2505) Хэбэй
(2505) Хэбэй  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1975 елның 31 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 UJ» саналган.
Бешкув-Дольни
Бешкув-Дольни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кариньян (Франция)
Кариньян (Carignan) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Кариньян кантонына карый.
Парадайз (Невада)
Парадайз  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Парадайз халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2231
NGC 2231 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Киргизка (Яя кушылдыгы)
Киргизка — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яя елгасының сул ярыннан 147 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катра Мишши
Катра Мишши (Кăтра Мишши, ''паспортта: Кудрявцев-Ильин Михаил Ильич, (1911 елның 6 ноябре, Югары Панклеи, Ядернә өязе, Казан губернасы — 1944 елның 6 марты, Тернополь шәһәре, Украина) - чуаш прозаигы. ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1962 елдан, үлгәннән соң).
Пыжина
Пыжина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 2226 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 213 км.
Катра Мишши
Тормыш юлы
Катра Мишши 1911 елның 6 ноябрендә хәзерге Чуваш Республикасының Моргауш районы Югары Панклеи авылында туа.
Пыжина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Катра Мишши
Тормыш юлы
1929 елда Тиуш авылында сигезьеллык мәктәпне тәмамлый. Аннан Чабаксар педагогика техникумында (1932) һәм Чабаксар педагогия институтында (1938) белем ала.
Пыжина
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катра Мишши
Тормыш юлы
Балалар укыткан, Чуваш китап нәшрияты редакторы булып эшләгән.
1941 елда үз теләге белән фронтка китә, Бөек Ватан сугышында катнаша.
1944 елның 6 мартында Тернополь шәһәрен азат иткәндә сугышта һәлак була.
Иҗады
Беренче хикәясе 1932 елда «Сунтал» журналында дөнья күрә.
1932-1941 елларда газета һәм журналларда аның 20дән артык сәнгать хикәяләре басылып чыга. Иң танылганнары:
Иске Биктимер
Иске Биктимер — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452475, — 80213837010.
1740-еллар
1740-еллар — 1740 елда башланган һәм 1749 елда тәмамланган унъеллык.
Сукенары (Һендек)
Сукенары (Sukenarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пластау (Нью-Гэмпшир)
Пластау  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Осон (округ Сен-Годенс)
Осон — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
От-Виньёль
От-Виньёль (Haute-Vigneulles) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,53 км².
(1650) Хекман
(1650) Хекман  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 11 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 TG» саналган.
Сан-Бонифачо
Сан-Бонифачо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лариса (кратер)
Лариса — Венера планетасының 18.47°N, -131.06°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 3,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Лариса кратеры латин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Белорет (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), украиннар (1%).
Мурат (Агры)
Мурат (Murat) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
Залог-при-Шкофлици
Залог-при-Шкофлици — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исланд Википедиясе
Исланд Википедиясе – нең исланд телендәге бүлеге.
Статистика
Исланд Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Воля-Чарниска
Воля-Чарниска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
1730-еллар
1730-еллар — 1730 елда башланган һәм 1739 елда тәмамланган унъеллык.
Казачья (елга)
Казачья — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Парадайз-Велли (Невада)
Парадайз-Велли  — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Парадайз-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжеги (Мазовия воеводалыгы)
Бжеги  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампорипано (Пистоя)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алеково (Велико-Тырново өлкәсе)
Алеково  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
NGC 2232
NGC 2232 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вайербуш
Вайербуш — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татарстан удмуртлары
Татарстан удмуртлары (удмурт, удморт, удмуртъёс, Татартсан удмуртъёс) — удмурт халкының бүгенге Татарстан Республикасы территориясендә яши торган территориаль төркеме.
Таралышы
Татарстан Республикасында 23,4 мең удмурт исәпләнә, нигездә Әгерҗе, Баулы, Балтач, Кукмара, Менделеевск районнарында күпләп яшиләр.
Тарих
Бүгенге Татарстан территориясендә удмуртлар мезолит чорыннан бирле тарала башлый. Удмуртларны формалаштыруда Идел-Кама төбәгенең автохтон токымнары нигез булып тора. Этногенезның чыганаклары Ананьино мәдәниятенә (VIII–III гасырлар) карый. Безнең эра чикләрендә Ананьино мәдәнияте нигезендә Кама буе локаль культуралары булдырыла. Алар арасында пьянобор культурасы мөһим урынны алып тора, удмуртларда генетик бәйләнешнең өзелмәве ачыклана.
Удмуртларның көньяк төркеме Идел буе Болгары, соңрак – Алтын Урда һәм Казан ханлыгы хакимияте астына эләгә, 1552 елдан соң, Казан алыну белән Рус дәүләтенә кушыла.
Хуҗалык итү рәвеше
XX гасыр башына кадәр удмуртлар хуҗалыгында игенчелек өстенлек иткән. Удмурт хуҗалыгының аерылгысыз өлеше булып терлекчелек тора: ат, сыер, дуңгыз, сарыклар, кош-корт үрчетәләр. Аучылык, балыкчылык, умартачылык белән шөгыльләнәләр. Һөнәрчелек (урман кисү, агач әзерләү, туку) мөһим роль уйнаган. Татарстан удмуртларының киемнәре ритуал сыйфатында гына сакланып калган, күпчелек очракларда чыбар күлмәк кигәннәр, күлмәкне мамык-кәгазь тукымадан аппликация белән бизәгәннәр. Аңа камзол яки җиңсез күлмәк кидергәннәр.
Мәдәният
2004 елда Казан, Яр Чаллы, Әгерҗе, Минзәлә шәһәрләре һәм республиканың кайбер районнары удмурт җәмгыятьләрен берләштерү өчен ТР удмуртларының милли-мәдәни автономиясе оештырыла. Татарстанда ел саен удмуртларның традицион мәдәнияте бәйрәме Гырон быдтон үткәрелә. Элек Балтач районында гына үткән удмуртларның милли бәйрәме республика статусын ала. Ул язгы авыл эшләре тәмамланганнан соң, печән алдыннан үткәрелә һәм киләчәк уңыш турында үзенә күрә бер дога булып тора. Удмуртлар өчен ул татар халкы өчен «Сабантуй» кебек әһәмияткә ия.
Бөтен Татарстан буенча 15 удмурт балалар бакчасы, 45 мәктәп, 9 мәдәни үзәк, 14 фольклор коллектив эшләп килә. Казанда удмурт мәдәнияте музее ачылган. Татарстанда яшәүче удмуртлар, кагыйдә буларак, өч тел: удмурт, татар һәм рус телләрен белә.