cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GSC1847-972
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Эскуча
Эскуча — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варварына (Чавуский районы)
Варварына  (Варварына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Медройнш
Медройнш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Клеггорн (Айова)
Клеггорн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сасьерж-Сен-Мартен
Сасьерж-Сен-Мартен — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Буржук (коммуна)
Буржук — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Mançester
Mançester (Manchester) - İngliz ileneñ tönyaq-könbatıştağı üzidärä rayonı, Zur Mançester graflığı.
Xalıq sanı - 502 900 keşe (2011), şähär yanı belän - 2240230 keşe.
Birminghem, Lids, Şeffild, Liverpul, London belän - Sänäği İnqıylabnıñ üzäkläreneñ berse bulğan.
Xäzerge waqıtta Mançester - zur mädäni, sänäği, aqça, säwdä häm transport üzäge.
Tarix
Berençe tapqır Mançester X ğasırda telgä alına. Kelt awılı Mansenion häm Rim nığıtması Mankunium urınında kilep çıqqan.
XIX ğasırda tuqıma sänäğäte üzägenä äwerelä.
1819 yılda Mançester ütereşe - ğomumi saylaw xoquqı oçen yaqlawçılar kütäreleşen qatı bastıru.
Transport
1992 yılda tramway-ciñel-rels Mançester Metrolink sisteması açıla.
Xalıqara Mançester hawa alanı bar.
Приозерный (Мурманск өлкәсе)
Приозерный (Приозерный) — Мурманск өлкәсенең Кандалакша шәһәре составына керүче авыл.
Mançester
Sport
Şähärdä ike mäşhür futbol taqımı - Mançester-Yunayted häm Mançester Siti urnaşa.
Приозерный (Мурманск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь, атлантик-арктик зонага карый. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска була.
Халык
Халык саны 0 кеше.
Усть-Тарка районы
Усть-Тарка районы (Усть-Таркский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Усть-Тарка.
Тарих
Усть-Тарка районы 1925 елда Себер краеның Омск округы составында оештырыла.
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.
Рамешвара Гыйбадәтханәсе, Нарасамангала
Рамешвара Гыйбадәтханәсе (шулай ук Рамесвара дип языла) Һиндстанда, Карнатака штатында, Чамараджангар даирәсендә Нарасамангала шәһәрендә урнашкан. Гыйбадәтханә Талакадның Көнбатыш Ганга Династиясе хөкем сөрүе дәверендә 9-ынчы гасырда төзелгән булган.
Хәбиб Коитэ
Музыка стиле
Коитэ беренче чиратта гитарада пентатоника диапазонына көйли һәм камеледа уйнаган кебек уйный торган уникаль ысулы өчен билгеле. Аның башка әсәрләре күбрәк блюз яки фламенкога охшаган, бу ике стильне ул Халилу Траоредан өйрәнгән.
Богушивка (гмина Бирча)
Богушивка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хәбиб Коитэ
Музыка стиле
Коитэның вокаль стиле дустанә һәм языла торган, тыныч, кәефле җырлауны оператив техник батырчылыктан күбрәк ассызыклый. Бамаданың әгъзалары сөйләшүче барабанда, гитарада, басста, барабан җыелмасында, гармунда, скрипкада, калабашта, һәм балафонда уйный. Коитэ барлык җырларның композиторы һәм арранжирчысы, инглиз, француз һәм Бамбара телендә җырлый.
Рамешвара Гыйбадәтханәсе, Нарасамангала
Гыйбадәтханә планы
Гыйбадәтханә планы гади, шулай да, аның уникаль өскорылмасы бар (шикара манарасы), ул кирпечтән һәм алебастрдан тора. Вимана (манара белән изге урын) унбер метр биеклектә һәм ике метр биеклектәге платформаларда тора (алар адхиштхана дип атала). Аның изге урыны (гарбхагриха), тар ябык залы (ардхамантапа яки фәкать эчке мантапасы), зур ябык залы (махамантапа)сы бар. Архитектура фундаменталь Дравид архитектурасы стиленда. Гыйбадәтханәдә кайбер билгеле сыннар - Натарадж (Шива Һинд дине Ходаеның формасы), Матрикалар (җиде Һинд дине Алиһәсе) һәм янәшә патшабикәсе утырган килеш ясалган Ганга Патшасы.
Хәбиб Коитэ
Тарихы
Коитэ 1958 елда музыкант ата-анадан туган, алардан карап һәм тыңлап инструментларны өйрәнгән. Ул Бамако Милли Сәнгать Институтына кергән һәм 6 гына ай уйнаудан соң 1978 елда дирижер булып китә. Ул 1982 елда чыгарыла һәм 1988 елда үзенең группасын Бамаданы барлыкка китерә. "Бамада" исеме Малиның башкаласы Бамакода яшәүчеләрнең кушаматы, һәм бу сүз фактик рәвештә "Крокодилның авызында" дип тәрҗемә ителә. Группаның башка әгъзалары Коитэның балачактан бирле дуслары булган.
Рамешвара Гыйбадәтханәсе, Нарасамангала
Гыйбадәтханә планы
Гыйбадәтханәне соң чор Хойсала Империясе патшалары сакалаган. Моның турында ике Каннада теле язмалы таблицаларда (безнең эраның 1291-1343 еллары) язылган, монда Патша Вира Баллала III Нарасамангаланың җирле Ходае Раманатхадэвага бүләкләр тәкъдим иткән.
Хәбиб Коитэ
Тарихы
Коитэның бер мәшһүр җырларының берсе "Cigarette Abana" (Сигаретлардан баш тартам), беренче мәртәбә 1991 елда язылган. Яңа Латин-стилендагы версия аның соңрак CD да Baro, "Nanalé" җыры белән бергә, Коитэга 1992 елда Франция Халыкара Радиосы Ачышлар Призын җиңүен китерә. Бу танылудан соң Коитэ 1994 елда үзенең Африкадан тыш беренче турына китәргә мөмкинчелек бирә. Киләсе елда ул үзенең менеджерын очрата һәм беренче альбомын Muso Koны чыгара, ул Европа Дөнья Музыка Рейтингларында 3-енче урынга кадәр үсә. Muso Koдан ике трек, I Ka Barra һәм Din Din Wo, Microsoft Windows Vista составына кертелә, һәм бу музыка миллионнарча тыңлаучыларга тәкъдим ителә. Аның киләсе альбомы, Ma Ya шулай ук киң таныла.
Ивекрик
Ивекрик — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Хәбиб Коитэ
Тарихы
Ma Ya Putumayo World Music маркасы астында редистрибуцияләнә, үзенең Америка Кушма Штатларында танылуын киңәйтә, һәм аның киләсе альбомы, Baro, шулай ук алар аркылы дистрибуцияләнә. Коитэ Малиның халыкара танылган музыканты булып китә. Ул башка Көнбатыш музыкантлар арасында Эрик Бибб һәм Бонни Райтт белән иҗат иткән һәм язылган. Райтт шулай ук Коитэны үзенең соңгы альбомы Көмеш сызыкта катнашырга чакыра. Коитэның күп җырлары төрле Путумайо компиляцияләрендә Дөнья буйлап блюз һәм Малида булган.
Богушивка (гмина Бирча)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төрки телләр
Төрки́ теллә́р — алтай макрогаиләсенең тугандаш телләр гаиләсе. Азия һәм Көнчыгыш Европада киң таралган. Төрки телләрдә кимендә 157 млн кеше сөйләшә дип санала.
Тарих
БЭК V меңьеллыкта алтай борынгы теле япон-корея һәм төрки-монгол-тунгус-мәнҗүр асгаиләләренә таркалган. Тәфсилле тикшеренү буенча алтай гаиләлеге 3 асгаиләлегенә бүленгән:
Барлык төрки диалектлар бердәм төрки телдән чыкканнар, БЭК 3-2 гасырларда бердәм төрки телдән бүгенге чуаш теле бабасы аерылган.
Кайбер галимнәр буенча 22-23 гасыр элек борынгы төрки тел төп төрки төркемгә һәм огур төркеменә бүленгән.
Соңрак төп төрки телдән якут теле, тыва теле, һәм соңрак угыз телләре, карлук телләре, кыпчак телләре аерылганнар.
Нассау (округ, Флорида)
Нассау — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фернандина-Бич шәһәре.
Төрки телләр
Тарих
Борынгы болгар теле һәм Идел буе төрки теле нигезендә заманча татар теле килеп чыккан.
Төрки телләр гаиләсенең классификация схемасы
(!төзәтмәләр кертергә кирәк!)
Нассау (округ, Флорида)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1824 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1689 км² тәшкил итә.
Слабада (Талачынски авыл советы)
Слабада (Слабада ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Другня
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варгуццева
Варгуццева (Варгуццева ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Жарняковка
Жарняковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Демьянка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 58 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Руслан Хәсбулатов
Руслан Имран улы Хасбулатов (Руслан Имранович Хасбулатов, Хасбола́ти Имра́ни кIант Руслан) — Россия сәясәт эшлеклесе, галим һәм публицист, Россия фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (1991), Россия Югары Шурасының соңгы рәисе, 1993 елның октябренә кадәр — Россия конституцион кризисының актив катнашучысы.
Тәрҗемәи хәл
Руслан Хәсбулатов 1942 елның 22 ноябернең Грозный шәһәрендә туган. Чичән һәм ингушларның туган җирләреннән сөрелү вактында Казакъстанга күчерелгән, биредә аның балчагы һәм яшьлеге узган. 1962 елда ул, Мәскәүгә китеп, 1966 елда Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетны, һәм 1970 елда шунда ук аспирантураны тәмамлый.
Сәяси тормыш
1980-елларның азагында Хәсбулатов Борис Ельцин белән якын эшли башлый; 1990 елның башында ул Россия халык депутаты бклып сайланылган. 1991 елның августында Ельцинны яклаган. Шул ук вакытта ул коммуначычыл фиркасеннән чыга, ә 29 октябрендә РСФСР Югары Шурасы спикеры булып сайланылган.
1993 елгы Конституцицион кризисы
Хәсбулатов элек Ельцинның якташы булса, Советлар Берлеге таркалуыннан соң алар карашлары аерыла башлаган. ССРБ таркалуыннан соң Хәсбулатов Россия парламенты өстендә контролен урнаштырды һәм Ельцин үзеннән соң Россиядә икенче кешесе дәрәҗәсенә җиткән.
1993 елда Хәсбулатов, Руцкой белән берлектә, Россия Югары Шурасы куып таратылуы белән тәмамланган президент белән хакимият өчен көрәшендә Россия Югары Шурасы башында торган. Ельцин җиңүеннән соң ул, башка парламент лидерлары белән кулга алынган. Хәсбулатовка карата РСФСР Җинаять кодексының 79 маддәсе (масакүләм тәртипсезлекләр оештыру) буенча гаепләү белдерелә. Ел̄ьцин таләпләренә карамастан, 1994 елның 25 февралендә ярлыкау буенча иреккә чыгарылган.
Моннан соңгы тормышы
1994 елдан — дөнья икътисады кафедрасы мөдире.
1994 елда Хәсбулатов тынычлык урнаштыручы миссиясе дигән чарасында катнашкан; ул Ичкерия җитәкчесе Җоһар Дудаевның аңа каршы торучылар һәм Россия хакимияте белән сөйләшүләрне оештырырга кереште, әмма аның миссиясе уңышсыз булган, чөнки яклар бернинди үзара килешүгә барырга риза булмаганнар.
2003 елда Хәсбулатов Чечня президентлыгына үтү теләге белән чыгыш ясаган, әмма сайлауларда катаншмаган.
Ярейшор (Сямая кушылдыгы)
Ярейшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сямаю елгасының уң ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Эссаруа
Эссаруа (Essarois) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Ресе-сюр-Урс кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18.25 км².
Mişätamaq
Mişätamaq, Tatar başkütäreçeläre qälğäse. Qazan cirlärendä azatlıq suğışları barışında (1552-1556) 1553. yılda Mişäneñ Çulmanğa qoyğan urınında tözelgän. Qazannan 60 km tübändäräk urnaşqan (Taşkirmän (?!)). 1556. yılda patşa ğäskärläre tarafınnan yawlana häm cimerelä.
Худий Конець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Попешть (Подений-Ной, Прахова)
Попешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альфред (Техас)
Альфред  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка (Минский повяты)
Домбрувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виталий Кузнецов (1932)
Тормыш юлы
Виталий Кузнецов 1932 елның 16 августында Мәскәүдә туа. 1955 елда Мәскәү дәүләт университетының фәлсәфә факультетын, аннары Мәскәү өлкә педагогика институтының фәлсәфә кафедрасында аспирантураны тәмамлый (1958). 1960 елдан МДУ фәлсәфә факультетының чит ил фәлсәфәсе тарихы кафедрасында тикшеренү һәм укыту эшләрен алып бара. 1973 елда «Жан-Поль Сартрның экзистенциализмы» дигән докторлык диссертациясен яклый.
Яңа заманның көнбатыш фәлсәфәсе тарихы буенча махсуслашкан (Бэконнан Фейербахка кадәр), әмма В. Н. Кузнецовның француз фәлсәфәсе тарихына караган эшләре, шулай ук аларга тәкъдим ителә торган курс һәм диплом эшләре темалары, XX гасыр фикер ияләре иҗатын да (француз неотомизмы, француз персонализмы, Бергсон фәлсәфәсе һ. б.) үз эченә ала. 1986 елда чыккан чит ил фәлсәфәсе тарихы буенча уку-укыту әсбапларының яңа сериясенең икенче томында «XVIII гасыр француз Мәгърифәтчелеге фәлсәфәсе» II бүлеге (144—388 битләр) тулысынча Кузнецов тарафыннан язылган. Француз фәлсәфәчеләренең рус тәрҗемәләре басмаларына керү мәкаләләре һәм шәрехләре дә Кузнецов язган.
Алман классик фәлсәфәсе кафедрасының әйдәп баручы белгече, «Алман классик фәлсәфәсе» дәреслеге авторы (1989; 2 нче басма 2003) һәм философия тарихында әлеге чор вәкилләренә багышланган махсус конкурслар (Гегельнең «Рух феноменологиясе», Фихте фәлсәфәсе һ.б.) авторы.
Эстеркуэль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гальяно (Реҗо ди Калабрия)
Гальяно — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гальяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Калитин
Калитин ― фамилия.
Мейшеду (Монталегре)
Мейшеду  — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шри Вишнумурти Гыйбадәтханәсе
Кулай Шри Вишнумурти Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Карнатака штатында Мангалордан якынча 15 км төньяктарак Суратхкал янында Кулай шәһәрендә урнашкан. Координаталары: 12°57′50.1″N, 74°48′36″O
Бу борынгы Вишну изге урыны, аңа 600 ел дип фараз ителә. Гыйбадәтханәнең төп Ходае - Шри Вишнумурти, ул Ходай Вишнуның башка формасы.
Башта бер нинди гыйбадәтханә комплекслары булуы шәһадәте булмаган, әмма мондагы археолог һәм тарихчы Венкантрамана Хеббар 1911 еллар тирәсендә кечкенә изге урынны тапкан, ул хәрабәләр хәлендә урманда булган. Гыйбадәтханәне берничә мәртәбә төзекләндергәннәр һәм хәзерге вакытта ул тыгыз табыну һәм бәйрәм итүләр тәртибе белән кулланылышта.
Сюлатуй
Сюлатуй (Сюлатуй) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Сюлатуй климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (94%).
Бёллен
Бёллен (Böllen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сормхири
Сормхири (Сурӑмхӗрри, Сормхири) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 178 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Кадыкөй (Чаршибашы)
Кадыкөй (Kadıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Чаршибашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эхульве
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баймурзина
Баймурзина ― фамилия.
Кышлау (Әтнә районы)
Кышлау — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422751.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Минерал-Спрингс (Төньяк Каролина)
Минерал-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурила-Маре (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Слабада (Ульски авыл советы)
Слабада (Слабада ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Варкава
Варкава (Варкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мапаси-Я
Мапаси-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 619 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Божа-Воля (Карпатасты воеводалыгы)
Божа-Воля — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Худий Кот
Худий Кот — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эс (Франция)
Эс — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Гупер (Юта)
Гупер  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гупер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ивето
Ивето — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Моджевек (Опочинский повяты)
Моджевек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC1848-1643
GSC1848-1643 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мейшиде
Мейшиде — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Клейтон (Айова)
Клейтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клейтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Другня-Жондова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Амаргоса (Техас)
Географиясе
Амаргоса халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка (Новодворский повяты)
Домбрувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җамидагы (Ризе)
Җамидагы (Camidağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Белое Море
Белое Море (Белое Море) — Мурманск өлкәсенең Кандалакша шәһәре составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь, атлантик-арктик зонага карый. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска була.
Халык
Халык саны 767 кеше. Күпчелек халыкны руслар алып тора.
Окалуса (округ, Флорида)
Окалуса — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Крествью шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1915 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2424 км² тәшкил итә.
Попешть (Сепата, Арджеш)
Попешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Театр урамы (мәгънәләр)
Театр урамы — күп мәгънәле сүз.
Элис Мунро
Элис Энн Мунро (Alice Ann Munro; 1931 елның 10 августында Канадада туа) — Канаданың инглиз язучысы, Халыкара Букер премиясе (2009) һәм Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе (2013) лауреаты. Кыска хикәяләр иҗат итү белән таныла.
Фермер гаиләсендә туа. 1950 елда үзенең беренче «Күләгә чагылышлары» дип аталган хикәясен бастыра. Кияүгә чыгу белән Ванкуверга күчә, анда өч баланы таба. 1972 елда кире Онтариога кайта, икенче тапкыр кияүгә чыга.
Беренче хикәяләр җыентыгы «Бәхетле күләгәләр биюе» (1968) популярлык казана, аның өчен Элис генерал-губернатор премиясенә лаек була. Шуннан соң аның чыккан җыентыклары зур игътибар белән кабул ителә, 1978 елда ул янә генерал-губернатор премиясен ала. 2009 елда язучы Халыкара Букер премиясенә лаек дип табыла.
2013 елда Элис Энн Мунро Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе дип игълан ителә. «Мунро - кыска хикаяләр остасы», диелә Нобель комитеты белдерүендә. Элис Мунрога премия хатын-кызлар язмышына багышланган кыска хикәяләре өчен тапшырыла.
Театр урамы (Уфа)
Театр урамы  (улица Театральная) — Уфаның Киров районында урнашкан урам. Урам Башкорт дәүләт академия драма театры хөрмәтенә аталган.
Урамда Башкортстан Мәгариф министрлыгы, Башкортстан Милли банкысы, Башкорт дәүләт медицина университеты ике корпуслары урнашкан.
Урнашу
Урам Әхмәтзәки Вәлиди урамы киселешеннән башлана, Пушкин урамы киселешендә тәмамлана.
Ярейю
Ярейю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы БАР/ЯРЕЙЮ урнашкан. Елга озынлыгы 72 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аламеда-де-ла-Сагра
Аламеда-де-ла-Сагра — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слабада (Шапечынски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Худий Лог
Худий Лог — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мондин-де-Башту (район)
Мондин-де-Башту  — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Вародзькав 1
Вародзькав 1 (Вародзькаў 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Коръятмас (Рә кушылдыгы)
Коръятмас — Рә елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Ярмәкәй районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 10 км.
Вародзькав 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Коръятмас (Рә кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гаманья (Рьети)
Гаманья — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гаманья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карл Густаф Маннерһейм
Тәрҗемәи хәле
Рәсәйдә инкыйлаб башланганнан соң, Финляндиягә кайта. 1918 нең 16 гыйнварында фин гаскәре итеп билгеләнгән. 1918-1919 да Финляндия регенты. 1919 дә президент сайлауларында җиңелгән.
1931 дә Дәүләт саклануы шурасы рәисе, 1933 тән Карел муентыгында ныгытылган сызык («Маннерһейм сызыгы») төзү белән шөгыльләнгән. Икенче Бөтендөнья сугышы дәверендә фин гаскәре сәргаскәре булган. 1944 нең августында президент итеп сайланган. 1946 да истигъфага чыккан.
1951 нең 27 гыйнварында Лозаннада вафат булган.
Мөдәрис (мәгънәләр)
Мөдәрис, мөдәррис — күп мәгънәле сүз. Мөдәррис — мәдрәсә укытучысы һәм җитәкчесе.
Большвайль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка (Остроленцкий повяты)
Домбрувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Болестрашичи
Болестрашичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эссе (Кот-д’Ор)
Эссе (Essey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Пуйи-ан-Осуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.61 км².
Мангалартха
Мангалартһа (Кхмер телендә:មង្គលាថ៌ - Монгкулатһак), яки Көнчыгыш Прасат Түбәсе (Кхмер телендә:ប្រាសាទតុបខាងកើត) яки  487 Һәйкәл (Кхмер телендә:ប្រាសាទលេខ៤៨៧), ул Камбоджада, Ангкорда Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Ангкор Тһомда Җиңү Юлыннан көньякта, Җиңү Капкасыннан 300 м алдында башланган джунглида юлның ахырында урнашкан. Ул үсемлекләр үскән нигездә кечкенә хәрабә гыйбадәтханәдән гыйбарәт һәм монда Ангкорның башка гыйбадәтханәләренә караганда кеше әз килә. Ул безнең эраның 1295 елының 28 апрелендә багышланган булган, моның турында без дүрт яклы язылган стела буенча беләбез, һәм ул Ангкорның төгәл датасы билгеле булган һәйкәлләренең берсе. Ул комташтан Джаяварман VIII хөкеме вакытында Вишнуизм тарафдары Мангалартха дигән брахман галим хөрмәтенә төзелгән булган. Аның планы хач формасында һәм ул көнчыгышка ачыла, ә башка төп нокталарда фальш ишекләр. Санктуарий пулатында ике пот сыену урыны, берсе Мангалартханыкы һәм икенчесе әнисенеке, аның пьедесталы һаман урында. Фронтоннар җирдә ята. Алар Шешада ятучы Вишнуны, Тривикраманы (Вишнуның дөньяны янә яулап алу өчен өч адымын, дүрт куллы биюче Шиваны һәм Говардхананы күтәрүче Кришна сурәтләнгән.
Кадыкөй (Алачам)
Кадыкөй (Kadıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ивиль-сюр-Сен
Ивиль-сюр-Сен — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Fanagoria
Fanagoria, borınğı häm urta ğasırlar şähäre. Azaq diñgeze buyında uranşqan. B.e.q. VI ğasırnıñ ikençe yartılarında borınğı İoniäneñ Teos şähärennän küçep kilgän kolonistlar tarafınnan nigezlängän dip farazlana. B.e.q. V ğasırdan başlap Bospor patşalığı bilämäsenä kerä. IV ğasırda Fanagoria hunnar tarafınnan cimerelä. VII ğasırda – ul Böyek Bolğar däwläte başqalası, VII ğasır azaqlarınnnan – Xäzär qahanlığına buysındırıla. X ğasır axırlarında böcänäklär tarafınnan cimerelä häm elekke ähämiäten yuğalta.
Амистед (Техас)
Амистед  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Амистед халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Селон
Селон — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Альбарреаль-де-Тахо
Альбарреаль-де-Тахо — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурла (коммуна)
Бурла — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Делта (Юта)
Тарихы
Делта шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миннесота-Бич (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моджевек (Пйотрковский повяты)
Моджевек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Попешть (Синешть, Вилча)
Попешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярей-Ю (Коротаиха кушылдыгы)
Ярей-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коротаиха елгасының сул ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Әтнә (Әтнә районы)
Кече Әтнә — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422750.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Иске Высли
Иске Высли (Тӑманлӑ Выҫли, Старые Высли) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 583 кешенең яшәве мәгълүм.
Слабада (Янавицки авыл советы)
Слабада (Слабада ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Оһайо (штат)
Оһа́йо (Ohio) — АКШның урта көнбатышында урнашкан штат. Кыскача OH дип билгеләнә. Штат башкаласы һәм иң зур шәһәре — Коламбус. Халык тыгызлыгы буенча штат тугызынчы урында урнаша.
Аурупалылар Оһайо җирләрен XVIII гасырда үзләштерә башлалдылар. Башта ул Франция җире булган, аннары Бөекбританиягә күчкән. 1803 ел килешүе буенча Огайо АКШка кушылды.
Халыкара берәмлекләр системасы
300px|мини|уңда|Җиде Си база үлчәү берәмлеләре
СИ (SI, Le Système International d'Unités), (Халыкара Система) — Халыкара берәмлекләр системасы, метрик системаның хәзерге варианты. СИ көнкүрештә дә, фән һәм техника өлкәсендә дә дөньяда иң киң кулланыла торган система булып тора. Моңа да карамастан, электродинамика буенча күпчелек фәнни эшләрдә СИ кимчелекләре аркасында Гаусс берәмлекләр системасы кулланыла. Хосусый очракта, СИда көчәнеш (В/м) һәм күчеш (Кл/м² (L−2TI)) төрле үлчәмнәргә ия; физик мәгънәсе булмаган вакуумның диэлектрик үткәрүчәнлеге барлыкка килә. Хәзерге вакытта СИ күпчелек дөнья илләрендә төп берәмлекләр системасы буларак кабул ителгән һәм хәтта көнкүрештә традицион берәмлекләр кулланыла торган илләрдә дә техника өлкәсендә гел диярлек кулланыла. Мондый күп булмаган илләрдә (мәсәлән, АКШында) традицион үлчәү берәмлекләрнең билгеләмәләре үзгәртелгән булган.
Гомуми мәгълүмат
thumb|right|500px| СИ системасын төп яки бердәнбер берәмлекләр системасы буларак кабул итмәгән илләр: [[Либерия, Мьянма, АКШ.]] СИ XI Үлчәүләр буенча генераль конференциядә кабул ителгән, кайбер соңрак конференцияләрдә үзгәрешләр кертелгән. СИ җиде төп үлчәү берәмлеген һәм физик зурлыкларның чыгарылма берәмлекләрен (алга таба — берәмлекләр), шулай ук алкушымчаларны билгели. Чыгарылма берәмлекләрне язу кагыйдәләре һәм берәмлекләрнең стандарт кыскартып язмалары билгеләнгән. Төп берәмлекләр: килограмм, метр, секунд, ампер, кельвин, моль һәм кандела. СИ кысаларында бу берәмлекләрнең бәйсез үлчәмлеккә ия булулары фараз ителә, ягъни бу берәмлекләрнең берсе дә башкалардан чыгарыла алмый. Чыгарылма берәмлекләр төп берәмлекләрдән тапкырлау һәм бүлү кебек алгебраик гамәлләр ярдәмендә чыгарыла. Чыгарылма берәмлекләрнең кайберләренә СИда махсус атамалар бирелгән, мәсәлән радианга. Алкушымчаларны берәмлек атамалары алдыннан кулланырга мөмкин; алар берәмлекне билгеле бөтен санга, 10 санының дәрәҗәсенә тапкырларга яки бүләргә кирәк икәнен аңлата. Мәсәлән, «кило» алкушымчасы 1000 гә тапкырлауны аңлата (километр = 1000 метр). СИ алкушымчаларын шулай ук унарлы алкушымчалар дип атыйлар.
Тарихы
thumb|[[1889 елдан алып 1960 елга кадәр кулланылган Халыкара метр эталоны]] СИ Франция галимнәре төзегән һәм Бөек Франция инкыйлабыннан соң киң кулланылышка кергән метрик үлчәүләр системасының үсеше булып тора. Метрик системаны керткәнче берәмлекләр бер-берсеннән аерым рәвештә сайланылган. Шуңа күрә бер берәмлектән икенчегә исәпләп күчерү катлаулы булган. Моңа өстәп төрле урыннарда кайвакыт атамалары төрле булган төрле берәмлекләр кулланылган. Метрик система җайлы һәм бердәм үлчәмнәр һәм авырлык үлчәүләр системасы булырга тиеш булган.
1799 елда Франциядә ике эталон ясалган — озынлык берәмлеге өчен (метр) һәм масса берәмлеге өчен (килограмм)
1874 елда СГС системасы тәкъдим ителгән, ул өч берәмлеккә — сантиметр, грамм һәм секундка — шулай ук микро- дан алып мега- га кадәр унарлы алкушымчаларга нигезләнгән булган.
1875 елда метрик конвенциягә имза куелган. Халыкара метр һәм килограмм эшләп чыгару өстендә эшләр башланган.
1889 елда 1-нче Үлчәмнәр һәм авырлык үлчәүләре буенча генераль конференция СГСка охшаш, әмма метр, килограмм һәм секундка нигезләнгән үлчәүләр системасын кабул иткән, чөнки бу берәмлекләрнең гамәли кулланылыш өчен җайлырак булулары танылган.
Соңрак электр һәм оптика өлкәсендә физик зурлыклар өчен база берәмлекләре кертелгән.
1960 елда XI Үлчәмнәр һәм авырлык үлчәүләре буенча генераль конференция «Халыкара берәмлекләр системасы (СИ)» атамасын алган стандартны кабул иткән. 1971 елда XIV Үлчәмнәр һәм авырлык үлчәүләр буенча генераль конференция СИга үзгәрешләр керткән, атап әйткәндә, матдә микъдары берәмлеге (моль) өстәлгән.
СИ берәмлекләре
СИ берәмлекләре атамалары юл хәрефе белән язылалар, СИ берәмлекләре билгеләреннән соң, гади кыскартылган сүзләрдән аермалы буларак нокта куелмый.
Чыгарылма берәмлекләр
Чыгарылма берәмлекләр төп берәмлекләр аша математик операцияләр: тапкырлау һәм бүлү ярдәмендә чыгарылырга мөмкин. Кайбер чыгарылма берәмлекләргә, җайлылык өчен үз атамалар бирелгән, мондый берәмлекләрне математик гыйбарәләрдә башка чыгарылма берәмлекләр ясау өчен кулланырга мөмкин. Чыгарылма берәмлек өчен математик гыйбарәне бу берәмлекне билгели торган физик законнан яки үлчәнгән физик зурлык билгеләмәсеннән чыгарып була. Мәсәлән, тизлек – ул җисем вакыт берәмлеге эчендә уза торган ара; ягъни, тизлек үлчәү берәмлеге - м/с (секундка метр) Еш кына бер үк берәмлек төрле җыелма төп һәм чыгарылма берәмлекләр ярдәмендә төрлечә язылырга мөмкин (мәсәлән, Үз атамалары булган чыгарылма берәмлекләр таблицасында соңгы колонканы карагыз). Әмма гамәлдә зурлыкның физик мәгънәсен иң әйбәт чагылдыра торган (яки гомуми шартлы кабул ителгән) гыйбарәләр кулланыла. Мәсәлән, көч моментының зурлыгын язу өчен Н•м ны кулланырга кирәк, ә м•Н яки Дж ны кулланырга кирәк түгел.
• Кельвин һәм Цельсий шкалалары үзара түбәндәгечә бәйле: °C = K − 273,15
Яңа СИ билгеләмәсе
2011 елның 17-21 октябренда XXIV Үлчәмнәр һәм авырлык үлчәүләр буенча конференциядә һәммә кеше бер рәвешле тавыш биреп резолюция кабул ителде, анда, хосусый очракта, Халыкара берәмлекләр системасының киләсе ревизиясендә үлчәү берәмлекләрен бу берәмлекләр аша тасвирланган кайбер физик константалар төгәл билгеле саннар булырлык итеп алдан билгеләргә тәкъдим ителгән. Бу билгеләмәләрнең кайберләре алдан кертелгән иде инде. Соңгы рәвешендә СИ берәмлекләр системасында: Монда Х CODATAның төгәлрәк киңәшләре нигезендә билгеләнәчәк бер яки күбрәк әһәмияткә ия цифрларны аңлата. Шул төгәл билгеләнгән җиде константалар җыелмасыннан җиде төгәл коррекцияләнгән СИ үлчәү берәмлекләре чыгарылачак.
СИ га кермәүче берәмлекләр
СИга кермәүче кайбер берәмлекләр, Үлчәмнәр һәм авырлыклар үлчәүләр буенча генераль конференция карары буенча «СИ белән бер рәттән кулланылышка рөхсәт ителә». Моннан тыш ГОСТ 8.417-2002 түбәндәге берәмлекләрне кулланырга рөхсәт итә: град, яктылык елы, парсек, диоптрия, киловатт-сәг, вольт-ампер, вар, ампер-сәг, карат, текс, гал, секундка әйләнеш, минутка әйләнеш.Чагыштырмача һәм логарифмик зурлыкларның берәмлекләрен кулланырга рөхсәт ителә, мәсәлән, процент, промилле, миллионнан бер өлеш, фон, октава, декада. Киң кулланылышы булган вакыт берәмлекләрен кулланырга рөхсәт ителә, мәсәлән, атна, ай, ел, гасыр, меңьеллык. Башка берәмлекләрне куллану рөхсәт ителми. Шулай да, төрле өлкәләрдә башка берәмлекләр дә кулланыла. Кайбер илләр СИ системасын кабул итмәгән, яки аны өлешчә генә кабул иткән һәм инглиз үлчәүләр системасын яки охшаш берәмлекләрне куллануны дәвам итә.
Берәмлек билгеләнүләрен язу кагыйдәләре
Шулай ук карагыз СИ алкушымчаларын куллану кагыйдәләре.
Огайо
Бу сүзнең берничә мәгънәсе бар:
Клемм (Айова)
Клемм  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клемм шәһәре  елда нигезләнгән.
Сейда (авыл)
Климат
Сейда климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (8%), руслар (66%), украиннар (17%), белоруслар (6%).
Вародзькав 2
Вародзькав 2 (Вародзькаў 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Окичоби (округ, Флорида)
Окичоби — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Окичоби шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1917 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2005 км² тәшкил итә.
Худо
Худо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чүпрәле сөйләше
Чүпрәле сөйләше — Тау ягында таралган татар теленең мишәр диалекты сөйләше.
Таралышы
Сөйләш хәзерге Татарстанның Буа (көньяк-көнбатыштагы авыллары), Кайбыч (Чүти авылы) һәм Чүпрәле, Чуашстанның Батыр, Комсомол, Шомырша һәм башка көнчыгыш районнарында, Сембер өлкәсенең төньяк-көнбатыш районнарында (элекке Сембер губернасы Сембер һәм Буа өязләре) яшәүче татар-мишәрләр сөйләшен үз эченә ала.
Үзенчәлекләре
Чүпрәле сөйләше фонетик үзенчәлекләре ягыннан мишәр диалектының аеруча сергач һәм чистай сөйләшләре белән уртаклык күрсәтә. Шуның белән бергә, сөйләшне билгели торган аерымлыклар да бар. Башка мишәр сөйләшләре өчен характерлы булган кайбер архаик (мәсәлән, о, ө, э озын сузыклары, oу, өү дифтонгоидлары, сергач сөйләшендә аерым сүзләрдәге ә~и тәңгәллеге һ. б. ш.) күренешләрнең бу сөйләштә күзәтелмәвен билгеләп үтми булмый. Сөйләшнең фонетик үзенчәлекләре, башлыча, кайбер авазларның артикуляциясе үзгәрүдә, аваз тәңгәллекләрендә, аваз өстәлү һәм аваз төшүдә чагыла.
Чүпрәле сөйләшендә, нигездә, әдәби телдәге бәйлекләр кулланыла. Шуның белән беррәттән, аларның түбәндәге вариантлары да бар: белә/белән — белән: Өстәл йапма белә (белән) йабалар тубалны. Хатлем, чикле, чәке, чәкле, тәке, тәкле, тике, тиңелте, тиңентен (кадәр, хәтле): Цирта уйынында, бердән уникегә хатлем (хәтле) сикерәсен. Калхузга чәке (хәтле) арпа цәцтек. Гумер бар тиңелте (кадәр) саулык бирсен. Тешкә тәкле (хәтле) ''йыклады. Казарма йарты аwыл тәке (кадәр) салынган инде. Уникегә тәкен'' (кадәр) бер сәәт бар. Ката, сәтә бәйлекләре, вакыт аралыкларын белдергән сүзләр белән килеп, дәвамлы вакытны белдерә: кыш ката (кыш буе), тен ката (тән буе), кен сәтә (көн буе): Йан тартырсын кыш ката (кыш буе). Тен ката (төн буе) ''бардым. Кенсәтә (көн буе) бырцак суга идек цибагац белән.''
Сөйләштә әдәби телдәге теркәгечләр кулланыла: да/ дә, та/тә, ни, әле, ә, тик, йә, әллә, әгәр, әгәр дә ки: Йә калпак кийәләр туйда, йә йебәк шәл. Әгәр дә ки теркәгече, әдәби тел белән чагыштырганда, ешрак кулланыла: ''Әгәр дә ки wакытында барса, күреп калыр иде. Әгәр дә ки акцам йетми икән, эшләдем.''
Буа кантуны
Буа кантоны (Буинский кантон) — Татарстан АССР составындагы административ-территориаль берәмлек. 1920—1930 елларда гамәлдә торган.
Тарих
Буа кантоны 1920 елда төзелә.
1927 елда кантон составына юкка чыгарылган Тәтеш кантоны территориясе кертелгән. 1930 елда, Татарстанның барлык кантоннары белән бергә юкка чыгарыла; аның территориясендә Апас, Буа, Чүпрәле, Кама Тамагы һәм Тәтеш районнары барлыкка киләләр.
Мондройнш
Мондройнш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мапс-Я
Мапс-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воль-Я елгасының уң ярыннан 81 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жемчужная (Мурманск өлкәсе)
Жемчужная (Жемчужная) — Мурманск өлкәсенең Кандалакша шәһәре составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь, атлантик-арктик зонага карый. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска була.
Халык
Халык саны 3 кеше. Күпчелек халыкны руслар алып тора.
Домбрувка (Отвоцкий повяты)
Домбрувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
GSC1848-739
GSC1848-739 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Альдеануэва-де-Барбарроя
Альдеануэва-де-Барбарроя — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җамидере (Никсар)
Җамидере (Camidere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).