cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кросно (Познанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18569) 1997 UC11
(18569) 1997 UC11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 26 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UC11» саналган.
Мария-Ланцендорф
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баю-Гош (Луизиана)
Баю-Гош  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Баю-Гош халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айхвальде
Айхвальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слёзки (Воранавский районы)
Слёзки  (Слёзкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гесиод (ай кратеры)
Гесиод - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 43,24 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Гесиод (VIII—VII век, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Көнчыгыш Гусиная
Көнчыгыш Гусиная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гусиная елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Меховице-Дуже
Меховице-Дуже — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дульцевка
Дульцевка — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452891, — 80204846004.
Рассвет (Киров өлкәсе)
Рассвет (Рассвет) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (27%), руслар (72%).
Кременик (Гореня вас-Поляне)
Кременик  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтел д'Эмилио (Анкона)
Географиясе
Казтел д'Эмилио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ястребна
Ястребна — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Потанжи
Потанжи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Клепалово
Клепалово (Клепалово) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (5%), башкортлар (8%).
Вшебори (Подлясье воеводалыгы)
Вшебори  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өрдекли (Сарыз)
Өрдекли (Ördekli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гедикөрен (Ылгын)
Гедикөрен (Gedikören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD217754
HD217754 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(2196) Элликотт
Тарихы
1965 елның 29 гыйнварында IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 BC» саналган.
Карлстад (Миннесота)
Карлстад  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Карлстад шәһәре  елда нигезләнгән.
Мария-Лах-ам-Яуэрлинг
Мария-Лах-ам-Яуэрлинг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Көмүрлү (Адилҗеваз)
Көмүрлү (Kömürlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (köy).
Норт-Стонингтон (Коннектикут)
Норт-Стонингтон  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торрей
Торрей — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Слесары
Слесары (Слесары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 452
NGC 452 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Кростково
Кростково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Толмачиха (Нейва кушылдыгы)
Толмачиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нейва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хады-Яха (Сава-Яха кушылдыгы)
Хады-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сава-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Пер
Сен-Пер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Сен-Пер
Пикузино
Пикузино (Пикузино, Тӹрӹнь Йӓктерлӓ) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Альтдёберн
Альтдёберн — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пренжи (Марна)
Пренжи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гесс (ай кратеры)
Гесс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 90,44 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Виктор Франц Гесс (1883—1964) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Кржище (Кршко)
Кржище  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войкуляса
Войкуляса — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18570) 1997 VB6
(18570) 1997 VB6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 9 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VB6» саналган.
Вшежеч
Вшежеч — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мария-Нойштифт
Мария-Нойштифт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Асеновец
Асеновец — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мечиславово (гмина Избиця-Куявска)
Мечиславово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтел Җулияно (Рим)
Казтел Җулияно — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел Җулияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Баю-Гула (Луизиана)
Баю-Гула  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еловка
Еловка (Еловка) — Диңгез буе краеның Анучино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Елизавета Глинка
Елизавета Петр кызы Глинка, Доктор Лиза яки Табибә Лиза буларак киң танылган (русча Елизаве́та Петро́вна Гли́нка, 1962, Мәскәү —2016, Сочи янындагы Кара диңгез акваториясе) — Россия иҗтимагый эшлеклесе, хокук яклаучы, табибә һәм хәйрияче. Һөнәре буенча табиб-реаниматолог, паллиатив медицина өлкәсендә белгеч (АКШ), «Гадел ярдәм» дигән вакыфның башкарма җитәкчесе. Ватандашлар җәмгыятен үстерү һәм кеше хокуклары буенча РФ президенты карамагындагы Шураның әгъзасы.
Йортсыз кешеләргә, онкологиядән авырту кешеләргә, факыйрьләргә ярдәм итүче оешмага нигез салган. Донбасс сугышында яраланган авырту балаларын коткаруны оештыра, Сүрия тыныч ватандашларына медицина ярдәмен тәэмин итү, даруларны китерү белән шөгыльләнә.
2016 елның 25 декабрендә Сочи янындагы Ту-154 һәлакәтендә һәлак була. Табибә Лиза Латакиядәге Тишрин хастаханәсенә даруларны китерергә тиеш иде.
Истәлек
Елизавета Глинка исемен РФ Саклану министрлыгы хастаханәсе, Грозный шәһәрендә клиник хастаханә, Екатеринбург шәһәренең хосписы йөртәчәк.
Круково (Великопольское воеводалыгы)
Круково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18571) 1997 WQ21
Тарихы
1997 елның 30 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WQ21» саналган.
HD217792
HD217792 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Карлтон (Миннесота)
Карлтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Карлтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Гедикөрен (Һарманҗык)
Гедикөрен (Gedikören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Һарманҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өрей (Һайраболу)
Өрей (Örey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ельничная (Островянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көмүрлү (Кагызман)
Көмүрлү (Kömürlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (köy).
Мария-Райн (Каринтия)
Мария-Райн  — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(2493) Элмер
(2493) Элмер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мария-Райн (Каринтия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2493) Элмер
Тарихы
1978 елның 1 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 XC» саналган.
Слижы (Лидский районы)
Слижы  (Сліжы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Прон
Прон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Хансядей-Яха
Хансядей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 112 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кржище (Церкниця)
Кржище  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Араз Зәргәр
Араз Зәргәр (Araz Zərgər ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
NGC 453
NGC 453 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Вшежеч-Колёния
Вшежеч-Колёния — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 453
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вшежеч-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Геттон (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Hutton (crater)
Тотавель
Тотавель — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Альтландсберг
Альтландсберг — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луначарский (Киров өлкәсе)
Луначарский (Луначарский) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Черемушка (Суразовка кушылдыгы)
Черёмушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Суразовка елгасының сул ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Мечково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баня (Сливен өлкәсе)
Баня  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войла
Войла — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норфолк (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Поль-дю-Верне
Сен-Поль-дю-Верне — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Мария-Таферль
Мария-Таферль — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Туктар
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (92%).
(18572) Rocher
(18572) Rocher — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 ноябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WQ22» саналган.
Крулевець (Гнезненский повяты)
Крулевець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зөлкарнәй Байкин
Зөлкарнәй Байкин — драма актеры, режиссер. Әстерхан татар (1907-?, 1931-), Акмәсҗит кырымтатар, Сәмәрканд һәм Ташкәнт үзбәк театрларында (1921-1931) хезмәт иткәнлеге билгеле.
Баю-Кантри-Клаб (Луизиана)
Баю-Кантри-Клаб  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Баю-Кантри-Клаб халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Казтел Кйодато (Рим)
Казтел Кйодато — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Баю-Кантри-Клаб (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтел Кйодато (Рим)
Географиясе
Казтел Кйодато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Роман Путин (1977)
Роман Путин, Роман Игорь улы Путин (Рома́н И́горевич Пу́тин, 1977 елның 10 ноябре, Рязань) — РФ дәүләт хезмәткәре, бизнесмен. В. В. Путинның туганнан туганының. 2012-2013 елларда Новосибирск өлкәсе губернаторы киңәшчесе. 2013 елдан бүгенгәчә Ямал-Ненец автономияле округы губернаторының инвестицияләр буенча киңәшчесе. 2014 елдан Putin Consulting консалтинг ширкәте җитәкчесе.
(4385) Эльзассер
(4385) Эльзассер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Роман Путин (1977)
Тәрҗемәи хәле
1977 елның 10 ноябрендә Рязаньдә туган. Роман Путинның бабасы Александр Спиридон улы белән В. В. Путинның әтисе Владимир Спиридон улы (1911—1999) — бертуганнар, Романның әтисе Игорь белән Владимир Путиннар — туганнан туганнар.
(4385) Эльзассер
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2534 P-L» саналган.
Роман Путин (1977)
Тәрҗемәи хәле
Санкт-Петербургта урнашкан Армия генералы А. В. Хрулёв исемендәге матди-техник тәэмин итү хәрби академиясен (Сарытау өлкәсе Вольск шәһәрендәге филиалы) кызыл дипломга тәмамлаган (2001). 2001-2003 елларда лейтенант дәрәҗәсендә Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәтенең (ФСБ РФ) Рязань өлкәсе буенча идарәсендә офицер-оперативник булып хезмәт итә, хакимияттә коррупциягә һәм икътисадый җинаятьләргә каршы, шулай ук наркотиклар контрабандасына каршы көрәшә. 2003 елда контракт мөддәте тәмамлангач, дәүләт хезмәтенә күчә.
2003-2007 елларда Рязань шәһәр шурасының икътисад анализы һәм финанс контроле идарәсендә эшли. Шәһәр бюджетыннан муниципаль оешмаларга бүленгән акчаның дөрес тотылуын тикшерә. Шәһәр казнасына канунлы тотылмаган 500 млн сум акча кире кайтарыла.
2008-2011 елларда Рязань шәһәре мэрының хәвефсезлек буенча киңәшчесе.
2011 елдан «Елга транспортын модернлаштыру» (МРТ) ширкәтләр төркеме директорлар шурасы рәисе (төркемнең 35 % акциясен кулында тота). Әлеге төркем Россия тимер юллары ААҖ белән хезмәттәшлек итә. Мәскәү елгасы буенча елга таксилары челтәрен булдыру проектын тәкъдим итә.
2012-2013 елларда Новосибирск өлкәсе губернаторы В. А. Юрченконың социаль-икътисад мәсьәләләре буенча (җәмәгать башлангычында) киңәшчесе, Ямал-Ненец автономияле округы губернаторы Д. Н. Кобылкинның инвестицияләр буенча киңәшчесе. 2013 елның азагында, «Оборонсервис» эченә керүче Новосибирск автомобиль ремонтлау заводы базасында «яңа автомобиль җыючы оешма төзү проектын башкара алмаган өчен», В. А. Юрченко Р. И. Путинны вазифасыннан бушата. Өч айдан В. В. Путин В. А. Юрченконы «ышанычны акламаган өчен» өлкә губернаторы вазифасыннан бушата.
2014 елның мартында урта бизнес һәм төбәкләр эшмәкәрләре өчен эшләүче Putin Consulting консалтинг ширкәте оештыра (офисы Лондонда). Максаты — Көнбатыш Аурупа һәм Азия (Кытай, БГӘ һ. б. илләр) инвесторларын РФ бизнесына җәлеп итү, тендерлар һәм конкурслар үткәргәндә төбәкләрдәге бизнесменнарның мәнфәгатен һәм икътисадый хәвефсезлеген тәэмин итү. Putin Consulting контрактның 3-10% ы күләмендә түләү ала.
2015 елдан «Берләшкән микрофинанс корпорациясе» директорлар шурасы әгъзасы.
Пруи
Пруи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Гәрәй
Түбән Гәрәй — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Почта индексы — 423752.
Тарихы
Түбән Гәрәй - Гарәй волостеның (1866 елдан - Такталачык, аннары Шәрип волосте) Такталачык төбәсендәге асаба башкортлар авылы. Халыкның төп шөгылье игенселек, малчылык, урманчылык. 1840 елда 303 башкорт 60 чирек көзге һем 82 чирек сабан икмәге чәчә. 1848 елда 54 йортта 146 ат, 85 сыер, 33 сарык, 230 кәҗә, шулай ук 50 умарта, 2 тимерчелек, тегермән була.
Халкы
1795 елда 26 йортта башкорт катлавыннан 66 ир-ат һәм 70 хатын-кыз яши. 1816 елда 33 йортта 247 башкорт теркәлә, 1834 елда — 317 башкорт, 1859 елда — ир җенесле 200 башкорт исәпкә алына. 1902 елда — ир жинесле 348 башкорт исәпләнә. 1905 елда башкортлар саны 130 йортта 743 кеше була; 1912 елда 140 йортта 796 асаба башкорт исәпкә алына.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Балыклыкүл (Авыргазы районы)
Балыклыкүл — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан татар авылы.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 417 кешенең яшәве мәгълүм.
Карри (Миннесота)
Карри  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Карри шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кривиця (Шентюр)
Кривиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альт-Тухебанд
Альт-Тухебанд — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вятролужа-Друга
Вятролужа-Друга — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гиббс (ай кратеры)
Гиббс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 78,76 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Гедикпынар (Инегөл)
Гедикпынар (Gedikpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Родюково
Родюково (Родюково, Родюк) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Мария-Шмольн
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Миканово
Миканово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18573) 1997 WM23
(18573) 1997 WM23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD217831
HD217831 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(18573) 1997 WM23
Тарихы
1997 елның 28 ноябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WM23» саналган.
HD217831
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Өрен (Анамур)
Өрен (Ören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD217831
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Көмүрлү (Ширван)
Көмүрлү (Kömürlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (köy).
Тревиллаш
Тревиллаш — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
(4912) Эмильхор
(4912) Эмильхор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1953 елның 11 ноябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 VX1» саналган.
Алишер Усманов
Алишер Бурханович Усманов (1953 елның 9 сентябрендә туган, Чуст шәһәре, Наманган өлкәсе) - Россия эшмәкәре, миллиардер, "USM Holdings" ка нигез салучы.
Россиянең иң бай эшкуарларының берсе (Форбс журналының русча версиясе буенча) һәм Бөек Британиянең иң бай кешеләренең берсе (Sunday Times рейтингы буенча). 2013 елда Американың Bloomberg Markets журналы Усмановны дөньяның иң абруйлы эшкуарларының берсе дип танытты. Хәйрия эше белән шөгыльләнә.
Коммерсант сүзләре буенча, Усманов Россия эшкуары һәм иң яхшы менеджеры булып 2020 ел ахырында чит ил мәгълүмат чараларында искә алына.
Башлангыч еллары
Алишер Усманов 1953 елның 9 сентябрендә Үзбәкстанның Наманган өлкәсенең Чуст шәһәрендә дөньяга килә. Гаиләдәге дүрт баланың иң олысы була. Алишер Усмановның әтисе - Бурхан Усманов - 1980-нче елларда Ташкент шәһәре прокуроры булган.
Бала чагында, "Өч мушкетер" ны укыгач, ул кылычлар һәм мушкетерлар белән кызыксына һәм фехтование белән шөгыльләнә башлый. Ике ел секциядә укыганнан соң, ул республиканың фехтование буенча яшьләр җыелма командасына керә, берникадәр вакыттан соң спорт остасы булып әверелә һәм инде СССР җыелма командасы әгъзасы булуга ирешә. Бу вакытта ул булачак хатыны Ирина Винер белән таныша, шул ук спорт сараенда ритмик гимнастика белән шөгыльләнә.
1971 елда МГИМОга халыкара хокук белгечлегенә укырга керә һәм 1976 елда аны тәмамлый. Аның хезмәттәше Сергей Ястржембский була. Ул СССР Фәннәр академиясендә тикшерүче, Үзбәкстан Комсомол Үзәк Комитетының өлкән референты, Совет Тынычлык Комитетының Тышкы икътисадый ассоциациясенең генераль директоры булып эшли.
1980 елның августында 26 яшьлек Усманов, дуслары Бахадыр Насимов белән, КГБ махсус бүлеге операторы, Үзбәкстан ССБ КГБ Рәисе урынбасары Мөхәммәд-Амин Насымов һәм Илһам Шайков белән берлектә авыр шартларда ришвәт алуда катнашуда, бер төркем кешеләр ясаган мошенниклыкта, социалистик милек урлауда гаепләнеп 8 ел төрмәгә хөкем ителә. 1986-нчы елда Усманов колониядән "эчкерсез үкенү аркасында" һәм "үрнәк тәртип өчен" азат ителә. Рәсми рәвештә, Усманов 2000-нче елда Үзбәкстан Югары Суды тарафыннан реабилитацияләнде, һәм бу эш уйлап чыгарылган дип табылды.
1997-нче елда Усманов Россия Федерациясе Хөкүмәте карамагындагы Финанс академиясен банк белгечлеге белән тәмамлады.
Карьера
Усманов гарәп теленнән тәрҗемә итеп акча эшләде, аннары Андижандагы СССР Фәннәр академиясе физика институты лабораториясендә патент белгече булып эшкә китте. МГИМОда укыган вакытта алынган бәйләнешләр ярдәмендә ул Мәскәүгә кайтты.
1994-1998 елларда Усманов, Интерфинара Банкара Инвестицияләр һәм Финанс Компаниясе башында газ өчен бурычлар җыйды. 1990-нчы еллар ахырында Усманов Рем Вяхирев белән очрашты; Газпром һәм Интерфин үз көчләрен һәм финансларын туплап, Оскол Электрометаллургия Заводында (ОЭМК) һәм Лебединский тау-эшкәртү заводында контроль өлешләрен алдылар, аларны Газметаллга тупладылар. 2002-нче елда Усмановның Интерфины бу компаниядәге Газпром акциясен сатып алды һәм бердәнбер контроль акционер булды. 2005 елда, Усманов, Василий Анисимов белән, Борис Иванишвилидан Михайловский ГОКны алды. 2006 елда, күрсәтелгән барлык активлар Металлоинвестка тупланды, Анисимов һәм Владимир Скоч [32] Усманов белән бергә аның хуҗалары булдылар  (акцияләр 1999-нчы елда улы Андрей Скочтан   соң күчерелде [30] [31] дәүләт Дума урынбасары булды)
Бинкос
Бинкос — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Афанасий Тубылов
Афанасий Тубылов (, Кече Кибья, Мәжгә өязе, Вот мохтар өлкәсе, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе —, Ижау, Удмуртия, Россия) — удмурт совет дәүләт эшлеклесе.
Мәжгә педагогия училещесын, Удмурт дәүләт педагогия университетын бетергән. Башлангыч сыйныфлар, физика, математика укытучысы, укыту бүлеге мөдире (Пычас районы, Удмурт АССР) (1946-1949), җидееллык мәктәп дириктыры (1952-1958), сигезьеллык мәктәп, аннары ятимнәр йорты дириктыры (1958-1966), урты мәктәп дириктыры (Ува) (1966-1967), Ува район хезмәт ияләре депутатлары шурасы башкарма комитеты рәисе (1967-1974), Удмурт АССР мәгариф министры (1974-1977), Удмурт АССР министрлар шурасы рәисе (1977-1990), Удмурт Җөмһүрияте Үзәк сайлау комиссиясе рәисе (1990-2000).
NGC 454
NGC 454 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гольцовка (Песчанка кушылдыгы)
Гольцовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчанка елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Пьер-Азиф
Сен-Пьер-Азиф — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Мария-Энцерсдорф
Мария-Энцерсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Войнешица
Войнешица — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиловка (Патрушиха кушылдыгы)
Шиловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Патрушиха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прюне (Марна)
Прюне — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Арыш (Әзербайҗан)
Арыш  (Arış ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Круликув
Круликув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Емельяновка (Диңгез буе крае)
Емельяновка (Емельяновка) — Диңгез буе краеның Пожарский районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Криж (Коменда)
Криж  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтел Ламбро (Павия)
Казтел Ламбро — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел Ламбро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гигин (ай кратеры)
Гигин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Гай Юлий Гигин (якынча 64, б.э.к. — 17 н. э) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Нью-Гартфорд (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18574) Jeansimon
(18574) Jeansimon — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 ноябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WO23» саналган.
Вятролужа-Перша
Вятролужа-Перша — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Харвута-Яха (Ярудей кушылдыгы)
Харвута-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ярудей елгасының сул ярына тамагыннан 61 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Слижы Пескавыя
Слижы Пескавыя (Сліжы Пескавыя ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Харвута-Яха (Ярудей кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Слижы Пескавыя
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөлчәһрә Байкина
Гөлчәһрә Байкина — драма актрисасы, ТАССРның атказанган артисты (1957). Әстерхан татар (1920-1921), Акмәсҗит кырымтатар, Сәмәрканд, Бохара һәм Ташкәнт үзбәк (1921-1931), Бакы азәрбайҗан, Камышин рус театрларында, Мамадыш, Казанның татар театр коллективларында (1931-1945), Татар академия театрында (1945-1959) хезмәт иткән. Рольләре: Галиябану («Галиябану», М. Фәйзи), Мәйсәрә («Зәңгәр шәл», К. Тинчурин), Зөбәрҗәт («Хуҗа Насретдин», Н. Исәнбәт), һ.б.
Шагадаки
Шагадаки (Шагадаки) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Эзмә мәдрәсәсе
Эзмә мәдрәсәсе — XIX гасыр азагында Казан губернасы Мамадыш өязе (хәзерге Саба районы) Эзмә авылында ачылган дини уку йорты
Тарих
Эзмәдә XIX гасырның соңгы чирегенә кадәр белем алу, уку-укыту эшләре артта булган. Шуңа күрә бу авыл караңгы авылларның берсе булган.
Эзмәдә 1884 елга кадәр үзенең кызу канлыгын, кырыс характерлы булуы белән тирә-якка танылган Хөснетдинов Хәбибрахман муллалык иткән. Хәбибрахман мулла кичләрен гармун тавышы ишетсә урамга чыгып: “Шайтан уен коралын ватыгыз, тавышын чыгармагыз” ,– дип яшьләрне таяк тотып куа торган булган. Барлык төр яңалыкка каршы көрәшкән реакцион кеше булган. Ул дини максатларны күздә тотып, догалар ятлату, намаз укырга өйрәтү өчен узган гасырның 70 еллар уртасында яшьләрне ятлатып укыту эшен башлаган. Ятларга бирелгән сабагын үтәмәүчеләрне орышып кына калмаган, күп очракта кыйный торган булган.
1884 елда Эзмәдән ераклыктагы Катмыш авылыннан (хәзерге Мамадыш районы) муллалыкка укыган, искелеккә, надан карашларга каршы булган Бакиров Зиннур Эзмәгә мулла итеп китерелә. Авылның олы яшьтәге Низамов Шиһан, Хәмитов Хәлилләрнең сөйләвенчә, һәм башка авылдашларның фикеренчә, Зиннур мулла үзенең бөтен көчен халыкны агартуга, укырга-язарга өйрәтүгә, караңгылыктан чыгаруга багышлый. Берничә елдан соң аңа хәзерге Эзмә урта мәктәбе урнашкан урынга йорт урыны бирелә. Ул баерак кешеләрдән бурычка акча алып, үзенә йорт һәм йорты янына зур гына мәдрәсә эшләтә, анда ныклап укыту эшенә керешә. Яшьләрне укырга-язарга өйрәтә, математика, тарих, география, биология фәннәре буенча белемнәр бирә. Хатыны Фатиха абыстай да кыз балаларны укырга-язарга өйрәтә. Алар балаларын да яңа фикерле, кешеләргә ихтирамлы итеп тәрбияләргә һәм аларга белем алырга шартлар тудыралар. Балаларыннан югары белемле Бакиров Усман башта Эзмәдә, соңыннан Казан шәһәрендә укытучы булып эшләде. Бакиров Габделхак Совет  Армиясеннән полковник чинында отставкага чыкты, соңыннан Ютазыда агроном булып, ә кече уллары Габделбәр  Мәскәүнең бер заводында инженер булып эшләде.
Зиннур мулла укытканда укучыларда хезмәткә ихтирам тәрбияли. Укучылар белән бергә үзенең өе һәм мәдрәсә тирәләренә усак, тал агачлары утырта. Ул агачлар хәзер бик юан һәм биек булып үсеп утыралар. Бергәләп кул казып, анда балык үрчетте, төрле яшелчәләр утырттылар. Авылның иске фикерле фанатиклары һәм кулаклар Зиннур мулланың яшьләргә дөньяви белем бирүенә, аның гуманистик карашта булуына риза булмыйлар. Мулланы революционер булуда гәепләп һәм чит илләр белән бәйләнеш тота дип ялган шаһидләр җыеп аны судка бирәләр. Зиннур мулланы 1912 елда  Көнчыгыш Себергә сөргенгә җибәрәләр. Сөргендә 5 ел булганнан соң Эзмәгә кайта. Ләкин сәламәтлеге бик нык какшау сәбәпле озак яши алмый, үлә.
Бакировны сөргенгә җибәргәч, 1912 елда Мичән авылыннан Низамов Госсәм мулла китерелә. Ул ислам динен хезмәт иясе массасын изү коралы итеп файдалана. Мәдрәсәдә таяк системасын яңадан торгыза,  алдынгы фикердәге кешеләрне гаепләргә тырыша. Мәдрәсәдәге балаларга көн саен берничә утын агачы алып килергә мәҗбүр иттә, барлык өй эшләрен эшләтә, утын кистерә, ишек алдын себертә, идән юдыра, кар көрәтә. Сәдәкане азрак бирүчеләргә таякны күбрәк һәм катырак төшерә, үзен көн саен бер-ике кешедән ашка чакыруны таләп иткән. Яшерен рәвештә тәмәке тарта, аракы эчә. Госсәм мулланың үзен шундый тискәре сыйфатлары өчен  авыл халкы яратмый. Балаларын аңардан укытырга теләмиләр, Эзмә халкы малайларын мәдрәсәгә йөртми башлый.
1918-1928 елларда Эзмәдә укытучы булып Югары Утар авылы хезмәткәре Хәмидуллин Сәет, 1922-1925 елларда Әхмәдиев Кәримнәр эшлиләр. Алар партия һәм Совет хөкүмәтенең халык мәгарифен яхшырту турындагы карарын тормышка ашыру буенча тырыш хезмәт куялар, күп балаларны укырга тарталар, аларга нигезле белем һәм тәрбия бирәләр. Хәмидуллин Сәет, Бәширов Усманнар төшкә кадәр төрле фәннәр укытсалар (ул вакытта фәнни нигездә укытуны яңа сабак бирү дип атаганнар), төштән соң Госсәм мулланың таләбе буенча, дингә бирелгән кайбер фанатик ата-аналарның соравы буенча дини сабак укытыла. Балалар яңа сабакны теләп укыйлар, төштән соңгы сабакка йөрми башлыйлар, 1923 елда дини сабак укыту бөтенләйгә туктатыла. 1928-1940 елларда Эзмәдә Тимершык авылы хезмәткәре ВКП(б) члены Галиев Салих Кавиевич укыта. Ул уку яшендәге барлык балаларны укуга тарта. Авылда укый-яза белмәүчелекне бетерү өстендә тырыш хезмәт куя. Төшкә кадәр искергән кечкенә һәм аз санлы тәрәзәле мәдрәсәдә балалар укытса, кичләрен олы яшьтәгеләрне укырга-язарга өйрәтү эшенә керешә. 1930 елда мәчет мәктәп бинасы итеп үзгәртелгәч, бина киңәя, яктыртыла. Галиев анда барлык авылдашларын диярлек яңа әлифкә өйрәтә.
Нәтиҗәдә Октябрь революциясенә кадәр Эзмә халкының 10% укый,9% яза белгән булса, 1933-34 елларда 100% белән грамоталы-укый һәм яза белүчеләр булып әверелә. Эзмә мәгариф өлкәсендә дә акрынлык белән булса да,һаман үргә күтәрелә барды,шул чор эчендә җидееллык һәм урта белемгә ия булучылар саны 9 кешегә җитә.
1932 елда колхоз председателе Ахунҗанов Мөбәрәк, укытучы Галиев Салихның тырышлыгы белән авыл уртасында 4 класслы мәктәп салына.Аның тирәсе рәшәткәләнеп алына.Галиев укучылар белән бергәләп мәктәп тирәсенә яшь өрәнге үсентеләре утырталар.Алар бик тиз үсеп,берничә елдан соң мәктәп тирәсе яшел койма эченә төренә.
Галиев Салих Эзмә халкын колхозга берләштерү һәм колхозны ныгыту өстендә дә ару-талуны белмичә намуслы хезмәтен кертә. Кулакларның янаулары да, физик көч кулланырга маташулары да аның корыч ихтыярын сындыра алмый. Укытучылардан иң зур күпчелек, һәркайчан диярлек, халык белән бергә атлый, халык интересы өчен көрәшә. Салих Кавиевич та шундый игелекле укытучыларның берсе була.
Данис Дусов
Дусов Данис Әкрәм улы (Дусов Данис Акрамович) (23 май 1947 ел ) — авыл хуҗалыгы ветераны, җәмәгать эшлеклесе.
Башкортстан Югары Советының азык-төлек һәм аграр мәсьәләләр буенча комиссия әгъзасы.
1990 елның 11 октябрендә БАССРның уникенче чакырылыш Югары Советының өченче сессиясендә республиканың дәүләт суверенитеты турында Декларация кабул иткән Башкорт АССРның 12нче чакырылыш Югары Советы депутаты, Башкортстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
Биографиясе
Данис Әкрәм улы Дусов 1947 елның 23 маенда Башкорт АССРның Салават районы Шәрип авылында туган.
Милләте татар, югары белемле.
1970 елда Башкорт дәүләт университетын, 1981 елда Башкортстан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган.
Хезмәт юлын 1970 елда, Башкорт дәүләт университетын тамамлагач, Малаяз интернат-мәктәбендә укытучы булып башлый.
1971-1972 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. Запаска кайткач, укытучы, бүлек мөдире, район гәзите мөхәррире булып эшли.
1974-1981 елларда ВЛКСМның Салават райкомның беренче секретаре, «Лагыр» совхозы партком секретаре.
1981 елдан «Лагыр» халык предприятиесе директоры.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Башкортстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
Урал дәүләт медицина университеты
Урал дәүләт медицина университеты (рус. Уральский государственный медицинский университет (УГМУ)) — Свердловск өлкәсендә югары белемле табиблар һәм провизорлар әзерли торган бердәнбер югары уку йорты. Регионның профильсыз белгечлекләре булмаган аз санлы дәүләт югары уку йортлар арасына керә.
Тарих
Свердловск медицина институты 1931 елның 1 мартында РСФСР Халык комиссарлары шурасының 1930 елның 10 июлендәге махсус карары нигезендә ачыла. Анда 100 студент белем алган бер дәвалау-профилактика факультеты ачылган. Институтның беренче директоры Пётр Спиридон улы Катаев була.