cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гижне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козя-Воля (Свентокшиж воеводалыгы)
Козя-Воля  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирхкасы
Ирхкасы (Йӗрӗхкасси, Ирхкасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429540. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232855003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300004700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 26 кешенең яшәве мәгълүм.
Шуиця
Шуиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войчешть (коммуна)
Войчешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сан-Хуан-дель-Пуэрто
Сан-Хуан-дель-Пуэрто — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жуково (Плоцкий повяты)
Жуково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кларк (округ, Вашингтон)
Кларк — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ванкувер шәһәре.
Жуково (Плоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кларк (округ, Вашингтон)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1845 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1627 км² тәшкил итә.
Яңа Чишмә
География
Яңа Чишмә Чишмә елгасы ярында, Казан шәһәреннән 197 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан.
Тарих
1610 елда нигезләнгән.
Тарихи мәгълүматларга караганда, Яңа Чишмә районы җирлегендә беренче торак пунктлар 16 йөз ахыры 17 йөз башында барлыкка килгән. Инде 1652 елда ук Чишмә елгасының уң як ярында, Кама артын күчмә халыклардан саклау өчен, ныгытма төзелә.
Яңа Чишмәнең тирә-ягында урнашкан Петропавловка,Екатериновка, Черемухово, Архангельск торак пунктлары слобода дип атала.Чөнки анда төрле түләүләрдән азат ителгән, дәүләт хезмәте яки хәрби хезмәт башкаручы йомышлы кешеләр яшәгән.Соңыннан алар-укчылар, гвардиячеләр, казаклар һәм шляхтичлар (поляклар) “пахотный солдат” дип аталучы аерым катлау барлыкка китерәләр. Алар рекуртлыктан азат ителәләр һәм аерым очракларда гына хезмәткә чакырылалар.
Тирә-якта калын урманнар, анда җәнлек-җанварларның күп булуы йортлар төзергә, тире эшкәртеп сатарга мөмкинлек бирә.Чишмә елгасының, тирә яктагы күлләрнең балыкка бай булуы балык промыселының үсешенә китерә.Икмәк үстерү, мал үрчетү өчен дә әкренләп урманнарны кисә башлыйлар.
1859 елда 540 хуҗалыктагы халык саны 2979 кеше була, ә 1910 елда бу сан 6 мең кешегә җитә. 1917 елгы вакыйгалар алдыннан Яңа Чишмәдә 2 земство мәктәбе,(шәһәр һәм бистәнеке) 2 чиркәү, 10 сәүдә ноктасы, лавкалар, 3 тимерчелек алачыгы, 4 май атлагыч, 3 су тегермәне, 2 йон теткеч, тире эшкәртү пункты, төзәтү-тегү, аяк киеме тегү, таш эшкәртү остаханәләре, кирпеч лабазлары була.
Яңа Чишмә өяз идарәсе үзәге була.Анда барлык авыл эшләре өяз писаре һәм старшинасы тарафыннан башкарыла.Ә барлык эчке тәртип мәсьәләләре авыл җыенында хәл ителә.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 56,5%, татарлар — 36,0%, чуашлар — 4,7%.
Фридрихсхафен
Искәрмәләр
Фридрихсхафен
Каштейсан
Каштейсан — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Әли Гыймран сүрәсе
Әли Гыймран сүрәсе(араб. آل عمران‎‎ — Гымран гаиләсе) — Коръәннең өченче сүрәсе. Мәдинәдә иңә, 200 аятьтән тора.
Төп темалар
Сүрәнең бер өлеше Гайсә галәйһиссәләмнең тууына һәм Мәрьямның җәфа чигүләренә һәм шулай ук нәсараларның юлдан язуларын анализлауга багышланган. Шулай итеп, әл-Бәкара сүрәсендә башланган Исраил балаларының тарихы дәвам итттерелә. Сүрәнең икенче яртысы Муса һәм Гайсә (галәйһумуссәләм) кавмнәре алып барган җиһәдкә багышланган. Бәхәс вакытындагы әдәплелеккә һәм җиңү яки җиңелү белән бәйле гадәтләргә игътибар бирелә. Шулай ук шәһидләр һәм аларның ахыйрәттәге язмышы турында сөйләнелә.
Глебава Рудня
Глебава Рудня (Глебава Рудня ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Энгелс урамы (Казан)
Географиясе
Гладилов урамыннан башланып, 356 санлы балалар бакчасы бинасына барып җитеп тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элекке исеме — Смоленск урамы.
(10178) Ирики
(10178) Ирики — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Стрыжава
Стрыжава (Стрыжава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Стоунволл (Төньяк Каролина)
Стоунволл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морньи-ла-Поммре
Морньи-ла-Поммре — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Мысыч
Мысыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Порыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каклыкташы (Тарсус)
Каклыкташы (Kaklıktaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иаго (Техас)
Иаго  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Маунт-Плезант (Айова)
Тарихы
Маунт-Плезант шәһәре  елда нигезләнгән.
Иаго (Техас)
Географиясе
Иаго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маунт-Плезант (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ожехув (Пабьяницкий повяты)
Ожехув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кокот (Свентокшиж воеводалыгы)
Кокот  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
GSC2414-831
GSC2414-831 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гильске
Гильске — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Искедим
Географиясе
Авыл Томск өлкәсенең төньяк-көнбатыш өлешендә, Искедим елгасы ярында,, район үзәге Юрга шәһәреннән көньякка таба якынча 13 километр (турыдан-туры) ераклыкта урнашкан. Диңгез дәрәҗәсеннән абсолют биеклеге 153 метр.
Тарих
1574 елда нигез салына. Авыл Кышлау авылы халкы тарафыннан нигезләнә һәм баштан бары тик кыр эшләре вакытында яшәү урыны буларак кына кулланылган.
Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Тум өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Тум округында, 1930-1937 елларда — Көнбатыш Себер краенда, 1937-1943 елларда — Новосибирск өлкәсендә, 1943 елдан — Кемерово өлкәсендә.
1926 ел мәгълүматлары буенча 75 хуҗалык була һәм 433 кеше яши (нигездә — татарлар). I дәрәҗә мәктәп эшли. Административ яктан - Томск өлкәсенең Юрга районы Олы Искедим авыл советы үзәге була.
Халык саны
Милләтләр (2010): татарлар — 39%, руслар — 61%. 2010 елгы Бөтенроссия халык санын алу мәгълүматлары буенча, халыкның җенес структурасында ир — атлар 68%, хатын-кызлар 32% тәшкил иткән. Татарлар Кышлау авылыннан күчеп килгән калмак татарлары, шулай ук бүгенге көндә руслашкан об татарлары яшәве билгеле.
Суфре
Суфре — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гизанжар
Гизанжар — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Виктор Леонов
Виктор Николаевич Леонов (1916—2003) — совет хәрби диңгезчесе, ике тапкыр Советлар Союзы Герое, Төньяк һәм Тын океан флотларының аерым разведка отрядлары командиры.
Биографиясе
Виктор Иколаевич Леонов 1916 елның 21 ноябрендә Рязань губернасының Зарайск шәһәрендә эшче гаиләсендә туа. Рус. 1931 елдан 1933 елга кадәр Мәскәүнең «Калибр» заводы каршындагы фабрика-завод укучысы мәктәбендә укый, аны тәмамлагач, слесарь-лекальщик булып эшли, ВЛКСМ завод комитеты әгъзасы, уйлап табучылар цех комитеты рәисе, яшьләр бригадасы җитәкчесе.
1937 елдан Хәрби-Диңгез флоты сафларында. Төньяк флотка чакырылган, анда Мурманск өлкәсенең Полярный шәһәрендә С.М. Киров исемендәге су асты йөзү отрядында уку курсы уза, һәм алга таба Щ-402 су асты көймәсенә хезмәт итү өчен җибәрелә.
Бөек Ватан сугышы башлану белән өлкән Кызыл флотчы В.Н. Леонов Төньяк флотның 181 нче аерым разведка отрядына кабул итү турында рапорт белән мөрәҗәгать итә, аның составында 1941 елның 18 июленнән дошман тылында 50гә якын хәрби операция ясый. 1942 елдан ВКП(б) /КПСС әгъзасы. 1942 елның декабреннән, офицер исемен алганнан соң-сәяси өлеш буенча отряд командиры урынбасары, Ә бер елдан соң, 1943 елның декабрендә Төньяк флотның 181 нче махсус разведка отряды командиры. 1944 елның апрелендә аңа лейтенант исеме бирелә.
1944 елның октябрендә, Совет гаскәрләренең Петсамо-Киркенес һөҗүм итү операциясе вакытында, В.Н.Леонов җитәкчелегендәге разведчиклар дошманның ярына төшәләр һәм ике тәүлек билгеләнгән пунктка юлсызлык шартларында килеп җитәләр. Иртән 12 октябрьдә алар, кинәт Крест борынында дошманның 88-миллиметрлы батареясына һөжүм итәләр, аны яулап алалар, әсирлеккә күп санлы гитлерчыларны алалар. Гитлер десанты белән катер барлыкка килгәч, капитан И.П. Барченко-Емельянов отряды белән бергә 60лап гитлерчыны әсир итеп, дошман атакаларын чагылдыра. Бу сугыш десантның Линахамарида уңышын, портны һәм шәһәрне алуны тәэмин итә.
Шулай итеп, Леонов отряды үз гамәлләре белән Линахамариның алыштыргысыз портында совет десанты утырту һәм Петрсамоны (хәзер Печенг) һәм Киркенесны азат итү өчен уңайлы шартлар тудыра.
СССР Югары Советы Президиумының 1944 елның 5 ноябрендәге Указы белән лейтенант В. Н. Леоновка Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» (5058 номерлы) медале белән «дошман тылында командованиенең хәрби биремнәрен үрнәк үтәгән һәм шул ук вакытта батырлык һәм батырлык күрсәткән өчен» Советлар Союзы Герое исеме бирелә.
Сугыштан соң В.Н. Леонов хәрби хезмәтне Төньяк флотта һәм СССР Хәрби-Диңгез Флотының үзәк аппаратында дәвам итә. 1950 елда ул С.М.Киров исемендәге Каспий югары хәрби-диңгез училищесын тәмамлый. 1952 елда аңа 2 нче ранг капитаны хәрби исем бирелә. Хәрби-диңгез академиясендә укыый, ике курсны тәмамлый. 1956 елның июленнән-запаста.
Ленин ордены, ике Кызыл Байрак, Александр Невский, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары, медальләр, шулай ук КХДР ордены белән бүләкләнгән. «Полярный шәһәренең Мактаулы гражданины»исеменә лаек була
В. Н. Леонов Мәскәүдә 2003 елның 7 октябрендә вафат була. Мәскәүнең Леонов зиратында жирләнә.
Хәтер
1950 елда Геройның туган шәһәрендә бронза бюст куела. Краснодар шәһәрендә разведчик Леонов хөрмәтенә урам аталды. 1998 елда Полярный шәһәренең балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе в. Н.Леонов исеме белән атала. Викктор Леонов исемен Төньяк флот составында ССВ-175 разведка корабле йөртә
Җиңүнең 65 еллыгын бәйрәм итү алдыннан РТР каналында Александр Сладковның Виктор Леоновка багышланган «Хәрби программа» (2010 елның 8 мае) чыкты. Үз командиры турында программада аның элеккеге сугышчылары һәм кызы Татьяна Леонова сөйли. Фронт разведчысының тормышыннан алынган гаилә архивыннан кадрлар китерелгән, Виктор Николаевич үзе аның хәрби биографиясе турында сөйли.
2015 елда Русский утравында Тын океан флотының диңгез спецназының бер өлеше территориясендә ике тапкыр Советлар Союзы Герое Виктор Николаевич Леоновка һәйкәл ачыла.
2016 елда, легендар разведчик, ике тапкыр Советлар Союзы Герое капитан В.Н. Леоновның тууына 100 ел тулу уңаеннан юбилей медале гамәлгә куела һәм чыгарыла"
Краснодар шәһәрендә 2019 елның көзендә 11нче мәктәпкә керү юлы янында бюст урнаштырылган.
Бур-Ашар
Бур-Ашар — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Шиляево
Шиляево (Шиляево) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Климат
Шиляево климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (74%), руслар (24%).
Жуково-Вавжонки
Жуково-Вавжонки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шулинци
Шулинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Каштелейру
Каштелейру — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ихонькино
Ихонькино (Тӑмкасси, Ихонькино) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429552. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232890004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300004800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Колачковице (Свентокшиж воеводалыгы)
Колачковице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ихонькино
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 70 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Колачковице (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глиницки (Чавуский районы)
Глиницки  (Глініцкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фризенхайм (Баден)
Фризенхайм (Friesenheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молочная (Ом кушылдыгы)
Молочная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ома елгасының сул ярыннан 262 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мортмер (Сен-Маритим)
Мортмер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Воловец
Воловец — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирки (Березивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10179) Исигаки
(10179) Исигаки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 DE» саналган.
Стрыжки
Стрыжки (Стрыжкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лев Замарин
Лев Замарин (Лев Григорий улы Замарин,, — , ) —  терапевты, байтарлык фәннәре докторы (1966), профессор (1968). ТАССР һәм РСФСР атказанган фән эшлеклесе (1984, 1985). 1969 елдан Казан байтарлык институтында, 1971-1992 елларда терапия кафедрасы мөдире. Мөгезле эре терлекнең эндемик зобы, югары продуктлы сыерларда һәм нәсел үрчеткеч үгезләрдә пневмония, матдәләр алмашы бозылуының этиологиясе һәм аны диагностикалау, аларны диспансеризациләү турында фәнни хезмәтләр авторы.
Колумбия (округ, Вашингтон)
Колумбия — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дейтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1875 елда оештырыла.
Ожехув (Радомщанский повяты)
Ожехув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калаба (Һани)
Калаба (Kalaba) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шчурки
Шчурки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гюмон
Гюмон — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Пуйва (Щекурь-Я кушылдыгы)
Пуйва — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Щекурь-Я елгасының уң ярыннан 65 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нартинка
Нартинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Яйва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жуково-Посьвентне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC2414-936
GSC2414-936 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гато (Бьела)
Гато — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Маунт-Юнион (Айова)
Маунт-Юнион  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Гато (Бьела)
Географиясе
Гато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Маунт-Юнион (Айова)
Тарихы
Маунт-Юнион шәһәре  елда нигезләнгән.
Гато (Бьела)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маунт-Юнион (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тригерос
Тригерос — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колёния-Бобровска-Воля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тар-Гил (Төньяк Каролина)
Тар-Гил  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аркылы Базар урамы (Казан)
Аркылы Базар урамы (улица Поперечно-Базарная) — Казанның Киров районында, Җиләкле бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
1 нче Май һәм Лукницкий урамнары белән киселештән башланып, Горсовет һәм Баженов урамнары белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элекке исеме — Аркылы Комлы урам.
Ивадейл (Техас)
Ивадейл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Каштелу-Бон
Географиясе
Мәйданы —.
Глинишча (Чавуский районы)
Глинишча  (Глінішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аксар
Тарих
Аксар авылы,тарихи чыганаклар буенча, XVI гасыр ахырларында барлыкка килгән. Явыз Иван гаскәрләре, Казанны басып алганнан соң, Казан ханлыгы биләмәләрен яулап алуны дәвам итәләр. Бу нигездә Идел – Кама һәм көймәләр йөзешле елгалар буенча алып барылган. Елга буенда урнашкан татар авыллары ,талау һәм чукындырудан куркып, үз авылларны ташлап, башка җирләргә качарга мәҗбүр булганнар.
Авыл кайчандыр Яңа Аксар һәм Асеево исемнәрен йөрткән. Соңгысы авыл старшинасы, Пугачев бунтында актив катнашкан һәм гаскәри часть башлыгы Әренкол Әсеев хөрмәтенә бирелгән. булырга тиеш. 1763 елга кадәр Аксар авылы исеме патша документларында һәм башка чыганакларда очрамый. Авыл акрынлап үсә, зурая,халкы кабат ислам диненә күчә. 1884 елда Аксарда 96 хуҗалык исәпләнә. Шуның 90 ы- ислам, бары 6 сы гына православие динен тотучылар, ә инде 1870 елда авылда бер мәчет һәм ике мәдрәсәнең эшләве билгеле. Авыл халкының төп шөгыле булып игенчелек,терлекчелек һәм умартачылык торган. Шул ук вакытта тәгәрмәч, чана ясау,киндер сугу-тегү белән дә һөнәрчелек иткәннәр.
Аксар авылы элек Уфа губернасы Минзәлә өязе Тәкмәк вулысы карамагында, ә 1920 елдан Татарстан Республикасы Зәй районы составына кертелә.
Авыл атамасы
Аксар авылы исеме-атамасы каян барлыкка килгән, нәрсә аңлата?
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Чистяково (шәһәр)
Чистяково/Торез (Чистяково/Торез, Чистякове/Торез, Чистяково/Торез) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 56993 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Торез/Чистяково Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1778 елда нигезләнгән.
Халык
Туган тел буенча, 2001: рус теле — 81,8%, украин теле — 17%.
Бур-Бодуен
Бур-Бодуен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Жуково-Струсе
Жуково-Струсе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юване
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ожехувек (Згерский повяты)
Ожехувек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Морьенн
Морьенн — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Морошечная
Морошечная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 21 елгасының уң ярыннан км ераклыкта Крынка урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фриольцхайм
Фриольцхайм (Friolzheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волояк (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(10180) 1996 EE2
(10180) 1996 EE2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 мартында Гордон Гаррэдд тарафыннан Loomberah обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 EE2» саналган.
Гирова
Гирова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Базар урамы (Казан)
Базар урамы (улица Базарная) — Казанның Киров районында, Җиләкле бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Аркылы Базар урамы белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элекке исеме — Комлы урам.
Пояна-Плетари
Пояна-Плетари — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уэльва
Уэльва — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чыганаклар
Уэльва
Колёния-Богория
Колёния-Богория — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каштелу-Мельор
Каштелу-Мельор — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Колёния-Богория
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каштелу-Мельор
Географиясе
Мәйданы —.
Марсель Таишев
Марсель Таишев, Марсель Мазһар улы Таишев (1943 елның 2 гыйнвары, ТАССР, Сарман районы, Сарман) — Татарстан Республикасының мәдәният министры (1985-1999), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (1992), тарих фәннәре кандидаты (1984).
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 2 гыйнварында Татарстан АССР Сарман районы үзәге Сарман авылында укытучылар гаиләсендә туган. Сарман урта мәктәбен (1961, алтын медаль белән), Казан дәүләт химия-технология институтының КИПиА факультетын (1967), Мәскәүдә КПСС Үзәк Комитеты каршындагы Иҗтимагый фәннәр академиясен (1984) тәмамлаган. Мәскәүдә тарих фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (1984).
Хезмәт юлы
1961-1962 елларда Казан компрессор заводында слесарь-җыючы.
1967 елдан Казан Оргсинтез заводында контроль-үлчәү приборлары буенча мастер, ноябрьдә заводның ВЛКСМ комитеты сәркатибе итеп сайлана.
1971-1972 елларда ВЛКСМ Ленин райкомы беренче сәркатибе.
1972-1973 елларда ВЛКСМның Татарстан өлкә комитеты сәркатибе.
1973-1978 елларда КПСС Татарстан өлкә комитетында пропаганда-агитация бүлеге мөдире урынбасары.
1978-1981 елларда мәдәният Татарстан өлкә комитеты рәисе.
1981-1984 елларда Мәскәүдә укый.
1984-1985 елларда КПСС Татарстан өлкә комитетында бүлек мөдире урынбасары.
1985-1999 елларда Татарстан АССР (1991 елдан ТР) мәдәният министры.
1999 елдан соң ТР министрлар кабинеты аппаратының мәдәният һәм сәнгать бүлеге җитәкчесе, ТР министрлар кабинеты каршындагы рәисе, ТР премьер-министрының мәдәният, сәнгать һәм гаммәви чаралар буенча киңәшчесе, ТР мәдәният министрлыгы каршындагы җәмәгать пулаты рәисе (2010), ТР президенты каршындагы  Г. Тукай исемендәге ТР дәүләт премияләре буенча комиссия әгъзасы (2014).
Гаиләсе
Хатыны, ике баласы.
Шомвуково
Шомвуково (Шомвуково) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Климат
Шомвуково климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (17%), руслар (72%), украиннар (13%), белоруслар (13%).
Стрынадки (Падсвильски авыл советы)
Стрынадки (Стрынадкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плисa гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гюра
Гюра — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Иштереки
Иштереки (Иштерек, Иштереки) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429543. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232888007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300004900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 201 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Глинне
Глинне (Глінне ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Каулиц (округ, Вашингтон)
Каулиц — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Келсо шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2950 км² тәшкил итә.
Җивҗилер (Кастамону)
Җивҗилер (Civciler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Югоре
Югоре — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Maçu Pikçu
Machu Picchu (Quechuaça: Machu Pikchu - İske Tübä; berniqädär İnkalarnıñ Yuğalğan Şähäre dip atala) ul Peruda urnaşqan Kolumb qädärge däwerennän yaqşı saqlanğan taw sırtındağı İnka xäräbäläre. Machu Picchu 2,350 m bieklektä Urubamba Üzäne östennän, Cusco'dan 70 km könyaq-könçığıştaraq. Ğasırlar däwamında tışqı dönya tarafınnan onıtılğan qalıp, 1911. yılda Machu Picchu'nı Yale Üniversitäte arxäologı Hiram Bingham aça, bu urın turında kitap yaza.
Tarix
Machu Picchu İnka İmperiäseneñ tanılğan bilgelärennän berençeder. 1983. yıldan ul UNESCO Dönya Mírası bulıp saqlana.
Machu Picchu es un viaje a la serenidad del alma, a la eterna fusión con el cosmos, allí sentimos nuestra fragilidad. Es una de las maravillas más grandes de Sudamérica. Un reposar de mariposas en el epicentro del gran círculo de la vida. Otro milagro más. Machu Picchu ul cannarığıznıñ tınıçlığına, Ğäläm belän mäñge bäyläneşenä säyäxät, anda bez üzebezneñ ualuçanlığın sizäbez. Ul Tönyaq Amerikanıñ iñ böyek iskitkeç närsälärdän berse. Ğömerneñ böyek tügäräge üzägendä kübäläklär yal urını. Tağın ber moğcíza.
Urnaştıru
Machu Picchu Cuscodan 70 km könyaq-könbatıştaraq, Machu Picchu tübäsendä. Ul Perunıñ iñ danlı turistik attraksionı. Taw başınnan Urubamba yılğası üzänenä 600 meterle upqın kürenä. Şundí tabiği saqlanu qorlmalar bulğannan qala urnaştıruı ser bulıp qalğan.
Machu Picchu tíulığı
1981. yılda Machu Picchu tiräseneñ 325.92 quadrat km Perunıñ "Taríxí Tíulığı" bulıp iğlan itelde. Tíulıqta xäräbälär genä tügel, ä böten üzençälekle landşaft, üzençälekle flora häm fauna, mäsälän, orxideälär.
Soñğı fikerlärçä ul İnka llacta'sı bulğan: basıp alğan töbäkläreneñ iqtisadın idarä itüçelär bistäse. İñ matur llacta bulıp, anda iñ previlegiäle İnka aqsaöyäkläre yäşägän. Şulay uq ul Zapa İnca'nıñ yal sarayı, yä observatoriä, yä aorban itü urını bulğan.
Öç büleklär
Arxäologlarça, Machu Picchu'nu 3 zur sektorğa bülep bula: Tíılğan Sektor, Xalıq Sektorı, Ruxaní häm Aqsöyäklär Sektorı.
Töp arxäologik istälekläre: Intiwatana, Töslär Ğibadätxänäse häm Öç Şaqşı Çuyırtaş Bülmäse. Alar Intigä, İnka Qoyaş häm iñ böyek täñresenä bağışlanğan. Aqsöyäklär Sektorında sözäk urını östendä yortlar räte, qızğılt tösle Amautas (aqsaqallar) yortları, trapetsoid sınlı Ñustas (patşa qızları) bülmäläre.
Kirmän eçendä gaz kameraları da bulğan.
Monumental Mausoleum ul gömbäzle eçele sırlanğan sın. Qorban itü yä başqa ğöreflär öçen qorlığan.
Miğmarlıq
Böten Machu Picchu bínaları klassik İnka şomartıp yaltıratılğan döres sınlı qorı taş stilendä yasalğan. Şundí stilneñ ostaları bulıp, İnkalar taşlarnı ber-bersenä bik tığız caylap quyğannar, izmä qullanmiçä. Bu texnologiä ashlar atala. Taşlar arasına pıçaqnı da qadap bulmí.
İnkalar tägärmäçne belmägännär, şunnan niçek alar bu awır taşlar tawğa taşlagannar zur tabışmaq. Awış yassılıq belän keşelär yözläp etärgännär dip uylanıla. İnkalarda yazu bulmağanlıqtan tözü prosessı turında hiçnindi dokument ta saqlanmağan. Machu Picchu 140 bínadan tora. Yöz çamasa granittan basqıç aralığı häm bik küp fontan, kanallar belän bäyläşkän. Möğäyen, ber izge çişmädän izge su bu kanallar belän här yortqa ber ber artlı ağağan.
Жукув (Гродзиский повяты)
Жукув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Maçu Pikçu
İnka yullar çeltäre
İnka yullar çeltäre Kolubqa qädärege Amerikada iñ qızıqlısı. Böten yullar Cuscoda, il başqalasında oçraşqan. Alarnıñ berse Machu Picchu'ğa kiterep çığarğan. İnkalar ike tör yur ayırğannar: Camino de los llanos (bieklek yulları - diñgez bbuyı yulları) häm Cápac Ñam - taw yulları.
Yañadan açu
1911. yılnıñ 24. Yülendä Machu Picchu'nı könbatış dönyağa Yale Universitäte taríx professorı Amerikan Hiram Bingham III. Bingham "The Lost City of the Incas" (İnkalarnıñ Yuğalğan Şähäre) kitabın çığarıp, dönyanı Machu Picchu belän tanıştırğan. Bingham Vitcos şähären ezlägän, İnka imperiäseneñ İspannarğa qarşı köräşçelärneñ soñğı qälğäse. Berniçä yıl ezläwdän soñ, Machu Picchu'da yäşägän Quechua'lar anı üz awılına alıp kitergän. 1915. yılda qaytqanda berniçä qazular ütkärgän. Uğalğan Şähär turında berniçä mäqälä häm kitap yazğan.
Simone Waisbard, Cusco tikşerenüçese äytkänçä, Enrique Palma, Gabino Sánchez häm Agustín Lizárraga Machu Picchu'da 1901. 14. Yülendä kilep, qíada imzalar quyğannar. Läkin bolay bulsa da, Bingham danı ul kimetmi.
Guides, descriptions, photos
Koordinatlar: -13.16306°N, -72.54556°W
Калабак (Һавран)
Калабак (Kalabak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Һавран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кызылъяр (Нуриман районы)
Кызылъяр (Красная Горка) — Башкортстанның Нуриман районы үзәге. Караидел елгасының сул як ярында урнашкан. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 4280 кешенең яшәве мәгълүм.
Авыл беренче кат 1683 елда белән искә алына. Ул вакытта анда рус крестьяннары яшәгән. Авыллары Чабаклы дип аталган. 1859 елда бирегә Минзәлә өязенең 18 җирдән татарлар килеп утыра.
1898 елда 349 йорт була, 1783 кеше яши.
Ел да 21 декабрь көнне башланган Кызылъяр базары атна буе барган.
1931 елда Нуриман районы төзелгәч, идарәне Кызылъярда коралар.
Демография
2002 ел җанисәбе буенча Кызылъярда 51% татар, 33% башкорт яши.
Гато (Торино)
Гато — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иглесия-Антигуа (Техас)
Иглесия-Антигуа  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Иглесия-Антигуа халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бургтерульд-Енфревиль
Бургтерульд-Енфревиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ожехувек (Радомщанский повяты)
Ожехувек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Угандада ислам
Угандада ислам (Islam in Uganda, суах. Uislamu nchini Uganda, الإسلام في أوغندا) ― азчылык дине. 2013 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, Угандада ислам динен халыкның (42,7 млн кеше, 2018 елга) 13,7 % ы тоткан. Пью тикшеренү үзәге 2014 елда исәпләп чыгарганча, угандалыларның 11,5 % ы – мөселманнар. Аларның зур күпчелеге сөнниләр, аз санлы шигыйлар (7 %), әхмәдияләр (4 %) бар ). 2009 ел өчен бастырылган хисап нигезендә, Уганданың көнчыгышында мөселманнарның иң югары проценты исәпкә алынган.
XIX гасыр
Ислам дине Угандага төньяктан (Мисырдан һәм Госман империясеннән) һәм Көнчыгыш Африка яр буе сәүдәсенең эчке элемтәләре аша XIX гасыр урталарында килә. Мөселман суахили һәм Занзибарның гарәп сәүдәгәрләре 1840-еллардан башлап, утлы корал, дары, тоз һәм тукымалар (алмашка фил сөяге һәм коллар) белән сәүдә итү өчен Угандада (Буганда) төпләнеп кала башлый. 1844 елны беренче мөселман гарәп сәүдәгәре Әхмәд бин Ибраһим Буганда короле сараена килеп җиткән. Шулар йогынтысында 1856―1884 елда Уганда солтаны (кабака) булган (1837—1884) 1871 елда ислам кабул иткән.
Бәйсезлеккә ирешкәннән соң
Дине буенча мөселман түнтәрелеш ясап, хакимияткә килгәч, аңа карата лояль булган мөселман кавемнәрен һәм Судан белән чиктә яшәүче башка мөселманнарны, шулай ук Суданнан күчеп килүчеләрне армиягә гаскәриләр итеп ала башлый. 1972 елда йөз мең һиндстанлының илдән куылуы Уганданың мөселман халкын шактый киметкән. Иди Әмин чорында мөселман җәмгыяте Ливиядән һәм Согуд Гарәбстаныннан акчалата ярдәм алган.
1979 елда Иди Әмин бәреп төшерелгәч, аның яклы мөселманнар эзәрлекләүгә дучар булган. 1979 елда президент итеп билгеләнгән шулай ук мөселман булган.
Угандада Элгон тауларыннан ерак түгел шәһәрендә  урнашкан.
2002 елгы җанисәп
2002 елгы җанисәп мөселманнарның ил халкының 12,1 % ын тәшкил итүен күрсәткән. Юмбе округы – мөселман күпчелеге булган бердәнбер өлкә (76 %). Мөселманнар Мюга (36 %) һәм Иганга (34 %) округларында шактый азчылыкны тәшкил итә.
Каштелу-Менду
Каштелу-Менду — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тарборо (Төньяк Каролина)
Тарборо  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Фритлинген
Фритлинген (Frittlingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Фуэнтеэридос
Фуэнтеэридос — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фритлинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фуэнтеэридос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гичва
Гичва — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Azat Abbasov
Abbasov Azat Zinnät ulı (1925-2006 11. Oktäber), cırçı (lirik-dramatik tenor). Sovetlar Berlegeneñ xalıq artistı (1977).
1925. yılda Alabuğada tua. Qazan Aviasiä Texnikumın tämamlap, Qazan Boralaq Zavodında konstruktor bulıp eşli. 1944. yılda ğäilä dustı Salix Säydäş kiñäş itkändä Mäskäw Konservatoriäsenä Tatar milli opera studiäsenä uqırğa kerä. Anı tämalağaç, 1950. yılda Qazanğa qayta. 1950--1990. yıllarda Tatar Opera häm Balet Teatrı solistı.
100-nän kübräk partiä başqarğan. Töp partiäläre: Cälil, Tüläk (Cälil, Tülär belän Susılu, Näcip Cihanov), Samat (Samat, Xösnulla Wäliulllin), Alfredo Gérmont (La traviata Giuseppe Verdi), Sergey (Katerina İzmaylova, Dmitri Şostakoviç).
Медиаполис (Айова)
Медиаполис  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Медиаполис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колёния-Високий-Мали
Колёния-Високий-Мали — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Игорь Шувалов
Игорь Иван улы Шувалов (Игорь Иванович Шувалов, 4 июнь 1967, Билибино, Чукот милли округы, Магадан өлкәсе, РСФСР, ССРБ) — Россия дәүләт эшлеклесе, 2008 елдан — РФ Хөкүмәте рәисенең беренче урынбасары. Россия Федерациясенең 1 класс гамәләдәге дәүләт киңәшчесе (2001).
Тәрҗемәи хәл
Игорь Шувалов 1967 елның 4 июнендә аның ата-анасы читкә акча эшләргә киткән Магадан өлкәсендәге Билибино бистәсендә туган.
1985—1987 елларда Совет Гаскәре сафларында хезмәт иткән.
1993 елда Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын «хокук белеме» белгечлеге буенча тәмамлагач, ул Чит илләр эшләре министрлыгының хокук департаментына атташе буларак эшкә билгеләнгән.
1993—1995 елларда адвокат бүроларында өлкән юрисконсульт, директор вазифаларында эшләгән.
1998 елдан — РФ Дәүләт милке министрының урынбасары. 1998—2000 елларда Россия фидирәл милке фондының рәисе булган.
2000—2003 елларда — РФ Хөкүмәте аппараты җитәкчесе.
2003 елда - РФ президентының ярдәмчесе. 2003—2004 — РФ президенты администрациясе җитәкчесе урынбасары.
2008 елдан — РФ Хөкүмәте рәисенең беренче урынбасары.
2009 елда 27нче Җәйге Универсиаданың оештыру комитетының башында торган.
Пунга (елга)
Пунга — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/351/287/148/20 урнашкан. Елга озынлыгы 222 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Һерцен урамы (Казан)
Һерцен урамы (улица Герцена) — Казанның Киров районында, Җиләкле бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Пролетар урамыннан башланып, Кыр урамы белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элекке исеме — 2 нче Смоленск урамы.
Ворничень (коммуна)
Ворничень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Жукув (Жирардовский повяты)
Жукув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югоре-при-Метлики
Югоре-при-Метлики — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10181) Davidacomba
(10181) Davidacomba — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 26 мартында Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 FP3» саналган.
(11002) Richardlis
(11002) Richardlis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 24 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MD1» саналган.
Asienda
Asienda (isp. hacienda — utar, baqça, ferma) — Latin Amerikası illärendä häm İspaniädä taralğan ere şäxsi bilämä.
Alarğa küp oçraqlarda batraklar (peonnar) bäyle bulğan. Peonnar irekle bulıp sanalsalar da, nigezdä xucalarına bar yaqlap bäyle bulğannar.
Argintinda, Çilida, Urugvayda şul bilämälär ekstansiä, Braziliädä fazenda dip yörtelä.
Глинь
Глинь (Глінь ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.