cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пшехуд (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глендейл (Монро, Висконсин)
Глендейл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морган (округ, Теннесси)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1817 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 21 554 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1352 / 1351 км² тәшкил итә.
Каворзи (Җенова)
Каворзи — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каворзи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нова-Колинас
Нова-Колинас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Круторечка (Гари шәһәр округы)
Круторечка (Круторечка) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Берегсеу-Мик
Берегсеу-Мик — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фармерсвилл (Калифорния)
Фармерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фармерсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
(15368) Katsuji
(15368) Katsuji — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 маенда Роберт Макнот, Я. Икари тарафыннан Moriyama обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 JZ» саналган.
Кызылҗа (Башкале)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кара карлыгач
Кара карлыгач (Hirundo rustica) — кыйгач кара канатлы, яхшы очучы кош.
Сыерчыктан ким. Бергәләп йөриләр. Җиргә кунмый диярлек, күп вакытларын һавада үткәрәләр. Канатлары тар һәм озын, арткарак каерылып тора. Койрыгы бераз кытыршы, сумала, тамасы саргылт ак. Башка карлыгачлардан кара гына төсле булуы белән аерыла.
Чыелдык тавыш чыгара: "ии-и-и, рии-и".
Оясы кыя ташларда, кәрнизләрдә, агач куышларында була, аны кара балчыктан сылап эшли. Оясының төсе буй-ала. Канатлы бөҗәкләр белән туклана, аларны һавада гына тота. Суны да очып барышлый гына эчә. Зарарлы бөҗәкләрне аулап файда китерә.
Әдәбият
Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. Уфа, 1986 ел Уфа, 50-се бит.
Стара Пулапина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD159992
HD159992 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Горваль
Горваль (Горваль ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нузроль
Нузроль — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Мотт-Фанжа
Ла-Мотт-Фанжа — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Лиса-Гура (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Лиса-Гура  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Илдар Әхмәтов
Илдар Әхмәтов, Илдар Әнвәр улы Әхмәтов (1985 елның 8 декабре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Тукай районы, Боерган) — татар эстрада җырчысы, «Татар җыры» фестиваленың ун «Алтын барс» призы иясе (2006 елдан).
Лиса-Гура (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илдар Әхмәтов
Тәрҗемәи хәле
Илдар башта Әлмәт музыка укуханәсен (2005), аннары Казан дәүләт консерваториясенең вокаль факультетын (2010) тәмамлаган.
Шоу-бизнеста 13 ел катнаша (2005 елдан). Сольный концертлар белән чыгыш ясый. Район мәдәният бүлеге җитәкчеләре чакыруы буенча, бер ел Лаеш районы авылында клуб мөдире вазыйфасын башкарган. Хәзерге вакытта концертларда катнашу белән бергә, Казанның «Ливадия» шифаханәсендә сәнгать буенча оештыручы булып та эшли.
Иҗаты
Репертуарында татар халык җырлары, композиторлар әсәрләре, эстрада хитлары. Әлфинә Әзһәмова, Алинә Сафиуллина, Ләйсән Гыймаева, Хәния Фәрхи һ. б. белән парлап җырлаган җырлары (дуэтлар) да бар. Башкарган җырлары: «Сиңа илтмәгән юл», «Утлы чәчәк», «Хисләргә бирелә идем мин» («Татар җыры» - 2006 лауреаты), «Авыл баласы», «Мәхәббәтнең юктыр чикләре», «Язмыш хөкеме», «Аерылу», «Буранга уралып», «Яшьлегем син икән», «Саргайма, ялгыз каен», «Гомерлек үкенеч», «Хәерлегә микән», «Парлы бию», «Әбием әкиятләре», «Адаштырып китмә», «Туйлары», «Җәйге иртә», «Адашасым килә», «Сине көтәм», «Гомер генә бер бөртек», «Әйтелмәгән әле сөюләрем» һ. б.
Билгеле җыр җыентыклары (альбомнары): 2008 — «Сагыш», 2011 — «Гомер генә бер бөртек», 2014 — «Чын күңелдән килә сөясе» һ. б.
Гаиләсе
Гаиләсе белән Зур Клыкида яшиләр. Хатыны Ландыш, Казанда туган, һөнәре буенча икътисадчы, спорт өлкәсендә методист вазыйфасын башкара. 2008 елның 27 декабрендә өйләнешкәннәр. Ике балалары бар: уллары Ислам, Айдар.
(7955) Ogiwara
(7955) Ogiwara — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 18 ноябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 WE» саналган.
Колобчиха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эль-Пино
Эль-Пино — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эмзело
Эмзело (Emseloh) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Вагина
Зур Вагина — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Стрельна елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Усть-Лабинск
Усть-Лабинск (Усть-Лабинск) — Россия Федерациясенең Краснодар краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1958 елдан башлап йөртә.
Кече Вильял
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Персна
Персна — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кланино (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Кланино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пшибиславице (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәрит Исәнгулов
Фәрит Исәнгулов (Фәрит Әхмәдулла улы Исәнгулов, Фәрит Әхмәҙулла улы Иҫәнғолов) – язучы. С.Юлаев премиясе лауреаты (1970).
Тәрҗемәи хәле
1928 елның 2 февралендә БАССР Уфа кантоны (хәзерге Кырмыскалы районы) Карлыманбаш авылында туган. Урта мәктәпне (1945), Уфа педагогия институтын (1949), Мәскәүдә югары әдәбият курсларын (1960) тәмамлый. Кырмыскалы районы Бишавыл-Уңгар авылы мәктәбендә укыта (1949-1951). Уфада китап нәшрияты бүлек мөдире (1951-1957), «Агыйдел» журналының баш мөхәррире урынбасары (1960-1965).
Иҗаты
Мәктәптә укыганда язылган шигырьләре «Яшь төзүче» газетасында басылганнар. Матбугатта басылган беренче әсәре – «Әдәби Башкортстан» журналында басылган «Котлыәхмәт карт» хикәясе (1950). «Тәүге сынау» (1953), «Баскыч» (1954), «Хәмит күпере» (1956), «Быел җәй» (1958), «Кем ?» (1960), «Бөдрәкәй белән Чуаркай» (1961) повестьлары аны балалар әдәбияты өлкәсендә эшләүче прозаик итеп таныта. 1960 еллардан Октябрь инкыйлабы, ватандашлар сугышы чорларын чагылдырган зур әсәрләр (повестьлар, романнар) иҗат итте.
М. Горькийны, А. Серафимовичны, Н.В.Гогольнең «Үле җаннар»ын, А. Мусатовны, Н. Носовны, Д. Дефоның «Робинзон Крузо»сын тәрҗемә итте. Барлыгы 30 дан артык китап авторы. Соңгысы – «Чуак көннәр» (русча «Пригожие дни» Марсель Гафуров тәрҗемәсендә)
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1956)
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Благовещенское (Киров өлкәсе)
Благовещенское (Благовещенское) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Ачыкьязы (Һалылые)
Ачыкьязы (Açıkyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилмингтон-Манор (Делавер)
Вилмингтон-Манор  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вилмингтон-Манор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Квентин Тарантино
Кве́нтин Джеро́м Таранти́но (Quentin Jerome Tarantino, 1963 елның 27 марты, Ноксвилл) — Америка кинорежиссёры, сценаричы, актёр, кинопродюсер һәм оператор. Кинодагы постмодернизмның иң күренекле вәкилләренең берсе. Тарантино 1994 елда «Криминал укылма» (Pulp Fiction) фильмы чыкканнан соң дөнья күләмендә танылган булды. «Канн кинофестиваленең» «Алтын пальма ботагы» (1994), «Оскар» (1995, 2013), «Алтын глобус» (1995, 2013), «BAFTA» (1995, 2013) һәм башка күпсанлы бүләкләр лауреаты. «The Guardian» журналы аны дөньяның иң яхшы 40 режиссеры исемлегендә 17 урынга куйды.
Ирик (Баксан кушылдыгы)
Ирик — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Баксан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кызылҗа (Акшеһир)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кавразто (Тренто)
Кавразто — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гленко (Висконсин)
Гленко  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кавразто (Тренто)
Географиясе
Кавразто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нова-Кришас
Нова-Кришас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15369) 1996 KB
(15369) 1996 KB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 16 маенда NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 KB» саналган.
Горки (Жлобинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стара Русколенка
Стара Русколенка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нюрих (Конда кушылдыгы)
Нюрих  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының уң ярына тамагыннан 992 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 75 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эскраньоль
Эскраньоль (Escragnolles) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,48 км².
Феджету-Ерий
Феджету-Ерий — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капаклыпынар (Шаркышла)
Капаклыпынар (Kapaklıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (köy).
Березень (Румыния)
Березень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Елена Кононова
Елена Кононова (Елена Виктор улы Кононова,, — , ) — РФ футболчысы (ярымсакчы), Россия чемпионы (1996, 2001), 1993 елгы Җәйге Универсиаданың көмеш мидәле иясе.
Стара Славогура
Стара Славогура — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агаэте
Агаэте — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Барыш
Иске Барыш — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл. Иске Барыш авылы район үзәге Кама Тамагы эшчеләр бистәсеннән 46 чакрым ераклыкта урнашкан. Иске Барыш авылы — җирле үзидарә үзәге.
Авылның урам исемнәре: Мәчет урамы, Кәҗә урамы, Кантур урамы, Әҗем ягы һ. б.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422835.
Иске Барыш авылы тарихы
Барыш атамасы тарихи белешмәләрдә шактый еш очрый. XVIII йөз мәгълүматларын эченә алган Д. А. Корсаков белешмәсендә авыл Иске Барыш дип бирелгән һәм анда 69 йомышлы татар (аларның 3 дворовый кешеләре), 3 керәшен татары яшәгәнлеге әйтелгән. 1859 ел мәгълүматларын эченә алган белешмәдән күренгәнчә, Иске Барыш (Волгузино) авылындагы 114 хуҗалыкта 309 ир-ат һәм 311 хатын-кыз көн иткән, мәчет эшләгән. 1898 елгы белешмәдә Иске Барыш атамасы янына җәя эчендә Волгузино атамасы өстәлгән һәм анда татарлар яшәгәнлеге күрсәтелгән. К. П. Берстель белешмәсендәге мәгълүматларга караганда, Иске Барыш (Югары Барыш) авылында 1217 татар кешесе көн күргән.
Олыларның кайберләре Иске Барыш авылының оешуын Болгар дәүләте таркалу белән, икенчеләре Казан ханлыгы җимерелү чорлары белән бәйләп аңлата.
Иске Барыш халкы башта тау башына килеп утырган, Алгазы исемле бер бистә булып яшәгән. Ал газы бистәсе кешеләренең фамилиясе Волгазинский дип язылган (нәселләре хәзер дә бар). Кайбер тарихи белешмәләрдә Иске Барыш атамасы янына җәяләр эченә «Волгузино» сүзе дә язылган.
Иске зират урынында морзалар яшәгән, дип сөйли авыл олылары. Ясаклы Барышта (Түбән Барыш) ясаклы татарлар яшәгән. Алар морзаларны куганнар һәм иске зират урынына килеп утырганнар.
Табигать һәм тирә-як
Иске Барыш янында елга-инешләр, күл, сазлык, чишмә-кизләүләр, тау һәм ышналар шактый. Алар исемнәре мәгълүм дәрәҗәдә авылның тарихын һәм көнкүрешен чагылдыралар.
Авыл янында Үләмә елгасы, Мәми елгасы, Таш елга, Кирәмәт суы, Шарылдавык чокыры, Тирмән суы, Изгеләр суы, Бәке башы суы, Бола елгасы, Алгазы чокыры, Келәт елгасы, Табанак елга, Кырын юл буе елгасы һ. б.; чишмә-кизләүләр: Таш елга башы чишмәсе, Төпсез чишмә, Киндер кизләве, Чишмә (Черныш алпавыты чишмәсе), Шәмкә улагы, Мәчет улагы, Хиси кизләве, Таш елга чишмәсе, Кирәмәт чишмәсе, Тавык чишмәсе, Алгазы чишмәсе һ. б.; күлләр: Шоңгаты күле, Шәм күле Һ.6.; сазлыклар: Госман чалуы (сазлык), Кирәмәт сазлыгы, Таш елга башындагы сазлык Һ.6.; таулар: Чияле тау, Ашакшар тавы, Кирәмәт тавы, Морзалаш тавы, Кала тау, Акчалы тау һ. б.; басулар: Әҗем басуы, Чуашлар басуы, Тау басуы, Яңа ышна, Кирәмәттән югары ышна; юллар: Кырын юл, Ашакшар юлы, Казан юлы, Әҗем юлы, Барыш юлы, Кыртапа юлы, Казиле юлы, Әлмәндәр юлы һ. б. бар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Энгерзен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова-Крус
Нова-Крус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фаулер (Калифорния)
Фаулер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фаулер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клемби (Каменский повяты)
Клемби  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7956) Yaji
(7956) Yaji — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 YH» саналган.
Ла-Мотт-Шаланкон
Ла-Мотт-Шаланкон — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Пшиква
Пшиква — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызылҗа (Сейдишеһир)
Кызылҗа (Kızılca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кордемка (елга)
Кордемка – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил,, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Кече Какшан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Персно (Сьредский повяты)
Персно  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кордемка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Кудахурт (Баксан кушылдыгы)
Кудахурт — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Баксан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Персно (Сьредский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кордемка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кудахурт (Баксан кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Түбән Кугенер (Яңа Торъял районы)
Түбән Кугенер (Эҥерӱмбал, Нижний Кугенер) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
HD16002
HD16002 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Каврари (Виченца)
Каврари — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каврари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Александр Коновалов (1934)
Александр Коновалов, Александр Иван улы Коновалов (Александр Иванович Коновалов, 1934 елның 30 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан ― 2021 елның 4 мае, РФ, ТР, Казан) — СССР һәм РФ химигы, химия фәннәре докторы (1974), профессор, РФА академигы (1992), СССР дәүләт премиясе лауреаты (1987), Казан университеты ректоры (1979-1990), Татарстан ЮУЙлары ректорлары шурасы рәисе (1982-1990), РФА КФҮнең Арбузов ис. органик һәм физик химия институты директоры (1991-2001).
Казан Император университеты
Казан Император университеты (рус. Императорский Казанский университет) – 1804 елда салынган Россия империясенең унике Император университетларының берсе.
УНИВЕРСИТЕТ ТАРИХЫ
Казан университеты - Россиядә иң борынгы һәм башкалада урнашмаган беренче университет. 1804 елның 5 (17) ноябрендә император Александр I университет салыну турында Раслау грамотасына кул куя. Шул үк вакытта университетка киң үзидарә бирә торган Казан Император университеты Уставына кул куела. Устав буенча профессор, декан һәм ректорларны сайлау иреге бирелә. "Галиҗәнап Әби патша безнең патшабикәбез Император бикә Елизавета Петр кызының якты истәлегенә, бөек Россия реформаторы сукмагы буйлап барганда, башка данлы батырлыклар белән бергә 1758 елда Казанда Гимназиягә нигез салырга һәм моңарчы Мәскәү Университетына бирелгән кайбер хокукларны бүләк итергә илтифат  итте. Хәзерге заман мәгърифәтләре турында уйлаганда, бу урында Университетны гамәлгә кую, бу хәйрия йорты яшәсен өчен мәңгегә кагылгысыз итәргә һәм аңа Ватанга хезмәт итүгә файдалы гражданнар мәгарифен үстерүгә һәм анда кирәкле белемнәрне таратуга ирешергә мөмкинлек бирү өчен кирәк. - Казан университетының Раслау грамотасыннан. " Устав буенча университетта дүрт бүлек: әхлак һәм сәяси фәннәр, физика һәм математика, табиб яки медицина, көнчыгыш телләре кафедрасы белән сүз фәннәре, шулай ук 28 профессор, 12 адъюнкт, 3 лектор һәм 3 «күңелле сәнгать» укытучылары булырга тиеш. Россиядә төп ике химия, математика һәм лингвистик мәктәпләрнең берсе буларак танылу алган мәктәпләрдән тыш, XIX гасырның беренче яртысында Казан университетының горурлыгы Европада көнчыгышны өйрәнү үзәге булган көнчыгыш разряды була (1854 елда Казан университетының көнчыгыш разряды Петербург университетына күчерелә). Раслау грамотасына кул куелганнан соң да ун ел дәвамында Университет Устав белән файдалана алмый, ә гимназия директоры И. Ф. Яковкинга буйсынган профессорлар Уставка нигезләнеп хокуклары өчен көрәшә башлаган очракта, аларның эшчәнлеге хакимияткә каршы бунт буларак бәяләнә һәм профессорларның өчесе эштән куыла. «Казанда моңарчы күрелмәгән уку йортлары комбинациясе үз көченә керде: университет каршында гимназия түгел, ә университет гимназия каршында булырга тиеш иде һәм гимназия җитәкчелегенә тулысынча буйсынган бәйлелектә!». Шуңа бәйле рәвештә 1805 елдан 1814 елга кадәр Казан университеты Казан гимназиясенең бүлеген тәшкил итә. Гимназиядә тәрбияләнүчеләр арасыннан попечитель С. Я. Румовский студент исемен алган һәм чакырылган профессор лекцияләрен тыңлаган 33 кешене сайлап ала. Бу профессорларның күбесе чит илдән: алар арасында Бартельс, К. Ф. Фукс һәм ориенталист Френ. Гимназия белән дә, университет белән дә С. Я. Румовскийның иксез-чиксез ышанычын казанган директор И. Ф. Яковкин идарә итә.
(15370) Канти
(15370) Канти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 июлендә А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 NW» саналган.
Зур Киргизка
Б.Киргизка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/58 урнашкан. Елга озынлыгы 85 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крутиха (Реж шәһәр округы)
Крутиха (Крутиха) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (11%).
Боерган (Буа районы)
Боерган (Бюрганы, Пӳркел) — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар — 59%, татарлар — 39%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Ашагы (Тузлукчу)
Ашагы (Aşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Тузлукчу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Максинерь
Максинерь (Максинерь) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (6%), руслар (94%).
Горки (Светлагорский районы)
Горки  (Горкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вудсайд-Ист (Делавер)
Вудсайд-Ист  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудсайд-Ист халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Суха (Венгровский повяты)
Стара Суха  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шарлотта Перелли
Шарлотта Перелли (Perrelli Charlotte, тугандагы исеме — Анна Дженни Шарлотта Нильссон (Anna Jenny Charlotte Nilsson); 7 октябрь 1974 ел) — швед җырчысы, актёр. «Евровидение 1999» җыр конкурсында «Take Me to Your Heaven» җыры белән беренче урын ала һәм туган иле Швециягә җиңү китерә.
Биографиясе
Шарлотта Перелли 1974 елның 7 октябрендә Швециянең Крунуберг ленындагы (губернасындагы) Ховманторп шәһәрендә туган.
1987-1998
13 яшендә Ховманторптагы бию коллективына килгән. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, Векшёга күчеп килә, һәм анда сәнгатьнең башкару төрләре мәктәбендә укый. Ул шулай ук «Kendix» төркеме ялгыз башкаручы-солисты була. Соңрак «Anders Engbergs» төркемендә җырлый, әммә ике альбом чыгарганнан соң, коллективтан китә, «Wizex» ансамбленә кушыла. 1998 елда «Mot nya mål» альбомы өчен төркем швед музыкаль премиясе номинанты була, ә «Tusen och en natt» альбомы өчен «алтын» ала. 1997-1998 елларда Шарлотта шулай ук «Vita lögner» («Белая ложь») дигән швед сериалында 20 эпизодта төшә.
1999-2000
1999 елда «Melodifestivalen» һәм соңыннан Иерусалимда «Take Me to Your Heaven» җыры белән «Евровидение 1999» җыр конкурсында җиңгән. «Евровидение» конкурсында җиңгәннән соң, Шарлотта (ул чакта әле Нильссон) танылу ала. Ул бөтен Аурупа һәм Урта Көнчыгыш буйлап чыгыш ясый, шулай ук үзенең «Charlotte» (1999) дип аталган альбомын чыгара.
2001-2003
2001 елда үзенең эченә «You Got Me Going Crazy» дигән уңышлы сингл керткән икенче «Miss Jealousy» альбомын чыгара. 2003 елда Шарлотта Евровидениега сайлауның Швед ярымфиналы алып баручысы була. Шул ук елның апрелендә ул дигән швед постановкасында катнаша. Сентябрьдә «Broken Heart» синглы чыга, 2004 елның июнендә «Gone Too Long» дигән өченче альбомы дөнья күрә.
2004-2007
Уңышлы дебюттан соң аны "Евровидение 2004"кә тулысынча бөтен милли сайлап алуны үткәрергә чакыралар, ә TV4 телеканалы аны үзенең шоуын оештырырга чакыра. Ул балалар өчен «Super Troupers» дигән музыкаль тапшыру оештыра.
2007 елның маенда Шарлотта «Евровидение 2007» конкурсында катнашучыларын бәяләүдә Швеция эксперт сыйфатында «Nordic Preview Show»да катнаша. Моңа кадәр ул 2005 елда эксперт комиссиясе составында булган.
2008 елдан бирле
15 мартта, Белградка «Евровидение 2008» җыр конкурсына бару хокукына ия булып, "Мелодифестивален"дә икенче җиңү яулый. 14 мартта «Hero» җырына промоклип төшерелә, ә аннары яңа җырны хуплаучы промотур үтә. Конкурста ул җиңү фаворитларының берсе булса да, бары тик 47 балл җыеп, 18 нче урын гына били. Шул ук вакытта яңа «Hero» альбомы Швеция чартларында өченче урынны яулый.
"Евровидение"нан соң, җырчы композитор Роберт Уэлс белән «Rhapsody in Rock» шоуында катнаша, соңрак ул Пекин шәһәрендә узган Җәйге Олимпия уеннарында чыгыш ясый. Кытайда шулай ук аның «Hero» альбомы чыга.
Көз дәвамында Шарлотта 10 ноябрдә дөнья күргән «Rimfrostjul» дигән раштуа альбомы өстендә эшли. Ул шулай ук берничә шоуда чыгыш ясый, шул исәптән — «Sommarkrysset», «Victoriadagen» and «Nationaldagen» шоуларында. 31 октябрдә ул «Idol 2008» шоуына арадашчы сыйфатында чакырыла. Ноябрдә һәм декабрдә ул Швецияда раштуа концертларында үзенең яңа альбомында чыккан җырлары белән чыгыш ясый. 2009 ел башында ул Минск һәм Пекин калаларына гастрольләр оештыра. 2009 елның февралендә Мартин Стенмарк белән бергә «Мелодифестивален-2009»ның 3-нче ярымфиналында сюжеты буенча конкурсның бүләк итеп бирелергә тиешле статуэткасын урлый, имеш, дип төшерелгән «En ny tid» («Новая эра») клибында күренә.
2009 елның июлендә җырчы 2010 елда үзенең яңа альбомын чыгару планы турында игълан итә.
Шәхси тормышы
2003-2009 елларда Шарлотта ресторатор Никола Ингроссода кияүдә була. Бу никахта Перелли ике улын тапкан — Анджело Матео Перрелли (08.01.2004) һәм Алессио Роберто Перрелли (17.10.2005).
2012 елдан бирле Шарлотта Андерс Йенсен белән гамәлдәге никахта тора. Бу мөнәсәбәтләрдән Перреллиның өченче улы — Андриан Ромео Перрелли-Йенсен туа (30.07.2013).
Обюссон (коммуна)
Обюссон — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Ват Атһвеа
Ват Алтһеа, шулай ук Прасат Ват Алтһеа дип атала,ул Камбоджада, Ангкорда 12-енче гасыр Һинд дине, анда хәзерге вакытта актив Буддачылык гыйбадәтханәсе һәм стеналы борынгы структурасы белән зираты урнашкан. Ул Сием Реаптан 6 км көньякта, Тонле Сапка алып баручы юлдан бераз гына көнбатыштарак урнашкан.
Гыйбадәтханәнең архитектурасы һәм дэваталарның (изге хатын-кыз сурәтләренең) хасиятле стиле ул Сурьяварман II хөкеме вакытында (якынча 1115-1150 ел) төзелгәненә ишарә итә, ул шулай ук Ангкор Ватны төзегән.
Билгеләмәләр
Lawrence Palmer. The Ancient Khmer Empire, The American Philosophical Society, 1962.
Гленмор (Висконсин)
Гленмор  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисаково (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Лисаково  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агуимес
Агуимес — Испаниянең Лас-Пальмас провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7957) Antonella
(7957) Antonella — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 17 гыйнварында А. Боаттини, М. Томбелли тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BT» саналган.
Ютель
Ютель (Utelle) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 67,97 км².
Персно (Тшебницкий повяты)
Персно  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эрдеборн
Эрдеборн (Erdeborn) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова-Ларанжейрас
Нова-Ларанжейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Юрий Коноплёв
Юрий Коноплөв (Юри Геннади улы Коноплөв,, — , ) — СССР һәм РФ галим-механигы, физика-матеатика фәннәре докторы (1982), профессор, ТР ФА академигы (1991), ТРның һәм РФның атказанган фән һәм техника эшлеклесе, Казан университетының тышкы бәйләнешләр буенча проректоры (1986-1990), ректор (1990-2001).
2023 елның 5 маенда 83 яшендә вафат. 7 майда Казанның Арча зиратында җирләнгән.
Клемби (Пижицкий повяты)
Клемби  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пшилуки (Люблин воеводалыгы)
Пшилуки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каланча
Каланча (манара, башня) - тирә-юньне күзәтү өчен, манара сыман биек итеп эшләнгән, югары очына күтәрелү өчен баскычлары булган корылма.
Александр Ван дер Беллен
Александр Ван дер Беллен, Alexander Van der Bellen — Австрия дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, 2016 елгы Австрия президентын сайлауларның 2 нче турында җиңүче дип табылган. Икътисад фәннәре докторы (1970). 2016 елның 4 декабрендә Австрия президентын сайлауларда җиңүче (Вазифасына 2017 елның 26 гыйнварында керешә).
Каланча
Этимологиясе
Каланча, вышка > чув., мар., удм., рус. каланча. Татар телендә кайбер төрки телләрдәге һәм мишәр сөйләшләрендәге шартлаулы ч (тч) белән әйтелгән калача «кечкенә кала, кечкенә кирмән» сүзеннән килеп чыккан: калатча > каланча. Каланча, калача госманлы телендә дә теркәлгән һәм анда да шул ук сәбәпләр белән параллель рәвештә пәйда булган.
Александр Ван дер Беллен
Тәрҗемәи хәле
1944 елның 18 гыйнварында Өченче рейхта (хәзерге Австрия) Вена шәһәрендә туган, балачагын Тирольдә үткәргән. Инсбрукта академик гимназияне (1962), Инсбрук университетын (1970) тәмамлаган. Икътисад фәннәре докторлыгына диссертация яклаган (1970).
Хезмәт юлы
Гыйльми тикшеренүләре дәүләт секторын финанслау һәм планлаштыру, инфратөзелешне финанслау, салым түләү, дәүләт чыгымнары, хөкүмәтнең көйләү сәясәте, дәүләт оешмалары, экология һәм транспорт сәясәте мәсьәләләрен эченә ала.
Ла-Пенн-сюр-л'Увез
Ла-Пенн-сюр-л'Увез — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Александр Ван дер Беллен
Сәяси эшчәнлеге
1992 елга кадәр Австрия социал-демократлар фиркасендә тора. Австрия яшелләр фиркасеннән Австрия милли шурасына (Австрия парламентының түбән палатасы) сайлана (1994). 1997 елдан «яшел»ләрнең федераль вәкиле була, 1999 елдан Милли шурада «яшел»ләрнең парламент клубы рәисе. 2008 елның сентябрь парламент сайлауларында «яшел»ләр оттыргач, отставкага китә. 2012-2015 елларда Вена шәһәре ландтагы депутаты.
Бәйсез кандидат буларак, Австрия президентын сайлауларда катнаша. 2016 елның 22 маенда узган икенче турда 50,35% тавыш белән Австрия азатлык фиркасе кандидаты Норберт Хоферны җиңеп, июль аенда президент вазифасына керешергә тиеш була. 2016 елның 1 июлендә Австрия Конституция суды яңадан президент сайлаулары үткәрергә карар итте. Сентябрь яки октябрь аенда үтәчәк сайлауларга кадәр ил белән парламент спикеры Дорис Бурес һәм урынбасарлары идарә итәчәк.
2016 елның 4 декабрендә узган президент сайлауларында, бәйсез кандидат буларак катнашып, ультрауң Австрия азатлык фиркасеннән кандидат Норберт Хоферны җиңеп, Австрия Республикасы президенты итеп сайланды.
2022 елның 9 октябрендә узган президент сайлауларында 56,7% тавыш җыеп, икенче срокка илнең президенты итеп сайлана. Икенче урында ― Вальтер Розенкранц (17,7%), FPÖ уң партиясе кандидаты. Өченче урында ― республика тарихында Австрия Президентлыгына иң яшь кандидат, Сыра партиясе лидеры, 35 яшьлек панк музыканты Доминик Влазны (8,3%).
Гаиләсе
1917 елда Ван дер Белленның бабасы гаиләсе белән Псковтан Эстониягә күченә. 1940 елда Эстонияне ССРБга кушкач, Александрның әтисе Александр Александрович Беллен (20.10.1898, Псков - ?) булачак хатыны белән Австриягә кача. Берничә ай качаклар өчен лагерьда яшәгәч, Венада төпләнәләр. Бөек Ватан сугышында Кызыл гаскәр Венага якынайгач, гаилә Тирольгә кача.
А. Ван дер Беллен ике тапкыр өйләнгән: беренче никахыннан уллары бар, икенче никахы 2015 елда.
(15371) Steward
(15371) Steward — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 RZ18» саналган.
Александр Миславский (1880)
Тормыш юлы
Александр Миславский 1880 елның 17 февралендә Казанда танылган Россия физиологы профессор Николай Миславский гаиләсендә туа.
Екатеринбургта гимназияне тәмамлап, 1898 елда Александр Казан университетының медицина факультетына укырга керә. Студент елларында аны гистология мавыктыра, аның белән ул Казан нейрогистология мәктәбенә нигез салучы профессор Карл Арнштейн җитәкчелегендә шөгыльләнә.
1904 елда диплом ала, аннан соң медицина факультетының гистология кафедрасы прозекторы ярдәмчесе булып эшли.
1909 елда ул эчке секрекция бизләре күзәнәкләренең секретор процесслары темасы буенча докторлык диссертациясен яклый.
1911—1912 елларда Тюбингенда М. Гейденгайнда һәм Парижда медицина академигы Луи Огюст Пренанда укый.
1913 елда — приват-доцент, 1915 елда ул өлкән ассистент була.
Беренче бөтендөнья сугышы вакытында гамәлдәге армия фронтларында Кызыл Хачның алдынгы бәйләү отрядлары табибы булып эшли.
1918 елда фронттан кайткач, ул Казан университетының медицина факультетының гистология кафедрасы профессоры була. КУның медицина факультеты нигезендә Казан дәүләт медицина университеты барлыкка килгәннән соң, Миславский аның проректоры булып эшли һәм гистология кафедрасын җитәкли.
1935 елдан 1949 елга кадәр Миславский мускуллар, ашказаны, эчке секрекция бизләре, күрү органнары һәм скелет мускулатурасы инервацияләре тикшеренүләре белән җитәкчелек итә.
1939 елда аңа «РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе» мактаулы исеме бирелә.
1953 елның июнендә Миславский укучылары һәм коллегалары Бөтенсоюз анатомлар, гистологлар һәм эмбриологлар фәнни җәмгыятенең Татар бүлеген оештыралар, үзенең рәисе итеп Александр Миславскийны сайлыйлар. Соңрак ул мактаулы рәис итеп сайлана һәм гомеренең соңгы көннәренә кадәр шушы вазыйфада кала.
Миславский Советлар Берлегедә төп нейроморфологик тикшеренүләр үзәкләрен булдыруны тәэмин итә.
Фәнгә керткән өлеш
Александр Миславский гистология һәм физиология буенча 20гә якын фундаменталь хезмәт авторы. Аның вегетатив нерв системасы гистологиясе буенча хезмәтләре Россия фәнендә И. М. Сеченов, С. П. Боткин һәм И. П. Павлов үстергән нервизм теориясе дәвамы була.
Миславский тукымалар формалашу (гистогенез) теориясен үстерүгә һәм аларның яңарышына зур өлеш кертә.
Зарипова
Зарипова — фамилия.
Гузерипль (Агыйдел кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Феджецел (Бакеу)
Феджецел — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Суха (Сохачевский повяты)
Стара Суха  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кортюг
Кортюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вочь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Константин Ворошилов
Константин Ворошилов (Константин Васили улы Ворошилов,, — , ) — физиолог, медицина докторы (1871), профессор, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1891), Казан университеты ректоры (1889-1899) һәм физика-математика факультеты деканы.
Зур Мозжуха
Зур Мозжуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының сул ярыннан 261 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Березлоджи (Румыния)
Березлоджи — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Фаунтен-Велли (Калифорния)
Фаунтен-Велли  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Березлоджи (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фаунтен-Велли (Калифорния)
Тарихы
Фаунтен-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кавре (Ферара)
Кавре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кавре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Наил Әхмәтов
Наил Әхмәтов (1926 – 2006) - химия фәннәре докторы. Россия Федерациясенең һәм ТАССРның атказанган фән эшлеклесе.