cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сент-Игнас (Мичиган)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кератэктазия
Кератэктазия — бик сирәк, гадәттә бер яклы чир. Кератэктазия карын эчендәге кератит һәм мөгезкатлау тишелүе нәтиҗәсе дип санала. Кабаклар арасында чыгып торучы, шактый томанланган һәм еш кына тамырланган мөгезкатлау  белән сыйфатлана. Еш кына КЭБ арту белән бергә була.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
(2544) Губарев
(2544) Губарев  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 6 августында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 PS» саналган.
Ценин-Косьцельни
Ценин-Косьцельни — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камполонго Маҗоре Сколаро (Венеция)
Камполонго Маҗоре Сколаро — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполонго Маҗоре Сколаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Яссы мөгезкатлау
1. Нәселдәнлек төре
•      Аутосом-доминатлы  төре — патологиянең чагыштырмача җиңел формасы, бу очракта мөгезкатлауның  сындыру көче 38-42 дптр-га кадәр кими. •   Аутосом-рецессивлы  төре күрү үткенлегенең шактый кимүенә китерә, чөнки мөгезкатлауның сындыру  көче 25-35 диоп-га кадәр кими.
2.      Билгеләре
•      Кератометрия  буенча мөгезкатлау кәкрелегенең 20-30 дптр-га кадәр сизелерлек кимүе (рәс.  3.20а).
•      Гиперметропия,  алгы камера сайлыгы һәм ябык почмаклы глаукомага бирешүчәнлек.
3.    Бергә булган офтальмологик патология. Микрокорнеа, склерокорнеа, микрофтальм һәм Петерс аномалиясе.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Айбаш (Башкортстан)
Почта индексы — 452472, — 80213809002.
Оспитале-ди-Кадоре
Оспитале-ди-Кадоре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мон-де-Галье
Мон-де-Галье — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Монтиньи-о-Амонь
Монтиньи-о-Амонь — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Сөзери (Вираншеһир)
Сөзери (Sözeri) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лайм (Нью-Гэмпшир)
Лайм  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жировський Врх Светега Антона
Жировський Врх Светега Антона — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Балуцка
Воля-Балуцка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мениль-Аннель
Мениль-Аннель (Ménil-Annelles) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.15 км².
Индол (Чичка-Юла кушылдыгы)
Индол — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чичка-Юл елгасының уң ярыннан 399 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Хуан Даопо (кратер)
Хуан Даопо — Венера планетасының 54.2°N, -165.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 29,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хуан Даопо кратеры Кытай инженеры Хуан Даопо хөрмәтенә аталган.
Мулен-ле-Мец
Мулен-ле-Мец (Moulins-lès-Metz) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,98 км².
Жития (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роско (Небраска)
Роско  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роско халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барцице-Дрвалевски
Барцице-Дрвалевски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Браувайлер (Рейнланд-Пфальц)
Браувайлер  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
267 (сан)
267 (ике йөз алтмыш җиде) - 266 белән 268 арасындагы натураль сан.
Сент-Клер (Мичиган)
Сент-Клер  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Клер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изгрев (Варна өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2169
NGC 2169 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Арткы кератоконус
Арткы кератоконус — сирәк, очраклы, бер яклы, мөгезкатлауның арткы өслегендә кәкрелегенең көчәймәүче артуы (рәс.  3.21). Алгы өслеге сәламәт, ә күрү үткенлеге кимүе мөгезкатлау һәм сулы сыекчаның сындыру күрсәткечләре охшашлыгы өчен килеп чыга. Арткы кератоконусның ике төре бар.
1.    Таралган, бу очракта мөгезкатлауның бөтен арткы өслегенең кәкрелеге арта.
2.   Чикләнгән, мөгезкатлауның арткы өслегендә урынлы параүзәктәге яки үзәктәге уемты  белән сыйфатлана.
(2595) Гудиашвили
(2595) Гудиашвили  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 19 маенда Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 KL» саналган.
Ценин-Пеже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Черг
Олы Черг — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кенга елгасының уң ярына тамагыннан 337 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мошка (Пожва кушылдыгы)
Мошка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пожва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Падерно-дель-Граппа
Падерно-дель-Граппа — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Жировський Врх Светега Урбана
Жировський Врх Светега Урбана — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Алгы лентиконус
1.   Билгеләре. Ясмыкның алгы өслегенең алгы камерага ике яклы күчәрле чыгынтысы (рәс. 3.22а).
2.    Бергә булган патология. Авыруларның якынча 90% Альпорт синдромыннан интегә, ул үз чиратында катаракта, челтәркатлау таплары һәм мөгезкатлауның  полиморфлы арткы дистрофиясе белән бергә була ала.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Камполонго Маҗоре Форментон (Венеция)
Камполонго Маҗоре Форментон — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполонго Маҗоре Форментон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Воля-Бахорска
Воля-Бахорска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Искыр (авыл, Варна өлкәсе)
Искыр  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мехметли (Чекерек)
Мехметли (Mehmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Чекерек илчесенә караган бер авыл (köy).
268 (сан)
268 (ике йөз алтмыш сигез) - 267 белән 269 арасындагы натураль сан.
Санол (Небраска)
Санол  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Санол халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Монтиньи-сюр-Канн
Монтиньи-сюр-Канн — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Санол (Небраска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ценя-Друга
Ценя-Друга — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сөйлемез (Сиверек)
Сөйлемез (Söylemez) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Барцице-Рососки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Браунвайлер
Браунвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Мениль-Лепинуа
Мениль-Лепинуа (Ménil-Lépinois) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18.01 км².
Лаймен (Нью-Гэмпшир)
Лаймен  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хуареи (кратер)
Исеме
Хуареи кратеры Полинезия хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Сент-Клер-Шорс (Мичиган)
Сент-Клер-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Клер-Шорс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камский (Афанасьево районы)
Камский (Камский) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Арткы лентиконус
1.    Нәселдәнлек төре. Күпчелек очракта арткы лентиконус — бер яклы очраклы чир һәм системалы  аномалияләр белән бәйле түгел. Сирәк ике яклы очраклар гаиләдә була ала.
Камский (Афанасьево районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Арткы лентиконус
•      Ясмыкның арткы  үзәк өлкәсендә пыяласыман җисемгә түгәрәк яки конуссыман чыгынты, ул урынлы  юкару яки капсула булмавы белән бәйле (рәс. 3.22б).
Камский (Афанасьево районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Арткы лентиконус
•      Ул арткы  капсуланың томанлануы һәм гиалоидлы мембрананың калдыклары белән бергә була  ала.
Камский (Афанасьево районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Арткы лентиконус
•      Вакыт белән чыгынты күләмендә арта һәм ясмыкның кабыгы томанлана ала. Катаракта үсешенең барышы төрле була ала, ләкин күбесенчә сабыйлыкта яки иртә балачакта көчле томанланган ак ясмыкны күзәтәләр
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Иске Ежово
Иске Ежово — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Ваткома
Ваткома — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ковжа елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Барчонца
Барчонца — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монбернар
Монбернар — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(328) Гудрун
(328) Гудрун  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1892 елның 18 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Паезе
Паезе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казашка-Река
Казашка-Река — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лентиглобус
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
269 (сан)
269 (ике йөз алтмыш тугыз) - 268 белән 270 арасындагы натураль сан.
Недорма-Яха
Недорма-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Дерекөй (Изник)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Недорма-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жировше
Жировше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ценя-Перша
Ценя-Перша — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жития-де-Жос
Жития-де-Жос — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Воля-Бендковска
Воля-Бендковска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2170
NGC 2170 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Муссе (Мозель)
Муссе (Moussey) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,89 км².
Сарбен (Небраска)
Сарбен  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Муссе (Мозель)
Искәрмәләр
Муссе (Мозель)
Сарбен (Небраска)
Географиясе
Сарбен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Боржунак
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Браунеберг
Браунеберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтрейон
Монтрейон — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Мехметчелеби (Аздавай)
Мехметчелеби (Mehmetçelebi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
270 (сан)
270 (ике йөз җитмеш ) - 269 белән 271 арасындагы натураль сан.
Казашко
Казашко — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Татры (милли парк)
Милли парк "Түбән Татры" (слов. Národný park Nízke Tatry), кыскартылып NAPANT (НАПАНТ) - Үзәк Словакиядә урнашкан милли парк, Ваг һәм Грон елгалары тирәсендә урнашкан. Паркның мәйданы-728 км2, паркның буфер зонасы мәйданы — 1102 км2. Менә шундый мәйдан зурлыклары нәтиҗәсендә ул аны Словакиядә иң эре милли парк итә. Парк Бистрицк өлкәсе (Батрица һәм Брезно районнары), Жилин өлкәсе (Ружомберок һәм Липтовски Микулаш районнары) һәм Прешово өлкәсе(Попрад районы) территорияләрендә урнашкан. Иң югары нокта-Дюмбьер (2043 м), Кралёва-Голь тирәсеннән 4 елга ага— Ваг, Грон, Гнилец и Горнад.
Тарих
Табигать саклау чаралары беренче тапкыр 1918-1921 елларда Түбән Татрыда кабул ителә, аннары икенче бөтендөнья сугышыннан соң активлаша. 1963 елда Үзәк Словакия милли паркын "Түбән Татры" милли паркы урнашкан урында төзергә тәкъдим ителә. 1965-1966 елларда Дюмбьер милли паркын төзү проекты әзерләнде, анда Түбән Татры үзәк территориясенең төньяк һәм көньяк өлешен кертү планлаштырылган иде. Проект Словакия милли восстаниесе көненә 25 ел тулу уңаеннан парк төзү өчен 1967-1968 елларда эшкәртелгән, әмма төрле вак кыенлыкларны җиңеп чыгу өчен тагын 10 ел кирәк булган.
1978 елда Словакия Социалистик Республикасында милли парк төзү турында 119 нчы номерлы карар кабул ителә. Милли парк мәйданы-81 095 га билгеләнгән, саклана торган зона-123 990 га. Милли парк статусы шул ук елда Словакия Социалистик Республикасы Мәдәният министрлыгы тарафыннан 120 нче номерлы карарда расланды, ул шулай ук саклана торган зонаның нинди дә булса территорияләрен тану шартларын ныгытты. Чикләре 1997 елда Словакия Республикасы Хөкүмәтенең 182 нче карары белән яңадан каралган: парк мәйданы-72 842 га кадәр кимегән (8253 га кимрәк), ә саклана торган зонаның мәйданы-110 152 га кадәр (13 828 га кимрәк).
Туризм
Паркта актив ял итү (шул исәптән спорт) белән шөгыльләнү өчен бик яхшы шартлар тудырылган. Туристлар популяр курортлар арасыннан Аяз-Түбән Татрыны, Талены (слов. Tále), Деменов үзәнен, Чертовицыны сайлыйлар. Туристлар өчен түбәндәге мәгарәләр ачылды: Деменовның Ирек мәгарәсе, Деменовның боз мәгарәсе, Быстрин мәгарәсе.
Саклана торган территорияләр
Парк һәм аның буфер зонасы территориясенең гомуми мәйданы-98,89 км2 булган түбәндәге саклана торган территорияләр урнаша:
Басин (Мазовия воеводалыгы)
Басин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Микросферофакия
1.   Билгеләре. Кечкенә сферасыман ясмык (рәс. 3.23а).
2.    Сәбәпләре. Системалы чирләр белән бәйле булмаган аутосом-доминант микросферофакия, Марфан һәм Вайль-Марчезани синдромнары, гиперлизинемия һәм тумыштагы кызылча.
3.   Бергә булган офтальмологик патология. Петерс аномалиясе һәм гаиләле ясмык һәм бәбәк эктопиясе
. 4.   Өзлегүләр. Ясмыклы миопия, ясмыкның сублюксациясе һәм аның алгы камерага тулаем күчүе (рәс. 3.23б).
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Микрофакия
2.    Бергә булган патология. Лоу синдромы, бу очракта ясмык кечкенә генә  түгел, ә тәлинкә формасында да.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Сент-Луис (Мичиган)
Сент-Луис  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Луис шәһәре  елда нигезләнгән.
Камполунго (Витербо)
Географиясе
Камполунго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Херстон (кратер)
Херстон — Венера планетасының 77.6°N, -94.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 52,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Херстон кратеры Америка язучысы антрополог Зора Херстон хөрмәтенә аталган.
Ценя-Третя
Ценя-Третя — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Житенце
Житенце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөйлемиш (Енишеһир)
Сөйлемиш (Söylemiş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(799) Гудула
(799) Гудула  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1915 елның 9 мартында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1915 WO» саналган.
Галина (Проня кушылдыгы)
Галина — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Проня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2171
NGC 2171 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Воля-Бжезнёвска
Воля-Бжезнёвска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Либори (Небраска)
Сент-Либори  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сент-Либори халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нёманиль
Нёфлиз (Neuflize) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.78 км².
271 (сан)
271 (ике йөз җитмеш бер) - 270 белән 272 арасындагы натураль сан.
Монберо
Монберо — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Яр Чаллы автобусы
Яр Чаллы автобусы — Яр Чаллы шәһәрендә автобус шәһәр транспорты системасы. Шәһәр маршрутларында 399 берәмлек автобус эшли (аларның 136 берәмлеген НЕФАЗ-5299 гаиләсе сыйдырышлы автобуслар тәшкил итә, шул исәптән күп санда газ-моторлы автобуслар һәм берничә электробуслар, 263 берәмлек аз сыйдырышлы автобуслар). 2015 елга шәһәрдә 19 автобус маршруты эшли. Барлык маршрут автобуслары ГЛОНАСС спутник навигациясе җайланмалары белән җиһазландырылган, кайбер автобусларда маршрут электрон таблолары, ә төп тукталышларда электрон таблолар урнаштырылган.
Маршрутларга «Электротранспорт» МУП һәм «Пассажирлар ташу» ҖЧҖ тарафыннан хезмәт күрсәтелә. Юл бәясе 22 сум тәшкил итә. Барлык автобусларда электрон билетлар һәм юл йөрү билетлары белән түләү системасы эшли.
Лангдон (Нью-Гэмпшир)
Лангдон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Яр Чаллы автобусы
Тарих
1960 еллар ахырында Яр Чаллыда аз сыешлы 13 автобус эшли (20 урынлы). 1970 елдан шәһәрдә уртача сыйдырышлы (32 урынлы) ЛАЗ-695 автобуслары барлыкка килә башлый, аларны Львовтан машина йөртүчеләр үзләре куып китерә. Пассажир автотранспорт предприятиесе барлыгы 600гә якын шундый машина ала. Соңрак шәһәрдә зур сыйдырышлы ЛиАЗ-677 автобуслары барлыкка килә.
Лангдон (Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яр Чаллы автобусы
Тарих
Башта автобус автотранспорт предприятиесе Элеватор тавында урнашкан һәм 3 мең кеше исәпләгән. Ташулар төрле юнәлешләр — шәһәрара, шәһәр яны, шәһәр, завод буенча гамәлгә ашырылган.
1977 елда предприятие илдә 1600 берәмлек хәрәкәттәге состав саны һәм 5,5 меңнән артык кеше эшли торган пассажир автотранспорты (ПОПАТ) иң эре Пассажир автотранспортының җитештерү берләшмәсе (ПОПАТ) итеп үзгәртелә.
1991 елда ПОПАТ базасында өч мөстәкыйль предприятие оештырыла: ПАТП-1 (1 нче номерлы филиал базасында), ПАТП-2 (2 нче номерлы филиал базасында) һәм Пассажир автокомбинаты (ПАК).
Березовка (Бөре районы)
Березовка — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Яр Чаллы автобусы
Тарих
1991 елда 1 нче номерлы филиал ПАТП-1 дип үзгәртелә. 2008 елда ПАТП-1 рәсми рәвештә банкрот дип игълан ителә.
Березовка (Бөре районы)
Почта индексы — 452472, — 80213809004.
Яр Чаллы автобусы
Тарих
2 нче филиал Промкомзона мәйданчыгында урнаша һәм 4,7 га мәйдан били. 1977 елдан 906 кешедән торган филиал коллективы һәм 362 автобустан торган күчмә состав белән, «КамАЗ» ААҖ һәм «Татэлектромаш» заводы хезмәткәрләрен махсус йөртәләр.
1991 елдан 2002 елга кадәр 2 нче филиал ПАТП-2 рәсми исемен йөртә. 2002 елда предприятие таркала: коллективның бер өлеше һәм автотранспорт ПАТП-1 һәм ПАКка тапшырыла.
3 нче филиал (элек «Ачык стоянка» дип аталган) — 1972—1992 елларда Кызыл Чаллы районында 3,8 гектар мәйданлы территорияне били. 1991 елдан 1992 елга кадәр структура ПАТП-3 исемен йөртә. 890 кешедән торган филиал коллективы, 430 автобус берәмлектән: ЛАЗ-695, ЛАЗ-697, ЛАЗ-699 һәм Икарус-256 торган хәрәкәт составы булган. 1977 елдан башлап вахта ташуларда махсуслашкан. 3 нче филиал КамАЗ, Татар АЭСы, транспорт җиһазлары заводы, Түбән Кама ГЭСы, шәһәр яны авыл хуҗалыгы зонасын ташуны тәэмин итә. Моннан тыш, 13 шәһәрара һәм 14 шәһәр яны маршрутына хезмәт күрсәткән.
2011 елның маенда шәһәргә сигез түбән идәнле кызыл төстәге НефАЗ автобусыннан беренче партиясы килә. Бу маршрутта беренче булып юл йөрү өчен электрон түләү системасы, ике телдә тукталышларны автомат рәвештә игълан итү, электрон мәгълүмати таблолар, ГЛОНАСС системасына тоташтыру һәм әлеге маршрут персоналының бердәм кием формасы кертелде.
Күчмә состав
2015 елның 1 октябренә Яр Чаллы шәһәр маршрутларында түбәндәге автобус модельләре кулланыла:
2007 елда шәһәр җитәкчелеге һәм «КамАЗ» ААҖ ярдәме белән «ПАК-Инвест» акционерлык җәмгыятенә лизингка 50 зур сыешлы НефАЗ шәһәр автобусы тапшырыла. Автобуслар «КамАЗ» ААҖ хезмәткәрләрен йөртүгә җәлеп ителә.
2008 елда шәһәр пассажир йөртүчеләре 100дән артык яңа автобус сатып ала. Төрле җитештерүчеләрнең һәм модельләрнең яңа автобуслары күбесенчә сары төсле була.
2010 елда Беларусь Республикасы һәм Татарстан Республикасы арасында имзаланган килешү кысаларында күчмә составны яңарту вариантларының берсе буларак МАЗ-206 автобусы рәсми рәвештә тәкъдим ителә. Әмма, бәясе югары булу сәбәпле һәм җирле автоҗитештерүчеләргә ярдәм итү максатыннан, сайлау НефАЗ автобуслары файдасына ясалган.
2013 елда Чаллы пассажир йөртүчеләре федераль программа буенча 100 яңа зур сыешлы, газ ярдәмендә эшләүче һәм ак буяулы 100 автобус сатып ала, шуларның 84 шәһәр һәм 16 шәһәр яны автобуслары. Яр Чаллыга транспорт сатып алу өчен федераль һәм республика бюджетларыннан 448 миллион сум акча бүлеп бирелә.
Моннан тыш, 207 нче номерлы маршрутта литий-ион батарейлы бердәм электробусларны сынау эшләре башлана
Юл бәясе һәм түләү тәртибе
2020 елның 1 ноябренә юл бәясе 25 сум тәшкил итә. Түләү автобустан чыккан вакытта шоферга түләнә.
2010 елдан башлап Яр Чаллыда юл йөрү өчен түләүнең электрон системасын кертергә омтылалар. Яңа системаны гамәлгә кертү берничә тапкыр күчерелә. 2020 елга электрон түләү системасы берничә шәһәр автобусында гына эшли.
Басинув (Вишковский повяты)
Басинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дерекөй (Орһанели)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ширәмәт авыл җирлеге гербы
Ширәмәт авыл җирлеге гербы — Россия Федерациясе Татарстан Республикасының Түбән Кама районы Ширәмәт авыл җирлеге таныклык һәм хокук билгесе, ул муниципаль оешманың рәсми символы булып хезмәт итә..
Герб 2007 елның 16 июлендә Ширәмәт авыл җирлеге Советының 11 нче карары белән расланган.
Герб Россия Федерациясенең Дәүләт геральдик регистрына 3599 теркәлү номеры һәм 106 нчы номерлы Татарстан Республикасының геральдик реестрына кертелә.
Герб символикасын тасвирлау
Алтын наратлар нарат урманы белән әйләндереп алынган җирлекнең табигый үзенчәлекләрен чагылдыра. Агачлар табигать байлыгын һәм экологик чисталыкны символлаштыра. Геральдикадагы нарат озын гомер, ныклык һәм характердагы көч символы. Өч нарат образы халыклар дуслыгы, дуслык, хезмәттәшлек, иҗат итүгә һәм бердәмлеккә омтылыш традицияләрен чагылдыра. Моннан тыш, өч нарат «Ш» — Ширәмәт авыл җирлегенең административ үзәге исемендәге төп хәрефне хәтерләтә.
Ширәмәт авылы Россиядә танылган борынгы бояр токымыннан булган Шереметевларның бер вәкиле исеме белән атала, ул әлеге җирне XVIII гасыр уртасында сатып ала (1920 елга кадәр — Богородское-Шереметево авылы). Шереметьевлар биредә сәнәгать масштабында күн җитештерүен җайга салганнар.
Шереметьево авыл җирлеге һәм күп кенә күренекле эшлеклеләрен биргән Шереметевлар гаиләсенең үзара бәйләнеше Шереметьевлар нәселендәге герб рәсемнәрендәге— алтын таҗы аша чагыла.
Алтын төс байлык, тотрыклылык, уңыш, хөрмәт һәм акыл символы.
Көмеш төс чисталык, камиллек, тынычлык һәм үзара аңлашу символы.
Зәңгәр төс намус, вөҗданлылык, рухият, югары омтылышлар символы.
Герб тарихы
Герб Татарстан Республикасы президенты каршындагы Геральдика советының автор төркеме тарафыннан Россия геральдистлар Союзы белән берлектә, Рамил Хәйретдинов (Казан), Радик Сәлихов (Казан), Илнур Миңнуллин (Казан), Константин Моченов (Химки), Кирилл Переходенко (Конаково), Оксана Афанасьева (Мәскәү), Александр Павлов (Ширәмәт) катнашында эшләнгән
Браунсхорн
Браунсхорн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калиманци (Варна өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ценя-Фольварк
Ценя-Фольварк — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мехтерлер (Карабүк)
Мехтерлер (Mehterler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Карабүк илчесенә караган бер авыл (köy).
Мутеруз
Мутеруз (Mouterhouse) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 42,60 км².
Искәрмәләр
Мутеруз
Жиул
Жиул — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мораш (Франция)
Мораш — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Кочкино (Кумёны районы)
Кочкино (Кочкино) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Силвен-Лейк (Мичиган)
Силвен-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Силвен-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Житковци
Житковци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Хвангцини (кратер)
Исеме
Хвангцини кратеры Корея язучысы Хщангцини хөрмәтенә аталган.
Югары Нанбас
Югары Нанбас (Югары Нонбус, Нондус) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ежуга елгасының сул ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җейранкечмәз
Җейранкечмәз (Ceyrankeçməz ) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
Камполунго (Латина)
Камполунго — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
272 (сан)
272 (ике йөз җитмеш ике) - 271 белән 273 арасындагы натураль сан.
Камполунго (Латина)
Географиясе
Камполунго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Палу
Палу (Palu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Элазыг иленә караган бер илчедер.
Географиясе
Илче мәйданы —.
Сылтамалар
Palu
(2105) Гуди
(2105) Гуди  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 29 февралендә Г.-Э. Шустер тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 DA» саналган.
Воля-Блендова
Воля-Блендова — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калоян (авыл)
Калоян  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Темора (Небраска)
Темора  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Цепелев
Цепелев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Темора (Небраска)
Географиясе
Темора халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Цепелев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Темора (Небраска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөкен (Чамаш)
Сөкен (Söken) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чамаш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нелакмой-Яха
Нелакмой-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Кече Хадырь-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Басинув (Козеницкий повяты)
Басинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ландафф (Нью-Гэмпшир)
Ландафф  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монберон
Монберон — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2172
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Төньяк Македония флорасы
Төньяк Македония Флорасы якынча 210 гаилә, 920 ыруг һәм 3700 үсемлек төре белән тәкъдим ителгән. Иң киң таралган төркем булып чәчәкле үсемлекләр, ул үз эченә якынча 3200 төр ала, аннан соң мүкләр (350 төр) һәм абагалар (42 төр).
Санлы бүленеш гаилә, ыруг һәм үсемлекләр төрләре
Төньяк Македониядә табылган үсемлекләрнең барлык төрләре һәм нәселләре Кирилл Мцевский, төньяк македон ботаникасына нигез салучыларның берсе, тарафыннан "Македония Републикасында Флора" китабында тәкъдим ителгән.
Урманнар
Төньяк Македониядә урманнар бөтен территориянең якынча 50 % ын били. Аларда киң яфраклы һәм ылыслы агачлар үсә. Көньяк-көнчыгышта мәңгелек яшел субтропик үсемлекләр очрый. Иң киң таралган агачлар булып румелий наратлары тора, ул күп кенә халык җырларында да очрый. Имән төрләреннән фрайнетто һәм Австриянең имәне киң таралган. Чыршы Македон урманнарына да хас.
WWF һәм Ауруппаның экологик төбәкләренең цифрлы картасы мәгълүматлары буенча, республика территориясен дүрт экорегионга бүләргә мөмкин: катнаш урманнарның Пиндов таулары, Балкан катнаш урманнары, Чишмәле катнаш урманнар һәм Эгей катнаш урманнары.
Брахбах
Брахбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Жихлава
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брахбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидар-Спрингс (Мичиган)
Сидар-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сидар-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
273 (сан)
273 (ике йөз җитмеш өч) - 272 белән 274 арасындагы натураль сан.
Дерекөй (Енишеһир)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер авыл (köy).
Мешебаглары (Хазро)
Мешебаглары (Meşebağları) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (köy).
Ичеко (кратер)
Ичеко — Венера планетасының -6.6°N, -97.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ичеко кратеры эвенклар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Каменар (Варна өлкәсе)
Каменар  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оссонс
Оссонс (Aussonce) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19.14 км².
Папоцце
Папоцце — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Мюльсе
Мюльсе (Mulcey) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,34 км².
Жиу-Парошень
Жиу-Парошень — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буркина
Буркина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Корга елгасының уң ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Югары Лачынтау
Югары Лачынтау (Үрге Ыласынтау, Верхнелачентау) — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Му-ан-Морван
Му-ан-Морван — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Цеплово
Цеплово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Батогово
Батогово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2293) Герника
(2293) Герника  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 13 мартында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 EH1» саналган.
Газиз Гобәйдуллин
'''Г. Газиз, чын исеме Газиз Салих улы Гобәйдуллин''' — татар язучысы, галим-тарихчы.
Тәрҗәмәи хәл
Газиз Гобәйдуллин 1887 елның 27 июнендә Казан шәһәрендә сәүдәгәр, күп санлы йортлар хуҗасы Салих Гобәйдуллин гаиләсендә дөньяга килә. 1895-1904 елларда Казанның «Халидия» мәдрәсәсендә укый, аннары сигез сыйныфлы гимназия курсы буеча өлгергәнлек аттестатына имтихан тотып, 1909 елда Казан университетының юридик факультетына кабул ителә. Бер елдан тарих-филология факультетына күчеп, аны 1916 елда беренче дәрәҗә диплом белән тәмамлап чыга. Студент чагыннан башлап (1914) Октябрь инкыйлабына кадәр төрле татар мәдрәсәләрендә, мәдрәсәләрдә, Көнчыгыш академиясендә, Татар коммунистик университетында тарих фәне укыта.
1917 елның 20―27 апрелендә Казанда узган Бөтенроссия мөселман укытучыларының беренче корылтае утырышларында доклад белән чыгыш ясый, корылтайда оештырылган Россия мөселман укытучылар берлегенең Мәркәз бюросы рәисе итеп сайлана. Шулай ук әлеге корылтай исеменнән 1 майда Мәскәүдә ачылачак Бөтенроссия мөселманнарының беренче корылтаена сайланган ун кешелек делегация составына кертелә.
Бераз вакыт Баку университетының тарих кафедрасында эшли, башта доцент, аннары профессор була. Галим “Татар тарихы”, “Россия тарихы”, “Татарстанда сыйныфлар тарихы”, “татар әдәбияты тарихы” кебек хезмәтләр яза, бер үк вакытта әдәби иҗат эше белән шөгыльләнә.
Г. Газизнең беренче әдәби әсәре – “Марс, уян!” исемле хикәясе 1907 елда “Казан мөхбире” газетасында басыла. Шуннан соң газета-журналларда аның исеме бик еш күренә башлый. Бигрәк тә 1913-1917 еллар арасында күп яза. Бу чорда Аң журналы битләрендә әдипнең өч дистәгә якын кыска хикәясе, көндәлек темаларга багышланган күп кенә мәкалә һәм фельетоннары, яңа китапларга, спектакльләргә рецензияләре дөнья күрә.
Г. Газизнең хикәяләре күләм ягыннан кыска булып, алар һәммәсе дә диярлек юмористик яки сатирик рухта язылганнар. Инкыйлабтан соң язган хикәяләрендә (“Күмгән иде”, 1921; “Әхмәт байның таһәрате”, 1922; “Фаҗигале төннәрдә”, 1923; “Бер көтүнең тарихы”, 1927; “Дәҗҗал көткәндә”, 1928; “Кәрим абзыйның хыялы”, 1929; “Эчке эмигрант”, 1929 һ.б.) әдип иске тормыштан “мирас” булып калган һәртөрле типларны сатира чыбыркысы белән камчылый.
Язучының сайланма әдәби әсәрләре 1958 елда Татарстан китап нәшриятында басылып чыккан “Хикәяләр" исемле китабында урын алган.
Газиз Гобәйдуллин кулга алына, 1938 елның 16 сентябрендә атып үтерелә.
Моны да карагыз
<ul></ul>
Камполунго (Лоди)
Камполунго — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камполунго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Трайон (Небраска)
Трайон  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Трайон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Блякова
Воля-Блякова — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
274 (сан)
274 (ике йөз җитмеш дүрт) - 273 белән 275 арасындагы натураль сан.
Камен-Дял
Камен-Дял — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Брахтендорф
Брахтендорф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәннур Сафин
Фәннур Шәйхенур улы Сафин — татар шагыйре, журналист.
Ул 1948 елның 27 июнендә Татарстанның Минзәлә районы Күзкәй авылында туган. 1966 елда урта мәктәпне тәмамлагач, Түбән Кама төзелешенә китә һәм нефть-химия комбинатында өч елга якын слесарь булып эшли. 1969-1974 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә укый, аны тәмамлаганнан соң, бераз вакыт Казан телестудиясендә редактор, аннары «Татарстан яшьләре» газетасы, «Ялкын», «Казан утлары» журналлары редакцияләрендә әдәби хезмәткәр вазифаларын башкара. 1983 елдан бирле ул – Татарстан Язучылар союзының Матур әдәбиятны пропагандалау бюросы хезмәткәре.
Фәннур Сафин матур әдәбиятка бик яшьли килеп, башлангыч мәктәптә укыганда ук беренче шигъри тәҗрибәләре белән “Ялкын” журналы һәм “Яшь ленинчы” газеталарында күренә башлый. Студентлык елларында иҗат иткән шигырьләре исә “Беренче карлыгачлар” (1970), “Юл башы” (1972) исемле күмәк җыентыкларда дөнья күрә.
Ф. Сафин – нигездә лирик шагыйрь. Аның шигырьләре яшьлек романтикасы белән мул сугарылган була. Аның лирикасында халыкчанлык, беркадәр моңсулык һәм җорлык хас. Бу сыйфатлар аның “Сез кемнәр?”, “Тынлык” һәм “Күкчәчәк” исемле чираттагы җыентыкларына кергән поэма һәм шигырьләрендә дә ачык сиземләнә.
Скоттвилл (Мичиган)
Скоттвилл  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Жихово Село
Жихово Село — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Скоттвилл (Мичиган)
Тарихы
Скоттвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жихово Село
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ири-Юл
Ири-Юл — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Улу-Юл елгасының уң ярыннан 89 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырәнское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лоша (Проня кушылдыгы)
Лоша — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Проня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.