cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ригельсберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дамир Исхаков
Хезмәт юлы
1974-1977 елларда Саба районы Икшермә авылы мәктәбе укытучысы.
1981 елдан Тел, әдәбият һәм тарих институтында (1987-1993 елларда этнография бүлеге мөдире),
1997-2017 елларда ТР ФАнең Тарих институтында, 2002 елдан аның баш фәнни хезмәткәре.
ТР ФАнең Тарих инстиуты каршындагы этносәяси мониторлау үзәге башлыгы (2003-2009).
2017 елдан туган төбәк тарихын өйрәнүчеләр хәрәкәтенең матбугат басмасы булган «Туган җир» журналының баш мөхәррире.
Җекеле (Верона)
Җекеле — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җекеле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Севиньяк (Кот-д’Армор)
Севиньяк (Sévignac) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.
Җекеле (Верона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Севиньяк (Кот-д’Армор)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,65 км².
Рэнкин (округ, Миссисипи)
Рэнкин — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Брэндон шәһәре.
Тошчыца
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рэнкин (округ, Миссисипи)
Территориясе
Округ мәйданы 2007 км² тәшкил итә.
Медан (Ивелин)
Медан — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Корбангали Исхаков
Корбангали Исхаков ( — ) — иң беренче татар хәреф җыючылардан берсе. Көнчыгыш телләре белгече буларак, 1785 елда Екатерина II фәрманы буенча хәрби хезмәттән Санкт-Петербургтагы Азия басмаханәсе карамагына җибәрелә һәм шунда 1800 елга кадәр эшли.
(5981) Kresilas
(5981) Kresilas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2140 P-L» саналган.
HD119716
HD119716 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ешилъюрт (аянҗык)
Ешилъюрт (Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
HD119716
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ногманов
Ногманов ― фамилия.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып төзелгән түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Алькудия-де-Карлет
Алькудия-де-Карлет — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Могучие
Могучие (Могучие) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Баран-ди-Кокайс
Баран-ди-Кокайс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Кактус-Форест (Аризона)
Кактус-Форест  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Малахув (Силезия воеводалыгы)
Малахув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кактус-Форест (Аризона)
Географиясе
Кактус-Форест халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Баран-ди-Кокайс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Малахув (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сечень (коммуна)
Сечень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вжелюв
Вжелюв — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Здоня
Здоня — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лаксия
Лаксия — Россия территориясеннән ага торган елга. Свирлаy өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ивдель елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны бүᴫᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Персан (Валь-д’Уаз)
Персан — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Зур Сугаш
Зур Сугаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крендон (Висконсин)
Крендон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крендон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Загародная
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Трасцивец
Трасцивец (Трасцівец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кышкар мәдрәсәсе
Кышкар мәдрәсәсе — Казан губернасының Кышкар авылында сәүдәгәр Баязит әл-Кышкари тарафыннан XVIII гасыр башларында оештырылган мәдрәсә. Кышкар мәдрәсәсендә Гатаулла Баязитов, Габделҗәббар Кандалый, Таип Яхин, Мотыйгулла Төxфәтуллин, шулай ук Русиянең күп кенә төрки халык вәкилләре укый. 1918 елдан соң ябыла.
Пангалова-Паюта-Яха
Пангалова-Паюта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нярово-Паюта-Яха елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кепсут (Кепсут)
Кепсут (Kepsut) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баран-ди-Котежипи
Баран-ди-Котежипи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җекелина (Виченца)
Җекелина — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Саарвеллинген
Саарвеллинген (Saarwellingen) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Малиновице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Секль
Секль — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Михальчев
Михальчев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Склене Теплице
Склене Теплице — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Березники (Волжск районы)
Березники (Пӧртанур, Березники) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,7%), руслар (7,1%).
Лаптева (Верхотурье шәһәр округы)
Лаптева (Лаптева) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Синтимреу
Синтимреу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тимофей Белов
Тимофей Белов (Белов Тимофей Андреевич,, — , ) — хакимият-хуҗалык эшлеклесе, башлангыч һәм урта мәктәп хезмәткәрләре профсоюзының Татарстан өлкә комитеты рәисе (1939-1941), ТАССР социаль тәэминат министры (1946-1954), СБКФнең Шөгер район комитетының 1 нче сәркәтибе (1954-1955). ТАССР ЮШ депутаты (1947-1951).
(13196) Rogerssmith
(13196) Rogerssmith — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 1 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CE8» саналган.
Камерон (Аризона)
Камерон  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(5982) Поликлет
Тарихы
1971 елның 13 маенда К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4862 T-1» саналган.
Камерон (Аризона)
Географиясе
Камерон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акбаг (Артуклу)
Акбаг (Akbağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер авыл (köy).
Алькудия-де-Креспинс
Алькудия-де-Креспинс — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Путин
Владимир Владимирович Путин (1952 ел, 7 октябрь, Ленинград) — Россия сәясәт эшлеклесе. 2008 елның 8 маеннан Россия Хөкүмәте рәисе, 2000 елдан 2008 елга кадәр Россиянең икенче президенты. 2012 елда кабаттан президент постын ала (срок 2018 елга кадәр). 2018 елның 18 мартында узган РФ президентын сайлауларда яңа РФ Президенты итеп сайлана (2024 елга кадәр). 2018 елның 7 маеннан вазифада.
Биография
Валадимир Путин 1952 елның 7 октябрендә Ленинград шәһәрендә гаиләдә өченче бала булып туа.
1975 елда Ленинград дәүләт университетының юридик факультетын тәмамлый; укып бетергәннән соң, распределение буенча ССРБ Дәүләт иминлеге комитетына җибәрелә. 1985—1990 елларда Дрезденда (Алман Демократик Республикасы) эшләгән.
1990 елда ул ССРБга кайта, Ленинград дәүләт университеты проректорының халыкара мәсьәләләре буенча ярдәмче булып эшли.
Мези-сюр-Сен
Мези-сюр-Сен — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Путин
Биография
1991—1994 елларда Санкт-Петербург мэриясенең тышкы элемтәләр комитеты рәисе, берүк вакытта 1992—1999 елларда мэр урынбасары, 1994—1996 елларда Санкт-Петербург хөкүмәте рәисенең беренче урынбасары.
1997—1998 елларда Россия президенты каршындагы Баш контроль идарәсе башлыгы – Администрация җитәкчесе урынбасары.
1998—1999 елларда Россия Федераль иминлек шурасы сәркатибе, 1999 елның августыннан Россия хөкүмәте рәисе.
1999 елның 31 декабреннән Россия президенты вазифаларын үтәүче, 2000 елның мартыннан — Россия президенты, 2004 елда икенче срогына сайланылган.
2008—2012 елларда — Россия хөкүмәте рәисе.
2012, 2018 елларда кабат Россия президенты булып сайланган.
Керем һәм милек
2018 елның 18 мартына РФ Үзәк сайлау комиссиясе РФ президентлыгына кандидатның керемнәре һәм милке турында мәгълүмат бирде :
Сайлауларга кадәр булган 6 ел эчендә керем чыганаклары һәм гомуми суммасы: хезмәт хакы, РФ президенты администрациясе, банкларга салган кертемнәрдән килгән керем, хәрби пенсия – 38 528 817 сум. Күчемсез милек: фатирлар: 1 квартира – 77 кв. м, Санкт-Петербург; гаражлар: 1 гараж – 18 кв. м, Санкт-Петербург.
Транспорт чаралары: 3 җиңел автомобиль – ГАЗ 21М, 1960 елгы, ГАЗ – 21М, 1965 елгы, ВАЗ-2121 Нива, 2009 елгы, «Скиф» автомобиль прицебы, 1987 елгы.
Банклардагы хисаплардагы акча: 13 счетта – 13 824 389,84 сум.
Акцияләр һәм коммерцияле оешмаларда башкача катнашу: ПАО «Банк Санкт-Петербург» – 230 акция.
Милек сыйфатындагы бурычлары: квартира – 153,7 кв. м, Мәскәү (сроксыз файдалануда, Мәскәү шәһәре хөкүмәте боерыгы), гараж урыны – 18 кв. м, Санкт-Петербург (ВОАда әгъзалык).
Трасцино
Трасцино (Трасціно ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Здрохець
Здрохець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вжосув (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пископ
Пископ — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Фәнил Мансуров
Мансуров Фәнил Хәбибулла улы (3 декабрь 1932 ел — 30 май 1995 ел) — журналист, язучы. 1965 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Фәнил Хәбибулла улы Мансуров 1932 елның 3 декабрендә Башкорт АССР-ының Чакмагыш районы авылында колхозчы гаиләсендә туган.
Урындагы урта мәктәптә белем ала. 1954—1957 елларда Казан дәүләт педагогия институтының татар теле һәм әдәбияты факультетында укый.
1957—1960 елларда Бүздәк районының «Алга» газетасы редакциясендә бүлек мөдире булып эшли. 1960—1963 елларда Чакмагыш районының Калмашбаш урта мәктәбендә татар теле һәм әдәбиятен укыта.
1963—1967 елларда «Агыйдел» һәм «Пионер» журналларында әдәби хезмәткәр була.
1968 елда Казанга күчеп китә. 1968-1971 елларда Татарстан китап нәшриятендә эшли. 1972-1976 елларда — «Социалистик Татарстан» газетасында хәбәрче була.
1979 елда Уфага кайта.
Малошице (Силезия воеводалыгы)
Малошице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сиг (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Скотт (округ, Миссисипи)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Форест шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1577 км² тәшкил итә.
Керамет (Орһангази)
Керамет (Keramet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһангази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD119765
HD119765 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ешилъюрт (Боябат)
Ешилъюрт (Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Баран-ди-Мелгасу
Баран-ди-Мелгасу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Загорье (Баранавицкий районы)
Загорье  (Загор’е ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Михово
Михово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гомәр Биләлев
Гомәр Биләлев (Гомәр Биләл улы Биләлев,, — , ) — тарихчы, тарих фәннәре докторы (1979), профессор (1980). ТАССР һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1982, 1988), КДУның КПСС тарих кафедрасында укытучы (1959-1980), Казан технология университетында КПСС тарих кафедрасы мөдире (1980-1989)
Барый Ногманов
Тәрҗемәи хәле
1936 елның 8 апрелендә БАССР Кырмыскалы районы Иске Бабич авылында туган. Туган авылында урта мәктәпне, Уфада дәүләт университетын (1967) тәмамлый. Приютта ташчы булып эшли. Совет Армиясендә хәрби хезмәттә була. «Башкортстан пионеры» газетасында (1960-1962, 1966-1967), Иглин районы, Авыргазы районы мәктәпләрендә, Бүздәк районы Каңлы-Төркәй мәктәбендә (1962-1966), 1967-1999 елларда Уфада радиокомитетта, «Агыйдел» журналында эшли. .
2022 елның 19 февралендә 85 яшендә каты авырудан соң Уфада вафат.
Иҗаты
Башлангыч иҗаты балалар әдәбиятына багышлана. Күбрәк балалар турында һәм балалар өчен яза. Беренче шигырьләр китабы – «Елбабай һәм сәгатьләр» (1969). Балалар өчен «Ел бабайның дүрт кызы» (1980), «Ак чәчкәле алан» (1999) китапларын да язган. «Ак таңнарым» (1978), «Җидегән йолдыз» (1982), «Йөрәгемдә җирем яме» (1985), «Учаклар яна» (1986), «Минем язым» (1991), «Өермәле җилләр» (1995) исемле шигырь китаплары нәшер ителгән. «Дәвер кайтавазы» (2001) җыентыгына кергән повестьлар XX гасыр фаҗигаләре – Чиләбе «Маяк» комбинаты афәте, Чечня сугышы һ.б. турында сөйли. «Чәчәкле болын» (1999) исемле проза китабы бар. «Кыдаш кыйссалары» романы «Ватандаш» журналында дөнья күргән. Паралимпиада каһарманы Ирек Зарипов турында «Бәхет үз кулыңда» (2013) китабын язды. Барлыгы 13 проза һәм поэзия китабы нәшер ителгән.
Гаиләсе
Улы Юлай Ногманов (1964―2022), Кинематографистлар берлеге әгъзасы, кино- һәм телевидение операторы
Харис Исхаков
Харис Исхаков (Харис Исхак улы Исхаков,, — , ) — җылылык технигы, техник фәннәр докторы (1991), профессор, эчке хезмәт полковниге, язучы. Түбән Новгород татарлары гаиләсеннән. Химик саклану хәрби акадеимясендә, Югары янгын сүндерүчеләр-мөһәндисләр мәктәбендә, РФ Гадәттән тыш вазгыятьләре минстрлыгының Дәүләт янгынга каршы көрәш академиясендә (өчесе дә — Мәскәү) укыткан. Иң мәшһүр әсәре − (1998) әсәре.
Мороговы
Мороговы (Мороговы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Җекелини (Виченца)
Җекелини — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җекелини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шифвайлер
Шифвайлер (Schiffweiler) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Травна (Беларусия)
Травна (Траўна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(13197) Pontecorvo
(13197) Pontecorvo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 17 февралендә Винченцо Казулли тарафыннан Коллеверде ди Гвидония обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 DC» саналган.
Альмасера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо-Бонито (Аризона)
Кампо-Бонито  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кампо-Бонито халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Понтуаз
Понтуаз — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Куба-Сити (Висконсин)
Куба-Сити  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Зур Сумульта
Зур Сумульта — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 76 км.
Куба-Сити (Висконсин)
Тарихы
Куба-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Зур Сумульта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Куба-Сити (Висконсин)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Сумульта
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сотниково (Чуашстан)
Сотниково (Турханкасси, Сотниково) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Нанси
Нанси (CUN) (Nancy) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Сесель (Эн)
Сесель (Seyssel) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Сотниково (Чуашстан)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Сесель (Эн)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,86 км².
Лата (Лобва кушылдыгы)
Лата — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лобва елгасының уң ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Сотниково (Чуашстан)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 488 кешенең яшәве мәгълүм.
Лата (Лобва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сотниково (Чуашстан)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
(5983) Praxiteles
(5983) Praxiteles — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2285 T-2» саналган.
Малуси-Велики
Малуси-Велики — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баран-ди-Монти-Алту
Баран-ди-Монти-Алту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Скрабске
Скрабске — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ризидә Исхакова
Ризидә Исхакова (Ризидә Риф кызы Исхакова,, — , ) — тарихчы, педагог, тарих фәннәре нәмзәде (1990), педагогия фәннәре докторы (2002), 20?? елдан КМТТУның социаль эш, педагогия һәм психология кафедрасы профессоры.
Фазыл Исхаков
Фазыйл Исхаков (Фазыйл Гариф улы Исхаков,, — , ) — тел белгече, филология фәннәре докторы (1959).
1919-1920 елларда Троицки шәһәрендә татар мәктәбе укытучысы, үзәк татар китапханәсе мөдире. 1920-1926 елларда Ырынбурда: Кыргыз төбәк совет-фирка мәктәбендә (1921-1922) һәм Татар халык мәгарифе институтында (1922-1923) китапханәче, шәһәрнең татар мәктәпләрендә укытучы, укыту бүлеге мөдире (1923-1926). 1926 елдан Мәскәүдә: Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университетында (1926-1930, 1933-1937) һәм Мәскәү консерваториясе каршындагы Татар опера студиясендә (1936-1938) татар теле укытучысы, ССРБ ФА Тел һәм язу институтының фәнни хезмәткәре (1938-1940). 1943 елдан Абакан шәһәрендә: җирле педагогия институтында хакас теле укытучысы һәм хакас теле кафдерасы мөдире (1943-1946), Хакас Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында сектор мөдире (1944-1946). 1946 елдан янә Мәскәүдә: РСФСР мәгариф министрлыгы инспектор-киңәшчесе (1946-1950), ССРБ ФА Тел белеме институтының фәнни хезмәткәре (1950-1959). Нугай, татар, хакас, тыва мәктәпләре өчен рус теле дәреслекләре авторы.
Парисиды-Яха
Парисиды-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Туси-Яха елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Траянавка (Касцюковицкий районы)
Траянавка  (Траянаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Вжосувка (Люблин воеводалыгы)
Вжосувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Траянавка (Касцюковицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кербанлар (Бейпазары)
Кербанлар (Kerbanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Александр Костерин
Александр Васильевич Костерин (6 июль 1944 ел, Кама Тамагы районы шәһәр тибындагы  Куйбышев Затоны бистәсе, ТАССР, РСФСР, ССРБ — физика-математика фәннәре докторы, Казан дәүләт университеты профессоры.
Биографиясе
Костерин Александр Васильевич 1944 елның 6 июлендә ТАССРның Кама Тамагы районы шәһәр тибындагы Куйбышев Затоны бистәсендә туган.
1962 елда укырга керә һәм 1967 елда Казан дәүләт университеты ның механика-математика факультетын     «Механика» белгечлеге буенча тәмамлый.
1970 елда Казан дәүләт университетында эшли башлый:
Зебжидовице (Кече Польша воеводалыгы)
Зебжидовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Костерин
Биографиясе
1980 еллар ахырында Казан дәүләт университеты каршындагы Н. Г.Чеботарев исемендәге Математика һәм механика фәнни-тикшеренү институтының җир асты гидромеханика лабораториясе белән җитәкчелек итә.
1990 елдан 1994 елга кадәр Казан дәүләт университетының Математика һәм механика фәнни-тикшеренү институты директоры вазыйфасын башкара.
Фәнни эшчәнлеге
1971 елдан физика-математика фәннәре кандидаты. Кандидатлык диссертациясенең темасы «Исследование некоторых приближённых методов в теории газовых струй».
1988 елдан физика-математика фәннәре докторы. Докторлык диссертациясенең темасы «Основные уравнения и вариационные методы расчёта изотермической фильтрации».
Россия Табигый фәннәр Академиясенең хакыйкый әгъзасы.
Теоретик һәм гамәли механика буенча Россия милли комитеты әгъзасы.
Фәнни мәнфәгатьләр:
Деформалашучы көпшәк мохиттә фильтрация модельләрен төзүнең гомуми алымын эшли.
Бушату зоналарында тулы булмаган туену белән консолидация теориясендә бурычларның яңа классын күрсәтә һәм модельләштерә
Катламнардан сыеклыкны сайлап алганда балчыкларны тыгызлау һәм су бирү мәсьәләсен хәл итү өчен яңа куелыш булдыра.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
«Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе» мактаулы исеме (1999).
«Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе» мактаулы исеме (2006).
Олы Шилнә
Олы Шилнә — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Архангил мөселманнарының мәгърифәт вә хәйрия җәмгыяте
Архангельск мөселманнарының мәгърифәт вә хәйрия җәмгыяте - җәмәгать оешмасы. 1911 елның февралендә Архангельск шәһәрендә оештырыла. Максаты: мохтаҗларга һәм мөселман мәгариф-мәдәният оешмалары эшчәнлеген җәелдерүгә булышу һәм матди ярдәм күрсәтү. Оештыручылары: Мөхәммәтзакир Ишмәмәтев, Җиһан Фазлуллин, Г. Исхаков, С. Сәйфетдинев, С. Мифтахетдинев, Ш. Исхаков, И. Бикколов. Эшчәнлеге Архангельск шәһәре белән Архангельск губернасы күләмендә җәелдерелә. Беренче Бөтендөнья сугышы вакытында яшәүдән туктый.
Вена ислам үзәге
Вена ислам үзәге, имам Гали исемендәге Вена ислам үзәге (Islamisches Zentrum Wien) — Австрия башкаласы Вена шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмиг мәчете. Австриядә төзелгән манарасы булган беренче мөселман гыйбадәтханәсе. Икенче мәчет 2006 елда Тирольнең Тельф шәһәрендә, өченче мәчет Бад-Феслауда төзелә.
Тарих
Австриядә мөселманнарның ~200 гыйбадәт бүлмәләре булса да, манаралы мәчетләре булмый. Мөселман дәүләтләре ярдәме белән 1969 елда Вена мөселманнар җәмгыяте мәчет төзү өчен башкаланың төньягында урнашкан 21нче санлы Флоридсдорф (Floridsdorf) районында мәйданы 8 300 квадрат метр булган җир участогы сатып ала. Австрия хакимияте башкалада мәчет төзү фикерен хуплый. Акча җитмәү сәбәпле, мәчет төзелешен башлый алмыйлар. 1975 елда Согуд Гарәбстаны короле (1906—1975) мәчет төзелешен финанслауны үз өстенә ала. 1977 елның 1 июлендә мәчет архитектор җитәкчелегендә төзелә башлый. Мәчетне 1979 елның 20 ноябренда Австрия президенты (1915—2000) ача.
Тасвирлама
Мәчетнең манарасының биеклеге 32 метр, гөмбәзенең биеклеге 16, диаметры 20 метрга җитә.
Ислам үзәге директоры булып Согуд Гарәбстанының Венадагы илчелеге хезмәткәре тора. Вена ислам үзәге, нигездә, Согуд Гарәбстаны корольлеге тарафыннан финанслана торган таяна. Вена ислам үзәге ислам дине руханиларын әзерләү өчен рөхсәт алган.
Акбаер (Чубук)
Акбаер (Akbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Загорье (Пружанский районы)
Загорье  (Загор’е ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Синтиоана (Бистрица-Несеуд)
Синтиоана — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мезон-Лаффитт
Мезон-Лаффитт — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Иркутск мөселманнары хәйрия җәмгыяте
Иркутск мөселманнары хәйрия җәмгыяте - җәмәгать оешмасы. 1905 елның мартында сәүдәгәр Шәйхулла Шәфигуллин тырышлыгы белән оештырыла. Максаты: мохтаҗларга һәм мөселман мәдәни-агарту оешмаларына матди ярдәм күрсәтү. Шәһәр күләмендә эшләгән. 1917 елдан соң таркалган.
Яңа Зеландия
Яңа Зеландия (New Zealand, Aotearoa) – Тын океанның көньяк-көнбатышында урнашкан дәүләт. Ике зур (Көньяк утрау һәм Төньяк) һәм күп (700гә якын) кечкенә утрауларда урнашкан. Дәүләтнең башкаласы – Веллингтон каласы (Wellington). Яңа Зеландия халкы саны – якынча 4 284 мең кеше.
География
Субтропик диңгез килматы, кырый көньякта уртача климат. Июльнең уртача температурасы төньякта +12°, көньякта +5°, гыйнварның уртача температурасы төньякта +19°, көньякта +14°. Уртача еллык явым 400–700 мм, тау битләүләрендә 2000–5000 мм. Елгалары күп сулы, һидроэнергетик ресурсларга бай. Иң эре елгасы — Уайкато (озынлыгы 354 км).
Яңа Зеландиядә сары, кара һәм кәстәнә туфраклар, тауларда тау-урман, тау-болын туфраклары таралган.
Хайваннар һәм үсемлекләр дөньясы
Урман башлыча биек тауларда сакланып калган. Үсемлекләрнең 75%тан артыгы эндемик. Абага, эпифит агачы һәм лианалар, җирле агач төрләре (каури, намаки, риму, тарайро һәм башкалар) күп.
Хайваннар дөньясы ярлы. Имезүчеләрдән күсе, эт, ярканатлар, сөйрәлүчеләрдән туатара, кошлардан пингвин, акчарлак һәм башкалар күп. Очмый торган кошлардан киви, уека, моа һәм чебенче, песнәк, сыерчык бар. Соңгы 100 ел дәвамында хайваннар дөньясы болан, төлке, куян һәм башкалар хисабына баеган. Яңа Зеландиядә 10 милли парк (Маунт-Кук, Тонгариро, Фордлен һәм башкалар), 2 диңгез паркы, резерватлар бар.
Тарих
10—14 гасырларда Яңа Зеландиягә маориләр килеп урнашканнар. Аурупалылардан иң беренче булып утрауларга 1642 елда нидерланд диңгезчесе Абел Тасман барган. 1769—70 елларда инглиз диңгез сәяхәтчесе Җ.Кук утрауларны тәдкыйк иткән. 19 гасырның башында аурупалыларның беренче торак пунктлары пәйда булды. Шул ук вакытта маориләр җирләрен басып алу процессы башланды. 1840 елда инглиз мөһаҗирләре Велиингтон шәһәренә нигез салганнар. 1840 елда Бөекбритания Яңа Зеландияне үз мөстәмләкәсенә әйләндергән. 1843 елда маориләрнең иңглиз мөстәмләкәчеләренә каршы кораллы баш күтәрү башланган. 1872 елга килеп маориләрнең каршылыгы тулысынча дирлек бастырылган. 1907 елда Яңа Зеландия доминион статусын алган. Беренче бөтендөнья сугышында Бөекбритания ягында булган. Сугыштан соң Яңа Зеландия Алманиянең элекке мөстәмләкәләре булган Көнбатыш Самоа Һәм Науруны идарә итү өчен Бөекбритания һәм Австралия белән берлектә мандат алган. 1926 елгы империя конференциясе һәм 1931 елгы Вестминстер статуты белән расланган карарлар нигезендә Яңа Зеландия тышкы һәм эчке эшләрдә тулы мөстәкыйльлеккә ия булды. Икенче бөтендөнья сугышында антифашистик коалиция ягында булган. 1945 елдан — БМО әгъзасы.
Халык
Халкының төп өлеше — яңазеландиялеләр; алар яңазеландияле инглизләр һәм маориләргә (15%) бүленә. Моннан тыш, полинезиялеләр, инглиз, шотланд, ирланд, кытай, hинд һ.б. халыклар яши. Рәсми теләр — инглиз һәм маори теллере. Диндарларның күбесе — протестантлар. Шәһәр халкы — 85%. Эре шәһәрләр: Веллиңтон, Окленд, Крайстчөрч.
Диннәр
Яңа Зеландия халкының ~40 % ы үзен бернинди дингә дә бәйләп карамый. Диндарларның күбесе — христианнар (протестантлар һ. б.).
Икътисад
Яңа Зеландия экспорты 59.076 миллиард яңазеланд долларын тәшкил итә ; төп партнелар: Кытай — 16.4%, Австралия — 15.2%, АКШ — 9.3%, Япония — 6.5%, Сингапур — 4.8%, Алмания — 4.4%. Төп импорт таварлары — машиналар һәм җиһазлар, транспорт васитәләре, очкычлар, нефть, электроника, текстиль, пластмасслар.
Авыл хуҗалыгының нигезе — сөт, ит вә ит-йон терлекчелеге. Фураҗ культуралары, бодай, арпа, солы, бөртекле-кузаклылар, яшелчәләр игелә. Җиләк-җимеш, шул исәптә, киви җитештерелә. Бакчачылык (цитрус җимешләр, алма,, , төчечия), йөземчелек алган. Балык һәм кит тотыла. Урманда агач хәзерләнелә.
Сәнәгать
Сәнәгатьтә азык-төлек вә җиңел сәнәгать үсеш алган. Кара һәм төсле металлургия, машиналар төзү, агач эшкәртү, целлюлоза-кәгазь, химия, тукымачылык сәнәгате кәсәбәләре (предприятиеләре) бар. Әлүмин, пыласмас, ашламалар, цемент, заводлары бар. Табигый газ, тимер рудасы, бакыр, кургашын, тутыя, алтын, көмеш, күмер, титан, магнетит комы чыгарыла.
Транспорт
Транспортта диңгез транспортының әһәмияте зур. Эре портлар: Веллиңтон, Окленд, Литлтон. Тимер юллар озынлыгы 3,9 мең километр, автомобиль юллары озынлыгы 92 мең км. Эре аэропортлар — Окленд, Крайстчөрч, Веллиңтон.
Малуси-Мали
Малуси-Мали — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михрув
Михрув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сигонь
Сигонь — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Җелада (Варезе)
Җелада — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җелада Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Баран-ду-Триунфу
Баран-ду-Триунфу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(13198) Banpeiyu
Тарихы
1997 елның 27 февралендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 DT» саналган.
Прель (Валь-д’Уаз)
Прель — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Шмельц (Саар)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шарки (округ, Миссисипи)
Шарки — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Роллинг-Форк шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1109 км² тәшкил итә.
Сик (Румыния)
Сик — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Альмисерат
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каньйон-Дей (Аризона)
Каньйон-Дей  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Каньйон-Дей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әсгать Исхаков
Әсгать Исхаков (Әсгать Тимергали улы Исхаков, 艾斯海提·伊斯哈科夫/Àisīhǎití Yīsīhākēfū/Айсһайти Исиһакыфу,, — , ) — Кытай милли-азатлык хәрәкәте эшлеклесе. Татар милләтеннән. 1942-1944 елларда Голҗа татар мәктәбендә укыткан. 1944-1949 елларда баш күтәрүчеләрнең баш штабы башлыгы, Көнбатыш Төркистан халык җөмһүрияте халык армисенедә оператив бүлеге башлыгы, 1950 елдан ШУАР коммунстик фиркасенең ҮК сәркәтибе. 1 нче чакырылыш Бөтенкытай халык вәкилләре җыелышы әгъзасы. «Мәдәни инкыйлаб» вакытында репрессияләнгән, үлгәннән соң акланган.
Казан совет төзелеше институты
Казан совет төзелеше институты - уку йорты. 1922 елда Казан университетының совет төзелеше һәм хокукы факультеты жирлегендә ачыла. Җөмһүрият, төбәк, өлкә, район һәм шәһәр Советлары өчен житәкче хезмәткәрләр һәм инструкторлар әзерли. 1936 елда ябыла.
Ешилъюрт (Дураган)
Ешилъюрт (Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дураган илчесенә караган бер авыл (köy).
(5984) Lysippus
(5984) Lysippus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4045 T-3» саналган.
Троица (Шкловский районы)
Троица  (Троіца ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD119794
HD119794 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Морозовка (Киров өлкәсе)
Морозовка (Морозовка) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Фираз Харисов
Харисов Фираз Фәхрәз улы (24 май 1952 ел) — галим-педагог. Педагогия фәннәре докторы (2001), профессор (2004). Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2007), Татарстанның атказанган укытучысы (2001), Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2004). Каюм Насыйри исемендәге премия лауреаты (1998).
Зур Терехта
Зур Терехта — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фираз Харисов
Биографиясе
Фираз Фәхрәз улы Харисов 1952 елның 24 маенда Башкорт АССРның Яңавыл районы Истәк авылында туган. Фәрис Харисовның агасы.
Урта белемне Яңавыл шәһәренең 1-нче мәктәбендә ала. 1969 елдан авыл мәктәбендә эшли. 1971-1973 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. 1978 елда Казан педагогия институтын тәмамлаган.
Ларина (Байкалово районы)
Ларина (Ларина) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.
Фираз Харисов
Биографиясе
1978 елдан Казан педагогия институтында эшли, ВЛКСМ комитеты секретаре урынбасары була. 1979 елдан халык депутатларының Казан шәһәре Ленин район Советы башкарма комитетының бүлек мөдире урынбасары.
Ларина (Байкалово районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Фираз Харисов
Биографиясе
1987 елдан Татар гуманитар-педагогия университетында бүлек начальнигы, 1991-2011 елларда укыту-тәрбия эшләре буенча проректор, бер вакытта 2001-2009 елларда татар теле һәм мәдәният-ара бәйләнешләр кафедрасы мөдире.
2011 елдан Казан федераль университетында укыта: гыйльми-белем татаристика, төркиәт һәм этномәдәни белем бирү үзәге җитәкчесе урынбасары, 2012-2015 елларда татар теле һәм уку методикасы кафедрасы мөдире вазифаларын үти.
Фәнни эшчәнлеге
500-дән артык фәнни хезмәт, шул исәптән укыту-методик әсбаплар, сүзлекләр, программалар авторы. Татар һәм француз телләре буенча әсбапларның автордашы.
Ларина (Байкалово районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Марклёвице
Марклёвице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бизюргуп
Бизюргуп (Пызырьгуп, Бизюргуп) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.