cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грущин (Великопольское воеводалыгы)
Грущин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орһание (Чифтелер)
Орһание (Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17892) Morecambewise
(17892) Morecambewise — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 15 мартында Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 EO5» саналган.
HD202627
HD202627 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Валя-Фетей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёнка (гмина Цекцин)
Зелёнка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Уфа (Чиләбе өлкәсе)
Яңа Уфа (Новая Уфа) — Чиләбе өлкәсенең Нязепетровск районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Бужи (Кальвадос)
Бужи — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Михаил Калинин
Михаил Иван улы Калинин («Бөтенсоюз старостасы», Михаил Иванович Калинин,, Югары Троица, Корчева өязе, Тверь губернасы, Россия империясе — , Мәскәү, ССРБ) — инкыйлабчы, совет дәүләт эшлеклесе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1944).
1898 елдан РСДРП (б) әгъзасы. Эшчеләр арасында инкыйлаби өндәүне алып барган. «Эшче сыйныфны азат итү өчен көрәш берлеге»нең Петербург бүлекчәсе әгъзасы, «Искра» гәҗитенең актив хәбәрчесе. Күп тапкыр кулга алынган һәм сөргенгә җибәрелгән.
Февраль икыйлабында актив катнашкан. 1917 елның сентябреннән Петроград шәһәр управасы әгъзасы, район управасы рәисе; беренче легаль Петроград большевиклар комитәсенең әгъзасы, РСДРП(б) ҮК да аның вәкиле. «Правда» гәҗите мөхәрририятенә кергән.
1919—1938 елларда БҮБК рәисе, 1922 елдан берүк вакытта ССРБ ҮБК рәисе. 1938—1946 елларда ССРБ Югары Шурасы Президиумы рәисе. 1946 елның мартыннан ССРБ Югары Шурасы әгъзасы.
Истәлек
2005 елдагы хәле буенча, Калинин исемен 3358 мәйдан, урам, проспект вә тыкрык йөртә. . Донецк, Чабаксар, Чиләбе һәм Горловка шәһәрләрендә Калинин районы бар. Калинин исемен йөртүче ике шәһәр бар — Калининград (элекке Көнигсберг), Калининск (Сарытау өлкәсе). Совет дәверендә Калинин исемен Тверь (Калинин), Королёв (Калининград) һәм Таҗикстандагы Сәрбәнд (Калининабад) шәһәрләре йөрткәннәр.
Брезно (Лашко)
Брезно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Фонтаркано (Перуҗа)
Казе Фонтаркано — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Фонтаркано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тужа (Ополе воеводалыгы)
Тужа  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 23
NGC 23 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Битумнар
Би́тумнар (лат. bitumеn – тау сумаласы). «Битумнар» атамасы өч мәгънәдә йөри: 1) генетик атама – нефтьләр һәм нафтоидлар рәтендәге каустоболитлар (нефтьләр, асфальтлар һ.б.). Чыгышлары үзләрен сыйдыручы токымнарга карата икенчел. Алар өчен эрүчәнлек мәҗбүри билге түгел; 2) аналитик атама – битумоидлар – органик эреткечләр ярдәмендә, токымнан яисә хәзерге утырмалардан алына торган табигый органик матдәләр тупланмасы; 3) техник атама – табигый асфальтлар, нефть, торф, күмер эшкәртү продуктлары, техник чимал буларак кулланылалар.
Табигый һәм ясалма (техник) битумнарга бүленәләр.
Ширндинг
Ширндинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вартберг-об-дер-Айст
Вартберг-об-дер-Айст — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Губи-Опорово
Губи-Опорово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парэчча (Лидский районы)
Парэчча  (Парэчча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лужанка (авыл)
Лужанка (Лужанка) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Сен-Мартен-ле-Ебер
Сен-Мартен-ле-Ебер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17893) Arlot
(17893) Arlot — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Керть
Керть — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чебула елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
(17893) Arlot
Тарихы
1999 елның 17 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FO» саналган.
Тирсә мәчете
Тирсә мәчете — XIX йөзнең I чирегендә (I яртысында) Вятка губернасы Сарапул өязе (хәзерге Татарстанның Әгерҗе районы) Тирсә авылында төзелгән мәчет. 1991 елда шартлатып, җимертелгән. Үзенчәлекле архитектурасы белән аерылып торган.
Керть
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тирсә мәчете
Тарих
Мәчетнең төзелү вакыты төгәл билгеле түгел. Аның төзелүе турында берничә фараз исәпкә алына: Үзенчәлекле архитектурага ия булган: мәчет бинасы портик һәм колонналары белән чиркәүгә охшап тора. Өч яруслы манарасының озынлыгы — 41 метр.
Тирсә авылында 1815 елда мәдрәсә ачылган.
Бөек Ватан сугышыннан соң мәчеттә сөт–май комбинаты урнаша һәм 1983 елларга хәтле эшли.
Тирсәнең тарихи мәчетенең бинасы 1991 елда шартлатып җимертелә.
1999 елда авылда яңа мәчет ачылган.
Слайделл (Луизиана)
Слайделл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Слайделл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаялы (Бәрдә)
Гаялы  (Qayalı ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Коҗаман (Алаплы)
Коҗаман (Kocaman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Алаплы илчесенә караган бер авыл (köy).
Кышин
Кышин — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Покровка (Әбҗәлил районы)
Покровка — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453618, — 80201828003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 226 кешенең яшәве мәгълүм.
Зелёнка (Семполенский повяты)
Зелёнка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Косово Милли галереясе
Косово Милли галереясе (Galeria Kombëtare e Arteve e Kosovës, сер. Косово Национална галерија) — Косово Милли Китапханәсе артында Приштина кампусында урнашкан сәнгать галереясе. Ул 1979 елның февралендә оештырылган. . Иң танылган Косово мөселман рәссамнарының берсе Мөселман Муллики хөрмәтенә аталган.
Зелёнка (Семполенский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Косово Милли галереясе
Бу Косово Җөмһүриятендә иң зур сынлы сәнгать учреждениесе. Галерея урындагы һәм чит ил рәссамнарының төрле күргәзмәләре өчен күргәзмә мәйданы бирә. Китаплар, каталоглар, брошюралар бастыра.
Галерея бинасы
Косово Милли сәнгать галереясе бинасы 1935 еллар тирәсендә Югославия армиясенең хәрби казармасы буларак төзелгән. 1955-1981 елларда анда китапханә урнаша. 1982-1983 елларда биналар архитектор Агуш Бекири тарафыннан Революция музее күргәзмәләр залына әверелә. 1995 елда хәзерге сәнгать галереясе анда урнаша.
Бинаның фасады Печ шәһәре тирәсеннән алынган таш белән бизәлгән.
Оештыру
Косово Милли Сәнгать Галереясе 1979 елда сынлы сәнгать әсәрләрен күрсәтү, кыйммәтле сәнгать әсәрләрен җыю һәм саклау өчен мәдәни учреждение буларак оешкан. Ул Косово мөселман рәссамы  Мөслим Муллики исеме белән аталган. Галерея Косово культурасын күрсәтү зарурлыгы белән бәйле рәвештә ачыла.
Сугыштан соңгы ун ел эчендә Косово Милли Сәнгать Галереясе милли һәм чит ил рәссамнарының 200 дән артык коллектив һәм шәхси күргәзмәләрен оештырды. 2013 елдан галерея директоры булып Арта Агани эшли. .
Велда (Канзас)
Географиясе
Велда халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Косово Милли галереясе
Хезмәттәшлек
Косово Милли сәнгать галереясе түбәндәге оешмалар белән хезмәттәшлек итә:
Велда (Канзас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Форезтан (Падова)
Казе Форезтан — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Форезтан Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Орһание (Измит)
Орһание (Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кыйдыш (мәгънәләр)
Кыйдыш — Россиядә топоним.
Талица-Труба
Талица-Труба — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Конгора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Түбән Кече Сернур
Түбән Кече Сернур (Пӱнчерйымал, Нижний Малый Сернур) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,6%), урыслар (4,4%).
(17894) 1999 FP
(17894) 1999 FP — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 17 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FP» саналган.
Вартманнштеттен
Вартманнштеттен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Брезно (Подвелка)
Брезно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чикләвек утравы
Чикләвек утравы (Пянкинясаари, финча Pähkinäsaari, шведча Nötö) — Нева елгасы Ладога күленнән башланган җирдә урнашкан кечкенә утрау. Ленинград өлкәсенең Киров районына карый.
Санта-Клаус (Индиана)
Санта-Клаус  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Чикләвек утравы
Географиясе
Утрау үләнле үсемлекләр (тукранбаш кычыткан, көрәк, арыслан авызы, эт какысы, шайтан таягы) белән капланган. Зирек һәм кызыл карга миләше куаклары, берәмләп кенә торган чыршы, тирәк, миләш һәм алмагач утыртмалары үсә. Хайваннар дөньясы бөҗәкләр (шөпшә, күбәләкләр) һәм су кошлары (акчарлаклар) белән тәкъдим ителгән.
Санта-Клаус (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чикләвек утравы
Тарихы
Утрауда ныгытма төзелеше барышында новгородлылар утрауның урнашуын һәм аның яраксызлыгын исәпкә алган, ул зур җирдән көчле агымлы Неваның ике кушылдыгы белән аерылып тора. Шулай ук ныгытманы тирән чокырлар белән уратып алганнар. Ныгытма шведларның Ладога күленә таба юлында булган, бу исә новгородлыларга Нева буенча Фин култыгына юл тәэмин иткән, ул Көнбатыш Европа илләре белән сәүдә итү өчен кулланылган.
Шведлар даими рәвештә әлеге мөһим фортка ия булу хокукы өчен көрәшкәннәр һәм 1348 елның августында Чикләвек утравын яулар алуга ирешәләр, тик инде 1349 елның февралендә үк төрле рус шәһәрләреннән килгән ополчение көче белән утрау законлы хуҗасына кайтарыла. Әмма сугыш вакытында агач ныгытманы юк иткән янгын чыга.
Орешекның таш ныгытмасы төзелеше 1352 елда тәмамланган. Төзелеш белән Новгород Республикасы башлыгы — архиепископ Василий җитәкчелек итә. Ул вакытта ныгытманың таш варианты утрауның көньяк-көнчыгыш өлешендә калкулыкта урнашкан була һәм аның 1/5 территориясен биләп торган.
Гуженко
Гуженко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 24
NGC 24 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Булычи (Киров өлкәсе)
Булычи (Булычи) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими урыслар (100%).
Тули
Тули — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Финацулуй
Валя-Финацулуй — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мишель-де-ла-Пьерр
Сен-Мишель-де-ла-Пьерр — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Шламмерсдорф
Шламмерсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Булон (Кальвадос)
Булон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
HD202655
HD202655 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Парэчча (Навагрудский районы)
Парэчча  (Парэчча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Апанай мәчете
280px|thumb|Апанай мәчетенең яңартылган манарасы, 2007 Апанай мәчете (Икенче җәмигъ, Байлар, Тау тишеге) — Казандагы мәчет, татар дини архитектурасы һәйкәле. Бу бинада рус бароккосы һәм татар декоратив сәнгате элементлары бар. Архитекторы билгесез.
Тарих
Апанай мәчете Иске Татар бистәсендә урнашкан. Ул Екатерина II Казанда патшабикә Анна Иоанновна боерыгы буенча җимерелгән һәм янган мәчетләр урынына, яңа ике таш мәчет төзергә рөхсәт биргәч, татар сәүдәгәре Якуп Солтангалиевның ярдәме белән 1768–1771 елларда төзелә.
Беренче вакытта мәчет бер заллы, сигез кырлы манаралы була. 1872 елда архитектор П.И.Романов проекты буенча, мәчеткә төньяктан ике этажлы өстәмә бина кушыла, ул беренчел бина белән бер үк стильдә төзелә. 1882 елда мәчет тирәсендә кирпичтән койма эшләнә, анда бер этажлы лавка төзелә.
Апанай мәчете ТатҮБК Президиумының 1930 елның 6 февральдәге карары нигезендә ябыла. Совет чорында манара, мәчет залларының гөмбәзләре җимерелә, ә эчке як өч этажга бүленә. Декоратив элементларның күбесе юк ителә. Бинада балалар бакчасы урнаштырыла. Министрлар Кабинетының 1995 елның 18 сентябрендәге карары нигезендә мәчет  «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенә тапшырыла, косметик ремонт эше башлана.
Мәчет 2003 елга кадәр эшләгән, аннары төзекләндерү-торгызу эшләренә ябылган. Бу объект федераль дәрәҗәдәге тарихи һәм мәдәни һәйкәл булып тора, ул тарихи мирасны саклау буенча төрле дәүләт программаларына кертелгән, шуннан соң татар халкының архитектура энҗесе дип саналган мәчетне торгузы эшләре башланган. Апанай мәчете федераль бюджеттан финансларга тиешле һәйкәлләр исемлегенә кертелгән. 2011 елның 2 декабрендә төзекләндерүдән соң Апанай мәчете ачылды.
Мәчетнең имам-хатыйбы Вәлиулла хәзрәт Якупов.
Атама тарихы
«Апанай» дигән исем мәчет мәхәлләсендә Апанаевлар — атаклы татар сәүдәгәрләре яшәгәнгә бәйле, чөнки нәкъ шул меценатлар озак вакыт аны карап торганнар. Икенче исем — «Байлар» да Апанаевлардан килә. «Тау тишeге» исеме исә калкулыклы рельеф һәм җимерелүче ярның якын булуына бәйле.
Зелёново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Зелёново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коҗаоглу (Гемерек)
Коҗаоглу (Kocaoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гемерек илчесенә караган бер авыл (köy).
Орһанкөй (Аланья)
Орһанкөй (Orhanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гужна
Гужна — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буҗаккөй (Козан)
Буҗаккөй (Bucakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17895) 1999 FZ2
(17895) 1999 FZ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ваттенберг
Ваттенберг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Казе Форлай (Болонья)
Казе Форлай — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Форлай Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брезовець (Лендава)
Брезовець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кизил-Юн
Кизил-Юн — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/376/212/130 урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дене (Мен һәм Луара)
Дене — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Спринггилл (Луизиана)
Спринггилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спринггилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Лазарово
Лазарово — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вескан (Канзас)
Вескан  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вескан халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Зелёнчин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Зелёнчин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фране Булич
Фране Булич 1846 елның 4 октябрендә Хорватинең Враниц шәһәрендә туган. Вена университетын тәмамлый. Хорватия фән һәм сәнгать академиясендә эшли.
Далмациядә борыңгы Хорватия һәм борыңгы һәйкәлләрне, шул исәптән борыңгы Рим Солин шәһәре хәрабәләрен археологик тикшеренүләр аның башлангычы белән башлап җибәрелде.
1926-нчы елда Булич Загребның мактаулы резиденты исеменә лаек булды.
1934 елның 29 июлендә Загребта вафат була.
Турава
Турава — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17896) 1999 FW4
(17896) 1999 FW4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 17 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FW4» саналган.
Медведево (Чиләбе өлкәсе)
Медведево (Медведево) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), башкортлар (17%).
Мажица
Мажица — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сестрино күле    кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 25
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Орһанлар (Балья)
Орһанлар (Orhanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Мишель-де-Монжуа
Сен-Мишель-де-Монжуа — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Нью-Мексико
Нью-Ме́ксико (ингл. New Mexico; исп. Nuevo México) – АКШ көньяк-көнбатышында урнашкан штат. Башкаласы – Санта-Фе шәһәре.
Тесна
Тесна — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ухра елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Гужно (Лещинский повяты)
Гужно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тесна
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гужно (Лещинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Финтиней
Валя-Финтиней — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саратога (Индиана)
Саратога  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парэчча (Слонимский районы)
Парэчча  (Парэчча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Бургебюс
Бургебюс — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Коҗаоглу (Еркөй)
Коҗаоглу (Kocaoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Ваттенс
Ваттенс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Туктамыш (Мари Ил)
Туктамыш (Токтамыж, Токтамыж) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,3%), әзериләр (6,5%), урыслар (3,2%).
Ваттенс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Самар совхозы бүлекчәсе
Самар совхозы бүлекчәсе — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
ᴨyчтьı индексы — 453618, — 80201828004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 510 кешенең яшәве мәгълүм.
Буҗаккөй (Аланья)
Буҗаккөй (Bucakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17897) Gallardo
Тарихы
1999 елның 19 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FV8» саналган.
Шледорф
Шледорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брезовець (Циркулане)
Брезовець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Денезе-су-Дуе
Денезе-су-Дуе — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Зелень (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Зелень  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кийский Шалтырь
Кийский Шалтырь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 454 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казе Формика (Ферара)
Казе Формика — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Формика Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Таллула (Луизиана)
Таллула  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Таллула шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үгезкөтүче йолдызлыгы
Үгезкөтүче йолдызлыгы (Boɵtes, Βοώτης — «үгезле сабанчы» сүзеннән) — күк йөзе төньяк ярымшарының йолдызлыгы. Россиянең бөтен территориясендә күренә.
Астеризмлар
Йолдызлыкны зур астеризм оештыра. Аның төрле исемнәре бар — Эскимо, Һава Еланы яки Парашүт. Бу астеризм α (Арктур), ε (Изар), δ, β, γ һәм ρ йолдызларыны эченә ала. μ², β, γ һәм δ  йолдызлары исә төзексез дүртпочмакны тәшкил итәләр — Трапециясыман астеризм.
Тарих
Борынгы йолдызлык. Борынгы Юнaнcтандә аны Арктофилакс («Аю сакчысы», Зур Аю йолдызлыгы күздә тотыла) дип атаганнар. Клавдий Птолемей аны үзенең «Әлмагест» китабына керткән. Йолдызлык Аркад белән бәйләнәләр. Борынгы греклар карашлары буенча Аркад — ул нимфа Каллистоның улы, ул хаталык белән аулауда үзенең анаңны аю кыяфәтендә (аны Гера әверелдерде) эттән тоттырды.
Орһанлы (Алтыэйлүл)
Орһанлы (Orhanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гужно (Островский повяты)
Гужно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вилроудс-Гарденс (Канзас)
Вилроудс-Гарденс  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(17898) Scottsheppard
(17898) Scottsheppard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 22 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FB19» саналган.
Вилроудс-Гарденс (Канзас)
Географиясе
Вилроудс-Гарденс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Духовщина районы
Тарих
Духовщина районы 1929 елны оештырылган.
Халык
Халык саны — мең кеше.
Демография
Духовщина районының иң зур торак ноктасы – Озёрный штб.
Туркув
Туркув — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ласкар (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зеленьщизна
Зеленьщизна — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пасада (Воранавский районы)
Пасада  (Пасада ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD202671
HD202671 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кокоулята
Кокоулята (Кокоулята) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 26
NGC 26 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фатих Кәрим
' Фатих Кәрим''' (9 гыйнвар, 1909 ел, Ает авылы, Башкортстанның Бишбүләк районы — 19 февраль, 1945 ел, Кенигсберг тирәләре) – татар шагыйре.
Тәрҗемәи хәле
Фатих Кәрим Ает авылында заманы өчен укымышлы саналган Әхмәтвәли мулла гаиләсендә унберенче – төпчек бала булып дөньяга килә. Үз авылында мәдрәсәдә укый. Абыйсы Габдулла (шагыйрь Ярлы Кәрим), әтисе, апасы да шигърият яраталар, үзләре дә шигырьләр чыгаралар. Сигез яшьтән әтисез калып, балалар йортында тәрбияләнгән.
Әтисе Әхмәтвәли озак еллар мәдрәсәләрдә белем ала, бай балаларының аш-су әзерләүчесе булып тамагын туйдыра. Күп вакыт дөнья гизеп йөри. Дини темага шигырьләр, поэмалар яза. Яшәп килгән тәртипләрне яратмый, байлыкка кызмый, ярлылыкны да хуп күрми. Ул заманының алдынгы кешесе булып танылган, фәлсәфи фикер йөртергә яраткан. Бу гаилә намуслы хезмәт белән көн күрә. Олы ир туганнары үсә төшү белән кул арасына керә башлаганнар. Берсе кыш укып, җәй буена читтә эшләп кайта, өченчесе байга малайлыкка яллана, аннан соң кара эшче була һәм шунда үпкә чире эләктерә. Ә әтиләре шуннан соң үз эченә бикләнә, бөтен эше мәчеткә барып кайтудан узмый.
Төрек-Балкан сугышы башлангач, мулла бераз үзгәргәндәй була. Яңа тормышны ялганламый, якламый. Революциядән соң өч ел яшәгәч, тома сукыраеп, муллалыктан баш тартмыйча, 1918нче елны тыныч кына дөнья куя. Әниләре Гөльямал да аз сүзле, тыйнак, уңган хатын булган. Бөтен өй мәшәкатьләре, йорт эшләре аның җилкәсенә төшкән. Еш чирләгән. Шуңа карамастан, һәрвакыт күтәренке күңеллелек саклаган, эшне җырлап кына башкарган. Балалары да аның моңлы тавышын тыңларга яратканнар. Ф. Кәримнең поэзиягә булган мәхәббәте ата-ана нигезендә үк сиземләнә башлый. Шагыйрь үзе бу хакта болай дип язган: « Әдәби әсәрләр язу теләге бала чагымнан ук йөрәгемә кереп урнашты. Егет чагыннан ук тома сукыр әтиемнең үзе өчен язган шигырьләрен безгә укыштыргалаганын ишетү, апам Мәрьямнең үз дәфтәренә Дим буе табигатен тасвирлап язган күп кенә шигырьләрен башкалардан яшереп миңа гына укуы, абыем Ярлы Кәримнең матбугатта чыгып барган шигырьләрен уку – болар минем әдәбият өлкәсенә табан юнәлеш ясавыма төп һәм башлангыч этәргеч булдылар…» Ф. Кәримнең әдәбият белән ныклап кызыксынуы әтисе үлгәч башлана. Ул һәр көнне, әнисен елата- елата, аннан « Сак –Сок бәетен» укыта. Булачак шагыйрь шулай итеп 12 яшенә кадәр туган авылында яши, укый. 1922 нче елда Ф.Кәрим Бәләбәй педагогия техникумының әзерлек курсына укырга керә, монда ул 2 ел уңышлы шөгыльләнә.
Ул чакта Казанда яшәгән абыйсы Габдулла аны үзе янына чакыра. 1924 нче елда Казанга килгәч, абыйсын Башкортстанга эшкә күчерәләр. Шулай да Габдулла Фатихны Н.К. Крупская исемендәге балалар йортына урнаштырырга өлгерә. Ф.Кәрим монда 1925 нче елның көзенә кадәр тәрбияләнә. 1929 нчы елда Казанда Җир төзү эшләре техникумын тәмамлый. Шушы елларда аның беренче шигырьләре матбугатта басылып чыга. Татарстан китап нәшриятының яшьләр һәм балалар әдәбияты бүлегендә җитәкчелек иткән елларда ул аеруча канатланып китә ( 1934). «Яшь ленинчы», «Азат хатын», «Атака» газета – журналлары редакцияләрендә илһамланып иҗат итә. 1931 –1933 нче елларда Кызыл Армия сафларында хезмәт итеп кайта.
1938 нче елда Ф.Кәрим кулга алына. Мулла улы буларак, имеш, ул, сыйнфый көрәшкә зыян китергән: үзенең нинди катлам кешесе икәнен яшереп, комсомолга кергән, троцкистлар белән элемтәдә торган. Бу вакытта аңа әле 30 яшь тә тулмаган була. 1939 нчы елны хөкем була. Аңа аена бер мәртәбә гаиләсенә хат язарга рөхсәт итәләр. Хатларның берсендә ул киная белән генә үзенең кай тирәдәрәк утырганын да хәбәр итә. Шуннан соң хатыны Кадрия, ике яшьлек кызы Ләйләне ияртеп, Казандагы төрмә янына килеп йөри.
Югары суд утырышы шагыйрьне 10 елга төрмәгә ябылуга һәм 5 елга гражданлык хокукларын чикләү җәзасына хөкем итә. Аны Коми якларындагы төрмәгә жибәрәләр. Төрмәдә утырганда да, ул иҗат итүдән туктамый. Шигырьләрен күңелендә ятлап саклый. Мөмкинлек булу белән, Х. Туфан кебек, папирос кәгазенә вак-вак хәрефләр белән язып, кием жөйләрендә яшереп тота. Шигърият аңа яшәү көче бирә, кешелеген сакларга, сыгылып төшмәскә ярдәм итә.
1924 елда ул Казанга килү белән, шигырь язу белән мавыга башлый. 1926-1927 елларда аның «Төнге урам баласы», «Урман» исемле шигырьләре басыла. 1931 елда «Башлангыч җыр» исемле шигырьләр җыентыгы чыга. Кыска гына иҗат дәверендә Ф.Кәрим күп кенә ялкынлы лирик шигырьләр, поэмалар тудырды. Шагыйрь шулай ук проза һәм драма әсәрләре дә язды.
Бөек Ватан сугышын Сталин төрмәсендә каршылый. Ул сугышка язылып, котыла һәм 1945 елны Көнчыгыш Пруссиядәге сугышларда батырларча һәлак була.
Малина (Ратыня кушылдыгы)
Малина  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ратыня елгасының сул ярына тамагыннан 33 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Мор-де-Буа
Сен-Мор-де-Буа — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Брезовиця (Велика Полана)
Брезовиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коҗаоглу (Егылҗа)
Коҗаоглу (Kocaoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Егылҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Гулково
Гулково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шлехинг
Шлехинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саут-Витли (Индиана)
Саут-Витли  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Газыгурдалы
Газыгурдалы (Qazıqurdalı ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
(17899) Mariacristina
(17899) Mariacristina — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казе Форнари (Вербано-Кузио-Осола)
Казе Форнари — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Форнари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валя-Финтинилор
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буржовиль
Буржовиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Буҗаккөй (Серик)
Буҗаккөй (Bucakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тоица
Тоица — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ухра елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
HD202711
HD202711 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кильдек
Кильдек — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Туендат елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тшебина (Ополе воеводалыгы)
Тшебина  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вёллерсдорф-Штайнабрюкль
Вёллерсдорф-Штайнабрюкль — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Зелинск
Зелинск — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аризона (мәгънәләр)
Аризо́на:
Гултови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пасека (Ивевский районы)
Пасека  (Пасека ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Брезовиця (община)
Брезовиця  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аризона
Аризо́на (Arizona) – АКШка кергән 48нче штат. Илнең көньяк-көнбатышында урнашкан. Юта, Колорадо һәм Нью-Мексико белән бергә «дүрт почмак штатларына» керә. Башкаласы һәм иң зур шәһәре – Финикс (Phoenix).
2005 елда штат халкының саны якынча 5 939 292 кеше (АКШда 20нче урын).
Көньякта штат Калифорния һәм Невада белән, төньякта – Юта һәм Колорадо белән, көнчыгышта Нью-Мексико белән, ә көньякта Мексика белән чиктәш.
(17900) Leiferman
(17900) Leiferman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FO24» саналган.
Удельный Пижай
Удельный Пижай (Руш Пыжай, Удельный Пижай) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Ишкол
Ишкол — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453626, — 80201831001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 257 кешенең яшәве мәгълүм.
Каллиграфия
Каллиграфия (καλλιγραφία, татарларда хөснел хат - матур язу) – матур язу сәнгате. Сынлы сәнгатьнең бер төре. Каллиграфияне кешеләрнең язуда иҗади үзенчәлекләрен чагылдыруга омтылышы барлыкка китерде.
Бу эш белән максатчан шөгыльләнүче каллиграф яки хаттат дип атала. Элекке заманда язу иясе башка халыклардагы кебек, татар милләтендә матбагачылык барлыкка килгәнче кулъязма китаплар гамәлдә булган. Каллиграф-хаттатлар аларны күчереп тараткан. Әйтик, хәзерге заманга җиткән татар кулъязмаларының 90 проценты оригиналь нөсхәдә түгел, күчерелүче кулыннан узган копия икән. Хаттатның исемен, туу урынын белдерүче тәхәллүсен һәм язылу вакытын кулъязма читләрендә язып куелган колофоннан белеп була. Ләкин бу күбесенчә затлы, сату өчен ясалган кулъязмаларга карый. Оста аларга үзенең сәүдә тамгасын куеп калдырган.
Гарәп язуында каллиграф язу стильләре
Хотуте ситтә –10-13 гасырда гарәп хаттатлары уйлап тапкан алты классик язу төрләрен (нәсх, сөлс, мөхаккак, рәйхани, тәүкигъ, рикагъ) берләштереп әйтү.
Күфи – гарәп язуының иң борынгы төре. Бу төр язуда хәрефләр очлы һәм калын, монументаль булуы белән аерылып тора. Иң беренче Коръән китаплары бу стиль белән язылган. VII гасырда ук барлыкка килгән дип исәпләнә.