cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Донико (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Һади Такташ
Һади Такташ (Мөхәммәтһади Хәйрулла улы Такташев,, — , ) — татар әдәбияты классигы, шагыйрь, драматург.
Тормыш юлы
Һади Такташ 1901 елның 1 гыйнварында Тамбов губернасының Сыркыды авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туа. Кечкенәдән үк укырга, җырлар, такмаклар чыгарырга һәвәс булып үсә. Һади беренче мәртәбә үз өендә әткәсеннән һәм әнкәсеннән дәресләр ала. Өйдә бераз укыгач, үз авылларындагы дини мәктәпкә китә. Соңрак аны Сыркыдыдан утыз чакрым ераклыктагы, заманына күрә укыту процессы яңачарак корылган Пешли мәдрәсәсенә бирәләр. Шунда Һади 1911 елдан 1913 елның ахырына кадәр укый. Биредә ул шул чакта төрки дөньяга киң таралган «Вакыт», «Йолдыз», «Тәрҗеман», «Ялт-Йолт» исемле газета һәм журналлар белән таныша, шигырьләр язу белән мавыга. Кызганыч ки, булачак шагыйрьнең бу чорда иҗат иткән шигырьләре безнең көннәргә кадәр килеп ирешмиләр. Пешлидән соң Һади бер елын, укымыйча, авылда үткәрә.
Беренче империалистик сугыш башланып, алты балалы зур гаиләнең матди хәле кыенлашкач, Хәйрулла абзый үзенең улларын читкә эшкә җибәрергә карар кыла. Шул уңайдан унөч яшьлек Һадины да, үзләренә кардәш тиешле бер сәүдәгәргә ияртеп, Урта Азия якларына Кәттә-Курган шәһәренә озата. Һади әүвәл әлеге сәүдәгәрнең өендә хезмәтче малай хәлендә яши. Аннары Бохарага күчеп, шәһәр байларыннан берсенең мануфактура кибетендә приказчик өйрәнчеге булып эшли. Хезмәттән буш вакытларында шәһәр яшьләренең төрле мәдәни эшләренә, һәвәскәрләр оештырган спектакль, концертларга йөри, Бохара әмирен бәреп төшерүне максат итеп куйган сәяси хәрәкәттә актив катнаша. Матбугатта Бохарадагы вакыйгаларны яктырткан мәкалә-хәбәрләре басылып чыга. Бала чактан ук башланган әдәби иҗат тәҗрибәләрен дәвам иттереп, «Газраилләр»(1916), «Караңгы төннәрдә»(1916), «Төркстан сахраларында» (1917) исемле шигырьләрен яза. «Төркстан сахраларында» дигән шигыре Ташкентта нәшер ителә торган «Олуг Төркстан» газетасының 1918 елгы 21 гыйнвар санында басылып та чыга. Бу — Һади Такташның матбугатта дөнья күргән беренче шигыре.
Урта Азия якларына әти-әнисенә матди яктан булышу нияте белән киткән үсмер малайның теләкләре тормышка ашмый. 1917 елгы революцияләр шаукымыннан соң озак та үтми, 1918 елның көзендә Һади туган авылы Сыркыдыга кайта. Авылда ел ярым чамасы китапханә мөдире, башлангыч мәктәп укытучысы булып эшли, мәдәни-агарту эшләре алып бара. Шушы ук вакытта Һади "Күктән сөрелгәннәр"(1918), "Үтерелгән пәйгамбәр" исемле шигырьләрен яза.
Янув (гмина Вольбуж)
Янув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Һади Такташ
Тормыш юлы
Әдәби иҗат белән чиксез кызыксынган, үзлегеннән укып, белем дәрәҗәсен күтәрергә омтылган шагыйрь егет яңадан урыныннан кузгала: 1919 елның, көзендә Оренбургка китә. Монда ул Оренбург губкомы органы «Юксыллар сүзе» газетасының җаваплы сәркатибе булып эшли, политик курсларда укый, шәһәрнең мәдәни тормышында кайнап, Шәриф Камал, Әфзал Таһиров кебек күренекле язучылар белән таныша, үзе хезмәт иткән газета битләрендә көндәлек вакыйгаларга багышланган хәбәрләрен һәм шигырьләрен бастыра.
Янув (гмина Вольбуж)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һади Такташ
Тормыш юлы
Яшәү шартлары кыенлашкач, Һади Такташ, дусларының тәкъдиме белән, 1921 елның язында Ташкент шәһәренә күчә. Анда ул «Белем йорты» журналының җаваплы сәркатибе вазифасын башкара. Шул ук вакытта Төркстан эшче-диһкан коммунистлар университетында, Кызылармеецлар мәктәбендә тел-әдәбият укыта.
Ташкент чоры Такташ иҗат эшчәнлегенең тагын да активлашуы, шагыйрь буларак, иҗат йөзенең үзенчәлекле форма ала баруы белән характерлы. Биредә ул үзенең беренче дәвер әдәби эшчәнлегендә күренекле урын тоткан романтик әсәрләрен — эчтәлеге белән нигездә мифологик легендаларга нигезләнгән һәм мифологик, символик образлар аша кеше шәхесенең рухи хөрлеген данлаган, аны буып торган явыз көчләргә, дини хорафатларга, социаль гаделсезлеккә каршы ярсулы көрәш, гыйсъянчылык идеясен алга сөргән бер шәлкем шигырьләрен («Онытылган ант», «Күләгәләр», «Нәләт» (1922), «Таң кызы», «Урман кызы») һәм атаклы «Җир уллары трагедиясе»н (1921) иҗат итә.
180px|thumb|right|Һади Такташ Ташкәнттә чакта, 1921 ел
1922 елның җәендә Һади Такташ Мәскәүгә күчеп килә. Башкалада ул татар гәҗит- журналлар, аларның редакция даирәсе белән якыная. Мәскәүдә берничә ай яшәгәннән соң, шул елның ноябрь айларында Казанга килә һәм гомеренең соңгы көннәренә кадәр шунда төпләнеп кала. 1923 елда аның «Җир уллары трагедиясе» һәм башка шигырьләр» исеме белән беренче җыентыгы басылып чыга. «Җир уллары трагедиясе» шул ук елда сәхнәгә дә менә. Спектакльнең премьерасында Идея ролен Такташ үзе башкара.
Казанга килгәч, ул берникадәр вакыт Татар дәүләт театрына суфлер булып эшли, аннары «Чаян» (1923-1924), «Октябрь яшьләре» (1925), «Авыл яшьләре» (1926), «Азат хатын» (1926-1929) журналларының җаваплы сәркатибе вазифаларын башкара. 1929 елда «Чаян» журналы редакциясенә кайта һәм гомеренең ахырына кадәр шунда эшли.
Казанда 1922-1923 елларда язылган әсәрләрендә поэтик фикерләүдәге элекке романтик гыйсъянчылык мотивлары әле дәвам итсә дә, 1923 ел ахырларыннан башлап, Һади Такташ иҗатында тормышны реалистик сурәтләү тенденциясе көчәйгәннән-көчәя барып, шагыйрьне яңа иҗади ачышларга китерә. В.И. Ленин үлеме тәэсирендә туган «Гасырлар һәм минутлар» поэмасы, «Давылдан соң», «Сагыну җырлары», «Такташ шигырьләре» исемле җыентыкларында урнаштырылган лирик-публицистик шигырьләр һәм, ниһаять, яшьлеккә, мәхәббәткә, тормышның матурлыгына гимн булып яңгыраган «Мәхәббәт тәүбәсе»(1927), «Алсу»(1929), «Мокамай» кебек лирик поэмалар Такташны егерменче еллар татар поэзиясенең алдынгы сафына чыгарып бастыра. Әдипнең популярлыгы искиткеч тиз үсә, ул халыкның уй-хисләрен, хыял-омтылышларын илһамланып җырлаучы трибун-шагыйрь булып таныла.
1930-1931 еллар дәвамында Һади Такташ «Киләчәккә хатлар» исемле шигъри әсәре өстендә эшли. Автор тарафыннан ун хат итеп уйланылган, шул чорның катлаулы иҗтимагый һәм әхлакый проблемаларын яктыртырга тиешле бу киң колачлы лироэпик әсәр, кызганычка каршы, тәмамланмый кала: шагыйрь хатларның өчесен генә язып бетерә.
Һади Такташ — барыннан да элек шагыйрь буларак танылган әдип. Ләкин аның бай мирасында башка жанр әсәрләре дә зур урын били. Ул — «Күмелгән кораллар»(1928), «Югалган матурлык»(1928) һәм «Камил»(1929) исемле драма әсәрләре авторы. "Югалган матурлык" пьесасы 1929 елның 18 гыйнварында Татар академия театрында уйнала. Ләкин әсәр сәхнәгә чыгуга, матбугатта Такташны гаилә мәсәләсен дөрес аңламауда, хатын- кызларны коры ана гына итеп, аларны бөек эшләрдән, ирләр белән тормышта беррәттән барудан мәхрүм итүдә, әсәрнең идеологик яктан зарарлы булуында гаеплиләр. Шушы вакыйгалар нәтиҗәсендә, драма Такташ үзе исән вакытта басылмый кала.
Һади Такташ үзенең каләмен сәнгатьнең иң популяр төрләреннән булган кинодраматургия өлкәсендә дә сынап карый. Аның архивында шушы юнәлештә эшләнгән тәҗрибәсеннән «Камил» киносценариеның кулъязмалары сакланып калган.
Газета-журнал редакцияләрендә озак эшләү әдипнең журналистлык талантын да ачып җибәрә. Заманның күп төрле әктүәл темаларына багышлап, ул дистәләрчә публицистик мәкалә, очерк һәм фельетоннар язып бастыра. Хикәя жанрында, әдәби тәнкыйть өлкәсендә дә көчен сынап карый. 1980-1983 еллар арасында Татарстан китап нәшрияты әдипнең барлык жанр әсәрләрен туплаган өч томлык җыентыгын чыгарды.
Әдип революция һәм шул елларның кырыс романтикасын, шул чор кешеләренең рухи матурлыгын сәнгатьчә гәүдәләндергән төрле жанрдагы әсәрләре белән татар әдәбияты тарихында яңа сәхифә ачты, яңа принципларга таянган әдәбиятның нигез ташларын салуда үзеннән зур өлеш кертте. Аның мирасының кыйммәте М. Мамин, Х. Хәйри, Х. Госман, Г. Халит, Н. Юзиев, Т. Галиуллин, А. Әхмәдуллин, М. Гайнетдинов, Ф. Бәйрәмова, М. Фатыйховалар тарафыннан өйрәнелгән.
Тормыш юлы хронологик тәртиптә
1915 ел — Кәттә-Курганда сәүдәгәр ярдәмчесе
1916-1918 — Бохарада кибеттә приказчик.
1918 елда «Олуг Төркестан» газетасында беренче шигырен бастыра. Шул ук елның көзендә туган авылына кайта һәм укытучылык курсларына керә. Аларны тәмамлагач укытучы булып эшли.
Сервезел
Сервезел — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Һади Такташ
Тормыш юлы хронологик тәртиптә
1919 — 1920 елларда Ырынбурда. «Юксыллар сүзе» газетасында редактор булып эшли.
Сервезел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һади Такташ
Тормыш юлы хронологик тәртиптә
1921 — 1922 елларда Ташкәнттә. Ташкәнт коммунистлар университетында әдәбият укыта.
thumb|left|200px|Һади Такташ
1922 елның җәендә Мәскәүгә китә. Көзен Казанга күчә. Татар дәүләт театрына суфлер булып урнаша.
1923-1924 елларда Чаян журналының җаваплы сәркатибе, Кызыл Татарстан газетасының әдәби хезмәткәре.
1923 елда «Җир уллары трагедиясе» Һәм башка шигырьләр» беренче җыентыгы дөнья күрә.
1924 — "Гасырлар һәм минутлар" поэмасын трибунадан укуы белән зур популярлык казана.
HD111702
HD111702 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Һади Такташ
Тормыш юлы хронологик тәртиптә
1925 — «Октябрь яшьләре» журналының җаваплы сәркатибе
1926-1929 — «Азат хатын» журналының җаваплы сәркатибе
HD111702
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Һади Такташ
Тормыш юлы хронологик тәртиптә
1926 — «Авыл яшьләре» журналының җаваплы сәркатибе
1930 елның 3-24 декабре — Данбаска иҗади сәфәр.
1931 ел (җәй) — Актаныш районына иҗади сәфәр.
1931 елның 8 декабрендә Казанда вафат була.
Любице
Любице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальково (Киров өлкәсе)
Вальково (Вальково) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Брогден (Төньяк Каролина)
Брогден  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брогден халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилькув (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гыйлемдар Рамазанов
Гыйлемдар Рамазанов (Гыйлемдар Җиһандар улы Рамазанов, Ғилемдар Йыһандар улы Рамазанов) – әдәбият галиме, тәрҗемәче, фронтовик шагыйрь. Татар, рус, башкорт телләрендә кырыклап китабы бар. Салават Юлаев премиясе лауреаты (1982).
Тәрҗемәи хәле
Иске Балак мәктәбендә, Тәйнәш җидееллык мәктәбендә, Уфа педагогия училищесында (1938 ел), Дәүләкән педагогия училищесында (1939-1941 еллар), Уфа хәрби пехота училищесында (1941 ел), Уфада Башкорт дәүләт педагогия институтында (1945-1949 еллар), М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында аспирантурада (1950-1953 еллар) укый.
“Башкорт поэзиясендә совет кешесе образы” темасына кандидатлык (1953 ел), Мәҗит Гафури иҗаты турында докторлык (1966 ел) диссертацияләре яклый.
Бөек Ватан сугышында
1941 елның азагында хәрби хезмәткә алына. Хәрби пехота училищесында укыгач, Уфадагы 30 нчы (запас) укчы полкта курсант була.
1942 елның маеннан фронтка китә. Көнбатыш, Калинин, Воронеж, I Украина фронтларында, Великие Луки һәм Белый калалары тирәсендәге сугышларда катнаша.
1943 елның июлендә Курск дугасында, 1943-1944 елларда Украина җирендәге сугышларда, 1945 елда Польша, Алмания, Австрия территориясендәге хәрби хәрәкәтләрдә катнаша. Җиңү көнен Алманиянең Заган каласында каршылый. Ике Кызыл Йолдыз ордены (1944 ел) белән бүләкләнә.
1945 елның ноябрендә демобилизацияләнә.
Хезмәт юлы
1949-1950 елларда Бөре каласында укытучылар институтында һәм педагогия училищесында укыта.
1953 елның ноябреннән озак еллар ССРБ Фәннәр академиясе Башкортстан бүлегенең Мәҗит Гафури исемендәге Тарих, тел һәм әдәбият институтында гыйльми хезмәткәр.
Регенгуш-де-Монсараш (фрегезия)
Регенгуш-де-Монсараш  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Гыйлемдар Рамазанов
Хезмәт юлы
1955-1958 елларда “Совет Башкортстаны” гәҗитендә мөхәррир.
Рюкерсдорф (Тюрингия)
Рюкерсдорф (Rückersdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Гыйлемдар Рамазанов
Иҗаты
Беренче шигырьләре матбугатта (әдәби альманахта һәм “Яшь төзүче” гәҗитендә) 1939 елда күренә башлый.
Рюкерсдорф (Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гыйлемдар Рамазанов
Иҗаты
Бөек Ватан сугышы елларында лирик шигырьләр, “Зоя” (1943 ел) һәм “Украина турында җыр” (1945 ел) поэмаларын фронт (мәсәлән, татар телендәге "Ватан намусы өчен") гәҗитләрендә басыла.
“Безнең буын” дигән беренче китабы (1947 ел), “Якты юллар”, “Сөю сүзе”, ”Яшьлек юллары” китаплары белән үзен өлгереп җиткән шагыйрь итеп таныта. “Идел буендагы калада”, “Яшьлек таңнары” поэмаларында яуда узган яшьлек еллары, замандашларының якты уй-тойгылары, “Әти янында” (1964 ел) поэмасында Ватан сугышында һәлак булган әтисе Җиһандар турында яза.
А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Н.А. Некрасов, А.Кулешов, Ю.Лаптев әсәрләрен тәрҗемә итә.
Әдәбият
1. С. Кулибай. Өч җыентык турында. Уфа, 1949 ел.
2. М. Гали. Зори молодости. Мәскәү, Литературная Россия, 1964 елның 10 апреле саны.
3. В. Росляков. Память, не дающая покоя. Мәскәү, Литературная газета, 1973 елның 13 июле саны.
Бизәкләп туку
Бизәкләп туку өй һәнәрчелеге һәм вак мануфактуралар рәвешендә яшәп килгән. Татар хатын-кызлары борын-борыннан, сәгатьләр буе туку станы артында утырып, үзләренә - бирнә, туган-тумачаларына һәм кияүләренә, Сабантуйга - бүләкләр, йорт өчен чаршаулар, кашагалар, сөлгеләр әзерләгәннәр. Оста куллар бизәкләп туку техникасвнвң барлык төрләрен белгәннәр. Болар - чүпләмле туку, төсле чүпләм, кыялап сугу һәм аеруча традицион булган асалап сугу. Кызыл яки алсу төстәге борынгы сөлгеләргә төшерелгән эре-эре, катлы-катлы геометрик бизәкләр, нигездә, буй-буй итеп сөлге читләренә урнаштырылган. 19 гасырның икенче яртысыннан алып бизәкләр ваграк, җиңелрәк, челтәрлерәк була башлый. 19 гасырдагы кайбер сөлгеләрдә бизәкләр тар буйчалардан гына тора.
Чыганак: Н.Сергеева "Тылсымлы бизәк=Магия узора" китабы.
Гыйлемдар Рамазанов
Әдәбият
4. С. Сафуанов.Тынгы белми торган юлчы мин.. Уфа, Ағиҙел, 1983 ел, 6 сан.
Чыганаклар
2. Утлы еллар авазы ( яугир шагыйрьләр турында белешмәлек; төзүчесе Г. Байбурин). Уфа, 1985 ел, 362 бит.
(5578) Такакура
(5578) Такакура — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Регенгуш-де-Монсараш (фрегезия)
Географиясе
Мәйданы —.
(5578) Такакура
Тарихы
1987 елның 28 гыйнварында Ц. Ниидзима, Т. Урата тарафыннан Ojima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 BC» саналган.
Аркос-де-ла-Льяна
Аркос-де-ла-Льяна — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плугари (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лануарно
Лануарно — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Балтика (футбол клубы, Калининград)
«Балтика» футбол клубы (Футбольный клуб «Балтика») — 1954 елда нигезләнгән Калининград шәһәренең футбол клубы. Әлеге вакытта нда уйный.
Прыпёчына
Прыпёчына (Прыпёчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ремений
Ремений — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Куак күле
География
Сулык Лаеш районының Травкино авылыннан 0,6 км көнчыгыштарак урнашкан. Су өсте озынча формада. Күлнең озынлыгы 230 м, максималь киңлеге 85 м. Су көзгесенең мәйданы 1,2 гектар. Уртача тирәнлек 0,5 м, иң тәрән урыны 1,2 м.
Гидрография
Күлнең күләме якынча 7 мең м³. Күл карст-суффозия процессында барлыкка килгән. Күлнең суы йомшак, җиңелчә минеральләшкән, коңгырт төстә, Күл суының үтә күренмәлелеге 15 см. Хуҗалык-көнкүреш максатларында файдаланыла. .
Чыганаклар
Татарская энциклопедия: В 6 т /Гл. ред. М. Х. Хасанов, отв. ред. Г. С. Сабирзянов. — Казань: Институт Татарской Энциклопедии
Мэнделтна (Аляска)
Географиясе
Мэнделтна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асамхьейя
Асамхьейя (Санскрит телендә: असंख्येय) ул Аватамсака Сутра өчен 10140 өчен яки башкача саны өчен Һинду/Буддачылык исеме. Тәрҗемәгә карап, дәрәҗә төрле булырга мөмкин. Ул Буддһабһадра тәрҗемәсендә, Шикшһананданыкында һәм исәпләвендә хата булырга мөмкин Томас Клиэрида /. Асамхьейя Буддачылык текстларында еш очрый торган Санскрит сүзе. Мәсьәлән, Будда булганчыга кадәр дүрт бөек асамхьейя кальпа практикалаган. Асамхьейя 'бихисап' дигәнне аңлата.
"Асамхьейя" сүзе турыдан-туры мәгънәдә "бихисап" дигәнне аңлата, Санскритта "чиксез" дигәнне аңлата. Ул шулай ук Вишну һәм Шиваның титулы булып тора. Сүз Вишну Сахасранамада 27 шигырьдә, "Асанкьейо-апрамейаатма": чиксез исемнәр һәм формалары булган берәү.
Вулька (Иванавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Худая Мыла
Худая Мыла — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Кече Мыла елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Рассоха (Зур Ашапа кушылдыгы)
Зур Рассоха (Рассоха) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Ашап елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любичув
Любичув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәсәл
Мәсәл — гыйбрәтле, көлкеле характерда булган шигъриятле яки сибелүчән әдәби әсәр.
Жанр үзенчәлекләре
Мәсәлнең я башында, я азагында кыска гына нәсихәти йомгаклау — мораль бирелә. Гадәттә, мәсәлнең төп геройлары ролендә хайваннар, үсемлекләр яки ниндидер матди алына. Мәсәлләрдә кешеләрнең җитешсезлекләре тәнкыйтьләнә.
Тарихы
Мәсәл — борынгы әдәби жанрларның берсе. Борынгы Грециядә сибелүчән формада мәсәл иҗатчы Эзоп (безнең эрага кадәр VI—V гасыр) киң аныклык яулаган була. Румда — Федр (безнең эрага чаклы I гасыр). Һиндстандагы "Панчатантра" мәсәлләр җыентыгы III гасырга карый. Яңа вакытның иң танылган мәсәл остасы булып күренекле француз шагыйре Жан Лафонтен (XVII гасыр) тора.
Русиядә мәсәл жанрының үсеш XVIII гасыр уртасы — XIX гасырның башына тап килә һәм бу үсеш. А. П. Сумароков, И. И. Хемницер, А. Е. Измайлов, И. И. Дмитриев исемнәре белән бәйле, шулай да шигъриятле мәсәл буенча башлангыч тәҗрибәләрне әле XVII гасырда ук Симеон Полоцкий һәм XVIII гасырның беренче яртысында А. Д. Кантемир, В. К. Тредиаковский кебек әдипләр туплаган була. Рус шигъриятендә табигый һәм җор бәян итү интонациясен тапшыручы ирекле шигъриятле мәсәлләр барлыкка килә.
И. А. Крыловның реалистик җанлылык, сәламәт юмор һәм бай тел белән язылган мәсәлләренә бу жанрның үсеш елларын билгели. Совет заманында Демьян Бедный, Сергей Михалков һәм башкаларның мәсәлләре зур популярлык яулый.
Олы Мәтәскә
Олы Мәтәскә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл. Олы Мәтәскә авылы район үзәге Теләчедән 7 чакрым ераклыкта урнашкан.
Халык саны — 591 тирәсендә. Почта индексы — 422082.
Тарих
Җөри юлы өстендәге Югары Мәтәскә, Олы Мәтәскә, Мәтәскә бушлыгы (пустошь) һәм Тәмте-Мәтәскә янындагы дүртенче Мәтәскә авыллары да Казан ханлыгы чорында булган. Урта Мәтәскә авылы зиратында XVI йөзгә нисбәтле кабер ташы язмаларын археограф-галим Һ. В. Йосыпов билгеләгән. Д. А. Корсаков җыентыгында Җөри юлы өстендәге Мәтәскә суы буена утырган Югары Мәтәскәдә 136 ясак түли торган татар, шул ук су буендагы Олы Мәтәскәдә 186 йомышлы һәм дүрт керәшен татары яшәве әйтелә. А. Артемьев китабындагы мәгълүматларга караганда, Мәтәскә суы янындагы Олы Мәтәскәдә 191 хуҗалыкта 590 ир-ат һәм 619 хатын-кыз көн күргән, бер мәчет булган. Югары Мәтәскә авылының 91 хуҗалыгында 264 ир-ат һәм 285 хатын-кыз исәпләнгән, авылда бер мәчет эшләгән. Төрек-Тәмте суы янындагы Тәмте-Мәтәскә авылында 47 хуҗалык булып, анда 158 ир-ат һәм 160 хатын-кыз яшәгән, бер мәчет булган. И. А. Износков атамалары составында «мәтәскә» берәмлеге булган авылларны болай тасвирлый: «Олы Мәтәскә авылы Җөри сәүдә юлы өстенә, Мәтәскә суы буена утырган. Авылдагы 312 хуҗалыкта ислам дине тотучы 719 ир-ат һәм 670 хатын-кыз яши. Югары Мәтәскә икенче төрле Яңа ил дип атала. Бу атама аның яңарак кына барлыкка килүен күрсәтә. Авылдагы 92 хуҗалыкта ислам дине тотучы 393 ир-ат һәм 357 хатын-кыз исәпләнгән. Тәмте-Мәтәскә авылы Җөри сәүдә юлы өстенә, Төрек-Тәмте суы буена утырган. Авылдагы 71 хуҗалыкта ислам динендәге 240 ир-ат һәм 218 хатын-кыз яшәгән». Казан университеты профессоры С. М. Шпилевский бу төбәкне җентекләп тикшергән. «Бу тирәләрдә,— дип яза ул,— 1184 ел датасы белән рус елъязмаларында еш искә алынган Тәмтедә (русча: Темтюзи) кавем-кабиләләре яшәгән». 1898 елда Олы Мәтәскә (Түбән Мәтәскә), Югары Мәтәскә һәм Тәмте-Мәтәскәдә татарлар яши дип искәртеп кителә. К. П. Берстель китабында Олы Мәтәскәдә барлыгы — 1503, Югары Мәтәскәдә — 721, Тәмте-Мәтәскәдә 441 татар яшәве билгеләнгән. Почта станциясе булган Мәтәскә В. П. Семенов хезмәтендә искә алына.
Олы Мәтәскә, Югары Мәтәскә авыллары халкы Күкчә, Балыклы, Тәмте авыллары халкы белән бергә Балыклы җыены яисә Олы болын җыены үткәргән.
(12779) 1994 YA1
(12779) 1994 YA1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 28 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YA1» саналган.
Фаил Ибраһимов
Фаил Ибраһимов (Фаил Мирзамөхәммәт улы Ибраһимов,, — , ) — режиссер, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1994). 1985-1990 елларда Минзәлә театрының баш режиссеры, 1990 елдан Яр чаллы татар театрында шул ук вазыйфада.
Олы Мәтәскә
Тарих
Казан ханлыгы яулап алынганнан соң, Идел буендагы халыкларны, шул исәптән татарларны да көчләп чукындыру, ягъни христиан диненә күчерү башлана. Бу сәясәт һәр татар авылына, шул исәптән Мәтәскәгә дә килеп җитә. Олы Мәтәскә халкының бер өлеше чукындырыла, ләкин соңыннан алар яңадан мөселманлыкка кире кайта.
Олы Мәтәскә авылын халык һәрвакыт Мәтәскә дип кенә атый. Олы Мәтәскәдән биш чакрым ераклыктагы Югары Мәтәскәне Яңа ил (Янил) дип йөртәләр.
Адаһисар (Миһалыччык)
Адаһисар (Adahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олы Мәтәскә
Тарих
Мәтәскә тирәләрендә исемле географик берәмлекләр шактый. Күкчә белән ике арада Түләмә суы ага. Имана түли алмаган вакытларда, салым җыючылар килгәндә, халык шушы елга янына килеп качып торган. Түләмә чишмәсе дә шушы елга ярында аккан. Зират астындагы чишмә Изгеләр чишмәсе дип йөртелә. Аны карап һәм чистартып торалар, янына сәдака куеп китәләр.
Куш елга дип исемләнгән су ике зур елгадан торган. Икесе дә тирән һәм зур булган. Мәтәскәнең Инеш суы дүрт чишмә-судан барлыкка килгән: Озын алан, Зиреклек, Ташчишмә, Кәкре каен төбеннән чыккан су. Шунда ук Ярмәк суын да атарга мөмкин. Кабак суы кечкенә генә инеш, ә суы бик салкын, чөнки ул чишмә суларыннан җыелган. Сабирҗан абзый Вәлиев әйтүенә караганда, элек аның янында аракы заводы булган. Хәзер анда көтү йөри. Таш елганың да хәзер суы беткән. Ярларының кайбер урыннары бик текә, анда төрле таш катламнары күренеп тора икән. Моннан башка, Хәйбулла һәм Мөнәвәрә елгалары да ага. Авыл янында Бака күле дип йөртелгән күл бар. Югары Мәтәскә күле дә матур, Данауровка күле тирәсе дә гаҗәп ямьле. Соңгысы бик зур, суы чиста, тирә-юнендә агачлар үсә. Авыл янында Казыган тау дип йөртелгән тау бар. Бу тау кешеләр казып ясаганга да ошаган, шул ук вакытта ул табигый да кебек. Аны адаштыра торган җир дип сөйлиләр. Моннан башка, Акъяр тавы, Текә тау, Марҗа кабере тауларын әйтеп китәргә була.
Сабантуй, җыен, кичке уеннар нәкъ авыл уртасындагы Болын җирдә оештырыла. Авылда хәзер 300 хуҗалык бар, ә элек хуҗалыклар саны 500 дән артык булган, китапханә,
Халык урамнарны үзенчә атап йөртә: Тегәрҗеп урамы, Түбән оч, Олы урам, Зират очы, Үткәвәл урамы һ. б.
Олы Мәтәскә авылы халкы әби-баба ята торган зиратны карап һәм чистартып тора. Аның тирә-юне әйбәтләп тотып алынган. Һәр елны язга чыгу белән, авыл ир-атлары анда өмә үткәрәләр.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Еникөй (Ханөнү)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ханөнү илчесенә караган бер авыл (köy).
Виняри (Велицкий повяты)
Виняри — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Редонду (фрегезия)
Редонду  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Нова Любовня
Нова Любовня — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Касар (Көпрүбашы)
Касар (Kasar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санкт-Бернхард (Тюрингия)
Санкт-Бернхард (St-Bernhard) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Янув (гмина Грабув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прыплавы
Прыплавы (Прыплавы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
HD111709
HD111709 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Прыплавы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD111709
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сен-Сиприен (Коррез)
Сен-Сиприен (Saint-Cyprien) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Л'Иссандонне кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,24 км².
(5579) Uhlherr
(5579) Uhlherr — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 JL» саналган.
Брод-Крик (Төньяк Каролина)
Брод-Крик  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брод-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арлансон (шәһәр)
Арлансон — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильча (Силезия воеводалыгы)
Вильча  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Күн эшкәртү сәнгате
Татар декоратив-гамәли сәнгатенең үзенчәлекле төрләреннән берсе - күн мозаикасы. Идел буе болгар һөнәрчеләре күнне вак кисәкләрдән тоташтырып эшкәртү технологиясен уйлап тапканнар. Бу, бер яктан, күнне әрәм-шәрәм итмәс өчен булса, икенче яктан, кабатланмас, уникаль эшләнмәләр барлыкка китерергә ярдәм иткән. Бу ысул белән эшләгәндә, күн кисәкләре берьюлы берничә читеккә киселгән. Фрагментлар күнне бер-берсенә якын китереп, су кермәслек итеп, махсус җөй белән ефәк җепләр ярдәмендә тоташтырылган. Башка халыкларда күнне болай итеп эшкәртү очрамый. Элек-электән аяк киеменең үзенчәлекле бизәкләренә кешене саклау, магия мәгънәсе бирелгән. Бизәкләр нигезендә - үсемлек һәм җәнлек мотивлары. Алар арасында болыт сыман, лотос сыман сүрәтләр, лалә чәчәге киң таралган. Читек элементлары чигү бизәкләреннән мөгез, песи башы, йөрәк формасындагы сүрәтләре булу белән аерылып тора. Читекнең өске өлешендәге дулкын мотивы суны гәүдәләндерә. Төсле фон ярдәмендә шактый эре һәм йомык формалы элементлар бербөтен һәм үзенчәлекле бизәк композициясен тәшкил итә. Бу матус традиция - сәнгатебезнең күн эшкәртү төре - бүген дә гамәлдә. Күн мозаикасы стилендә җиңел аяк киемнәре, башмаклар тегәргә мөмкин.
Чыганак: Н.Сергеева "Тыслымлы бизәк=Магия узора" китабы.
Солано (округ, Калифорния)
Солано — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фэйрфилд шәһәре.
Ле-Дреннек
Ле-Дреннек — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Солано (округ, Калифорния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2145 км² тәшкил итә.
Поарта-Албе (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гранит-Фоллс (Вашингтон)
Гранит-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Донини (Фиренца)
Донини — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Донини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Реможи
Реможи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Люблинув
Люблинув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька (Камянецкий районы)
Вулька  (Вулька ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
(12780) Salamony
(12780) Salamony — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 9 февралендә Деннис ди Сикко тарафыннан Sudbury обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 CE1» саналган.
Сердану
Сердану — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Кибәхуҗа
Олы Кибәхуҗа — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.
Халык саны — 319 тирәсендә. Почта индексы — 422083.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Санкт-Ганглофф
Санкт-Ганглофф (St-Gangloff) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Кибәхуҗа
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Янув (гмина Гура-Свентей-Малгожати)
Янув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брянск өлкәсе
Брянск өлкәсе́ – Россия Федерациясенең Европа өлеше субъекты.
Өлкә үзәге – Брянск шәһәре. 200 px|right|thumb|[[Россия почта маркасы, 2010 год]]
Халык
2002 ел
Шәһәр округлары
• 3
Муниципаль районнары
thumb|right|200px|Брянск өлкәсенең административ-территориаль бүленеше
• 3
Хөрмәт Билгесе ордены
Хөрмәт Билгесе ордены – ССРБ нең дәүләт бүләге. 1935 елның 25 ноябрендә ССРБ нең Үзәк Башкарма Комитеты тарафыннан кабул ителгән.
1991 елга кадәр 1 млн 581 мең тапкыр бүләкләү очрагы теркәлгән.
Тасвирлама.
Көмештән ясалган. Орден як-яклары имән яфраклары белән каймаланган овал итеп эшләнгән, уртада кулларына, симметрияле итеп, “Барлык илләрнең пролетарийлары, берләшегез!” дигән язулы кызыл байраклар тоткан эшче ир-ат һәм хатын-кыз сыннары урнаштырылган. Өстә – кызыл йолдыз фонында “ССРБ” дип, аста “Хөрмәт Билгесе” дигән язулар бар. Байраклар һәм йолдыз куе кызыл эмаль белән капланган, байракларның таякларына һәм язуларга алтын йөгертелгән. Калган урыннары оксидлаштырылган.
Биеклеге – 46 мм, киңлеге -32,5 мм.
Бу кызыклы.
Орден белән бүләкләнгән шәһәрләр арасында Татарстанның Бөгелмә шәһәре дә бар.
Чыганаклар
1. Н.Черников. Награды Родины. Казан, 1975 ел, 38 бит.
2. Колесников Г. А., Рожков А. М. Ордена и медали СССР. Мәскәү, 1983 ел.
3. Гребенникова Г. И., Каткова Р. С. Ордена и медали СССР. Мәскәү, 1982 ел.
4. Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР. Мәскәү, 1984 ел.
5. Шишков С. С., Музалевский М. В. Ордена и медали СССР. Владивосток, 1996 ел.
7. Горбачёв А. Н. Многократные кавалеры орденов СССР. Мәскәү, 2006 ел.
Риу-де-Моиньюш (Борба)
Риу-де-Моиньюш  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сен-Сир-ла-Рош
Сен-Сир-ла-Рош — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Либерец
Либерец (Liberec, Reichenberg) — Чехиянең Либерец төбәгендә урнашкан шәһәр.
Черновски (Свердловск өлкәсе)
Черновское (Черновское) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Либерец
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Либерец Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Черновски (Свердловск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Либерец
Тарих
Беренче мәртәбә 1348 елда телгә алынган.
Черновски (Свердловск өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Виняри (Прошовицкий повяты)
Виняри — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еникөй (Ардешен)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ардешен илчесенә караган бер авыл (köy).
Ванеевы
Ванеевы (Ванеевы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Аррая-де-Ока
Аррая-де-Ока — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юнко-Вож (Хальмер-Шора кушылдыгы)
Юнко-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хальмер-Шор елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вильча-Гура (Силезия воеводалыгы)
Вильча-Гура  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зеленогорск (Санкт-Петербург)
Зеленогорск (Зеленогорск, 1948 елга кадәр Терио́ки, Terijoki) — Россия Федерациясенең Санкт-Петербург федерация әһәмиятендәге шәһәре эчендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1939—1940 елларда — Финляндия Демокртатик Җөмһүрияте дигән курчак дәүләтенең башкаласы.
Шәһәр статусын 1946 елдан башлап йөртә. 1948 елда, Ленинград өлкәсендә фин атамаларын юк итү кампаниясе кысаларында Териокига Зеленогорск исеме кушылган.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,7%), украиннар (2,1%), белоруслар (1,4%).
Мэнли-Гот-Спрингс (Аляска)
Мэнли-Гот-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мэнли-Гот-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Худая Хабариха
Худая Хабариха — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мэнли-Гот-Спрингс (Аляска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буис-Крик (Төньяк Каролина)
Буис-Крик  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Буис-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубовка (Мария Посады районы)
Дубовка (Кӗҫӗн Астакасси, Дубовка) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 324 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Касар (Чине)
Касар (Kasar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(5580) Sharidake
Тарихы
1988 елның 10 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RP1» саналган.
Адаөрен (Бейпазары)
Адаөрен (Adaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зур Сая
Зур Сая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сая елгасының уң ярыннан 3,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прысна 1
Прысна 1 (Прысна 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фәридун Ибраһимов
Фәридун Ибраһимов (Фәридун Нуретдин улы Ибраһимов,, — , ) — хор артисы, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1996). 1968-1970, 1977-1985 елларда Татат дәүләт филармониясендә, 1985-1997 елларда Камал исемендәге ТДАТ директоры урынбасары, 1997-2009 елларда Татар дәүләт филармониясе директоры урынбасары.
Любовидз (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рабига күле
География
Күл формасы түгәрәк, озынлыгы 150 м һәм уртача киңлеге 135 м. Күлнең су өслегенең мәйданы 2,36 га тәшкил итә. Иң зур тирәнлеге 5,5 м га җитә, уртача тирәнлеге 2,5 м га тигез.
Гидрология
Идел елгасының югары террасасында урнашкан карст күле. Күлнең төбе комлы. Су өсте тигезлеге диңгез өсте тигезлегеннән 64 м биеклектә урнашкан. Ярлары нарат һәм каен өстенлек иткән катнаш урман белән капланган.
Күл рекреацион (саулыкны ныгыту) максатларда файдаланыла.
Чыганаклар
Татарская энциклопедия: В 6 т /Гл. ред. М. Х. Хасанов, отв. ред. Г. С. Сабирзянов. — Казань: Институт Татарской Энциклопедии
Аскын районы
Аскын районы (Аскинский район) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Аскын авылы.
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән. 75 торак урыны исәпләнә, алар 15 авыл советына берләшкән.
География
Аскын муниципаль районы республиканың төньягында, Пермь крае чигендә урнашкан. Мәйданы 2542 км² тәшкил итә. 63% өлешен урманнар каплап тора. Агач ташу өчен су юллары файдалана: аеруча Тере Танып һәм Төй елгалары.
Халык
2010 елда районда 23337 кеше яши. Иң эре торак урыннары: Аскын, Көбияз.
Төрле еллардагы сан алу буенча милли состав Туган тел буенча халык (2010): башкорт теле — 54,2%, татар теле — 33,3%, рус теле — 11,7%.
Тел
Район халкының күпчелеге татар телен туган теле итеп таный, 87% халыкның, татарларның һәм башкортларның, татарча белүе теркәлгән. Аскын районының төньяк-көнчыгышында - пермь, көнчыгышында златоуст сөйләшләре, көнбатышында бөре сөйләше, ә көньягында мишәр диалектының байкыбаш сөйләше таралган. Башкорт теленә хас, татар теленә хас булмаган бер генә үзенчәлек тә юк.
Икътисад
Район шактый ярлы булып исәпләнә, үз керемнәр район бюджетнының бары 22%ын каплый. Биредә советы чорында эшләгән предпприятиеләр күбесе бөлгенлеккә төшеп юкка чыктылар. Районның икътисады авыл хуҗалыгы һәм урман-агач юнәлешле. Авыл хуҗалыгы биләмәләре районның 36,7% (92,8 мең га) җирен алып тора. Алардан 66,7 мең га – игеннәр, 18,7 мең га – көтүлекләр. 60 фермер хуҗалыгы. Урман хуҗалыгы белән ДУП (дәүләт унитар) “Аскинский лес” шөгыльләнә (елына 1,5 млн сумлык продукция).
Транспорт
Аскын районында юллар яхшы дип булмый. Беренче асфальт юл 1980нче елларда барлыкка килә (Аскын – Яүгелде). Юлларның тулаем озынлыгы – 437,2 км. Шуларның нибары 86,2 км – каты җәймәле (20%тан да ким).
Иң якын тимер юл станциясе – Чернушка бистәседә, ул Аскыннан 90 км ераклыкта урнашкан.
Мәгариф
2009/10 уку елында 45 уку йорты эшләгән, шул исәптән 17 – урта, 13 – төп, 15 башлангыч мәктәпләр. Спорт мәктәбе бар. Аларда 3196 бала укый.
Башлангыч һөнәри уку йорты – Аскын һөнәри лицее (96№).