cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фәйзрахман Ярышев
Иҗади эшчәнлеге
Фәйзрахман Ярышев яхшы вокаль сәләте һәм үзенә таләпчәнлеге аркасында студент елларында ук танылу яулый — сәнгать училищесын тәмамлагач та, Башкорт дәүләт филармониясенә солист-вокалист итеп чакырыла. Бай педагогик тәҗрибәсе аңа музыка сәнгатен үстерүгә һәм яшь вокаль кадрлар әзерләүгә зур өлеш кертү мөмкинлеге бирә. Ул опера спектакльләрен һәм бәйрәмнәрен, республика күләмендәге бик күп бәйрәм чараларын, шулай ук Русиянең төрле төбәкләрендә үтә торган Башкортстан мәдәнияте көннәре чикләрендә концертлар куя.
Фомински (Чиләбе өлкәсе)
Фоминский (Фоминский) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (6%).
Ваду-Аней
Ваду-Аней — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клэрвуд Шри Шива Субраһманйар гыйбадәтханәсе
Клэрвуд Шри Шива Субраһманйар Гыйбадәтханәсе, шулай ук C.S.S.S.T буларак мәгълүм ул Көньяк Африкада, Дурбанда, Клэрвудта Муругага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Муругага Шива - Субраһманйярга буларак табыналар. Ул төрле сәбәпләргә күрә янә төзекләндерелгән булган; зур янә төзекләндерү 2014 елда Һиндстанда штапатилар тарафыннан янә ясалган булган. Аннан соң Маһа Кумбһа Абһишекам булган, ул 1889 елда гыйбадәтханә нигезләүдән соң 125 еллыкны билгеләгән. Гыйбадәтханә Көньяк Африка Һиндлеләре арасында Тһайпусам өчен мәшһүр.
Риваять
Риваять һәм фольклорда сөйләнелгәнчә гыйбадәтханәнең килеп чыгышы бу даирәдә 1889 елда индентура буенча ялланып кешеләр килгәннән соң бераз вакыт узгач садһу яки изге кешенең кискен пәйда булуына ишарә итә. Бу кешене беренче мәртәбә Аманзимяма елгасы ярында агач астында тирән медитациядә утырган итеп күргәннәр. Аның кыяфәте, үзен тотышы һәм мистицизмы җәмәгатьтә зур кызыксыну уяткан. Яшәүчеләр очрашырга килгәч, алар изге кеше белән очрашканнар, шулай да, алар ул шул урыннан киткән һәм юк булганын тапканнар. Алар аның таш кыя артында өч сызык һәм кызыл нокта белән һәм чыбыктан ясалган вел сөңгесе белән лингам формасында качкан булган. Даирәдә әле гыйбадәтханәсе булмаган аңламаган яшәүчеләр моны лингум һәм вел сөңгесе урынында гыйбадәтханәне төзергә кирәк дигән юллама дип аңлаган. Шулай итеп лингум һәм вел тирәсендә беренче гыйбадәтханә төзелгән булган.
Тарихы
Арумуга Субрамоней Парадасси исемле тугъры һәм рухи акыллы бер шәхес Муруганың сугыш коралы Велны регуляр табыну хезмәтләрен башлау өчен нигезләгән. Бу урманда, ул шулай ук Боб урыны буларак мәгълүм, ачык мәйданчыкта эшләнгән булган һәм шулай итеп табыну урыны була башлаган. Хезмәтләр ниндидер сыену урыны сыман алачыкта эшләнгән булган, гәрчә ул алдан ясалган булган булырга мөмкин булган һәм анда Һинд дине үтә тугърылары булырга мөмкин булган. Хезмәтләр һәм дини бәйрәмнәр узган һәм кешеләр аның белән хезмәттәшлек иткән. Соңыннан 1915 елда комитет оештырылган булган һәм офис идарәчеләр сайланган булган. Этәрү бирер өчен һәм гыйбадәтханә идеологиясен үстерү өчен алар гыйбадәтханә функцияләрен башкару өчен дәртле дәвам иткәннән һәм иганә акчасын җыйганнар, бу аларга 1919 елда Клэрвудта, Сирдар Юлында Мадрас Гыйбадәтханәсе исеме астында җир мәйданчыгын сатып алырга мөмкинчелек биргән. Беренче трастилар сайланган булганнар һәм гыйбадәтханәнең иртә көннәренең дәвам иткән баскычы ирешелгән булган. Гыйбадәтханәнең функцияләве дәвам иткән һәм арбалар, кавадилар, амман гаргамнан һәм башка практикалар башкарылган булган. Шулай итеп кешеләр гыйбадәтханә эшен тәэмин итәр өчен көчләрен юнәлтергә яктыртылган булганнар. Бу чор эчендә төзелеш прогрессы булмаган, гәрчә акча җыелган булган һәм шулай итеп энтузиазм булып Сирдар Юлында мәйданда даими гыйбадәтханә төзелсен өчен төрле карашлар өйрәнелгән булган. Шулай да, бу хәзерге рәсмиләр һәм офис вакытында чынга ашмаган. Шул вакытта даирәнең Һинд халкы бик үскән һәм конгрегация тагын да, тагын да үскән. 1919 елда, хәрәкәтнең беренче гамәле булып булган гыйбадәтханәне Сирдар Юлына күчерергә һәм гыйбадәтханәгә Шри Шива Субрамониар Гыйбадәтханәсе дигән исем бирергә булган. Әһәмияткә ия иганә акча җыярга һәм Сирдар юлында төзү гамәлләрен башлау өчен тиз хәрәкәт башланган. Кешеләрнең махсус тырышулары аша иганә акчасы һәм башка чаралар аша аккан һәм төп гыйбадәтханә тәмамланган булган, башка җәмәгать әгъзалары бушлай хезмәтләрен күрсәткәннәр. Рәсмиләр төзелеш программалары белән дәвам иткәннәр һәм башка өстәмә гыйбадәтханә төзегәннәр, Дробати Аммен гыйбадәтханәсен кертеп. Шуннан соң тиздән Клэрвуд районында төрле мәшһүр кешеләр потларны бүләк иткәннәр алар хәзерге көнгә кадәр гыйбадәтханәдә. Гыйбадәтханә эше тәмамлануыннан соң комитет иҗтимагый эшчәнлек өчен һәм җәмәгатькә җайлы булсын өчен бик зур зал ясау өчен эш башлаган. Яшәүчеләр залны ясау өчен бик теләп кертем ясаганнар. Комитет әгъзалары тырышулары белән гыйбадәтханәдә фестивальләр һәм хезмәтләр вакытында сокланган булганнар. Гыйбадәтханә Сирдар Юлына күчерелгәннән соң Шри Шива Субрамониар Гыйбадәтханәсе исемен алып әйләнә-тирәне киңәйтер өчен һәм тугърыларның рухилыгын күтәрү өчен күп өстәүләр һәм камилләштерүләр эшләнгән булган.
Яленава
Яленава (Яленава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чикерткә (журнал)
«Чикерткә» журналы  – 1906 елда Ырынбурда чыккан татар юмористик журналы.
Вараби
Тарихы
Вараби шәһәре 1959 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Чикерткә (журнал)
Тарих
Журналның беренче саны 1906 елның 23 апрелендә Ырынбурда басыла. Ул «Саранча»-«Чикерткә» исеме белән рус һәм татар телләрендә бер төпләмгә төпләнеп нәшер ителә. «Чикерткә» аның татар өлеше була.
Вараби
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 70410 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 13806 кеше тәшкил иткән.
Чикерткә (журнал)
Тарих
Беренче саны 36 битле була, анда татар телендәге оригинал текст биш битендә, ә икенче һәм дүртенче саннарда алтышар бит тәшкил итә, өченче һәм бишенче саннары исә тоташ рус телендәге язмалардан гыйбарәт була.
Журнал 1906 елның 22 октябрендә, бишенче саны чыкканнан соң туктатыла. Аның баш мөхәрире Павел Александров, ә татар өлешендәге рәссам «Нагайка» псевдонимлы һәвәскәр була.
Тупасигуара
Тупасигуара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Үзбәкстанда Һинд дине
Халыкара Дини Хөррият 2006-нчы ел мәгълүматы буенча Үзбәкстанда Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте Һинд дине тарафдарлары бар.
Брахма Кумарис тарафдарлары Үзбәкстанда шулай ук бар.
Үзбәкстанда Һиндлеләр
Үзбәкстанда Һиндлеләр җәмәгате составы еллар узу белән үзгәргән. Яңа килүчеләр күбесенчә халыкара ширкәтләр, банклар һәм кунакаханәләр хезмәткәрләре булган. Алар бухгалтерлар һәм менеджмент консультантлары булып эшлиләр һәм күп акча алалар. Кайберәүләр Каршида нефтехимия комплексында эшлиләр.
Комитет күзаллавы буенча, Үзәк Азиядә Һиндлеләр җәмәгате стратегик һәм икътисади әһәмиятлелек үсеш булганга күрә үсәчәк.
Үзбәкстанда Һаре Кришна тугрылыклылары
Һаре Кришна Җәмгыятенең Үзбәкстанда шулай ук бер төркеме теркәлгән.
Петтинг (Бавария)
Петтинг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
HD192559
HD192559 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(17247) Vanverst
(17247) Vanverst — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GG105» саналган.
Луисвилл (Колорадо)
Тарихы
Луисвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9643) 1994 RX
(9643) 1994 RX — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 2 сентябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RX» саналган.
Луи Рено (юрист)
Луи Рено (Louis Renault ; 21 май 1843 ел – 8 февраль 1918 ел – француз юристы, 1907 елда Эрнесто Теодоро Монета белән бергә Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
Биография
Луи Рено 1843 елның 21 маенда Отенда, Францияда туган. 1861 елда Дижон университетында әдәбият бакалавры дәрәҗәсен ала, 1868 елдан 1873 елгача анда Рим һәм сәүдә хокукы укытучысы булып эшли. 1873 елдан соң Париж университетының юридик факультетына күчә һәм 1881 елда анда халыкара хокук профессоры була. 1890 елда исә Тышкы эшләр министрлыгының юрисконсульты итеп билгеләнә. Бу вазифада ул Францияне халыкара очрашуларда, шул исәптән, Һаага конференцияләрендә һәм Лондон диңгез конференциясендә (1908-1909) белдерә.
Халыкара третей мәхкәмәсенең абруйлы әгъзасы буларак, Рено еш кына бәхәсләрне чишүдә катнаша, мәсәлән, япон салымнары турында эш (1905), Касаблан эше (1909), Саваркар эше (1911) һәм башкалар.
Шулай ук Рено Франциянең югары бүләге – Мактаулы легион Ордены белән бүләкләнә.
Чабутак
Чабутак — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Буртя елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ептоёль
Ептоёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лыжа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алексей Кибяков
Алексей Кибяков (Әләкси Бәчели улы Кибәков,, — , ) — СССР физиологы, Казан (1948-1953) һәм 1 нче Ленинград (1956-1974) медицина институтларында нормаль физиология кафедрасы мөдире, СССР ФА КФ Биология институты директоры (1949-1953).
Шейка-Маре
Шейка-Маре — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсампрон-Либос
Монсампрон-Либос — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Монтгомери-Крик (Калифорния)
Монтгомери-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Монтгомери-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Дзянковска
Воля-Дзянковска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вера Кивалкина
Вера Кивалкина (Вера Поликарповна Кивалкина,, — , ) — СССР микробиологы, КВИнең микробиология, вирусология һәм иммунология кафедрасы мөдире (1969-1987).
Казе Мазето (Тревизо)
Казе Мазето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Мазето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Казимеж (Ополе воеводалыгы)
Казимеж  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беллиташ (Һарран)
Беллиташ (Bellitaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ямицки
Ямицки (Яміцкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Свет-Знание
Свет-Знание (Свет-Знание) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Һәсәнсу
Һәсәнсу (Həsənsu ) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
(17248) 2000 GC107
(17248) 2000 GC107 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GC107» саналган.
Тупи-Паулиста
Тупи-Паулиста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шатонеф (Луара)
Шатонеф — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
(9644) 1994 WQ3
(9644) 1994 WQ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 16 ноябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WQ3» саналган.
Пёттмес
Пёттмес — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нейпелс (Иллинойс)
Нейпелс  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пипу-Иоль
Пипу-Иоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Зырянская Ежуга елгасының уң ярына тамагыннан 65 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әнвәр Гатауллин
Әнвәр Гатауллин, Әнвәр Җиһангир улы Гатауллин, Гатауллин Анвар Зигангирович (кайбер чыганакларда : Анварович) (1923 елның 23 феврале, Пермь — 1994 елның 26 августы, Пермь) — хәрби очучы, Бөек Ватан сугышында катнашкан Советлар Берлеге Каһарманы (18.08.1945), Бөек Ватан сугышында өлкән лейтенант, соңрак гвардия подполковнигы.
Бөек Ватан сугышы
1943 елның июненнән хәрәкәттәге армиядә: Брянск, 2нче Балтыйк, Ленинград фронтларында Орел (1943), Брянск (1943), Ленинград-Новгород (1944), Рига (1944) юнәлешендәге сугышларда, Курляндия ярымутравында дошманны камалышта калдыру сугышында (1945) катнаша. 2нче Балтыйк буе фронты 15нче һава армиясе 99нч аерым гвардия разведка авиациясе полкында башта очучы-экипаж командиры, соңрак звено командиры булып хезмәт итә. 1943 (июнь)-1944 елларда 110 сугышчан очыш ясый: 3 очыш — дошман өстенә бомба ташлау өчен, 43 очыш — дошманның алгы сызыгын 300-400 м биеклектән фотога төшерү өчен, 64 очыш — һава разведкасы ясау өчен. 20 мәртәбә, дошман артиллериясе уты тиеп, яна башлаган очкычын үз аэродромына кайтарып җиткерә. 1944 елның 10 октябрендә Латвия ССРның Добеле, Ауце шәһәрләре өстендә дошманның алгы сызыгын фотога төшергәндә, дүртенче мәртәбә очып килгәндә, очкычы бәреп төшерелә. Янган очкычын дошман артиллериясе позициясенә юнәлтә, үзен шартлаган бензобак дулкыны, очкыч җиргә бәрелергә 200 м кала, тотып ата, парашюты белән агачка эләгеп калып, исән кала. Ләкин дошманнарга әсир төшә. Озак кына әсирлектә булганнан соң, ике мәртәбә качып карый. Икенчесендә 18 тәүлек качып йөргәннән соң, совет укчы полкына юлыгып, анда кабул ителә, гади гаскәри сыйфатында Польшаны үтә, Алманиягә барып җитә. 1945 елның 18 августында Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә. Бүләкләү указында «үлгәннән соң» дип язылган. «Алтын йолдыз» медале 1948 елның августында гына тапшырылган.
Сугыштан соң
Бөек Ватан сугышы тәмамлангач, совет фильтрация лагеренә эләгә, бераздан азат ителә, 1955 елга кадәр ССРБ хәрби һава көчләрендәге хезмәтен дәвам итә. 1955 елда «подполковник» дәрәҗәсендә хәрби хезмәттән азат ителә. Пермьдә яши, Я.М. Свердлов исемендәге Пермь моторлар төзү заводында (хәзерге «Пермские моторы» ААҖ) диспетчер булып эшли. 1994 елның 26 августында Пермьдә вафат. Пермьнең Көньяк зиратында җирләнгән.
Каялар (Чекерек)
Каялар (Kayalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Чекерек илчесенә караган бер авыл (köy).
Надирли (Үнье)
Надирли (Nadirli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маниту-Спрингс (Колорадо)
Маниту-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маниту-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Ваду-Вежей
Ваду-Вежей — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Кожушкова
Воля-Кожушкова — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ямицы
Ямицы (Яміцы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кали (Ополе воеводалыгы)
Кали  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17249) Eliotyoung
(17249) Eliotyoung — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 2 апрелендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GM110» саналган.
Гиорги Кинкладзе
Гиорги Кинкладзе (გიორგი კინკლაძე,, — , ) — СССР һәм Гөрҗистан футболчысы (ярымсакчы), Гөрҗистан милли футбол җыелмасы әгъзасы (1995-2005), Гөрҗистан (1992/93, 1993/94, 1994/95) һәм Кипр (2004/05) чемпионы, Гөрҗистан кубогы иясе (1992/93, 1994/95).
Тода (шәһәр)
Тода — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тода шәһәре 1966 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 118591 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 6527 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 18.17 км² тәшкил итә.
Александр Орловский
Рәссам Россиядә
1802 елда Санкт-Петербургка килә, биредә аны бөек кенәз Константин Павлович якынайтып ала, Орловский уларның өендә урнаша, сурәтләре, карикатуралары белән җәмгыяттә таныла башлый. Россияне яхшырак өйрәнер өчен Мәскәүгә, Новгородка һәм башка төбәкләргә сәяхәт кыла; моннан тыш Франция, Италия һәм Германияда булып кайта. 1809 елда «Казаклар бивуагы» дигән әсәре өчен Санкт-Петербург Рәсем сәнгате академиясе аңа академик исеме бирә. 1819 елда ул генераль штабка хәрби киемнәр буенча рәсем төшерергә алына.
Орловский — зирәк, үткен, әммә кешедә, фигураларда төп чалымнарны эләктереп алса да, бик җентекләп эшләп тормый торган рәссам. Эрмитажда куелган майлы буяу белән төшерелгән рәсемнәрдән тыш ул бик күп каләм, каурый, акварель белән эшли, бу эшләре патша гаиләсе һәм сәнгать сөючеләрнең альбомнарында торып кала. Ул казакларны, башкортларны, җайдакларны төшерергә ярата, аларны үзе литографиягә күчереп куя.
Орловский А. С. Пушкинның «Руслан һәм Людмила» дигән поэмасында да телгә алына:Бери свой быстрый карандаш, Рисуй, Орловский, ночь и сечу!Пушкин Орловскийны шулай ук « Арзрумга сәяхәт» дигән әсәрендә дә телгә ала: У кибиток… пасутся уродливые, косматые кони, знакомые вам по прекрасным рисункам Орловского.
Беллиташ (Чинар)
Беллиташ (Bellitaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камил Монасыйпов
Камил Монасыйпов (Камил Хәмит улы Монасыйпов) – музыкант (альт), педагог. Казан дәүләт консерваториясенең альт, виолончель һәм контрабас кафедрасы профессоры. РФ атказанган артисты (2006). ТР халык артисты (1996). ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1997). М. Җәлил (1986) һәм Тукай (2002) премияләре лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1950 елның 16 июлендә Казанда туган. Казан музыка училищесын (хәзер Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка училищесы (көллият) (1969), Гнесиннар исемендәге музыка–педагогика институтын (1974) тәмамлаган.
Сунжа (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камил Монасыйпов
Иҗаты
Репертуарында Й. Гайдн, В.А. Моцарт, Л. Бетховен, Й. Брамс, А. Дворжак, Р. Шуман, Д. Шостакович, А. Шнитке, Э. Денисов, П. Чайковский, А. Бородин квартетлары; татар композиторларының квартет классикасы. Концерт программасы гаять бай. ТР дәүләт кыллы квартеты белән Россия шәһәрләрендә, АКШ, Япониядә һ.б. илләрдә чыгыш ясый.
Петтштадт
Петтштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тупирама
Тупирама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Шейка-Мике
Шейка-Мике — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галимә Рәхмәтуллина
Галимә Рәхмәтулла кызы Рәхмәтуллина (XIX гасырны ң икенче яртысы — XX гасыр башы) - мәгърифәтче, язучы, беренче татар шагыйрәләренең берсе.
Иҗат
Галимә Рахматуллинаның тормышы турында аз билгеле. Ул үзе яшәгән вакытта басылган ике китап ярдәмендә билгеле. Беренче китап - 1903 елда Ырынбурда басылган зур булмаган шигырьләр җыентыгы. Җыентык «Яднамә» дип аталган. Төрле чыганакларда төрле исемнәр күрсәтелә: «Аналарга яднамә» яки «Яднамә (Хатын вә кызлар өчен)»
Беренче Рәсәй инкыйлабыннан соң, цензура йомшарган вакытта, Галимә Рәхмәтуллина Казанда зур булмаган «Иҗмагъ ишеге» исемле хикәяләр җыентыгын бастырып чыгара алды. Китабында көнчыгыш әдәбиятыннан файдаланып язылган бер хикәя урнаштыра. Вакыйгалар уйлап чыгарылган илдә бара. Хакыйкатьне эзләүче геройлар бөтен җирдә гаделсезлек һәм тигезсезлек белән очрашалар: социаль тигезсезлек һәм хакимиятнең гаделсезлеге, милли тигезсезлек һәм гендер тигезсезлек белән. Автор кешеләр чыгышлары һәм җенси буенча түгел, ә бу кешенең халык өчен эшләгән булуына карап фикер йөртергә чакыра: «Адәм балалары бердәй күрелеп, бәндә үзен башка милләтләрдән вә яки җенесләрдән артык күрмәсен. Мәгыйшәт, дөнья тереклегендә аларга якын, дус булсын... Нәсел аермасы вә җенес үзлеге игътибарга алынмасын. Мәгәр хезмәт ияләре йөзендә аларның күркәм сыйфатлары, ягъни иҗтиһат, ният, гамәлләре - халык файдасына хезмәтләре игътибарга алынмак лазим»
Монте-Рио (Калифорния)
Монте-Рио  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Монте-Рио халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Мазино (Асти)
Казе Мазино — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Андрей Киреев
Андрей Киреев (Андрей Игоревич Киреев,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (ярымсакчы).
Казе Мазино (Асти)
Географиясе
Казе Мазино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Монсегюр (Ло һәм Гаронна)
Монсегюр — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(9645) Grunewald
(9645) Grunewald — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 5 гыйнварында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 AO4» саналган.
Мананмучаш
Мананмучаш (Монаҥмучаш, Мананмучаш) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (92,8%), руслар (7,2%).
Рөстәм Шәрипов (1976)
Биографиясе
Рөстәм Фазылҗан улы Шәрипов 1976 елның 1 ноябрендә Башкорт АССРның Зилаер районы Юлдыбай авылында туган.
Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать академиясендә югары белем ала. Инструменталь башкару (курай) бүлегендә Ришат Рәхимов классында курайчы-солист һөнәрен үзләштерә.
Иҗат юлын 2001 елда студент чагында ук Башкорт дәүләт филармониясендә башлый. Аккомпаниатор-концертмейстер вазифасын башкара. 2003 елда укуын тәмамлап, Башкорт дәүләт филармониясендә эшләвен дәвам итә.
2003-2005 елларда Башкортстан Республикасы Халык инструментлары милли оркестры артисты була.
2005 елдан «Далан» эстрада төркемендә солист-инструменталист (курайчы) булып чыгыш ясый.
Рөстәмнең репертуары киң кырлы. Аның башкаруында халык, классик һәм эстрада жанрындагы җырлар, дөнья халыклары мелодияләре яңгырый.
Иҗади эшчәнлеге
Ул сәнгать осталары белән беррәттән Төркиядә үткән Башкортстан көннәрендә, Кубада, Эстониядә, Казакъстанда, Мәскәүдә, Санкт-Петербургта, Ырынбурда һәм башка шәһәрләр һәм илләрдә тамашачыларга башкорт моңын җиткерә.
Рөстәм Шәрипов республика конкурслары лауреаты исеменә дә күп тапкыр лаек була.
Репертуары
Аның репертуары бай эчтәлекле һәм киң кырлы.
Ямнае (Дварэцки авыл советы)
Ямнае  (Ямнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тарас Кириллов
Тарас Кириллов (Тарас Кириллович Кириллов,, — , ) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче, праваслау рухание, укытучы.
Тупиратинс
Тупиратинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(17250) Genelucas
(17250) Genelucas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 11 апрелендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GW122» саналган.
Чабаклы (Гөберле кушылдыгы)
Чабаклы (Чебакла, Сара, Чебокна) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гөберле елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пехбрунн
Пехбрунн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шевриер (Луара)
Шевриер — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Пию
Пию — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ирва елгасының сул ярына тамагыннан 69 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD192616
HD192616 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ёравож
Ёравож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Катя-Ёль елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Беллиташ (Һыныс)
Беллиташ (Bellitaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ёравож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD192616
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Монте-Виста (Колорадо)
Монте-Виста  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Нилвуд (Иллинойс)
Нилвуд  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вильявьеха-де-Ельтес
Вильявьеха-де-Ельтес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Монте-Виста (Колорадо)
Тарихы
Монте-Виста шәһәре  елда нигезләнгән.
Нилвуд (Иллинойс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вильявьеха-де-Ельтес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монте-Виста (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD192616
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Нилвуд (Иллинойс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каялар (Борчка)
Каялар (Kayalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
Пылау
Пылау — майга салып, тәмләткеч кушып пешерелә торган итле дөгедән торган ашамлык.
Төрле пылаулар була, ләкин аларның барысын да дөгедән, сарык ите, кош ите, йөзем, кишер һәм суган белән пешерәләр. Пылауга борыч һәм лавр яфрагы да салалар.
Пылау өчен дөгене алдан бүрттерергә дә мөмкин, тик аның дөгесе таралып торырга, изелмәскә тиеш. Пылауны, гадәттә, чуен казанда пешерәләр, гадәти казанда, хәтта кәстрүлдә дә пешерергә мөмкин, ләкин савытның төбе калын булырга тиеш. Дөгенең чүбен чистарткач, тозлы салкын суда кул белән уа-уа 3-4 кат юалар, 1-2 сәгать салкын суда тоталар, суын алмаштырып торалар. Дөге бераз бүртеп китә, шуңа күрә ул тигез пешә.
Пылауга сарык, куй мае, туң мае, мамык, көнбагыш мае әйбәт. Иң элек казанны яки калын төпле савытны яхшылап кыздыралар, аннары май салалар, майны бик нык кыздыралар: башта аның карасу төтене чыга башлый, аннары агара төшә, кайнарга тотына. Тәмлерәк булсын өчен башлы суган яки кишер салалар, аннары аларны да, туң май булса сызыгын да алалар.
Майның әзер икәнлеген белү өчен аз гына тоз салып карыйлар. Әгәр ул салуга майдан шартлап атылса, май әзер дигән сүз. Пылауга тоз белән борычны ике тапкыр салалар: зирвак кайнаганда һәм дөге салганда.
"Казан" пылавы
Дөгене яхшылап чистартып берничә кат кайнар су белән юып бүрттерәләр. Артык тирән булмаган казанга май яки туң май салып эретәләр, өстенә вак шакмаклап яки озынча итеп тураган пешкән ит (сарык, сыер яки яшь ат ите), түгәрәкләп турап кишер һәм суган салалар. Бүрттерелгән дөгене шулар өстенә салып, бераз шулпа өстиләр дә, өстен каплап, сүрән утта болгатмыйча гына 1-1,5 сәгать томалап пешерәләр. Әзер пылауны зур тәлинкәгә бушаталар һәм өстенә кайнар суда йомшарткан йөзем, күрәгә яисә төше алынган өрек сибәләр. Пылауны кеше саен аерым тәлинкәгә бүлеп бирсең дә була.
1 өлешкә: 200 г ит, 65 г дөге, 30 г сары май, 24 г башлы суган, 20 г кишер, 30 г йөзем яки башка җиләк-җимеш, тоз, борыч.
Чыганак
Татар халык ашлары. Ю.Ә.Әхмәтҗанов Казан "Раннур" нәшрияты 1999 ел.
Хәтаи (Агстафа)
Хәтаи  (Xətai ) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
Воля-Наконовска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наҗарлы (Акдениз)
Наҗарлы (Nacarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ямнае (Довски авыл советы)
Ямнае  (Ямнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Калиновице (Ополе воеводалыгы)
Калиновице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Башкултай
Башкултай, Култай — Пермь краеның Пермь районындагы мул татарлары авылы, Култай авыл биләмәсенә керә.
Калиновице (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Чапурин мәчете
Кече Чапурин мәчете яки «65нче мәхәллә» мәчете (мечеть Махалля №65) ― Волгоград өлкәсе Светлояр районы Зур Чапурин авыл җирлегенә керүче Кече Чапурин авылында урнашкан мәчет. Волгоград өлкәсенең һәм Түбән Идел буеның иң борынгы мәчете. Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәтенә карый.
«Волгоград өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте каршындагы Волгоград өлкәсе Светлояр районы Кече Чапурин авылы 65нче мәхәллә мәчете җирле мөселман дини оешмасы» җитәкчесе — Булат Али улы Рамазанов.
Башкултай
Халык саны
2012 елның 1 гыйнварына авылда 698 кеше теркәлгән.
Кече Чапурин мәчете
Тарих
Мәчет Екатерина II рөхсәте белән төзелгән. Төзелеш 1760 елның февралендә башланган. Мәчет диварына беркетеп куелган истәлек тактасыннан күренгәнчә, әүвәл мәчет бинасы төзелеше белән имамнар Габдрахмановлар (Абдрахмановлар) нәселенә нигез салган беренче имам-хатыйб җитәкчелек иткән. Габдрахмановларның 5 буыны мәчеттә мулла булып хезмәт иткән. Аннары мәчетне үзгәртеп кору һәм яңарту эше белән Муллакаевлар (Мулякаевлар) нәселе шөгыльләнгән.
Сакланып калган документларда, Кече Чапуринга 1760 елда (документ буенча: 1778 еллар тирәсендә) Пенза губернасы Ломов өязеннән 65 чукындырылмаган ир-ат татарның күчеп килүе, үзләренең мәчетләре һәм муллалары булуы әйтелә : «...некрещеные татары переселились из Пензенской губернии Ломовского уезда в числе 65 душ мужского пола около 1778 года и имеют собственную мечеть и муллу» Мәчет бинасын кору өчен кирәкле агачны Идел буенча елга ярындагы бистәгә кадәр сал итеп агызып китергәннәр, аннан авылга алып килгәннәр. Мәчет бурасын ныгытуга бер кадак та тотылмаган.
Башкултай
Тарихы
Авылның исеме Башкорт Калтае дигәннән килеп чыккан. Ревизияләр буенча 1816 елда авылда 229, ә 1834 елда 576 кеше теркәлгән. 1859 елда үтә торган X ревизия авылда 441 ир һәм 354 хатын-кызның яшәве турында мәгълүмәт бирә. Авылның тарихы шулай ук Пермь крае энциклопедиясендә сүрәтләнә
Кече Чапурин мәчете
Тарих
Мәчет бер вакытта да ябылмаган. Бөек Ватан сугышы елларында, 1942 елның 6 һәм 23 августларында алман гаскәре Кече Чапурин авылын бомбага тоткан, ярты авыл йортлары, җимерелеп-янып, юкка чыккан, әмма борынгы мәчет исән калган.
Тасвирлама
Мәчет гыйбадәтханә төзүнең Идел буе татарлары өчен традицион булган төре ― «түбәдә манара» төре буенча төзелгән. Бина буралардан бер катлы итеп корылган, соңрак аны кирпеч белән тышлаганнар, сайдинг белән төргәннәр. Манарасы, көчле җилдән берничә мәртәбә зыян күреп, әледән-әле яңартылган. Мәчеттә ир-атлар өчен намаз бүлмәсе, хатын-кызлар ягы, кухня бүлмәсе урнашкан.
Турвания
Турвания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Кече Чапурин мәчете
Тасвирлама
Кече Чапурин авылындагы халыкның 90 % ыннан артыгы — татарлар. Биредә бюджет карамагындагы, Волгоград өлкәсендә бердәнбер булган авыл милли-этнография үзәге ― «Туган як» үзәге ачылган. Үзәк 15 еллап эшли. Үзәк җитәкчесе ― Сәлфирә Рябова. Үзәк каршында авыл һәм мәчет тарихына багышланган зур булмаган музей булдырылган.
Авылда даими рәвештә Волгоград өлкәсенең өлкә Сабан туе уздырыла. Кече Чапурин авылы федераль Сабантуйны да кабул иткән.
Турвания
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ваду-Добрий
Ваду-Добрий — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шахматово
Шахматово (Шахматово) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), татарлар (6%), башкортлар (7%).
(9646) 1995 BV
Тарихы
1995 елның 25 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BV» саналган.
Монтаньяк-сюр-Лед
Монтаньяк-сюр-Лед — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Светлые Пруды
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сергей Кисляк
Сергей Кисләк (Сяргей Віктаравіч Кісляк,, — , ) — Беларус футболчысы (ярымсакчы), Беларус милли футбол җыелмасы әгъзасы, Беларус чемпионатының көмеш призчысы (2005, 2006, 2008, 2009), Россия кубогы иясе (2012).
Сергей Тюфяков
Тюфяков Сергей Михайлович (1 апрель 1949 ел) — баянчы, педагог, профессор (1996), Россия Федерациясенең атказанган артисты (1996), БАССРның атказанган артисты (1986);Идел буе яшь баянчылар конкурсы, И. Я Паницкий исемендәге I конкурс-фестивале, халыкара «Фогтлад музыка көннәре» (Клингенталь, ГДР) Халыкара конкурсы лауреаты.
Биографиясе
Сергей Михайлович Тюфяков 1949 елның 1 апрелендә Уфада туган.
1973 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын баян классы буенча (укытучылары -В. Ф. Беляков һәм В. К. Моисеев) тәмамлый.
1975-1979 елларда Гнесиннар исемендәге. Дәүләт музыка-педагогия институтында стажировка үтә.
1974 елдан алып Уфа дәүләт сәнгать институтының халык инструментлары кафедрасы укытучысы,1991 елдан музыка факультеты деканы, 2006-2015 елларда институтның читтән торып уку буенча проректоры итеп тәгаенләнә.
1973-1995 елларда Башкорт дәүләт филармониясе җырчысы.
Башкару осталыгы
Сергей Михайлович Тюфяков репертуарында чит ил, ватан һәм башкорт композиторлары әсәрләре, шулай ук башкорт, татар, рус халык җырларының эшкәртүләре.
«Иҗатына тирән эмоциональлек, темперамент, виртуоз техника, артистизм хас», — дип билгели башкорт энциклопедиясе.
1987 елдан Башкортстан Республикасының атказанган артистлары В. В. Грачев һәм В. В. Фильчев белән бергә баянчылар триосы составында чыгыш ясый. Гастрольләр белән Россия, Алмания, Казакъстан, Көньяк Корея буйлап йөри.
Казе Макарио (Торино)
Географиясе
Казе Макарио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шейною
Шейною — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтроуз (Колорадо)
Монтроуз  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтроуз шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтерей-Парк-Тракт (Калифорния)
Монтерей-Парк-Тракт  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Монтерей-Парк-Тракт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ирума (шәһәр)
Ирума — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ирума шәһәре 1966 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 148203 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 3313 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 44.74 км² тәшкил итә.
Вильягонсало-де-Тормес
Вильягонсало-де-Тормес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пидинг
Пидинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Ямнае (Калинкавицкий районы)
Ямнае  (Ямнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Пидинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ямнае (Калинкавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Белөрен (Юрегир)
Белөрен (Belören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әхмәтҗан Мостафин (1860)
Әхмәтҗан Мостафин (Әхмәтҗан Мөхәммәтрәхим улы Мостафин,, – , ) – мөселман дин эшлеклесе, педагог һәм журналист. Октябрь инкыйлабына кадәр «Мөхәммәдия» мәдрәсәсе укытучысы. 1917 елда 1 нче Бөтенрусия мөселман укытучылары корылтае рәисе, «Укытучы» журналы нашире; мәкаләләре «Дин вә әдәп», «Шура» журналларында басыла; Бөтенрусия мөселманнарының беренче корылтаена Бөтенрусия мөселман укытучылары корылтае вәкиле итеп җибәрелгәнлеге билгеле. Милләт Мәҗлесе депутаты (1918). Совет чорында кулга алынып, атып үтерелә; 1990 елда аклана.
HD192626
HD192626 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Заголка
Заголка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Воля-Ольшова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заголка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габделкәрим Кисси
Габделкәрим Кисси (عبد الكريم قيسي,, — , ) — Марокко футболчысы (ярымсакчы), Марокко милли футбол җыелмасы әгъзасы, Африка милләтләре кубогының көмеш призчысы (2004), Россия чемпионатының бронза призчысы (2003).
Турвеландия
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Черотайка
Черотайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Песчаное күле урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калинув (Ополе воеводалыгы)
Калинув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пож (Мыдмас кушылдыгы)
Пож  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мыдмас елгасының уң ярына тамагыннан 55 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шенерей (Луара)
Шенерей — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.