cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шаттак (Оклахома)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленгерих (Эмсланд)
Ленгерих  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Порт (Техас)
Ла-Порт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ла-Порт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лёнинген
Лёнинген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4275
NGC 4275 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Хаҗы Осман (Көрфез)
Хаҗы Осман (Hacı Osman) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Көрфез илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курметура (Прахова)
Курметура — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жарри (Изер)
Жарри (Jarrie) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Кле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,26 км².
Шейди-Гроув (Пони, Оклахома)
Шейди-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ленне (Түбән Саксония)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Украина баш күтәрүчеләре гаскәре
Украина баш күтәрүчеләре гаскәре, УБКГ (украинча Українська повстанська армія, УПА) — Украина милләтчеләре оешмасының (Бандера хәрәкәтенең) кораллы канаты. 1943 елның языннан бирле Галиция, Холмщина генерал-губерналыгы, Украина рейхскомиссариаты, Волыния, Румыния Транснистириясе, Төньяк Буковина территориясендә эш иткән. 1943-1944 елларда Украина баш күтәрүчеләре гаскәре поляклар яшерен оешмалары - Людова Гаскәре, Крайова Гаскәре, һәм ССРБ партизаннарына каршы эш итә. 1943 елда алман кораллы көчләренә каршы, "халык үз саклануы" тактикасын кулланып эш итә.
1943-1944 елларда Украина баш күтәрүчеләре гаскәре украин-поляк этник низагында катнаша, полякларга каршы этник чистартулар ысулларын куллана (Волыния суешы).
Украина хәрби булмаган ватандашларына каршы эшчәнлек
Украина баш күтәрүчеләре гаскәре украин хәрби булмаган ватандашларына каршы террористик ысулларны куллана: 1944-1956 елларда 40 райисполком башлыгы, 1454 авыл шурасы башлыгы, 1235 совет хезмәткәре, 216 фирка хезмәткәре, 205 комсомол хезмәткәре, 314 рәисе, 647 эшче, 1931 зыялылар вәкиле, 50 рухани, 15 355 крестьян, 860 бала һәм картны үтергән. Барлыгы: Волыниядә — 3500, Карпатлар арты өлкәсендә — 48, Ивано-Франковски өлкәсендә  — 10527, Дрогобыч  һәм Илбау өлкәсендә — 7968, Ровно өлкәсендә — 3997, Тернополь өлкәсендә  — 3557, Черновицки өлкәсендә  — 796, Хмельницки өлкәсендә  — 133, Житомир өлкәсендә  — 150 кеше үтерелгән.
Полякларга каршы эшчәнлек
Украина баш күтәрүчеләре гаскәре Волыниядә 35 000-60 000, ә Көнчыгыш Галициядә 25 000-40 000 полякны үтергән. Үтерешләр Степан Бандера тарафыннан оештырылган, төп максаты булып "киләчәк бәйсез Украинада украин кешеләрен генә калдыру максатыннан этник чистартулар оештыру" тора.
Бетерелү
Совет гаскәре Украинаны фашист көчләреннән азат иткәннән соң, Украина баш күтәрүчеләре гаскәре Кызыл Гаскәрнең хәрбиләренә каршы эш итә башлый, шулай ук хезмәткәре, зыялылар вәкилләрен үтерүне оештыра.
1948 елда "Аэродинамик" операциясе кысаларында Үзәк күзләү идарәсе тарафыннан ярдәм ала.
Украина баш күтәрүчеләре гаскәренең эшчәнлеге формаль рәвештә 1949 елда туктатыла, ләкин вак төркемнәре 1956 елга кадәр эш итәләр.
1944 елда Украина баш күтәрүчеләре гаскәренең саны 20 мең кеше тәшкил итә.
Торгызылу
2015 елда Украинаның Югары Радасы Украина баш күтәрүчеләре гаскәренең әгъзаларын "Украина бәйсезлеге өчен көрәш итүчеләре" булып таный.
Ла-Ферия (Техас)
Тарихы
Ла-Ферия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4276
NGC 4276 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Халитов
Халитов — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Халит» / «Хәлитъ» («Кушылу», «бергәлек») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Курметуре
Курметуре — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лер (шәһәр)
Лер  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗы Өмер Алпагот (Антакья)
Хаҗы Өмер Алпагот (Hacı Ömer Alpagot) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жарсье
Жарсье (Jarcieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,31 км².
Шейди-Пойнт (Оклахома)
Шейди-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузгау
Кузгау — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452941, — 80237830002.
Лере (Түбән Саксония)
Лере  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4277
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Курпен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левелленд (Техас)
Левелленд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Левелленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курпений-Силвашулуй
Курпений-Силвашулуй — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жийонне
Жийонне (Gillonnay) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Шултер (Оклахома)
Шултер  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Жийонне
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,29 км².
Шултер (Оклахома)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 4278
NGC 4278 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Шултер (Оклахома)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4278
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Леэ (Эмсланд)
Леэ  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗы Өмерли (Карапынар)
Хаҗы Өмерли (Hacı Ömerli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Каенлык
Яңа Каенлык — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Лафкин (Техас)
Лафкин  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Яңа Каенлык
Почта индексы — 452945, ОКАТО коды — 80237835001.
Лафкин (Техас)
Тарихы
Лафкин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейвон (Техас)
Лейвон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейвон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курпень
Курпень — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лецдорф
Лецдорф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жьер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,93 км².
NGC 4279
NGC 4279 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Алып (эпос)
«Алып» (Улăп, Улып) — чуаш каһарман эпосы, авторы фольклорчы-шагыйрь Сюин Хведер (Симон Федоров, 1913—2002) тарафыннан 1996 елда нәшер ителгән. Каһарман мифлар, җырлар һәм әкиятләр нигезендә булдырылган. Балалар өчен җайлаштырылган варианты «Улăп халапĕсем» (Алып хикәятләре) 1980 елда дөньяга чыккан.
Язылу тарихы
Чуашларның «Алып» халык эпосының иң тулы варианты 1996 елда дөнья күргән. Эпосны булдырган (20 мең шигъри юллык итеп эшкәрткән) авторы (Симон Федоров, 1913—2002) тарафыннан нәшер ителгән.
1924 елда «Сунтал» (1946 елдан «Ялав») журналында   (Авксентьев, 1895—1986) халык әкиятләренә, риваятьләренә һәм җырларына таяна торган чуаш эпосын булдыру кирәклеге турында беренче булып яза. Яңа әсәрне «Улăпиада» дип атарга тәкъдим итә.
Хаҗы Саки (Коҗасинан)
Хаҗы Саки (Hacı Saki) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алып (эпос)
Язылу тарихы
1927 елда шагыйрь (Семен Васильев, 1894—1966) «Алыплар» (Улăпсем) поэмасын яза. Поэма «Сунтал» журналының 1927 елгы 10нчы саныда басылган, 1939 елда аерым китап булып чыккан.
1975 елда эпоска ихтыяҗ турында «Ялав» журналында язып чыга.
Эчтәлек
Эпос 20 мең шигъри юлны берләштергән кырык җырдан тора. Һәр җыр — чуаш халкының каһарманнарча үткәненә мәдхия (гимн). Игелекле һәм зирәк Алып үз ата-бабаларының иң яхшы сыйфатларын гәүдәләндерә. Ул җир сөрә, көтүләрне йөртә, Ватанын дошманнардан һәм явыз көчләрдән саклый, күк буенча сәяхәт кыла һәм илаһлар белән сөйләшә...
Басмалар
«Алып» эпосы чуаш (1996, авторы Хведер Сюин), рус (2009, А. И. Дмитриев тәрҗемәсе), төрек (2012 ел, Bülent Bayram тәрҗемәсе) телләрендә нәшер ителгән.
Юнион-Сити (Оклагома)
Юнион-Сити  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либенау (Түбән Саксония)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иер-сюр-Амби
Иер-сюр-Амби (Hières-sur-Amby) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шарвьё-Шаваньё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,73 км².
Яңа Кабан (Кызыл Кама районы)
Яңа Кабан — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 926 кешенең яшәве мәгълүм.
Тарихи белешмә
Шәҗәрә-истәлекләр күрсәтүенчә, хәзерге Яңа Кабан авылына нигез салган 28 кеше-хуҗалык 1840 елда Агыйдел елгасының уң ягында урнашкан Ялан күле янындагы Кабан авылыннан 4-5 чакрымнар үргәрәк Кызкала тавы итәгендәге Таубакты елгачыгы тирәсенә күчеп килеп төпләнәләр. Бу турыда архив мәгълүматлары да раслап тора. 1839 елда Ырынбур казенный палатасы Агыйдел елгасының уң ягында — Ялан күле кырында урнашкан Кабан авылыннан башкорт дип язылган 28 кешегә, элек үзләре ясак түләп килгән урынга, хәзерге Яңа Кабан авылы җиренә, күчеп утырырга рөхсәт бирә. (ЦГА БАССР, ф. 172, оп. 1.3).
Архив мәгълүматлары күрсәткәнчә, 1632 елның 1 июлендә патша Михаил Федоровичтан грамота алып Кузейн (Хөсәен) Бәхтигиндеев исемле ерак бабай (шәҗәрә буенча минем уникенче буын Күҗәкәй бабабызга туры килә) Агыйделнең сул ягында Сөтле күле тирәсендә Кабан авылын нигезли. Тик ул тарихта чагылыш тапмаган, картадан төшеп калган. Ә тарихчылар безнең борынгы Кабан авылын телгә алганда аны еш кына соңрак Ялан күле янында төзелгән Кабан авылы белән бутыйлар. Шул ук вакытта Уфа провинциясе канцеляриясенең запись кенәгәсендә тупланган дистәләгән документлар Кабан авылының Агыйделнең сул ягында Сөтле күле янында урнашуын кире каккысыз дәлилләр белән ныгыта.
1702 елның 5 гыйнварында Уфа өязе, Казан юлы, Гәрәй волостеның Такталачык, Кабан, Нугай авыллары “башкортлары” берләшеп, үзләре тирәсендәге буш яткан җирләрне бергәләп файдаланырга һәм казнага ясак түләп барырга килешү төзиләр. (МИБ, 3 том, 1949 ел, 16-17 битләр). Бу килешүләр нигезендә Агыйдел елгасының уң ягындагы буш яткан Ялан күле янындагы җирләр һәм ике арадагы Олы утрау (Кәрим утравы) Кабан авылы кешеләре карамагына бирелә. Алар аның өчен даими рәвештә ясак түләп килгән. Шушылардан чыгып, алыш-биреш вакытларында, урысча язмаларда Ялан күлен Кабан күле дип, Кәрим утравын Кабан утравы дип тә язганнар. Тора-бара шушы Ялан күле кырындагы кышлак Кабан авылы балыкчыларының сезонлы балык тоту урынына да әверелә.
1632 елның 1 июленнән соң Агыйдел елгасының сул ягында яшәп килгән Кабан авылы кешеләре патша властьларының эзәрлекләүләреннән качып, аның бер өлеше бу якка — Ялан күле кышлагына чыгып утырган. Икенче бер өлеше теләсә-кайсы якка таралып беткән.
Курсару
Курсару — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бөрнеш
Борныш — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Курсару
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бөрнеш
Почта индексы — 452945, — 80237835002.
NGC 4280
NGC 4280 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Абботтстаун (Пенсильвания)
Абботтстаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Лейк-Бриджпорт (Техас)
Лейк-Бриджпорт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейк-Бриджпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейквей (Техас)
Лейквей  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Либенбург
Либенбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курсешть-Вале
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейквей (Техас)
Тарихы
Лейквей шәһәре  елда нигезләнгән.
Хәләҗ теле
Хәләҗ теле — Халәҗья халкының теле. төрки телләрдән берсе. Үзәк Иранда (Ком, Мәркәзи останнары), Әфганстанда таралган. Сөйләшүчеләр саны 40 мең кеше тирәсендә (2000 ел). Ике — төньяк һәм көньяк диалектларга бүленә.
Хәдәҗ телендә борынгы төрки тел элементлары, хосусән, беренчел озын сузыклар сакланган; сүз уртасында һәм ахырында башка төрки телләрдә з, т, й, р килгән урыннарда д куллана (һадақ — аяк). Лексикада төрки катламны һәм килеп чыгышы анык булмаган сүзләр катламын аералар; азәрбайҗан теленнән, иран телләреннән алынмалар бар.
Сүзлеге
Халәҗ лексикасының асылы төрки, ләкин күп сүзләр фарсы теленнән алынган. Күрше төрки шивәләре, ягъни Әзәрбайҗан сүзләре дә Хәләҗдә бар.
Мисаллар
Doerfer & Tezcan 1994 өземтәсе, Doerfer тәрҗемә иткән:
Тагын кара
Алат кабиләсе
Авалон (Пенсильвания)
Авалон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Изо (Изер)
Изо (Izeaux) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,54 км².
Хаҗы Феттаһ (Мерам)
Хаҗы Феттаһ (Hacı Fettah) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Hacı Fettah, Meram Hacı Fettah, Meram
Курсешть-Дял
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лилиенталь (посёлок)
Лилиенталь  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Ворт (Техас)
Тарихы
Лейк-Ворт шәһәре  елда нигезләнгән.
Кыргыз (Кызыл Кама районы)
Кыргыз — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Изрон
Изрон (Izeron) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,19 км².
Авока (Пенсильвания)
Авока  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4282
NGC 4282 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗы Хасан (Каратай)
Хаҗы Хасан (Hacı Hasan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Линген (Эмс)
Линген  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4281
NGC 4281 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Линдведель
Линдведель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4281
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Линдведель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линген (Эмс)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Линген (Эмс)
Линдерн (Ольденбург)
Линдерн  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейквуд-Вилледж (Техас)
Лейквуд-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Ке-ан-Шартрёз
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,61 км².
Лейквуд-Вилледж (Техас)
Тарихы
Лейквуд-Вилледж шәһәре  елда нигезләнгән.
Хаҗы Юсуф (Бандырма)
Хаҗы Юсуф (Hacı Yusuf) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4283
NGC 4283 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Күпербаш (Кызыл Кама районы)
Күпербаш — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452945, — 80237835004.
Кенсьё (Изер)
Кенсьё (Quincieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19.03 км².
Куртень (Васлуй)
Куртень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линдхорст
Линдхорст — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Яңа Татыш
Яңа Татыш — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Линдхорст
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Татыш
Почта индексы — 452945, ОКАТО коды — 80237835005.
Адамсбург (Пенсильвания)
Адамсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 4284
NGC 4284 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Линсбург
Линсбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4284
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Адамсбург (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртень (Муреш)
Куртень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адамстаун (Пенсильвания)
Адамстаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Даллас (Техас)
Лейк-Даллас  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейк-Даллас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4285
NGC 4285 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яков Борзенков
Яков Андреевич Борзенков (1832-1883) (фамилиясен В. Н. Лясковский сүзләре буенча, ул үзе болай дип әйтә: Бо́рзенков ; бүтән чыганакларда Борзёнков дигән язылышты таба аласыз ) - рус анатомы, физиологы, зоология тарихчысы, дарвинист, Мәскәү университетының ординар профессоры.
Биографиясе
Подпоручик гаиләсендә туган. 1845 елдан Ришелье лицейында укый. 1851 елның җәендә ул Мәскәү университетына күчә, анда 1855 елда физика һәм математика факультетының табигый фәннәр бүлеген кандидат исеме белән тәмамлый.
1857 елда ул магистр имтиханнарын тапшыра һәм профессорлыкка әзерләнү өчен университетта кала. Профессор Н.А.Варнек авыруы аркасында ул зоология һәм чагыштырма анатомияне укыта, башта медицина факультетында (1959 елның февраленнән), аннары физика һәм математика факультетында (1959 елның ноябреннән). Мәскәү университетының студентларын Чарльз Дарвин теориясе белән таныштырган беренче профессор
1860 елның мартыннан - Чагыштырма анатомия һәм физиология кафедрасы буенча адъюнкт. 1862 елның апреленнән 1864 елның августына кадәр ул чит илгә җибәрелә: Вюрцбургта, Альберт Кёлликер һәм Генрих Мюллер җитәкчелегендә, аналык гистологиясен өйрәнә.
Рәсәйгә кире кайтып, Борзенков Мәскәү университетында һәм Петровская авыл хуҗалыгы һәм урман хуҗалыгы академиясендә лекциялар укый (1867-1870).
1869 елда «Из истории развития яйца и яичника у курицы» магистрлык диссертациясен яклаганнан соң, ул Мәскәү университеты доценты булып раслана, һәм 1870 елда, «Образование яичника у курицы и развитие его в первое время существования» докторлык диссертациясен яклаганнан соң, ул чагыштырма анатомияның экстраординар профессоры итеп сайлана. 1873 елның сентябреннән Я. А. Борзенков Мәскәү Император университетының чагыштырма анатомия һәм физиология кафедрасы ординар профессоры.
Борзенков Мәскәү университетында умырткалыларның чагыштырма анатомиясе мәктәбен оештыра, чагыштырма анатомия кабинетын җиһазлай һәм анда китапханә һәм музей булдыра. Борзенков - Мәскәү зоология бакчасын оештыручыларның берсе.
Ул чагыштырма анатомиянең төрле өлкәләрен эшләй (керчек мөгезенең гистологик төзелеше, диңгез хайваннары анатомиясе). Тикшеренү нәтиҗәләрен ул бик сирәк бастыра, аларны тик лекцияләрдә куллана. Ул катгый тәнкыйтьче даны казанган, лекцияләрендә лаконик, табигате буенча дәшми һәм аз аралашучан булган.
Ул гаиләсез, университет бинасында җиһазландырылган бүлмәләрдә яшәй. Ул хәйрия эшен яшереп, ярлыларга булышкан.
Ваганковское зиратында күмелгән (14 нче участка).
Библиография
С. А. Рачинский белән берлектә Борзенков Дж. Льюистың «Physiology of Common Life» (Физиология обыденной жизни. — М., 1861—1867) әсәрен тәржемә иткән.
Куртешть
Куртешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыабди (Батталгази)
Хаҗыабди (Hacıabdi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Линтиг
Линтиг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Кет-ан-Бомон
Кет-ан-Бомон (Quet-en-Beaumont) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Лейк-Джексон (Техас)
Лейк-Джексон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Кет-ан-Бомон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.19 км².
Лейк-Джексон (Техас)
Тарихы
Лейк-Джексон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линтиг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айвиленд (Пенсильвания)
Айвиленд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Каенлык
Иске Каенлык — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452945, — 80237835006.
Куртишоара (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Локсштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рөстәм Зарипов (мәгънәләр)
Рөстәм Зарипов:
Клаванз-ан-От-Уазан
Клаванз-ан-От-Уазан (Clavans-en-Haut-Oisans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,58 км².
Хаҗыаглар (Оникишубат)
Хаҗыаглар (Hacıağlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лейкпорт (Техас)
Лейкпорт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейкпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоне (Ольденбург)
Лоне  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Бозаулык наратлыгы
Тасвирлау
Милли парк Самара өлкәсенең Борский, Богатовский, Нефтегорский районнарында һәм Ырынбур өлкәсенең Бозаулык һәм Богырыслан районнарында урнашкан. Милли паркта 12 урманчылык бар. Паркның көньяк-көнбатыш өлешендә Кенәле - Ырынбур тимер юлы  үтә, янә берничә автомобиль юлы бар. Көньякта - милли парк офисы һәм музей урнашкан Колтубанавылы.
Климаты континенталь, уртача еллык һава температурасы +3.7 0 С тора, гыйнвар аенда уртача температура -13.9 0 С, июльдә +20.5 0 С тора.
Акрон (Пенсильвания)
Акрон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бозаулык наратлыгы
Бозаулык нарат урманы
Паркны саклауның иң танылган һәм мөһим объектларының берсе - шул ук исемдәге нарат утравы (нигездә), аның өлешенә Идел аръягы һәм Урал алды далалары арасында, төбәкләр чигендә, якынча 60 мең гектар керә. Бу урын Бозаулык шәһәреннән 15 км төньякта, Боровка елгасының киң һәм тирән (100-150 метр) елга бассейнында урнашкан. Бузулук нарат урманында Черталык елгасы Боровкага агып т өшә.
Акрон (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Бозаулык наратлыгы
Бозаулык нарат урманы
Бозаулык нарат урманы бозлыктан соңгы чорга карый; аның яше 6-7 мең ел. Гомум нарат урманы якынча өч-дүрт мең ел элек барлыкка килгән дип санала. Бозаулык нарат урманының туфраклары ком, калынлыгы урыннарда 90 метрга җитә. Массивның өчтән ике өлешен нарат урманнары били.
Акрон (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бозаулык наратлыгы
Бозаулык нарат урманы
Урманның иң кызыклы урыннарының берсе - 300-350 яшьтәге ике нарат. Урман һәр яктан диярлек дала белән чикләнгән яфраклы урман сызаты белән чикләнгән.
Бузулук нарат урманында 39 төр имезүчеләр, 144 төр кошлар, 8 төр сөйрәлүчеләр, 4 төр амфибияләр, 23 төр балыклар һәм 800гә якын бөҗәкләр бар. Поши, кәҗәболан, кыргый кабан, бурсык, сусар, тиен, кондыз яши.
Саклау статусы
Нарат урманы даими куллану XVIII гасыр ахырыннан дәвам итә. 1903 елда урманда Наратлык эксперименталь урманчылыгы булдырылды, аның астында хәзерге вакытта дендрологик бакча эшли. 1977 елдан бирле урман зонасының бер өлеше аеруча кыйммәтле урман мәйданы статусына ия. 1933 - 1948 елларда нарат урманының бер өлешендә дәүләт тыюлыгы бар иде. 1939 елның маенда тыюлык мәйданы сизелерлек артты
Аннан соң нарат урманы территориясендә дәүләт заказнигы эшләде. 2008 елның 9 гыйнварында Россия Федерациясе Хөкүмәте боерыгы нигезендә Бозаулык наратлыгы Милли паркы булдыру турында карар белән Бозаулык Наратлыгы федераль дәүләт учреждениесе статусы бирелеп, Росприроднадзор карамагына күчерелгән.
Этимологиясе
Самара елгасы кушылдыгы булган Бозаулык елгасының исеме исеме борынгы төрки «бозлык» тан, димәк, «боз»дигән сүздән килеп чыккан дигән фаразлар бар. Шулай итеп, кар эрегән вакытта гына ташкан зур булмаган елгаларны атаганнар.
Шулай ук, борын башкортлар күпләп яшәгән бу төбәктә «Бозаулык» башкортса «быҙау» — бозау дигәннән килеп чыккан дигән фикер дә яши.
Куртишоара (Добрецу, Олт)
Куртишоара — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейси-Лейквью (Техас)
Лейси-Лейквью  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейси-Лейквью шәһәре  елда нигезләнгән.
Шәрип кишәрлеге
Шәрип кишәрлеге (Шәрип участкаһы) — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452945, ОКАТО коды — 80237835007.
Лоруп
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алба (Пенсильвания)
Алба  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 4286
NGC 4286 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Алба (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4286
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Луден (Алмания)
Луден  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кле (Изер)
Кле (Claix) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Фонтен-Сесине кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24,12 км².
Куртишоара (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыаланы (Ердемли)
Хаҗыаланы (Hacıalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Клель
Клель (Clelles) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,88 км².
Лемиса (Техас)
Лемиса  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лемиса шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луккау (Вендланд)
Луккау  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ялгызнарат (Кызыл Кама районы)
Ялгызнарат (Яңғыҙнарат) — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452945, ОКАТО коды — 80237835008.
NGC 4287
NGC 4287 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Куртуйшень
Куртуйшень — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртуюшу-Дежулуй
Куртуюшу-Дежулуй — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Албуртис (Пенсильвания)
Албуртис  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леонард (Техас)
Леонард  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Леонард шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клона-сюр-Варез
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,83 км².
Коломб (Изер)
Коломб (Colombe) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,23 км².
Хаҗыали (Өзалп)
Хаҗыали (Hacıali) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леона (Техас)
Леона  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Лунештедт
Лунештедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Халитов
Ринат Халитов (Ринат Арифулла улы Халитов) — музыкант, дирижер, «Tatariсa» оркестрының сәнгать җитәкчесе, Казан дәүләт консерваториясе профессоры (2001), Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1997), РФ югары һөнәри мәгарифенең мактаулы хезмәткәре (2010).
Тәрҗемәи хәле
1957 елның 8 июнендә Чуаш АССР Канаш шәһәрендә туган. Чабаксар музыка укуханәсен (1975 ), «баян» һәм «дирижерлык» белгечлеге буенча (Т.Х. Сөләйманов, С.М. Хәбибуллин классы) Казан дәүләт консерваториясен (1982), «халык уен кораллары оркестры дирижеры» белгечлеге буенча (А.В. Тихонов җитәкчелегендә, 1985), «опера-симфония дирижеры» белгечлеге буенча (Ф.Ш. Мансуров җитәкчелегендә, 2002) ассистентура-стажировка, мәшһүр дирижер Курт Мазурда мастер-класс (2004 ) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1983 елдан Казан дәүләт консерваториясенең дирижерлык, ансамбль, оркестр классларында укыта, башкару факультетлары деканы (1987-1995), укыту-тәрбия буенча проректор (1996), опера-симфония дирижеры кафедрасы профессоры (2001).
«Tatariсa» оркестры
1993 елда консерватория студентлары, аспирантлары, мөгаллимнәре катнашында «Tatariсa» оркестры оештыра. Оркестр репертуарында Казан, Әстерхан, Себер, Кырым татарлары халык көйләре, Латин Америкасы музыкасы, мөселман Көнчыгышының традицион һәм заманча музыкасы, Урта Идел буе халыклары (Чуашстан, Удмуртия, Мари Ил) музыкасы, Европа һәм рус классикасы (Штраус, Кальман, Хачатурян, Дунаевский) әсәрләре бар.
Оркестр 1995 елда халыкара конкурста (Кастельфидардо, Италия) —  I урын, 1997 елда  халыкара конкурста (Страсбург, Франция) – Гран-при, 1999 елда «Рухият» фонды премиясе, 2000 елда РФ президенты Грантына ия була.
Сәйдәшев фестиваль-бәйгесе
Казан дәүләт консерваториясе җирлегендә халыкара, бөтенрусия, регион дәрәҗәсендәге бәйгеләр, шул исәптән, 2004 елдан бирле һәр елны халык уен кораллары оркестларының С. Сәйдәшев исемендәге фестиваль-бәйгесен оештыра.
Александрия (Пенсильвания)
Александрия  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4288
NGC 4288 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яңа Нугай
Почта индексы — 452948, ОКАТО коды — 80237840001.
Куртуюшу-Маре
Куртуюшу-Маре — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Луттер-ам-Баренберге
Луттер-ам-Баренберге — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыали (Чайбашы)
Хаҗыали (Hacıali) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чайбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хаҗыали (Юрегир)
Хаҗыали (Hacıali) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любберштедт
Любберштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коммель
Коммель (Commelle) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,04 км².
Леон-Велли (Техас)
Леон-Велли  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Леон-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алленпорт (Вашингтон, Пенсильвания)
Алленпорт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әшет
Ашыт — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452948, ОКАТО коды — 80237840002.
Tatarica (журнал)
Мәскәүдә нәшер ителүче «Российская татарика» журналы белән бутамаска.
Tatarica – халыкара фәнни журнал. Казан (Идел буе) федераль университетының филология һәм мәдәниятара бәйләнешләр институты тарафыннан нәшер ителә. Баш мөхәррире – Рәдиф Җамалетдинов, филология фәннәре докторы, КФУның филология һәм мәдәниятара бәйләнешләр институты директоры.
Тарих
2013 елдан Казан (Идел буе) федераль университетының багучылар (попечительләр) шурасы карары нигезендә нәшер ителә башлый. Беренче саны Татарстан президенты Р.Н. Миңнеханов кереш сүзе белән ачыла. Елга 2 саны әзерләнә.
Бүлекләре
Һәрбер бүлекнең үз мөхәрририяте бар.
Tatarica
Татарча Википедиядә әлеге сүзне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Люббов
Люббов — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4289
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лерой (Техас)
Лерой  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лерой шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыали (Мустафакемалпаша)
Хаҗыали (Hacıali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куртуюшу-Мик
Куртуюшу-Мик — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыали (Манавгат)
Хаҗыали (Hacıali) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Конье
Конье (Cognet) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,80 км².
Людер (Люнебургская пустошь)
Людер  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртя (Вилча)
Куртя — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Раздолье (Кызыл Кама районы)
Раздолье — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452935, — 80237843001.
Куртя (Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коньен-ле-Горж
Коньен-ле-Горж (Cognin-les-Gorges) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,52 км².
Альбион (Пенсильвания)
Альбион  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиандер (Техас)
Лиандер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лиандер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Людерсбург
Людерсбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таш елгалар
Россия Федерациясендә корымнарны өйрәнүнең әйдәүче фәнни үзәге -М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты.
Атама
Азияның күп кенә өлкәләрендә бу атама киң кулланыла. Дөнья географик әдәбиятендә һәм картографиядә, Каракорум (тау системасы) атамасында ныгынган (төркичә «кара таш, кара кыя»).
Таш сибелмәләре рус телендә фәнни әйләнешкә "корым" (курумы) дип Россия геологы Макеров Яков Антонович «Нагорное террасы Сибири и их происхождение» (1913) дигән монографиясендә керткән. Атама башка берничә телдә дә бар. Әммә рус фәнни әдәбиятендә башка терминнар да очрый: «курум» — «каменистая осыпь», «каменная россыпь», «каменный шлейф», «обломочные накопления», «глыбовая россыпь»,«каменная река», «каменная река», «каменные моря», «каменныйглетчер », «движущийся поток щебня», «курумник», «развалы каменных глыб». Россия тикшеренүчесе А. Ф. Глазовский Алтайда һәм Чаянда «уронник» дигән атама булуын яза.
"Вечный зов" фильмында таш елгалар
Совет чорының бик популяр күп сериялы фильмнарының берсе "Вечный зов"ның табигать күренешләре Башкортстанда төшерелгән. Алар арасында Белорет тауларының таш елгалары да бар. Бу елга Белорет районының Отнурок авылыннан ерак түгел тау артында төшерелгән
NGC 4290
NGC 4290 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Амблер (Пенсильвания)
Амблер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыалибей (Тепебашы)
Хаҗыалибей (Hacıalibey) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куртя (Тимиш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Людерсфельд
Людерсфельд — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Әмҗә
Почта индексы — 452935, — 80237843002.
Либерти (Техас)
Либерти  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Либерти шәһәре  елда нигезләнгән.
Люнне
Люнне — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Либерти (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корбелен
Корбелен (Corbelin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Морестель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,00 км².
Хаҗыалилер (Тараклы)
Хаҗыалилер (Hacıaliler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Тараклы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Апленд (Пенсильвания)
Апленд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лютетсбург
Лютетсбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртяна
Куртяна — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадрәк (Кызыл Кама районы)
Кадрәк — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452935, — 80237843003.
NGC 4291
NGC 4291 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кордеак
Кордеак (Cordéac) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Хаҗыалилер (Аксу)
Хаҗыалилер (Hacıaliler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кордеак
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,62 км².
Аполло (Пенсильвания)
Аполло  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коренк
Коренк (Corenc) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Мелан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,50 км².
Куртянка
Куртянка — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люхов (Вендланд)
Люхов  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морза (Кызыл Кама районы)
Почта индексы — 452935, — 80237843005.
Курчу
Курчу — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Корнийон-ан-Триев
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,92 км².
Мазен
Мазен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Курчу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арендтсвилл (Пенсильвания)
Арендтсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4292
NGC 4292 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Люэрдиссен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыалиобасы (Инҗирлыова)
Хаҗыалиобасы (Hacıaliobası) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Инҗирлыова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арма (Пенсильвания)
Арма  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кустура (Бреила)
Кустура — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыалилер (Алашеһир)
Хаҗыалилер (Hacıaliler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Майне (шәһәр)
Майне  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корп (Изер)
Корп (Corps) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,22 км².
Савызбаш
Почта индексы — 452940, — 80237850001.
Рөстәм Зарипов (1956)
Бу композитор турында мәкалә, язучы Рөстәм Зарипов турында моннан укыгыз
Рөстәм Зарипов, Рөстәм Фәрит улы Зарипов (1956 елда туган) — композитор һәм дирижер, педагог, Казан дәүләт мәдәният институтының өлкән укытучысы, Казан дәүләт ветеринария академиясенең мәдәни-тәрбия эшләре буенча проректоры (2006 елдан), ССРБ, РФ һәм ТР Композиторлар берлекләре әгъзасы (1991 елдан), Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2003).
Тәрҗемәи хәле
Югары һөнәри белем алган: Казан дәүләт консерваториясенең 1979 елда дирижер-хор факультетын, 1987 елда теоретик – композиторлык факультетын тәмамлый.
1975—1977 елларда — КХТИның «Садко» ВИАсы, 1979–1980 елларда — «Тасма» берләшмәсенең «Альтаир» ВИАсы («Кышкы эстрада» республика фестивале җиңүчесе), 1981–1983 елларда — «Сәйяр» ВИАсы, «Радиоприбор» заводының джаз-оркестры белән җитәкчелек итә.
1982—1984 елларда — Татар дәүләт филармониясенең Римма Ибраһимова катнашкан эстрада төркеменең сәнгать җитәкчесе. Казан дәүләт мәдәният институтының академик хоры, Казан дәүләт консерваториясенең опера студиясе хоры, Татар дәүләт опера һәм балет театры хоры, оркестры һәм солистлары белән, Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестрына дирижерлык итә.