cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петрень (Харгита)
Петрень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дөнгеллер (Улус)
Дөнгеллер (Döngeller) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (köy).
Валье-де-Табладильо
Валье-де-Табладильо — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пестуны (Мёрский районы)
Пестуны (Пестуны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кунцавшчына (Гродзенский районы)
Кунцавшчына  (Кунцаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Самодеятельность (журнал)
Самодеятельность — кооператив журналы. «Трудовой союз» кулланучылар җәмгыяте органы. 1909 елның декабреннән 1910 елның мартына кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Врублево (Млавский повяты)
Врублево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маннур Саттар
Маннур Талип улы Саттар — күренекле татар сатирик-шагыйре.
Тәрҗемәи хәле
Маннур Саттаров 1920 елда Татарстан Республикасының Кама Тамагы районы Абыз авылында (Абзавыл) крестьян гаиләсендә туган. 1941-1945 елларда Бөек Ватан сугышында катнаша. Сугышта күрсәткән батырлыклары өчен ике 1 нче, бер 2 нче дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары, «Батырлык өчен» һ. б. медальлар белән бүләкләнә.
1950 елда Казан дәүләт педагогия институтының тел-әдәбият факультетын тәмамлый. 1952 — 1954 елларда Камышлы районының Иске Ярмәк авылында укытучы һәм мәктәп директоры булып эшләгән. Иске Ярмәктә һәм аннан Казанга күчкәч, укытучы булып эшләгән елларда аның шигырьләре «Чаян» журналында басыла башлый.
Рус шагыйрьләре Геннадий Паушкин, Анатолий Колесников, Анатолий Мелузников, Борис Железнов, Леонид Топчий һәм бүтәннәр тәрҗемә иткән шигырьләре шулай ук «Чаян» журналында, «Советская Татария» газеталарында басыла.
Маннур Саттаровның күп кенә шигырьләре, такмаклары һәм бәетләре Татарстан дәүләт филармониясе артистлары башкаруында сәхнәләрдән һәм радиодан еш яңгырый.
Бөек Ватан сугышы ветераны Маннур Саттаров кадәр Казанда яши. 2016 елның 11 ноябрендә шунда вафат була.
NGC 7320
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шиловский Пичуг
Шиловский Пичуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының сул ярыннан 274 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ансе
Ансе (Ancey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сомбернон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.47 км².
Волпина (Форли-Чезена)
Волпина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волпина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Цеше
Цеше — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Мартен-ан-О
Сен-Мартен-ан-О — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Гондезенде
Гондезенде — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Инҗесу (Сейдишеһир)
Инҗесу (İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
89нчы санлы Азнакай һөнәри лицее
89нчы санлы Азнакай һөнәри лицее (Азнакаевский профессиональный лицей № 89), 2012 елдан — Лениногорск политехник көллиятенең 1нче санлы филиалы — Татарстанның Азнакай шәһәрендә (1956 елдан шәһәр тибындагы бистә, 1987 елдан шәһәр) урнашкан һөнәри белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючы — ТР мәгариф һәм фән министрлыгы. Директор (2014 елдан) — Роберт Әнис улы Хөснетдинов.
Тарих
1953 елда Татарстан АССРда нефть сәнәгате үсү сәбәпле, «Бөгелмәнефтестрой» базасы нигезендә Азнакай эшчеләр бистәсендә беренче ФЗӨ мәктәбе ачыла.
1957 елда ФЗӨ мәктәбе 10 ай уку 1нче санлы төзелеш училищесы итеп үзгәртелә.
1963 елдан 28нче санлы шәһәр һөнәри-техник училищесы (ГПТУ-28).
1973 елда 23нче Бөгелмә һөнәри-техник училищесынең тракторчы, комбайнчы, авыл хуҗалыгы машиналарын караучы белгечлекләренә өйрәтүче филиалы (СПТУ-23) ачыла.
1975 елдан ГПТУ-28 һәм СПТУ-23 урта белемле төзүчеләр һәм механизаторлар әзерли башлый.
1992 елда ГПТУ-28 һәм СПТУ-89 89нчы санлы һөнәри-техник укуханәгә (ПТУ-89) берләшә.
1994 елда ПТУ-89 89нчы санлы һөнәри лицей (ПЛ-89) итеп үзгәртелә.
2012 елда 89нчы санлы һөнәри лицей ТР министрлар кабинеты карары һәм ТР хезмәт, мәшгульлек һәм социаль яклау министрлыгы фәрманы белән Лениногорск политехник көллияте филиалы итеп үзгәртелә.
Белгечлекләр
60 елдан артык вакыт аралыгында уку йортында һәм филиалларында 20 мең белгеч әзерләнгән.
(3943) Зильберман
(3943) Зильберман  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 3 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 RG1» саналган.
Подхом
Подхом — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәми
Сәми (Sämi) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Муса Җәлил урамы (Бөгелмә)
Бөгелмәнең Муса Җәлил урамы (улица Мусы Джалиля) — Татарстанның Бөгелмә шәһәрендәге үзәк урамнарның берсе. Шәһәрне Бөгелмә елгасы агымы буенча көньяктан төньякка кисеп үтә. Хәким күле яныннан башлана, Нефтьчеләр урамы, Воровский урамы, Салих Сәйдәшев урамы, Абдулла Алиш урамы, Ворошилов урамы, Газинур Гафиятуллин урамы, Габдулла Тукай урамы, Бауман урамы, Хөсәен Ямашев урамы, Совет урамы белән кисешә. Шәһәр үзәгендә Ленин урамы белән киселештә туктый.
Камоцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гибралтар (Пенсильвания)
Гибралтар  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гибралтар халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Масаока Сики
Масаока Сики (яп. 正岡 子規?, 1867 елның 17 сентябре — 1902 елның 19 сентябре) — япон шагыйре, язучы, әдәби тәнкыйтьче һәм шигърият теоретигы. Чын исеме — Масаока Цунэнори (яп. 正岡 常規).
Мокшин
Мокшин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальеладо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гансборо (Төньяк Дакота)
Гансборо  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гансборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бретинье
Бретинье — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Петрень (Хунедоара)
Петрень — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Врублево (Плонский повяты)
Врублево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гудинг (Айдахо)
Гудинг  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гичкок (Көньяк Дакота)
Гичкок  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Турмыши
Яңа Турмыши (Микушка, Новые Турмыши) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429282. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216862004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700006500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 141 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
Кунцавшчына (Смаргонский районы)
Кунцавшчына  (Кунцаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гоштей
Гоштей — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сен-Морис-сюр-Даргуар
Сен-Морис-сюр-Даргуар — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Ичкала (елга)
Ичкала — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сәми-Тагакүла
Сәми-Тагакүла (Sämi-Tagaküla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Фәрит Яруллин музее (Кече Сон)
Фәрит Яруллин музее (Музей Фарида Яруллина) — Татарстанның Мамадыш районы Кече Сон авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Мамадыш туган якны өйрәнү музее филиалы. Күренекле татар композиторы Фәрит Яруллинның (Фәрит Заһидулла улы Яруллин, 1914—1943) тормышы һәм иҗаты белән таныштыра.
Тарих
1990-елларда ачылган беренче музей бинасы экспонатлары белән янгында юкка чыга. 2016 елның 12 июлендә музей яңа бинада, җирле идарә җитәкчесе Мансур Сәлахов көче белән торгызылган элекке мәдрәсә бинасында ачыла.
Экспонатлар
Экспозиция Фәрит Яруллинның тормышы һәм иҗаты, музей урнашкан элекке мәдрәсә тарихы, Кече Сон авылы тарихы белән таныштыра. Экспозиция ТР атказанган сәнгать эшлеклесе Сергей Матвеев җитәкчелегендә оештырылган.
Подхоста
Подхоста — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камоцинек
Камоцинек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF382
ZNF382 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(257) Силезия
(257) Силезия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1886 елның 5 апрелендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Андель
Андель (Andel) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Ламбаль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,20 км².
Волпини (Верона)
Географиясе
Волпини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
NGC 7321
NGC 7321 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пестуны (Шаркавшчынский районы)
Пестуны (Пестуны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
NGC 7321
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пестуны (Шаркавшчынский районы)
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Новы Пагост гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Цибори-Витки
Цибори-Витки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камай (Биектау районы)
Камай — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 87 тирәсендә. Почта индексы — 422730.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Әхтәм Кинҗәкәев
Әхтәм Кинҗәкәев (, — ) — геолог һәм нифетче, геология-минералогия фәннәре докторы (1965), профессор (1969), Башкортстан ФА мөхбир әгъзасы (1992). БАССР атказанган фән эшлеклесе (1982). 1951-1969 елларда Татарстан нифет фәнни-тикшеренү һәм проектлау институтында, 1957 елда лаборатория мөдире. 1969 елдан Һомел университетында нифет кафедрасы мөдире. 1973-1988 елларда БДУда геология һәм геоморфорлогия кафедрасы мөдире. Нифет геологиясе һәм стратиграфиягә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Всоля
Всоля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гродно
Гродно (Гродно, Гродна, Grodno, Gardinas) — Беларус шәһәре, Гродно өлкәсенең административ үзәге.
Халык саны — 327 540 кеше (2009).
География
Гродно өлкәнең көнбатышта, Польша һәм Литва белән чиге янында урнашкан. Автомобиль һәм тимер юллар төене.
Тарих
Гродно — Беларусның иң иске шәһәрләреннән берсе; ул 1127 елда беренче тапкыр телгә алына. XIII гасырның уртасында Бөек Литва кенәзлеге составына кертелгән. 1569 елдан башлап Речь Посполитая составында булган.
1863 елда — Поляк фетнәсе үзәгеннән берсе.
1920 елның июнендә совет контроле астында күчкән, ләкин шул ук елның октябрьдә Польша идарәсе астына күчә. 1939 елның сентябрьдән — ССРБ составында.
1941 елның 23 июньдә алман-фашист гаскәрләре тарафыннан басып алына; 1944 елның 16 июльдә азат ителә. 1944 елның 20 сентябрьдән Гродно өлкәсенең административ үзәге булып тора.
Халык
Милли состав (2009): беларуслар — 62,6%, поляклар — 19,7%, руслар — 12,2%, украиннар — 1,8%.
Икътисад
Төп тармаклар — машиналар төзү, митал эшкәртү, химия, текстиль, күн һәм аяк киемнәре, төзү материаллар сәнәгатьләре. Иң эре предприятиеләре — «Гродно Азот», «Гродно Химволокно» һәм «Белкард». == Кардәш шәһәрләр ==
Вальеруэла-де-Педраса
Вальеруэла-де-Педраса — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Бәрсүәнбаш
Бәрсүәнбаш — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Монджехово
Монджехово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шишегова
Шишегова — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Залесская Лала елгасының сул ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Самлику
Самлику (Samliku) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Дөнгелли (Акчакоҗа)
Дөнгелли (Döngelli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Гиброн (Пенсильвания)
Гиброн  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гиброн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
П'етрерия
П'етрерия — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Аудио җайланмалар
Аудиоҗайланмалар дип тавышны кабатлап яңгырату, яздыру, яки эшкәртү өчен кулланган җайланмаларны атыйлар. Боларга микрофоннар, радоиалгылар, AV ресиверлар, CD уйнаткычлар, тасма яздыргычлар, көчәйткечләр, катыштыру консольләре, эффект җайланмалары, һәм динамиклар керә.
П'етрерия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грижо (Маседу-де-Кавалейруш)
Грижо  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Куписк
Куписк (Купіск ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Цибори-Галецки
Цибори-Галецки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(1733) Зильке
(1733) Зильке  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Цибори-Галецки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Себер юксыллары (гәҗит)
Себер юксыллары — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1919 елның 6 гыйнварыннан 1921 елның сентябренә кадәр Тум шәһәрендә атнага 2 тапкыр татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Г. Габдуллин.
(1733) Зильке
Тарихы
1938 елның 19 февралендә A. Bohrmann тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 DL1» саналган.
ZNF383
ZNF383 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сен-Низье-д'Азерг
Сен-Низье-д'Азерг — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Челкасы
Яңа Челкасы (Çĕнĕ Чăлкасси, Новые Челкасы) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429311. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216836003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700006600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 217 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
Подхрушка
Подхрушка — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сельское и лесное хозяйство Татарстана (журнал)
Сельское и лесное хозяйство Татарстана — авыл хуҗалыгы журналы. «Вестник Казанской областной сельскохозяйственной станции» журналы варисы. 1921-1924 елларда Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Вуйти
Вуйти — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Крылов
Сергей Крылов (, —, ) — геофизик, геология-минералогия фәннәре докторы (1972), профессор (1979), ССРБ ФА мөхбир әгъзасы (1987). 1961 елдан ССРБ ФА Себер бүлегендә: кече, өлкән фәнни хезмәткәр, 1970 елдан тирән сейсмик тикшеренүләр кафедрасы мөдире, 1987 елдан ССРБ ФА СБ геология һәм геофизика институты директоры урынбасары, 1991-1996 елларда РФА Себер бүлегенең геология, геофизика һәм минералогия институты директоры. Төп фәнни кзыксыну өлкәсләре - өске мантияне һәм җир кабыгын геофизик һәм сейсмик тикшерү ысуллары.
Конашъёль
Конашъёль (Конашъёль) — Коми Республикасының Сосногорск районында урнашкан авыл.
Климат
Конашъёль климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Камоцка-Воля
Камоцка-Воля — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гюттер (Айдахо)
Гюттер  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гюттер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Руда-Шлёнска
Руда-Шлёнска (Ruda Śląska) — Польшанең Силезия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 142950 кеше (2011).
Тарих
Шәһәр статусын 1947 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Гантер (Төньяк Дакота)
Гантер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гантер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гленем (Көньяк Дакота)
Гленем  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наталия Ирисова
Наталия Александровна Ирисова (1922 елның 3 гыйнвары, Мәскәү, ССРБ — 2009 елның 27 июле, Мәскәү, Россия) — совет һәм Россия галим-физигы, квант электроникасы өлкәсендә белгеч, физика-математика фәннәре докторы (1981), профессор (1981). Фән һәм техника өлкәсендә ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты (1980).
Самма
Самма (Samma) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Наталия Ирисова
Тормыш юлы
1942 елдан башлап, Бөек Ватан сугышы чорында, Казанда эвакуациядә булганда, Наталия Ирисова, ССРБ Фәннәр академиясенең Физика институтында Б. М. Вул җитәкчелегендәге диэлектриклар лабораториясендә лаборант сыйфатында эшли, ул Мәскәүдән Казанга эвакуацияләнгән була. Лаборатория югары ешлыклы керамик конденсаторлар эшләү белән шөгыльләнә. Хәрби радиостанцияләргә бик түбән температуралы коэффициенты, югары механик көче һәм тотрыклылыгы булган конденсаторлар кирәк булган.
1943 елдан 1947 елга кадәр Мәскәү дәүләт университетының физик факультетында укый. Студент буларак, МДУ физик факультетының өлкән төркеме старостасы була һәм 1944 елда С. М. Рытов үтенече буенча академик Л. И. Мандельштамның соңгы лекцияләрен укырга ярдәм итә.
1947 елдан башлап Наталия Ирисова ССРБ ФА Физик институтының тирбәнүләр лабораториясендә эшли, Н. Д. Папалекси һәм М. А. Леонтович җитәкчелегендә эшли. 1949 елда Н. А. Ирисова Н. Г. Басов, М. Е. Жаботинский, А. И. Барчуков һәм В. Г. Веселаго белән бергә А. М. Прохоров төркеме составына керә. Төркем яңа фәнни өлкәдә — радиоспектроскопиядә эшләнмәләр өчен булдырылган. Шулай ук Ирисова беренче квант көчәйткече — мазерны сайлап алу өчен йотуның молекуляр спектрларын үлчәүләүләрен барлыкка китерүдә ССРБ ФИАНның тирбәнешләр лабораториясе секторы мөдире буларак катнаша.
1951 елда Наталия Ирисова «Спектраль газ линиясенең стандарт 3 сантиметрлы клистронының ешлыгын тотрыкландыру» темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1981 елда Ирисова «Каты җисемнәрнең субмиллиметрлы монохроматик лов-спектроскопиясе» дигән темага докторлык диссертациясен яклый һәм аңа профессор исеме бирелә.
1980 нче еллардан ССРБ ФИАНда төп эшчәнлектән тыш, Наталия Ирисова Сарытау шәһәре институтларында консультацияләр бирә һәм укыта. Ул Сарытау шәһәрендә үлчәү аппаратурасы Үзәк фәнни-тикшеренү институты оешу өчен күп эш башкара, әлеге институтта үткәрелә торган тармак киңәшмәләрендә һәм конференцияләрендә даими катнаша. Ирисова докторлык диссертацияләрен яклау буенча Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университетының гыйльми советына керә.
Кызыл таң (мәгънәләр)
Кызыл таң, Кызыл Таң — күп мәгънәле сүз.
NGC 7322
NGC 7322 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вум
Вум — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ҫӗнӗ ял (гәҗит)
Ҫӗнӗ ял — керәстияннәр гәҗите. ВКП(б)ның Татарстан өлкә комитетының чуаш секциясе органы. 1925 елның 27 гыйнварыннан 1926 елга кадәр Казан шәһәрендә чуаш телендә нәшер ителә.
Рим Мәсәгутов
Рим Мәсәгутов — тау инженеры, геолог, геология-минералогия фәннәре докторы (2002), профессор (2008), Башкортстан ФА мөхбир әгъзасы. Фәнни-җитештерү эшчәнлеге «җиңсыман» углевдородлар ятмаларынның килеп чыгышына, аларны эзләүгә һәм разведкалауга багышланган. 210 га якын фәнни хезмәт авторы.
Волпини (Лука)
Географиясе
Волпини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бильязы
Бильязы — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452162, — 80257850004.
Петкуновшчына
Петкуновшчына (Петкуноўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Смоленск районы
Смоленск районы (Смоленский район) — Смоленск өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Смоленск шәһәре.
Тарих
Смоленск районы 1929 елда оештырыла.
Халык
Милли состав: руслар —
Подцеркев
Подцеркев — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грижо-де-Парада
Грижо-де-Парада — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сарай (гәҗит)
Сарай (سراي) — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Бөтенрусия мөселман шурасының Әстерхан бүлекчәсе органы. 1917 елның 8 ноябреннән 1918 елның 12 маена кадәр Әстерхан шәһәрендә атнага 2-3 тапкыр татар телендә нәшер ителә. Баш мөхәррире ― танылган язучы, педагог, әдәбият тәнкыйтьчесе һәм тәрҗемәче Нәҗип Гасрый (Мөхәммәтнәҗип Аллаһбирде улы Мәүләмбирдиев, 1886―1937) ; нашире ― Фатих Шаммасов (Ф. Шамси).
Тарих
Әстерхан губернасы мөселманнарының ижтимагый-сәяси оешмасы булган Милли Шура органы буларак, 1917 елның 8 ноябреннән бирле нәшер ителгән. «Нәшрият» типографиясендә бастырылган. Башка шәһәрләрдә даими корреспондентлары җитәрлек булмау сәбәпле, күп кенә яңа мәгълүматларны «Ил», «Корылтай», «Яңа вакыт», «Кояш», «Тормыш» һ. б. татар телендәге газеталардан җыйнап бастырып килгән. «Сарай» газетасы Россиянең үзбилгеләнгән дәүләтләрне берләштерүче демократик җөмһүрият булуын яклаган.
Ябылу
1918 елның 7 маенда Әстерхан вилаять Советы хозурындагы Мөселман комиссариатының гадәттән тыш утырышы, аның рәисе Касыйм Туйбактинның (Касыйм (Мирзакасыйм) Шаһиҗиһан улы Туйбактин, 1888―1918) хәзерге хәл турындагы нотыгын тыңлаганнан соң: «кичектерүсез мөселман милли идарәсен, мөселман дружинасын таратырга, «Сарай» газетасын ябарга, «Нәшрият» басмаханәсен тартып алырга» ― дигән карар кабул итә. «Сарай» газетасының соңгы, арестовать ителгән саны: "«юнәлеше үткәрелә торган үзгәрешләргә туры килми»" ― дигән дәлил белән таратылудан тыела.
Ҫӗр ӗҫлекен (журнал)
Ҫӗр ӗҫлекен — журнал. Казан губерна шурасының җир һәм чуаш бүлекләре органы. 1919 елда Казан шәһәрендә чуаш телендә нәшер ителә, барлыгы 7 саны чыга. Мөхәррир – А. Быков.
Инҗесу (Силван)
Инҗесу (İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гибсония (Пенсильвания)
Гибсония  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гибсония халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальеруэла-де-Сепульведа
Вальеруэла-де-Сепульведа — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1446) Силланпяя
(1446) Силланпяя  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 26 гыйнварында И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 BA» саналган.
Монтови-Велики
Монтови-Велики — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Купля (Смаргонский районы)
Купля  (Купля ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бретонвилле
Бретонвилле — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Вуйти-Трояни
Вуйти-Трояни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петреу
Петреу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Пьерр-де-Шандье
Сен-Пьерр-де-Шандье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Саммасте
Саммасте (Sammaste) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Шолга (Юга кушылдыгы)
Шолга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 91 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 7 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цибори-Колачки
Цибори-Колачки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Шәлтәм
Яңа Шәлтәм (Çĕнĕ Шелттĕм, Новые Шальтямы) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429324. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216872001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700006700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99%).
Канице (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дейлан
Дейлан — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дөнгелли (Чилимли)
Дөнгелли (Döngelli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Чилимли илчесенә караган бер авыл (köy).
Алексей Недогонов
Алексей Иванович Недогонов ( 1914 - 1948 ) - рус совет шагыйре. Беренче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты ( 1948 - үлгәннән соң ). 1942 елдан КПСУ (б) әгъзасы.
Биографиясе
15 яшеннән хезмәт юлын башлый: балта остасы, беркетүче, ремонтчы, шахтада врубмашинист булып эшли. Җиде еллык мәктәптә, тау сәнәгате училищесында укый. 1932 елда Мәскәүгә килгәч, ул эшчеләр факультетына укырга керә, аннары 1935-1939 елларда А.М. Горький исемендәге Әдәбият институтында укый
Беренче тапкыр ул 1934 елда - зур тиражлы "Вперед" завод газетасында бастыра башлый. Недогоновның системалы әдәби хезмәте 1938 елда башлана. Аның шигырьләре «Комсомольская правда», «Новый мир», «Знамя», «Звезда», «Смена», «Огонёк» журналдарында басылып чыга. 1939-1940 еллардагы Совет-Фин сугышында катнаша (241 нче пехота полкы); Выборг янында кулы каты яралана. Бөек Ватан сугышы вакытында, капитан дәрәҗәсендә «За нашу победу» ( Көнбатыш фронтның 1-нче сакчылары армиясе ) газетасының, 1943 елның октябреннән - «Советский воин» ( 3-нче Украин фронты ) газетасының хәрби корреспонденты. Ике сугыш вакытында шагыйрь сугышчы һәм журналист булып үтә, аның Финляндия, Польша, Румыния, Болгария, Югославия, Венгрия, Австрия, Чехословакиядә булу мөмкинлеге булган.
1946 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
Яшь шагыйрьнең тормышы фаҗигале рәвештә 1948ның 13 мартында тәмамлана. Аны трамвай бәрдерә һәм ул җитди җәрәхәтләрдән үлә. Аны Ваганьков зиратында күмәләр (17нче участка).
Ул укыган Шахты шәһәренең 23 нче мәктәбе шагыйрь хөрмәтенә аталган.
Иҗаты
Алексей Недогонов якты, оригиналь тавышлы, ләкин уңышсыз язмышлы шагыйрь иде: исән чагында ул, чыннан да, тиешенчә бәяләнми һәм үз әсәрләренең тулы җыентыгын күрми. Шагыйрьнең бердәнбер шигырь китабы - "Простые люди" (1948) үлеменнән соң дөнья күрә. «Флаг над сельсоветом» шигырендә автор фронттан кайткан буын язмышы турында сөйли.
Китаплары
Сайланма
Вальсека
Вальсека — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Харивиджая
Харивиджая 17-18-енче гасырларда популяр Маратхи шагыйре Шридхар Свами Назарекар (1658-1729) иҗат иткән тугърылык әдәбияты. Турыдан-туры мәгънәдә ул "Ходай Харига Җиңү" дигәнне аңлата.
Каранъелга (Чишмә районы)
Каранъелга — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452162, — 80257850005.
Подчетртек
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтови-Мале
Монтови-Мале — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зәйнәп Биишева
Зәйнәп Биишева, Зәйнәп Абдулла кызы Биишева (Зәйнәб Абдулла ҡыҙы Биишева, 1908 елның 15 гыйнвары, РИ, Ырынбур губернасы, Туембәт — 1996 елның 24 августы, РФ, БР, Уфа) — язучы, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1968), Башкортстанның халык язучысы (1990).
Тәрҗемәи хәле
1908 елның 15 гыйнварында Ырынбур губернасы (хәзерге Башкортстанның Күгәрчен районы) Туембәт авылында туа. Яшьли ятим кала: өч яшендә (1911) әнисе, унбер яшендә (1919) әтисе вафат була.
Башлангыч белемне Ибрай (Акман) авылында татар мәктәбендә ала. 1924 елда Ырынбур өлкәсенең Ташлы авылында әзерлек курсларын бетергәч, Ырынбур Халык мәгарифе институтына укырга керә. 1929—1931 елларда Баймак районы Темәс волосте Билал авылында укыта. Шунда Газиз Әминовка кияүгә чыга.
1931 елдан Уфадә. Башта «Пионер» журналында, аннары китап нәшриятында дәреслекләр бүлекчәсендә мөхәррир булып эшли.
1934—1935 елларда Мәчетле МТСы сәяси бүлегенең «Ударник» (Ударсы) гәҗитендә, 1936—1938 елларда Салават районының «Большевистик колхозга» гәҗитендә әдәби хезмәткәр була.
1939—1951 елларда башта «Кызыл Башкортстан» гәҗитендә, аннан радиокомитетның әдәби бүлегендә, китап нәшриятенең балалар әдәбияты бүлекчәсендә эшли.
1951 елдан язучылык белән генә шөгыльләнә.
Иҗаты
Ырынбурда укыган елларында әдәбият белән кызыксына башлый.
Беренче хикәясе 1930 елда «Октябрь» журналында басыла. Беренче китабы — «Партизан малай» 1942 елда Уфада чыга.
З. Биишева төрле жанрларда эшләгән язучы. Дистәләгән шигырь китабы, «Салаватның соңгы монологы», «Имән» поэмалары, «Гөлҗамал» дигән шигъри повесте, балалар өчен язылган шигырь һәм әкият китаплары бар.
Бөек Ватан сугышы елларында рус классикларыннан: Н. Гогольнең «Тарас Бульба»сын, И. Тургеневнең «Бежин тугае»н, А. Гайдарның «Тимур һәм аның командасы»н, Л. Кассильнең «Минем кадерле малайларым» әсәрен, Л. Толстой, С. Аксаков, А. Чехов, М. Горькийның аерым хикәяләрен тәрҗемә итә.
«Яктыга» трилогиясенең беренче китабы «Кимсетелгәннәр» 1959 елда аерым китап булып чыга. Автор туган халкының инкыйлаб алдыннан һәм инкыйлабтан соңгы еллардагы авыр, караңгы, даулы тормышын чагылдыра. Романда халык көнкүреше тирән чагыла, әсәрнең теле фольклор, халык авыз иҗаты энҗеләре белән баетылган. Трилогиянең дәвамы булып, «Олы Иек буенда», «Җимеш» романнары языла. Әсәрнең төп каһарманы Җимеш (Гөлҗимеш) язмышында язучының үзенең язмышын да тоемларга мөмкин.
«Уйлар, уйлар», «Сәер кеше», «Кайда син, Гөлниса?» дигән повестьларында язучы замана яшьләренең проблемаларын күтәрә.
З. Биишева матбугатта тәнкыйть мәкаләләре, истәлекләр белән еш чыгыш ясый.
Кәрлә планета
Кәрлә планета - Астрономия халыкара берлегенең билгеләмәсе буенча күктәге җисем түбәндәгечә үзлекләргә хас:
"Кәрлә планета" истилахы 2006 елда кертелгән. Планеталар тирәсендәге киңлекне тазарта алалар, ә кече җисемнәр һәм астероидлар хәтта гидростатик тигезлекне тота алмыйлар, кәрлә планета - арадагы объект.
Астрономия халыкара берлеге Церера, Плутон, Хаумеа, Макемаке, Эрида 5 кәрлә планета булып таный, Койпер билбавында 200 кәрлә планета булырга мөмкин.
Вуйтовизна (Мазовия воеводалыгы)
Вуйтовизна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарви (Төньяк Дакота)
Гарви  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гарви шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1317) Зильфретта
(1317) Зильфретта  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 1 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 RC» саналган.
Кызыл Болгар (Биектау районы)
Кызыл Болгар — Татарстан Республикасының Биектау районындагы поселок.
Халык саны — 12 тирәсендә. Почта индексы — 422731.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
NGC 7323
NGC 7323 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сен-Пьерр-ла-Палю
Сен-Пьерр-ла-Палю — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Куправичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вилен Аствацатрян
Вилен Армен улы Аствацатрян (арм. Վիլեն Արմենի Աստվածատրյան ; 1933-2006) - совет галиме һәм укытучысы, педиатр, медицина фәннәре докторы, профессор, СССР Медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты (1986), Әрмәнстан Республикасы Медицина фәннәре академиясенең тулы әгъзасы (1997). Әрмәнстан ССР дәүләт премиясе лауреаты (1976). Әрмәнстан ССРының мактаулы галиме (1981). Ереван дәүләт медицина университеты ректоры (1975-1987).
Биографиясе
1951 - 1956 елларда Ереван дәүләт медицина институтының медицина факультетында укыган. 1956 - 1958 елларда Ереван балалар клиник хастаханәсендә педиатр булып эшләгән. 1958 - 1961 елларда 2 нче ММИ аспирантурасында укыган.
Петкуны (Мёрский районы)
Петкуны (Петкуны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Вилен Аствацатрян
Биографиясе
1961 елдан 2006 елга кадәр ул Ереван дәүләт медицина университетында педагог буларак ассистент, доцент, 1967 елдан - профессор, 1970 - 2006 - педиатрия кафедрасы мөдире. 1973 - 1975 елларда - уку эшләре буенча вице-ректор, 1975 - 1987 - Ереван дәүләт медицина университеты ректоры була. Шул ук вакытта, 1967 - 1971 елларда, ул Ереванның алдынгы медицина тикшеренүләре институты деканы булып эшли.
Петкуны (Мёрский районы)
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Пераброддзе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вилен Аствацатрян
Фәнни һәм педагогик эшчәнлеге
Вилен Аствацатрянның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге нәселдән булган кан авырулары (талассемия), педиатрия, балаларда сулыш авырулары, аеруча клиник ялкынсыну һәм балаларда үт юллары ялкынсыну авыруларын дәвалау һәм векторкардиофик тикшеренүләр куллану белән бәйле була.Вилен Аствацатрян Бөтенсоюзпедиатрлар җәмгыяте президиумы әгъзасы була. 1976 елдан ул Әрмәнстан фәнни җәмгыяте һәм педиатрлар ассоциациясе башлыгы булып эшли. 1978 - 1987 елларда һәм 2002 - 2006 елларда ул Ереван дәүләт медицина университетында педиатрия белгечлеге буенча кандидатлык һәм докторлык диссертацияләрен яклау буенча махсус совет председателе була. Ул: "Педиатрия", "Әрмәнстан медицина фәннәре" һәм "Эксперименталь һәм клиник медицина" кебек фәнни һәм медицина журналларының редакция советы әгъзасы була.
1961 елда ул "Балаларда ревматизм проблемасы турында" дигән темага кандидатлык диссертациясен, 1967 елда ул медицина фәннәре докторы дәрәҗәсе буенча диссертациясен яклый. 1970 елда ул профессор галим дәрәҗәсен ала. 1986 елдан СССР Медицина фәннәре академиясенең поетлы әгъзасы, 1997 елдан Әрмәнстан Республикасы Медицина фәннәре академиясенең тулы әгъзасы итеп сайлана. В. A. Аствацатрян җитәкчелегендә якынча ике йөз алтмыш фәнни әсәр язылган, шул исәптән җиде монография, ул утыз докторантура һәм кандидатлык диссертациясен әзерләгән.
2006 елның 19 июлендә Ереванда үлә.
Гоувен (Көньяк Дакота)
Гоувен  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Давни (Айдахо)
Давни, Дауни — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Давни шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инҗесу (Һорасан)
Инҗесу (İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Цибори-Крупи
Цибори-Крупи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Волпино (Верона)
Волпино — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волпино Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Донай
Донай — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Броньяр
Броньяр — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
ZNF385B
ZNF385B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Конецбор
Конецбор (Конецбор) — Коми Республикасының Печора районында урнашкан авыл.
Климат
Конецбор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (89%), руслар (6%), украиннар (5%).
Подшентюр
Подшентюр — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сандиметса
Сандиметса (Sandimetsa) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Петрехейцешть
Петрехейцешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вуйтоство (Козеницкий повяты)
Вуйтоство  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каня-Гура
Каня-Гура — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гикори (Пенсильвания)
Гикори  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Вуйтоство (Козеницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каня-Гура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.