cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пясечно (гмина Тшцинско-Здруй)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беломер-Геувиль
Беломер-Геувиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Оркахуэло-де-ла-Сьерра
Оркахуэло-де-ла-Сьерра — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конъюнктивит
Конъюнктивит — күзнең лайлалы катлавы (лайлалы тышча) - конъюнктивасы ялкынсынуы. Еш вакыт аллергик реакция һәм инфекция белән бәйле.
Конъюнктивит мөстәкыйль авыру булырга мөмкин, әмма ешрак ул башка авырулар симптомы булып тора. Конъюнктивитның түбәндәге формалары бар: кискен катараль, хроник катараль, эренле, паренхиматоз, фолликуляр, крупоз, дифтероид, телязиоз һәм риккетсиоз. Диагнозны клиник билгеләр буенча куялар.
Дәвалау
Авыруның сәбәпләрен бетерәләр. Калий перманганаты (1:5000), этакридин (1:1000), фурацилин (1: 5000) кебек антисептик эремәләр белән еш юалар. Конъюнктиваль капчыкка 10 — 30 % лы сульфацил-натрий (альбуцид) эремәсе, 3%лы колларгол эремәсе тамызалар. Катараль ялкынсыну күренешләре кимегәндә камаштыргыч дарулар (цинк сульфатының 0,25 — 0,5%лы, әчеташларның 1 % лы эремәләре), ә озакка сузылган һәм эренле процессларда, бөтен конъюнктиваны сөртеп яндыру өчен, көмеш нитраты эремәләре (1 — 2%лы яки 5 — 10%лы) кулланалар. Яндыру алдыннан, конъюнктиваны авыртусызландыралар, яндырганнан соң, көмеш нитратын нейтральләштерү өчен, натрий хлоридының изотоник эремәсе белән юдыралар. Шулай ук эремәләр, эмульсия яки мазьлар формасында антибиотиклар тәкъдим итәләр. Күз кабаклары әйләнгәндә һәм 3 нче кабак деформацияләнгәндә, операция ясыйлар.
Төмән өлкәсе татарлары
Төмән өлкәсе татарлары — Төмән өлкәсендә яшәүче татарлар. Татар халкының географик төркеме.
2010 елгы җанисәп буенча саннары якынча —. Өлкәнең халкын алып торала. Төп телләре — татар теле.
Югары Печеньга
Югары Печеньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кубена елгасының уң ярына тамагыннан 242 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Башкортстан татарлары
Башкортстан татарлары (Уфа ягы татарлары) — Башкортстанда яшәүче татарлар. Татар халкының географик төркеме.
2010 елгы җанисәп буенча саннары якынча —. Республиканың халкын алып торала. Төп телләре — татар теле. Хәзерге вакытта Башкортстанда татарлар күпчелекне тәшкил иткән 1000-нән артык торак пункт исәпләнә. 2005/2006 уку елында 715 мәктәптә укыту татар телендә алып барыла, 404 мәктәптә татар теле фән буларак өйрәнелә.
Тарих
Башкортстан Республикасы территориясе — татарлар өчен гадәти төпләнү урыны. Республиканың төньяк-көнбатыш өлеше Идел буе Болгар дәүләте, Казан ханлыгы йогынтысында була, 1550—1580 елларда Казан өязенә керә. 1708—1728 һәм 1731—1734 тә Башкортстан Республикасы территориясе (Уфа провинциясе) Казан губернасына буйсына.
Казан ханлыгы яулап алынганнан соң, татарларның күпчелеге яшәү урыннарын ташлап китәргә мәҗбүр була. Татарларның Урал алдына күченүләрендә төп фактор — башкорт халкы белән этник, тарихи-мәдәни тугандашлык. Асаба башкортлар аларга үз җирләрендә кердәшләр (припущенниклар) буларак төпләнергә рөхсәт итәләр, һәм татарлар башкортларга йөкләтелгән ясакның бер өлешен үзләре түләргә тиеш була. Үз авылларын оештырудан тыш, татарлар башкорт авылларына да килеп урнаша, һәм тора-бара бу авылларның күбесе татар авылы булып китә. XVII гасырның 70 елларыннан башлап Башкортстан территориясендә шәһәр-крепостьларда һәм чик буйларында хезмәт итү өчен Түбән Новгород һәм Касыйм төбәкләреннән күченгән йомышлы татарлар шактый күбәя.
Совет чорында Башкортстан АССР дәүләтенең идарә органнарын формалаштыруда һәм аларның эшчәнлегендә, икътисадның күп тармакларын, сәламәтлек саклау һәм халык мәгарифе системаларын, фән, мәдәният, сәнгать, матбугат чараларын үстерүдә татарлар мөһим роль уйный.
1960—1970 елларда республикада татар теленең йогынтысын чикләү, татарларны хөкүмәт һәм партия органнарындагы югары җаваплы урыннардан, матбугат чараларыннан, вузлардан, мәдәният учреждениеләреннән һ. б. өлкәләрдән кысрыклау һәм башкорт кадрлары белән алыштыру тенденциясе урнаша. Бу шартларда татарларның бер өлеше формаль рәвештә үзен башкорт дип танырга мәҗбүр була.
1990—2000 еллар башында татарларны кысрыклау сәясәте яңа төс ала: күп кенә татар мәктәпләре һәм мәктәпкәчә тәрбия учреждениеләре ябыла һәм башкорт учреждениеләре итеп үзгәртелә. Татарлар, руслар һәм башкортлар сан ягыннан бер үк дәрәҗәдә булуга карамастан, татар теленә дәүләт теле статусы бирелми. 2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләрен бозып күрсәтү аркасында республикада башкортлар саны татарлар исәбенә шактый арта.
HD172251
HD172251 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Илгизәр Миргалимов
Тәрҗемәи хәле
1942 елның 5 августында Татарстан АССР Сарман районы Боламык авылында туган. Мортыштамак җидеелык мәктәбенең башлангыч сыйныфларын, Сарман урта мәктәбен (1959), Алабуга мәдәни-агарту училищесын (2013 елдан көллият) (1962), Мәскәү мәдәният институтын (1968) тәмамлаган. «Социально-педагогическое моделирование профессиональной направленности в вузах культуры (Ценностно-содержательные аспекты)» темасына докторлык диссертациясе яклаган (2001).
Твардоцице
Твардоцице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Илгизәр Миргалимов
Хезмәт юлы
1962—1963 елларда Сарман районы (1976 елдан Тукай районы) Теләнче-Тамак авылы мәдәният йортында сәнгать җитәкчесе, Теләнче-Тамак урта мәктәбендә музыка укытучысы.
1975 елдан Казан дәүләт мәдәният институты (1991 елдан Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать институты, 1995 елдан Казан дәүләт мәдәният әм сәнгать академиясе, 2002 елдан Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты, 2015 елдан институт) укытучысы, профессор (2002). 20 дән артык фәнни хезмәт авторы. КДМИ каршындагы диссертацияләр яклау буенча шура әгъзасы (2008 елдан).
Грез (Ло)
Грез — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(16016) 1999 CB54
(16016) 1999 CB54 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CB54» саналган.
Оберлин (Канзас)
Оберлин  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оберлин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норт-Ланкастер (Висконсин)
Норт-Ланкастер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Жемганг
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 319 метр биеклектә 27.23333°N, -90.65°W координаталы буенча урнашкан.
Выдрица (Шубрюг кушылдыгы)
Выдрица — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шубрюг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8595) Dougallii
(8595) Dougallii — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3233 T-1» саналган.
Таулык
Таулык — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Почта индексы — 423874.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Липляны
Липляны (Ліпляны ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хинув
Хинув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каракөпрү (Амасья)
Каракөпрү (Karaköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Пьедади-дус-Жерайс
Пьедади-дус-Жерайс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бокша-Мике
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маҗарлар (Алтыэйлүл)
Маҗарлар (Macarlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оруско-де-Тахунья
Оруско-де-Тахунья — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казалено (Терамо)
Казалено — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казалено Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хордалылар
Хордалылар (Chordata) — терәк хезмәтен үтәүче тыгыз үзәк скелеты (хорда) булган икенчел авызлы хайваннар. Хордалыларда үзәк нерв системасы тәннең арка ягында урнашкан нерв көпшәсеннән тора. Нерв системасы төзелеше буенча хордалылар — иң югары үсешле хайваннар төре. Кан әйләнеше йомык, йөрәк тәннең корсак ягында урнашкан була.
Хроник яктан хордалылар — иң яшь төр.
Барлыгы 51 000 төргә якын хордалылар билгеле.
Хордалылар төре өч зур төркемгә бүленә:
Зиденлангенбек
Зиденлангенбек (Siedenlangenbeck) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Рачек
Рачек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16017) Street
(16017) Street — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кантри-Сквайр-Лейкс (Индиана)
Кантри-Сквайр-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кантри-Сквайр-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамиландия
Рамиландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Муаврон (коммуна)
Муаврон (Moivrons) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Байрамлы (Кадынһаны)
Байрамлы (Bayramlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Муаврон (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,00 км².
Пясечно (Дравский повяты)
Пясечно  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Балдашка (Багышевка кушылдыгы)
Балдашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Багышевка елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паракуэльос-де-Харама
Паракуэльос-де-Харама — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хешмаш (Арад)
Хешмаш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Твожимирки (Түбән Силезия воеводалыгы)
Твожимирки  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хешмаш (Арад)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хинув (Мазовия воеводалыгы)
Хинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Твожимирки (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липники (Светлагорский районы)
Липники  (Ліпнікі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16018) 1999 CJ67
(16018) 1999 CJ67 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CJ67» саналган.
Нортфилд (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грезель
Грезель — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Валериан Некратов
Валериан Некратов, Валериан Демьян улы Некратов (1950 елның 1 мае, СССР, РСФСР, ТАССР, Зәй районы, Кабан-Бастрык — 2007 елның 30 сентябре, РФ, ТР, Зәй районы, Зәй) — Татарстанның хуҗалык һәм административ эшлеклесе, 1992—1993 елларда Зәй районы хакимияте башлыгы, 1987—1992 елларда халык депутатларының Зәй район советы башкарма комитеты рәисе, 1987 елдан Зәй тимер-бетон эшләнмәләр заводы директоры. Почетлы энергетик (2001), Зәй районының мактаулы гражданы (2018).
Тәрҗемәи хәле
1950 елның 1 маенда Татарстан АССР Зәй районы Кабан-Бастрык авылында хезмәткәр гаиләсендә туган. 1968 елда Зәй районы Карамалы җидееллык мәктәбендә физик тәрбия укытучысы булып эшли. Хәрби-диңгез флотында (Владивостокта) хезмәт итеп кайта. 1971 елдан Пермьдә «Запуралвторсырье» трестында өлкән инженер, идарәче урынбасары, трест идарәчесе булып эшли. Читтән торып укып, А. М. Горький исемендәге Пермь дәүләт университетын «сәнәгатьне планлаштыру» белгечлеге буенча тәмамлый, «икътисадчы» квалификациясе ала.
1979 елның мартында Зәй шәһәренә кайта. Зәй автоагрегат заводында тәэминат бүлеге башлыгы, директорның коммерция мәсьәләләре, транспорт, җитештерү һәм икътисад буенча урынбасары булып эшли.
1987 елның апрелендә конкурс нигезендә Зәй тимер-бетон эшләнмәләр заводы директоры итеп сайлана.
1987 елның декабрендә халык депутатларының Зәй район советы башкарма комитеты рәисе итеп сайлана. Зәй шәһәренең микрорайоннарын һәм район авылларын газлаштыру буенча зур эш башкара. 1989 елда «Нур» мәчете төзелеше башлана. 1991 елда районда Сөббух Рәфыйков исемендәге премия булдырыла.
1992 елның гыйнварында Зәй районы хакимияте башлыгы итеп билгеләнә.
2007 елның 30 сентябрендә вафат. Иске Зәйдә җирләнгән.
(8596) Alchata
(8596) Alchata — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Денисовка (Шубрюг кушылдыгы)
Денисовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шубрюг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
(8596) Alchata
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1298 T-2» саналган.
Денисовка (Шубрюг кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вондожь
Вондожь — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сить елгасының уң ярына тамагыннан 23 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зарафи
Зарафи (Zarafi ) — Бутан дәүләтенең Жемганг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 601 метр биеклектә 27.15°N, -90.68333°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Zarafi Зарафи
Беньоле
Беньоле — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Маҗун (Бейпазары)
Маҗун (Macun) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Раншария
Раншария — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вихарево (Киров өлкәсе)
Вихарево (Вихарево) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (9%), руслар (66%), татарлар (13%), арлар (10%).
Айгөл Әхмәтшина
Әхмәтшина Айгөл Гайса кызы (1996 елның 1 мае) — опера җырчысы (меццо-сопрано). Уфа сәнгать училищесын тәмамлаган. Башкортстан Республикасының атказанган артисты (2021), «Casta diva» премиясе лауреаты (2022 ел өчен).
Биографиясе
Айгөл Гайса кызы Әхмәтшина Башкортстан Республикасының Миякә районы Кыргыз-Миякә авылында 1996 елның 1 маенда туган.
Алты яшеннән академик вокал белән һөнәри шөгыльләнә башлый. Аларның гаиләсендә ата-анасы да, әби-бабасы да җыр-моңга  гашыйк кешеләр. Кыргыз-Миякәдә баян буенча авыл музыка мәктәбен тәмамлый. 12 яшеннән концертлар белән Италиягә чыга, башкорт милли җырларын һәм классик арияләр башкара. Чайковскийның ««Я ли в поле да не травушка была….» һәм Делибның «Испан җырын» башкара. Казан дебютанты Аида Гарифуллина белән атаклы Зальцбург фестивалендә дә катнаша.
2015 елда Уфа сәнгать училищесын тәмамлаганнан соң, консерваториягә укырга бармый, ә үзенең педагогы Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният эшлелесе Наилә Йосыпова белән шөгыльләнүен дәвам итә. Джузеппе Верди исемендәге Милан театры профессоры маэстро Делфо Меникуччи аңа педагогын алмаштырмаска киңәш бирә. Наилә Йосыпова һәрвакыт җырларга тиешлеген искә төшереп тора
Сәләтле яшь җырчы берничә халыкара конкурсларда җиңә. 2016 елда Уфада үткән Шаляпин исемендәге I Халыкара конкурсында Уфа сәнгать училищесын тәмамлаучы Айгөл Әхмәтшина «Тамашачы сөюе»нә лаек була.
Берничә ай үтүгә Мәскәүдә узган New Opera World вокалистларның IV ачык Халыкара конкурсында беренче урын яулый. Һәм шунда җырчыны «Ковент-Гарден» Король театры кастинг-директоры Дэвид Гоуланд бәяли һәм тыңлауларның икенче турына чакыра.
Иҗади казанышлары
Айгөл Әхмәтшинаның аурупа сәхнәсендә танылуы 2019 елда француз провинциясе Анжуда үткән «Opera de Bauge» Халыкара фестивалендә Джоаккино Россининың «Золушка» комик операсында төп партияне башкарудан башланган. 25 яшьлек Айгөл Әхмәтшинаны еш кына «башкорт Золушкасы» диләр.
2017 елда Башкортостаннан тәүге җырчы Лондон Ковент-Гарден Король театрының яшьләр программасы стажеры булып алына. Бүген башкорт җырчысы «Ковент-Гарден» Король операсы ялгыз башкаручысы (солисты).
Аның чыгышлар графигы берничә елга алдан төзелгән:2019 -2020 елларда ул Неаполь шәһәренең Сан-Карло опера театрына, Мадрид Король театрында, Һолланд милли опера һәм балет театрында, «Deutsch Oper Berlin» Берлин милли театрының Немец операсында, Рим шәһәрендә «Akademia di Santa Cecilia» театрында, Тель-Авивта Израиль операсында җырлады.
Җырчы ике аурупа фестивалендә — Австрия Каринтиясенең искиткеч матур урынында үткән танылган «Carinthischer Sommer» һәм Ирландиядә, Уэксфорд «Wexford opera festival» опера фестивалендә катнашты.
«Яңа Анна Нетребко» дип йөртәләр Айгөл Әхмәтшинаны. 2019 елда туган Башкорт опера һәм балет театры сәхнәсендә Жорж Бизеның «Кармен» операсындагы Кармен партиясен башкарды һәм беренче соло концертын бирде.
Уфа сәнгать училищесына кунакка чакырылганда, Айгөл Әхмәтшина уку йортына видеокамера һәм ике фортепиано бүләк итә.
Укытучысы Римма Рушановна Айгөл Әхмәтшинаның чыгарылышын «алтын тәмамлаучылар» дип атый. 2015 елда — 10 кызыл диплом тапшырылган. Курсташлар барысы да һөнәре буенча төрле театрларда, концерт учреждениеләрендә һәм музыка мәктәпләрендә эшли.
Җырчы Мәскәүдә Станиславский һәм Немирович-Данченко исемендәге Музыкаль театр сәхнәсендә Бизеның «Кармен» операсында төп партияне башкара. Аннары Пермьдә шул ук операда уйный.
Мәскәү консерваториясенең Зур залында «Виртуозы Москвы» дәүләт камера оркестры озатуында Айгөл Әхмәтшинаның соло концерты үтә. Концерт дирижеры Россиядә һәм дөньяда танылган музыкантларның берсе Фабио Мастранджело булды. .
«Чит илләрдә башкорт халкының «озын көй»енә сокланалар һәм Башкортстан турында Рудольф Нуриев белән Илдар һәм Аскар Абдразаков исемнәре аша беләләр. «Ковент-Гарден»да әлегә чаклы Нуриев культы яши» дип сөйли җырчы очрашуларында.
Чит илләрдә ихлас күңелле якташлары Айгөлгә терәк булып тора. Билгеле Уфа бизнесмен һәм меценат Василий Пеганов һәм аның хатыны Татьяна, Дмитрий Хворостовский гаиләсенең дуслары, Айгөлне Хворостовскийның хатыны (элек опера җырчысы булган) Флоранс белән таныштыра. Красноярск каласындагы хәйрия концертында Флоранс Айгөл белән бергә Жак Оффенбахның «Сказки Гофмана» операсыннан «Баркарола»ны башкара.
Яңа балкыган йондозның исәбендә Лондон сәхнәсендә башкарган рольләре: легендар режиссер Питер Брук проектында «Кармен» операсында төп партия, шул ук операда Барри Кочки куйган Мерседес партиясе, Тонни Паппано һәм Ричард Джонс куйган «Леди Макбет Мценского уезда» операсында Сонетка партиясе.
Оберн (Канзас)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тегермән Тавы
Тегермән Тавы — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422786.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Зирслебен
Зирслебен (Siersleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Панбанг
Панбанг (Panbang ) — Бутан дәүләтенең Жемганг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 344 метр биеклектә 26.86667°N, -90.98333°W координаталы буенча урнашкан.
Пяски (Лобезький повяты)
Пяски  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Рачки-Велики
Рачки-Велики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бокшитура
Бокшитура — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казалео (Реҗо Эмилия)
Казалео — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каракөсе (Сарыкамыш)
Каракөсе (Karaköse) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сарыкамыш илчесенә караган бер авыл (köy).
Липняки (Лоевский районы)
Липняки  (Ліпнякі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Твожимирки-Гурне
Твожимирки-Гурне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кейнен (Индиана)
Кейнен  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Твожимирки-Гурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кейнен (Индиана)
Географиясе
Кейнен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16019) Edwardsu
(16019) Edwardsu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CL69» саналган.
Ноултон (Висконсин)
Ноултон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD172271
HD172271 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хичево
Хичево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Газизә Сәмитова
Газизә Баһаветдин кызы Сәмитова (1862 елның 15 декабре, РИ, Әстерхан губернасы, Ташлыяр — 1929 ел, ССРБ, РСФСР, Түбән Идел крае, Янкала районы, Ташлыяр) — татар шагыйрәсе. Әстерхан җирендә беренче шагыйрә хатын-кыз, беренче татар шагыйрәләренең берсе.
Тәрҗемәи хәле
Газизәнең бабасы Шәмсетдин Ташлыяр авылына элекке Казан губернасы Тәтеш якларыннан килеп урнашкан. Газизә Баһаветдин белән Шәһимә Сәмитовларның сигез баласының берсе була. Әтисе икенче гильдия сәүдәгәре булган. Газизә, шул вакытларга караганда, хатын-кызлар өчен яхшы белем ала. Ул җирле мәдрәсәдә һәм өйдә укыган. Ул күп укый, татар телендә төрле выкытлы матбугат алдыра. Татар теленнән тыш, калмык, рус, төрек, гарәп, фарсы телләрен дә белгән. Газизә бик яшьли шигырьләр яза башлый, Шагыйрәнең 1876—1882 еллардагы иҗаты күтәренке рух, тирән өмет белән сугарылган, алар — яшьлек хатирәләре. Үсеп җиткәч, Газизә бик күп авырлыклар кичерә, ата-аналары аны күңеле теләмәгән кешегә кияүгә бирәләр. Ул гомере буе сөйгән егетен оныта алмый. Бу мотив аның шигырьләрендә дә саклана
Ул биш бала тапкан һәм, никахта 12 ел булганнан соң, 1894 елда ире белән аерылышкан. XIX гасыр ахырыннан татар матбугатында хатын-кызлар язган хезмәтләр чыга башласа да, XIX гасырның 70-80нче елларында хатын-кызлар иҗаты татар матбугатында кабул ителмәгән була. Газиз Сәмитова үз әсәрләрен матбугатта беркайчан да чыгарырга тырышмаган. Аның иҗаты 1930-елларда, вафат булганнан соң гына ачыла. Аның шигырь җыентыгы 1965 елда гына Казанда чыга. Газизә Сәмитованың авыл тарихы һәм халык иҗаты турында язылган кулъязмалары Санкт-Петербургта РФА Көнчыгыш кулъязмалар институтында саклана.
Патонес
Патонес — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муакур
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,50 км².
Сурьянараяна Гыйбадәтханәсе, Арасавалли
Арасавалли Кояш Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Андхра Прадешта Арасаваллида безнең эраның 7-енче гасыр Кояш Гыйбадәтханәсе. Ул Шрикакулам Шәһәрчегеннән 1 км ераклыгында Арасавалли Авылында урнашкан. Ышану буенча гыйбадәтханә патша Девендра Варма тарафыннан төзелгән булган, бу Калинга Династиясе хөкемдары. Гыйбадәтханәгә хәзер дә һаман киләләр, ул шәһәрчектә иң популяр турист җәлеп итүче урын булып тора. Бу гыйбадәтханә Һиндстанда иң борынгы Кояш гыйбадәтханәләрнең берсе булып тора.
Тарихы
Гыйбадәтханә Һинд дине Кояш Ходае Сурьяга багышланган. Гыйбадәтханәнең стеналарында гыйбадәтханәнең барлыкка китерүчесе Девендра Варма булган, ул раслаганча ул хәзер 7-енче гасыр буларак мәгълүм чорда төзелгән булган. Стеналарда расланганча гыйбадәтханә төзекләндерелгән һәм янә үзгәртелгән булган, бу 18-енче гасыр һәм 19-ынчы гасыр җитешсезлекләрен бетерергә ярдәм итү өчен эшләнгән булган. Бу үзгәрешләрнең күбесе Дуси гаиләсе тарафыннан кертелгән булган. Еллар узу белән Кояш гыйбадәтханәсе шәһәрдә бәйрәм ителә торган фестивальләр өчен мәшһүр билге булып киткән. Боларга мәшһүр Ратхасаптами фестивале керә.
Калки Мандир
Калки Мандир Һиндстанда, Раҗастханда, Дҗайпурда Һинд дине гыйбадәтханәсе, ул 18-енче гасырда Дҗай Сингх II тарафыннан төзелгән булган. Ышану буенча ул Дҗай Сингхның оныгы Калки Сингх истәлегенә төзелгән булган, ул яшьли үлгән булган. Гыйбадәтханә Сирех Деори Базарда сарай капкасы каршысында урнашкан. Гыйбадәтханә сарай янында ак мәрмәрдән ясалган пот бар. Гыйбадәтханәдә Калки аватарның һәм Лакшми Алиһәсенең потлары бар.
Сурьянараяна Гыйбадәтханәсе, Арасавалли
Гыйбадәтханәнең әһәмияте
Гыйбадәтханә бөеклек һәм матурлык өчен бик танылган. Ул Ориссаның Вишвакарма Браминнарының яки Махараналарның архитектур осталыкларын куллана. Көннең башында гыйбадәтханәнең корылышы буенча гыйбадәтханә Кояшның нурлары Ходайның табаннарына аның әһәмиятен һәм куәтен күрсәтерлек итеп төзелгән.
Бедбайка
Бедбайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вязовка елгасының сул ярыннан 2,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Сурьянараяна Гыйбадәтханәсе, Арасавалли
Шулай ук карагыз
Конарк Кояш Гыйбадәтханәсе
Бедбайка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хешмаш (Селаж)
Хешмаш — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беру-ла-Мюлотьер
Беру-ла-Мюлотьер — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
(8597) Sandvicensis
(8597) Sandvicensis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2045 T-2» саналган.
Арбаж (Шуван кушылдыгы)
Арбаж — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Шуван елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Төш
Төш — эукариот күзәнәкләренең иң эре һәм әһәмиятле органоиды (кайчак органоид булып саналмый, чөнки күзәнәкнең бүленүе вакытында юкка чыга). Төш - ике мембраналы органелла, аның гадәттәгечә бер яки берничә төшчеге була, тошнең төп функциясе - нәселдәнлек информациясен эшкәртү һәм саклау, бу информация төштә хромосомаларда нуклеин кислотасы молекулалары белән шифрланган.
Төш тышчыгы
Төш тышчыгы, төшнең матдәләрен цитоплазмадан аерып торган, тышкы һәм эчке мембранадан төзелгән. Һәр мембрана ике кат липидлардан тора. Эчке һәм тышкы мембрана арасындагы бушлык перинуклеар бушлык дип атала, ул эндоплазматик челтәрт бушлыгы белән тоташкан.
Тышкы мембрана шулай ук эндоплазматик челтәр белән тоташкан, аның өстендә кытыршы эндоплазматик челтәр өстендә сыман рибосомалар очрый. Эчке мембранага төшкә форма биргән, аңа хромосомлар тоташатырган һәм башка аксымнар тоташкан.
Эчке һәм тышкы мембрана бер берсе белән аксымнардан төзелгән тишекләр белән бәйләнгән. бу тишекләр аша төш һәм цитоплазма арасында бертуктаусыз матдәләр алмашынуы бара(аксымнар, нуклеин кислоталары, су һ.б.).
Төшчек
Төшчек - төштә урнашкан кечкенә формалы тәнчек, интерфаза чорында гына очрый. Төшчек хромосомаларның рибонкулеин кислоталары информациясе сакланган урыныннан, рибонукленин кислоталарыннан һәм аксымнардан төзелгән, төп функциясе - рибосомаларның рибонуклеин кислоталарыннан төзелгән зур һәм бәләкәй өлешләренең синтезы(рРНК).
Нуклеоплазма
Нуклеоплазма - төш эчендә урнашкан сыеклык, аңа кергән матдәләр: нуклеотидлар, аксымнар, мәсәлән ферментлар һәм гистоннар, су, майлар, углеводлар, минераль матдәләр.
Надирә Исаева
Исаева Надирә Рәшид кызы (29 июль 1979, Әстерхан өлкәсе, Янкала районы, Янкала) — Россия журналисты. «Черновик» гәзитенең баш мөхәррире (2011 елга кадәр). 2012 елдан алып — Гарриман Институтының (АКШ) гыйльми хезмәткәре. Матбугат азатлыгы өчен журналистларны яклау комитеты премиясе лауреаты (2010).
Биографиясе
Надирә Рәшид кызы 1979 елның 29 июлендә Әстерхан өлкәсенең Янкала районы үзәге Янкала (Черный Яр) авылында туган. Милләте буенча лак, дине — ислам.
Дагстан дәүләт университетын «финансчы» белгечлеге буенча тәмамлаган, аннары Дагстан дәүләт халык хуҗалыгы университетына аспирантурага укырга керә, монда ел ярым эчендә «аудит» фәненнән укыта.
2004 елның октябрендә «Черновик» гәзитенең икътисади бүлеге мөхәррире була. Ел ярымнан соң аны президент хакимиятенең аналитика идарәсенә эшкә чакыралар, анда сигез ай эшләгәннән соң, «Черновик» гәзитенә кире кайта, басманың баш мөхәррире була. Үзенең материалларында Россия Федераль иминлек хезмәтенең Төньяк Кавказда терроризм белән көрәштә буш, продуктив булмаган тактикасын тәнкыйтьли.
2008 елның җәендә Дагстан буенча Россия Федерациясе Прокуратурасы каршындагы Тикшерү комитеты Исаевага карата экстремистик эшчәнлек өчен җинаять эше кузгата. Җинаять эше кузгатылу сәбәбе булып, РФ Җинаять кодексының 280 2 өлеше буенча (массакүләм мәгълүмат чаралары ярдәмендә РФ конституция корылышын көч кулланып үзгәртүгә ачыктан ачык өндәүләр) һәм РФ Җинаять кодексының 282 маддәсендәге 1 өлеше (милли, расачыл һәм дини дошманлык уяту)  2008 елның 4 июлендәге «Беренче санлы террорчылар» мәкаләсе тора, анда тәртип саклаучылар мәгълүматы буенча, террорчы Раппани Халилов мөрәҗәгате урнаштырылган булган. Н. Исаева сүзе буенча, җинаять эшен кузгатуны төп сәбәбе булып «Черновик» гәзитен ябу теләге тора. Исаеваны эзәрлекләүгә «Гадел Россия» фиркасе борчылу белдерә. 2009 елның февралендә шулай ук мондый гаепләүләр «Черновик» гәзитенең башка журналистарына — Магомед Магомедовка, Тимур Мостафаевка һәм Биякай Магомедовка да белдерелә.
2011 елның маенда Махачкаланың Ленин федераль суды дүрт журналистны да бөтен тагылган гаепләүләр буенча да гаепсез дип таба. Исаева моннан соң баш мөхәррир һәм «Черновик» гәзитенең баш мөхәррире урынбасары вазифасын калдыруы турында игълан итә.
2011 елның ноябрендә Исаева, Себердә төрмәдә утырган ире белән шәхси хат алышуларын рөхсәтсез бастырып чыгарганнан соң, Дагстаннан чыгып китә. 2012 елның февралендә АКШ-ның Гарриман Институтына гыйльми хезмәткәр итеп чакырыла.
Шәхси тормышы
Ире — Әбделхәлим Абделкәримов, Дагстанның Цуман районында туган. 2006 елда кораллы законсыз әйләнештә тоту, кеше үтерүгә һәм талауга ынтылу буенча 13 елга ирегеннән мәхрүм ителә. Аны Каспийскта теракт турындагы эш буенча җинаять яваплылыгын законсыз рәвештә җәлеп иткән өчен мораль һәм матди зыянны компенсацияләү турында дәгъва бирә, Махачкаланың Совет суды дәгән өлешчә канәгатьләндерә, аңа 100 мең күләмендә компенсация бирә. Хөкем срогын тутырып, Абделкәримов Украинага күченә, анда миграция хезмәтеннән сыену урыны бирүләрен сорый. Украина властьлары Әбделкәримовны милли хәвефсезлеккә куркыныч тудыручы дип таный һәм Грузияга депортацияләделәр. Моңа кадәр ул Төркиягә һәм Белоруссиягә уңышсыз чыгырга маташа.
Пангкха
Пангкха (Pangkha ) — Бутан дәүләтенең Жемганг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 996 метр биеклектә 26.95°N, -90.81667°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Pangkha Пангкха
Гужоюнак
Гужоюнак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Хлебйотки
Хлебйотки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лискавская Слабада
Лискавская Слабада (Ліскаўская Слабада ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Раншу-Алегри-д’Уэсти
Раншу-Алегри-д’Уэсти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Рачки-Ельблёнски
Рачки-Ельблёнски — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16020) Tevelde
(16020) Tevelde — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CA76» саналган.
Овербрук (Канзас)
Овербрук  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Овербрук шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зиштедт
Зиштедт (Siestedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Педресуэла
Педресуэла — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Твожиянув
Твожиянув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нью-Гейвен (Адамс, Висконсин)
Нью-Гейвен  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казалети (Латина)
Казалети — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кент (Джефферсон округы, Индиана)
Кент  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кент халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пяски (Щецинецкий повяты)
Пяски  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бершер-ле-Пьерр
Бершер-ле-Пьерр — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Эндоплазматик челтәр
Эндоплазматик челтәр - төшле күзәнәкнең куышлыклар һәм көпшәчекләрдән торган бермембаналы органоиды. Ул күзәнәкнең барлык өлешлә­рен плазматик мембрана белән тоташтыра, төрле органик матдәләрне барлыкка китерүдә һәм күчерүдә катнаша. Эндоплазматик челтәр өитоплазманың якынча 30-50% ала, өитоплазмик мембрананыҗ бөтен өлешләрен берләштерә.
= Төрләре = Эндоплазматик челтәрне ике төргә бүләләр:
1) Кытыршы эндоплазматик челтәр. Төп аермасы - өснетндә кытыршылыкны барлыкка китергән рибосомалар. Аның функциясе - рибосомалар ярдәме белән аксымнар җитештерү, ул төшкә терәлгән, аның мебранасы төшнең тышкы мебранасы белән бәйле.
Муанвиль
Муанвиль (Moineville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,12 км².
Вотча (Кубена кушылдыгы)
Вотча  — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кубена елгасының сул ярына тамагыннан 248 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 73 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бокшица
Бокшица — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8598) Tetrix
(8598) Tetrix — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2202 T-2» саналган.
Каракөсе (Баназ)
Каракөсе (Karaköse) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Баназ илчесенә караган бер авыл (köy).
Раншу-Кеймаду
Раншу-Кеймаду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пелайос-де-ла-Преса
Пелайос-де-ла-Преса — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
HD172319
HD172319 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пелайос-де-ла-Преса
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD172319
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Маҗун (Полатлы)
Маҗун (Macun) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лиски (Рагачовский районы)
Лиски  (Ліскі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
(16021) Caseyvaughn
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CG81» саналган.
Лиски (Рагачовский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вознесенцы
Вознесенцы (Вознесенцы) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пайексао
Пайексао (Pieksao ) — Бутан дәүләтенең Жемганг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 332 метр биеклектә 26.93333°N, -90.98333°W координаталы буенча урнашкан.
Хлебня
Хлебня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Кучаж
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Такталы (Аксубай районы)
Такталы — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423055.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.