cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ла Калера (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Конио (Империя)
Конио  — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Конио Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 2878
IC 2878 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
BORCS5
BORCS5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Этлер (Серик)
Этлер (Etler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла Пеньита (Сан Луис де ла Паз)
Географиясе
Ла Пеньита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
IC 2879
IC 2879 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Стрпи
Стрпи (Strpí) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Санто Спирито (Рим)
Санто Спирито — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санто Спирито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
BORCS6
BORCS6 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тереро де Сьенегилья (Виктория)
Тереро де Сьенегилья — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Тереро де Сьенегилья Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Чагшак (Чорум)
Чагшак (Çağşak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Җалаңаш (Караганды өлкәсе)
Җалаңаш (Жалаңаш) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Емчина
Емчина (Jemčina) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Рөстәм Маликов
Рөстәм Маликов, Рөстәм Гали улы Маликов (1949 елның 20 июле, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Минзәлә районы, Бикбау) ― җырчы (лирик-драматик тенор), музыкант, Башкортстан АССР атказанган (1984), Татарстанның халык (1994) артисты. 2011 елдан Казан дәүләт мәдәният институты доценты, 1988-2011 елларда Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең, 1980-1988 елларда Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясенең солист-вокалисты.
Емчина
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рөстәм Маликов
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 20 июлендә Татарстан АССР Минзәлә районы Бикбау авылында туган. Әтисе башка гаиләгә киткәч, ике апасы белән бергә әнисе тәрбисендә үскән.
Емчина
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Рөстәм Маликов
Тәрҗемәи хәле
Яшь чактан үзешчән сәнгатьтә катнаша. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, Читада ракета гаскәрләрендә хәрби хезмәт үтә, аннары Казанга килә һәм музыка училищесының вокал бүлегенә укырга керә (Михаил Федорович Кольцов, Лилия Ивановна Гафенко классы). Училищены тәмамлагач, Казан консерваториясенә укырга керә (РСФСР халык артисты З. Г. Хисмәтуллина курсы) һәм аны 1980 елда тәмамлый. Югары музыкаль белем алганнан соң, Уфага китә, анда 1980-1988 елларда Башкорт филармониясе солисты булып эшли, җырчы буларак таныла. Бу вакытта композиторлар Рәүф Мортазин, Хөсәен Әхмәтов, Рим Хәсәнов белән хезмәттәшлек итә, педагог-концертмейстер Радик Хәбибуллин белән эшли, иҗади эзләнүдә була һәм концерт репертуары туплый. 1988 елда Казанга әйләнеп кайта, Татар филармониясе каршындагы музыкаль-әдәби лекторийның әйдәүче вокалисты һәм А. И. Шутиков җитәкчелегендәге халык уен кораллары оркестры солисты була, анда 2011 елга кадәр эшли. 2011 елдан – Казан дәүләт мәдәният институтының музыка сәнгате факультетының ялгыз җырлау кафедрасы укытучысы, доцент гыйльми дәрәҗәсе бар. Гастрольләрдә йөри һәм концерт программаларын яздыра, музыкаль фестивальләрдә һәм мастер-классларда катнаша.
Емчина
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Рөстәм Маликов
Тәрҗемәи хәле
Җырчының тавышы – лирик-драматик тенор. Тәнкыйтьчеләр фикеренчә, җырчыга табигатьтән сирәк очрый торган матур, көчле экспрессив тавыш янәшәсендә югары профессиональлек тә бирелгән. Аның талантына РСФСР халык артисты Илһам Шакиров югары бәя биргән. . Мультиинструменталист, аерым алганда курайда уйный. Маликовның репертуары киң һәм төрле, ул камера-вокаль музыкасын, Көнбатыш Аурупа һәм рус классикларының операларыннан арияләрне, хәзерге заман рус һәм чит ил композиторларының әсәрләрен үз эченә ала. Аерым алганда, Альфред («Травиата», Дж. Верди), Рудольф («Богема», Дж. Пуччини), Ленский («Евгений Онегин», П. Чайковский), Германн («Пиковая дама», П. Чайковский), Левко («Майская ночь», Н. Римский-Корсаков), Җәлил («Җәлил», Н. Җиһанов), Салават («Салават Юлаев», З. Исмәгыйлев) арияләре, М. Глинка, П. Чайковский, С. Рахманинов романслары, рус, украин, итальян халык җырлары, илебез композиторларының җырлары. Җырчының репертуарында татар («Туган тел», «Рәйхан», «Кара урман») һәм башкорт («Азамат», «Кара юрга», «Уралым» һ.б.) халык җырлары мөһим урын алып тора. Татар композиторларының, аерым алганда, С. Сәйдәшев, Җ. Фәйзи, М. Мозаффаров, Р. Яхин, Ә. Бакиров, С. Садыйкова, Р. Ениикеев, Р. Әхиярова вокаль музыкасын башкара.
Емчина
Демография
Халык саны динамикасы:
Рөстәм Маликов
Гаилә хәле
Беренче никахы – Гүзәл Исмәгыйль кызы (1960), җырчы, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре һәм артисты. Икенче никахы – ?
Конио (Алесандрия)
Конио  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Конио Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Антоньола (Парма)
Антоньола  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Антоньола Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 2880
IC 2880 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Сокойолзинтла (Авакуозинго)
Сокойолзинтла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сокойолзинтла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Санто Стефано (Л’Аквила)
Санто Стефано — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
BORCS7
BORCS7 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Санто Стефано (Л’Аквила)
Географиясе
Санто Стефано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Офеио (Рьети)
Географиясе
Офеио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Җалаңаш (Кызылорда өлкәсе)
Җалаңаш (Жалаңаш) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Стругадло (Бездеков)
Стругадло  (Struhadlo) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Константин Марков
Константин Константинович Марков (1905 елның 7 (20) мае, Выборг, Россия империясе — 1980 елның 18 сентябре, Мәскәү) — совет географы, геоморфолог, география фәннәре докторы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры, ССРБ фәннәр академиясе академигы (1970). ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты (1971). РСФСР атказанган фән эшлеклесе (1966).
Польша (1955 елдан) һәм Хорватия география җәмгыятләренең мактаулы әгъзасы, Лодзь университетының мактаулы докторы.
Тормыш юлы
Константин Марков 1905 елның 7 (20) маенда Выборг шәһәрендә инженер-төзүче Константин Васильевич һәм Мария Ивановна (1879—1921) Марковлар гаиләсендә туган (1914 елда аерылышканнар ).
Санкт-Петербургта В. П. Кузьминаның реаль училищесында (1917—1918 елларда Анапа шәһәренә күчкән) укый.
1921—1926 елларда Петроградта География институтында (Ленинград университеты) укый, анда аспирантурада кала. Таҗик-Памир экспедициясендә (1932—1935) катнаша.
1935 елдан ССРБ фәннәр академиясенең Геоморфология институты хезмәткәре була, ССРБ фәннәр академиясе белән бергә Ленинградтан Мәскәүгә күчә. Анда институт ССРБ Фәннәр академиясенең География институты дип үзгәртелә. 1938 елдан геоморфология бүлеген җитәкли.
1939 елда И. П. Герасимов белән бергә ССРБ территориясендә бозлык чоры тарихы буенча ССРБда беренче белешмә төзи.
1940 елдан — Мәскәү дәүләт университеты профессоры, 1945—1955 елларда — Мәскәү дәүләт университетының география факультеты деканы, анда берничә яңа кафедра оештыра. 1946 елдан — палеогеография кафедрасы мөдире (соңрак — физик география һәм палеогеография кафедрасы).
1942 елда «Хәрби география» дигән лекцияләр курсын эшли.
Ленинград өлкәсенең төньяк-көнбатышына һәм Карелиягә, Памирга һәм Тянь-Шанга, ССРБның Аурупа өлешенең күп районнарына, Врангель утравына, Кола ярымутравына, Кавказга, Көнбатыш һәм Көнчыгыш Себергә экспедицияләрдә катнаша. АКШта һәм Аурупаның күп кенә илләрендә булган.
Антарктиданы өйрәнү буенча өч экспедициядә (1955—1960), шулай ук океанография экспедициясендә катнаша.
«Антарктика атласы» авторларының берсе.
Төп хезмәтләре түбәндәге юнәлешләргә багышланган: ССРБ территориясендә дүртенче чорның фундаменталь тикшеренүләре, географик тикшеренүләргә тарихи принципларны кертү, физик география һәм геоморфологиянең гомуми теориясе, киңлекләр нисбәте һәм вакытлы закончалыклар (географик күренешләрнең метхронлыгы) буенча; географик тикшеренүләр практикасына аналитик методларны кертү буенча (үрчемле-серкә, палеонтология, диатом һәм башка анализ төрләре).
1960 елдан ССРБ фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты.
1970 елда ССРБ фәннәр академиясенең академигы итеп сайлана.
1980 елның 18 сентябрендә Мәскәү шәһәрендә вафат була, Мәскәүдә Кунцево зиратында җирләнгән.
Гаилә
Әнисе (кияүгә чыкканчы Досс) ягыннан ата-бабалары танылган рус мәгърифәтчеләре Второвлар гаиләсеннән булган : карт бабасының әтисе — Иван Второв (1772—1844) — мәгърифәтче; карт бабасы — Николай Второв (1818—1865) — тарихчы.
Антоньяно (Лука)
Антоньяно  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Санто Стефано (Терамо)
Географиясе
Санто Стефано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Этренли (Милас)
Этренли (Etrenli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шаркан
География
Шаркан бер үк исемле елгасында, Воткинск шәһәреннән 30 километрга төньяграк урнаша.
Тарих
Беренче тапкыр Лонлез авылы буларак 1678 елда телгә алына.
1780 елдан — Вятка губернасының Сарапул өязе составында.
1849 елда Шарканда чугун кою заводы нигезләнә. 1859 елдагы нәтиҗәләре буенча, авылда 57 йорт һәм 541 кеше яшәгән; авылда училище, зимства станциясе һәм тегермән бар булган.
1929 елдан — Шаркан районы үзәге.
Халык
Милли состав: арлар — 72,3%, руслар — 24,6%, татарлар — 0,3%.
Кызыклы фактлар
2003 елдан Шарканда удмурт Кыш бабайның резиденциясе урнаша.
Чагыл (Ширан)
Чагыл (Çağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (köy).
BORCS8
BORCS8 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Конио Авена (Җенова)
Конио Авена  — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Конио Авена Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Енеч (Бртёв-Енеч)
Енеч  (Jeneč) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Пенья (Апасео эль Алто)
Ла Пенья — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Пенья Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Тереро де Транкас (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Тереро де Транкас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Тереро де Транкас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Офзтат (Болцано)
Офзтат — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
IC 2881
IC 2881 —  чикләрендә урнашкан.
Офзтат (Болцано)
Географиясе
Офзтат Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
IC 2881
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Җалаңаш (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Җалаңаш (Жалаңаш) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
BORCS8-MEF2B
BORCS8-MEF2B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кониоло (Бреша)
Кониоло  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кониоло Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Антоньяно (Парма)
Географиясе
Антоньяно Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стругаржов (Бенешов)
Стругаржов  (Struhařov) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Армандо Диамантэ
Армандо Диамантэ, Армандо Луиджиевич Диамантэ (псевдоним,    чын исем-фамилиясе Альберт Нәбиуллин, 1972 елның 11 ноябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Балтач районы, Чепья) ― мәдәният эшлеклесе, 2013 елдан Яр Чаллының «Мастеровые» рус драма театры директоры, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2023).
Тәрҗемәи хәле
1972 елның 11 ноябрендә Татарстан АССР Балтач районы Чепья авылында туган. Инвалид балалар өчен интернатта үскән. 1992 елда Казан дәүләт мәдәният институтының театр факультетына «Режиссура» белгечлеге буенча укырга кергән, 1993 елда Кинематография хезмәткәрләре квалификациясен күтәрү институтына күчеп, аны 1995 елда «» белгечлеге буенча тәмамлаган (РСФСР халык артисты остаханәсе). 2009 елда ТИСБИ юридик факультетын «бик яхшы»га тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1992-1998 елларда – Мәскәүнең «Ты у меня одна» (Син минем бергенәм) тапшыруы авторы.
1998 елдан 2004 елга кадәр — реклама өлкәсендә эш.
2004-2005 елларда – «Татнефтепродукт» холдинг компаниясенең маркетинг бүлеге башлыгы, «Татнефтепродукт-медиа» агентлыгын оештыручы һәм җитәкчесе, «Ширкәт дусты» (Друг компании) бонусын кертүче. 2005 елдан 2013 елга кадәр — «Эфир» телеканалының Яр Чаллыдагы филиалы җитәкчесе.
2012 елдан 2014 елга кадәр — «Мәдәни шәһәр» (Культурный город) шәһәр проекты җитәкчесе, Чаллы шәһәре Башкарма комитеты җитәкчесенең мәдәният буенча киңәшчесе. Әлеге вазифада ике ел буе иҗтимагый башлангычларда шөгыльләнгән булган.
2013 елдан – «Мастеровые» рус драма театры директоры.
2020 елда Яр Чаллы шәһәренең Ашыгыч медицина ярдәме хастаханәсенең (БСМП) түләүле бүлеге мөдире булып эшләгән.
Шәхси тормышы
Гаилә хәле – өйләнмәгән. Буш вакытта китап укый, шахмат уйный, интеллектуаль кино карый һәм мәдәни чараларда катнаша. Моннан тыш, психология һәм психиатрияне өйрәнә. Шәһәрдә фатиры, Минзәлә районы авылында йорты бар.
Ла Калера де Санта Лусия (Петатлан)
Ла Калера де Санта Лусия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Калера де Санта Лусия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Этъемез (Алачам)
Этъемез (Etyemez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
BPGM
BPGM —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Чагыллы (Демирөзү)
Чагыллы (Çağıllı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Демирөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Санто Стефано (Верона)
Санто Стефано — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санто Стефано Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Енеч
Енеч (Jeneč) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Җалаңашкүл (станция)
Җалаңашкүл (Жалаңашкөл) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
IC 2882
IC 2882 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Оцано Таро (Парма)
Оцано Таро — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Оцано Таро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сергей Матюшин
Сергей Иванович Матюшин (1943 елның 14 сентябре, Чернореченский, Коми АССР — 2012 елның 9 ноябре, Салават, Башкортстан) — язучы, тәрҗемәче. ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы (1983). Степан Злобин исемендәге республика әдәби премиясе лауреаты (2012). Салават шәһәренең Мактаулы гражданины.
Тормыш юлы
Сергей Матюшин 1943 елның 14 сентябрендә Коми АССРның Тимер юл районы Весляна станциясендә туа.
1968 елда Калинин дәүләт медицина институтын тәмамлый. Институтны тәмамлагач, Салават шәһәрендә сырхауханәдә табиб-стоматолог булып эшли. 1999 елдан 2001 елга кадәр Мәскәүдә «Тридент» клиникасы табибы булып эшли.
Сергей Матюшин әдәбият белән кызыксынган. Медицина институтында укыганда ул әдәби түгәрәк эшендә катнаша, студентлар газетасын редактацияли.
1981 елда читтән торып Мәскәүдә А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтын тәмамлый. 1983 елда Республика язучылар берлегенә кабул ителә.
Сергей Матюшинның беренче әсәрләре XX гасырның 80 нче елларында матбугатта пәйда була. Бу «Шомырт үзәне» (1981) хикәяләр җыентыгы була.
«Урал», «Север», «Уральский следопыт», «Крещатик», «Бельские просторы», «День и ночь», «Звезда», «Смена», «Москва» журналларында басыла.
Прозаның кече жанрларында ибат итә — лирик, психологик хикәяләр, романтик миниатюралар яза : «Төн», «Йолдыз», «Өметнең икенче канаты», «Готерн эффекты». Шулай ук шигырьләр яза һәм тәрҗемәләр белән шөгыльләнә — башкорт язучысы Давыт Юлтыйның «Әлимә, йәки Мырҙаш ҡарттың өйләнеүе» («Әлимә, яки Мырдаш картның өйләнүе») (1988) әсәрен рус теленә тәрҗемә итә.
Салават шәһәрендә яши. Сергей Матюшин 2012 елның 9 ноябрендә вафат була.
Иҗади мирас
«Шомырт үзәне» хикәяләр җыентыгы (1981).
«Җилле көн», «Волков белән очрак», «Кечкенә, борынгы, күлле» һ.б. хикәяләр китаплары. «Ак вальс» һәм «Прототип» җыентыклары.
Бүләкләр һәм мактаулы исемнәр
2012 ел өчен Степан Злобин исемендәге республика әдәби премиясе лауреаты (үлгәннән соң ташырыла — бу премия тарихында уникаль очрак). Моннан тыш, Матюшин бу премиянең Уфадан булмаган ике лауреатының берсе.
Сокомулко (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Сокомулко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Сергей Матюшин
Бүләкләр һәм мактаулы исемнәр
Башкортстан Республикасының Салават шәһәренең Мактаулы гражданины.
Сокомулко (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Географиясе
Сокомулко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Сергей Матюшин
Иҗат
Тәрҗемәләр
Сокомулко (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Кониоло Басо (Алесандрия)
Кониоло Басо  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кониоло Басо Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санто Стефано (Ровиго)
Санто Стефано — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Антоньяно (Пяченца)
Географиясе
Антоньяно Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
BPHL
BPHL —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Антоньяно (Пяченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стругаржов (Каменице)
Стругаржов  (Struhařov) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Терерос (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Терерос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Чагыркан (Каман)
Чагыркан (Çağırkan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Каман илчесенә караган бер авыл (köy).
Терерос (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Географиясе
Терерос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ла Пенья (Апасео эль Гранде)
Ла Пенья — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Пенья Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
BPI (ген)
BPI —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 2883
IC 2883 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Җалаңтас
Җалаңтас (Жалаңтас) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Этъемезли (Терме)
Этъемезли (Etyemezli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Конифере (Рим)
Конифере  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Енечек
Енечек (Jeneček) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Оцеин (Валле д'Аоста)
Оцеин — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Оцеин Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Җалаңтүс батыр авылы
Җалаңтүс батыр авылы (Жалаңтөс батыр ауылы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Санто Стефано (Тревизо)
Санто Стефано — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санто Стефано Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чагыш (Гереде)
Чагыш (Çağış) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Шыгай (Удмуртия)
Халык саны — 5 648 кеше (2010).
География
Шыгай Сарапулдан 6 километрга көньяктарак, Чулман елгасыннан 5 километрга көнбатыштарак урнашкан.
Тарих
Авыл атамасы Шыгай исемле татар кешесеннән килеп чыккан.
Революциягә кадәр Шыгай Вятка губернасы Сарапул өязе составында булган.
BPIFA1
BPIFA1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Шыгай (Удмуртия)
Тарих
1859 елдагы буенча, авылда 40 йорт һәм 280 кеше яшәгән.
1928 елда Шыгайда 518 кеше яшәгән.
1991 елдан — Сарапул районы үзәге.
Стругаржов (Прага-виход)
Стругаржов  (Struhařov) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Шыгай (Удмуртия)
Халык
Милли состав: руслар — 72,3%, арлар — 7,3%, татарлар — 7,2%, чирмешләр — 1,2%, башкортлар — 1,1%.
Стругаржов (Прага-виход)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шыгай (Удмуртия)
Икътисад
«Спецтехтранс» ААҖ, Сарапул төзү-монтаж идарәсе,, «Яңа юл» колхозы
Стругаржов (Прага-виход)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Шыгай (Удмуртия)
Социаль инфраструктура
Мәктәп, мәктәп-балалар бакчасы, сәнгать мәктәбе, балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, балалар бакчасы, китапханә, хастаханә, клуб, «Факел» физкультура-сәламәтләндерү комплексы.
Стругаржов (Прага-виход)
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Еников (Теплице)
Еников  (Jeníkov) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Ла Калера Дос (Акапулко де Хуарез)
Ла Калера Дос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Еников (Теплице)
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Калера Дос (Акапулко де Хуарез)
Географиясе
Ла Калера Дос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Коничела (Терамо)
Географиясе
Коничела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
BPIFA2
BPIFA2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Антреола (Парма)
Антреола  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вадим Лёвшин
Вади́м Леони́дович Лёвшин (1896 елның 16 (28) гыйнвары, Корчева, Тверь губернасы, Россия империясе — 1969 елның 12 декабре, Мәскәү, ССРБ) — совет физигы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры, ике Сталин премиясе лауреаты.
Тормыш юлы
Левшин 1944 елда Мәскәү дәүләт университетының оптика кафедрасында люминесценция буенча тикшеренүләрне яңадан башлый, бу аның «Сыек һәм каты матдәләр фотолюминесценциясе» монографиясенең нигезенә салынган (1951). Монография бу өлкәдә капиталь хезмәт була, ул ССРБда һәм чит илләрдә зур танылу ала. Тикшеренү Мәскәү электр лампалары заводында кертелгән отышлы люминесцент лампаларны эшләү белән тәмамлана. 1951 елда академик Сергей Вавилов һәм профессор Левшин җитәкчелегендәге галимнәр группасы люминесцент лампалар эшләгәне өчен Сталин премиясенә лаек була. Левшин җитәкчелегендә кристаллофосфор синтезлана, ул инфракызыл нурланыш тәэсирендә ачык яктылык бирә. Килеп чыккан экраннар типлаштырылган кыр һәм диңгез бинокльләргә куелган. Шулай итеп булдырылган төнге күрү корылмалары Кызыл Армия коралларына кабул ителә һәм аеруча төньяк портлардан суднолар караваннарын чыгарганда киң кулланыла. Яктырткыч кристаллофосфор өстендәге эшләре өчен Левшин һәм аның коллективы Фәннәр академиясенең Л. И. Мандельштам премиясена (1947), ә аннары Сталин премиясенә (1952) лаек була.
1969 елның 12 декабрендә вафат була. Мәскәүдә Дон зиратында җирләнгән.
Улы — совет физигы Леонид Лёвшин (1927—2006).
Фәнни кызыксынулары һәм казанышлары
Вадим Лёвшин фотолюминесценция өлкәсендәге хезмәтләр авторы: полярлашкан люминесценция эксперименталь тикшеренү һәм теориясе, йоту һәм люминесценция спектрлары арасында элемтә кору (Лёвшин кагыйдәсе — көзгедәгечә симметрия законы), молекулаларның озак вакытлар яктыртуын һәм физик-химик факторларның люминесценциягә йогынтысын тикшерү. Кайбер эшләрендә кристаллофосфорның табигатен, кинетикасын һәм энергетикасын өйрәнгән. Люминесцент лампалар өчен люминофорның яңа төрләрен таба һәм тикшерә.
300 дән артык фәнни эш авторы, шул исәптән: «Ялтырап торган составлар» (1936), «Сыек һәм каты матдәләр фотолюминесценциясе» (1951).
Җалаңтүс
Җалаңтүс (Жалаңтөс) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Антридонати (Фрозиноне)
Антридонати  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Терерос де ла Консепсион (Сан Дьего де ла Унион)
Терерос де ла Консепсион — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Терерос де ла Консепсион Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Струги (Властец)
Струги  (Struhy) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Струги (Властец)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
Географиясе
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Струги (Властец)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Струги (Властец)
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Струги (Властец)
Демография
Халык саны динамикасы:
Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Санто Стефано (Катанцаро)
Географиясе
Санто Стефано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 2884
IC 2884 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Калера, Ла Калера Вертидор (Зирандаро)
Географиясе
Ла Калера, Ла Калера Вертидор Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Эшелер (Кепсут)
Эшелер (Eşeler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Еников (Хрудим)
Еников  (Jeníkov) — Чехиянең Пардубице крае районында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Пенья (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Ла Пенья — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Пенья Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Чадырардыч (Йозгат)
Чадырардыч (Çadırardıç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Оцио (Павия)
Оцио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Оцио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Җалаулы (Алматы өлкәсе)
Җалаулы (Жалаулы) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
BPIFA3
BPIFA3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Конияле (Фиренца)
Конияле  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Конияле Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сокотитла (Сочивеветлан)
Сокотитла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сокотитла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.