cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ингерманландлар
Әлеге вакытта ингерманландлар, нигездә, Россияда (Санкт-Петербург, Ленинград өлкәләре, Карелия, Көнбатыш Себер) Эстония, Финляндия һәм Швециядә яшиләр. Ингерманланд теле (фин. inkerin murre) фин теленең көнчыгыш диалектларына карый. Диннәре буенча ингерманландлар лютеран чиркәвенә карыйлар, әммә аларның бер өлеше православие динен дә тота.
(18040) 1999 NC60
(18040) 1999 NC60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NC60» саналган.
Лезинье (Мен һәм Луара)
Лезинье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Габрник (Юршинци)
Габрник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурчаклар (Аланья)
Бурчаклар (Burçaklar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Киево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Киево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казела (Ла Специя)
Казела — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Анджеево (Сувальский повяты)
Анджеево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Асков (Миннесота)
Тарихы
Асков шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пладовая
Пладовая (Пладовая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Михаткино
Михаткино (Кожважвуй, Михаткино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Глайсдорф
Глайсдорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Плавския
Плавския (Плаўскія ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
(18041) 1999 RX13
(18041) 1999 RX13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Дзенцелин
Дзенцелин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 122
NGC 122 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Колма (Калифорния)
Колма  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Велений-Шомкутей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колма (Калифорния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шампрепю
Шампрепю — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Китай-город (метро станциясе)
Архитекторалар - А. Ф. Стрелков, Л. В. Лилье, В. А. Литвинов, М. Ф. Марковский, Л. В. Малашонок, И. Г. Петухова, И. Г. Таранов.
Станцияләр 1971 елның 3 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Басманный, Тверской, Таганский районнарында урнашкан.
Кампиньи (коммуна)
Кампиньи — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Эльферсхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Градина (Пловдив өлкәсе)
Градина  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козөрен (Меҗитөзү)
Козөрен (Kozören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Чус (Киров өлкәсе)
Чус (Чус) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
География
Чулман елгасының уң ярында, Кирс шәһәреннән 52 километр ераклыкта урнашкан.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), татарлар (2%), арлар (4%).
HD205471
HD205471 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Щетинка (Атемеша кушылдыгы)
Щетинка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Атемеша елгасының уң ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николо-Вяжищи монастыре
Николо-Вяжищи монастыре - Рус православие чиркәвенең ставропигиаль хатын-кызлар монастыре. Новгород өлкәсенең Новгород районы Вяжищи авылы янында урнашкан.
Тарихы
1411 елда Никольский соборы (агачтан) төзелә, 1417 елда елъязмаларда яңа гыйбадәтханә төзелеше искә алына. 1419 елда Изге Антоний хөрмәтенә кабат агач гыйбадәтханә төзелә. 1458 елда обительдә аның постиженнигы Новгород архиепискобы Евфимий җирләнгән, тиздән җирле изгеләр исемлегенә кертелгән (гомуми чиркәү хөрмәтләве 1549 елда урнаштырылган).
XVII гасырда монастырь Романовлар династиясеннән булган беренче патшалар ярдәменнән файдалана. 1670-80 елларда аңа Николаев Понедельский һәм Спас Сяберский монастырьлары языла. XVII гасыр ахырында монастырьны радикаль үзгәртеп коруның инициаторы Боголеп Саблин (1683 елдан 1697 елга кадәр Николо-Свияжск монастыре настоятеле) була. Боголеп Никон идеялары буенча эшләгән. Дөньяви хакимияттән рухи хакимиятне өстенрәк итү өчен көрәштә Никон зурлыгы, архитектура формалары һәм бизәкләү эшләре буенча патшаларныкыннан өстенрәк булган биналар булдырырга омтылган. Боголепның ниятләрен тормышка ашыруда Новгород митрополиты Евфимий III дә катнашкан. Евфимий Никон белән таныш булган, аның карашлары яклы булган, купшылык һәм помпезлык яраткан. Вяжищида төзүчеләр, мөгаен, Мәскәүдән чакырылганнардыр. Башкала осталары шәһәр шартларының үзенчәлеген һәм Новгород архитектурасының үзенчәлекләрен исәпкә алган. Биналарда Мәскәү зәвыгы белән Новгород катгыйлыгы ярашкан.
1764 ел штатлары буенча Николо-Вяжищи монастырен икенче класслылар исемлегенә керткәннәр; аның барлык җирләре секулярлаштырылган. XVIII-XIX гасырларда аның территориясендә монастырь төрмәсе урнашкан.
1920 елда монастырь ябыла һәм җирле колхозга күчә. Трапеза палатасының икенче катында мәктәп урнашкан. Никольский соборында гыйбадәтләр тагын 15 елга якын дәвам иткән. Монастырь башлыгы архимандрит Серафим (Великий) 1920 елда Крестецкий епискобына, Новгород епархиясе викариена кул куя.
Монастырь биналары Бөек Ватан сугышы елларында нык зыян күрә.
1958 елда архитектор-реставратор Леонид Красноречьев җитәкчелегендә монастырьдә үлчәү һәм тикшеренү эшләре башлана, ә 1964 елдан 1990 еллар башына кадәр реставрация-торгызу эшләре башлана.
1988 елда Николо-Вяжищи монастыре чиркәүгә кире кайтарыла. 1990 елның 31 мартында Новгород һәм Ленинград митрополиты Алексий (Ридигер) Новгород архиепискобы Изге Евфимий хөрмәтенә гыйбадәтханәне изгеләндерә. Монастырь 1995 елдан башлап хатын-кызлар ставропигиаленә әверелә.
Рөстәм Кутуй
Рөстәм Кутуй — язучы һәм тәрҗемәче, заманча әдәбиятның күренекле остасы.
1936 елның 11 ноябрендә Казанда Гадел Кутуй гаиләсендә дөньяга килә. 1960 елда Казан дәүләт университетының филология бүлеген тәмамлагач, Татарстан китап нәшриятында эшли. Аннары Казан телевизион студиясенең әдәби-драма редакциясе мөхәррире була. 1964 елдан гомеренең соңгы көннәренә кадәр «Казан» журналының шигърият бүлегендә җитәкчелек иткән.
Рөстәм Кутуй Гадел Кутуй, Әмирхан Еники, Сибгат Хәким, Нури Арсланов, Салих Баттал, Әнвәр Давыдов, Равил Фәйзуллин һәм башка язучыларның әсәрләрен рус теленә тәрҗемә итә.
2010 елның 7 гыйнварында озакка сузылган каты авырудан соң 74нче яшендә вафат була.
Линьер-Бутон
Линьер-Бутон — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Габровка (Лития)
Габровка  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортакөй (Ментеше)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Акчакүл
Акчакүл (Акчакуль) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (74%), башкортлар (26%).
Дзенчина
Дзенчина — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эльхинген
Эльхинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киево-Крулевске
Киево-Крулевске — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Умервас
Умервас Һиндстанның Һарьяна штатында Бһивани районында Бадһра тэһсилда авыл. Бһивани шәһәрчегенең район штаб-фатирларыннан якынча 26 км көньяк-көнбатышта урнашып, 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 412 йорт булып, тулаем халкы 2263 кеше булып, шуларның 1203-е ир кешеләр һәм 1060-ы хатын-кызлар булган.
(18042) 1999 RF27
(18042) 1999 RF27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RF27» саналган.
Анджейки (Подлясье воеводалыгы)
Анджейки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Клеривилл (Кентукки)
Клеривилл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Делавэр (штат)
Де́лавэр (Delaware) – АКШ штатларының берсе. «Беренче штат» буларак билгеле, чөнки 13 колониядән АКШ Конституциясен беренче булып ратификацияли. Бу вакыйга 1787 елның 7 декабрендә була.
Анджейки (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клеривилл (Кентукки)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плётки
Плётки (Плёткі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гланегг
Гланегг — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Атвотер (Миннесота)
Атвотер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Гланегг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Атвотер (Миннесота)
Тарихы
Атвотер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Граф-Игнатиево
Граф-Игнатиево — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамсе
Шамсе — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Ныр
Ныр (Ныр) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (13%), руслар (86%).
Тургеневская (метро станциясе)
«Тургеневская» метро станциясе (станция метро «Тургеневская») — Мәскәү метрополитенының Калуга-Рига сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - И. Г. Таранов, Ю. В. Вдовин, И. Г. Петухова.
Станция 1972 елның 5 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Красносельский районнарында урнашкан.
Лире (Мен һәм Луара)
Лире — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Лариса Маслова
Лариса Маслова (Лариса Владимировна Маслова,, ) — виолончельче, Татар дәүләт филармониясе солисткасы, ТРның халык әртисе.
(18043) Laszkowska
(18043) Laszkowska — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RQ54» саналган.
Корте-Мадера (Калифорния)
Корте-Мадера  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 123
NGC 123 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казела (Мантова)
Казела — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Велень (Арджеш)
Велень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габровниця (Камник)
Габровниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзерави
Дзерави — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD205510
HD205510 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Эмерзаккер
Эмерзаккер — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Плехаци
Плехаци (Плехаці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сибирия (газета)
«Сибирия» – 1912-1913 елларда Том каласында чыккан татар милли газетасы.
Тарих
Газета урта кулда 4 битлек булып, атнасына 2-3 тапкыр нәшер ителә. 145 нче саны чыкканнан соң, 1913 елның августында мөхәрияте Уфага күчерелә. Беренче мөхәрире һәм нашире Вәгыйз Нәүрузов була. Уфага күчерелгәч, «Тормыш» дигән исем белән дәвам итәчәк, дип белдерелсә дә, ул газетаның мөхәрире инде башка кеше, Закир Кадыйри була.
Гылыбово (Пловдив өлкәсе)
Гылыбово  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортакөй (Милас)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кампо (Кальвадос)
Кампо — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Гланц-ан-дер-Вайнштрасе
Гланц-ан-дер-Вайнштрасе — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Андрихи
Андрихи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Непал һимны
Дәүләт гимны
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī
Козпынар (Бозүюк)
Козпынар (Kozpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Непал һимны
Дәүләт гимны
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal,
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭal
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl
Гимнның татар теленә тәрҗемәсе
Без — меңләгән гөл-чәчәк
Без — меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,
Мечидән Маһакалигә сузылган гүзәл илдә.
Мул табигать байлыклары — бәйсез илебез даны,
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың,
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!
Афтон (Миннесота)
Афтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Афтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иван Матвеев
Иван Матвеев (Иван Степанович Матвеев,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Шамсервон
Шамсервон — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Лонге-Жумель
Лонге-Жумель — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Хәнҗәр (Әлшәй районы)
Хәнҗәр — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452130, — 80202806009.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 226 кешенең яшәве мәгълүм.
Киево-Шляхецке
Киево-Шляхецке — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Немцево (Мари Ил)
Немцево (Немӹцсола, Немцево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,3%), чуашлар (6,7%).
Буюрансу (Чинар)
Буюрансу (Buyuransu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Миргасим Сәяхов
Миргасим Сәях улы Сәяхов (13 апрель, 1925, Ташлы авылы, Ютазы районы, ТАССР — 19 июнь, 1971 (46 яшь) Александровка авылында, Баулы районы, ТАССР — Бөек Ватан сугышында катнашучы.
Биография
1938 елда Ташлы авылынын 7-еллык мәктәбенең 6 классын тәмамлый һәм Акбаш с/с колхозында эшли башлый.
1943 елда, ноябрь аенда 18 яшендә Совет Кызыл Армия сафларына, 149 укчылар полкына, гади укчы сыйфатында эләгә.
1944 елның 22 февралендә 80 укчылар девизиясендә булганда снайпер сыйфатында, Нарва шәһәре астында һөҗүмнәрдә, дошманның ут ноктасын бастыра. Бөек Ватан сугышы фронтларында сугыш вакытында 5 тапкыр яраланган.
1945 елда декабрьдә туган ягына кайта.
"Сугышчан хезмәтләре өчен" медаль белән бүләкләнде.
(18044) 1999 RS89
(18044) 1999 RS89 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Миргасим Сәяхов
Сугыштан соң
1971 елның 19 июнь аенда Баулы районы Александровка авылында Сәяхов Миргасим Сәях улы вафат була. Ташлы авылы зиратында җирләнә. Хәзерге вакытта 13 оныгы һәм 18 оныкчыгы бар.
(18044) 1999 RS89
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RS89» саналган.
Плики
Плики (Плікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эммеринг (Фюрстенфельдбрукк)
Эммеринг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таһир Мотыйгуллин
Таһир Мотыйгуллин (Таһир Муса улы Мотыйгуллин,, — , ) — театр һәм кино актеры, РФның халык әртисе (1993).
Дедово (Болгария)
Дедово  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тактыбай (Чибәркүл районы)
Тактыбай (Тактыбай) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Умрават, Бһивани
Умрават Һиндстанның Һарьяна штатының Бһивани районында авыл. Ул Бһивани шәһәрчегенең район штаб-фатирларыннан якынча 8,5 км көньяк-көнчыгышта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 510 йорт булып, халкы 2781 кеше булган, шуларның 1520-се ир кешеләр һәм 1261-се хатын-кызлар булган.
Ястребиха (елга)
Ястребиха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кривцово күле (Кать елгасы башы)    кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казела (Пезаро һәм Урбино)
Географиясе
Казела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дзержанув (Великопольское воеводалыгы)
Дзержанув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габрово (Шкофя Лока)
Габрово  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Богданово (Киров өлкәсе)
Богданово (Богданово) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (8%), руслар (88%), татарлар (3%).
Глёдниц
Глёдниц — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Колдирон (Кентукки)
Колдирон  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Колдирон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сухаревская (метро станциясе)
«Сухаревская» метро станциясе (станция метро «Сухаревская») — Мәскәү метрополитенының Калуга-Рига сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Р. И. Погребной.
Антонин (Подлясье воеводалыгы)
Антонин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сухаревская (метро станциясе)
Станция 1972 елның 5 январь көнендә ачыла.
Антонин (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухаревская (метро станциясе)
Мәскәү шәһәренең Мещанский, Красносельский районнарында урнашкан.
Л'Отельри-де-Фле
Л'Отельри-де-Фле — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Лос-Алтос-Гилс (Калифорния)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Половец (Стрельна кушылдыгы)
Половец — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Стрельна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 124
NGC 124 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Андрей Матковский
Андрей Матковски (Андрей Всеволодович Матковский,, — , ) — Украина чинаунигы, Полтава шәһәре башлыгы (2006-2010).
NGC 124
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ашагы Мәрҗанлы
Ашагы Мәрҗанлы (Aşağı Mərcanlı ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Унн, Бһивани
Унн Һиндстанның Һарьяна штатында Бһивани районында авыл. Ул Бһивани шәһәрчегенең район штаб-фатирларыннан якынча 43 км көньякта урнашкан. Бу авылда мәшһүр Ходай Гуга Пир гыйбадәтханәсе бар, монда якын тирәләрдән һәм башка штатлардан кешеләр килә.
Велень (Бая-де-Криш, Хунедоара)
Велень — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18045) 1999 RR100
(18045) 1999 RR100 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RR100» саналган.
Ортакөй (Сейдикемер)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Канапвиль (Кальвадос)
Канапвиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кикул
Кикул — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шантлу (Манш)
Шантлу — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Ашби (Миннесота)
Ашби  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ашби шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD205543
HD205543 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Мирза Муллагулов
Муллагулов Мирза Гыйздетдин улы (1938 елның 20 июне ― 2023 елның 14 феврале) — этнограф. Тарих фәннәре кандидаты (1989). Башкортстан Фәннәр академиясенең Раил Кузеев исемендәге премиясе лауреаты (2009).
HD205543
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Джурково
Джурково — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Мирза Муллагулов
Биографиясе
1938 елның 20 июлендә Башкорт АССР ы Бөрҗән районы Иске Монасыйп авылында Бибикамал һәм Гыйздетдин Муллагуловларның җиде балалы гаиләсендә туган. Авыл мәктәбенең җиде сыйныфын тәмамлый.
Джурково
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эммеринг (Эберсберг)
Эммеринг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Мирза Муллагулов
Биографиясе
1958-1961 елларда Төркмән ССР ы биләмәләрендә танк гаскәрләрендә хезмәт итә.
1961-1962 елларда Бөрҗән районында башлангыч классларны тикшерүче инспектор һәм Нәби башлангыч мәктәбе мөдире булып эшли.
Глинцендорф
Глинцендорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Мирза Муллагулов
Биографиясе
1962-1967 елларда Башкорт дәүләт университетының тарих-филология факультетында укый.
1967-1968 елларда Белорет районының Асы урта мәктәбендә уку өлеше мөдире булып эшли. 1968-1971 елларда Стәрлетамак районындагы Бүреказган урта мәктәбендә тарих укытучысы була.
1971-1999 елларда СССР Фәннәр академиясе Башкортстан филиалының Тарих, тел һәм әдәбият институтында эшли:
1989 елда «Башкорт халык транспорты. XIX—XX гасыр башы» дигән темага кандидатлык диссертациясе яза һәм аны Ленинградта уңышлы яклап чыга.
1999-2006 елларда Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Этнологик эзләнү үзәгендә этнология бүлеге мөдире була.
2006-2016 елларда — Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Р. Г. Кузеев исемендәге Этнологик эзләнү институтының алдынгы гыйльми хезмәткәре булып эшли.
«Башкортстан: кыскача энциклопедия» һәм «Башкорт энциклопедиясе» мәкаләләренең авторы. «Башкортлар» («Башкиры», 2016) хезмәтенең автордашы.
Владимир Матросов
Владимир Матросов (Владимир Мефодьевич Матросов,, — , ) — назари механика һәм гамәли математика өлкәләрендә галим, СССР ФА академигы (1984), СССР дәүләт премиясе лауреаты (1984), РФА СБ Иркутск исәпләү үзәгенең беренче директоры (1980-1991).
Кече Альбедет
Кече Альбедет — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 140 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Козсөкү (аянҗык)
Козсөкү (Kozsökü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Плиса 1
Плиса 1 (Пліса 1 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дзержислав (Великопольское воеводалыгы)
Дзержислав  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Әлмәндәр авыл җирлеге
Әлмәндәр авыл җирлеге — Татарстан Республикасының Апас районы составына керүче муниципаль берәмлек.
Халык
Җирлеккә 3 авыл керә: Әлмәндәр, Борнаш, Әҗем.
Бүгдүз (Акъюрт)
Бүгдүз (Büğdüz) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Акъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тынычлык проспекты (Калуга-Рига юлы метро станциясе)
Архитекторалар - В. В. Лебедев, П. П. Штеллер.
Мәскәү шәһәренең Мещанский районнарында урнашкан.
Луаре (Мен һәм Луара)
Луаре — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Антосин (Подлясье воеводалыгы)
Антосин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габрська Гора (Лития)
Габрська Гора  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Георгий Махатадзе
Георги Махатадзе (Георгий Александрович Махатадзе,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы).
(18046) 1999 RN116
(18046) 1999 RN116 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RN116» саналган.
Динк (авыл, Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дорка (елга)
Дорка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/855/85/7    кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мәскәү елгасынан Заозерье авылы янындагы су үлсәү посынан Коломна каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эммертинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крейн (Кентукки)
Крейн  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Крейн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казела (Лука)
Казела — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Плиса 2
Плиса 2 (Пліса 2 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 125
NGC 125 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Табон мәгарәләре
Табон мәгарәләре, шулай ук Филипинның цивилизация бишеге дип атала, ул Филипинда, Палаван провинциясенең көнбатыш өлешенең көньягында Кесон муниципалитетыннан төньякта, Липуун Ноктасында урнашкан мәгарәләр төркеме. Алар Липуун ноктасы резервацияләренең өлеше, аларны Филипин хөкүмәте музей резервациясе буларак мәгарәләрне һәм якындагы урыннарны урмансызландырудан саклап һәм монда булган мәдәни артефактларны саклау өчен игълан иткән. Мәгарәләр Megapodius cumingii кошы хөрмәтенә аталган. Аның көньягында Кезон шәһәре, көнбатышында Панитиан һәм төньяк һәм көнчыгышында Көнбатыш Филипин Диңгезе. 215 мәгълүм мәгарәдән 29-ы өйрәнелгән булган һәм җидесе җәмәгатькә ачык. Җидегә Табон, Дивата, Иганг һәм Лайанг мәгарәләре керә. Филипинда табылган иң борынгы кеше сөякләре Табон кешесе биредә 1962 елда табылган булган. Башка казып чыгарылган, әле өйрәнелмәгән хәрабәләр урында сакланып тора. 2006 елда Табон мәгарә комплексы һәм бөтен Липуун киләчәк ЮНЕСКО Дөнья мирасы урыны номинациясе исемлегенә тәкъдим ителгән булган. Комплекс белән Филипин милли музее идарә иткән һәм шул ук оешма тарафыннан 2011 елның февралендә милли мәдәни хәзинә дип игълан ителгән булган.
Археологик табылдыклар
Мәгарәләрне 1962 һәм 1966 ел арасында Филипин Милли Музее хезмәткәрләре төркеме һәм доктор Роберт Б.Фокс өйрәнгән. Иң зур ачыш булып Табон кешесенең баш сөягенең өсте булган. Аңа якынча 22000-24000 ел дип ышаныла. Галимнәр төркеме 1500-дән артык мәет көле чүлмәкләре тапкан. Аеруча бер чүлмәк Манунггул чүлмәге милли мәдәни хәзинә дип танылган. Башка табылдыкларга балчык савыт-саба, жадеит орнаментлар һәм бизкләр, күп таш кораллары, хайван сөякләре һәм 47000 ел элек дип даталанган кеше казылмалары керә, бу Филипинда иң борынгы кеше калдыклары. Археологик табылдыклар 50 000-нән элек 700 ел элеккә кадәр тору урынын күрсәтә. Резервациядә известьташ формацияләре Түбән Урта Миоцен Периодына 25 миллион ел элек вакытка карый.
Табон мәгарәләре Гаруда алтын асма бизәге
Палаван утравында Табон мәгарәләреннән алтын бизәге Гаруда сурәте булып тора, бу Һинд дине Ходае Вишнуның атланган бөркет кошы. Табон мәгарәләреннән нәфис Һинду бизәкләре һәм алтын артефактлары Вьетнамның көньяк Ан Гианг провинциясендә Меконг елгасы дельтасында Тһоай Сон районында Ок Эо археологик урыныда табылганга бәйле икәне мәгълүм булган. Болар Һиндстан һәм Филипин һәм Вьетнам һәм Кытайның яр буе төбәкләре арасында махсус товарлар һәм алтын актив сәүдә булганы икәнен фараз итәргә мөмкинчелек бирә. Липуун Нокта Резервациясе 138 гектар урманны колачлый, ул Палаван төп җиренә мангр урманы белән тоташтырылган, ул 1972 елның апрелендә Урын Музее Резервациясе булып игълан ителгән булган һәм 1991 елда табигый һәм мәдәни мирасы өчен туризм үсеше өчен приоритет урыны дип танылган булган. Соңгы елларда элек тупланган өлгеләрнең дәвам иткән анализы өстәвенә фактлар верификациясе урынның тулаем аңлавына өстәгән. Радиоизотоп даталау технологиясе якынча даими яшәүнең 30 000 елдан элек 9000 елдан элеккә кадәр периодны күрсәтә алган. Кеше калдыклары, шулай ук таш лачаулары, чүкечләр һәм башка таш кораллары мәгарә остаханә буларак кулланырга мөмкин дигәнне күрсәтә. Мәгарәләрдә табылган сөяк фрагментлары соңгы плейстоценнан иртә голоцен периодларына карый дип фараз ителә. Урынның соңгы казулары дуңгыз һәм болан диетасы булганны ачыклаган, алар Филипиннарда хәзер юк. Мәгарә урнашуы һәм саклык борчылулары булганга күрә аз мәгълүмат булып, алар әкренләп казып чыгарыла һәм иртәрәк мәгълүмат янә тикшерелә. Мәгарәләрдә якынча 25% археологик урыннан казып чыгарылган булган.
Иганг мәгарәләре табылмалары
Иганг өске мәгарәләрнең берсе һәм комплекста иң озыны. Мөгаен ул төп соңгы юлга озату урыны булган һәм күп соңгы юлга озату чүлмәкләре табылган булган.
Табонология колледжы
2015 елның июлендә, Палаванда, Пуэрта Принцесада Изге Өчлек университеты борынгы Палаван кешесен өйрәнү (Табонология) өчен яңа колледж төзү өчен сайланган булган. Барлык диярлек актив өйрәнүләр доктор Фокс үлгәннән соң туктаган булган.
Капитал
Капитал, сума (лат. capitalis — мөлкәт, хәзинә) — табыш, хәзинә алырга юнәлтелгән мал, мөлкәт, милек, активлар җыелмасы. Тар мәгънәдә — җитештерү чаралары (физик капитал) формасында табыш чыганагы. Физик дәүләт алуга юнәлтелә акчаны акча капиталы дип атыйлар. Матди һәм акча средстволарын икътисадка, мал җитештерүгә юнәлтүне капитал салу яки инвестиция дип атыйлар. Куллануга тотылган ресурслар капитал була алмый.
Шассгеи
Шассгеи — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Ярабайкүл
Ярабайкүл — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452130, ОКАТО коды — 80202806010.
Демография
Халык саны динамикасы:
Новый (Таулы Мари районы)
Новый (Новый, Новый) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,8%), гөрҗиләр (4,2%).
Баббитт (Миннесота)
Баббитт  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баббитт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олжас Сөләйманов
Олжас Сөләйманов, Олжас Омар (Омархан) улы Сөләйманов,  (1936 елның 18 мае, Казакъ АССР, Алматы) — шагыйрь, публицист, җәмәгать эшлеклесе, Казакъ ССР халык язучысы (1990), Казакъ ССР (Казакъстан) язучылар берлеге идарәсе беренче сәркатибе (1984-1992), Казакъ ССР комсомолы ҮК (1961, 1963), ВЛКСМ ҮК (1967), Казакъ ССР Абай исемендәге дәүләт (1973) премияләре лауреаты, Казакъстанның Хезмәт Каһарманы (2016). Гадәттән тыш һәм Вәкаләтле илче (1995 елдан). Әсәрләрен рус телендә яза.
Тәрҗемәи хәле
1936 елның 18 маенда Казакъ АССР Алматы шәһәрендә (вариант: Павлодар өлкәсе Баянаул авылында) казакъ кавалерия полкы офицеры Омархан Сөләйман улы (1937 елда репрессияләнгән) гаиләсендә туган. Әнисе Фатыйма (?-2007). Урта мәктәпне (1954), «геолог-инженер» белгечлеге буенча Казакъ дәүләт университетының (КДУ) геология-эзләнү факультетын (1959), Мәскәүдә А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтының әдәби тәрҗемә бүлеген (1961, укып бетерми, укытучысы Кенесбай Мусаев), КДУның рус филологиясе кафедрасында аспирантура (1966) тәмамлаган. «Игорь полкы турында хикәят»тә төрки алынмалары» темасына кандидатлык диссертациясе яклый (1966). Алматыда һәм Мәскәүдә Булат Габитов белән бергә укый.
Иҗаты
О. Сөләйманов рус телендә иҗат итә. Иҗатының башлангыч чорында шагыйрьне үз республикасында гына белсәләр, 1961 елның язында, Ю.А. Гагаринның галәмгә очуы белән бәйле шигырь һәм «Җир, кешегә баш и !» (Земля, поклонись человеку) поэмасын язып, бөтен илгә таныла. Шигырь һәм поэмалары инглиз, француз, алман, испан, монгол, чех, словак, болгар,  поляк, маҗар, төрек һ.б. телләргә тәрҗемә ителгән.
АЗ и Я
«Игорь полкы турында хикәят» (Слово о полку Игореве) исемле борынгы рус әдәбияты әсәрендә мөмкин булган төрки алынмалар темасы белән Әдәбият институтында укыганда ук кызыксына, фәнни мәкаләләр бастыра. О. Сөләйманов, борынгы Рус дәүләтендә билингвизм булган, «Игорь полкы турында хикәят» башта ук ике телдә (борынгы рус һәм төрки (кыпчак) телләрендә) язылган булган, рус күчереп язучылары, төрки сүзләрне аңламагач, текстны бозып бетергәннәр, дип раслый. Хикәятнең авторы да ике телне камил белгән, дигән фикер әйтә. Рус әдәбият галимнәре (Д.С. Лихачев һ.б.) О. Сөләйманов раслаулары белән килешмиләр, аны «һәвәскәр телче» дип атыйлар. Автор КПСС ҮК тарафыннан каты тәнкыйтькә эләгә, язган әсәрләрен бастырмый башлыйлар.
«АЗиЯ» китабы рус телендә «Аргамак» журналында (Яр Чаллы) басылды
Маммот-Лейкс (Калифорния)
Маммот-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глобасниц
Глобасниц — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Александровка (Катав-Ивановск районы)
Александровка (Александровка) — Чиләбе өлкәсенең Катав-Ивановск районы составына керүче авыл.