cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олег Кошевой урамы (Казан)
Кызыклы фактлар
XXVII Бөтендөнья җәйге Универсиада вакытында Олег Кошевой урамындагы кайбер йортларның стеналары биш кат биеклектә Универсиада логотиплары рәсемнәре белән бизәлгән иде.
Шри Венкатешвара (Балаҗи) Гыйбадәтханәсе
Шри Венкатешвара (Балаҗи) Гыйбадәтханәсе (№ SO980906) Европада Шри Венкатешвара (Балаҗи) Ходаена багышланган иң зур гыйбадәтханә. Ул Типтон һәм Олдбэри, Вест Мидлэндз арасындагы чиктә, Англиядә, Вест Мидлэндз графлыгында, Таивидэйлда Болын Мәктәбе артында Дадли Роуд Ист, А457-дә урнашкан; ул Һиндстанда, Тирупатида Тирупати Венкатешвара Гыйбадәтханәсе стиленда конструкцияләнгән булган.
Ул 2006 елның 23 августында ачылган булган һәм 23 һәм 27 август арасындагы биш көнлек церемониядә изгеләштерелгән булган. Баш Ходай булып Вишну инкарнациясе Ходай Венкатешвара тора, аның як-ягында тагын ике Ходай/Алиһә тора - Вишну хатынының Лакшминың инкарнациясе - Аламелу (Падмавати) һәм Рамаяна эпосында булган маймыл-сыман Ходай Хануман. Тышта ике кечкенә Шива гыйбадәтханәсе бар аның улларына Ганеша һәм Муруганга, тугыз күк Ходае кечкенә астрологик чагылышы Наваграха белән зал белән. Ул артучы мәһабәт, яхшы җиһазланган комплекс, яшәүче Брамин каһиннәре бик актив; зиярәт кылу өчен Һинд дине тарафдары булу мәҗбүри түгел, әмма аяк киемнәрен салырга кирәк һәм эчтә фотосурәтләр төшерү тыелган. Шулай ук урында җәмәгать үзәге, сакчы йорты, фонтан һәм төрле камилләшүче газон мәйданнары һәм юллар бар (2008 елның январенда); төп бинаның ике каты бар, өстә гыйбадәтханә һәм хезмәт һәм идарә аста; Ведик традиция һәм Санскрит теле дәресләре алып барыла. Биредәге Һинд дине җәмәгатенең күбесе Тамил телендә, Телугу телендә, Каннада телендә һәм Малаялам телендә сөйләшәләр; гыйбадәтханә табышсыз оешма булып тора. Гыйбадәтханәгә килүнең иң җиңел ысылу Бирмингемнан яки Дадлидан 87-енче номерлы автобуска утыру.
Сереж (Мяткурга кушылдыгы)
Серёж (Сераж) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мяткурга елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Метельсдорф
Метельсдорф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Шәһит Заһретдинов
Шәһит Заһретдинов (Шахид Загретдинов) – мәшһүр совет спортчысы, велосипедчы, шоссе велоузышлары буенча СССР чемпионы. Тынычлык велоузышларын шәхси зачетта җиңү яулаган соңгы СССР спортчысы (1981).
Метельсдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәһит Заһретдинов
Тәрҗемәи хәле
Шәһит Заһретдинов 1958 елның 15 ноябрендә Иске Кади авылында туган. Мәктәптә укыганда ук велосипед спорты белән шөгыльләнә башлаган һәм 1974-77 елларда СССРның яшьләр җыелма командасы составында чыгыш ясаган. Үзбәк физкультура институтында укый, Ташкәнт «Динамо»сы өчен чыгыш ясый.
1980 нче елны үткән дөнья чемпионатында ул беренче урынны алуга ирешә. 1981 елда Берлин-Праһа-Варшава арасында узган Тынычлык велоузышында җиңү яулый.
Бүген Шәһит Заһретдинов Мәскәүдә яши. Мәскәү «Динамо» спорт җәмгыятен җитәкли, милисә (полиция) полковнигы.
Сен-Реми-ле-Пти
Сен-Реми-ле-Пти (Saint-Remy-le-Petit) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.5 км².
Сейитали (Кавак)
Сейитали (Seyitali) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Слонави (Великопольское воеводалыгы)
Слонави  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Богоявленский
Владимир Богоявленский (, —, ) — терапевт, медицина фәннәре докторы (1972), профессор (1972), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1976). 1964-1983 һәм 1988-2012 елларда КДМУда, 1 нче санлы госпиталь терапиясе кафедрасы мөдире (1970-1983), проректор (1972-1983), 2 нче санлы терапия кафедрасы мөдире (1988-?). Бер үк вакытта «Казанский медицинский журнал»да: мөхәррирләр коллегиясе әгъзасы, җаваплы сәркәтип (1967-1983), баш мөхәррир урынбасары (1991-2010). 1983-1987 елларда Әстерхан медицина институты директоры. Хезмәтләре атеросклероз, аның катлаулануына диагноз куюга, дәвалауга, профилактика үткәрүгә карый.
Галынка (Орлевски авыл советы)
Галынка  (Галынка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(20612) 1999 RT237
(20612) 1999 RT237 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 сентябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RT237» саналган.
Острувки (Подлясье воеводалыгы)
Острувки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1709
NGC 1709 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(1973) Колоколо
(1973) Колоколо  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1968 елның 18 июлендә К. Торрес, S. Cofre тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 OA» саналган.
Сальве
Сальве — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бжозовець (Серадзький повяты)
Бжозовець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клермонт-ан-Аргонн
Клермонт-ан-Аргонн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Осечниця (Любуш воеводалыгы)
Осечниця  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Данишменд (Бүньян)
Данишменд (Danişmend) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Бүньян илчесенә караган бер авыл (köy).
Боровичене
Боровичене — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бозлу (Кәлбәҗәр)
Бозлу  (Bozlu ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
HD292559
HD292559 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Габерке
Габерке — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габбелл (Мичиган)
Географиясе
Габбелл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ронсене
Ронсене (Roncenay) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Рисе кантонына карый.
Камбио (Павия)
Камбио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камбио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пасадена-Гиллс (Миссури)
Пасадена-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пасадена-Гиллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миддельхаген
Миддельхаген — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергино (Октябрьское районы)
Сергино (Сергино) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Октябрьское районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: башкортлар (3%), руслар (75%), татарлар (10%), украиннар (6%), коми-пермяклар (3%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Лабарт (Терн һәм Гаронна)
Лабарт — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Дрегенешть (Голешть, Вилча)
Дрегенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галынка (Ражанкавски авыл советы)
Галынка  (Галынка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Слонечна
Слонечна — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(20613) Chibaken
(20613) Chibaken — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гайнан Сәетхуҗин
Тәрҗемәи хәле
Гайнан Сәетхуҗин 1937 елның 30 июнендә Новосибирск шәһәрендә дөньяга килгән. Атасы – Рәхмәтулла Сәетхуҗин (1876-1968), анасы – (1905-1968). Аларны 1930 елны биш кечкенә балалары белән Чиләбе өлкәсе Коншак районының Иске Корман авылыннан Себергә сөргәннәр. Бу авыл 1957 елда “Маяк” химкомбинатында авария булганнан соң юкка чыккан.
Сугыштан соң күп балалы гаилә Чиләбегә кайтып төпләнгән. Гайнан сугыштан соңгы авыр елларда, җәйге ял вакытында көтүче булып эшләгән, 15 яшендә Чиләбе металлургия заводына эшкә урнашкан.
Заводта велосипед секциясенә йөри башлый. Чиләбе өлкәсенең үсмерләр арасындагы беренчелегендә бернинди техник, тактик күнегүләр үтеп тормастан, яше һәм спортта стажы буенча шактый тәҗрибәле егетләрдән җиңүне тартып алган. Шушы вакыйга спорт дөньясына кереп китүгә ярдәм иткән.
Гайнан шоссе узышларында махсуслаша. Аның беренче дәвамлы узышы Симферополь — Харковь — Киев — Харковь — Тула — Мәскәү маршруты буенча үткән. Егет иң катлаулы һәм мөһим соңгы ике этапта җиңеп чыккан. Сәетхуҗинны җыелма командага кабул иткәннәр.
1958 елда җыелма команда Мисыр шәһәрләре һәм чүллекләре аша узган узышларда катнаша. Дини гаиләдә тәрбияләнгән кеше буларак, Гайнан 85 яшьлек атасы Рәхмәтуллага, Каһирәдән чын Коръән алып кайта. Коръән нөсхәсенә Каһирәнең үзәк мәчете баш имамы истәлек язмасын язган. Шушы изге эш артыннан йөреп, ике сәгать “югалып торганы” өчен аны җыелма командадан чыгарып, кайтарып җибәрә язганнар. Гайнан Сәетхуҗин һәм аның командасы Мисырдан җиңүчеләр булып кайткан. 1962 елда Социализм илләре велосипедчылары өчен төп бәйге булып исәпләнгән Тынычлык велоузышында җиңү яулаган. 15 этаптан торган 2500 чакрым озынлыгы юл ГДР, Польша, Чехословакия һәм башка илләр аша узган. Бу ярышларда Сәетхуҗинның бөтен таланты ачылган. Ул СССРның җыелма командасын даими рәвештә беренче булып финишка китергән. Спортта күренекле казанышлары өчен журналистлар һәм коллегалары Гайнанны «Татар угы», ә Альп тауларындагы уңышлары өчен «Тау патшасы» дип йөрткәннәр.
Җыелма команда әгъзалары аны үзләренең капитаны итеп сайлаган. Ун ел буена ул велосипед спорты буенча җыелма команданың алыштыргысыз капитаны һәм ике дистә елга якын шушы команда әгъзасы булган. Аның белән ул Римда һәм Токиода үткәрелгән Олимпия уеннарында катнашкан. Гайнан Сәетхуҗин, 20 яшеннән 34 яшькә кадәр 10 тапкыр СССР чемпионы исемен яулый.
Гайнан Смоленск дәүләт физик культура институтын «тренер-укытучы» белгечлеге буенча һәм М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультетын тәмамлаган. Кандидатлык диссертациясен яклаганнан соң, унбиш ел буена Мәскәү физик культура институтында велосипед спорты кафедрасы мөдире вазыйфасында эшләп, профессор дәрәҗәсенә кадәр күтәрелгән. Ул — велосипед спорты буенча бихисап китаплар һәм уку әсбаплары авторы.
Соңгы вакытта Россия дәүләт физкультура академиясендә профессор–консультант, Мәскәүдә Крылатскоедагы велодромда генераль директор урынбасары, Россия велосипедчылары берлегенең ревизия комиссиясе рәисе булып эшли. “Почет билгесе” ордены белән бүләкләнгән. Гайнан Сәетхуҗин җәмәгать эшчәнлеге белән актив шөгыльләнә. Ул — күренекле спорт казанышлары академиясе академигы, Мәскәү шәһәренең велосипед спорты федерациясе вице-президенты.
Гайнан Сәетхуҗин 2015 елның 15 маенда АКШның Майями шәһәрендә йөрәк өянәгеннән вафат була. Кабере шундагы мөселман зиратында.
Саммикеле-ди-Бари
Саммикеле-ди-Бари — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Еманча
Еманча — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Липецк өлкәсе, Белгород өлкәсе, Курск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Девица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габерник
Габерник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чесапик-Сити (Мэриленд)
Чесапик-Сити  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2015 ел
Вафатлар
== Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары ==
Бжозув (Ловицкий повяты)
Бжозув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Осова-Сень
Осова-Сень — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борово (Благоевград өлкәсе)
Борово  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Острув-Полуднёви
Острув-Полуднёви — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(327) Колумбия
(327) Колумбия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сейиталикөю (Инөнү)
Сейиталикөю (Seyitaliköyü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Инөнү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(327) Колумбия
Тарихы
1892 елның 22 мартында Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Со-Сен-Реми
Со-Сен-Реми (Sault-Saint-Remy) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.
Миллинхаген-Эбелиц
Миллинхаген-Эбелиц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саввичи
Саввичи (Саввичи) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Со-Сен-Реми
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.63 км².
Феоктист Богоявленский
Феоктист Богоявленский (, —, ) — химик, профессор (1926). 1909-1918 елларда Киев политехника университетында эшли. 1919-1925 елларда УССРның төрле сәнәгать оешмаларында эшли, бер үк вакытта Остер шәһәрендә техникум директоры (1924-1925). 1925-1932 елларда Шостка химия-технология институтында кафедра мөдире. 1932 елдан Казанда: Казан университетының нәорганик химия (1932-1939), КМИнең нәорганик һәм аналитик химия (1935-1954), Казан стоматология инситутының химия (1939-1952) кафедралары мөдире. Хезмәтләре аналитик химиягә карый. Гомуми химия, сыйфат анализы буенча урта һәм югары уку йортлар өчен дәреслекләр авторы.
NGC 1710
NGC 1710 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Габре
Габре — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дрегенешть (Нямц)
Дрегенешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Данишмент (Милас)
Данишмент (Danişment) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рыбхоза Пионер
Рыбхоза Пионер (Рыбхоза Пионер) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), үзбәкләр (5,3%), татарлар (2,7%).
(20614) 1999 SN3
(20614) 1999 SN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 24 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SN3» саналган.
HD292607
HD292607 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тараскин Исток
Тараскин Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лымжа елгасының уң ярына тамагыннан 51 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Слонин
Слонин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарви (Мичиган)
Гарви  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сизма (Чүпче кушылдыгы)
Сизма — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының сул ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пасифик (Миссури)
Пасифик  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Рувр-ле-Винь
Рувр-ле-Винь (Rouvres-les-Vignes) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
Пасифик (Миссури)
Тарихы
Пасифик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиепая
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1625 елдан башлап йөртә.
Галынь
Галынь (Галынь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Камбиоли (Верона)
Камбиоли — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Островець (Любуш воеводалыгы)
Островець  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камбиоли (Верона)
Географиясе
Камбиоли Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бөюкдүз (Кәлбәҗәр)
Бөюкдүз  (Böyükdüz ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Истегәнтамак
Истегәнтамак (Истыгантамак ) — Нит елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Шарлык районы биләмәләрендә ага. Елга буенда Бараково исемле рус авылы урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(489) Комачина
(489) Комачина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Острув-Пулноцни
Острув-Пулноцни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лабастид-де-Пенн
Лабастид-де-Пенн — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Милов (Мекленбург)
Милов  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжозув (Скерневицкий повяты)
Бжозув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габре-под-Лимбарсько Горо
Габре-под-Лимбарсько Горо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санарика
Географиясе
Санарика Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Удилькур
Удилькур (Houdilcourt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.3 км².
Скрипунова (авыл)
Скрипунова (Скрипунова) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Ханты-Мансийск районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: билгесез.
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Комбр-су-ле-Кот
Комбр-су-ле-Кот — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Теделька
Теделька — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тым елгасының уң ярына тамагыннан 522 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брежани (Болгария)
Брежани  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Честертаун (Мэриленд)
Честертаун  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слопаново
Слопаново — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дрегенешть (Прахова)
Дрегенешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кынык (Шебинкарахисар)
Кынык (Kınık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (köy).
(20615) 1999 SZ3
(20615) 1999 SZ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 29 сентябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SZ3» саналган.
Мильдениц
Мильдениц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD292636
HD292636 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Галышки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Габре-под-Шпилком
Габре-под-Шпилком — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабастид-дю-Тампль
Лабастид-дю-Тампль — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Данишмент (Һайраболу)
Данишмент (Danişment) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Савиновы
Савиновы (Савиновы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сан-Вито-деи-Норманни
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 1711
NGC 1711 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гардвуд-Ейкерс (Мичиган)
Гардвуд-Ейкерс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гардвуд-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Острув (Любуш воеводалыгы)
Острув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Руйи-Сасе
Руйи-Сасе (Rouilly-Sacey) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бриен-ле-Шато кантонына карый.
Осувка (Бильский повяты)
Осувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сейиталилер (Нурһак)
Сейиталилер (Seyitaliler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Нурһак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бжозув (Томашовский повяты)
Бжозув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камбияно (Фиренца)
Камбияно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камбияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Паттонсбург (Миссури)
Паттонсбург  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Паттонсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1655) Комас Сола
(1655) Комас Сола  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1929 елның 28 ноябрендә Хосе Комас Сола тарафыннан Барселона обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 WG» саналган.
(20616) Zeeshansayed
(20616) Zeeshansayed — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 30 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SH6» саналган.
Кече Запорная
Кече Запорная — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эр (Арденны)
Эр (Aire) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.29 км².
Җаганнатх Гыйбадәтханәсе, Сиалкот
Пакистанда, Сиалкотта урнашкан Җаганнатх Гыйбадәтханәсе Һинд дине Ходаена Җаганнатхка багышланган.
Төзелеше
1000 елдан артык элек төзелгән булган, шәһәрнең Париж Юлы даирәсендәге гыйбадәтханә 2007 елның башында төзекләндерелгән булган, моңа Пәнҗаб Баш Министры Чодри Первэз Элаһи 200 000 рупия грант биргән. Махсус грант Даирәнең тынычлык комитеты әгъзасы Хакем Ратан Лал Бхагат тырышлыгы белән һәм Сиалкотның Һинду җәмәгате катнашуы белән бирелгән булган.
Габре-при-Добови
Габре-при-Добови — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брезница (Болгария)
Брезница  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тесовая (Ванжиль кушылдыгы)
Тесовая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ванжиль елгасының уң ярына тамагыннан 103 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Слоцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Снежный (Хант-Манси автономияле округы)
Снежный (Снежный) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: билгесез.
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Мильцов
Мильцов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эволюция
Эволюция (Evolution; төгәлрәк: биологик эволюция яки органик эволюция) — бер төркем галимнәр тарафыннан тере табигатьнең табигый үсеш процессы дип табылган тәгълимәт. Аларның фикеренчә, эволюция процессы популяцияләрнең генетик составы үзгәрүеннән, адаптацияләрдән, төр үзгәрешләреннән, юкка чыгулардан һәм экосистема белән биосфераның гомуми үзгәрешләреннән гыйбарәт.
Эволюция күренешен аңлатучы берничә теория бар. Бүгенге көндә иң киң таралганы — эволюциянең синтетик теориясе. Аның нигезендә Чарльз Дарвин теориясе ята.
Эволюционизм тәнкыйте
Төрле галимнәр төркеме шулай ук эволюция теориясен тәнкыйтьләп, аның фәнгә каршы килгәнен дәлилли. Тәнкыйтьчеләр фикерләре нигезендә эволициянең дингә каршы булуы, археологик дәлилләр булмау, генетик яктан туры килмәү, фальсифицикациянең мөмкин булуы һәм башка фикерләр ята.
Сан-Джованни-Ротондо
Сан-Джованни-Ротондо — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Скрипино (Майна районы)
Скрипино (Скрипино) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Бөюрбинә
Бөюрбинә (Böyürbinə ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Татьяна Догилева
Татьяна Догилева, Татьяна Анатолий кызы Догилева (Татьяна Анатольевна Догилева, 1957 елның 27 феврале, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Мәскәү өлкәсе, Руза районы, Ново-Михайловское) — совет һәм РФ кино һәм театр актрисасы, режиссер. РФ халык артисты (2000).
Тәрҗемәи хәле
1957 елның 27 февралендә Мәскәү өлкәсенең Руза районы Ново-Михайловское авылында Анатолий Михаил улы һәм Анна Афанасий кызының эшче гаиләсендә туган. Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Педагогика фәннәре академиясе каршындагы мәктәптә укый, хореография, нәфис гимнастика белән шөгыльләнә. Ундүрт яшеннән Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Үзәк телевидениесе каршында эшләүче яшь актер студиясенә йөри. ГИТИС тәмамлаган (В. Остальский курсы, 1978).
1978-1985 елларда Мәскәүнең «Ленком» театрында хезмәт итә.
Кинодагы беренче зур роле — «Билетсыз юлаучы» (Безбилетная пассажирка, 1978, реж. Ю. Победоносцев) фильмындагы Нинка роле. Аннары «Василий һәм Василиса» (Василий и Василиса), «Шәхси тормыш» (Частная жизнь), «Көтмәгәндә-уйламаганда» (Нежданно-негаданно), «Бал корты» (Пчелка), «“Эдем” кунакханәсе» (Отель “Эдем”), «Миллионга берүзе» (Одна на миллион), «Мәхәббәт вәгъдә итү» (Обещание любви), «Майамидан килгән кияү» (Жених из Майами), «Покрау капкалары» (Покровские ворота) фильмнарында уйный. «Урам чатындагы блондинка» (Блондинка за углом) фильмында сатучы Надежда ролен уйнап, совет чорында сәүдә өлкәсендә эшләүче «эт каешы»на әйләнгән хатын-кыз образын тудыра. Әлеге картинада Андрей Миронов белән уйный.
1998 елда, режиссер буларак, «Ай нуры, ширбәт ае» спектаклен куя (инглиз драматургы Ноэль Куардның «Шәхси тормыш» пьесасы буенча).
Сайланган фильмография
1971 елдан уйный башлаган; 80 совет һәм РФ фильмында уйнаган.
Гаилә хәле
I ире (1977 елда) — Александр. ГИТИСта бергә укыганнар. II ире (1990-2008 елларда) — сатира остасы Михаил Мишин (псевдоним, чын фамилиясе Литвин, 1947 елда Ташкәнтта туган). Кызлары Катя (1994), актриса, АКШта белем алган, шунда яши.
Иван Лихачев
Иван Лихачев, Иван Федор улы Лихачев, Лихачев Иван Федорович (1826 елның 30 марты, Казан губернасы, Спас өязе, Пәләнкә — 1907 елның 15 ноябре, Париж) — Россия империясенең хәрби флоты вице-адмиралы (1874), коллекционер. Франция һәм Император Рус география җәмгыятьләре әгъзасы. Төбәкне өйрәнүче археолог А.Ф. Лихачевның бертуган абыйсы, аның шәхси тупланмасын саклаучы һәм шәһәргә бүләк итүче. 1894 елда Казан шәһәр музеен (ТР милли музее) оештыручыларның берсе.
Хәрби диңгезче карьерасы
1839 елда Санкт-Петербург Диңгез корпусының югары сыйныфына укырга керә. 1843 елда гардемариннан мичман дәрәҗәсенә күтәрелә. 1844 елда башкаладан Кара диңгезгә күчә, биш ел буе данлыклы М.П. Лазарев флоты мәктәбен үтә. Кырым һәм Абхазия ярларында була. «Забияка» шкунасында (шхуна) чит илләргә йөзә: Константинополь, Архипелаг, Урта диңгез портларында була. Диңгез тарихын һәм хәрби тарихны өйрәнә, караблар төзү осталыгына төшенә, артиллерия эшен үзләштерә. Төрек телен өйрәнә, нәселдән килгән археологиягә һәвәслек буенча, җимерелгән борынгы кирмәннәрне тикшереп йөри. Аурупа белән якыннан танышып, тормышта белемнең мөһимлегенә төшенә. Шул көннән башлап, картайганчы белем эстәүдән туктамый.
Севастополь кампаниясеннән соң, Кронштадтан Кара диңгезгә винтлы корветлар отрядын күчерүгә җаваплы була. Яңа флот техникасы, пар белән эшләүче карабларны өйрәнә. 1858 елда генерал-адмирал бөек кенәз Константин Николаевичка итеп билгеләнә. Диңгез гыйльми комитетына һәм караблар төзү техник комитетына әгъза итеп алынгач, җитди рәвештә рус флотын яңарту эшенә катнашып китә, броняланган флот булдыру тәкъдимен алга сөрә.
1860 елның гыйнварында Александр II фәрманы белән И.Ф. Лихачев җитәкчелегендә Кытай диңгезендә аерым эскадра булдырыла. 1860 елгы Пекин трактаты буенча Амур һәм Уссури елгалары һәм алар артындагы җирләр (Уссури крае, Амур өлкәсе) Россия империясенә бирелә. И.Ф. Лихачев III дәрәҗә Владимир ордены белән бүләкләнә, 35 яшендә контр-адмирал дәрәҗәсе ала.
Ерак Сурена
Ерак Сурена — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сурена елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Иван Лихачев
Хәрби диңгезче карьерасы
Англиянең нык каршы булуына карамастан, стратегик әһәмияткә ия Цусима утравында Россия империясе байрагы эленә. И.Ф. Лихачев Цусимада рус хәрби-диңгез базасы төзергә тәкъдим итә, ләкин тәкъдиме кабул ителми. И.Ф Лихачев отставкага китү белән яный, отставкасы кабул ителми, резерв флотка билгеләнә.
Ерак Сурена
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иван Лихачев
Хәрби диңгезче карьерасы
1863 елда Балтик диңгезендә беренче броняланган эскадра белән җитәкчелек итәргә куела. Әлеге эскадраны булдырудагы хезмәтләре өчен I дәрәҗә Изге Анна ордены һәм I дәрәҗә Изге Станислав ордены белән бүләкләнә. Чиксез эшлекле, үзенә буйсынган чиннарга карата таләпчән булуы, көчле белемле И.Ф. Лихачевның артык мөстәкыйльлеге һәм башбирмәүчәнлеге ул вакыттагы диңгез министрын пошаманга сала, аның урынына адмирал Г.И. Бутаков билгеләнә.
Парижда
Контр-адмирал өчен берләштерелгән Лондон һәм Париждагы диңгез агенты (хәрби-диңгез атташесы) вазифасы булдырыла. И.Ф. Лихачев 17 ел Англия һәм Франциянең диңгез һәм хәрби эшен өйрәнә, Кронштадтка кайтаруларын көтә. Бүләкләр килеп тора (II дәрәҗә Изге Владимир ордены, Ак Бөркет ордены, Изге Александр Невский ордены). 1874 елда вице-адмирал дәрәҗәсе бирелә, ләкин чит илдә туплаган белемнәре Россиядә берәүгә дә кирәк булмауга борчыла. Ару-талуны белмәс диңгез агенты бик күп сәяси, иҗтимагый һәм гыйльми эшлеклеләр белән элемтәләр урнаштыра, буш вакытын чит телләрне, гомуми тарихны һәм сәнгатьләр тарихын тирәнтен өйрәнүгә багышлый.
Тәхеткә Александр III утыргач, И.Ф. Лихачев белән бер вакытта хезмәт иткән һәм кыенлыклар күргән, аның дусты булган адмирал И.А. Шестаков диңгез министры итеп билгеләнә. И.Ф. Лихачев элекке дусты үзен искә төшерер дип өмет итә. Чыннан да, 1883 елда аңа Россия хәрби флотының техник өлешен җитәкләү эше тәкъдим ителә. Петербургка кайтып, Шестаков белән берничә көн буе Кронштадта флот техникасына ревизия үткәргәч, кискен рәвештә отставкага китүе турында белдерә. Отставка шундук кабул ителә. Отставкага чыккач, гаиләсе булмаган И.Ф. Лихачев Парижда яшәвен дәвам итә. Рус диңгез флоты һәм караб төзелешендәге кимчелекләр турында «Дело о гибели броненосца «Гангут»» (Париж, 1899), «Служба генерального штаба во флоте» (СПб, 1888), «Реформы, в которых нуждается личный состав флота» (Ницца, 1899) исемле брошюралар яза.
Төп эшеннән мәҗбүри аерылгач, нәселдән килә торган археология белән кызыксыну һәм белем эстәү теләге алга чыга. Берничә ел грек, латин, чех, поляк телләрен өйрәнә. Л. Лежэ курсларында славян сөйләшләрен, чиркәү-славян һәм рус әдәби телен өйрәнә. Археология өлкәсендә анда Көнчыгышның борынгы эшләнмәләре, Византия, Урта гасырлар, рус археологияләре бердәй кызыксыну уята. Аурупаның зур һәм кече музейлары белән даими таныша. Бик күп галимнәр белән аралашып, берничә корылтай эшендә катнашып, археология курслары тыңлап, археология буенча күп санлы китапларны укып, археология өлкәсендә чын мәгнәсендә эре белгечкә әйләнә, бик күп эреле-ваклы мәгълүматны хәтерендә тота. Үзен һаман үзешчән археолог (автодидакт) дип санауны дәвам итеп, фәнни хезмәтләр язмый (язган берничә брошюрасын сирәк кешегә тарата). Бертуган энесе археолог һәм нумизмат А.Ф. Лихачевның вафатыннан соң (1890), аның бай тупланмасын (Бөек Болгар археологиясе буенча бердәнбер) сатып ала һәм Казан шәһәренә бүләк итә. 1894 елда Казанда шәһәр музеен (ТР милли музее) ачуда катнашкан төп фигураларның берсе. Соңрак үзенең бай шәхси тупланмаларын һәм китапханәсен дә музейга тапшыра.
Соңгы еллары
Рус-япон сугышында җиңелү һәм рус хәрби флотының тар-мар ителүе И.Ф. Лихачевка авыр тәэсир итә, күңеленә яра сала. Энесенең улы Н.П. Лихачев (1862-1936) истәлекләреннән күренгәнчә, «карт диңгезченең кулыннан эш төшә, 3 ел буе бернәрсә белән дә шөгыльләнә алмый». 1907 елның 15 ноябрендә Парижда вафат була. Җәсәде Казан губернасы Зөя ирләр монастырена кайтарылып җирләнә, хәзер кабер урыны билгесез.
Хәтер
Тын океанда Охот диңгезендә Тауйя култыгында, Анадырь һәм Бөек Петр култыкларында борыннарга исеме бирелгән.
Остшице (Любуш воеводалыгы)
Остшице  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пьер Карден
Пьер Карден (Pierre Cardin, Pietro Cardin; 1922 елның 2 июле, Сан-Бьяджо-ди-Каллальта, Италия — 2020 елның 29 декабре, Нёйи-сюр-Сен, Франция) — итальян килеп чыгышлы француз модельеры. «Максим» рестораны һәм шул ук исемдәге сәүдә маркасы хуҗасы, Франциядә иң зур милекчеләрнең берсе. ФАО игелекле ихтыяр илчесе (2009—2020).
Тормыш юлы
Театр рәссамы буларак эшли башлый. 1946 елда Жан Коктоның «Чибәркәй һәм җанвар» фильмы өчен костюмнар әзерли. 1947 елдан башлап Кристиан Диор ательесында эшли, 1950 елда үз мода йортына нигез сала.
Абстракт, геометризацияләнгән дизайнны өстен күрә, беренчеләрдән булып унисекс стилен куллана (1958 елгы коллекция), модадан авангардчы булып санала. 1960 елда ир-ат киеменең беренче коллекциясен оештырып, моданың хатын-кызлар өчен сәнгать дигән традицион карашны боза. Джинс юнәлеше, яшьләр һәм балалар өчен кием-салым белән шөгыльләнүчеләрнең берсе була.
Карден үзе уйлап тапкан күлмәкләрне һәм парфюмерияләрне киң кулланучылар өчен уңайлы итеп, арзан бәядән саткан беренче кулланучы була. Югары мода Синдикатыннан «Прентан» универмагында үз маркалы киемнәрне сата башлаган өчен төшереп калдырылган, әмма аның үрнәгенә күпләр ияргән, һәм ун елдан соң зур Париж универмагларында Франциянең югары мода исемнәре тәкъдим ителә.
Модельер төсле оеклар һәм югары итекләр, мини-сарафаннар, «чәчәкле» галстуклар, якасыз озын пиджаклар, башта «Битлз» өчен ясалган сәдәпле тар чалбарлар кебек 500дән артык уйлап табышны патентлаган.
1970 елда Карден НАСА өчен дизайн булдыра.
Гальгинишки
Гальгинишки (Гальгінішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Пьер Карден
Тормыш юлы
Шул ук 1970 елда Парижның «Café des Ambassadeurs» театр комплексын милеккә сатып ала, аны үз хөрмәтенә «Espace Pierre Cardin» дип атый һәм театр продюсированиесе белән шөгыльләнә башлый. Марлен Дитрихның соңгы гастроль турының продюсеры буларак, аның Париж чыгышлары өчен үз комплексының концерт залын тәкъдим итә.
1975 елда Парижда, Фобур-Сент-Онор урамында беренче җиһаз бутикын ача.
Модельерның «музаларының» берсе Майя Плисецкая балеринасы булган. Махсус аның өчен Анна («Анна Каренина», 1972), Мария Николаевна Полозова («Фантазия», Иван Тургеневның «Вешние воды» мотивлары буенча телефильм), Нина Заречная («Чайка», 1980), Анна Сергеевна («Эт белән ханым», 1985) костюмнарын булдырган, шулай ук артисткага кичке күлмәкләр һәм көндәлек киемнәр бүләк иткән. Плисецкая Алманиядә яхшы акча эшли башлагач, ул үз теләге белән модельерга аның барлык бүләкләре өчен түләгән.
2009 елның 17 сентябрендә Карден БМОның азык-төлек һәм авыл хуҗалыгы оешмасы тарафыннан игелекле ихтыяр илчесе дип игълан ителә. Тантана шул ук елның 16 октябрендә Римда уза.
2020 елның 29 декабрендә Нёйи-сюр-Сен шәһәре клиникасында вафат була. Үлемнең сәбәбе аталмаган.
Шәхси тормыш
Карденның тормышта һәм бизнеста 40 елдан артык партнёры Андрей Оливер була. Ул Парижда 1993 елның апрелендә 61 яшендә БИДСннан вафат була.