cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Спрингдейл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виньоли (Торино)
Виньоли — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Костинский
Костинский ― фамилия.
ZBTB33
ZBTB33 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Смоляковка
Смоляковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Смоленск өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Гжать елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пилпакүла (Һииумаа)
Пилпакүла (Pilpaküla) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Яңаталап (Сарыагач районы)
Яңаталап (Жаңаталап) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сен-Сьерж-ла-Сер
Сен-Сьерж-ла-Сер — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Вилькувець
Вилькувець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Спринг-Велли-Вилледж (Техас)
Спринг-Велли-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спринг-Велли-Вилледж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стоцк (Подлясье воеводалыгы)
Стоцк  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7098
NGC 7098 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Живоцин (Лодзь воеводалыгы)
Живоцин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монегрильо
Монегрильо — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конажинки
Конажинки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караневичы
Караневичы (Караневічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сент-Урс (Савойя)
Сент-Урс (Saint-Ours) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Экс-ле-Бен-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,11 км².
Искәрмәләр
Сент-Урс (Савойя)
Гвинеядә ислам
Гвинеядә ислам (Islam en Guinée, الإسلام في غينيا) ― күпчелек дине. 2013 ел мәгълүматлары буенча, ил халкының (12 млн кеше, 2020 ел) 85 % ы – мөселманнар. Ислам тарафдарларының күпчелеге ― Мәлики мәзһәбе сөнниләре, шулай	ук Кадыйрия һәм Тиҗания суфичылык тарикатьләре вәкилләре дә бар.
Тарих
Гвинеядә ил халкының 85 % ы – мөселманнар, 8 % ы ― христианнар, 7 % ы ― җирле традицион диннәргә (анимизм) ышанучылар.
Ислам дине туган җире Гарәп ярымутравыннан Африкага тарала. Хәзерге Гвинеянең бер өлешен, шулай ук башка милләтләрне үз эченә алган нигез салучы  (1217―1255) мөселман булмаган, әмма 1300 елга аның варислары мөселман динен кабул иткән булган. Империянең унынчы хакиме (1280―1337) исламны дәүләт дине итеп билгели.
XVII гасыр ахырына Гвинеянең таулы төбәге ислам диненең таянычына әйләнә. 1725 елда мөселман теократик дәүләтенә ― нигез салынган (1896―1912 елларда Франция протектораты).
1891 елда нигез салына, хәзерге Гвинея территориясе колониаль идарә кул астына күчкән.
XX гасырда Пакистаннан килгән мөһаҗирләр белән илгә әхмәдиячеләр хәрәкәте үтеп кергән.
Бәйсезлек алгач
1958 елда Гвинея Франциядән бәйсезлеккә ирешкәч, аның беренче Президенты марксист  илдә Ислам йогынтысын киметергә омтылган, әмма популярлыгы кимегәч, 1970-елларда, үз идарәсен законлаштыру өчен, мөселман институтларын файдаланырга омтылган.
Әхмәд Секу Туре Гвинея башкаласы Согуд Гарәбстаны короле  акчасына  төзеткән. 1982 елда ачылган әлеге мәчет ― Көнбатыш Африкадагы иң зур (10 000 кешене сыйдыручы) мәчет.
Есипов
Есипов ― фамилия.
Новий Пот
Новий Пот — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пагарэлица
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ниола (Юта)
Ниола  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ниола халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кышкы Олимпия уеннары 1948
Кышкы олимпия уеннары 1948 (1948 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1948) — 1948 елның 30 январеннән 8 февраленә кадәр Швейцарияның Санкт-Мориц шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Фуффлен-Рикамец
Фуффлен-Рикамец — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Чулпан (шагыйрь)
Чулпан (Cho’lpon), тәхәллүс, чын исеме Габделхәмит Сөләйман улы Юнысов (Abdulhamid Sulaymon o’g’li Yunusov, 1897 ел, РИ, Төркестан крае, Фирганә өлкәсе, Әндиҗан өязе, Әндиҗан — 1938 елның 5 октябре, ССРБ, Үзбәкстан ССР, Ташкент) — XX гасыр башы үзбәк әдәбияты үсешендә зур роль уйнаган шагыйрь, прозаик, драматург, журналист, публицист, педагог. Яңа үзбәк шигъриятен нигезләүчеләрнең берсе. Иҗатында 1917 елгы инкыйлабтан соңгы элекке кадими тормыштан яңа чорга күчү авырлыкларын, каршылыкларын ачык чагылдырган. Әсәрләрен «Чулпан» тәхәллүсе белән язган. Сталин репрессияләре корбаны.
Тәрҗемәи хәле
1897 елда Фирганә өлкәсе Әндиҗан өязе Әндиҗан шәһәрендә сәүдәгәр гаиләсендә туган. Әтисе Сөләйман да шигырьләр иҗат иткән, шигырьләреннән кулъязма җыентык төзегән. 1920-елларда Мәскәүдә яшәп, андагы үзбәк театры студиясендә туган тел һәм әдәбият укыткан улына хатларны шигырь (газәл, касыйдә) белән язган. Әтисенең улын белемле итәсе килә.
Чулпанның иҗаты «Төркестанлы туганнарыма» шигырен «Садои Туркистон» газетасында бастырудан башлана. Берничә көннән соң шул ук газетада беренче хикәясе дә дөнья күрә. Соңрак «Әдәбият нәрсә ул?» мәкаләсен, «Мөхәммәдияр табиб» хикәясен бастыра.
Таланты әдәбиятның башка жанрларында да ачыла. Мәсәлән, 1917 елда «Оста куллы Хәлил» драмасын, 1920 елда «Яркиной» драмасын яза. «Иптәш Каршыбаев», «Замана хатыннары» һ. б. сәхнә әсәрләре үзбәк театрлары репертуарында озак еллар саклана.
1917 елгы инкыйлабтан соң Ырынбурда яши. 1914 елдан таныш булган Әхмәтзәки Вәлиди Башкорт хөкүмәтен җитәкләгәндә, аның шәхси сәркатибе булып эшләп ала.
1918 елда үтерелгән Үзәк мөселман комиссариаты җитәкчесе Мулланур Вахитовка багышлап, «Шәрык нуры» мәрсиясен яза.
Ташкентка кайтып, 1920 елга кадәр Төркестан-Россия телеграф агентлыгында (ТуркРосТА) эшли.
1922 елда «Уяну», 1923 елда «Чишмәләр», 1926 елда «Таң серләре» шигырь җыентыклары басылып чыга. 1924 елда академик Чулпанның кайбер шигырьләрен русчага тәрҗемә итеп, Мәскәүдә бастырып чыгарган.
Мәскәүдә
1920-елларның урталарында Чулпан Мәскәүдә Мәгариф йорты каршындагы үзбәк театр студиясенең әдәби консультанты булып эшли. «Сүз» шигырьләр җыентыгын бастыра (1935), «Төн һәм көн» романын тәмамлый (1936), берничә сәхнә әсәре, хикәяләр яза. Актив рәвештә тәрҗемә белән шөгыльләнә: «Аурупага сәяхәте»н, Александр Пушкинның «Борис Годунов», «Дубровский», Максим Горькийның «Ана», «Егор Булычев» әсәрләрен, Шекспирның «Гамлет»ын үзбәкчәгә тәрҗемә итә.
Үлеме
Ун ел буена «ярлылар шагыйре түгел» дип, сыйнфый позициядән торып, Чулпанга матбугат аша һөҗүм бара. Махсус «әдәби суд»лар оештырыла. 1937 елның октябрь аенда кулга алына. 1938 елның 5 октябрендә Ташкентта Бозсу буенда атып үтерелә. 1956 елда аклана.
Пантазь
Пантазь — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пилпакүла (Пеипсиәәре)
Пилпакүла (Pilpaküla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
(1230) Рицея
Тарихы
1931 елның 9 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TX» саналган.
Чулпан (мәгънәләр)
Чулпан — күпмәгънәле сүз.
Сарбай (авыл)
Сарбай (Сулеймановка) — Пенза өлкәсенең Неверкин районына керүче татар авылы. 1779 елларда күрше Мазарлы авылы татарлар тарафыннан нигезләнгән.
2004 елда авылда 147 хуҗалыкта 423 кеше яшәгән.
Мандельштам
Мандельштам ― фамилия.
Яңаталап (Сарысу районы)
Яңаталап (Жаңаталап) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
ZBTB34
ZBTB34 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сарланд
Сарланд — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Куликовский
Куликовский ― фамилия.
Сточек (Гайнивский повяты)
Сточек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гончаровка (Федоровка районы)
Гончаровка — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453284, — 80254817001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1020 кешенең яшәве мәгълүм.
Карани (Смаргонский районы)
Карани  (Карані ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кырымзарай
Кырымзарай (Крымсарайкӑ, Крымзарайкино) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Пиместику
Пиместику (Pimestiku) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Вилькув-над-Вислою
Вилькув-над-Вислою — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коневки
Коневки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новий Свет
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумбиссер
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Монреаль-де-Ариса
Монреаль-де-Ариса — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
ZBTB37
ZBTB37 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Фьенн
Фьенн — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Жидомице
Жидомице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Сьерж-су-ле-Шелар
Сен-Сьерж-су-ле-Шелар — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Алексеевское туган як музее
Алексеевское туган як музее, Алексеевск районынының В. И. Абрамов исемендәге Туган як музее (Музей родного края имени В. И. Абрамова Алексеевского района) — Татарстанның Алексеевск районы үзәге Алексеевское шәһәр тибындагы бистәсендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Алексеевское төбәгенең тарихы, районның иң мөһим вакыйгалары белән таныштыра.
Тарих
Музейга 1987 елның 1 мартында Бөек Ватан сугышы ветераны, төбәкне өйрәнүче Виталий Иван улы Абрамов (1925—2001) башлангычы  белән нигез салына. 1987 елның 6 ноябрендә рәсми төстә ачыла. 2008 елда музей яңа — 1980 елда төзелгән административ бинага күченә, аңа В. И. Абрамов исеме бирелә.
Экспозиция
Күргәзмә мәйданы - 228 кв. м. Музей фондында 17 000 саклау берәмлеге (3 500 экспонат Бөек Ватан сугышына багышланган).
Татар тарихы хронологиясе
Татар тарихы хронологиясе - татар халкына кагылышлы вакыйгалар эзлеклелеге.
Спрингтаун (Техас)
Спрингтаун  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
BaXtle төркеме
BaXtle Quartet — музыкаль төркем. 2010 елда Казан шәһәрендә оеша. Төркемдәгеләр заманча җырлар стилен табигый тавыш белән башкаралар.
Спрингтаун (Техас)
Тарихы
Спрингтаун шәһәре  елда нигезләнгән.
BaXtle төркеме
Baxtle төркеме Русиякүләм һәм халыкара лауреатлар иясе булып тор, алар арасында: «Виктория», «Kremlin Live 2010», «Сандецкий Утарында Jazz », «Дөнья яратылышы 2011» һ.б. бар.
Репертуар
Квартет репертуарында —  инглиз, француз, рус, серб хитларының кавер-версиияләр, татар халык җырларының оригиналь эшләнеше һәм үз авторлык композицияләре бар.
Спрингтаун (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пинди (Рәпина)
Пинди (Pindi) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
NGC 7099
NGC 7099 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виньоло (Җенова)
Виньоло — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(3972) Ричард
(3972) Ричард  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 6 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JD3» саналган.
Пагиршчына
Пагиршчына (Пагіршчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сент-Фуа-Тарантез
Сент-Фуа-Тарантез (Sainte-Foy-Tarentaise) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бур-Сен-Морис кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,88 км².
Искәрмәләр
Сент-Фуа-Тарантез
Яңаталап (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Избырак (Мидьят)
Избырак (İzbırak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Павел VI
Павел VI (Paulus VI; тәхеткә утырганчы – Джованни Баттиста Энрико Антонио Мария Монтини, Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini; 26 сентябрь 1897 ел, Сареццо, Брешиа вилаяте – 6 август 1978 ел, Кастель-Гандольфо) – 1963 елның 21 июненнән алып 1978 елның 6 августына кадәр Рим папасы, Икенче Ватикан җыенының төп өлешен үткәрүче.
Караняты
Караняты (Караняты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Вилькув-Перший
Вилькув-Перший — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Караняты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вилькув-Перший
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павел VI
Тормыш юлы
Булачак папа 1897 елның 26 сентябрендә Италиядә, Брешиа вилаятенең Сареццо шәһәрендә туа. 1916 елда ул семинариягә керә һәм 4 елдан соң рухани дәрәҗәсен ала. Аннары ул Грегориан университетында, Рим университетында һәм Чиркәү академиясендә («Accademia dei Nobili Ecclesiastici») белем ала. 1937 елда Монтини кардинал Пачелли янында бик мөһим вазифа били башлый. Пачелли папа Пий XII булып сайлангач, Монтини 1952 елда Ватикан дәүләт сәркатибенең урынбасары итеп билгеләнә. 1953 елда Монтини Милан архиепискобы була, ләкин Пий XII вафат булганчы кардинал дәрәҗәсен алмый – бу санны аңа бары киләсе папа, Иоанн XXIII генә тапшыра.
Папа
Папа Павел VI XIX гасырда туган һәм тиара киеп тәхеткә утырган соңгы папа була. Иоанн Павел I тиара кию йоласын бетерә, ә Павел VI үз тиарасын Вашингтондагы Гыйффәтле яралу җәмигына бүләк итә.
Папа булып сайлангач, Павел VI алдагы папа башлаган Ватикан җыенын дәвам итеп, аны ахырына кадәр җиткерә һәм үлгәнче җыен документларын әзерләү белән шөгыльләнә. 1965 елда ул Әрхәрәйләр синодын оештыра, ә 1967 елның 26 июнендә архиепископ Кароль Войтыланы кардинал итеп билгели. Павел VI ике иң атаклы энцикликасын чыгара – целибат («Sacerdotalis caelibatus», 1967 елның 24 июне) һәм туулар өстендә контроль хакында («Humanae vitae», 1968 елның  24 июле). «Humanae vitae»да папа кеше сексуальлеген инкяр итмәгән хәлдә, туулар өстендә табигый булмаган контрольне һәм контрацепцияне хөкем итә, бу исә җәмгыятьнең кайбер катлауларында каршылыклы фикерләр уята. Павел VI контрацепция өченче дөнья илләрен ачлыктан һәм азык-төлек проблемаларыннан коткара алачак, дип санаучы технологик тәрәкъкыять тарафдарлары һәм яңа мальтузианнар тарафыннан кадимлектә һәм искелекне яклауда гаепләнә. Ләкин әлеге энцикликаны, кайбер искәрмәләр белән, соңрак Иоанн Павел II яклап чыга.
Павел VI идарәсе чорында Рим миссалына җитди үзгәрешләр кертелә. Милли телләр куллану, руханига мессаны халыкка карап үткәрү рөхсәт ителә, текстка кайбер төзәтмәләр ясала һ.б. (кара: Novus Ordo Missae). Шулай ук изгеләрнең гомуми Рим тәкъвимендә үзгәрешләр ясала – элекке катлаулы система урынына өч баскычлы бүленеш кертелә: хәтер, бәйрәм, тантана аерыла (хәтер көне мәҗбүри яки ирекле (факультатив) була ала), кайбер изгеләрнең хәтере өстәлә, кайберләренеке бетерелә (шул рәвешле, соңгылары автомат рәвештә җирле изгеләр дәрәҗәсенә күчерелә).
Яңа миссал Павел VI Missale Romanum дигән апостол конституциясе аша, 1969 елның 3 апрелендә кертелә.
Папа сәясәте
Павел VI папалар арасында беренче булып барлык биш кыйтгада була һәм Иоанн Павел Икенчегә кадәр Ватиканның киң тышкы сәясәтен алып бара, шул рәвешле «пилигрим-папа» кушаматын ала. 1970 елда исә Манила халыкара һава аланында аңа һөҗүм ясала: сюрреалист рәссам Бенхамин Мендоса-и-Амор Флорес папага хәнҗәр белән сикерә.
Папаның иң мөһим визитлары арасында 1964 елда Константинополь патриархы Афинагор белән очрашу (1054 елдан соң беренче очрашу, үзара анафемаларны бетерү хакында декларациягә кул куела) һәм Кентерберри архиепискобы Майкл Рамзай белән очрашу кебек чаралар бар.
Понтификат дәверендә Павел VI төрле гаепләүләргә тарый, аның хакында күп төрле гайбәт сөйләнелә. Вафатына берничә ай калганда папа «Кызыл бригадалар» тарафыннан үтерелгән Альдо Моро рухына тантаналы месса үткәрә (Моро тотык булган чакта, понтифик аның урынына үзен тәкъдим итә).
Папа 1978 елның 6 августында, озак авырудан соң, җәйге урнашу урыны – Кастель-Гандольфода йөрәк өянәгеннән вафат була.
Энцикликалар
Павел VI үзенең идарәсе вакытында 7 энциклика язып, нәшер итә:
Стейт-Колледж (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сточек (Граевский повяты)
Сточек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аныль
Аныль — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пантелимон (Констанца)
Пантелимон — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макемаке (кәрлә планета)
Макемаке (символы: ) – Кояш системасының зурлыгы буйлап өченче кәрлә планетасы. Плутоидлар, транснептун объектларына карый.
Ньюкасл (Юта)
Ньюкасл  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Макемаке (кәрлә планета)
Койпер билбавында иң зур классик объект.
Ньюкасл (Юта)
Географиясе
Ньюкасл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макемаке (кәрлә планета)
Тасвир
Макемаке орбитасы 1955 елга кадәр тикшерелгән. Орбита элиптика яссылыгына 29 градуска авышкан, эксцентриситеты - 0,162, зур яртыкүчәре - 6,8 млрд км, Кояштан иң зур аралыгы - 7,9 млрд км, иң аз аралыгы - 5,69 млрд км.
Абсолют йолдыз зурлыгы - −0,44m. Кояш тирәсендә Әйләнү вакыты - 306 ел.
Макемаке өслегендә температура 29 К (−244 °C) - 34 К (−239 °C). Өслеге күбесенчә метан бозы белән капланган.
Сарльяк-сюр-л'Иль
Сарльяк-сюр-л'Иль — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Новинци
Новинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конецвалд
Конецвалд — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жимець (Равский повяты)
Жимець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиргу
Пиргу (Pirgu) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Виньоло (Савона)
Виньоло — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сточки (Подлясье воеводалыгы)
Сточки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монтерде
Монтерде — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Epica
Epica (tatar äyteleşe: Epika) - Hollandiäneñ törkeme, simfonik-metal stilendä cırlarnı başqara.
Xatın-qız vokalı häm ir-at growlingı (tübän tawış - det-metalga xas), "Çibär häm albastı" qiäfäte kebek.
2003 yılda barlıqqa kilgän. Törkem üz cırlarında klassik instrumentlarnı qullana.
ZBTB38
ZBTB38 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Epica
Baş cırçısı - Simona Simons - rok-muzıkasında iñ güzäl başqaruçılarnıñ berse bulıp sanala.
Елин
Елин (Елин) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Елин климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (89%), руслар (11%).
Михаил Симонов
Михаил Симонов :
Фьеф
Фьеф — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Догандере (Рефахие)
Догандере (Doğandere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Кундыш
Кундыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Маймонга елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алешкино (Федоровка районы)
пучᴛы индексы — 453284, — 80254817002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 240 кешенең яшәве мәгълүм.
Яңаталап (Түлкебаш районы)
Яңаталап (Жаңаталап) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
NGC 7100
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(1214) Рихильда
(1214) Рихильда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 1 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 AA» саналган.
Нови Лази
Нови Лази — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карачовшчына (Смаргонский районы)
Карачовшчына  (Карачоўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кышкы Олимпия уеннары 1936
Кышкы олимпия уеннары 1936 (1936 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1936) — 1936 елның 6 февраленнән 16 февраленә кадәр Алманияның Гармиш-Партенкирхен шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Сен-Томе
Сен-Томе — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Стиллвотер (Пенсильвания)
Стиллвотер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Писисааре
Писисааре (Pisisaare) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Вилькув-Польский
Вилькув-Польский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарразак (Дордонь)
Сарразак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Конти-Рибацки
Конти-Рибацки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZBTB39
ZBTB39 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Оейсис (Юта)
Оейсис  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оейсис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жимець (Скерневицкий повяты)
Жимець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Страбля
Страбля — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Brusilov höcüme
Brusilov höcüme (Lutsk höcüme, 4-nçe Galitsiä bäreleşe) - 1916 yılnıñ 22 mayı-7 sentäberendä Berençe Bötendönya suğışında general Aleksey Brusilov citäklägän Rusiä ğäskäreneñ Könyaq-Könbatış frontınıñ höcüm çaraları näticäsendä Bukovina, Volın, Galitsiä töbäklärendä Avstro-Macarstan häm Almaniä ğäskärläre ciñelgän, Rusiä ğäskäre Bukovina häm Könçığış Galitsiäne yawlap ala.
Qorbannar buyınça Berençe Bötendönya suğışınıñ iñ zur bäreleşe.
Bäreleş
Dürt Rusiä armiägä ber almannıqı häm 4 awstro-macarnıqı qarşı torğan.
Brusilov höcümeneñ töp xäyläse - kiñ frontta höcüm itü uñış kitergän.
25 mayda Lutsk yünäleşenä baş höcüm itelä, avstro-macar frontı özelä, 80–120 km arada doşman territoriäse yawlap alına. Näticädä Volın, Bukovina, Galitsiä alına.
Лобашкино (Әлек районы)
Лобашкино (Лупашка, Лобашкино) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Brusilov höcüme
Bäreleş
Brusilovnıñ uñışlı höcüme avstro-macar ğäskärenä zur zıyan kiterä, Almaniä berektäşne qotqarır öçen 400 meñle ğäskärne Könbatış fronttan alıp, könçığış frontqa cibärergä mäcbür bula, ä Antanta illäre strategik mömkinlek ala.
Лобашкино (Әлек районы)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Brusilov höcüme
Bäreleş
İnqıylabtan soñ Brusilov Qızıl Ğäskärgä kerä, 1923 yılda Qızıl Ğäskärneñ baş inspektorı itep bilgelängän. Brusilovnıñ taqtikası Böyek Watan suğışında da qullanılğan.
Xäter
Mäşhür ciñü xörmätenä Peterburgda Brusilovka häykäl açılğan, Mäskäwdä, Voronejda Brusilov uramnarı, Vinnitsada xäter taqtası bar.
Лобашкино (Әлек районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 120 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Пагнойки
Пагнойки (Пагнойкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Новы Пагост гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Питсалу
Питсалу (Pitsalu) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Стар-Гарбор (Техас)
Тарихы
Стар-Гарбор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пантелимон-де-Жос
Пантелимон-де-Жос — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Элен-дю-Лак
Сент-Элен-дю-Лак (Sainte-Hélène-du-Lac) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,43 км².
Искәрмәләр
Сент-Элен-дю-Лак
Изҗи (Суруч)
Изҗи (İzci) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монтон
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алексеевское Сугыш даны музее
Алексеевское Сугыш даны музее (Алексеевский музей боевой славы) – Татарстанның Алексеевск районы үзәге Алексеевское шәһәр тибындагы бистәсендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Алексеевск районының В. И. Абрамов исемендәге Туган як музее филиалы. ХХ гасырда — XXI гасыр башында алексеевскилыларның локаль сугыш конфликтларында катнашуы турында сөйли.
Яңаталап (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Яңаталап (Жаңаталап) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Алексеевское Сугыш даны музее
Тарих
Алексеевск районы Әфган сугышы инвалидлары иҗтимагый оешмасы (җитәкчесе Николай Гордеев) әгъзалары башлангычы белән 2010 елда оештырыла. Музей ачу өчен ТР министрлар кабинетының 150 мең сумлык грантын оту да ярдәм итә. Әлеге акчага стендлар, витриналар, муляжлар сатып алына. Музей оештыру өчен Алексеевск районы башлыгы ярдәме белән бистә балалар сәнгать мәктәбендә иркен бүлмә бирелә. Районның сәнәгать оешмалары, шәхси эшмәкәрләр факс, фотоаппарат, компьютер, принтер, компьютер өстәле, фоторамкалар алырга ярдәм итә.
Яңаталап (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Алексеевское Сугыш даны музее
Тарих
Музей экспонатлары ХХ гасырда – XXI гасыр башында алексеевскилыларның локаль сугыш конфликтларында (бигрәк тә, Әфган, Төньяк Кавказ - Чечня сугышларында) катнашуы турында сөйли. Локаль сугыш конфликтларында катнашучыларның картотекасы алып барыла.
Созь
Созь — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иваньковское сусаклагычы янындагы Созь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3338) Рихтер
(3338) Рихтер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 28 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 UX5» саналган.
Виньоло ди Лузиньяна (Маса-Карара)
Виньоло ди Лузиньяна — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньоло ди Лузиньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Екатерина Волкова
Екатерина Волкова (16 март 1964 ел) — патофизиолог. Югары мәктәп укытучысы. Биология фәннәре докторы (2004), профессор (2005).
Биографиясе
Екатерина Станиславовна Волкова 1964 елның 16 мартында Куйбышев өлкәсендәге Куйбышев (хәзер Самар) шәһәрендә туган.
1992 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый.
1989 елдан Хезмәт медицинасы һәм кеше экологиясе Фәнни-тикшеренү институтында эшли.
1997 елдан — 2-нче Уфа медицина училищесында, 2000 елдан Уфа дәүләт авиация техник университетында укыта.
2009 елдан — Башкорт физик культура институтының кеше морфологиясе һәм физиологиясе кафедрасы мөдире.
«Экспериментальное моделирование патологии печени и механизмы ее коррекции» темасы буенча докторлык диссертациясе яклый.
Фәнни тикшеренүләре
136 фәнни хезмәт (шул исәптән 3 монография); 30 укыту-методик хезмәте, 1 уйлап табу авторы.
Төп гыйльми хезмәтләре
Морфофункциональные изменения в печени животных после действия ксенобиотиков. Уфа, 2001 (автордаш);
Реактивные изменения в организме животных при патологии. Уфа, 2001 (автордаш);
Стефан–Больцман кануны
Стефан–Больцман кануны — абсолют кара җисемнәрнең яктырыш законы.
1879 елда Стефан Йозеф тәҗрибәләр нәтиҗәләренә анализ ясап, барлык җисемнәрнең дә энергетик яктырышы R абсолют температураның дүртенче дәрәҗәсенә пропорциональ дигән фикергә килә:
Әмма төгәлрәк үлчәүләр бу фикернең бары тик абсолют кара җисемгә карата гына дөрес икәнлеген күрсәтә.
Больцман Людвиг 1884 елда, термодинамика кануннарына таянып, теоретик ысул белән абсолют кара җисемнең энергетик яктырышы R* өчен түбәндәге формуланы чыгара: Биредәге коэффициент \sigma Стефан—Больцман константасы дип атала һәм ул Дж·с−1·м−2 · К−4. тигез. Формуланың үзен Стефан—Больцман кануны дип йөртәләр.
Страж (Сокульский повяты)
Страж  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дилбәр Габдерахманова
Дилбәр Габдерахманова — Үзбәкстанда беренче хатын-кыз дирижер, ССРБ халык артисы (1977). Гилер исемендәге музыка мәктәбен (1945-55), Ташкәнт дәүләт консерваториясен бетергән (1960). 1957 елдан Нәваи театры (Ташкәнт) симфоник оркестрында эскрипкәче, 1960 елдан дирижер, 1974-1990 елларда баш дирижер. Репертуарында 60 тан артык опера һәм балет спектакльләре бар, шулар арасында «Аккош күле» (П. Чайковский), «Бакчасарай фонтаны» (Б. Асафьев), «Жизел» (А. Адан), «Спартак» (А. Хачатурян), «Сөю бөтие» (M. Әшрәфи), «Сәмруг» (Б. Бровцын), «Тановар» (А. Козловский).
Яңатаң (Байганин районы)
Яңатаң (Жаңатаң) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
ZBTB4
ZBTB4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вильхта
Вильхта — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карашава (Гродзенский районы)
Карашава  (Карашава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Плииа
Плииа (Pliia) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Дмитрий Бугай
Дмитрий Ефим улы Бугай (Дмитрий Ефимович Бугай, 26 гыйнвар 1956 ел) — физик-химик. Техник фәннәр докторы (1999), профессор. Нью-Йорк фәннәр академиясенең тулы хокуклы әгъзасы (1993 елдан).
Биографиясе
Дмитрий Ефим улы Бугай 1956 елның 26 гыйнварында Уфа шәһәрендә туган. 1978 елда Башкорт дәүләт университетының физика факультетын тәмамлый һәм Уфа дәүләт нефть техника университетында эшли, бер үк вакытта 1985 елдан алып — Аз күләмле химия продуктлары һәм реактивлар ГТИның лаборатория мөдире. Бөтен хезмәт биографиясе Уфа дәүләт нефть техника университетының механика факультеты белән бәйле. 1999 елдан материаловедение һәм коррозиядән саклау кафедрасы профессоры. Д. Е. Бугай җитәкчелегендә кафедрада нефть эшкәртү белән бәйле фәнни эзләнүләр үткәрелә. Докторлык диссертациясен каты җисем физикасы темасы буенча яклый (1999). УДНТУ каршындагы кандидатлык һәм докторлык диссертацияләрен (Д 212.289.05 и Д 212.289.01) яклау буенча советлар әгъзасы һәм аларның эшчәнлегендә актив катнаша.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни хезмәтләре көмеш коррозиясе һәм ашалу процессларының электрохимик кинетикасы проблемаларына багышланган. Д. Е. Бугай металларның механик-химик үзенчәлекләрен анализлау нигезендә аларның җимерелүенең яңа закончылыкларын ачыклый һәм көчәнеш тәэсирендә коррозия ингибиторларын алу ысулларын эшли. Аларның берничәсе ССРБ Газ сәнәгате министрлыгы предприятиеләрендә (шул исәптән, Башнефть, Оренбурггазпром, Татнефть) куллануга кертелә.
400-дән артык фәнни хезмәт һәм 42 уйлап табу, шул исәптән, 6 монография авторы, Россия Федерациясенең 30-дан артык патентын алган.
1-нче гвардия механикалаштырылган корпус
1-нче гвардия Вена Ленин һәм II дәрәҗә Кутузов орденнары механикалаштырылган корпус (1-й гвардейский механизированный корпус (1 гв.мк)) — Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККГ гвардиясенең механикалаштырылган корпусы.
Висмар янында очрашу
3 майда генерал А. П. Панфилов (1898 елда Казан шәһәрендә туган) җитәкчесендәге 3-гвардия танк корпусы каршыга килүче алман-фашист резервларын тар-мар итеп Висмар янында инглиз көчләре белән очраша.
Контки (Штумский повяты)
Контки  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сегонзак (Дордонь)
Сегонзак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Догандере (Лапсеки)
Догандере (Doğandere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Лапсеки илчесенә караган бер авыл (köy).
Габдерахман Мөмәнд
Габдерахман Мө(һ)мәнд (Рахман Баба, ) — әфган шагыйре. Шигырьләрен пушту телендә язган. Шигырьләрендә икейөзлелекне тәнкыйтьләгән. Тулы шигырьләр җыентыгы англикан миссионеры Томас Һьюз тарафыннан 1877 елда Лахор шәһәрендә бастырылган.
Мората-де-Халон
Мората-де-Халон — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пагодзина
Пагодзина (Пагодзіна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сен-Фелисьен (Ардеш)
Сен-Фелисьен — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Шеризи (Па-де-Кале)
Шеризи — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Антанта
Антанта (Entente — «килешү» сүзеннән) — Беренче бөтендөнья сугышы вакытында Алманиягә һәм аның «Өчлек берлеге» буенча каршы сугышкан, 1918-1922 елларда, большевиклар хакимиятен бәреп төшерү максаты белән, Советлар иленә каршы хәрби интервенция оештырган дәүләтләрнең хәрби блогы.
Антантаның органнары булып сәяси һәм хәрби конференцияләр, шулай ук блокка кергән илләрнең башлыкларыннан һәм Франция, Англия, АКШ, Италия генераль штаблары вәкилләреннән торган Югары шура тора. Антантада сәяси лидерлар булып Д. Ллойд Джордж ( en ), У. Черчилль, Дж. Керзон ( en ), Ж. Клемансо ( fr ), Ф. Фош ( fr ) (1918 елдан Антантаның Аурупадагы берләшкән гаскәре башлыгы), В. Вильсон тора.
Тарих
XIX гасыр ахырында - XX гасыр башында дөньяны яңадан бүлгәләү өчен көрәш көчәю сәбәпле, Аурупада бер-берсенә каршы торучы ике хәрби-сәяси төркем: 1879 елгы Австрия-Алмания килешүенә 1882 елда Италия дә кушылгач, хасил булган «Өчлек берлеге» һәм аңа каршы торучы (1891 елгы килешү һәм 1892 елгы конвенция белән ныгытылган) Россия империясе – Франция берлеге барлыкка килә. XX гасыр башына Аурупада хәрби-сәяси берлеккә кушылмаган көчле дәүләт булып, «соклангыч изоляция» курсына тугърылыклы һәм үзендә халыкара арбитр ролен саклаучы Бөекбритания генә калып килә. Әмма Алмания белән каршылыклар көчәю аны да Франция һәм Россия империясе белән якынаюга китерә.
Антантага 1904 елгы Бөекбритания – Франция килешүеннән соң нигез салына. Әлеге килешүдә Африка кыйтгасында ике ил арасындагы бәхәсле мәсьәләләрне чишү турында сүз барса да, тулаем алганда, ул хәрби һәм икътисади көчен арттыручы, дөньяны яңадан бүлгәләүне таләп итүче, Бөекбритания һәм Франция кебек иске колониаль державаларның куәтенә янаучы Алманиягә каршы юнәлтелгән була. Бөекбритания белән  Франциянең Россия империясен дә хәрби хезмәттәшлеккә тартасылары килә. Россия империясенең ярдәменә, бигрәк тә, Алмания белән чиктәш булган һәм аңа, Аурупаның көнчыгышында икенче фронт ачылмаса, каршы тора алмаячагын аңлаган Франция мохтаҗ була.
Россия империясендә исә кайбер иҗтимагый оешмалар (алар эчендә Октябрь инкыйлабына кадәр киң таралган Рус халкы берлеге (Союз русского народа) сәяси оешмасы) Алмания белән берлек ягында тора. Шул ук вакытта Бөекбритания яклы оешмалар да көчле була, аларга кадетлар, октябристлар һ.б. либераль фиркаләр кушыла. Шуның өстенә Франция, Россия империясенең төп кредиторы буларак, Николай II дән сәяси чигенүләр ясавын таләп итә. Шулай итеп, Россия империясендә Бөекбритания һәм Франция белән «Өчлек килешүе»нә (Triple Entente) кушылу фикере өстен чыга.
1906 елның апрелендә Россия империясе һәм Франция кораллы көчләренең штаб башлыклары киңәшмәсе уза. Россия империясенә кораллы көчләрен арттыру таләбе куела. Франция сугышка әзерләнү өчен Россия империясенә 2,2 млрд франк (700 млн сум) күләмендә яңа заем бирә.