cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(5944) Утёсов
(5944) Утёсов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 2 маенда Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 JA2» саналган.
Макуха
Макуха (Макуха) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан тимер юл разъезды.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сен-Мор-де-Фоссе
Сен-Мор-де-Фоссе — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
(13157) Searfoss
(13157) Searfoss — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Батурин урамы (Казан)
Батурин урамы (улица Батурина) — Казанның Вахит районында урнашкан урам. Казан сәүдәгәре Ульян Батурин (1791-1871) исемен йөртә.
Географиясе
Кирмән дамбасыннан башланып, Федосеев, Зур Кызыл, Карл Маркс урамнары белән кисешә, Миславский урамы белән киселештә бетә, юл Дзержински урамы булып дәвам итә.
Савуж
Савуж (Savouges) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Жевре-Шамбертен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,63 км².
Вежхонюв
Вежхонюв — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сцяфанава
Сцяфанава (Сцяфанава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мистково
Мистково — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жарския (Ляхавицкий районы)
Жарския  (Жарскія ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Акамбер (Алтынөзү)
Акамбер (Akamber) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җаре (Мантова)
Җаре — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җаре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лоң Шуҗин
Лоң Шуҗин (龙书金,, — , ) — КХҖ хәрби-дәүләт эшлеклесе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (1986-1972).
Сити-Въю (Көньяк Каролина)
Сити-Въю  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сити-Въю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Юрий Федотов
Юрий Федотов (Юрий Степан улы Федотов, русча Юрий Степанович Федотов) – театр артисты, Муса Җәлил премиясе, Тукай премиясе иясе.
Беккинген
Беккинген (Beckingen) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Юрий Федотов
Тәрҗемәи хәле
1957 елда В.И. Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театрына кабул ителә, ярдәмче төркемдә уйный башлый һәм театрның әйдәп баручы артистына кадәр үсә. Әлеге театр каршындагы театр студиясен (1961) тәмамлый.
Беккинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрий Федотов
Иҗаты
Театр сәхнәсендә иҗат иткән ярты гасыр дәвамында 200 дән артык, Россия театр сәнгатенең алтын фондына кергән,  Татарстанның мәдәни тормышында вакыйга буларак кабул ителгән рольләрдә уйный. Замандашлар образлары тамашачыны намуслы, тугрылыклы булулары  һәм  артистның ихлас уены белән җәлеп итә.
Рольләре
Юрий Федотов: 'Кайдадыр укыганым бар: туган җирнең икмәген ашарга, туган як чишмәсенең суын эчәргә кирәк дип. Менә шуның өчен дә мин Одесса театрына китмәдем. Кира Муратова чакырса да. Станислав Говорухин чакырса да.'
Тышкы сылтамалар
Габдулла Тукайга багышланган махсус портал
Чыганаклар
Диана Геворгян. Юрий Федотов: Тратиться надо в нашей профессии. “Казань” журналы өчен, 16 октябрь, 2009 ел.
Лонгесс
Лонгесс — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Селеуш (коммуна)
Селеуш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Атилиу-Вивакуа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кершаль (елга)
Кершаль — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының уң ярыннан 410 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зажице-Велики
Зажице-Велики — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ешилчукур (Доганшар)
Ешилчукур (Yeşilçukur) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Доганшар илчесенә караган бер авыл (köy).
(5945) Roachapproach
Тарихы
1984 елның 28 сентябрендә Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SQ3» саналган.
Янина Чайковская-Мошинская
Янин (Янин-Ирена) Чайковская Иосифовна-Мушинская (1920—2013) — музыка белгече, композитор Борис Чайковскийның хатыны.
HD118913
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Янина Чайковская-Мошинская
Биографиясе
1920 елның 25 апрелендә туган. Крещениедән соң Инна исемен алган. Станислав-Ванның Мошинаның апасы.
HD118913
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Янина Чайковская-Мошинская
Биографиясе
Бөек Ватан сугышы елларында тылда хезмәт иткән — Пермь эвакогоспиталендә санитарка булып эшләгән һәм, донор буларак, авыр яралы яугирларның гомерен коткарган.
Сугыштан соң Мәскәү консерваториясендә белем ала (В. А. Цукерман һәм И. В. Способин класында укый). Музыка белгече буларак радиода балалар музыкасы редакциясендә эшли
Толмачта Изге Николай храмында прихожан була. Акчаларын бу храмны тергезүгә күчерә.
2013 елның 5 маенда Мәскәүдә вафат була. Ваганков зыяратында әрмән өлешендә җирләнгән.
Россия әдәбият һәм сәнгать архивында Я И. Чайковская-Мушинский турында документлар саклана.
Борис Чайковский Фонды
Борис Чайковский фонды — табышсыз булган хәйрия оешмасы.
Б. А. Чайковский исемендәге җәмәгать
Янин Чайковская Иосифовна 2002 елда-Мушинская, кайсы бер композиторлар белән бергә (шул исәптән уку Б А. Чайковский — Ю. Б Блок, С М. Прокудин), музыка белгечеләре «Б. А. Чайковский исемендәге җәмәгать» терки.
Җәмгиәт Б. А. Чайковский әсәрләренең тавыш язмаларын эшли, ноталарын бастыра, концертлар һәм фестивальләр оештыра.
Драгун (Аризона)
Драгун  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Фуэнтемолинос
Фуэнтемолинос — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Драгун (Аризона)
Географиясе
Драгун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фуэнтемолинос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Драгун (Аризона)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лободно (Силезия воеводалыгы)
Лободно  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәис Хәннанов
Рәис Хәннанов, Рәис Җамалетдин (Ямалетдин ) улы Хәннанов (Ханнанов ), псевдонимы Бату Гыйниятов (1956 елның 6 марты, СССР, РСФСР, БАССР, Ярмәкәй районы, Яңа Шаһ) — җырчы, мәдәниятне оештыручы, үзешчән композитор. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1998). 700 дән артык җырга көй язган.
Биографиясе
Рәис Җамалетдин улы 1956 елның 6 мартында Ярмәкәй районының Яңа Шаһ авылында туа. Әтисе Ямалетдин тимер юлда эшләгән, җырчы һәм гармунчы булган. Әнисе шигырьләр иҗат иткән. Стәрлетамак шәһәрендә Башкорт республика мәдәният техникумының хор-дирижерлык бүлеген (1976), Чиләбе дәүләт мәдәният институтының мәдәни-агарту эшләре факультетын (1986) тәмамлый. Хезмәт эшчәнлеген 1977 елда Ярмәкәй район Советы башкарма комитетының мәдәният бүлеге автоклуб мөдире булып башлый. 1979—1988 елларда — район мәдәният сарае директоры, 1988—2008 елларда — район Советы башкарма комитетының мәдәният бүлеге мөдире, 2009 елдан — муниципаль район хакимиятенең мәдәният, спорт һәм яшьләр сәясәте бүлеге баш белгече.
Гаиләсе
Хатыны Тәнзилә, Ырынбур ягыннан, Стәрлетамак мәдәният училищесында театр бүлегендә укыган. Башкортстанның «Ак калфак» оешмасын җитәкли. Ике бала үстергәннәр: олы уллары Ленар Пенсия фондында эшли, музыкант, алып баручы, тамада; кече уллары Роберт ― икътисадчы.
Ваң Фың
Ваң Фың (汪锋,, — , ) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, Кытай коммунситик фиркасенең Ниңчә (1958-1961), Гәнсу (1961-1966) һәм Шенҗаң (1978-1981) комитетлары рәисе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (1978-1979).
Республика Йорты
Республика йорты, Җөмһүрият йорты - Башкортстанның баш хөкүмәт йорты. Җөмһүрият йорты 5 катлы. Диварларны кирпеч. Йорт яклары 90 га 105 метр булган, эчке ихаталы тура почмак бинаны тәшкил итә. Ихатада эчке юл белән бикле икенче бина урнашкан.
Уфа шәһәрендә Тукай урамы, 46 йорт адресындагы бу бинада Башкортстан Республикасы Башлыгы, Башкортстан Конституция Суды, Башкортстан Хөкүмәте штаб-фатирлары урнашкан.
Бина кулланылышка 1979 елда тапшырылган.
Тарих
Йорт Агыйдел елгасы ярында урнашкан. Аның урынында XIX гасырда, XX гасыр башында Җәмигъ мәйданы була, уртасында Воскресенск кафедраль соборы — 1841 елдан Уфаның төп православ корамы булып тора (XX гасырның 30 нчы елларында җимертелә).
Җөмһүрият йорты каршындагы мәйданда барельефлар белән бизәлгән, эргәдә Шакирҗан Мөхәммәтҗанов (Александр Матросов) бакчасы, анда скульптуралар һәм фонтаннар урнашкан.
Бина янында урнашкан сквер дәүләт эшмәкәре Зыя Нуриев исемен йөртә.
Няда-Яха (Мессо-Яха кушылдыгы)
Няда-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мессояха елгасының сул ярыннан 290 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 288 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кендирли (Ешилъюрт)
Кендирли (Kendirli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13158) 1995 UE
(13158) 1995 UE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Свидник
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Братск урамы (Казан)
Братск урамы (улица Братская) — Казанның Вахит районында, Әмәт бистәсендә урнашкан кечкенә урам.
Географиясе
Мотор урамыннан башланып, Әмәт урамы белән кисешә һәм Универсиада проспектына барып җитмичә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1953 елның 1 октябреннән йөртә.
Кемпер (округ, Миссисипи)
Кемпер — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Де Калб шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1984 км² тәшкил итә.
Аугустинополис
Аугустинополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Велёбич
Велёбич — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Емурла
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Жданки
Жданки (Жданкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ската
Ската (Scata) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Казинка-Фумальто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,21 км².
Җаре (Пальяра)
Җаре — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
1943 елда вафатлар исемлеге
Бу мәкаләдә 1943 елда вафат булган кешеләр исемлеге.
Бөек Ватан сугышының хроникасы
1941 елның июне
Төньяк фронт Ханко саклаун (22 июнь — 2 декабрь) һәм Поляр аръякларын саклаун (29 июнь — 10 октябрь) башлады.
Төньяк-көнбатыш фронт Балтыйк буе стратегик саклану операциясен (22 июнь — 9 июль) башлады.
Көнбатыш фронт Белосток-Минск сугышын (22 июнь — 9 июль) башлады.
Көньяк-Көнбатыш фронт Көнбатыш Украинада саклану операциясен (22 июнь — 6 июль) башлады.
Көньяк фронт
1941 елның июле
Төньяк-көнбатыш фронт Балтыйк буе стратегик саклану операциясен (22 июнь — 9 июль) тәмамлады һәм Ленинград стратегик саклану операциясен (10 июль — 30 сентябрь) башлады.
Үзәк фронт
Резерв фронт
Көньяк-Көнбатыш фронт
Көньяк фронт
1941 елның августы
Төньяк фронт Ханко саклаун (22 июнь — 2 декабрь) һәм Поляр аръякларын саклаун (29 июнь — 10 октябрь) дәвам итте, Таллинны саклаунда (5 август — 28 август) катнашты.
Төньяк-көнбатыш фронт
Көнбатыш фронт
Үзәк фронт
Брянск фронты
Резерв фронт
Көньяк-Көнбатыш фронт
Көньяк фронт
1941 елның сентябре
Карелия фронты Поляр аръякларын саклаун (29 июнь — 10 октябрь) дәвам итте.
1941 елның октябре
Карелия фронты Поляр аръякларын саклаун (29 июнь — 10 октябрь) тәмамлады.
1941 елның ноябре
Карелия фронты
1941 елның декабре
Карелия фронты
Джефферсон (Висконсин)
Джефферсон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джефферсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синпетру-Алмашулуй
Синпетру-Алмашулуй — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тимер Дәвамәт
Тимер Дәвамәт (تۆمۈر داۋامەت,, — , ) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (1985-1993), Бөтенкытай халык сәяси консультатив шурасы рәисе урынбасары (1993-2003).
Бексбах
Бексбах (Bexbach) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Мисткувець-Калинувка
Мисткувець-Калинувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бексбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мисткувець-Калинувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селециг (коммуна)
Селециг — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сычкава
Сычкава (Сычкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ветеринария урамы (Казан)
Ветеринария урамы (улица Ветеринарная) — Казанның Вахит районында, элекке Академия бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Достоевски урамыннан башланып, Лейтенант Шмидт урамы белән кисешә һәм квартал эчендә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Ешилчукурҗа (Бозүюк)
Ешилчукурҗа (Yeşilçukurca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
(5946) Грозны
(5946) Грозны — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 28 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UC1» саналган.
Лувр (Валь-д’Уаз)
Лувр — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Кече Подволочная
Кече Подволочная (Малая Подволочная) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Зажице-Мали
Зажице-Мали — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кунгурка (Ревда шәһәр округы)
Кунгурка (Кунгурка) — Свердловск өлкәсенең Ревда шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Фуэнтенебро
Фуэнтенебро — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Киня
Киня — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лупта елгасының уң ярыннан 3,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 55 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габделәхәт Габделрәшит
Габделәхәт Габделрәшит (ئابلەت ئابدۇرىشىت,, — , ) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (1993-2003), Бөтенкытай халык сәяси консультатив шурасы рәисе урынбасары (2003-2013).
Акарбашы (Одунпазары)
Акарбашы (Akarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лодиговице
Лодиговице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD118931
HD118931 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
1925 елда вафатлар исемлеге
Бу мәкаләдә 1925 елда вафат булган кешеләр исемлеге.
Август
19 август
Аугусту-ди-Лима
Аугусту-ди-Лима — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эльза Абдуллина-Хаммадова
Биографиясе
Абдуллина-Хаммадова Эльза Әнәс кызы  1975 елның 29 мартында Тәтеш шәһәрендә туа. Казан дәүләт консерваториясе каршындагы махсус музыка мәктәбендә скрипка классында белем ала. Аннары  скрипка буенча Казан дәүләт консерваториясен  тәмамлый.
Хезмәт эшчәнлеге
Эльза Әнәс кызы 1998 елда Казан ның Дәрвишләр тавы бистәсенең 9 нчы музыка мәктәбендә хезмәт эшчәнлеген  башлый.
Ля-Рошель
Ля-Рошель (Ля-Рошель, La Rochelle) — Франсаның Яңа Аквитания төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 74344 кеше (2013).
Эльза Абдуллина-Хаммадова
Хезмәт эшчәнлеге
1999 елда  Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе ндә яңа оешкан коллектив – Татарстан Республикасы фольклор музыкасы дәүләт ансамбленә эшкә килә. Биредә эшли башлавының беренче көннәреннән үк ансамбль коллективының алыштыргысыз музыканты була. Скрипкада уйнау белән бергә ул ансамбльнең бию һәм башка инструменталь номерларында да катнаша, төрле халык уен коралларында да уйный.
Ля-Рошель
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ля-Рошель Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Эльза Абдуллина-Хаммадова
Хезмәт эшчәнлеге
Эльза Әнәс кызының скрипка белән башкарган аерым чыгышлары якты, моңлы аһәңе белән аерылып тора.
Э.Абдуллина-Хаммадова ансамбль белән төрле хөкүмәт күләмендә үтә торган чараларда, төбәкара, халыкара форумнарда, фестивальләрдә, күргәзмәләрдә еш катнаша: Германия дә узган «Яшел атна», Төркия дә «Нәүрүз», «Yafem», «Казан – төрки дөньяның мәдәни мәркәзе», Африка да «Тунис Республикасында Татарстан Республикасы мәдәнияты һәм әдәбияты көннәре», Монголиядә «Монгол-Россия дуслыгы айлыгы», Литвада «Руденинес», Казан да «Филармониада», Франция дә «SIA», Нидерланда Короллегендә «Флориада-2013», Испаниядә «Каталония язы», Италиядә «Рус Ривьерасы» һәм башкалар.
Ансамбль белән ул Татарстан районнары һәм авыллары буйлап кына түгел, Россиянең зур шәһәрләрендә һәм чит илләрдә (Германия, Франция, Оман солтанаты, Монголия, Литва, Польша, Төркия, Австрия, Нидерландия Королльлеге, Тунис, Чехия, Финляндия, Казахстан, Төркмәнстан, Судан Республикасы, Италия, Испания, Республика Сан-Марино, Кытай Халык Республикасы, Берләшкән Гарәп Әмирлеге һәм башкалар) татар сәнгате үрнәкләрен җиткерә.
Чыганак
https://vk.com/wall-31995231_4648
https://vk.com/@tatfilarmonia-zvanie-zasluzhennyi-artist-respubliki-tatarstan-poluchili-sr
https://tatfil.ru/about/names/abdullina-khammadova-elza-maratovna/
Юзеев
Юзеев, Юзиев — фамилия.
(13159) 1995 UW3
(13159) 1995 UW3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 20 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UW3» саналган.
Слейтер-Мариетта (Көньяк Каролина)
Слейтер-Мариетта  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Драйсдейл (Аризона)
Драйсдейл  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Слейтер-Мариетта (Көньяк Каролина)
Географиясе
Слейтер-Мариетта халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Драйсдейл (Аризона)
Географиясе
Драйсдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слейтер-Мариетта (Көньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Селиванкино
Селиванкино (Мӑн Кивпулӑх, Селиванкино) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2019 ел җанисәбен алу буенча биредә 224 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Мәләкәс (Тукай районы)
Почта индексы — 423897.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Сычовка (Мсциславский районы)
Сычовка  (Сычоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Жолкина
Жолкина (Жолкіна ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Мисткувець-Щуцин
Мисткувець-Щуцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исмәгыйль Телевәлди
Исмәгыйль Телевәлди (ئىسمائىل تىلىۋالدى,, — , ) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы хөкүмәте рәисе (2003-2007), Бөтенкытай халык вәкилләре җыелышы даими комитеты рәисе урынбасары (2008-2013).
Свидничка
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сугымханә урамы (Казан)
Сугымханә урамы (улица Бойничная) — Казанның Вахит районында урнашкан кечкенә урам.
Географиясе
Урам Вишневски һәм Нестеров чокыры урамнарына параллел рәвештә бара.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Лафайетт (округ, Миссисипи)
Лафайетт — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Оксфорд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1634 км² тәшкил итә.
Аугусту-Корреа
Аугусту-Корреа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(5947) Bonnie
(5947) Bonnie — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Җарела (Алесандрия)
Җарела — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(5947) Bonnie
Тарихы
1985 елның 21 мартында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 FD» саналган.
Җарела (Алесандрия)
Географиясе
Җарела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сколька
Сколька (Scolca) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Голо-Морозалья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,47 км².
Няда-Яха (Нгынянсе-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Селиштя (коммуна)
Селиштя — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Закличин (Мисленицкий повяты)
Закличин — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәдиф
Рәдиф (رديف) ‎‎– шигърияттә, халык иҗатында шигырь төзелешендә киң кулланылучы әдәбият термины, кушма рифманың бер төре. Бу очракта шигъри юл азагында ким дигәндә ике сүз рифмалашып килә, аларның икенчесе, гадәттә, бер үк сүзнең юл саен кабатланып килүеннән ясала. Мәкаль-әйтемнәрдә, җырларда, мәкальләрдә дә очрый. Көнчыгыш әдәбиятында, шул исәптән төрки халыклар шигъриятендә киң кулланыла.
Шигърияттә
Ул ни дисә, шул булды, Чүлгә чыгып басканда, Чүл ярылып, юл булды, Тауга чыгып басканда, Тау сыгылып, уй булды, Унберендә бер булды, Уйпыксыз чичән ул булды, Уникегә җиткәндә, Алпамыштай ир булды. («Идегәй» дастаны)
Әйтемнәрдә
Вак сибелгән йолдыздан Балкып торган ай артык, Буш симергән айгырдан Ярсып торган тай артык.
Дөя суйган җыеннан Тәкә суйган туй артык, Тавыш туган туеңнан Тыныч торган өй артык. (Халык иҗаты)
Җырларда
Су буена төшәр идем, Су басмасы тал булса. Һич теләгем калмас иде, Үз сөйгәнем яр булса. (Фәрхиназ җыры. Т. Гыйззәт. «Фәрхиназ»)
Күл өстендә ялгыз аккош йөзә, Нигә ялгыз, нигә пары юк? Парсызларның күңелләре моңлы, Парлыларның гына зары юк. («Ялгыз аккош күлләрдә». Р. Хәннанов, Р. Хәсәнов)
Мәкальләрдә
Олы белән кечене өләшкән белер, Көчле белән көчсезне көрәшкән белер.
Чыганаклар
1. Татарская литература (дәреслек-хрестоматия). К., 2010 ISBN 978-5-7761-2046-6
2. С. Галин. Тел ачкычы- халыкта. Уфа, 1999 ISBN 5-295-02592-6
3. Әдәбият белеме сүзлеге / Төз.-ред. А.Г. Әхмәдуллин. Казан, 1990.
Блискастель
Блискастель (Blieskastel) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1930 елда вафатлар исемлеге
Бу мәкаләдә 1930 елда вафат булган кешеләр исемлеге.
Синпетру-де-Кимпие
Синпетру-де-Кимпие — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енгожок
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джиллетт (Висконсин)
Джиллетт  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джиллетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ешилырмак (Чаэли)
Ешилырмак (Yeşilırmak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Фуэнтесен
Фуэнтесен — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велёнча
Велёнча — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лойки (Силезия воеводалыгы)
Лойки  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Люзарш
Люзарш — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Мений-ле-Руа
Ле-Мений-ле-Руа — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
(13160) 1995 US4
(13160) 1995 US4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 25 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 US4» саналган.
Сычыки (Крычавский районы)
Сычыки  (Сычыкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аугусту-Пестана (Риу-Гранди-ду-Сул)
Аугусту-Пестана  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кентукки
Кенту́кки, рәсми атамасы Кентукки Дуслыгы (Kentucky, Commonwealth of Kentucky) — АКШ көнчыгышында урнашкан штат, Көньяк-көнчыгыш мәркәз дип аталган географик регионга керә. Халык саны — 4,042 млн кеше (Барлык штатлар арасында 25-нче урын; 2000-нче ел мәгълүматлары). Башкаласы — Франкфорт каласы. Иң эре шәһәре — Луисвилл, башка эре шәһәрләре — Лексингтон-файетт, Овенсборо, Боулинг-грин, Хопкинсвилл.
Кентукки штатының рәсми кушаматы — «Йонча штат» (bluegrass state). Бу атама ул җирләрдә, туфрагы бай булганга күрә, бик күп итеп йонча үсемлеге таралганга барлыкка килгән ( урысчасы "мятлик" - многолетнее и реже однолетнее растение семейства злаков с метельчатым соцветием ).
Штат мәйданы — 104 749 мең км² (штатлар арасында 37-нче урын). Көнчыгышта ул Көнбатыш Виргиния һәм Виргиния, көньякта — Теннесси, көнбатышта — Миссури, төньякта — Иллинойс, Индиана һәм Оhайо штатлары белән чиктәш. Күпчелек җирендә Аппалачи таулары уза.
Кентуккиның аеруча зур елгалары — Оhайо һәм Теннесси. Климаты субтропик, континенталь. Җәен уртача температура +31С, кышын 0 тирәсе.
Җарета (Ровиго)
Җарета — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җарета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Сокасти (Көньяк Каролина)
Сокасти  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жуки (Кобрынский районы)
Жуки  (Жукі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
HD119015
HD119015 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мистув
Мистув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5948) Лонго
(5948) Лонго — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 15 маенда Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 JL» саналган.
Акаретлер (Бешикташ )
Акаретлер (Akaretler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бешикташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курганово (Полевской шәһәр округы)
Курганово (Курганово) — Свердловск өлкәсенең Полевской шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (10%).
Бус (Саар)
Бус (Bous) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аугусту-Северу
Аугусту-Северу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ğälämi apparat
Ğälämi apparat - ğälämi fäzada törle mäs'älälär başqaru öçen texnik caylanmalar ğomum ataması. Şulay uq törle kük cisemnäre öslegendä tikşerenü häm bütän törlär eşlären başqara.
Orbitağa yörtüçe-raketalar yäki oçqıç yärdämendä kiterelä.
Yaqın ğälämgä keşelär häm yök kitersen öçen kosmik apparat ğälämi qorab yäki ğälämi oçu apparatı dip yörtelä.
Kosmik oçu apparatı törle ölkälärdä qullanıla:
Cirneñ yasalma iärçennäre häm pilotlı kosmik apparat ayırılıp toralar.
Avtomatik qaytarıluçan häm planetaara ğälämi apparat yasaw texnologiälär tik SSRB-Rusiädä, AQŞ, Qıtay, Yapunstan, Hindstan häm Awrupada bar.
Törlär
Eş tärtibe buyınça tübändäge ğälämi apparatlar bar:
Qaytaru mömkinlege buyınça:
Oçu üzlekläre
Ğälämi apparat oçışı cibärelü çorı, orbital' oçış häm cirgä töşüdän tora. Ğälämgä cibärelsen öçen apparat kiräkle kosmik tizlekne alırğa tieş.
Ğälämi apparat küpçelek sistemaları qoyaş batareyälärennän yäki ximik akkumulätordan tä'min itelä.
Yörtkeç caylanması yärdämendä apparat üz tizlege häm yünäleşen üzgärtä ala. Ğädättä ximik raketa yörtkeçe qullanıla.
Ğälämi apparatta tereklek tä'min itü, elemtä, idärä itü, temperatura tärtiben tä'min itü, yünälderü, häläkättä qotqaru sistemaları bar.
Кендирлик (Ахметли)
Кендирлик (Kendirlik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Ахметли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Kendirlik, Ahmetli Kendirlik, Ahmetli
Сычын
Сычын (Сычын ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Няда-Яха (елга)
Няда-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыдан култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Закшовець
Закшовець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13161) 1995 UK6
(13161) 1995 UK6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 27 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UK6» саналган.
Велёнча-Колёния
Велёнча-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Әдәбият
Вельонча-Кольонія
Дрексел-Алвернон
Дрексел-Алвернон — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дрексел-Алвернон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сеньи (Эн)
Сеньи (Ségny) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Туари кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,21 км².
Искәрмәләр
Сеньи (Эн)
Ламар (округ, Миссисипи)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1904 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1287 км² тәшкил итә.
Кече Заборье
Кече Заборье (Малое Заборье) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Свит (Словакия)
Свит  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Кече Заборье
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Свит (Словакия)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Кече Заборье
Халык
Халык саны динамикасы:
Свит (Словакия)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Селкуца (коммуна)
Селкуца — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лонка (Силезия воеводалыгы)
Лонка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вишневский урамы (Казан)
Вишневский урамы (улица Вишневского) — Казанның Вахит районында урнашкан урам.
Географиясе
Николай Ершов урамы белән киселештә башланып, Академия, Лейтенант Шмидт, Достоевский, Лесгафт, Әмирхан Еники урамнары белән кисешә, Тихмирнов урамы һәм Универсиада проспекты белән киселештә бетә, юл Нурсолтан Назарбаев урамы булып дәвам итә.
Тарих
Хәзерге исемен 1948 елның 8 декабреннән йөртә.
Фуэнтеспина
Фуэнтеспина — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Менюль
Ле-Менюль — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Безье
Безье (Безье, Béziers, Besièrs) — Франциянең Окситания төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 74811 кеше (2013).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Безье Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Маньи-ан-Вексен
Маньи-ан-Вексен — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Журавок (Иванавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кислая (Лобва кушылдыгы)
Кислая — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лобва елгасының сул ярыннан 170 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Ауреа
Ауреа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(5949) 1985 RL3
(5949) 1985 RL3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 6 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RL3» саналган.
Джуно (Висконсин)
Джуно  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джуно шәһәре  елда нигезләнгән.
Чуаш әдәбияты
Чуаш әдәбияты 19-20 гасыр чигендә үсеш кичерә. Әдәбиятка Бәләбәй өязендә туган Константин Иванов, Тәтеш өязеннән Михаил Сеспель киләләр.