cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Илдус Лотфуллин
Биографиясе
1993 елда профессор И.Ә. Латфуллинга «Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе» дигән мактаулы исем бирелде. Уйлап табуга 1 патенты бар.
28 февральдә 81 нче яшендә озак вакытлы авыр авырудан соң Казанда вафат булды.
Хезмәтләре
375 фәнни-методик эш, шул исәптән 9 монография, 17 уку ярдәмлеге (авторлыкта), 2 дәреслек басылган, 2 авторлык таныклыгы алынган. Аның җитәкчелегендә Казан шәһәренең кардиология клиникасында миокард инфарктын өйрәнү һәм патогенезны дәвалау буенча яңа фәнни юнәлешләр үсә, 3 докторлык диссертациясе, 15 кандидатлык диссертациясе башкарылган.
Шулай ук карагыз
Казан медицина институты
Новгород-Северский
Новгород-Северский (Новһород-Сиверськый, Новгород-Сіверський, Новгород-Северский) — Украинаның Чернигов өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 13753 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Новгород-Северский Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1044 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 65,8%, рус теле — 34%.
Хоса-Я
Хоса-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нирын-Я елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карговка
Карговка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джексборо (Теннесси)
Джексборо  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11323) Насу
Тарихы
1995 елның 21 августында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 QC2» саналган.
Консейсан (Ковильян)
Консейсан  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бортом (Сысола районы)
Бортом (Бортом) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Бортом климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (34%), руслар (45%), украиннар (12%).
Подстробув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таскаиха
Таскаиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Косьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Ангиология
Кан тамырлары системасын өйрәнүнең төрле методлары бар: препаратлау, инъекция, рентгенологик коррозион метод, тукыманы яктырту.
ДеКалб (округ, Джорджия)
ДеКалб — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Декейтер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 694 км² тәшкил итә.
Здзяр-Великий
Здзяр-Великий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кёнигсброн
Кёнигсброн (Königsbronn) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Saq-Soq törkeme
Saq-Soq törkeme Zahir Nasıbullin citäkçelegendäge Çallı şähärendä 1990 barlıqqa kilde. Awrupa turnesendä Bonney M belän ber üq säxnägä çıqtı. 1995 yılında taraldı. 2003 yılında 2 tamaşa öçen qabat berläşte. İcat tormışında törkem 1 genä albom çığara aldı, ansın da 1993. yılnı Almaniada çığarğan bulu säbäple RF'da taratılmadı. right|200px|thumb|"The First Lesson of Tatar" albom tışlığı.
Törkem äğzaları
Zahir Nasıbullinnıñ "Qazan - Yäşlek ilem" isemle solo albomı 2005. yılnı BLG Recordstan dönya kürde.
Monı da qara
Törkem:Tatarça rok
Мальжин
Мальжин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Избиска (Карпатасты воеводалыгы)
Избиска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яглы (Тузлуҗа)
Яглы (Yağlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Жыгалава (Мсциславский районы)
Жыгалава  (Жыгалава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Шатьмапоси
Шатьмапоси (Шӗтмепуҫ, Шатьмапоси) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Жыгалава (Мсциславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шатьмапоси
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 293 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,21%), руслар (1,34%).
Ратленд (Айова)
Ратленд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ратленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ланволлон
Ланволлон (Lanvollon) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плуа кантонына карый.
Нарасимха Конда
Нарасимха Конда Һиндстанда, Андхра Прадеш штатында Неллор районында Джоннавада шәһәре янында калкулык. Бу Һинду дини сәфәр урыны һәм Ходай Нарасимхага багышланган борынгы гыйбадәтханә.
География
Бу Неллордан 18 км ераклыктагы кечкенә калкулык урыны һәм Джоннавададан 5 км ераклыкта. Тарих буенча монда 7 тугърылар гундамы (буасы) бар һәм бу урын бик көчле һәм Ходай тарафыннан калкулыкта билге ясалаячак һәм ул яхшы күренәчәк.
Мәдәният
Бу дини сәфәр кылу урыны, монда Шри Лакшми Нарасимха Свами гыйбадәтханәсе урнашкан һәм монда дини сәфәр кылучылар көн саен киләләр. Ходай Нарасимха Ходай Вишнуның дүртенче инкарнациясе (Аватары).
Ге (Торино)
Ге — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ге Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10372) Moran
(10372) Moran — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 26 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 FO10» саналган.
Бистре (Словакия)
Бистре  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хотан-Питинг-Я
Хотан-Питинг-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лоуси-Я елгасының уң ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Бистре (Словакия)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Хотан-Питинг-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вахит
Халык саны — 824 тирәсендә. Почта индексы — 422122.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Ла-Ное-Пулен
Ла-Ное-Пулен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Сент-Есташ-ла-Форе
Сент-Есташ-ла-Форе — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Джосень
Джосень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камышлы (Юрегир)
Камышлы (Kamışlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пупезень
Пупезень — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Подсцихава
Подсцихава — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илдар Габдрахманов
Илдар Нурулла улы Габдрахманов (1974 ноябрь, Баулы, Татар АССР) - Россия сәясәтчесе, Россия Федерациясе Федераль Собраниесе Дәүләт Думасы депутаты 4, 5 һәм 6 чакырылыштан.
Биографиясе
1997-2001 ТЭК предприятиесе;
2001-2003 Дәүләт Думасы Рәисе урынбасары киңәшчесе;
2003 «Бердәм Россия» бөтенроссия сәяси партиясенең Мәскәү бүлегенең Икътисадый советы җаваплы секретаре.
Дәүләт думасы депутаты
2003-2007 Дүртенче чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты, Дәүләт Думасының Бюджет һәм салымнар комитеты әгъзасы;
2007-2011 бишенче чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты, Дәүләт Думасының Хезмәт һәм социаль сәясәт комитеты рәисенең беренче урынбасары;
2011-2012 алтынчы чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты, Дәүләт Думасының регламенты һәм эшен оештыру комитеты рәисе. Азат ителгән мандат Сергей Кузинга күчте ;
Торреперохиль
Торреперохиль — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Узмёны
Узмёны (Узмёны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Илдар Габдрахманов
Дәүләт думасы депутаты
2012 елның ноябреннән 2013 елның сентябренә кадәр Мәскәү өлкәсе Хөкүмәте рәисенең беренче урынбасары;
2013 елның 20 сентябреннән Мәскәү өлкәсе вице-губернаторы;
2018 елның 20 сентябреннән Мәскәү өлкәсенең Беренче Вице-губернаторы.
(11324) Хаямидзу
(11324) Хаямидзу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 30 августында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 QQ3» саналган.
Кортеш-ду-Мею
Кортеш-ду-Мею — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
GSC3168-1051
GSC3168-1051 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Северный районы (Ырынбур өлкәсе)
Северное районы (Северный район) — Ырынбур өлкәсенең көньягында урнашкан муниципаль район.
Үзәге — Северное авылы.
Тарих
Район 1934 елда оешкан.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 46,9%, мордва — 32,0%, татарлар — 18,2%.
Иске Шәйга районы
Иске Шәйга районы (Старошайговский район, Ташто Шайга буе, Сире Шяйгавонь аймак) — Мордовия составына керүче муниципаль район.
Үзәге — Иске Шәйга авылы.
Издебки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Здзярка
Здзярка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раймон Лулли
Раймон Лулли (Raymundus Lullius, Lulio, Ramon Llull; 1235, Пальма де Мальорка - 1315, шунда ук) ― каталан миссионеры, шагыйрь, фәлсәфәче һәм дин белгече, Европаның урта гасырлардагы иң абруйлы фикер ияләренең берсе. Европа арабистика һәм комбинаторика фәннәренә нигез салучыларның берсе булып санала, псевдо-эпиграфик алхимик трактатлар корпусы белән дә танылган.
Тәрҗемәи хәле
Раймон Луллиның балачагы һәм яшьлек еллары турында мәгълүмат күп түгел, әмма утыз яшеннән соңгы вакыйгалар яхшы мәгълүм. Аның тормышы турында төп мәгълүмат чыганагы билгесез автор тарафыннан Вовер шәһәре заһидханәсендә 1311 елда язылган "Vida coetània" тексты. Текстның Лулли үзе, билгесез монах яки Аррас шәһәренең канонигы Томас Ле Мизер тарафыннан язылуы фараз.
IBM алгарыш өйрәнүләре үзәкләре
IBM Centers for Advanced Studies (CAS) ул дөньяда өйрәнү үзәкләре төркеме, алар IBM системаларын кулланучы университет студентлары һәм профессорлары белән хезмәттәшлекне кулланалар. Дөнья буенча 20 шундый үзәк бар. IBM-ның беренче үзәге IBM Toronto Software Lab-ында нигезләнгән булган. CAS ел саен уза торган CASCON өчен җаваплы булып тора.
Раймон Лулли
Тәрҗемәи хәле
Лулли үзе күпчелек әсәрләрендә бу бәхәсле язмасы турында сүз кузгата. Бу аның шәкертләре һәм замандашлары тарафыннан искә алынган әсәрдә аның тормыш юлы турында мәгълүматка ия тарихи документлар исемлеге бар. Раймон Лулли тормышы турындагы мәгълүматлар арасында аның яшәешенең төрле дәверләренә хас күңел тойгылары һәм кичерешләрен бәян иткән сүзләр дә игътибарны җәлеп итә. Гомумән, аның тәрҗемәи хәле бик яхшы өйрәнелгән дип әйтеп булмый.
Лулли тормышы гаять кызыклы, ул патшалар һәм понтифлар белән очраша, гел сәяхәт кыла, дәрелфөнүннәрдә дәресләр бирә, үз чорының интеллектуаль элитасы вәкилләре белән аралаша, католик чиркәү җыеннарында катнаша, тәре яулары һәм католик көчләп чукындырулар яклы була. Соңрак төрмәгә утыртыла һәм шәхси кризис кичерә. Шул ук вакытта зур фәлсәфәче, язучы һәм Урта гасыр дин белгече буларак ул зур әдәби мирас калдыра.
Раймон Лулли шул дәрәҗә тарихи шәхес иде ки, аның биографиясендә кайбер төгәлсезлекләр һәм каршылыклар очрый: шәкертләре аның дәрәҗәсен кайсыдыр дәрәҗәдә бизәргә тырышса, дошманнары, киресенчә, аның шәхесен бозарга тырыштылар, ә билгесез авторлар хәтта аның исеме белән яздылар. Шуңа күрә алхимия һәм каббала турында трактатлар, хәтта кайбер фәнни ачышлар да аңа тагыла. Ләкин шулай да, Лулли гыйлемнең күп төрләренә ия булганлыктан аның әсәрләрендә төрле фәннәргә сылтамалар очратыла. Раймон Лулли үз гомерен христиан диненә һәм кяферләрне католик диненә күчерүгә багышлый, аның барлык әсәрләре бу идеялар белән үрелә.
Гомеренең беренче 30 елы
Раймон Лулли Пальма-де-Мальорка утравында, аны Арагон патшасы Джеймс I яулап алганнан соң һәм Мальорка патшалыгы барлыкка килгәннән соң, дөньяга килә. Аның тууының төгәл датасы сер булып кала, аның якынлыча туган вакыты гына билгеле: 1232 - 1233 еллар. Әти-әнисе Раймон Амадо Лулли һәм Изабелла де Эрил, нигездә Барселонаның шәһәр аристократиясенә, яки башкача әйткәндә, Каталан алпавытларының бер катламына керәләр.
Раймонның әтисе, титулы буенча, Джеймс I-дән берничә милек ала, алар Җир бүлү турындагы Мальорка китабында язылган. Бу факт аның патша алып барган яулап алу сәясәтенә хәрби яисә финанс яктан керткән зур өлеше хакында бер дәлил. Луллилар гаиләсе Мальоркада урнашалар һәм утрауның социаль иерархиясендә үзләрен чагыштырмача югары катламында табалар, ахырда кече Раймон Лулли бу юлдан иң югары катлам сафларына да ирешә.
Рәсми чыганакларга караганда, Раймонның патша сараендагы карьерасы аның тәхет варисы булачак Мальоркалы Джеймс II мохитенә керү белән башлана. рәсми рәвештә тәхет варисы булып киткәч башланган. Шул вакытта Раймон патша хакимиятен җитәкләп китә. Моңа кадәр дә граф Рикур сараенда кайсы да булса вазифаны алу мөмкинлеге бирелгәнен искәртмичә булмый.
1257 елда Раймон Лулли яшь Бланка Пиканига өйләнә, аларның ике баласы була: Доменик һәм Магдалена.
Невен кануны
Невен Кануны ул Мур законының квант санакларына карый торган тәкъдим ителәгән киңәйтелүе. Анда расланганча квант санакның эшкәртү куәте икеләтә экспоненциаль функция буенча булачак. Ул Google-да Инженерия һәм Аерым Галим Квант Ясалма Интеллект Лабораториясе җитәкчесе, Хармут Невен хөрмәтенә аталган.
Раймон Лулли
Белем
Лулли Парижга укырга күченергә тиеш булса да, туганнары һәм дуслары, аеруча Раймон де Пеафорт киңәше буенча, янәдән Мальоркага кайтырга карар кыла. Анда ул 9 ел дәвам иткән уку дәверен башлый.
Мальжице
Мальжице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Раймон Лулли
Белем
Бу вакытта ул Санта Мария Ла Реаль һәм Сан-Доминго заһидханәләренең китапханәләрендә укый. Латин, фәлсәфә, дин белеме, хокук, шулай ук табигать белеме, аеруча медицина фәннәрен өйрәнә. Соңгы факт аның Монпельеда берникадәр вакыт үткәргәненә ишарәли. Шулай ук гарәп телен дә өйрәнә: моның өчен аңа тел, әл-Газали мантыйгы һәм, мөгаен, суфичылык нигезләрен өйрәткән белемле кол сатып ала. Әмма бу укытучы белән аралашу яхшы тәмамланмый, Лулли аны Гаисәне тәнкыйтьләве өчен кыйный. Уч алу нияте белән укытучы Луллины үтерергә тырыша, әмма кылыч белән яралый гына. Нәтиҗәдә, кол төрмәгә утыртыла һәм үз-үзенә кул сала.
(11325) Славицки
(11325) Славицки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Раймон Лулли
Белем
Бу уку дәверенең ахырында Лулли гарәп телендә үзенең беренче ике әсәрен язды, алар тиздән Латин һәм Каталан телләренә тәрҗемә ителде: "Аль-Газали мантыйгы компендиумы" һәм эчтәлеге вә күләме буенча камил, тәрҗемәи хәленең кайбер мизгелләрен үз эченә алган аскетик мистик "Алла турында уйлар китабы" (1272) сүзлеге. Бу христиан әдәбиятына нигез салган һәм шул ук вакытта Каталан әдәбиятының таҗы булган китап. Де Рикер, Комас һәм Молас сүзләре буенча: “Лулли иҗади юлын киңләп, зурлап һәм тулысынча өлгер, сынау һәм хаталардан, оялчан икеләнүдән башка, ә тәҗрибә туплаган, Аллага мәхәббәт белән тулы китап белән башлый. Аның фәлсәфи фикер йөртүе югары дәрәҗәдә, прозасы камил, ул үз өлкәсендә энциклопедик һәм бер сулышта укыла. "
(11325) Славицки
Тарихы
1995 елның 17 сентябрендә Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SG» саналган.
Раймон Лулли
Яшьлек еллары
Аның тормышы турында күп риваятьләр таралган. Ышанычлы мәгълүмат аның язмаларында (аеруча кайбер автобиографик шигырьләрдә) һәм шәкертләренең сүзләреннән тупланган тәрҗемәи хәлендә очрый. Лулли Мальорка утравының Пальма шәһәрендә туган; яшьлеген Арагон сараенда патша идарәчесе итеп үткәргән. Иртә никахлашуына карамастан, "гыйшык маҗаралына" үтә дә бай тормыш алып барган. Гомеренең утыз икенче елында азгын хисләр белән үрелгән җыр язганда, хачка кадакланган Гаисә күренешенә дүрт тапкыр шаһит була.
Бу аның эчке дөньясында кискен үзгәрешкә сәбәп була; патша сараеннан һәм гаиләсеннән чыгып, Мирамарның ташландык тавына урнаша, соңрак аның берничә шәкерте бу җирдә кечкенә заһидханә сала (тик ул үзе беркайчан да заһидчелеккә яки руханилыкка тартылмый). Христиан динен бердәнбер дини хакыйкать итеп кенә түгел, ә иң камил акыллы, дип күргән Лулли, кяферләрне инандыру өчен бик аз эшләнә, дип уйлый.
Җитлеккәнлек чоры
Луллиның алдагы тормышы бу өч фаразны тормышка ашыруга багышланган. Аларның беренчесен тормышка ашыру өчен, ул төрле зурлыктагы трактатлар яза, анда төрле яклардан үзенең ars generalis, ars Universalis, ars magna дип аталган мантыйк ысулын аңлатырга һәм ачыкларга тырыша. Бу "сәнгатьтә" Лулли, гомуми төшенчәләрнең (universalia) "яшәвен" мөстәкыйль булып күрсәткән Урта гасыр реализмына таяна. Моннан чыгып, Лулли, чынбарлыкны төрле комбинацияләр аша дөрес һәм эзлекле катлаулану, һәм шуннан чыгып, акыл да, төшенчәләрнең мантыйк тәртибе буенча, әйберләрнең асыл бәйләнешен ачыклый ала, дип фараз итә.
Акыллы бәйләнеш схемасы
Бу соңрак Һегельдә тирәнрәк һәм нечкәрәк формада яктыртылачак позиция билгеле бер фәлсәфи мәгънәгә ия. Луллиның мәшһүр "түгәрәкләре" турында шуны ук әйтеп булмый (XIII гасырда Раймон Лулли өч катлы логика нигезендә төзелгән кәгазь түгәрәкләр формасындагы машина уйлап таба). Луллиның әсәрләрендә тиешле фигуралар белән сурәтләнгән бу логик механизм берничә хәрәкәтчән концентрик түгәрәктән торган. Түгәрәкләр бүлекләргә («камераларга») сызыклар белән бүленгән, аларда гомуми төшенчәләр яки барлык гамәлдәгеләрнең төп категорияләре билгеләнгән. Аларның һәрберсенең бүлекчәләре теге яки бу түгәрәктәге бүлекчәләргә карата билгеле бер урын алган. Аларны ничек тә булса әйләндереп, күп яңа комбинацияләр чыгарып булган. Бу күренешне Лулли "яңа реаль хакыйкать" дип исемләгән.
Әлеге түгәрәкләр, тулаем алганда, мөмкин булган белемнең бөтен өлкәсен үз эченә алган: аларның берсендә илаһның төп атрибутлары, икенчесендә - мантыйк категорияләре, өченчесендә - метафизик категориләр (хәтта хокук һәм медицинага кадәр) чагылган. Чынлыкта, мондый механизм ярдәмендә бернинди хакыйкать табылмаган, исбатланмаган, шуңа күрә бүгенге көнгә кадәр әлеге схема кызыклы уенчык булып кына күзаллана. Лулли үзе әйтүенчә, түгәрәкләр системасы аңа Мальорка утравында булган төштәге күренештә ачылган.
Ул алдауларга һәм алдауларга бик ышанганлыктан, аның хыялында барлыкка килгән булу һәм танып белү өлкәләренә үтеп кергән интеллектуаль бәйләнешнең символик схемасы аның тарафыннан дөрес аңлашылып җитмәгән, мөгаен. Тик ул түгәрәкләр белән генә канәгать булмый һәм үз системасын аңлатуда башка визуаль ысулларына (мәсәлән "төшенчәләр шәҗәрәсенә") мөрәҗәгать итә.
Татар Сүллесе
Татар Сүллесе — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Сулли елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Раймон Лулли
Лулли идеяләре
Аның фәлсәфи эшчәнлегенең төп мотивы - бер генә хакыйкать барлыгына инану: иман өчен дөрес булганы акылга чит була алмый, һәм теләсә нинди алдану акыллы дәлилләр белән кире кагылырга мөмкин.
Татар Сүллесе
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Раймон Лулли
Лулли идеяләре
Монда ул аверроистларның ике хакыйкать принцибына каршы чыга. Аверрос, Аристотель тәгълиматларын үзенчә аңлатканда, аңа кискен пантеистик төсмер биргән. Озакламый әлеге теория Европа мәктәпләрендә шәкертләр тапкан. Әмма кайбер карашлары христиан доктринасына туры килмәвен алар иман өчен табигый дөрес булганы саф акылга сыймаслык булырга мөмкин, дип аңлатканнар.
Татар Сүллесе
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раймон Лулли
Лулли идеяләре
Бу күренешне Лулли икейөзлек дип бәяли һәм аверроистларга каршы чыга. Аверроситларга хуш килгән "дини хакыйкатькә акыл белән ирешеп булмый, аңа ышанырга гына кирәк" төшенчәсен дә Лулли кискен тәнкыйтьли.
Дини хакыйкатьләрнең акыллы исбатлавы диннең әхлакый хезмәтен ала, дигән фикергә Лулли каршы чыга. Аның фикеренчә, акыллы дәлил нигезендә иман барлыкка килмәсә дә, кяферләрне яңа дингә күндерүдә бу яхшы гына булыша ала. Лулли буенча, акыл һәм иман - бер үк эчтәлекнең төрле формалары. Һәм әлеге аерманы ул түбәндәгечә билгели: кирәклек һәм мөмкинлекне акыл күрсәтә ала, әмма чынбарлык иман аша гына күзалланырга мөмкин. Луллиның рационализм яки акыллылык төшенчәсе хөрмәт яки камиллек идеясы белән тыгыз бәйләнә.
Лулли үз системасы ярдәмендә мөселманнарда христиан диненең барлык хакыйкатьләрен исбатлый алуына инана. Әмма бу "универсаль" коралны кулланылуы өчен гарәп телен белергә кирәк, дип искәртә. Лулли үзе аны җентекләп өйрәнә, кайбер хезмәтләрен башта бу телдә яза, гарәп әдәбияты белән дә яхшы таныш була. Тик аның көнчыгыш телләре коллегияләрен төзү идеясе уңышсыз тәмамлана. Доминиканнар һәм Францисклар хакимиятенә, университетларга һәм хакимнәргә, папа куриясенә, һәм ниһаять, бөтен көнбатыш чиркәвенең Вена соборына мөрәҗәгатьләре уңышсызлыкка дучар була. Миссионер хезмәтен киң оештыруга ирешә алмыйча, Лулли берничә тапкыр үз кулы белән аны тормышка ашырырга омтыла, Төньяк Африка мөселманнарына христиан динен вәгазьләргә сәфәрләр кыла.
Мөселман руханилары белән иман турында бәхәсләреннән соң, Лулли хакимият һәм халык игътибарын җәлеп итә. Аңа карата көч кулланыла, ул төрмәләргә утыртыла, илләрдән куыла. Туниста аны шәһәр мәйданында Инҗил вәгазьләве өчен ташлар атып үтерәләр. Аның гәүдәсен Генуя сәүдәгәре Стефан Колумб (Христофорның бабасы) күтәрә, аны корабында Пальмага алып кайта (кайбер риваятьләр буенча, ул юлда гына җан бирә). Туган ягында Лулли зур хөрмәт белән күмелә, җирле изге һәм кәрамәт иясенә әверелә. Соңыннан, Луллины канонизацияләү омтылышы ясала, ләкин аның "Изге Ана гөнаһсыз йөккә узуы" турындагы карашлары аркасында көчле Доминикан ордены моны кире кага. 1372 елда Арагон патшалыгының провинциаль тикшерүчесе Николай Аймерик Ллулга каршы төрле дини гаепләр таба, ләкин патша һәм Испаниянең абруйлы кешеләре моңа каршы чыга. Әлеге 1419 елда Луллига каршы язылган папа булласы ялган дип игълан ителә.
Ахырда, Лулли beato (изге) дип игълан ителә. Испаниядә 29 мартта, Франциск орденында 30 июньдә искә алына.
Лулли мирасы
Луллиның тарафдарлары саны аның гомеренең соңгы елларында бик тә арта, үлеменнән соң, алар махсус бер мәктәп булдыралар, һәм ул XV гасырда чәчәк ата. Париж университетында гына аның осталыгын тулысынча раслаган 50 остаз һәм табиб булган. Әлеге мәктәп шәкертләре тарафыннан иҗат ителгән әсәрләр кайчакта ялгышлык белән Лулли тарафыннан язылган, дип фаразлана.
Ренан сурәтләгән 313 әсәрнең күбесе (якынча 100) Луллиныкы түгел. Болар барысы да алхимик трактатлар: Лулли алхимия белән шөгыльләнмәгән, аны ялган һәм әхлаксыз сәнгать дип күргән. Шул ук вакытта, инде Луллиның якын туганнары аны алхимик дәрәҗәсенә күтәргән булган.
Моны аңлашылмаучанлык белән аңлатырга мөмкин: ars magna, ars Universalis дигән Лулли тарафыннан кулланылган атамалар шул чорда металл үзгәртү һәм эликсирлар чыгару сәнгатенә ишарәләгән.
Ялгыш нәтиҗәсендә Лулли хезмәтләре дип аталган алхимия әсәрләрендә зур төгәлсезлекләр дә очрый: Лулли беркайчан да Англиядә һәм инглиз патшасы Роберт сараенда хезмәт итмәгән.
Диннең һәм фәннең иң мөһим шәхесләренә махсус кушаматлар бирү схоластик гадәте буенча, Луллига яктыртучы остаз (doctor illuminatus, illuminatissimus) кушаматы бирелгән. Яңарыш чорындагы Неттесхайм Агриппасы, Николай Кузанус һәм аеруча Джордано Бруно аның белән бер рәткә куела.
Фәлсәфә тарихындагы урыны
Фәлсәфә тарихында Лулли күренекле урын алган:
Луллиның төп җитешсезлеге - механик схемаларда китерелгән идеяларның начар фәлсәфи бәян ителүе.
Ләкин, фәлсәфи уйларны механик яктан күрсәтү гади формалардан ким түгеллеге дә кайбер белгеч тарафыннан фараз. Башлангыч чыганакларны өйрәнү күрсәткәнчә, идеяләрнең механик бәян ителүеннән барлык "өч кодларны: текстны-рәсемне-схеманы" куллану хәерлерәк. Әлеге кодларның аңлату мөмкинлеге күпкә көчлерәк. Шул ук вакытта Яңа вакыт фәлсәфәчеләре сурәт һәм схемалардан тулысынча баш тартты диярлек.
Ла-Пиль
Ла-Пиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Яглы (Шавшат)
Яглы (Yağlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Шавшат илчесенә караган бер авыл (köy).
(10373) MacRobert
(10373) MacRobert — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 мартында Деннис ди Сикко тарафыннан Sudbury обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 ER» саналган.
Качева
Качева — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сотка елгасының уң ярыннан 69 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Кёнигзегвальд
Кёнигзегвальд (Königseggwald) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Качева
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Нәҗметдинов
Нәҗметдинов — фамилия.
Качева
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олы Игнат районы
Олы Игнат районы (Большеигнатовский район, Покш Игнад буе, Оцю Игнатовань аймак) — Мордовия составына керүче муниципаль район. Үзәге — Олы Игнат авылы.
Раян (Айова)
Раян  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Джонсборо (Теннесси)
Джонсборо  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Жыличы (агрошәһәрчек)
Жыличы  (Жылічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Джонсборо (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раян (Айова)
Тарихы
Раян шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торрес (Хаэн)
Торрес — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анестезиология
Анестезиология (анестезия+logos фән) — авыртуны бетерү (наркоз һәм урынчалы анестезия) теориясе һәм практикасы мәсьәләләрен өйрәнә торган фән.
Анестезиология хәзерге вакытта медицинаның киң тармагына әверелде һәм ветеринариядәге әһәмияте арта бара. Анестезиологиянең төп бурычы — авыртуны тоемлауның анатомик-физиологик нигезләрен өйрәнү, урынчалы анестезия чараларының, наркотик, нейролептик, ганглиоблокадалагыч һ.б. матдәләрнең хайван организмына тәэсир итү механизмын ачыклау, аларның үзәк һәм периферик нерв системасының, йөрәк-кан тамырлары системасының төрле бүлекләренә йогынтысын белү. Наркозны куллану буенча киң һәм төрле яклы тикшеренүләр алып барыла, чөнки наркотик матдәләр, организмдагы матдәләр алмашын кискен үзгәртеп, системаларга, әгъза һәм тукымаларга тирән йогынты ясый. Анестезиология бурычына шулай ук хайванның төренә, аның гомуми хәленә, авыру характерына һ.б.га бәйле рәвештә наркозның тиешле ысулларын куллану өчен кирәкле шартларны ачыклау керә. Анестезиологиянең заманча методлары авыртуны бетерү генә түгел, ә бәлки операциянең организмга зарарлы тәэсирен йомшарту, наркотик матдәләрнең микъдарын чикләү мөмкинлеге дә бирә.
Подтшцянна
Подтшцянна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Здзяр-Ляс
Здзяр-Ляс — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Додж (округ, Джорджия)
Додж — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Истмен шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1870 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1298 км² тәшкил итә.
Тәрби районы
Үзәге — Тәрби шәһәр тибындагы посёлогы.
Узницы
Узницы (Узніцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Котада
Котада — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Издебник (Карпатасты воеводалыгы)
Издебник — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сент-Етьенн-дю-Рувре
Сент-Етьенн-дю-Рувре — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Издебник (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хоупь-Я
Хоупь-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вей-Я елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бистричка (Мартин)
Бистричка  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лаперьер-сюр-Сон
Лаперьер-сюр-Сон (Laperrière-sur-Saône) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Лон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.17 км².
Гевио (Новара)
Гевио — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гевио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11326) Ладиславсхмиэд
(11326) Ладиславсхмиэд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пураний-де-Сус
Пураний-де-Сус — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(11326) Ладиславсхмиэд
Тарихы
1995 елның 17 сентябрендә Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SL» саналган.
Морнинг-Глори (Техас)
Морнинг-Глори  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пураний-де-Сус
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морнинг-Глори (Техас)
Географиясе
Морнинг-Глори халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джубега
Джубега — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подуле
Подуле — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәңгүш районы
Тәңгүш районы (Теньгушевский район, Теньгуш буе, Теньгжелень аймак) — Мордовия составына керүче муниципаль район.
Үзәге — Тәңгүш авылы.
Ла-Потри-Матье
Ла-Потри-Матье — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(10374) Etampes
(10374) Etampes — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 GN19» саналган.
Жыличы (авыл, Киравский районы)
Жыличы  (Жылічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Олы көн бәйрәме
Олы көн бәйрәме яки Пасха (юнанча πάσχα, латинча Pascha, яһүд сүзеннән - ‎פסח‎ [Pesaḥ] - "яныннан үтеп китү" ), шулай ук Гайсә Мәсих Терелүе (юнанча Ἡ Ανάστασις τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ)  - христиан иң борынгы бәйрәме, гыйбадәт елының төп бәйрәме. Инҗил китабында тасвирланган Гайсә Мәсих терелүенә багышлап үткәрелә. Хәзерге вакытта һәр ел өчен бәйрәм итү көне ай-кояш тәкъвиме буенча билгеләнә.
Тарих
Христианнар бу бәйрәме беренче гасырда Гайсә Мәсих терелгән көннән алып бәйрәм итәләр. Бәйрәм көне итеп 4 апрельдән (21 март искечә) соң тулы ай үткәч беренче якшәмбе көн билгеләнә. Бәйрәм итү төнне яки иртән чиркәүдә гыйбадәт кылу белән башлана.
Гаиләләрдә посттан соң (христиан дине буенча сөтле һәм итле аш ашамый тору) мул ризыклы табын әзерләнә. Гореф-гадәт буенча бәйрәм куличы һәм буялган күкәйләр изгеләндерелә. Бу көнне христианнар бер-берсенә, тормыш символы булган, буялган йомырка бирә.
Пасха бәйрәме - христиан дөньясында үзәк дини бәйрәм. Христиан Библиясе нигезендә, Гайсә улемнән соң өченче көнгә баш күтәргән (үлемнән котылган). Кайбер христианнар бу якшәмбене Пасха бәйрәмендә яки пасха якшәмбесендә (шулай ук Ял көне яки Христосның яңадан терелүе) бәйрәм итәләр. Пасха - ул хәрәкәтләнә торган бәйрәм, шул мәгънәдә ул граждан календаренда теркәлмәгән.
Традицияләр нигезендә, пасха якшәмбесе пасха хезмәтендә катнашу, чиркәү янындагы яңа утны якшәмбе иртәсендә кабызу юлы белән бәйрәм ителә. Икенче бер гадәт - пасха шәме кабызуны,Христосның яраларын данлау өчен, шиплар белән бизәүне үз эченә ала. Бу бәйрәмнең башка үзенчәлекле сыйфатлары - пасха мөрәҗәгатен җиткерү, Бөек заветны уку, чиркәү гимннары җырлау һәм Пасха бәйрәмен бәйрәм итү.
Пасха куяны һәм пасха йомыркаларын эзләү кебек чагыштырмача яңа элементлар әлеге бәйрәмне заманча бәйрәм итүнең бер өлешенә әверелде, һәм бу аспектлар еш кына күп кенә христианнар һәм христиан булмаганнар тарафыннан бер үк дәрәҗәдә бәйрәм ителә. Санта-Клаусның аналогы булган Пасха куяны балаларга бүләкләр китерә (буялган йомыркалар), бәйрәм алдыннан төн барышында. Пасха күкәйләре - гадәттә, буялган тавык йомыркасы, ләкин бүгенге гадәт - аларны шоколад күкәйләр яки кондитер эшләнмәләре белән,"тимер-кондыз" конфетлар белән тулган пластик күкәйләргә алыштыралар. Бу йомыркаларны гүя пасха куяны качырган, балалар аларны иртә белән Пасхада табырга тиешләр.
Керәшеннәрнең гореф-гадәтләре
7 гыйнвар Раштуа (авыз ачу) көнне Гайсә Мәсих туганнан соң, 19 гыйнварда чумылдырыла һәм 33 яшендә, явыз җаннар тарафыннан тотылып, тере көенчә Качка кадаклана. Шуннан соң бар дөньяны гаҗәпкә калдырып, ул яңадан терелеп, аякка баса һәм бу көн – Олы көн дип атала.
Олы көн яки Пасха бәйрәме язгы көн-төн тигезләнүгә, һавадагы айның торышына карап, һәр елны төрлечә – 4 апрельдән 8 май араларындагы атна көнгә туры килә. Христиан дөньясында Христос терелеп тору көне бик зурлап уздырыла. Православие дине өйрәтүләре буенча, Иисус үз ирке белән үзенә газап һәм җәфалы үлем алып, шуның белән кешеләрнең җазыкларын үзе җолып ала. Олы көнгә каршы төн бөтенләй үзгә, серле, язгы төннәрнең берсе. Ул төнне берәү дә йокламаска тиеш, чөнки бу төнне бәхет өләшәләр, ә йокласаң, өлешсез каласың, дигән сүз.
Бәйрәмгә кадәр олылар 7 атна ураза тота. Элек ураза тотудан бала-чага да читтә калмаган. Бу вакыт эчендә ураза тотучылар төрле үсемлекләрдән әзерләнгән ризыклар белән генә тукланырга тиешле. Олы ураза вакытында кеше сөйләү, җазыклы эшләр башкару тыела. Пасхага хәтле өч атна элек өй юыла, йорт тирәләре тазартыла. Олы көнгә каршы кичтә, мунча кереп чыккач, күпләп күкәй маныла. Хуҗа хатыннар иртәнгә кадәр тәм-том өлгертә, әче һәм төчегә басылган камырлардан күмәч, пилмән, шишара һәм башкаларны пешерә.
Изгеләр китабында бәйрәм көнне менә мондый сүзләр әйтергә кушылган: «Бүген Христос терелеп торган көнне, бәйрәм итеп җактырылышыйк та, эй туганнар диешеп, бер-беребезне кочаклашыйк; безне күралмый торганнарны да, Христосның терелеп торуы хакына, барын да кичерик; аннары дәшеп, болай әйтик: – Христос үлгәннән терелеп торган, үлгәннеге белән үлемнең кыуатын бетергән, үлгән кешеләргә дә тереклек биргән».
Рубцовск
Рубцовск (Рубцовск) — Россия Федерациясенең Алтай краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,0%), алманнар (1,0%).
Яглыалан (Турхал)
Яглыалан (Yağlıalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Турхал илчесенә караган бер авыл (köy).
Кёнигсфельд (Шварцвальд)
Кёнигсфельд (Königsfeld im Schwarzwald) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торрес-де-Альбанчес
Торрес-де-Альбанчес — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Здзяр-Малий
Здзяр-Малий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Реддинг (Айова)
Реддинг  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Реддинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальковице (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
KGB törkeme
«KGB törkeme» yaki «Kazan Gruppası Bedretdin» — 1992 yılda fin tatarı Deniz Bätretdin tarafınnan nigezlängän tatar al’ternativ etno rok/caz-orkestrı.
Tarix
1992 yılğa qädär «The Sownds of Tsingishan (Çınğızxan tawışları)», «Başqarma» törkemnärendä çığış yasağan Deniz Bädretdin 1992 yılnıñ avgustında Qazanğa Berençe bötendönya tatar kongressına çaqırıla. Ul anda Gala-konsertta qatnaşa.
Bu yılnı bötendönya tatarları tarixta berençe tapqır cıyılalar häm Bädretdin berdänber Rossiä häm BDB illärennän bulmağan keşe bula.
1993 yıldan törkem rok profressiv yoğıntılı tatar xalıq muzıkasın oyıştıra. Şul uq waqıtta, Bädretdin üzeneñ tatar telendäge cırların buldıra başlıy.
Törkemneñ Qazanda, Peterburgta, Helsinkidä, Yarvenpäyada, Kaustinenda, Neftekamada çığışları bula. Mäskäwdäge berençe çığış 2003 yılnıñ aprelendä bula.
Berençe al’bom
KGB törkeme üzeneñ berençe «TATARSTAN POYEZI» al’bomın «Akbazar Oy»dä 2003 yılda çığara.
Bu CDnı Kallus, Mäskäw, Helsinki qalalarındağı 2003 yılnıñ aprelendä uzğan üzläreneñ «Bez Tawiş işetäbez (Bez tavış işetäbez)» isemle turlarınnan soñ çığaralar.
Al’bomda ike xalıqara muzıkant ta qunaq bularaq bar:
Sıltamalar
Törkem:Tatarstanda rokTörkem:Tatarça rok
Шептаки (Муркаш авыл җирлеге)
Шептаки (Шаптак, Шептаки) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429530. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232835002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300016200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 465 кешенең яшәве мәгълүм.
(11327) 1995 SL2
(11327) 1995 SL2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 17 сентябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SL2» саналган.
Йодливка
Йодливка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кумеада
Кумеада — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Аксарка
Аксарка (Аксарка, Хоя'-Сале) — авыл, Ямал-Ненец автономияле округының Урал буе районы административ үзәге.
Халык саны — 3 133 кеше (2010).
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (44,4%), хантлар (17,7%), ненецлар (12,3%), комилар (9,3%), украиннар (7,3%), татарлар (2,4%).
Икътисад
Балык заводы, пристән.
Камышлы (Бисмил)
Камышлы (Kamışlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Узноснае
Узноснае (Узноснае ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дойл (Теннесси)
Дойл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кедовка
Кедовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Ташлыкүл (Ык кушылдыгы)
Ташлыкүл — Ык елгасының сул кушылдыгы. Татарстанның Азнакай районы биләмәләрендә ага. Тымытык авылы янында Ыкка коя. Елга озынлыгы 14 км.
Кедовка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ташлыкүл (Ык кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Сент-Женевьев (Сен-Маритим)
Сент-Женевьев — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Югары Арбаш
Югары Арбаш — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 322 тирәсендә. Почта индексы — 422134.
Тарих
1619 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Динара Сафина
Динара Мөбин кызы Сафина (tat. lat. Dinara Safina) (1986 елның 27 апреле, Мәскәү) — теннисчысы, Россиянең танылган спортчысы, Россиянең Атказанган спорт остасы, элекке Дөньяның беренче ракеткасы (икенче тапкыр Россия тарихында), Олимпия уеннары-2008 көмеш медале иясе. Марат Сафинның сеңлесе.
Югары Арбаш
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Динара Сафина
Төп казанышлар
Динараның абые - Марат Сафин - мәшһүр теннисчы, Дөньяның беренче ракеткасы да булган.
Марат һәм Динара дөньяның тарихында "Дөньяның беренче ракеткасы" дәрәҗәсенә лаек булган бердәнбер бертуганнар.