cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фазыл чишмәсе (җыр)
Тарих
Сибгат Хәким «Фазыл чишмәсе»нең сүзләрен язуы турында :
Башта җырның ике куплеты языла. Радио көнендә (7 май) радиокомитет артистлары Казан мехчылар клубында концертта «Фазыл чишмәсе»н дә башкара. Әмма тыңлаучыларга җыр кыска тоела, дәвамын таләп итәләр. Сибгат Хәким җырны 5 куплет итеп яза. Китап укучылар белән булган очрашуларда Сибгат Хәкимнән: «“Фазыл чишмәсе” кайда?» дип сорый торган булганнар. Шагыйрь «Фазыл чишмәсе»нең беркайда да булмавын, шагыйрь фантазиясе белән генә табылган исем дип аңлата. Туган ягы Күлле-Кимегә кайткач, авылдашлары сораган: «Сибгат ага, Фазыл чишмәсен күрергә телисеңме?» «Нинди чишмә ул?» - дип аптыраган шагыйрь. Авыл янында чишмә чыга башлаган һәм яшьләр аңа «Фазыл чишмәсе» дигән исем кушканнар икән. Әүвәл халык көе, Сибгат Хәким сүзләре дип күрсәтелсә, соңрак чыккан татар җырлары җыентыкларында Сибгат Хәким  сүзләре, Мансур Мозаффаров көе дип күрсәтелә. Мансур Мозаффаров әлеге халык көен халык уен кораллары оркестры һәм солист өчен эшкәрткән.
Башкаручылар
Бу җыр Зифа Басыйрова, Галия Гафиятуллина, Гөлсем Сөләйманова, Мөнирә Булатова, Рузалия апа, Энҗе Шәймурзина һ.б. репертуарында бар.
Галия Гафиятуллинаның «Татарские песни» альбомында (С30 10639-40, Мелодия, 1978) урнаштырылган
Җырның сүзләре
Чылтырап аккан чишмәгә Суга дип килгән идем; Тиз генә әйләнеп өйгә Кайтырмын дигән идем.
Өздереп нигә карадың, Ник тоттың чиләгемнән? Суларым түгел, ялкыным Түгелде йөрәгемнән.
Кызарып янган шәфәкътан Күзләрем алалмадым. Тибрәнде телем, әйтергә Сүзләрем табалмадым.
Березовый (Крутец кушылдыгы)
Берёзовый — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Крутец елгасының сул ярыннан 5,1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малий Бучек (Кемпинский повяты)
Малий Бучек  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Люша (Шаранта-Маритим)
Люша — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Хиляки
Хиляки (Хілякі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кулубалык (Хавса)
Кулубалык (Kulubalık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Хавса илчесенә караган бер авыл (köy).
Санкт-Галлен (Штирия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Парья теле
Парья теле — Һинд-арий теле, Һинди һәм хәзерге чегән телләре арасында торышны алып тора. И. М. Оранский тарафыннан ачылган һәм тасвирланган. Парья телендә сөйләшүчеләр Гиссар үзәнендә (Таҗикстан) һәм Сурхандәрья өлкәсендә (Үзбәкстан) яшиләр.
Грамматика
=== Саннар ===
Феликсзе
Феликсзе — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирдешть (Васлуй)
Гирдешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жлобин (Подлясье воеводалыгы)
Жлобин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гөкчебашы (Салыпазары)
Гөкчебашы (Gökçebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Андрей Сергеев
Андрей Сергеев (Андрей Николаевич Сергеев,, ) — Россия хоккейчысы (сакчы), яшьләр арасында дөнья чемпионы (2011).
Валансьен
Валансьен (Valenciennes) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Валансьен кантонына карый.
Губеш
Губеш — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 732
NGC 732 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Жуи-ан-Питивре
Жуи-ан-Питивре — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Җабык
Җабык (Джабык) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Artur Kompton
Artur Holli Kompton (inglizçä Arthur Holly Compton; 1892-1962) — AQŞ fiziğı, Nobel premiäse iäse (1927).
Җабык
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Artur Kompton
1922 yılda elektronnarda röntgen nurlanışı sibelüe säbäple dulqın ozınlığı üzgärüe küreneşen añlatıp, foton buluın isbatlıy. Älege açış öçen Nobel premiäsenä layıq bula.
Җабык
Халык
Халык саны динамикасы:
Artur Kompton
1918 yıldan röntgen nurlanışın tikşerä.
Җабык
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%),.
Artur Kompton
1921 yılda elektron üz küçäre tiräsendä äylänüe yäğni spinğa iä buluın faraz itä.
1931 yılda Kolorado Evans tawında ğälämi nurlar tikşerä.
1941-1942 yıllarda AQŞ atom bombaşın buldıruda qatnaşa.
Tormış yulı
1892 yılda AQŞ Ohayo ştatı Wuster şähärendä tua.
Baştaraq astronomiä belän qızıqsına.
Япониядә татар һәм башкорт җәмгыяте
Япониядә татар һәм башкорт җәмгыяте, шулай ук япон татарлары һәм башкортлары — Япониянең Октябрь инкыйлабыннан соң барлыкка килгән милли азчылыкларының берсе. Нигезен 1919 нчы елда СССР дан Манҗурия аркылы качкан совет властенә каршы булган татарлар һәм башкортлар тәшкил итә. 1920 нче елларда аларның гомуми саны 1200 дән артык була. Токио һәм Кобе тирәсенә күчеп киләләр. Җәмгыять тырышлыгы белән Япониядә беренче мөселман гыйбадәтханәсе –Токио җәмигъ мәчете барлыкка килә һәм  ислам дине хакимият танылуы ала. 1938 елда төзелгән Токия «Исламия» мәчете 1985 елдагы җир тетрәүдән соң җимерелә, 1986 елда ул тулысынча сүтелә. 1998 елда яңа мәчет төзелә башлый. 2000 елның 30 июнендә мәчет ачыла.
Artur Kompton
Tormış yulı
1913 yılda Wuster universitetın tämamlıy.
HD226860
HD226860 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Япониядә татар һәм башкорт җәмгыяте
1939 елда премьер-министр Киитиро Хиранума ислам Япониядә буддачылык һәм христианлык белән тигез хокуклы дип белдерә.
Artur Kompton
Tormış yulı
1922 yılda foton buluın açıqlıy, 1927 yılda şunıñ öçen Nobel premiäsen ala.
Япониядә татар һәм башкорт җәмгыяте
Күренекле вәкилләре — Мөхәммәтгабделхәй Корбангалиев, Гаяз Исхакый.
HD226860
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Artur Kompton
Tormış yulı
1970 yılda Aynıñ qarşı yağındağı kraterğa Kompton iseme birelä.
HD226860
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Япониядә татар һәм башкорт җәмгыяте
Төркиягә күчеп китү
Чит ил кешеләренә япон гражданлыгын алу мөмкинлеге булмау сәбәпле, Япониядә яшәүче татарлар һәм башкортлар, Гаяз Исхакыйдан ярдәм алып, 1930 нчы еллар ахырында күпләп Төркия Республикасы гражданлыгын алыр өчен гариза яза башлыйлар. Мөрәҗәгатьләрне карау 1953 елда тулысынча тәмамланган. Алар Төркия Республикасының Токио илчелегендә туу турында таныклыклар һәм паспортлар алалар.
Соңрак җәмгыять, бүген күпчелек төрекләрне-машина төзелеше предприятиеләре хезмәткәрләрен, Үзәк Азиядән чыккан  төрки халыкларны, ак башкорт һәм татар балаларын берләштерүче бердәм төрки общинага әйләнә.
Япониядә төрки мәдәнияткә, аерым алганда, татар һәм башкорт мәдәниятенә карата кызыксыну әледә бар.
Әдәбият
99.
(4562) Poleungkuk
(4562) Poleungkuk — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
(19051) 3210 T-1
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3210 T-1» саналган.
(4562) Poleungkuk
Тарихы
1979 елның 21 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 UD2» саналган.
Перково-Дольне
Перково-Дольне — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Галленкирх
Санкт-Галленкирх — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Химры
Химры (Хімры ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
9 нчы мәктәп (Казан)
Казан шәһәре Яңа Савин районының "Инглиз теле тирәнтен өйрәнелә торган 9 нчы урта гомуми белем мәктәбе” гомуми муниципаль бюджет учреждениесе
Денис Сергеев
Денис Сергеев (Денис Валерьевич Сергеев,, ) — Россия һөнәри хоккейчысы (һөҗүмче).
Подград (Любляна)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сухий Кинець
Сухий Кинець — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добра
Добра (Добра) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гановер (Массачусетс)
Гановер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жодзе
Жодзе — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өчкаен
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Оеш
Оеш — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2912/18    кушыла. Елга озынлыгы 107 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Ламб (ай кратеры)
Ламб - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 103,55 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Гораций Лэмб (1849—1934) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Сергей Алексашенко
Сергей Алексашенко (Сергей Алексашенко,, Ликино-Дулёво, Мәскәү өлкәсе, ССРБ) — икътисадчы, анализчы, менеҗер һәм дәүләт эшлеклесе.
Мәскәү дәүләт университетын (1986) бетергән. ССРБ МШ каршындагы икътисади реформа буенча комиссиядә әйдәп баручы белгеч (1990-1991), Рәсәй эшкуарлар һәм сәнәгатькәрләр берлегендә дирекция киңәшчесе (1991-1993), РЭСБ эксперт институты генераль директоры (1993-1995), Рәсәй валүта биржалары берлеге президенты (1995), РФ Үзәк банкы рәисе урынбасары (1995-1998), Рәсәй Саклык банкы рәисе урынбасары (1996-1999), Интеррос һолдингы генирель директоры урынбасары, идарәче директор (2000-2004), Merrill Lynch банкы Мәскәү бүлеге җиткәкчесе (2006-2008), Аэрофлот ширкәте директорлар шурасы әгъзасы, комитет рәисе (2008-2013), Югары икътисад мәктәбендә макроикътисади тикшеренүләр буенча директор (2008-х.в.).
Казчина Винцазка (Кремона)
Казчина Винцазка — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Винцазка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Баеш (Баймак районы)
Баеш — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Казчина Винцазка (Кремона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Баеш (Баймак районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 505 кешенең яшәве мәгълүм.
Гыйльметдинов
Гыйльметдинов — татар фамилиясе.
Малинець (Великопольское воеводалыгы)
Малинець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиринчлик (Арсуз)
Пиринчлик (Pirinçlik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Арсуз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Харвута-Яха (Надосале-Хадыта кушылдыгы)
Харвута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Надосале-Хадыта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
21 март
21 март — Милади тәкъвимендә өченче айның егерме беренче көне. Ел ахырына кадәр 285 көн кала.
right|90px|thumb|Татарстан гербы|link=Татарстан
(19052) 1017 T-2
(19052) 1017 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1017 T-2» саналган.
Острандер (Миннесота)
Острандер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Острандер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Некреси утка табыну йорты
Некреси утка табыну йорты (Грузин телендә: ნეკრესის ცეცხლის ტაძარი) ул Гөрҗистанның көнчыгыш Кахети регионында археологик комплекс, киңрәк Некреси урынының өлеше. Казып чыгарылган бинаның бары тик фрагментар нигез өлеше сакланып калган, ул Зәрдөштлек утка табыну гыйбадәтханәсе, Кояш гыйбадәтханәсе яки Манихейлык изге урыны буларак идентификацияләнә. 2-нче яки 3-енче гасырда төзелгән булып, комплекс 5-енче гасырда җимерелгән булган. Урын Грузиянең Дәүләт әһәмиятендәге күчерелми торган мәдәни һәйкәлләре исемлегенә кертелгән.
Тарих
Некреси гыйбадәтханәсе урта гасыр Некреси монастыре торган калкулыктан көньякта түбән сугарыла торган басуларда ята. Ул Некресида 1984 һәм 1993 еллар арасында Грузия Дәүләт Музееннан археология экспедиция тарафыннан ачылган булган һәм казып чыгаручысы Леван Чилашвили тарафыннан Зәрдөштлек ут гыйбадәтханәсе дип идентификацияләнгән булган. 2004 елда башка такым гыйбадәтханәнең җәйге һәм кышкы Кояш торгынлыклары белән бәйле булуын һәм анда Кояшка табыну элементлары булган икәнен ачыклаган. Альтернатив рәвештә Гурам Кипиани карашы буенча бинаның пространство оешуы ут гыйбадәтханәсе белән туры килми һәм аның теориясе буенча гыйбадәтханә фактик рәвештә Манихейлык гыйбадәтханәсе булган. Урында табылган археологик артифактлар 2-нче гасырдан 4-нче гасырга кадәр чүлмәк фрагментларына чикләнгән; бусагадан күмер 5-нче гасыр радиокарбон датасын биргән, бу урын шул вакытта җимерелгән булганлыгын фараз итә.
Урнашуы
Комплекста ике төзелеш фазасы идентификацияләнгән; аскы офык булып беренче кат һәм культ бинаның нигезе тора, ул 2-нче-4-енче гасыр белән даталана, ул җимерелгән булган. Ике катлам да зур вак таш белән известь растворыннан төзелгән һәм өске катламда өстәмә яссы кирпечләр кулланылган булган. Гыйбадәтханә квадрат планда, үлчәме тулаем 50 x 50 метр. Аның корылышы катлаулы, үзәктә квадрат диярлек 76 м² бина, аның тирәли дүрт күбрәк бина, алар хач-сыман калыпта тезелгән һәм һәрберсе үзәк бинага карый торган ярым-әйләнә апсида белән тәмамлана. Үзәк бинаның көньяк-көнбатыш почмагында балчыктан якынча квадрат мәйданчык, аның үлчәме 4,5 м² һәм анда учак эзләре, бу бина ут гыйбадәтханәсе дигән нәтиҗә ясарга мөмкинчелек бирә. Коридорлары белән бар биш бина һәм керү пулатлары тирәли стена булган. Комплекста теләсә-нинди бүлмәләргә керү тышкы коридорларында киселгән ишекләр аша мөмкин.
Бохараев
Бохараев — фамилия.
Санкт-Георген (Зальцбург)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Михаил Сергеев
Михаил Сергеев (Михаил Егорович Сергеев,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Губислав
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пашто теле
Пашто теле (پښتو), кайвакыт Пухто яки Пахто дип языла, Һинд-Европа телләр гаиләсенең Көнчыгыш Иран теле. Ул фарсы әдәбиятында әфгани (افغانی, Afghāni) буларак мәгълүм. Асаба тел буларак этник пуштуннар тарафыннан сөйләшелә, Әфганстанның ике рәсми телләренең берсе булып тора. Пакистанда сөйләшүчеләр саны буенча икенче региональ тел булып тора, күбесенчә төньяк-көнбатыш Хайбер-Пахтунхва провинциясендә һәм Бәлүҗистан провинциясенең төньяк районнарында сөйләшелә. Шулай ук ул дөнья тирәли пуштун диаспорасының беренчел теле булып тора. Пашто сөйләшүчеләренең тулаем саны кимендә 40 миллион, гәрчә кайберәүләр 60 миллион дип фараз итәләр.
Гирдешть (Телеорман)
Гирдешть — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Маршфилд (сан алу урыны, Массачусетс)
Маршфилд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маршфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пехцин
Пехцин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мазре
Мазре — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пехцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хасадарлы (Горанбой)
Хасадарлы  (Xasadarlı ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
NGC 733
NGC 733 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фельтен (шәһәр, Алмания)
Фельтен  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3896) Pordenone
(3896) Pordenone — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 18 ноябрендә J. M. Baur тарафыннан Chions обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 WB» саналган.
Нестеровка (Диңгез буе крае)
Нестеровка (Нестеровка) — Диңгез буе краеның Пограничный районында урнашкан авыл.
Лапинский (елга)
Лапинсᴋᴎ — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас җөмһүрияᴛсы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №1447 исемсез елганың уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Нестеровка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Кулундере (Каракочан)
Кулундере (Kulundere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (köy).
Гөкчебелен (Енишеһир)
Гөкчебелен (Gökçebelen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лапинский (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Нестеровка (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (7%).
Валлер
Валлер — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Лапинский (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валлер
Чыганаклар
Валлер
Подград (Шентюр)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хлиставичы
Хлиставичы (Хліставічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Жуи-ле-Потье
Жуи-ле-Потье — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Жолодьки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павел Сергеев
Павел Сергеев (Павел Валерьевич Сергеев,, ) — Россия баскетболчысы, Россия кубогы иясе (2013/14).
Сухиня (Польша)
Сухиня  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ламберт (ай кратеры)
Ламберт - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 30,12 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Генрих Ламберт (1728—1777) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Lambert (crater)
Санкт-Георген-ам-Вальде
Санкт-Георген-ам-Вальде — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(19053) 1054 T-2
(19053) 1054 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Санкт-Георген-ам-Вальде
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(19053) 1054 T-2
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1054 T-2» саналган.
HD226958
HD226958 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гургулят
Гургулят — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4281) Pounds
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TE1» саналган.
Пецево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Пецево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчина Винья (Бреша)
Казчина Винья — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Винья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Михаил Сергейчик
Михаил Сергейчик (Михаил Алексеевич Сергейчик,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, СССР тышкы икътисади бәйләнешләр дәүләт комитеты рәисе (1984-1985).
Малошина
Малошина — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шугни теле
Шугни теле яки хугни теле (асаба телдә: хуг̌ну̊н зив, khughnön ziv; таҗик телендә: шуғнонӣ, ), Көньяк-көнчыгыш Иран телләр төркеменең Памир телләренең берсе. Шугни-Рушани SOV (субъект - объект - фигыль) сүз тәртибенә ия, исемнәрдә һәм кайбер сыйфатларда һәм шулай ук фигыльләрнең өченче затында ир-ат җенесен һәм хатын-кыз җенесен аера. Гадәттә Совет мәктәбе галимнәре рушани телен шугнига якын, әмма аерым тел дип саный, шул ук вакытта Көнбатыш мәктәбе галимнәре рушани телен шугни теленең диалекты дип саныйлар, чөнки Әфганстан рушани теле сөйләшүчеләре Бадахшан провинциясенең Шигнан районында торалар.
NGC 734
NGC 734 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Оспа (Таган кушылдыгы)
Оспа  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Таган ([[Об кушылдыгы)|Таган]] елгасының уң ярына тамагыннан 26 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 67 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дөньяның иң инновацион университетлары
Дөньяның иң инновацион университетлары Рейтер яңалыклар агентлыгы еллык эмпирик рейтингыннан гыйбарәт, ул фәнне үстерү, технологияләр уйлап табу һәм яңа базарларга чыгу өчен максималь көч куя торган уку йортларын билгели.
Рейтингы
Эмпирик күрсәткечләр университетларның патентларга гаризалар бирелү ешлыгы, глобаль патент ведомстволарына һәм җирле хакимият органнарына күпме патент бирелү һәм университет патентларының башкалар тарафыннан кулланылу ешлыгы буенча фокуслаша.
Web of Science-та индекслашкан иң күп фәнни журналлары булган алты йөздән артык академик һәм хөкүмәт оешмалары бәяләнә. Аннары бу исемлек һәр университетның Derwent World Patents Index һәм Derwent Innovations Index-ларда регистрацияләнгән патентлары һәм патент эквивалентлары белән чагыштырыла.
Күләме
Рейтингта Европаның 100 иң яхшы учреждение басмасы тәкъдим ителгән, шул исәптән Азия, Тын океан төбәге өчен 75 иң яхшы учреждениесе һәм дөньядагы 25 иң инновацион дәүләт учреждениесе тәкъдим ителгән.
Бөтендөнья икътисади форумы мәгълүматлары буенча, әлеге исемлектәге университетлар оригиналь тикшеренүләр үткәрәләр, файдалы технологияләр тудыралар һәм дөнья икътисадына стимул бирәләр.
Пиринччешме (Малкара)
Пиринччешме (Pirinççeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19054) 1058 T-2
(19054) 1058 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хлусы-Субачы
Хлусы-Субачы (Хлусы-Субачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
(19054) 1058 T-2
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1058 T-2» саналган.
Хлусы-Субачы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фербеллин
Фербеллин — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирдоая
Гирдоая — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сухинцы
Сухинцы (Сухинцы) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Гансон (Массачусетс)
Гансон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отсиго (Миннесота)
Отсиго  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пётр Сергиев
Пөтр Сергиев (Пётр Григорьевич Сергиев,, — , ) — паразитолог, эпидемиолог, СССР медицина фәннәре академиясе академигы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1963), Сталин премиясе лауреаты (1946, 1952), РСФСР сәламәтлек саклау халык комиссары (1937), СССР медицина фәннәре академиясенең вице-президенты (1957-1960).
Подкланець (Жири)
Подкланець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Керзеньга
Зур Керзеньга (Керзеньга, Нилежма) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Паденьга елгасының уң ярыннан 114 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жондково
Жондково — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гурково (София өлкәсе)
Гурково  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Георген-ам-Ибсфельд
Санкт-Георген-ам-Ибсфельд — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мазроль (Шаранта-Маритим)
Мазроль — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пецки (Иновроцлавский повяты)
Пецки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4889) Praetorius
Тарихы
1982 елның 19 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UW3» саналган.
Долгодеревенское
Долгодеревенское (Долгодеревенское) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), башкортлар (6%).
Ламе (ай кратеры)
Ламе - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 84,28 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Зимняя (Содонга кушылдыгы)
Зимняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Содонга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михаил Сергиевский
Михаил Сергиевски (Михаил Васильевич Сергиевский,, — , ) — физиолог, СССР медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1952), Сталин премиясе лауреаты (1952).
Маршфилд-Гиллс (Массачусетс)
Маршфилд-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маршфилд-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суховоля (Замойский повяты)
Суховоля  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рушан теле
Рушани Әфганстанда һәм Таҗикстанда сөйләшелә торган Памир телләренең берсе. Рушани якынча барлык башка Памири телләр суб-төркеменә якын, шугни теле булса да, язгулам теле булса да, сариколи яки орошори теле булса һәм алар белән күп уртак грамматик һәм сүзлеге охшашлыгы белән ия, аеруча шугни теле белән һәм шулай итеп кайбер галимнәр аны шугни теленең диалекты дип таныйлар.
Гөкчебелен (Газипаша)
Гөкчебелен (Gökçebelen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Журанвиль
Журанвиль — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Никола Пашич
Никола Пашич (Никола Пашић, Nikola Pašić,, Заечар, Сербия кенәзлеге —, Белград, Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы) — серб дәүләт эшлеклесе.
Цүрихтагы политехник мәктәбен (1872) бетергән. Вена-Будапешт тимер юлы төзелешендә (1872-1873), Сербия кенәзлеге төзелеш министрлыгында инженер (1873-1875), Сербия милли мәҗлесе депутаты (1875-?), Сербия халык радикаль фиркасе (Народна радикална странка) башлыгы (1881-1926), Тимок күтәрелеше уңышсызлыкка очрагачтын Болгарстанда мөһаҗирлектә (1883-1889), Белград шәһәрбашы (1890-1891, 1987), Сербиянең Рәсәй империясендәге илчесе (1893-1894), элекке Сербия кыйралын үтерү омтылышында гаепләнеп, 5 ел төрмәгә хөкем ителгән; азат ителгән (1899), Сербия кыйраллыгы министрлар шурасы рәисе (премьер-министр, 1891-1892, 1904-1905, 1906-1908, 1909-1911, 1912-1918), Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы министрлар шурасы рәисе (1918, 1921-24, 1924-26).
(19055) 1066 T-2
(19055) 1066 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1066 T-2» саналган.
Мальчево (Великопольское воеводалыгы)
Мальчево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бәхтегәрәй (Ишмөхәммәт авыл советы)
Почта индексы — 453660, — 80206838002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
Хлюпичы
Хлюпичы (Хлюпічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Югары Төгәлбуа
Югары Төгәлбуа (Верхняя Тюгальбуга) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Санкт-Георген-ам-Лайтагебирге
Санкт-Георген-ам-Лайтагебирге — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гирдовень
Гирдовень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жонце
Жонце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Лужки
Түбән Лужки (Нижние Лужки) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), украиннар (5%).
Фечау (Шпревальд)
Фечау  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Виньяса (Бьела)
Казчина Виньяса — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Виньяса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD226982
HD226982 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гурмазово
Гурмазово — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подкланець (Содражиця)
Подкланець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пивнице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кулунҗак (Дивриги)
Кулунҗак (Kuluncak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 735
NGC 735 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хуфи теле
Хуфи теле Таҗикстанның Таулы-Бадахшан автоном регионының Памир телләренең берсе. Ул шугни теленә бәйле һәм кайвакыт аның диалекты дип санала, әмма шактый ерак. Ул Худара елгасы (Бартанг елгасыннан көньякта Рушан шәһәре һәм Рушан сыртыннан һәм агып төшкән Пәнҗ елгасының уң кул кушылдыгы) тарлавыгында авылларында сөйләшелә.
Хмелиска
Хмелиска (Хмеліска ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мишши Чечпел
Мишши Чечпел (Çеçпĕл Мишши,, — , ) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, Чуаш АӨ инкыйлаби трибуналы рәисе (1920).
(19056) 1162 T-2
(19056) 1162 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1162 T-2» саналган.
Пириреис (Енишеһир)
Пириреис (Pirireis) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3164) Prast
(3164) Prast — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6562 P-L» саналган.
Ламек (ай кратеры)
Ламек - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12,41 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Феликс Ламек (1894—1962) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Машкины (Киров шәһәре)
Машкины (Машкины) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Суховоля (Радинский повяты)
Суховоля  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Машкины (Киров шәһәре)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Суховоля (Радинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Машкины (Киров шәһәре)
Халык
Халык саны динамикасы:
Санкт-Георген-ам-Ленгзе
Санкт-Георген-ам-Ленгзе — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Ояш (елга)
Ояш  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2830    кушыла. Елга озынлыгы 88 км.
Санкт-Георген-ам-Ленгзе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ояш (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гантингтон (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Малянув (Великопольское воеводалыгы)
Малянув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оттертейл (Миннесота)
Оттертейл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оттертейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исд
Исд — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Подкрай (Айдовщина)
Подкрай  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волжанчик
Волжанчик — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсенең Турково районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Студеновка елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гөкчебогаз (Алачам)
Гөкчебогаз (Gökçeboğaz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жробки
Жробки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пигжа (Торунский повяты)
Пигжа  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маттапойзетт-Сентер (Массачусетс)
Маттапойзетт-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).