cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чечен әлифбасы
Латин графикасы нигезендәге әлифба (1925-1938)
1920нче еллар башында ССРБдә язмаларны латинлаштыру кампаниясе җәелдерелгән. 1920 елда, Пятигорск шәһәрендә узган тау мәгърифәтчеләренең I съездында латинлаштырылган чечен алфавиты проекты тәкъдим ителгән, ләкин ул чакта гарәп язмасын хуп күрүчеләр аны кире каккан. 1923 елда чечен теленә якын ингушлар латин алфавитына күчкән. Әммә латинлаштыру Чечняда руханилар һәм башка төр гарәп язмасы яклыларның каршылыгына очраган. Шуңа карамастан, 1925 елда рәсми рәвештә Халид Дудаевич Ошаев төзегән латинлаштырылган чечен әлифбасы расланган. Ул әлифба түбәндәгечә булган: Проекты чеченской алфавита 1920-х годов Николая Феофанович Яковлев һәм Хаджиев проекты: A a, Å å, B b, C c, Ch ch, D d, E e, F f, G g, Gh gh, Y y, X x, I i, J j, K k, Kh kh, L l, M m, O o, Ö ö, P p, Ph ph, Q q, Qh qh, R r, S s, Š š, T t, Th th, V v, U u, Ü ü, X x, Ч ч, Z z, Ƶ ƶ, " ..
студентлары төркеменең проекты буенча шулай булган: a, b, c, d, e, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, x, y, z, ç, sh, zh (j), xh (h), oe, ae, ue, (ie). 1928 елның 11-17 июлендә Владикавказда чечен һәм ингуш алфавитларын берләштерү мәсьәләсе буенча конференция узгарылган. Киңәшләшкәннән соң, чечен язмасына берничә үзгәртү кертергә: X̌ x̌ хәрефен Ꜧ ꜧ хәрефенә, Ä ä хәрефен Ea ea хәрефенә, Ö ö-не — Eo eo-гә, Ü ü-не Eu euга, шулай ук әлифбадан Ŋ ŋ-ды алып ташларга карар ителгән.
Ла-Торре-дель-Эспаньоль
Ла-Торре-дель-Эспаньоль — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чечен әлифбасы
Латин графикасы нигезендәге әлифба (1925-1938)
Әммә чечен һәм ингуш әлифбаларын де-факто унификацияләү соңгарак, 1934 елда, кыскартылганрак вариантта үтә. Бары тик X̌ x̌ны Ꜧ ꜧга алмаштыралар һәм  Ŋ ŋны алалар. Әлифба шул күрнештә 1938 елга кадәр гамәлдә булуын дәвам итә.
Ла-Торре-дель-Эспаньоль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чечен әлифбасы
Кириллица әлифбасы
1938 елда ССРБ халыклары язмаларын кириллицага әйләндерү процессы барышында Николай Феофанович Яковлев хәзерге көнгә кадәр гамәлдә булучы чечен кириллица нигезендәге чечен әлифбасын булдырган.
Хәзерге заман чечен алфавиты түбәндәге күрнештә : Хәзерге чечен әлифбасы чечен теленең фонетик структурасын җитәрлек дәрәҗәдә тулы күрсәтә, ләкин шуның белән бергә кайбер кимчелекләре дә бар. Мәсәлән, кайбер белгечләр чечен алфавитыннан е, е, ю, ю, я, я хәрефләрен алып, аларны йэ, йо, йу, йу, йа, йа хәреф берләшмәләре белән алмаштыруны тәкъдим итә. Шулай ук алфавиттан ф, щ хәрефләрен алуны таләп иткән мөрәҗәгатьләр дә булган. Камилләштерүнең тагын бер ягы булып, яисә хәрефне икеләтү, яисә сузык өстенә диакретик билге, макрон, куеп, озын сузыкларны билгеләү мәсьәләсе тора.
Латин графикасы нигезендәге әлифба (1991)
1991 елның 1 ноябрендә бер яклытәртиптә Чечен Республикасы — Ичкериянең үзаллылыгы игълан ителә. Икенче көненә ЧРИ парламенты «Чечен халкына латин графикасын кире кайтару турында» законын кабул итә. К. З. Чокаев һәм З. У. Хамидова эшкәртүендәге яңа латинлаштырылган алфавитка бер гыйльми учреждение да экспертиза үткәрми. Күп кенә чечен белгечләре (мәсәлән, Ю. Д. Дешериев) аны раслауга каршы торган. Гамәлдә яңа алфавитны куллану рәсми элмәләр һәм бланклар әзерләү белән генә тукталып кала; башка тармакларда һаман кириллица алфавиты кулланыла. 2000 елда, Чечняда Россия контроллек итүе кире кайтканнан соң, латинлаштырылган әлифбаны куллану тыела.
1990нчы еллардагы латинлаштырылган чечен әлифбасы түбәндәгечә була: Бу әлифба Николас Од (Awde, Nicholas and Muhammad Galaev (1996) Chechen Dictionary and Phrasebook) төзегән чечен теленең сөйләшүендә разговорник һәм грамматикасында, шулай ук 2003 елда Әнкарада чыккан сүзлектә файдаланыла.
2011 елда Франциядә ЧРИ ягында торучылар латинлаштырылган чечен әлифбасының яңа вариантын төзи. Шушы әлифба нигезендә әлифа чыгаралар һәм һ. б. басмалар әзерлиләр. Әлифба составы шушындай : A a, Ae ae, B b, C c, C' c', Ch ch, Ch' ch', D d, E e, F f, G g, Gh gh, H h, ', I i, J j, K k, K' k', L l, M m, N n, O o, Oe oe, P p, P' p', Q q, Qh qh, R r, S s, Sh sh, T t, T' t', U u, Ue ue, V v, W w, X x, Y y, Z z, Zh zh.
Гейсвилл (Айова)
Тарихы
Гейсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элмабахче (Билеҗик)
Элмабахче (Elmabahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл (köy).
Вираксааре
Вираксааре (Viraksaare) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Гавацо (Бергамо)
Гавацо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гавацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стара Бучка
Стара Бучка — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бухарест
Бүкрәш яки Бухарест (Bucureşti, Bükreş) — Румыния башкаласы.
Халык саны — 1883425 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Бүкрәш Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Добруҗа татарлары
Романиядәге 25-40 меңлек татарлар иң оешкан диаспора санала. 2017 елда Романиянең вице-премьеры татар хатыны Севил Шайдә итеп сайланган. Романиянең элекке һәм хәзерге парламентында татар депутатлары булуы, Севил Шайдәнең узган елдан бирле төбәкләр үсеше һәм дәүләт идәрәсе министры булуы Романия татарларының сәяси һәм иҗтимагый тормыштагы урынын күрсәтә.
Романиядә иң күп татарлар Кара диңгез буендагы Күстәнҗә, Добруҗа  якларында яши. Соңгы елларда яхшырак эш эзләп яшьләр башкала Бүкрәшкә китә.
Тарих
Шәһәр статусын 1459 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 97%, чегәннәр — 1,4%.
Зур Тыкотлова
Зур Тыкотлова — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тыкотлова елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Сакавичы (Глыбоцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Каллевей (Флорида)
Каллевей  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Каллевей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Не (Атлантик Пиренейлар)
Не — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Чыганаклар
Не (Атлантик Пиренейлар)
Ламоза
Ламоза — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вандемер (Төньяк Каролина)
Вандемер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Шатийон-ан-Мишай
Шатийон-ан-Мишай (Châtillon-en-Michaille) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Бельгард-сюр-Вальсерин кантонына карый.
Вандемер (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шатийон-ан-Мишай
Географиясе
Коммуна мәйданы — 37,63 км².
Вандемер (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лещини-Дуже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2553) Вильев
Тарихы
1979 елның 29 мартында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 FS2» саналган.
Берешть (коммуна)
Берешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Стара Вас-Бизельсько
Стара Вас-Бизельсько — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Мый
Кече Мый — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Зур Мый елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вирла
Вирла (Virla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Шато-дю-Луар
Шато-дю-Луар — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Андраны
Андраны (Андраны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Чинаутла
Чинаутла (Chinautla) — Гватемаланың Гватемала департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1723 елда нигезләнгән.
Андраны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казарма 1292 км (Чернушка районы)
Казарма 1292 км — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Брод авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Гулинек
Гулинек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санрайз-Лейк (Пенсильвания)
Географиясе
Санрайз-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пляша (Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7733
NGC 7733 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ла-Торре-де-Фонтаубелья
Ла-Торре-де-Фонтаубелья — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фушран (Ду)
Фушран — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Торре-де-Фонтаубелья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тавенцино
Тавенцино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вйонцка
Вйонцка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стара Врхника
Стара Врхника — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лещини-Мали
Лещини-Мали — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тадзино (Диңгез буе крае)
Тадзино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сакалишча
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Истиклал (Полатлы)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Берешть-Бистрица (коммуна)
Берешть-Бистрица — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лапа-ду-Лобу
Географиясе
Мәйданы —.
Гавацо (Парма)
Гавацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гавацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(1310) Филлигера
(1310) Филлигера  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 28 февралендә Фридрих Швассман тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 DB» саналган.
Варнамтаун (Төньяк Каролина)
Варнамтаун  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Ворожцов (өлкән)
Биографиясе
Николай Ворожцов 1881 елның 16 (28) апреленда Иркутсктә сәүдә хезмәткәре гаиләсендә туган. 1904 елда ул Харьков практик технологик институтты (химия бүлеге) тәмамлый. 1904-1912 елларда Томск технология институтында башта ассистент, аннары укытучы булып эшләй. 1913-1920 елларда Варшава политехник институтында укыта (1918 елдан - Түбәнге Новгород университеты ). 1916 елда химик технология адъюнкты дәрәҗәсе өчен кандидатлык диссертациясе яклай, аннан соң ул экстраординар профессор вазифасына раслана. 1917 елдан - ординар профессор; 1918 - 1920 елларда - Түбәнге Новгород университетының физика һәм химия факультеты деканы.
1916 елда ул Мәскәүдә «Русско-краска» лабораториясен (соңрак - Анилтрест Үзәк лабораториясе; 1931 елдан - Органик продуктлар һәм буяулар фәнни тикшеренү институты -НИОПИК) оештыра. Ворожцов 1919 елга кадәр бу лаборатория мөдире була.
1920-1924 елларда Иваново-Вознесенск политехник институтында укыта; 1920-1922 елларда ул химия факультеты деканы, 1922-1924 елларда институт ректоры. 1924 елда ул Мәскәүгә күченә, 1926 елга кадәр ул Д. И. Менделеев исемендаге Мәскәү химик-технологик институтында химия һәм җепселле һәм буяучы матдәләрнең технологиясе кафедрасын җитәкләй. 1926 елда ул Мәскәү химия-технология институтында органик буяулар һәм арадаш продуктлар технологиясе кафедрасын оештыра, аның беренче җитәкчесе була (1926-1930). 1925 елдан - Анилтрестның фәнни җитәкчесе. Ворожцов «Химическая промышленность» журналына нигез сала һәм берничә ел аның редакторы була. 1930 елның декабрендә ул кулга алына, 1931 елның июлендә азат ителә. 1932 елга кадәр ул Луганск өлкәсенең Рубежное бистәсендә Рубежное химия-технология институтында кафедра мөдире һәм НИОПИК-ның Рубежное филиалының фәнни җитәкчесе булып эшли. 1934 елда ул кабат Мәскәүгә күченә һәм гомеренең ахырына кадәр ул Мәскәү химия технологияләре институтында үзе булдырган кафедраны җитәкләй. Ул шулай ук НИОПИК консультанты була.
Олы Теләк (елга)
Улу-Теляк – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сем елгасының уң ярыннан 103 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сасквеганна-Трейлс (Пенсильвания)
Сасквеганна-Трейлс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Енцота-Яга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Сасквеганна-Трейлс (Пенсильвания)
Географиясе
Сасквеганна-Трейлс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андрухи
Андрухи (Андрухі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гэмптон (Айова)
Гэмптон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гэмптон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вйосна (Свентокшиж воеводалыгы)
Вйосна  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стара Гора-при-Великем Габру
Стара Гора-при-Великем Габру — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шато-л'Ермитаж
Шато-л'Ермитаж — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Зур Тынагота
Зур Тынагота — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хальмер-Ю елгасының сул ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Агыйлы
Агыйлы — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Корган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Агитка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Либишув (Лодзь воеводалыгы)
Либишув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каррабелл (Флорида)
Каррабелл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Каррабелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фюан
Фюан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Шатийон-ла-Палю
Шатийон-ла-Палю (Châtillon-la-Palud) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сезерья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,01 км².
Ла-Фатарелья
Ла-Фатарелья — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Калуайры (елга)
Калуайры — Олы Шешенәк елгасы (Агыйдел бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Ишембай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7734
NGC 7734 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Нювчим (авыл)
Нювчим (Нювчим) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
NGC 7734
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нювчим (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (31%), руслар (63%).
Темпч
Темпч — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стара Гора-при-Шентилю
Стара Гора-при-Шентилю — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элмабелен (Яглыдере)
Элмабелен (Elmabelen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Яглыдере илчесенә караган бер авыл (köy).
Виру-Кабала
Виру-Кабала (Viru-Kabala) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Линг сумматоры
Электроникада сумматор ул ике санның n-бит суммасын исәпли торган комбинатор яки бер-бер артлы дәвамлы мантыйк элементы. Линг сумматорлары аеруча тиз сумматор булып тора һәм Эйч. Лингның тигезләмәләрен кулланып ясалган һәм гадәттә биполяр комплементар металл-оксид ярымүткәргечләрендә кулланыла. Hewlett Packard-ның Сэмюэл Наффцигер 1996 ел ISSCC-ында Линг тигезләмәләренә нигезләнгән Комплементар-металл ярымүткәргечләргә нигезләнгән 0,5 мкм лы инноватив 64 битлы сумматорын тәкъдим иткән. The Naffziger сумматоры тоткарлануы вакыты 1 наносекундтан азрак яки 7 FO4 булган. Түбәндә тәфсилрәк мәгълүмат өчен Наффцингер документларын карый аласыз.
Гульчево (Вишковский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Леомил (Моимента-да-Бейра)
Леомил  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пляша (Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либишув-Колёния
Либишув-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Oxygen проекты
Oxygen Проекты Массачусетс Технология Институтының MIT Санак Фәне һәм Ясалма Интеллект Лабораториясенең тулаем, үзәгендә кеше булган исәпләүне булдыру өчен өйрәнү проекты. Oxygen архитектурасы кул белән операцияләнә торган терминаллар, әйләнә-тирәгә кертелгән санаклар, һәм бу җайланмаларны тоташтурычы динамик конфигурацияләнгән челтәрләрдән тора.
(3072) Вильнюс
Тарихы
1978 елның 5 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RS1» саналган.
Казарма 1295 км
Казарма 1295 км — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Брод авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Исәнбай
Исәнбай — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Халык саны — 1001 тирәсендә. Почта индексы — 422222.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Бузыу
Бузыу (Buzău) — Румыниянең Бузыу өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 115494 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Бузыу Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1431 елдан йөртә.
NGC 7735
NGC 7735 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Аникавичы
Аникавичы (Анікавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вирембув (Свентокшиж воеводалыгы)
Вирембув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Фебро
Ла-Фебро — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Липа
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изге Андрей
Апостол Андрей (Беренче дәшелгән Андрей, Ανδρέας, Andreas) — христианлыкта Гайсә Мәсихнең унике апостолының (шәкертенең) берсе, апостол Петрның бертуганы.
Инҗилләрдә
Андрей хакында Маттай (10:2), Марк (3:18), Лүк (6:14) Инҗилләрендә һәм Апостолларның эшләре китабында (1:13) бирелгән апостол исемлекләрендә хәбәр итәләр.
Андрей, бертуганы Петр кебек үк, Вифсаида шәһәрендә туа һәм балыкчылык белән шөгыльләнә.
Андрей Гайсә чакыруына җавап биреп, дингә килгән беренче шәкерт була, шуңа күрә аны еш кына Беренче дәшелгән дип атыйлар.
Яхъя Инҗиле буенча, Андрей дингә Гайсәнең чукынуыннан соң килә. Ул, Гайсәнең биш мең кешене ашату могҗизасы алдыннан, балык һәм икмәкләр турында әңгәмә кора, соңрак, апостол Филипп белән бергә, Гайсә янына еллиннарны китерә.
Риваятьләрдә
Беренче дәшелгән Андрей белән бик күп дини риваятьләр бәйле. Аның, христианлык өчен традицион җирләрдән тыш, Скифиядә һәм хәтта борынгы рус җирләрендә дә дин таратуы турында легендалар таралган.
Апостол Андрейны Патра шәһәрендә, 70 еллар тирәсендә, кыек итеп куелган тәрегә асып үтерәләр. Ул үлгән урында хәзер Грециянең иң зур чиркәве, Беренче дәшелгән Андрей җәмигы урнашкан. Апостолны җәзалау өчен кулланылган кыек тәрене Андрей тәресе дип атыйлар.
Табыну
Император Констанций II идарәсе чорында, 357 елның 3 мартында апостол Андрейның калдыкларын тантаналы рәвештә Патрадан Константинопольгә күчерәләр һәм Изге Апостоллар гыйбадәтханәсендә урнаштыралар.
Апостол Андрей Константинополь праваслау чиркәвенең нигезләүчесе һәм күктәге химаячесе дип санала.
Апостолның хәтер көне, юлиан тәкъвиме буенча, 30 ноябрьдә (13 декабрь) һәм 30 июньдә (13 июль) бәйрәм ителә.
Изге Андрей — Украина, Россия,Шотландия, Румыния, Греция, Сицилия, Амальфаның һәм балыкчылар, диңгезчеләрнең изге химаячысы.
Гуменцино
Гуменцино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Истиклал (Синҗан)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нусти
Нусти — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Васс (Төньяк Каролина)
Васс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вирукүла
Вирукүла (Viruküla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
864 ел
Вакыйгалар
Аскольд белән Дир Киевны басып алалар.
Лобан-да-Бейра
Лобан-да-Бейра — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Саут-Поттстаун (Пенсильвания)
Саут-Поттстаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Поттстаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гавацоло (Виченца)
Гавацоло — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гавацоло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сакалова (Мёрский районы)
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Мікалаёва гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(2890) Вилюйск
(2890) Вилюйск  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Лигота (Лаский повяты)
Лигота  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ceyms Klerk Makswell
Ceyms Klerk Makswell (inglizçä James Clerk Maxwell; 1831-1879, Kembric, Angliä) - Böyekbritaniä fizigı, matematigı, mexanigı. Şotland millätle.
Сырья (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Ceyms Klerk Makswell
London patşalıq cämğiäteneñ äğzası (1861).
Сырья (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ceyms Klerk Makswell
Makswell klassik elektrodinamikanıñ nigezlären sala - Makswell tigezlämäläre.
Fizikağa taypılma ağım, elektromagnit qır töşençälären kertkän, elektromagnit dulqınnarı buluın, ut basımın, utnıñ elektromagnit täbiğäten  döres farazlağan.
Gazlarnıñ kinetik teoriäsenä nigez salğan.
Termodinamikağa häm molekulalar fizikasına zur öleş kertkän.
Tösle fotografiä mäsläkläreneñ avtorı.
Sığılmalılıq teoriäsenä, matematikağa öleş kertkän.
Differentsial' küreneş
İzotrop, berişle, dispersiäsez moxitta Makswell tigezlämäläre:
Makswell büleneşe
Makswell büleneşe impuls buylap älege temperaturada kisäkçä tabu ixtimallığın taswirlıy.
Berençe tösle fotografiä
1855 yılda Makswell dönyada berençe tösle fotografiäne yasıy:
Гендерсон (Айова)
Гендерсон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гендерсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ефрем-Се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стара Лока
Стара Лока — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шазо (Ду)
Шазо — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Касселбери (Флорида)
Касселбери  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шевилле
Шевилле — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Вируласе
Вируласе (Virulase) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Батырлык өчен медале
Батырлык өчен медале  – ССРБ нең дәүләт бүләге. 1938 елның 17 октябрендә кабул ителгән. Медальнең рәссамы - Сергей Иван улы Дмитриев.
NGC 7736
NGC 7736 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шатийон-сюр-Шаларон
Шатийон-сюр-Шаларон (Châtillon-sur-Chalaronne) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Шаларон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,86 км².
Тивензи
Тивензи — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зур Хоса-Я
Зур Хоса-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хулга елгасының уң ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аниськавшчына
Аниськавшчына (Аніськаўшчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Ния
Кече Ния — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Обва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Элмабулак (Хаскөй)
Элмабулак (Elmabulak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Хаскөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла-Фигера
Ла-Фигера — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гуменцино-Андрихи
Гуменцино-Андрихи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саут-Темпл (Пенсильвания)
Саут-Темпл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Темпл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Нова Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лигота (Серадзький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вашингтон-Парк (Төньяк Каролина)
Вашингтон-Парк  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сакаловшчына (Верхнядзвинский районы)
Сакаловшчына (Сакалоўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Берешть-Тазлеу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лобелье-ду-Мату
Лобелье-ду-Мату — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пасма
Пасма (Пасма) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Истиклал (Шерефликочһисар)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7737
NGC 7737 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виру-Нигула
Виру-Нигула (Viru-Nigula) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Беловка (Усмань кушылдыгы)
Беловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Усмань елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гаведо (Маса-Карара)
Гаведо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гаведо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шемире-ан-Шарни
Шемире-ан-Шарни — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Пляшов
Пляшов — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Оселиця
Стара Оселиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лео Варадкар
Ле́о Ва́радкар (Leo Varadkar) (1979 елның 18 гыйнвары, Фингал графлыгы, Ирландия) — Ирландиянең һинд чыгышлы сәясәтчесе, Фине Гэл фиркасе җитәкчесе (2017 елдан). 2017 елның 14 июненнән премьер-министры.
Тәрҗемәи хәле
1979 елның 18 гыйнварында Фингал графлыгында туган. Әтисе Һиндстанның Бомбей (Мумбай) шәһәреннән, әнисе Ирландиядән. Әти-әнисе Бөекбританиядә эшләгәндә танышканнар. Гаилә 1973 елда Ирландиягә күченгән. Әти-әниләре кебек, гаиләдәге өч бала да (София, Соня, Лео) табиблык һөнәрен сайлаган. Дублинда Тринити-колледж (ru) тәмамлаган.
Варадкар сәясәт белән табиблыкка укыганда Фине Гэл (ru) фиркасенең яшьләр оешмасында шөгыльләнә башлый. 1999 елда Малуддартта җирле сайлауларда уңышсызлыкка очрый. 2004 елда Фингал графлыгы шурасына сайлауларда җиңә.
2007 елда Ирландия парламентының түбән пулаты — Дойл Эренга сайлана.
2011 елда Фине Гэл фиркасе парламент сайлауларында җиңгәч, транспорт, туризм һәм спорт министры була.
2015 елда Ирландия RTE телеширкәтенә биргән интервьюсында үзенең гомосексуал булуын ача.
2016 елда Көнбатыш Дублин округыннан Ирландия парламентының түбән пулатына сайлана.
2016 елның 6 маенда Энда Кенни хөкүмәтендә социаль яклау министры итеп билгеләнә.
2017 елның 2 июнендә хаким итүче фирка җитәкчесен сайлауларда торак хуҗалыгы министры Саймон Ковнины, 60% тавыш җыеп, җиңә. Шул җиңү нәтиҗәсендә илнең премьер-министры вазифасына керешә.
(2347) Вината
(2347) Вината  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Обен (Атлантик Пиренейлар)
Чыганаклар
Обен (Атлантик Пиренейлар)
Сугышчан хезмәтләре өчен медале
Сугышчан хезмәтләре өчен медале  – ССРБ нең дәүләт бүләге. 1938 елның 17 октябрендә кабул ителгән. Медальнең рәссамы - Сергей Иван улы Дмитриев.
Гуменцино-Коски
Гуменцино-Коски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шалез
Шалез — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Тилово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Эсплуга-де-Франколи
Ла-Эсплуга-де-Франколи — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Виснёва (Келецкий повяты)
Виснёва  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кайто-Шор
Кайто-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кайто-Юнко елгасының сул ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Антонава Буда
Антонава Буда (Антонава Буда ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Кайто-Шор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Антонава Буда
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лонга (район)
Лонга  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Квинси (Флорида)
Квинси  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Квинси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лижки
Лижки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алан Пэйтон
Алан Стюарт Пэйтон (1903 елның 11 январе – 1988 елның 12 апреле) Көньяк Африка авторы һәм анти-апартеид активисты булган. Аның эшләренә Ела, яраткан җирем һәм Бик соң, үзәрчә кошы керә.
Гаиләсе
Пэйтон Натал Колониясендә Питермэритцбургта туган (хәзер ул Көньяк Африка Җөмһүриятенең КваЗулу-Натал провинциясе, граждан хезмәтчесе улы. Мэритцбург Колледжына баргач, ул Натал Университетында химия-биология бакалавры дәрәҗәсенә ирешкән. бу аның туган шәһәрендә, һәм укыту буенча диплом алган. Чыгарылудан соң, Пэйтон укытучы булып эшләгән, башта Иксопо Мәктәбендә, аннан соң Мэритцбург Колледжында. Иксопода ул Дорри Фрэнсис Ластед белән танышкан. Алар 1928 елда өйләнгәннәр һәм хатынының эмфиземадан 1967 елда үлүенә кадәр бергә торганнар. Аларның бергә тормышы турында Пэйтонның 1969 елда чыккан "Сез чыккан өчен Контакион" китабында язылган. Аларның ике уллары булган - Джонатан һәм Давид. 1969 елда Пэйтон Энн Һопкинска өйләнгән. Бу өйләнү Пэйтонның үлеменә кадәр дәвам иткән.
Карьера башы
Ул яшь (җирле Африкан) җинаятьчеләр өчен Diepkloof Reformatory төрмәсендә 1935 елдан 1949 елга кадәр җитәкче булып эшләгән, анда ул бәхәсле "прогрессив" реформалар керткән, анда ачык тулай тораклар, эшкә рөхсәтләр һәм өйгә барып килүләр булган. Башта кешеләр ябык төрмәләрдә тотылган, алар ышанычлы булып танылгач алар якындагы ачык төрмәгә күчерелгәннәр. Зур ышанычлы кешеләргә башка җирдә эшләргә рөхсәт ителгән. Хәтта кайбер кешеләргә башка урыннарда яшәргә дә рөхсәт ителгән. Пэйтонның Дипклофта эшләү вакытында 10 000 кешенең 5%-ы гына кире кайтмаган.
Соңрак карьерасы
Пэйтон хезмәткә Икенче бөтендөнья сугышына үз ихтыяры белән барган, әмма моны кире какканнар. Сугыштан соң ул үз акчасына дөнья буйлап төрмәләрне карау өчен сәяхәт кылган. Ул Скандинавиягә, Англиягә, континенталь Европага, Канадага һәм Америка Кушма Штатларына барган. Норвегиядә булган вакытта ул үзенең "Ела, яраткан илем" романын яза башлаган, ул аны Сан-Францискода 1946 елда Раштуа алдыннан бетергән. Анда ул Обри һәм Мэриголд Бёрнс белән танышкан, алар манускриптны укыганнар һәм нәширне тапканнар: бу мөхәррир Максвелл Перкинс булган, ул Эрнст Хемингуэй һәм Томас Волф романнарына мөхәррирлек эшләгән өчен билгеле булган, ул Пэйтонның беренче романын Scribner's-та бастырган. Пэйтон 1950-енче елларда күпсанлы китаплар бастырган һәм шулар сатылып бай булып киткән.
Башка эшләре
Cry, The Beloved Country(Ела, яраткан илем) ике мәртәбә фильм итеп төшерелгән (1951 һәм 1995 елда) һәм Бродвэй мюзиклы "Йолдызларда югалган" өчен нигез булып торган. (adaptation by Максвэлл Андэрсон адаптациясе, Kurt Weill] музыкасы]). Пэйтонның икенче һәм өченче романнары, [[Бик соң, үзәрчә кошлары (1953) һәм Аһ, сезнең җирегез матур (1981), һәм аның, Tales From a Troubled Land (1961), хикәяләре, аларда барысында да авторның беренче романында язылган раса темалары чагылган. Ah, but Your Land is Beautiful параллель тормыш тарихларында, хатларында, вәгазьләрендә, яңалыкларында һәм мәхкәмә карарларында нигезләнгән булганнар һәм катнаш уйлап чыгару һәм чын тормыш шәхесләренә нигезләнгән булган, мәсьәлән, Donald Molteno, Albert Luthuli һәм Hendrik Verwoerd. Роман тарихи уйлап чыгару буларак төркемләнә һәм аны Көньяк Африкада апартеидның төгәл тасвирламасын бирә дип саныйлар.
Гернси (Айова)
Гернси  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гернси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осиновая Гора (Пермь крае)
Осиновая Гора — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Брод авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
NGC 7738
NGC 7738 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Стара Села
Стара Села — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вебстер (Төньяк Каролина)
Вебстер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хезмәт ветераны медале
Хезмәт ветераны медале  – ССРБ нең дәүләт бүләге. 1974 елның 18 гыйнварда кабул ителгән. Медальнең рәссамы - Сергей Аким улы Поманский.
Күк-Дүбә
Күк-Дүбә (Көк-Дөбө — «күк (зәңгәрсу) түбә», Плодопитомник) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсенең Кара-Бура районындагы авыл. Чалпанбай авыл җирлеге эченә керә.
Халкы
Халкы — 647 кеше.
Саут-Филипсбург (Пенсильвания)
Саут-Филипсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Филипсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.