cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александрово (Сувальский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вырбен (Пловдив өлкәсе)
Вырбен  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габре (Доброва-Полхов Градець)
Габре  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Бурч Каракую (Шаһинбей)
Бурч Каракую (Burç Karakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 119
NGC 119 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Писклюки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Элльгау
Элльгау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Светлана Романова (Славутская)
Тәрҗемәи хәле
1952 елның 24 декабрендә Потсдам шәһәрендә (Алмания Демократик Республикасы) туган. Чиләбе мәдәният институтының мәдәни-агарту эше факультетын тәмамлаган (1975).
Иҗаты
В. Качалов исемендәге Казан дәүләт рус Зур драма академия театрында 20 ел хезмәт итү дәверендә 20 дән артык рольдә чыгыш ясый. Иҗат итү мөмкинлеге төрлелеген, характерлы каһарманнарны уйнау осталыгын күрсәтте.
Сылтамалар
Качалов театры рәсми сайты
Арден-Гилс (Миннесота)
Арден-Гилс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Дзелице
Дзелице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Арден-Гилс (Миннесота)
Тарихы
Арден-Гилс шәһәре  елда нигезләнгән.
Дзелице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арден-Гилс (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD205333
HD205333 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Келпини (Торунский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Покша (Стрельна кушылдыгы)
Покша — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Стрельна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Велений (Ясси)
Велений — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулуяновски
Сулуяновский (Сулуяновский) — Чиләбе өлкәсенең Усть-Катав шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Гизинген (Фельдкирх)
Гизинген  — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Камбремер
Камбремер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Марсель Гафуров
Марсель Гафуров – күренекле язучы һәм журналист, Башкортстан язучылары һәм шагыйрьләре әсәрләрен рус теленә тәрҗемә итүче, БАССРның һәм РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре, Степан Злобин, Булат Рәфыйков һәм Мәҗит Гафури исемендәге премияләр лауреаты.
Тәрҗемәи хәл
Марсель Абдрахман улы Гафуров 1933 елның 10 маенда Башкортстанның Күгәрчен районы Морак авылында туган. Морак педагогия училищесыннан соң, 1955 елда К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институтын кызыл диплом белән тәмамлый.
Совет Армиясе сафларында хезмәт иткәннән соң, 1958 елдан “Ленинец” — “Ленинсе” республика комсомол-яшьләр гәҗите редакциясендә эшли. Биредә 14 ел эчендә әдәби хезмәткәрдән баш мөхәрриргә кадәр юл үтә. 1972 елдан 1983 елга кадәр «Советская Башкирия» гәҗитенең баш мөхәррир урынбасары вазыйфасын башкара.
80нче елларда М. А. Гафуров Башкортстан Язучылар берлеге консультанты һәм партия оешмасы секретаре булып эшли. Рус телендә шигырьләр, проза һәм публицистик әсәрләр иҗат итә. 1960 елда Уфада аның “Ранний снег” дигән беренче шигырьләр җыентыгы дөнья күрә. М. А. Гафуров — ун китап авторы. Аның шигырьләре, публицистик әсәрләре, очерклары һәм хикәяләре, гәҗит-журналларны исәпкә алмыйча, Уфа, Мәскәү, Свердловск һәм Куйбышевта нәшер ителгән өч дистәгә якын күмәк авторлар җыентыкларында басылган.
М. Гафуров Башкортстан шагыйрьләренең һәм язучыларының әсәрләрен рус теленә тәрҗемә итү өстендә күп һәм мавыгып эшләде. Ул Мәҗит Гафури, Мостай Кәрим, Рәми Гарипов һәм башкаларның шигырьләрен, Динис Исламов, Фәрит Исәнгулов, Җәлил Киекбаев, Ногман Мусин, Кирәй Мәргән, Булат Рәфыйков романнарын, Вазыйх Исхаков, Рәшит Солтангәрәев, Әмир Әминев повестьларын, шулай ук Шәһит Ходайбирдин, Таңчулпан Гарипова, Зиннур Ураксин китапларын тәрҗемә итте. М. Гафуров тәрҗемә иткән Башкортстан язучылары китапларының гомум тиражы 1 миллион данәгә якын.
М. Гафуровның 80 яшьлек юбилеена Башкортстанның Зәйнәп Биишева исемендәге “Китап” нәшриятында аның “Что было, то было” дип аталган әсәрләр җыентыгы дөнья күрде.
М. Гафуров 16 июньдә 81нче яшендә, озакка сузылган каты авырудан соң вафат булды.
Михаил Ковалёв
Михаил Ковалёв (, Дубровица, Климавичи бүлесе, БССР, ССРБ —, Минск, Беларус) — беларус совет дәүләт эшлеклесе, алман-совет сугышында катнашучы. Ленинград тау институтын (1954) бетергән.
Беларус ССР төзелеш министры урынбасары (1966-1967), Минск шәһәр башкарма комитеты рәисе (1967-1977), Беларус ССР дәүләт планы рәисе урынбасары (1977-1978), БССР Министрлар шурасы рәисе урынбасары (1984-1986), рәис (1986-1990). СБКФ ҮК әгъзасы (1986-1990), 11 нче чакырылыш ССРБ Югары шурасы депутаты, ССРБ халык депутаты.
Александрувка (Сувальский повяты)
Александрувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казекола (Перуҗа)
Казекола — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казекола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фурно (Манш)
Фурно — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(18035) 1999 NJ7
(18035) 1999 NJ7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NJ7» саналган.
Тиграна, Бһивани
Тиграна Һиндстанның Һарьяна штатының Бһивани районының авылы. Ул Бһивани шәһәрчегенең район штаб-фатирыннан якынча 7 км төньякта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын халык алу буенча авылда 2053 йорт булып, халкы 10712 булып, 5703-се ир кешеләр һәм 5009-сы хатын-кызлар булган. Тиграна "Баба Парамһанс Тиграниа" (Баба Чоревала) Гыйбадәтханәсе өчен мәшһүр. Һәр елны гыйбадәтханәдә июль аенда (Шраван аеның 5-енче титхисы) Һинд дине гыйбадәтханәсе (мела) бәйрәм ителә. Мәшһүр шәхесләр - Пандит Шри Дип Чанд (Headmaster), Полковник Динеш Танвар (Раджпут Бүлеге) Полковник Даршан Сингһ (16 гренадёр) Субедар Прабһу Рам Даһийя Һарьяна Хөкүмәтендә Экс Министр, С.Л.Дһани И.А.С һәм Виҗай Даһийя И.А.С., Маноҗ Кумар Танвар Ассистэнт коммандант, Викас Танвар адвокат (мәхкәмә закон белгече) Баш Инженер Арвинд Кумар (Сәүдә Флоты)
Петропавловск ныгытмасы
Петропавловск крепосте (Петропавловск ныгытмасы, рәсми исеме — Санкт-Петербург ныгытмасы, 1914-1917 елларда - Петроград ныгытмасы) — Санкт-Петербургның иң борынгы архитектура һәйкәле, I класслы ныгытма (Россия империясе крепостьлары классификациясе нигезендә). Ул Куян утравында, Санкт-Петербургта, шәһәрнең тарихи үзәгендә урнашкан. 1703 елның 16 (27) маенда ныгытмага нигез салу датасы Санкт-Петербургка нигез салу датасы булып та тора. Бер генә сугышта да кулланылмаган. XVIII гасырның беренче чирегеннән алып 1920 еллар башына кадәр төрмә булып хезмәт итә. 1924 елдан дәүләт музее булып тора.
Ныгытма Нева елгасының иң киң урынындагы Куян утравында урнашкан (мәйданы 28 га, озынлыгы 0,9 км, киңлеге 0,5 км). Башта XVII гасырның Швед чыганакларында утрау Луст-Эйланд (күңелле утрау, күңелле җир) дип атала. Куян утравы исеме Яниссаари (фин. Jänissaari) фин исеменнән исеменнән тәрҗемә ителә. XVIII гасыр башына кадәр сазлыклы, түбән, кешесез утрау еш кына су басу вакытында су белән тула.
Петропавловск крепосте проектын Петр I үзе уйлап тапкан. Аның беренче планнары 1703 елда Саксония инженеры В.А. Кирштенштейн һәм француз инженеры Ж. Г. Ламбер де Герен тарафыннан төзелгән. Бу датаны тиздән Россия империясенең башкаласы булган Санкт-Петербургка нигез салу көне дип санарга була. 29 июньдә, Петр көнендә, изге апостоллар Петр һәм Павелның агач чиркәвенә нигез салалар, бу вакыйганы пушкалардан ату белән билгеләп үттеләр. Чиркәү ишегалдында шпицлы ике башня бар. Ныгытма төзелеше бик тиз алып бара. Корылмада Шлотбург һәм Шлиссельбургта эшләгән солдатлар һәм эшчеләр эшли. Июль аенда төзелешкә Нева ярларына җибәрелгән эшчеләр килгән. 1703 елның көзенә авыр җир эшләрендә инде берничә мең эшче исәпләнгән. Аларга исә төзелеш өчен урман кисү бурычы йөкләнелгән. 19 августта беренче су басулар була.
Ныгытма төзелеше зур темплар белән алып барыла, июль аена яртылаш диярлек төзелеп бетә. 1704 елның 4 апрелендә дәүләт бастионында фонарь кабызыла. Җир ныгытмасының корал уты интенсивлыгын бастионнарның түбәнәйтелгән фланкалары тәэмин иткән.
Габре (Севниця)
Габре  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кейси (Кентукки)
Кейси  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кейси халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Букша Миколас
Миколас Букша (Букша Михаил Михайлович) — (1869 елның 16 апреле, Вильнюс — 1953 елның 7 марты, шунда ук) — Литва дирижеры, композитор.
Биографиясе
1897–1927 елларда Мәскәү, Санкт-Петербург, Украина, Грузиядә музыкаль театрлар дирижеры булып эшли.
1927 елдан Литвага, дәүләт театрына кайта. Литва опера һәм балет театры дирижеры. Карнавичюсның" Гражина "(1933), Рачюнасның "Өч талисман "(1936) һ.б., 1940 елда Литва сәхнәсендә беренче тапкыр"Тихий Дон" операсында дирижер була.
1944 елдан Каунас консерваториясендә укыта, 1947 елдан профессор. Ул Литвада 100дән артык опера һәм балет әзерләгән һәм сәхнәдә куйган. Рус һәм Көнбатыш Европа опералары һәм балет, шулай ук Литва операларының күп кенә спектакльләре белән дирижерлык итә.
Букша «Рай и Пери» (1900 елда «Радж и Пери») кантатлары, инструменталь әсәрләр, хор җырларын һәм романслар иҗат итә. Укучылары арасында — Римас Генюшас.
Куелган спектакльләре
Džiuzepė Verdis. Aida — Джузеппе Верди. Аида. Amilkaras Pončielis. Džokonda — Амилкар Пончиэль. Джоконда Jurgis Karnavičius. Gražina ir Radvila Perkūnas Antanas Račiūnas. Trys talismanai Stasys Šimkus. Kaimas prie dvaro Aleksandras Glazunovas. Raimonda Piotras Čaikovskis. Pikų dama, Gulbių ežeras, Spragtukas Букша Михаил Михайлович Antonas Rubinšteinas. Demonas
Ле-Фьеф-Совен
Ле-Фьеф-Совен — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Олимпийский
Олимпийский (Олимпийский) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), татарлар (2%).
Пичуки
Пичуки (Пічукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кемпа-Куявска
Кемпа-Куявска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башкортстан митрополиясе
Башкортстан митрополиясе (Башкортостанская митрополия, Башҡортостан митрополияһы) — Башкортстан территориясендә Рус православие чиркәвенең Мәскәү патриархлыгына караучы чиркәү-административ берәмлеге (митрополия). Изге Синод карары белән 2011 елның 27 декабрендә булдырылган. Бөре, Нефтекама, Салават һәм Уфа епархияләрен берләштерә.
Митрополия башлыгы — Уфа епархиясе идарәчесе, Уфа һәм Стәрлетамак митрополиты Никон.
Бөре епархиясе
Территория: Башкортстан Республикасының Баймак, Белорет, Бөре, Учалы шәһәрләре; Әбҗәлил, Архангел, Баймак, Белорет, Бөре, Бөрҗән, Зилаер, Иглин, Караидел, Мишкә, Нуриман, Учалы, Хәйбулла районнары.
Нефтекама епархиясе
Территория: Башкортстан Республикасының Бәләбәй, Дүртөйле, Нефтекама, Октябрьский, Туймазы, Яңавыл шәһәрләре; Аскын, Бакалы, Балтач, Бәләбәй, Балакатай, Благовар, Бүздәк, Борай, Дуван, Дүртөйле, Ярмәкәй, Илеш, Калтасы, Кыйгы, Кызыл Кама, Мәчетле, Салават, Тәтешле, Туймазы, Чакмагыш, Шаран һәм Яңавыл районнары.
Салават епархиясе
Территория: Башкортстан Республикасының Ишембай, Мәләвез, Салават, Күмертау шәһәрләре; Әлшәй, Авыргаз, Бишбүләк, Дәүләкән, Зиянчура, Ишембай, Күгәрчен, Кушнаренко, Куергазы, Мәләвез, Миякә, Стәрлебаш, Фёдоровка һәм Чишмә районнары.
Уфа епархиясе
Территория: Башкортстан Республикасының Благовещенск, Стәрлетамак, Уфа шәһәрләре; Благовещен, Гафури, Кырмыскалы, Стәрлетамак һәм Уфа районнары.
1990 елдан алып епархияне митрополит Никон (Васюков) җитәкли (башта епископ, архиепископ).
Главатар
Главатар — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD205370
HD205370 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Шалочь
Шалочь — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Молога елгасының сул ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 56 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Элльце
Элльце — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арджайл (Миннесота)
Арджайл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Арджайл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортакөй (Карасу (Сакарья))
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карасу (Сакарья) илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дзембово
Дзембово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18036) 1999 ND26
(18036) 1999 ND26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Данвилл (Калифорния)
Данвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гильгенберг-ам-Вайльхарт
Гильгенберг-ам-Вайльхарт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Габре (Толмин)
Габре  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гильгенберг-ам-Вайльхарт
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Габре (Толмин)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе
Премия 1969 елда оештырыла. Бүләк ел саен, 10 декабрь көнне Стокһольм шәһәрендә тапшырыла.
NGC 120
NGC 120 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Козлучай (Ялвач)
Козлучай (Kozluçay) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Ялвач илчесенә караган бер авыл (köy).
Пишчовцы
Пишчовцы (Пішчоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Псков-Печора монастыре
Изге Успение Псков-Печора монастыре — Россиядә күп гасырлык тарихы булган иң зур һәм танылган ир-ат монастырьларының берсе. Монастырьнең исеме анда булган мәгарәләр белән бәйле. 1473 елда монда песчаниктан Изге Ион тарафыннан казылган Изге Ана Успениесе мәгарә чиркәве изгеләндерелә. Бу ел монастырьгә нигез салу елы дип санала. Успенская чиркәве һәм Ходай тарафыннан бирелгән мәгарәләр урнашкан тау Изге тау дип атала.
Монастырь үз тарихында бер тапкыр да ябылмаган. Хәрби чорда (1920 елның февраленнән 1945 елның гыйнварына кадәр) бәйсез Эстония чикләрендә була, шуның аркасында СССР территориясендә барлык монастырьләр дә 1920 еллар ахырына ябылган чакта ябылмый кала.
Тарихы
Монастырь урынында монахлар тормышы башлану турында дөрес мәгълүматлар юк. Бу мәгарәләр хәзерге вакытта булган Каменец елгасы ярлары буенча комлык катламнарында урнашкан. Монастырь елъязмасында монахлар тормышы башлануы турында риваятьләр һәм соңрак Псков-Печора патерикасында үсеш алган. Бәлки, кайбер нечкәлекләре XX гасырда ук өстәләдер. Риваять буенча, мәгарәләр җирле халыкка 1392 елда билгеле була. Сергей Радонежскийның үлеменә туры килгән әлеге шартлы дата рухи тормышның символик дәвамчанлыгын күрсәтү өчен сайланган. Мәгарәләрдә Псков җиренә көньяктан, кырым татарлары яуларыннан качкан монахлар урнашкан. Риваять буенча, булачак монастырь тирәсендәге җир Иван Дементьевка бирелә.
1470 елда монастырь елъязмасы нигезендә, мәгарәдә элек Юрьев-Ливонский (Дерпте, хәзер Эстониядәге Тарту) чиркәвендә хезмәт иткән рухани Иоанн урнашкан. Ходай биргән мәгарәләр янында ул 1473 елда изгеләр Богородица Успения хөрмәтенә чиркәү оештырган мәгарәне казый. Аның хезмәтендә аңа Васса исеме язылган инок постригын кабул иткән хатыны Мария ярдәм итә. Аның вафатыннан соң Иоанн Ион исеме белән постригны кабул итә. Иван Дементьев җир участогын инокларга тапшыра һәм тиздән гыйбадәтханә тирәсендә кечкенә генә торак барлыкка килә. Мәгарәләр иноклар өчен зиратка әйләнәләр.
Россия белән Ливония арасында урнашкан торак берничә тапкыр (монастырь елъязмасы буенча) ливонлылар тарафыннан җимерелгән. Монастырь елъязмасында гына түгел, Псков елъязмасында да теркәлгән монастырь тормышының күтәрелеше 1519 елда, Псков дьягы Мисюря Мунехин һәм аның асъдьягы Ортюши Ливон Нейгаузен ныгытмасыннан 20 чакрым ераклыктагы монастырь хәленең стратегик әһәмиятен таныганнан соң башлана. 1523 елда игумен Дорофее вакытында Мунехин тырышлыгы белән монастырь агач диварлар белән ныгытыла, мәгарә гыйбадәтханәсе киңәйтелә һәм изге тауда Киев — Печора лаврасына нигез салучы Антоний һәм Феодосия хакына чиркәү куела. Икенче игумен Герасим монастырьда Киев-Печора үрнәге буенча, монастырь иганәчесе Мунехин белән расланган гомуми устав кертә.
Вячеслав Кебич
Вячеслав Кебич (, Конюшевшчина, Новогрудек воеводалыгы, Польша – 9 декабрь 2020 ел ) — беларус һәм совет дәүләт эшлеклесе.
Беларус политехника институтын (1958) бетергән.
Ле-Фюие
Ле-Фюие — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Фьервиль-ле-Мин
Фьервиль-ле-Мин — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Алексеювка
Алексеювка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бикчагыл
Бикчагыл — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 114 кешенең яшәве мәгълүм.
Кемпка-Шляхецка
Кемпка-Шляхецка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голям-Чардак
Голям-Чардак — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18037) 1999 NA38
(18037) 1999 NA38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NA38» саналган.
Аю өне
Аю өне — аюның табигый шартларда ятып кышлау капламасы. Сирәк очракларда башка төр имезүчеләрнең дә оясын өн диеп атыйлар.
Төзелеше
Аю өне махсус казылган өндә, агач куышында (гималай аюының), агач тамыры астындагы чокырда, ярылган кырмыска иләвендә урнашуы мөмкин. Аюлар өн ясауны алдан ук хәстәрлиләр, әмма кар явар алдыннан гына кышкы йокыга талалар. Хәзерге заман аучылары аю өннәрен югары һәм грунт өннәренә бүләләр. Югаргы аю өне дип җир өстендә корылган өнгә карата әйтелә. Әгәр аю торлагының иминлегенә ышанмый икән, өне аюның җәйге яшәү урыныннан ерак торырга мөмкин. Күп кенә аюлар өннәрен күршеләш итеп төзи, тик яз көне алар янә төрле якларга таралышып китә. Билгеле булганча, ана аюлар өнне ата аюларга караганда яхшырак төзи.
Сайлап алынган өенә аю ботак, мүк һәм коры яфраклар сала, ә өстенә чыбык-чабык, чүп-чар һәм чыршы ботаклары җәеп сала. Ата аю өненә ялгызы, ә ана аю кайчагында узган елгы аю балалары һәм бер яшьтән зуррак “тәрбияче” аюкай (пестун) белән, өстәвенә, һәрчак өннең алгы ягында ята. Барлык аюлар да өндә йомгак сыман бөгәрләнеп, йөзләрен күкрәкләренә терәп һәм аякларын битләре алдында сатрашлап ята; шуңа күрә аюлар кышын үзләренең тәпиләрен имә дигән хаталы фикер барлыкка килгән. Хайваннар чыгу тишегенә таба карап ятканлыктан, аларның сулышыннан аю өненең тамагы, шулай ук якын-тирәдә торучы агачлар һәм куаклар саргылт бәс белән каплана, ул ачык урыннарда ерактан күренә һәм еш кына җәнлекләрне аучыларга “сата”. өннең янында җәнлек эзләре булмавы да аның иң мөһим билгесе булып тора, чөнки хайваннар, аюдан куркып, үзләре өчен куркыныч урынны ары урап уза. Көрән аюлар өннәренә ноябрь аенда ята, март аенда уяна. Шунда ук аларның балалары да туа.
Аулау һәм саклау
Аю күргән бөтен саклык чараларына карамастан, кешеләр кайчагында аны «өнендә» аулый. Шул ук вакытта кеше аның өнөнә үзе керми, ә киресенчә, хайванны өненнән ничек булса да чыгарырга тырыша.
Экологлар «аю өненә» сунарны тыерга тырыша. Моннан тыш, табигать саклау оешмалары сирәк очрый торган аюларның өннәрен эзләү һәм теркәү белән дә шөгыльләнә. Әйтик, 2009 елда Чукотка ярымутрауындагы ак аю һәм көрән аю өннәрен тикшерү оештырыла, 2001-2009 елларда — Уссурия тыюлыгында гималай аюлары өннәрен киң колачлы эзләү уздырыла.
Велений-де-Муреш
Велений-де-Муреш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казела (Верона)
Казела — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валерий Платонов
Платонов Валерий Игнатьевич (6 гыйнвар 1953 ел) — опера-симфоник дирижер, Русиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, Башкортстан Республикасының халык артисты, «Алтын Битлек» Милли театр премиясе лауреаты. .
Биографиясе
Валерий Игнатьевич Платонов 1953 елның 6 гыйнварында Башкорт АССРның Белорет шәһәрендә туган.
Пермьдә эшләгәндә, Платонов В. Рылов һәм Э. Пасынков белән бергә, М. Глинканың «Иван Сусанин» һәм С. Прокофьевның «Сугыш һәм тынычлык» («Война и мир») операларын; А. Анисимов һәм Э. Пасынков белән бергә — С. Прокофьевның «Утлы фәрештә» (СССРда тәүге тапкыр) һәм М. Мусоргскийның «Хованщина» операларын, А. Анисимов һәм Ю. Петров белән бергә — Дж. Вердиның «Отелло» операсын куюда катнаша. Дж. Пуччининың «Богема», Г. Доницеттиның «Лючия ди Ламмермур» операларын куя. В. И. Платонов җитәкчелегендә И. Ануфриевның «Салкын йөрәк» балеты дөнья премьерасы үтә.
1991-2001 елларда В. И. Платонов Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижеры булып эшли. Бу елларда Платоновның төп эшләре:
балетлар:
В. Платонов җитәкчелегендә И. Архипова һәм М. Биешу катнашлыгында Дж. Вердиның "Реквием"ы, С. Прокофьевның «Иван Грозный» ораториясе, Дж. Россининың «Стабат Матер», Ф. Шубертның 4 симфониясе, Онеггерның 4 симфониясе, А. Шниткеның «Гоголь-сюита»сы, Д. Шостаковичның 1, 6, 13, 15 симфонияләре, П. Чайковскийның симфонияләре һәм башка әсәрләр башкарыла.
В. Платонов — Б. Бриттенның "Хәрби реквием"ы сәнгать җитәкчесе һәм дирижеры, аны башкару Икенче бөтендөнья сугышы тәмамлануның 50 еллыгына багышланган була.
В. Платонов «Ирина Архипова представляет...» фестивалендә һәм М. Глинка исемендәге XVI халыкара вокалистлар конкурсында катнаша. Аның җитәкчелегендә «Уфада Шаляпин кичәләре» опера фестивале һәм Рудольф Нуриев истәлегенә балет фестивале уздырыла.
2001 елда Валерий Игнатьевич Платонов П. И. Чайковский исемендәге Пермь опера һәм балет театрына баш дирижер сыйфатында эшкә чакырыла. Бу елларда Платоновның төп эшләре:
— опера премьералары:
балет премьералары:
Дирижер репертуарында 100-дән артык опера һәм балет спектакльләре һәм 80-нән артык симфоник программалар исемлеге.
В. Платонов АКШ-та, Германиядә, Франциядә, Нидерландта, Испанияд ә, Бельгиядә, Ирландиядә, Швейцариядә дирижерлык итә.
2007 елда ел саен үтә торган «Crescendo» халыкара музыка фестивалендә катнаша
2008 елда Валерий Платонов җитәкчелегендә Карнеги-холда «Чайковский-гала» оркестры, П. И. Чайковский исемендәге Пермь опера һәм балет театры хоры һәм солистлары концерты үтә.
2010 елда «Иң яхшы дирижер» номинациясендә («Один день Ивана Денисовича») «Алтын битлек» Милли театр премиясенә лаек була.
Валерий Платонов 2014 елның июленнән 2015 елның декабренә кадәр Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының сәнгатьле җитәкчесе булып эшли.
Кампандре-Вальконгрен
Кампандре-Вальконгрен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кече Серманангер
Кече Серманангер (Изи Сӧрмӓнӓнгӹр, Малый Серманангер) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Эльзендорф
Эльзендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Гисхюбль
Гисхюбль — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Эльзендорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гисхюбль
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Габрк (Илирська Бистриця)
Габрк  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тигри, Бһивани
Тигри Һиндстанның Һарьяна штатының Бһивани районында авыл. Ул Бһивани шәһәрчегенең район штаб-фатирыннан якынча 7,5 төньякта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 118 йорт булып, тулаем халык саны 653 кеше булып, шуларның 353-е ир кешеләр һәм 300-е хатын-кызлар булган.
Крал Кызы төрбәсе
Крал Кызы төрбәсе (Турбе на кралската ќерка, Kral Kızı Türbesi, Kral K'zi) — Төньяк Македониянең Скопье шәһәрендә, изге Кирилл һәм Мефодий Скопье университетының табигый фәннәр һәм математика факультетыннан ерак түгел урнашкан Босния принцессасына багышланган төрбә. 2014 елда, 1963 елгы җир тетрәүдән соң, кабер Македония Мәдәният министрлыгы тарафыннан, Босния һәм Герцеговинаның мәдәният һәм спорт министрлыгының финанс ярдәме белән үзгәртеп корыла.
Галимнәр һәм җирле халык арасында дилемма барлыкка килгән:бер ничә урында төрбәсе булган дини урынмы, әллә шәхси культмы? Крал Кызы төрбәсе исламның көнчыгыш  объектлары арасында, шулай ук Балкан ярымутравында Македония-Босния мәдәни мирасы объектлары арасында урын алып тора.
Тарих
Тарихи чыганакларда төрбәнең кайчан төзелгәнлеге турында мәгълүмат юҡ. Төрбә яки аның калдыклары буенча аның яшен билгели алырлык Изге Язма булмаса да, XVI гасыр ахырында XVI гасыр башында төзелгән дип ышанып әйтә алабыз.
Эпилог
Мөселманнар Скопье авылы янында төрбәгә киләләр һәм шәм куялар. Серсем Али-баба Текке шәехләре каберлекне тәрбиялиләр. Алар ата-бабаларыбыз җирендә җиде каберлекнең ("Yadi tabut") берсе дип уйлыйлар.
Хәзерге хәле
1963 елгы җир тетрәү вакытында җимерелгәнче, төрбәнең гармонияле архитектурасе, күләме һәм эстетик күренеше — бу урынның уникаль бизәге булып торган. Үз структурасы буенча ул таш блоклардан квадрат нигез салынган ачык типтагы мавзолейга карый. Дүрт аркалы колонналар өстән капланган. колонналар нигезендә сылап эшләнгән форма калдырылган һәм онытылган. Бары принцесса кабере һәм төрбә нигезләре беленеп тора.
Безнең көннәрдә мавзолейга килүчеләр бик аз, һәм соңгы вакытта ул һәлак булган һәм яраткан туганнары өчен шәмнәр куя торган урынга әверелде. Халык традициясендә бу урын дини урын санала. Бу таш калдыкларын һәм башка чагыштырмача сакланган артефактларны файдаланып, тиз арада торгызу кирәклеге зарур.
Дзембувко
Дзембувко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арко (Миннесота)
Арко  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Арко шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортакөй (Кайнарҗа)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кенвир (Кентукки)
Кенвир  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лез-Алле (Мен һәм Луара)
Лез-Алле — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Les Alleuds
Горна-Махала
Горна-Махала — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алексиче
Алексиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эппл-Велли (Калифорния)
Эппл-Велли  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шавуа
Шавуа — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Эльзенфельд
Эльзенфельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Плавушка
Плавушка (Плавушка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
(18038) 1999 NR48
(18038) 1999 NR48 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Эльзенфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акмулла (Чиләбе өлкәсе)
Акмулла (Акмулла) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), чуашлар (17%), казахлар (14%).
Тоскуй
Тоскуй (Тоскуй) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Габрк (Шкофя Лока)
Габрк  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәбибрахман Мәсәгутов
Хәбибрахман Мәсәгутов (Хәбибрахман Әхмәтситдыйк улы Мәсәгутов,, — , ) — дин һәм җәмәгать эшлеклесе, Нократ губернасының Алабуга өязеннән II чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Биографиясе
1862 елның 4 (16) июлендә Алабуга шәһәрендә мулла Әхмәтситдик Фәтхулла улы Мәсагутов һәм аның хатыны Бибиәсма гаиләсендә туа. Нократ губерниясе Малмыж өязе Түнтәр авылы мәдрәсәсен (хәзер Татарстан Республикасы Балтач районы) һәм өяз училищесын тәмамлый. Шулай итеп, ул дини уку йортларында да, дөньяви уку йортларында да белем алган. Ул чактагы белеме һәм тиз карьерасы белән ул, һичшиксез, Алабуга өязендә шактый зур йогынты ясаган атасына бурычлы.
1886 елда Хәбибрахман 24 яшендә Алабуга өязе (хәзерге ТР Алабуга районы) Морт авылы 1 нче Җәмигъ мәчете имам-хатыйбы була. 1896 елда Алабуга өязенең 12 мәчет буйсындырган Морт мәчете ахуны була.
1907 елда II чакырылыш Россия империясе Дәүләт Думасы депутаты итеп Нократ губернасы Алабуга өязеннән сайлана. Мөселман фракциясе һәм мөселман хезмәт төркеме әгъзасы. «Дума» газетасын оештыручыларның берсе.
1917 елдан соң Хәбибрахман Мәсагутов Семипалатинск шәһәренә күчеп килә, анда сәүдә эшчәнлеге белән шөгыльләнә. 1921 елның 3 мартында Семипалатинск шәһәренең 3 нче Җәмигъ мәчете имамы вазыйфаларын башкара. 1921 елның апрелендә кыргыз АССРның Семипалатинск шәһәрендә (хәзер Казахстан Республикасының Семей шәһәрендә) үпкә ялкынсынуыннан үлә.
Династиясе
Бу нәсел Казан губернасы Казан өязе Арча даригасы (соңрак Нократ губернасы Алабуга өязе, хәзер Татарстан Республикасы Әгерҗе районы) ясаш татарларыннан килеп чыга. Ул, ким дигәндә, Масагутовлар династиясеннән бишенче укытучы һәм дүрт буыннан да ким булмаган указ мулласы булган:
Бабасы Фәтхулла Мәсәгыйтов (1787-1863) - Нократ губернасы Алабуга өязе Кодаш авылы мөгаллиме. Әтисе-Әхмәтситдик Фәтхулла улы Мәсәгыйтов (Әхмәтситдик Фәтхуллин) (1815-1892) — Алабуга өязенең Кодаш авылында туган. 1839 елда, 24 яшендә Алабуга шәһәренә күчеп килә, анда малайларны грамотага һәм мөселман хокукына өйрәтә башлый. 1844 елның апрелендә указ мулласы булырга теләк белдерә һәм Алабуга мөселманнарының моңа ризалыгын ала. Әхмәтситдик Мәсәгыйтов Алабуга шәһәре имамы һәм укытучысы вазифасында 50 елдан артык эшләгән. Аның турыдан-туры катнашында XIX гасырның 60 нчы елларында Алабуга шәһәренең Татар бистәсендә (хәзерге Тукай урамы) Җәмигъ мәчете төзелә.
Шигалка
Шигалка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вожанское күле (Горюн елгасы башы)    кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бурчакалан (Чалдыран)
Бурчакалан (Burçakalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кенсово
Кенсово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гичталь
Гичталь — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казела (Казерта)
Казела — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Төньяк Каролина
Тө́ньяк Кароли́на (ингл. North Carolina [ˌnɔrθ kærəˈlaɪnə]) – АКШ көнчыгышында урнашкан штат. Башкаласы – Роли шәһәре. Халык саны – 8,049 млн (2000).
Козоглу (Келкит)
Козоглу (Kozoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (köy).
Сумки
Сумки (Сумкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
NGC 121
NGC 121 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сумки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пётр Маслов
Пөтр Маслов (Пётр Семёнович Маслов,, — , ) — актер, театр педагогы, РСФСРның атказанган әртисе (1981), ТАССРның халык әртисе (1975).
Сумки
Әдәбият
Сумкі
Плавы
Плавы (Плавы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Пётр Маслов
Биографиясе
* Пётр Семёнович Маслов 1918 елның 24 августында Казан губернасы Свияжск өязенең Тәмте вулысы (Тәмте волосте) Тәмте авылында туа. * 1941 ел-Мәскәү тимер юл транспорты инженерлары институтын тәмамлый. * 1945 ел-хәрби-транспорт академиясен тәмамлый. * 1949 ел-Мәскәү сәнгать академия театры каршындагы театр студиясен тәмамлый. * 1949-1955, 1956-1959-Ярославль драма театры труппасы актеры. * 1955-1956 еллар-Австриядә Совет Армиясенең Үзәк йорты театры актеры. * 1960-1993 елларда-В.И. Качалов исемендәге Казан Зур драма театры труппасы актеры. * 1978-1993 елларда-Казан театр училищесы укытучысы. * 1993 елның 24 сентябрендә Казанда вафат була.
Велений-Лепушулуй
Велений-Лепушулуй — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзенцёли (Великопольское воеводалыгы)
Дзенцёли  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долгопрудный
Долгопру́дный (Долгопрудный) – Русиянең Мәскәү өлкәсенд урнашкан шәһәр.
Долгопрудныйда Мәскәү физик-техник институты (дәүләт университеты) урнашкан.
География
Шәһәр Клязьма елгасы буенда урнашкан; Мәскәүгә төньяктан терәлеп тора. Мәскәүнең Савёлов вокзалыннан төньякка таба 18 км ераклыкта урнашкан.
Тарих
«Дирижаблестрой» исемендәге эшчеләр бистәсе 1914 елда нигезлнгән Долгие Пруды станциясе янында дирижабльләрне төзү буенча үзәге базасында нигезләнгән. 1935 елда бистәгә эшчеләр бистәсе статусы бирелә, ә 1938 елда аңа Долгопрудный исеме кушыла.
1957 елдан шәһәр статусын йөртә.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 82,1%, украиннар — 2,3%.
HD2054
HD2054 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лез-Юльм
Лез-Юльм — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кампаньоль
Кампаньоль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Горни-Домлян
Горни-Домлян — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габрник (Шкоцян)
Габрник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18039) 1999 ND49
(18039) 1999 ND49 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 ND49» саналган.
Ортакөй (Каваклыдере)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Каваклыдере илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Умарвас
Умарвас Һиндстанның Һарьяна штатында авыл.
Шампо (Манш)
Шампо — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Глайнштеттен
Глайнштеттен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Эльтманн
Эльтманн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Архаҗдәрәси
Архаҗдәрәси (Arxacdərəsi ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Кеннонсбург (Кентукки)
Кеннонсбург  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кеннонсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Третьяковская (метро станциясе)
«Третьяковсккя» метро станциясе (станция метро «Третьяковская») — Мәскәү метрополитенының Калуга-Рига һәм Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - В. Г. Поликарпова и А. А. Марова (Калуга-Рига юлы), Р. И. Погребной, В. З. Филиппов (Калинин юлы).
Арлингтон (Миннесота)
Арлингтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Арлингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гәйнә разъезды
Гәйнә разъезды — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452132, — 80202806004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
Горнослав
Горнослав — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ингерманландлар
Ингерманландлар яки фин-ингерманландлар, яки ингерманланд финнары (фин. inkeriläiset, inkerinsuomalaiset, эст. ingerlased, швед. finskingermanländare) — бер версия буенча, XVI гасырлда тарихи Ингерманландия территориясендә барлыкка килгән финнарның субэтник группасы, башка версия буенча — Ингерманландия территориясендә барлыкка килгән аерым фин-угыр этносы.