cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аркадий Бухов
Аркади Бухов (Аркади Сергей улы Бухов,, — , ) — рус Совет язучысы, сатирик, фельетончы.
Роздилля
Роздилля — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Засьвятиче
Засьвятиче — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Отиньи-ла-Тур
Отиньи-ла-Тур — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Итабаянинья
Итабаянинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Андреевский (Мари Иле)
Андреевский (Андрий почиҥга, Андреевский) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: мәгълүмат юк.
Пальмири
Пальмири — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виснар
Виснар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ла-Кот
Ла-Кот (La Côte) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,93 км².
(14098) Šimek
(14098) Šimek — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 24 августында А. Галад, А. Правда тарафыннан Модра обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QS» саналган.
Малтби (Вашингтон)
Малтби  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Малтби халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сербиянең гандбол буенча хатын-кызлар җыелма командасы
Сербиянең гандбол буенча хатын-кызлар җыелма командасы (серб. Женска рукометна репрезентација Србије) - Европа һәм дөнья чемпионатларында катнаша. Югары казаныш - 2013 елгы дөнья чемпионатының көмеш медальләре (финалда Сербия 22:20 Бразилиягә җиңелде).
Состав
''2013 елгы дөнья чемпионатына заявка. Баш тренер — Саша Бошкович.''
Владимир Быков
Владимир Быков (Владимир Виктор улы Быков,, — , ) — СССР хоккейчесе, тренер, «Салават Юлаев» клубының баш тренеры (1999-2000).
Павлинава (Пинский районы)
Павлинава  (Паўлінава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ингиголо (Комо)
Ингиголо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ингиголо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Адольф Бутенандт
Адольф Бутенандт (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1939).
дигән уку йортларында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Сабир Ваһапов
Сабир Ваһапов (Сабир Әхмәтҗан улы Ваһапов,, — , ) — СССР фирка дәүләт эшлеклесе, БАССР ХКШ рәисе (1940-1946), СБКФнең Башкорт өлкә кәмититенең беренче сәркатибе (1946-1953).
Галера (Гранада)
Галера — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6783) Гуляев
(6783) Гуляев — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Вондроже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14099) 1997 RQ3
(14099) 1997 RQ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Алайлар Бир (Сейдишеһир)
Алайлар Бир (Alaylar Bir) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(14099) 1997 RQ3
Тарихы
1997 елның 5 сентябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 RQ3» саналган.
Пальчев
Пальчев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итабела
Итабела — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кось-Вор-Вож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD135297
HD135297 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Фаренкруг
Фаренкруг (Fahrenkrug) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сурдешть (Прахова)
Сурдешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумарасамбхава
Эчтәлеге
Кумарасамбхава турыдан-туры мәгънәдә "Кумараның Тууы" дигәнне аңлата. Бу унҗиде җыр эпосына Шринагара раса керә, мәхәббәт расасы, романтика, һәм эротицизм, Вира расадан (каһарманлык расасы)ннан күбрәк. Таракасура ракшасасы (шәйтаны) - ул Шиваның улы тарафыннан гына үтерәләчәк дигән алкыш алган, шулай да, Шива мәхәббәт Ходае Каманы җиңгән. Парвати Ходай Шиваның мәхәббәтен отар өчен бөек тапас (яки рухи аскеза) башкарган. Нәтиҗәдә Ходайлар патшасы Индраның данын торгызыр өчен Шива һәм Парватиның улы Картикейя туган булган.
Манчестер (Вашингтон)
Манчестер  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Манчестер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розкохув (Кече Польша воеводалыгы)
Розкохув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яходы-Хадыта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Янковце
Янковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Клейрак
Клейрак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Чащеватая (Елле-Кагал кушылдыгы)
Чащеватая — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Елле-Кагал елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калининцы (Киров өлкәсе)
Калининцы (Калининцы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Павтаранавичы
Павтаранавичы (Паўтаранавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Толетт (Арканзас)
Толетт  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Жирякова (Туринская Слобода районы)
Жирякова (Жирякова) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Толетт (Арканзас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жирякова (Туринская Слобода районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ингланья (Порденоне)
Ингланья — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аурора (Иллинойс)
Аурора  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аурора шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Аурора (Іллінойс)
(14100) Weierstrass
(14100) Weierstrass — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 8 сентябрендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 RQ5» саналган.
Казан яны мәдәнияте
Казан яны мәдәнияты — Идел-Кама җирлегендәге соң бронза гасырының безнең эрага кадәр II меңьеллыкның 2нче чирек ахыры — 2нче яртысында яшәгән мәдәни-тарихи бергәлек.
Тарихы
1953 елда А.Х. Халиков ача. Моңа кадәр мондый һәйкәлләр «яр буе» (Н. Ф.Калинин) яки «Идел буе» (А. п. Смирнов) торулыклары исеме астында билгеле булганнар.
Засядки
Засядки — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Казан яны мәдәнияте
Тарихы
Казан яны мәдәнияте дискуссия предметы булып тора. А. В. Збруева тарафыннан Кама-Бель елгалары арасы һәйкәлләре болын культурасына, Урта һәм Югары Кама мәдәниятләре В.П. Денисов тарафыннан ерзов мәдәниятенә, К. В. Сальников тарафыннан Агыйдел елгасы бассейны бергәлекләре курман-тау мәдәниятенә кертелгән. Соңгы вакытта Казан яны мәдәниятеннән маклаш (В. Н. Марков, А. А. Чижевский), буй (Р. Д. Голдина) мәдәниятләре бүленеп бирелгән.
Засядки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казан яны мәдәнияте
Тарихы
Башкортстан җирлегендә Казан яны мәдәнияте һәйкәлләре Чулман елгасы түбән агымында, Агыйдел елгасы бассейнында тупланган (Кәкрекүл торулыгы, Иске Кабан торулыгы II һ. б.). Тырулыклар калку урында урнашкан була. Күп камералы, агач баганалы конструкцияле һәм 2 яклы яки чатыр тибындагы кыеклы турыпочмак ярымҗирасты өйләр торак хезмәтен үтәгән.
Ярымземлянка һәм каркас-багана җир өсте йортларыннан торган бистәләр бүбән террасалар һәм тугай җирләрендә урнашкан булган. Керамика — бай орнаментлы чүлмәк-банка. Хуҗалык җитештерү (йорт яны урман тибындагы терлекчелекне) һәм үзләштерү (ау, балыкчылык) тармакларын берләштергән.
Казан яны мәдәнияте чыганакларын Евразиянең урман-андроноидлы дөньясында эзләргә кирәк. Прафин җәмгыятенең «туку» керамикасы белән тыгыз бәйләнгән Казан яны халкы иртә гасырның Идел-Кама кабиләләрен формалаштыруда катнаша.
Ла-Крёз
Ла-Крёз (La Creuse) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,04 км².
HD135306
HD135306 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гобернадор
Гобернадор — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юкарыкарагүней (Кагызман)
Юкарыкарагүней (Yukarıkaragüney) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (köy).
Пальчев-Парцеля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юлия Вәлиева
Юлия Вәлиева (Юлия Фирдәвес кызы Вәлиева,, — , ) — РФ шашкачысы, ирләр һәм хатыннар арасында шашкалар буенча Россия чемионатының көмеш мидәле иясе (2012).
Лавослав Ружичка
Лавослав Ружичка (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1939).
дигән уку йортларында белем алган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Агриштеу
Агриштеу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итабера
Итабера — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(6784) Богатиков
(6784) Богатиков — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 28 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UN13» саналган.
Ак Суат
Ак Суат — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Солянка елгасының уң ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кось-Ю
Кось-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Розтока (Лимановский повяты)
Розтока — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кось-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Розтока (Лимановский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алайлар Ики (Сейдишеһир)
Алайлар Ики (Alaylar İki) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Көклүк (Ятаган)
Көклүк (Köklük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(14101) 1997 SD1
(14101) 1997 SD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 19 сентябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SD1» саналган.
Фаргау-Пратяу
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леонид Васильев
Леонид Васильев (Леонид Васили улы Васильев,, — , ) — СССР һәм РФ тел белгече, БР ФА шәрәфле академигы (2002), филология фәннәре докторы (1972), профессор (1974), БАССРның атказанган фән эшлекесе (1977), РФнең шәрәфле югары мәгариф хезмәткәре (2001), ССРБның югары мәктәп отличнигы (1970).
Гор (Гранада)
Гор — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пацы (Драгичынский районы)
Пацы  (Пацы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Вондроже-Велике
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крутая (Игол кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паперни-Борек
Паперни-Борек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мелкая (Хутты-Яха кушылдыгы)
Мелкая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хутты-Яха елгасының сул ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ковиньяк
Ковиньяк — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Лантерн-э-лез-Армон
Ла-Лантерн-э-лез-Армон (La Lanterne-et-les-Armonts) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,89 км².
Затилля
Затилля — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Марблмаунт (Вашингтон)
Марблмаунт  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Марблмаунт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вениамин (Фролов)
Епископ Вениамин (тугач бирелгән исеме Вениамин Фөдор улы Фролов, Вениамин Фёдорович Фролов;, — , ) — православие дине эшлеклесе, Байкы епискобы, Уфа епархиясе викарие (1923-1926).
Сурдила-Гейсянка
Сурдила-Гейсянка — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итабераба
Итабераба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Индипенденца (Тревизо)
Индипенденца — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тупело (Арканзас)
Тупело  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яновце
Яновце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Георгий Ветошников
Георги Ветошников (Георги Алесандр улы Ветошников,, — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1944). Украина территориясендә барган сугышларында батырлык күрсәткән.
Байрон (Иллинойс)
Тарихы
Байрон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6785) 1990 VA7
(6785) 1990 VA7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 12 ноябрендә Х. Сиодзава, тарафыннан Фудзиэда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VA7» саналган.
Горафе
Горафе — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14102) 1997 SG25
(14102) 1997 SG25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 сентябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SG25» саналган.
Вондроже-Мале
Вондроже-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуково (Свердловск өлкәсе)
Жуково (Жуково) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%).
Ачыботак (Дуңгыз кушылдыгы)
Ачыботак — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тынгуз елгасының сул ярыннан 73 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Розтока (Тарновский повяты)
Розтока — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паперня (Мазовия воеводалыгы)
Паперня  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юкарыкарадере (Бахче)
Юкарыкарадере (Yukarıkaradere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Бахче илчесенә караган бер авыл (köy).
Феддеринген
Феддеринген (Fedderingen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD135352
HD135352 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Пацыничы
Пацыничы (Пацынічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
HD135352
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пацыничы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Затилля-Осада
Затилля-Осада — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заводской (Мари Иле)
Заводской (Заводской, Заводской) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (52,3%), руслар (36,2%), татарлар (9,2%).
Отре (Вогез)
Отре — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Көнбатыш Чед-Ю
Көнбатыш Чед-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чед-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Итабераи
Итабераи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кардаши
Кардаши (Кардаши) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Ла-Лонжин
Ла-Лонжин (La Longine) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Алайлы (Аксу)
Алайлы (Alaylı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Лонжин
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,40 км².
Кодрот
Кодрот — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
(14103) Manzoni
(14103) Manzoni — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 1 октябрендә П. Сиколи, А. Теста тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TC» саналган.
Көклүккая (Пүтүрге)
Көклүккая (Köklükkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Köklükkaya, Pütürge Köklükkaya, Pütürge
Подольск
Подо́льск (Подольск) — Россиянең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр. Мәскәү өлкәсенең Подольск районының административ үзәге.
География
Мәскәү елгасының Пахра исемле кушылдыгында урнашкан. Мәскәү үзәгеннән ераклыгы 36 км һәм Мәскәү боҗра автомобиль юлыннан 15 км. Төньягында Щербинка белән, көньякта Климовск белән чиктәш. Шәһәрнең мәйданы — 40,04 км², халык саны — 183,1 мең кеше. Мәскәү өлкәсенең эре сәнәгый һәм мәдәни үзәге.
Тарих
XVIII гасырда Мәскәү Данил монастырена караган Подол авылыннан барлыкка килә. Шәһәр дәрәҗәсен 1781 елда ала.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 88,1%, украиннар — 1,9%, татарлар — 1,1%.
Агришу-де-Жос
Агришу-де-Жос — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гохар
Гохар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паплин (Мазовия воеводалыгы)
Паплин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясенов
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мариетта-Олдервуд (Вашингтон)
Мариетта-Олдервуд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мариетта-Олдервуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Викторов
Борис Викторов (Борис Михаил улы Викторов (Друкер),, — , ) — рус телендә иҗат иткән шагыйрь һәм тәрҗемәче.
Индипрете (Изерния)
Индипрете — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Индипрете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Галиәхмәт Шаһиев
Бу сугыш ветераны турында мәкалә, Чаллы шагыйре турында моннан укыгыз
Галиәхмәт Шаһиев, Гали (тулы исеме Галиәхмәт) Хаҗиәхмәт улы Шаһиев (1920 ел, Түнтәр ― 2009 ел, Чепья) ― сугыш һәм хезмәт ветераны.
(6786) Doudantsutsuji
(6786) Doudantsutsuji — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 21 февралендә С. Инода, тарафыннан Karasuyama обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 DT» саналган.
Галиәхмәт Шаһиев
Армия хезмәте һәм Бөек Ватан сугышында катнашу
1940 елда Кызыл Армиягә чакырылган. Анда кече командирлар хәзерли торган «Забайкальск-57» дип аталган танк полкында укыган. Аны тәмамлагач, 1941 елда аларны, ул вакыттагы Монголиянең башкаласы булган Баян-Түмингә күчерәләр. 1941нең 25 маенда танкларны тимер юл платформаларына төяп, көнбатышка – җәйге лагерьга алып барабыз дип, поезд белән алып китәләр. 28 тәүлек баралар. Эшелонны Көнбатыш Украинаның Шепетовка исемле зур булмаган шәһәренә китереп туктаталар. Бу вакытта сугыш башланган була. Танкларны платформалардан төшереп тә өлгермиләр, нимес самолетлары эшелонның астын-өскә китереп, бомбага тота. Танклар яна. Винтовкалы танкистлар Киевка кадәр чигенәләр.
Г.Шаһиев истәлегеннән өзекләр
"Якында гына нимесләр. Ара күп дигәндә 150 метр тирәсе булыр. Көндез окопта су эчендә качып торабыз. Суны түгеп бетереп булмый. Кич белән исә, үлгән иптәшләребезнең плащларын салдырып, 4-5 мәетне йөзтүбән каплап салабыз да, алар өстеннән салдырылган плащларны җәеп, шул иптәшләребезнең мәетләре өстендә ятып йоклыйбыз. Окопта шундый төн кунулар күп булды. Нимесләр дүрт-биш тапкыр атака ясап карадылар, безнең оборонаны үтә алмадылар. Шулай да, бер атака вакытында без аларның тулы бер взвод солдатын юк иттек. Аннан соң, нимесләр әллә кайлардан әйләнеп, безне чолганышта калдырдылар. ..
"15-20 хуҗалык өчен уртак бер мунча бар. Шуның эчендә 50 чиләкле зур казан тора. Марҗа хатыннары мине шул казан эченә утыртып, казан такталарын каплап, мунчаны тышкы яктан бикләп алалар. Салкын тәрәзәдә бармак калынлыгы боз. Хатыннардан берәрсе, чиратлап чиләк төбенә ризык салып, мунчага барган булып, миңа ашарга китерә. Ә урамнарда нимес полицайлары йөри. Шушы авылда «яшәгәндә» безнекеләр һөҗүмгә күчеп, бу авылны азат иттеләр. 1942 елның башында мин Горький шәһәрендәге «16нчы учебный полк»ка килеп эләктем. .."
Танкист буларак фронт юлын дәвам итү
Аларга монда Американың 35 тонналы «L-3» дигән танкын идарә итәргә өйрәтәләр. Аннары Американың 15 тонналы «L-2» танкын, Англиянең өч төрле маркадагы танкларын идарә итү алымнары белән таныштырдылар: 10 тонналы «Мателла», 25 тонналы «Валентина» һәм өченчесе 80 тонналы «Черчиль». Бирегә, Горький шәһәренә, Калинин фронтыннан 19нчы механикалаштырылган танк корпусы формированиегә кайткан була. Гали Шаһиевны 35 тонналы Америка танкына йөртүче итеп билгелмләр.
Ул Җиңү көнен Румыния белән Болгария чигендә Дунай ярында каршылый.
Дәүләт бүләкләре
«Сугышчан батырлык өчен» медален һәм «Кызыл Йолдыз» ордены. Будапештны азат иткән өчен, Венаны азат иткән өчен, Германияне җиңгән өчен медалҗләре. Икенче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (юбилей) һәм күпсанда юбилей медальләре.
Сугыш беткәч, Шаһиев Румыниядә Сидельников фамилияле лейтенант белән 34 солдатны шоферлыкка укыта.
Сугыштан соңгы тормыш
Колхозда хисапчы, район үзәгендә шофер булып эшли. 1958 елдан Чепьядагы производствога өйрәтүче урта мәктәптә балаларга машина-трактор йөртүче һөнәре бирү буенча 25 ел дәвамында белем бирә. Ул елларда бу мәктәпкә укучылар 31 авылдан килеп укыйлар.
Вафаты
Ветеран 2009 (?) елда вафа була һәм Чепья авылы зиратында җирләнә.
Чыганаклар:
Р.Зарипов Тирән тамырлы Түнтәрем, 2008
Р.Зарипов Бакыйлыкка күчкән әби-бабайлар рухына бер дога, 2021
Беһдин
Беһдин (Фарсы телендә: بهدین) — Зәрдөштлек тарафдары булган кеше. Туры мәгънәсе «алкышлы», «алкышлы ышану» тарафдары.
Беһдин булып түбәндәге критерийларга җавап бирүче кеше санала:
«Беһдин» сүзе Иран Зәрдөштлек тарафдарлары тарафыннан шулай ук «дөньяви», каһин булмаган мәгънәдә кулланыла.
Розтока Велика
Розтока Велика — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пачапава (Баранавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ульм (Арканзас)
Ульм  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воянув
Воянув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сурдила-Греч
Сурдила-Греч — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балабанка
Балабанка (1-Балабанка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таловая елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Итаби
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Банкер-Гилл (Иллинойс)
Банкер-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Банкер-Гилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перная (Катыльга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Владимир Виноградов
Владимир Виноградов (Владимир Виктор улы Виноградов,, — , ) — эшкуар, банкир, Мәскәү банклар берлеге рәисе (1989-1998).
Фемарн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Папротно (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Захаек (Томашивский повяты)
Захаек  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14104) Delpino
(14104) Delpino — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 2 октябрендә В. Джульяни тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TV» саналган.
Җөрҗ де Һөвеши
дигән уку йортларында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Минский
Минский — фамилия.
Олег Вьюгин
Олег Вьюгин (Олег Вәчеслав улы Вьюгин,, — , ) — РФ банкиры һәм дәүләт эшлеклесе, РФ ҮБ рәие урынбасары (2002-2004), РФ финанс базарары буенча федераль хезмәте башлыгы (2004-2007).
Дҗонстон Атоллы
Дҗонстон Атоллы - ул Америка Кушма Штатларының инкорпорацияләнмәгән территориясе. Дҗонстон Атоллы Дәүләт Тыюлык Сыену урыны һәм Ерак Тын Океан Утраулары Диңгез Һәйкәле булып тора. Аерым урнашкан атолл якынча 70 ел буена АКШ хәрбиләре идарәсе астында булган. Утрау чәчәк атучы оя коручы кошлар өчен өй булып тора һәм әһәмияткә ия диңгез биотөрлелегенә ия.
Гуадаортуна
Гуадаортуна — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Малашер
Ла-Малашер (La Malachère) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның октябре
1941 елның 1 октябре. 102-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. «Үзәк» армия төркеменең Гудериан 2-нче танк төркеме үз үзәге өлештә Андрей Ерёменко Брянск фронтының 13-нче армия саклаун бөтен тирәнлеккә өзә һәм 60 км алга күчә. 1 октябрьгә 24-нче мотокорпус Севскны басып ала.
Ла-Малашер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,46 км².
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның октябре
1941 елның 2 октябре. 103-нче сугыш көне
2 октябрь. Фин гаскәрләре Петрозаводскны басып алалар
Китнемучаш
Китнемучаш (Китньымучаш, Китнемучаш) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның октябре
1941 елның 2 октябре. 103-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. 2 октябрьне «Үзәк» армия төркеме Көнбатыш һәм Резерв фронтлар гаскәрләргә китереп бәрде.
Китнемучаш
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,6%), украиннар (4,4%).
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның октябре
1941 елның 2 октябре. 103-нче сугыш көне
2 октябрьне вермахт Мәскәүгә туры һөҗүмгә күчә.
1941 елның 3 октябре. 104-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 4 октябре. 105-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. 3-нче танк төркеме Холмга барып җитте,
1941 елның 5 октябре. 106-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. 3-нче танк төркеме, һөжүмне дәвам итте. 2-нче танк төркеме 4-нче танк төркеме
1941 елның 6 октябре. 107-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Михаил Катуковның 4-нче танклар бригадасы яшертеннән Виллибальда фон Лангеманның алман 4-нче танклар дивизиясының марш колонналарын яшерү урыннан һөҗүм итте.
Гудериан: «Южнее Мценска 4-я танковая дивизия была атакована русскими танками, и ей пришлось пережить тяжёлый момент. Впервые проявилось в резкой форме превосходство русских танков Т-34. Дивизия понесла значительные потери. Намеченное быстрое наступление на Тулу пришлось пока отложить.»
1941 елның 7 октябре. 108-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 8 октябре. 109-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 9 октябре. 110-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 10 октябре. 111-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 11 октябре. 112-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. Совет гаскәрләре Мценскны калдырдылар.
1941 елның 12 октябре. 113-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 14 октябре. 115-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. 3-нче танк төркеме Калининны басып алды.
1941 елның 15 октябре. 116-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. Николай Ватутинның оператив төркеме Калининның якынлашу юлыннарына чыкты һәм шәһәрнең төньяк-көнбатыш өлешендә юк итәргә максат белән дошманга һөжүмгә күчтә. Явызландыручылы бәрешләр өч көнгә сузылды.
Харковь операциясе (1941). 15 октябрьне алман 6-нчы армиясының гаскәрләре Краснопольены басып алдылар, Сумы шәһәреннән көньяк-көнчыгышрак.
1941 елның 16 октябре. 117-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 17 октябре. 118-нче сугыш көне
Көньяк фронт. Фронтның гаскәрләре Таганрогны калдыралар.
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 18 октябре. 119-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. Алман гаскәрләре Малоярославец һәм Можайскны басып алдылар. Можайскны кайтарырга кат-кат омтылунар уңай нәтиҗәләр бирмәделәр.
1941 елның 19 октябре. 120-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
1941 елның 20 октябре. 121-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Донбасс операциясе (1941). Алман 1-нче танк армиясе Сталино шәһәрен басып алды.
1941 елның 21 октябре. 122-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Донбасс операциясе (1941).
1941 елның 22 октябре. 123-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Моонзунд саклану операциясе (1941). Моонзунд архипелагын совет гаскәрләре саклау тәмамланды (7 августа —22 октября).
Донбасс операциясе (1941).
1941 елның 23 октябре. 124-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
23 октябрендә Смоленск өлкәсендәге Демидов шәһәре өчен барган бәрелешләрнең берсендә татар шагыйре Аитзәк Аитов дошман пулясыннан һәлак була.
Донбасс операциясе (1941).
1941 елның 24 октябре. 125-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. Көнбатыш фронт 33-нче һәм 43-нче армиялар гаскәрләре Нара елгасында дошман һөжүмен туктаттылар. Алман 43-нче армия корпусы Ока елгасындагы Биләүны басып алды.
Тула саклану операциясе. (24 октябрь — 5 декабрь 1941)
Донбасс операциясе (1941).
Харковь операциясе (1941). 24 октябрьне Харковь операциясе барышында Харковь шәһәре алманнар тарафыннан алына.
1941 елның 25 октябре. 126-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Донбасс операциясе (1941).
Харковь операциясе (1941).
1941 елның 26 октябре. 127-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. Көнбатыш фронтның 5-нче армиясы Дороховога һөжүмгә күчтә.
Тула саклану операциясе. (24 октябрь — 5 декабрь 1941)
Донбасс операциясе (1941).
Харковь операциясе (1941).
1941 елның 27 октябре. 128-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Тула саклану операциясе. (24 октябрь — 5 декабрь 1941)
Харковь операциясе (1941).
1941 елның 28 октябре. 129-нчы сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Тула саклану операциясе. (24 октябрь — 5 декабрь 1941)
Харковь операциясе (1941).
1941 елның 29 октябре. 130-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Донбасс операциясе (1941).
Харковь операциясе (1941).
1941 елның 30 октябре. 131-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш. Можайско-Малоярославец операциясе (1941) (10—30 октябрь 1941) тәмамланды.
Донбасс операциясе (1941).
Харковь операциясе (1941).
1941 елның 31 октябре. 132-нче сугыш көне
Мәскәү өчен сугыш.
Картылар исемлеге
3. Тихвин саклану операциясе ([[16 октябрь] — 18 ноябрь 1941 ел)]).
4. [[Мәскәү өчен сугыш|Мәскәү стратегик саклану операциясе] (30 сентябрь — 5 декабрь 1941 ел)]