cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Борша-Крестая
Борша-Крестая — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиманув (Свидницкий повяты)
Шиманув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балкат (Һарран)
Балкат (Balkat) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Мений-Симон (Эр һәм Луар)
Ле-Мений-Симон — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Арден-Аркейд (Калифорния)
Арден-Аркейд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Электр көчәнеше
Электр көчәнеше (tat.lat. Elektr köçäneşe) - физик скаляр зурлык, электр кыры сынау коргысы А ноктасыннан В ноктасына күчерү эше әлеге коргыга чагыштырмасы.
Арден-Аркейд (Калифорния)
Географиясе
Арден-Аркейд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Электр көчәнеше
биредә U_{AB} - А һәм В нокталары арасында көчәнеше, А - эш, q - сынау коргысы
Хоморичу
Хоморичу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Электр көчәнеше
Потенциаль электр кырында бу эше коргының юлыннан бәйле булмый. Шуңа күрә электр көчәнеше U_{AB} потенциал аермасына тигез.
Хоморичу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Электр көчәнеше
яки:
СИ үлчәү системасында электр көчәнеше потенциаллар аермасы кебек Вольт (В) белән үлчәнә.
HIM
HIM - Finlyandiä rok-törkeme, 1991 yılda Ville Valo, Mikko Lindström häm Mikko Paananen tarafınnan nigezlängän. 1997-2013 yıllarda törkem sigez albom çığarğan.
Электр көчәнеше
Электр кырының ике ноктасы арасында микъдары 1 кулон булган электр коргысын күчергәндә 1 джоуль эш башкарылса, бу ике нокта арасында потенциаллар аермасы яки көчәнеш 1 вольтка тигез дип исәпләнә.
Самплава
Самплава — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Электр көчәнеше
Урта көчәнеш зурлыгы
Чистә синусоида өчен урта көчәнеш зурлыгы нульгә тигез
HIM
Anıñ albomı Dark Light Amerika assotsiatsiäse buyınça altın disqqa layıq bulğan. Üzbilgelängän stil - Love Metal; rok, xard-rok, ğötik-rok stilenda cırlarnı başqaralar.
Электр көчәнеше
Уртаквадрат көчәнеш зурлыгы
Уртаквадрат көчәнеш зурлыгы (яки көчәнешнең тәэсир итү кыйммәте) тәҗрибә исәпләве өчен кулланыла:
HIM
Finlyandiädä Greatest Lovesongs vol. 666, Deep Shadows and Brilliant Highlights, Love Metal häm Dark Light albomnarı ağaltın statusına layıq bulğan.
Электр көчәнеше
Уртаквадрат көчәнеш зурлыгы
Синуслы көчәнеш өчен:
HIM
İñ tanılğan cırları - The Funeral Of Hearts, Wicked Game, (Don't Fear) The Reaper. İnglizçä cırlıylar.
Электр көчәнеше
Уртаквадрат көчәнеш зурлыгы
'''Техникада һәм көнкүрештә ягъни шушы көчәнеш зурлыгы үлчәнә.
Шәкәрабад
Шәкәрабад (Şəkərabad ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Бәбәк районына караган авыл.
Электр көчәнеше
Урта турайтылган көчәнеш
Синуслы көчәнеш өчен:
Күбесе вольтметрлар, исәпләү әсбаплары ягъни Урта турайтылган көчәнешне үлчәп күрсәтәләр.
Василий Баженов (1787)
Васили Баженов (Василий Яковлевич Баженов,, — , ) — Казан университеты профессоры, Вәтке губернасы укуханәләре директоры (1819-1820), Беренче Казан ирләр гимназиясе директоры (1823-1824), Казан университеты каршындагы педагогия институты директоры (1822-1823, 1826-1830).
(16202) Srivastava
(16202) Srivastava — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 2 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CE28» саналган.
Вайсеварте
Вайсеварте (Weißewarte) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Маһмутлар (Бейпазары)
Маһмутлар (Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD175028
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Сен-Боссан
Сен-Боссан (Saint-Baussant) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,92 км².
Руй-Барбоза (Риу-Гранди-ду-Норти)
Руй-Барбоза  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Матнявичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Синехово
Синехово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альгуасас
Альгуасас — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Бур
Ле-Бур — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Һертогенбос
Һертогенбос (s-Hertogenbosch) — Нидирланның Төньяк Брабант правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1186 елдан башлап йөртә.
Рантул (Висконсин)
Рантул  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Без солылар чәчәбез
Без солылар чәчәбез— татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Балалар ике рәт булып тезелеп басалар да җырлап-такмак-лап бер-берләренә якынаялар:
— Без солылар чәчәбез, чәчәбез.
— Нәрсә белән чәчәсез?
— Чәчкеч белән чәчәбез.
— Без аларны таптыйбыз.
— Нәрсә белән таптыйсыз?
— Ат җибәреп таптыйбыз.
— Без аларны тотабыз.
— Мә, алайса йөз тәңкә, мең тәңкә.
— Кирәкми йөз тәңкә, мең тәңкә.
— Сезгә алайса ни кирәк, ни кирәк?
— Безгә матур кыз кирәк. (Кызга күрсәтәләр.)
— Ул кызыбыз бик елак.
— Конфет, прәннек бирербез.
— Конфет, прәннек яратмый.
— Яратмаса, эләкми.
Шулай дигәч, билгеләнгән кызны уртага чыгаралар һәм ул нинди дә булса һөнәр күрсәтергә тиеш. Уен шуның белән тәмам була.
Туган тел (Украина)
«Туган тел» — Украина татарларының милли-мәдәни оешмасы. Украина башкаласы Киев шәһәрендә урнашкан. 1998 елда нигезләнгән.
Александра Данилова
Александра Митрофановна Данилова (1913-2003) — совет азык сәнәгате хезмәткәре, Социалистик Хезмәт Герое.
Туган тел (Украина)
Бердәмлекның «Татар йорты» янында Киев "Татар йорты" мәчете эшли.
Александра Данилова
Биографиясе
1913 елның 24 августында Россия империясенең Херсон губернасында «Потёмкин» броненосец морягы гаиләсендә туа. Аның әтисе Россиядә Гражданнар сугышында катнашкан большевик булган, артабан Молдава республикасын социаль тәэмин итү халык комиссары булып эшләгән; әнисе шулай ук Гражданнар сугышы катнашучысы булган.
Туган тел (Украина)
«Татар йорты» каршында «Дуслык» журналы чыгарыла.
Александра Данилова
Биографиясе
1932 елда Александр Одесса азык-төлек сәнәгате техникумын тәмамлый һәм бүлү буенча Краснодар краена Кырым консерва комбинатына җибәрелә. Шуннан бирле Кырым станицасы аның икенче ватанына әверелә. Аның тормышында Бөек Ватан сугышы елларында Кубань халкы Ленинград блокадасында ачлыктан интеккәннәргә «Тормыш эшелоны» дип аталган тимер юл составы җибәргән. Делегация составында инженер Александра Данилова да булган; Кубань вәкилләренең өчесе м бомбага тоткан вакытында юлда һәлак булда. Ленинград камалышында Александра Митрофановна Пулков рубежында һәм хәрби частьларның берсендә була, шулай ук туры наводка белән немец артиллериясе утка тоткан Киров заводында да булда.
Савонбург (Канзас)
Савонбург  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Александра Данилова
Биографиясе
Кубанны немец-фашист гаскәрләреннән азат ителгәннән соң, 1943 елның маеннан Александра Митрофановна туган заводан торгызу эшлендә эшли. Аннары эшче, мастер, томат цехының начальнигы булып эшли. Үз эшендә ирешкән уңышлары өчен мактау грамоталары белән бүләкләнде, «Алтын куллар» тармак конкурсында берничә тапкыр җиңүче булда. Үз тәҗрибәсен предприятиенең яшь хезмәткәрләренә тапшыра.
ССРБ Югары Советы Президиумының 1966 елның 21 июлендәге Указына ярашлы җиде еллык план задаиесен үтәүдәге аерым казанышлары һәм азык-төлек продуктларын җитештерү буенча югары техник-икътисадый күрсәткечләргә ирешүе өчен Данилова Александра Митрофан кызына Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеш» алтын медале һәм Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелде.
Савонбург (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8736) Shigehisa
(8736) Shigehisa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 9 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AD7» саналган.
Домапху
Домапху (Domaphu ) — Бутан дәүләтенең Циранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 074 метр биеклектә 27.01667°N, -90.1°W координаталы буенча урнашкан.
Ле-Мений-Тома
Ле-Мений-Тома — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Домапху
Искәрмәләр
Domaphu Домапху
Тубылгытау (Яңа Чишмә районы)
Тубылгы Тау — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы торак пункт. 1991 елгача авыл атамасы - Югары Никиткино, 1991 елдан - Тубылгы Тау. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Почта индексы — 423181.
Зволле
Зволле (Zwolle) — Нидирланның Оверэйссел правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
9 нчы гасыр тирәсендә нигезләнгән.
(16203) Jessicastahl
(16203) Jessicastahl — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ценьша
Ценьша — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(16203) Jessicastahl
Тарихы
2000 елның 2 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CH32» саналган.
Ценьша
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казалмартино (Л'Аквила)
Географиясе
Казалмартино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дуслар, тары чәчтек без
Дуслар, тары чәчтек без — татар балалар уены.
I вариант
Бу уен күбрәк яз көне тышта кызлар арасында уйнала. Балалар ун-унбиш метр ераклыкта ике саф булып кара-каршы тезеләләр. Бер як сафтагы балалар тезелеп икенчеләр ягына каршы баралар. Ике арада хор белән шундый әйтеш-җыр башлана: — Дуслар, тары чәчтек без, чәчтек без,
Әйли, әйли, чәчтек без, чәчтек без,
— Нәрсә белән таптыйсыз, таптыйсыз,
Әйли, әйли, таптыйсыз, таптыйсыз?
— Яхшы атлар йөртербез, йөртербез,
Әйли, әйли, тотарбыз, тотарбыз.
— Нәрсә белән тотарсыз, тотарсыз,
Әйли, әйли, тотарсыз, тотарсыз?
Әйли, әйли, ай белән, ай белән,
— Без түләрбез йөз тәңкә, йөз тәңкә,
Әйли, әйли, йөз тәңкә, йөз тәңкә. — Бу атыбыз мең тәңкә, мең тәңкә,
Әйли, әйли, мең тәңкә, мең тәңкә.
— Сезгә нәрсә кирәк соң, кирәк соң,
Әйли, әйли, кирәк соң, кирәк соң?
— Безгә матур кыз кирәк, кыз кирәк,
Әйли, әйли, кыз кирәк, кыз кирәк.
— Кайсы кызны аласыз, аласыз,
Әйли, әйли, аласыз, аласыз?
— Менә шунсын алабыз, алабыз,
Әйли, әйли, алабыз, алабыз (күрсәтәләр).
— Кыз баланың исеме бар, исеме бар,
— Безгә кирәк Саҗидә, Саҗидә,
Әйли, әйли, Саҗидә, Саҗидә.
— Ул кыз безнең бик җүләр, бик җүләр,
— Җүләр булса өйрәтербез, өйрәтербез,
Әйли, әйли, өйрәтербез, өйрәтербез.
— Нәрсә белән өйрәтерсез, өйрәтерсез,
Әйли, әйли, өйрәтерсез, өйрәтерсез?
— Камчы белән өйрәтербез, өйрәтербез,
— Ул кыз безнең бик елак, бик елак,
Әйли, әйли, бик елак, бик елак.
— Елак булса юатырбыз, юатырбыз,
Әйли, әйли, юатырбыз, юатырбыз.
— Нәрсә белән юатырсыз, юатырсыз,
Әйли, әйли, юатырсыз, юатырсыз?
— Прәннек, кәнфит бирербез, бирербез,
Әйли, әйли, бирербез, бирербез.
(Бер кыз каршы якка чыга.)
— Безнең яклар кимеде, кимеде,
Әйли, әйли, кимеде, кимеде.
Шиманув (Сьредский повяты)
Шиманув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дуслар, тары чәчтек без
I вариант
— Безнең яклар арттылар, арттылар,
Әйли, әйли, арттылар, арттылар.
— Без бу якта ким калдык, ким калдык,
Әйли, әйли, ким калдык, ким калдык.
— Безнең өстә кәнфитлек, прәннеклек,
Әйли, әйли, кәнфитлек, прәннеклек.
— Безнең өстә валчыклык, валчыклык,
— Безнең бәйрәм биюле, биюле (биеп киләләр),
Әйли, әйли, биюле, биюле.
— Безнең бәйрәм кайгылы, кайгылы,
Әйли, әйли, кайгылы, кайгылы.
Шуның белән уен тәмам була.
II вариант
Балалар кара-каршы ике саф булып тезеләләр. Бер яктан бөтен сафы белән кузгалып түбәндәгечә җырлап киләләр, каршы саф шулай ук аларга җыр белән җавап бирә бара. Шулай җыр белән каршы сафтан бер кызны сайлап алалар. Җырлары: — Дуслар, тарыны чәчтек без, чәчтек без.
— Без тарыны таптыйбыз, таптыйбыз.
— Нәрсә белән таптыйсыз, таптыйсыз?
— Ат җибәреп таптыйбыз, таптыйбыз.
— Без аларны тотарбыз, тотарбыз.
— Нәрсә белән тотарсыз, тотарсыз?
— Йөгән белән тотарбыз, тотарбыз.
— Без бирәбез йөз тәңкә, йөз тәңкә.
— Кирәк түгел мең тәңкә, мең тәңкә.
— Сезгә алайса ни кирәк, ни кирәк?
— Зифа буйлы кыз кирәк, кыз кирәк.
— Зифа кызның исеме бар, исеме бар.
— Безгә Гайшә кыз кирәк, кыз кирәк.
— Ул кыз үзе бик җүләр, бик җүләр.
— Җүләр булса, өйрәтербез, өйрәтербез.
— Нәрсә белән өйрәтерсез, өйрәтерсез?
— Камчы белән өйрәтербез, өйрәтербез.
— Ул еласа нишләрсез, нишләрсез?
— Прәнник, кәнфит бирербез, бирербез.
— Ул аларны яратмый, яратмый.
— Каткан ипи эләкми, эләкми.
— Мә алайса, алыгыз, алыгыз!
— Кыз иленнән аерылды, аерылды.
— Безнең яклар кайгылы, кайгылы.
— Безнең яклар кимеде, кимеде.
— Безнең яклар күбәйде, күбәйде.
— Безнең яклар кан йота, кан йота.
Татар йорты мәчете
«Татар йорты» мәчете — Украинаның башкаласы Киевта «Туган тел» оешмасының «Татар йорты» каршында эшли торган мәчете.
Киевта яшәүче татарлар мәчете булып санала.
Маторавка
Маторавка (Матораўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Армона (Калифорния)
Армона  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шитроба
Шитроба — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ючка елгасының сул ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Изерь
Изерь – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Лобань елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Синьчиця
Синьчиця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Изерь
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Синьчиця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боршань
Боршань — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маһмутлар (Калеҗык)
Маһмутлар (Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сухарыш
Сухарыш – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Өял елгасының сул ярыннан 107 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Рурополис
Рурополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Сухарыш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Өял елгасы. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рурополис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сапалувка
Сапалувка — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Пентьер
Ле-Пентьер — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Алькантарилья
Алькантарилья — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цёпан
Цёпан — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Епиховщина
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(8737) Takehiro
(8737) Takehiro — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 11 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AL13» саналган.
Яңа Урал (Татарстан)
Яңа Урал — Татарстан Республикасының Чистай районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — авыл (федераль классификатор буенча).
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422955.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Хоморог
Хоморог — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раск (Бернетт, Висконсин)
Раск  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Буан
Сен-Буан (Saint-Boingt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,14 км².
Ле-Виган (Ло)
Ле-Виган — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Доронагаон
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 543 метр биеклектә 26.83333°N, -89.81667°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Doronagaon Доронагаон
Вельбслебен
Вельбслебен (Welbsleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күктә, күктә ниләр бар
'''Күктә, күктә ниләр бар? ''' — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Балалар ярты түгәрәк рәвешендә кулга-кул тотынышып тезелеп торалар. Ике очта торган балалар чиратлашып шушы сүзләрне әйтәләр:
— Күктә, күктә ниләр бар?
— Җофар белән шикәр бар.
— Җофарыңны бир миңа?
— Ник бирәем мин сиңа?
— Кая миңа хан юлы?
— Менә сиңа хан юлы.
— Хан юлында елан бар.
— Кылычың булса, кый да чык!
Шуннан соң башлап әйтүче бала, урыныннан кузгалып, кулга-кул тотынган балаларны артыннан ияртеп, икенче очта торган икенче баланың куллары астыннан «кыйгак-кыйгак» дип кычкырып чыгып китә. Бер-берсенә тотынган һәммә балалар кулларын ычкындырмыйча аның артыннан чыгалар да тагын элеккечә басалар. Актык бала чыккач, бу баштан икенче баланың куллары бәйләнгән булып кала. Уен тагын да шул рәвешчә кабатлана. Бу юлы инде балалар кулы бәйләнгән кешенең күршесе кул астыннан чыгалар һәм аның да кулы бәйләнеп кала. Шулай ахырда һәммә балаларның куллары бәйләнеп тезмәнең ике очында торган ике бала гына азат кала. Аларның берсе икенчесеннән, янындагы кулы бәйләнгән иптәшенә чиратлап күрсәтеп: «Бу ник бәйләнгән?» — дип сорый. Икенчесе аңа: «Атасының сүзен тыңламаган», «анасына каршы сүз әйткән», «укытучысына карышкан», «сабагын белмәгән» кебек сәбәпләр әйтеп тора. Беренчесе уенчыларның бу «гаепләре» өчен җыр җырлау, шигырь уку, бию шикелле җәза билгели. Җәзасын үтәгән балалар кулларын җибәрә бара. Һәммә балаларга җәза бирелеп беткәч, уен тәмам була.
(16204) 2000 CT33
(16204) 2000 CT33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зутермер
Зутермер (Zoetermeer) — Нидирланның Көньяк Һолландия правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 13 гасырда телгә алына.
Сальмонеллёз
Сальмонеллез — кеше һәм хайваннарның йогышлы авыруы. Salmonella затына, Enterobacteriaceae гаиләсенә караган бактерияләр тудыра.
Кеше сальмонеллезы
Башлыча инфекцияләнгән хайван һәм кош продуктларын ашаганнан соң башлана. Авыру бактерияләре ашказаны-эчәк юлына үтеп керә һәм токсиннар бүлеп чыгара. Инкубация чоры 2 сәгатьтән алып 3 тәүлеккә кадәр. Гастроинтестиналь, таралган (тифка охшаш һәм септик вариантлары) сальмонеллез формалары һәм сальмонеллез бактерияләрен йөртүчәнлек аерыла.
Сальмонеллез — кеше организмында сальмонелла — таякчык форма- I сындагы бактерияләр кузгата торган йогышлы авыру. Аларның 700 дән артык төре билгеле. Сальмонеллез 90 % очракта кискен гастроэнтерит (ашказаны һәм нечкә эчәкнең лайлалы тышчалары ялкынсыну) авыруына китерә. Авыру җитди төс алса, микроб канны зарарлый. Бу эчке органнарның функциясе үзгәрүгә китерә: йөрәк кан-тамыры эшчәнлеге бозыла, баш мие зыян күрә.
Еш кына итле ризыклар инфекция чыганагы булып тора. Бактерия бигрәк тә кош-корт итендә һәм йомыркада очрый. Бактерияләре булган итне гади күз белән генә аерып булмый. Исе дә килми, тышкы кыяфәте дә үзгәрми.
Микробны лаборатор шартларда гына ачыклап була.
Сальмонелла тирә-юньдәге факторларга гына тиз бирешми. Мәсәлән, кипкән ризыкта ул 3-4 ел саклана, +60 +80 градус җылылыкка һәм -80-85 градус салкынга чыдам. 400 г итне 2-2,5 сәгать кайнатканда да, ит эчендә микроб сакланып калырга мөмкин. Шуңа күрә табиблар итне 3 сәгатьтән дә кимрәк пешермәскә киңәш итә.
Иттән хәзерләнгән ризыкны озак сакламау хәерле. Ашап бетермәгән очракта, өстәлдә калдырмау, суыткычка тыгып кую шарт. Чөнки бүлмәдәге һава — бактерияләр үрчү өчен иң кулай температура. Сальмонелла кешене! генә түгел, йорт хайваннарын, кош-кортларны да зарарлый. Алардан ч җиңел генә кешегә күчә. Мал-туар табиблары әйтүенчә, сыерларның —1,5, сарыкларның — 30, дуңгызларның —15, каз-үрдәкләрнең 50 процентында ; салмонелла бактерияләре табыла. Шулай ук песи-этләрнең 10 проценты һәм тычкан-күселәрнең 40 проценты әлеге куркыныч бактерияләрне үзендә йөртеп, авыру чыганагы булып тора.
Шуны да онытмагыз: авыру кеше дә микроб йөртүче булып санала. Чөнки бактерияләр бер кешедән икенчесенә кул-тән аша җиңел йога. Бу процесс балалар арасында аеруча тиз бара. Шуңа күрә нәни бала тәрбияләгәндә, шәхси гигиена кагыйдәләрен катгый үтәү тәләп ителә. Бәдрәфтә, җәмәгать урыннарында булганнан соң, кулны кат-кат сабынлап юарга кирәк. Баланы биләүгә төрер, ашатыр алдыннан да кулның чиста булуы мөһим.
Организмга эләккән микроб үзен, әгәр азык-төлектән йоккан икән, 12 сәгать яки тәүлек эчендә сиздерә. Микроб саны күп булса, 2 сәгать үтүгә, авыру коса, хәлсезләнә башлый. Сальмонелламы-түгелме икәнне белү; өчен, тизәкне яки канны тикшертү мәслихәт. Бактерия антитәнчекләр дә эшләп чыгара. Диагноз куйганда, боларның барысына да игътибар ителә.
Тән температурасының 39-40 градуска кадәр күтәрелүе, хәл бетү, баш, = буыннар авырту авыруның беренче билгеләре булып тора. Кешедә бизгәк : башлана, калтырата. Бөер тирәсендә авырту сизелергә мөмкин. Авыру коса, : кече йомышын еш үти, аның эче китә, эче чыдый алмаслык бора. Тәүлегенә } 10-15 тапкыр бәдрәфкә барырга туры килә. Тәрәт сасы исле һәм яшел төстә ; була. Кеше күп сыеклык югалтып, үзен тагын да начар хис итә. Авыз эче кибә,Ы тавышы утыра, тиресе корый. Йөрәк-кан тамыры системасына зыян килә. Кан басымы төшә. Вакытында дәваламасаң, ашказаны-эчәк юллары зарарлана. ; Сальмонелланың септик формасы бик авыр һәм озак дәвам итә. Терәк-хәрәкәт аппаратында эренләү башлана. Сальмонелла остеомиелит, артрит, ; спондиллий, эренле менингит, бавыр авырулары, аналык кистасы кебек ? авыруларга китерергә мөмкин.
Беренче ярдәм ашказанын 2-3 литр су яки натрий гидрокарбонатының 2 процентлы эремәсе белән юдырту һәм кичекмәстән табиб чакыртудан 1 гыйбарәт. Дәвалаганда да авыруга махсус эремә кушылган сыеклык эчерәләр. Аны әз-әзләп, еш эчәргә кирәк. Әгәр кеше мөстәкыйль рәвештә эчә алмый икән, сыеклыкны кан тамыры аша кертәләр. Антибиотиклар сальмонеллезның авыр формасы булганда, олы яшьтәге кешеләргә, иммун системасы ныгып бетмәгән балаларга гына билгеләнә.
Организмда аңа каршы иммунитет хасил булмый, чөнки ул күптөрле.
Савыгып беттем дип, тиешле дәвалануны туктатырга ярамый. Чир, киредән баш калкытырга мөмкин. Чөнки алты айга кадәр кеше микроб йөртә. Хастаханәдән чыккач та, табибка күренеп, тикшеренеп тору зарур.
Андый вакытта диета мөһим. Бер ай булса да, майлы, әче, тозлы ризыклар ашамаска кирәк. Яшелчә, җиләк-җимеш, ботка белән туклану хәерлерәк.
Сальмонеллезны булдырмау өчен, азыкны дөрес сакларга, итле ризыкларны югары температурада яхшылап эшкәртеп файдаланырга, йомырканы әйбәтләп пешерергә, кулларны һәрвакыт яхшылап сабын белән юарга, гигиена кагыйдәләрен үтәргә кирәк. Шуны колакка киртләп куегыз: сальмонеллезны икенче төрле «пычрак кул авыруы» дип тә йөртәләр.
Төп симптомнары
Тән температурасы күтәрелү, өшеп калтырау, косу, эч китү, эч авырту һ.б. Диагностика өчен клиник-эпидемиологик һәм лабороторияләрдә (бактериологик, серологик) тикшерү мәгълүматлары кулланыла.
Саммерфилд (Канзас)
Саммерфилд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Сальмонеллёз
Дәвалау
Медикаментоз (антибактериаль, инфузия һ.б. препаратлар).
Саммерфилд (Канзас)
Тарихы
Саммерфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сальмонеллёз
Мөмкин өзлегүләр
Гиповолемия, инфекцион токсикоз шоклары, йөрәк җитешмәүчәнлеге һ.б.
Искәртү
Азык-төлек продуктларын җитештерүдә, ташуда һәм саклауда гигиена таләпләрен һ.б. үтәү.
Мал сальмонеллезы
Инфекция чыганагы — авыру хайваннар һәм бактерия йөртүчеләр. Авыру алиментар, аэроген, корсак эче (колын, сарык бәрәне) юллары аша йога.
Төп симптомнары
Кискен авыру очрагында - тән температурасы күтәрелү, малның төшенке хәле, аппетит бозылу, эч китү, конъюнктивит; ярым кисен һәм хроник очрагында — хәлсезләнү, пневмония, артрит, сарыкларда, бияләрдә — аборт һ.б. Диагностика өчен клиник, патологоанатомик, эпизоотологик, лаборотор тикшерү мәгълүматлары кулланыла.
Дәвалау
Медикаментоз (авыруга каршы махсус сүл, антибиотиклар, нитрофуран препаратлары, бактериофаглар һ.б.).
Искәртү
Малны асрау һәм ашатуның зоогигиена һәм ветеринария‑санитария кагыйдәләрен үтәү, ана малны һәм туган яшь малны вакцинацияләү, карантинда тоту һ.б. Малны суерга мәҗбүр булган очракта алардан алынган продуктлар сальмонеллезны кисәтү өчен тикшерелә.
Кеше сальмонеллезы
Башкортстанда 100 мең кешегә 2004 ел — 33,3, 2006 ел — 33,9, 2008 ел 43,7 сальмонеллез белән авырган кеше теркәлгән. 21 гасыр башыннан Медицина университетында Д. Х. Хунафина җитәкчелегендә Сальмонеллез диагностикасы, клиникасы, аны дәвалау мәсьәләләре б‑ча тикшеренүләр алып барыла (А. П. Мамон, Ә.М.Шәмсиева), авыруның этиологик, клиник‑эпидемиологик структурасы өйрәнелә (А. Н. Бурганова, Р. З.Гомәрова, В. Ф.Шәйхмиева), С. этиотроп терапиясе ысуллары камилләштерелә (Бурганова, А. Т.Галиева, Шәмсиева).
Мал сальмонеллезы
Башкортстанда 2003-07 елларда бу авыру белән авыру очраклары теркәлгән (баш саны): сыер малы — 17, дуңгыз — 5. 20 гасырның 30-40 нчы елларында Ветеринария лабораториясендә бозау һәм колын сальмонеллез эпизоотологиясе һәм махсус искәртү мәсьәләләре (В. Н. Грибанов, И. А. Смирнов), 20 г. 90 нчы елларында Аграр университетта сальмонеллез очрагында мал эчәклегенең иммуногенезын көйләү һәм микробиоценозын төзәтү өчен умартачылык продуктларын куллану мәсьәләләре (Р. Т. Маннапова) һ.б. өйрәнелә.
Русас
Русас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD175051
HD175051 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Казалобио (Реҗо Эмилия)
Казалобио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
HD175051
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казалобио (Реҗо Эмилия)
Географиясе
Казалобио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шыхмаһмуд
Шыхмаһмуд (Şıxmahmud ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Бәбәк районына караган авыл.
Шиманув (Тшебницкий повяты)
Шиманув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8738) Saji
(8738) Saji — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 5 гыйнварында Saji тарафыннан Saji обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AQ16» саналган.
Арчена
Арчена — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Саркайми
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сирковице
Сирковице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөргөри кияүләре (спекталь)
Гөргөри кияүләре — драматург Туфан Миңнуллинның Гөргөри кияүләре әсәре буенча куелган ике пәрдәле этнографик музыкаль комедия.
Тарихы
Спектакль беренче тапкыр 1995 елның 21 маеннан Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры сәхнәсендә Ренат Еникиев куелышында режиссер Марсель Сәлимҗанов тарафынан сәхнәләштерелә башлый. 2013 елда Буа сатира театры тарафыннан да сәхнәгә куела.
Уфа «Нур» татар дәүләт театрында «Гөргөри кияүләре» музыкаль комедиясе Әбелхәер Сафиуллин тарафыннан 2014 елдан куела башлый. .
Спектакльне шулай ук Башкортстанның Гафури халык театры да сәхнәгә куя.
Эчтәлеге
«Гөргөри кияүләре» спектакле тулысынча халык күзалланышы буенча ясалган. Игътибар үзәгендә керәшен татарлары йолалары күрсәтелгән.
Үрбаш авылы кешесе Гөргөри абзый һәм Кәтернә түтинең төпчек кызлары Үринәне берьюлы өч егет яратып йөри. Олы кызлары икесе дә кияүгә чыгып, аерылып, атасыз бала үстерә. Шуңа күрә Гөргөри абзый Үринәне керәшен татарлары йолалары буенча гына кияүгә бирергә карар кыла. Шуннан кыз йортына яучы җибәрүләр, кияүләр арасында көрәш, җыр, бию буенча сынашулар башлана.
(16205) 2000 CC34
(16205) 2000 CC34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 февралендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CC34» саналган.
Ле-Пюизе
Ле-Пюизе — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Матрунки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Караова (Акпынар)
Караова (Karaova) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Акпынар илчесенә караган бер авыл (köy).
Цепелево
Цепелево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мохтар Сәгыйтов
Биографиясе
Мохтар Мофазал улы Сәгыйтов 1933 елның 27 августында Башкорт АССРның Бөрҗән районы Иске Собхангол (икенче мәгълүматлар буенча Яңа Монасыйп) авылында туган.
Иске Собхангол авылында урта мәктәпне тәмамлагач, Совет Армиясе сафларында хезмәт итеп кайта.
1960 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый.
1964 елдан алып (1986 елда Төркиядә Измир шәһәрендә фаҗигале рәвештә һәлак булганчы) СССР Фәннәр Академиясе Башкортстан филиалының Тарих, тел һәм әдәбият институтында гыйльми хезмәткәр, өлкән гыйльми хезмәткәр булып эшли. 1972, 1984 елларда Башкортстан буенча фольклор-этнографик экспедицияләргә җитәкчелек итә.
Гыйльми эшчәнлеге
М. М. Сәгыйтов 70 кә якын гыйльми хезмәт авторы. Ул — башкорт халык иҗатын җыю, бастырып чыгару өлкәсендә зур хезмәт күрсәткән галимнәрнең берсе. Ул халкыбызның эпослары — кобаерларны өйрәнүдә, нәшер итүдә аеруча нәтиҗәле эшли. М. М. Сәгыйтов күп томлы «Башкорт халык иҗаты» басмасының эпоска багышланган ике томын (Ә. И. Харисов белән берлектә), шулай ук бәет (Н. Д. Шоңкаров белән берлектә), совет фольклоры (М. Ә. Мәмбәтов белән берлектә) томнарын бастырып чыгарырга әзерләнә. «Борынгы башкорт кобаерлары» (1987) исемле монографик хезмәте зур игътибарга лаек.
Әрә
Әрә — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы борынгы татар авылы.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Шиченга (Сямжена кушылдыгы)
Шиченга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сямжена елгасының уң ярына тамагыннан 34 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 49 км.
Маһмутлар (Аланья)
Маһмутлар (Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шиченга (Сямжена кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гнимценла
Гнимценла (Gnimthenla ) — Бутан дәүләтенең Циранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 261 метр биеклектә 26.9°N, -89.85°W координаталы буенча урнашкан.
Арнольд (Калифорния)
Арнольд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Арнольд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боршень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар (Өял кушылдыгы)
Татар – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Өял елгасының сул ярыннан 157 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Өял елгасы. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Лейден
Лейден (Leiden) — Нидирланның Көньяк Һолландия правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Татар (Өял кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лейден
Тарих
Шәһәр статусын 1266 елдан башлап йөртә.
Балкая (Гүндогмуш)
Балкая (Balkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Жуни
Ле-Жуни — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Илгань (авыл)
Илгань (Илгань) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(8739) Morihisa
(8739) Morihisa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 30 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BE3» саналган.
Раск (Раск, Висконсин)
Раск  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситно (гмина Мислибуж)
Ситно  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16206) 2000 CL39
(16206) 2000 CL39 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CL39» саналган.
Сабара (Бразилия)
Сабара  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Сабара (Бразилия)
HD175110
HD175110 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хомород (Брашов)
Хомород — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хан юлы
Хан юлы — татар балалар уены.
Уйнау тәртибе
Балалар кулга-кул тотышып ярымтүгәрәк ясыйлар. Ярымтүгәрәкнең ике кырыенда калган ике бала кара-каршы түбәндәге такмакны көйләп әйтәләр:
— Күктә, күктә ниләр бар?
— Күктә күгәрченнәр бар.
— Сандыгында ниләр бар?
— Җофар белән шикәр бар.
— Шикәреңне бирсәнә?
— Ник бирәем мин сиңа?
— Җофарыңны бирсәнә?
— Хәбибулла кыз сорый.
— Таныганыңны ал да кит.
— Кая миңа хан юлы?
Беньель
Беньель — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Хан юлы
Уйнау тәртибе
— Уртасында суы бар.
Беньель
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хан юлы
Уйнау тәртибе
— Кырыенда елан бар.
— Кылычың булса, кый да чык!
Шулай дигәч, каршы яктагы бала, кулын җибәрмичә иптәшләрен ияртеп, «Кыйгак, кыйгак» дип, әле күрсәткән урыннан чыгып, тагын ярым түгәрәк хасил итә. Бу вакытта икенче башта торган баланың кулы берсе өстенә берсе менеп чолганып кала. Балалар тагы шул ук такмакны көйләп кара-каршы әйтешәләр дә, теге бәйләнгән бала яныннан чыгып, аның күршесен дә шулай арты белән әйләндереп, кулларын чалындырып калдыралар. Уенда ничә бала булса, шуларның барысын да бәйләп чыгалар. Шуннан соң иң кырыйда торып, такмак әйткән баланың берсе бәйләнгән баланы тотып: «Бу нигә бәйләнгән?» — ди. Икенче баштагысы берәр сәбәп әйтә. Мәсәлән: «Әнисе кунакка алып бармаган өчен», — ди. Шулай дисә, икенчесе бәйләнгән балага: «Алып барганын көт!» — ди дә ычкындырып бетергәнче уен дәвам итә.
Казалора ди Равадезе (Парма)
Казалора ди Равадезе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сарново (Лидзбарский повяты)
Сарново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жан-ле-Лонгюйон
Сен-Жан-ле-Лонгюйон (Saint-Jean-lès-Longuyon) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,21 км².
Вельфесхольц
Вельфесхольц (Welfesholz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цепелин (Польша)
Цепелин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сан-Сити (Канзас)
Сан-Сити  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маһмутлар (Демирҗи)
Маһмутлар (Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маастрихт
Маастрихт (Maastricht) — Нидирланның Лимбург правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Матылёвка
Матылёвка (Матылёўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ламедада
Ламедада (Lamedada ) — Бутан дәүләтенең Циранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 336 метр биеклектә 26.95°N, -90.13333°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Lamedada Ламедада
Ситно (Грифинский повяты)
Ситно  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.