cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мутная Асовка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вангута-Яха (Сыда-Яха кушылдыгы)
Вангута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыды-Яха елгасының уң ярыннан 77 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Норт-Бенд (Вашингтон)
Норт-Бенд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норт-Бенд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каябүкү (Милас)
Каябүкү (Kayabükü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сада (шәкертләр гимны)
“Сада” – 1905-1907 елларда мәдрәсә реформасын даулаган шәкертләр тарафыннан уйлап чыгарылган көй-җыр, шәкертләр гимны. Кояш чыкты, нур балыкты Тәрәзәдән өйгә аркылды; Ятма йоклап, уян, шәкерт, Уянырга вакыт җитте...- дип башланган ул җыр. “Беренче садә”, “Икенче садә” дип аталып йөргән бу җырның көе кемнеке икәне билгесез. Сүзләрен “Мөхәммәдия” шәкертләреннән Гарифҗан Мостафин һәм Муллахмәт Бәдигый язган дип фараз ителә. Җыр башта Казанда, аннан яшерен чыккан “Әль-ихлас” газетасы аша башка төбәкләрдәге мәдрәсәләргә дә тарала.
Алешандрия (Риу-Гранди-ду-Норти)
Алешандрия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Сада (шәкертләр гимны)
Чыганак: 2015-2016 уку елына “Гаилә һәм мәктәп календаре”.
Алешандрия (Риу-Гранди-ду-Норти)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Драгоньере (Кунео)
Драгоньере — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Драгоньере Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5690) 1992 EU
Тарихы
1992 елның 7 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EU» саналган.
Ганчары (Пружанский районы)
Ганчары  (Ганчары ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Малево (Мазовия воеводалыгы)
Малево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бараки (Красноставский повяты)
Бараки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шамил Апанаев
Шамил Апанаев (Шамил Мәхмүд улы Апанаев) – рәссам, мөгаллим.
Малево (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шамил Апанаев
1946 елның 19 ноябрендә Мәскәүдә туган. Атаклы Апанаевлар нәселеннән: Исмәгыйль Апанаев → Муса Апанаев → Габделкәрим → Габдрахман → Рәшид → Мәхмүд → Шамил
Бараки (Красноставский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шамил Апанаев
Тәрҗемәи хәле.
Балачактан рәсем ясарга һәвәслеге булу сәбәпле, Шамилне ата-анасы Мәскәү шәһәренең пионерлар йортына рәссам В.А. Воронин остаханәсенә йөртәләр.
1961 елда зур конкурс аркылы үтеп, Мәскәүнең «1905 ел истәлегенә» сәнгать училищесына укырга керә һәм 1966 елда аны зур уңыш белән тәмамлый.
1975 – 1981 елларда Мәскәүнең архитектура институтында укый.
Россиянең Рәссамнар берлеге әгъзасы (1992). «Рәссам» татар-башкорт рәссамнары берлегенең әгъзасы.(2004)
«Элита-М» сәнгать студиясендә укыта. Мәскәүнең өстәмә белем бирүче мөгаллимнәре ярышында җиңүче (2004).
Гаиләсе.
Әтисе, Мәхмүд Рәшид улы Апанаев, Казаннан, әнисе, Зәйнәб Гыйбадулла кызы Хәбибуллина, Ырынбурдан. Әтисе Рәшид Мәскәүнең № 38, 292 татар мәктәпләрендә физика, математиканы татарча укыта. Әнисе Зәйнәб тә шул мәктәпләрдә укыта. Бөек Ватан сугышы башлангач, әтисе Рәшид, үзе теләп, Ростокин дивизиясенә язылып, сугышка китә, әнисе  Зәйнәбне мәктәп-интернат балалары белән Яр Чаллыга күчерәләр. Сугыштан соң Мәскәүдә татар мәктәпләре ябылгач, икесе дә һөнәрләрен алыштырырга мәҗбүр булалар: Мәхмүд заводка, Зәйнәб сүзлекләр бастыручы нәшриятка урнаша.
Төп хезмәтләре
Рәссамның иҗат җимешләре Польшада, Алманиядә, Австриянең һ.б. чит илләрнең дәүләт музейларында һәм шәхси кулларда саклана.
Чыганаклар
1. Каталог Художественной выставки "Неизвестная Россия. ХХI век."
Азытепе (Алашеһир)
Азытепе (Azıtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дзвоно-Сербовице
Дзвоно-Сербовице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сен-Вуге
Сен-Вуге — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Сабалёвка (Родненски авыл советы)
Сабалёвка  (Сабалёўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Плаве Возокани
Плаве Возокани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Глупчув
Глупчув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алабирде
Алабирде — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 545 тирәсендә. Почта индексы — 422373.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Ениюрт (Рефахие)
Ениюрт (Yeniyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Дубиха (Киров өлкәсе)
Дубиха (Дубиха) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Мойок (Төньяк Каролина)
Географиясе
Мойок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әмирхан Еники
Әмирхан Еники (Әмирхан Нигъмәтҗан улы Еникиев, 2 март 1909 – 16 февраль 2000) — татар язучысы, журналист, тәрҗемәче, СССР Язучылар союзы әгъзасы. 1996 елдан Татар ПЕН-үзәге әгъзасы.
Биография
1909 елның 17 февралендә (яңача вакыт белән 2 мартта) элекке Уфа губернасы Бәләбәй өязе (хәзерге Башкортстанның Благовар районы) Яңа Каргалы авылында таза хәлле крестьян гаиләсендә туган. 1911 елда аның әтисе гаиләсе белән Яңа Каргалыдан кырык чакрым ераклыктагы Дәүләкән дигән станциягә күченә. Әмирханның балалык һәм мәктәп еллары шунда уза.
Яшьтән үк әдәбият, иҗат эше белән кызыксынган Әмирхан Еники 1925 елның җәендә Казанга килә һәм китап кибетенә курьер булып эшкә урнаша. Бер елдан ул Казан университеты каршындагы рабфакка укырга керә. Шушы чорда көндәлек матбугат битләрендә аның әдәби парчалары һәм хикәяләре күренә башлый.
1927–1933 еллар арасында Ә. Еники Донбасста – ликбез курсларында Укытучы, Казан мех фабрикасында – сортировщик, «Кызыл Татарстан» газетасы редакциясендә штаттан тыш хәбәрче хезмәтендә була, бер үк вакытта, төп эшеннән аерылмыйча, 1931–1933 елларда Казанда Хезмәтне фәнни оештыру институтында (ИНОТ) укый. Шуннан соң ул Ватан сугышына кадәр Казандагы җирле промышленность системасында техник укыту буенча методист (1934–1935), кинофикация трестында инструктор (1935–1936), «Азер кино» (Баку) студиясенең райондагы махсус вәкиле (1936–1937), Казанның 2нче номерлы тегү фабрикасы каршындагы стахановчылар мәктәбендә (1937–1939) һәм Үзбәкстанның Маргилан шәһәрендәге гомуми белем бирү мәктәпләренең берсендә укытучы булып эшли. 1941–1945 елларда әдип – Ватан сугышы фронтында: хәрәкәттәге армиянең хуҗалык һәм каравыл частьләрендә рядовой солдат булып хезмәт итә.
Армиядән кайткач, Ә. Еники берникадәр вакыт «Совет әдәбияты» журналында әдәби хезмәткәр, аннары Татарстан радио комитетында әдәби тапшырулар бүлеге редакторы булып эшли, 1950–1952 елларда исә Казан авиация техникумында татар теле укыта, 1953 елда ул бөтенләе белән профессиональ язучылык хезмәтенә күчә. 1946 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
16 февраль 2000дә Казанда вафат була.
Иҗаты
Аерым журналистик язмалары һәм «Дус кеше» (1929), «Пожар» (1929), «Никуличева һәм аның иптәшләре» (1934), «Көзнең бер кичендә» (1939) шикелле повесть, хикәяләре белән сугышка кадәр үк матбугатта исеме күренгәләсә дә, Ә. Еники үзенчәлекле язучы-художник буларак нигездә сугыш һәм сугыштан соңгы елларда формалаша.
Аның «Бала» (1941), «Ана һәм кыз» (1942), «Бер генә сәгатькә» (1944), «Ялгыз каз» (1944), «Мәк чәчәге» (1944), «Кунакчыл дошман» 1945), «Тауларга карап» (1948), «Кем җырлады» (1956) кебек хикәяләре татар психологик прозасының матур үрнәкләре булып саналырга хаклы. Аларда дәһшәтле сугыш шартларында гади совет кешесенең рухи чыдамлыгы, тыйнаклыгы, юлындагы авырлык-кыенлыкларны батырлык белән кичерүе һәм тормышка, яшәүгә булган тирән ышанычы сәнгатьчә калку итеп сурәтләнә. Әдип, барыннан да элек, сугыш чынбарлыгының кеше рухында, табигате-холкында чагылышын анализлый һәм көндәлек тормыш вакыйгалары, детальләре аша үз геройларының эчке дөньясын, характер үзенчәлекләрен психологик төгәллек белән, тәэсирле итеп ачуга ирешә.
Тормыш күренешләрен һәм кеше характерларын анализлауда психологик тирәнлеккә омтылу илленче-җитмешенче еллар арасында әдипкә тагы да зуррак иҗади уңышлар алып килә. Язучының «Рәхмәт, иптәшләр!» (1951– 1952), «Саз чәчәге» (1955), «Йөрәк сере» (1957), «Рәшә» (1962), «Вөҗдан» (1968), «Без дә солдатлар идек» (1971), «Гөләндәм туташ хатирәсе» (1975) исемле повестьлары, «Ялгызлык» (1957), «Туган туфрак» (1959), «Матурлык» (1964), «Төнге тамчылар» (1964), «Коръән хафиз» (1964), «Әйтелмәгән васыять» (1965), «Курай» (1970), «Тынычлану» (1978) кебек хикәяләре, кешеләр арасындагы төрле катлаулы мөнәсәбәтләрне реалистик рухта яктыртуы һәм заманны борчыган әхлакый-этик проблемаларны кыю рәвештә күтәрүе белән бергә, сәнгатьчә камил эшләнүләре җәһәтеннән дә аерым игътибарга лаеклар. Геройның күңел серләренә тирән үтеп керә белү осталыгы, фикернең фәлсәфи үткенлеге һәм драматик киеренкелеге, форманың пөхтә һәм җентекле эшләнүе, тел-сурәтләү чараларының төрле стилистик буяуларга, образлы фикерләүдәге милли үзенчәлекләргә бай булуы – болар Ә. Еники талантының төп сыйфатларын тәшкил итәләр.
Ә. Еникинең иҗтимагый тормыштагы бик әһәмиятле мәсьәләләргә багышланган публицистик мәкаләләре, очерклары, әдәбият-сәнгать турындагы уйланулары һәм истәлек язмалары, бергә тупланып, 1983 елда аерым китап булып чыкты. Сиксәненче еллар башында исә «Казан утлары» журналы битләрендә (1981 ел, 10, 11 саннар; 1982 ел, 12 сан; 1985 ел, 1, 2 саннар) әдипнең яңа әсәре-– автобиографик материалларга нигезләп язылган «Соңгы китап» исемле документаль повесте дөнья күрде. Ә. Еники – әдәби тәрҗемә остасы. Ул украин язучысы О. Гончарның «Знаменосцы» («Байрак йөртүчеләр», 1951) романын, А. Островскийның «Без вины виноватые» («Гаепсез гаеплеләр», 1953) драмасын, М. Бубенновның «Белая береза» («Аккаен», 2нче кисәк, 1954) романын, К. Паустовскийның «Летние дни» («Җәй көннәре», 1960) исемле хикәяләр җыентыгын, Э. Казакевичның «Синяя тетрадь» («Зәңгәр дәфтәр», 1964), Ч. Айтматовның «Беренче мөгаллим» (1965) повестьларын һәм күп кенә СССР халык әкиятләрен татар теленә тәрҗемә итте. Аның үзенең дә төп әсәрләре рус теленә һәм башка милли телләргә тәрҗемә ителгән.
Бүләкләр
Ә. Еникинең әдәби иҗаты Совет хөкүмәте тарафыннан югары бәяләнде. Ул Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1979) һәм Хөрмәт Билгесе ордены» (1957) белән бүләкләнде. 1984 елда аңа «Юлчы» исеме белән чыккан хикәяләр җыентыгы һәм русча тәрҗемәдә басылган «Повести и рассказы» (1982) китабы өчен Татарстан АССРның Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе бирелде. Гаяз Исхакый премиясе лауреаты (1993).
Карасу (Каамга кушылдыгы)
Карасу — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Каамга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алешания
Алешания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD11425
HD11425 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Сен-Жюльен (Кот-д’Армор)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 44,09 км².
HD11425
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(5691) Fredwatson
(5691) Fredwatson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 26 мартында Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 FD» саналган.
Бараки (Люблинский повяты)
Бараки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кваркено районы
Кваркено районы (Кваркенсᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Кваркено авылы.
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 71,7%, казакълар — 14,6%, украиннар — 6,5%, татарлар — 2,4%, мaрдьıва — 1,5%, алманнар — 1,3%, башкортлар — 1,2%.
Административ бүленеш
Кваркено районы cастaфына 14 авыл шурасы керә.
Тур-ан-Виме
Тур-ан-Виме — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Дради (Форли-Чезена)
Дради — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дради Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тетлин (Аляска)
Тетлин  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сабали (Краснапольский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тетлин (Аляска)
Географиясе
Тетлин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сечуриле
Сечуриле — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хайншпиц
Хайншпиц (Hainspitz) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клара Һидиятуллина
Клара Һидиятуллина (Клара Салих кызы Һидиятуллина,, — , ) — тарихчы, сәясәт фәннәре докторы (2004), профессор (2006), РФ сәясәт фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы. Төбәкләрдә сәяси лидерлык, сәяси процесслар үсеше, дәүләт белшн идарә итүнең эффективлыгы турында фәнни хезмәтләр авторы.
П'ятра (коммуна)
П'ятра — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ганькавичы (Пинский районы)
Ганькавичы  (Ганькавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Малене (Мазовия воеводалыгы)
Малене  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каскахарес-де-ла-Сьерра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малене (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дзевки
Дзевки — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Норт-Боннвилл (Вашингтон)
Норт-Боннвилл  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норт-Боннвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павловск (Воронеж өлкәсе)
Павловск (Павловск) — Россия Федерациясенең Воронеж өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1709 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,9%), украиннар (1,2%).
Самнер (округ, Канзас)
Самнер — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уэллингтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Каябүкү (Бейпазары)
Каябүкү (Kayabükü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баран (Люблин воеводалыгы)
Баран  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ай
Җирнең иярченен эзләгән булсагыз Ай (иярчен) битенә күчегез.
Ай — тәкъвимнәрдә кулланылган Айның Җир тирәсендә әйләнеше белән бәйле вакыт берәмлеге.
Сен-Гоазек
Сен-Гоазек — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Сарман балалар сәнгать мәктәбе
Сарман балалар сәнгать мәктәбе, Илһам Шакиров исемендәге Сарман балалар сәнгать мәктәбе (Муниципальное бюджетное учреждение дополнительного образования «Сармановская детская школа искусств» имени Ильгама Шакирова) ― Татарстанның Сарман районы үзәге Сарман авылында 1965 елдан эшләп килүче, Татарстан мәдәният министрлыгы карамагындагы сәнгатьнең күптөрле төрләре буенча балаларга өстәмә белем бирү муниципаль бюджет белем бирү учреждениесе. Сәнгать мәктәбенең уку-укыту һәм иҗади эшчәнлеге балаларга музыкаль-эстетик тәрбия бирүгә юнәлтелгән.
Тарих
Сарман балалар сәнгать мәктәбе 1995 елда Сарман музыка һәм сәнгать мәктәбе базасында оештырыла. Сарман музыка мәктәбе 1965 елда нигезләнә. Скрипкачы Анатолий Павлович Шинко оештырган мәктәп эшчәнлеген 5 укучы белән ике катлы (асты таш, өсте агач) йортның тар гына бүлмәсендә башлап җибәрә. Соңрак музыка мәктәбен аскы каты клуб итеп файдаланылган әлеге бинаның өске катына күчерәләр. Аскы катка Тәлгать Хәбибуллин җитәкләгән рәсем сәнгате мәктәбе урнаша. Беркадәр вакыт мәктәп белән Мәҗит Зәйнуллин, Мәсгудә Шириязданова җитәкчелек итә. 1969 елда мәктәпкә җитәкче итеп Лениногорск музыка училищесын тәмамлаган Венера Гариф кызы Кәримова билгеләнә. Башлап Азалак авылында, соңрак районның башка авылларында музыка мәктәбенең филиаллары оештырыла. Баян һәм рәсем сәнгате бүлекләренә өстәп, тынлы уен кораллары, фортепиано, хореография бүлекләре ачыла.
Мәктәпнең беренче укытучылары — баянчы Изаил Габделхак улы Һадиуллин, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре; Әлмәт музыка училищесын тәмамлаган Вәсим Васил улы Әхмәтшин, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре һәм сәнгать эшлеклесе; Бохара музыка училищесын тәмамлаган Рафис Яскәр улы Уразаев, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, Шамил Сәлимгәрәев, Фаиз Садыйков, Сөмәя һәм Заһир Фәхрисламовлар, Венера Хәкимова, Нурия Баһауова, Вәзирә Гайнемөхәммәтова, Алабуга мәдәни-агарту һәм Түбән Кама музыка училищеларын тәмамлаган Флүр Гайнемөхәммәтов, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
1981—1995 елларда Әлмәт музыка училищесын тәмамлап, яшь белгечләр Мөнир Гадиев (халык уен кораллары), Сабир Зарипов, Гөлнур Шәйдуллина (Һадиуллина, халык уен кораллары), Елена Зайцева, Рафис Миннәхмәтов, алар белән бер чорда Рәйсә Хәсәнҗанова (Фәртдинова, фортепиано), Раушания Шакирова, Азия Әкмалова, Дилә Юнысова, Лениногорск педагогика училищесын тәмамлаган Рәсиха Хәмидуллина (вокал, Татарстанның атказанган укытучысы), Равия Дәүләтшина (хореография), Җәмил Сәгъдиевлар эшкә килә.
1995 елда Сарман музыка мәктәбе рәсем сәнгате мәктәбе белән берләштерелә һәм Сәнгать мәктәбе статусы ала. Мәктәп белән җитәкчелек итү Алис Алмаз улы Мортазинга йөкләнә. Коллективка яшь белгечләр Әлфия Сәхабетдинова, Айдар Хәертдинов, Резедә Нәбиуллина (Хаҗиева), Розалия Шәрәфетдинова, Гөлшат Нургалиева, Эльмира Әскарова, Гөлназ Мортазина (Латыйпова) кушыла. Сарман сәнгать мәктәбенең үз чыгарылыш укучылары Әдилә Гатауллина, Лена Сәйфуллина, Гөлчәчәк Каюмова, Миләүшә Хәкимуллина, Лилия Абдулкәримова, Гөлнара Якупова (Мөхәммәтҗанова), уку йортларын тәмамлап, укытучылар сафына баса. Коллективка шулай ук Гүзәл Әһелтдинова, Альбина Зөлкарнәева, Регина Шәфигуллина (Сорокина), 2017 елдан укытучылар сафына мәктәпнең үз чыгарылыш укучылары Илгизә Бакиева, Рәзилә Әхмәтшина, уку-тәрбия эшләре буенча директор урынбасары Гөлназ Сәлимгәрәева кушыла.
2005 елда Сарман сәнгать мәктәбенең 312 урынга исәпләнгән, 224 урынлы концерт залы, 23 уку сыйныфы булган яңа бинасы сафка бастырыла. Концерт залында районның күп кенә мәдәни чаралары, күренекле якташлар белән очрашулар уздырыла.
1965 елда 5 укучы белән эшли башлаган мәктәптә 2021 елда 6 яшьтән 17 яшькәчә 315 бала сәнгать-эстетик юнәлештәге өстәмә белем бирү программалары буенча белем ала:
Сарман сәнгать мәктәбе укучылары «Татар моңы», «Җырлы-моңлы балачак», «Сандугач сайрар илем», «Созвездие-Йолдызлык», «Туым җондызы», «Ватан» һ. б. конкурсларда катнаша. Мәсәлән, «Рамай» курайчылар ансамбле ― «Сандугач сайрар илем», «Чәкчәк» дуэты (җитәкчесе Расиха Хәмидуллина) ― «Сандугач сайрар илем», «Умырзая» бию коллективы (җитәкчесе Гөлшат Нургалиева) ― «Татарстан –туган йортыбыз» этномәдәни, XXI «Төрек дөньясы» халыкара фестивальләре лауреаты.
(5692) Shirao
(5692) Shirao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 23 мартында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 FR» саналган.
(12917) 1998 TG16
(12917) 1998 TG16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нек (Барда кушылдыгы)
Нек — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барда елгасының сул ярыннан 192 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
(12917) 1998 TG16
Тарихы
1998 елның 13 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TG16» саналган.
Нек (Барда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Шәүкәт Галиев
' ' Шәүкәт Галиев, чын исеме Шәүкәт Галиулла улы Һидиятуллин — татар язучысы, балалар шагыйре, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (1972).
Тормыш юлы
Шәүкәт Галиев 1928 елның 20 ноябрендә Татарстанның Кайбыч районы Олы Бакырчы (хәзер Апас районына керә) авылында туа. Аның малай чагы сугыш елларына туры килә. Шагыйрьнең «Әткәйгә хат» (1958) поэмасы сугыш чоры балаларының барысына да моңсу һәйкәл булып тора.
1953 елны ул Казанга килә. Кичке урта мәктәпне тәмамлагач, белемен тирәнәйтү өчен Мәскәүдә Язучылар берлегенең югары әдәби курсларында укый. Шул ук вакытта иҗат эше белән дә шөгыльләнә, төрле елларда «Чынлык», «Шалт, Мөхәммәтҗан!», «Фикердәшкә». «Сөенечләрем, көенечләрем» кебек әйбәт шигырь җыентыклары басылып чыга.
1961 елдан бирле балалар һәм үсмерләр газетасы «Сабантуй» («Яшь ленинчы») белән хезмәттәшлек итә.
Әдип 2011 елның 7 маенда якты дөньядан китте.
Иҗат
Беренче чиратта, Шәүкәт Галиев балалар әдәбиятында шаян шигырләре белән таныла. Ул, тормышның кызыклы якларын табып, балалар белән бүлешә, аларны рәхәтләнеп көлдерә, яхшыны начардан, затлыны затсыздан аерып күрсәтә. Шуңа да шагыйрь сурәтләгән хәлләр үтемле булып йөрәккә керә, онытылмый, гел укучыны үзенә тарта. Туган тел
Туган тел – иң татлы тел,
Туган тел – иң тәмле тел.
Тәмле дип, телең йотма –
Туган телне онытма!
Без – Тукай оныклары
Халкым бер тумыш көндә дә
Тукаен онытмады:
Без – «Туган тел»дән туганнар –
Без – Тукай оныклары!
Бүләкләр
Шәүкәт Галиев игелекле хезмәте өчен Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләген (1972) алды, 1982 елда Халыкара бүләк – Х. К. Андерсен исемендәге Почетлы Дипломга һәм Халык шагыйре дигән олы исемгә лаек булды.
Әдип «Мактау билгесе» ордены, Татарстан Республикасының «Фидакарь хезмәте өчен» медале, Татарстан Республикасы Мактау грамотасы, медальләр, Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәт хаты белән бүләкләнгән.
Гаиләсе
Хатыны Фәридә. Балалары: Җәмил, Җәмилә, Алсу, Җәүдәт. Кода-кодагыйлары: Рәис һәм Диләрә (Галиәсгар Камал оныгы) Даутовлар.
Алианса (Пернамбуку)
Алианса  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Глюв
Глюв — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюмель-Ямаши
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 354 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
Ениюрт (Полатэли)
Ениюрт (Yeniyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Полатэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сава (Горацкий районы)
Сава  (Сава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шевелева (Талица шәһәр округы)
Шевелева (Шевелева) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Айбасты (Суруч)
Айбасты (Aybastı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кастельянос-де-Кастро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плавецке Пидграддя
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сен-Жюльен-о-Буа
Сен-Жюльен-о-Буа (Saint-Julien-aux-Bois) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Аржанта кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,17 км².
Рим Һидиятуллин
Рим Һидиятуллин, Рим Идиятуллин (Рим Зиннәтулла улы Һидиятуллин (Идиятуллин), , — , ) — шагыйрь, БРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1996). 1965-1987, 1992-2002 елларда «Кызыл таң» гәҗитендә: әдәби хезмәткәр, баш мөхәррир урынбасары; 1987-1992 елларда «Сәнәк» журналы әдәби хезмәткәре. Әсәрләр: «Хәерле иртә» (1983), «Хәерле көн» (1997) шигъри җыентыклары.
Дрез (Тренто)
Дрез — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ана даны ордены
Ана даны ордены – ССРБ нең дәүләт бүләге.
1944 елның 8 июлендә ССРБ Югары Советы Президиумы Указы белән кабул ителгән.
Каһарман ана ордены һәм Ана медале белән бергә кабул ителде. Әлеге бүләкләрнең икенче дәрәҗәдәгесе булып исәпләнә.
I, II, III дәрәҗәләре бар, иң югарысы – I  дәрәҗә.
Статут.
Орден белән 7, 8, 9 бала табып үстергән хатын-кызлар бүләкләнә. Орден белән бүләкләнүнең шарты – хатын-кызның соңгы баласына 1 яшь тулу һәм алдарак туган балаларының да исән-сау булуы. Уллыкка (кызлыкка), тәрбиягә алган балалар да исәпләнә.
Сылтама
ССРБ орденнары һәм медальләре: http://www.mondvor.narod.ru/
Ачин (Кадрин кушылдыгы)
Ачин — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Кадрин елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бараниця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаравата
Гаравата (Гаравата ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Вангута-Яха (Юрибей кушылдыгы)
Вангута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрибей елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хайхельхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тутанкур
Тутанкур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
П'ятра-Шоймулуй (коммуна)
П'ятра-Шоймулуй — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
HD114330
HD114330 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Маленчин (Козеницкий повяты)
Маленчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алианса-ду-Токантинс
Алианса-ду-Токантинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ток (Аляска)
Ток  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ток халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Дерриян
Сен-Дерриян — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Сешчоара
Сешчоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5693) 1993 EA
(5693) 1993 EA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Монкюр (Төньяк Каролина)
Монкюр  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(5693) 1993 EA
Тарихы
1993 елның 3 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 EA» саналган.
Монкюр (Төньяк Каролина)
Географиясе
Монкюр халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12918) 1998 UF21
(12918) 1998 UF21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 29 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UF21» саналган.
Каябүкү (Гүндогмуш)
Каябүкү (Kayabükü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Седжуик (округ, Канзас)
Седжуик — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уичито шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1870 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2613 км² тәшкил итә.
Савасцянавичы
Савасцянавичы (Савасцянавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ениюрт (Кайнашлы)
Ениюрт (Yeniyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Кайнашлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Дзенгелюв
Дзенгелюв — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дымково (Кумёны районы)
Дымково (Дымково) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Баранувка (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глянув
Глянув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каюм Мифтахов
Каюм Мифтахов (1892-1948) – фольклорчы-галим, «Манас» кыргыз халык эпосын язып алучы һәм өйрәнүче.
Тәрҗемәи хәле
Каюм Гайнан улы Мифтахов Златоуст өязендәге Нәсибаш исемле татар авылында дөньяга килә. Лаклы мәктәбендә укый.
14 яшьтә Троицк шәһәренә барып чыга, «Рәсулия» мәдрәсәсендә укый. Биш сыйныфны тәмамламастан, Ибрай атлы казакъ баена көтү көтәргә яллана, байның балаларын укыта. Тегесе рәхмәт йөзеннән аңа Галия мәдрәсәсенә урнашырга ярдәм итә.
Даладагы 1916 ел чуалышлардан соң Кытайның көнбатышына китә. Кыргызлар, уйгырлар, казакълар, монголлар арасында фольклор җыя. 1921 елны Кыргызстанга килеп чыга. Мәктәпләр буенча РОНО инспекторы, кышлакта мәктәп директоры булып эшли. 1926 елга кадәр юкка чыга барган «Манас» кыргыз халык эпосын җыеп, системага туплаган.
Күренекле тюркологлар (В. Бартольд, С.Е. Малов) белән язышкан.
Бөек Ватан сугышы башлангач, үз теләге белән гаскәргә языла. 1944 елда яраланып, өенә җибәрелә. Гаиләсе белән Чиләбе өлкәсенең Усть-Катав (Катаубаш) шәһәрендә яши. Бер ел узып Кыргызстанга чыгып китә.
1948 елда вафат була, кабере Бишкәкнең Ала-Арча зиратында.
Дреини (Арецо)
Дреини — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дреини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нуксак (Вашингтон)
Нуксак  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нуксак шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаравица
Гаравица (Гаравіца ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Поворино
Поворино (Поворино) — Россия Федерациясенең Воронеж өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1938 елдан, шәһәр статусын 1954 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,2%).
Халлунген
Халлунген (Hallungen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастильдельгадо
Кастильдельгадо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5694) Berenyi
(5694) Berenyi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3051 P-L» саналган.
Маленчин (Радомский повяты)
Маленчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Платошинка
Платошинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бабка елгасының уң ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Айбедер (Терме)
Айбедер (Aybeder) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Жюльен-ле-Пелерен
Сен-Жюльен-ле-Пелерен (Saint-Julien-le-Pèlerin) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Юзерш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,29 км².
Ринат Һидиятуллин
Ринат Һидиятуллин (Ринат Гайсә улы Һидиятуллин,, — , ) — энергетик, техник фәннәре докторы (1988), профессор (1991), ТР атказанган фән һәм техника эшлеклесе (2001). 1966-1990 елларда Ташкәнт ЮУЙларында (тимер юл транспорты институты, ирригация һәм механизация институты), 1990-1992 елларда Таҗикстан авыл хуҗалыгы институтының тракторлар һәм автомобилләр кафедрасы мөдире. 1992 елдан Казанда: Татарстан агробизнес һәм кадрларны яңадан әзерләү институтының проректоры (1992-1995), Казан энергетика институтының сәнәгать кәсәбәләрен электр белән тәэмин итү кафедрасы деканы (1997-2000).
Алкантара (Мараньян)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тюлли (Сомма)
Тюлли — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Диви
Сен-Диви — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Савеленки
Савеленки (Савеленкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Урал Кадыйров
Урал Гаян улы Кадыйров (10 март 1929 ел — 19 июнь 2017 ел) — галим-ветеринар, патологоанатом, югары мәктәп укытучысы. Ветеринария фәннәре докторы (1970), профессор (1972). Башкорт АССР-ының атказанган фән эшмәкәре (1988). Хезмәт Кызыл Байрак ордены кавалеры (1980).
Биографиясе
Урал Гаян улы Кадыйров Башкорт АССР-ының Җылаер кантоны Идәш авылы, хәзерге Башкортстан Республикасының Зиянчура районы Идәш авылында 1929 елның 10 мартында укытучы гаиләсендә туа. Уралның әнисе үлгәннән соң, аның атасы Гаянны Әбүләис җидееллык мәктәбенә башлангыч класслар укытучысы итеп эшкә күчерәләр. Анда Уралны үги әнисе Өмикамал карап үстерә. Балалык еллары шушы ук районның Әбүләис авылында үтә. Урта белемне Абзан авылы урта мәктәбендә ала. Аннары укуын Чиләбе өлкәсе Троицк ветеринария институтында дәвам итеп, 1952 елда ветеринар табиб һөнәренә ия була.
1962 елдан алып Казах ССРы Кустанай фәнни‑тикшеренү ветеринария станциясендә бүлек мөдире булып эшли. 1965нче елдан бирле Семипалатинск зоотехния‑ветеринария институтында (Казах ССР ы) укыта, анда доцент вазифасын били. 1971 елдан алып Башкорт дәүләт авыл хуҗалыгы институтында студентларны укыта. 1971 елдан алып Башкорт авыл хуҗалыгы институтында анатомия, патологик анатомия, гистология кафедрасы мөдире вазифасын били. 1995—2010 елларда Башкорт дәүләт аграр университетында профессор булып эшли. 150‑нән артык фәнни хезмәт авторы. Кадыйров Урал Гаян улының фәнни хезмәтләре малларның йогышлы, инвазияле чирләренең тире, аяклары, көрсенү органнары, аш эшкәртү һәм иммун системалары зарарлану белән барган патологик морфологиясен, патогенезын өйрәнүгә, аларны диагностикалау һәм дифференцияле диагностикалауга багышланган. Ул шулай ук дуңгыз дизентериясен диагностикалау һәм дәвалау юлларын табу белән шөгыльләнә, бу эшләр буенча үз тәкдимнәрен кертә. Галим Кадыйров Урал Гаян улы шәһәрендә 2017 елның 19 июнендә вафат булган.
Плавецки Микулаш
Плавецки Микулаш — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Радован (коммуна)
Радован — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бирюкса (Каменка кушылдыгы)
Бирюкса — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Каменка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олы Әтрәч (Тәтеш районы)
Олы Әтрәч — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 379 тирәсендә. Почта индексы — 422378.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
(12919) Tomjohnson
(12919) Tomjohnson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 11 ноябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 VB6» саналган.
Кюстюмеры
Кюстюмеры (Кӳстӳмер, Кюстюмеры) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 525 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
Дреини (Пистоя)
Дреини — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дреини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.