cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Җибилроса I (Палермо)
Җибилроса I — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җибилроса I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пилес (Испания)
Пилес — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прухна (Силезия воеводалыгы)
Прухна  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроссенхайн
Гроссенхайн (Großenhain) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мшадля-Дольна
Мшадля-Дольна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хейс (округ, Небраска)
Хейс — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хейс-Сентер шәһәре.
(13361) 1998 UM8
(13361) 1998 UM8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хейс (округ, Небраска)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1877 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1846,82 км² тәшкил итә.
(13361) 1998 UM8
Тарихы
1998 елның 24 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UM8» саналган.
Ульмень
Ульмень — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чарчонавка
Чарчонавка (Чарчонаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Калония (Бярозавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Чилтон (Висконсин)
Чилтон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кое (коммуна)
Кое — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Коньчиска
Коньчиска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бразилея
Бразилея — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Акри штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кече Талкыш
Кече Талкыш — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Акйол (Шаһинбей)
Акйол (Akyol) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аркылы Бистә урамы (Казан)
Аркылы Бистә урамы (улица Поперечно-Слободская) — Казанның Вахит районында, Калуга бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Кәкре һәм Нестеров урамнары белән киселештә тәмамлана.
Чермаки
Чермаки (Чармак, Чермаки) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Пиртлвилл
Пиртлвилл — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пиртлвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Точница (авыл)
Точница  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Пиртлвилл
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Точница (авыл)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вороблин
Вороблин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чаллы
Чаллы (шулай ук Яр Чаллы, На́бережные Челны́) — Татарстан Республикасының төньяк-көнчыгышында, Чулман елгасының сул ярында, Мәләкәс кушылган җирдә урнашкан, Татарстан шәһәрләре арасындада зурлыгы һәм әһәмияте буенча икенче урында торган шәһәр.
Казан белән арасы 225 км, Түбән Кама белән — 35 км, Алабуга белән — 20 км, Уфа белән — 250 км.
Тукай районының (1930–1976 елларда Чаллы районының) үзәге. Зур автомобиль юллары үзәге, елга порты бар.
Халык саны
Халык саны 508 700 кеше (2009 ел уртасына) Татарстанның 13,5 % халкын тәшкил итә, Россия шәһәрләре арасында 31 урында тора.
Чаллы каласының халык саны үзгәрүе динамикасы (халык санын алулар нигезендә) :
Административ бүленеш
Яр Чаллы өч районына бүленә:
Мәгариф
thumb|right|150px|[[Тәүбә мәчете (Яр Чаллы)|Тәүбә мәчете]]
Мәдәният
thumb|180px|right|[[Чаллы Татар дәүләт драма театры|Татар драма театры]] thumb|180px|right|[[«Мастеровые» рус драма театры|Рус драма театры]] thumb|180px|right|[[Яр Чаллы орган залы|Орган залы]] thumb|180px|right|[[Яр Чаллы картиналар галереясы|Картиналар галереясы]]
Мәчетләр
thumb|120px|right|[[Туфан мәчете (Яр Чаллы)|Туфан мәчете]] thumb|120px|right|[[Чишмә мәчете (Яр Чаллы)|Чишмә мәчете]]
Спорт белән шөгыльләнү урыннары
thumb|300px|right|«Яр буе» паркында «Лыжня России — 2008» ярышлары уза
Спорт командалары
thumb|300px|right|[[КамАЗ-Мастер командасы машинасы ярышта]]
Сәнәгать
thumb|200px|right|«2/18» бизнес үзәге (халыкта «тюбетейка» дип йөртелә)
Альтернатив адреслар
Традиция буенча чаллылылар шәһәр микрорайоннарын комплекс диеп йөртәләр. Шулай итеп һәрбер йортның диярлек ике адресы бар: беренчесе, урам буенча номер (шул адрес паспортка һәм башка документларга языла), икенчесе, төзүчеләрнең комплекс буенча йортка биргән номер. Мәсәлән, Халыклар Дуслыгы урамында урнашкан 9 нчы йортның икенче адресы — 58/18 (58 нче комплекс 18 нче йорт). Шәһәр халкы сөйләшкәндә ешрак икенче адресны куллана, ә кайберәүләр үзләренең «урам буенча» адресын бөтенләй истә тотмыйлар. Альтернатив адреслар куллану – сирәк күренеш һәм шәһәрнең тиз арада үсүе, халык арасында төзүчеләр күп булуы белән аңлатыла.
Рекордлар
Чаллы каласы 2009 елда Гиннесс рекордлар китабына кертелде. 4–5 август көннәрендә оештырылган 100 метрга йөгерү буенча эстафетада 24 сәгать өчендә 4799 кеше катнашты. Әлеге сан моңа кадәр Рига шәһәре куйган рекордтан бер мең кешедән дә артыгырак. :
HD123164
HD123164 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Чарэнки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Свиногор
Свиногор (Свиногор) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Муравленко
Муравленко (Муравленко) — Россия Федерациясенең Ямал-Ненец автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1984 елдан, шәһәр статусын 1990 елдан башлап йөртә.
Халянгабчи-Яха
Халянгабчи-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ихиро-Яха елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бразилия-ди-Минас (муниципалитет)
Бразилия-ди-Минас  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Галиция бәрелеше
Яклар планнары
Россиянең Көньяк-Көнбатыш фронтының хәркәтләр планы разведка мәгълүматларына таянды. Шул мәгълүмат буенча австрияләрнең төп көчләр Сан елгасыннан көнбатышрак, Львов тирәсендә булырга тиеш булганнар. Рус сәргаскәрлеге дүрт гаскәр белән Львовка таба һөҗүм итеп, шул гаскәрләрне чолганышка алырга тиеш булганнар.
Пинькина
Пинькина — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының сул ярыннан 263 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Галиция бәрелеше
Яклар планнары
Әмма австриялеләр үз планнарны үзгәрткәннәр һәм көчләрне көнбатышка күчергәннәр. Австрия сәргаскәрлеге төп һөҗүмне 1-нче һәм 4-нче гаскәрләре көчләре белән Висла һәм Көнбатыш Буг елгалары арасында ясарга ният иткән.
Пинькина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Галиция бәрелеше
Бәрелеш барышы
Люблин-Холм операциясе 1-нче һәм 4-нче Австрияле гаскәрләрнең һөҗүме белән башланды. 10—12 (23—25) һәм 13—18 (26—31) август көннәрендә Томашов һәм Красник тирәсендә рус гаскәрләре, җиңелеп, Люблин, Холм, Владимир-Волынскийга таба чигенргә башлыйлар.
Пинькина
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Галиция бәрелеше
Бәрелеш барышы
Моның белән бер үк вакытта 5—6 (18—19) август көннәрендә Көньяк-Көнбатыш фронтының сул канаты һөҗүмгә күчте һәм 13—15 (26—28) август көннәрендә Золотая Липа елгасында 3-нче австрияле гаскәрне тар-мар иттеләр 16—19 август (29 август — 1 синтәбер) көннәрендә 3-нче рус гаскәре Перемышль тирәсендә көндәшнең фронтын өзә, ә 8-нче гаскәр австриялеләрнең каршы һөҗүмне кире кага. Австрия-маҗар гаскәрләрнең уң канаты Городок позицияләренә чигенүен башланды. 20 августта (2 сентябрьдә) көнне руслар Львовны, ә 21 августта (3 сентябрьдә) Галичны яулап алалар.
Австрия-маҗар сәргаскәрлеге 5-нче рус гаскәрендә зәгыйфь каплавычны калдырып, 4-нче армияне көньякка, 3-нче рус армиясенә каршы күчереп урнаштырган. 23—30 август (5—12 сентябрь) көннәрендә Городок бәрелешендә 4-нче, 3-нче һәм 2-нче австрияле гаскәрләре 3-нче һәм 8-нче рус гаскәрләре тар-мар итергә тырышканнар. Алар ниндидер уңышлыкка ирешсәләр дә, австро-маҗар фронтының сул канатында хәл начараеп китә. Саклана торган 4-нче һәм 5-нче гаскәрләр яныныа өстәмә көч булып 9-нче гаскәр керетелә. 22 августта өч гаскәр һөҗүмгә күчә һәм көндәшне кысрыклый башлаганнар. 26 августта (8 сентябрьдә) 4-нче гаскәр фронтны өзә һәм австриялеләр гомуми чигенешне башлаганнар.
Нәтиҗә
Руслар югалтулар 230 мең кешене тәшкил иттеләр, австриялеләр исә 300 мең кешене югалтканнар (шул исәптә 100 мең кеше әсиргә төшкән) — Көнчыгыш фронтында булган көчләренең өчтән бер өлеше. Бу Австриянең куәтләләгенә зур зыян китерде. Моннан соң Австрия-Маҗарстан Россия фронтыныда фәкать алман ярдәмен файдалынып кына нинидер уңышларына ирешә ала.
Россия гаскәрләрнең Галициядә җиңүе аламаннарының Көнбатыш Пруссиядәге уңышларын юкка чыгарды һәм Сербиягә австриялеләрнең һөҗүмен кире кагарга булышты.
Стежару (коммуна, Тулча)
Стежару — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(6128) Lasorda
(6128) Lasorda — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 июнендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 LA» саналган.
Вилтон (Алабама)
Вилтон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(13362) 1998 UQ16
(13362) 1998 UQ16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UQ16» саналган.
Вилтон (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Треоган
Треоган (Tréogan) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Ростренен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,87 км².
Илбистанлы (Кадирли)
Илбистанлы (İlbistanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (köy).
Скиту-Дука
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пинет
Пинет — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гросхартау
Гросхартау (Großharthau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аркылы Әйлән-бәйлән урамы (Казан)
Аркылы Әйлән-бәйлән урамы (улица Поперечно-Хороводная) — Казанның Вахит районында, Калуга бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Мәсгуть Латыйпов урамыннан башланып, Нахимов чокыры урамы белән киселештә тәмамлана, юл Адмирал Нахимов урамы булып дәвам итә.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Мшадля-Нова
Мшадля-Нова — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Буканьер (коммуна)
Буканьер — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Җибилроса II (Палермо)
Җибилроса II — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җибилроса II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лена Кадыйрова
Лена Гали кызы Кадыйрова (1938 елның 10 маенда, Апас районы, ТАССР, РСФСР, СССР - 2002 елның 29 мае, Әстерхан, Россия) - Совет һәм Россия журналисткасы, шагыйрә, Әстерхан өлкәсендә татар телен һәм мәдәниятен саклау һәм үстерү активисты.
Биографиясе
Лена Кадыйрова ТАССРның Апас районында туган һәм үскән. 1950 еллар ахырында Әстерханга күчеп китә, 1960 елдан Нәриман татар драма һәм комедия театрында эшли, Х.Вахитның «Беренче мәхәббәт» спектаклендә Рахилә ролендә дебют ясый. Аның эшләре «Химик» һәм «Волга» газеталарында, Әстерханның иң иске «Идел» татар газетасы, Казанның «Татар иле» басмаларында басыла.
Әстерхан өлкәсендә үзгәртеп кору елларында Төбәк халыкларының телләрен саклау һәм үстерү тарафдарлары активлашкач, аларны массакүләм мәгълүмат чараларында куллануны таләп иткән, татар телендә радиотапшырулар ачылуны башлап җибәргән һәм Әстерханда беренче татар тапшыруларын алып баручы була. «Ак арна» газетасына нигез салучы һәм казакъ телендә радиотапшырулар ачуга ирешкән Мәҗлис Утежанов белән бергә эшли, төбәк телевидениесендә чыгыш ясый. Ике ел дәвамында 1990 елда С.Гатауллинаның этномәдәни активлыгын күтәрү дулкынында барлыкка килгән «Ялкын» фольклор ансамблен җитәкли.
2002 елның 29 маенда алтмышынчы яшендә Әстерханда вафат була. Әстерхандагы Үзәк мөселман зиратында җирләнгән.
Калония (Ганцавицкий районы)
Калония  (Калонія ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Хичкок (округ, Небраска)
Хичкок — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Трентон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1838,74 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Хичкок (округ, Небраска)
Бразил-Нову
Бразил-Нову — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чачоравка
Чачоравка (Чачораўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Коньчице (Кече Польша воеводалыгы)
Коньчице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Уң Бехтемир
Уң Бехтемир — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бехтемир елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воронець (Бильский повяты)
Воронець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Макарьевка (Волчанск шәһәр округы)
Макарьевка (Макарьевка) — Свердловск өлкәсенең Волчанск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Коммекье
Коммекье — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Аркылы Үзәк урам (Казан)
Географиясе
Эшче Яшьләр урамыннан башланып, Кәкре урам белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Травница
Травница — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Полиния-де-Хукар
Полиния-де-Хукар — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиппева-Фоллс
Чиппева-Фоллс — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чиппева-Фоллс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6129) Демокрит
(6129) Демокрит — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RB2» саналган.
Своробово
Своробово (Своробово) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Акиф Инан (Оникишубат)
Акиф Инан (Akif İnan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13363) 1998 UR16
(13363) 1998 UR16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UR16» саналган.
Псари (Люблинецкий повяты)
Псари  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бразнорти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мшадля-Стара
Мшадля-Стара — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Писинемо
Писинемо — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Писинемо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наматбек
Наматбек (Наматбек) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Бакай-Ата районындагы  авыл.
Халкы
Халкы - 803 кеше.
Халяте-Яха
Халяте-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Еси-Яха елгасының сул ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чиганары (Чабаксар районы)
Чиганары (Чаканар, Чиганары) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 237 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
Конювка
Конювка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Булор
Булор — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Илгази (Амасья)
Илгази (İlgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Стелника (коммуна)
Стелника — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гросхартмансдорф
Гросхартмансдорф (Großhartmannsdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Килимли (Нарман)
Килимли (Kilimli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гросхартмансдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Талкыш
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Троицк татар-башкорт педагогика училищесы
Троицк татар-башкорт педагогика училищесы (Троицк татар-башкорт педагогика техникумы) — 1920-1960 елларда Троицк шәһәрендә эшләп килгән уку йорты.
Тарихы
1920 елда Троицк шәһәрендә татар-башкорт педагогика техникумы буларак ачыла. Ул элеккеге «Рәсүлия» мәдрәсәсенең бинасында урнаша.
1930-нчы еллар уртасында Троицк татар-башкорт педагогика училищесы дип үзгәртелә. Шушы ук бинада Троицк мәктәпкәчә педагогика училищесы урнашкан.
Дәресләр 9 кабинетта алып барылган, моннан башка укытучылар бүлмәсе һәм физик культура залы булган. Шулай ук, уку корпусының 6 бүлмәсе яшәү өчен файдаланылган, яшәү өчен 72 кеше исәпләнгән аерым бина да булган. 1955/56 уку елында ике торакта 160 студент яшәгән. Бу чорда училище каршындагы китапханәдә 15644 данә китап булган.
1953/54 уку елынының башында училищеда 30 кешегә исәпләнгән уку остаханәсе төзелгән.
Читтән торып уку бүлегендә Чиләбе өлкәсе һәм Башкорт АССР-ының район һәм калалары милли мәктәпләренең укытучылары, тәрбиячеләре, пионервожатыйлар белем алганнар. Бу бүлектә укучыларның саны кимү сәбәбе белән ул 1955 елның 1 февралендә ябыла.
1956 елда училище икенче бинага күчерелә, ә 1960 елда ябыла.
HD123183
HD123183 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Көнбатыш Себер тигезлеге
Көнбатыш Себер тигезлеге — дөньяның иң эре тигезлегләрнең берсе. Ул Урал тауларыннан алып Урта себер яссы таулыгына кадәр бөтен Көнбатыш Себерне биләп тора. Тигезлекнең иң зур өлеше Россия составына керә һәм аның мәйданының 1/7 өлешен тәшкил итә.
Үсемлекләр: төньякта — тундра, үзәк өлешендә — тайга, көньякта — дала.
Географиясе
Мәйданы якынча 2,6 млн кв. км. тәшкил итә. Төньяктан көньякка озынлыгы — 2500 км, көнбатыштан көнчыгышка — 1900 км. Тигезлек җирләре көньятан төньякка таба түбәнәя. Тиегезлек күбесенчә 100 метрга кадәр биеклекләр белән искиткеч тигез рельефына ия, тик көньякта, көнчыгышта һәм көнбатышта 300 метрга кадәр булган биеклекләрне очрап була.
Климат
Тигезлекнең климаты континеталь. Кышын тигез өстендә уртача киңлекләрнең саклын массалары өстелек итәләр, ә җылы вакытында түбән басымы өлкәсе оеша һәм Төньяк Атландикадагы дымлы һава массалар бирегә ешрак җитә алалар.
Гыйнварның урта температуралары — -28…-16 °C, июльнең урта температуралары — 4…22 °C. Вегетация чоры кырый төньягында 175 — 180 көн тәшкил итә. Явымнар күбесенчә көнбатыштан килгән һава массалары тарафыннан июль һәм август айларында китереләләр.
Еллык явымнар саны 200—250 ммдан (тундрада һәм далада) 500 — 600 ммга (урман зонасында) кадәр үзгәртеп тора. Кар капламы зурлыгы 20-30 см (далада) — 70—100 (Енисей буендагы районнарда).
Файдалы казылмалар
Эре нефть һәм газ чыгынкалары бар (Көнбатыш Себер нефть-газлы бассейны).
Пигмей телләре
Пигмейлар — Экваториаль Африка халыклары мәдәни-раса төркеме, алар шулай ук «урман кешеләре», күптән түгел заманга кадәр алар мезолитик тормыш образы белән мәшгуль булганнар (сунарчылык һәм җыю) һәм алар гади иҗтимагый структурага ия булганнар (хәзерге бушменнар һәм Австралия аборигеннары кебек). Күбрәк үсеш алган аграр токымнары тарафыннан яулап алынганнан соң (күбесенчә убангий һәм банту телләрендә һәм банту телләрендә сөйләшүчеләр), алар үзләренең аграр «патроннары»ннан бәйле булганнар.
Европа колонизациясенә кадәр үк пигмейлар аларны яулап алган телләренә күчкәннәр. Аларны буйсындырганчы Пигмей телләре булулары турында урман яшәү ысулына бәйле лексиканың булуы (ашарга яраклы һәм дару үләннәре, бал җыю белән бәйле төшенчәләр). Хосусан, ака һәм бака халык пигмей кабиләләренең (Габон) идентик «урман» лексикасына ия, шул ук вакытта алар төрле тел гаиләләрендә сөйләшәләр (банту һәм убангий). Шул ук вакытта үлгән пигмей телләренең төрлелеге һәм аерылган булганы турында фараз итәргә була, чөнки хәтта "патрон" халыкларның телләреннән аеручы "урман" лексикасы төрле пигмей халыкларында төрле.
Беренчел пигмей телләре турында гипотезалар
Хәзерге пигмейлар этник төркемнәренең рәте өчен башка килеп чыгышлы телләр булуы фараз ителә, алар хәзерге вакытта сөйләшкәннәрдә аерыла торган. Меррит Рулен язганча, «Африка пигмейлары я Нил-Сахара, я Нигер-Кордофан телләрендә сөйләшәләр. Фараз ителгәнчә, элек пигмейлар үз телләрендә сөйләшкәннәр, әмма шуннан соң, башка Африка халыклары белән симбиоз булганга күрә, язу булганга кадәр вакытта ук алар шул ике гаиләгә караган телләргә күчкәннәр.». Моның бердәнбер шәһадәтнамәсе булып Ака һәм Бака халыкның гомуми лексикасы тора, алар төрле гаиләләргә карый. Роджер Бленч фикеренчә, бу гомуми лексика пигмей халкы килеп чыгышлы булмаган, ә ниндидер башка юкка чыккан халкыннан алынган булырга мөмкин. .
Киң таралган караш буенча, Африка пигмейлары Африка үзәк тропик урманнарының Соң Таш Гасыры сунарчылары һәм җыючыларының туры токымнары булып тора, алар өлешчә ассимиляцияләнгән булганнар, ә өлешчә мигрант-җирбиләүчеләр тарафыннан кыскрыкланган булганнар һәм Үзәк Судан, Убангий һәм Банту гаиләләренә караган телләрне үзләштергәннәр. Бу караш ноктасы археология тарафыннан расланмаган, ә лингвистик һәм генетик шәһадәтнамәләр гомуми таралган түгел. .
Ака халкының якнча 30 %-ы Банту телләренә карый, һәм шулай ук, Бака теле лексикасының якынча 30%-ы убангий телләренә карамый. Бу лексикасының күп өлеше үләннәргә, бал җыюга карый һәм теге яки башка ысул белән урман яшәү рәвешенә бәйле һәм күрсәтелгән ике төркем пигмейлар өчен гомуми булып тора. Фараз ителгәнчә, бу лексика үлеп чыккан көнбатыш пигмей теленең субстраты булып тора, шартлы рәвештә, ул мбенга яки баака дип атала. Тәнкыйтьчеләр билгеләгәнчә, бу лексика «күчмә лексика» булып торган, ул бер пигмей халкыннан икенчесенә күчкән, шулай да, аны бары тик безнең эраның XV гасырына кадәр реконструкцияләргә була.
Хәзерге пигмей халыкларының телләре
Хәзерге вакытта пигмейлар күбесенчә Нил-Сахара телләрендә, Нигер-Кордофан телләрендә сөйләшәләр.
Воронець (Радинский повяты)
Воронець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аркылы Чабаксар урамы (Казан)
Аркылы Чабаксар урамы (улица Поперечно-Чебоксарская) — Казанның Вахит районында, Әмәт бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
1 нче Газон урамыннан башланып, Чабаксар урамы белән киселештә тәмамлана.
Калония (Кобрынский районы)
Калония  (Калонія ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Холл (округ, Небраска)
Холл — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гранд-Айленд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1858 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1414,88 км² тәшкил итә.
Җиборго (Торино)
Җиборго — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җиборго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вина (Алабама)
Вина  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чачэвичы
Чачэвичы (Чачэвічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кояш системасы планеталары
right|150px Кояш системасы планеталары:
Скиту-Матей
Скиту-Матей — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трессиньо
Трессиньо (Tressignaux) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,63 км².
Бразополис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Потриэс
Потриэс — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурруйан
Бурруйан — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Корп
Корп — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Уруна
Уруна — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Неня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мшанна (Мазовия воеводалыгы)
Мшанна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Порт урамы (Казан)
Порт урамы (улица Портовая) — Казанның Вахит районында урнашкан урам.
Географиясе
Девятаев урамыннан башланып, сәнәгый зонада тәмамлана.
Стенешть (коммуна, Вилча)
Стенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Трговиште
Трговиште — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(13364) 1998 UK20
(13364) 1998 UK20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UK20» саналган.
Һарун Таҗиев
Тормыш юлы
Һарун Сабир улы Таҗиев (Дашкин) 1914 елның 11 маенда Польшада (ул вакытта Польшаның бер өлеше Россия империясе составында була) туа. Һарун Таҗиев 1921 елда әнисе белән Бельгиягә күчеп китә.
Таҗиевның җир йөзендәге дистәләгән актив вулканнарга, шул исәптән Көньяк Африкадагы Афар тирән сөзәк чокырына (анда ике лава күлле, дөньядагы иң эре вулканнарның берсе урнашкан) экспедициясе дә мондый эзләнүләрдә махсус белгечләрнең катнашуы кирәклеген күрсәткән. Кырык ел дәверендә ул, төрле галимнәр төркеме белән эшләп, «тектоник плитәләр» теориясен нигезләгән. Вулканнарның күп кенә физик, химик элементлары, лава күлләренең даимилеге, су асты вулкан атышларының хәрәкәте һәм башка бик күп ачышлары аның табигый һәлакәтләрне кисәтү гамәленә нигез салган.
Аның җитәкчелегендә һәм катнашында 1940-1992 елларда төшерелгән фильмнар циклы дөньякүләм танылу алды. Экспедиция материалларыннан Һарун Таҗиев 48 кыска һәм тулы метражлы фильм ясаган, 34 китап, төрле фәнни мәкаләләр, монографияләр язган. Аның «Ут эчендәге кратер», «Вулканнар», «Иблис белән күрешү», «Күкерт исе», «Җир калтыраганда», «Су һәм ялкын» кебек фәнни китаплары рус теленә дә тәрҗемә ителгән. Әлеге фильмнар җир турындагы фәнгә (геология, вулканология hәм тектоника) багышланган. «Иблис белән күрешү» исемле фильм телевизорлар каршына, мәсәлән, Франциянең генә түгел, ә дөньяның күп илләрендә яшәүче миллионлаган тамашачыны җыя торган булган.
Галимнең актив вулканнар куенында алып барган мавыктыргыч аңлатмалары тәэсирендә укучы һәм тамашачыларда җирнең ошбу бөек серле халәтендә катнашу хисе барлыкка килә. Таҗиевнең вулканнар эшчәнлеге – җирнең кыяфәтен үзгәртә торган геологик күренеш, вулкан газларының океаннар барлыкка килүдәге гадәттән тыш әһәмияте, аларның атмосферадагы, җирдәге һәм су астындагы яшәешкә тәэсире һәм эволюциясе турындагы ышанычлы фәнни мәгълүматлары бүгенге вулканологиянең нигезен тәшкил итә.
Таҗиевның һәрвакыт үз гражданлык позициясе була. Башта ул – Бельгиядә Гитлер басып алуларына каршы хәрәкәттә яшерен эш алып баручы, шартлатучы. Соңыннан – Франсуа Миттеран хөкүмәтендә табигать һәлакәтләрен кисәтү буенча җаваплы дәүләт сәркатибе. Өстәвенә, ул әле яхшы спортчы да, альпинист, спелеолог, регби һәм футбол остасы буларак та билгеле.
(6130) Hutton
(6130) Hutton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Һарун Таҗиев
Тормыш юлы
Һарун Таҗиевның улы Фредерик Лавашри китабында әтисенең 1936 елда Берлинда узачак җәйге Олимпия уеннарында Бельгия университеты исеменнән катнашырга чакырылганлыгы турында яза. Ләкин ул үзенең һәм, шул исәптән, коммунистик фикерле әнисенең сәяси карашлары аркасында, бу чакырудан баш тарта. Ничек инде Гитлер иленә барасың?! Фредерик Лавашри фикеренчә, аның әтисе вулкан бомбалары яңгыры һәм вулкан газлары атмосферасында, яшәү белән үлем чигендә бик зур ачышлар ясаган. Бүгенге көндә ЮНЕСКОның Бөтендөнья мирасы исемлегенә кергән, һәрдаим янып торган Этна вулканы – аның лабораторияләренең берсе булган. Фредерик Лавашри әтисенең фәнни мирасы әле өйрәнелеп бетмәгән һәм тагын бер кат дөньяви танылуга лаек, дип исәпли.
(6130) Hutton
Тарихы
1989 елның 24 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SL5» саналган.
Һарун Таҗиев
Тормыш юлы
Әмма мәшһүрлек өчен актив граждан булу, зур галим, язучы, документаль кино остасы һәм талантлы спортчы булу гына да җитмидер, күрәсең. Французларның аерым хөрмәт-яра туларын казану өчен харизмалы, сөйкемле сөякле, үзенчәлекле кеше булу да зарур. Һарун Таҗиевның данын Франциядәге бары бер-ике галим даны белән генә чагыштырып булыр иде. Алар: танылган галим, океанолог Жак-Ив Кусто һәм фәкыйрьләр өчен «Эммаюс» фондын булдырган аббат Пьер. Бер чорда яшәгән һәм эшләгән әлеге өч шәхес күп еллар дәвамында Франциянең мәшһүр кешеләре исемлегеннән (илле кешедән торган исемлек) төшми. Аларның икесе: Жак-Ив Кусто һәм аббат Пьер – төп французлар.
1953 елда, Франциядә урнашып, 1971 елда француз гражданлыгына ия була.
Һарун Таҗиев 1998 елның 2 февралендә Парижда вафат була, Пасси зиратында җирләнгән.
Һарун Таҗиевның нәсел чыгышы
Һарун Таҗиевның чыгышы татар морзалары нәселенә барып тоташа. Бөек вулканологның Ташкәнттә яшәүче туганнары хәбәр итүенчә, Сабир Таҗиев чыгышы белән борынгы Дашкиннар нәселеннән (нәсел җебе 400 елдан артыкка сузыла). Элек морзалар үзләренә беркетелгән җирләр хисабына патша хезмәтен үтәргә тиеш булган. Шул хезмәттән качу максатыннан, Сәйфетдин һәм Шәмсетдин Дашкиннар Пенза өлкәсенең Краснослободск өязенең Дашка авылыннан Урта Азиягә күчеп килә.
Сәйфетдин Дашкинның (туган елы – 1800) Таҗетдин бин Сәйфетдин Сәйфетдинов (1828(36)-1898) исемле улы туа. Аның Газизә белән (1846-1904 елларда яшәгән, Казан губернасы Шиншар авылыннан Кәрим кызы) никахыннан уллары Сабир туа. Нәтиҗәдә, Сабир үзенә фамилия итеп әтисенең исемен ала.
Ташкәнттә яшәгән ике туганының балалары Нелли һәм Камил Таҗиевлар белән вулканолог улының дәлилләнгән мәгълүматларына караганда, Һарун Таҗиевның әтисе, Сабир Таҗиев 1884 елда Сәмәркандта туган. Кызганычка каршы, аның турында һәм туган урыны хакында Википедиядә дөрес мәгълүмат урнаштырылмаган.
Танылган вулканолог Һарун Таҗиев, Сәйфетдин Дашкинның оныгы, үзенең килеп чыгышы белән татар кенәзе нәселеннән икәнен белгән һәм бервакытта да онытмаган. Гомеренең соңгы елларында ул әтисенең туган ягын, туганнарын күрү теләге белән Үзбәкстанга да килә. Шул сәфәреннән соң, ул күп серияле «Сәмәркандка кайту» фильмын төшерә.
Сабир Таҗиевның хатыны Зенита Клуптның да Польша татары булуы ихтимал. Беренчедән, әтисенең исеме Ильяс (бу Бельгия документларында дәлилләнгән). Һарун улының мәгълүматларына караганда, Ильясның апасы Лола, ә Зенитаның сеңлесе Асия исемле булган. Бу исемнәр – шул чордагы гадәти татар исемнәре. Зенита документларының берсендә әтисенең Польшада туганлыгы турында әйтелә. Сабир үзе дә хатынына Бибизәйнәп дип дәшә торган булган.
Икенчедән, әдәбиятчы Зинаида Шаховская үзенең «Набоковны эзләгәндә» дип аталган мәкаләсендә болай дип яза: «...шигырьләрне тәрҗемә итүдә Роберт Вивье һәм аның хатыныннан башка (танылган вулканолог Һарун Таҗиевның әнисе) Бельгия шагыйрьләре һәм ике рус – В. һәм мин тырыштык». Әлеге өзектән Һарун Таҗиевның әнисе Франциядә икенче тапкыр иргә чыкканлыгы аңлашыла.
Сабир үзенең яңа туган улын күрә алмагандыр, мөгаен, чөнки улы тугач та дүрт айдан соң ул һәлак була.
Вулканологның Ташкәнттәге туганнары үзләренең нәселендә булган күңелсез хәл турында да хәбәр итте. Сабирның үлеме хакында газета битләреннән укып белгәннән соң, олы абыйсы Гәрәй Таҗиев (1865 елда туган) Бакуда үз-үзен атып үтерә.
Ворси
Ворси — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Һарун Таҗиев
Һарун Таҗиевның нәсел чыгышы
Табылган фотосурәтләр, документаль материаллар киң җәмәгатьчелеккә моңа кадәр билгеле булмаган дөреслекне ача. Төгәлрәк әйткәндә, вулканология фәненең үсешенә һәм танылуына зур өлешен керткән галим Һарун Таҗиевның килеп чыгышы татар нәселеннән икәнлеген ачыклый.
Ворси
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пстронжна
Пстронжна — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конюша (Кече Польша воеводалыгы)
Конюша — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гросхеннерсдорф
Гросхеннерсдорф (Großhennersdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пойва
Пойва — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лямъя елгасының уң ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чашники (Горацкий районы)
Чашники  (Чашнікі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бранкинья
Бранкинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шаллсбург (Висконсин)
Тарихы
Шаллсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Холт (округ, Небраска)
Холт — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - О’Нилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1860 елда оештырыла.
Калония (Столинский районы)
Калония  (Калонія ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Седуны (Киров өлкәсе)
Седуны (Седуны) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кулланучылар урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Макуй (Туринская Слобода районы)
Макуй (Макуй) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Валанс-сюр-Баиз
Валанс-сюр-Баиз — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.