cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kornell universitetı
Magistr däräcäse
2005-2006 uqu yıllarında Cornellda 1,594 prafisır-uqıtuçı xezmät quya. Şularnıñ öçese Nobel buläge lawreatları.
Universitet rangları, däräcälär
US News & World Report gäzite isäpläwençä, 12nçe urın (2001-2007) Böyekbritaniäneñ THES-QS World farazlawı buyınça, döndşça 14çe Washington Monthly buyınça, Amerikä millätenä kitergän fayda buyınça yuğarı belem birü yortları arasında 8nçe.
Keşelär
Universitetnı törle yıllarda tämmlawçılar arasında elekkege Taiwan, İran, Quba prezidentları. Amerikä däwlät eşleklärennän Paul Wolfowitz, Janet Reno.
Cornellnı tämamlawçılar Alamo Rent-A-Car, Burger King, Carrier, Citigroup, Coors Brewing Company, Staples, Qualcomm kebek şirkätlären oyıştırğannar.
AQŞnıñ ike xatın-qız Nobel bülägen aluçılarıda Cornellnı tämamlağannar..
Sıltamalar
Cornell universitetıniñ räsmi bite
Нью-Вирджиния (Айова)
Нью-Вирджиния  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Вирджиния шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Атвуд (Теннесси)
Атвуд  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лапчина-Воля
Лапчина-Воля — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Саломатка
Саломатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Нытва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бойс Һаре Кришна Ашрамы
Бойс Һаре Кришна Ашрамы һәм Ведик Мәдәни Үзәге Америка Кушма Штатларында Айдахода, Бойста, Бойс Дәүләт Университеты янында әгъзаларның йортларының берсендә ачылган булган. Шуңа кадәр шәһәрчектә Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте ашрамы булмаган. Биредәге мәктәп һәм колледжлардан укытучылар һәм профессорлар элеккеге ашрамда еш укытканнар. 1999 елда ике кирпеч дуплекс арасында яңа ашрам корылган булган. Тәмамланган ашрам 1999 елның августында ачылган булган һәм Бойс мэры Брент Коулз җәмәгать ачуын билгеләү өчен тасманы кискән. Алтыннан башка, дуплекслар һәм күрше йортлар белән ашрамның кирпеч экстерьеры кушыла. Тыштан Көнчыгыш йогынтысы күзгә чагыла. Ашрамны Бойс архитекторы Брюс Поу төзегән булган. Алтын гөмбәз, буялган түшәм һәм бай мозаикалы тәрәзәләрне барысын да асаба осталар ясаган булган. Ашрам үзәгендә Һиндстаннан, Җайпурдан тик агачыннан киселгән алтарь урнашкан һәм тугърылар тарафыннан ул Илаһның төп Илаһлары Шри Шри Радһа-Банкебиһариның сыену урыны булып таныла. Ашрамның көньяк ягында Меридадан рәссам Майкл Бут тарафыннан мозаика пыяла тәрәзәсе, ул "Ун инкарнация"не сурәтли.
Херольдстатт
Херольдстатт (Heroldstatt) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеньяльба
Пеньяльба — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паскшин (Лодзь воеводалыгы)
Паскшин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гомуми чагыштырмалылык теориясе
Гомуми чагыштырмалылык теориясе (tat.lat. Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäse, allgemeine Relativitätstheorie) - геометрияле тартылу теориясе, Махсус чагыштырмалылык теориясен үстерә. 1915-1916 елда Альберт Эйнштейн тарафыннан бастырылган.
Гравитациянең Ньютон теориясен үзгәртү кирәклеге
Классик Ньютон тартылу теориясе буенча тартылу көче - ерак тәэсирле һәм бер мизгелдә һәрбер ерак ноктада тәэсир итә. Бу Махсус чагыштырмалылык теориясенә каршы килә, чөнки анда галәмдә иң зур тизлек - яктылык тизлеге була. Ньютон гравитациясе - инвариантлы түгел: табигать кануннары төрле хисап системаларында төрлечә баралар. Шуңа күрә Эйнштейн яңа теорияне - табигать кануннары һәр хисап системасында инвариантлы булсын өчен теорияне эзли башлаган. Нәтиҗәсендә Гомуми чагыштырмалылык теориясе барлыкка килгән.
Тасвирлама
Гомуми чагыштырмалылык теориясе буенча бөтенесе гравитация эффектлары көч яки кыр булып тәэсир итешү түгел, ә фәза-вакытның деформациясе сәбәпле барлыкка килә. Фәза-вакытның деформациясе масса-энергия булганлыктан килеп чыга.
Гомуми чагыштырмалылык теориясе - күп тәҗрибәләрдә дөресләнгән, хәзерге вакытта иң уңышлы гравитациянең теориясе булып тора.
Фаразларын дөресләнү
Гомуми чагыштырмалылык теориясенең фаразлары: - соңрак тәҗрибәләрдә дөресләнгән,
Ләкин Гомуми чагыштырмалылык теориясе Квант теориясе белән бәйләү омтылышлары уңышлы булмаган һәм күп галимнарның хыялы: Гомуми чагыштырмалылык теориясе - Квант теориясенең классик чиге булуы - гамәлгә ашмаган.
Төп нигезләре
Гомуми чагыштырмалылык теориясе нигезләре
Математик нигезләре - Эйнштейн тигезләмәсе
Эйнштейн тигезләмәләре кәкрәнгән фәза-вакытта булучы матдә үзлекләре фәза-вакытның кәкрелеге белән бәйлиләр.
(тигезләмәдә: сул якта - геометрия (дүрт үлчәнешле фәза-вакыт), уң якта - матдә)
- Эйнштейн тензоры
— Эйнштейн гравитацион даимие.
Әдәбият
[
Гостину
Гостину — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11148) Einhardress
(11148) Einhardress — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 декабрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XO8» саналган.
Санта-Эулалия (Сея)
Санта-Эулалия  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(10294) 1988 AA2
(10294) 1988 AA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 AA2» саналган.
Эрих Манштейн
Э́рих фон Манште́йн (Леви́нски) (Erich von Manstein) — алман дәүләт һәм хәрби эшлеклесе
Тарих
22 июньнә Эрих Манштейның 56-нчы мотокорпусы бер көн эчендә 80 км алга күчте, Каунастан төньяк-көнбатышрак районына чыкты һәм Арёгала янында Дубиса аша күперне басып алды.
"Уран" һәм "Боҗра" операцияләре
Ноябрь аенда фашист һәм аларның союздашлары Кызыл Гаскәр тарафыннан боҗрага чолгап алына. Декабрь аенда фашист көчләрен юк итү буенчан "Боҗра" операциясе башланган.
Фашистлар үз операцияләрен декабрь аенда Манштейн җитәкчелегендә башлаганнар. Ләкин Родион Малиновский җитәкчелегендә 2-нче гвардия гаскәре Манштейн җитәкләгән алман гаскәренә боҗраны өзәргә бирмәгән. Алман көчләре бу уңышсыз операциядә 40 мең гаскәри югалтканнар, 25 декабрьдә Манштейн чигенгән.
Гвалдо (Терни)
Гвалдо — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвалдо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Төньяк-Көнбатыш территорияләр
Төньяк-Көнбатыш территорияләр (Northwest Territories) — Канада территорияләренең берсе.
Екето
Екето — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Төньяк-Көнбатыш территорияләр
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1870 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
24 (2019).
Рье (Сен-Маритим)
Рье — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Илупаипатту Нилакандесварар Гыйбадәтханәсе
Илуппаипатту Нилакандешварар Гыйбадәтханәсе (இலுப்பைபட்டு நீலகண்டேஸ்வரர் கோயில்) ул Һиндстанда, Тамил Надуда, Нагапаттинам даирәсендә Илуппаипаттуда урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Урын шулай ук Пажаманни Падикарай һәм Тируманниппадиккарай дип атала. Төп Ходай булып Шива тора. Ул Тһирунилакандешварар һәм Падикарай Натхар дип атала. Аның хатыны Амиртхавалли.
Әһәмияте
Ул 275 Паадал Петра Стхаламнарның берсе - боларга Тамил Шайвит Наянар Сундарар шигырьләрендә (иртә урта гасырлар "Теварам"да) дан җырлана.
Травянка (Волонга кушылдыгы)
Травянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Волонга елгасының уң ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Добрая (Беларусия)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Залесе (гмина Груець)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калеҗик (Чермик)
Калеҗик (Kalecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Домбрувка-Осуховска
Домбрувка-Осуховска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тараски (Чашницкий районы)
Тараски (Тараскі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
GSC2791-225
GSC2791-225 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Перальта-де-Алькофеа
Перальта-де-Алькофеа — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшлеклеләр урамы, 13 (Казан)
Эшлеклеләр урамы, 13 — Казанның Эшлеклеләр урамында урнашкан, 19 гасырда төзелгән бер-ике катлы таш бина.
Присака (Караш-Северин)
Присака — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пикикасы
Пикикасы (Пиккикасси, Пикикасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Нью-Гартфорд (Айова)
Нью-Гартфорд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Пикикасы
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300010200.
Нью-Гартфорд (Айова)
Тарихы
Нью-Гартфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Пикикасы
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Нью-Гартфорд (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паток (Лодзь воеводалыгы)
Паток  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пикикасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 178 кешенең яшәве мәгълүм.
Латанице
Латанице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Паток (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юкон (территория)
Юкон (Yukon) — Канада территорияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1898 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
8 (2019).
(11149) Татэшина
(11149) Татэшина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 5 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XZ9» саналган.
Санта-Эуфемия (Пиньел)
Санта-Эуфемия  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лейк-Медина-Шорс (Техас)
Лейк-Медина-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Медина-Шорс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зенген (Эрегли)
Зенген (Zengen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла-Рош-Дерьен
Ла-Рош-Дерьен (La Roche-Derrien) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,84 км².
Ноттоуэй (округ, Виргиния)
Ноттоуэй — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ноттоуэй шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1634 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 818/813 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Ноттоуэй (округ, Виргиния)
Гвалдо (Ферара)
Гвалдо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвалдо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Херренберг
Херренберг (Herrenberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәүдәгәрләр банкы бинасы (Казан)
Сәүдәгәрләр банкы бинасы — Казанның Муса Җәлил урамында урнашкан, 1880 (1903?) елда төзелгән ике катлы таш бина.
Тать-Юган (елга)
Тать-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сосьва елгасының уң ярыннан 393 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Домбрувка-Пнёвска
Домбрувка-Пнёвска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балтач (Кама Тамагы районы)
Балтач (Балтачево, мрд.-кар. Балтась )— Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар, каратайлар.
Сарабаиха
Сарабаиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Муллы №1400 елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11150) Bragg
(11150) Bragg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 21 декабрендә Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YG1» саналган.
Готтлоб (коммуна)
Готтлоб — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Атока (Теннесси)
Атока  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Третья Абкодняута
Третья Абкодняута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Атока (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Третья Абкодняута
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дойничава
Дойничава (Дойнічава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Cüzeppe Verdi
Giuseppe Verdi (Джузеппе Верди). Italiäneñ Romantik çorına qarağan kompozitorı, kübesençä, operalar autorı. Ul 19nçı ğasır İtaliä opera sänğäteneñ iñ aldınğı autorlarınıñ berse bularaq, küp kenä zamandaşlarınnan kübräk dan qazanğan. Giuseppe Verdi äsärläre dönyanıñ küplägän zallarında säxnäläşterelä.
Berençe tanılu
Milan şähäreneñ La Scala teatrı tarafınnan quyılğan Oberto isemle berençe operanıñ zur uñışı Verdinı qanatlandıra. Şunnan soñ La Scala teatrı Verdi belän tağın ike äsär icat itü turında qontraqta qul quya. Şul operalarnıñ berse yazğanda, Verdinıñ xatını ülä dä inde. 1843 yıldan soñ un yıl eçendä küp oprealar dönya kürä. Qayberäwlär öçen iñ originäl häm möhim opera bulıp 1847 yılda icat itelgän Macbeth operası sanala. Berençe tapqır Verdi operanıñ syüjetına mäxäbbät temın kertmi qala – bu üzenä kürä 19 ğasır İtaliä opera sänğäte öçen qaharmanlıq.
Dahi master
Bu çorda Verdi üzeneñ iñ güzäl äsärläreneñ bersen Rigolettonı tudıra. BU opera berençe tapqır Veniceta 1851 yılda säxnä kürä. Opera tiz arada uñış qazana. Rigoletto yärdämendä Verdi üzeneñ muzıykäl dramağa qarata fikeren yaqlıy, anıñça, bu tör äsärlär törle elementlardan cıyılğan, häm tormışnıñ tirän ictimağıy häm mädäni problemnarın yaqtırtqan bulırğa tieş. Şunnan soñ 1853 yılda Romeda Trovatore häm Veniceta La traviata dönya kürälär.
Küplär Verdinıñ iñ gradioz äsäre – Aidanı Suez qanalınıñ açıluı uñayınnan yazılğan digän fikerdä tora. Şulay da zamanında Verdi mondıy işe täqdimnärne kire bora. Aida äsäre berençe tapqır 1871 yılda Cairoda säxnäläşterelä häm şunda uq zur uñışqa iä bula.
Sünü häm ülem
Soñğı yılların Verdi äsärlären yañartuğa häm küçerep yazuğa bağışlıy. Avtor 1901 yılnıñ 27 ğiynwarında dönya quya.
Гленгарри Глен Росс (фильм)
«Гленгарри Глен Росс» (Glengarry Glen Ross, 1992) — Джеймс Фоулиның Дэвид Мэмет пьесасы буенча төшерелгән драма фильмы. Аль Пачино иң яхшы икенче пландагы ирләр ролен башкаручы исемен атауга «Оскар» премиясына чыгарылган, ә Джек Леммон Венеция фестивалендә иң яхшы актер дип танылган.
Эчтәлеге
Фильмдагы вакыйгалар Чикагода бара. Төп геройлары — күчемсез милек сату буенча агентлар. Алар Premier Properties дигән компанияда эшләйләр. Узәк офис, аларның нәтиҗәлелекләрен арттыру өчен, мотивация бизнес-тренеры — Блейкны (Алек Болдуин) җибәрә. Блейк, аларны начар эшләгән өчен хурлый, мыскыллый һәм рәнҗетә. Шуннан соң шушы дүрт агентлар арасыннан иң яхшысына бүләк итеп «Кадиллак» машинасы бирәбез дип әйтә. Икенче урын алган агентка пычаклар җыелмасын бирәбез ди. Ə калган ике агентны эштән куабыз ди ул. Шулай ук Блейк күрсәтә биш йөз, ул әйткәнчә, беренче сортлы яңа лидлар (leads) — клиентал контактлары белән кәртәчкәлар. Ул лидлардагы мәгълүматлар компаниядә булган иске контактлар белән кулланып килешүләрне яба алган агентларга гына бирелә.
Ул арада агент Дейв Мосс (Эд Харрис) лидларны урларга һәм аларны икенче фирмага сатып җибәрергә уйлый, әмма моны үзенең хезмәттәш агент Джорд Ааронов (Алан Аркин) кулы белән үтәргә тели. Шул ук вакытта бүгенгә иң уңышлы агент дип саналган контораның хезмәткәре Рикки Рома (Аль Пачино), бер клиентны нәтиҗәле «эшкәртә» (Риккига агентлыкның иң яхшы клиентларын бирәләр).
Төнлә контораны чынлапта кемдер талай. Икенче көнне, полиция берәмләп агенларны Уильямсонның кабинетында сораштыра. Моңа кадәр, иртән Шелли эре контрактка имза салган. Шушыңа хәтта Рикки Рома гаҗәпләнә.
Дан ордены
Дан ордены. 1943 елның 8 ноябренда ССРБ Югары Шура Президиумы Дан ордены турында Боерык игълан итте. Аның 3 дәрәҗәсе бар. Бу орден Кызыл Армия составының рядовойларга һәм сержантларга, ә авиациядә кече лейтенантларга да зур шәхси батырлыклар өчен бирелә.
Гленгарри Глен Росс (фильм)
Эчтәлеге
Кичәге Рикки Романың зур клиенты — Джеймс Линг (Джонатан Прайс) конторага контрактны өзү өчен килгәч (хатыны таләп иткән кичекмәй акчаны кире кайтарырга, агент Рома белән сөйләшмәскә һәм Джеймсны кисәткән, закон буенча контрактка кул куйганнан соң алар акчаны 3 көн эчендә генә кире кайтара алалар), Романың үтенече буенча Шелли Риккига кушылып бай сатып алучыны уйный. Романың максаты — вакытны сузарга. Рома клиентны контрактны өзәргә ашыкмаска ышандыра һәм һәртөрле тырыша тизерәк офистан чыгып китәргә. Уильямсон Рикки Романың документлары банкка китте һәм алар буенча беренче түләү алынган дип клиент кырыенда әйткәч, Джеймс Риккиның алдаганын белә дә, китә. Рома ачуланып Уильямсонны әрли.
Дан ордены
Дан орденының статуты һәм тасмалар төсе буйлап элекке Георгий хачын хәтерләтә.
Гленгарри Глен Росс (фильм)
Эчтәлеге
Левин Уильямсонны шушы хәл буенча шелтәлли башлый да һәм очраклы рәвештә ялгыш төнлә офисны талаган урлаучы белгән генә детальны сөйләп ташлый. Уильямсон тиз арада Левинны төнлә ул контораны талаганын икърар итәргә мәҗбүр итә. Левинның лидларны икенче фирмага сатканы, һәм аның җинаятьтәше һәм урлауны оештыручысы Дейв Мосс булганы ачыклана. Шелли урланган лидларның сатылган акчасыннан бер өлешен тәкъдим итеп, үзенең күчемсез милекләрне сата алган килешүләрдән аңа процентлар чигерәм дип, шуннан соң урланган лидларның сатылган бөтен акчасын ($2500) тәкъдим итеп, Ульямсонны уңышсыз үз ягыңа каратмакчы булды. Левин Ульямсонның исенә иртән эре контрактка имза салганын төшерә, әйбәт процентлар китерә алам ди, һәм үзенең капланган килешүләрнең керемнәреннән -ны Уильямсонга биреп барам ди. Барысы да файдасыз.
Дан ордены
Дан орденының өч дәрәҗәле була, югары I дереҗәсе — алтыннан, II һәм III — көмештән (икенче дәрәҗәсенең үзәк медальоны алтыннаткан була).
Әмма бүләкләү III дәрәҗәдәседән башлана. III дәрәҗә Дан орденының беренчесе сапер Г. Исраелянга бирелгән.
Гленгарри Глен Росс (фильм)
Эчтәлеге
Уильямсон, Шеллиның иртәнге контракты, чын түгел дип әйтә, чөнки аңа кул куйган клиентлар сәләтле түгелләр (акылдан язганнар), һәм аларга агентлар белән бары тәтелдәшү генә кирәк ди ул. Уильямсон моны күптән белгән инде. Хәзер аңлашыла: Уильямсон махсус Шеллига мондый лидлар биргән. «Ни өчен?» — дип сорый Левин. «Син миңа ошамыйсың» — дип белдерә Уильямсон.
Дан ордены
Өч дәрәҗә Дан орденының иң беренче кавалерлары:
Ике мең ярымнан артык сугышчы Дан орденының тулы кавалеры булды. Алар арасында Советлар Берлеге Каһарманнарыннан да дүрт кеше бар:
Гленгарри Глен Росс (фильм)
Эчтәлеге
Уильямсонның үзенең полиция утырган кабинетына керүе, шул кабинетка Левинны күрсәтү бирер өчен чакыруы белән фильм тәмамлана.
Дан ордены
Дан орденнарының тулы кавалерлары арасында дүрт хатын–кыз бар:
Дан орденының тулы кавалерларыннан 8 кеше сугыштан соң Социалистик Хезмәт Каһарманы дигән мактаулы исемгә лаек булды.
Бөек Ватан сугышы чорында бер миллионга якын кеше III дәрәҗә Дан ордены алган, II дәрәҗә — 46 меңнән күбрәк һәм I дәрәҗә — 2631 кеше.
Перальта-де-Каласанс
Перальта-де-Каласанс — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Екманвиль
Екманвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Саан-Сен-Жуст
Саан-Сен-Жуст — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Залесе (гмина Коритниця)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Присака (Олт)
Присака — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нунавут
Нунавут (Nunavut) — Канада территорияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1999 елда барлыкка килгән.
GSC2791-734
GSC2791-734 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(10295) Ипполита
Тарихы
1988 елның 12 апрелендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 GB» саналган.
Лахув (Свентокшиж воеводалыгы)
Лахув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таргуны
Таргуны (Таргуны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Искәндәр Сәйфуллин
Искәндәр Сәйфуллин:
Сантиагу (Сея)
Сантиагу  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11151) Огаигахара
(11151) Огаигахара — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 24 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YZ2» саналган.
Алексей Фаворский
Алексей Фаворский :
Могилёв-Подольский
Могилёв-Подольский (Моһылив-Подильськый, Могилів-Подільський, Могилёв-Подольский) — Украинаның Винница өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Могилёв-Подольский Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1595 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 92,3%, рус теле — 7,2%.
Нью-Гэмптон (Айова)
Тарихы
Нью-Гэмптон шәһәре  елда нигезләнгән.
Домбрувки (Карпатасты воеводалыгы)
Домбрувки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Új elöre (гәҗит)
Új Elöre (Янә алга) — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан әсирләр комитеты органы. 1918 елда Казан шәһәрендә маҗар телендә нәшер ителә. Чыккан саннар саны билгесез. Мөхәррире – Шандор Апати.
Перальтилья
Перальтилья — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гали Чокрый
Гали Чокрый, чын исеме Мөхәммәтгали Габдессалих улы Көеков (Мөхәмәтғәли Ғәбделсәлих улы Кейеков; 1826 елның 8 гыйнвары — 1889 елның 10 декабре) — күренекле татар һәм башкорт шагыйре, мәгърифәтчесе.
Гали Чокрый хәзерге Башкортостанның Тәтешле районы Иске Чокыр авылында мулла гаиләсендә туа. Башлангыч белемне ул Пермь губернасы мәдрәсәсендә ала. 1833—1847 елларда Гали Чокрый Бөре һәм Минзәлә мәдрәсәләрендә укый. 1849—1852 елларда ул Эстәрлебаш мәдрәсәсендә белем ала.
1852 елдан башлап, Гали туган авылында мулла вазыйфаларын үти. Дүрт тапкыр Мәккәгә Хаҗ кыла.
Калеҗик (Эгыйль)
Калеҗик (Kalecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гвалдо (Форли-Чезена)
Гвалдо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвалдо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Патоки (Лаский повяты)
Патоки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Минзәлә сөйләше
Минзәлә сөйләше — татар теленең урта диалекты сөйләшләре төркеме. Элеккеге Минзәлә өязе исеменнән (үзәге Минзәлә шәһәре була) иүз атамасын ала. Минзәлә сөйләше урта диалектның Казан төркеме белән бергә заманча татар теле нигезенә яткан. Бу иң өйрәнелгән сөйләшләрнең берсе: аның үзенчәлекләрен А.Г. Бессонов, Җ. Алмаз, Ә. Әфләтунов, Н.Ф. Катанов, Л. З. Җәләев, Л.Мәхмүтова, Д.Б. Рамазанова, Ф.С. Баязитова, И.С. Насипов, М.Р. Булатова һ. б. өйрәнгән.
Таралышы
Татарстанның көнчыгыш (Әгерҗе, Бөгелмә, Зәй, Азнакай, Сарман, Баулы, Минзәлә, Мөслим, Әлмәт, Актаныш), Удмуртиянең Малая Пурга, Алнаш, Башкортстанның көнбатыш (Бишбүләк, Благовар, Борай, Бәләбәй, Дүртөйле, Илеш, Кармаскалы, Краснокама, Кушнаренко, Миякә, Мәләвез, Стәрлебаш, Стәрлетамак, Туймазы, Федоровка, Чакмагыш, Чишмә, Шаран, Янавыл, Әлшәй) районнарында таралган.
Үзенчәлекләре
Минзәлә сөйләшүенең иң характерлы үзенчәлекләре булып 1) [d]~[з] тәңгәллеге, әдәби телдәге  [з] урынына [d] авазу куллану тора, бу аваз башкорт телендәге [ҙ] авазына якын тора. Минзәлә сөйләшүендә (аның барлык ассөйләшләрендә дә) мишәр диалектына хас өй>ү дифтонгының монофтонизациясе күзәтелә.
Сөйләштә иске татар әдәби теленә хас күренешләр күзәтелә. Иске татар әдәби теле белән уртак формалар хәзер дә локаль фольклор әсәрләрендә актив кулланыла.
Минзәлә сөйләше төрле сөйләшүләрнең, катнаш телләрнең йогынтысында була, шуның нәтиҗәсендә төрле территорияләрдә аерым регионнарны бер-берсеннән аерып торучы теге яки бу үзенчәлекләре барлыкка килә. Минзәлә сөләше төп, әгерҗе, яңавыл һәм бәләбәй ассөйләшләренә бүленә.
Гохор (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Досава Сялиба
Досава Сялиба (Досава Сяліба ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Залесе (гмина Мишинець)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11152) Оминэ
(11152) Оминэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YH5» саналган.
Херришрид
Херришрид (Herrischried) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Мередит-Естейтс (Техас)
Лейк-Мередит-Естейтс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Мередит-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красная Европа (гәҗит)
Красная Европа – Vörös Európa – Rothe Europa (Кызыл Яурупа) — атналык иҗтимагый-сәяси гәҗит. Уфа чит ил коммунистлары төркеме органы. 1918 елда Уфа шәһәрендә рус, маҗар һәм алман телләрендә нәшер ителә, барлыгы 4 саны чыга. Мөхәррире – Ярослав Һашек.
Присака-Дорней
Присака-Дорней — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Кент (округ, Виргиния)
Нью-Кент — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нью-Кент шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1789 елда оештырыла.
Искәрмәләр
Нью-Кент (округ, Виргиния)
Зенген (Караман)
Зенген (Zengen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (köy).
Санту-Амару (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)
Санту-Амару  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пожедановка
Пожедановка (Пӑшатанӑвкӑ, Пожедановка) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429540. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232840011. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300010300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (106,67%),.
Перарруа
Перарруа — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(10296) 1988 RQ12
(10296) 1988 RQ12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RQ12» саналган.
Левошув
Левошув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Домбье (Карпатасты воеводалыгы)
Домбье — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сандувиль
Сандувиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Бакстер (Теннесси)
Бакстер  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акри
Акри (Acre) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1962 елда барлыкка килгән.
Патоки (Ловицкий повяты)
Патоки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нигериядә ислам
Нигериядә ислам (Islam in Nigeria, الإسلام في نيجيريا) ― күпчелек дине. АКШ Үзәк разведка идарәсе мәгълүматлары буенча, ил халкының (210 млн кеше, 2020 елга) 53,6 % ы ислам динен тота. Нигериянең күбесенчә мөселманнар яши торган төньяк өлеше 1999 елдан шәригать кануннары буенча яши.
Ил мөселманнар саны буенча Африкада беренче урында тора.
Тарих
Фулани җиһады ― XIX гасыр башында (1800-елларда) Африкада ислам байрагы астында башланган хәрәкәт, аның барышында фулани армиясе төзелә һәм Төньяк Нигерия һәм Камерун территорияләре яулап алына. Әлеге хәрәкәткә нигез салган булган. 1804 елда ул, хауса крестьяннарын һәм фулани күчмә халкын берләштереп, Гобир хакименә каршы чыга. 1809 елда хауса дәүләт-шәһәрләре белән сугышлар нәтиҗәсендә, ул төзи. Сокото хакиме ― хәлиф, аның җирле түрәләре — әмирләр дип аталган. Сокотода шәригать хокукы кабул ителә. Әлеге ислам дәүләте Британия колонизаторлары килгәнче яшәгән һәм Нигерия протектораты составына кертелгән, әмма төбәк элитасы үз хакимиятен саклап калган. Хәзерге вакытта Сокото солтаннары үз хакимиятен Нигерия мөселманнарының рухи башлыклары буларак саклый. Хәзерге Нигерия мөселманнарының рухи җитәкчесе – Сокотоның 20нче солтаны Сааду Әбубакар (Sa'adu Abubakar).
1963 елгы җанисәп Нигериянең 26 % халкы ― мөселманнар, 62 % ы – христианнар булуын һәм 14 % ының традицион дин тотуын күрсәткән.
2009 елда илдә христианнар саны мөселманнар саныннан артып киткән.
Ислам илнең төньяк һәм көнбатышында (хауса, фульба, канури, сонгаи халыклары арасында) өстенлек итә, шулай ук аның көньяк-көнбатыш өлешендә, йоруба халкы арасында таралган.
Мөселманнарның күпчелеге ― Мәлики мәзһәбе сөнниләре. 1999 елдан Нигериянең төньяктагы 12 штатында шәригать кануннары өстенлек итә. .
2002 елдан төп максаты Нигериянең бөтен территориясендә шәригать кануннарын кертү һәм Көнбатышча яшәү рәвешен тамырдан корыту булган оешмасы эшчәнлек алып бара (2016 елдан исеме – Ислам дәүләтенең Көнбатыш Африка провинциясе, Islamic State’s West Africa Province, ISWAP).
Гвалдра (Җенова)
Гвалдра — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвалдра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Ньюголл (Айова)
Ньюголл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Таропавка
Таропавка (Таропаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Ньюголл (Айова)
Тарихы
Ньюголл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таропавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сәрәпәле (елга)
Сәрәпәле  — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Елга Дала Зәе елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Еко
Еко — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Довгавичы
Довгавичы (Доўгавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пертуса
Пертуса — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хессигхайм
Хессигхайм (Hessigheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Присекань (Ботошань)
Присекань — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алагоас
Алагоас (Alagoas) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
102 (2019).
Санту-Эштеван (Сабугал)
Санту-Эштеван  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гадли Мансур
Гадли Мансур (عدلي منصور‎; 1945 елның 23 декабрендә туган ) — 2013 елның 3 июленнән бирле Мисыр президенты вазыйфасын вакытлыча башкаручы.
Залесе (гмина Нове-Място-над-Пилицею)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һорливка
Һо́рливка (Го́рловка, Го́рлівка) — Украинаның Донецк өлкәсендә шәһәр, өлкәнең халык саны буенча дүртенче шәһәр.
Россиядә: 2022 елның 15 ноябреннән — «Хезмәт даны шәһәре».
Гадли Мансур
Президент Мөхәммәт Мөрси хәрби көчләр тарафыннан урыныннан читләштергәч, 2013 елның 4 июлендә ант биреп Мисырның вакытлыча президент булып билгеләнгән.
Майкоп
Майкоп (Мыекъуапэ) — шәһәр, Адыгея башкаласы. Халык саны — 154,6 мең кеше (2009).
Туруханка (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC2794-1297
GSC2794-1297 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Домостава
Домостава — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калеҗик (Һыныс)
Калеҗик (Kalecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(10297) 1988 RJ13
(10297) 1988 RJ13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RJ13» саналган.
Ла-Рошфуко
Ла-Рошфуко — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Тели-Паулычья
Тели-Паулычья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иоутынья елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тылуга
Тылуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Рубиха елгасының уң ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11154) Кобуси
(11154) Кобуси — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YD10» саналган.
(11153) 1997 YB10
(11153) 1997 YB10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 декабрендә Т. Кагава, Т. Урата тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YB10» саналган.
Лекомин
Лекомин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Граждури (коммуна)
Граждури — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Патшикув (Лодзь воеводалыгы)
Патшикув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тарчылава
Тарчылава (Тарчылава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.