cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7789
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пева (Моимента-да-Бейра)
Пева  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Юзель (Ду)
Юзель — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Гута-Подгурна (Мазовия воеводалыгы)
Гута-Подгурна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сармацк
Сармацк (Сармацк ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Стар-Джанкшен (Пенсильвания)
Стар-Джанкшен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стар-Джанкшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авчыненки
Авчыненки (Аўчыненкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тивеньс
Тивеньс — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Устарбово
Устарбово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2453) Вабасх
(2453) Вабасх  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1921 елның 30 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A921 SA» саналган.
Көмеш гасыр
Көмеш гасыр - XX гасыр башындагы рус шигърияте тарихындагы чорның исеме. Алтын гасырдагы рус шигърияте (XIX гасыр) белән охшашлык өчен шулай аталган.
Көмеш гасыр Символизм, Футуризм, Имажинизм, Акмеизм юнәлешләренә бүленә.
Символизм "кече" вәкилләре: А. А. Блок, А. Белый, В. И. Иванов.
Акмеизм вәкилләре: Николай Гумилёв, Сергей Городецкий, Анна Ахматова,  Осип Мандельштам, Михаил Зенкевич, Георгий Иванов.
Футуризм вәкилләре: Давид Бурлюк, Игорь Северянин, Илья Зданевич, Александра Экстер, Велимир Хлебников, Александр Богомазов, Владимир Маяковский, Николай Асеев, Борис Пастернак.
Габделкәрим
Габделкәри́м хан (? - 1520-еллар), Әстерхан ханы (1490-еллардан).
Тәрҗемәи хәле
Әхмәд ханның оныгы. 1490-еллар башында Олы Урда гаскәре ярдәмендә Касыйм ханны тәхеттән төшерә, хакимиятне үз кулына ала. Олы Урда ханнары белән якын бәйләнештә тора, аларның Кырым ханлыгы һәм Мәскәү кенәзлегенә каршы оештырылган яуларында катнаша. 1491 елда Габделкәрим хан, Олы Урда ханы Мортазага (Әхмәд хан улы) ярдәмгә килеп, Кырымга һөҗүм итүдә катнаша, ләкин Кырым ханының союздашлары булган Казан һәм Мәскәү гаскәрләре тарафыннан җиңелүгә дучар ителә. Олы Урда ханлыгының көчсезләнә баруы Габделкәрим ханда мөстәкыйль идарә итү омтылышы тудыра, ул үз хакимиятен ныгыту сәясәтен үткәрүгә керешә. 1498 елда Олы Урда ханы Сәедмөхәммәд (Әхмәд хан улы) гаскәренең ханлыкка һөҗүмен кире кайтара. Миңлегәрәй хан тарафыннан Олы Урда тар-мар ителгәннән соң (1502), Габделкәрим хан тышкы сәясәттә Кырым ханлыгы белән Нугай Урдасына йөз тота башлый.
Гамильтон (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ловичувка
Ловичувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элмалы (Бингөл)
Элмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (köy).
Воля-Бокшицка
Воля-Бокшицка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Выркла
Выркла (Võrkla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Кече Яй-Яга
Кече Яй-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яй-Яга елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Сурмог
Кече Сурмог — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Глухая Вильва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Бронхлар
БРОНХЛАР (bronchi)
Кече Сурмог
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Бронхлар
·      Уң һәм сул төп бронхлар (bronchi principales dexter et sinister) трахеядан IV-V нче күкрәк умырткасы биеклегендә китә (трахея бифуркациясе тирәсендә) һәм туры килгән үпкә капкасына юнәлә.
Малберри (Флорида)
Малберри  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Кече Сурмог
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малберри (Флорида)
Тарихы
Малберри шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бронхлар
·      Бронхлар 70 градуслы почмакта таркала, ләкин уң бронхның юнәлеше вертикальрәк, ул, сул бронхка караганда, кыскарак һәм киңрәк. Уң бронх (юнәлеше буенча) трахеяның дәвамы кебек.
Клиник карашы буенча әлеге үзенчәлекләрне белү мөһим, чөнки төп уң бронхка, сулга караган,  чит җисемнәр күбрәк эләгә. Анатомик карашы буенча төп бронхлар арасында аермалык моның белән аңлатыла: йөрәк үзенең күп өлеше белән сул якта урнашан, шуңа күрә сул бронх, аның астында урнашкан йөрәккә «төртелмәс өчен»,  трахеядан «мәҗбүри» горизонтальрәк китә.
Топография
·      Уң төп бронх өстеннән сыңарлы вена өске куыш венага кушылу алдыннан үтә, аның астында уң үпкә артериясе ята.
·      Сул төп бронх өстендә сул үпкә артериясе һәм аорта дугасы урнашкан, бронх артында үңәч һәм аортаның төшмә өлеше үтә.
Бронхлар тышчасы
Төп бронхларның сөлтәре булып кимерчәкле (гиалинлы) боҗралар (уң бронхта 6-8, сулда - 9-12) тора. Эчтән төп бронхларда җемелдәүле (керфекчел) эпителий белән җәелгән лайлалы катлаулы, тыштан алар адвентиция белән капланган.
Бронларның тармаклануы
·      Төп бронлар үпкәгә бата, анда алар бүленеп, һәрбер үпкәдә бронхиаль агач ясый (рәс. 2.2).
·      Үпкә капкасына кергәч, төп бронх өлешле бронхларга (bronchi lobares) бүленә: уң – өчкә (өске, урта, аскы), сул - икегә. Өлешле бронхларның тышча төзелеше төп бронхларның тышчасы сыман. Өлешле бронхлар икенче тәртип бронхлар дип атала.
·      Аннан соң буынтыклы бронхлар дүртенче, бишенче, алтынчы һәм җиденче тәртиптәге бронхларга бүленә. Өстәвенә ул бүленү дихотомик, ягъни һәрбер бронх икегә бүленә. Бронхлар киңлеге бүленү барышында тарая, кимерчәкле пластинкалар тышчада зурлык буенча кими бара, кимерчәкләрдән эчтән мускуллы катлау барлыкка килә, алар әйләнмәле урнашкан шома мускуллы күзәнәкләрдән тора.
·      Сигезенче тәртиптәге бронхлар өлешчәле бронхлар (bronchi lobulares) дип атала. Аларның диаметры - 1 мм. Кимерчәкле тукыма аларның тышчасында тулысынча диярлек юк һәм кечкенә кимерчәкле бөртекләрдән генә тора ала. Бронхларның тышчасында кимерчәк бетә барган саен, анда шома мускуллы җепселләр саны арта бара. Лайлалы катлауда лайлалы бизләр бар һәм ул җемелдәүле эпителий белән капланган.
·      Аннан соң һәрбер өлешчә бронх 12-18, 0,3-0,5 мм диаметры чик бронхиолага (bronchioli terminales) таркала. Чик бронхиолалар тышчасында шома мускуллар өстенлек итә, кимерчәк тулысынча юк, лайлалы бизләр юкка чыга, җемелдәүле эпителий саклана, ләкин начар үскән.
·      Барлык бронхларның җыелмасы, төп бронхтан алып һәм чик бронхиолага кадәр кертеп бронхиаль агач (arbor bronchialis) дип атала. Бронхиаль агачның бурычы һаваны трахеядан үпкәнең альвеоляр аппаратына кадәр үткәрүдә, һава агымын чистарту һәм җылытуын дәвам итүдә тора. Чик бронхиолалары аша һава үпкәнең паренхимасына килә.
Гаҗо (Комо)
Гаҗо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гаҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Безвиль-ла-Герар
Безвиль-ла-Герар — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Подень (Мехединць)
Подень — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенажоя
Пенажоя — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пожегдин
Пожегдин (Пожегдин) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Пенажоя
Географиясе
Мәйданы —.
Пожегдин
Климат
Пожегдин климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (97%).
Шеванне
Шеванне (Chevannay) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.16 км².
Билтень (коммуна)
Билтень — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Грубе-Иоль
Грубе-Иоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кемпаж елгасының уң ярыннан 139 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гута-Скаришевска
Гута-Скаришевска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ичьяка (Гөлкөй)
Ичьяка (İçyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гөлкөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Ацинус
·      Һәрбер чик бронхиола ике сулыш бронхиоласына (bronchioli respiratorii) бүленә. Аларның тышчасы тоташтыргыч тукымадан һәм аерым шома миоцит бәйләменнән тора. Лайла кубик эпителий белән җәелгән. Иң мөһим сулыш бронхиола аермасы булып бер-берсе арасында берникадәр аралыкта урнашкан тышчаның капчыксыман бүлтәюе була, алар үпкә альвеолалары (alveoli pulmonis) дип атала. Димәк, сулыш бронхиола тышчасында беренче  альвеолалар барлыкка килә, ягъни әлеге  дәрәҗәдә генә үпкә «сулый» башлый, чөнки монда һаваны үткәрү белән бергә аз гына күләме буенча һава белән кан арасында газ алмашыну башкарыла.
·      Сулыш бронхиолалар ахырында кечкенә киңәйтү бар – бусага. Һәрбер бусагадан өчтән алып унҗидегә кадәр (18 ешрак) альвеоляр юл (ductuli alveolares) чыга, алар сулыш бронхиаладан киңрәк. Альвеоляр юллар үз чиратында бердән алып ундүрт тапкыр бүленә ала. Юл тышчасы альвеоладан (80 кадәр бер юлда) тора. Альвеоляр юллар альвеоляр капчыклар (sacculi alveolares) белән тәмамалана, аларның тышчасы шулай ук үпкә альвеоласыннан тора.
·      Чик бронхиолалардан китүче сулыш бронхиолалары, шулай ук альвеоляр юллар, альвеоляр капчыклар һәм үпкә альвеолалары тыгыз капилляр челтәр белән чолганып, альвеоляр агач (arbor alveolaris), яки үпкә ацинусы (acinus pulmonis) ясый, алар үпкәнең сулыш паренхимасын төзи. Ацинус (тәлгәш) үпкәнең функциональ-төзелеш берәмлеге булып тора.
Лысая Гора (Пермь крае)
Лысая Гора — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Павловка авыл җирлегенә карый.
Стрлете
Стрлете — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Лысая Гора (Пермь крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сарнаполле
Сарнаполле (Сарнаполле ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Тивиса
Тивиса — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сарнаполле
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сарпуранс
Сарпуранс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Лысая Гора (Пермь крае)
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Стрлете
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тивиса
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авчынец
Авчынец (Аўчынец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Старбрик (Пенсильвания)
Старбрик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Старбрик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борискино (Әлки районы)
Борискино — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Халык саны — 431 тирәсендә. Почта индексы — 422883.
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
NGC 7790
NGC 7790 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Граф (Айова)
Граф  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Граф шәһәре  елда нигезләнгән.
Вырну
Вырну (Võrnu) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Фингрова-Гута
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Решица
Решица (Reșița, Resicabánya, Reschitza, Reschitz) — Румыниянең Караш-Северин өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 73282 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Решица Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 88,8%, маҗарлар — 3,6%, алманнар — 3,2%, чегәннәр — 2,1%.
Эдита Пьеха
Эдита Пьеха, Эдита Станислав кызы Пьеха (Эди́та Станисла́вовна Пье́ха, Edyta Piecha, Édith-Marie Pierha, 1937 елның 31 июле, Франция, О-де-Франс төбәге, Па-де-Кале департаменты, Ланс округы, Арн кантоны, Нуайе́ль-су-Ланс) — совет һәм РФ эстрада җырчысы, ССРБ халык артисты (1988). 1968 елдан ССРБ ватандашы.
Гута-Эжевска
Гута-Эжевска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эдита Пьеха
Тәрҗемәи хәле
1937 елның 31 июлендә Франциянең О-де-Франс төбәге Па-де-Кале департаменты Ланс округы Арн кантоны Нуайе́ль-су-Ланс коммунасында поляк гаиләсендә туган. 1946 елда әнисе һәм үги әтисе белән Польшага кайта. Валбжих шәһәрендә педагогия лицеен тәмамлый. ССРБда укырга юллама белән, 1955 елда А. А. Жданов исемендәге Ленинград дәүләт университетына укырга керә (1964 елда читтән торып тәмамлый). Ленинград дәүләт консерваториясе студентлары ансамбле җитәкчесе Александр Броневицкий Эдитаны ансамбльгә чакыра. 1956 елны каршылаган төндә, консерваториядә поляк композиторы Владислав Шпилманның «Autobus czerwony» (Кызыл автобус) җырын «бис»ка дүрт мәртәбә башкарып, шәһәр күләмендә танылу ала, ансамбльның солисткасына әйләнә. 1956 елдан ансамбль «Дружба» исемен ала, 1957 елдан Ленконцертның һөнәри төркеме булып исәпләнә. «Дружба» ансамбле белән Польша, Чехословакия, Алмания, Финляндия, Маҗарстан, Австрия, Куба, Гондурас, Боливия, Перу, Франция, Монголия, АКШ, Әфганстанда чыгышлар ясый.
Гута-Эжевска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эдита Пьеха
Тәрҗемәи хәле
2015 елда телевидениедән җырчының тормышына һәм иҗатына нигезләнеп төшерелгән «Рожденная звездой» (Йолдыз булып туган) нәфис фильмы күрсәтелә.
Гаиләсе
Беренче ире (1956 — 1976 елларда) — композитор Александр Броневицкий (1931 — 1988). Кызлары артистка Илона Броневицкая (1961). Оныгы җырчы Стас Пьеха (Герулис, 1980). Икенче ире (1976 — 1983 елларда) — йөгерешче Геннадий Шестаков (1944 — 1994). Өченче ире (1994 — 2006 елларда) — РФ президенты администрациясе аналитик үзәге хезмәткәре Владимир Поляков (1938 — 2009).
Воля-Виснёва
Воля-Виснёва — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ахимкавичы 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Юртьер (Ду)
Юртьер — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пендилье
Пендилье — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ломини
Ломини — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1704) Вахман
(1704) Вахман  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1924 елның 7 мартында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A924 EE» саналган.
Кече Емец
Кече Емец — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Емец елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Безвиль-ла-Гренье
Безвиль-ла-Гренье — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гантерсвилл (Төньяк Каролина)
Гантерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бамахепа
Бамахепа (1837–1911), (бәңгәл телендә - বামাক্ষ্যাপা) туган телендә исеме Бамачаран Чаттопадхьяй, популяр рәвештә "шашкан изге," буларак мәгълүм, Тарапитхта зур ихтирамга ия Һинд дине изгесе һәм аның изге урыны Бирбхум янында Тара гыйбадәтханәсе янында урнашкан.
Табынуы
Тара Алиһәсенең дәртле тугърысы Бамахепа гыйбадәтханә янында яшәгән һәм мәетләрне яндыру урыннары янында медитация ясаган. Ул башка мәшһүр Бенгали изгесе Рамакришнаның замандашы булган. Яшь вакытында ул өеннән киткән һәм аны Тарапитхта яшәгән Каилсахпати Баба дигән изге өйрәткән. Аннан соң ул Дварка Елгасы ярында иске гыйбадәтханә авылы Малутига барган. Ул изге табынуны дәвам итү өчен Муликша гыйбадәтханәсендә калган. Ул йогада һәм Тантрик садхананы (табынуны) практиклаган, моның нәтиҗәсендә ул Тарапитхның рухи җитәкчесе булып киткән. Кешеләр аңа алкышлар яки авыруларыннан дәвалану эзләп, бәладә яки бары тик аның белән очрашыр өчен килгәннәр. Ул гыйбадәтханә кагыйдәләр тупланмасын үтәмәгән һәм хәтта берьюлы гыйбадәтханә каһиннәреннән Ходайга тәкъдим ителергә тиеш ашамлыкны ашаган өчен тупас сүзләр ишетәкн. Ул шулай дип әйткән: Тара Наторның Махарани ("Королева"сы) төшенә кергән һәм аңа башта изге кешене ашатырга кушкан, чөнки ул аның улы булган. Бу хәлдән соң, Бамахепа гыйбадәтханәдә Ходайдан алдан ашаган һәм беркем дә аңа комачауламаган. Тара Бамахепага мәетләрне яндыру урынында үзенең ярсулы кыяфәт формасын күрсәтеп, шуннан соң аны үзенең күкрәгенә алган.
Популяр мәдәнияттә
2007 елда Бенгалиядә телевидениедә күрсәтелгән 'Садхак Бамахепа''' дигән телесериал чыккан. 2011 ел ахырына анда 1500 эпизод булган.
Маска-Ты-Вис
Маска-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лабогей-Ю елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стрмець-на-Предели
Стрмець-на-Предели — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воропи
Воропи (Voropi) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Билчурешть (коммуна)
Билчурешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Себи
Себи — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Торредембарра
Торредембарра — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаҗо (Леко)
Гаҗо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Подень (Сучава)
Подень — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гаҗо (Леко)
Географиясе
Гаҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фольварк (Штумский повяты)
Фольварк — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ахимкавичы 2
Ахимкавичы 2 (Ахімкавічы 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гути (Легёновский повяты)
Гути  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сароки (Абрубски авыл советы)
Сароки (Сарокі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Стачсбург (Пенсильвания)
Стачсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стачсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Виснёвска
Воля-Виснёвска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күкрәк уртасы
Күкрәк уртасы (mediastinum) уң һәм сул плевра куышлыгы арасында урнашкан әгъзалар җыелмасы (рәс. 2.8).
·      Күкрәк уртасы алдан күкрәк сөяге белән, арттан - умырткалык баганасының күкрәк өлеше белән, кырыйдан - уң һәм сул медиастиналь плевра белән, өстән һәм астан – күкрәк читлегенең өске һәм аскы апертурасы белән чикләнгән (гәүдә сөякләренең тоташуын кара).
·      Клиника тәҗрибәсендә күкрәк уртасын алгы һәм арткы өлешкә бүләләр. Алар арасында чик булып үпкәнең тамыры һәм трахеядан шартлы үткәрелгән  фронталь яссылык тора.
o   Арткы күкрәк уртасында (mediastinum posterius) үңәч, күкрәк аортасы, күкрәк лимфа юлы, лимфа төеннәре, шулай ук тамырлар һәм нервлар урнашкан.
Шеван
Шеван (Chevannes) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Жевре-Шамбертен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.29 км².
Ишарет (Кайнарҗа)
Ишарет (İşaret) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Марафон (Флорида)
Марафон  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Марафон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бек-де-Мортань
Бек-де-Мортань — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ядегәр (мәгънәләр)
Ядегәр — күп мәгънәле сүз.
Топоним
Торак пунктлар:
NGC 7791
NGC 7791 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пенедону (район)
Пенедону  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Грубе-Ю (Ния-Ю кушылдыгы)
Грубе-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ния-Ю елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 59 км.
Пенедону (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Грубе-Ю (Ния-Ю кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арчана (Һинд дине)
Арчана махсус, шәхси, кыскартылган Пуджа ул гыйбадәтханә каһиннәре тарафыннан эшләнә, монда тугърының исеме, туу йолдызы һәм шәҗәрәсе әйтелә, бу шәхси яклау һәм алкышлар алу өчен эшләнә. Арчана Ходай исемнәре җырлавына карый, бу теләсә нинди пуджаның үзәк өлеше. Санскрит исеме "хөрмәт итү, дан җырлау" дигәнне аңлата. Арчана шулай ук киң таралган Һиндстан хатын-кыз исеме. Ул тугъры дигәнне аңлата.
Бируда
Бируда Гаура Фестивале дәвамында табыну һәм алкышлар алу өчен биш төр орлык кушылмасы.
Лонжек (Лодзь воеводалыгы)
Лонжек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарленд (Төньяк Каролина)
Гарленд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фосгута
Фосгута — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле Вал (Ду)
Ле Вал — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Торрожа-дель-Приорат
Торрожа-дель-Приорат — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элмалы (Тавшанлы)
Элмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Стрмець-над-Добрно
Стрмець-над-Добрно — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гути (Соколовский повяты)
Гути  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Графтон (Айова)
Графтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Пенела-да-Бейра
Пенела-да-Бейра — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Графтон (Айова)
Тарихы
Графтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенела-да-Бейра
Географиясе
Мәйданы —.
Әхмәт хан
Әхмә́д хан (?—1481), Олы Урда ханы (1461 елдан). Кече Мөхәммәд хан улы.
Тәрҗемәи хәле
Тәхеткә Кырым ханы Хаҗигәрәй ярдәмендә Сәед Әхмәд ханны Днепр буйларына куып җибәргәннән соң утыра. Әхмәд хан идарә иткән елларда Олы Урданың иң куәтле чоры була. Әхмәд хан күрше дәүләтләр белән сәяси арадашлыкны җанландыра: 1470-71 елларда Бөек Литва кенәзлеге короле Казимир IV белән солых килешүе төзи; 1471—74 елларда Венеция белән сөйләшүләр алып бара, Төркия белән көрәштә аңа ярдәм итәчәгенә ышандыра; 1476 елда Төркия белән арадашлык мөнәсәбәтләре урнаштыра. Әхмәд хан Алтын Урда дәүләте куәтен кабат торгызырга омтыла. Рус сугышчылары зур көймәләрдә төшеп Сарай әл-Җәдидне талап, яндырып киткәннән соң, Әхмәд хан 1472 елда рус җирләренә яу белән бара, Алексин шәһәрен ала. Казимир IV вәгъдә иткән ярдәм килмәгәч, шуннан кире борылып китә. 1476 елда Кырымга һөҗүм итә, Миңлегәрәй ханны төшереп, Кырым тәхетенә үз кешесе Җанибәкне утырта. Шул рәвешле Алтын Урданың байтак өлешендә үз хакимиятен урнаштыруга ирешкәч, 1476 елда Мәскәүнең бөек кенәзе Иван III кә идарәчелек ярлыгын килеп алырга һәм Урдага ясак түләүне яңартырга кирәклеген белдерә. Иван III бу таләпләрне кире каккач, Мәскәү кенәзлеге белән сугышка әзерләнә башлый. Шул арада Миңлегәрәй хан Төркия ярдәмендә Кырымга әйләнеп кайта (1479), Казан тәхетенә Мәскәүгә йөз тотучылар вәкиле утыртыла, Мәскәү, Казан, Кырым, Төркия бердәмлеге (коалициясе) барлыкка килә. Әстерхан ханы да Казан сәясәтенә кушылгач, Әхмәд ханның таянычлары кими. 1479 елда Әхмәд хан, ниһаять, берничә ел дәвам иткән көрәштән соң, көнчыгыштагы күршесен - күчмә үзбәкләр ханы Шәех Хәйдәр гаскәрен җиңүгә ирешә. Аннары Әстерхан ханлыгы өстеннән бәйлелек урнаштыра, Казимир IV белән килешүен яңарта. 1480 елның 2 нче яртысында Мәскәү кенәзлегенә яуга чыга. Ләкин Угра елгасын кичә алмый, Иван III көчләре тарафыннан һөҗүм туктатыла (карагыз Угра буендагы капма-каршы тору). Миңлегәрәй хан да Литва җирләренә һөҗүм итә. Ул тарафтан ярдәм килү тоткарлана. 11 ноябрьдә Әхмәд хан көчсезләнгән гаскәре белән кире борылып китәргә мәҗбүр була. 1480—81 нең кышында Олы Урдага каршы Себер ханы Ибакъ һәм нугай морзалары Муса, Ямгырчының берләштерелгән көчләре һөҗүм итәләр. Дон елгасы буендагы күчмә станында Әхмәд хан үтерелә.
Воля-Вонкопна
Воля-Вонкопна — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стейт-Лайн (Франклин округы, Пенсильвания)
Стейт-Лайн  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стейт-Лайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ахоцичы
Ахоцичы (Ахоцічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
(4710) Уэйд
(4710) Уэйд  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 4 гыйнварында Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AX2» саналган.
Бельангревиль (Сен-Маритим)
Бельангревиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Тортоса
Тортоса — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаҗо (Сондрио)
Гаҗо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гаҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мокруши
Мокруши — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Павловка авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Пожемаяг
Пожемаяг (Пожемаяг) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Пожемаяг климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (35%), руслар (60%).
Кече Сюрва
Кече Сюрва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сюрва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грубе-Ю (Тыкотлова кушылдыгы)
Грубе-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тыкотлова елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бхактавиджая
Маха Бхакта Виджая ул Махипати тарафыннан язылган Маратхи телендәге текст, анда Һинд диненең Варкари сектасының изге шагыйрьләренә дан җырлаучы Маратхи теле тексты. Ул Һиндстанның төрле телләренә тәрҗемә ителгән булган һәм аны киң укыганнар. Ул Пандхарпурда Витхоба тугърыларның догаларының әһәмиятле догасын тәшкил итә. Ул Ходай Кришнаның төрле тугърыларның кыскача биографик белешмәсен бирә, шулар арасында
Nikola Tesla
Nikola Tesla (serbça Никола Тесла, 1856-1943) - elektrotexnika häm radiotexnika tarmaqlarında uylap tabuçı, fizik.
Avstro-Vengriädä tuğan häm üskän, soñraq Frantsiädä häm AQŞta eşlägän. 1891 yılda AQŞ watandaşlığın alğan.
Almaş ağımda eşläwçe äsbaplarnı buldıruğa zur öleş kertkän. Küp fazalı sistemalar, elekrodvigatel tiränten tikşerenüläre sänäği inqıylabnıñ ikençe etabın tormışqa aşırırğa birgännär.
Ворсти (Вәике-Маарья)
Ворсти (Vorsti) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Nikola Tesla
Efir teoriäseneñ tarafdarı.
Tesla istälegenä magnit ağımı tığızlığınıñ berämlege Tesla dip atalğan.
Almaş ağım
1889 yıldan Tesla yuğarı yışlıq ağımnarın tiränten tikşerä. Yuğarı yışlıq generatorın häm transformatorın yasıy (1891).
Tikşerenülär näticäsendä aça: 700 Herz yışlığı kübräk bulğanda elekrik ağım cisem öslege buylap ütkärä (Skin effekt), häm organizm tuqımalarına zıyan kitermi.
Qırlar teoriäse
1887 yılda äylänüçe magnit qırın taswirlıy, assinxron elektrodvigatelen yasıy. Küp fazalı almaş ağımın açqan, şuşı sistema Niagara Gidro-elektrostantsiäsendä qullanılğan (1895, ul zamanda iñ zur stantsiä).
Radio
1893 yılda çıbıqsız radioelemtäneñ mäs'äläläre belän şöğellänä başlağan, maçtalıq antennanı uylap çığarğan.
Rezonans
Mexanik ostsilätor rezonans yışlığında tiränten tikşergän, äyber cimerü ısulın açqan. Rezonans yışlığına köyläp cisem cimerelep bula.
İstälek
Tesla istälegenä magnit induktsiäseneñ berämlege Tesla dip atlğan.
Xorvatiädä, Serbiädä küp geografik obyektlar Tesla xörmätenä isemlängän. Häykällär Serbiädä, Xorvatiädä, Baqı şähärendä açılğan.
Serb aqçasında (dinar) Tesla suräte bastırıla.
Маска-Шор (Лабогей-Ю кушылдыгы)
Маска-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лабогей-Ю елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Франк (Диңгез буе воеводалыгы)
Франк — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бира (коммуна)
Бира — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Подерей
Подерей — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бира (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Подерей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сароки (Залески авыл советы)
Сароки (Сарокі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гути-Буйно
Гути-Буйно — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стрмець-при-Дестрнику
Стрмець-при-Дестрнику — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
NGC 7792
NGC 7792 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Севиньяк (Атлантик Пиренейлар)
Севиньяк — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Чыганаклар
Севиньяк (Атлантик Пиренейлар)
Лонжки
Лонжки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сфынту Георге
Сфынту Георге (Sfântu Gheorghe, Sepsiszentgyörgy, Sankt Georgen) — Румыниянең Ковасна өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 56006 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Сфынту Георге Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1832 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): маҗарлар — 74,5%, румынар — 23,4%, чегәннәр — 1,5%.
Гани Сафиуллин музей-утары (Иске Кишет)
Тарих
2015 елның 6 маенда, Бөек Җиңүнең 70 еллыгы уңаеннан ачыла. Музейны оештыруның инициаторы һәм турыдын-туры катнашучысы — «Таттелеком» ААҖ генераль директоры (2006—2019 елларда) Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты Тукай бүләге иясе Лотфулла Нурислам улы Шәфигуллин. Музейны ачу тантанасында ТР буенча баш федераль инспектор полиция генерал-майоры Ренат Зәки улы Тимерҗанов, ТР ватандашлар саклануы эшләре һәм гадәттән тыш хәлләр министры эчке хезмәт генерал-лейтенанты Рафис Җәүдәт улы Хәбибуллин, ТР хәрби комиссары генерал-майор Сергей Николай улы Погодин, Идел буе федераль округының Гани Сафиуллин исемендәге Татарстан кадет корпусы (Түбән Кама) курсантлары һ. б. катнаша. Музейны оештыруга бюджет акчасы тотылмый. Спонсорларның исеме музей диварына язып куелган.
Бина
Музей Гани Сафиуллин туган һәм 1920 елда Казакъстанга киткәнче яшәгән йортта оештырылган. Йорт төзекләндерелгән.
Экспонатлар
Экспозициядә генералның шәхси әйберләре, документлары куелган. Г. Б. Сафиуллин җитәкчелек иткән һәм 25нче укчы корпус сугышып үткән урыннардан да (Донбасс, Сталинград, Харьков, Белгород) экспонатлар кайтартылган.
Бабина 1
Бабина 1 (Бабіна 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гармони (Төньяк Каролина)
Гармони  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Воля-Груецка
Воля-Груецка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ишбашы (Эрҗиш)
Ишбашы (İşbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пенсу (Сернанселье)
Пенсу  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гандинагар
Гандинага́р (Гуджарати телендә: ગાંધીનગર}}, Gandhinagar) — Һиндстанда Гөҗәрат штатының башкаласы булган шәһәр.
Бхикша
Бхикша Һинд динендә хәер сорап алган ризык. Бхикша Һинд дине хәер сорау йоласын билгели, моның максаты үзеңне чистарту һәм эгоны җиңү. Гадәттә, "садху"га яки монахка тугъры Һинд дине йортына кунак итеп килгәч бирелгән ризык. Кайбер вакытта, бхикша шулай ук Брахманнарга Кармканд йоласына алмашка бирелгән алтын, мөгезле терлек һәм хәтта җиргә карый.
Югары Әлки
Югары Әлки — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Халык саны — 275 тирәсендә. Почта индексы — 422881.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Марианна (Флорида)
Марианна  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Марианна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вырукүла
Вырукүла (Võruküla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Ульдекона
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шевиньи-ан-Вальер
Шевиньи-ан-Вальер (Chevigny-en-Valière) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Юг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.5 км².
(3992) Вагнер
(3992) Вагнер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 29 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SA7» саналган.
Гревити (Айова)
Гревити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гревити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәрит Зәкиев
Фәрит Зәкиев (Фәрит Әдип улы Зәкиев,, ) — нифетче, Татарстанның атказанган нифетчесе (1995). 1975 елдан «Татнефть» ҖБдә, 1991 елдан баш технолог һәм бер үк вакытта нифет һәм газны комплекслы әзерләү бүлеге башлыгы. Татарстанның нифет кәсепләрендә энергия саклагыч технологияләрне эшкәртү һәм кертү өчен ТР дәүләт премиясенә (1997) лаек булган.
Элмалы (Күтахья)
Элмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
Пожмадор
Пожмадор (Пожмадор) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Фронца (гмина Сментово-Граничне)
Фронца — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гути-Дуже
Гути-Дуже — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стрмець-при-Лесковцу
Стрмець-при-Лесковцу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стерджен (Пенсильвания)
Стерджен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стерджен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лончковице (Радомщанский повяты)
Лончковице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.