cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сируэлас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Букув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Букув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бимёлен
Бимёлен (Bimöhlen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пичтри-Сити (Джорджия)
Пичтри-Сити  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пичтри-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күкчәтау Халыкара һава аланы
Күкчәтау Халыкара һава аланы (Халықаралық Көкшетау Әуежайы; Halyqaralyq Kókshetaý Áýejaıy) — Күкчәтауның халыкара һава аланы, шәһәрнең бердәнбер һава аланы. Күкчәтау Халыкара һава аланы, 12.5 км Күкчәтау үзәгеннән урнаша. Күкчәтау һава аланының тарихы 1945 елда башлана, 2013 елдан халыкара статуслы.
Акшемсеттин (Тарсус)
Акшемсеттин (Akşemsettin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Писари (Кече Польша воеводалыгы)
Писари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гоум (Вашингтон)
Гоум  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гоум халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корубашы (Гөрдес)
Корубашы (Korubaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гигден (Арканзас)
Гигден  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жминне
Жминне — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стракош
Стракош — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибарама
Ибарама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ёль-Дор
Ёль-Дор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вымь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сәет Габбасов
Сәет Габбасыв (Сәет Фәйзерхаман улы Габбасов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
Сәетгәрәй Фәйзерахман улы Габбазов — Тәтеш районы Үтәмеш авылында яшәгән Социалистик Хезмәт Батыры.
1943 елның гыйнвар аеннан алып 1949 елның августына кадәр С.Ф.Габбазов - Совет Армиясе сафларында.
1959 елдан башлап, Сәетгәрәй Габбазов Тәтеш районының “Алга” колхозында башта тракторчы, аннан соң склад мөдире, бүлекчә идарәчесе булып эшли, ә 1973 елның июненнән трактор бригадасын җитәкли. Тугызынчы бишьеллыкның беренче елында – гектарыннн 25ц, ә аннары 26 ц уңыш алалар. Бригада башта ВДНХның бронза, ә аннан соң алтын медаленә лаек була. Басу эстетикасы, җир игү культурасы өчен бригадага беренче дәрәҗәле Диплом тапшырыла.
1973 ел. Тугызынчы бишьеллыкның өченче елы. Бу ел бригада әгъзалары өчен тәҗрибә, белем, һөнәри осталыкны тикшерү елы була. Корылык килә. Әгәр дә шундый корылык 8-10 еллар элек булса, уңыш турында онытырга да мөмкин булыр иде. 1973 ел шартларында чәчүлекне хуҗаларча карау үз эшен эшли. Ләкин төп фактор булып, кешеләр тора, алар уңыш өчен көрәшәләр һәм җиңеп чыгалар.
Көйсез һава шартларында шундый югары уңыш алган өчен, Сәетгәрәй Фәйзерахман улына СССР Югары Советы Указы белән 1973 елның 7 декабрендә Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә, ул Ленин ордены һәм “Урак һәм Чүкеч” Алтын медаленә лаек була.
Ливовска Гута
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Шиманд
Шиманд — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сявта-Се (Нго-Яха кушылдыгы)
Сявта-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нго-Яха елгасының сул ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Ил Коле (Арецо)
Ил Коле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сявта-Се (Нго-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Ил Коле (Арецо)
Географиясе
Ил Коле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Сявта-Се (Нго-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ил Коле (Арецо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Навасады (Брэсцкий районы)
Навасады  (Навасады ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сируэлос-дель-Пинар
Сируэлос-дель-Пинар — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6635) Zuber
(6635) Zuber — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 16 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SH3» саналган.
Камышлы татар педагогия укуханәсе
Сембер—Камышлы татар педагогия училищесы — Сембер шәһәрендә һәм Самар өлкәсенең Камышлы авылында урнашкан булган уку йорты. 1930—1956 елларда эшләгән.
Тарих
1930 елда Сембер татар педагогия техникумы буларак ачылган; 1930-елларда бирегә Самардан һәм Күзнәйдән татар-башкорт техникумнары күчерелгәннәр.
1930—1932 елда укуханә элеккеге Языковлар йортында, 1940 елга кадәр — элеккеге Гончаров йортында урнашкан булган. 1940 елда, Фин сугышы вакытында, хакимият карары буенча укуханә үз йортыннан сөрелгән, бина хәрби-диңгез флотының оешмаларына тапшырылган. 1940—1941 елларда дәресләр авыл хуҗалыгы, китапханә һәм чуаш педагогия укуханәләре биналарында алып барылганнар.
1941 елның 2 июлендә Сембер шәһәр шурасы «Сембер шәһәрендә ССРБ хәрби-диңгез флотының комиссариаты, ССРБ елга флотының комиссариаты, һәм Идел буе хәрби бүлгесенең штабы урнаштыру турында» дигән караны кабул иткән һәм Сембердә урнашкан урта уку йортлары директорларыннан биналарны бер тәүлек эчендә бушатырга таләп иткән.
1941/42 уку елының башында татар педагогия училищесы Куйбышев өлкәсенең Камышлы авылына күчеп урнашырга мәҗбүр булды.
1956 елда Камышлы татар педагогия училищесын, Богырыслан татар педукухансе белән берләштереп, яптырганнар.
(13914) Galegant
(13914) Galegant — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 11 июнендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 LC1» саналган.
Ювалы (Герзе)
Ювалы (Yuvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Герзе илчесенә караган бер авыл (köy).
Эстипуи
Эстипуи — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Биззее
Биззее (Bissee) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурово (Киров өлкәсе)
Бурово (Бурово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Ольшинки (Мазовия воеводалыгы)
Ольшинки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бурово (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Жмудь (село)
Жмудь  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыпа-Печаль-Кы
Кыпа-Печаль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Печаль-Кы елгасының сул ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 130 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Букувек
Букувек — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плейнвилл (Джорджия)
Плейнвилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плейнвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виллафан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,44 км².
Плави
Плави — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD132083
HD132083 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Акшемсеттин (Ейьюбие)
Акшемсеттин (Akşemsettin) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD132083
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ибаретама
Ибаретама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Навасады (Жабинкавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кинавар
Кинавар, зинҗифрә — гади сульфидлар астөркеменә кергән алсу төстәге минерал; терекөмешнең иң таралган минералы. Башлыча терекөмеш (86,2%) һәм күкерттән (13,8%) гыйбарәт; селен һәм теллур катышмалары да бар.
Перикардит
Перикардит — йөрәк пәрдәсе ялкынсынуы. Күп вакытта бу авыру ревматизм һәм туберкулез авырулары фонында үсеш ала.
Ревматизм перикардиты еш кына эндокард (йөрәк куышлыгын эчтән каплаучы һәм клапан капкачлары булып хезмәт итүче сүрү) һәм миокард за­ рарлануы белән бергә бара. Ревматизм перикардиты һәм күп очракта тубер­ кулез перикардитлары инфекцион-аллергик процессның чагылышы булып санала. Кайбер очракларда перикард үпкәләрдән инфекция кереп зарар­ лана, инфекциянең трахея-бронхлар лимфатик төененнән лимфа юллары буенча таралуы да билгеле. Перикард бүтән төрле йогышлы авырулардан (скарлатина, грипп, кызамык, сепсис) соң да барлыкка килергә мөмкин.
Перикард ялкынсынуы кайвакыт күрше органнардагы авырулар: плеврит (үпкә пәрдәсе ялкынсыну), үпкәләр ялкысыну, миокард инфаркты яки йөрәк травмасы, уремия (бөерләрнең җиткелекле эшләмәвенә бәйле канда азотлы шлаклар җыелу) тәэсирендә башланып китә.
Коры һәм экссудатлы (ялкынсыну вакытында кан тамырларыннан чы­ гып тукымага, тән куышлыгына җыела торган сыекча) перикардитлар була. Соңгысы экссудат характерына карап серозлы, серозлы-фибринлы, үлекле, каны саркып тора торган булырга мөмкин. Гадәттә авыруның се­ розлы экссудаты суырылып бетә, ә менә серозлы-фибринлы һәм үлекле экс­ судатлар еш кына перикард сүрүенең калынаюына һәм ябышуына китерә.
Йөрәк пәрдәсе ябышканнан соң, перикард куышлыгы кечерәеп кала һәм бу ябышучан (слипчивый) перикардит дип атала. Мондый перикардка еш кына известь утыра һәм панцирьлы йөрәк ясала. Җөйле тукыма тартылып, йөрәкне кыса башлый.
Коры перикардит белән авыручылар йөрәк тирәсендә авыртуга зарлана.
Чодраял (Шудумар авыл җирлеге)
Чодраял (Чодраял, Чодраял) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Перикардит
Авырту төрлечә була: йөрәктә кысып авырту, көчле авырту муенның сул ягында, калак сөягендә, култык астында да сизелә. Авыртуның болай тара­ луы диафрагма нервларының сизгер җепселләре киеренкелегенә бәйле.
Зенкур
Зенкур — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Перикардит
Экссудатив перикардит. Авырулар бу очракта күкрәкне кысуга, йөрәк тирәсендәге авыртуга зарлана. Сыекча җыела барган саен, тын бетү көчәя, үңәч кысыла башлагач, йотканда кыенлык сиздерә. Диафрагма нервлары кысылганда, еш очкылык тота. Авыруның тышкы кыяфәте үк үзенчәлекле: йөзе аксыл-күгәргән төс ала, шешенгән сыманрак тоела. Муендагы веналар кабарып чыга. Авыру утырганда алга таба иелә, кулларын тез өстенә куелган мендәргә куя, болай утыру аңа бераз җиңеллек бирә.
Ябышучан перикардитның симптомнары бик ачык беленми һәм кайчак, диагноз кую өчен, мәетне ачып тикшергәндә генә хәл ачыклана.
Үлекле перикардит вакытында дәваланмау тормыш өчен бик куркыныч.
Ревматизм, туберкулез авырулары белән бәйле рәвештә барлыкка килгән серозлы перикардит күп очракта савыгу белән тәмамлана. Ябышучан перикардит бик озак интектерә торган авыру хәлгә китерә, чөнки ябышкан плевраны аеру уңышка китермәскә дә мөмкин. Диагноз кую өчен ЭКГ, ЭхоКГ, рентген аппаратлары белән тикшерү уздырыла. Перикард эченнән алынган сыекча составын тикшерәләр, кирәк булганда биопсия ясыйлар.
Дәвалау хастаханәдә алып барыла. Иң элек авыруны китереп чыгаручы сәбәпне ачыклыйлар һәм дәваны шул нигездә оештыралар. Дәвалау так­ тикасы перикардта күпме сыекча булуга бәйләнгән. Сыекча күп булма­ ганда, специфик дәвалау таләп ителми. Гадәттә табиблар стериль булмаган ялкынсынуга каршы дарулар кулланалар, глюкокортикоидлар билгелиләр.
Еш кына көнгә 60 мг преднизолон (5-7 көн дәвамында) белән дәвалау кул­ ланыла, алга таба дозаны киметәләр. Бу дару перикардтагы сыекчаны тиз вакыт эчендә киметергә ярдәм итә.Нәтиҗәсе булмаган очракта, йөрәк сум­ касына перикардиоцентез процедурасын уздырып, глюкокортикоид кер­ тәләр. Үлекле перикардит белән авыручыларга хирургик дәва таләп ителә.
Чодраял (Шудумар авыл җирлеге)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,2%), руслар (6,8%).
Корубашы (Газипаша)
Корубашы (Korubaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сифуэнтес
Сифуэнтес — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ёль-Шор
Ёль-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лопухов (Словакия)
Лопухов  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Бистензее
Бистензее (Bistensee) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
(13915) Ялоу
(13915) Ялоу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 27 маенда Кэролин Шумейкер, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 KH1» саналган.
Бистензее
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шимиан (коммуна, Бихор)
Шимиан — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Полу-Игол
Полу-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6636) Kintanar
(6636) Kintanar — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 сентябрендә Шкодров В. Г. тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RK8» саналган.
Ил Коле (Лука)
Ил Коле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Коле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гигинсон (Арканзас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мостовая (Кушва шәһәр округы)
Мостовая (Мостовая) — Свердловск өлкәсенең Кошва шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Сяда-Матха-Яха
Сяда-Матха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Исиндарма-Яха елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Свердловск татар-башкорт педагогия укуханәсе
Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы — Екатеринбург (элеккеге Свердловск) шәһәрендә урнашкан уку йорты. 1919—1940 елларда эшләгән.
Тарих
1919 елда Екатеринбургда Мөселман педагогия техникумы буларак нигезләнгән. 1924-1925 елларда — Свердловск политехникумының өлеше, 1925-1926 елларда — берләштерелгән рус һәм татар-башкорт педтехникумының өлеше. 1926 елдан — мөстәкыйль уку йорты.
1940 елда Свердловск татар-башкорт педагогия училищесы Свердловск педагогия училищесының татар-башкорт факультетына үзгәртеп корыла, ә инде 1941 елда ул да ябыла. Укуны дәвам итәргә теләүчеләр Пермьгә күчерелгәннәр.
Гранд-Маунд (Вашингтон)
Географиясе
Гранд-Маунд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Букувка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Букувка  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольшиць-Влосцянский
Ольшиць-Влосцянский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәхмәт көне
Рәхмәт көне яки Шөкер итү көне (Thanksgiving Day) - АКШ, Канадада, уңыш җыю һәм узган елның барлык хәер-фатихасы булу һәм нигъмәтләренә шөкер итү, билгеләп үтелә торган бәйрәм.
Рәхмәт көне АКШ һәм Канадада бәйрәм ителә. АКШта ул ноябрьнең дүртенче пәнҗешәмбесендә ел саен билгеләп үтелә,ә Канадада аны октябрьнең икенче дүшәмбесендә билгеләп үтәләр. Ул аллага рәхмәт китерү белән бәйле. Башта кешеләр җыелган уңыш өчен рәхмәт белдерәләр. Гадәттә, бу дини бәйрәм иде, әмма хәзер ул дөньяви бәйрәмгә әверелде.
Бәйрәмнең иң мөһим өлеше булып кичке аш тора, ул кәшәкә соусы һәм кабак белән бирелә торган традицион күркәне үз эченә ала. Бу бәйрәм вакытында бизнес яхшы бара. Мәсәлән, рестораннар күркә белән кичке ашны сатып,бу бәйрәмнән табыш алалар.
Гаилә һәм дуслар, гадәттә, Рәхмәт көне вакытында зур ризык (сыйлау) яки кичке ашка бергә җыелалар, һәм бик күңелле итеп вакытны уздыралар. Менә шуңа күрә дә атнаның бәйрәм ахыры елның иң киеренке туристлык чорларының берсе дип санала. Студентларга атна ахырына дүрт көнлек яки биш көнлек каникуллар бирелә.Рәхмәт көне шулай ук күпчелек эшчеләр өчен түләүле бәйрәм булып тора.
Навасады (Пружанский районы)
Навасады  (Навасады ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Соланильос-дель-Эстремо
Соланильос-дель-Эстремо — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стратонешть
Стратонешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акшемсеттин (Селчуклу)
Акшемсеттин (Akşemsettin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плейнс (Джорджия)
Плейнс  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плейнс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плавна (Кече Польша воеводалыгы)
Плавна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жмярки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ибате
Ибате — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эстрамьяк
Эстрамьяк — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Паталешвар
Паталешвар Мәгарә Гыйбадәтханәсе (шулай ук Панчалешвара яки Бамбурде дип атала) - бу Һинд ташта киселгән мәгарә гыйбадәтханәсе, ул 8-енче гасырда Раштракута чорында ясалган булган. Ул Һиндстанда, Махараштра штатында, Пунеда урнашкан. Башта ул шәһәрдән читтә урнашкан булган, әмма шәһәр чикләре үзгәргән һәм хәзер ул Джангли Маһараҗ Юлында шәһәр үзәгендә урнашкан. Ул хөкүмәт тарафыннан сакланган һәйкәл дип игълан ителгән булган. Гыйбадәтханә, базальт таштан ясалган, ул Һинд дине Ходае Шивага багышланган. Гарбхагриха - куб формасындагы бүлмә, ул һәр яктан 3–4 метр - анда линга - бу Шиваның символы һәм һәр якта ике кечерәк келья бар. Мәгарәнең алдында түгәрәк Нанди (үгезе) мандапасы бар, аның зонтик формасындагы тенты массив квадрат баганалар тарафыннан тотыла. Бу мандапа Паталешвар үзешчән структураларның берсе. Гыйбадәтханә юлның хәзерге дәрәҗәсеннән һәм мәгарә комплексыннан түбән дәрәҗәдә урнашкан. Мәгарәнең зур бина янында бик матур итеп киселгән Нанди изге урыны бар. Төп гыйбадәтханә турыпочмаклы формада һәм аның баганалы өй алды баскычы. Мәгарә гыйбадәтханәсендә өч изге урын бар һәм үзәктәгесендә Шивалинга бар. Мәгарәдә әйләнүче юл бар, монда гыйбадәтханәнең бетерелмәгән өлешен күреп була. Кайбер сәбәбләргә күрә мәгарәнең изге урыны бетерелмәгән булган, моны ташларның җитешсезлегендә күреп була. Шулай да, төп мәгарәнең кайбер хасиятләренә Һинд риваятьләреннән, бигрәк тә Шива турында сурәтләр бар.
Мәгарәнең зур комплексы бакчага әйләндерелгән булган һәм анда күп архитектур әйберләр саклана, болар якындагы борынгы гыйбадәтханәгә карый дип фараз ителә. Бу Пунеда иң борынгы һәйкәл булганга күрә, 1300 ел булып, якында Пуне Археологик Тикшерү офисы урнашкан. Гыйбадәтханә тәмамланмаган булып калган, мөгаен изге урында табылган җитешмәгән сызыкка күрә, бу тагын потларны ясауны мөмкин түгел иткән, бәлки шулай ук саклауны югалту нәтиҗәсендә. Һаман да кулланылып, лингага гхи мае һәм йогурт сылыйлар. Җиз гыйбадәтханә чаңы базальт керүдән тышта эленеп тора.
Фәнис Җиһанша
Фәнис Рәдиф улы Җиһаншин (1972 елның 1 июлендә туган) — татар актеры, Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрының актеры, Татарстанның атказанган (2012) һәм халык (2023) артисты, Россиянең кинематографистлар берлеге әгъзасы. Марсель Сәлимҗанов премиясе лауреаты (2019).
Биография
1972 елның 1 июлендә Әтнә районының Күәм авылында туа. Сигезьеллык мәктәпне тәмамлагач, 1986-1990 елларда Арча педагогия көллиятенә укый, ә 1989-1990 елларда мөгаллимлек эшендә көчен сынап карый. 1990-1995 елларда — Казан сәнгать һәм мәдәният институты студенты (аның укытучылары: СССРның халык артисты Марсель Сәлимҗанов, Фәрит Бикчәнтәев). Институтны тәмамлагач, Татар академия театрына эшкә килә.
Инде студент чагында ук Фәнис Җиһанша Камал театры спектакльләрендә катнаша. 1994 елда «Су анасы» фильмында катнаша.
Өйләнгән, ике улы бар. Гаиләсе белән Казанда яши.
Эшчәнлек
Фәнис Җиһанша — чын драматик артист, уйнаган образның эчке психологик кичерешләрен тирәнлек белән тамашачыга җиткерә ала. Аңа эчке йомшаклык хас. Камал театрына ул 1995 елда килә. Беренче рольләре — Сукыр патша («Сукыр патша» спектакле), Тригорин — («Акчарлак»), Освальд («Өрәкләр»), Гурман («Урланган мәхәббәт»).
«Гаугалы гаилә»дәге Рокко, «Тартюф»тагы Тартюф, «Яра»дагы Габдулла рольләре артистка киң танылу, тамашачыларның мәхәббәтен алып килә.
Имон
Имон — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(13916) Bernolák
(13916) Bernolák — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Виллер-Бутон
Виллер-Бутон (Villers-Bouton) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Кыпа-Помкэтыль-Кы
Кыпа-Помкэтыль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Помкэтыль-Кы елгасының сул ярыннан 41 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Виллер-Бутон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,26 км².
Кыпа-Помкэтыль-Кы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
(13916) Bernolák
Тарихы
1982 елның 23 августында Милан Антал тарафыннан Матра обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 QA2» саналган.
Кыпа-Помкэтыль-Кы
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корубашы (Нилүфер)
Корубашы (Korubaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блекендорф
Блекендорф (Blekendorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD132092
HD132092 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Ювалыдам (Мутки)
Ювалыдам (Yuvalıdam) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Мутки илчесенә караган бер авыл (köy).
HD132092
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лукачовце
Лукачовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Галимулла Әсхәдуллин
Галимулла Әсхәдуллин (Галимулла Әсхәдулла улы Әсхәдуллин,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1974).
Витьюм
Витьюм (Витьюм) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сомолинос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буркатув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Емваоль
Емваоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кылтовка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ольшиць-Фольварк
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шимиан (коммуна, Мехединць)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Акшемсеттин (Мамак)
Акшемсеттин (Akşemsettin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Мамак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ибатегуара
Ибатегуара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Навасёлки (Астромицки авыл советы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Шәфигулла Бикчурин
Шәфигулла Бикчурин (Шәфигулла Вәлиулла улы Бикчурин,, — , ) — терапевт, сәламәтлек саклау эшлеклесе. ТАССР һәм РСФСРның атказанган табибе (1945, 1955). 1922-1928, 1932-1941 елларда ТАССР сәламәтлек саклау халык комиссары урынбасары. Бер үк вакытта (1932-1941) ТАССР баш дәүләт санитария инспекторы. Алман-совет сугышы вакытында эвакуация госпитальләре бүлеге башлыгы. 1955-1961 елларда ТАССР баш табибе.
Жнятин
Жнятин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Порт-Вентворт (Джорджия)
Порт-Вентворт  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Порт-Вентворт шәһәре  елда нигезләнгән.
Блисторф
Блисторф (Bliestorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ил Коле (Сьена)
Ил Коле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Плавовице
Плавовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ил Коле (Сьена)
Географиясе
Ил Коле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пешү
Термик пешүләр тукымаларга ут ялкыны, кайнар су, пар, янып торган сыеклык яки газ, эреп аккан металлар һәм башкалар кеше тәненә турыдан-туры тәэсир иткәндә барлыкка килә. Еш кына кул-аяклар, күзләр, сирәгрәк гәүдә һәм башның пешү очраклары күзәтелә.
Пешүнең авырлыгы җәрәхәт урынының тән өслегендә күпме мәйдан биләвенә һәм нинди тирәнлектә булуына бәйләнгән. Пешкән урынның күпме урын алып торуы, аның тирәнлеге нинди дәва билгеләүгә дә, авыруның никадәр тиз савыгачагын күзаллауга да тәэсир итә.
Беренче ярдәм күрсәтү йөзеннән, пешкән кешене зарар китерүче факторлардан коткару — аны тиз арада янгыннан чыгарып, тәннең тагын да пешүенә юл куймаска, киемнәрен салдыру, зыянлы химик реагентлардан арындыру таләп ителә.
Пешү тирәнлеге хакында берничә сүз. I дәрәҗәдәге пешү эритема (тиренең бер урынында тән кызарып чыгу) барлыкка килү белән характерлана.
Эиидермисның (тиренең эктодермадан үсеш алган тышкы катлавы) өске катлавы гына зыян күрә.
Соңрак ясалган кутыр сары, кызгылт көрән, соры төсләрдә була.
Пешүнең III Б дәрәҗәсе дерманың — тиренең эпидермис астында ур­ нашкан тоташтыргыч тукымадан торган өлеше, кайбер очракта тире асты клетчаткасының зарарлануы белән характерлана.
Пешү өслегенең мәйданы. Пешү өслегенең мәйданын билгеләү өчен «тугызлы кагыйдәсе» кулланыла. Бу кагыйдә буенча кеше тәне өслегенең мәйданын 9 % тан торган анатомик өлкәләргә бүләләр: баш һәм муен 9 %, гәүдәнең алгы һәм арткы өлеше 18 әр процент, бер югары очлык 9 %, бер түбән очлык 18%, бот арасы һәм җенси органнар өлкәсе 1 % тәшкил итә. Тәннең 25 % өслеге (10 % тирәнлектә) зарарланганда, пешү авыруы барлыкка килә. Балаларда бу критерийлар аларның яшенә карап билгеләнә.
Пешү тирәнлеге 2 % тан, пешкән тире өслеге 10 % тан артык булганда, хастаханәдә дәвалау кулланыла.
3-4 дәрәҗәдә пешү булса, барлык балалар (кече яшьтәгеләр 3-4 дәрәҗә пешкәндә) мәҗбүри рәвештә хастаханәгә яткырып дәваланырга тиеш. Тирән зарарлану булмаса да, тәннең өслеге 20 % зарарланса организмга күп микъдарда сыек дару кертеп яисә кан, кан препаратларын кулланып дәвалыйлар. Балалар өчен бу күрсәткеч 5-10 % ка киметелә. Барлык дәрәҗәдәге пешүләр вакытында да столбняк авыруына каршы сүл һәм анатоксин кертелә. Авыр пешү очраклары вакытында авыруларның пешкән өслекләрен стериль бәйләвечләр белән каплап, яткан хәлдә хастаханәгә күчерәләр. Пешкән өслекләрне урынлы эшкәртеп, антисептик эремәләр һәм бактерияләргә каршы препаратлар кулланып дәвалыйлар.
Некроз булган тукымалардан арындыру, операция ясап тирене элекке хәленә кайтару өчен, авыр хәлдәге авыруларны махсус үзәкләрдә башкаралар. '
Авыртуны басу өчен, зур булмаган дозаларда анестетиклар кулланыла.
Иван Силаев
Иван Силаев (Иван Степан улы Силаев, 21 октябрь 1930, — 8 февраль 2023) — ССРБ һәм Россия дәүләт эшлеклесе, ССРБ халык хуҗалыгы белән оператив идарә итү комитеты рәисе (1991), РСФСР министрлар шурасы рәисе (1990-1991), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Шангаватнур
Шангаватнур (Шаҥгаватнур, Шангаватнур) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: мәгълүмат юк.
Инье (Вогез)
Инье — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(6637) Иноуэ
(6637) Иноуэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 3 декабрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 XZ» саналган.
(13917) Correggia
(13917) Correggia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 6 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EQ» саналган.
Юргос
Юргос — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Сорита-де-лос-Канес
Сорита-де-лос-Канес — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гилберт (Арканзас)
Гилберт  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сяда-Маха-Яха
Сяда-Маха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нго-Яха елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Дрягуново (Горноуральски шәһәр округы)
Дрягуново (Дрягуново) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Сяда-Маха-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Дрягуново (Горноуральски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Сяда-Маха-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дрягуново (Горноуральски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Нина Анисимова
Анисимова Нина Александровна (14 гыйнвар 1909 ел — 23 сентябрь 1979 ел) — балет артисты һәм балетмейстер, 1929-1958 елларда Ленинград опера һәм балет театры солисты. 1944 һәм 1952 елларда Башкорт дәүләт опера һәм балет театрында башкорт милли балетының үсеш юлларын билгеләүче "Звенящий журавль"  спектаклен сәхнәләштерүче. БАССРның халык артисты (1957), РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1957).
Биографиясе
Ленинград театр училищесында (педагоглары Агриппина Ваганова, Мария Романова, Александр Ширяев) укый. 1926-1927 елларда Александр Монахов ярдәмендә характерлы чыгыш камилләшә.
1926 елда укуны тәмамлагач, Кече опера театрының балет труппасына эшли башлый. 1927 елда Дәүләт опера һәм балет театрына (1935 елдан — С. М. Киров исемендәге) күчә. 1929 елдан алып 1958 елга кадәр Нина Александровна бу театрда үзенчәлекле биюләрне башкаручы була. Атаклы үзенчәлекле биюче, ул кайнар темпераменты, ачык әйтү манерасы һәм стильне нечкә тоемлавы белән аерылып тора.
1935 елда үзен балетмейстер буларак сынап карый. Беренче постановкасы «Испан сюитасы» (С. М. Киров исемендәге опера һәм балет театры) концерт программасы була.
1938 елның 3 февралендә төнлә, Ленинград филармониясендә концерт алдыннан, Нина Александровнаны кулга алалар. Герман консуллыгына бару, чит ил кешеләре белән аралашу һәм алардан бүләкләр алу гаеп итеп тагыла. Консуллыкка концертта һәм банкетта катнашу өчен театрның алдынгы артистларын (алар арасында солистлар Уланова, Вечеслова, Дудинская, Иордан Ольга Генриховна булалар) театр дирекциясе үзе җибәргән була[* 1]. Озакламый Анисимовадан соң тагын да берничә артистны кулга алалар[* 2].Рәсми рәвештә гаебен ачыкламыйча, суд тикшерүе «мөлкәте конфискацияләнми; хәбәрләшү хокукы саклана; ул хөкем карарына шикаять бирергә  хокуклы» дигән карар чыгара. Әмма 58 статьяның 10 пункты буенча Анисимованы 5 елга лагерьга хөкем итәләр. Аны Карагандага хезмәт белән төзәтү лагерена җибәрәләр. Анисимованы яклап коллегалары Сергей Корень һәм Татьяна Вечеслова чыгыш ясыйлар, аның булачак ире Константин Державин бар көченә гаепләүнең мәгънәсезлеген исбатларга тырыша. Бер елдан, 1939 елның февралендә, Анисимованы Ленинградка, КГБ төрмәсенә күчерәләр, ә 1939 елның ноябрендә иреккә чыгаралар. Иреккә чыккач, Нина Александровна туган театры сәхнәсенә әйләнеп кайта.
Сугыш чорында эвакуациядә — башта Пермьдә, аннары Уфада була. Аның балет репертуарында сакланып калган иң яхшы постановкалары — «Гаянэ» (1942, Пермь) һәм "Звенящий журавль" (балет)» (театр, Уфа) (классик бию) классик техниканың һәм халык биюләренең гармоник бәйләнеше белән аерылып торалар.
1963-1974 елларда Ленинград консерваториясенең балетмейстер бүлегендә укыта.
1979 елның 23 сентябрендә Ленинградта вафат була, шәһәрнең Волков зиратында җирләнгән.
Навасёлки (Бярозавский районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ёндель
Ёндель — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кече Уктым елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әнвәр Сафиуллин
Әнвәр Сафиуллин, Әнвәр Шакирҗан улы Сафиуллин (, —, ) — Татарстанның нефть сәнәгате ветераны, Әлмәтнең мактаулы гражданины, Татарстанда беренче һәм икенче миллиард тонна нефть чыгаруда катнашкан шәхес, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973).
Грейленд (Вашингтон)
Грейленд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Әнвәр Сафиуллин
Биографиясе
1927 елның 7 февралендә Әлмәттә биш бала тәрбияләнгән күп балалы гаиләдә туа. 1942 елда әтисез кала (Гражданнар сугышы инвалиды). Унбиш яшендә колхозга эшкә урнашырга туры килә. Төрле эшләрдә хезмәт куя: сөргән, чәчкән, чапкан, икмәк кабул итү пунктларына уңыш ташыган.
Грейленд (Вашингтон)
Географиясе
Грейленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әнвәр Сафиуллин
Биографиясе
1944 елның октябреннән 1951 елга кадәр Совет Армиясендә хезмәт итә. Фронт частьларына юл тотмый. 1951 елдан «Бөгелмәнефть» идарәсе нефть промыселларының берсендә төрле эшче булып эшли башлый, алга таба ул «Әлмәтнефть» берләшмәсенең «Әлмәтнефть» нефть-газ чыгару идарәсенә (НГДУ) итеп үзгәртелә. 1952 елда нефть һәм газ чыгару буенча оператор белгечлеге ала. 1953 елда яңадан укуга җибәрелә, аннан соң өлкән оператор итеп билгеләнә. Җитештерүдән аерылмыйча, 1968-1971 елларда бораулау осталарының кичке мәктәбендә укый.
Хезмәт батырлыгы һәм 1973 елга кабул ителгән Социалистик йөкләмәләрне үтәүдә күренекле уңышларга ирешүе өчен, СССР Югары Советы Президиумының 1973 елның 30 декабрендәге указы белән Әнвәр Шакирҗан улы Сафиуллинга Социалистик Хезмәт Герое исеме, Ленин ордены һәм «Серп и Молот» алтын медале тапшырылды.
«Әлмәтнефть» нефть-газ чыгару идарәсендә эшләвен дәвам итә. 1973 елда нефть һәм газ чыгару буенча мастер була. 1973 елның 5 мартыннан 1987 елның 2 мартына кадәр нефть һәм газ чыгару буенча оператор. 1987 елдан лаеклы ялга чыга.
Күп тапкырлар КПССның Әлмәт шәһәр комитеты әгъзасы, халык депутатларының Әлмәт шәһәр Советы депутаты итеп сайланган. Биш ел дәвамында ВЦСПС ҮК әгъзасы булып торган.
Әлмәт шәһәрендә яшәгән. 2020 елның 11 августында вафат булды.
Хәтер
1975 елда «Әлмәтнефть» нефть-газ чыгару идарәсендә нефть чыгару буенча иң яхшы операторлар өчен А.Ш.Сафиуллин исемендәге премия булдырыла.
Потым-Еган
Потым-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Уң Мег-Тыг-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Мәрфуга Шәйхиева
Мәрфуга Шәйхиева (Мәрфуга Шәйхи кызы Шәйхиева,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
Лучина (Словакия)
Лучина  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Нонтабури
Нонтабури (นนทบุรี) — Тайландның Нонтабури правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1995 елдан башлап йөртә.
Ольшиць-Шляхецкий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәлгать Бикчурин
Тәлгать Бикчурин (Тәлгать Низаметдин улы Бикчурин,, — , ) — нефтьче. РСФСРның атказан рационализаторы (1977), ТАССРның атказанган нефтьчесе (1980), ТРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1992); Губкин ис. СССР ФА премиясе иясе (1969, 1983). 1955-1996 елларда Әлмәт бораулау эшләре идарәсендә: баш инженер (1978-1988), идарә башлыгы (1988-1996).