cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сальдеана
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ранчо-Тегама (Калифорния)
Ранчо-Тегама  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасады (Лидский районы)
Навасады  (Навасады ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Валя-Ерий
Валя-Ерий — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Солиһалл
Солиһалл (Solihull) — Англиянең Вест-Мидлендс графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырларда нигезләнгән.
Биргильда
Биргильда (Биргильда) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Лигота-Ксёнженца (Ополе воеводалыгы)
Лигота-Ксёнженца  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Штей (Хунедоара)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17435) ди Джованни
(17435) ди Джованни — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SP3» саналган.
Шавантина
Шавантина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кемеркөпрү (Архави)
Кемеркөпрү (Kemerköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Архави илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Нуове (Римини)
Географиясе
Казе Нуове Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гринсборо (Индиана)
Гринсборо  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Рот (Нюрнберг)
Рот  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Гринсборо (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рот (Нюрнберг)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ессе (Манш)
Ессе — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Сагаэ
Сагаэ — Япония дәүләтенең Ямагата префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 43299 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 311 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 139.08 км² тәшкил итә.
Ноһуттепе (Силван)
Ноһуттепе (Nohuttepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гиләшә
Гиләшә (Giləşə ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Сальмораль
Сальмораль — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(9825) Oetken
(9825) Oetken — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1214 T-3» саналган.
Дамир Хәйруллин
Дамир Хәйруллин (Дамир Салих улы Хәйруллин) — татар артисты.
Тормыш юлы
Дамир Хәйруллин 1939 елда Киров өлкәсендәге Түбән Шөн авылында туа. Ятим булып үсүенә карамастан, ул тормыш шау-шуында югалып калмый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, Казан педагогика училищесында белем ала. 1961 елда Мәскәүдәге М.С.Щепкин исемендәге театр училищесын тәмамлап, Г. Камал театрында эшли башлый. Сәхнәдәге беренче адымнарыннан ук өметле иҗат вәгъдә иткән талантлы артист, кызганычка каршы, Тукай яшендә – 27 яшендә вафат була. Әнә шундый кыска гомер эчендә дә ул татар театры тарихында югалмас эз калдырып китәргә өлгерә. Әхмәт Фәйзинең «Тукай» әсәрендә – Тукай, Нәкый Исәнбәтнең «Муса Җәлил» драмасында – Алиш, Гафур Коләхмәтовның «Ике фикер» пьесасында – Давыт, Фәтхи Бурнашның «Яшь йөрәкләр»ендә – Сәйфулла, Шәриф Хөсәеновның «Зөбәйдә – адәм баласы»нда – Фәрит образлары белән Дамир Хәйруллин гаҗәеп талантлы, киң диапозонлы артист икәнен исбатлый. Радио фондында сакланган язмаларда аның матур аһәңле тавышы бүген дә сокландыра, дулкынландыра.
Курган өлкәсе
Курган өлкәсе — Россия Федерациясенең Азия өлешендә урнашкан субъекты. Урал федераль округсена керә.
Өлкә үзәге — Курган шәһәре.
Чиктәшлек
Өлкә Көнбатыш Себернең көньяк-көнбатышында, Тубыл елгасының урта агымы бассейнында урнашкан. Җир өсте тигез диярлек, көнбатышта һәм көньяк-көнбатышында аз гына күтәренке.
Климат
Климат — кискен континенталь, июльнең урта температурасы — +19 °С, гыйнварның урта температурасы — -18 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме ~400 мм.
Гидрография
Курган өлкәсендә 2943 күл исәпләнә, аларның күпчелеге көнчыгышта һәм көньяк-көнбатышында урнашалар.
Тарих
Беренче кешеләр торагы Шикаевка авылында табыла.
Неолит чоры тораклары Кошкина һәм Охотина авылларында табыла.
Б.э.к. XVII — VIII гасырларда биредә алакүллеләр яшәгән.
13-16 гасырларда бүгенге өлкә җирләре Алтын Урда, ә соңрак Себер ханлыгы составында булганнар. 1586 елдан, Күчем хан җитәкләгән Себер ханлыгы басып алынгач,бу җирләр тулысы белән руслар кулына күчә.
Совет чорында хәзерге Курган өлкәсе җирләре башта Урал, ә аннан соң Чиләбе өлкәсе составында булганнар.
Курган өлкәсе 1943 елның 6 февралендәге ССРБ Югары указы белән оештырылган. Өлкә составына Чиләбе өлкәсенең 32 көнбатыштагы район һәм Омск өлкәсенең 4 районы кертелгән. 1944 елда өр-яңадан оештырылган Төмән өлкәсе составына Армизон, Бердюжье, Исәт һәм Упорово районнары кертеләләр.
Торак пунктлар
<p style="text-align:center;">Курган өлкәсенең эре торак пунктлары
Милли состав
1959—2002 еллар:
Муниципаль районнар
thumb|400px
Искәрмәләр
pnb:کرگان
Навасады (Мисявицки авыл советы)
Навасады  (Навасады ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вильчогура (Великопольское воеводалыгы)
Вильчогура  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD195726
HD195726 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Черкасы (Чиләбе өлкәсе)
Черкасы (Черкасы) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (70%), татарлар (5%), башкортлар (10%), казахлар (11%).
Бриджвотер (Көньяк Дакота)
Бриджвотер  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бриджвотер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Берәтәк
Кече Беретәк (Малый Березяк) — Беретәк (Йөрүзән бас.) кушылдыгы. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Беретәк елгасының сул ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
(17436) 1989 SV3
(17436) 1989 SV3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рауз (Калифорния)
Рауз  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рауз халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һай-Виком
Һай-Виком (High Wycombe) — Англиянең Бакингемшир графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 970 елда телгә алына.
2 нче гимназия (Түбән Кама)
Тарих
1992 елның 7 октябрендә ачылган. Мәктәпнең тулы мәйданы 1 мең квадрат метрдан артык. Комплекска уку-укыту кабинетларыннан тыш, дүрт остаханә, өч спорт залы, ике бассейн, китапханә, ашханә, алма бакчасы, теплица керә. Янәшәдә, бер үк бинада урнашкан сәнгать мәктәбендә гимназия укучыларына музыка, сынлы сәнгать, хореография, театр сәнгате буенча өстәмә белем бирү мөмкинлеге бар.
Гимназиядә ике музей оештырылган.
Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Ирек Наскаев җитәкчелегендәге бию коллективы һәр елны төрле шәһәрләрдә (Әстерхан, Владивосток, Чиләбе, Төмәндә) Федераль сабантуйны ачып җибәрүдә катнаша.
Гимназия бинасы 825 балага исәпләп төзелгән, 2021 елда биредә 1155 бала белем ала. Гимназия үзе урнашкан микрорайонга гына түгел, бөтен шәһәргә хезмәт итә. Якын-тирә авыллардан килеп укучылар да бар.
Укучыларны 68 педагог укыта (2021), яртысыннан күбрәге ― югары категорияле, икесе – Татарстанның атказанган укытучысы.
Уңышлары
Тугызынчы классны тәмамлаган укучыларның 70 % ы гимназиядә югары сыйныфларда укырга кала. Аларның профильле белем сайлап алу мөмкинлеге бар: химия-биология юнәлеше, социаль-икътисад, физика-математика юнәлешләре. Унберенче классны тәмамлаучыларның күпчелеге югары уку йортларына укырга керә.
Валер
Валер — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Бастид-де-Бузиньяк
Ла-Бастид-де-Бузиньяк (La Bastide-de-Bousignac) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Лигота-Мала (Ополе воеводалыгы)
Лигота-Мала  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тимкино (Киров өлкәсе)
Тимкино (Тимкино) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Бешташ (Ортаһисар)
Бешташ (Beştaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валя-Зеланулуй
Валя-Зеланулуй — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шавантис
Шавантис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кече Катав
Кече Катау — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстаның Белорет районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Катау елгасының сул ярыннан 95 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марат Корбангалиев
Корбангалиев Марат Шамил улы (26 май 1949 ел — 9 февраль 2022 ел) — актёр. Башкортстан Республикасының халык (2015) һәм атказанган артисты (2006).
Биографиясе
Марат Шамил улы Корбангалиев 1949 елның 26 маенда Үзбәк ССРның Хатырчи авылында (1996 елдан шәһәр, Яңырәбат) туган. 1971 елда Казан театр училищесын тәмамлый. 1981-1993 елларда Казакъстанда Урал өлкә драма театрында эшли. 1979 елдан алып Краснодар төбәк драма театрында эшли башлый, 1993 елдан 1999 елга кадәр — «Старый дом» Новосибирск драма театры актеры. 1999 елдан алып — Башкортстан Республикасының Мостай Кәрим исемендәге Милли Яшьләр театры актеры.
2022 елның 9 февралендә каты авырудан соң 72 яшендә вафат.
Иҗади юлы. Рольләре
Марат Корбангалиев төрле жанр актеры. Ул тудырган образлар киң, һәм психологик күп планлы булуы белән аерылып тора. Милли Яшьләр театрына эшкә килгәнгә кадәр башка театрларда төп рольләрдә уйный: Урал өлкә драма театрында — Разлюляев («Ярлылык оят түгел» (А. Н. Островский; дебют, 1971), Кодар («Кузый Күрпәч белән Баян сылу», Г.М.Мусрепов), Эдмунд Кин («Кин IV», Г. И. Горин); Краснодар драма театрында — Кенәз Мстиславский («Патша Федор Иоаннович», А. К. Толстой), Борис Мякишев («Изгелек эшләргә ашыгыгыз», М. М. Рощин); Новосибирск драма театрында — Пугачев (С. А. Есенинның «Пугачев» поэмасы буенча спектакль), Утешительный («Уенчылар», Н. В. Гоголь).
Милли Яшьләр театрында уйнаган рольләре:
2020 — Борынгы карт — «Синяя-синяя речка» (Б.Вахти)
2019 — Мифтахетдин — «ШКИД Республикасы» (Г.Белых, Л.Пантелеев)
2019 — Шагыйрь — «Ерак-ерак балачак» (М.Кәрим)
2018 — Миша агай — «Левушка» (А.Крым)
2017 — Пугачев — «Самоубийца» (Н. Эрдман)
2017 — Ферапонт — «Три сестры» (А. Чехов)
2015 — Күркә — «Датская история» (А. Шапиро)
2015 -Гаев — «Чехов. Вишневый сад» — А. П. Чехов буенча инсценировка (В. Чеботарь)
2014 — Лука — «На дне» (М. Горький)
2013 — Кыйратучы Карл — «Пеппи Длинный чулок» (А. Линдгрен)
2011 — Марк Твен — «Приключения Тома Сойера» (М.Твен)
2010 — Бартолло — «Безумный день, или Женитьба Фигаро» (П.Бомарше)
2009 — Мешков «Ночевала тучка золотая» (А. Приставкин)
2008 — Тук — «Робин Гуд» (А. Ганичев)
2007 — Леонид Папагатто — «Моя профессия — синьор из общества» (К.Скарначчи,Р.Тарабузи)
2007 — Кэрролл — «Игра в Алису» (Л. Кэрролл)
2006 — Джордж Майкл — «Герой» (Д. Синг)
2006 — Вышневский «Доходное место» (А. Н. Островский)
2005 — Федор Иванович — «Вечно живые» (В.Розов)
2003 — Дюплесси-Морле — «Слышен крик павлина…» («Птички») (Ж.Ануй)
2002 — Балу — «Мы с тобой одной крови...» («Маугли») (Р.Киплинг)
2002 — 2 нче офицер — «Половецкая мистерия» (Ф.Буляков)
2002 — Кенәз — «Любовь — книга золотая» (А.Толстой)
2001 — Петр Петрович — «Семья вурдалака» (В.Сигарев)
2001 — Брат Лоренцо — «Чума на оба ваши дома!» (Г.Горин)
2000 — Марк Твен — «Приключения Тома Сойера» (М.Твен)
2000 — Алпавыт Смирнов — «Овес для Тоби» (Н.Птушкина)
1999 — Джекның атасы — «Тринадцатая звезда» (В.Ольшанский)
1999 — Регент (отец Эберта) — «Золушка» (Г.Корнелиссон)
Марат Корбангалиевның 70 яше тулу уңаеннан Милли яшьләр театрында аның хөрмәтенә «Отель двух миров» заманча притчасын уйныйлар (сәхнәләштерүче режиссер М. Кулбаев). Юбиляр бу спектакльдә Маг ролен башкара. Бу кичәдә аңа Театр эшлекләре берлеге Станиславскийның көмеш медален тапшырды.
Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
Башкортстан Республикасының халык артисты (2015);
Башкортстан Республикасының атказанган артисты (2006);
«Ирекле сәхнә» («Свободная сцена») Төбәкара фестивале (Новосибирск, 1995; Гран при);
«Дуслык күпере» («Мост дружбы») Халыкара рус театрлары фестивале (Йошкар Ола, 2014) лауреаты;
Казакъстанның Ленин комсомолы премиясе лауреаты (1977).
Гейтсһед
Гейтсһед (Gateshead) — Англиянең Тайн-әнд-Вир графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырларда нигезләнгән.
Аймәт
Аймәт (Аймет, Айметово) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Арзамасцево
Арзамасцево (Арзамасцево) — Удмуртиянең Каракүл районындагы авыл, Арзамасцево авыл җирлеге үзәге. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 787 кеше (2010).
Почта индексы — 427910, ОКАТО коды — 94222811001.
География
Авыл Оска елгасында, Каракүлдән 18 километр төньяк-көнбатыштарак уранаша.
Тарих
Авыл XVIII гасырның ахырында нигезләнә. Авыл атамасы аны нигезләүче, Арзамасцев фамилиясеннән килә. Соңрак авыл халкы помещиклар тарафыннан куып чыгарыла, ә алар урынына Тамбов губернасыннан килгән яңа яшәүчеләр утыртылалар. 1920 елдан — авыл советы үзәге.
Демография
Халык саны динамикасы:
Милли состав (2002): руслар — 76,4%, татарлар — 13,3%, арлар — 8,8%, чирмешләр — 1,5%, башкортлар — 1,3%.
Самайон
Самайон — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ротенбух
Ротенбух — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасады (Навагрудский районы)
Навасады  (Навасады ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шәһит Ходайбирдин премиясе
Күгәрчен районы хакимиятенең Шәһит Ходайбирдин премиясе белән бутамаска. Шәһит Ходайбирдин премиясе, Шәһит Ходайбирдин исемендәге премия (Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге журналистар премияһы) ― Башкортстан хөкүмәте (дәүләт) бүләге. 1996 елда булдырылган. Күренекле инкыйлабчы, дәүләт эшлеклесе, язучы Шәһит Ходайбирдин (1896―1924) исемен йөртә.
Тарих
1989 елның 8 апрелендә БАССР журналистлар берлеге, гаммәви мәгълүмат чаралары хезмәткәрләренең иҗатын бәяләү максатында, Шәһит Ходайбирдин премиясе булдыру турында карар кабул итә. 1996 елдан БР министрлар кабинеты карары белән премия дәүләт (республика) статусы ала.
Максаты
Иҗатларында халыкның тарихи үткәне тирән ачылган, замандашлар образлары бирелгән, икътисад, социаль тормыш, мәдәният, экология, этика мәсьәләләре кыю күтәрелгән һәм аларны чишү юллары күрсәтелгән журналистларны билгеләү өчен булдырылган.
Казе Нуове ди Казтелано (Асколи Пичено)
Казе Нуове ди Казтелано — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Нуове ди Казтелано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(17437) Stekene
(17437) Stekene — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Штей-Ариешень
Штей-Ариешень — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(17437) Stekene
Тарихы
1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SC4» саналган.
Штей-Ариешень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәңгәт белән таш ату
Уйнау тәртибе
Ир балалар тарафыннан уйнала торган уен. Иң беренче малайлар бау ишеп, зәңгәт ясыйлар. Аның тәртибе болай: юкә алып, бер метр чамасы яссы бау ишкәч, бауны ике тармакка аералар һәм 10—15 см кадәре булгач, тагын бергә әйләндереп ишәләр. Бауны икегә бөкләгәч, аеры җире уртага калырга тиеш. Бауның озынрак ягын уң кулга урап бәйлиләр, кыскарак ягын учка гына кысып тоталар. Аннан соң таш алып бауның аеры җиренә куялар һәм селтәп әйләндерәләр. Шул вакытта ташны кай тарафка ыргыту ният ителсә, шул ноктада бауның кыска ягын кулдан ычкындыралар. Кем шулай ыргытып ташны ераграк җибәрә алса, шул җиңүче була.
Бишкил (елга)
Бишкил — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мияс елгасының уң ярына тамагыннан 435 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  Аргазы сусаклагычы сусаклагычынан Чиләбе каласына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Етьянвиль
Етьянвиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Нуманолук (Сеетгази)
Нуманолук (Numanoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вальер-ле-Гранд
Вальер-ле-Гранд — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гринтаун (Индиана)
Гринтаун  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виляново (Великопольское воеводалыгы)
Виляново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раунд-Велли (Калифорния)
Раунд-Велли  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Раунд-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шавис (Пара)
Шавис  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Каминояма
Каминояма — Япония дәүләтенең Ямагата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Каминояма шәһәре 1954 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 35086 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 146 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 240.95 км² тәшкил итә.
HD195742
HD195742 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Зиновий Сердюк
Зиновий Сердюк (, Арбузинка, Херсон губернасы, Рәсәй империясе —, Мәскәү, РСФСР, ССРБ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, Украина коммунистик фиркасе Киев өлкә кәмититенең беренче сәркәтибе (1947-1949), УКФ ҮК сәркәтибе (1949-1952), УКФ Илбау өлкә кәмититенең беренче сәркәтибе (1952-1954), Молдавия коммунистик фиркасе үзәк кәмититенең беренче сәркәтибе (1954-1961). СБКФ ҮК әгъзасы, СБКФ ҮК каршындагы фирка кәнтрүле кәмисиясе рәисе урынбасары (1961-1965). 1-6 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
(9826) Ehrenfreund
(9826) Ehrenfreund — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2114 T-3» саналган.
Әхәт Мортазин
Мортазин Әхәт Мотаһар улы (6 февраль 1959 ел — 13 март 2018 ел) — журналист, 1986-2018 елларда Башкортстан радиосы һәм телевидение дикторы. Башкортстан Республикасының халык артисты (2009).
Биографиясе
Әхәт Мотаһар улы Мортазин 1959 елның 6 февралендә Башкорт АССРның Учалы районыЯңа Байрамгул авылында туган.
1986 елда Башкорт дәүләт университетының башкорт филологиясе һәм журналистика факультетын тәмамлый.
1986 елда «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясенә иҗади конкурсны уңышлы үтеп, радиотапшырулар студиясендә диктор булып эшли башлый. Аннары «Башкортстан» һәм «Юлдаш» радиоларында һәм Башкортстан юлдаш телевидениесендә тапшырулар алып бара.
2018 елның 13 мартында Уфа шәһәрендә вафат булды.
Кемерлер (Арач)
Кемерлер (Kemerler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Бристоль (Көньяк Дакота)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бристоль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасады (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лигота-Олеска
Лигота-Олеска — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һамошам
Һамошам (Hamoşam ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Дионисий (Пиррос)
Архимандрит Дионисий Пиррос (грек. Ἀρχιμανδρίτης тулы һәм архаик формада Дионис Пиррос Фессалиец, грек. Θετταλός, чын исеме Дионисос Пурос; 1774 ел (яки 1777 ел), Кастаниа — 1853 елның 12 феврале, Афина )— яңа мәгърифәт эшлеклесе, архимандрит, табиб, фәлсәфәче һәм тәрҗемәче, укытучы, сәяхәтче, географ, тарихчы, ботаник, минералолог, эшмәкәр, милли-азатлык сугышында катнашучы.
Греция тарихында йатрофилософос (ιατροφιλόσοφος) буларак искә алына, башкача әйткәндә табиб, аерым алганда фәлсәфи мәсьәләләрне һәм сәнгатьне били.
Яшьлек
1774 елда (башка чыганаклар буенча 1777 елда) бүгенге трикалның фессалий номасы Кастани Тау авылында туган. Әтисенең фамилиясе Пурос (Πούρος) яки Бурос (Μπούρος), ләкин улы тарихта Дионисиос Пиррос Фессалиец (Διονύσιος Πύρρος ό Θετταλός) булып калды. Әтисе Дионисийга биш яшь булганда үлә. Аның энесе иеромонах Иоаким булуыда ачыклана.
Башлангыч белемне туган авылында ала. Соңрак Преображенский монастыренда Амвросий, элеккеге Триккский (Трикала) епискобы тарафыннан иеродиаконга куела.
Пиррос Трикалга, көнбатыш Македониядән Козани шәһәреннән чыккан С. Стамкидисага грек грамматикасы дәресләрен үзләштерергә килә. Шуннан соң күрше Тирнавос шәһәренә юнәлә, Иоанниса Пезаросага укырга керә.
Аннан аның зур сәяхәте башлана. Ул Фессалия, Македония, Афон, Лемнос һәм Тенедос утрауларыны, Фракияга юл тота. Сәяхәте аның Константинопольгә килү белән тәмамлана. Биредә ул башта өй укытучысы булып эшли, соңрак Иеремия митрополиты Халкидон (Маврокордатос) секретаре була. Аннары энесе белән Иерусалимга юнәлә.
Ике ел (1803-1805) ул грек мәгърифәте үзәкләренең берсе булган Кече Азия Кидониесында яши. Биредә ул математика, физика өйрәнә. Хиосе утравында ул белемен оратор сәнгате, теология һәм астрономия дәресләре тулыландыра. Соңрак Смирна халкы соравы буенча, Кече Азиягә укытучы сыйфатында кайта. Ул Смирнада озак вакытлар укыта, әмма аның тынгысыз натурасы башка белемнәрдә таләп итә.
Италия
Дионисий Италиягә китә. Туган якларында озак тормый һәм Керкир утравы аша ул Неапольгә, берничә көннән соң Тосканага килә. Греция общинасы аңа бер ел җирле грек православие чиркәвенең викарие булырга тәкъдим итә. Алга таба ул Пиза, Флоренция, Миланда була, астрономия һәм математика дәресләренә йөрүне дәвам итә. Павияда ул җирле университетка (1807) языла һәм анда медицина һәм фәлсәфә укый. 1813 елның 14 апрелендә ул үзенең фәннәр докторы дипломын ала. Шуннан ул Падуи һәм Милан академияләрендә дә тыңлаучы ролендә була. Белем алуын Вена университетында тәмамлый.
Янә Грециядә
Венадан соң Дионисий Грециягә әйләнеп кайтырга һәм табиб булып эшләргә ниятли. Шулай ук Хиоста нигезләнергә карар кыла.
Әмма Италиядән, Закинф аша, ул Патрага килә һәм анда берничә ай яши. Афинаның якынлыгы һәм Дионисийның кызыксынучанлыгы аның борынгы шәһәргә барып кайтуының сәбәбе булып тора. Митрополит Афин Григорий IV Лесбосский тәкъдименнән соң, ул шәһәрдә калырга ният итә.
Монастырь Игумены, Дионисиос Петракис, аны медицинаны, табигый фәннәрне һәм фәлсәфәне өйрәтергә калырга чакыра. Ул 1813-1815 елларда Афинада кала.
Ул беренче "фәнни мәктәп"кә, ботаника бакчасына һәм Димитрис Каллифронас йортында минералогия музеена нигез сала.
1815 елда аның "Афин фәнни мәктәбе" финанс проблемалар аркасында эшләвен туктата. Халкис шәһәрендә сигез ай дәвамында ул Эвбеи Хөкүмәте Осман-паша үтенече буенча үз медицина хезмәтләрен күрсәтә. Шуннан Пиррос янә Греция җиренә сәяхәткә китәргә ниятли. Бу сәяхәт 20 ай дәвам иттә.
Аның юлында Мегара, Беотия, Фокида, Этолия, Пелопоннес, Идра, Порос, Китира, Сирос, Кея утраулары һәм янә Константинополь була. Нәтиҗәдә «Греция һәм аның сугышлары буенча сәяхәт» (« Περιήγησις της Ελλάδος και πόλεμοι αυτής αρχαίοι και νεώτεροι») эше барлыкка килә. Константинопольгә ул 1818 елда, патриарх булып Кирилл VI сайлангач килә. 1819 елның 14 гыйнварында, яңа патриарх Григорий аны солтанның баш табибы Мостафа Пехксет белән таныштыра. Мостафа аны медицина һөнәрен алып бару өчен кирәкле рөхсәт белән тәэмин итә.
Ул 2 ел дәвамында табиб булып эшли. 1820 елның 20 февралендә патриарх Григорий аны "Вселен троны архимандриты" саны итеп саный. Шулай ук аңа вәгазьче вазыйфаларын да йөкли.
Соңгы еллар
Ил монархиягә әйләнгәч, яңа хөкүмәт Дионисийга бернинди ярдәм дә күрсәтми. 1835 елда Дионисий Афинага килә һәм күп кенә китапларын бастыра, шуннан соң Бухареста, Яссада, Константинопольдә була һәм янәдән Афинага кайта.
Гомеренең соңгы елларында ул Афинада табиб булып эшли һәм китаплар яза.
1853 елның 12 февралендә Афинада вафат була.
Бешчатак (Ипекйолу)
Бешчатак (Beşçatak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Ипекйолу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17438) 1989 SQ4
(17438) 1989 SQ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SQ4» саналган.
Ротенфельс
Ротенфельс — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вандом
Вандом — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Кече Көтем
Кече Көтем (Малый Кутюм (Малая Кутка)) — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Дуван районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөрүзән елгасының уң ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нилей-Ю
Нилей-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Титово (Киров өлкәсе)
Титово (Титово) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (45%), руслар (51%).
Валя-Извоарелор
Валя-Извоарелор — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шакара (Минас-Жерайс)
Шакара  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вилятково
Вилятково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Нуове ди Каподипияно (Асколи Пичено)
Казе Нуове ди Каподипияно — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Нуове ди Каподипияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9827) 1958 TL1
(9827) 1958 TL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1958 елның 8 октябрендә LONEOS тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1958 TL1» саналган.
Раунд-Маунтен (Калифорния)
Географиясе
Раунд-Маунтен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иван Бодюл
Иван Бодюл (, Александровка, Херсон губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, РФ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, Молдавия коммунистик фиркасе үзәк кәмититенең икенче сәркәтибе (1959-1961), Молдавия коммунистик фиркасе үзәк кәмититенең беренче сәркәтибе (1961-1980). СБКФ ҮК әгъзасы (1961-1986), 6-11 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
Ла-Бастид-де-Лорда
Ла-Бастид-де-Лорда (La Bastide-de-Lordat) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-д'Арьеж кантонына карый.
Жене (Манш)
Жене — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Штеня
Штеня — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нуманпаша (Испир)
Нуманпаша (Numanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кәшәкә (уен)
Кәшәкә  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Ачык һавада уйнала торган малайлар уены. Мәйдан уртасында диаметры — 20—25, тирәнлеге 10—15 сантиметр тирәсе булган чокыр (оя) казыла. Аның тирәсендә әйләнә буенча 1—1,5 м радиус белән уйнаучылар санынча кәшәкә (кәкре башлы таяк) сыярлык чокырчалар ясала. Санамыш белән бер көтүче сайлап куялар. Уен башланганда, һәр уенчы үз оясы янында булып, кәшәкәсен оясында тота. Көтүче билгеле бер шакмакны (яки таш кисәген) уртадагы чокырга төшерергә тырыша. Ә башка уенчылар аның шул шакмагын (ташын) ераккарак сугып җибәрәләр дә тиз генә кәшәкәләрен үз ояларына тыгалар. Көтүче һөҗүмне яңадан башлый: кәшәкә белән шакмакны (ташны) тәгәрәтә-тәгәрәтә, сакланып кына кабат-кабат уен мәйданчыгына якынлаша. Ул арада берәрсе шакмакны (ташны) тагын еракка бәреп җибәрә. Шул вакыт көтүче җаен табып кәшәкәсен тиз генә аның оясына тыгып өлгерсә, оясыз калган уенчы көтүчегә әверелә, ягъни хәзер инде шакмакны (ташны) уртадагы чокырга ул төшерергә тиеш.
Әгәр көтүче максатына ирешә икән (ягъни шакмак уртадагы чокырга төшсә), «Күчтем-күч» ясыйлар. Һәр уенчы, «Күчтем-күч!» дип кычкыра-кычкыра, тиз генә уң яктагы күршесенең бушаган оясына күчә. Көтүче шул арада кәшәкәсен буш ояга тыгып калырга тырыша. Бер ояга бер генә кәшәкә сыя. Шуңа күрә «Күчтем-күч» көтүче оя яулап алганчы дәвам итә. Уенчылар, «Иске уенчыга урын юк» дип кычкыра-кычкыра, бер оядан икенчесенә күчәләр. Шулай күчә торгач, берәр «ачык авызы» барыбер табыла. Оясыз калган уенчы көтүче булырга мәҗбүр. Уен шулай яңа көтүче булган саен яңадан башлана.
Лигота-Прушковска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Навасёлки (Абухавски авыл советы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вев
Вев — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Карасу (Мияс кушылдыгы)
Карасу — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мияс елгасының уң ярына тамагыннан 457 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мураяма
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 27586 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 140 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 196.83 км² тәшкил итә.
Мой Мир@mail.ru
Мой мир@mail.ru — Социаль челәртәрләр  рәтенә керүче рус телле сайт. Mail.ru сәхифәсенең гомуми порталлар эшчәнлеген үз өченә ала. «Минем дөнья» (рус. «Мой мир») бүгенгесе көндә 40 млн кулланучы теркәлгән
Гриффин (Индиана)
Гриффин  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бриттон (Көньяк Дакота)
Тарихы
Бриттон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD195811
HD195811 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(17439) Juliesan
(17439) Juliesan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TR3» саналган.
Шар сугу
Шар сугу  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Кыш көне ир балалар уйный торган уен. Башта тигез җирдә бер кечерәк чокыр казыла. Уенчыларның һәрберсендә кәкре таяклар (кәшәкәләр) була. Шобага әйтешләре белән ике командага бүленгәннән соң, бер команда чокыр саклый, икенчеләре шарны чокырга төшерергә тырыша. Кайсы команда шарны чокырга күбрәк мәртәбә төшерә ала, шул команда җиңүче була.
Чернышевски (Чиләбе өлкәсе)
Чернышевский (Чернышевский) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), татарлар (5%), украиннар (5%), башкортлар (14%), казахлар (8%).
Ротт (Ландсберг)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Югез
Кече Югез (Малый Югуш) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсеең Әртә районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Югуш елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бешчешме (Пазарҗык )
Бешчешме (Beşçeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валя-Икландулуй
Валя-Икландулуй — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александровка (Советский районы)
Александровка (Александровка, Александровка) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Навасёлки (Азёрски авыл советы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кемерлер (Кастамону)
Кемерлер (Kemerler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Бемыж
Халык саны — 662 кеше (2010).
Почта индексы — 427702, ОКАТО коды — 94226815000.
География
Авыл Бемыжка елгасында, Кизнәр районының көньягында, Кизнәрдан 21 километр көньяктарак урнаша.
Тарих
1756—1885 елларда авылда бакыр кою заводы эшләгән. 1920 елда авылга Лев Троцкий хөрмәтенә Троцкое исеме кушыла; 1933 елда авылга Бемыж исеме кайтарыла.
1935—1956 елларда Бемыж — район үзәге. 1977 елда авыл составына Кваки авылы кертелә.
Демография
Халык саны динамикасы:
Милли состав (2002): руслар — 91,8%, арлар — 3,8%, татарлар — 1,4%, украиннар — 1,1%.
Семен Гроссу
Семен Гроссу (, Новоселовка, Әдис өлкәсе, УССР, ССРБ )) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, МССР Министрлар шурасы рәисе (1976-1980), Молдавия коммунистик фиркасе үзәк кәмититенең беренче сәркәтибе (1980-1989). СБКФ ҮК әгъзасы (1981-1990), 7 нче һәм 9-11 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
Норвегия терактлары (2011)
Норвегиядә террористик актлар — 2011 елның 22 июлендә Ослода һәм Утойя утравында булган ике теракт. Аларны оештыруда Норвегия ватандашы Андерс Брейвик гаепләнә. Ул үзе бу гамәлләрне бер үзе башкармады, дип игълан итте.
(9828) Антимах
(9828) Антимах — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Норвегия терактлары (2011)
Башта 93 кеше һәлак дип хәбәр ителсә дә, соңрак 76 кеше үлгән дип әйтелде.
(9828) Антимах
Тарихы
1973 елның 19 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SS» саналган.
Норвегия терактлары (2011)
Норвегия премьер-министры Йенс Столтенберг булган бу һөҗүмнәрне илкүләм фаҗига дип атады. Бу аңлап булмаслык коточкыч фаҗига, диде Столенберг.
Норвегия кануннары нигезендә мондый җинаятьләр өчен 21 елга кадәр төрмә җәзасы билгеләнә.
Наил Шәймәрдәнов
Шәймәрдәнов Наил Әхмәт улы (2 декабрь 1958 ел) — җырчы һәм композитор. Башкортстан Республикасының халык артисты (2019), «Татар милләтенә күрсәткән олы хезмәтләр өчен» медале лауреаты (2018).
Биографиясе
Наил Әхмәт улы Шәймәрдәнов 1958 елның 2 декабрендә Башкорт АССРның Әлшәй районы Шафран бистәсендә туган.
Шафран тимер юл станциясендәге 43-нче урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Стәрлетамак каласындагы Башкортстан республика мәдәният-агарту училищесына укырга керә.