cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чеслав Врублевский
«Каучук» завутында (Мәскәү) РК(б)Ф ячәйкәсе сәркәтибе (1922-1925), Песковка завуты (Вәтке губернасы) РК(б)Ф ячәйкәсе сәркәтибе, РК(б)Ф Омутнинск өяз комитеты агитация-пропаганда бүлеге мөдире (1925 - 11.1927), РК(б)Ф Омутнинск өяз комитеты җаваплы сәркәтибе (1927-1929), БК(б)Ф Котельнич округ комитеты авылда эш итү бүлеге мөдире (1929), БК(б)Ф Котельнич округ комитеты оештыру-бүлеп бирү бүлеге мөдире (1929-1930), БК(б)Ф Котельнич округ комитеты җаваплы сәркәтибе (1930), БК(б)Ф Котельнич район комитеты җаваплы сәркәтибе (1930-1931), Түбән Новгород край авыл хуҗалыгы идарәсе башлыгы (1931-?), Горьки край кулланучылар җәмгыятьләре берлеге рәисе (?-1934), БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1935-1936), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1936-1937), «Красная застава» (Сталинград) завуты дириктыры (1937-1938), кулга алынган (1938), 8 елга иректән мәхрүм ителүгә хөкем ителгән (1939), азат ителгән (1946), зоотехник (Владимир өлкәсе) (1946-1948), кулга алынган (1948), Красноярск краена сөрелгән (1949), акланган (1955).
Гелемич (Келес)
Гелемич (Gelemiç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Келес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хо-Яха (Ярудей кушылдыгы)
Хо-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ярудей елгасының сул ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Меркендорф (Штирия)
Меркендорф  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Волойчел
Волойчел — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михалин (Накельский повяты)
Михалин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гольдшмидт (ай кратеры)
Гольдшмидт - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 115,26 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Герман Майер Соломон Гольдшмидт (1802—1866) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Бецзе
Бецзе — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Казтел'Айкарди (Парма)
Казтел'Айкарди — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел'Айкарди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(2845) Франклинкен
(2845) Франклинкен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 26 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 OF» саналган.
Мернбах
Мернбах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Крчевина (Ормож)
Крчевина  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Хәнәфи Бәдигый
Хәнәфи Бәдигый (псевдоним, тулы исеме Канәфи Габделбәр улы Бадыйков, 1941 елның 13 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Арча районы, Мөрәле — 2020 елның 27 ноябре, РФ, ТР, Казан) — язучы, шагыйрь, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы; галим. Муса Җәлил премиясе лауреаты (2019).
Тормыш юлы
Хәнәфи Бәдигый (Канәфи Габделбәр улы Бадыйков) 1941 елның 13 гыйнварында Татарстанның Арча районы Мөрәле авылында колхозчы гаиләсендә туа. Үз авылында башлангыч, Сеҗе урта мәктәбен, Арча педагогия училищесын, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетын тәмамлый. Хезмәт юлын Сикертән сигезьеллык мәктәбендә математика һәм җыр укытучысы буларак башлап җибәрә. 1964–1967 елларда Совет армиясе сафларында хезмәт итә. 1970 елда университетны тәмамлаганнан соң, Кама Тамагы һәм Арча районы урта мәктәпләрендә ун ел чамасы директор булып эшли. 1981 елда Казан дәүләт университеты аспирантурасын читтән торып тәмамлый. 1982 елда «Муса Җәлил поэзиясенең тел-стиль үзенчәлеге» дигән темага кандидатлык диссертациясе яклый. Казан дәүләт педагогика университетында ассистент, өлкән укытучы, доцент, профессор хезмәтләрен, декан ярдәмчесе, декан, уку-укыту эшләре буенча проректор вазифаларын башкара, 1997 елдан Казан дәүләт консерваториясендә укыта.
Хәнәфи Бәдигый 2002 елдан Россия, 2006 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы. Аңа 2016 елда Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, 2019 елда Татарстан Республикасының Муса Җәлил исемндәге премиясе бирелде.
Иҗаты
Х.Бәдигый журналистлык эшчәнлеге белән дә шөгыльләнә: «Коммунизмга» газетасында (Арча) хатлар бүлеге мөдире, «Мирас» журналында бүлек мөдире, баш мөхәррир урынбасары булып эшли. Әдәби иҗат белән мәктәп елларында ук мавыкса да, моңа җитди әһәмият бирми, язганнары матбугатта соңрак – 1960-1970 елларда гына күренә башлый. Шул еллардан соң аның күпсанлы лирик һәм юмористик шигырьләре һәм поэмалары, очерк-хикәяләре, дистәләгән публицистик һәм фәнни мәкаләләре газета-журналларда, китап-җыентыкларда даими рәвештә басылып тора. Моннан тыш аның үзе иҗат иткән дистәдән артык җыр-көйләре бар. Аның 2001 елда “Абага чәчәге”, 2002 елда “Күңел ялкыны”, 2007 елда “Яшел чирәм”, 2014 елда “Туган җир кешесе”, 2016 елда “Дала бөркете” исемле китаплары дөнья күрде.
(18604) 1998 BK26
(18604) 1998 BK26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Заречное (Диңгез буе крае)
Заречное (Заречное) — Диңгез буе краеның Октябрь районында урнашкан авыл.
(18604) 1998 BK26
Тарихы
1998 елның 28 гыйнварында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BK26» саналган.
Заречное (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (8%).
Сарри (Марна)
Сарри — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Соничы
Соничы (Сонічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гатне-Друге
Гатне-Друге — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көпрүбашы (Чамлыхемшин)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чамлыхемшин илчесенә караган бер авыл (köy).
Кужа-Гура
Кужа-Гура — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәрби радиоэлектроника университеты
Хәрби радиоэлектроника университеты— 1957 елның 10 октябрендә оештырылган радиоэлектроника өлкәсендәге хәрби-инженер кадрлар хәзерләүче югары хәрби уку йорты.
Ел саен бәйрәм ителә торган көн — 10 октябрь.
Совет чоры
1957 елның 10 октябрендә ССРБ Министрлар Советы карары нигезендә Лепельск хәрби коры жир училищесы базасында урта хәрби-уку йорты — Череповецк хәрби элемтә училищесы ачыла. .
1970 елда ССРБ Хөкүмәте карары нигезендә Череповец хәрби училищесы дүрт ел уку срогы белән элемтә югары хәрби командирлар училищесы дип үзгәртелә. Шулай ук Череповецк югары хәрби командирлар элемтә училищесы хәрби разведка өчен кадрлар әзерләү белән дә шөгыльләнә. .
1974 елда Череповецк югары хәрби командирлар элемтә училищесы Радиоэлектроника югары хәрби инженер училищесы дип үзгәртелә һәм югары хәрби һәм махсус белемле инженер-офицерлар әзерли башлый. Училищеда уку срогы биш елга кадәр озайтыла. Училище ул вакытта ике төп факультеттан (биеклек һәм инженер) һәм ун җиде махсус һәм гомуми белем бирү кафедрасыннан торган.
Совет чорыннан соң тарих
2014 елның 5 февралендә Россия Федерациясе Хөкүмәте карары нигезендә хәрби-инженер институты А. Ф. Можайский исемендәге Хәрби-космик академия составыннан чыгарыла. Институт аерым югары уку йорты булып санала һәм ул Череповец югары хәрби инженер радиоэлектроника училищесы исемен ала. 2017 елның 13 сентябрендә «дәүләт иминлеген тәэмин итүдәге, аның оборона күәтен ныгытудагы һәм квалификацияле хәрби кадрлар әзерләүдәге казанышлары өчен» Россия Президенты Указы белән радиоэлектроника югары хәрби инженер училищесы Жуков ордены белән бүләкләнде.
Россия оборона министры армия генералы С. К. Шойгу боерыгы белән 2020 елның 8 маенда радиоэлектроника югары хәрби инженер училищесы исеме радиоэлектроника Хәрби университетына үзгәртелде. Хәрби-уку бинасын ун дүрт мең биш йөз офицер тәмамлады. Утыз ике тәмамлаучы генерал исеменә лаек булды, бер офицер Россия Каһарманы исемен алды.
Исемен алыштыру тарихы
Төп сығанаҡ: 1957 - Череповец элемтәдә хәрби училищесы; 1970-Череповецк югары хәрби команда элемтә училищесы; 1974 - Череповец югары хәрби инженер радиоэлектроника училищесы; 1998-Череповец хәрби инженерлар радиоэлектроника институты; 2014-Череповец югары радиоэлектроника хәрби инженер училищесы; 2020 - радиоэлектроника хәрби университеты.
Структурасы
Төп чыганак:
Институт начальниклары
Төп чыганак:
Графитово
Графитово — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрбанья
Юрбанья — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Риджфилд (Коннектикут)
Риджфилд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелемиш (Каш)
Гелемиш (Gelemiş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вьенна-Бенд (Луизиана)
Вьенна-Бенд  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вьенна-Бенд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3183) Franzkaiser
(3183) Franzkaiser — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1949 елның 2 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 PP» саналган.
Кимбалл (Миннесота)
Кимбалл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кимбалл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18605) Jacqueslaskar
(18605) Jacqueslaskar — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 28 гыйнварында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BL26» саналган.
Чигисла
Чигисла — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мезенка (Пышма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Михалки (Бродницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кршка Вас (Брежице)
Кршка Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вениамин Кушнарёв
Вениамин Кушнарёв (, Новорговская, Кубан өлкәсе, Россия империясе —, Переделкино, Мәскәү өлкәсе, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
Мёрчах
Мёрчах — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дөрдчинар
Дөрдчинар (Dördçinar ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
NGC 470
NGC 470 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гоманн (ай кратеры)
Гоманн - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 16,81 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Вальтер Гоман (1880—1945) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Яңа Итекәй
Яңа Итекәй (Яңы Этекәй) — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453483, ОКАТО коды — 80205804007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 425 кешенең яшәве мәгълүм.
Казтелана I (Тревизо)
Казтелана I — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелана I Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Бецзехайде
Бецзехайде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хубта-Яха
Хубта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нгарка-Пыря-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 141 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD21817
HD21817 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сонтаки
Сонтаки (Сонтакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Чишмә (Аргаяш районы)
Чишмә (Чишма) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (12%), башкортлар (88%).
Апостол Варфоломей
Варфоломе́й (Нафанаи́л) (בר-תולמי, Βαρθολομαίος, Bartholomaeus) — Гайсә Мәсихнең унике апостолының (шәкертенең) берсе, исеме Инҗил аша билгеле.
Инҗил буенча
Маттай (10:3), Марк (3:18) һәм Лүк (6:14) Инҗилләрендә һәм Апостолларның эшләре (1:13) китабында китерелгән апостоллар исемлекләрендә исеме искә алынган. Изге китапны өйрәнүчеләр фикеренчә, Яхъя Инҗилендәге (1:45-50) Нафанаил – ул Варфоломей үзе. Димәк, апостол Варфоломей – Гайсәнең иң беренче укучыларының берсе, ул иманга дүртенче булып килгән (Андрей, Петер һәм Филипптан соң).
Инҗилдә хәбәр ителгәнчә, Варфоломей тумышы белән Гәлиләядәге Кәнадан булган (Яхъя, 21:2). Мөген, ул апостол Филиппның туганы яки якын дусты булгандыр, чөнки нәкъ менә Филипп Варфоломейны Гайсә янына китерә, һәм апостол исемлекләрендә дә алар бергә языла.
Риваятьләрдә
Риваять буенча, Варфоломей, Филипп белән бергә, Кече Азия шәһәрләрендә дин тарату белән шөгыльләнә. Аның Һиндстанга баруы, Әрмәнстанда вәгазьләр сөйләве һәм Арташат калкулыгында апостол Яһүд Фаддей белән очрашуы хәбәр ителә (Әрмән чиркәве аларны үзенең нигез салучысы дип саный).
Мәҗүси каһиннәренең сүзенә ияреп, әрмән патшасының энесе, Астиаг, Албан исемле шәһәрдә Варфоломейны кулга ала. Аны башын аска куеп асалар, ләкин ул вәгазьләвен туктатмый. Шуңарга аны тәредән төшерәләр, тиресен туныйлар, ә аннары башын кисәләр.
Хөрмәт итү
Апостол Варфоломейны искә алу бу көннәрдә башкарыла:
Гатне-Перши
Гатне-Перши — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волошкань
Волошкань — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузничка (Великопольское воеводалыгы)
Кузничка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юрья
Юрья (Юрья) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан штп.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Драгоданово
Драгоданово — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Юрья
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%), арлар (1%).
Драгоданово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сарси
Сарси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сент-Андре-сюр-Орн
Сент-Андре-сюр-Орн — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Роки-Гилл (Коннектикут)
Роки-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(18606) 1998 BS33
(18606) 1998 BS33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BS33» саналган.
Геленбе (Кыркагач)
Геленбе (Gelenbe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кыркагач илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мёршванг
Мёршванг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Көек (Алабуга районы)
Көек — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Көпрүбашы (Чаэли)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Көек (Алабуга районы)
Почта индексы — 423619.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
(4159) Фримен
(4159) Фримен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 5 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GK» саналган.
Кршка Вас (Иванчна Гориця)
Кршка Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабаев
Бабаев ― фамилия.
Михалки (Вомбжезький повяты)
Михалки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гор (ай кратеры)
Гор - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 9,41 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джон Гор (1845—1910) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
Бизенталь
Бизенталь — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кинбрей (Миннесота)
Кинбрей  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кинбрей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соргавцы
Соргавцы (Соргаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Метниц
Метниц — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гатьки
Гатьки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(4482) Frèrebasile
Тарихы
1986 елның 1 сентябрендә Ален Мори тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RB» саналган.
Гатьки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ваггаман (Луизиана)
Ваггаман  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ваггаман халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кузня (Великопольское воеводалыгы)
Кузня  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дөрдләр (Фүзули)
Дөрдләр  (Dördlər ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Саси (Марна)
Саси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Казтеланета Марина (Таранто)
Казтеланета Марина — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтеланета Марина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Звенигородка (Диңгез буе крае)
Звенигородка (Звенигородка) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Фёдор Навозов
Фёдор Навозов (, Елшанка, Сарытау губернасы, Россия империясе —, Смоленск, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
Звенигородка (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Фёдор Навозов
Сарытаудагы агорномнар курсларныда, Сембер авыл хуҗалыгы институтында укыган. Сарытау губернасында камсамул эшендә (1927-?), БЛКЯБ Краснохолм район комитеты сәркәтибе (Ырынбур өлкәсе, 1935-1937), БК(б)Ф Краснохолм район комитеты икенче сәркәтибе (1937-?), БК(б)Ф Краснохолм район комитеты беренче сәркәтибе (?-1939), БК(б)Ф Свердловск өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1939-1942), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1942-1945), БК(б)Ф Пугачөв район комитеты беренче сәркәтибе (1945-?), Печора тимер юлы сәяси, уку йортлар бүлекләре башлыгы (Котлас) (1949-1959), Калинин тимер юлы уку йортлары бүлеге мөдире (Смоленск) (1959-1961), Смоленск өлкәне өйрәнү фәнни-тикшеренү институты дириктыры (1961-1963), СБКФ Смоленск өлкә комитетының идеология бүлегендә (1963-1966).
Звенигородка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Геленбе (Буһаркент)
Геленбе (Gelenbe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Буһаркент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Волояк
Волояк — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өренҗик (Везиркөпрү)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шәүкәт Уразаев
Шәүкәт Уразаев, Шәүкәт Зәкәрия улы Уразаев (1927―2006) — юрист, академик. Беруни исемендәге Үзбәкстан Дәүләт премиясе лауреаты, Үзбәкстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе.
Биография
Шәүкәт Уразаев 1927 нче елда Башкорт АССР Чакмагыш районында туган. 1947 елда Ташкент дәүләт юридик институтын тәмамлый. 1949 елдан Ташкенттагы югары уку йортларында остазлык эше белән шөгыльләнә, профессор дәрәҗәсенә җитә.
1950 елда әлеге уку йортының аспирантурасына керә, 1951 елда кандидатлык диссертациясен яклый. 1963 елда докторлык диссертациясен яклый. Күп еллар Ташкент дәүләт университетының юридик факультетында укыта, 1994-95 елларда Ташкент дәүләт юридик институтында ректор булып эшли.
Меттерсдорф-ам-Засбах
Меттерсдорф-ам-Засбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Шәүкәт Уразаев
Биография
Галим үзенең Үзбәкстандагы дәүләт төзелешенең теориясе һәм тарихы, илдә алып барылган реформаларның хокукый нигезләре, халыкның хокукый белемен арттыру кебек актуаль проблемалар буенча тикшеренүләре белән халык арасында абруй казана.
Фәнни эшчәнлеге белән беррәттән илнең иҗтимагый тормышында да актив катнаша. 1990-1993 елларда — Үзбәкстан Республикасы Конституция күзәтчелеге комитеты рәисе, 1993-1994 елларда — Үзбәкстан Республикасы Конституция суды рәисе вазыйфаларын башкаручы, Олий Мәҗлеснең кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкиле, Үзбәкстан Республикасы Олий Мәҗлес депутаты. 1994-2004 елларда Эчке Эшләр министрлыгы академиясе профессоры булып тора.
Иҗаты
Академик Ш. Уразаев ике йөздән артык монография, дәреслек һәм уку-укыту әсбаплары, фәнни мәкаләләр авторы да була: В. И. Ленин һәм Төркестанда совет дәүләтчелеге төзелеше (1967), Совет сәясәте системасы (1980). Аның җитәкчелеге астында утызлап кеше кандидатлык һәм докторлык диссертациясе яклый.
Меттерсдорф-ам-Засбах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дыбова (Сливен өлкәсе)
Дыбова  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәүкәт Уразаев
Иҗаты
Танылган галим илдә юридик фәнне үстерү өлкәсендәге казанышлары өчен Беруни исемендәге Үзбәкстан Дәүләт премиясе белән бүләкләнә, Үзбәкстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе мактаулы исемен ала.
(18607) 1998 BT33
(18607) 1998 BT33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BT33» саналган.
Кингстон (Миннесота)
Кингстон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Сент-Аньян-ле-Малерб
Сент-Аньян-ле-Малерб — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кингстон (Миннесота)
Тарихы
Кингстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роксбери (Коннектикут)
Роксбери  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мостовая (Пышма кушылдыгы)
Мостовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3369) Фрейхен
(3369) Фрейхен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 18 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Копенгаген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 UZ» саналган.
Михалково (гмина Добжинь-над-Вислою)
Михалково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гацке
Гацке — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колоколенки
Колоколенки (Колоколенки) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
(18608) 1998 BU45
(18608) 1998 BU45 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 25 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BU45» саналган.
Көпрүбашы (Дүзҗе)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 471
NGC 471 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Билегуре-Билен
Билегуре-Билен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меттмах
Меттмах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сезанн (Марна)
Сезанн — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Иван Колоколкин
Иван Колоколкин (, Мәскәү, Мәскәү губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
БК(б)Ф ҮК каршындагы фирка оештручылары мәктәбен (1940), БК(б)Ф ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1951) бетергән. БК(б)Ф Кинешма шәһәр комитеты беренче сәркәтибе, БК(б)Ф Иваново өлкә комитеты өченче, икенче сәркәтибе (1938-1939), БК(б)Ф ҮК оештыру-инструкторлык бүлегендә сиктыр мөдире (1943-1945), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1945-1948), РСФСР МШ каршындагы мәдәни-агарту учрежденинләре эшләре буенча комитет рәисе урынбасары (1951-1953), РСФСР мәдәният министрлыгы мәдәни-агарту учреждениеләре эшләре буенча баш идарәсе башлыгы (1953-1956), РСФСР мәдәният министры урынбасары (1956-1957), РСФСР мәдәният министрлыгы баш китап сәүдәсе идарәсе башлыгы (1957-1959, 1959-1962), пинсәдә (1962).
Ельцовый
Ельцовый — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчанка елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кузьники (Великопольское воеводалыгы)
Кузьники  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дөвләтьярлы
Дөвләтьярлы (Dövlətyarlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Гортензий (ай кратеры)
Гортензий - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,16 км булган кратер.
Геленек (Һилван)
Геленек (Gelenek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һилван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гортензий (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Мартин Ван ден Хове (1605—1639) хөрмәтенә бирелә.
Яңа Мостафа (Авыргазы районы)
Яңа Мостафа — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453483, ОКАТО коды — 80205804008.
Демография
Халык саны динамикасы:
Вайолет (Луизиана)
Вайолет  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайолет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гордино (Киров өлкәсе)
Гордино (Гордино) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Луговая (Татарстан)
Луговая — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — торак пункт (федераль классификатор буенча).
Почта индексы — 423623.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
(18609) Shinobuyama
(18609) Shinobuyama — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хутта
Хутта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 38 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD218227
HD218227 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дядово
Дядово — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өренҗик (Алтынорду)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вониджаса
Вониджаса — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кужель (поселення)
Кужель  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мёц
Мёц — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(3651) Фридман
(3651) Фридман — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Казтелани (Торино)
Казтелани — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Михалово (Александровский повяты)
Михалово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скакунка (Пышма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Спонды
Спонды (Спонды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Гаць (Подлясье воеводалыгы)
Гаць  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Спонды
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Биркенвердер
Биркенвердер — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёновка
Зелёновка (Зелёновка) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (5%).
Сель (Марна)
Сель — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кузьниця (Калиский повяты)
Кузьниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18610) Артурдент
(18610) Артурдент — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 7 февралендә Ф. Хормут тарафыннан Штаркенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 CC2» саналган.
Сент-Арну (Кальвадос)
Сент-Арну — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кузма (община)
Кузма  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мидерс
Мидерс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Граве (ай кратеры)
Граве - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 36,95 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Дмитрий Александрович Граве (1863—1939) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Самерс (Коннектикут)
Самерс  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Езеро (Болгария)
Езеро  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көпрүбашы (Эзине)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
Әһмәдалылар
Әһмәдалылар (Əhmədalılar ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
(18611) Бодлер
(18611) Бодлер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 6 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 CB3» саналган.
Ворничений-Мари
Ворничений-Мари — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4394) Фритцхейд
(4394) Фритцхейд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EB19» саналган.
Казтелани Тарабини (Модена)
Казтелани Тарабини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Велкам (Луизиана)
Велкам  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Велкам халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
NGC 472
NGC 472 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Велкам (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 472
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хэбидя-Яха (Хейги-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Млевець
Млевець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәнүр Галин
Биографиясе
Фәнүр Зөфәр улы Галин 1947 елның 1 ноябрендә Башкорт АССРның Нуриман районы Кызылъяр авылында укытучылар гаиләсендә туган.
1954-1965 елларда Кызылъяр урта мәктәбендә белем ала, аны көмеш медальгә тәмамлый. 1965 елда Башкорт дәүләт университетының химия факультетына укырга керә һәм аны 1970 елда тәмамлый.
Университетны тәмамлаганнан соң, БАССР-ның Нуриман районы Чандар урта мәктәбендә химия укытучысы булып эшли.
1971-1972 елларда армиядә хезмәт итә.
1972 елдан алып Фәнүр Галин СССР фәннәр академиясенең Башкортстан филиалында (Россия Фәннәр академиясе Уфа гыйльми үзәгенең органик химия институтында) эшли.
1973 елда аспирантурада укый башлый, 1978 елда  кандидатлык диссертациясен,, ә 1993 елда — «Органик химия» һөнәре буенча « (+)-3-карен һәм сульфоний имидлары нигеҙендә пиретроидлар синтезы»темасына докторлык диссертациясе яклый.
2006 елдан Башкорт дәүләт университетының органик химия кафедрасы мөдире, 2013 елдан — Башкортстан Фәннәр Академиясе Химия‑технология фәннәре бүлегенең академик-секретаре була.
Башкортстан Фәннәр Академиясенең мөхбир әгъзасы (2012 ел).
Фәнүр Зөфәр улы Галин 2017 елның 27 ноябрендә Уфа шәһәрендә вафат булды.
Гыйльми эшчәнлеге
Фәнүр Галин 26 фән кандидаты һәм 5 фән докторы әзерләде.
Хезмәтләре
Галин Фәнүр Зөфәр улы — 400-дән артык фәнни хезмәт авторы, шул исәптән 5 монография һәм уку әсбабы, аның 27 патент һәм авторлык танытмасы бар.
Споркавшчына
Споркавшчына (Споркаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гелчин (Ломжинский повяты)
Гелчин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мизенбах (Түбән Австрия)
Мизенбах  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(4732) Froeschlé
(4732) Froeschlé — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.