cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандравка (Кармянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шуби
Шуби (Schuby) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виндзор (Калифорния)
Виндзор  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Виндзор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Онда (Валенсия)
Онда — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вевецко
Вевецко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кшечин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Кшечин  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ферфакс-Стейшен (Виргиния)
Ферфакс-Стейшен  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ферфакс-Стейшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Романув (Гостининский повяты)
Романув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14872) Hoher List
Тарихы
1990 елның 23 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Hoher List обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UR» саналган.
Миколаювка (Люблин воеводалыгы)
Миколаювка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7508) Icke
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2327 T-3» саналган.
Салтак Корем
Салтак Корем (Салтак Корем, Салтак Корем) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,5%), руслар (6,3%), татарлар (3,2%).
Лагоа-Нова
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Араплы (Ешилһисар)
Араплы (Araplı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Ешилһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сарлы
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423315.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Романув (Груецкий повяты)
Романув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ка Мартини (Тревизо)
Ка Мартини — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Романув (Груецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ка Мартини (Тревизо)
Географиясе
Ка Мартини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
План-де-Кюк
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,52 км².
Монгреле
Монгреле — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Балта (Румыния)
Балта — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кшечин-Великий
Кшечин-Великий — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Житово (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Житово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 64
IC 64 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Бэрри (округ, Мичиган)
Бэрри — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хейстингс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1829 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 59 281 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1433 км² тәшкил итә.
Микулин (Красницкий повяты)
Микулин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тори (Йонна)
Тори — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
(14873) Shoyo
(14873) Shoyo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Киня (Гари шәһәр округы)
Киня (Киня) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче авыл.
(14873) Shoyo
Тарихы
1990 елның 28 октябрендә К. Каваниси, М. Сугано тарафыннан Minami-Oda обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UQ2» саналган.
Киня (Гари шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кавуклу (Бор)
Кавуклу (Kavuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Бор илчесенә караган бер авыл (köy).
Тритений-де-Жос
Тритений-де-Жос — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Урма (Зур Кокшага кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лагоа-Реал
Лагоа-Реал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Паунд (Виргиния)
Паунд  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оропеса-дель-Мар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аляксандравка (Майски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кушларбелени (Кочарлы)
Кушларбелени (Kuşlarbeleni) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шулендорф
Шулендорф (Schulendorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ташкәнт (Тәтешле районы)
Ташкәнт — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452842, — 80250845007.
Красиловские
Красиловские (Красиловские) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Вевюрово
Вевюрово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кшечин-Мали
Кшечин-Мали — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Роматово
Роматово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кшечин-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роматово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ка Марчело (Венеция)
Ка Марчело — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Монмюра
Монмюра — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Ториньи-сюр-Орез
Ториньи-сюр-Орез — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Винтерс (Калифорния)
Винтерс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Винтерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7509) Гамзатов
(7509) Гамзатов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 9 мартында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 EL» саналган.
Филдейл (Виргиния)
Филдейл  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Филдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суранбай Җиянбәков
Суранбай Җиянбәков, Суранбай Шәрип улы Җиянбәков (Сооронбай Шарип уулу Жээнбеков, 1958 елның 16 ноябре, Кыргызстан ССР, Ош өлкәсе, Совет районы, Кара-Колҗа) — Кыргызстан сәясәтчесе, хуҗалык һәм дәүләт эшлеклесе, 2017 елның 24 нобреннән 2020 елның 15 октябренә кадәр Кыргызстан президенты.
Тәрҗемәи хәле
2020 елның октябрендә Кыргызстан парламентына сайлауларның нәтиҗәләре белән риза булмаган халыкның баш күтәрүе нәтиҗәсендә хакимияттән китә. 2020 елның 15 октябреннән Кыргызстан президенты вазифасын ил премьер-министры Садыр Жапаров башкара.
Микулин (Томашивский повяты)
Микулин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Суранбай Җиянбәков
Гаиләсе
Хатыны, өч баласы бар.
Микулин (Томашивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 65
IC 65 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
(14874) 1990 US4
(14874) 1990 US4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тойкино (Мари Ил)
Тойкино (Тойкан, Тойкино) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (47,2%), чирмешләр (41%), татарлар (4,2%), молдаваннар (3,5%).
Усылы (Өязе кушылдыгы)
Усылы — Өязе кушылдыгы. Ырынбур өлкәсендә башланып, Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD150040
HD150040 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Аляксандравка (Наравлянский районы)
Аляксандравка  (Аляксандраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Наравлянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Павиас
Павиас — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Арапһаҗы (Сүлейманпаша)
Арапһаҗы (Araphacı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лагоа-Салгада
Лагоа-Салгада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чворский Исток
Чворский Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Сегойдинка елгасының сул ярына тамагыннан 2 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ромбеж (гмина Вежбно)
Ромбеж  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәкәрҗә ярминкәсе
'' Координаталар: 56°19′42.36″ с. ш. 43°57′39.35″ в. д. / 56.328433° с. ш. 43.960931° в. д. (G) ''
Тарих
Идел буенда сәүдә итү ике зур елга – Идел һәм Чулман кушылган урында һәрвакыт булган. Казан ханлыгы чорында Казан шәһәренең Арча кыры дип аталган тарихи урынында ярминкә булуы билгеле. Җәй айларындагы эре ярминкәдә Россиядән, Азия һәм Европа илләреннән килгән сәүдәгәрләр теләп  катнашкан. 1506 елда рус гаскәрләре Казан ярминкәсен тар-мар итә.
1523 елда Мәскәү бөек кенәзе Василий III рус сәүдәгәрләренә хан казнасын баетмаска, Казан ярминкәсендә катнашмаска боера. Аңа алмашка Васильсурск шәһәре янындагы урынны тәкъдим итә, ләкин әлеге ярминкә ныгып китә алмый.
Казан ханлыгы басып алынгач, XVI гасыр урталарыннан Идел буендагы Макарьев монастыре янында (Түбән Новгород шәһәреннән 88 км түбәнрәк)  кечкенә базар оеша, вакытлар узу белән базар киңәя. 1641 елдан рәсми рәвештә ярминкә булып эшли. 1751 елның 18 июнендә вакытлы агач корылмаларны таш биналар итеп үзгәртеп кору турында патша фәрманы чыга. 1809 елда ярминкә биналары төзелеп бетә.
Сәүдә һәр елны июль уртасыннан сентябрь уртасына кадәр дәвам иткән. Уңайлы урыны белән Идел буе, Себер өлкәләреннән һәм Урта Азия, Кавказ арты, Иран, Һиндстаннан сәүдәгәрләрне үзенә җәлеп итә. Ярминкә Россиякүләм тауар әйләнешен тәртипкә салуга нигез була. 1667 елгы фәрман буенча, сәүдәгәрләр атнаның 5 көнен тауар салымы түләмичә сәүдә итә. Калган көннәрне казна файдасына эшли. Монастырь сәүдә урыны өчен куртым хакы алган. Әгәр XVII гасыр башында ярминкәгә 80 000 сумлык тауар китерелсә, XVIII гасыр ахырына тауар әйләнеше 30 млн сумга җитә. Россия завод-фарикаларында җитештерелгән тауарның яртысы Мәкәрҗә ярминкәсе аша сатылган.
1816 елның 16 августында чыккан янгын  ярминкә биналарын юкка чыгара. 1817 елның 15 маеннан (1817 — 1917, 1921 — 1929 елларда, 1990 елдан бүгенге көнгә кадәр) сәүдә итү Түбән Новгород шәһәренә күчерелә. Татарлар арасында исеме «Мәкәрҗә ярминкәсе» булып кала.
Тауарлар
Баштарак ярминкәдә Кытайдан китерелгән чәйгә куелган хак башка тауар бәяләренең арту-кимүенә тәэсир иткән. Төп тауарлар булып Мәскәү, Иваново, Кострома, Владимир шәһәрләреннән китерелгән мамык, киҗе-мамык тукымалар, Урал тимере, балык, тоз, икмәк, тиреләр, шәрабләр саналган.
Ярминкәдә халыкның күп җыелган  булуы төрле опера-балет тамашалары, цирк, театр — концертлар оештырып, акча эшләргә мөмкинлек ача. рус, итальян артистлары белән беррәттән, биредә татар артистлары да тамашалар күрсәтә.
Тукай Мәкәрҗә ярминкәсендә
1908 елның август башында Габдулла Тукайның Галиәсгар Камал белән ике атна ярминкәдә булуы мәгълүм. Анда күп вакытын Габдулла Кариевның Сәйяр театр төркеме артистлары белән уздыра. Тимерша Соловьев (1875-1947) (Чүкеч журналы мөхәррире)нең «Двуцветная» кунакханәсендә тамак туйдыру хакына артистларның чыгышларында катнаша. Артистлар төрек киемнәренә киенеп, җырлаганда, башына зәңгәр фәс киеп, аларның каршына басып, дирижёрлык итә. Фәйзулла Туишев килеп, гармуннарда уйнап-җырлый башлагач, Тукай әлеге эшне ташлый, калган вакытын төрле тамашалар карап, карусельдә атынып үткәрә. .
Кызыклы факт
Халыкта әйтем булган: Петербург – Россиянең башы, Мәскәү – йөрәге булса, Түбән Новгород (Мәкәрҗә) – аның кесәсе.
Б. Урманче ярминкә турында
Русча «Нижегородская ярмарка», татарча «Мәкәрҗә ярминкәсе» дип аталган бу зур җыенның «Мәкәрҗә» дип аталуының сәбәбе: Болгар ханлыгы, соңрак Казан ханлыгын бетергәч, Шәһри Болгарда ясалган, соңыннан Казанга күчерелгән җыенны монахлар хөкүмәте «Макарьев» атаулы монастырьга күчерәләр. Чөнки бу җыен Казанга зур байлык китерә торган була. Ул вакыт монахлар хакимлегенең иң көчле заманы. Байлыкны үзләренә җыйганнар. Соңыннан хөкүмәт Мәкәрҗә ярминкәсен монахлар кулыннан алып, Нижний Новгородка күчереп, «Нижегородская ярмарка» исемен бирәләр. Әмма татарлар аны, ни сәбәптәндер, «Түбән Новгород»-фәлән димичә, «Макарьев» сүзеннән алынган дип, татарчалаштырылган рәвештә «Мәкәрҗә» дип атауны саклыйлар.
Пор-де-Бук
Пор-де-Бук (Port-de-Bouc) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,46 км².
Ка Мата (Ровиго)
Ка Мата — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Мата Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кшешув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Кшешув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Швабштедт
Швабштедт (Schwabstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вежбенцин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Вежбенцин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD150089
HD150089 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(7510) 1978 UF6
(7510) 1978 UF6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 27 октябрендә C. M. Olmstead тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UF6» саналган.
Пейнтер (Виргиния)
Пейнтер  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ван-Бюрен (округ, Мичиган)
Ван-Бюрен — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - По-По шәһәре.
Пейнтер (Виргиния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ван-Бюрен (округ, Мичиган)
Халкы
2019 елда халык саны 75 199 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1573 км² тәшкил итә.
Микушевске
Микушевске — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Жугене
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушлу (Чайбашы)
Кушлу (Kuşlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чайбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Потаскуева (Каменски шәһәр округы)
Потаскуева (Потаскуева) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Ромбеж (гмина Коритниця)
Ромбеж  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Потаскуева (Каменски шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Юрмиязбаш
Юрмиязбаш — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 72 кешенең яшәве мәгълүм. ᴨyчᴛьı индексы — 452842, ОКАТО коды — 80250845008.
Кавуктепе (Хозат)
Кавуктепе (Kavuktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Хозат илчесенә караган бер авыл (köy).
Фишерсвилл (Виргиния)
Фишерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тритений-де-Сус
Тритений-де-Сус — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Фишерсвилл (Виргиния)
Географиясе
Фишерсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Тритений-де-Сус
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фишерсвилл (Виргиния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черничная
Черничная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть (Олы Кеть) елгасының уң ярына тамагыннан 1536 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(14875) 1990 WZ1
(14875) 1990 WZ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WZ1» саналган.
Монсальви
Монсальви — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
IC 66
IC 66 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Лагоа-Санта (Гояс)
Лагоа-Санта  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Аляксандравка (Рагачовский районы)
Аляксандравка  (Аляксандраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Милеюв (Люблин воеводалыгы)
Милеюв  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балта-Албе
Балта-Албе — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шудумка (Зур Кокшага кушылдыгы)
Шудумка – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил,, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Олы Какшан елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Һәмәдан (устан)
Һәмәдан — Иран устаннарының берсе. Башкаласы — шәһәре.
Милли состав
Азәриләр (58,9%), фарсылар (24,3%), көрдләр (10,3%), лурлар (5,4%).
Административ бүленеш
8 шәһрестан (2020).
Кшешувек
Кшешувек — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
25 гыйнвар
25 гыйнвар — Милади тәкъвимендә беренче айның егерме бишенче көне. Ел ахырына кадәр 340 көн кала.
thumb|«Сроки» — Сорблар "Кошлар туе" өчен шикәр глазуре белән капланган кошлар яки оялар рәвешендәге пешергән печеньелары.
Апракса Апраксия Галактион Евпраксея Евпраксия Илья Лактион Макар Макарий Мартиниан Мартьян Мертий Петр Савва Селиван Силван Силуан Силуян Сильван Татиана Татьяна Эльвира Энрике
Висалия
Висалия — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Висалия шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Вісалія
Швартбук
Швартбук (Schwartbuck) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Паланкес
Паланкес — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арапсую (Коньяалты)
Арапсую (Arapsuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коньяалты илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тумерсола (Медведево районы)
Тумерсола (Тумерсола, Тумерсола) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (70%), руслар (30%).
Ромбеж (Плонский повяты)
Ромбеж  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пор-Сен-Луи-дю-Рон
Пор-Сен-Луи-дю-Рон (Port-Saint-Louis-du-Rhône) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 73,38 км².
Вежбка-Дольна
Вежбка-Дольна — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жулвинець (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Жулвинець  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(7511) Patcassen
(7511) Patcassen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EX24» саналган.
Треньи
Треньи — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Лагоа-Санта (Минас-Жерайс)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гига-
Гига- (күрсәтелә: Г; халыкара: G) — Халыкара берәмлекләр системасы (СИ) белән унарлы кабатлы берәмлекләрнең атамасын ясар өчен кулланыла торган алкушымчаларның берсе. Чыгыш берәмлекнең атамасына гига алгушымчасын кушу белән ясалган атамалы берәмлек, чыгыш берәмлекне 109, ягъни бер миллиардка тапкырлау нәтиҗәсендә килеп чыга.
1960 елны үлчәмнәр һәм авырлыклар турындагы XI Генераль конференцияда «гига-» алкушымчасы Халыкара берәмлекләр системасы (СИ) алкушымчасы булып кабул ителде.
Мисаллар:
HD150137
HD150137 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(14876) Dampier
(14876) Dampier — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Флинт-Гилл (Раппаганнок округы, Виргиния)
Флинт-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(14876) Dampier
Тарихы
1990 елның 18 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WD2» саналган.
Флинт-Гилл (Раппаганнок округы, Виргиния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ромбеж (Цехановский повяты)
Ромбеж  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һөрмезган
Һөрмезган — Иран устаннарының берсе. Башкаласы — шәһәре.
Милли состав
Фарсылар (84,5%), бәлуҗлар (5,9%), гарәпләр (4,3%), мазәндәранлылар (2,5%).
Административ бүленеш
11 шәһрестан (2020).
Кшива (Түбән Силезия воеводалыгы)
Кшива  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ка Мате (Ферара)
Географиясе
Ка Мате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Монсальви (кантон)
Монсальви (кантон) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Крутейка
Крутейка (Крутейка) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Пембрук (Виргиния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крутейка
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сарбай (Өязе кушылдыгы)
Сарбай — Өязе елгасы (Дим бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Миякә районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км. Елга буенда Баязит авылы урнашкан.
Тритений-Хотар
Тритений-Хотар — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Милкув (Люблин воеводалыгы)
Милкув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аляксандравка (Рагински авыл советы)
Аляксандравка  (Аляксандраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пеньискола
Пеньискола — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шварценбек
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глэдуин (округ, Мичиган)
Глэдуин — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Глэдуин шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1831 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 25 411 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1300 км² тәшкил итә.
IC 67
IC 67 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Кавунлу (Гүроймак)
Кавунлу (Kavunlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Гүроймак илчесенә караган бер авыл (köy).
Түбән Балтач
Почта индексы — 452835, — 80250850001.
Милкув-Колёния
Милкув-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чин-Кыкке
Чин-Кыкке — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Чурбига елгасының сул ярына тамагыннан 115 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Киприно (Невьянск шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), арлар (7%).
Нюрюг (Зур Нюрюг кушылдыгы)
Нюрюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Нюрюг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сарман
Сарман — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл. Сарман авылы — Сарман районының үзәге. Ул Казаннан 296 чакрымда, Бөгелмә тимер юл станциясеннән — 100, Чаллы пристаненнан 60 чакрым ераклыкта урнашкан. Авыл Минзәлә елгасы буена урнашкан.
Тарих
Сарман атамасы тарихи, тарихи-географик, географик-статистик хезмәтләрдә еш кабатлана. 1870 елдагы мәгълүматларга караганда, Сармандагы 168 хуҗалыкта 536 ир-ат һәм 526 хатын-кыз яшәгән. Анда типтәрләр һәм татарлар гомер иткән. Авылда мәчет, мәдрәсә һәм ике су тегермәне эшләгән.
Сарман атамасы, аның килеп чыгышы, тамырлары чал тарих тирәнлегенә барып тоташа. Сарманлылар үзләре Сарманны Сарман бабай нигезләгән дип исәплиләр.
Бу атама, безнең карашыбызча, кыпчак (нугай) этнонимы (кабилә-кавем исеме) «сарман»га бәйләнешле. Этноним хәзер топоним, гидроним һәм антропоним формасында ныгып калган. Урта Жуз казакълары килеп чыгышында да «сарман» этнонимы катнашкан. Сарман атамасы Павлодар өлкәсендә очрый. Атама төрекмән топонимиясендә дә урын алган. Сарман кабилә-кавемнәренең бер ишеләре — казакъ, икенчеләре — төрекмән, өченчеләре татар халкы оешуга өлеш керткән. М. Әхмәтҗанов хезмәтләреннән күренгәнчә, татар шәҗәрәләрендә Сарманай исеме табыла. Сарман, Сарманай һәм Сарманаев фамилияләре татарларда, керәшеннәрдә һәм Пермь татарларында да очрый. Мари Иле Республикасының Таулы Мари районында Сарман-Сола исемле авыл бар. Мари галимнәре бу атаманың шәхес исеме Сарманга һәм татар телендә кайчандыр актив кулланылышта булып, авыл мәгънәсен бирә торган, ә хәзер искергән «сала» сүзе кушылып ясалган дип уйлыйлар. 1716—1717 елларга караган чыганакларда һәм тарихи материалларда мари галиме С.Я. Черных Сарманайко исемен очрата.
Сарман халкы — ачык, киң күңелле, талантлы, җырга-моңга оста, ярдәмчел һәм эшчән халык.
Күренекле кешеләр
Сарман районында туып үскән язучы, журналист, һәвәскәр археограф Дамир Хәйрулла улы Гарифуллин (1939) Сарман районының күренекле шәхесләре турында зур хезмәт — китап бастырып чыгарды. Ул «Sarmanica» (Сарман районы энциклопедиясе) дип атала.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Любляна мәчете
Тарих
Словениянең 2 миллион халкының якынча 2,5% ын мөселманнар тәшкил итә. Тарафдарлары саны буенча ислам католицизмнан соң икенче дин саналса да, ил территориясендә бер генә мәчет тә булмый. Илдә бердәнбер кечкенә мәчетне 1916 елда Лог шәһәрчегендә Босния мөселманнары төзегән булган. Беренче бөтендөнья сугышы тәмамланганнан соң, мәчетне җимергәннәр.
Словениядә мөселманнар саны 1960 һәм 1970-елларда Югославиянең башка республикаларыннан күченгән эчке мигрантлар исәбенә кисәк арта.
Мәчет төзелешенә каршылык
Словения ислам җәмгыяте беренче тапкыр мәчет төзергә рөхсәтне 1969 елда сорый, әмма рөхсәт бирелми. 1990-елларда мәчет төзелеше мәсьәләсе яңадан күтәрелә. Әлеге тәкъдим ультрамилләтчел көчләрнең мәчет төзелешенә каршы берләшүенә китерә. 2003 ел ахырында Любляна шәһәр шурасы мәчет төзүне тыю турында муниципаль референдум үткәрергә омтылыш ясый. 2004 елның июлендә, «Референдум дини азчылыкның хокукларын кыса», дигән нәтиҗә белән илнең Конституция суды тарафыннан референдум уздыру омтылышы кире кагылган.
Мәчетне төзү
Төркия дин эшләре вакыфы (Diyanet) мәчет төзү өчен биш миллион евро торган җир участогы сатып алуда ярдәм күрсәткән.
2013 елның сентябрендә булачак комплекс урынында беренче нигез ташын салу тантанасы уза. Тантанада Словения премьер-министры, Катар хөкүмәте министры катнаша. Төзелеш ноябрь аенда башлана һәм өч елга якын дәвам итәр дип уйланыла. Ислам дини-мәдәни үзәге дизайны берничә тапкыр үзгәртелә, шул ук вакытта корылманың максималь күләме һәм манара биеклеге бәхәсләшү предметы булып кала. Төзелеш бәясе 12 миллион евро тәшкил итә. Әлеге сумманың 70% ын Катар әмиренең ислам фонды каплый.
Тасвирлама
Мәчетнең үз мәйданы 4 000 квадрат метр. Комплекска китапханә, сыйныф бүлмәләре (мәдрәсә), госеллханә, шулай ук кабинетлар һәм имам бүлмәләре керә. Мәчет гөмбәзенең биеклеге — 18 метр, манара биеклеге — 40 метр, гыйбадәт бүлмәсе түшәменең биеклеге — 11 метр. Үзәк җитәкчесе — мөфти Нәҗәд Грабус (Nedžad Grabus).
Мәчет берьюлы 2 000 кешене сыйдыра, ишегалдында өстәмә рәвештә 600 кешегә урын бар.
Ромбеж-Грудуский
Ромбеж-Грудуский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вежбниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Вежбниця  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трише
Трише — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Лагоа-Сека
Лагоа-Сека — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шоядур
Шоядур (Шоядӱр, Шоядур) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (85,3%), руслар (14,7%).
Витленд (Калифорния)
Витленд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Витленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7512) Monicalazzarin
(7512) Monicalazzarin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 15 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CA1» саналган.
Журавець (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Журавець  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14877) Zauberflöte
(14877) Zauberflöte — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 19 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WC9» саналган.
Илам (устан)
Илам — Иран устаннарының берсе. Башкаласы — шәһәре.
Милли состав
Көрдләр (86%), лурлар (10,7%).
Административ бүленеш
7 шәһрестан (2020).
Кшивина
Кшивина — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арапчешме (Гебзе)
Арапчешме (Arapçeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Моншан (Канталь)
Моншан — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Пюилубье
Пюилубье (Puyloubier) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40,85 км².
Ка Матео (Лука)
Ка Матео — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Матео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD150272
HD150272 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кушлуван (Гөлкөй)
Кушлуван (Kuşluvan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гөлкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пина-де-Монтальграо
Пина-де-Монтальграо — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Аляксандравка (Рэчыцкий районы)
Аляксандравка  (Аляксандраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пина-де-Монтальграо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крутой Овраг (Киров өлкәсе)
Крутой Овраг (Крутой Овраг) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Пеннингтон-Геп (Виргиния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Милоляс (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крутой Овраг (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Флорис (Виргиния)
Географиясе
Флорис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идәш (Чәрмәсән кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трифешть (Лупша, Алба)
Трифешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 68
IC 68 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.