cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хаҗыкөй (Шаһинбей)
Хаҗыкөй (Hacıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ласлеу-Мик
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Браддок (Пенсильвания)
Браддок  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лев Зенкевич
Лев Александрович Зенкевич ( 4 [16] июнь, 1889 — 20 июнь 1970, Мәскәү) - совет галиме- океанологы, зоолог һәм гидробиолог, милли биологик океанологияне тудыручы, СССР Фәннәр академиясе академикы (1968), Дәүләт премиясе лауреаты, Географик җәмгыятьнең мактаулы әгъзасы.
Биографиясе
Лев Александрович Зенкевич 1889 елның 4 (16) июнендә Әстерхан губернасының Царев шәһәрендә ветеринария гаиләсендә туган.
Ул Тверь классик гимназиясендә (булачак академик А.Н. Туполев белән бергә 1 һәм 2 класслар), аннары Ырынбур классик гимназиясендә укыган, 1908 елда тәмамлаган.
Ул Император Мәскәү университетының юридик факультетына укырга керә, ләкин 1911 елда ул студентлар чуалышларында катнашуы өчен куыла. 1912 елда ул юридик факультетны тышкы студент итеп тәмамлый һәм физика һәм математика факультетының табигый бүлегенә укырга керә. 1914 елда Мурманскта укыту практикасы вакытында ул беренче тапкыр диңгез фаунасы белән таныша, бу аның  артабангы фәнни тикшеренүләрен билгели
1916 елда ул Мәскәү университетын тәмамлый һәм профессорлыкка әзерләнә. 1917 елда зоология буенча гадәттән тыш ярдәмче буларак, ул Байкал күленә экспедициядә катнаша.
1920 елда ул Төньяк фәнни балык тоту экспедициясендә, һәм 1921 елда Баренц диңгезендә йөзүче диңгез институты экспедициясендә катнаша. Чынлыкта, Лев Александрович, аны булдыру комитетының актив әгъзаларының берсе, бу институтны булдыру белән турыдан-туры бәйле була. Соңрак, ул институтның Баренц, Ак һәм Кара диңгезенә экспедицияләрендә катнаша, һәм аларның 6 башлыкларының берсе була.
1930 елда ул гомуми зоология бүлеген, 1931 елда умырткасыз зоология бүлеген, биология факультетын җитәкли. 1932 елдан башлап, Бөтен Союз Балыкчылык һәм Океанография Институты хезмәткәрләре белән берлектә, ул Каспий һәм Азов диңгезләренең бентосын өйрәнү буенча зур эш башлый. Эш нәтиҗәләре буенча, Каспий диңгезен Азов диңгезендә яшәүче нерей кортлары һәм моллюск синдезиясе белән тулыландырырга карар ителә. Ташу 1939 елда башлана һәм тиз нәтиҗәләр бирә, күчерелгәннәр балыкның яраткан ризыгына әйләнә. Бу эш өчен Зенкевич 1954 елда Мәскәү натуралистлар җәмгыятенең 1-нче премиясенә лаек булды.
1933 елда ул анти-совет эшчәнлегендә гаепләнеп кулга алына. Алты айдан соң аңа "өч ел сынау" хөкем ителде.
1935 елда, РСФСР Мәгариф буенча Халык Комиссариатының Югары Аттестация Комиссиясе карары белән, ул биология фәннәре докторы фәнни дәрәҗәсендә һәм тезисны якламыйча профессор титулында раслана. 1948 елдан ул П. П.Ширшов исемендәге Океанология институтының бентос лабораториясе мөдире була.
Ул Фәннәр академиясе Президиумы астында Океанографик Комиссия председателе (1951-1970), Бөтен Союз Гидробиология Жәмгыяте (1954-1970), Мәскәү Натуралистлар җәмгыяте вице-президенты (1950-1970), аның инициативасы белән ясалган "Океанология" журналының баш мөхәррире (1960-) 1970), берничә эчке һәм чит ил фәнни журналларының редакция советы әгъзасы.
Ул Марсель университетының (1960) һәм Инглиз диңгез биология ассоциациясенең (1959)   мактаулы докторы, Дания табигый фәннәр җәмгыяте әгъзасы (1957), Франция океанографик институтының фәнни советы әгъзасы, зоология академиясе әгъзасы һәм Сербия Фәннәр академиясе әгъзасы итеп сайлана. Сәнгать (1947) һәм Аградагы Зоология академиясе (Һиндстан, 1960). Лима географик җәмгыятенең корреспондент әгъзасы (Перу, 1968). 1930 елдан гомеренең ахырына кадәр, ягъни 40 ел дәвамында ул Мәскәү дәүләт университетының умырткасызлар зоологиясе кафедрасын җитәкли (аның өлеше буларак ул 1917 елдан бирле эшли). Биология фәннәре докторы ( 1935 ), СССР Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы ( 1953 ), СССР Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы ( 1968), сәясәттән читтә калырга тырыша һәм КПСС әгъзасы булмый.
1955 елда ул " Өч йөз хаты "на кул куйды.
Ул 1970 елның 20 июнендә Мәскәүдә вафат була. Аны Новодевичье зиратында җирлиләр.
Экспедицияләр
Мәскәү университетының Байкал экспедициясендә катнаша (1917 елның җәе). 1949-1969 елларда «Витязь " тикшеренү судларында күпсанлы ерак океан экспедицияләре белән җитәкчелек итә.» (1949, 1950, 1953, 1966) «Академик Курчатов» (1968), ә элек беренче совет «Персей» тикшеренү судносында (1930), Баренцев, ак һәм Кар диңгезләрендә).
Хәтер
1953 елда «Витязь " НИС рейсы вакытында ачылган Тын океанда су асты валы аның хөрмәтенә аталган»
Төп хезмәтләре
СССР Фәннәр академиясенең Океанология институтының күп томлы әсәрләре редакторы, "Зоология өчен кулланма", "Хайваннар тормышы", "Тын океан" монографиясе авторы. 300 дән артык фәнни мәкалә, 10 дан артык китап һәм дәреслек авторы.
NGC 4379
NGC 4379 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Браддок-Гиллс (Пенсильвания)
Браддок-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Польхаген
Польхаген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ласля
Ласля — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыкөпрү (Шаһинбей)
Хаҗыкөпрү (Hacıköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Прецелле
Прецелле — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Пон-де-Кле
Ле-Пон-де-Кле (Le Pont-de-Claix) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Кле кантонына карый.
Брадфорд-Вудс (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Принцхёфте
Принцхёфте — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радбрух
Радбрух — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Пон-де-Бовуазен (Изер)
Ле-Пон-де-Бовуазен (Le Pont-de-Beauvoisin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шартрёз-Гье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,36 км².
Латину
Латину — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Браер-Крик (Пенсильвания)
Браер-Крик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Легин
Легин — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раддесторф
Раддесторф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4381
NGC 4381 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ле-Рош-де-Кондриё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,03 км².
Хаҗыкөселер (Енипазар)
Хаҗыкөселер (Hacıköseler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4380
NGC 4380 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗыкөсели (Салихлы)
Хаҗыкөсели (Hacıköseli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бракенридж (Пенсильвания)
Бракенридж  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Еникиев
Еникиев, Еникеев – татар фамилиясе. Татар дворяннары (морзалар) Еникиевларның нәсел фамилиясе.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
NGC 4382
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Маковский
Владимир Егорович Маковский (26 гыйнвар (7 февраль) 1846, Мәскәү - 21 февраль 1920 ел, Петроград ) - рус күчмә рәссамы, график рәссам, укытучы, жанр сәхнәсе остасы; академик (1873), Санкт-Петербург сәнгать академиясенең тулы әгъзасы (1893).
Биографиясе
Күренекле сәнгать эшлеклесе, Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм төзү сәнгатенә нигез салучыларның берсе  Э.И. Маковскийның улы. Владимирның әнисе Любовь Корнилиевна, кызлыкта Моленгауер. Рәссам Константин Егорович Маковскийның абыйсы. Маковский фатиры Кремльгә караган Москва елгасы ярында урнашкан. Балачактан Владимир сәнгать атмосферасы белән уратып алынган. Танылган кешеләр - Глинка, Гоголь, Шепкин, Брюллов, Тропинин   әтисенең өенә җыелганнар. Әдәби, рәсем һәм музыкаль кичләр оештырылган булган. Гаиләнең биш баласы - олы кызы Александра, уллары Константин, Николай, Владимир һәм кече кызы Мария була. Алар танылган рәссам, Мария җырчы була. Владимир әнисеннән матур тавыш мирас итеп ала, гитарада һәм скрипкада уйнарга өйрәнә һәм бик иртә рәсем ясый башлый. Маковский сынлы сәнгать буенча беренче дәресләрен В.А.Тропининнан алган. Унбиш яшендә ул "Квас сатучы малай" жанр картинасын буяган (1861).
1861 елдан 1866 елга кадәр Мәскәү рәсем һәм сынлы сәнгать училищесында венециан мәктәбе дәвамчысы С.К. Зарянко һәм Е. С. Сорокинда белем ала. Владимир училищены «Литературное училище " эше өчен көмеш медаль һәм III дәрәҗә сыйныф рәссамы исеме белән тәмамлаган»
1869 елда, «Крестьянские мальчики стерегут лошадей»  картинасы өчен, Маковский беренче дәрәҗәдәге класс рәссамы исемен һәм Виге-Лебрун алтын медален ала. 1869 елда беренче баласы, Александр улы тугач, Маковский балалар темалары белән кызыксына ("Крестьянские мальчики", "Пастушки", "Ночное", "Возвращение с ночного"). Маковскийны "Игра в бабки" беренче картинасын П.М. Третяков үзенең галереясы өчен сатып ала, бу аның рәссам буларак танылуын аңлата. 1872 елда ул Сәнгать күргәзмәләре ассоциациясе әгъзасы булды. Баштан ук ул Ассоциациянең иң актив әгъзаларының берсе була, барлык күргәзмәләрдә диярлек катнаша, һәм 1874 елдан ул идарә әгъзасы итеп сайлана.
1873 елда, "Любители соловьев" картинасы өчен Маковский Сәнгать академиясе академик дәрәҗәсенә күтәрелә. Картина Венадагы Бөтендөнья күргәзмәсендә күрсәтелә, анда ул киң игътибарны җәлеп итә. Федор Достоевский аның турында болай дип яза: "... Әгәр дә бездә горурланырлык, нәрсәдер күрсәтергә тиеш булса, әлбәттә, безнең жанрдан ... бу кечкенә рәсемнәрдә, минемчә, хәтта кешелеккә мәхәббәт бар, руслар өчен генә түгел үзенчәлекләре, ләкин гомумән алганда. "
Шул ук вакытта ул 1854-1855 елларда Севастополь тормышы эпизодлары альбомы өчен 21 жанр картинасы язган.
1882-1894 елларда Маковский Мәскәү рәсем, скульптура һәм архитектура мәктәбендә укыта. Бу вакытта ул Боркидагы чиркәү һәм часовня өчен иконалар ясый. 1892 елда аңа профессор исеме бирелә. 1894 елга кадәр ул Мәскәүдә Коткаручы Христос соборы янындагы Таш Күпердәге Сарай департаменты йортында яшәде һәм эшләде, моның өчен ул берничә эскиз ясады.
1894-1918 елларда Маковский Санкт-Петербургта, Император сәнгать академиясендә укыта, аны жанр остаханәсе мөдире булырга чакыралар. 1895 елда ул академия ректоры итеп билгеләнә. Маковский студентлары А.А. Архипов, В.Н. Бакшеев, Е.М. Чепцов, В.А. Кузнецов. 1905 елдан ул тулы дәүләт советы әгъзасы.
Владимир Егорович Маковский 1920 елның 21 февралендә үлә һәм Петроградта Смоленск православие зиратында күмелә.
Раде
Раде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Легия
Легия — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дилә Еникиева
Дилә Еникиева (Дилә Дәрд кызы Еникиева, Dilə Dərd qızı Yenikieva) — табиб (психиатр),  язучы, детектив һәм фәнни-популяр романнар авторы, медицина фәннәре кандидаты.
Тәрҗемәи хәле
1951 елның 28 гыйнварында Уфада табиблар гаиләсендә туган. Әтисе Дәрд Гали улы, табиб, медицина фәннәре докторы, Казан дәүләт медицина академиясе профессоры, әнисе Рәисә Нәби кызы, табиб,  медицина фәннәре кандидаты, Татарстанның атказанган табибы. Энесе Искәндәр Дәрд улы, табиб, медицина фәннәре кандидаты, АКШта яши. Дилә Еникиева З- Мәскәү медицина институтын тәмамлаган (1974). В.М. Бехтерев исемендәге Ленинград психоневрология институтында «Гомуми табиб практикасында йокы дарулары һәм транквилизаторларны артык куллануга диагноз кую» темасына медицина фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (1981).
Әдәби эшчәнлеге
Фәнни-популяр китаплар, детективлар һәм «тойгылы» әсәрләр яза.
Тәнкыйть
Күп кенә тәнкыйтьчеләр (Дм. Быков, Е.А. Ермолин , М. Бейлькин , И.С. Кон ) аның язган әсәрләренә түбән бәя куялар, ә аның үзенә һәм кызына фәнни исемнәрне (психология докторы, профессор) фәнни оешма (ВАК) түгел, ә коммерция оешмасы биргәнлеккә төртеп күрсәтәләр.
Лерьё
Лерьё (Leyrieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шарвьё-Шаваньё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,39 км².
Эрнст Сәетов
Эрнст Сәетов (Эрнст Миңнеәхмәт улы Сәетов) — рәссам, Россиянең атказанган (1999), БАССР халык (1990) рәссамы. .
Тәрҗемәи хәле
1936 елның 2 июнендә Уфада туган.
1943—1949 елларда БАССР Воскресенский районы  (хәзерге Ишембай районы) Юлдаш авылында яши.
1949—1953 елларда Эрнст Сәетов Совет Армиясенең Уфа хәрби-музыка өйрәнчекләре мәктәбендә укый, 1962-1968 елларда Бөтенрусия сәнгать академиясендә (И.Е. Репин исемендәге  Ленинград сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты) графика факультетында укый (В.М. Звонцов, А.Ф. Пахомов, В.А. Ветрогонский остаханәләре). Диплом эше: сәнәгать темасына офортлар — «Башкортстан — кара май республикасы». Җәйге практикасын нефть промыселларында үткәрә. Алга таба графикада сурәтләгән темалары: авыл  — «Авылда» (В деревне) (1968), табигать — «Атлар» (Лошади), «Башкорт ызбасында» (В башкирской избе), «Печән өстеннән кайту» (С сенокоса), «Беренче дәрес» (Первый урок), «Башкортстан. 30 нчы еллар», «Кыш»(Зима), «Кымыз»(Кумыс), «Салам җыйганда» (На уборке соломы) ([[1972]]).
1968 елдан  Уфада яши. Офорт, литография, линогравюра, акварель, рәсем һәм китап графикасы һәм иллюстрациясе техникасында эшли.
Хаҗыкөсели (Ахметли)
Хаҗыкөсели (Hacıköseli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Ахметли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эрнст Сәетов
Тәрҗемәи хәле
Э.М. Сәетов 1980—1985 елларда БАССР рәссамнар берлеге рәисе, 1981—1986  елларда һәм  1996 елда — РСФСР рәссамнар берлеге идарәсе сәркатибе була. Башкортстан АССРның Г. Сәләм премиясе лауреаты. 1995 елдан «Артыш» иҗади берлеге әгъзасы.
Әсәрләре М.В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда [[(Уфа]]), Ырынбур өлкә сынлы сәнгать музеенда, В.И. Суриков исемендәге Красноярск сәнгать музеенда, Каракалпакстан дәүләт сәнгать музеендә (Нөкес), Магнитогорски картиналар галереясендә саклана.
Шәкертләре
Наил Байбурин, Фәйзрахман Исмәгыйлов, Зөфәр Гаянов, Сергей Игнатенко, Ринат Харисов, Михаил Копьёв, Илдар Бикбулатов, Җәлил Сөләйманов, Әмир Мәҗитов.
Искәрмәләр
<div data-cx-draft="true" data-cx-weight="242" data-cx-state="source" data-source="220" class="references-small " id="cx220" style="" contenteditable="true">
Браунсвилл (Пенсильвания)
Браунсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гарәпләр
Гарәпләр (гарәпчә عرب‎‎‎, әйтелеше /ğäräp/) — Якын Көнчыгыш һәм Төньяк Африка илләрендә яшәүче Афразия телләр гаиләсенең семит этник-тел төркемендәге халыклар төркеме. Гарәпләр гарәп телендә сөйләшә һәм гарәп әлифбасын куллана. Гарәпләрнең гомуми саны якынча 350 миллион кеше, аларның 90%ы Ислам динен тота, бер өлеше Христиан динен тота.
Тарих
Гарапләрнең бабалары - Гарәпстан ярымутравындагы кабиләләр. Гарәпләр тарихы семит телле халыклар тарихы белән бәйле.
I б.э.к. меңьеллыкта гарәпләр башка семит халыкларыннан аерыла башлаган. Көньяк гарәпләре бай Саба патшалыгына нигез салган.
Төньяк гарәпләр торган җирдә Пальмира, Набатея, Лихьян, Гассан һәм Лахм дәүләтләре булган.
Көньяк һәм төньяк гарәпләр арасында Хиҗаз аша бәйләнеш булган. Ул төбәктә торган гарәпләр үз бабалары буларак Ибраһим пәйгамбәр улы Исмаилне яки Нух пәйгамбәр оныгы Ноктанны санаганнар.
V—VI гасырда төньяк һәм көньяк гарәпләр дәүләтләре таркала башлый. VII гасырда Мөхәммәд Пәйгамбәр Ислам диненең яңа шәригатен китерә, зур Ислам дәүләте - Хәлифәткә нигез сала. Йөз елдан соң Хәлифәт Испаниядән Төньяк Африкага һәм Көньяк-Көнбатыш Азиягә кадәр җәелгән. Мароккодан Гыйракка кадәр гарәп теле - төп телгә әверелгән.
X гасырдан Гарәп Хәлифәте зәгыйфьләнә башлый, аңа каршы тәре йөртүчеләр, монголлар, төрекләр һөҗүм итә.
XVI гасырда Госманлы төрекләр бөтен гарәп дөньясын басып ала һәм аны вилаятьләргә бүлә.
XIX гасырда инглизләр һәм французлар Төньяк Африка өлешен басып ала.
Бөренче бөтендөнья сугышы вакытында инглизләр төрекләргә каршы гарәпләр баш күтәрүләрен яклаган, Әлҗәзаиргә Европа кешеләрен, Фәләстингә Европа яһүдләрен юри җибәргәннәр.
Икенче Бөтендөнья сугышыннан соң фәләстинлеләрдән бүтән барлык гарәп халыклары тулы азатлык алган. Әлҗәзаирлеләр Франциягә каршы сугышыннан соң 1962 елда бәйсезлеген ирешә.
Хәзер тик Фәләстин тулы бәйсезлеген ирешмәгән гарәп халкы булып калган.
Дин
Күпчелек гарәпләр сөнни Ислам динен тота, шигыйләр гарәпләр Иран, Гыйрак, Сүрия (друзлар, нусайритлар) һ.б. илләрендә тора. Христиан динен тоткан гарәпләр Лөбнан, Сүрия, Үрдүн һ.б. илләрендә тора.
Ледеуць
Ледеуць — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4383
NGC 4383 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
NGC 4384
NGC 4384 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Райнсторф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4384
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Растдорф
Растдорф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗыкышла (Һендек)
Хаҗыкышла (Hacıkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ледешть
Ледешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Саппе-ан-Шартрёз
Ле-Саппе-ан-Шартрёз (Le Sappey-en-Chartreuse) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Мелан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,13 км².
Браунстаун (Кембрия, Пенсильвания)
Браунстаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Туве
Ле-Туве (Le Touvet) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, О-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,60 км².
Растеде
Растеде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Хаҗыкышлак (Өзалп)
Хаҗыкышлак (Hacıkışlak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4385
NGC 4385 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Брентвуд (Пенсильвания)
Брентвуд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раудерфен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4386
NGC 4386 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ле-Френе-д’Уазан
Ле-Френе-д’Уазан (Le Freney-d’Oisans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,54 км².
Хаҗылар (Селенди)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ребке
Ребке — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4387
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бриджвилл (Пенсильвания)
Бриджвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леджий
Леджий — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөхәммәдова
Мөхәммәдова — фамилия.
Хаҗылар (Алтынорду)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ребург-Локкум
Ребург-Локкум — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байбурин
Байбурин — татар фамилиясе.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Ле-Шам-пре-Фрож
Ле-Шам-пре-Фрож (Le Champ-près-Froges) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, О-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,00 км².
Реде (Эмс)
Реде  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Хаҗылар (Першембе)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Реде (Эмс)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Шелас
Ле-Шелас (Le Cheylas) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, О-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,40 км².
Лезаря
Лезаря — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4389
NGC 4389 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Бриджпорт (Пенсильвания)
Бриджпорт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 4388
NGC 4388 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
NGC 4389
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бриджпорт (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4388
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Регесбостель
Регесбостель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бриджвотер (Пенсильвания)
Бриджвотер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Реден (Дипхольц)
Реден  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ливе-э-Гаве
Ливе-э-Гаве (Livet-et-Gavet) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 46,54 км².
NGC 4390
NGC 4390 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗылар (Адапазары)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Реден (Хильдесхайм)
Реден  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонжшеналь
Лонжшеналь (Longechenal) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,12 км².
Хаҗылар (Гейве)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ремлинген (Түбән Саксония)
Ремлинген  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лезерень
Лезерень — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Релинген (Люнебургская пустошь)
Релинген  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4392
NGC 4392 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Брисбин (Пенсильвания)
Брисбин  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 4392
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Брисбин (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Льёдьё
Льёдьё (Lieudieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,94 км².
Рёмштедт
Рёмштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4391
NGC 4391 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бристоль (Пенсильвания)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брин-Атин (Пенсильвания)
Брин-Атин  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Хаҗылар (Ейьюбие)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брин-Атин (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4393
NGC 4393 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Люзине
Люзине (Luzinay) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Вьен-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,96 км².
Юнаннар
Юнаннар яки греклар (юнанча Έλληνες - эллинес) — һинд-аурупа телләре гаиләсе палеобалкан тел астөркеменә кергән борынгы халык, Греция һәм Кипрның төп халкы.
Атама
Үзисеме - эллиннар, юнан мифологиясе буенча Эллин - юнаннар борынгы бабасы булып санала. Юнаннар үз илен Эллада, ә юнан телен - эллиник тел дип йөртә. Тарихи татар чыганакларында Иония диңгезе янындагы халыкны диңгезнең атамасына охшаган сүз - юнаннар дип йөртелә.
Иллирия (Эпир) бер халкының атамасы - "грайклар" булган, аларның мифологиясе буенча борынгы бабасы Грек (Γραικός - Грайкос) дип аталган, шуңа күрә роман һәм герман халыклары, соңрак та славяннар юнаннарны "греклар" дип йөртә башлаган. Төрки телләрдә юнаннар сүзе кулланыла.
Көнчыгышта юнан атамасы күбрәк кулланыла, чөнки борынгы юнаннар бер бабасы Иона (΄Ίων) дип аталган, шулай итеп юнаннар илен әрмәннәр «Hunastan» (Հունաստան), гарәпләр «әл-Юнан», төрки халыклар Греция (Yunanstan) дип йөртә.
Юнан теле
IV гасырда аттик сөйләше нигезендә бердәм әдәби юнан теле барлыкка килә.
Юнаннар Финикия әлифбасын үзләштереп, бераз үзгәртеп, бүгенге юнан әлифбасын булдыра. Юнан әлифбасы нигезендә Кирилл әлифбасы ясалган.
Дин
Күпчелек юнаннар православ христианнар, Ислам динен кабул иткән Византиядәге юнаннар төрекләргә әйләнгән.
Исемнәр
Күп кенә славян, яһүд һәм башка исемнәре юнаннардан килгән: Авраам (Αβραάμ) – Абрам, Алексиос (Αλέξιος) – Алексей, Александрос (Αλέξανδρος) – Александр,Анастасиос (Αναστάσιος) - Анастас, Андреас (Ανδρέας) – Андрей, Антониос (Αντώνιος) – Антон, Артемиос (Αρτέμιος) – Артемий, Афанасиос (Αθανάσιος) – Афанасий, Василиос (Βασίλειος) – Василий, Власиос (Βλάσιος) – Влас, Гавриил (Γαβριήλ) – Гавриил, Георгиос (Γεώργιος) – Георгий, Герасимос (Γεράσιμος) – Герасим, Григориос (Γρηγόριος) – Григорий, Давид (Δαυϊδ) – Давид, Даниил (Δανιήλ) – Даниил, Димитриос (Δημήτριος) – Дмитрий, Дионисиос (Διονύσιος) – Денис, Дорофеос (Δωρόθεος) – Дорофей, Эвдокимос (Ευδόκιμος) – Евдоким, Элиссеос (Ελισσαίος) – Елисей, Эрмолаос (Ερμόλαος) – Ермолай, Эвсевиос (Ευσέβιος) – Евсей, Эвтимиос – Ефим, Захариас (Ζαχαρίας) – Захар, Зиновиос (Ζηνόβιος) – Зиновий, Игнатиос (Ιγνάτιος) – Игнатий, Иоаннис (Ιωάννης) – Иван, Илиас (Ηλίας) – Илья, Исаиас (Ησαΐας) – Исайя, Исаак (Ισαάκ) – Исаак, Исидорос (Ισίδωρος) – Сидор, Иосиф (Ιωσήφ) – Иосиф, Карпос (Κάρπος) – Карп, Кириллос (Κύριλλος) – Кирилл, Космас (Κοσμάς) – Кузьма, Константинос (Κωνσταντίνος) – Константин, Корнилиос (Κορνήλιος) – Корнелий, Илларион (Ιλαρίων) – Ларион, Лаврентиос (Λαυρέντιος) – Лаврентий, Лазарос (Λάζαρος) – Лазарь, Лукас (Λούκας) – Лука, Матфеос (Ματθαίος) – Матвей, Макариос (Μακάριος) – Макарий, Максимос (Μάξιμος) – Максим, Маркос (Μάρκος) – Марк, Михаил (Μιχαήλ) – Михаил, Мирон (Μύρων) – Мирон, Моисис (Μωυσής) – Моисей, Назариос (Ναζάριος) – Назар, Нестор (Νέστωρ) – Нестор, Никитас (Νικήτας) – Никита, Николаос (Νικόλαος) – Николай, Никифорос (Νικηφόρος) – Никифор, Никон (Νίκων) – Никон, Наум (Ναούμ) – Наум, Павлос (Παύλος) – Павел, Пахомиос (Παχώμιος) – Пахом, Петрос (Πέτρος) – Пётр, Романос (Ρωμανός) – Роман, Иродион (Ηρωδίων) – Родион, Саввас (Σάββας) – Савва, Самуил (Σαμουήλ) – Самуил, Сампсон (Σαμψών) – Самсон, Сергиос (Σέργιος) – Сергей, Сильвестрос (Σίλβεστρος) – Сильвестр, Силас (Συλάς) – Сила, Симеон (Συμεών) – Семён, Стефанос (Στέφανος) – Степан, Титос (Τίτος) – Тит, Тихон (Τύχων) – Тихон, Тимофеос (Τιμόθεος) – Тимофей, Фомас (Θωμάς) – Фома, Феодорос (Θεόδωρος) – Фёдор, Феодотос (Θεόδοτος) – Федот, Феодосиос (Θεοδόσιος) – Федосей, Феофилактос (Θεοφύλακτος) – Филат, Филиппос (Φίλιππος) – Филипп, Фокас (Φωκάς) – Фока, Флорос (Φλώρος) – Фрол, Харитон (Χαρίτων) – Харитон, Яковос (Ιάκωβος) – Яков, Юстинос (Ιουστίνος) – Юстин.
Ренкенберге
Ренкенберге — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4394
NGC 4394 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Брод-Топ-Сити (Пенсильвания)
Брод-Топ-Сити  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лезерешть (Горж)
Лезерешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Реннау
Реннау — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4395
NGC 4395 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗылар (Акөрен)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акөрен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мальваль-ан-Веркор
Мальваль-ан-Веркор (Malleval-en-Vercors) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,10 км².
Реппенштедт
Реппенштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наил Байбурин
Наил Байбурин (Наил Габдулла улы Байбурин; 1956―2015) — рәссам, перфоманс режиссёры, БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1989). «Чыңгыз хан» иҗат төркеме әгъзасы. Театр әһелләре берлеге (1986), РФ рәссамнар берлеге (1991) әгъзасы.
Манс (Изер)
Манс (Mens) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Наил Байбурин
Тәрҗемәи хәле
1956 елның 17 июлендә Уфада туган. Әтисе – язучы Габдулла Байбурин, Чишмә районы Сәфәр авылыннан, әнисе Благовар районы Каргалы авылыннан.
Манс (Изер)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,29 км².
Наил Байбурин
Тәрҗемәи хәле
Урта мәктәпне, Уфа дәүләт сәнгать институтының сәнгать бүлеген тәмамлаган (1980).
Иҗаты
Сынлы сәнгать остасы, сценограф, ассамбляж һәм инсталляция рәссамы. Рerformanceлар режиссеры. Иҗади проектларга нигез салуы белән билгеле. Эрнст Сәетов шәкерте. Утыздан артык спектакльгә (курчак театры һ.б. театрларда) сәхнә бизәлеше әзерли.
Әсәрләре
«Хәтеремнең коесы», «Тәңре күләгәсе», «Тамга», «Афродита».
Күргәзмәләре
1981 елдан республика, халыкара күргәзмәләрендә катнаша.
Броквей (Пенсильвания)
Броквей  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зебра
Зебралар иң элек утлаучы хайваннар булып санала һәм түбән сыйфатлы үсемлекләр белән туклана ала. Гадәттә, аларны арысланнар аулый. Куркыныч янаганда, зебралар кача, шулай ук тешләргә һәм тибенергә мөмкин. Төрле зебраларның иҗтимагый тәртибе аерылып тора. Бурчелла һәм тау зебрасы тотрыклы гаремнарда яшәсә, Греви зебрасы берүзе яки иркен көтүләрдә яши. Гаремлы төрләрдә ана атлар гарем атлары белән генә парлаша, ә Греви зебралары ана атларны җәлеп итә торган территорияләр булдыра. Зебралар төрле тавышлар чыгарып, төрле позалар һәм мимика кулланып аралаша. Зебралар бер-берсенең йонын чистартып, социаль бәйләнешләрен ныгыта.
Зебраларны буй сызыклары буенча тиз танып була. Алар Африкада һәм башка континентларда сәнгатьтә һәм хикәяләрдә еш искә алына. Тарих дәвамында зебралар экзотик хайваннар булып саналган, ләкин, атлардан һәм ишәкләрдән аермалы буларак, алар беркайчан да өй хайваннары булмаган. Халыкара табигатьне саклау оешмасы (IUCN) Греви зебрасы — куркыныч астында, тау зебрасы — зәгыйфь һәм Бурчелла зебрасы куркыныч астында дип саный. Квагга, Бурчелла зебрасының бер төре, XIX гасырда юкка чыккан. Шуңа да карамастан, зебраларны төрле урыннарда табарга мөмкин.
Хаҗылар (Бозкыр)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лезерешть (Мошоая, Арджеш)
Лезерешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4396
NGC 4396 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ресум
Ресум — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җигүле транспорт
Җигүле транспорт - рельссыз йөк (пассажир) транспортның бер төре, транспортны ( арбаны ) хайваннар йөртә. Ат, үгез, буйвол, ишәк, качыр, этләр, болан (һәм хәтта сарык, тәвә, фил, лама, дөя, жираф һәм башкалар) хайваннар йөк тартучы көч буларак кулланыла. Тәгәрмәчле һәм чаналы төрләре бар.
Җигүле транспортны чикләү
Signл билгеләре һәм сигналлары буенча Вена конвенциясе нигезендә, юлда атлы һәм йөк йөртә торган транспорт хәрәкәтен тыйган билге бар. Мондый билге торган юллардан шулай ук мал көтүе йөртү дә тыела
Тарихы
XIX гасыр урталарына кадәр җигүле транспорт җир өсте транспортының төп төре булган; XIX гасыр урталарында тимер юллар, һәм XX гасыр башында машиналар киң таралган, ләкин җигүле транспорт Икенче бөтендөнья сугышына кадәр мөһим транспорт төре булып калган, аннан соң ул моторлы транспорт  белән кысырыклап чыгарылган.
Рәсәйнең төньягында, чана этләре боланнар һәм атлар урынына 1960-нчы еллар уртасына кадәр киң кулланылган. Эт чаналарын җирле халык кына түгел, ә барлык дәүләт хезмәтләре, шул исәптән чик гаскәрләре, почта хезмәте һәм фәнни экспедицияләр дә кулланган.
Күпчелек туристик шәһәрләрдә туристларны йөртү өчен ат арбалары кулланыла.
Хаҗылар (Чубук)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Марколлен
Марколлен (Marcollin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,69 км².
Бруквилл (Пенсильвания)
Бруквилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рётгесбюттель
Рётгесбюттель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4398
NGC 4398 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Бруквилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 4398
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бруквилл (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4397
NGC 4397 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ретем
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брукгейвен (Пенсильвания)
Брукгейвен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марнан
Марнан (Marnans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,60 км².
Хаҗылар (Гөлбашы)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гөлбашы илчесенә караган бер авыл (köy).
Брюин (Пенсильвания)
Брюин  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4399
NGC 4399 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Марат Садыйков (1970)
Бу Казан табибы турында мәкалә, Ташкент рәссамы турында моннан укыгыз
Марат Садыйков, Марат Наил улы Садыйков (1970 елның 27 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Буа ― 2023 елның 29 гыйнвары, РФ, ТР, Казан) — табиб, ТР сәламәтлек саклау министры (2018 елның 14 февраленнән 2023 елның 29 гыйнварына кадәр), медицина фәннәре кандидаты (1999), Татарстанның атказанган табибы, Татарстанның Дәүләт премиясе лауреаты (фән һәм техника өлкәсендә). Татарстанның IV (2009-2014), V (2014-2019) чакырылыш  Дәүләт Шурасы депутаты.
Тәрҗемәи хәле
1970 елның 27 гыйнварында Буада туган. «Балалар табибы» белгечлеге буенча Казан дәүләт медицина институтын тәмамлаган (1993). Ординатураны поликлиник педиатрия кафедрасында үткән. Чыгарылыштан соң кафедрада ассистент булып эшләргә калдырылган. 1999 елда ул сәламәтлек саклауны оештыру темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклаган.
Вафаты
2023 елның 29 гыйнварына каршы төндә Казанда 53 яшендә вафат. Мәрхүмне Казанның Тынычлык бистәсендәге зиратта җирлиләр.
NGC 4400
NGC 4400 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Марсийоль
Марсийоль (Marcilloles) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,50 км².
Рецлинген (Түбән Саксония)
Рецлинген  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рехтсупвег
Рехтсупвег — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗылар (Дурсунбей)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Риббесбюттель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марсьё
Марсьё (Marcieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,97 км².
NGC 4401
NGC 4401 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Риде
Риде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайоминг (Пенсильвания)
Вайоминг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лезерешть (Скиту-Голешть, Арджеш)
Лезерешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Азиза
Азиза Мөхәммәдова, Азиза Габдерәхим кызы Мөхәммәдова (Aziza Abdurahimovna Muhamedova, Азиза Абдураҳимовна Муҳамедова), күбрәк Ази́за исеме белән билгеле (1961 елның 10 апреле, ССРБ, Үзбәкстан ССР, Ташкент) — ССРБ, Үзбәкстан һәм Россия эстрада җырчысы, җырлар авторы.
Тәрҗемәи хәле
1961 елның 10 апрелендә Ташкентта һөнәри музыкантларның өч балалы гаиләсендә төпчек бала булып туган. Пешекчеләр нәселеннән чыккан, милләте белән яртылыш үзбәк, яртылаш уйгыр, композитор, Үзбәкстан ССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1975) булган әтисе Габдерәхим Мөхәммәдов (1923—1980) Азизага 15 яшь вакытта вафат. Сембер өлкәсе Иске Кулаткы бистәсеннән татар милләтле әнисе Рәфика (Хәйдәрова, 1924—2015) Үзбәкстан ССР дәүләт академик хор капелласы солисты, музыка мәктәбендә укыткан, дирижер булган.
Азиза 16 яшендә Ташкентның «Садо» вокаль-инструменталь ансамблендә җырлый башлаган. тәмамлаган (1988).
1989 елда җырчы Ташкенттан Мәскәүгә күчеп килә, башкалада аның соло карьерасы башлана. Аңа популярлык үзенең «Синең елмаю» («Твоя улыбка») җыры аша килә, әлеге җыр шунда ук хитка әверелә. Шул ук елны Азиза үзенең «Aziza» исемле дебют альбомын чыгара.
1991 елның 6 октябрендә, Санкт-Петербургның «Юбилейный» спорт сараенда җырчы һәм аның тән сакчысы катнашында булган сәхнә арты бәрелешендә автор-башкаручы (1956—1991), Азиза музыкаль тормыштан төшеп кала. Җырчыны кагу башлана, телеканаллар аңа бойкот игълан итә, кинода төшүгә чакырулар туктала, шоу-бизнес кешеләре аннан читләшә, чараларга чакырмый башлый. Җырчыны Иосиф Кобзон, Алла Пугачева, Илья Резник һәм Ирина Понаровская гына яклый.
1993 елда «Мәхәббәтең өчен» (За свою любовь, А. Иванов — А. Девяткин) җыры белән «Ел җыры» Россия телевизион фестиваленең финалына чыга.
1995 елда эстрадага яңа җырлары белән кире кайта. 1997 елда аның «Барысы да яки берни дә» (Всё или ничего) дигән яңа альбомы чыга.
1999 елда композитор һәм продюсер (Анастас Алексей улы Микоян, 1951) белән хезмәттәшлек итә башлый. Нәтиҗәдә, аның репертуарында көнчыгыш музыка йогынтысы булган поп-рок стилендәге җырлар барлыкка килә.
2006 елда «Главный герой» программасында беренче тапкыр ИгорьТальковның улы җырчы (кече Игорь Тальков, 1981) белән «Этот мир» җырын бергә башкара.
2015 елда «Беренче канал»да «Точь-в-точь» телевизион тамашасының икенче сезоны җиңүчесе була.
2015 елның 6 октябрендә Сочида 14нче Халыкара «Новая волна» яшь башкаручылар конкурсының гала-концертында «Проще не понять» җыры белән катнаша.
2016 елның сентябреннән — «Точь-в-точь» тамашасының суперсезонында катнашучы.
Шәхси тормышы
Баласы юк.
2000-еллар башында Азиза ислам диненнән православие диненә күчкән (чукынгач алган исеме — Анфиса).
Ринге (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Масьё (Изер)
Масьё (Massieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,46 км².
NGC 4402
NGC 4402 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗылар (Бүюкорһан)
Хаҗылар (Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сергей Юдин (хирург)
Сергей Сергеевич Юдин (27 сентябрь (9 октябрь) 1891, Мәскәү - 12 июнь 1954, Мәскәү) - совет галиме-хирургы, РСФСРның атказанган галиме (1943), СССР Медицина Фәннәр Академиясе академикы (1944), Н.В.Склифосовский Ашыгыч медицина тикшеренүләре институтының баш хирургы, А.В. Вишневский тикшеренү хирургиясе институты директоры. Ленин (1962) һәм Сталин (1942, 1948) премиялары лауреаты.