cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бадолато Марина (Катанцаро)
Бадолато Марина  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бадолато Марина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CDC34
CDC34 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Корте де Кортези (Кремона)
Корте де Кортези  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Корте де Кортези Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 4066
IC 4066 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Тхоржовице
Тхоржовице (Tchořovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Какпак (Түркестан өлкәсе)
Какпак (Қақпақ) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әсгать Шәйхетдинов
Әсгать Шәйхетдинов – татарча көрәш остасы, Россиянең атказанган тренеры (1970), Россиянең (2006) һәм Татарстанның (1986) атказанган физик культура хезмәткәре.
Шәйхетдинов Әсгать Шәйхетдин улы 1932 елның 1 декабрендә Мәскәү өлкәсендәге Клин шәһәрендә туа. Гаиләләре белән Казанга күченгәч, «Динамо» җәмгыятендә Николай Моряшичев җитәкләгән секциядә ирекле көрәш белән шөгыльләнә башлый. СССР чемпионатында бронза медаль яулый (1955), РСФСР халыклары спартакиадасы чемпионы (1956). Дүрт халыкара бәйгедә җиңүче.
«Спартак» җәмгыятендә тренер һәм Казан авыл хуҗалыгы институтында доцент булып эшләгәндә 30дан артык СССРның спорт остасын, егермеләп милли көрәш остасын тәрбияләде. Алар арасында Виктор Маркелов, Владимир Копошкин, Геннадий Митин, Илгиз Миңнуллин, Иван Бәширов, Рәшит Сәмигуллин, Рафис Насыйбуллин кебек танылган көрәшчеләр бар.
2005 елдан башлап Казанда атказанган тренерлар Ш. Шәйхетдинов һәм М. Сәхабетдинов бүләкләренә бәйге оештырыла.
«Россиядә Олимпия хәрәкәтен үстерүдәге хезмәтләре өчен» мактаулы билгесе белән бүләкләнде (2004). Казан шәһәренең мактаулы шәһәрдәше (2009).
IC 4067
IC 4067 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Сераперо I (Рагуза)
Сераперо I — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сераперо I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Папачо (Напуль)
Папачо — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Папачо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бадоне ди Сото (Пяченца)
Бадоне ди Сото  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Шиһап Рамазанов
Шиһап Рамазанов – күренекле педагог һәм мәшһүр тел белгече.
Бадоне ди Сото (Пяченца)
Географиясе
Бадоне ди Сото Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шиһап Рамазанов
Тәрҗемәи хәл
1930-1932 елларда Ш.Рамазанов Әстерхан педагогия техникумында татар теле һәм әдәбияты фәннәрен укыта.
Педагоглык һәм фәнни эшкә сәләтен, тырышлыгын күреп, югары оешмалар аны Казан педагогия институтына аспирантурага укырга җибәрәләр. 1934 елда аспирантура курсын уңышлы тәмамлагач, яшь галимне шул ук институтта татар теле кафедрасында эшкә калдыралар. Ул 1934-1937 елларда Казандагы марксизм-ленинизм институтында да яшьләргә белем бирә.
1923 елда аның беренче баскыч авыл мәктәпләренең 3-4 сыйныфларында туган якны өйрәнүгә багышланган «Түбән Идел буе», 1930 елда «Зурлар өчен яңалиф сабаклары» дигән кулланмалары, 1931 елда «Ана теле программасы» дөнья күрә. 1934 елда исә «Педагогия техникумнары өчен татар теле һәм методикасы программалары»н, 1939 елда «Тулы булмаган урта һәм урта мәктәпләр өчен татар теле һәм әдәби уку программалары»н төзеп бастыра. Ш.Рамазановның Х.Хисмәтуллин белән бергә 1940 елда язган кирилл әлифбалы «Татар теле грамматикасы» (фонетика, морфология) дигән дәреслекләре шактый еллар дәвамында җидееллык мәктәпләрдә стабиль дәреслек буларак хезмәт итте. Ватан сугышы елларында Ш.Рамазанов Казан дәүләт университетында тел курсын алып бара һәм гомуми тел белемен дә укыта.
1942-1948 елларда ул Тел, әдәбият һәм тарих институтында өлкән гыйльми хезмәткәр булып эшли. Филология буенча теоретик хезмәтләрнең күп һәм әһәмиятле булуын исәпкә алып, аңа филология фәннәре кандидаты дигән гыйльми дәрәҗә һәм доцент исеме бирелде.
Яшь буынга белем-тәрбия бирү өлкәсендә һәм фәнгә фидакяр хезмәт иткән талантлы педагог, актив җәмәгать эшлеклесе, күренекле тел галиме Ш.Рамазанов 1948 елның октябрендә арабыздан китте.
Фәнни эшчәнлеге
Ш.Рамазанов алып барган фәнни тикшеренүләр күпкырлы. Киң диапазонлы галим татар әдәби теленең үсеше, формалашу тарихы, тел культурасы мәсьәләләренә карата җитди хезмәтләр тудыра. Мәшһүр тел белгече һәм лексикография өлкәсендә дә шактый эз калдырган галим. Ул терминологик сүзлекләр төзүдә актив эшләгән телчеләрнең берсе. «Тел белеме буенча терминнар һәм әйтелмәләр сүзлеге» турыдан-туры аның катнашлыгында эшләнде. «Русча-татарча хәрби терминнар сүзлеге»н төзүдә дә аның хезмәте бик зур. Тик бу хезмәт, кызганычка каршы, дөнья күрә алмый калды.
Чыганак
Исламов Ф.Ф. [http://gabdullatukay.ru/tat/index.php?option=com_content&task=view&id=1744&Itemid=102 Мәгърифәт, әдәбият һәм тарих сукмаклары буйлап. — Казан, 2002.]
Какпансор
Какпансор (Қақпансор) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
CDC37
CDC37 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ягҗылар (Адапазары)
Ягҗылар (Yağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чаталкая (Токат)
Чаталкая (Çatalkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Техас Крудас (Куахиникуилапа)
Техас Крудас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Ла Паротита (Арселия)
Ла Паротита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Техас Крудас (Куахиникуилапа)
Географиясе
Техас Крудас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Ла Паротита (Арселия)
Географиясе
Ла Паротита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Техас Крудас (Куахиникуилапа)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
IC 4068
IC 4068 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Паротита (Арселия)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Корте де Марки (Падова)
Корте де Марки  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Папили Лингва д'Ока (Рим)
Папили Лингва д'Ока — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Корте де Марки (Падова)
Географиясе
Корте де Марки Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Ла Паротита (Арселия)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Папили Лингва д'Ока (Рим)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корте де Марки (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Паротита (Арселия)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
У Слоупу
У Слоупу (U Sloupů) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Ла Паротита (Арселия)
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
У Слоупу
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Фраксионамьенто эль Параисо (Сан Франсиско дел Ринкон)
Фраксионамьенто эль Параисо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фраксионамьенто эль Параисо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Збраславец
Збраславец (Zbraslavec) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Фаха (Санта Катарина)
Ла Фаха — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Фаха Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Сераперо II (Рагуза)
Сераперо II — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сераперо II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CDC37L1
CDC37L1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Какпатас
Какпатас (Қақпатас) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
IC 4069
IC 4069 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Корте де Морта (Верона)
Корте де Морта  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Корте де Морта Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Папиньо (Терни)
Папиньо — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Дурасно (Косио)
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
IC 4070
IC 4070 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
CDC40
CDC40 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Серапияна (Маса-Карара)
Серапияна — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ягҗылар (Акъязы)
Ягҗылар (Yağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бадони (Кунео)
Бадони  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Убислав
Убислав (Úbislav) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ла Паротита (Зиватанехо де Азуета)
Ла Паротита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Убислав
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Корте ди Дая (Парма)
Корте ди Дая  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Убислав
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Паротита (Зиватанехо де Азуета)
Географиясе
Ла Паротита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Корте ди Дая (Парма)
Географиясе
Корте ди Дая Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Ла Паротита (Зиватанехо де Азуета)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
IC 4071
IC 4071 —  чикләрендә урнашкан.
Папияго (Павия)
Папияго — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Папияго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Фраксионамьенто эль Пато, Лома дел Лаурел (Леон)
Фраксионамьенто эль Пато, Лома дел Лаурел — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фраксионамьенто эль Пато, Лома дел Лаурел Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Збраславице
Збраславице (Zbraslavice) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фраксионамьенто эль Пато, Лома дел Лаурел (Леон)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Збраславице
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Фраксионамьенто эль Пато, Лома дел Лаурел (Леон)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Каламкарасу
Каламкарасу (Қаламқарасу) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Техерия (Кечултенанго)
Техерия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Техерия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
IC 4072
IC 4072 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Техерия (Кечултенанго)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Чаталкөпрү (Ардахан)
Чаталкөпрү (Çatalköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ардахан илчесенә караган бер авыл (köy).
Техерия (Кечултенанго)
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
CDC42BPA
CDC42BPA —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бадони (Пяченца)
Бадони  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бадони Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Серапрета (Авелино)
Географиясе
Серапрета Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Дурасно, Ранчо (Ринкон де Ромос)
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Убло
Убло (Úblo) — Чехиянең Моравия-Силезия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Калачи (Акмола өлкәсе)
Калачи (Калачи) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Папияно (Арецо)
Папияно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Калачи (Акмола өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ла Фаха (Юририя)
Ла Фаха — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Фаха Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Бадуалга (Олбия-Темпио)
Бадуалга  — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корте Дори (Пиза)
Корте Дори  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Корте Дори Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 4073
IC 4073 —  чикләрендә урнашкан.
Ягҗылар (Чине)
Ягҗылар (Yağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 4073
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
CDC42EP1
CDC42EP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Серарола (Маса-Карара)
Географиясе
Серарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Чаталлы (Эмирдаг)
Чаталлы (Çatallı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (köy).
IC 4074
IC 4074 —  чикләрендә урнашкан.
Корте е Козта (Верчели)
Корте е Козта  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Корте е Козта Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CDC42EP2
CDC42EP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Уборско
Уборско (Úborsko) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сасово районы
Сасово муниципаль районы (Сасовский район) — Рязань өлкәсенең көнчыгышындагы муниципаль район. 1965 елда нигезләнгән. Мәркәзе — Сасово шәһәре (район эченә керми).
Халык
Халык саны 18 499 кеше (2010). Милли состав: руслар — 90,8 %, мордва — 3,4 %, татарлар — 1,8 % (2002).
Идарә-җир төзелеше
Район эченә 15 авыл җирлеге керә :
Транспорт
Район аша Мәскәү һәм Куйбышев тимер юлы үтә. 2 өлкәара, 3 шәһәрара һәм 8 шәһәр яны автобус маршруты йөри.
Папияно (Пистоя)
Папияно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Папияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Калаш
Калаш (Қалаш) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Збрашин
Збрашин (Zbrašín) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Паротита (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Ла Паротита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Паротита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
CDC42EP3
CDC42EP3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ягҗылар (Ефелер)
Ягҗылар (Yağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 4075
IC 4075 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Бадье (Пиза)
Бадье  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бадье Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Серати Инфериоре (Савона)
Серати Инфериоре — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 4076
IC 4076 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Техерия (Эдуардо Нери)
Техерия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Техерия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Фраксионамьенто эль Пино, Камино а ла Педрера (Леон)
Фраксионамьенто эль Пино, Камино а ла Педрера — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фраксионамьенто эль Пино, Камино а ла Педрера Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал (Санта Катарина)
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Убоч
Убоч (Úboč) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал (Санта Катарина)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Корте Каведон (Ровиго)
Корте Каведон  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал (Санта Катарина)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Убоч
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал (Санта Катарина)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Корте Каведон (Ровиго)
Географиясе
Корте Каведон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Ла Фаха дел Мескитал, Эль Мескитал (Санта Катарина)
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Корте Каведон (Ровиго)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Убоч
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Эль Эден (Ринкон де Ромос)
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Папияно (Перуҗа)
Папияно — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Папияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Калбатау
Калбатау (Қалбатау) — Казакъстанның көнчыгышында урнашкан авыл. . 2022 елның 8 июненнән ― яңа оештырылган Абай өлкәсе Жарма районының административ үзәге.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Баесе (Верона)
Баесе  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Баесе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
CDC42EP4
CDC42EP4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Чаталлы (Дэлиҗе)
Чаталлы (Çatallı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Миңгол Галиев
Миңгол Вәгыйз улы Галиев — татар җырчысы, тенор, мөгаллим, Татарстанның халык артисты.
Тормыш юлы
Миңгол Вәгыйз улы Галиев 1941 елның 27 августында Татарстан Республикасының Мамадыш районы Иске Комазан авылында дөньяга килгән.
Казан дәүләт консерваториясенең вокал факультетын тәмамлаган, танылу алган җырчы (тенор) Миңгол Галиевның төрле елларда исеме алыштырылган Казан дәүләт педагогика университетының музыка факультетында күп еллар педагогик, фәнни хезмәтләр (алар 50дән артык) белән бергә концерт һәм музыкаль-агарту эшчәнлеге алып баруы, музыкаль конкурсларда жюрида эшләве мәгълүм. Аның шәкертләренең күпчелеге республика, Бөтенроссия, халыкара дәрәҗәдә лауреатлар һәм дипломантлар булды, мактаулы исемнәр бирелде.
Татарның җыр сәнгате үсешенә үзеннән зур өлеш керткән Миңгол Галиевның җырлавын, ә аның репертуарында композиторларыбыз һәм халкыбыз иҗат иткән 800дән артык әсәр, Мәскәү, Петербург, Уфа, Әстерхан, Ижау, Пермь, Екатеринбург, Саранск, Ухта, Воркута, Омск, Ырынбур һәм илебезнең Татарстаннан читтәге бик күп төбәкләрендә, шулай ук Бакы, Кишенәү, Таллинн кебек якын чит илләр башкалаларында ишетеп, үзен шәхсән күреп беләләр. Гастрольләр белән ул төрле елларда Чехословакия, Төркия, Япония, Болгария, Румыния, Швеция илләренә булган. Фондларда исә аның башкаруында йөздән артык татар җыры, мөнәҗәтләр саклана.
Милли музыкаль сәнгатьтә якты эз калдырган Сара Садыйкова, Бату Мулюков, Салих Сәйдәшев, Габдулла Рәхимкулов, Таһир Якупов, Рахилә Мифтахова кебек фидакяр затларыбызга багышланган фәнни мәкаләләре Миңгол Галиев авторлыгында басылып чыгуын да әйтеп үтү урынлы.
Гаиләсе
Хатыны Фәния (Федосия), фельдшерлык һөнәрен үзләштергән, Красноярск краенда авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган зоотехник.
Балалар:
Калгандария
Калгандария (Қалғандария) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
IC 4077
IC 4077 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Серато (Җенова)
Серато — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Серато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Энканто (Пабельон де Артеага)
Эль Энканто — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
CDC42EP5
CDC42EP5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бербер телләре
Бербер (бербер-ливия) телләре — берберларның телләре, бербер-гуанч гаиләсеннән бербер-гуанч телләре гаиләсе төркеменең берсе, ул афразий макрогаиләсенең афразий теленә керә. Икенче төркемгә аз өйрәнелгән гуанч (канар) телләре карый, алар бербер телләренең бер тармагы булуы ихтимал. Сөйләшүчеләрнең гомуми саны төгәл билгеле түгел һәм 17 млн кешедән 25 млн-га кадәр дип күзаллана.
Таралуы
Бербер телләре Төньяк Африка биләмәләре буйлап Урта диңгез ярларыннан алып көньякта Сенегал һәм Нигерия елгаларына кадәр һәм Атлантик ярларыннан көнчыгышта Көнбатыш Мисырга кадәр таралган. Алар түбәндәге илләрдә дә бар:
Соңгы чор миграцияләр нәтиҗәсендә бу телдә сөйләшүчеләрнең бер өлеше Израилдә (еврей-бербер диалекты) Һәм Франциядә килеп чыккан.
Иң тәүге тарих
Бүләбербер-гуанч аларга якын бүләчад һәм бүләегипет телләрендә сөйләшүчеләр безнең эрага кадәр 6000 елда Нил киңлекләрендә килеп чыккан, соңыннан көнбатышка юнәлгәннәр (Бу Сахара тасвирламаларында чагылыш тапкан). Безнең эрага кадәр 3000 елның башыннан бүләбербер-ливийлар Мисырның көнбатыш күршеләре итеп танылу алган (Иске Патшалык текстларында һәм Мисыр сәнгатендә). Хәзерге бербер телләренең борынгы теле безнең эрага кадәр 2000 елның азагында диңгез халкының һәм мисырларның союздаш-ливийларның зур җиңелүләреннән соң бүленгән, үзләре эзеннән Мисыр чикләрендәге ливий ыруларын өлешчә ияртүләре һәм аларның көнбатыш һәм көньяк-көнбатыш юнәлештә таралуы мөмкин. Урта диңгез яр буйларын колонизацияләгәннән соң, алар VII—XI гасырларда өлешчә гарәпләр тарафыннан кысрыкланган, өлеше белән гарәп телене күчкән.
Төркемләү
Көнбатыш, төньяк һәм көньяк тармаклар гомуми танылу белән аерылган; көнчыгыш-бербер телләренә карата төрле карашлар бар. Мәгълүматлар бик аз сакланган борынгы ливия телләре аерым карала. Конфессиаль билге буенча еврей-бербер диалекты аерыла. Гомуми алганда, 45 тирәсе тере һәм берничә үле тел булуы билгеле.
Корте Казела (Мантова)
Корте Казела  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бербер телләре
Көнбатыш тармак
Көнбатыш бербер тармагы бер телне — зенаганы үз эченә ала (сөйләшүчеләр саны — 200-300 кеше, Мавританиянең көньяк-көнбатышында һәм, Сенегалның төньяк-көнбатышында таралуы мөмкин.
Корте Казела (Мантова)
Географиясе
Корте Казела Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бербер телләре
Төньяк тармак
Төньяк тармак 3 тел төркеменә бүленә:атлас, зенет һәм кабиль. асыл, зент һәм кабил.
Көньяк (туарег) тармак
Туарег тармагы телләре үзәк Сахарада таралган (Алжир, Мали, Нигер, Ливия, Буркина-Фасо, Нигерия, Чад) һәм 1,9 млн сөйләшүче дип исәпләнә. Алар өч төркемгә бүленә, *z рефлексларга ярашлы (өлешчә үзатамасына *tămāzəq) sha (тамак дип аталалар, көньяк-көнбатыш), za (тамак, көньяк-көнчыгыш) һәм ha (тамак, төньяк).
Борынгы Ливия телләре
Бербер телләренә 3 һәйкәл төркемендәге үле борынгы ливия: безнең эрага кадәр 1000 еллар ахырына — безнең эраның 1000 елының тәүге яртысына караган феццан-триполитан, көнбатыш-нумидий һәм көнчыгыш-нумидий телләрен кертәләр. Борынгы ливий язуы белән язылган, берничә язу латин язуы белән эшләнгән.
Язу
Борынгы ливий язмасына бердәнбер башлангыч бербер алфавиты керә, ул безнең көннәргә туарегларыннан килеп җиткән — тифинаг язмасы. Соңгы вакытта аны төньяк бербер телләре өчен кулланырга тырышалар, Мароккода өлешчә рәсми рәвештә мәктәптә укыту кертелгән. Алжирда латин язмасы популяр (бигрәк тә кабил теле өчен), ул шулай ук Нигерда һәм Малида рәсми санала. Урта гасырларда бербер телләре өчен кулланылган гарәп теле хәзер нигездә Мароккода һәм Ливиядә саклана.
Папокия (Потенца)
Папокия — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Папокия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Фраксионамьенто эль Рефухио (Абасоло)
Фраксионамьенто эль Рефухио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фраксионамьенто эль Рефухио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ягҗылар (Бигадич)
Ягҗылар (Yağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
CDC42SE1
CDC42SE1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 4078
IC 4078 —  чикләрендә урнашкан.
Ла Паротита (Коюка де Каталан)
Ла Паротита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Паротита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Сераучели (Рагуза)
Сераучели — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сераучели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Збудов (Дивчице)
Збудов  (Zbudov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Чаталлыкаракоюнлу (Дэлиҗе)
Чаталлыкаракоюнлу (Çatallıkarakoyunlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Калгансыр (Келес районы)
Калгансыр (Қалғансыр) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
IC 4079
IC 4079 —  чикләрендә урнашкан.
CDC42SE2
CDC42SE2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пара (Кунео)
Пара — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корте Казтелацо (Мантова)
Корте Казтелацо  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Корте Казтелацо Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Убочи (Долни Жандов)
Убочи  (Úbočí) — Чехиянең Карловы Вары крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.