cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Франция
Географик мәгълүмат
Илнең иң биек ноктасы — Монблан тавы (диңгез дәрәҗәсеннән 4810 м биеклек), иң түбән ноктасы — Рона елгасы дельтасы (диңгез дәрәҗәсеннән 2 м түбән). Иң озын елагалар: Луара (1020 км), Рона (812 км), Сена (775 км), Гаронна (650 км). Урманнар ил территориясенең 27 %-ын били.
Рельеф
Очлы башлы түбәләр, кыялар, кар һәм бозлыклар патшалыгы булган биек таулар — бөтен дөньяга танылган туризм һәм альпинизм районнары.
Климат
Франциянең кыйтга өлешендә климат уртача диңгезле, көньякта субтропик. Җәй көннәре гадәттә эссе һәм коры, июль аенда уртача температура + 23-25 градусны тәшкил итә. Шул вакытта гыйнвар аенда исә уртача температура + 7-8. Кыш көннәре өчен яңгырлар табигый.
left|250px|thumb|[[Сена елгасы, Париж]] Атлантик океан йогынтысы көнбатышта ныграк сизелә. Монда болытлы көннәр еш була, океан җиле хөкем сөрә. Урта диңгез буенда исә җәй эссе һәм коры, кыш җылы һәм дымлы була. Биредә зур курорт районы урнашкан.
Явым-төшем саны якынча 600—1000 мм. Таулы районнарда бу күрсәткеч 2000 мм-дан да югарырак булырга мөмкин.
Флора һәм фауна
Терлек арасында боланнар һәм төлкеләрне аерып була. Альп төбәгендә кыр кәҗәләре яши, урман эчләрендә кыргый кабаннар сакланган. Франциядә күп санлы кош төрләре яши. Рептилияләр сирәк очрый, елланнар арасында бары тик бер агулы елан бар — кара елан. Диңгезләрдә күпсанлы балык төрләре яши: тәрәч балыгы, тунец, сельдь, скумбрия, камбала һ.б.
Франциянең милли парклар системасы тугыз парктан тора, алар илнең Европа өлешендә һәм диңгез арты җирләрдә урнашкан. Алар ил җиренең 2 %-ын тәшкил итә, елына паркларга 7 миллион кеше килә. Парклар Франциянең Милли парклар идарәсе тарафыннан идарә ителә. Иң зур парк Меркантур дип атала, анда 2 меңгә якын үсемлек үсә, алар арасында 200ләп үсемлек - юкка чыга торган үсемлекләр исемлегенә керә, 25 үсемлек - эндемиклар.
Борынгы Франция
right|250px|thumb|Ласко мәгарәсендә кыя рәсеме Б.э.к. 6—5 гасырларда Франция территориясенең зур өлешендә кельт кабиләләре (римллылар аларны галлар, дәүләтне Галлия дип атаганнар) яшәгән. Безнең эрага кадәр 600 елда Фокиядән килгән греклар Урта диңгез ярында Массалия колониясенә нигез салалар, хәзер бу Марсель шәһәре, шулай итеп ул Франциянең иң борынгы шәһәре булып тора. Якынча шул ук чорда күп кенә кельт кабиләләре хәзерге Франциянең төньяк өлешенә керә, ләкин аларның бу җирләрдә таралуы безнең эрага кадәр 5 һәм 3 гасырларда урын ала.
Б.э.к. 2 гасыр азагы — 1 гасыр утрасында Галлияне римлылар басып алганнар. Б.э. 2—4 гасырларда халык арасында христианлык таралган, романлаштыру нәтиҗәсендә латыйн теле кельт телләрне кысрыклап чыгарды. Римлылар баш күтәрүне булдырмас өчен җирле халыкны миграциягә мәҗбүр иткән, галлар төрле җирләргә таралган, вакыт узу белән алар Рим җәмгыятенә интеграцияләнгән.
Франк патшалыгы
left|250px|thumb|Бөек Карлны тәхеткә утырту 3—6 гасырларда Галлияне алман кабиләләре (вестготлар, бургундлар, франклар) басып алганнар һәм аның территориясендә берничә дәүләтне хасил иткәннәр. Алар арасында иң зурысы Франк дәүләте булган ("Франция" франклар исеменнән килеп чыккан). Каролинглар кодрәте Пипин патшасының улы Бөек Карл идарәсе вакытында иң көчле чорын кичерә. 771 елда Карл франк доменнарын берләштерә, Төньяк Италиядә Лангобардларны тар-мар итә (774), дәүләткә Баварияне куша (788), мөселман Испаниясе белән чикне көньякка, Барселонага кадәр күчерә (801), үзенә Түбән Саксонияне куша (804).
Каролинглар империясенең таркалуы (843) нәтиҗәсендә Көнбатыш Франк корольлыгы барлыкка килгән. 10 гасырдан дәүләт Франция дип атала башлаган.
Урта гасырлар һәм Яңа вакыт
Король хакимияте кискен көчезләнгән. IX гасырда викинглар Франциягә даими рәвештә һөҗүм итеп торалар, 911 елда алар Нормандия һерцоглыгына нигез сала. X гасырның азагында Франция ике дистә һерцоглыкка бүленгән булган, король хакмияте номиналь генә булып калган. 987 елда Капетинглар династиясе хакимияткә килә. Капетинглар хакимлеге тәре яулары, Францянең үзендә дини сугышлар, беренче парламент (Генераль штатлар) чакыру һәм Авиньон әсирлеге белән игътибарга лаек.
Франция белән Англия арасында булган Йөз еллык сугыш (1337—1453) нәтиҗәсендә эшләп чыгару һәм сәүдә кискен кимәйгән, халык массаларының әхвале авырайган, Жакерия (1358) һ.б. халык күтәрелешләр булып үткән. 15 гасырның икенче яртысында Франция икътисады аякка баскан, король хакимияте ныгый барган.
1477 елда Карл Кыю вафат булуы белән, Франция һәм Габсбурглар Бургунд җирләрен бүлүнең озак процессын башлап җибәргән, бу берничә сугышка китергән. 1532 елда Бретань Француз патшалыгына кертелә. 16—17 гасырлардан икътисади үсеш дәвере башланган. Тарихчылар 1475-1630 еллар аралыгын "Гүзәл 16 йөзьеллык" дип атый, нәкъ бу чорда илгә тынычлык, үсеш һәм оптимизм тарала, кеше саны арта. Париж шәһәре чәчәк ата, аның халкы 1550 елга 200 меңгә җитә.
Дәүләт төзелеше
Франция — президентлы унитар республика. Илнең төп кануны — 1958 елның 4 октябрендә кабул ителгән конституция. Ул Бишенче республиканың хакимият оешмаларының эшчәнлеген билгели, президент-парламентлы идарә итү формасын раслый. Конституциянең кайбер маддәләре берничә тапкыр үзгәртелгән. Франциядә 9 әгъзадан торган Конституцион шура бар, ул сайлауларны дөрес оештыру, кануннарның конституциягә туры килүен күзәтеп бара.
Ил башлыгы булып президент тора. 1965 елдан башлап Франция президентын туры халык сайлавы ярдәмендә билгелиләр. 2002 елга кадәр президент вәкаләтләре 7 ел дәвам иткән, хәзерге вакытта президент 5 еллык мөддәткә сайлана. Президент киң вәкаләтләрдән тыш конституция үтәлешен контрольдә тота, илнең милли бәйсезлеге, территориаль бөтенлеге һәм халыкара нормалар үтәлеше гаранты булып тора. Президент Париждагы Елисей сараендә яши. 2017 елның 14 маенда Франция президенты вазифасына Эмманюэл Макрон кереште.
Президент премьер-министрны билгели. Премьер-министр эчке һәм икътисади сәясәт өчен җавап бирә, хөкүмәт эшчәнлеге өчен җавап тота. Парламентның теләсә кайсы вакытта хөкүмәткә ышанычсызлык вотумын белдерү мөмкинлеге бар. Гадәттә, премьер-министр парламентта күпчелекне тәшкил иткән фирканең вәкиле булып тора. Премьер-министр Милли җыенда кануннар кабул итүне тәкъдим итә һәм үзе аларның үтәлешен контрольдә тота. Ул милли саклану өчен җавап бирә. Президент юклыгында ул аның вазифаларын үти. 2017 елның 15 маеннан 2020 елның 3 июленә кадәр Франция хөкүмәтен Эдуард Филипп, 2020 елның 3 июленнән Жан Кастекс җитәкли.
Франциядә канун чыгару органы — икепалаталы парламент. Ул ике өлештән тора: Сенат һәм Милли җыен. Республика Сенаты туры булмаган гомум сайлау нәтиҗәсендә сайлана, анда 348 сенатор әгъзалык кыла. 305 сенатор метрополияне тәкъдим итсә, 8 сенатор - диңгез арты җирләре, 5 - Француз җәмгыятьләре вәкилләре, 12 - чит илләрдә яшәүче француз ватандашлары вәкилләре. Сенаторлар 6 еллык мөддәткә сайлана (2003 елга кадәр - 9 елга).
Милли җыен депутатлары туры гомум сайлау нәтиҗәсендә 5 елга сайлана. Милли җыенда 577 әгъза, аларның 555 - метрополия вәкилләре, 22 - диңгез арты җирләрен вәкиллек итә. Милли җыен кануннар чыгару белән шөгыльләнә, ул шулай ук хөкүмәт эшчәнлеген контроль итә. Сенат белән килешмәү очрагында ахыргы карарны Милли Җыен кабул итә.
Административ бүленеш
Франция 27 төбәккә бүленә; шуларның 21е Европа кыйтгасына, 1 — Корсика утравында урнашкан һәм калган бишесе — диңгезарты төбәкләр (Гваделупа, Мартиника, Гвиана, Реюньон, Майотта). Франция төбәкләре юридик автономиягә ия түгел, ләкин аларның үз салымнарны гамәлгә кертү һәм бюджетны раслау хокукы бар.
27 төбәк 101 департаментка, 342 бүлгегә һәм 4039 кантонга бүленә.
Шуннан тыш, Француз Җөмһүрияте составына 5 диңгезарты территория (Француз Полинезиясе, Уоллис һәм Футуна утраулары, Сен-Пьер һәм Микелон, Сен-Бартелеми, Сен-Мартен) һәм өч аерым статуслы территория (Яңа Каледония, Клиппертон, Француз Көньяк һәм Антарктик территорияләре) керә.
Дин
Франция — дөньяви ил. 1905 елда кабул ителгән канун буенча, «Республика бернинди динне дә танымый, аларга акча тотмый һәм субсидияләми». 1905 елдан башлап бөтен Франция буенча чиркәү һәм дәүләт рәсми рәвештә бүленгән. 2004 елда дәүләт мәктәпләрендә дини символика йөртүне тыючы закон кабул ителә. 2011 елның 16 сентябрендә Франциядә урамнарда намаз укуны тыю үз көченә керә. Франция законнары дингә мөнәсәбәтне ачыклау буенча сораштыру үткәрүне тыя. Француз статистика институтының (INSEE) 2008 елгы тикшеренүләре буенча: католиклар ил халкының 43 % ын, мөселманнар 8 % ын, протестантлар 2 % ын, православие тарафдарлары 1 % ын, яһүд дине тарафдарлары 1 % ын, Һинд дине тарафдарлары 1 % ын, буддизм тарафдарлары 1 % ын тәшкил иткән. 45 % халык бернинди дин тотмый.
Академик ишкәк ишү буенча Европа чемпионаты 2014
Академик ишкәк ишү буенча 2014 елгы Европа чемпионаты Серб Белградында 30 майдан 1 июньгә кадәр үткәрелде.
Липники (Кобрынский районы)
Липники  (Ліпнікі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Коҗатепе (Меликгази)
Коҗатепе (Kocatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лун-Вож (Пейбыр кушылдыгы)
Лун-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пейбыр елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гуапиасу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Wikitörlär
Wikitörlär (Wikispecies) — qaramağında irekle üzgärtülär kertü mömkinlekle biologik törlär turındağı mäğlümat katalogı.
dän ayırmalı bularaq, kübräk ğalimnärgä yünältelgän, häm yasalğan kertem texnik ekspertlar şurası tarafınnan raslanırğa tiyeş.
Ольмос-де-Эсгева
Ольмос-де-Эсгева — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6373) Стерн
(6373) Стерн — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ципшанув
Ципшанув — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD12767
HD12767 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Куматырь
Куматырь — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Анапа елгасының уйсу яры урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
HD12767
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Куматырь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Палагия борынынан Джанхот елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Соходол (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куматырь
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Котыру
Котыру чиреннән ел да 50 меңләп кеше зыян күрә. Яз һәм җәй көннәрендә котыру (бешенство) авыруы куркынычы бермә-бер арта.
Котыру — үзәк нерв системасын зарарлый торган, үтә көчле вируслы зооноз инфекцияле авыру. Вирус чыганагы булып эт, мәче, төлке, бүре, янут, ярканат санала. Авыру кешедән дә йогарга мөмкин. Вирус кешегә селәгәй аша күчә. Бу хәл, кагыйдә буларак, котырган хайван тешләгәндә яки аның селәгәе лайлалы тышчага, канга эләккәндә күзәтелә. Вирус эт селәгәендә — 5, песинекендә — 3, ярканатныкында берничә ай яши.
Авыру хайван корбанының тәнендә теш эзе күп һәм тирән булса, баш, бит, муен, кул җәрәхәтләнсә, котыру чире йоктыру куркынычы тагы да
арта (баш яраланса, авырып китү куркынычы 90, теш эзе кулда икән — 63, очлыкларда булса — 23 % ка арта).
Авыруның үсеш чоры 9 көннән башлап 99 көнгә кадәр дәвам итә. Уртача күрсәткеч — 30-40 көн. Бу вакыт аралыгында кеше үзен чагыштырмача яхшы хис итә. Тешләнгән урынның сызлавы, җәрәхәт эзе ялкынсынуы гына интектерә. Әлеге билгеләр авыру беленергә 1-14 көн кала күренә.
Хәлсезлек, баш авырту, йончу, аппетит югалу, тән температурасы сә­ бәпсез күтәрелү, ютәл, борын томалану, тамак, эч авырту, эч китү, косу — кайвакыт бу билгеләрне сулыш юлларына зыян килү, эчәк инфекциясе дип уйлыйлар. Тора-бара авыру көчәя, неврологик тайпылышлар барлыкка килә. Нерв системасы зарарлануының беренче билгеләре күзгә чалына. Кеше тынычлыгын югалта, юкка да ярсып китә, бик дуамалга әйләнә. Ачуын китергәндә, тешләргә, йодрык белән ташланырга мөмкин. Тартышудан интегә, күзенә әллә ниләр күренә, психикасы бозыла. 1-2 көннән селәгәй, салкын тир бүленеп чыгу арта. Мондый халәт 2-4 көнгә сузыла. Шушы вакыт I эчендә кеше сулышы бетеп, яки йөрәге туктап кисәк үлмәсә, ул тынычлана, өянәк уза, ашый-эчә башлый. Тагын 1-3 көннән әкренләп параличлана.
Котыруның специфик дәвасы юк. Авыруның тышкы билгеләрен бетерә 5 (көзән җыеруга каршы, авыртуны басучы, йоклаткыч препаратлар, парентераль туендыру) торган дәва алып барыла.
Теләсә нинди хайван тешләгәндә дә, 14 көннән дә соңга калмый, котыруга каршы вакцина һәм иммуноглобулин ясатырга кирәк. Андый чакта РАБИ- ВАК-Внуково-32 дигән вакцина кадыйлар. Ул мөрәҗәгать иткән көндә, 3, 7, 14, 30 һәм 90 нчы көннәрдә кабат ясала.
Мондый авыруларга нинди ярдәм таләп ителә? Озакка сузмый трав­ матологка мөрәҗәгать итүегез урынлы. Ни эшләргә кирәклеген ул хәл итәр. ; Бара алмасагыз «Ашыгыч ярдәм» чакыртыгыз. Табиб килгәнче җәрәхәтне : спирт яки 5 % лы йод эремәсе белән эшкәртү шарт. Шулай ук кер сабыны белән озак итеп, яхшылап юарга мөмкин. Теш эзе тирән икән, аны шприц ярдәмендә сабынлы су сиптереп юдырырга кирәк. Мазь, крем сөртергә, бәйләп куярга ярамый.
(13616) 1994 XQ4
(13616) 1994 XQ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 7 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 XQ4» саналган.
Тамблинг-Шоулс (Арканзас)
Тамблинг-Шоулс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тамблинг-Шоулс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марат Галиев
Марат Галиев, Марат Һадый улы Галиев (1946 елның 1 гыйнвары, ТАССР, Мөслим районы, Мөслим) — икътисадчы, I—VI чакырылыш Татарстан Дәүләт шурасының (даими эшләүче) депутаты, Татарстанның атказанган икътисадчысы. Икътисад фәннәре кандидаты (1978).
Зала (Беневенто)
Зала — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Марат Галиев
Тәрҗемәи хәле
1946 елның 1 гыйнварында ТАССР Мөслим районы Мөслим авылында район башкарма комитеты рәисе Һ. Г. Галиев гаиләсендә туган. Әтисен Баулыга күчерү сәбәпле, Мөслимнән китә, аннан соң Зәйгә, Казанга күчәләр. «Икътисадчы» белгечлеге буенча Казан дәүләт финанс-икътисад институтын (1968), Мәскәүдә аспирантура тәмамлаган. Икътисад фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган.
Зала (Беневенто)
Географиясе
Зала Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Марат Галиев
Хезмәт юлы
1963—1968 елларда — Казан мотор төзү заводы эшчесе.
Зала (Беневенто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марат Галиев
Хезмәт юлы
1968—1970 елларда — Татарстан АССР финанс министрлыгында икътисадчы.
1970—1979 елларда — Казан дәүләт педагогия институтында укытучы.
1990—1991 елларда — КПССның Татарстан республика комитетының идеология буенча сәркатибе.
1991—1995 елларда — ТР икътисад һәм прогнозлау буенча Дәүләт комитеты рәисенең урынбасары.
1995—2000 елларда — Татарстан Дәүләт Шурасы депутаты, ТР Дәүләт шурасының икътисади үсеш һәм реформалар буенча даими комиссиясе рәисе.
2000—2004 елларда — икенче чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты.
2004—2009 еларда — өченче чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты, «Татарстан–Яңа гасыр» депутат төркеме җитәкчесе.
2009—2014 еларда — дүртенче чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты, ТР Дәүләт шурасының икътисад, инвестицияләр һәм эшмәкәрлек буенча комитеты рәисе.
2010 елның октябреннән — ТР Президенты каршындагы халыкара финанс оешмалары белән элемтәләр буенча шура әгъзасы. ТР Дәүләт шурасының «РФ ватандашларына — комфортлы торак» милли проектын тормышка ашыру өстеннән күзәтчелек итүче комиссия рәисе.
2014—2019 еларда — бишенче чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты. Бердәм Россия фракциясе әгъзасы.
2019 елның 9 сентябреннән — алтынчы чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты.
Суллан
Суллан — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Элбэгдорж Цахиа
Цахиагийн Элбэгдорж — Монголиядә демократик җәмгыять төзү инициативасы белән чыккан һәм 75 ел дәвамында коммунистик идарә иткән Монголияне тыныч революция аша демократик һәм ирекле икътисадка үзгәрткән 13 демократик революция лидерларының берсе иде. Элбэгдорж - Монголиянең элекке президенты. Элегерәк ул ике тапкыр Монголия Премьер-Министры, бер тапкыр Бөек Гурал дәүләт спикеры урынбасары, бер тапкыр Парламент күпчелек төркеме председателе һәм дүрт тапкыр Парламент әгъзасы булып эшләде. Ц. Элбэгдорж - демократияне, кеше хокукларын һәм ирекләрен яклаучы неолибераль сәясәтче.
Элбэгдорж 1963 елның 30 мартында aкахия һәм Хонинхуу герегында, Зерег соумында, Ховд максатаг, сигезенче яки кече улы булып туган. Элбэгдоржның әти-әнисе ул вакытта күпчелек монголлар кебек көтүчеләр булган, шуңа күрә ул кәҗәләр, бәрәннәр, бозаулар, таяклар белән уйнап, алар турында кайгыртып, башка балалар белән атлар чабып үскән. Зерег соумы кешеләре әйтүенчә, Элбэгдоржның әнисе Хонинхуу эпиклар язу һәм фатихалар уку сәләте белән туган илендә данлыклы.
Оттервиш
Оттервиш (Otterwisch) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Акселенди (Акһисар)
Акселенди (Akselendi) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Корылтай
Кече Корылтай — оештыру һәм канун чыгару хакимияте органы, алпарламент. 1917 елның 10 декабрендә Ырынбурда Өченче бөтенбашкорт корылтаенда оештырыла. 22 әгъзадан (Юныс Бикбов (рәис), Шаһихәйдәр Акчулпанов, Аллабирде Ягафәрев, Саетгәрәй Мәгазов, Габдрахман Фәхретдинов, Нуриәгъзам Таһиров, Гайнулла Гыйрфанов, Әхмәтзәки Вәлиди, Хаҗиәхмәт Рәмиев, Муса Смаков, Галиәхмәт Гаетбаев, Хәбибулла Габитев, Ризаэтдин Фәхретдин, Шәриф Манатов, Сәгыйть Мерәсев, Харис Йомаголов, Җангәрәй Әмирев, Гомәр Куәтев, Илдархан Мутин, Искәндәр Солтанов, Госман Токымбәтев, Габдулла Иделбаев) һәм 3 кандидаттан торган. Кече Корылтайның төп функцияләре: автономияле Башкортстан хөкүмәтен булдыру, корылтайда кабул ителгән кануннарны эшләп бетерү, парламент чакыру. 1917 елның 20 декабрендә Кече Корылтай тарафыннан Башкорт хөкүмәте сайлана һәм раслана. 1919 елда эшчәнлеген туктата.
Финтинеле (коммуна, Телеорман)
Финтинеле — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нове Козимини
Нове Козимини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Инзилоглу (Кескин)
Инзилоглу (İnziloğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Дериан (Джорджия)
Дериан  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дериан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6374) Беслан
(6374) Беслан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 8 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PY4» саналган.
Яновце (Попрад)
Яновце  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Марсяты
Марсяты (Марсяты) — Свердловск өлкәсенең Североуральск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1703 елда нигезләнгән.
1944—1998 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Гура-Пулавска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марьино (Киров өлкәсе)
Марьино (Марьино) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Гуапимирин
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Монлезён
Монлезён — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Липники (Пинский районы)
Липники  (Ліпнікі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бакташ
Бакташ — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.
Малошув (Кече Польша воеводалыгы)
Малошув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бакташ
Халык саны — 67 тирәсендә. Почта индексы — 423193.
Малошув (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бакташ
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Малайзия
thumb|right|400px|Малайя(Көнбатыш Малайзия) Мала́йзия  (Malaysia) яки  Мала́йзия Федерациясе – Көньяк-Көнчыгыш Азиядәге, Көньяк Кытай диңгезе белән аерымланган, ике өлештән торучы дәүләт.
Тарих
Бу җирләрдә кешеләр бик озак вакытлардан бирле яшәсәләр дә, климатның уңайлы булуы сәбәпле дәүләтчелек чагыштырмача соң барлыкка килә. Беренче сыйнфый җәмгыять б. э. кадәр мең ел элек кенә, индуизм һәм буддизм диннәрен таратучы һиндлылар һәм кытайлылар үтеп кергәч кенә яши башлый, һәм шул вакыттан соң бу территориядә дәүләтләр үсә башлый. Ләкин алар тиз арада күрше Суматра-Ява һәм Таиланд империяләре тарафыннан басып алыналар. Җирле кенәзләрнең тырышлыгы белән XV гасырда феодаль биләмәләр Малакка солтанлыгына берләшәләр. Аның барлыкка килүе белән исламның бик тиз таралуы башлана. Солтанлыкның чәчәк атуы 1511нче елда португалия колонизаторлары килү сәбәпле туктала. Португалиялеләрдән соң бу җирләр голландиялеләргә күчә. XVI–XVIII гасырлар дәвамында бу территориядәге Җохор дәүләте басып алучыларга каршы көрәшә. Голландиялеләр аны XVIII гасырда буйсындыралар, ләкин бу Өлкә инглизләр кулына күчә. Икенче Бөтендөнья сугышы вакытында Малайяны японнар басып ала. Сугыштан соң, японнарга каршы көрәшкән җирле партизаннар, Бөекбританиягә каршы көрәш башлыйлар, һәм 1957нче елда Малайя бәйсезлек ала.
Дәүләт төзелеше
Малйзия 13 штаттан һәм 2 федераль территориядән( башкала – Куала-Лумпур һәм Ләбуан утрауы) тора. 9 штатта идарә итү формасы – монархия, шуларның җидесе солтанлык. Солтанлыкның идарәчесе – солтан. Негери-Сембелан штатының башлыгы Янг Дипертуан Бесар, Перлис штатыныкы раджа титулын йөртә.
Калган 4 штат губернаторлык булып торалар. Алар белән губернаторлар идарә итә.
Малайзия парламенты ике палатадан тора: түбән – Вәкилләр палатасы һәм югары – Сенат. Вәкилләр палатасы туры сайлаулар ярдәмендә җыела. Сенат һәрбер штаттан сайланылган икешәр әгъзадан һәм президент тарафыннан билгеләнгән кешеләрдән тора. Вәкилләр палатасына сайлауларда җиңгән партиянең җитәкчесе премьер-министр вазифасын башкара башлый. Аның җитәкчелегендәге Федераль хакимият илнең Башкарма хакимиятен тәшкил итә.
Административ-территориаль бүленеш
right|thumb|700px|Малайзиянең штатларга бүленеше.
Көнчыгыш Малайзия
1963нче елның 16 сентябреннән 1965 елның 9 августына(бәйсезлек алгыйнча) кадәр Сингапур Малайзиянең бер штаты була.
География
Көнбатыш Малайзиягә илнең 40% мәйданы туры килә. Ярымутрау буенча төньяктан көньякка тау сыртлары сузылган. Көнбатыш яр буенда киң уңдырышлы, ә көнчыгышында тар яр буе тигезлеге урнашкан. Сабах һәм Саравак куе урманнары белән капланган, алга киткэн елга системалары бар. Сабахтагы Кинабалу тауы(4101 м)- Көньяк-Көнчыгыш Азиядәге иң биек тауларның берсе. 60%тан артык территориягә урманнар туры килә. Монда бик күп төр үсемлекләр яши. Малайяда гына да сигез меңнән артык үсемлек төркәлгән, шуларның ике меңе агачлар, ике йөзе пальмалар. Хайваннардан филләр, юлбарыслар, мөгезборыннар, капланнар, орангутаннар, тапирлар бар.Көнчыгыш Малайзиядә иң куп һәм төрле кош популяцияләре яши. Малайзиядә ел буе кызу һәм дымлы. Температура күбрәк 20-30оС, дымлылык – 90%.
Икътисад
Икътисади күрсәткечләр буенча Малайзия яңа-индустриаль илләргә керә. Япон икътисади үсеше моделен куллану, чит ил капиталын һәм технологияләрен тарту, алга киткән илләрнең тәҗрибәләрен куллану, сәяси стабильлек Малайзиягә икътисадны модернизацияләүдә, иҗтимагый өлкәдә зур уңышлар китерә. Икътисади процесслар бишьеллык планнар ярдәмендә җайга салына. 1997-1998нче елгы финанс-икътисади кризисына хатле Малайзиянең икътисади үсеше елына 7-8% була, һәм ул кайсыбер алга киткән илләрне куып җитә. Ләкин кризис сәбәпле икьтисади үсеш тоткарлана. Эшкәрту сәнәгате ТМПның 30,1% алып тора. Моның иң мөһим тармагы электротехник җихазлар чыгару белән бәйле. Шулай ук химия, резино-техник, металл эшкәртү, азык-төлек сәнәгате аның мөһим тармаклары булып торалар. "Протон", "Перодуа" һәм "Хайком" милли автомобил җитештерү үзәкләре бар. Авыл хуҗалыгына ТМПның 8,4%, нефт чыгару 7,6% алып тора.
Халык
Малайзия ярымутрауында төп этник группалар булып малайялылар, кытайлар, һәм һиндлылар тора. Малайялылар – 58.8%, кытайлар – 24%, һиндлылар – 8%, һәм башка халыклар 10% тәшкил итәләр. Мондагы халыкның 70% ярымутрауның көнбатыш өлешендә яши. Сабах һәм Саравак. Халыкның яртысын төрле этник группаларга керүче Калимантан аборигеннары тәшкил итә. Саравакта иҗаннар – 30%, меланаулылар – 5%, Сабахта кадазаннар – 25%, мурутлар – 4%, бадҗаолар – 11%. шулай ук кытайлар саравакта – 29%, сабахта – 18%, малайялылар – 20% һәм 5%. 1971 елдан Малай халкы вәкилләренә дәүләт вазыйфаларын биләгәндә, бизнес һәм мәгариф өлкәсендә күп кенә өстенлекләр бирелә. Сәяси тормышта Малай халкы, икътисадта элеккечә иң бай этник төркем булган кытайлар өстенлек итә, шул ук вакытта Һиндстанлы малайзиялеләр иң ярлы катлам булып кала.
Дин
Малайзия халкы төрле мәдәният һәм дин вәкилләреннән тупланган. Ислам — 1957 елдан бирле илнең дәүләт дине. Малайзия халкының (32 млн 365 мең кеше) ~60 % ы (19 млн 839 мең кеше) (бөтендөнья мөселманнарының 1,10 % ы) — Ислам дине тарафдары (2020). Мөселманнарның абсолют күпчелеге (99,8 %) сөнниләр (шәфигый мәзһәбе), шулай ук шигыйлар, әхмәдияләр, суфыйлар, ибадияләр бар. ~30 % халык — буддачылык тарафдары булган кытайлар, 5,4 % ы Һинд дине тарафдарлары, ~4 % ы — Көньяк Азиядән булган азчылык мөселманнар.
Китапханәләр
Һәрбер административ үзәкнең китапханәсе бар, анда археологик һәм тарихи тикшеренүләр алып баралар.
Әдәбият һәм сәнгать
Малайя телендә исламга хәтле әдәбият билгеле түгел. Ислам үтеп кергәннән соң күп төбәкләрдә эпик һәм тарихи темаларга әсәрләр, дини трактатлар, хроникалар яза башлыйлар. 1920-30нчы елларда романнар таралу алалар.
Дипломатик мөнәсәбәтләр
thumb|right|200px|Малайзия белән дипломатик мөнәсәбәтләре булган илләр
Вонна
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,65 км².
Гуапирама
Гуапирама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Орнильос-де-Эресма
Орнильос-де-Эресма — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долгая Старица
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (38,4%), руслар (38,4%), чуашлар (23,1%).
Пейнт-Рок (Алабама)
Пейнт-Рок  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Минкина
Минкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тагил елгасының сул ярыннан 43 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стәрлетамак физик мәдәният, идарә итү һәм сервис көллияте
Стәрлетамак физик мәдәният, идарә итү һәм сервис көллияте, «Стәрлетамак физик мәдәният, идарә итү һәм сервис көллияте» дәүләт автоном һөнәри белем бирү учреждениесе (Государственное автономное профессиональное образовательное учреждение Стерлитамакский колледж физической культуры, управления и сервиса) — 1932 елда нигезләнгән Башкортстанның Стәрлетамак шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
Шәкертләр
Стәрлетамак физик мәдәният, идарә итү һәм сервис көллияте үзенең элекке студентлары белән хаклы рәвештә горурлана. Татарстан Республикасы буенча Баш федераль инспекторы Тимерзянов Ренат Закиевич 1970 – 1973 елларда биредә укыган.
Шри Кришнан Гыйбадәтханәсе
Шри Кришнан Гыйбадәтханәсе Кван Им Тхонг Худ Чо Гыйбадәтханәсенә якын гыйбадәтханә. Ул Сингапурда, Ватерлоо Урамында урнашкан.
Таллю-Сент-Жемм
Таллю-Сент-Жемм — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Цисе (Силезия воеводалыгы)
Цисе  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Автомобилист (хоккей клубы, Екатеринбур)
«Автомобили́ст» хоккей клубы (Хоккейный клуб «Автомобили́ст») — 2006 елда нигезләнгән Екатеринбург шәһәренең хоккей клубы. Әлеге вакытта Кыйтга хоккей лигасында уйный.
Ойбин
Ойбин (Oybin) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беренче (Сороминская кушылдыгы)
Беренче — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сороминская елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(13617) 1994 YA2
(13617) 1994 YA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 29 декабрендә Тимоти Спар тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YA2» саналган.
(6375) Фредхаррис
(6375) Фредхаррис — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 1 октябрендә галимнәр тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TB5» саналган.
Нове Козловице
Нове Козловице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гурецко-Косьцельне
Гурецко-Косьцельне — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казан химия мәктәбе музее
Казан химия мәктәбе музее (Музей Казанской химической школы) — Казанда 1840-1845 елларда нигез салынган, 1863 елда рәсмиләштерелгән музей. Дөньяда бердәнбер тулы бер фәнни мәктәпнең мемориаль химия музее булып тора. Координатлары 55.790865, 49.121933.
Ибу Пертиви (җыры)
Ибу Пертиви Исмаил Марзуки тарафыннан 1950-енче һәм 1960-ынчы еллар тирәсендә популяр Индонезия патриотик җыры. Җырның шигырьләре Индонезиянең милли шәхесләнеше Ибу Пертиви турында (ул шулай ук "ана ил" буларак персонификацияләнә). Гадәттә аны Индонезия балалары, башлангыч һәм урта мәктәп укучылары җырлыйлар, яки ул Индонезия Бәйсезлеге Көннәрен бәйрәм иткән вакытта уйнала. 2016 елда Индонезия классик композиторы Ананда Сукарлан пианино өчен бу җырга нигезләнгән юрамалар тупланмасын ясаган.
Казан химия мәктәбе музее
Тарих
Музейга 1840-1845 елларда химик һәм рәссам, Петербург ФА мөхбир-әгъзасы К. К. Клаус (1796—1864) нигез салган. 1863 елда Александр Бутлеров (1828—1886) музейга беренче караучы (җитәкче) итеп фармацевт А. И. Ломанны билгеләгән. Ул музей белән 20 ел җитәкчелек иткән. Музей университет ишегалдындагы университет белән бер ансамбль төзүче бинада урнашкан. Бинаны архитектор М. П. Коринфский 1837 елда төзеп бетергән. Беренче катында — химия, икенче катында — физика лабораторияләре урнашкан булган. 1844-1848 елларда химия һәм технология лабораториясендә лаборант булып Модест Киттары (1825—1880) хезмәт итә.
Ибу Пертиви (җыры)
Шигырьләре
Җырның шигырьләре түбәндәгечә яңгырый:
Казан химия мәктәбе музее
Күргәзмәләр
Күргәзмәләр Казан химия мәктәбенең XIX гасыр урталарыннан безнең көнгә кадәр үсеше тарихын яктырта. Музей составына иң беренче булган кыяфәтендә Бутлеровның кабинеты (шәхси китапханәсе белән бергә), аеруча кыйммәтле экспонатларны саклау бүлмәсе, химия лабораториясе, борынгы химия китаплары булган китапханә, Бутлеров аудиториясе керә.
Музейның экспонатлары булып К. К. Клаус, Николай Зинин (1812—1880), А. М. Бутлеров, В. В. Марковников (1837—1902), А. М. Зайцев (1841—1910) һ. б. атаклы Казан химиклары тапкан матдәләр, Казан химикларының бюстлары һәм портретлары, аларның гыйльми хезмәтләре, шәхси әйберләре, XIX гасырның оригиналь химия җиһазлары һәм савыт-сабасы, химия лабораториясенең 1857-1900 еллардагы документлары һ. б. тора. Атнаның шимбә, якшәмбедән башка көннәрендә 10-16 сәгатьләрдә ачык. Төркемнәргә керү түләүле. Телефоны: +7(960) 031-01-30.
Ибу Пертиви (җыры)
Оригиналь шигырьләр
(Индонезия телендә)
Беренче куплет:
Икенче куплет:
Тәрҗемәсе
Беренче куплет:
Финтинеле (коммуна, Ясси)
Финтинеле — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ибу Пертиви (җыры)
Тәрҗемәсе
Икенче куплет:
Христиан гимны музыкасын адаптациясе
Гәрчә шигырьләр башта иҗат ителгән булса да, бу адаптациянең музыкасы һәм мелодиясе Гайсәдә без нинди дус табабыз Христиан гимнына охшаш булган, башта ул Джозеф М.Скривен тарафыннан шигырь буларак 1855 елда язылган булган. Гимн Индонезия телендә Yesus Kawan yang Sejati буларак җырлана һәм Тоба Батактелендә Исе до Алеалентабуларак җырлана һәм Батак Христиан Протестан Чиркәүләрендә һәм Протестант һәм Рим Католик чиркәүләрендә популяр. Гәрчә Индонезиядә статистика буенча күбрәк Мөселман җәмәгате булса да, гимн шактый популяр булып тора. 1958 елда үлеменә кадәр, музыка мелодиясе Ибу Пертиви җырының композиторы Исмаил Марзуки тарафыннан адаптацияләнгән булган.
Соходол (Албак, Алба)
Соходол — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальковице (Кече Польша воеводалыгы)
Мальковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гуапо
Гуапо — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Чероки-Сити (Арканзас)
Чероки-Сити  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чероки-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инишдиби (Гиресун)
Инишдиби (İnişdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гиресун илчесенә караган бер авыл (köy).
Липск (Ганцавицкий районы)
Липск  (Ліпск ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(13618) 1995 BF2
(13618) 1995 BF2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 30 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BF2» саналган.
Мугай
Мугай — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тагил елгасының уң ярыннан 99 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 88 км.
Аксинне (Мерам)
Аксинне (Aksinne) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мугай
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яровнице
Яровнице — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
HD127820
HD127820 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Коҗатепе (Измит)
Коҗатепе (Kocatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яровнице
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
HD127820
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гурецко-Старе
Гурецко-Старе — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зала (Рьети)
Зала — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Зала Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Цисець
Цисець — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Седью (Пескиша кушылдыгы)
Седью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Пескиша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6376) Schamp
Тарихы
1987 елның 29 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 KD1» саналган.
Маскага
Маскага — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Катлама елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Палагия борынынан Джанхот елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паласуэло-де-Ведиха
Паласуэло-де-Ведиха — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Индонезия Пусака
"Индонезия Пусака" (тәрҗемәсе Индонезия мирасы) ул композиторы sapta ksvara kusbini булган патриотик җыр. Ул гадәттә Индонезия Бәйсезлеге Көнен бәйрәм итүдә уйнала. SCTV телевидение челтәре һәр кичне җырны ябылу мелодиясе итеп уйната.
Шигырьләре
Беренче куплет:
tanah air beta Pusaka abadi nan jaya Indonesia sejak dulu kala Selalu dipuja-puja bangsa
Reff:
Di sana tempat lahir beta Dibuai, dibesarkan bunda Tempat berlindung di hari tua Tempat akhir menutup mata
Икенче куплет:
Sungguh indah tanah air beta Tiada bandingnya di dunia Karya indah Tuhan Maha Kuasa Bagi bangsa yang memujanya
Тәрҗемәсе
Беренче куплет:
Индонезия Ватаным мәңге хәзинәм Индонезия борынгы вакытлардан бирле гел милләтләр тарафыннан мактала
Шунда мин туган булганмын Мине анам караган, үстергән Олы яшеңдә сыену өчен урын Күзләремне йомар өчен соңгы урын
Икенче куплет:
Я, Индонезия, сәнгатьтәгечә гүзәл Башка илләр чагыштырылып булмаска мөмкин Куәтле ХОДАЙ эше Аны мактаган дәүләт өчен
Reff:
Индонезия, газиз ана, Мин сине шашып яратам, мин сине яратам Бар көчемне, хәтта тормышымны Сиңа вәгъдә итәм, я Ватаным.
Сылтамалар
Индонезия Пусака җыры
Монлезён-д’Арманьяк
Монлезён-д’Арманьяк — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Джаспер (Джорджия)
Джаспер  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Джаспер шәһәре  елда нигезләнгән.
Тальмон-Сен-Илер
Тальмон-Сен-Илер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Гуапоре (Риу-Гранди-ду-Сул)
Гуапоре  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нове Козлово
Нове Козлово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стәрлетамак тармакара көллияте
Стәрлетамак тармакара көллияте, «Стәрлетамак тармакара көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Стерлитамакский межотраслевой колледж) — 1921 елда нигезләнгән Башкортстанның Стәрлетамак районы Наумовка саласында урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
Фирдя (коммуна)
Фирдя — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гришкина (Сороминская кушылдыгы)
Гришкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сороминская елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кәүсәрия Шәфикова
Кәүсәрия Шәфыйкова ― шагыйрә, Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы (1998).
Тәрҗемәи хәле
Кәүсәрия Фидаи кызы Шәфыйкова 1948 елның 9 ноябрендә Башкортстанның Яңавыл районы Исәнбай авылында колхозчы гаиләсендә туа. Яшь ярымлык чагында полиомиелит белән авырый башлый. Кәүсәрия мәктәпкә йөреп белем ала алмый, аны укытучылар өйгә килеп укырга-язарга өйрәтәләр. Шигъриятнең нәрсә икәнен ул М.Җәлилнең «Моабит дәфтәре» китабын укып чыккач аңлый, шуннан үзе дә кулына каләм алып язгалый башлый. Беренче шигыре 1970 елның 14 маенда «Коммунизм таңы» дигән район газетасында басылып чыга. Башкортстанның, Татарстанның күп газета-журналларында аның әсәрләре басылып тора, сүзләренә композиторлар тарафыннан көйләр языла. Аның тулышкан күңеленнән тамган шигырьләренә язылган дистәләрчә җырларны Башкортстанда, Татарстанда, башка төбәкләрдә яшәүче җырчылар яратып башкара. Иҗади уңышлары өчен Гали Чокрый һәм Саҗидә Сөләйманова исемендәге бүләкләргә лаек булган. Ул — “Кызыл таң”, “Өмет”, “Яңавыл таңнары” гәзитләренең, “Тулпар”, “Мирас”, “Башкортстан кызы” журналларының еллык лауреаты. Талантлы шәхес үзен шигърияттә генә танытып калмый, проза өлкәсендә дә гүзәл әсәрләр иҗат итә. Әдәби иҗатка җитди караучы танылган татар шагыйрәсе балалар әдәбиятында да зур урын тота. Ул күп еллар “Өмет”нең “Чаткылар” кушымтасының редколлегия әгъзасы була, үзенең мәгънәле язмалары белән үсмерләр күңеленә матур тәрбия орлыклары сала килә.
(13619) 1995 DN1
(13619) 1995 DN1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 22 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DN1» саналган.
Пеннингтон (Алабама)
Пеннингтон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осслинг
Осслинг (Oßling) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малиновка (Даровской районы)
Малиновка (Малиновка) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.