cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алто де Алтамира (Валье де Сантияго)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Айнакүл (Кызылорда өлкәсе)
Айнакүл (Айнакөл) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
MRGPRX1
MRGPRX1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лясины (Минский районы)
Лясины  (Лясіны ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Белич (Вальево)
Белич  (Белић) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Мирославске Книнице
Мирославске Книнице (Miroslavské Knínice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Пьеве ди Черето (Лука)
Пьеве ди Черето — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве ди Черето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Буда (Козенца)
Буда — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Буда Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Охос де Агва (Уанимаро)
Охос де Агва — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Охос де Агва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
MRGPRX2
MRGPRX2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тратуро (Кампобасо)
Географиясе
Тратуро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Айнакүл (Павлодар өлкәсе)
Айнакүл (Айнакөл) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Багбашы (Кахта)
Багбашы (Bağbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (köy).
Лучана (Прато)
Лучана — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лучана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лясишча (Слуцкий районы)
Лясишча  (Лясішча ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Эль Эспиназо, Лома Бонита (Коронео)
Эль Эспиназо, Лома Бонита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Эспиназо, Лома Бонита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Белотич (Осечина)
Белотич  (Белотић) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
MRGPRX3
MRGPRX3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Гемморой
Геморрой — туры эчәкнең һәм арт юлның куыш өлеше гиперплазиясенә (күзәнәкләр саны, аларның эчке структуралары һәм күзәнәкара җепселләр ясалмалары) китерүче авыру. Бу чир вакытында арт юлдагы веналар киңәеп, геморроидаль төеннәр хасил була. Авыруның арт юлы кычыта, әчетә, каный. Башта куе кызыл төстәге кан киемне пычратып кына торса, соңрак тамчылап, кайвакыт сиптереп ага башлый.
Сәбәпләре: нәселдәнлек, бик тозлы, әче тәмләткечләр күп салынган ризык белән туклану, спиртлы эчемлекләрне еш куллану, хәрәкәтсез озак утырып эшләү, авыр йөк күтәрү, эч кибеп интегү, вена кан тамырларының гумыштан көчсез булуы, эндокрин бозылышлар һәм башкалар. Бу чиргә йөклелек, артык күп ашау, эч йомшарткыч чараларны еш куллану да китерергә мөмкин. Авыручылар арасында төрле яшьтәге кешеләр очрый. 40 яшьтән узгач, регуляр рәвештә табибка күренеп тору шарт. Соңгы елларда туры эчәктәге яман шеш авыруы алгы планга чыкты. Ул авыртусыз узганга күрә, авырулар аны күп вакытта сизми кала.
Арт юл канау һәрвакытта да геморрой авыруы дигән сүз түгел. Ул ярылган, ертылган урын, җәрәхәт, полип, яман шеш булырга мөмкин. Кеше олы йомышын үтәгәндә авырту сизсә, арт юлы каный, кычыта башласа, геморрой барлыкка килгән дип хафалану туа. Мондыйларга кичекмәстән проктолог дигән табибка, ул булмаса хирургка күренергә кирәк.
Авыруның беренче стадиясендә геморрой төеннәре үзеннән-үзе эчкә кереп китә. Икенче стадиядә аларны кул белән җайлап кертергә мөмкин.
Авыру хроник һәм кискен рәвештә булырга мөмкин. Хроник геморрой авыртусыз диярлек уза. Хроник геморройның катлаулануы кискен гемор­ ройга китерә. Кискен формадагы геморрой вакытында төеннәр 3-4 тапкыр зураялар, анда кан җыела. Сырхау арт юлда көчле авыртудан интегә. Бу очракта белгечкә күренергә кирәк, ул тикшереп дәвасын билгеләргә тиеш.
Алга таба катлаулану күзәтелмәсә, хәл яхшы якка үзгәрергә мөмкин. Кан төеннәре эчтә, йә тышкы якта урнаша. Тышта урнашканнарын гадәттә операция ясап алалар. Операция — дәвалауның иң ышанычлы, нәтиҗәле ысулы. Хәзер кайбер заманча сырхауханәләрдә амбулатор рәвештә дәваланырга тәкъдим итәләр. Соңгы елларда геморройны операция ясамый дәвалау методлары киң тарала башлады. Хроник геморройның башлангыч чорында, геморроидаль төеннәрдән кан китмәсә һәм туры эчәк тышка чыгып калмаганда, склеротерапия методын кулланалар. Аноскоп дип аталган прибор һәм махсус шприц ярдәмендә төенгә кан агуын туктата торган һәм төенне кечерәйтүче препарат кертәләр. Нәтиҗәдә ике курс уздырганнан соң, кан агуы туктый һәм төен кечерәя. Соңрак стадиядә, геморрой төеннәре тышкы якта калып асылынып торса, аларны латекслы боҗралар белән бәйлиләр. Бу процедура төендә кан йөрешен бозып, аның аерылып төшүенә китерә һәм авыртуларсыз уза. Геморроидаль төеннәрнең төпләренә инфракызыл фокуслы нурлар белән фотокоагуляция ясау ысулы да бар. Радиодулкынлы метод очрагында дәвалау йомшак тукымаларны кисмичә һәм яндырмыйча алып барыла. Скальпель белән ясала торган операцияләрдән аермалы буларак, бу операция вакытында киселгән урын басымсыз яки башка төрле мануаль тәэсирләрсез башкарыла һәм тукымаларда некроз барлыкка килми. Тик мондый операцияләрдән соң өзлегүләр дә булгалый.
Авыруыгызны операция таләп ителү дәрәҗәсенә җиткермәс өчен, берничә кагыйдәне үтәргә тырышыгыз. *Олы йомышны регуляр рәвештә башкарырга тырышыгыз. Моның өчен диета куллану таләп ителә. Җәй көннәрендә моны үтәү авыр түгел.
Бу ашамлыклар клетчаткага бай һәм олы йомышның регулярлылыгын җайга салу да яхшы нәтиҗә бирәләр. Консервлардан, тиз әзерләнә торган ризыклардан баш тартыгыз. * Вак-төяк сәбәп белән таблеткаларга үрелмәгез, башка чара ярдәм итмәгәндә генә даруларга мөрәҗәгать итегез. * Авыр әйберләр күтәрмәгез.
Комплекслы дәва алып барганда, веналарның тонусын күтәрә, авыртуны баса, канны туктата торган дарулар, мазьлар, шәмнәр, гельләр билгелиләр.
Геморройдан интеккән кешегә бәдрәф кәгазе кулланырга киңәш ителми.
Ул арт ягын җылымса су белән генә юарга тиеш. 5-7 секунд салкын су сип­ терү дә зыян итми. Кан йөреше өчен файдалы ул.
Диета саклау зур әһәмияткә ия. Әче-төче, ысланган, кыздырылган, маринадланган, тозланган ризыкларны чикләргә киңәш ителә. Ашказаны- эчәк трактының өске өлешенә дә игътибар бирергә кирәк. Гастрит (ашказанының лайлалы тышчасы ялкынсыну), колит (юан эчәкнең лайлалы тышчасы ялкынсыну), холецистит (үт куыгы ялкынсыну), панкреатит (ашказаны асты бизе ялкынсыну) кебек авырулар белән интексәгез, аларны вакытында дәвалау чараларын күрү нәтиҗәле. Бу чирләр ашказаны-эчәк ) трактының гомуми функциясен боза. Нәтиҗәдә тәрәт сыек була, йә эч 7 катып китә, ә көчәнеп тәрәт иткәндә, арт юлның җәрәхәтләнүе ихтимал.
Миротин
Миротин (Mirotín) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Гемморой
Геморройдан сакланып буламы соң? Иң әүвәл физик күнегүләр турында онытмаска кирәк. Утырып эшләүче һөнәр ияләре 40-45 минут саен 2-3 минут хәрәкәтләнеп алырга тиеш. Бу арт юлга җыелган канны таратырга ярдәм итә.
Миротин
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гемморой
Халык медицинасы ысулларын куллану да комачауламас. Төен хасил бул­ ганда, арт юлга яңа гына угычтан уылган бәрәңгедән компресс ясап куюның, файдасы тияргә мөмкин. Бу ысул авыру кешенең хәлен бераз җиңеләйтә.
Миротин
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гемморой
Халык дәвачылары 10 көн дәвамында, көненә 3-4 тапкыр 1/4 стакан (ашаганчы) сары мәтрүшкә төнәтмәсе, ә арт юлдан кан киткәндә, сыер- койрык (коровяк) чәчәкләрен кайнатып, чәй кебек эчәргә киңәш итәләр. Дару үләннәреннән ясалган мондый төнәтмә дә яхшы тәэсир итә. 50 г имән кайрысы, 20 г кыр наратбашы (хвощ) үләне, 20 г песи үләне (валериана) тамырларын алып, 3-4 кашык коры катнашмага 500 мл кайнар су салырга һәм 1 сәгать буе төнәтергә. Сөзеп, арткы юлга примочка рәвешендә куярга кирәк.
Миротин
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Гемморой
Халык медицинасыннан кайбер рецептлар.
Гипергидроз
Гипергидроз — артык тирләү, тирләүчәнлек ул. Тир бүлеп чыгару орга­ низмның мөһим функциясе булып санала. Ул организмны туңудан һәм кызып китүдән саклый. Тир белән организмнан артык сыеклык, су-тоз алмашы продуктлары, токсиннар бүленеп чыга. Әгәр тир бик көчле бүленеп чыга башласа, бу халәт дөрестән дә бик күңелле түгел. Ул очракта без патологик халәт — гипергидрозны күз алдында тотарга тиеш.
Гемморой
БАЛ. Ул табигый һәм каты шикәрләнгән булырга тиеш. Аны шәм кебек: әвәләргә кирәк. Арт юлны җәрәхәтләмәсен өчен, кулланыр алдыннан өстен тигезләгез. Процедураны көнгә 1 тапкыр савыкканчы ясыйлар. Гадәттә 1 атналык курс җитә.
Пьеве Кайна (Перуҗа)
Пьеве Кайна — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гипергидроз
Бу бәла төрле сәбәпләрдән барлыкка килә. Мәсәлән, эндокрин яки йогышлы авырулар нәтиҗәсендә. Нерв системасының аерым үзенчәлекләре, аның зарарлануы да бу хәлгә китерергә мөмкин.
Пьеве Кайна (Перуҗа)
Географиясе
Пьеве Кайна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Гемморой
КЫЗЫЛ МИЛӘШ. Җитлеккән кызыл миләш согын көнгә 3 тапкыр 100 г эчегез. Бераз гына бал яки шикәр өстәп, артыннан сал кын су эчеп куярга ярый.
Гипергидроз
Физиологик гипергидроз дип аталган халәт эмоциональ һәм физик киеренкелеккә бәйләнгән. Әйтик, борчылырга һәм стресс кичерергә туры килде, ди. Канда глюкозаның кимүе, вегетатив-тамырдистониясе, климакс, ревматизм, шикәр диабеты, туберкулез, бруцеллез, бизгәк (малярия), шеш авырулары, инсульт, генетик тайпылыш гипергидрозга китерергә 1 мөмкин. Менә шуның өчен озакка сузмый табибларга күренергә кирәк.
Пьеве Кайна (Перуҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гипергидроз
Табиб гипергидрозның төп сәбәбен ачыклап, дәвалау мәсьәләсендә карар кылырга тиеш.
Тирнең артык бүленеп чыгуына дару препаратларының дозасы (инсулин, аспирин, морфин төркемендәге анальгетиклар һәм промедол, күңел болгануга каршы чаралар) артык булу да китерергә мөмкин. Шулай ук шоколад, каһвә, чәй белән артык мавыгу, тар резин аяк киеме, синтетикадан 1 тегелгән өс киемнәрен кию нык тирләүгә китерә.
Гемморой
СУГАН БЕЛӘН СӨТ. 2 литр сөт һәм 4 баш суганны балчык чүлмәккә салып, сүрән утта пешерәләр. Аннан чүлмәкнең өстенә тишекле такта (яки башка җайланма) куеп, арт якны пар өстендә тоталар. Бу процедураны атнага 2 тапкыр ясарга.
Гипергидроз
Гипергидрозны өч дәрәҗәгә аералар: җиңел, уртача һәм авыр. Гомуми тирләүдән башка, урынлы гипергидроз булуы күзәтелә. Бу вакыт гәүдәнең ; аерым өлешләре — маңгай, култык аслары, уч төпләре, табаннар, терсәк һәм тез бөгелә торган урыннарның көчле тирләү очраклары бар.
Гемморой
СУГАН БЕЛӘН БАЛ. Көнгә 3 тапкыр 1 әр аш кашыгы суган согы белән бал (1:1 нисбәтендә) эчәргә кирәк.
Гипергидроз
Көчле тирләү кешене борчылырга да мәҗбүр итә, чөнки ул тирә-яктагыларга күңелгә ятышсыз тойгы китергәнлеген аңлый. Нәтиҗәдә, тагын да ' көчлерәк борчылып, тирли башлый. Шуның өчен бу, медицина проблемасы гына булмыйча, җитди социаль, психологик проблема булып та тора.
Гемморой
БОЗДАН ЯСАЛГАН ШӘМНӘР (хроник геморрой булганда). Кәгазьдән цилиндрга охшаш зур булмаган калыплар ясарга һәм шуларга су салып ка­ тырырга. Кулланыр алдыннан кәгазен ташлап, арт юлны җәрәхәтләмәсен өчен, боз башын җылы суга тыгып алырга. 1 нче атнада шәмне арт юлда 30 се­ кунд тотасы, аннан авыруның хәленә карап, 1 минутка җиткерергә ярый.
Гипергидроз
Гипергидроз булганда, гигиена кагыйдәләрен саклау зур әһәмияткә ия. Әгәр тирләгән урыннарны чиста тотмасаң, моның салкын тиюгә, үлекле авыруларга, гөмбә авыруларына китерүе бар. Инфекция ярсыган тиренең өске катламы аша организмга үтеп кереп, төрле катлаулануларга китерергә мөмкин.
Көн дә контрастлы душ кабул итү турында да онытмагыз. Ул гигиена өчен генә файдалы түгел, нерв системасын ныгытырга да ярдәм итә.
Тратуро I (Л'Аквила)
Тратуро I — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гипергидроз
Бу халәтне җиңәр өчен, кайвакыт хирургик ысуллар кулланырга, инъек­ цияләр, махсус препаратлар белән дә дәваларга туры килә. Ләкин артык тирләүне традицион булмаган ысуллар белән дә җиңәргә була. Шуның өчен психологик алымнар һәм физиотерапия, медикаментлар белән дәвалау еш кулланыла. Нерв системасы ярсучан булганда, тынычландыра торган сукыр кычыткан, песи үләне тамырларыннан ясалган төнәтмәләр куллану зарур.
Гипергидрозны дәвалауда лазер да кулланалар, аның җылылык энер­ гиясе тир бизе күзәнәкләрен томаларга ярдәм итә. Шулай ук энәләр кадап дәвалау, халык чаралары нәтиҗәле санала. Мәсәлән, бу халәттән интеккән кешеләргә дару ромашкасы һәм имән кайрысы төнәтмәсеннән ясалган ванналар кабул итү файдалы. Моның өчен 1 литр суга 100 г имән кайрысы һәм 6 аш кашыгы вакланган дару ромашкасы чәчәген салырга кирәк (аларны даруханәдән дә алырга була). Катнашманы сүрән генә утта 20 минут тотарга, аннан соң суытып, бераз гына нашатырь спирты яки сода өстәргә кирәк. Кул-аякларны тирләүдән дәвалау өчен, мондый ванналарны бер ай кулланырга кирәк.
Гемморой
ТОЗЛЫ КӘБЕСТӘ СУЫ. Аны җылы көенчә көненә 1 яки 2 стакан кадәр эчәргә кирәк.
Гипергидроз
Артык тирләүгә каршы тагын бер сыналган чараны тәкъдим итәргә була: 1 стакан кайнар суда 1 чәй кашыгы имән кайрысын пешерергә һәм аңа 1 лимон согы өстәргә. Шушы катнашманы проблемалы урыннарга берничә тапкыр сөртергә кирәк. Лимон белән имән кайрысы тир бизләренең секрециясен киметә. Уч төбенә һәм аяк табанына үсемлек маена (көнбагыш, зәйтүн майлары) имән кайрысы порошогын кушып, төнгә каршы сыларга һәм киҗе-мамык оекбаш, ә кулларга махсус киндер пирчәткә киеп йокларга ятарга була. Иртән аяк-кулларны салкынча су белән юып, балалар присыпкасын сибәргә ярый. Йокларга ятар алдыннан бераз гына шикәр комын йә бәрәңге крахмалын оекбаш эченә салырга мөмкин. Мондый дәвалану вакытында аяк-кулларны салкынча су белән генә юарга кирәк.
Тратуро I (Л'Аквила)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гипергидроз
Тагын бер рецепт. Иртән табаннарга бор кислотасы порошогы сөртергә мөмкин. Аны бармак араларына, табаннарга җентекләп, яхшы итеп ышкыгач, оекбашлар киеп йөрергә, кичен аякларны җылы су белән юып ятарга. Мондый дәвалану курсы 2-3 атна дәвам итә.
Бик көчле тирли торган урыннарга 1-2 процентлы аш серкәсе кислотасын сөртергә ярый. Организмны ныгыта торган чаралар: тимер препаратлары, кальций, фосфор, поливитаминнар, песи үләне, дару үсемлекләре төнәт­ мәләре, мәсәлән, лимон бөтнеге, шалфей (көненә яртышар стакан) кабул итү файдалы. Бик эссе вакытларда өс киемнәрегез мамык тукымалардан тегелгән булырга тиеш.
Гемморой
ГӨЛҖИМЕШ. Көн саен 2 стакан гөлҗимеш төнәтмәче эчәргә.
Айнатас (Җегерген авыл округы)
Айнатас (Айнатас) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Гипергидроз
Туклануга игътибар итегез. Эссе вакытта бик тозлы ризыклардан баш тартыгыз. Тәмләткечләрдән дә бераз тыелу яхшырак, чөнки алардагы әче матдәләр тир белән бизләр аркылы бүленеп чыгып, тирене ялкынсындырырга мөмкин. Тирнең артык бүленеп чыгуына алкоголь дә сәбәпче булып тора.
Баггөзе (Эрух)
Баггөзе (Bağgöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Эрух илчесенә караган бер авыл (köy).
MRGPRX4
MRGPRX4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Буда (Перуҗа)
Буда — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Буда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лучана (Сьена)
Лучана — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лучана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нехапа (Апастла)
Нехапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Белошевац (Вальево)
Белошевац  (Белошевац) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Гемофилия
Гемофилия — кан оешуда VIII яисә IX факторлар җитешмәүгә бәйле, нәселдән килгән кан оешу авыруы, ул плазматик тромбопластиннар ясаучы факторның җиткелексезлеге, канның тиз оеша алмавы белән характерлана. 50 меңгә якын кешегә гемофилия белән авыручы бер сырхау туры килә.
Авыруларның 2 % ында гемофилиянең авыр формасы, 2-5 % очракта — уртача, 6-25 % очракларда—җиңел формасы күзәтелә, 25 % очракта авыру үзен сиздерми диярлек. Ул бик зур җәрәхәтләр һәм операцияләр вакытында гына ачыкланырга мөмкин. Бу авырудан ир-атлар интегә, чир авыруның оныкларына сәламәт кызлары аша күчә.
Генетика күрсәткәнчә, гемофилия авыру кешедә генның тромбопластин синтезына җаваплы җенси X хромосоманы (ир-атларның X һәм Ү, ә хатын- кызларның ике X хромосомалары була) югалтуына бәйле. Кызларның патологик хромосомалары әниләренең яхшы сыйфатлы хромосомалары хисабына элекке хәленә кайтарыла, шуңа күрә кызлар арасында патологик кан агу, гемофилия чире белән интегүчеләр күзәтелми.
Авыруның оныгына кызыннан патологик хромосома күчкән очракта, оны­ гы гемофилия авыруы белән авырый, ә сыйфатлы хромосома алганнарында бу чир булмый. Хәзерге вакытта гемофилиянең 3 төре билгеле: А гемофилиясе — бу иң күп таралганы (100 мең ир-атка 10 авыру туры килә), авыруның канында гемофилиягә каршы глобулин (VIII фактор) җитми, В гемофилия- се — канда тромбопластинның плазматик компоненты (IX фактор) җитми (100 мең кешегә В гемофилия авырулы 2 ир-ат туры килә, һәм С гемофилиясе — бу очракта канда плазматик тромбопластинның кан оешуын (XI оешу факторы) башлап җибәрүче булмый. Канда санап киткән факторларның берсе булмаса, авыруда кан оешу сәләте бозыла. Әгәр бу авыруның канын пробиркага салсаң, ул бик озак вакыт оемый тора, куерык ясалмый, ә канның элементлары пробирка төбенә төшеп утыралар. Авыру кешенең канына сәламәт кеше плазмасын кушсаң, аның оешу сәләте яхшыра.
Гемофилия билгеләре чагылышы. Авыруларны тормышларының беренче көннәреннән үк кан агу интектерә. Сөт тешләренең даими тешләргә алы­ шыну вакытларында, кечкенә бала йөрергә өйрәнә башлаганда, кан тире астына, эре буыннарга төшә, тире зарарланганда, кан агуы туктамыйча интектерә. Канның агуы чирнең катлаулыгына бәйләнгән. Мондый авыруларның буыннарына пункция ясаганда, сыек кан табыла.
Кечкенә генә бәрелү дә тире астына, мускулларга кан савуга китерә. Әгәр яра бәрелүдән изелгән булса, кан агуы күп булмаска да мөмкин. Бу вакыт плазматик тромбопластиннарның җиткелексезлеге аларның тукымалардан чыгуы белән элекке хәленә кайтарыла. Еш кына буыннар эченә кан саву — гемоартрозга (буын куышлыгына кан җыелу) китерә. Шулай ук борыннан, ашказаны-эчәклек юлларыннан, бөер һәм үпкәләрдән кан агу очраклары күзәтелә.
Канны клиник тикшергәндә, зур үзгәрешләр табылмый. Гипохромлы (эритроцитларның гемоглобинга туенып җитмәве) азканлылык бик озак дәвам итеп, күп кан югалтканнан соң гына беленә. Авыруның канында тромбоцитлар саны үзгәрмәгән булса, кан оешу 20 минуттан 2 сәгатькә кадәр (нормада 5-9 минут) сузыла. Кан агуның дәвамлылыгы кан тамырлары тышчаларының халәтенә, тромбоцитларның бер-берсенә ябышучанлыгына бәйле. Кан куерыкларының ретракциясе (күзәнәкнең, тукыманың күләме кимү) үзгәрмәгән була. Кан плазмасында фибриногенның күләме нормаль күрсәткечләрдә кала. Махсус лаборатор тикшерүләр вакытында авыруның канында кан оешу факторларының (VIII, IX, XI) җиткелексезлеге ачыклана.
Гемофилия — бик җитди авыру. Балачак һәм яшүсмерлек чоры сырхаулар өчен аеруча авыр еллар булып санала. Элекке заманнарда авыруларның күбесе 20 яшькә кадәр генә яшәгәннәр, алар эчке органнарга кан савудан үлә торган булганнар. Хәзерге чорда бу авыруларга ярдәм күрсәтергә мөмкинлекләр артты. Көчле азканлылык, буыннар зарарлану, буыннарга еш кан сауганнан соң анкилоз (буын бөгелмәү), контрактура (буыннарда хәрәкәтнең чикләнгән булуы) авырулары кебек катлауланулар булырга мөмкин.
Югалткан канны тулыландыру һәм кан агуны туктату өчен, авыруларның кан тамырына донор каны (күбрәк аның компонентларын) кертәләр. А гемофилиясе булганда, кайвакыт яңа кан салалар. Гемофилияне дәвалау өчен кан плазмасы еш кулланыла. Дарулар белән дәвалау составында VIII яки IX факторлар булган дарулар биреп дәвалаудан гыйбарәт. Мондый чир белән интегүчеләр аспирин даруын эчәргә ярамаганлыгын белергә тиешләр, чөнки ул кан агу вакытын озайтырга мөмкин. Гемофилия белән авыручылар даими табиб күзәтүе астында торалар. Аларга көнкүрештә һәм эштә җәрәхәтләрдән саклану зарур.
Миротинек
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гемофилия
Патологик ген йөртүче хатын-кызларны, бала туганчы ук, гемофилия авырулы малай туарга мөмкинлеге турында искәртеп куярга кирәк.
Миротинек
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гемофилия
Көтелмәгән очракларда дәвалауны башлап җибәрер өчен, авыру баланың әти-әниләре өйдә һәрвакыт дару тотарга тиешләр. Гемофилия белән авыручы балалар үзләре янында «гемофилия авыруы паспорты» йөртергә, анда гемофилиянең тибы, канның нинди группага кергәнлеге искәртелә һәм беренче ярдәмне ничек күрсәтергә кирәклеге языла.
Миротинек
Демография
Халык саны динамикасы:
MRI1
MRI1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ляски (Вилейский районы)
Ляски  (Ляскі ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе Ижа өязе (1932 елдан Куранец өязе) гминасы составында булган.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пьеве Конфини (Перуҗа)
Пьеве Конфини — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Конфини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ляски (Любанский районы)
Ляски  (Ляскі ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тратуро II (Л'Аквила)
Тратуро II — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лучанети (Кьети)
Лучанети — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Тратуро II (Л'Аквила)
Географиясе
Тратуро II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Лучанети (Кьети)
Географиясе
Лучанети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Тратуро II (Л'Аквила)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алто де Медина, Сан Херонимо де Медина (Абасоло)
Алто де Медина, Сан Херонимо де Медина — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Алто де Медина, Сан Херонимо де Медина Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Баггүлү (Кованҗылар)
Баггүлү (Bağgülü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
MRLN
MRLN —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Айнатас (Кызылкия авыл округы)
Айнатас (Айнатас) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Беомужевич
Беомужевич (Беомужевић) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Охос де Агва де Кордоба (Юририя)
Охос де Агва де Кордоба — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Охос де Агва де Кордоба Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Буделара (Вибо Валенция)
Буделара — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Охос де Агва де Кордоба (Юририя)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Буделара (Вибо Валенция)
Географиясе
Буделара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Охос де Агва де Кордоба (Юририя)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Снукер буенча 2023 елгы дөнья беренчелеге
Квалификация уеннары һәм төп турнир җирәбәсе
Снукер буенча дөнья беренчелеге 2023 елда бу уен тарихында 1927 елдан бирле 89 нчы тапкыр үткәрелде. Дөнья рейтингында беренче 16 урынны алып торган снукерчылар гадәттәгечә төп турнирга турыдан-туры үттеләр. Аларның 16 көндәше 3-12 апрель көннәрендә Шеффилд шәһәренең Инглиз спорт институтында узган сайлап алу ярышларында билгеләнде. Биредә, элекке еллардагы кебек үк, 128 профессиональ уенчы катнашты, тагын уналтысы һәвәскәрләр арасыннан төрле ярышларда күрсәткән нәтиҗәләр буенча билгеләнде. Сайлап алу турниры дүрт әйләнештә үткәрелде. Беренче турда һәвәскәрләр һәм дөнья рейтингында 80 нче урыннан түбәнрәк булган 64 снукерчы катнашты. Болар арасында бердәнбер хатын-кыз да бар иде: Ың Онйи — гүзәл затлар арасында өч тапкыр дөнья чемпионы һәм рейтинг лидеры. Һоң Коңта туып үскән туташ ир-ат рейтингында да 104 нче урында тора һәм икенче тапкыр инде ир-ат беренчелегендә дә катнашты.. Кызганычка каршы, ул бу юлы да сайлап алу ярышларының беренче турында ук оттырды. Һәм тагын бер традиция: җиде тапкыр дөнья чемпионы, 54 яшьлек Велс кешесе Стивен Һендри, бернинди рейтингы булмаса да, яңадан сайлап алу ярышларының беренче турына кертелде. Ләкин... яшьлек бу юлы да кире кайтамады: Стивен беренче уенда ук төшеп калды. Икенче турда 32 җиңүчегә дөнья рейтингында 49-80 нче урыннардагылар килеп кушылды. Болар арасыннан тагын 32 җиңүче ачыкланды. Дөнья рейтингының 17-48 нче урыннарын биләп торган профессионаллар элгәреләрнең өченче әйләнештәге көндәше булып иреште. Һәвәскәр уенчылар барысы да беренче өч турда оттырдылар. Ниһаять, сайлап алу ярышларының дүртенче турына үткән 32 уенчы төп турнирга керәчәк 16 җиңүчене билгеләде. Бәхетлеләрнең һәркайсы төп турнирда дөньядагы иң көчле 16 снукерчының берсенә көндәш булды. Төп турнирда элек дөнья чемпионы исемен алган 8 оста катнашты: Ронни О'Салливан, Марк Уильямс, Җадд Трамп, Шон Мөрфи, Стюарт Биңһәм, Нил Робертсон, Җон Һиггинс һәм Марк Селби. Җирәбә җәдвәлендә гадәттәгечә иң югары урын гамәлдәге дөнья чемпионына бирелде: инглиз Ронни О’Салливан шулай ук дөнья рейтингында да беренче урында иде. Ә җирәбә җәдвәленең иң түбәнге баскычында аның рейтинг буенча төп көндәше инглиз Марк Селби урнашты. Димәк, статистика буенча иң көчлеләр финалда гына очраша ала иде. Калган 30 уенчының урыны һәм көндәше ирекле җирәбә аша билгеләнде. Турнирның бүләкләү фонды быел да 2 миллион 500 мең фунт стерлингка җитеп килә. Бу сумманың бүленеше элеккечә калды: әйтик, җиңүче ярты миллион фунт стерлинг алачак. Икенче урында калганның өлеше дә шактый зур: аңа 200 мең фунт стерлинг тия.
Беренче әйләнеш
Беренче әйләнеш уеннары 15-20 апрель көннәрендә узды. Көн саен ике уен өстәлендә өчәр сессия үткәрелде. Иң күбе 19 фреймнан торган матчлар ике сессиягә бүленгән килеш уйналды: беренчесендә — 9 фрейм, икенче сессиядә — калганнары. Беренчелек гадәттәгечә гамәлдәге дөнья чемпионы матчы белән башланды. Инглиз Ронни О'Салливан Кытайның 23 яшьлек снукерчысы Паң Цзүнсуны 10:7 исәбе белән җиңде. Дөнья беренчегенең дебютанты бөтен көчен, осталыгын һәм ихтыярын эшкә җигеп уйнады. Һәм үз көндәшләрен хөрмәт итә белә торган 47 яшьлек дөнья чемпионы кытайлы белән, аңа киләчәктә уңышлар теләп, бик җылы хушлашты.Ә менә Диң Цзүнһуэй, Ронниның икенче әйләнештә ихтимал булган көндәше, нык сынатты. Аның 28 яшьлек көндәше, иранлы Хөсәен Вафаи, беренче сессиядән соң кытайлыга оттырып барса да, икенче сессиядә аны 6:1 исәбе белән тар-мар итте һәм икенче турга үтте. "Икенче сессия каһарманы" исеменә Велс снукерчысы, 47 яшьлек Марк Уильямс та лаек булды. Ул да беренче сессиядән соң инглиз Җимми Робертсонга оттырып бара иде, ләкин икенче сессиядә 6:0 исәбе белән җиңде. Матчның азагында яхшырак уен күрсәтү шулай ук Төньяк Ирландия снукерчысы Марк Алленга һәм инглиз Стюарт Биңһәмгә дә ахыргы уңыш китерде.
Беренче әйләнешнең иң күркәм күренеше дип, инглиз Кайрен Уилсонның Велс снукерчысы Райан Дей белән очрашуда 147 баллык максималь брейк ясавын атарга кирәктер. Бу вакыйга уенның бишенче фреймында булды. Гадәттә мондый уңыштан соң снукерчы үз уенының "җебен" югалта һәм беррәттән берничә фреймда җиңелә торган иде. Ләкин бу юлы нәкъ киресенчә булды: Кайрен тагында куәтлерәк уйный башлады һәм ахыр чиктә 10:5 исәбе белән җиңүгә иреште. Мондый нәтиҗә өчен дөнья беренчелегендә 40 мең фунт стерлинг күләмендә бүләк каралган. "Автордашлар" булган очракта, бу сумма максималь брейк ясаучылар санына бүленә. Снукер турнирларында уенның үзе белән бәйле булмаган гадәттән тыш хәлләр бик сирәк күзәтелә. Бу юлы исә искәрмә булды: инглизләр Роберт Милкинс белән Җо Перри матчын беренче фрейм барышында ук туктатырга һәм икенче көнгә күчерергә туры килде. Нинидидер хулиган трибунадан үтеп керде дә, остәл өстенә сикереп менеп, яшел келәмгә күп итеп әфлисун төсендәге порошок сипте. Сакчылар хулиганны тотып алып полициягә озаттылар, ләкин уен өстәлен тиз генә чистартып булмый иде инде. Өстәлне томалап куйдылар. Шундый ук һөҗүм берьюлы Марк Аллен һәм кытайлы Фән Жэңйи уйнаган күрше өстәл янында да булып алды, ләкин биредәге хулиганны снукерчылар үзләре тоткарладылар һәм сакчыларга тапшырдлар. Бу коточкыч хәл уенчыларга нык тәэсир итте, күрәсең:алар, бер-бер артлы ялгыша-ялгыша, үз матчының унөченче фреймын тәмамлый алмый азапландылар. Ахыр чиктә өлкәнрәк һәм тәҗрибәлерәк ирландияле үзен беренче булып тынычландыра алды һәм 10:5 исәбе белән җиңү яулады. Ә Роберт Милкинс белән Җо Перри үзләренең кичектерелгән матчын беренче әйләнешнең соңгы көнендә генә тәмамладылар. Беренче ярымсессияне Роберт 0:4 исәбе белән оттырды. Ә ахыргы нәтиҗә — 10:9 аның файдасына.Аның икенче турдагы көндәшен, сайлап алу ярышлары аша төп турнирга үткән иң яшь һәм иң кыю Сы Цзяһуэйны да "икенче сессия каһарманы" дип атарга мөмкин. Ул 2005 елгы дөнья чемпионы Шон Мөрфине 10:9 исәбе белән җиңгәннән соң икенче әйләнешкә үткән бердәнбер кытайлы булды. Уен башында аның нык дулкынланганы сизелеп торды, һәм ул беренче ике фреймны берсүзсез оттырды. Ләкин беренче сессия азагында 20 яшьлек кытайлы 5:4 исәбе белән алга чыккан иде инде. Икенче сессиядә аның өстенлеге 9:6 га кадәр җитте. Хәлиткеч 19 нчы фреймда ул үзенең тәҗрибәле көндәшен үтә катлаулы снукер халәте куеп җиңде. Шулай итеп, 8 дөнья чемпионының икесе — Җадд Трамп һәм Шон Мөрфи — беренче турда ук ярыштан төшеп калды.
Чирекфинал
Чирекфиналда Марк Аллен—Җәк Җонс һәм Энтони МакГилл—Сы Цзяһуэй очрашулары бер үк калыпта, “куышлы уйный-уйный” үтте дисәң дә була. Көндәшләрнең йә берсе, йә икенчесе беррәттән ике-өч фреймда җиңеп һәм җиңелеп, бер-ике фреймлык өстенлеккә ирешеп яки шул ук дәрәҗәдә калыша барып торды. Беренче парда, исәп 10:10 булган мәлдә, Төньяк Ирландия остасының өч фреймлык ыргымы хәл итте. Велс снукерчысы үз “уен дулкыны”ның басылган чагына тарыды. Икенче парда исә финиш сызыгына беренче булып шотландияленең килеп җитүе бик ихтимал иде: регламентта каралган соңгы ике фрейм алдыннан Энтони МакГилл 12:11 исәбе белән алга чыкты. Ләкин яшь кытайлы үз ихтыяр көчен нәкъ менә шушы хәлиткеч мизгелдә туплый алды һәм 13:12 исәбе белән ярымфиналга үтте. Мондый уңышка кытайлылардан элегрәк бары тик Диң Цзүнһуэй гына ирешә алган иде. Снукер белгечләре һәм җанатарлары арасында “Көнчыгыш снукерчылары йомык табигатьле һәм хискә бирелүгә һәвәс түгел” дигән фикер йөри. Бу юлы нәкъ киресенчә булды. Әле генә балачактан аерылган һәм “күзләре янып тора торган” кытайлының хисләр самимилеге тамашачыларны да әсир итте: алар Cы Цзяһуэйны хуплап, аңа көч биреп тордылар. Шулай итеп кытайлы соңгы өч атнада 100 дән артык фреймда уйнап, үз мөлкәтен берьюлы 100 мең фунт стерлингка арттырды. Хәзер аның киләсе сезонда нәкъ менә шул “капитал” күләме аша билгеләнә торган дөнья рейтингы буенча иң көчле 32 профессионал арасына керүе ихтимал. Ләкин чирекфиналның чын сенсациясе дип, Лүка Бресел—Ронни О’Салливан матчы нәтиҗәсен танырга кирәктер. 25 апрелҗдә уйналган ике сессиядән соң җиде мәртәбәле дөнья чемпионы 10:6 исәбе белән алга чыккан иде. Ронни инде, күрәсең, үзен финалга чыккан дип хис итә дә башлагандыр: ул 26 апрель көнне бельгияленең көрәшкә бөтенләй үзгәреп чыкканын ул үз вакытында сизеп ала алмады. Нәтиҗәдә Лүка Бресел, беррәттән 7(!) фреймда җиңеп, 13:10 исәбе белән ярымфиналга үтте. Атаклы инглизнең 32 еллык профессиональ карьерасы дәверендә беркайчан да болай “агартканчы юылганы” булмады. Матч тәмам булгач, Ронни О’Салливан бельгияле көндәшенең уенын бик югары бәяләде: “Ул бит монда җиңеп чыгу өчен килгән кеше!” — диде. Ярымфиналга турнир җирәбәсенең аскы өлешеннән чыккан һәм анда бер-берсе белән очрашырга тиешле Марк Селби белән Марк Аллен: “Карап карарбыз!” — дип уйлаганнардыр шәт, Ронниның бу “күрәзәлеген” ишеткәч. “Лестер хәйләкәре” (инглиз Марк Селбинең җанатарлар биргән кушаматы) исә үзенә каршы җан-фәрман көрәшкән 48 яшьлек Шотландия ветераны Җон Һиггинсны, уен басымын торган саен арттыра барып, 13:7 исәбе белән җиңде. Алар икесе дә дүртәр мәртәбә дөнья чемпионы булган кешеләр. Ләкин яшьрәк инглизнең шотландиялегә караганда 9 еллык “запасы” бар әле. Ә бу юлы, финал уенына чыгып, дөнья беренчелеге өчен тагын бер кат көрәшергә омтылышы да.
Ярымфинал
Лүка Бресел белән Сы Цзяһуэй очрашуы алдыннан снукер статистикасын барлап торучылар биредә берничә яңалык булуын хәбәр иттеләр. Бельгия снукерчысы дөнья беренчелекләре тарихында Аурупаның кыйтга өлешеннән ярымфиналга кадәр барып җитә алган беренче кеше икән. Моңа кадәр финал алды уеннарында гел Британия утраулары уенчылары, австралиялеләр яки кытайлылар гына катнашып килгән. Кытай егете исә бу уңышка ирешкән иң яшь дебютант икән. 1980 нче еллар азагында соңрак җиде мәртәбә дөнья чемпионы булган Велс остасы Стивен Һендрига да тәүге кат югарыга үрмәләгәндә 20 яшь булган, ләкин бүгенге кытайлы ярымфиналга үткән мизгелдә аңардан 176 көнгә кечерәк икән. Өстәвенә Сы Цзяһуэй соңгы чирек гасырда “комсомол яшендәге” беренче ярымфиналчы да, ди. Беренче фреймда бельгияле җиңде, ләкин аннары ул беррәттән ике фреймны оттырды. Һәм шул мизгелдә аның шактый тәкәббер һәм тәртипсез кеше булуы ачыкланды: ул уенны, “Син кем дә, мин кем!” дигән шигарь белән алып бара башлады. Җитмәсә, бишенче фрейм азагында өстәлдә калган шарларны... уен таягы белән сыпырып ташлап идәнгә ыргытты. Мондый хулиганлыкны “Крусибл” театрында элегрәк бары тик Стивен Магуайр гына кайвакыт кыла торган булган. Ләкин шотландияле быел сайлап алу ярышлары аша үтә алмады. Аның урынына бельгияле калдымы инде? Кытай егетенең исә көндәшенең бу коточкыч кыланмышларына исә дә китмәде: тотынды ул, фрейм арты фреймда җиңә-җиңә, үзеннән 8 яшькә өлкәнрәк башбаштакны акылга утыртырга! Җитмәсә, уңыш алиһәсе Фортуна да аңа озак вакыт ярдәм итеп торды. Өченче сессия уртасында Сы Цзяһуэй 14:5 исәбе белән зур өстенлеккә ирешкән иде инде. Комментаторлар бертавыштан аңа “Оттырачак!” дип хөкем карары чыгардылар. Әмма ярымсессияләр арасында була торган 15 минутлык тәнәфестән бельгияле уен залына, әйтерсең лә, яңадан туып чыкты. Югары уен техникасы да, какшамас ихтыяр көче дә юк түгел икән ләбаса аңарда! Ул уен стилен һәм тактикасын тамырдан үзгәртте. Кытай егете әлегә кеше психологиясен “укый” белми, күрәсең: ул үз уенына тиешле үзгәрешләр кертә алмады. Өстәвенә техник осталыкта да “ак таплары” бар әле аның. Әйтик, ул аткыга һәм уйнала торган шарга сугу көчен чамалый алмый һәм шул сәбәпле чираттагы шарларны зур кыенлык белән кертә, еш кына мәҗбүри ялгышларга дучар була. Ләкин аңарда талант дигән нәрсә ташып кына тора. Тора-бара чыныгыр, остарыр һәм гаять куәтле снукер остасы булып китәр, дигән фикер калды. Нәтиҗәдә бельгияле, бер-бер артлы 11(!) фреймда өстен булып, 28 нче фреймнан соң исәпне тигезләде, ә тагын ике фрейм үткәч, 16:14 исәбе белән финиш сызыгына чыкты. Уенның ахыргы исәбе дә аның файдасына — 17:15. Финал уенында Лүка үзен ничегрәк тотар икән? Анда бит ул Марк исемле чын зубрларның берсе белән очрашачак! Йә Марк Селби, йә Марк Аллен. Өшкереп кенә ташлый торганнар икесе дә, болай кылана башласаң.
Инглиз Марк Селби белән ирландияле Марк Аллен очрашуында мавыктыргыч һәм маҗаралы уен күзәтербез дигән өмет башта ук булмады: ике снукерчының да уен осталыгы бик югары, һәм алар бер-берсенә берничек тә фора бирә алмый иде. Матч чыннан да катгый позицион калыпта барды: көндәшләр хәлиткеч һөҗүмнәргә уен өстәлендәге халәт өлгереп җиткәч кенә күчеп тордылар. Мондый уен, әлбәттә, инглиз остасы файдасына: ул бит әле 2014 елда ук, нәкъ шундый ялыктыргыч финал уенында Ронни О’Салливанны җиңеп, беренче мәртәбә дөнья чемпионы булган иде. Катлаулы һәм гаять четерекле позицияләрдә уен темпы бик сүлпән булды: беренче ике сессиядә көндәшләр хәтта билгеләнгән вакыт эчендә уйналырга тиешле 8 фреймны төгәлли дә алмадылар. Нәтиҗәдә соңгы сессиядә 11 фрейм үткәрергә туры килде, һәм көрәш җирле вакыт белән төн уртасына кадәр барды. Беренче өч сессиядә Марк Селби әкренләп зур өстенлеккә иреште, исәп 16:10 га кадәр җитте. Шуннан соң Марк Аллен беррәттән биш фреймда отты. Ләкин тагын ике фреймлык ыргым ясарга аның көче җитмәде инде. Марк Селби 17:15 исәбе белән финалга үтте.
Финал
Быелгы дөнья беренчелегенең финалында катнашучы өч төп шәхеснең берсе алдан ук билгеләнеп куелган иде. Ул — Шеффилд шәһәрендә яшәүче 51 яшьлек рефери Брендан Мур (Brendan Moore). Элек үзе дә һәвәскәр рәвешендә снукер уйнаган, ләкин, үзе әйтмешли, “бердәнбер мәртәбә 63 баллык серия ясаган һәм шуннан соң бу күрсәткечкә якын да килә алмаган” булган. Ләкин 21 еллык “хөкемдарлык карьерасы”нда дөньяда иң абруйлы рефериларның берсе булып күтәрелгән. Моңа кадәр дә ике тапкыр дөнья беренчелегенең финал уеннарын үткәргән (2014 һәм 2018 елларда). Быел исә ул, “яшьләргә юл бирү өчен”, рефери эшчәнлеген туктатачагын белдергән. Алга таба ул бильярд федерацияләренең берсендә җитәкче булыр дип фаразлана. Ә инде финалда уйнаучы снукерчыларга килсәк, Марк Селби да, Лүка Бресел дә финал уенында хәзерге вакытта чыннан да иң яхшы дөньякүләм осталар икәнлекләрен исбат иттеләр, дисәң дә була. Бигрәк тә бу бельгиялегә кагыла: озакка барган турнирда шундый яхшы әзерлекле булып кала алган, физик яктан куәтле һәм психологиясе тотрыклы дәгъвачылар финал уеныннарда бик сирәк күзәтелә. Ике көн дәвам иткән матчның көндезге сессияләрен Лүка һәркайсын 4:0 исәбе белән отты. Маркка исә бөтен көчен һәм осталыгын җигеп, 12 яшькә кечерәк көндәшен куып җитәргә тырышудан башка чара да калмады. Беренче көнне Селби 8:9 исәбенә ирешә алды. Уналтынчы фреймда инглиз хәтта 147 баллык максималь серия дә ясый алды. Һәм бу дөнҗя беренчелеге финалларында ирешелгән тәүге "максимум" булган икән! Шуның белән ул беренче әйләнештә үк брейкка ирешкән Кайрен Вилсон өмет иткән 40 мең фунт стерлинглык акчалата бүләкнең яртысын “тартып та алды”. Бу суммага максимум булмаган иң югары серия өчен каралган 15 мең фунт стерлинг та өстәлде. Димәк, Кайрен Уилсонның һәм Марк Селбинең банктагы хисаплары 27500 гә артачак. Ләкин икенче көнне, дүртенче сессия башында бельгияле Лүка Бреселнең инглиздән өстенлеге 16:10 га кадәр җитте. Һәм шушы җаваплы мизгелдә бельгияленең уенында торгынлык барлыкка килде. Марк Селби, беррәттән "җавапсыз" 324 балл җыйды һәм исәпне 15:16 га кадәр җиткерде. Әмма Маркның бу ыргымына һич кенә дә мәҗбүри булмаган бердәнбер ялгышы чик куйды: шуннан башлап инде шарлар калталарга Лүка аткыга сукканнан соң гына кереп торды. Ахыргы нәтиҗә — 18:15. Кыйтга Аурупасыннан булган, баһадир гәүдәле һәм символик "Грек көтүчесе" кубогын югарыга чөйгән беренче дөнья чемпионы күз яшьләрен тыя алмый иде инде.