cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гепатит
Әгәр олы кеше кискен В гепатиты кичереп сәламәтләнсә, 80-85 % очракта аларда бу авыруга каршы иммунитет ясалырга мөмкин. Калган авыруларның гепатиты хроник формага күчә һәм ул вакытта цирроз, бавыр яман шеше авырулары барлыкка килә. Бу авыруларны бик катлаулы операция ясап кына коткарып калып була. Кайбер кешеләрнең организмына вирус керсә дә, иммун системасы көчле булганлыктан, дарулар биреп дәвалаганда, алар авырып китмәскә мөмкин һәм вирус та таратмыйлар. Тик даруларны даими рәвештә кабул итеп торган очракта да, вируслар даруларга яраклаша һәм дәвалау уңышсыз булырга мөмкин.
Соңгы елларда Европа илләрендә В гепатитына каршы яңа препарат ясап чыгара башладылар.
Вируслы гепатит, икенче төрле әйткәндә, Боткин авыруы — бавырның бер-беренә тиеп торган матдәләренең ялкынсынуы белән характерлана. Бу термин клиник күренешләре буенча бертөрлерәк булган берничә төр — А, В, С, В, Е гепатитларын үз эченә ала. Гепатит авыруына китерүче вируслар тышкы мохиткә шактый чыдам.
А гепатит вируслары пычрак ризык белән эчәклек аша яки тирә-юньдә вируслар булган һаваны сулаганда үпкәләр аша керергә мөмкин. Авыруның таралуы табигать сезонына да бәйле — көз-кыш көннәрендә авыручылар ; саны артып китә. Бер коллективта булган балалар, яшьләр авыруга тизрәк бирешә. Эпидемиологик яктан начар төбәкләрдә бу төр гепатит белән авыручылар саны бик тиз күбәеп китәргә мөмкин.
В (икенче төрле әйткәндә, сүл гепатиты) һәм С гепатиты вируслары авыру кан аркылы — мондый гепатитлар белән авырган кешеләрнең канын хастаханәләрдә операция вакытында авыруга салганда, инъекцияләр ясаганда, гемодиализ уздырганда, берничә наркоман бер шприц белән ( үзләренә наркотиклар кадаганда йогарга мөмкин. Авыру 6 ай вакыт узганнан соң беленә. В, С гепатиты белән авырган кеше белән җенси контакт 6 булганда да, вирус йоктыру куркынычы бар. Шулай ук авыру анадан бала ( гепатит вирусы белән зарарланып туарга мөмкин. Гадәттә, В, С гепатитлары хроник авыруга әйләнә. ( А гепатиты белән зарарланганда, инкубация чоры (вирус организмга кер­ гәннән соң, авыру билгеле булган чор) 15-45 көнгә, ә В гепатиты өчен—30-180 ; көнгә, С гепатиты өчен 20-90 көнгә кадәр сузылырга мөмкин. Вируслы гепатит күп вакытта тәнгә сары төшеп үзен сиздерә. Сирәк кенә сары төшмәскә дә мөмкин. Авыру еш кына ашкайнату органнары эшчәнлеге бозылудан башланып китә. Авыруның косасы килә, укшый, бераздан коса да башлый. ( Аның аппетиты югала, тәрәте бозыла. Шуның өстенә бавыр сызлап авырта башлый. Болар авырып китүнең беренче билгеләре булып тора. Соңрак тән температурасы күтәрелә. Организмның хәлсезлеге, юкка да борчылу, йокы бозылу, буыннар авырту, эшкә сәләтлелек кимү күзәтелә. Сары төшәр ал­ дыннан сидекнең төсе караңгылана, тизәк төссезләнә, бавыр зурая башлый.
Тәнгә сары төшкән чорда авыруларны гомуми хәлсезлек, бавырда авыртуның көчәюе, тән кычытуы борчый. Буыннар сызлау, аппетит югалу интектерә. Тәннең саргаюы — авыз, күзләрнең лайлалы тышчаларының саргаюы арта бара. Аларның сарылыгы авыруның никадәр көчле булуын да : күрсәтә. Зарарлану бик көчле булганда, авыруның «кома»га (организмның ‘ тышкы ярсыткычларга җавап бирү реакциясе кимүе, рефлекслар югалуы, аң, фикер йөртү сәләте зәгыйфьләнү) китерергә мөмкин. Бавырның күләме үсә, еш кына талакта да үзгәрешләр барлыкка килә. Дәвалануны хастаханәнең инфекцион авырулар бүлегендә алып баралар. Сәламәтләнү шактый озак вакыт таләп итә. А гепатиты белән авырганда, организм бу вирус белән көрәшә ала һәм әлеге авыруга иммунитет I барлыкка килә. Тик бу төр сары чирен кичергән авырулар В гепатитына ( бирешүчән булалар. В гепатиты өчен буыннар сызлавы характерлы. Тиредә тимгелләр, ча-1 бырулы урыннар бу гепатит белән авырганда гына күзәтелә. Балаларның > тәннәрендә сары барлыкка килү вакыты 1-2 көн генә булган очраклар ’ бар. Авыру үзен бик сиздерми генә башланып китә. Тән саргаеп чыккач, ; авыруның хәле кинәт начарлана. Организмда интоксикация (агулану) ; башлана. Тәннең сарылыгы 4-6 атна буе дәвам итә.
С гепатиты белән авырганда тәннең саргаю вакыты кыскарак вакыт (5-7 көн) дәвамында була һәм бу хәл 50 % авыруларда күзәтелә. Ә кайбер авыруларның тәнендә сары бик аз гына сизелергә мөмкин. Бу очракларда организмның агулануы да уртача дәрәҗәдә генә була һәм авыру җиңелрәк кичерелә.
Гепатит диагнозы кую өчен канга биохимик анализ ясыйлар. Сидекне һәм тизәкне тикшерәләр һәм башка төрле специфик реакцияләр, тикшерүләр, уздыралар.
В гепатиты белән авыручыларның организмнарында вируслар 10 ел тирәсе үзләрен сиздермичә сакланалар. Ә кайбер авыруларда гепатит хро­ ник рәвештә сакланырга мөмкин. Мондый кешеләрнең каннары сәламәт кешеләр өчен куркыныч тудыра.
Дәвалауның мөһим нигезе — сәламәтлегеңне һәм диета саклау режи­ мы. Мондый авыруларга көненә 2-3 литрга кадәр сыеклык, сок, селтеле минераль сулар эчү таләп ителә. Аларга төрле витаминнар комплексы билгеләнә. Сары көчле булган очракларда ятып торырга кирәк. Авырулар­ ны хастаханәләрдә белгечләр дәваларга тиеш. Клиник күренешләр бетеп, лаборатор анализлар яхшыргач, авыруларны хастаханәдән чыгаралар һәм диспансер исәпкә алалар.
Гепатит белән авыручылар күп очракта 1-2 айдан савыга. 5-10 % очракта В гепатиты хроник авыру стадиясенә күчә. Өлкән кешеләр чирне авыррак кичерә: канына зарарлы вирус кергән өлкәннәр арасында үлү очраклары 15 % ка җитә.
С гепатитының дулкынсыман дәвам итү үзенчәлеге бар һәм бу авыруны йоктырган 50 % очракта ул хроник формага әйләнә. Гепатиттан профилактик прививкалар соңгы елларда киң тарала башла­ ды. А гепатитына каршы вакцинаны бер айлык тәнәфес белән 2 тапкыр кадыйлар. В гепатитына каршы беренче инъекциядән соң, 1 һәм 5 айдан тагын 2 тапкыр прививка ясау каралган. Яңа туган балаларга туган көнне, аннан 1 айдан, 2 һәм 12 айдан соң прививка ясыйлар.
В, С гепатитлары өчен профилактика чаралары — бер генә тапкыр кул­ ланыла торган шприцлар белән эш итү, медицина инструментларын бик чиста итеп юганнан соң, тиешенчә стерильләштерү, донорлардан кан алганда, тиешле таләпләрне үтәү, очраклы җенси якынлыклардан саклану.
Веквиль
Веквиль — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гепатит
А гепатитына профилактика—кулларны чиста тоту. Инде вирус йоктыртан авыруларны вакытында изоляцияләү яхшы нәтиҗә бирә. Халыкны су белән тәэмин итү үзәкләрен һәм җәмәгать туклану оешмаларын тикшереп тәртиптә тоту бу куркыныч авыруның таралуына каршы киртә булып торырга мөмкин. Халык медицинасында бавыр ялкынсынуын дәвалау өчен түбәндәге ысулларны киң кулланалар.
* 1 балкашык мәтрүшкә үләнен 1 стакан кайнаган суга салып тотарга.
Бер сәгать вакыт узганнан соң сөзәргә һәм 1/4 стакан төнәтмәне көненә 3-4 тапкыр эчәргә.
* 25 г кипкән үлмәс комлык чәчәген 1 л суга салып, су яртылаш кимегәнче парландыралар. Калган эремәне сөзәргә һәм ашарга ярты сәгать кала, коненә 3 тапкыр 50 мл эчәргә.
* Бавыр циррозы булганда, әчегән тозсыз кәбестә согын көненә 2 тапкыр, чөгендер согы белән чиратлаштырып, 1 әр стакан эчәсе.
* Көн саен 1 әр стакан күләмендә кызыл чөгендер һәм әче торма сокла­ рын эчәргә.
Текнели (Сарыз)
Текнели (Tekneli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Крепи-ан-Валуа
Крепи-ан-Валуа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Е Җамиикебир (Девэли)
Е Җамиикебир (E. Camiikebir) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4463) Маршварцшильд
Тарихы
1954 елның 28 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1954 UO2» саналган.
Торрекузо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Белгун
Белгун — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Келану-Мик
Келану-Мик — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Белгун
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тышкы сылтамалар
Белгун
Келану-Мик
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шенуа-Обонкур
Шенуа-Обонкур (Chesnois-Auboncourt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Новьон-Порсьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.71 км².
Вель (Югары Марна)
Вель — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Крут-сюр-Марн
Крут-сюр-Марн (Crouttes-sur-Marne) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Мертлох
Мертлох — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрий Румер
Биографиясе
Юрий Румер 1901 елның 28 апрелендә Мәскәүдә беренче гильдия сәүдәгәре Борух Хаимович (Борис Ефимович) Румер (1858-1929) һәм Анна Юрьевна Сегалова гаиләсендә туган. Аның агалары — Румер Осип — атаклы тәрҗемәче, шагыйрь һәм полиглот, һәм Исидор Румер (1884-1935), филолог. Ике туган агасы (әнисе ягыннан) — филолог Брик Осип Максимович. Атасы 1910 елда «Богатырь» акционерлар җәмгыяте дип үзгәртелгән Мәскәү резина мануфактура ширкәтенең идарә әгъзасы һәм идарә директоры була, ә 1920 елдан ягулык тармаклары төзү буенча Югары коллегиянең тәэмин итү бүлеге мөдире вазифасында, ягулыкның Төп идарәсендә һәм Халык хуҗалыгы Югары Советының Үзәк тәэминаты сәүдә идарәсендә эшли.
1918 елда мәктәпне тәмамлаганнан соң Ю. Б. Румер Мәскәү университетының физика-математика факультетына укырга керә. 1924 елда университетны тәмамлый. 1927-1932 елларда Германиядә Геттинген университетында стажировкада була, анда Макс Борнның ассистенты булып эшли, квант химиясе (күп атомлы молекулаларның химик бәйләнешләренең квант теориясе) белән шөгыльләнә. 1929 елда ул гомуми чагыштырмалылык теориясенә багышланган тәүге гыйльми хезмәтен яза ; 1932 елда молекулаларның кануни структуралары буенча фундаменталь ачыш ясый.
1932 елның сентябрендә Мәскәүгә кайткач, Ю. Б. Румер Мәскәү дәүләт университетының теоретик физика кафедрасы доценты була, ә 1933 елның гыйнварында профессор вазифасын били. Румерны Э. Шредингер һәм Л. И. Мандельштам тәкъдим итәләр; 1933 елның 5 августында Л. Мандельштам, И. Тамм һәм Б. Гессен шулай билгелиләр: Уның талантының мөһим үзенчәлеге булып фикер оригинальлеге һәм кыюлыгы тора. Гомуми чагыштырмалылыҡ теориясе, яктылыкның квант теориясе, квант электродинамикасы өлкәсендә идеясе буенча бик кызыклы һәм үзенчәлекле хезмәтләр авторы. Аның квант химиясе буенча фундаменталь тикшеренүләре иң лаеклысы булып тора. Ул эшләгән ысулларны бу өлкәдә эшләүче барлык тикшеренүчеләр дә киң куллана… МДУ профессоры Ю. Б. Румер җитәкчелегендә башкалар белән беррәттән соңрак билгеле галимнәр булып киткән М. В. Волькенштейн, И. В. Кузнецов, М. А. Ковнер үзләренең диплом эшләрен башкаралар.
1938 елның апрелендә Мәскәүдә Арбатта Ю. Б. Румер үзенең туган көнен билгеләр өчен дуслары белән юлга чыкканда «халык дошманы Ландауның булышчысы буларак» кулга алына. Аның белән бергә Л. Д. Ландау һәм М. А. Корец Сталинга каршы листовка авторлары буларак кулга алыналар. Омск каласы янындагы Куломзино бистәсендә урнашкан ЦКБ-29 га эшкә җибәрелә; самолетларда флаттер һәм шимми белән бәйле исәпләүләр белән шөгыльләнә. 1946 елда Таганрогка күчерелә, Р. Л. Бартини төркемендә эшли, ул яңа транспорт самолетын эшләү проекты белән җитәкчелек иткән була. Төрмә срогын тулысынча үтә.
Шул чакта гамәлдә булган указга ярашлы, 58-нче статья буенча хөкем ителгәннәр тагын да биш ел «хокуктан мәхрүм итүгә» дучар ителәләр, Румер Енисейскига сөргенгә җибәрелә. 1948 елдан 1950 елга кадәр Ю. B. Румер Енисейск укытучылар институтында (соңрак Лесосибир педагогия институты дип үзгәртелә) физика-математика кафедрасы профессоры булып эшли. 1950 елда Новосибирск каласына күчеп килә, анда ике ел дәвамында, очраклы акча эшләп, очын очка ялгап яши, чөнки сөргендәге кеше буларак югары уку йортларына һәм гыйльми учреждениеләргә эшкә алудан баш тарталар. 1953 елда сөрген срогы тәмамланганнан соң СССР Фәннәр академиясенең Көнбатыш Себер бүлекчәсенә өлкән гыйльми хезмәткәр вазифасына эшкә алына.
1954 елның азагында Ю. Б. Румер ССРБ-ның Югары судының Хәрби коллегиясеннән аның эше 1954 елның 10 июлендә яңадан каралуы, ССРБ Югары суды Хәрби коллегиясенең 1940 елның 29 маендагы хөкем карары яңа ачылган шартлар  буенча юкка чыгарылуы һәм эш туктатылуы турында таныклык ала.
Новосибирск педагогия институтында укыта. 1953 елдан 1957 елга кадәр Ю. Б. Румер — Новосибирскида СССР Фәннәр академиясенең Көнбатыш Себер бүлекчәсенең техник физика кафедрасы мөдире. 1957 елда СССР Фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсенең радиофизика һәм электроника институты директоры итеп тәгаенләнә, ул Новосибирскида беренче физика институты була. 1964 елда институт ярымүткәргечле физика институты белән берләштерелә. Ю. B. Румер күпмедер вакыт Математика институтында, ә аннары СССР Фәннәр академиясенең Ядро физикасы институтында (1967 елдан — сектор җитәкчесе) эшли.
Күп еллар дәвамында Ю. Б. Румер бердәм кыр теориясен төзүгә үз карашын җентекләп эшли. Йомгак ясап, бишоптика буенча берничә эш әзерли, аларда электромагнит кыры, аралык-вакыт үлчәмен бишкә чаклы киңәйтеп, гомуми чагыштырмалылык теориясе схемасына кертелә. 1949-1959 елларда Эксперименталь һәм Теоретик Физика журналында оптика буенча 10 хезмәт бастырып чыгара, шулай ук алынган теоретик нәтиҗәләрне гомумиләштереп монография бастыра. Әмма бу хезмәтләре физик берләшмәдә, шул исәптән Румерның якын дусты Л. Д. Ландауда да кызыксыну уятмый.
Новосибирск дәүләт университетында 20 ел чамасы педагогик эшчәнлек белән шөгыльләнә. 1972 елда лаеклы ялга чыга.
1985 елның 1 февралендә вафат була, Новосибирскида, Академкалачык янында Көньяк зыяратында җирләнгән.
Мемориаль тактаташ
Новосибирск шәһәренең Үзәк районында Фрунзе урамындагы 1960 елдан 1964 елга кадәр галим эшләгән 13-нче каты җисем химиясе институты бинасында мемориаль тактаташ куела.
Пикерингтон (Огайо)
Пикерингтон  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пикерингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1877) Марсден
(1877) Марсден  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гусик (Нью-Йорк)
Гусик  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(1877) Марсден
Тарихы
1971 елның 24 мартында Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 FC» саналган.
Гусик (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миелоидлы саркома (күздә)
Миелоидлы саркома, моңарчы гранулоцитар саркомалар һәм хлоромаларга караган (үзенчәлекле яшел төс өчен), яман миелоидлы күзәнәкләрдән торган чикләнгән шеш. Гранулоцитар саркома билгеләнгән миелоидлы лейкозның күренеше яки бу чир алдыннан була ала. Беренче билгеләр якынча 7 яшьтә тиз үсүче экзофтальм буларак барлыкка килә, кайвакыт ике яклы була һәм еш экхимоз һәм кабак шешләре белән бергә була (рәс. 6.52б). Орбита зарарлануы системалы лейкоз алдыннан булганда диагностика катлаулана.
NGC 2858
NGC 2858 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Журавли (Орлов районы)
Журавли (Журавли) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
NGC 2858
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Журавли (Орлов районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Торре-Ле-Ночелле
Торре-Ле-Ночелле — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Текнепынар (Җаник)
Текнепынар (Teknepınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Крессонсак
Крессонсак — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Югары Ташбүкән
Югары Ташбүкән — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453054, ОКАТО коды — 80221834001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 55 кешенең яшәве мәгълүм.
Порт-Клинтон (Огайо)
Порт-Клинтон  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Порт-Клинтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенковски (Добрич өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пфюльгрисайм
Пфюльгрисайм (Pfulgriesheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,81 км².
Вербьель
Вербьель — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Круи (Эна)
Круи (Crouy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кризоль
Кризоль — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ляжская Рассоха
Ляжская Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сидрас елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Өгүтлү (Хасанкейф)
Өгүтлү (Öğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Хасанкейф илчесенә караган бер авыл (köy).
Владимир Добровольский
Владимир Николаевич Добровольский (1856 елның 30 июле [11 августы], Красносвятское авылы, Смоленск губернасы — 1920 елның 7 марты, Смоленск губернасы) — рус этнографы, туган якны өйрәнүче, фольклорчы, Смоленск, Орловск һәм Калуга крестьяннарының гореф-гадәтләрен һәм телен өйрәнүче. Рус География җәмгыяте әгъзасы-хезмәткәре. Смоленск Этнография җыентыгы, Смоленск өлкәсе сүзлеге, бик күп мәкаләләр авторы.
Тормыш юлы
12 яшендә Владимир Добровольскийны Смоленск гимназиясенә билгелиләр. 1876 елда ул уку курсын тәмамлый, документларын тапшыра һәм Петербург университетының филология факультетына укырга керә. Авырып китү сәбәпле, Смоленщинага якынрак булу өчен, ул Мәскәү университетына күчәргә мәҗбүр була. Мәскәү университетының укытучылар составына Аурупада танылган профессорлар Ф. Е. Корш, В. Ф. Миллер, академик Ф. И. Буслаев керә. Владимир өченче курста укыганда, дуслары белән ул В. Миллерның Машков тыкрыгында профессор фатирында узган җыелышларында еш була. Бу очрашуларда студентлар һәм аларның укытучылары этнографик темаларга әңгәмәләр алып барганнар. Добровольский сүзләренчә, бу дискуссияләр аны этнография мәсьәләләре буенча мөстәкыйль эшләргә этәргән.
Акча туплап, өченче курсны тәмамлагач, Добровольский беренче этнографик экспедициягә Орлов губернасына, әтисенең туган ягына китә. Җәй буе ул этнографик материал: сынамышлар, әйтемнәр, әйтемнәр туплый, «тере» халык сөйләмен яздыра, халык бәйрәмнәре тасвирламасынын, кичәләр үткәрү тәртибе, крестьяннарның халык костюмнарының үзенчәлекләре турында билгеләр ясый. Экспедиция нәтиҗәләре буенча ул «Дмитров өязенең Орлов губернасы җырлары» исемле кулъязма җыентыгын төзи, аның өчен Рус география җәмгыятенең кече көмеш медале белән бүләкләнә.
1880 еллар урталарында Добровольский География җәмгыятенә «Смоленск этнография җыентыгы»ның беренче томының кулъязмасын тәкъдим итә. Хезмәт яхшы бәяләнә һәм Владимир Добровольскийны җәмгыять әгъзасы-хезмәткәре итеп сайлыйлар. 1894 елда тагын ике том дөнья күрә, ә 1903 елда этнографик җыентыкның соңгы томы басыла. Ул Владимир Николаевичның укытучысы һәм остазы В. Миллерга багышланган була.
(2604) Маршак
(2604) Маршак  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1972 елның 13 июнендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 LD1» саналган.
Бевон
Бевон (Bevons) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Нуайе-сюр-Жаброн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,26 км².
Хадутей-Пур
Хадутей-Пур — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Айваседа-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 188 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мерфельд
Мерфельд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торре-Орсаия
Торре-Орсаия — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рузалин Бакиев
Бакиев Рузалин Закуан улы (1955 ел, Ютазы районы, Яссы-Тугай авылы, Татарстан АССР) – спортчы (чаңгы спорты, узыш), 1979 елдан СССР Халыкара класслы спорт мастеры.
Биография
Бакиев Рузалин Закуан улы 1955 елда Ютазы районы Яссы-Тугай авылында туа. Дүртенче сыйныфка кадәр туган авылында укый, аннары Ютазы мәктәбендә белем ала. Биредә аның спорт карьерасы башлана. Спортчының үзе сөйләвенә караганда, нәкъ менә әлеге мәктәпнең физкультура укытучылары Фәнис Мөгамбәр улы Гәрәев һәм Спартак Салих улы Вахитов малайда спортка карата кызыксыну булуны күреп алалар һәм аның белән ныклап торып шөгыльләнә башлыйлар. Алар җитәкчелегендә ул, тугызынчы сыйныфта укыганда, үзен чаңгы спортында сынап карый. 1973 елда Ютазы мәктәбен  ул инде танылган спортчы буларак тәмамлый. Шул ук елны Рузалин Бакиев Казан дәүләт педагогия институтының (КДПИ) физик тәрбия бирү факультетына укырга керә. Анда 1978-1982 елларда Татарстан буенча СССР спорт комитеты тренеры булып торган Сабирҗан Нәфыйков белән таныша. Сабирҗан Әхмәтҗанович янына ул беренче разрядлы спортчы булып килә, ә менә аның җитәкчелегендә шөгыльләнгәндә инде бер елдан соң “Буревестник” яшүсмерләр җәмгыятенең җыелма командасына, асылда, СССР студентлар җыелма командасына эләгә. «Буревестник» стартларында җиңү яулый, шуннан соң 1975 елда Ливиньода узган кышкы Универсиадада катнаша.
1983 елда Мәскәү кызына өйләнә һәм 1990 елда даими яшәү урыны Мәскәү шәһәренә күченеп китә. Башта Мәскәү хәрби округының СКА-13тә эшләү тәкъдиме ала, ә аннары СССР таркалуга бәйле авыр вакытлар башлана. Туксанынчы еллар уртасында “Хезмәт резервлары” спорт мәктәбенә очраклы рәвештә кереп, аңа спортка яңадан кайту тәкъдиме ясыйлар. Инструктор-методист булып эшли башлый, аннары озак вакытлар директор урынбасары вазыйфасында була. Хәзерге вакытта ул “Хезмәт резервлары” ШОР ДБУнең чаңгы ярышлары бүлеге начальнигы.
Текоба (Оф)
Текоба (Tekoba) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2859
NGC 2859 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лангерганс күзәнәкләре гранулематозы (күздә)
Лангерганс күзәнәкләре гранулематозы — сирәк, өйрәнелмәгән диярлек күп системалы чир, сөякнең беренчел зарарлануы белән деструктив  ялкынсынулы барыш белән сыйфатлана. Йомшак тукымалар сирәгрәк катнаша, ләкин тире һәм эчке әгъзалар зарарлануы мөмкин. Аерым шешләр булган авыруларда (эозинофиль гранулема) чир гадәттә ямансыз һәм дәвалауга яхшы  бирешә. Орбитаның катнашуы бер яки ике яклы ясалу белән билгеләнә, ешрак өске чигә квадрантында остеолиз һәм  йомшак тукымаларның катнашуы белән бергә бара (рәс. 6.52в).
Било (Добрич өлкәсе)
Било  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келата
Келата — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Давенпорт (Нью-Йорк)
Давенпорт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Келата
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Давенпорт (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ирмень (елга)
Ирмень  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Новосибирск су саклагычы (Об) елгасының сул ярына тамагыннан 3043 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
798 (сан)
798 (җиде йөз туксан сигез) - 797 белән 799 арасындагы натураль сан.
Версей-ле-Ба
Версей-ле-Ба — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Крийон (Уаза)
Крийон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Мерцальбен
Мерцальбен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Торриони
Торриони — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Мерцальбен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торриони
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Фоат Зиннуров
Фоат Канафиевич Зиннуров (1959 елның 10 мае, Ямаширмә авылы, Биектау районы, Татарстан АССР, ССРБ) — педагогика фәннәре докторы, профессор. Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты башлыгы (2008 елдан). Полиция Генерал-майоры (2011).
Биография
Фоат Зиннуров 1959 елның 10 маенда Татарстанның Биектау районы Ямаширмә авылында туа. 1976—1977 елларда «Вакууммаш» җитештерү берләшмәсендә слесарь-инструментальщик булып эшли. 1977 елдан1979 елга кадәр Карелиядә ССРБ ДИК чик буе гаскәрләрендә хезмәт итә.
Хезмәтен тәмамлаганнан соң, 1979 елда В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетына (КДУ) укырга керә. 1984 елда, университетның юридик факультетын тәмамлап, Брежнев (хәзерге Яр Чаллы) шәһәренең Автозавод районы эчке эшләр бүлегенә кадрлар һәм һөнәри әзерлек буенча өлкән инспектор булып эшкә керә. 1999 елда Татарстан Республикасы Эчке эшләр министрлыгының кадрлар һәм тәрбия эшләре идарәсе башлыгы итеп билгеләнә. 2004—2008 елларда Фоат Зиннуров Эчке эшләр министры урынбасары — ЭЭМ Кадрлар идарәсе башлыгы булып эшли. 2005 елда Казан федераль университетында «Функцияләүнең югары куркынычы булган төркемдәге төрле мөнәсәбәтләр үзенчәлеге» темасына психология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
2012 елда Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында «Социаль-мәдәни мохит шартларында яшүсмерләрнең девиант тотышын педагогик профилактикалау һәм коррекцияләү» темасына педагогик фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
2020 елның 17 июнендә Фән һәм югары белем бирү министрлыгы боерыгы белән Фоат Зиннуровка «профессор» дигән мактаулы исем бирелә.
(4061) Мартелли
(4061) Мартелли  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 19 мартында В. Феррери тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 FF3» саналган.
Бистрец (Добрич өлкәсе)
Бистрец  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Өгүтлү (Келкит)
Өгүтлү (Öğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (köy).
Портсмут (Огайо)
Портсмут  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Портсмут шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальбель
Вальбель (Valbelle) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Нуайе-сюр-Жаброн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,99 км².
NGC 2860
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Маева
Маева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выя елгасының уң ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крюпийи
Крюпийи (Crupilly) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Пюбер
Пюбер (Puberg) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,91 км².
(205) Марфа
Тарихы
1879 елның 13 октябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Пула обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Текөрен (Сивриһисар)
Текөрен (Tekören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Торторелла
Торторелла — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
799 (сан)
799 (җиде йөз туксан тугыз) - 798 белән 800 арасындагы натураль сан.
Куышлык шешләренең орбитага үсеп керүе
Сирәк очракта параназаль куышлыклардагы яман шешләр орбитага үсеп керә ала һәм иртә ачыкланса да, начар фаразга ия була ала, шуңа табиб бу шешләрнең  отоларингологик һәм офтальмологик үзенчәлекләрен белергә тиеш.
1.  Өске казналыкның карциномасы — орбитада үсеп керүче куышлыкның иң  таралган шеше (рәс. 6.53).
•      Отоларингологик  билгеләре — бит өлкәсендә авырту һәм шешү, борыннан кан килү һәм агу.
•   Офтальмологик  билгеләре — күзнең өскә күчүе, диплопия һәм яшь түгелү.
2.   Рәшәткәле куышлыкның карциномасы күзне тышка күчерә ала.
3.   Йоткылык-борын яман шеше орбиталь ярык аша үсеп керә ала. Экзофтальм соңрак кушыла.
Балыклей
Балыклей — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ворона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Данби (Нью-Йорк)
Данби  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Журавли (Свеча районы)
Журавли (Журавли) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Версей-ле-О
Версей-ле-О — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Круасси-сюр-Сель
Круасси-сюр-Сель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Кургашлы (Гафури районы)
Кургашлы — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 280 кешенең яшәве мәгълүм.
Мерцвайлер
Мерцвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бобовец
Бобовец — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равенна (Огайо)
Равенна  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Равенна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трамонти
Трамонти — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(981) Мартина
(981) Мартина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 23 сентябрендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 S92» саналган.
Өдек (Шабанөзү)
Өдек (Ödek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Шабанөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Ебекөй (Енишеһир)
Ебекөй (Ebeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Текпынар (Испир)
Текпынар (Tekpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2861
NGC 2861 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Богдан (Добрич өлкәсе)
Богдан  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
800 (сан)
800 (сигез йөз ) - 799 белән 801 арасындагы натураль сан.
Кюрель (Югары Прованс Альплары)
Кюрель (Curel) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Нуайе-сюр-Жаброн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,45 км².
Ичек
Ичек — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының уң ярына тамагыннан 114 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тревико
Тревико — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Круи-ан-Тель
Круи-ан-Тель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Келача (Бихор)
Келача — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Данкерк (шәһәр, Нью-Йорк)
Данкерк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Майдов
Майдов — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 764 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кюньи
Кюньи (Cugny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Ранжен
Ранжен (Rangen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,65 км².
(2075) Мартинес
(2075) Мартинес  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1974 елның 9 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 VA» саналган.
Мерцкирхен
Мерцкирхен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Рединг (Огайо)
Рединг  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Мерцкирхен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тексен (Кандыра)
Тексен (Teksen) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рединг (Огайо)
Тарихы
Рединг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Треказе
Треказе — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Божан
Божан — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виве
Виве — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
801 (сан)
801 (сигез йөз бер) - 800 белән 802 арасындагы натураль сан.
Нәселдән килгән чирләр
Ата-анадан мирас итеп өй, фатир, машина яки сәгать алган кебек, нә­ селдәнлек авыруларын да «мирас итеп» алып була. Бу авырулар төрле мутацияләр тәэсирендә һәм буыннан буынга күчә торган нәселдәнлек билгеләренең үзгәреше нәтиҗәсендә барлыкка килә.
Мутациягә төрле факторлар: ионлаштыручы, ультрашәмәхә нурланыш­ лар, кайбер химик матдәләр, дарулар, вируслар һ.б. китерә. Әгәр мутация дезоксирибонуклеин кислотасы (ДНК башлыча күзәнәк төшендә була һәм үзендә генетик мәгълүматны саклый) молекуласының кайбер пар нуклеотидларына гына кагылса, ул бер ген белән генә дә чикләнә. Бу ген мутациясе дип атала. Хромосома мутациясе булу очраклары да күзәтелә, нәтиҗәдә хромосомаларның гомуми саны яки аларның структурасы үзгәрә.
Хромосома мутациясе бик зур тайпылышларга китерә. Әгәр мутация хромосомалар кушылганнан соң, җенси күзәнәкләрдә барлыкка килсә, йөклелекнең башлангыч чорында яралгының үлүе мөмкин. Ә бала исән туса, аның сизелерлек физик һәм психик тайпылышлары була. Хромосома мутациясенең еш таралган төре—21 нче парда артык хромосома барлыкка килүе. Мондый тайпылышның тышкы билгесе Даун синдромы дип йөртелә. Бу авыруларга тәбәнәк буйлылык, күз читләре монголларныкы кебек уелган булу, акыл сәләте артта калу хас. Даун синдромлы кешеләргә тирә-яктагылардан аерым кайгыртучанлык күрсәтү, сак мөнәсәбәтле булу таләп ителә.
Авыру анадан улларына бирелә. Мутациягә бәйле ир-ат авыруларының берсе — дальтонизм, бу очракта кеше төсләрне дөрес аермый.
Кеше организмында шактый билгеләр берничә ген тарафыннан бирелә.
Бик күп авырулар: ашказаны җәрәхәте, гипертония, шикәр диабеты һ.б. нәселдән килергә мөмкин. Кайсы үзгәргән ген киләсе буынга күчүен дөрес кенә әйтеп булмый, шуңа күрә еш кына «нәселдән бирешүчәнлек» дигән сүзне ишетергә туры килә. Авырулар сәбәпсез генә барлыкка килмиләр, аның өчен аерым шартлар булырга тиеш. Мәсәлән, гипертония авыруы өчен тәмәке тарту, аз хәрәкәтле тормыш рәвеше, артык авырлык, ашамлыкларда тозның күп булуы тәэсир итә.
Крутуа
Крутуа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Медицина диагностикасы
Үз заманында, Гиппократ сырхау һәм сәламәт кешенең бәвелен чагыш- ; гырып карарга өндәгән һәм аларның төсләре бер-берсеннән никадәр ныграк аерылып торса, укучыларына бу кешедә чир шулкадәр авыррак дип өйрәткән.
Борынгы табибларның авыруларны тикшереп дәвалау өчен бернинди инструментлары да, приборлары да булмаган: алар тулысынча күз, борын, ко­ лакларына, сизгерлекләренә, тәҗрибәләренә, әлбәттә, акылларына ышанып кешеләрне дәваларга тырышканнар. Ләкин бу «инструментлар» белән чирнең тышкы күренешләрен генә ачыклый алганнар. Шулай да авыруның тире өслеге, кыяфәте яки тырнакларының төсе игътибарлы табибка шактый күп нәрсәләр ачыкларга ярдәм иткән. Табиб авыруны аның төкереге, сидеге нинди булуына карап дәвалаган. Еллар, гасырлар дәвамында, авыруга дөрес диагноз кую, кешене дәвалау өлкәсенә яңа тикшерү методлары тәкъдим ителгән. 1673 елда Нидерланд натуралисты Антони ван Левенгук беренче тапкыр үзе ясаган микроскопта кеше күзәнәкләрен күрүен раслаган. Бу медицина өлкәсендә бик зур ачыш булып санала һәм бик күп аңлашылмаган мәсьәләләргә ачыклык кертергә ярдәм итә. Хәзерге заман табибларына төрле тирәнтен лаборатор анализлар уздырырга, кешенең һәр күзәнәген, канын, үтен, баш һәм арка мие сыекчасын ’ һ.б. тикшерергә мөмкинлек бар. Примитив микроскоп урынына электрон микроскоплар, заманча оптик техника килде, бик күп анализларны яса­ ганда, бу эшне компьютер «күзе» уңышлы башкара. Ләкин бүген дә табибларга очлы күз, сизгер колак, акыллы баш кирәк.
Чөнки авыруны тыңлау, капшап карау, чирнең нидән килеп чыгуы турында й мәгълүматлар җыю һич тә әһәмиятен югалтмады. 1816 елда француз табибы Рене Лаэннек авыруны тыңлар өчен, ике башы да ачык тавыш. көчәйткеч агач торба тәкъдим иткән. Шулай итеп табибларга ярдәмгә ; стетоскоп дип аталган тавыш үткәрүче җайланма барлыкка килә.
Ике гасыр дәверендә стетоскопның тышкы күренеше бик нык үзгәргән.
Хәзерге табиблар, авыруларны тыңлар өчен, ике колакка киелә торган ; резинка торбачыклар аркылы, тавышны көчәйтүче мембраналар куелган прибор — фонендоскопны кулланалар.
XIX гасырдан бирле галимнәр терлек организмында бара торган электр процессларын актив рәвештә өйрәнә. XX башында Нидерланд физиологы Виллем Эйнтховен йөрәкнең электр биопотенциалларын яза торган прибор ясаган. Ул куллануга керткән прибор электрокардиограф сыйфатында безнең көннәрдә дә бихисап авыруларга диагноз кую өчен алыштыргысыз ярдәмче булып санала.
Борынгы заманнардан бирле табиблар кешене үтә күрү турында хы­ялланганнар. 1895 елда бу хыял чынбарлыкка әйләнә. Немец физигы Вильгельм Рентген кайбер үтә күренми торган әйберләр аша элек билгеле булмаган нурларның үтүен күргән. Хәзер бу ачышны кулланмаган медицинаның бер өлкәсе дә юктыр, мөгаен. Миллионлаган кешеләр үзләренең исән калулары белән рентген нурларына бурычлыдыр. Гел зарарсыз булмаса да, XX гасыр урталарына кадәр бу ысулны кешене үтә күрү мөмкинлеге бирүче бердәнбер метод булып торды дип саный алабыз.
Соңгы елларда медицина өлкәсенең искитәрлек яңалыгы — диагноз кую өчен ультратавыш методын куллана башлау булды. Бу ысул белән организмның төрле тайпылышларын: үт куыгындагы яки бөерләрдәге ташларны табарга һәм ватарга, шешләрне, йөрәк зәгыйфьлеген һ.б. белергә мөмкин. Ультратавыш аппараты белән тикшергәндә сүрәт монитор экранына бирелә һәм тикшерүче табиб органда булган тайпылышны җентекләп өйрәнә ала. Аның тагын бер өстенлеге — организмга зыянлы булмавы.
Эндоскопия — куышлыкларны һәм каналларны эндоскоп аша турыдан- туры күреп тикшерү ысулы. Бу ысул белән тагын да күбрәк процедуралар уздырып була. Ашказанын тикшерү (гастроскопия), бронхларны карау (бронхоскопия) тайпылышларны якыннан күрергә ярдәм итә. Кечкенә генә тишек аша корсак яки күкрәк, буыннар куышлыгына кертелгән эндоскоп белән дә диагноз куярга мөмкин. Соңгы елларда табиблар эндоскоп ярдәмендә хирургик операцияләр ясарга өйрәнде. Мондый операцияләрдән соң кеше тәнендә бик зур җөй түгел, ә күзгә ташланмый торган кечкенә генә тишем урынының эзе кала. Операциядән соң савыгу вакыты да бик. күпкә кыскара.
Заманча тикшерү ысуллары тагын бер искиткеч чарага баеды. Рентген - трубкасын компьютер белән берләштереп, табиблар компьютер томо- графиясе ясады. Бу аппарат кеше тәненең барлык өлешендә катлы кисемне күрергә мөмкинлек бирә һәм күп төрдәге патологик тайпылышларны ; ачыкларга ярдәм итә.
Күптән түгел генә медицинада яңа — магнит-резонанс томографиясе дигән. сүз барлыкка килде. Ул төрле матдәләрнең электромагнит нурланышын үзләренә төрлечә сеңдерүенә нигезләнгән. Сеңдерү спектрына карап һәрбер, органның яки тән өлешенең төзелешен ачыклап була. Мәсәлән, шешнең 1 кайда, нинди булуын гына түгел, аның структурасын һәм биохимик - составын да белергә мөмкин. Ә бу дәвалау өчен бик мөһим.
Организм тукымаларының төзелеше чагыштырмача даими булу галимнәрне бер кызык фикергә китергән. Алар кайбер химик элементларның ’ аерым органнар белән бәйләнешкә керүен ачыклый. Димәк, аларны авыруга диагноз кую өчен файдаланырга була дигән фикергә киләләр. Шулай итеп радиоактив изотоплар «күзәтү» астына эләгә. Радиоизотоплы тикшерү, диагноз кую методы буларак, табибларга күп очракларда ярдәм итә. Изотопны организмга керткәннән соң, аны күзәнәкләрнең нинди > тизлек белән сеңдерүен һәм күпме торуын күзәтеп, теге яки бу органның ’ функциясендә тайпылышны ачыклыйлар. Ул участокка изотопның туплануы һәм ачыклыгына карап диагноз куялар. Мәсәлән, калкансыман бизне тикшерү өчен радиоактив йод, ә йөрәк мускулының зарарлануын технеций дигән изотопны кулланып беләләр.
Радиоактив дигән сүз бераз шомландырса да, бу тикшерү методы организм өчен куркынычсыз булып санала, ә иң мөһиме — бу бик төгәл ысул.
Хәзерге көнгә кадәр кеше организмы тулысынча өйрәнеп бетелгән дип әйтеп булмый әле. Ачылмаган серләр җитәрлек һәм кеше һаман да ахыргача өйрәнелмәгән, серле җан иясе булып кала.
NGC 2862
NGC 2862 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Өдек (Дивриги)
Өдек (Ödek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Даннемора (шәһәр, Нью-Йорк)
Даннемора  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хадутей-Пур-Тарка
Хадутей-Пур-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хадутей-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3247) Di Martino
(3247) Di Martino — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 30 декабрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 YE» саналган.
Трентинара
Трентинара — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Каланка
Каланка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының уң ярына тамагыннан 344 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Журавли (Арбаж районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.