cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иван Покровский (1865—1941)
Биографиясе
1932 елдан Казан медицина институты хирургия клиникасының склад мөдире. 1935 елдан пенсиягә китә. 1940 елда Татарстан АССР дәүләт музеена бүләккә иң кыйммәтле китаплар һәм документлар тапшыра.
Ул Спас өязе нең Бездна авылында крестьяннарны атып үтерү тарихы буенча документлар музейга тапшыру вакытында 1941 елның 19 апрелендә йөрәк өянәгеннән кинәт үлә. Казандагы Арча зиратында күмелгән.
1964 елда ТАССР Югары суды карары белән үлгәннән соң реабилитацияләнә. 1902 елда төзелгән һәм үлгәнче яшәгән йорт Татарстан Республикасы министрлар кабинеты карары белән "Покровский йорты" дип аталган, республика әһәмиятендәге тарих һәйкәле дип танылган һәм Дәүләт саклау реестрына кертелгән, ә йортта мемориаль такта урнаштырылган.
Гаиләсе
Вера Игнатьевна Акатьевага өйләнгән (1901), балалары: Петр, Татьяна, Зинаида, Надежда.
Городище (Чүпрәле районы)
Городище — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Халык саны — 770 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422481.
Тарих
1667 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
Яңа Черкас
Яңа Черкас — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422152.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Amerika Quşma Ştatları
Amerika Quşma Ştatları — Tönyaq Amerikada urnaşqan däwlät. Xalıq sanı buyınça öçençe, mäydanı buyınça dürtençe urında. Dönyanıñ iñ ere iqtisadi, säyäsi, mädäni häm fänni üzäklärennän sanala. Başqalası — Waşington, D.C. Administrativ yaqtan il 50 ştat, Kolumbiä federal okrugı häm berniçä buysınğan cirleklärdän tora. Amerikada yäşäwçelärne "Amerikannar" dip atıylar. Amerika Quşma Ştatlarnıñ qısqaça iseme — AQŞ.
Etimologiya
Americas terminı 16nçı ğasırnıñ başında İtaliya säyäxätçese Amerigo Vespuçi arqasında barlıqqa kilä. İlneñ tulı iseme berençe tapqır Azatlıq turındağı Deklaratsiädä atala. Bu Deklarasiä 13 Amerika Quşma Ştatlarınıñ ilçeläre tarafınnan "bertawıştan xuplanğan Deklarasiä'' bulıp tora.
Geografiä
AQŞnıñ kontinental öleşe Atlantik okeannan Tın okeanğa, Kanada çigennän Meksika çigenä xätle suzılğan. Ber ştat, Alaska, töp territoriädän Kanada arqılı bülengän. Mäydanı buyınça Alaska iñ zur ştat, ul beryulı Arktik häm Tın okeannar belän çiktäş. Hawaii Tın okeandağı arxipelagta urnaşqan. Puerto Rico - xalıq sanı häm mäydanı buyınça Karib diñgezendä AQŞnıñ iñ zur territoriäse. Guam häm berniçä keçe territoriälärdän başqa, AQŞ tönyaq Cir yarımşarında urnaşqan. AQŞnıñ iñ biek noqtası - McKinley tawı (6, 194 m). Qıyalı tawlar isä, ozınlığı buyınça in zur taw sisteması.
AQŞnıñ mäydanı zur bulğanğa kürä, klimatnıñ barlıq törlären dä tabıp bula diärlek.
Administrativ büleneş
Administrativ yaqtan AQŞ 50 ştattan, berniçä çit territoriädän tora. Ştatlar rayonnarğa bülenä. 250px|float=right
Ştatlar isemlege:
Säyäsät
AQŞ dönyanıñ in berençe federativ däwläte. Ul beryulı reprezentativ demokratiä häm konstitusion respublika. AQŞ-nıñ federativ sisteması öç qatlamğa bülenä: federativ, regional häm lokal. Lokal xakimiät ğädättä munisipal häm cirle qalıplarğa bülenä. Küp oçraqta xakimiät organnarına keşelär küpçelek prinsibı näticäsenda saylanıla. Federal qatlamda proporsional prinsip faydalanılmıy. Saylaw xoquqı 18 yäştän birelä.
Federal xakimiät öç bülektän tora:
Wäkillär Palatası 435 äğza täşkil itä, härberse ike yılğa saylana häm konstitusion graflıknı täqdir itä. Graflıklar här 10 yılnı yañadan üzgärtelä. 2000 yılğı xalıq sanın alu buyınça cide ştat berär keşene cibärä. Härber ştat ike senatornı saylıy. Bu senatorlar altı yıllıq waqıtqa saylana. Prezident dürtär yıldan torğan ike waqıt däwamında çitäkçelek itä.
İqtisad
AQŞnıñ iqtisadı qatnaş kapitalistik iqtisad törkemenä kerä. AQŞnıñ Berdäm Tulayım Produktı 13 trillionnan artıq, bu Cir Şarınıñ 20% täşkil itä.
2005 yıl sannarı
Median kerem (ğäilä isäbe) - 46,326 dollar İñ yarlı 25% ğäilälärneñ median kereme - 9,960 dollar Eşsezlek - 4,6% BTP (Berdäm Tulayım Produkt) üseşe - 3.3% İnflasiä - 2,4% Däwlät äcäte - 8,94 trillion dollar
Demografiä
Xalıq sanı buyınça, 301,7 million keşe belän, AQŞ döñyäda öçençe urında. 2006 yılnıñ 17 oktaberendä ilneñ xalıq sanı 300 million keşe täşkil itte. Amerika xalqın isäplägändä, ğädättä 12 million dokumentsız migrantnı kertälär. Tulayım üseş tizlege - 0.89%, bu Awrupa Berlegendäge 0.16% üseş belän çağıştırğanda. Bala tuu sanı urtaça dönya kürsätkeçlärennän keçeräk. 2006 yılda 1.27 million migrantqa rezident statusı birelde. Yaña Amerika grajdannarınıñ kübese Miksikä, Qıtay häm Hindstannan kilä.
AQŞta xalıqnıñ küpçelege - aq amerikannar. Alarnıñ töp çığış illäre - Almaniä, İrlandiä, Angliä. Rasa tözeleşendä Aziä keşeläre (kübesençä qıtaylılar häm filipinlelär) ikençe urında.
İspan Amerikannarnıñ sanı artuı töp demografik trend bulıp sanala. Tulayım alğanda, AQŞta 42 million İspanik Amerikan keşese yäşi dip isäplänä. Şul waqıtta, 2000nçe häm 2004 yıllar arasında İspanik Amerikannar sanı 14% arttı. Bu trendnıñ töp säbäbe, migrasiädä bigräk, İspannarnıñ ğailälärendä urtaça 3 bala buluında, Afrikan Amerikan xatınnarı urtaça 2.2 bala tudırsa, İspanik bulmağan amerikannar - 1.8 bala taba. Bu trend saqlanğan oçraqta, 2050 yılda aq amerikannar sanı 50%tan azraq bulaçaq (xäzerge waqıtta - 69.7%).
Xalıqnıñ 83 % ilneñ 361 şähärläşkän kişärlegendä yäşi. 2005 yıl sannarı buyınça, 254 urında xalıq sanı 100,000, 9da - 1 millionnan artıq, 4 global şähärdä (Nyu York, Los Andjeles, Çikago, Xyuston) - 2 millionnan artıq.
Сотрино (Североуральск шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Экамра Кшетра
Экамра Кшетра яки Бхубанешварның гыйбадәтханә шәһәре ул безнең эрага кадәр 3-енче гасырдан безнең эраның 15-енче гасырына кадәр 2000 ел тарихи мирасны колачлый торган мирас буалары һәм сулыклары белән комташ гыйбадәтханәләре комплексы. Ул ЮНЕСКО Дөнья Мирасы исемлегенә керә.
Модернизация планы
2020 елда Одиша Хөкүмәте даирәне заманча итәргә карар кылган, бу күбрәк туристларны җәлеп итәргә тиеш. Экамра Кшетра үстерү проекты 1126 акр даирәне колачлый һәм тышкы боҗра 476 акрны колачлый, урта боҗра 504 акрны колачлый һәм эчке боҗра 145 акрны колачлый. Проектның беренче фазасы читтән керүне һәм юл үстерүен, Лингараҗ керү мәйданын, Биндусагар яңарту планын, парклау урынын, мирас комплексын, Кедар Гоури Муктешвар комплексы өчен җайлылыклар үстерүен, электрон авто проектын, күчү проектын һәм сөйләм тәрҗемә итү үзәген карый. Төп манзара Биндусагар булып, аны тулаем үстерү һәм матурлату буенча эш башланган. Лингарадж Гыйбадәтханәсе һәм Биндусагар арасында бөтен төзелеш сүтеләчәк, шулай итеп пилигримнар проблемасыз Биндһьябасини, Бһабанишанкар, Сукашари һәм Моһини гыйбадәтханәләренә килә алачак. 350 ел элек Лингарадж Гыйбадәтханәсе һәм Биндусагар арасында гыйбадәтханәләрдән башка төзелеш булмаган. Шул ук Экамра Кшетра проектында сакланган булачак.
Красавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Одесса
Әдис яки тарихи татар исеме Хаҗибәй (укр. Одеса) — Украинада урнашкан шәhәр. Әдис өлкәсенең үзәге. Украинаның икътисади, мәдәни, сәяси үзәкләренең берсе.
Әдис турында беренче мәгълүматлар 1415 елга сылтый. Бу вакытта аның урынында Хаҗибәй дигән татар авылы була.
Тарих
Низаглашу чорында Хаҗибәйдә качкан татар морзалары сыенганнар, соңрак ул Нугай урдасы бер үзәгенә әверелгән.
Татарча караш буенча Хаҗибәйне татарлар нигезләгән булып чыга һәм атамасы да Алтын Урда бәе (бәге) Хаҗига барып тоташа.
Витовт идарә иткән чорда Хаҗибәй кирмәне Бөек Литва кенәзлегенә күчә. Соңрак XV гасырда Госман империясе эченә керә.
1778 елда руслар Кырым ханлыгын басып алып, күп кенә Госман империясенә бәйле татар җирләрен яулыйлар, шул исәптән Хәҗибәй кирмәне. Руслар, аны басып алып, аны үзләрнең көньяктагы таяныч пунктына әйләндергәннәр. 1794 елдан шәһәр, 1795 елда рәсми рәвештә Әдис исемен алган. 1941 елда Әдисне алманнар тарфыннан басып алынган. 1944 елның 10 апрельдә азат ителгән. 1965 елда Әдискә каһарман шәһәр исеме бирелгән.
Халык
Милли состав (2001): украиннар — 61,6 %, руслар — 29,0 %, болгарлар — 1,3 %, яһүдләр — 1,2 %.
Полихно (Пиньчовский повяты)
Полихно  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Караҗалар (Салыпазары)
Караҗалар (Karacalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новий Борек (Карпатасты воеводалыгы)
Новий Борек — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберн (Алабама)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11864) 1989 NH1
(11864) 1989 NH1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 10 июлендә K. W. Zeigler тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 NH1» саналган.
(10757) 1990 SF3
(10757) 1990 SF3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SF3» саналган.
Сагамихара
Сагамихара — Япония дәүләтенең Канагава префектурасында урнашкан шәһәр.
Ретрит (Техас)
Ретрит  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сагамихара
Тарихы
Сагамихара шәһәре 1954 елның 20 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Ретрит (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сагамихара
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 706342 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2148 кеше тәшкил иткән.
Ретрит (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сагамихара
Географиясе
Шәһәр территориясе 328.84 км² тәшкил итә.
195 ел (б. э. к.)
195 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Хот-Спринг (округ, Арканзас)
Хот-Спринг — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Малверн шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 1593 км² тәшкил итә.
Римешть (Шушань, Вилча)
Римешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Якупбей (Мерич)
Якупбей (Yakupbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Мерич илчесенә караган бер авыл (köy).
Веджфилд (Флорида)
Географиясе
Веджфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мессак (Коррез)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,56 км².
Клими (Мазовия воеводалыгы)
Клими  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сертификат
Сертификат - аерым фактларны һәм хәлләрне раслаучы документ (таныклык, шаһәдәтнамә). Ул түбәнләге төрләрдән тора:
Грнчьярска Вес
Грнчьярска Вес — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сен-Жорж-сюр-ла-Пре
Сен-Жорж-сюр-ла-Пре — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Кампелуш
Кампелуш — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зульц-ам-Неккаре
Зульц-ам-Неккаре (Sulz am Neckar) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аньяна
Аньяна — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лидянк-Яха
Лидянк-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пойлово-Яха елгасының уң ярыннан 86 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
196 ел (б. э. к.)
196 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Лидянк-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санация
Санация - икътисад нигезеннән сәламәтләндерү, аерым эшханәләрнең һәм банкларның зыянга эшләвен бетерү яки бөлгенлектән (банкротлыктан) саклау максатларында дәүләт тарафыннан тормышка ашырыла торган финанс һәм кредит чаралары системасы. Санациягә дәүләт тарафыннан эшханәләргә акчалата ярдәм күрсәтү һәм банк кредитлары бирү, яңа облигацияләр һәм акцияләр чыгару, элек чыгарылган облигацияләрнең номинал бәясен киметү һәм вакытын кичектерү, эшханәләрне берләштерү яки аеру яисз бүтән төр әйберләр җитештерүгә җайлаштыру кебек чаралар керә.
Красина (Круглянский районы)
Красина  (Красіна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кирца (коммуна, Харгита)
Кирца — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Полонгев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Булаево
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 273 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99%).
Мәскәү-Казан тимер юлы
Тарих
1913 елда юлларның гомуми озынлыгы 2443 чакрымны тәшкил иткән, шул исәптә ике юллар озынлыгы — 188 чакрым. Хәрәкәттәге состав 523 паровозны, 4 994 тавар һәм 536 пассажир вагунын тәшкил иткән.
Юлда ыстансалар, Мәскәүдә, Алатырда һәм Перовода тимер юл һөнәрханәләре, Мәскәү, Рязань, Рузай, Сасово һәм Сызранда деполар, 44 механикалаштырылган элеватор, суыткыч склад төзелгән. Күп санда ясалма корылмалар төзелгән, шул исәптә өч зур күпер: Коломна янындагы Ука аша ике яруслы күпер (беренче ярус — пуезлар өчен, икенче — җәяүлеләр һәм җигүле транспорт өчен), Сызран янындагы Идел аша күпер («Александр күпере», 1880), Зөя янындагы Идел аша күпер («Романов күпере», 1913). 1913 тә Мәскәүнең Казан вокзалы төзелеше башланган. Юлда ике тимер юл техник училищесы (Мәскәү, Рязань), телеграф мәктәбе, хастаханәләр эшләгән. Алапай тау заводлары төзлешне рельслар белән тәэмин итеп торган. Юлның хуҗасы Мәскәү-Казан тимер юлы акционер җәмгыяте (уставы 1859 да расланган, 1863 кә кадәр Мәскәү-Сарытау тимер юлы җәмгыяте, 1863-1891 елларда Мәскәү-Рязань тимер юлы җәмгыяте дип аталган) булган. Эре акционерлар арасында сәнәгатькәрләр, патша гаиләсе әгъзалары, аксөякләр булган. Юл идарәсе Мәскәүдә урнашкан булган.
1918 нең сентябрендә милләтләштерелгән һәм элемтә юллары халык комиссарлыгы карамагына тапшырылган.
Роман Кнорриң
Роман Кнорриң (Robert Alexander von Knorring,, — , ) — артиллерия генералы, Казан хәрби округы гаскәрләре сәргаскәре (1864-1865).
Тулайка
Тулайка (Қиыр Тулайка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вагран елгасының уң ярыннан 123 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Секурско
Секурско — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караҗалар (Кумру)
Караҗалар (Karacalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Озарк (Алабама)
Озарк  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Озарк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Глиник
Новий Глиник — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10758) Aldoushuxley
(10758) Aldoushuxley — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SM7» саналган.
Танюй (Зур Тамак кушылдыгы)
Танюй — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга   Большое Горло елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 47 км.
Рефухио (Техас)
Рефухио  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Танюй (Зур Тамак кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Рефухио (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Танюй (Зур Тамак кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чырвонае Сяло (Лепельский районы)
Чырвонае Сяло (Чырвонае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Римнику-де-Жос
Римнику-де-Жос — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC4657-2
GSC4657-2 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Арамайона
Арамайона — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Климки (Мазовия воеводалыгы)
Климки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камполиде
Камполиде — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11865) 1989 SC
(11865) 1989 SC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 23 сентябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SC» саналган.
Хауард (округ, Арканзас)
Хауард — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нашвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1523 км² тәшкил итә.
Яңа (Мамадыш районы)
Яңа — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422185.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Вейверли (Флорида)
Вейверли  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Зульцбах-ам-Муре
Зульцбах-ам-Муре (Sulzbach an der Murr) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Вейверли (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зульцбах-ам-Муре
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10759) 1990 SX16
Тарихы
1990 елның 17 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SX16» саналган.
Салым полициясе
Салым полициясе - икътисади иминлекне тәэмин итүче хокук саклау тәшкиләте. Ул түбәндәге вазифаларны башкара: салым түләүдәге җинаятьләрне һәм хокук бозуларны кисәтү, аныклау һәм аңа чик кую; дәүләт салым инспекциясе тәшкиләтләре эшчәнлегенең иминлеген тәэмин итү, аның хезмәткәрләрен үзләренә йөкләнгән вазифаларны үтәгәндә аларга карата хокукка каршы гамәлләр кулланудан саклау; салым оешмаларында мөмкин булган ришвәтчелек күренешләрен кисәтү, аныклау һәм аңа чик кую.
Селець (гмина Жарнув)
Селець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грнчьярске Залужани
Грнчьярске Залужани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Якупкөй (Мерзифон)
Якупкөй (Yakupköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Мерзифон илчесенә караган бер авыл (köy).
Березовка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Березовка (Березовка) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Краснагорье (Круглянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Березовка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Сен-Жорж-сюр-Мулон
Сен-Жорж-сюр-Мулон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Мезерья
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,17 км².
Ричленд (Техас)
Ричленд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Оксфорд (Алабама)
Оксфорд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Ричленд (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Оксфорд (Алабама)
Тарихы
Оксфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ричленд (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Римнику-де-Сус
Римнику-де-Сус — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чырвоная Раница
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кирцишоара
Кирцишоара — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Дзиковець
Новий Дзиковець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Полянув (Свентокшиж воеводалыгы)
Полянув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Новий Дзиковець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полянув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кагосима (шәһәр)
Кагосима — Япония дәүләтенең Каогосима префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кагосима шәһәре 1889 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 605196 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1106 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 547.06 км² тәшкил итә.
Вой-Вож (Зур Вольма кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Вольма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арминьон
Арминьон — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лымпараси-Тарка
Лымпараси-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Арка-Лымпараси елгасының сул ярыннан 87 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
198 ел (б. э. к.)
198 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Турнедо-сюр-Сен
Турнедо-сюр-Сен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Караҗалар (Акъюрт)
Караҗалар (Karacalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Акъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
GSC4657-620
GSC4657-620 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кампу-Гранде (Лиссабон)
Кампу-Гранде  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Яңа Буян (Янтык районы)
Яңа Буян (Çĕнĕ Пуянкасси, Новое Буяново) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 586 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99%).
Устея
Устея — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Турья елгасының сул ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Селець (гмина Опочно)
Селець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Устея
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Селець (гмина Опочно)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10760) Ozeki
(10760) Ozeki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TJ3» саналган.
Борындык тимер юл станциясе
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4.
География
Иске Чүпрәле авылыннан 45 км көнчыгыштарак, Сембер—Зөя тимер юлы буенда.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
Тарих
1943 тә нигез салына. Будённый районына керә, 1957 елның 29 ноябреннән - Чынлы, 1959 ның 12 октябреннән - Буа, 1966 ның 30 декабреннән Чүпрәле районында.
Краснае (Асиповицкий районы)
Краснае  (Краснае ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Климонти (Островский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зульцбах-Лауфен
Зульцбах-Лауфен (Sulzbach-Laufen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Помикув (Свентокшиж воеводалыгы)
Помикув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Днипро
300px|мини|уңда|Яңароссия 1800 елгы харитада (украинча) Днипро яки Днепр шәһәре, элек Днепропетровск (Дніпро, 1776—1797; 1802—1926 елларда Екатеринослав; 1797—1802 елларда - Новороссийск, 2016 елга кадәр - Днепропетровск) — Украинада урнашкан шәhәр, Днепр өлкәсе башкаласы. Украинаның икътисади, мәдәни, сәяси үзәкләренең берсе.
18-19 гасырда Яңароссиянең башкаласы.
География
Шәһәр Украинаның үзәгендә, Днепр елгасының ике ярларында урнашкан.
Тарих
Шәһәр 1783 елда Екатерионслав буларак нигезләнә.
1796 елда Павел I указы буенча шәһәргә Новоросийск исеме кушыла, әмма 1802 елда шәһәргә иске исем кайтарыла.
1789 елдан — Екатеринослав (1803 елдан — Екатеринослав губерасы) үзәге.
Халык
Милли состав (2001): украиннар — 79,4 %, руслар — 17,6 %, белоруслар — 0,8 %.
Эчке бүленеш
200px|right
Индепенденс (округ, Арканзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1820 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1979 км² тәшкил итә.
Рүзәл Йосыпов
Рүзәл Габдуллаҗан улы Йосыпов – тел галиме, филология фәннәре кандидаты, докторы, ТР фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы, вице-президенты, Татарстанның атказанган фән эшлеклесе.
Тормыш юлы
1970нче елда кандидатлык, 1982 елда докторлык диссертацияләрен яклый.
Р. Юсупов, 1970 елдан башлап, Казан педагогика университетында эшли. 1986-2002 елларда университетның ректоры була, университетның татар теле һәм татар телен укыту методикасы кафедрасы мөдире булып эшли.
Фәнни эшчәнлеге
Галим татар һәм рус телләренең лексик, фразеологик чараларын төрле яклап һәм системалы өйрәнә. Аерым алганда, антонимнар, синонимнар, алынма сүзләр, мәкальләр һәм әйтемнәрне тикшерә. Телләр арасындагы уртак билгеләрне аерып алуда ул тәкъдим иткән методика зур әһәмияткә ия.
Галим мәктәпләр өчен дәреслекләр яза, программалар төзи. Бу хезмәтләр татарлар күпләп яшәгән башка регионнарда да киң кулланыла.
Гаиләсе
Хатыны Диләрә (тумышы белән Әтнә районы, Олы Мәңгәр авылыннан), филолог, КАИда укыган. Улы (30 яшендә вафат, бер кызы калган), кызы (ике ул үстерә). Оныклары: олысы Ислам (Алманиядә авиация юнәлеше буенча халыкара университет тәмамлаган, инглиз телендә укыган, БГӘдә инглиз авиакомпанисендә эшли), кечесе Кәрим.
Файдаланылган әдәбият
Татар теле. 10-11 сыйныфлар: татар телендә гомуми белем бирү оешмалары өчен уку әсбабы / Зәкиев М.З., Максимов Н.В.- Казан:Татарстан китап нәшрияты, 2016.
Ричленд-Спрингс (Техас)
Ричленд-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Онеонта (Алабама)
Онеонта  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Онеонта шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
199 ел (б. э. к.)
199 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Новий Дикив
Новий Дикив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жюст (Шер)
Сен-Жюст — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Римничанка
Римничанка — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Громош
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Счет-фактура
Счет-фактура - сатыла торган әйберләр турындагы исәп-хисап документы; аңарда түбәндәге мәгълүматлар күрсәтелә: сатучы (әйберләрнең җибәрүче, подрядчы) һәм сатып алучы (әйберләр өчен түләүче) турында; килешүче якларның банк реквизитлары; әйберләнең атамасы, саны, төрләре, сыйфаты, кыйммәте һәм бәясе турында. Счет-фактура түләү документы булып исәпләнә алмый. Кулга акча бирми генә исәп-хисап ясаганда банкларга счет-фактура белән бергә түләү юлламасы (поручениесы) яки түләү таләбе бирелә. Аларны берничә данә итеп товар җибәрүче язып бирә.
(11866) 1989 SL12
(11866) 1989 SL12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Веки-Вочи-Гарденс (Флорида)
Веки-Вочи-Гарденс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Веки-Вочи-Гарденс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Борис Глинка-Маврин
Борис Глинка-Маврин (Борис Григорьевич Глинка-Маврин,, — , ) — җәяүле гаскәр генералы, Казан хәрби округы гаскәрләре сәргаскәре (1867-1872).
Аррасуа-Убаррундия
Аррасуа-Убаррундия — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чырвоная Слабада (Дабрынски авыл советы)
Чырвоная Слабада (Чырвоная Слабада ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Канесаш
Канесаш — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Якуплар (Черкеш)
Якуплар (Yakuplar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (köy).
(10761) Любимец
(10761) Любимец — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 12 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TB4» саналган.
Чыпчык вулысы
Чыпчык вулысы (چىٰپچىٰك ۋولىٰسىٰ, рус.  Чепчуговская волость) — 1860-еллардан 1924 елга кадәр гамәлдә булган Казан губернасының һәм ТАССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Казаннан Төньяк-Көнчыгышка 35 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк — Чыпчык (Биектау районы) авылы.
Селиги
Селиги — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чыпчык вулысы
Тарих
1860-елларның икенчке яртысында Казан өязенең икенче стан составында барлыкка килә.
Чыпчык вулысы Сабакай, Мүлмә, Арча, Кармыш, Мамадыш өязенең Яңа Чүриле, Лаеш өязенең Зур Кибәхуҗа, Аркатау һәм Чирмеш вулыслары белән чиктәш булган.
1924 елда Чыпчык вулысы юкка чыгарыла, аның күпчелек территориясе Тукай, Калинин һәм Арча вулысларына кушыла.
Административ бүленеш
1883 елда Чыпчык вулысында 29 община, 17 торак пункты (Чыпчык (Биектау районы), Ямаширмә, Кирилловка һ.б.) һәм 1082 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 56,7 км², сөрү җирләре 147,9 км² тәшкил иткән.
1890 елда вулыста 22 торак пункты һәм 1326 йорт хуҗалыгы булган. Җирнең мәйданы 146,5 км² тәшкил иткән.
1897 елда вулыста 18 торак пункты булган.
Халык
1883 елда халык саны 7720 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар — 3660 җан, хатын-кызлар — 4060.
1885 елда халык саны 8442 кеше тәшкил иткән.
1890 елда халык саны 8429 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар — 4013 җан, хатын-кызлар — 4416.
1897 елда халык саны 7983 кеше, 1914 елда 10096 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: руслар, татарлар.
Кече Хо-Яха
Кече Хо-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Хо-Яха елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Чыпчык вулысы
Инфраструктура
XX гасыр башында вулыс территориясендә 4 чиркәү, 3 мәчет, 8 зимства, 1 чиркәү-мәхәллә мәктәбе, 3 мәктәп, Чыпчык авылында зимства хастаханәсе, почта-телеграф бүлеге булган; ветеринария фельдшеры яшәгән.
Кече Хо-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чыпчык вулысы
Инфраструктура
Чыпчык вулысында 1695 йортта 1442 ат, 4237 сарык, 1019 дуңгыз, 228 кәҗә һәм 1818 баш мөгезле терлек; крестьяннар өчен 15787 дисәтинә уңайлы җир исәпләнгән.
Транспорт
Вулыс аша Казан-Пермь почта тракты һәм Гражданнар сугышы елларында төзелгән Казан-Екатеринбург тимер юлының Дәрвишләр бистәсе — Арча участогы узган.
Норма (Мамадыш районы)
Норма — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422172.
Кирча
Кирча — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Норма (Мамадыш районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Кирча
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турни
Турни — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Краснае (Бабруйский районы)
Краснае  (Краснае ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Караҗалар (Манавгат)
Караҗалар (Karacalar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мижу
Мижу (Mijoux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Туари кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,90 км².
Зульцбург
Зульцбург (Sulzburg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климонти (Седлецкий повяты)
Климонти  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Андрей Бруннер
Андрей Бруннер (Андрей Осипович Бруннер,, — , ) — җәяүле гаскәр генералы, Казан хәрби округы гаскәрләре сәргаскәре (1872-1882).
Климонти (Седлецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поможани (Свентокшиж воеводалыгы)
Поможани  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11867) 1989 TW
(11867) 1989 TW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 октябрендә К. Судзуки, Т. Фурута тарафыннан Тоёта (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TW» саналган.
Опелика
Опелика — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роаринг-Спрингс (Техас)
Роаринг-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Змигород
Новий Змигород — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сед-Ёль (Зур Вольма кушылдыгы)
Сед-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Вольма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кара исемлек (телевизия сериалы)
«Кара исемлек» (The Blacklist) – ширкәте төшергән телевизия сериалы.
Беренче булып каналында күрсәтелгән.
сериялек сериал фасылдан тора, һәрбер эпизод якынча  дәвам итә.
Бүләкләр
<ul>
Софьянка
Софьянка (Софьянка) — Свердловск өлкәсенең Кошва шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%).
Римничелу (Бреила)
Римничелу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Экспертиза
Экспертиза - махсус белемнәр таләп ителә торган мәсьәләләр буенча белгеч (эксперт) тарафыннан үткәрелә торган тикшеренү һәм нәтиҗә ясау. Ул бухгалтерлык экспертизасы, финанс экспертизасы, җинаятьчелек буенча экспертиза һ.б. төрләргә бүленә. Төрле мәсьәләләр буенча суд өчен ясалган экспертиза карала торган эш буенча хокукый исбатлау чыганагы булып санала.
Селигув
Селигув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Карвоэйра (Мафра)
Карвоэйра  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
GSC4701-644
GSC4701-644 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ходовая (Сосьва кушылдыгы)
Ходовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының сул ярыннан 611 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.