cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Криптозоология
Криптосөйрәлүчеләр
thumb|left|Птеранодон
Моллюсклар
thumb|200px|Кракен
Җылан (авыл, Казакъстан)
Җылан (Жылан) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сотелу (Вила-Верде)
Сотелу  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сталёва-Воля
Сталёва-Воля (Stalowa Wola) — Польшанең Карпат асты воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Вия дел’Индустрия (Виченца)
Вия дел’Индустрия — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сталёва-Воля
Халык саны — 63371 кеше (2011).
Вия дел’Индустрия (Виченца)
Географиясе
Вия дел’Индустрия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Сталёва-Воля
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Сталёва-Воля Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Вия дел’Индустрия (Виченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сталёва-Воля
Тарих
Шәһәр статусын 1945 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
ZNF154
ZNF154 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
NGC 7231
NGC 7231 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Турувка (Подлясье воеводалыгы)
Турувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильянуэва-дель-Рио-и-Минас
Вильянуэва-дель-Рио-и-Минас — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Злоте
Злоте — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крис Коламбус
Кристофер 'Крис' Коламбус (ингл. Chris Columbus; 1958 елның 10 сентябрендә туды) — мәшһүр АКШ кинорежиссеры, сценарийлар язучы, продюсер.
Фильмнар белән эшләү «Гремлиннар» фильмы белән башлана. Ул бу фильм өчен сценарий язып, Стивен Спилбергны кызыксындыра. 1984 елда бу фильм төшерелә.
Бүгенге көндә Крис Коламбус Сан-Франциско шәһәрендә яши, ул өйләнгән, дүрт баласы бар.
Планина-под-Шумиком
Планина-под-Шумиком — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войткова-Весь
Войткова-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Халык иҗаты һәм көнкүреше музее (Зирекле)
Халык иҗаты һәм көнкүреше музее (Музей народного творчества и быта) — Татарстанның Яңа Чишмә районы Зирекле авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Яңа Чишмә районы һәм Зирекле авылы тарихы белән таныштыра.
Тарих
Музейның нигезен 1982 елның 1 сентябрендә ачылган «Чыгарылыш сыйныфлар музее» тәшкил итә. 1992 елның 29 декабрендә ТР мәдәният министрлыгының 244нче боерыгы белән Зирекледә халык иҗаты һәм көнкүреше музее оештырыла. 2010 елдан муниципаль бюджет мәдәният оешмасы. Музейны нигезләүче — Мидхәт Гариф улы Газыймов (1942), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре.
2012 елда Яңа Чишмәдә филиалы ачыла (2014 елдан мөстәкыйль оешма).
2019 елның 30 апрелендә музейда «Шешма һәм Кичү елгалары бассейнында кеше һәм табигать. Зирекле һәм Әдәмсә татар авыллары: тарих һәм мәдәният проблемалары» темасына халыкара конференция уздырыла.
Экспонатлар
Музей фондында 2 258 саклау берәмлеге экспонат бар, шулар арасында чигүле сөлге, намазлык, челтәр кайма тупланмалары урын алган.
Зирекле авылының 1770—1930 еллардагы тарихы, Яңа Чишмә волосте, Яңа Чишмә районы һәм аның тирә-ягындагы авыллар барлыкка килү тарихы турында материаллар тупланган.
Яңа Чишмә һәм Ямаш районнары авылларыннан (барлыгы 125 торак пункт, кайберсе юкка чыккан) 1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында һәлак булган һәм хәбәрсез югалганнар исемлеге куелган.
Авыл мәктәбе һәм «Яңа тормыш» («Дружба», «Кичуй») күмәк хуҗалыгы тарихлары белән танышырга мөмкин.
Ле-Аль
Ле-Аль — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Ребу күла
Ребу күла (Rebu küla) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Ленин юлы (гәҗит, Азбис)
Ленин юлы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Азбис район комитеты, шәһәр шурасы һәм район һөнәри берлекләр шурасы органы. 1931-1932 елларда Азбис шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 50 гә якын саны чыга.
Соту (Терраш-ди-Бору)
Соту  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(2485) Шефлер
Тарихы
1932 елның 29 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 BH» саналган.
Василий Галицкий
Василий Иванович Галицкий (Василь Іванович Галицький; 1912 елның 6 июне, Бердичев, Киев губернасы, Россия империясе — 1990 елның 9 июне, Киев, ССРБ) — совет галиме, географ, геоморфология өлкәсендә белгеч, педагог, география фәннәре докторы (1971 елдан), профессор (1972). ССРБ Географик җәмгыятенең мактаулы әгъзасы (1985 елдан).
Тормыш юлы
Василий Галицкий 1912 елның 6 июнендә Киев губернасының Бердичев шәһәрендә туа. 1930 елдан 1933 елга кадәр Уман социаль тәрбия институтында укый. Аннары укытучы булып эшли. 1934—1941 елларда Ленинград дәүләт университетының география факультетында читтән торып укый. Белгечлеге — географ-геоморфолог.
Бөек Ватан сугышында катнашучы. 1941 елда Киев саклану операциясендә истребитель батальонда үз теләге белән катнаша. Сугыштан соң Киров педагогия институтының физик география кафедрасында өлкән укытучы булып эшли. 1950 елдан 1953 елга кадәр — Днепропетровск чит телләр институтының өлкән укытучысы, декан урынбасары. 1953 елдан — Курск педагогия институтының өлкән укытучысы, доценты, профессоры. 1972—1977 елларда — физик география кафедрасы мөдире.
1976 елдан ССРБ фәннәр академиясенең геофизика институтының география бүлегендә эшли.
1971 елда «Палеогеоморфологик анализның төп принциплары һәм методлары: Преднепровск түбән тигезлеге территориясе мисалында» темасына докторлык диссертациясен яклый.
Фәнни эшләр
100 дән артык фәнни эш авторы.
Ювалди (Техас)
Ювалди  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ювалди шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җучи
Җучи, кайчакта Ючи (tat. lat. Cuçi, Зүчи)(1184-1227) - Чыңгызханның өлкән улы. Урта Азияне буйсындыру яуларында катнашкан.
Мираска калган җирләр 1224 елдан Җучи Олысы дип йөртелә, көнбатыш тарихында Алтын Урда исеме астында билгеле.
Тарих
Җучи 1182 елда Чыңгызханның иң хөрмәтле Бөртә хатыныннан туган.
1207 елда Җучи Байкал күленнән көнбатышка яшәгән кыргызларны буйсындыра. Чыңгызхан Җучи явына бик югары бәя бирә һәм Байкалдан көнбатыш җирләре Җучи Олысы дип йөртелә башлаган.
1213 елда Җучи Хуанхэ елгасына яуда катнаша.
1217 Енисей кыргызлары монголларга каршы баш күтәрә. 1218 елда Җучи Селенга елгасы бозы өстендә аша чыга, Енисей кыргызларына һөҗүм итә, Об елгасына кадәр яу белән бара һәм кыргызларны яңадан бастыра.
1218-1225 елларда Урта Азияне басып алу яуларында катнаша.
1227 елда Җучи үлгән һәм беркайчанда иң зур Ауразия дәүләтен - Җучи Олысын күрмәгән, ләкин аның нәселе көнбатыш җирләрен басып алган.
Әдәбият
Юань ши. История династии Юань. — М.: Пекин, 197
Докуз (Гөлпазары)
Докуз (Dokuz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Гөлпазары илчесенә караган бер авыл (köy).
Ленин юлы (журнал)
Ленин юлы — иҗтимагый-сәяси журнал. ВКП(б)ның Башкорт өлкә комитеты органы. 1928-1937 елларда Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Иштирәк (Бүздәк районы)
Почта индексы — 452722, — 80217804003.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 11 кешенең яшәве мәгълүм.
Папялишки 1
Папялишки 1 (Папялішкі 1 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Косцевичы (Вавкавыский районы)
Косцевичы  (Косцевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Любики-Мале
Любики-Мале — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раиса Бутенко
«Үсемлекләрнең соматик күзәнәкләренең парасексуаль гибридизациясе (кушылган) вакытында цитоплазманың ген детерминантының икеяклы мирас күренеше» фәнни ачылышының авторы. Аның җитәкчелегендә Бөтенроссия күзәнәк культуралары коллекциясе һәм үсемлек объектларының криобанклары булдырыла.
Биографиясе
1942 елда ул Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясен тәмамлый ( MСХA ). 1942-1944 елларда ул Үзбәкстан ССР-ында, Эчке эшләр министрлыгының дәүләт фермасында агроном булып эшләй. 1944 елдан ул Мәскәүдә яшәй һәм эшләй. 1947 елда ул Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясенең аспирантурасын тәмамлый, 1948 елдан биология фәннәре кандидаты. 1947 елдан гомеренең ахырына кадәр Райса Бутенко Фәннәр академиясенең К.А. Тимирязев исемендәге Үсемлек физиологиясе институтында эшләй: 1970 елдан - тукымалар культурасы һәм морфогенез лабораториясе мөдире; 1986-1996 елларда - Күзәнәк биологиясе һәм биотехнология бүлеге мөдире; 1996-2004 елларда - баш фәнни хезмәткәр. Шул ук вакытта, 1971 елдан Бутенко - Мәскәү университетының биология-туфрак (1973 елдан - биология) факультетының үсемлек физиологиясе кафедрасы профессоры.
Р. Г. Бутенко Беренче Чайлахян укуларын оештыру комитеты әгъзасы (1993), һәм бу укуларда беренче лекция укый. Беренче Чайлахян укуларының икенче лекциясе авторы - профессор Антон Георгиевич Ланг.
Раиса Бутенко Мәскәүдә, Мичуринский проспектында, 12, корп. 1 яшәй. 2004 елның 26 мартында Мәскәүдә үлә. Аны Востряковское зиратында җирләйләр.
Бүләкләре
- Кызыл Хезмәт Байрак орденнары,
- Октябрь Инкыйлабы ордены
- «Хөрмәт Билгесе» ордены,
- Кыю хезмәт өчен медаль белән бүләкләнә. Владимир Ильич Ленинның 100 еллыгы уңаеннан. - СССР Дәүләт премиясе лауреаты (1984).
Сорж
Сорж — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Турувка-Нова
Турувка-Нова — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF155
ZNF155 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пустынский Моченец
Пустынский Моченец — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лала елгасының уң ярыннан 157 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Злотники (Кутновский повяты)
Злотники  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Магнит кыры
Магнит кыры - хәрәкәт итүче электр коргылары һәм магнит моментына ия булган җисемнәргә тәэсир итүче көчләр кыры, бердәм электромагнит кырының өлеше.
Магнит кыры коргылы кисәкчекләр агымы яки атомдагы электроннарның магнит моментлары (даими магнитта) тарафыннан булдырыла.
Честер-Гайтс (Пенсильвания)
Честер-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Магнит кыры
Шулай ук магнит кыры электр кыры үзгәргәндә хасил була.
Честер-Гайтс (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Магнит кыры
Магнит кырының төп көч сыйфатламасы - магнит индукциясе векторы В булып тора, математик карашы буенча ул вектор кыры  белән тасвирлана.
Честер-Гайтс (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Магнит кыры
Еш кына магнит индукциясе векторы кыскача магнит кыры дип атала.
Магнит кыры шулай ук бүтән мөһим сыйфатламасы - вектор потенциалы белән тасвирлана.
Вакуумда магнит мохите булмаганда магнит кыры көчәнешлелеге векторы Н белән тасвирлана, чөнки вакуумда Н = В. Ләкин магнит мохитендә Н шул физик мәгънәгә ия булмый һәм гомуми очракта В кулланыла.
Махсус чагыштырмалылык теориясендә магнит кыры - электр кырларының нәтиҗәсе булып карала.
Магнит һәм электр кырлары бергә электромагнит кырын булдыра, аның нәтиҗәсе - яктылык һәм бүтән электромагнит дулкыннары булып торалар.
Кырның квант теориясе буенча магнит кыры - электромагнит кырының аерым очрагы булып тора һәм фундаменталь массасыз бозон - фотон белән таратыла.
Магнит кыры Био — Савар — Лаплас кануны һәм гомуми очракта Максвелл тигезләмәләре белән тасвирлана.
Магнит кыры энергиясе
Гомуми очракта:
Энергия тыгызлыгы:
<Center></Center>
вакуумда \mu = 1, шуннан:
биредә:
Ф
— магнит агымы,
I
— электр агымы,
L
— индуктивлык
Матдәләрнең төрле магнит үзлекләре
Төрле микроскопик структуралар төрле магнит күренешләрен булдыра:
Пелтинишу (Яломица)
Пелтинишу — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленин юлы (гәҗит, Шадрин)
Ленин юлы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Шадрин район комитеты, район башкарма комитеты һәм район һөнәри берлекләр шурасы органы. 1932-1933 елларда Шадрин шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 50 гә якын саны чыга.
Планина-при-Раки
Планина-при-Раки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильянуэва-де-Сан-Хуан
Вильянуэва-де-Сан-Хуан — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Соэнгаш
Соэнгаш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Реэголди
Реэголди (Reegoldi) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
(643) Шахерезада
(643) Шахерезада  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ле-Брей (Рона)
Ле-Брей — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Белуга (Тара кушылдыгы)
Белуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Болозон
Болозон (Bolozon) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Вия дел’Индустрия (Удине)
Вия дел’Индустрия — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әхмәт (Чакмагыш районы)
Почта индексы — 452225, ОКАТО коды — 80256855002.
Войцеховице (Мазовия воеводалыгы)
Войцеховице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брин-Маур (Пенсильвания)
Брин-Маур  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брин-Маур халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турувка-Стара
Турувка-Стара — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зенцов урамы (Уфа)
Зенцов урамы (Зенцов урамы, улица Зенцова) — Уфаның Ленин һәм Киров районнарында урнашкан урам. Уфа гадәттән тыш комиссиясе рәисе Иван Зенцов (1889-1920) исемен йөртә. Свердлов урамы белән киселешеннән башланып, Коммунистик, Чернышевский, Красин, Кырдыручылар һәм Тендер урамнары белән кисешә, шуннан соң тәмамлана. Урамның элеккеге исемнәре - Вавиловлар урамы (1924 елга хәтле), Ленин урамы (1937 елга хәтле).
Табуаделу
Табуаделу — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Яңа Кизләү (Әлек районы)
Яңа Кизләү (Новый Ключ, Новый Ключ) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
Докуздегирмен (Җумаери)
Докуздегирмен (Dokuzdeğirmen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Җумаери илчесенә караган бер авыл (köy).
Папялишки 2
Папялишки 2 (Папялішкі 2 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Косцевичы (Зэльвенский районы)
Косцевичы  (Косцевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 7232
NGC 7232 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Злотники (Поддембицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF157
ZNF157 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Планина-при-Севници
Планина-при-Севници — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любихово
Любихово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(596) Шейла
(596) Шейла  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Юленд (Техас)
Тарихы
Юленд шәһәре  елда нигезләнгән.
(596) Шейла
Тарихы
1906 елның 21 февралендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 UA» саналган.
Юленд (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соссиньяк
Соссиньяк — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Гильена
Гильена — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильяс (Ешилъюрт)
Ильяс (İlyas) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Листок объявлений (гәҗит)
Листок объявлений — түләүсез гәҗит. 1875 елның 2 ноябреннән 1900 елның октябренә кадәр Казан шәһәрендә атнага 3 тапкыр рус телендә нәшер ителә.
Реһатсе
Реһатсе (Rehatse) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Войцехово (Мазовия воеводалыгы)
Войцехово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вия Дон Минцони (Бергамо)
Вия Дон Минцони — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Дон Минцони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Честер-Гилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Злотники-Колёния
Злотники-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Табуасаш
Табуасаш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пелтиниш-Чук
Пелтиниш-Чук — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турчин (Граевский повяты)
Турчин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәмли Казак Чаллысы
Мәмли Казак Чаллысы — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422665.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
ZNF16
ZNF16 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Косци
Косци (Косці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бопон
Бопон (Beaupont) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,07 км².
(4062) Скиапарелли
(4062) Скиапарелли  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 28 гыйнварында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BF» саналган.
Каран (Чакмагыш районы)
Каран — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452225, — 80256855003.
Буждэмка
Буждэмка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Кордъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Литературная Казань (әлманах)
Литературная Казань (1958 елга кадәр Литературный Татарстан) — әлманах. 1947-1959 елларда Казан шәһәрендә елга 1-2 тапкыр рус телендә нәшер ителә. Мөхәррирләр – Иван Пехтелев, Ян Винецкий, А. Кринкин, Геннадий Паушкин, Т. Журавлёв.
Планинський Врх
Планинський Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшаски (Високомазовецкий повяты)
Тшаски  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Докузкат (Кастамону)
Докузкат (Dokuzkat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Пушма (Юга кушылдыгы)
Пушма — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 120 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 171 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәгариф (журнал, Ырынбур)
Мәгариф — фәнни-педагогик журнал. 1909 елда Ырынбур шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
NGC 7233
NGC 7233 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Зылатаус урамы (Уфа)
Златоуст урамы (Златоуст урамы, Златоустовская улица) — Уфаның Совет районында урнашкан урам. Элекке Уфа губернасы шәһәрләре хөрмәтенә аталган урамнарның (Бәләбәй, Бөре, Златоуст, Минзәлә, Стәрлетамак) берсе. Ленин һәм Елга урамнары белән киселешеннән башланып, Крупская, Цюрупа урамнары һәм Большевистик тыкрык белән кисешә; Ходайбирдин урамы белән киселештә Собинов урамына әйләнә.
Мелец
Мелец (Mielec, Mölitz) — Польшанең Карпат асты воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 60743 кеше (2011).
Любишево-Тчевске
Любишево-Тчевске — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мелец
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Мелец Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Любишево-Тчевске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мелец
Тарих
Шәһәр статусын 1457 елдан йөртә.
Гуадальканаль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бриттани-Фармс-Те-Гайлендс (Пенсильвания)
Бриттани-Фармс-Те-Гайлендс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бриттани-Фармс-Те-Гайлендс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Злотовизна
Злотовизна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юлисс (Техас)
Юлисс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юлисс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Е (Рона)
Ле-Е — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
АИХО
Европадагы иминлек һәм хезмәттәшлек буенча оешма яки АИХО (рус. Организация по безопасности и сотрудничеству в Европе, ОБСЕ), OSCE (ингл. Organization for Security and Co-operation in Europe; фр. Organisation pour la sécurité et la coopération en Europe) — иминлек сораулары белән шөгыльләнүче дөньяның иң зур региональ оешмасы. Ул Төньяк Америка, Европа һәм Үзәк Азиядә урнашучы 56 илне берләштерә.
Оешма штаб-фатиры, 🇦🇹ның башкаласы шәһәрендә Хофбург  (ru)  сараенда урнаша.
Папялы
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Новы Пагост гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тадин
Тадин — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Войцехув (Мазовия воеводалыгы)
Войцехув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ильясбаба (Мерам)
Ильясбаба (İlyasbaba) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вия Дон Минцони (Кунео)
Вия Дон Минцони — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Дон Минцони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Sara Bernar
Awrupa säxnälärendä 1870 yıllarda zur uñışqa ireşkän. Anıñ amplua - dramatik rol'lär bulğan, şunın öçen "İskitkeç şäp Sara" dip yörtelgän.
Tärcemäi xäle
Sara Bernar 1844 yılda Parijda yähüd ğailäsendä tuğan. Ätise - säwdägär bulıp eşlägän. Anıñ änise Fransiägä kilgänçe tegüçe bulıp eşlägän, läkin Parijka kilgäç faxişä (kurtizan qızı) eşenä töşkän.
Sara äniseneñ "hönärenä" bik qomaçawlağan, şuña kürä Angliägä cibärelgän bulğan. Anda ul bala qarawçı belän yäşägän.
Fressard mäktäbendä Sara berençe spektakl'dä uynıy başlıy.
Çirattağı äniseneñ Yüdif söyüçese hertsog Morni Saranı Grandşamp mäktäbendä urnaştıra.
13 yäşlek Sara Yuğarı milli drama sänğäteneñ konservatoriäsenä kerä. 1862 yılda tämamlağan.
1862 yılda Sara "Komedi Fransez" teatrında "İfigeniä" spektaklendä berençe rol' uynağan.
1864 yılda Sara "Odeon" teatrına kerä, "Lir patşa", "Kean" spektaklendä uynıy.
1869 yılda "Uzğınçı" spektaklendä Zaneto rolen uynağaç Sara dan qazana.
1905 yılda Rio-de-Janeyro gastrol'lärendä Sara ayağın yaralağan häm 1915 yılda şuşı ayağın amputatsiä yasaw mäcbür bulğan.
Валерий Грубов
Валерий Иванович Грубов (1917 елның 3 феврале, Сольцы, Новгород губернасы, Россия империясе — 2009 елның 2 феврале, Санкт-Петербург, Россия) — совет һәм Россия ботанигы, биология фәннәре докторы (1963), Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (1996), В. Л. Комаров исемендәге премия лауреаты (1984).
Тормыш юлы
Валерий Грубов 1917 елның 3 февралендә Новгород губернасының Сольцы шәһәрендә туган. Ленинград дәүләт университетында укый, 1940 елда биология һәм туфрак белеме факультетын тәмамлый.
Валерий Грубов 1941 елның маенда армиягә алына. Кече лейтенант исемендә Төньяк-Көнбатыш фронтта сугыша. Фронтның хәрби хәрәкәтләрендә катнашкан өчен Кызыл Йолдыз һәм 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы орденнары белән бүләкләнгән.
1942 елда ССРБ фәннәр академиясенең ботаника институты Уфага эвакуацияләнә, соңрак Башкортстанга күчкән галимнәргә Валерий Иванович та кушыла. Валерий Грубов, Модест Ильин, Ипполит Крашенинников һәм Уфа ботаника бакчасының фәнни хезмәткәре Евгения Алисова, 1959 елда төгәлләнгән, әмма 1966 елда гына нәшер ителгән «Башкорт АССР үсемлекләрен билгеләүче» китабын бастру белән шөгыльләнәләр.
1963 елда Валерий Иванович биология фәннәре докторы була, 1979 елда профессор исемендә раслана.
1984 елда «Монголиянең тамырлары үсемлекләрен билгеләү» эше өчен Грубовка В. Л. Комаров исемендәге премия бирелә.
Валерий Иванович Грубов 2009 елның 2 февралендә Санкт-Петербургта вафат була. Санкт-Петербургның Төньяк зиратында җирләнгән.
2011 елда алман ботаниклары Гудрун Кадерайт һәм Хельмут Фрайтаг Grubovia Урта Азия үсемлекләренең яңа нәселен бүлеп биргән. Элек аның төрләре хәзер таркалган Кохия нәселенә кертелгән. Алар бу нәселне «күптән түгел вафат булган Россия Ботанигы Валерий Иванович Грубов (1917—2009) хөрмәтенә» атаганнар.
Sara Bernar
Tärcemäi xäle
1914 yılda suğış waqıtında frontta çığış yasıy, şunın öçen Xörmätle legion ordenına layıq bulğan.
1922 yılda säxnädän kitä.
Per-Laşez ziratında kümelgän.
İcat
Teatr rol'läre:
Ädäbiät
Törkem:Актрисалар
Реһеселья
Реһеселья (Reheselja) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Котра (Гродзенский районы)
Котра  (Котра ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(3079) Шиллер
(3079) Шиллер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2578 P-L» саналган.
Платиновець
Платиновець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пелтиноаса
Пелтиноаса — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суда (Дордонь)
Суда — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Любково (Битивский повяты)
Любково  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чикора (Пенсильвания)
Чикора  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Змислёна (Велюнский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ибраһимов бульвары (Уфа)
Ибраһимов бульвары (Ибраһимов бульвары, бульвар Ибрагимова) — Уфаның Совет районында урнашкан урам. Язучы Галимҗан Ибраһимов (1887-1938) хөрмәтенә аталган. Запотоцки урамы белән киселешеннән башланып, 9 нчы Гыйнвар, Карл Маркс, Мияс, Беляков, Ленин, Цюрупа һәм Пархоменко урамнары белән кисешә; Зур Граждан урамы белән киселештә тәмамлана. Урамның элеккеге исемнәре - Урал урамы, Урал проспекты (1967 елга хәтле).
Тажилде
Тажилде — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мәгариф (гәҗит)
Мәгариф — гәҗит. Ырынбур губерна халык мәгарифе органы. 1921 елда Ырынбур шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Ле-Перреон
Ле-Перреон — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Исла-Майор
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшаски (Ломжинский повяты)
Тшаски  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сафоново (шәһәр)
Халык саны — 56 300 кеше.
Тарих
1938 елда шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә. 1952 елдан — шәһәр.
Халык
Халык санының үзгәрүе:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар – 94,0%, белоруслар – 1,3%, украиннар – 1,1%.
Борегар (Эн)
Борегар (Beauregard) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Треву кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 0,94 км².
Тәкый Зәкиев
Тәкый Зәкиев (Тәкый Әхмәтзәки улы Зәкиев, 1923-2000) — ТРның атказанган укытучысы, РСФСР мәгариф отличнигы, Бөек Ватан сугышы ветераны. 1990 елда Яңа Әлемнең музеен оештырган.
Шәҗәрә
Тәкый Зәкиев үз шәҗәрәсен XVII гасырдан башлап яхшы белгән. Бу чорда гомер иткән бабасы Хуҗабирде әлеге гасырның башында дөньяга килгән һәм Иске Бикчәнтәй авылында яшәгән. Аның бишенче буын оныклары Габбас белән Зайсан XVIII гасыр ахырында Түбән Яхшый авылына күченәләр. Зайсанның улы һәм оныгы мулла вазифасын үтиләр. Әлеге онык Яңа Әлем авылына җибәрелә, аның улы Әхмәтзәки дә 1922 елда мулла итеп билгеләнә.
Балачак
1923 елның 30 сентябрендә ТАССРның Яңа Әлем авылында Хәмидә һәм Әхмәтзәки гаиләсендә дөньяга килә. 1929 елда гаилә кулаклар дип табыла һәм йортыннан мәхрүм ителә. 1930 елда атасын Томск шәһәрендәге төрмәгә җибәрәләр. Әнисе яхшы тегүче булганлыктан гына гаиләсе дөнья сөрә. Гаиләдә 4 бала була. 1931 елда мәктәптә укуын башлый. 1936 елда аталары, аякларына салкын тиү сәбәпле, авыр эшкә ярамас хәлдә өйгә җибәрелә. 1937 елның 5 декабрендә ССРБ ЭЭХК аталары яңадан кулга алына һәм 1938 елның 8 гыйнварында атып үтерелә (1967 елда ТАССРның Югары мәхкәмәсе тарафыннан реабилитацияләнә).
4 сыйныфта укыганда күзенә табиблар ялгышы аркасында трахома чире эләгә. 1938 елда мәктәпне гел 5 кә генә тәмамлап, Минзәлә педагогика укуханәсенә укырга керә. 1940 елда кабул ителгән канун нигезендә уку өчен түләү таләп ителә башлый, бу сәбәптән укуханәнең соңгы елын тәмамлап алмый кала. Лаеш районы Такталачык авылына укытырга җибәрелә.
Яшьлек
1942 елның 2 маенда фронтка китә. Сугышта үткән көннәре "Мәйдан" журналында дөнья күргән көндәлекләрдә сурәтләнгән. 1945 елның апрелендә ВКП(б) әгъзасы була. 1945 елның 6 ноябрендә сугыштан кайта. "Батырлык өчен" медале белән бүләкләнә. Яңа Әлем авылында Комсомол оешмасы сәркатибе, клуб һәм уку йорты мөдире итеп эшли. 1948 елда гына гаиләсе үз йортларын булдыра.1949 елда Әсхия исемле Мөслим районы кызы белән гаилә кора һәм бергә Иске Җияшкә җибәреләләр, Тәкый мәктәп мөдире вазифасын үти. 1961 елда 5 балалы гаиләләре белән кире Яңа Әлем авылына кайталар.
Докузконак (Тиреболу)
Докузконак (Dokuzkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Войцехувка (гмина Билобжеги)
Войцехувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөкдениз Карадениз
Гөкдениз Карадениз яки татар тәрҗемәсе Күкдиңгез Карадиңгез (Gökdeniz Karadeniz, tat.lat.Gökdeniz Karadeniz; 11 гыйнвар 1980, Төркия) — Төркия футболчысы. Казанның "Рубин" клубы ярты сакчысы, Төркия җыелма командасының элеккеге уенчысы, 2012 елгы Европа Чемпионаты катнашучысы.
"Рубин" клубы эчендә ике тапкыр Россия футбол ярышының җиңүчесе (2008, 2009), ике тапкыр Россия Суберкубогы иясе(2010, 2012) һәм Россия Кубогы иясе (2012).
Европа бәйгеләрендә – Чемпионнар Лигасында һәм Европа лигасында Рубин эчендә уйнады, 2009 елда Чемпионнар Лигасынның Ноу Камп стадионында (Барселона) мәшһүр уенында Барселона капкасына хәлиткеч тупны кертте, Рубин шушы уенда Барселонаны 2:1 исәбе белән җиңде.
2013 елда Мадрид шәһәрендә Европа Лигасының җиңүчесе – Атлетико такымының капкасына мөһим тупны кертте, Рубин шушы уенда Атлетиконы 2:0 исәбе белән җиңде.
2013 елда Мәскәү шәһәрендә Лужники стадионында Чемпионнар Лигасының (соңрак Европа Лигасының) җиңүчесе – Челси (Лондон) такымының капкасына икенче тупны кертте, Рубин шушы уенда Челсине 3:2 исәбе белән җиңде. Шулай итеп Гөкдениз Карадениз Рубин белән уйнаган һәр грандларның капкасына тупны кертте.
Кайчакта Гөкдениз Карадениз Рубин такымының капитаны вазифаларын башкара.
Рубин-2
2023 елгы сезонда Казанның «Рубин-2» футбол командасының яңа баш тренеры итеп билгеләнгән.
Кызыклы факт
Татарстанның Биектау районы Калинино авылы янында Р-242 трассасы буена үзенең һәм төрек иганәчеләренең акчасына үз исемендәге мәчет төзеткән. 2020 елның 1 октябрендә мөселманнар өчен гыйбадәт кылырга ишекләре ачылган.
Кавказ урамы (Уфа)
Кавказ урамы (Кавказ урамы, улица Кавказская) — Уфаның Киров районында урнашкан урам. Усол урамы белән киселешеннән башланып, Сочи, Софья Перовская, Егор Сазонов, Ушинский Агыйдел урамнары белән кисешә, шуннан соң урам ике тармакка бүленә: беренче тармак Менделеев урамы белән кислешендә тәмамлана; икенче тармак Выборг урамы белән кислешендә тәмамлана. Урамның беренче исеме - Буданов урамы (Уфаның беренче казак атаманы хөрмәтенә), 19 гасырның азагында урамга сәүдәгәр Николай Блохин (1841-1918) исеме бирелгән. Хәзерге исемен 1930-еллардан йөртә.
Сары Айгыр
Сары Айгыр — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
ᴨyчтьı индексы — 452225, — 80256855005.
Реиги
Реиги (Reigi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
(1255) Жилова
(1255) Жилова  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 8 июлендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 NC» саналган.
Парадни
Парадни (Парадні ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Пыжуг
Пыжуг (Пыжук) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының сул ярыннан 240 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марк Антоний
Марк Антоний (латинча Marcus Antonius;, 83-30 б.э.к. Мисыр Александриясе) - Борынгы Рим сәясәтчесе, гаскәр башлыгы, икенче триумвиратның катнашучысы (43-33 б.э.к.), өч тапкыр консул (44, 34, 31 б.э.к.).
Тормыш юлы
Антоний борынгы, күптән түгел генә күтәрелгән плебей нәселеннән чыккан. Яшьлек чагында "алтын яшьләр" арасында булганга күрә абруен боза.
Кайбер чыганаклар буенча, бастыру чаралары вакытында нәкъ Антоний мәшһүр фәлсәфәче һәм оратор Цицеронны үтерү карарын кабул итә.
Республика яклы Брут һәм Кассийне Филиппи бәрелешендә җиңгәннән соң, Антоний Римның көнчыгыш провинцияләре белән идарә итәргә керешә.
Мисыр чоры
Мисырда Антоний Клеопатра белән танышып, аңа гашыйк була һәм Мисырның соңгы патшабикәсе белән бергә хакимлек итә башлый. 30 б.э.к. елларда Антоний Парфиягә каршы сугыш башлый, ләкин зур югалтулар белән чигенә.
Триумвират вакыты тәмамланганнан соң, Антоний Юнанстанда гаскәр җыеп, Октавиан һөҗүменә каршы чыга. Ләкин Антоний гаскәрләре Амбракий култыгында камап алына.
31 б.э.к. елның 2 сентябрендә Антоний һәм Клеопатра Акций бәрелешендә камалышны өзәләр һәм Мисырга кайталар, ләкин флотының зур өлешен югалталар. Антоний һәм Клеопатра хәленең котылгысызлыгын күреп үз-үзенә кул салалар: Клеопатраның күкрәгенә агулы елан тешли, Антоний кылычка ташлана. Мисыр Рим вилаятенә әверелә, Октавиан Август беренче Рим императоры була.
Антонийнең өлкән улы Октавиан тарафыннан үтерелә, башка ике баласы исән калган, берсе Марк Антоний - Клавдий императорының дәү әтисе, Калигула императорының карт бабае һәм Неронның бабасы булган.
Аакс-Альсьет-Баскасан
Аакс-Альсьет-Баскасан — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Змислёна (Паенчанский повяты)
Змислёна  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәгариф (журнал, Әстерхан)
Мәгариф — дини-әдәби журнал. 1909 елның 16 гыйнварыннан 1910 елның 13 августына кадәр Ырынбур шәһәрендә айга 2 тапкыр татар телендә нәшер ителә, барлыгы 14 саны чыга. Нәшир – Галимҗан Баруди, мөхәррир – Мөхәммәтсадыйк Рәхимколов.
Котчына
Котчына (Котчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вия Ив Новембре (Тревизо)
Вия Ив Новембре — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вия Ив Новембре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ZNF165
ZNF165 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
NGC 7234
NGC 7234 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мәгариф атнасы (журнал)
Мәгариф атнасы — фәнни-педагогик журнал. Төркистан мәгариф халык комиссариатының татар-башкорт бюросы органы. 1923 елда Ташкәнт шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Таиде
Таиде — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Зимовная (Тара кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Плацеровци
Плацеровци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Зимовная (Тара кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Таиде
Географиясе
Мәйданы —.
Плацеровци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юниверсал-Сити (Техас)
Юниверсал-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юниверсал-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Соваж (Рона)
Ле-Соваж — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Бродгедсвилл (Пенсильвания)
Бродгедсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).