cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зур Камлак
Зур Камлак — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Сёма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Завидчыцы
Завидчыцы (Завідчыцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Олеко-Хорты-Яха
Олёко-Хорты-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нюкур
Нюкур — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Нонвайлер
Нонвайлер (Nonnweiler) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13187) 1997 AN4
(13187) 1997 AN4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 6 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AN4» саналган.
Шелл-Пойнт (Көньяк Каролина)
Шелл-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шелл-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сеулешть (коммуна)
Сеулешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Авыл халкы (гәҗит)
«Авыл халкы» — иҗтимагый-сәяси газета. Уфа губернасы крестьян депутатлары советы органы.
Тарихы
«Авыл халкы» газетасы 1917 елның июнененнән алып 1917 елны сентябренә кадәр Уфа губернасы Уфа шәһәрендә (хәзерге Башкортстанның башкаласы - Уфа шәһәрендә) төрки телендә (иске татар әдәби телендә) чыга.
«Шәрык» һәм «Тормыш газеталары» типографияләрендә басыла. «Җир һәм ирек өчен көрәшкәндә генә үз хокукыбызны алырбыз!» лозунгысы белән нәшер ителә. Авыл хуҗалыгы, хәрби һәм халыкара темаларга мәкаләләр басыла.
Сентябрьдә «Азатлык» һәм «Сугышчы теләге» газеталары белән берләшә һәм «Безнең юл» исеме белән чыга башлый.
Казан дәүләт аграр университеты
Казан дәүләт аграр университеты — Казандагы югары уку йорты.
Тарихи белешмә
1918 елның 25 ноябрендә Мәскәүдә югары уку йортлар бүлеге коллегиясенең утырышында Казан университеты каршында урман факультетына нигез салу турында карар кабул ителгән. 1922 елның 22 маенда университетның урман факультетын һәм политехник институтының авыл хуҗалыгы факультетын бергә кушып, авыл хуҗалыгы һәм урманчылык бүлекләреннән мөстәкыйль Казан авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институтын булдыру турында РСФСР Главпрофобрның карары басылып чыга.
HD11948
HD11948 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Казан дәүләт аграр университеты
Тарихи белешмә
1926 елның маенда институт бүлекләре:
HD11948
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казан дәүләт аграр университеты
Тарихи белешмә
1927 елның җәендә институтның авыл хуҗалыгын механикалаштыру кафедрасы каршында машина сынау станциясе булдырыла.
Шушы полигон базасында 1929 елда Татарстанда беренче машина сынау станциясе оеша.
1927 елның 11 октябрендә институтка татар яшьләренә “яшел ут” ачкан төрки-татар рабфагы кушыла. Шуңа бәйле рәвештә 1927 елдан алып 1929 елның январенә кадәр татар студентларының саны 4,6 дан 11,4% ка арта.
1930 елда институт 2 вузга бүленә: урман-техник (Йошкар-Ола шәһәре) һәм авыл хуҗалыгы институты (Казан шәһәре). Шулай итеп, 1930 елда институт составына бары тик бер генә – агрономия факультеты гына керә.
1933 елның көзендә Казан авыл хуҗалыгы институтына зоотехника факультеты дип үзгәртеп сөт хуҗалыгы институты кушыла. Соңрак бу факультет Казан ветеринар институтына бирелә.
1941 елда 52 студент һәм ректор Анисимов җитәкчелегендә укытучылар фронтка китә.
Сугыш һәм сугыштан соңгы елларда җиләк-җимеш – яшелчә (1943–1948), агроурманмелиорация факультетларында (1949–1955) студентлар әзерләү эше алып барыла.
1950 елда авыл хуҗалыгын механикалаштыру дигән яңа факультет ачыла.
1961 елда икътисад факультеты ачыла. Озак еллар дәвамында (1965–1992) җитәкче кадрлар авыл хуҗалыгы белгечләренең квалификациясен күтәрү факультеты эшләп килә.
Мәгариф һәм авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыклары карары нигезендә 1995 елда Казан авыл хуҗалыгы институтына авыл хуҗалыгы өлкәсендә эре уку-фәнни үзәк буларак академия статусы бирелде.
Хәзерге вакытта академия структурасына Норлат шәһәрендәге филиал, Баулы, Буа, Минзәлә, Бөгелмә шәһәрләрендәге вәкиллекләр керә.
Шулай ук монда вузга керү өчен әзерлек факультеты, аспирантура, диссертация советы, уку-тәҗрибә хуҗалыгы, тәҗрибә кыры, уку-фәнни җитештерү үзәге, китапханә, музей, информацион технологияләр үзәге бар.
2006 елның 27 августында академия университет статусын алды.
Бүләкләре
2022 ― «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены ― фән үсешендәге күренекле казанышлары һәм авыл хуҗалыгы өчен югары квалификацияле белгечләр әзерләүгә зур өлеш керткәннәре өчен.
Барбадоста ислам
Барбадоста ислам (Islam in Barbados, الإسلام في باربادوس) ― азчылык дине. Ил халкының (287 мең кеше, 2019 елга) 1,5 % ы (4000нән артык кеше) – мөселманнар, аларның күбесе Һиндстанның Гуҗарат штатыннан күчеп килгән мөһаҗирләр яки мөһаҗирләрнең нәселе. Гайана, Тринидад, Көньяк Азия һәм Якын Көнчыгыштан күчеп килгән мөселманнар, шулай ук 200гә якын җирле мөселман үсеп килүче мөселман җәмгыятенең төп өлешен тәшкил итә.
Тарих
Барбадостагы азчылык диннәргә Һинд дине, ислам, Бәһаи, яһүд дине керә.
Барбадос ислам оешмалары
Барбадоста дүрт мәчет (Jama Mosque, Madina Mosque, Makki Masjid, Masjid An-Noor), Ислам академиясе (Islamic Academy of Barbados), Ислам институты (Darul Imaan Institute), бер мөселман мәктәбе (Al-Falah Muslim Schoo) һәм башка ислам оешмалары (Barbados Muslim Association, Institute of Islamic Propagation and Thought, Medinah Foundation, Islamic Teaching Center) бар.
Барбадос мөселманнары паспорт өчен фоторәсемгә яланбаш төшү таләбенә каршы чыга. Хөкүмәт фикеренчә, бу чара бары куркынычсызлык күзлегеннән генә кабул ителгән.
Мәчетләр
Барбадосның иң зур мәчете ― Җамигъ мәчете (Jama Masjid Barbados) ил башкаласы, диңгез портыннан көнчыгышка таба берничә минутлык юлда урнашкан. 1949 елда 622 кв. м мәйданлы җир участогы сатып алына. Мәчет Мөхәммәд Йосыф Дегиа (Mohammad Yusuf Degia) тарафыннан төзелгән. Мәчет рәсми рәвештә 1951 елның 26 гыйнварында ачыла. Мәчетне, киңәйтү максатыннан, 1980-елларда үзгәртеп коралар. Мәчетнең яшел пыяла тәрәзәләре Алманиядән китерелгән. 1951 елда бина 95 дин тотучыга исәпләп төзелсә, 1980-елларда зурайтылгыннан соң, 528 гыйбадәт кылучыны сыйдыра.
Мәдинә мәчете (Madina Mosque) шулай ук Бриджтаунда урнашкан. 1957 елның февралендә ачылган мәчетне 2020 елның 25 гыйнварында Барбадос Милли Фонды «тарихи бина» дип игълан итә.
Збиднюв (Кече Польша воеводалыгы)
Збиднюв — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альборая
Альборая — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витри-сюр-Сен
Витри-сюр-Сен — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
Серьер-де-Бриор
Серьер-де-Бриор (Serrières-de-Briord) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Ланьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,04 км².
Маньянвиль
Маньянвиль — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Бананал
Бананал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ляришув
Ляришув — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сильце (Крупина)
Сильце  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Татарка (Круглянский районы)
Татарка  (Татарка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Кавлик
Кавлик — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кавлик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5974) 1991 UZ2
(5974) 1991 UZ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 31 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UZ2» саналган.
Верхлись
Верхлись — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Обонн
Обонн — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Михалувек (Варшавский-Захидний повяты)
Михалувек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сирмапоси (Хыркаси авыл җирлеге)
Сирмапоси (Ҫырмапуҫ, Сирмапоси) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 78 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (91%) алып тора.
Перри (округ, Миссисипи)
Перри — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нью Огаста шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1820 елда оештырыла.
Заман-Башкортстан (гәҗит)
Заман-Башкортстан («Zaman—Башкортостан») — халыкара иҗтимагый‑сәяси газета.
Перри (округ, Миссисипи)
Территориясе
Округ мәйданы 1676 км² тәшкил итә.
Заман-Башкортстан (гәҗит)
Мәгълүмат
«Zaman—Башкортостан» газетасын оештыручысы булып «Фреза Ай» (Төркия) тора.
Синтешть (Тимиш)
Синтешть — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хәбиб Исхакый
Хәбиб Исхакый (Хәбиб Шәрифулла улы Исхаков,, — , ) — шагыйрь. Шигырьләре «Әхбар», «Ялт-Йолт», «Шура», «Аң» гәҗит-журналларында басыла. «Хәбиб Исхакый шигырьләре» (1910), «Милләт бакчасы» (1911), «Гөл бакчасы» (1912) шигъри җыентыклары авторы.
Җезини (Напуль)
Җезини — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җезини Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Микшата
Микшата (Микшата) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
(13188) Окинава
(13188) Окинава — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Микшата
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(13188) Окинава
Тарихы
1997 елның 3 гыйнварында Н. Сато тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AH5» саналган.
Микшата
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Ураза
Ураза ( рузә, صوم саўм ) — 1нче Рамазанда башланган 30 көнле ризыктан тыелу. Шәригать буенча 624нче елдан һәр мөселманның вазыйфасы булды.
"Әл-Бәкара" сүрәсе, 183нче аят:
"Әй мөэминнәр! Сездән әүвәлгеләргә ураза тоту фарыз ителгән кебек сезгә дә, һәр елны бер ай ураза тоту фарыз ителде, шаять, уразаны калдырудан яки уразага кимчелек китерүдән сакланырсыз!
Яныбай Хамматов
Яныбай Хамматов (Яныбай Хаммат улы Хамматов, Яныбай Хаммат улы Хамматов) – язучы. РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре (1985). С. Юлаев премиясе лауреаты (1994). Бөек Ватан сугышында катнаша.
Иҗаты
Алтын эзләүчеләргә багышланган беренче шигырьләрен 1940-1942 елларда яза. Белорет районы газетасында «Очучы» (Лётчик) исемле беренче хикәясе басыла. Алтын юучы эшчеләрнең (старательләрнең) язмышын Октябрь инкыйлабыннан башлап яктыртучы пенталогия — «Бөртекләп җыела алтын» (1964), «Акман-токман» (1971), «Яшенле җәй» (1975), «Юргашты» (1980), «Руда» (1982) романнарын язды. Колхоз авылы турында «Йолдызлар ничек кабына» (1969), Советлар берлеге Каһарманы Миңнегали Гобәйдуллин турында «Туган көн» (1978), җәмәгать эшлеклесе Муса Мортазин турында «Комбриг Мортазин» романнарын иҗат итте. 1812 елгы Ватан сугышын яктырткан «Төньяк амурлары» дилогиясен (I китап, 1983; II китап, 1985) тарихи документ нигезендә яза. «Башкортлар китте сугышка» (1990), «Сырдәрья» (1991), «Идел башы» (1993), «Кара яу» (1995), «Агыйдел Иделгә коя» (1995), «Салават» романнары, «Каһарманлык» (1989) повестьлары бар.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1966)
Әдәбият
1. Ә. Вахитов. Хакыйкать юлында. «Агыйдел», 1981, № 5. 2. Р. Шәкүр. Тарихи тема чишмәләре: Я. Хамматов иҗаты турында. «Ватандаш», 2000, № 1.
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988
Завинне
Завинне (Завінне ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бананейрас
Бананейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кусынья
Кусынья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ойпа елгасының сул ярыннан 3,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татаркавичы
Татаркавичы (Татаркавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Оберталь (Саар)
Оберталь (Oberthal) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олеку-Варкута-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Збилитовска-Гура
Збилитовска-Гура — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сеучешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тинсупин
Тинсупин (Теньсюпино) — Рязань өлкәсенең Сасово районындагы авыл. Агломазово авыл җирлеге эченә керә.
Географик урыны
Иң якын торак пунктлар:
— Хрущево — көньяк-көнчыгыш ягында;
— Агломазово — көнбатыш ягында.
Иң якын тимер юл станциясе автомобиль юлы белән барганда төньяктарак 28 км ераклыкта урнашкан Сасово булып тора.
Тарих
Элек Тинсупин татар авылы булып саналган, анда Маматказин морзалар яшәгәне билгеле.
Кепирҗе (Бозова)
Кепирҗе (Kepirce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Бозова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тинсупин
Тарих
Авылның исеме — антропоним, Тинсупин (Теньсюпин) фамилиясеннән чыккан. XVII гасырның икенче яртысында бу авылда Чепкун морза Дасай улы Маматказинга үзенең каенатасы Уразай морза Невер улы Тинсупинның җирләре калган. Марсель Әхмәтҗанов фикере буенча Тинсупин фамилиясе Дин-Суфи исеменнән барлыкка килгән.
1861 елдан авыл Тамбов губернасы Шацк өязе Ямбирно волосте составына кергән. 2004 елдан авыл Агломазово авыл җирлегенә керә.
Альбушек
Альбушек — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кил (Висконсин)
Кил  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кил шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ляс (Живецкий повяты)
Ляс  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Карыгем
Зур Карыгем — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Тюгурюк елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ешилъюрт (Яглыдере)
Ешилъюрт (Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Яглыдере илчесенә караган бер авыл (köy).
Серьер-сюр-Эн
Серьер-сюр-Эн (Serrières-sur-Ain) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,17 км².
Марей-ле-Гвион
Марей-ле-Гвион — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Шило (Самтер округы, Көньяк Каролина)
Шило  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шило халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Верцишув
Верцишув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бандейра (Минас-Жерайс)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Карл Маркс
Карл Ге́нрих Маркс (Karl Heinrich Marx) — алман фәлсәфәчесе, социолог, икътисадчы, сәясәтче журналист, җәмәгать эшлеклесе. Эшләре фәлсәфәдә диалектик һәм тарихи материализмны формалаштырдылар, икътисад өлкәсендә теорияләре бар, сәясәттә — сыйнфый көрәш теориясен уйлар чыгаручы. Әлеге юнәлешләр коммунистик һәм социалистик хәрәкәтләренең нигезе булганнар, фәлсәфә исә «марксизм» исеме белән йөртелә башлады.
Тормыш юлы
Карл Маркс 1818 елда Трир шәһәрендә адвокат гаиләсендә туа. Анда гимназияне тәмамлаганнан соң, ул башта Бонн, соңрак Берлин университетында белем ала. Диссертацияне Демокрит белән Эпикур фәлсәфәсе буенча яза. Маркс үзенең яшьтәшләре белән бергә Һегель фәлсәфәсе белән дә тирәнтен таныша, аның хезмәтләрендәге революцион «орлыкларны» үзләштерергә омтыла. Ләкин еллар узган саен, ул фәлсәфә кыйбласын материализмга таба үзгәртә бара. Моңа Людвиг Фейербахның хезмәтләре хәлиткеч сәбәп була.
1840 еллар башында Маркс Кельнда чыга торган «Рейн» гәзитендә мөхәррир булып эшли башлый. Ләкин анда озак эшли алмый, цензура басымы көчәю аркасында китәргә мәҗбүр була.
1843 елда Маркс өйләнә. Аның хатыны Дженни фон Вестфален реакцион дворян гаиләсендә туып тәрбияләнгән булса гомеренең соңгы сәгатенә хәтле революционер иренә турылыклы булып, бөтен көчен һәм матди мөмкинлеген иренең изге эшенә багышлый.
1844 елда Маркс Парижда үзенең киләчәктә иң якын дусты булачак Энгельс белән таныша. Шунда аларның иҗади дуслыгы, икесенең дә тормыш юлларында яңа этап башлана. 1847 елда алар, Прудонның «Хәерчеләр фәлсәфәсе» дигән әсәрен тәнкыйтьләп, «Фәлсәфәнең хәерчелеге» дип аталган зур уртак хезмәтләрен чыгаралар. Шул ук елда алар Энгельс белән «Коммунистлар союзы» дигән яшерен оешмага керәләр, аның йөкләмәсе буенча 1848 елда «Коммунистлар партиясе манифесты» дигән атаклы хезмәтне иҗат итәләр.
1840 еллар азагы Маркс өчен аеруча киеренке уза. Аны сәяси яктан кысалар, эзәрлеклиләр, илдән илгә күчеп йөрергә мәҗбүр итәләр. Ул матди авырлык шартларында үзенең төп хезмәте «Капитал» өстендә эшли башлый. Ә 1864 елда Лондонда I Интернационал барлыкка килү белән Маркс аның ихтыяҗларына җавап бирү җәһәтеннән практик эшкә бирелә, шушы ук елларда ул үзенең кайбер атаклы хезмәтләрен яза.
1870 елларда, «Париж коммунасы» җиңелгәннән соң, Маркс яңадан теоретик юнәлештәге эшләрен дәвам иттерә. Ләкин бу вакытка аның сәламәтлеге шактый какшаган була инде. 1881 елны аның белән гомер иткән хатыны үлә, ә ике елдан соң үзе дә кәнәфиендә утырган килеш, йокысыннан уянмыйча, дөнья куя.
Скерешово
Скерешово — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Горький тимер юлының 24-нче км
Горький тимер юлының 24-нче км (Горький кӱртньыгорнысо 24-ше км, 24 км Горьковской железной дороги) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан бистә.
Скерешово
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Горький тимер юлының 24-нче км
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
Михалувек (Козеницкий повяты)
Михалувек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5975) Отакэмаюми
(5975) Отакэмаюми — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 21 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SG» саналган.
Җезита (Месина)
Җезита — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җезита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Павел Аникин (1827)
Павел Аникин (Аникин Павел Евграфович,, — , ) — архитектор, инженер, Казан губерна  архитекторы (1871-1875), Казан шәһәр думасы гласные (1871-1891). Казандагы күп кенә торак һәм җәмәгать биналары проектларының авторы.
Куяровски (Талица шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
Авиньон
Авиньон CAA (Avignon) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 64,78 км².
(13189) 1997 AF13
Тарихы
1997 елның 11 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AF13» саналган.
Казас-Едобс
Казас-Едобс — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Казас-Едобс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боровецкий
Боровецкий — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Халык саны — 146 тирәсендә. Почта индексы — 423826.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Сер (Шаранта)
Сер — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Отвайлер
Отвайлер (Ottweiler) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альгар-де-Палансия
Альгар-де-Палансия — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бандейра-ду-Сул
Бандейра-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Збишице
Збишице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пайк (округ, Миссисипи)
Пайк — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Магнолия шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1815 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1059 км² тәшкил итә.
Сехетень (коммуна)
Сехетень — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Синтешть (Яломица)
Синтешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тавкачы (Шкловский районы)
Тавкачы  (Таўкачы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лясаки (Силезия воеводалыгы)
Лясаки  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Завоссе
Завоссе (Завоссе ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Одан
Одан — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Рәмзия Фәйзуллина
Рәмзия Фәйзуллина (Безус), Рәмзия Мансур кызы Безус (кыз фамилиясе Фәйзуллина, 1962 елның 2 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Янурыс) — курчак театры актрисасы, Татар дәүләт «Әкият» курчак театрында хезмәт итә (1979 елдан). Татарстанның атказанган (1994) һәм халык (2001) артисты. «Тантана» премиясе лауреаты (2020).
Тәрҗемәи хәле
1962 елның 2 гыйнварында Татарстан АССР Сарман районы Янурыс авылында туган. Туган авылында сигезьеллык (1977), Азалак авылында урта мәктәпне (1979) тәмамлый. Җырчы булырга теләп, 1979 елда Казанга музыка укуханәсенә укырга килә. Ләкин анда укымый, туганнары ярдәме белән (махсус һөнәри белеме булмаган килеш) Татар дәүләт «Әкият» курчак театрында (башта бутафория цехында, соңрак татар труппасында) эшли башлый. Казанда сәүдә техникумын тәмамлый, бер-ике ел сәүдә өлкәсендә эшләп ала.
2004 елда читтән торып Казан дәүләт мәдәният институтының театр факультетын тәмамлаган.
Иҗаты
Театрда 40 ел иҗат итү дәверендә татарча һәм урысча куелган спектакльләрдә бик күп рольләр башкарган. Иң күп һәм яратып уйнаган рольләре — җырлый һәм мәхәббәт уйный торган кызлар.
«Әкият» театрында
Курчак театрларының халыкара фестивальләрендә — Канн (Франция), Адана, Бурса, Искешәһәр, Измир (Төркия), Бакы (Азәрбайҗан), Алматы, Актүбә (Казакъстан), Самар, Уфа, Улан-Удэ, Яр Чаллы һ. б. — катнаша. Адана шәһәрендә узган халыкара фестивальдә «Теге дәһшәтле төндә» (Зөлфәт) спектаклендә баш рольне (Су анасы) башкара.
Гаилә хәле
Ире — ? Безус (? — 2000). Уллары Вилдан, мәктәп укучысы.
HD119563
HD119563 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Верщиця
Верщиця — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марей-Марли
Марей-Марли — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Клинтонвилл (Висконсин)
Клинтонвилл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клинтонвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павос-Яха
Павос-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кепиркуҗак (Һилван)
Кепиркуҗак (Kepirkucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һилван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Акбаба (Чайбашы)
Акбаба (Akbaba) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чайбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әнәс Исхаков (1945)
Әнәс Исхаков (Әнәс Гатуф улы Исхаков,, — , ) — административ-хуҗалык эшлеклесе, ТР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (1995). 1965 елдан Азнакай районында: мәктәп укытучысы (Актүбә,1965—1971), җирле беренче сәркәтибе (1973—1978),  бүлек мөдире (1978—1983), Азнакай районы халык депутатлары шурасы башкарма комитеты рәисе (1983—1992), Азнакай районы һәм шәһәре администрациясе башлыгы (1992—2005). 2005 елдан ТР МК аппаратында. Азнакай районының мактаулы гражданы (2016).
ТАССР ЮШ депутаты (1990—1995), ТР Дәүләт Советы депутаты (1995—2004).
Җезонте-Челифето (Катанцаро)
Җезонте-Челифето — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җезонте-Челифето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5976) Kalatajean
(5976) Kalatajean — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 25 сентябрендә галимнәр тарафыннан Ок-Ридж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SR2» саналган.
Михалувек (Отвоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13190) 1997 BN1
(13190) 1997 BN1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BN1» саналган.
Бандейранти (Санта-Катарина)
Бандейранти  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ешилъюрт (Келкит)
Ешилъюрт (Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (köy).
Зур Колбина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Секунд
Секунд (татарча билгеләнеш: с; халыкара: s) — вакытны үлчәү берәмлеге, Халыкара берәмлекләр системасының һәм СГС системасының төп берәмлекләреннән берсе. Моннан тыш, вакыт бербөтен булып тора һәм МКС, МКС, МКСК, МКСГ, МКС, МКС, МКС, МСС, МТС һәм МТС системаларында төп берәмлекләр исәбенә керә.
Кыска һәм өлешле берәмлекләр
«Секунд» үлчәү берәмлеге белән, кагыйдә буларак, СИ өлешле алкушымчыклары гына кулланыла (деци- һәм санти-лардан башка). Зур вакыт интервалларын үлчәү өчен минут, сәгать, тәүлек, һ. б.-лар кулланыла.
Склабина
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Альдая
Альдая — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Систеби
Систеби (Ҫиҫтепӗ, Систеби) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 142 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
Мадалин (Силезия воеводалыгы)
Мадалин  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перль (Саар)
Перль (Perl) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Юрика-Милл (Көньяк Каролина)
Юрика-Милл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Юрика-Милл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серва (Эн)
Серва (Servas) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сезерья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24,24 км².
Минькино (Киров өлкәсе)
Минькино (Минькино) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кушва (Лобва кушылдыгы)
Кушва — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лобва елгасының уң ярыннан 151 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тавпечыцы
Тавпечыцы (Таўпечыцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Зблюдза
Зблюдза — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бандейрантис (Мату-Гросу-ду-Сул)
Бандейрантис  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Завужове
Завужове (Завужоўе ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Кака (Аризона)
Кака  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кака халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Понтоток (округ, Миссисипи)
Понтоток — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Понтоток шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1287 км² тәшкил итә.
Весолувка (Ленчинский повяты)
Весолувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җезу (Модена)
Җезу — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5977) 1992 TH1
(5977) 1992 TH1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 1 октябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 TH1» саналган.
Сечел (коммуна, Марамуреш)
Сечел — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ozon qatlamı
Ozon qatlamı yäki Ozon qatı — 12-50 km bieklegendäge stratosfera öleşe (tropik kiñlektä 25-30 km, urtaça kiñlektä 20-25 km, polär kiñlektä 15-20 km), ozon qatında Qoyaş  ultraşämähä nurlanışı tä'sirendä molekulär kislorod O2 atomnarğa dissotsiätsiälänä, annarı başqa O2 molekulaları belän berläşä häm ozon buldıra.
Ozon Qoyaş nurların yotqanğa kürä, hawa cılına, näticädä temperatura inversiäse (bieklek belän temperatura artuı) kilep çığa. Şulay itep, troposfera häm stratosfera tropopauza belän bülenä, bu qatlamnar quşılmıy.
Ozon qatı bulmağan oçraqta, tormış okeannan çığa almas ide häm yuğarı üsterelgän tormış törläre (şul isäptän keşe) barlıqqa kilmäs ide.
Ozon iñ yuğarı tuplanışı 20-25 km bieklegendä bar.
Çepmen ısulı
Ozon kilep çığuı reaktsiäse:
hν
→ 2О.
ultraşämäxä nurlanış dulqını ozınlığı 175-200 nm
Ozon totuı reaktsiäse:
→ О2 + О.
Ozon häläkäte yulları
Azot tsiklı (NOx):
Vodorod tsiklı (HOx):
Xlor tsiklı (ClOx):
hν
→ CFCl2 + Cl
Sıltamalar
Törkem:Җир атмосферасыTörkem:Озон
Михалувек (Плонский повяты)
Михалувек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падыре-Яха
Падыре-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пядуй-Яха елгасының сул ярыннан 55 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кепирли (Торослар)
Кепирли (Kepirli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Айдар Юзиев
Хезмәт юлы
1980 елдан ССРБ Фәннәр академиясенең Казан филиалы Тел, әдәбият һәм тарих институтында кече фәнни хезмәткәр, фәнни хезмәткәр, татар иҗтимагый фикер тарихы бүлегенең әйдәп баручы фәнни хезмәткәре булып эшли.
1998—2002 елларда Татарстан Фәннәр Академиясе аспирантларына фәлсәфә буенча лекцияләр укый.
2005—2006 елларда Казан социаль-юридик институтының фәнни эш буенча проректоры.
2006 елдан Россия дәүләт гадел хөкем университетының (РДГХУ, РГУП) социаль-гуманитар дисциплиналар кафедрасы мөдире. Вузда эшчәнлеге Россия суд системасы өчен белгечләр әзерләү белән бәйле.
Фәнни кызыксынулар өлкәсе
Россия, татар фәлсәфи фикере һәм Ислам мәсьәләләре, гарәп телендә язылган татар чыганаклары. 15тән артык монография һәм 100 дән артык мәкалә авторы.
Бандейрантис (Парана)
Бандейрантис  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(13191) 1997 BP3
(13191) 1997 BP3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 31 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BP3» саналган.
Лагуна (мәгънәләр)
Лагуна ― күп мәгънәле сүз. Лагуна (laguna, lacus — «күл» сүзеннән) — океанның, диңгезнең яр буе сайлыгы, сай су яткылыгы.
Таццянин
Таццянин (Таццянін ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Зборовице (Кече Польша воеводалыгы)
Зборовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Синтимбру (Алба)
Синтимбру — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марей-сюр-Мольдр
Марей-сюр-Мольдр — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Алькантара-де-Хукар
Алькантара-де-Хукар — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александровка (Волжск районы)
Александровка (Александровка, Александровка) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Коламбус (Висконсин)
Тарихы
Коламбус шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сервьер-ле-Шато
Сервьер-ле-Шато — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Зур Куют
Зур Куют — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Акбаба (Тортум)
Акбаба (Akbaba) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Тортум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пютлинген
Пютлинген (Püttlingen) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD119674
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мазаньцовице
Мазаньцовице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ешилъюрт (Ташкөпрү)
Ешилъюрт (Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Тацянка
Тацянка (Тацянка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.