cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(4732) Froeschlé
Тарихы
1981 елның 3 маенда Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JG» саналган.
.cy
.cy — Кипрның югары дәрәҗәле милли домены.
Өренҗик (Фатса)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гелиболу (Каракөпрү)
Гелиболу (Gelibolu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блайен-Геншмар
Блайен-Геншмар — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кәрим Дияров
Биографиясе
Кәрим 1924 елга кадәр үз авылында башлангыч белем ала, 1925-1929 елларда укуын Темәстә дәвам итә. Биредә егет тарихчы һәм курайчы Әбүбәкер Хөсәенов белән таныша һәм аңардан көйләр өйрәнә, тарихларын язып ала («Җәяүле Мәхмүт», «Таштугай», «Ишкол», «Җиз үкчә» («Сабирәкәй») һ.б.). Бу елларда ул курайда уйнау сәләтен камилләштерә. Күрше-тирә авылларга чыгып, маһир курайчылар, җырчылар, тарихчылар белән аралаша, туган төбәгенең тарихын, җыр һәм көйләрен, риваятьләрен өйрәнеп, аларны кәгазьгә терки бара.
1929 елда бер төркем ярлы балаларны Темәстән Уфага  югары уку йортына керү өчен хәзерлек курсына җибәрәләр. Әзерлек курслары үткәннән соң, К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтына укырга керә. Тиздән курайчы һәм биюче халык артисты Гыйният Ушанов белән таныша, аннан күп кенә җыр һәм көйләр өйрәнә. Алар арасында «Карт Баек» яки «Ушан Баегы», «Кинҗәбай Баегы», «Урман Баегы», «Хәйбулла Баегы», «Узган гомер», «Баяс», «Ильяс», «Калды» әсәрләре бар. Шулай ук композиторлар Хәбибулла Ибраһимов, Солтан Габәши, Мәсәлим Вәлиев, Александр Ключарев, данлыклы җырчы һәм композитор Газиз Әлмөхәммәтовлар белән аралашып яши.
Кәрим Дияров 1942 елдан Бөек Ватан сугышында телефончы, парашютчы, снайпер булып катнаша. Бүләкләре бар.
Уфада К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтын тәмамлый.
1923 елдан — Исән мәктәбе директоры, 1932 елдан — Төрекмән башлангыч мәктәбе директоры, 1937—1942 елларда 2-нче Эткол тулы булмаган урта мәктәбе директоры. Сугыштан соң,лаеклы ялга чаклы (1946—1975) Баймак районы мәктәпләрендә физика һәм математика укытучысы булып эшли. Аннан дүрт дистә ел Нигамәт урта мәктәбендә укыта.
Курайда уйнарга курайчылар Ә. Хөсәеновтан, Г. Ушановтан өйрәнә. 1937 елда студентларның җәйге каникулында Г. С. Әлмөхәммәтов талантлы курайчы Кәрим Дияровны аккомпаниатор итеп Башкортстан районнарына, илебезнең төрле калаларына җәйге гастрольләргә алып йөри. Кәрим Дияров иң оста курайчыларның башкару осталыгын — күкрәккә салып уйнау маһирлыгын отып ала һәм үзеннән яшьрәк курайчыларга мирас итеп калдыра.
Халык көйләре конкурслары лауреаты К. Дияров тәүге хезмәт көннәреннән ук укучыларда, үсмерләрдә курайга мәхәббәт  тәрбияләүне максат итеп куя. Шулай ук район күләмендә дә курайчылар ансамбле җитәкчесе булып чыгыш ясый. Композитор Хәбибулла Ибраһимов Кәрим Дияровны Башкортстан радиосына чакыра. Курайчы радио аша еш кына чыгышлар ясый.
Кәрим Дияров музыкаль һәм әдәби фольклор җыючы буларак та билгеле. Ул тарихын бәян итеп, көен уйнап, җырын җырлап магнитофон тасмасына яздырып калдырган 130 язма Россия Фәннәр академиясенең Уфа гыйльми үзәге Тарих, тел һәм әдәбият институтының фондында  саклана. Башкортстанның Баймак районында ул "Чыңрау торна" җырын яза.
Җиде дистәдән артык әсәрнең тарихы, легенда-риваятьләре, ноталары, җыр текстлары китапта басылып чыкты (Кәрим Дияров. Чал Уралның моңнары. Төзүчеләре — Р. Шәкүр, Ф. Камаев. Уфа, 1988).
Башкорт биюе белгече Лидия Нагаеваның «Көнчыгыш башкортлары биюе» (Мәскәү, 1981) дигән монографиясендә Кәрим агайның башкорт биюе турындагы сүзләре китерелә.
Кузьниця-Бобровска
Кузьниця-Бобровска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муреево
Муреево (Муреево) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (65%), руслар (35%).
HD218391
HD218391 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
.cz
.cz — Чехиянең югары дәрәҗәле милли домены.
Кук (Толмин)
Кук  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ялтыр (авыл)
Ялтыр (Ялтырова) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (100%).
Сен-Бон
Сен-Бон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кинни (Миннесота)
Кинни  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кинни шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18612) 1998 CK3
(18612) 1998 CK3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 6 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 CK3» саналган.
Сабанчы (Авыргазы районы)
Сабанчы — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 8 кешенең яшәве мәгълүм.
Сент-Имер
Сент-Имер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Грас (ай кратеры)
Грас - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 1,49 км булган кратер.
Мизенбах-бай-Биркфельд
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Грас (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Англий исеме хөрмәтенә бирелә.
Тышкы сылтамалар
Grace (crater) Grace (lunar crater)
Шәриф Камал
Шәриф Камал (чын исеме Шәриф Камалетдин улы Байгилдиев; 1884 елның 27 феврале, Татар Пешләсе — 1942 елның 22 декабре, Казан) — татар әдәбияты классигы, язучы, драматург һәм журналист, татар әдәбиятында новелла жанрына нигез салучыларның берсе. Совет чоры иҗаты белән социалистик реализм юнәлешенә зур өлеш кертә. ТАССР Атказанган сәнгать эшлеклесе, Ленин ордены иясе (1940 ел).
Яшьлек
Шәриф Камалетдин улы Байгилдиев 1884 елның 27 нче февралендә элеккеге Пенза губернасы Инсар өязе (хәзерге Мордва Республикасының Рузаевка районы) Татар Пешләсе авылында Камалетдин мулла гаиләсендә туа. Байгилдиевләр нәселенең тарихы XVII гасырларга ук барып тоташа. Алар арасында дин әһелләре дә, сәүдәгәрләр һәм хәрбиләр дә була. Шәрифнең абыйсы Гыймадетдин (Гыймади) дини карьераны сайлый һәм соңрак ахун дәрәҗәсенә ирешә.
Шәриф Байгилдиев Ләбәжә һәм Түбән Пешли мәдрәсәләрендә белем ала. 17 яшендә атасы белән ачуланышып, 1901 елда авылдан чыгып китә. Язучының автобиографиясенә караганда, ул сәүдәгәр Анненковка яллана һәм аның белән Ригага китә. Анда ярты ел эшләгәч, Одессага юл ала, анда җыештыручы булып эшли. Монда да озак тормыйча, Батумига китә, анда бер-ике ай эшләгәч, төрек диңгезчеләре белән Трапезундка барып җитә.
Аннары Истанбулдагы Дарелмөгаллиминдә (педагогика институты) укуын дәвам итә. Икенче курстан соң Шәриф Каһирәгә китә, андагы университетның ирекле тыңлаучысы була. Матди кыенлыкларга күрә 1903 елда Русиягә әйләнеп кайта. Донбасс шахталарында, Каспийдагы балыкчылар артельләрендә, Одессада, Кырымда, Кавказда эшли.
1905 елдан булачак язучы Петербургда яшәүче абыйсы Гыймади Байгилдиев белән бергә мөгаллимлек кыла, соңыннан «Нур» газетасында хезмәт итә: мәкаләләр яза, тәрҗемә белән шөгыльләнә, шигырьләр иҗат итә. 1906 елда «Садә» («Аваз») исемле шигырьләр мәҗмугасы дөнья күрә.
Петербургта эшләп алганнан соң, яшь язучы туган авылына кайта һәм мәдрәсәдә укыта. Бу чорда аның әсәрләре төрле газета һәм журналларда басыла башлый. Ул үзенә Шәриф Камал тәхәллүсен сайлый.
Ырынбур дәвере
Язучының Октябрь инкыйлабына кадәрге иҗаты татар әдәбиятының тематик колачын һәм сәнгатьчә сурәтләү алымнарын сизелерлек киңәйтеп җибәрә. Ш.Камалның татар әдәбиятында кыска хикәя жанрын үстерүгә керткән өлеше аеруча зур. Тирән психологизм, эмоциональ-лирик моң, мәгънәви тирәнлек, композицион җыйнаклык һәм тыгызлык — әдипнең әсәрләренә әнә шул сыйфатлар хас. Кыска хикәя остасы буларак, ул А.Чеховтан өйрәнсә, күләмле әсәрләр авторы буларак М.Горькийны үзенең остазы дип саный.
1918–1919 елларда «Эшчеләр дөньясы», «Кызыл йолдыз», «Юксыллар сүзе» (Оренбург шәһәре) газеталары редакцияләрендә эшли. Оренбург өлкәсе Чебенле авылында коммуна оештыруда катнаша. 1924 елга кадәр Оренбургның төрле оешмаларында эшли, «Юл» газетасы мөхәррире була.
Казан
1925 нче елдан — Казанда. Биредә ул соцреализм рухындагы әсәрләр яза: «Матур туганда», «Таң атканда» романнары, «Таулар», «Ут», «Козгыннар оясында», «Томан арты» пьесалары. Михаил Шолоховның «Күтәрелгән чирәм»ен тәрҗемә итә.
1934 елда СССР Язучылар берлегенә алына. «Халык дошманнары» Кәрим Тинчурин, Кави Нәҗми, Гомәр Гали белән «элемтә тоткан өчен» ВКП(б)дан чыгарыла.
1935 елдан әдәби иҗат белән генә шөгыльләнә.
1940 елда язучының иҗади эшчәнлегенең 30-еллыгы киң колач җәеп бәйрәм ителә, бәйрәм чаралары Казанда һәм Мәскәүдә оештырыла. Язучыга Ленин ордены тапшырыла, татар әдипләреннән беренчеләрдән булып ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе исеме бирелә.
Гаилә
Язучының әтисе Камалетдин Пешлә авылында имам булып торган, 1926 елда вафат булган. Автобиографиясендә Шәриф Камал әнисенең 1912 елда вафат булуын хәбәр итә.
Еленово (Сливен өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәриф Камал
Гаилә
Язучының тормыш иптәше — Хәят Фәхретдин кызы. Гаиләдә бер кыз – Зәйнәп һәм ике малай – Йосыф үсәләр. Кызы Зәйнәп Шәриф кызының тормышы әтисе музее эшчәнлеге белән тыгыз бәйле: ул музейның беренче фәнни хезмәткәре дә, аңа бихисап экспонатлар тапшыручы да. Өлкән улы Хөсәен 1929 елда Ялтада авырудан үлеп китә. Язучының кече улы Йосыф 1943 елда Бөек Ватан сугышында һәлак була. Язучының тагын бер баласы, Роза исемле кызы, сабый чагында, 1925 елда, вафат була.
Хәтер
1944 елда РСФСР Халык комиссарлары советының ТАССР Дәүләт музееның әдәби бүлеген – Шәриф Камалның музей-фатирын булдыру турында карары чыга. 1950 елның 29 гыйнварында Шәриф Камалның Островский урамындагы квартирасында рәсми рәвештә әдипнең фатир-музее ачыла. 1959 елдан Шәриф Камал яшәгән йорт республика күләмендәге мәдәни мирас объекты булып санала. 1961 елдан язучының каберлеге дә республика күләмендәге мәдәни мирас объекты буларак саклауга куелган.
1953 елның 4 декабреннән Казанның элеккеге Иске Вахитов урамы Шәриф Камал исемен йөртә. Шулай ук язучының исеме Яшел Үзән шәһәрендәге һәм Татар Пешләсе авылындагы урамнарга бирелгән.
Язучының туган авылын Татар Пешләсендәге мәктәп музеенда Шәриф Камалга багышланган экспозиция ачылган.
Луговой (Алабуга районы)
Луговой — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы поселок.
Почта индексы — 423622.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Чынлы (Сембер өлкәсе)
Чынлы (Цильна) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан шәһәр тибындагы бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (42,8%), чуашлар (30,3%), татарлар (24,7%).
Суетка (Пышма кушылдыгы)
Суетка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Казтелар Понцано (Алесандрия)
Географиясе
Казтелар Понцано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Млево
Млево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ченчера-Яха
Ченчера-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Танлова елгасының сул ярына тамагыннан 77 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Саут-Виндзор (Коннектикут)
Саут-Виндзор  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелинбугдай (Арабан)
Гелинбугдай (Gelinbuğday) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2184) Фуцзянь
(2184) Фуцзянь — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1964 елның 9 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 TV2» саналган.
Ворничений-Мич
Ворничений-Мич — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әһмәдбәйли (Фүзули)
Әһмәдбәйли  (Əhmədbəyli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
(18613) 1998 DR
(18613) 1998 DR — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 19 февралендә галимнәр тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DR» саналган.
Милльштатт-ам-Зе
Милльштатт-ам-Зе — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гелчин (Монецкий повяты)
Гелчин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бланкенфельде-Малов
Бланкенфельде-Малов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумен (Ловренц-на-Похорю)
Кумен  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көпрүгөрен (Юсуфэли)
Көпрүгөрен (Köprügören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Чиндат (Чет кушылдыгы)
Чиндат — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 277 км ераклыкта Четь урнашкан. Елга озынлыгы 97 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цюрихта Һаре Кришна Гыйбадәтханәсе
Цюрихта Һаре-Кришна-Гыйбадәтханәсе ул Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте нигезләгән гыйбадәтханә, ул шул ук вакытта Швейцариядә яшәгән Тамилларның әһәмиятле гыйбадәтханә булып тора. Гыйбадәтханә янында матур бакча бар.
Тарихы
Бу Бергштрассе, 54 -тә урнашкан вилла ИСККОН тарафыннан 1980-ынчы елда сатып алынган булган. Аннан соң ремонтланган булган.
Тәкъдим итүләр
Беренче катта алтарь белән Кришнага табына торган дога бүлмәсе бар. Шулай ук төрле эшчәнлек өчен кечкенә заллар бар. Беренче катта китапханә һәм ИСККОН нигезләүчесе Прабхупаданың күргәзмәсе бар. Өстәрәк бүлмәләрдә монахлар яши, анда публика керми. Бакчада яхшы һава торышы булганда ризык ашыйлар. Керү янында кечкенә кибеттә китаплар, хуш исле яндыру әйберләре һәм башка әйберләр сатыла. Һаре Кришна Гыйбадәтханәсендә атна саен традицион якшәмбе программасы уза, аңа теләсә кем килә ала. Программа 15 сәгатьтә башлана, бөтен кеше Махамантраны җырлый, 16 сәгатьтән лекция була, ә 17 сәгатьтән бергәләп вегетариан табын ашала. 19 сәгатьтә кичке Бхаджан башлана, аның дәверендә алтарь янә бизәлә. Бхаджанны өлешчә ИСККОН тарафдарлары, өлешчә Тамиллар алып баралар.
Сен-Брис-Курсель
Сен-Брис-Курсель — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(4778) суета
(4778) суета — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 9 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 TV8» саналган.
Кистер (Миннесота)
Тарихы
Кистер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Венис (Луизиана)
Венис  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Венис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өренҗик (Гейве)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Таштанбек Акматов
Таштанбек Акмат улы Акматов (сентябрь 1938, Кёк-Сай, Эссеккүл өлкәсе) - Кыргызстан дәүләт эшлеклесе һәм сәясәтчесе.
Кыргызстан ССР Югары Советы Президиумы рәисе (1987—1990). СССР Югары Советының 9-11 чакырылыш Милләтләр Советы депутаты. Ул Кыргыз ССРның Эссеккүл сайлау округыннан 9-нчы чакырылышның Югары Советына сайлана, Милли Советның Яшьләр эшләре Комиссиясе әгъзасы. СССР халык депутаты (1989—1991). Ике тапкыр Социалистик Хезмәт Каһарманы ( 1976, 1986 ).
Биографиясе
1938 елның сентябрендә Эссеккүл өлкәсенең Тон районы Кёк-Сай авылында туган.
1969 елда ул Эссеккүл дәүләт ферма-техник училищесын, 1977 елда - Кыргыз авыл хуҗалыгы институтын (читтән) тәмамлый.
33 ел (1955—1987) Эссеккүл өлкәсенең Тон районы XII партсъезды исемендәге колхозда чабан булып эшли, сарыкчылык үсешенә зур өлеш кертә.
1987 елның 8 августыннан - Кыргыз ССР Югары Советы Президиумы рәисе. 1990 елның 10 апреленнән - Кыргызстан ССР Министрлар Советы рәисе киңәшчесе.
1991 елдан — Кыргызстанда туган районында фермер хужалыгы мөдире. 1995—2001 елларда ул бер үк вакытта Кыргызстан республика фермерлары берләшмәсе башлыгы булып эшли.
Өйләнгән, ун баласы бар.
Графф (ай кратеры)
Графф - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 36,16 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Казимир Ромуальд Графф (1878—1950) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Graff (crater)
Зеленодольское
Зеленодольское (Зеленодольское) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (8%).
Желт-Бряг
Желт-Бряг — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузьниця-Грабовска
Кузьниця-Грабовска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Круа-Гран-Тон
Сент-Круа-Гран-Тон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Цынга (Пышма кушылдыгы)
Цынга — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иске Итекәй
Иске Итекәй — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 197 кешенең яшәве мәгълүм.
Малореченски
Малореченский — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы поселок.
Почта индексы — 423634.
Актүбә (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (95%), урыслар (5%).
HD218395
HD218395 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бакыр
Бакыр (рус. медь) — Менделеевның периодик таблицасының 4 период,  11 төркем химик элемент. Тәртип номеры - 29.
Символы
Бакыр элементының символы - Cu (Купрум дип укыла). Купрум сүзе бу металлның элек Кипр утравында табылуыннан килеп чыккан.
Тарих
Бакыр тарих булмаган чорда ачыла. Табигатьтә алтын, көмеш һәм тимергә караганда самородок хәлендә ешрак очрый. Төркиянең Чатал-Хююк районында табылган бакырдан эшләнгән борынгы әйберләр һәм руданы эреткәндә барлыкка килә торган шлак — борынгы кешеләр бакыр эреткәнен дәлилли..
Иң элек бакырны сульфидлардан түгел, алдан яндыру таләп итмәгән малахит рудасыннан алганнар. Моның өчен балчык савытка мәгъдән белән күмер тутырганнар, савытны чокырга куеп катнашманы яндырганнар. Яну вакытында бүленеп чыккан угар газ малахиттагы бакырны ирекле бакырга кадәр кире кайтарган:
Кипр утравында бакыр рудниклары һәм бакыр эретмәсе җитештерү безнең эрага кадәр 3 мең еллыкта ук барлыкка килгән.
Рәсәй һәм чиктәш илләр территориясенда бакыр рудниклары безнең эрага кадәр ике мең ел элек барлыкка килгән  (бакыр рудниктары ятмасының иң билгелесе — Каргалы), шулай ук Кавказ аръягында, Себер, Алтай, Украина территорияһында рудниктар бар.
Электр ачылу белән XVIII—XIX гасырларда бакыр чыбыгы һәм аның белән бәйле изделиеләр җитештерү күләме арта. XX гасырда электр чыбыкларын алюминийдан эшләсәләр дә, электротехникада бакыр әһәмиятен югалтмый..
Тәбигатьтә таралышы
Тәбигатьтә бакыр берләшмәләр составында һәм самородок хәлендә очрый. Халькопирит CuFeS2 сәнәгать өчен әһәмяәтле CuFeS2, бу минерал шулай ук колчедан, халькозин Cu2S һәм борнит Cu5FeS4 исемнәре белән билгеле. Һәм алар янында башка бакыр минераллар да очрый: ковеллин CuS, куприт Cu2O, азурит Cu3(CO3)2(OH)2, малахит Cu2CO3(OH)2. Бакыр самородок хәлендә дә очрый, җыелган бакыр массасы 400 тоннага җиткән очраклар бар. . Бакыр сульфиды нигездә уртача температуралы гидротермаль агымнарда барлыкка килә. Шулай ук бакыр ятмалары комташ, сланцы кебек утырма тау токымнарында да очрый.
Мондый типтагы ятмаларның иң билгелесе — Байкал аръягы краендагы Удокан бакыр ятмасы,  Казакъстанда Җезказган ятмасы, Үзәк Африкада бакыр кушагы һәм Германиядә Мансфельд ятмасы.
Физик үзенчәлекләре
Бакыр — алтын-кызыл тәстәге сыгылмалы металл, һавада тиз оксид пленкасы белән каплана, оксид пленкасы үзенә хас булган саргылт-кызыл төстә. Бакырның үтә күренмәле юка пленкалары яшел-зәңгәрсу төстә була.
Соры-көмеш төстә булган башка металлардан аермалы буларак, осмий, цезий, алтын, бакырның үзенә генә хас төсе бар. Бу төс атомның тулы өченче һәм ярым тулы дүртенче электрон орбиталары арасында үткүел булуы белән аңлатыла: орбиталар арасында булган энергетик аерма яктылыктың кызыгылт-сары төсендәге дулкын озынлыгына туры килә.
Бакыр металлар белән берничә эретмәне барлыкка килтерә: латунь — цинк белән, бронза — кургаш һәм башка элементлар белән, мельхиор — никель һәм башка металлар белән.
Бакырның атом тыгызлыгы (N0) = (атом/м³).
Колослейка (Сим шәһәр округы)
Колослейка (Колослейка) — Чиләбе өлкәсенең Сим шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
Оливье (мәгънәләр)
Оливье (Olivier) — француз фамилиясе, исеме.
Генрих III (Франция короле)
Ге́нрих III Валуа́ (Henri III de Valois, Henryk Walezy;, Фонтенбло — , Сен-Клу) — Генриха II, Франция короле һәм Екатерина Медичи дүртенче улы, Ангулем герцогы (1551—1574), Орлеан герцогы (1560—1574), Анжу герцогы (1566—1574), Бурбон герцогы (1566—1574), Польша короле һәм Бөек Литва кенәзе 1573 елның 21 февраленнән 1574 елның 18 июненә хәтле (формаль рәвештә 1575 елның 12 майга хәтле), 1574 елның 30 маендә Франция Валуа династиясенең соңгысы патшасы булган.
Сабира Күмүшалиева
Сабира Күмушали кызы Күмүшалиева ( Сабира Күмүшалиева;19 март 1917 Чуй өлкәсе, Токолдош авылы, Кыргызстан ССРы 15 сентябрь 2007 ел, Бишкәк, Кыргызстан) — кыргыз, совет кино һәм театр актрисасы. Кыргызстан каһарманы ( 2000 ). Кыргыз ССРының Халык артисты ( 1967 ). 1940 елдан КПСУ әгъзасы.
Биографиясе
Сабира Күмүшалиева 1917 елның 19 мартында Кыргыз ССРының Фрунзе өлкәсе Токолдош авылында туган.
Фрунзе педагогия көллиятен тәмамлаган.
1932—1934 елларда ул башлангыч сыйныфларда укытучы булып эшли.
1957 елдан кинотеатрда, шул исәптән: «Легенда о ледяном сердце» (1957), «Выстрел на перевале Караш» (1968), «Поклонись огню» (1971), «Солдатёнок» (1972), «Красное яблоко» (1975), «Ранние журавли» (1979).
Ул 2007 елның 15 сентябрендә үлде.
Аны Бишкәктәге Ала-Арчинский зиратында җирләнгән, анда аңа һәйкәл 2008 елда ачыла.
.dk
.dk — Даниянең югары дәрәҗәле милли домены.
.dm
.dm — Доминиканың югары дәрәҗәле милли домены.
Мильс
Мильс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гелинҗик (Һавза)
Гелинҗик (Gelincik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кунгота (община)
Кунгота  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузьниця-Желиховска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Светлана Вострикова
Светлана Вострикова - Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Социаль сәясәт комитеты әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының «Мәрхәмәт – Милосердие» хатын-кыз депутатлар берләшмәсе әгъзасы; Бердәм сайлау округы, "«Бердәм Россия» " Бөтенроссия сәяси партиясенең Татарстан региональ бүлеге ««Бердәм Россия» Россия» партиясе әгъзасы, Алтынчы чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты
Казтеларе (Виченца)
Казтеларе — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Светлана Вострикова
Биографиясе
Вострикова Светлана Анатольевна 1970 елның 30 августында Түбән Кама шәһәрендә туган. 1991 нче елда Волгоград  дәүләт физик культура институтының Чаллы шәһәрендәге филиалын тәмамлаган.
Казтеларе (Виченца)
Географиясе
Казтеларе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стадольники
Стадольники (Стадольнікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Желю-Войвода
Желю-Войвода — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
(18614) 1998 DN2
Тарихы
1998 елның 20 февралендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DN2» саналган.
Мильс-бай-Имст
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Грачев (ай кратеры)
Грачев - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 34,98 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Андрей Дмитриевич Грачев (1900—1964) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Блисдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
.do
.do — Доминикан Җөмһүриятенең югары дәрәҗәле милли домены.
Өренҗик (Һалылые)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ави (Франция)
Ави — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Вентресс (Луизиана)
Вентресс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3545) Гаффи
(3545) Гаффи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 20 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WK2» саналган.
.dz
.dz — Алжирның югары дәрәҗәле милли домены.
Млечково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Млечково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гембалювка
Гембалювка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Әләсгәрли (Фүзули)
Әләсгәрли  (Ələsgərli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Саутбери (Коннектикут)
Саутбери  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клаймакс (Миннесота)
Клаймакс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Санджай Равал
Санджай Равал (1974 елның 30 октябрендә туган) ул Нью-Йоркта яши торган Һиндле Американ документаль фильм режиссёры. 2014 елда Берлин Фильм Фестивалендә Кулинария Кино Программасында 2014 ел аның Азык Чылбырлары фильмы премьерасы булган. һәм аның Америка Кушма Штатларында премьерасы Трайбека Фильм Фестивалендә булган Ризык Чылбырлары фильмының продюссерлары булып Смрити Кешари, Ева Лонгория, Эрик Шлоссер һәм Раваль үзе булганнар. Сөйләүче булып Форест Витэйкер булып тора. Раваль Азык Чылбырлары өчен 2015 ел Махсус/Документаль Джэймс Бэард Фонды Бүләге җиңүчесе булган. Фильм үзе 2016 ел Британия Документаль Йогынтысы Бүләген уртаклашкан. Ул төньяк Калифорниядә үскән булган, анда аның әтисе помидор үстерүче булган һәм шулай итеп Раваль яшь чагында авыл хуҗалыгына кабул ителгән булган. Ул 2011 елда Азык Чылбырлары фильмын Флорида басуларында тигезсезлекне күргәч башлаган. 2016 ел мартында Раваль Сандерсның "Tenemos Familias" дип аталган рекламасында кулланылган видеосы өчен Берни Сандерз тарафыннан рәхмәт әйтелгән булган." Раваль зур ризык монополиярләре көченә каршы чыккан һәм басуларда кеше хезмәтенә хокукларына дустанә чишелешләрне алга сөргән. Равальның икече документаль фильмы, Чакыручы мөмкин булмауның премьерасы 2011 Трибека Фильм Фестивалендә булган һәм якынча 70 күбрәктә уйналган. Ул Atlanta Shortsfest-ны кертеп берничә фильм фестивалендә бүләкләр откан. Аның беренче фильмы Океан Монахы Сент-Луис Халыкара Фильм Фестивалендә Иң Яхшы Документаль Кыска Бүләген откан. Режиссёр булганга кадәр Раваль халыкара үсештә тирән катнашкан булган һәм 40-тан артык дәүләттә проектлар алып барган Ул проектлар өстендә Вайклеф Жан һәм Донна Каран кебек мәшһүр шәхесләр белән эшләгән. Раваль шулай ук тынычлыкка, саклыкка һәм хатын-кыз проблемаларына карый торган эшчәнлек алып барган—ул Җиңү Көне өчен беренче ир-кешеләр комитетында хезмәт иткән. 2018 елда режиссёры Раваль булган 3100: Run and Become документаль фильмы чыккан булган. Фильм берничә подкастта күрсәтелгән булган Ролл, Майнд Памп һәм Доктор Ранган Чатерджины кертеп. “Йөгерү безне берләштерә. Бер яктан Җирдә һәр мәдәният йөгерүенә нигезләнгән. Ул безнең ДНК-га пешереп куелган,” – дип әйткән Раваль. Фильм гомумән уңайлы сыйфатламалар алган, шулар арасында Лос Анжелесның Los Angeles Times-тан Кимбер Майерсныкын кертеп. "Равалның яхшы төшерелгән фильмы катнашырга өнди - аеруча йөгерүдә һәм/яки медитациядә кызыксынганнарны," кертеп. Тәнкыйтьче Памела Пауэлл дәвам итеп шулай дип язган "3100: Run and Become матур итеп күзләрен йома, сулыш ала торган һәм йөрәкләрен тормышка ала торганнарның йөрәген һәм илһамлануын алып тора."
Клаймакс (Миннесота)
Тарихы
Клаймакс шәһәре  елда нигезләнгән.
Санджай Равал
Аның күпчелек эшләре рухи остазы Шри Чинмой тарафыннан илһамландырылган булган һәм ул җитәкчесенең китапларын мөхәррирләгән һәм нәшер иткән— America the Beautiful-ны кертеп, ул аудио китап буларак Ричард Дрейфусс тарафыннан укылган булган.
Клаймакс (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Врен (Марна)
Сен-Врен — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ворничень (Румыния)
Ворничень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миминг
Миминг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Глинка (Реж кушылдыгы)
Глинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Реж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кунова (Словения)
Кунова  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Круа-сюр-Мер
Сент-Круа-сюр-Мер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(18615) 1998 DJ5
(18615) 1998 DJ5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DJ5» саналган.
Люсьен Оливье
Люсьен Оливье, Lucien Olivier (1838, Париж — 1883 елның 14 ноябре, Мәскәү) — билгеле кулинар, XIX гасырның 60нчы елларында Мәскәүдә (Мәскәү сәүдәгәре Яков Пегов белән бергә) «Трактир “Эрмитаж” Оливье» исемле Париж кухнясы ресторанын нигезләүче һәм тотучы, атаклы «Оливье» салатын уйлап чыгаручы.
Тәрҗемәи хәле
1838 елда Парижда нәселдән килүче аш-су осталары - кулинарлар гаиләсендә туган. Оливье гаиләсе XIX гасыр башында ук Парижда майон соусы (яки майонез) ясау белән атаклы булган. Гәрчич һәм берничә тәмләткеч кушу юлы белән майонезны гел яхшыртып торганнар, шуңа күрә гаиләнең кереме зур булу өлкән бертуган Оливьеларга Парижда, кече Люсьен Оливьега Мәскәүдә ресторан ачарга мөмкинлек биргән.
«Эрмитаж» рестораны
Ресторанда күренекле рус язучыларның юбилейлары (1879 елда И.С. Тургенев, 1880 елда Ф.М. Достоевский, 1899 елда А.С. Пушкинның 100 еллыгы) уздырыла.
«Оливье» салаты
«Оливье» салаты Мәскәүнең «Трактир “Эрмитаж” Оливье» ресторанының төп сые булып торган, аны ясау рецепты озак вакытлар сер булып кала. Салат ясау рецепты көтелмәгәндә килеп чыккан, дигән версия бар. Баштарак Л. Оливье салатны «Иттән ясалган майонез» (Майонез из дичи) дип атый. Л. Оливье һәр төрле азыкны бер савытта бутап чыгара башлаган. Шулай итеп, яңа төр ризык килеп чыккан һәм бик популяр булган. Л. Оливье салат рецептын сер итеп саклый, үзе вафат булгач (1883), салатка аның исеме берегеп калган. «Мәскәү» рестораны (1936 елда ачылган) хуҗасы И.М. Иванов (яшь чакта «Эрмитаж» ресторанында эшли) салат рецептын матбугатка чыгарган, дигән версия бар. Л. Оливье кулинария шпионажына рецептларын үзгәртеп, сыйфатын яхшыртып җавап бирә.
Вафаты
1883 елның 14 ноябрендә Мәскәүдә вафат. Мәскәүнең Введение зиратында җирләнгән. Вафатыннан соң, «Трактир “Эрмитаж” Оливье» рестораны белән «Оливье рестораны иптәшлеге» (Товарищество ресторана Оливье) идарә итә башлый.
Кызыклы факт
Язучы Владимир Гиляровскийның «Мәскәү һәм мәскәүлеләр» (Москва и москвичи) китабында («Торбада» (На Трубе) очеркы) «Эрмитаж» рестораны һәм аның хуҗалары турында бәян ителә.
Чирча (Надым кушылдыгы)
Чирча  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының уң ярына тамагыннан 99 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гелинҗик (Ейьюбие)
Гелинҗик (Gelincik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грегори (ай кратеры)
Грегори - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 63,9 км булган кратер.
Турабай Кулатов
Турабай Кулат улы Кулатов (28 декабрь 1907 (10 гыйнварь 1908), Кызыл-Булак, Җидесу өлкәсе, Россия империясе - 1984, Фрунзе, Кыргыз ССРы ) - Совет дәүләт эшлеклесе һәм партия лидеры, Кыргыз ССС Югары Советы Президиумы Рәисе (1945-1978). Кыргызстан Каһарманы ( 2019, үлгәннән соң ).
Биографиясе
Турабай Кулатов ярлы крестьян гаиләсендә туган.
1961 елда г. КПСУ Үзәк Комитеты каршындагы Югары партия мәктәбен тәмамлаган.
Кузьниця-Збонска
Кузьниця-Збонска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арбузовка (Сембер өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (72,7%), чуашлар (21,8%), татарлар (3,1%).
Турабай Кулатов
Биографиясе
Хезмәт юлын ферма эшчесе булып башлаган.
1926 елдан - тимер юлда эшче, йөкләүче, аннары Кизил-Кия шахтасында шахтер.
Грегори (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джеймс Грегори (1638—1675) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Gregory (crater)
Стамяровшчына
Стамяровшчына (Стамяроўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Казтеларе (Арецо)
Казтеларе — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Турабай Кулатов
Биографиясе
1934 елдан - Шахтада руда комитеты рәисе.
Стамяровшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Турабай Кулатов
Биографиясе
1938-45 елларда - Кыргызстан ССР Халык Комиссарлары Советы Рәисе.
1945-1978 елларда-Кыргызстан ССР Югары Советы Президиумы рәисе, 1946 елдан-СССР Югары Советы Президиумы рәисе урынбасары.
1932 елдан КПСУ (б) әгъзасы. 1939-1981 елларда КПСС Үзәк Тикшерү Комиссиясе әгъзасы. 1-8 нче чакырылышның СССР Югары Советы депутаты.
1978 елдан пенсионер.
Казтеларе (Арецо)
Географиясе
Казтеларе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зелёное (Диңгез буе крае)
Зелёное (Зелёное) — Диңгез буе краеның Лазо районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Жеравна
Жеравна — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
.ec
.ec — Эквадорның югары дәрәҗәле милли домены.
Жеравна
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бойценбургер-Ланд
Бойценбургер-Ланд — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
.ee
.ee — Эстониянең югары дәрәҗәле милли домены.
Көпрүдере (Кованҗылар)
Көпрүдере (Köprüdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Мамыловка
Мамыловка — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Почта индексы — 423623.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Млинек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Млинек  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 474
NGC 474 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мининг
Мининг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
.eg
.eg — Мисырның югары дәрәҗәле милли домены.
(2082) Галахад
Тарихы
1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «7588 P-L» саналган.
Геҗәгөзлү
Геҗәгөзлү (Gecəgözlü ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Агюдель
Агюдель — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Бишкаен (Авыргазы районы)
Бишкаен — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Тарих
Авыл 1770 елда Казан губернасының Чабаксар өязеннән күченеп килгән яңа чукындырылган чуашлар тарафыннан нигезләнгән.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1150 кешенең яшәве мәгълүм.
Оливье (салат)
«Оливье» — элекке Советлар берлегендә (РФ, БДБ илләре һ.б.) яшәгән халыкта киң билгеле салат, Яңа елга әзерләнүче бәйрәм өстәленең бер ризыгы. Салатны уйлап чыгарган француз аш-су остасы, Мәскәүдә XIX гасырның 60нчы еллар уртасында (Мәскәү сәүдәгәре Яков Пегов белән бергә) «Трактир “Эрмитаж” Оливье» исемле Париж кухнясы рестораны тоткан Люсьен Оливье (1838-1883) хөрмәтенә аталган. Чит илләрдә «Рус салаты» яки «Гусар салаты» (Ensalada rusa, Руска салата, Rus salatası, salade russe, huzarensalade) исемнәре белән билгеле. Оливьены шулай ук «Кышкы салат», «Әфисәр салаты» һәм «Итле салат» дип тә йөртәләр.
Гелинҗик (Диҗле)
Гелинҗик (Gelincik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).