cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирек Ризаев
Шәхси рекордлар
Бишле тэйлвип — һавада велосипедның үз күчәре тирәсендә биш әйләнеше. Иреккә кадәр 4 тейлвиптагы рекорд 10 елга якын сакланган. Трюк 2017 елда ясалган.
Майдан-Боровский
Майдан-Боровский — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аурангабад
Һинд дине
Халыкның 51%-ы Һинд дине тарафдарлары.
Перре (Йонна)
Перре — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Оук-Гроув (Лаудун округы, Виргиния)
Оук-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оук-Гроув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муосоки
Муосоки — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Ингузет елгасының уң ярына тамагыннан 76 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Коморники (Сьредский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ту-134
1963 елның 29 июлендә Ту-124А тәҗрибә очкычының (Ту-134 прототибы) беренче очышы.
Ту-134 1966-1989 елларда Харковь авиаширкәтендә җитештерелгән.
Ту-134 - масс-күләмле совет реактив очкычларының берсе, 1989 елга кадәр 854 данә Ту-134 ясалды.
Очу-техникалык бәяләмәләре
thumb|400px|Ту-134
Тасвирлама
thumb|right|300px|Ту-134 Кабинасы Ту-134 - Т-гәүдәле каурыйлы, койрыкта урнашкан ике двигатель белән очкыч. Бик күп ягулыкны тотыла: 45,2 г/пасс.-км. Ту-334 чагыштырганда ягулыкны 23.4 г/пасс.-км гына тотыла. right|thumb|Ту-134 совет почта маркасында 1965 елда
Чилдресс (округ, Техас)
Чилдресс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чилдресс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 7688 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1839 км² тәшкил итә.
HD147123
HD147123 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Поппенбюлль
Поппенбюлль (Poppenbüll) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14739) Edgarchavez
Тарихы
2000 елның 3 мартында CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EF21» саналган.
Куруҗаһүюк (Биреҗык)
Куруҗаһүюк (Kurucahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баррьяк-ле-Боске
Баррьяк-ле-Боске — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Кладбище
Кладбище (Кладбище) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Раець-Шляхецкий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аһи Эвран (Синҗан)
Аһи Эвран (Ahi Evran) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бжесьце (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Бжесьце  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илчегол вулысы
Илчегол вулысы (ئىلچىٰغۈل ۋولىٰسىٰ) — Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек.
Халык саны — 13965 кеше (1920); шуларның 46,1% — башкортлар, 23,4% — украиннар, 19,2% — руслар, 8,3% — татарлар, 1,3% — алманнар.
Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.
Сурок
Сурок (Сурок, Сурок) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76,8%), чирмешләр (17,8%).
Корупа
Корупа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Броднекс (Виргиния)
Броднекс  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соман-де-Воклюз
Соман-де-Воклюз (Saumane-de-Vaucluse) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,81 км².
Кавакалан (Чекерек)
Кавакалан (Kavakalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Чекерек илчесенә караган бер авыл (köy).
Яблонка (Ивацэвицкий районы)
Яблонка  (Яблонка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сабай (Татарстан)
Сабай — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл. Район үзәгеннән 10 км көнбатыштарак, Мишә елгасының уң кушылдыгы Кече Мишә елгасыннан 1 км читтә урнашкан. Халкының төп шөгыле - терлекчелек. Башлангыч мәктәп. Клуб. 1989 елда 176 кеше (татарлар), 2000 елда 125 кеше яши.
Почта индексы — 422057.
Тарих
16 йөздә нигез салына. Авыл тарихына бәйле бер өзек: "Сабай авылы зиратына шушы төбәкнең абруйлы дин эшлеклесе, мулла Гыйльман Яхин җирләнгән. Кабере өстенә куелган таш сынып-ватылып берничә кисәккә аерылган, шул сәбәпле, төгәл вафат елын укып булмый, бары тик 1850 нче елларда икәнлеген чамаларга мөмкин. Гыйльман Яхин — күренекле татар мәгьрифәтчесе Таиб Яхинның (1844-1910) атасы. Аның туган-үлгән елларын (1801 — 1853) архив документлары буенча ачыкладык. Гыйльман хәзрәтнең улы Габделгалләмгә куелган таш та шушы ук зиратта. Ул 1910 елда 78 яшендә дөнья куйган. Шул тирәдә үк Габделгалләмнең хатыны Гөлбәширә Габделмән кызы (1834—1890) һәм аларның уллары Габдулла (1862-1918) да җирләнгән, каберләре өстендә ташлар бар".
Дембяни (Кентшинский повяты)
Дембяни  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Секлавин
Секлавин — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ка ди Маньяно (Реҗо Эмилия)
Ка ди Маньяно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка ди Маньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ражни
Ражни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Афумаць (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Олбани (Индиана)
Нью-Олбани  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Олбани шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коморовице (Вроцлавский повяты)
Коморовице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лугавушка
Лугавушка — Башкортстанның Стәрлебаш районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453171, — 80248840005.
Майдан-Боровский-Други
Майдан-Боровский-Други — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лугавушка
Демография
Халык саны динамикасы:
Майдан-Боровский-Други
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14740) 2000 ED32
(14740) 2000 ED32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Эльза Хорева
Биографиясе
Эльза Рәхимҗан кызы Хорева (кыз фамилиясе Баймөхәмәтова) 1958 елның 29 октябрендә ул вакытта Башкорт АССРның Баймак районының Темәс авыл Советына караган 3-нче урман заводы шәһәрчегендә  (поселок Лесозавод № 3) туган.
1966 елда Сибай шәһәрендә 1-нче сыйныфны тәмамлый. Аннары укуын, ата-анасы удар комсомол төзелешенә барганлыктан, 1967 елда Свердловск өлкәсе Качканар шәһәренең 3-нче урта мәктәбендә дәвам итә.
Хезмәт эшчәнлеге
1976 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетына укырга керә. 1978 елда БДУның читтән торып уку бүлегенә күчеп, «Качканарский рабочий» шәһәр газетасында хезмәт эшчәнлеген башлый.
1983 елда Башкортстан яшьләре газетасы «Ленинчы»—«Ленинец»та хәбәрче, бүлек мөдире   була.
1991 елдан иҗади эшчәнлеген «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясендә дәвам иттерә. «Атна»—«Неделя» иҗтимагый-сәяси тапшыруларын эфирга әзерләп чыгара.
1995 елда Эльза Хорева Супайлы (урысча Сипайлово) округы буенча Башкортстан Республикасының 1-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтайның Законнар чыгару Палатасына депутат итеп сайлана. Һөнәри нигездә Кануният, дәүләт төзелеше һәм суд-хокук мәсьәләләре буенча комитетта эшли, Башкортстан Республикасының кайбер үзгәрешләр һәм өстәлмәләр белән бүгенге көндә дә гамәлдә булган күп кенә законнарын әзерләүдә турыдан-туры катнаша.
1999 елда Корылтай депутаты вәкаләтлекләре тәмамланганнан соң, «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясендәге журналист эшенә кире кайта, бер вакытта Үзәк телевидениенең 1 нче федераль каналы белән актив хезмәттәшлек итеп, аның «Доброе утро» программасы өчен республика  тормышын яктырткан сюжетлар әзерли.
2003 елдан «Интерфакс» халыкара мәгълүмат агентлыгының Башкортстан буенча үз хәбәрчесе булып эшли.
2011-2018 елларда «Республика Башкортостан» гәзитенең баш мөхәррире була. 2018 елның маенда бу вазифасыннан үз теләге белән лаеклы ялга китә.
Шеклфорд (округ, Техас)
Шеклфорд — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Олбани шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1874 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 3302 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2367 км² тәшкил итә.
Кәгазь
Кәгазь (, kagad-un, диал. кагыт, кыягаз) — целлюлозадан (үсемлекләр, чүпрәк-чапрак яки макулатура рәвешендә) җитештерелгән, аерым битләр, яки рулонлап ясалган, язу-сызу, рәсем ясау, әйбер төрү максатлары өчен, минераль катнашмалы җепселле материал. 1803 елдан башлап кәгазь машиналар ярдәмендә ясала.
Тарихи белешмә
Папирус яки кәгазьне уйлап тапканчы «кәгазь» хезмәтен бик авыр балчык такталар үтәгән. Аларга таякчык белән сырлар уеп язган торган булганнар. Андый «кәгазь»дән эшләнгән китапларның авырлыгы йөзләрчә килограммга җиткән. Соңыннан папирус, ефәк һәм кәгазьгә яза башлаганнар. Аннары китап итеп теккәннәр.
Борынгы мисырлылар язу өчен саз үсемлеге — папирус куллана торган булганнар. Папирустан киң озын тасмалар ясап, очлы таякны буяуга манып, шуңа язганнар, буяу кипкәч, тасмаларны төреп куйганнар. Папирус төргәкләрдән зур-зур китапханәләр туплаган алар. Ә Европа кешеләре язу өчен пергамен дигән әйбер уйлап тапканнар, аны бозау һәм сарык тиресен эшкәртеп ясаганнар. Татарлар элек каен тузына язганнар.
Кәгазьне Кытайда уйлап табалар. Ул биредә XI гасырда барлыкка килгән. Аны ефәк корамалардан, иске чүпрәкләрдән, яраксызга әйләнгән балык тоту ятьмәләреннән, агач кайрысыннан ясаганнар. Шушыларның барысын да ваклаганнар һәм суга салып бутаганнар, ботка сыман нәрсә хасил булган. Аны юка гына итеп бамбуктан ясалган нечкә иләккә салганнар. Су агып төшә, иләктә юка гына кәгазь массасы — булачак кәгазь табагы барлыкка килә торган булган. Аны киптергәннәр һәм җилемләгәннәр. Кәгазь ясауның бүгенге көнгә кадәр саклап калган нигезе әнә шундый.
Кәгазь эшләүне зур сер итеп саклаганнар. 751 елда гарәпләр Талас янындагы сугышта чиннәрне һәм уйгырларны җиңеп, күп кенә кешеләрне әсир итеп алып киткән. Алар арасында кәгазь ясау осталары да булган. Шулар ярдәмендә гарәпләр кәгазь җитештерүне җайга салып җибәргән. Шуннан язуда кәгазь куллану Гареб дөньясына да таралган.
Россиядә кәгазь эшләп, аны сатуга чыгару активлашу, пергаменга язудан арына баруга китергән. Кытайда беренче гасырда кәгазь ясау технологиясе уйлап чыгарылуга карамастан, Европада XII гасырда бу эшне тәртипкә салсалар, урысларда ул тагын да соңрак, XIV гасыр ахырында, XV гасыр башларында гына күренә. Асылда XVIII йөзгәчә «ефәк кәгазь» дип аталучы Урта Азия һәм Төркиядән кертелгән кәгазьләр файдаланылган. Ул кәгазьләрдә «су билгеләре» юклыгы җитештерелү датасын һәм урынын ачыклауда комачаулык итә. Кәгазь эшләү технологияләренең 1840 елларгача һәр төбәктә дә бер төрле булганлыгы кәгазьләреннән күренеп тора.
Кәгазьнең Европада киң таралыш алуы XIV—XV гасырларга карый. Аны җитештерү өчен чүпрәк аламалары күпләп кирәк булган. Бу исә тукыма эшләп чыгаруның үсешенә, җитештерелгән товарның сатуда очсызлана баруына да бәйле. Сәнәгать революциясе генә мондый шартларны тудырган. Россиядә кәгазьнең файдалану өчен җитештерелә башлавы XVIII гасырга генә карый. Россиядәге кәгазь җитештерү 1718 елда Балтыйк буендагы алман кәгазь фабрикаларын кулга төшерүдән башланган. Аңарчы Россиягә кәгазьне, беренче чиратта, Ираннан, ә XVII гасырның икенче яртысында, Алмания, Англия, Һолландиядән китергәннәр. Сакланып калган документларда шул заман Иран һәм Европа кәгазьләрен җиңел аерып була. Европадан сатып алынган кәгазьдә су билгеләре була, ә Ираннан китерелгән зәңгәрсу кәгазьдә су билгеләре булмый.
Татарларда тукыма җитештерү фабрикалары XVIII гасырда үсеш ала. Әмма чүпрәк аламаларыннан кәгазь ясау очрамый. Шулай да бу эш белән алар да таныш булганнар дип фараз кылырга урын бар. Кытайда җитештерелгән ялтырап торучы тыгыз шома кәгазьгә каурый белән хәреф төшерү шактый авыр мәсьәлә, бу эштә камыш каләм дә кулай түгел. Моның өчен тимер каләмнәр ясарга кирәк. Язу эше өчен пергамен кулайрак булган. Дөрес, татарларда тире җитештерү шактый алга киткән. Юка тиреләрне дә Урта Азиядә «булгарый» дип атап йөрткәннәр һәм аларның Идел буйларыннан сәүдә юлы белән китерелүенә ишарә итәләр. Пергаменны бозау тиресен юкартып кырып, пемзаны файдаланып шомартып һәм агартып ясыйлар. Әмма кәгазьнең пергаменнан өстенлекләре дә шактый. Аны китап төзүдә файдалану китапның күләмен кечерәйтүгә, язуны вагайтуга мөмкинлек биргән. Авырлыгы ягыннан китап җиңеләйгән.
Китап басу машиналары барлыкка килгәч, кәгазь кылыгы башланган, инде чүпрәк, салам гына җитмәгән. Шуннан соң кешеләр кәгазьне агачтан ясап караганнар һәм бу ысулны уңай дип тапканнар. Менә шул заманнардан бирле кәгазьне агачтан ясыйлар. Хәзер кәгазь эшләп чыгару көннән-көн арта. Әмма планетада урманнар азая бара. Болай булса, бервакыт урманнар бөтенләй бетәргә мөмкин. Шуңа күрә галимнәр агачка алмаш эзлиләр. Кәгазьне пыяла һәм таштан, синтетик җепселләрдән, полимерлардан ясап карыйлар. Тотылган кәгазь — макулатура да яңадан кәгазь ясау өчен китә. Аннан бик яхшы сыйфатлы кәгазь килеп чыга.
Целлюлоза, яки клетчатка барлык үсемлекләрнең дә составына керә һәм аларның күзәнәк тышчаларын хасил итә. Аның исеме дә шуннан килеп чыккан (латинча «целлула»—күзәнәк). Целлюлоза үсемлекләргә тиешле ныклык һәм сыгылмалылык бирә һәм аларның скелетын төзи.
Мамык җепселләренең ы целлюлозадан тора; җитен һәм киндер сүсләре дә нигездә целлюлозадан тора; үзагачта ул  чамасы. Кәгазь, мамык-җеп тукымалар целлюлозадан эшләнә. Чистартылган мамык һәм фильтр кәгазе (җилемләнмәгән) бөтенләй дип әйтерлек саф целлюлозадан торалар. Табигый материаллардан аерып алынган целлюлоза — суда һәм гадәттәге органик эреткечләрдә эреми торган сүссыман каты матдә. ”
Кәгазь эшләү өчен целлюлозаны утыннан һәм сумаладан ясыйлар. Ватылган утыннарны махсус котелларда кайнаталар һәм химик реактив, пар рәвешенә китерәләр. Пешерелгән целлюлозаны юалар, ваклыйлар һәм агарталар. Әзер целлюлоза кино- фототасмалар ясау өчен чимал булып тора. Аннан махсус ефәк һәм башка материаллар да ясыйлар. Кәгазь сәнәгатендә целлюлоза югары сыйфатлы кәгазь ясар өчен төп ярым фабрикат булып тора.
Элек кулланылган кәгазь һәм кәгазь калдыклары макулатура дип атала. Шул калдыкларны яңадан кәгазь итеп эшкәрткәннәр. Бу эшкәртелгән кәгазь материалы миллионлаган куб урманны саклап калган.
Кәгазь фабрикасына килгән кәгазь калдыклары механик рәвештә эшкәртеләләр. Аларны махсус гидроваклагычларда тураклаганнар, чистартканнар һәм тегермәндә иләгәннәр. Шулай итеп ул вак кисәкләргә әйләнгән. Вакланган кәгазьгә ябыштыручы, тулыландыручы һәм буяу катнашмалары кушылган. Тулыландыручыларга — каолин, бур, тальк, гипс, титаник акшар һәм башка матдәләр кәгазьне нык итеп эшләү өчен кулланылган. Кайбер кәгазьләрне юешләнмәгән өчен кләйләгәннәр. Кәгазьне кләйләр өчен канифоль, синтетик сумала, крахмал, парафин кулланганнар. Төс бирү өчен төрле буяулар кушканнар.
Фабрикада кәгазь массасыннан кәгазь эшлиләр. Агач массасы һәм целлюлоза аерым тегермәндә — роллда — тузанга әйләндерелә. Җепсел озынлыгын кирәкле үлчәмгә сузалар. Туракланган җепселгә буяулар, тулыландыргычлар, клей, су кушалар. Аннан соң кәгазь массасы кәгазь эшләү машинасына кертелә. Масса бассейнында һаман болгатып кәгазь массасы барлыкка килә. Сиптерелеп торган масса тигез кәгазь битенә әйләнә. Вибрация аркасында җепселләр бер-берсенә ябышалар.
Тигезләүчене валик тигезли, әгәр кирәк икән су ярдәмендә тигезләнә. Ылыслы агач сумаласы тигезләнә һәм җепсел келәйләнә. Машина каландрасында кәгазь рулонга төрелә. Диск пычагы белән кирәкле үлчәмдә кәгазь киселә. Кирәк очракта пычак кәгазьне битләргә кисә.
Хәзерге заман кискечләре озынлыктагы зур агрегатларны кисәләр. Бер минут эчендә киңлектәге рулонны  озынлыкта кисәләр. Бу очракта киптерү, агызу һәм шомарту автоматик рәвештә эшләнә.
Кәгазь төрләре
Язу, гәҗит, офсет, рәсем ясау, әйбер төрү өчен файдаланыла торган, төсле кәгазь, калька, каты кәгазь, катыргы һ. б.)
Кәгазьнең кабат кулланышы
Макулатура — яраксыз кәгазьләрдән яңа китаплар һ. б. ясау өчен икенчел чимал. 2004 елда, Россиядә тотылган кәгазь җыю күләме нибары була. Дөнья буенча ул сан тәшкил итте, АКШта, Европа буенча. Макулатура җыю буенча иң югары күрсәткеч Алманиядә булды, анда тотылган кәгазьнең кабат эшкәртелде.
Чималны яңадан эшкәртү целлюлоза эшкәртүгә караганда экологик һәм энергияне сакчыл куллану ягыннан күпкә өстенрәк. макулатура 10 агачның гомерен саклап кала. Бер тонна кәгазьне яңадан эшкәртүгә җибәрү һаваны зарарлы газ чыгудан саклый һәм полигоннарда өч кубометрга кадәр урынны бушата. Моңа өстәп, икенчел чималны куллану икътисади яктан да файдалырак, чөнки агачтан целлюлоза җитештерүгә ресурслар күбрәк тотыныла.
2012 елның ахырында Казанда бер тонна картон тапшырсаң, түлиләр, гәҗитләргә —, журналлар, офис кәгазьләре, каты тышы «умырып» алынган китапларга  бирәләр. Ничек итеп тапшыру юлы җыючыдан тора. Кайбер макулатура җыючы оешмалар, чимал биш йөз килограммнан артык булганда, үзләре бушка килеп алып китә, икенчеләре исә алып киткән өчен сорый. Берничә дистә килограмм гына тапшырсаң, 1-1 сум 50 тиеннән алалар. Кәгазь калдыклары 10 төргә бүленә. Аларның зур өлешен катыргы, гәҗит, журнал тәшкил итә. Соңыннан макулатура Чаллыдагы яки Волжскидагы (Мари Иле) комбинатка китә, канцелярия, санитария-гигиена продукциясе ясала.
Постфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зинген
Зинген (Singen (Hohentwiel)) — Алманиянең Баден-Вүртемберг җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 46344 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Зинген Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 787 елда телгә алына. == Халык ==
Топа-Мике
Топа-Мике — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тверь урамы (Казан)
Тверь урамы — Казан шәһәренең Мәскәү районындагы урам.
Урнашу
Тверь урамы көнчыгыштан Казан шәһәренең Көнбатышка таба Соловки юнгалары урамына чикләнгәнче, Декабристлар, 2 нче Көньяк-Көнбатыш, Зур Крыловка һәм Соловки юнгалары урамнарын бер-берсе белән тоташтырып, Казанның Киров һәм Мәскәү районнарын берләштереп, уза.
Транспорт трафигы
1980 еллар азагыннан башлап Тверь урамы Декабристлар урамына таба 2 нче Көньяк-Көнбатыш урамы ягыннан бер яклы хәрәкәт итүче урам булып тора. Каршы юнәлештә хәрәкәт 3 нче маршрут троллейбусына гына рөхсәт ителә иде. Әмма, 2010 елның язында, Декабристлар - Ямашев - Лена  урамнары киселешендә юл хәрәкәте төзелү сәбәпле, Тверь урамы буйлап ике юнәлештә дә хәрәкәт ачканнар, чөнки Тверь урамы, Волгоград урамы  белән беррәттән, рәсми әйләнешне үз өстенә ала. 2011 елның 11 гыйнварында юл билгеләре һәм светофор Тверь урамына Декабристлар урамыннан борылу тыела, шул ук вакытта Тверь юл билгеләре буенча ике яклы хәрәкәт тыелмый.
Перриньи (Йонна)
Перриньи — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Буганак (Агыйдел кушылдыгы)
Буганак — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бжозово (гмина Новогард)
Бжозово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мутная (Кеть кушылдыгы)
Мутная  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының уң ярына тамагыннан 1136 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Югары Лупья
Югары Лупья — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 175 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
HD147173
HD147173 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Корурипи
Корурипи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Подгорная (Свердловск өлкәсе)
Подгорная (Подгорная) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
(14741) Teamequinox
(14741) Teamequinox — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 9 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EQ49» саналган.
(7461) Kachmokiam
(7461) Kachmokiam — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 3 октябрендә галимнәр тарафыннан Ок-Ридж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 TD» саналган.
Разьнево
Разьнево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бассиньяк
Бассиньяк — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Зәйтүнә Ханова
Ханова Зәйтүнә Канзәфәр кызы (30 июль 1956 ел) — журналистика ветераны. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1993).
Биографиясе
Зәйтүнә Ханова 1956 елның 30 июлендә Башкорт АССРның  Мәчетле районы Еланыш авылында туган.
1973 елда Уфада 1-нче республика мәктәп-интернатын тәмамлый.
.1978 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый, филолог, башкорт теле һәм әдәбияты белгече һөнәренә ия була.
1978 елдан «Ленинчы» республика газетасында тәрҗемәче булып эшли башлый. Аннары «Яшьлек» газетасы редакциясендә сәясәт бүлеге мөдире итеп билгеләнә. Соңрак Башкортстан «Китап» нәшриятында сәяси әдәбият бүлеге мөдире вазифасын үти.
2009 елдан «Йүрүҙән» газетасында социаль-икътисад бүлеге мөдире булып эшли.
Брукнил (Виргиния)
Брукнил  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оук-Левел (Виргиния)
Оук-Левел  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оук-Левел халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яварова
Яварова (Яварова ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сересо
Сересо — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демити
Демити — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аһи Эвран (Коҗасинан)
Аһи Эвран (Ahi Evran) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куруҗаһүюк (Низип)
Куруҗаһүюк (Kurucahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ка ди Марзили (Болонья)
Ка ди Марзили — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка ди Марзили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Майдан-Боровский-Первши
Майдан-Боровский-Первши — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коморовице (Стшелинский повяты)
Коморовице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14742) 2000 EQ56
(14742) 2000 EQ56 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 8 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EQ56» саналган.
Комары (Яраң районы, Никола авыл җирлеге)
Комары (Комары) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Коста-Маркис
Коста-Маркис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шелби (округ, Техас)
Шелби — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сентер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 25 224 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2056 км² тәшкил итә.
HD147174
HD147174 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сорг (Воклюз)
Сорг (Sorgues) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 33,40 км².
Бжозово (гмина Пшибернув)
Бжозово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кавакаязма (Узункөпрү)
Кавакаязма (Kavakayazma) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Узункөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Райшев (Мазовия воеводалыгы)
Райшев  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберн (Индиана)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перриньи-сюр-Армансон
Перриньи-сюр-Армансон — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Бес (Канталь)
Бес — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Альсдорф
Альсдорф — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ацел
Ацел — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пойенберг
Пойенберг (Poyenberg) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топана
Топана — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14743) 2016 P-L
(14743) 2016 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2016 P-L» саналган.
Бунс-Милл (Виргиния)
Бунс-Милл  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ка ди Мартино-Сорбано Понте (Форли-Чезена)
Ка ди Мартино-Сорбано Понте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бурлы (Агыйдел кушылдыгы)
Бурлы — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раки (Мазовия воеводалыгы)
Раки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ягадная (Баранавицкий районы)
Ягадная  (Ягадная ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дерць
Дерць — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казаклар (авыл)
Казаклар — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422640.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Серрадилья
Серрадилья — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Майдан-Вежховинский
Майдан-Вежховинский — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куруҗаова (Каваклыдере)
Куруҗаова (Kurucaova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Каваклыдере илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коста-Рика (Мату-Гросу-ду-Сул)
Коста-Рика  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Коморово (Түбән Силезия воеводалыгы)
Коморово  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мысукке
Мысукке — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының уң ярына тамагыннан 521 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прасдорф
Прасдорф (Prasdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Ежово (Мари Иле)
Ежово (Ежово, Ежово) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (47,3%), руслар (44,5%), татарлар (3,3%), арлар (3,1%).
Шакир Якупов
Шакир Якупов (Шакир Якуп улы Якупов,, — , ) —  фирка-хуҗалык эшлеклесе, ВКП(б)ның Баулы район комитетының 1 нче сәркәтибе (1930-1934), Казанда макарон фәбриге директоры (?-1937). 1937 елда троцкийчел террор оешмасында катнашуда гаепләнеп 10 ел төрмәгә хөкем ителә; тоткынлыкта вафат була. 1958 елда аклана.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="">
Яңа Калкаш
Яңа Калкаш — Башкортстанның Стәрлебаш районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 226 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453171, ОКАТО коды — 80248840006.
Демография
Халык саны динамикасы:
(7462) Grenoble
Тарихы
1984 елның 20 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 WM1» саналган.
Шерман (округ, Техас)
Шерман — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Стратфорд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2391 км² тәшкил итә.
HD14720
HD14720 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тәнзилә Үлмәсбаева
Үлмәсбаева Тәнзилә Абдулла кызы (14 март 1963 ел) — радиожурналист, Рәсәйнең һәм Башкортстан Республикасының Журналистлар берлеге әгъзасы (1999). Рәсәйнең атказанган мәдәният хезмәткәре (2014), Башкортстан Республикасының атказанган матбугат һәм киң мәгълүмат хезмәткәре (2003), Шәһит Ходайбирдин исемендәге республика премиясе лауреаты (2006).
Биографиясе
Тәнзилә Абдулла кызы Үлмәсбаева 1963 елның 14 мартында Башкорт АССРның Мәләвез районы Баш Әлмәс авылында туган. Хәзер ул авыл Әлмәс  атамасын йөртә,  Башкортстан Республикасының Күгәрчен районына карый.1988 елда Михаил Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлый.
Хезмәт эшчәнлеге
Замандашлар турында тапшырулар җитештерүче «Мөсафир» иҗади берләшмә җитәкчесе, кызык язмышлы кешеләр һәм әхлакый кыйммәтләр турында «Шәмчырак», «Даирә» радио тапшырулары авторы һәм алып баручысы.
Оуктон (Виргиния)
Оуктон  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оуктон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аһи Эвран ОСБ (Синҗан)
Аһи Эвран ОСБ (Ahi Evran OSB) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ка ди Мецо (Мантова)
Географиясе
Ка ди Мецо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бжузки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Бжузки  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14744) 2092 P-L
Тарихы
1960 елның 26 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2092 P-L» саналган.
Раковець (Гостининский повяты)
Раковець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Больё (Канталь)
Больё — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Сюзетт
Сюзетт CAC (Suzette) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,75 км².
Татарск
Татарск (Татарск) — Новосибирск өлкәсендә урнашкан шәһәр, Татарск районының административ үзәге.
Халык саны — 24 217 кеше (2010).
География
Шәһәр Бараба түбәнлегендә, Новосибирскидан 457 километрга көнбатышрак урнаша. Көнбатыш Себер тимер юлының Татарская станциясе — тимер юллар төене. Шәһәр аша М51 (Чиләбе — Курган — Петропавел — Омск — Новосибирск) автоюл бара.
Исемнең килеп чыгышы
Татарск үз исемен якында урнашкан Старая Татарка авылыннан алган, ә авыл үз исемен авылның беренче яшәүчеләре милләтеннән алган.
Тарих
Татарск 1894 елда Татарская станциясе янындагы бистә буларак нигезләнә. 1911 елда өяз үзәге булмаган шәһәренә үзгәртеп корыла.
1925 елдан — Себер крае Татарск районы үзәге. 1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 92,9%, татарлар — 1,8%, алманнар — 1,8%.
Икътисад
Тимер юл транспорты ширкәтләре; тегү фабрикасы, итек басу фабрикасы.
Азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре.
Шверте
Шверте — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эсватини
Эсватини (/ˌɛswɑːˈtiːni/ ESS-wah-TEE-nee; Swazi: eSwatini [ɛswáˈtʼiːni]), рәсми рәвештә Эсватини Патшалыгы Көньяк Африкада диңгезгә чыгуы булмаган дәүләт. Ул төньяк-көнчыгышта Мозамбик белән һәм төньякта, көнбатышта һәм көньяк-көнчыгышта Көньяк Африка белән чиктәш. Төньягыннан көньягына 200 километрдан (120 миль) кимрәк һәм көнчыгыштан көнбатышына 130 километр (81 миль) булып Эсватини Африкада иң кечкенә дәүләтләрнең берсе; моңа да карамастан ул төрле климат һәм топографиягә ия, салкынча һәм таулы өслекләрдән эссе һәм коры түбәнлекләргә кадәр. Халык күбесенчә этник Свазилардан тора. Төп тел булып Свази теле тора (асаба формада сиСвати). Свазилар 18-енче гасыр уртасында Нгване III җитәкчелеге астында патшалыкларын нигезләгәннәр. Дәүләт һәм Свазилар исемнәрен Мсвати II-дән алганнар, хөкеме астында Свази территориясе киңәйгән һәм берләшкән 19-ынчы гасыр патшасы; хәзерге чикләр 1881 елда Африка өчен Көрәш уртасында сызылган булган. Икенче Бур Сугышыннан соң патшалык Свазиленд атамасы астында 1903 елдан бирле Британия протектораты булган 1968-енче елның 6 сентябрендә бәйсезлеккә ирешкәнчегә кадәр. 2018 елның апрелендә рәсми атама Свазиленд Патшалыгыннан Эсватини Патшалыгына үзгәртелгән булган, ул Свази телендә еш кулланыла торган атаманың чагылышы булып тора. Дәүләт абсолют монархия булып тора, Африкада үз төрендә соңгысы һәм 1986 елдан бирле хөкемдары булып Патша Мсвати III торган. Ассамблея Йортын һәм Сенат күпчелеген тарафыннан билгеләр өчен һәр биш ел сайлаулар була. Хәзерге конституция 2005 елда кабул ителгән булган. Умһланга камыш биюе август/сентябрьдә була һәм инквала патша биюе декабрь/январьдә була, бу дәүләтнең иң әһәмиятле чаралары. Эсватини үсүче дәүләт һәм әз-уртача керемле икътисад буларак төркемләнә. Көньяк Африка Салым Берлеге һәм Көнчыгыш һәм Көньяк Африка Уртак Базары әгъзасы булып, аның төп сәүдә партнеры булып Көньяк Африка тора. Дәүләттә эш урыннарының күбесен авыл хуҗалыгы һәм фабрика секторлары тәэмин итә. Эсватини Көньяк Африка Үсеш Җәмгыяте, Африка Берлеге, Дәүләтләр Дуслыгы һәм Берләшкән Милләтләр Оешмасы әгъзасы булып тора.