cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туниста ислам
Хөкүмәт һәм ислам
2014 елның гыйнварында кабул ителгән ил Конституциясе «исламны ― дәүләт дине»,  «хөкүмәтне ― дин сакчысы» буларак билгели һәм сайланган Тунис президентының мөселман булуын таләп итә. Конституция дин тоту, вөҗдан һәм дини йолаларны үтәү иреген гарантияли. Анда шулай ук дәүләтнең сабырлык һәм түземлелек кебек кыйммәтләрне тарату, изге урыннарны саклау һәм тәкъфирне (мөселманнарның башка мөселманнарны көферлектә гаепләүләрен) булдырмау бурычлары күрсәтелгән. Конституция, өченче затларның хокукларын яклау, милли оборона һәм иҗтимагый куркынычсызлык, әхлак һәм сәламәтлек кебек гомуми сәбәпләр нигезендә, дин иреген чикләү мөмкинлеген рөхсәт итә.
Хөкүмәт мәчетләрне контрольдә тота, аларга субсидияләр бирә һәм гыйбадәт кылдыручы имамнарга хезмәт хакы түли. Президент илнең Югары мөфтиен билгеләп куя. Дүрт дини бәйрәм: Ураза бәйрәме, Корбан бәйрәме, Мөхәррәм һәм Мәүлид бәйрәме Тунисның милли бәйрәмнәр исемлегенә кертелгән.
Ислам дини белеме дәүләт мәктәпләрендә мәҗбүри укытыла, урта мәктәп укучылары өчен дини уку программасы шулай ук иудаизм һәм христианлык тарихын (ислам күзлегеннән) өйрәнүне үз эченә ала. Күп еллар Зәйтүнә Коръән мәктәбе (Zeitouna Koranic School) дәүләт милли университетлары системасының бер өлеше булып тора. Кагыйдә буларак, гражданнарның хокукын шәригать нигезендә аңлату кайбер гаилә эшләрендә генә кулланыла. Кайбер гаиләләр, шәригатьнең мираска йогынтысыннан качып, ата-ана һәм бала арасында сату-алу шартнамәләре төзи, шуның белән уллары һәм кызлары тигез милек алачак, дип гарантия бирә.
Тарих
Хәзерге Тунис территориясе Өмәвиләр хәлифәте чорында (б. э. 661―750 еллары) Ислам дине йогынтысына эләгә. Өмәвиләр Төньяк Африкада беренче ислам шәһәре булган Кайруанны төзи һәм 670 елда Гукбә мәчетен торгыза. Бу мәчет мөселман көнбатышында иң борынгы манарасы булган иң дәрәҗәле изге урын булып тора, ул шулай ук ислам сәнгате һәм архитектурасы шедевры дип санала. 703 елда төзелгән Әз-Зәйтүнә мәчет―университеты Туниста Ислам фәне һәм дәгъват үзәгенә әверелгән.
Тунисның мөселман гарәп идарәчеләре 800―909 елларда Тунис, Триполитания һәм көнчыгыш Алжир белән идарә иткән   династиясенә нигез салган. Аның башкаласы Кайруан Мәгърибта, бигрәк тә теология һәм хокук өлкәсендә иң мөһим уку үзәге булып торган.
1800–2011
Тунис Европа илләренең көчле колониаль йогынтысында була (Франция протектораты булган Туниста 1945 елда 144 000 колонизатор яшәгән) һәм Төньяк Африка мөселман дәүләтләреннән көнбатыш йогынтысы иң көчле булган (вестернлашкан) ил дип санала. Илнең беренче президенты дөньявилык (секулярлык) яклы шәхес була. Ул 1958 елда Әз-Зәйтүнә ислам университетын бетереп, Тунис университетына теология һәм шәригать факультеты итеп куша (2012 елда яңадан университет итеп торгызылган). 1956 елда кабул ителгән Шәхси статус турындагы кодекс күпхатынлыкны (полигамияне) тыя, кыз балалар өчен никахка керү яшен 17 яшькә кадәр арттыра, хатын-кызларга аерылышу мөмкинлеген җиңеләйтә һәм балигъ булмаган кызлар өчен мәҗбүри никахны тыя. Ул шулай ук илнең Бөек мөфтиен билгеләп куя.
Аның дәвамчысы Зин әл-Габидин бин Гали (1987―2011) Югары ислам советын оештыра. Ул шулай ук мәчет имамнарының Дин эшләре буенча министрлык тарафыннан билгеләнүләрен таләп иткән. Министрлык еш кына идарә итүче Демократик конституция партиясе әгъзаларын билгели, шулай ук гыйбадәт хезмәтләренең эчтәлеген контрольдә тота. 1988 елда кабул ителгән Закон дәүләт тарафыннан билгеләнмәгән кешеләргә мәчетләрдә һәртөрле чаралар һәм җыелышлар үткәрүне тыя. Хөкүмәт, шәһәр төзелешенең милли кагыйдәләренә туры китереп төзү шарты белән, мәчетләр төзергә рөхсәт иткән, әмма төзелеш тәмамланганнан соң алар хөкүмәт милкенә әйләнгән. Полиция зур сакал йөртүче ир-атларны эзәрлекләгән һәм тоткарлаган, дигән хәбәрләр бар.
Революциядән соң
Зин әл-Габидин бин Гали режимы бәреп төшерелгәч, дини эзәрлекләүләр сирәгәя төшә. 1988 елда мәчетләрдә дәүләтнеке булмаган чараларны һәм җыелышларны тыючы канун гамәлдән чыгарыла. 2010―2011 елларда барышында Бин Гали кулга алынганнан соң берничә ай дәвамында аның режимы билгеләгән күп кенә имамнар алыштырыла. 2011 елның октябрендә Дин эшләре министрлыгы якынча 400 мәчетне контрольдә тотмавын игълан итә. 2015 ел башына 3000гә якын тунислы Сириягә сугышырга (җиһад) киткән. Күпхатынлыкны рөхсәт итәргә өндәүләр булган. 2013 елда билгеләнгән Бөек мөфти күпхатынлык яклы булуын белдергән. 2013 елның августында Тунис хөкүмәте илнең дөньяви булуы өчен көрәшүче сәясәтчеләр һәм  үтерүгә катнашы бар дип шикләнелгән  радикаль ислам оешмасын «законсыз террорчылык оешмасы» дип игълан итә.
2014 елның 16 июлендә исламчылар һөҗүме нәтиҗәсендә 12 гаскәри һәлак булган, премьер-министр канцеляриясе терроризмга каршы көрәш буенча көчләрне координацияләү өчен «кризис бүлекчәсе» булдырган. Тиздән министрлык, «нәфрәт уятуны һәм көчләүне пропагандалауда» гаепләп, ике дини радиостанцияне һәм бер телевизион каналны ябып куя. Исламчыларның туристларга һөҗүм итүе (2015 елда 60тан артык кеше, нигездә, туристлар, үтерелгән) Тунисның туризм индустриясен какшата.
2014 елның декабрендә Дин эшләре буенча министрлык Тунистагы барлык мәчетләрне дә яңадан дәүләт контроле астына алган.
2017 елда берничә ир-ат ураза вакытында халык алдында ашаган өчен кулга алынган һәм берничә айга төрмәгә ябылуга хөкем ителгән.
2017 елдан башлап Тунис мөслимәләре законлы рәвештә мөселман булмаган ир-атларга кияүгә чыга ала.
Струста (авыл)
Струста (Струста ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гижэнка
Гижэнка (Гіжэнка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Александр Бистәсе
Тарих
1650-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 68%, татарлар — 21%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
GSC2414-1348
GSC2414-1348 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сан-Сильвестре-де-Гусман
Сан-Сильвестре-де-Гусман — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җиван (Борчка)
Җиван (Civan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
Герен (коммуна)
Герен (Guéreins) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Шаларон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,51 км².
Колима
Колима (Colima) — Мексиканың Колима штатында урнашкан шәһәр.
Харцызск
Харцызск (Харцызьк, Харцизьк, Харцызск) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Колима
Тарих
1527 елда нигезләнгән.
Харцызск
Фактик рәвештә «Донецк Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 58641 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Харцызск Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1869 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Милли состав (2001): украиннар — 52,4%, руслар — 44,1%, белоруслар — 0,9%.
Туган тел буенча, 2001: рус теле — 82,7%, украин теле — 16,1%.
Маунт-Вернон (Айова)
Маунт-Вернон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунт-Вернон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каррагозела
Каррагозела — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Кайранлар (Селенди)
Кайранлар (Kayranlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(10174) Эмицка
(10174) Эмицка — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 2 маенда З. Моравец тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 JD» саналган.
Урус-хан
Урус хан шулай ук Мөхәммәд Урус, Рус хан, Арыс хан (tat. lat. Urus-xan, казакъча Орыс-хан, ?-1377) - Ак Урда ханы, бөтен Алтын Урданы берләштерергә тырышкан хан. Кайбер чыганаклар буенча Күк Урда ханы.
Алтын Урданың низаглашу чорында идарә иткән хан (1372—1375, 1375—1377).
Чыгышы
"Тарих-и Гузида-йи Нусртат Намә" (Сайланган җиңүләр тарихы) китабы буенча Урус хан Чыңгызхан нәселеннән чыккан: Чыңгызхан - Җучи - Тука-Тимер - Үз-Тимер - Хуҗа - Бадыйк - Урус-хан.
Тарих
Әтисе Чымтай үлгәннән соң Урус-хан Ак урда тәхетенә утыра. Урус хан Сыгнак (Көньяк Казакъстанда урнашкан шәһәр) тәхетенә Тука-Тимер нәселеннән чыккан дәгъвачыларны үтерә.
Аксөякләргә таянып Сыгнак төбәген Алтын Урдадан аерырга тырышкан, үзенне бәйсез хан итеп игълан иткән, үз акчасы суга башлаган.
1372 елда Алтын Урда үзәгенә һөҗүм итә. Алтын Урда низаглашу чорында зәгыйфьләнә һәм Урус хан Сарай-Беркә шәһәрен басып ала.
1374-1375 елларда ватандашлар сугышы нәтиҗәсендә Сарай тәхетендә башта Урус хан, аннары Чиркәс, Мөхәммәт Булак утыралар.
1375 елда Мөхәммәт Булак Сарайны басып ала һәм Урус ханны Сыгнакка куа.
Алтын Урда үзәгендә җиңелгәч Урус хан Туктамыш улы Җәләл-әд-Дин тарафыннан үтерелә.
Лакшми Прасад Девкота
Лакшми Прасад Девкота (Непал телендәलक्ष्मीप्रसाद देवकोटा), 1909 елның 12 ноябре – 1959 елның 14 сентябре) Непал телендә иҗат итүче шагыйрь, драматург, һәм роман язучысы булган. Аңа Непал әдәбиятында Маха Кави титулы бирелгән (турыдан-туры мәгънәдә: 'Бөек шагыйрь') һәм ул алтын йөрәкле шагыйрь буларак мәгълүм булган. Девкота Непалның һәм Непал теленең иң бөек шагыйре (महाकबि) буларак танылган. Аның кайбер популяр эшләре арасында Муна Мадан, Сулочана,Кунджини, һәм Сакунтала.
"क्षेत्रीको छोरो यो पाउ छुन्छ, घिनले छुँदैन मानिस ठूलो दिलले हुन्छ जातले हुँदैन ।"
Кшатрий синең аякларыңа нәфрәт белән түгел, ә мәхәббәт белән орына. Бөек йөрәк белән кеше бөек була; бөек каста, инану белән түгел.
Штрит
Штрит — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Войняса (коммуна, Олт)
Войняса — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бентон (округ, Вашингтон)
Бентон — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Проссер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1905 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4411 км² тәшкил итә.
Зарате (Техас)
Зарате  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Зарате халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мый
Мый — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Тимшор елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пояна-Онций
Пояна-Онций — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гатичело
Гатичело — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гатичело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
6-нчы армия (Вермахт)
6-нчы армия (6. Armee) – Икенче бөтендөнья сугышында, һәм аңаргача да, Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәрле армия). 6-нчы армия 1939 елның 10 октябрендә оештырылган, 1942 елның 23 ноябрьдә Калач шәһәрендә фашист көчләләре чолгап алынган, һәм 1943 елның 2 февралендә юк ителгән.
Тарих
1940 елның апрель һәм май айларында Германия гәскәрләре Дания, Норвегия, Бельгия, Нидерланд, Лүксимбур, июнь аенда Францияны басып алалар.
1941 елның 22 июненә хәл
Полесьедан Кара диңгезгә кадәр 1 300 километрлы фронтта Герд фон Рундштедт җитәкчелеге астында армияләрнең «Көньяк» төркеме (44 алман, 13 румын дивизиләре, 9 румын һәм 4 маҗар бригадасы, 4-нче һава флоты һәм румын авиация ярдәме белән) урнашкан. Берләшмә 1-нче танк төркеме (Эвальд фон Клейст), 6-нче (ком. Фридрих Паулюс), 11-нче (ком. Ойген фон Шоберт) һәм 17-нче (ком. Карл-Хайнрих фон Штюльпнагель) алман армиясе, 3нче (ком. Петре Думитреску) һәм 4-нче (ком. Никлоае Чуперка) румын армияләре һәм маҗар корпусы.
Харьков операциясе (1941)
1942 елның 19 ноябрендә "Уран" Совет каршы һөҗүм операциясе башлана. 23 ноябрьдә Калач шәһәрендә фашист көчләләре чолгап алына, һәм 1943 елның 2 февралендә юк ителгән.
Жохово (Островский повяты)
Жохово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
6-нчы армия (Вермахт)
Командирлар
Фридрих Паулюс
Армия эчендә
Армия эченә керделәр:
Ожегув
Ожегув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
6-нчы армия (Вермахт)
Армия эчендә
XI Армия корпусы
Командир: генерал-полковник Карл Штрекер
Штабның башлыгы — (генераль штабның) полковник Гросскурт
XIV танк корпусы
Командиры: Штабның башлыгы — (генераль штабның) полковник Тунерт
LI Армия корпусы
IV Армия корпусы
Козубув (Свентокшиж воеводалыгы)
Козубув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фркикинген
Фркикинген (Frickingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Калмак татарлары
Калмак татарлары (калмаклар, калмактар) — Кемерово өлкәсенең төньяк-көнбатышында, Юрга шәһәре янында яшәүче себер татарларының аз санлы этнографик төркеме.
Германовичи (Польша)
Германовичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Калмак татарлары
Тарих
Чыгышлары белән телеутларга барып тоташалар, бу хәзерге Кемерово өлкәсенең үзәк районнарыннан телеутларның бер өлеше төньякка күчкәч һәм акрынлап көньяк күршеләре белән элемтәне югалткач XVII гасырга карый. XVIII гасыр ахырында исламны кабул итү Идел буе татарлары һәм Урта Азиядән күчеп килүчеләр (бохара татарлары) йогынтысында калмаклар һәм әйләнә-тирә рус халкы арасында эндогам киртә тудыра, шуның нәтиҗәсендә калмак халкы руслашудан сакланып кала. . Калмакларның себер һәм казан татарлары белән тыгыз никахлашуы һәм дини элемтәләре искедим татар-калмакларының этнотерриториаль төркеме барлыкка килүгә китерә.
Германовичи (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калмак татарлары
Тарих
Билгеле булганча, «калмак» термины кулланылган телеутлар Җунһар ханлыгы составына керә. Телеутлар элек «ак калмыклар», ә аларның күршеләре җунһарлар «кара калмыклар» буларак билгеле булганнар. Шул ук вакытта телеутлар составына җунһар (ойрат) һәм Монголиянең башка ыруларының бер өлеше: чорос, айрот, дербет, меркит, тумат (ак-тумат, кара-тумат), найман (майман) кергән. .
Хуҗалык итү
Рус килгәнче хуҗалыкта ярымкүчмә терлекчелек, балыкчылык, җыечылыку, ау, китмәнле игенчелек өстенлек иткән.
Торакның төп төре булып балчык дивары һәм бизәлгән яссы түбә ярым җир йотлары торган. Руслар йогынтысында бура йортлар барлыкка килә.
Җиңел өске кием булып күлмәк һәм чалбар (чамбар) торган. Эчке кием киеп йөрмәгәннәр. Хатын-кыз күлмәкләре арасында кинек аерылып торган, анда күнек дигән телеут күлмәкләре белән охшашлыклар күзәтелә. Калмак күлмәге Идел буе татарларының йогынтысында үзгәргән. Идел буе татарларының йогынтысы астында күлмәк өслегенә чигелгән, кысан яки сәйлән белән бизәлгән кыска жилетлар киеп йөрү гадәте керә. Дини бәйрәмнәр көннәрендә халат сапан/чапан кигәннәр. Идел буе татарларына хас булган бәрхет яки йоннан тегелгән бишмәт универсаль кием төре булып тора. XIX гасыр ахырында ир-атлар кыска күлмәк киеп йөргән. Бәйрәм күлмәкләренә шнурлар куйганнар, ә көндәлек киемнәр урынына яңа киемнәр кигәннәр. Ир-атларның өске киемнәре рус крестьяннарыннан һәм Идел буе татарларыннан алына.
Ышанулар өчен синкретизм хас: мөселманнар дине белән традицион диннәрнең кушылмасы сакланган.
Таралышлары
XIX-XX гасырлардан калмак-мөселманнар өч торак пунктта: Юрга шәһәре янындагы Кышлау һәм Олы Олыс авылларында, Томск өлкәсенә якынрак урнашкан Юргадан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан Тумаел (Юрты-Константиновы) авылында яшиләр.
Сьюдад-Акунья
Cьюдад-Акунья (Ciudad Acuña) — Мексиканың Коавила штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1877 елда нигезләнгән.
Сатурн (футбол клубы, Яр Чаллы)
Сатурн — 2001-2006 елларда гамәлдә булган футбол такымы. футбол клубы буларак 2005 елда чыгыш ясаган.
Монши-сюр-Е
Монши-сюр-Е — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Санта-Ана-ла-Реаль
Санта-Ана-ла-Реаль — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мечевая
Мечевая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Явсорская Виска елгасының сул ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гимбатавка
Гимбатавка (Гімбатаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Жохово (Серпецкий повяты)
Жохово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Штриховець
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гем (коммуна)
Гем — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Стрыганцы
Стрыганцы (Стрыганцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Каррапишана
Каррапишана — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кыргап
Кыргап — татар авылы. Омск өлкәсенең Тара районында Иртыш елгасы ярында урнашкан. XVII гасырдан билгеле авыл. Авыл Тара өязенең (уезд) 1701 елгы Дозорный китабында телгә алына. 3 урамы бар. Бетеп барган авыл. Башлангыч мәктәбе, фельдшер-акушер пункты ябылган.
почта индексы 646512.
Букелон
Букелон — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(10175) Aenona
(10175) Aenona — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 февралендә К. Корлевич, D. Matkovic тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 CR1» саналган.
Войтег (коммуна)
Войтег — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Шердино
Шердино (Шердино) — Коми Республикасының Вуктыл районында урнашкан авыл.
Климат
Шердино климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (30%), руслар (59%), украиннар (8%), алманнар (5%).
GSC2414-339
GSC2414-339 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Волхов фронты
Тарих
1942 елның мартында Андрей Власов Волхов фронты гәскәрләре сәргаскәренең урынбасары урынына билгеләнә. 3-нче Беларус фронты гаскәрләре Беларус, Литва, Көнчыгыш Пруссияне азат итү сугышларында катнаша.
Ожежин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Потлох-Юган
Потлох-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сосьва елгасының уң ярыннан 375 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шелан (округ, Вашингтон)
Шелан — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уэнатчи шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1899 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 7568 км² тәшкил итә.
Маунт-Эйр (Айова)
Тарихы
Маунт-Эйр шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Какшай урамы (Казан)
Кызыл Какшай урамы (Краснококшайская улица) — Казанның Киров районында, Җиләк бистәсендә урнашкан урам.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Җивандере (Сарывэлилер)
Җивандере (Civandere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Сарывэлилер илчесенә караган бер авыл (köy).
Жохово-Старе
Жохово-Старе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гжибув (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Столлингс (Төньяк Каролина)
Столлингс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мыка
Мыка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Улс елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санта-Барбара-де-Каса
Санта-Барбара-де-Каса — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штруклева Вас
Штруклева Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильбеши (Муркаш районы)
Почта индексы — 429534. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232885005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300004500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 97 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Гиравцы
Гиравцы (Гіраўцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кативелуш
Кативелуш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мәлем
Мәлем — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Кайранокчулар (Демирҗи)
Кайранокчулар (Kayranokçular) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мәлем
Почта индексы — 423533.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Зе-Вудлендс (Техас)
Зе-Вудлендс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридинген-ам-Дунае
Фридинген-ам-Дунае (Fridingen an der Donau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стрыги
Стрыги (Стрыгі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Моншо-Соран
Моншо-Соран — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Козув (Свентокшиж воеводалыгы)
Козув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гато (Катанцаро)
Гато — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гато Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сакатекас
Сакатекас (Zacatecas) — Мексиканың Сакатекас штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1588 елда нигезләнгән.
Михеева Виска
Михеева Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Волоковая елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пояна-П'етрей
Пояна-П'етрей — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Букето
Букето — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(10176) Gaiavettori
(10176) Gaiavettori — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 февралендә М. Томбелли, У. Мунари тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 CW7» саналган.
Яшел Үзән гербы
Яшел Үзән шәһәре гербы — Россия Федерациясе Яшел Үзән районы административ үзәге Яшел Үзән шәһәре гербы.
Яшел Үзән гербы 1998 елның мартында шәһәр һәм район хакимияте карары белән расланды.
Герб Россия Федерациясенең Дәүләт геральдия регистрына теркәү номеры астында 269 кертелгән.
Гербның тасвирламасы
«Көмеш пута белән бүленгән һәм шундый ук металл белән нәзек итеп төгәлләнгән сыек зәңгәр очлык өстендәге яшел җирлектә жезл урынына чүкеч куелган чорналган алтын кадуцей урнаштырылган көмеш җилкәнле алтын каек; кадуцейның барлык өлешләре нәзек итеп җете кызыл белән каймаланган».
Герб тарихы
1994 елда сувенир билгесендә Яшел Үзәннең беренче геральдик эмблемасы барлыкка килә. «Кара яшел очлы яшел калканда, әйләнә тирәсе алтын башак белән урытып алынган боҗра эчендә очып баручы акчарлак. Гербның буш урынын Татарстан Республикасы гербы».
Шулай ук ярымтәгәрмәч эчендә очучы акчарлак төшерелгән, калканның өске өлешендә яшел кырда башак, калканның аскы өлешендә ак һәм зәңгәр дулкыннар фонында тимер юл эмблемасы төшерелгән сувенир значоклар да чыгарылган. Түбәнге буйда «Яшел Үзән» сүзләре язылган булган.
Эмблема рәсми расланмаган
1998 елның мартында Яшел Үзән гербы расланган. Герб авторлары - Михаил Деркунский (Каменск-Шахтинский), Сергей Когогин (Яшел Үзән).
2006 елның 15 декабрендә Яшел Үзән муниципаль районы гербы раслана.
Район гербы булып 1998 елгы Яшел Үзән үрнәгендәге шәһәр гербы алына. Ул Дәүләт геральдик регистрында 269 тәртип номеры белән теркәләгән.
Моны да карагыз
Яшел Үзән районы флагы
Генган
Генган (Guingamp) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Генган кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,41 км².
Жуки (Мазовия воеводалыгы)
Жуки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гирэевичы
Гирэевичы (Гірэевічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Гладилов урамы (Казан)
Географиясе
Кызыл Какшай урамыннан башланып, Аркылы Базар, 1 нче Май һәм Лукницкий урамнары белән киселештә тәмамлана.
Гирэевичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гладилов урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Штурмовци
Штурмовци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макото Синкай
Макото Синкай (яп. 新海誠 Синкай Макото) — япон сценаристы, режиссер, аниматор һәм сэйю. Ул 1973 елда Нагано префектурасында туды. Чын исеме — Макото Ниицу (яп. 新津 誠). Университетта япон әдәбиятын өйрәнгән. Инде балачактан ук ул мангаларны, аниме и ранобэны иҗат итәргә теләгән.
Макото Синкайның яраткан анимесы — Хаяо Миядзаки иҗат иткән «Лапута һава сарае». Синкайны «яңа Миядзаки» дип тә атадылар, ләкин ул мондый чагыштыру белән риза түгел.
Гидлярева
Гидлярева — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каштаньейра (Гуарда)
Каштаньейра  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ленар Җамалетдинов
Линар Җамалетдинов (Линар Шәйхи улы Җамалетдинов,, ) — фольклорчы, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (1995). 1964-1970 елларда ТАССР МШ каршындагы радиотапшыру һәм телетапшыру буенча комитетында музыкаль тапшырулар мөхәррире, 1970 елдан Тел, әдәбият һәм тарих институтында, 1997 елдан ТР ФА Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында. Татар фольклорының прозаик жанрлары турында фәнни хезмәтләр авторы. «Татар халык иҗаты» дип исемләнгән унике томлык фәнни хезмәт өчен (коллектив әгъзасы) Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе белән бүләкләнгән (1989).
GSC2414-36-1
GSC2414-36-1 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Клаллам (округ, Вашингтон)
Клаллам — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Порт-Анджелес шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4520 км² тәшкил итә.
Войтинел
Войтинел — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лозовая
Лозовая (Лозова, Лозова, Лозовая) — Украинаның Харьков өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 57916 кеше (2014).
Тарих
1869 елда нигезләнгән.
Ожел-Билий (Лодзь воеводалыгы)
Ожел-Билий  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Фриденвайлер
Фриденвайлер (Friedenweiler) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Олалья-дель-Кала
Санта-Олалья-дель-Кала — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лотфулла әл-Әлмәти
Лотфулла бине Гатаулла әл-Әлмәти — каллиграф-хаттат, гравёр, ташка уеп бизәк ясаучы.
Биографиясе
1832 елда, хәзерге Нурлат районы Иске Әлмәт авылында дөньяга килә. Ул Касыйм якларыннан Буага күчеп килгән Алиш бәкләр нәселеннән була. Казан типолитографиясендә эшли. Аның каллиграфия өлкәсендәге иҗади эшчәнлеге 1861–1863 еллардан башлана. Әл-Әлмәти 1860 елларда Казанда татар телендә басылган дөнья литографик картасы (Казан университетының Фәнни китапханәсендә саклана), 1897 һәм 1900 елларда Казан университетының типолитографиясендә Ш.Хөсәенов акчасына басылган «Догалык» шәмаиле авторы.
Күп кенә китаплар, шул исәптән «Мәүлид китабы» (1861), «Аллаһы Тәгаләнең матур исемнәре» (1865), «Диван Ризаи» һ.б.ны күчереп яза.
Каккалан (Боздоган)
Каккалан (Kakkalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Боздоган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Козя-Весь
Козя-Весь — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Морвиль-сюр-Андель
Морвиль-сюр-Андель — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Җивелек (Гүлшеһир)
Җивелек (Civelek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Гүлшеһир илчесенә караган бер авыл (köy).
Стоунвилл (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Маунт-Оберн (Айова)
Маунт-Оберн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунт-Оберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10177) Ellison
(10177) Ellison — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 10 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 CK9» саналган.
Штяк
Штяк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Табейкин урамы (Казан)
Табейкин урамы (улица Табейкина) — Казанның Киров районында, Җиләкле бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Гладилов урамыннан башланып, Кызыл Какшай урамы белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элекке исеме — Бабыкин тыкрыгы.
Гладкава
Гладкава (Гладкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стрыевшчына
Стрыевшчына (Стрыеўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Зюел (Техас)
Зюел  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каштаньейра (Транкозу)
Каштаньейра  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы комитетының 41нче сессиясе
ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы комитетының 41нче сессиясе — Краков шәһәрендә ( Польша) 2017 елның 2 — 12 июлендә уза. Сессия барышында Комитет ЮНЕСКОның Бөтендөнья мирасы исемлегенә яңа буенча карар чыгара, исемлеккә элек кертелгән объектларның бүгенге торышын анализлый, Бөтендөнья мирасы турында Конвенцияне (1972 елның 17 октябре — 21 ноябрендә Парижда кабул ителгән, 1975 елдан гамәлдә ) тормышка ашыруның башка мәсьәләләрен карый.
Тарих
41нче сессия Польшаның Краков шәһәрендә 2017 елның 2 — 12 июлендә уза.
Бөтендөнья мирасы комитетына Конвенциядә катнашучы илләрнең Генераль ассамблеясы сайлаган Бөтендөнья мәдәни һәм табигый мирасын саклау турындагы Конвециядә катнашучы 21 илнең вәкиле керә: Азәрбайҗан,  Ангола,   Буркина-Фасо,  Хорватия,  Куба,   Финляндия,  Индонезия,  Ямайка,  Казакъстан,,  Лөбнан,  Перу,  Филипин,  Польша,  Португалия,  Корея Республикасы,  Тунис,  Төркия,  Танзания,  Вьетнам,  Зимбабве.
Жуково (Плонский повяты)
Жуково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Похлуй
Похлуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сем-Я елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шерляга
Шерляга (Шерляга) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.
Климат
Шерляга климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (15%), руслар (69%), украиннар (7%), белоруслар (9%).
Мыс-Лес
Мыс-Лес — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Сочь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рифгать Әбдиев
Тәрҗемәи хәле
Рифгать Фәиз улы Әбдиев 1926 елның 22 декабрендә хәзерге Кырмыскалы районының Бозаяз авылында гыйлемле гаиләдә туган. Атасы Беренче Бөтендөнья сугышында катнаша. Бозаязда, шулай ук Авыргазы районы үзәгендә, Чишмә поселогында район гәҗит мөхәррире итеп эшли. Бераздан Уфага күченеп килә. Бөек Ватан сугышында катнаша, озын тормыш юлы үтеп, 92 яшендә дөнья куя.
Буллевиль
Буллевиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Рифгать Әбдиев
Тәрҗемәи хәле
Рифгать җиденче сыйныфны татарча, урта мәктәпне урысча укып тәмамлый. Уфа авиация институтына керә. 1961-1992 елларда шушы вузның ректоры булачак Рифат Мәүлетов белән бер курста укый. Югары белем турында диплом алгач, аны Свердловск шәһәренә эшкә җибәрәләр. Шундагы “Уралмаш” заводында 1948-1951 елларда инженер-конструктор булып эшләгәндә металлургия, нефть бораулау өлкәсендә, экскаваторларны камилләштерү буенча утыздан артык яңалык кертә.
Галәм очышларын әзерләү
1952 елның башында аны хәрби хезмәткә чакырып, Мәскәү артиллерия академиясендә укыталар. 1953-1955 елларда ул шушы ук уку йортында иң яшь укытучы була. СССР Оборона министрлыгының Ракета техникасы гыйльми-тикшеренү институтында конструкторлык бюросы начальнигы, космик аппаратларның һәм аларга идарә итү чараларының мәгълүмати модельләренең баш конструкторы була. 70тән артык прибор һәм системаны гамәлгә кертә, шуның 24е авторлык таныклыклары белән ныгытыла. Дөньяда бөтенләй таныш булмаган яңа тармакка белгечләр сайлап алу, аларны өйрәтү, укыту белән шөгыльләнә. 1965-1977 елларда космик аппаратларны очыру, шул исәптән “Союз-Аполлон” программасын гамәлгә ашыруда катнаша. “Җиһанга Җирнең ясалма юлдашларын очыру техникасы белән эшләү бик хәвефле, — дип хәтергә алды ул соңыннан. — 1960 елның 24 октябрендә Р-16 ракетасын сынаганда 92 кеше, шул исәптән СССР оборона министры урынбасары, Стратегик тәгаенләнештәге ракета гаскәрләренең баш командующие, Советлар Союзы Герое Митрофан Неделин һәлак булды. Иң югары мәйданчыкта идарә итү системасын көйләп торган кешеләр, алар арасында якын дустым Рубен Григорьянц та бар иде, янып торган тере шәм булып ут упкынына очкан. Юрий Гагарин Җир шарын урап кайткач, атмосфераның тыгыз катламына килеп керүгә корабльне ялкын чорнап алуын сөйләгән иде. Утка чиктән тыш чыдам тышлыкның көтмәгәндә шулай дөрләп кабынып китүен без, галимнәр, күз алдына да китермәгән идек”.
Фәлсәфәдә эшчәнлеге
Җирнең беренче ясалма юлдашын Җиһанга озаткан ракетачы фәнни-техник прогресс эпохасында гаять мөһим өлкә — мәгълүмати цивилизация фәлсәфәсен барлыкка китерә. Рифгать Фәез улы үз ачышларын яклап, СССРның ул вакыттагы төп идеологы, КПСС Үзәк Комитеты Политбюросы әгъзасы һәм секретаре Михаил Сусловка кадәр барып җитә. “Концепциясе Совет җәмгыятенә каршы булмаса, укытсын әйдә”, — дип фатыйхасын бирә Михаил Андреевич.
Рифгать Әбдиев фәндә яңа — «Мәгълүмати цивилизация фәлсәфәсе» курсын булдырып, Мәскәүнең һәм башка шәһәрләрнең әйдәүче вузларында лекцияләр сөйли. Бу курста аңлатып бирүнең логикасы, җентекле эшләнгән күргәзмәлелек һәм компьютерда өйрәнү программасы 1992 елда Россия Фән һәм мәгариф министрлыгының компьютер программалары конкурсында җиңү мөмкинлеге бирә. Бу программа Мәскәү, Волгоград, Сыктывкар, Атырау, Җамбул һәм башка шәһәрләрдә киң тарала. Мәскәү дәүләт урман хуҗалыгы академиясендә 5 елда 1500дән артык студент бу программа буенча дөньяны яңача танып белә. Дипломатия академиясендә дә популярлык казанды. Мәгълүмати цивилизация фәлсәфәсен табигый фәннәр буенча зур галимнәр, шул исәптән Нобель премиясе лауреатлары һәм билгеле философлар яклап чыга. 1993 елда Рифгать Әбдиев Халыкара мәгълүматлаштыру академиясенең гамәли әгъзасы (академигы) итеп һәм Мәгълүмати цивилизация фәлсәфәсе бүлекчәсе президенты итеп сайлана. Ул шулай ук К. Э. Циолковский исемендәге Космонавтика академиясенең шәрәфле әгъзасы.
Могутейская Виска
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ожеховець
Ожеховець — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гитте (коммуна)
Гитте (Guitté) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,53 км².
Готлар
[[Файл:Chernyakhov.PNG|300px|thumb|Готлар таралышы (якынча):
]]Го́тлар (𐌲𐌿𐍄𐌰𐌽𐍃, Gutans; Gothi, Got(h)ones, Гутонннар; Γόθοι) — борынгы алман кабиләләрнең берләшмәсе. Безнең эраның II—VIII гасырларда Европа тарихында зур роль уйнаганнар.
Тарих
Готлар Скандинавиянең көньягында формалашканнар. Безнең эраның I гасырда готлар Балтыйк диңгезе аша чыгалар һәм Висланың түбәнге өлешенә килеп урнашалар. II гасырда Днепр буена күчеп утыралар һәм Ойум исемле дәүләтне коралар. Якынча 230 елда готлар Кара диңгез буена килеп җитәләр. Римлылар готлар белән беренче бәрелешләр вакытында алар инде ике төркемгә — көнчыгыш (вестготлар) һәм көнбатыш (остготлар) — таркалганнар. Гот теле герман теле булган, аның турында иң беренче шәһадәт IV гасырга карый.
Гижне
Гижне — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.