cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яков Канаев
Биографиясе
ММИ-ның төзелеш факультетын тәмамлагач, 1956 елга кадәр Пермь өлкәсенең Гремячинск шәһәрендә «Гремячинск» трестында эшли: инженер, олы инженер, капиталь төзелеш трсы идарачысы урынбасары була. 1956 елдан алып туган институтында гыйльми-укыту эшмәкәрлеге белән шөгыльләнә: доцент, архитектура кафедрасы мөдире, төзелеш факультеты деканы (1964-1978), профессор. 1978-1988 елларда Канаев яныннан торып уку факультетының декан, аннары архитектура-төзелеш проектлау кафедрасының профессоры. Төзелеш һөнәрләре буенча Саклану Советы әгъзасы, 1985 елдан 2006 елга кадәр Магнитогорск дәүләт техник университеты Методик Советы рәисе урынбасары була.
Җәмәгать эшчәнлеге белән шөгыльләнә: 1964-1976 елларда КПСС-ның Магнитогорск шәһәр комитеты каршындагы гыйльми-техник советның төзелеш бүлеге белән җитәкчелек итә. Бу бүлек кала предприятиеләрнең фәнни-техник үсеше буенча тәкъдимнәр эшли. Магнитогорск шәһәре Ленин район Советы халык депутаты итеп сайлана. Территориаль депутатлар группасы җитәкчесе (төзекләндерү мәсьәләләре белән шөгыльләнә) була, бәлигъ юк эшләре буенча район комиссиясендә эшли.
Яков Иванович Канаев 2010 елның 8 июнендә вафат була.
Сосновка (Бишбүләк районы)
Сосновка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452045, — 80212840007.
Дерекент (Эрҗиш)
Дерекент (Derekent) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4252) Годвин
(4252) Годвин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 11 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RG4» саналган.
Фуке (кратер)
Фуке — Венера планетасының 15.1°N, -203.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 47,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Оберн (Мичиган)
Оберн  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Фуке (кратер)
Исеме
Фуке кратеры француз язучысы Мари Фуке хөрмәтенә аталган.
Оберн (Мичиган)
Тарихы
Оберн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владиславув (Пабьяницкий повяты)
Владиславув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольховец (Озерка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампозтаҗа (Сьена)
Кампозтаҗа — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозтаҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хойно (Равицкий повяты)
Хойно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күрд (Гәбәлә)
Күрд  (Kürd ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Ясеново (Бургас өлкәсе)
Ясеново  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ершаново
Ершаново — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрьское (Алтай Республикасы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (6%), руслар (90%).
Мелара
Мелара — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лонгаж
Лонгаж — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
192 (сан)
192 (йөз туксан ике) - 191 белән 193 арасындагы натураль сан.
Мезанталь
Мезанталь (Meisenthal) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,36 км².
Искәрмәләр
Мезанталь
Александр Карандаев
Карандаев Александр Сергеевич (20 апрель 1959 ел) — ССРБ һәм Россия галиме, техник фәннәр докторы, профессор.
300-дән артык гыйльми эшчәнлеге билгеле, шул исәптән монографияләре җидәү, шулай ук 40-тан артык гыйльми уйлап табуга авторлык таныклыгы һәм патент алган.
Биографиясе
1959 елның 20 апрелендә Башкорт АССРның Бәләбәй районы Глуховская авылында туа.
Белеме
1981 елда Магнитогорск тау-металлургия институтын (ММИ, хәзер Магнитогорск дәүләт техник университеты) «сәнәгать кулайлыкларын электр белән эшләтү һәм автоматлаштыру» һөнәре буенча белем ала. 1983-1986 елларда Мәскәү энергетика институтында аспирантурада укый, анда 1986 елда кандидатлык диссертациясе яклый. 1994 елда Карандаева «Электротехника һәм сәнәгать электроникасы» кафедрасының доценты дигән галим исеме бирелә. 1997 декабреннән алып Мәскәү энергетика институтының докторантурасына укырга керә, анда 2000 елда «Автоматизированный электропривод непрерывно-реверсив улитино-проектного агрегат» темасына докторлык диссертациясе уңышлы яклый. Александр Карандаева 2001 елда профессор дәрәҗәсе бирелә. Галим буларак аның үсешендә техник фәннәр докторы, профессорлар Селиванов Игорь Андреевич, Салгани Виктор Матвеевич, О. И. Осипова һәм В П. Быковлар зур роль уйный.
А. С. Карандаев фәнни тикшеренүләре илнең металлургия предприятиеләренең технологик процесына кагыла. Аның күп эшләре Магнитогорск металлургия комбинатына кертелгән.
Карандаев җитәкчелегендә 10 нан артык кандидатлык диссертациясе, 3 докторлык диссертациясе уңышлы яклана.
«Россия Федерациясенең югары профессиональ белем бирү мактаулы хезмәткәре» (2003), Россия Федерациясе Хөкүмәтенең фән һәм техника өлкәсендә яшь галимнәр өчен премиясе лауреаты.
Меркез Сарыкая (Елдызэли)
Меркез Сарыкая (Merkez Sarıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Жеркелей
Жеркелей — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабець-Пясечни
Бабець-Пясечни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2130
NGC 2130 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Франческа (кратер)
Франческа — Венера планетасының 28°N, -57.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 17 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Франческа кратеры итальян хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Дарем (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөгүтлү (Акчаабат)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арчер (Небраска)
Арчер  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Арчер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эй-Гун-Еган
Эй-Гун-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Энтль-Гун-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 28 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Хойно-Блота-Велике
Хойно-Блота-Велике — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберн-Гиллс
Тарихы
Оберн-Гиллс шәһәре елда нигезләнгән.
(3047) Гёте
(3047) Гёте  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Оберн-Гиллс
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Пурсен-сюр-Бебр
Сен-Пурсен-сюр-Бебр — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
(3047) Гёте
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6091 P-L» саналган.
Единис
Единис — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Золотой Китат елгасының сул ярыннан 128 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
193 (сан)
193 (йөз туксан өч) - 192 белән 194 арасындагы натураль сан.
Эуриблефарон
Билгеләре
•      Тышкы ябышманың  дөрес булмаган торышы һәм тышкы бөгелү белән бәйле күз ярыгының ятма буенча  зураюы (рәс. 3.7).
•      Авыр очракларда  ул лагофтальмга һәм экспозицион кератопатиягә   китерә ала.
Катнаш халәтләр. Яшь үткәрү системасының проксималь өлешенең тышка күчүе, мейбомий бизләренең ике рәтле чыгару юллары, телекантус һәм кылыйлык.
Владиславув (Пйотрковский повяты)
Владиславув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бирсдорф-ам-Зе
Бирсдорф-ам-Зе — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Кампозтефано I (Фрозиноне)
Кампозтефано I — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ершиче
Ершиче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясна-Поляна
Ясна-Поляна — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулутр
Кулутр — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Мель
Мель — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Меркез Хүюк (Шаркышла)
Меркез Хүюк (Merkez Hüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (köy).
Күснәт (Гәбәлә)
Күснәт  (Küsnət ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Микроблефарон
Микроблефарон кечкенә кабаклар белән сыйфатлана һәм еш анофтальм белән бергә була (кара рәс. 3.30а).
Мезери
Мезери (Maizery) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,16 км².
Лотиньяк
Лотиньяк — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бабець-Ржали
Бабець-Ржали — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мочала (елга)
Мочала — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Умирка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Степановка (Кошъелга авыл советы)
Степановка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
194 (сан)
194 (йөз туксан дүрт) - 193 белән 195 арасындагы натураль сан.
Хойно-Блота-Мале
Хойно-Блота-Мале — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сөгүтлү (Оф)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Полеводка
Полеводка (Полеводка) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Бау-Велли (Небраска)
Бау-Велли  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Полеводка
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Бау-Велли (Небраска)
Географиясе
Бау-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Полеводка
Халык
Халык саны динамикасы:
Бау-Велли (Небраска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полеводка
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Овоссо (Мичиган)
Овоссо  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Овоссо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биртлинген
Биртлинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фрэнк (кратер)
Фрэнк — Венера планетасының 13.1°N, -12.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 22,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фрэнк кратеры Анна Франк хөрмәтенә аталган.
Владиславув (Поддембицкий повяты)
Владиславув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2131
NGC 2131 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Жефлешть
Жефлешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Анатолий Кириллов
Кириллова Анатолий Дмитриевич (2 октябрь 1947 ел) — тарих фәннәре докторы, Урал федераль университеты профессоры, Сәяси фәннәр академиясе әгъзасы, Свердловск өлкәсе тарихы үзәге директоры.
Жефлешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анатолий Кириллов
Биографиясе
Анатолий Дмитриевич Кириллов 1947 елның 2 октябрендә Чиләбе өлкәсенең Магнитогорск шәһәрендә туган. 1962 елда музыка мәктәбенең скрипка классын белем ала. 1966 елда Магнитогорскта урта мәктәпне көмеш медаль белән тәмамлый.
1971 елда Магнитогорск тау-металлургия институтын «инженер-электрик» һөнәре буенча тәмамлый, аннары Свердловск югары фирка мәктәбендә белем ала.
1984 елда тарих фәннәре кандидаты дәрәҗәсенә хезмәт яклап дәгъва итеп, «Деятельность партийных организаций Урала по ускорению темпа научно-технического прогресса в черной металлурги (1976-1980 г.г.)» темасына диссертациясе, ә 1998 елда «Социально-политическое развитие регионов в период становления новой российской государственности, 1990-1998 годах (на материалах Урала)» темасы буенча хезмәт яклап докторлык дәрәҗәсенә лаек була.
Хезмәт эшмәкәрлеген 1971-1972 елларда Магнитогорск металлургия комбинатында электромонтаж идарәлегегдә оста булып башлый. Соңыннан 1972-1975 елларда ВЛКСМ-ның Магнитогорск шәһәре комитеты секретаре; 1975-1980 елларда — фирка эшендә. 1982 елның август аеннан тикшеренү үзәге директоры — фирка һәм совет эше практикасын күнегү буенча лабораториядә.
1994-1995 елларда Свердловск мәйдан Думасының социаль-сәяси технологияләр бүлеге мөдире була. 1995-1997 елларда Губернатор Эдуард Эргали Россельның хакимиятендә мәгълүмат-аналитика идаралыгы начальнигы, 1997-2000 елларда Свердловск өлкәсе губернаторының сәяси мәсьәләләр буенча киңәшчесе булып тора.
2001 елдан Свердловск төбәк җәмәгать учреждениесе «Төбәк сәясәт институтының» директоры булып тора, 2002 елдан «Уральский федеральный округ. УрФО» журналының нәшриятчесе.
2006 елның ноябреннән 2015 елның сентябренә кадәр Урал хәзерге сәяси тарихы үзәген оештыра (Б.Н. Ельцинның Урал үзәге), аның директоры була.
2015 елның сентябреннән Свердловск өлкәсе тарихы үзәген оештыра һәм аның директоры була.
(1728) Гёте Линк
(1728) Гёте Линк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мельядино-Сан-Витале
Мельядино-Сан-Витале — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Анатолий Кириллов
Бүләкләре
Казанышлары өчен берничә тапкыр бүләкләнә:
(1728) Гёте Линк
Тарихы
1964 елның 12 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 TO» саналган.
Есенов Врт
Есенов Врт — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Мельядино-Сан-Витале
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Есенов Врт
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Догадов
Александр Иванович Догадов ( 8 [ 20 ] август 1888, Казан губернасы, Каип — 26 октябрь 1937, Мәскәү) — совет дәүләт эшлеклесе, партия һәм профсоюз лидеры.
1905 елдан партия әгъзасы, Үзәк контроль комиссия әгъзасы (1921—1922), Үзәк комитет әгъзасы (1924—1930, 1930—1934 елларда кандидат әгъзасы), Үзәк комитетның Оештыру бюросы әгъзасы (02.06.1924—13.07.1930, кандидат 13.07.1930—02.10. 1932). 1934 елдан Совет контроле комиссиясе әгъзасы.
СССР Үзәк Башкарма Комитеты әгъзасы, аның Президиумы әгъзасы (1929—1931, 1924—1929 елларда кандидат әгъзасы).
Биография
Александр Догадов Казан губернасы Каеп  (хәзерге - Лаеш районы) авылында бакчасы гаиләсендә туа. Санчурск шәһәр училищесын тәмамлый. 1903 елдан Казан чуен кою заводында эшли. 1905 елда РСДРП Казан оешмасына кабул ителә, партия хәрби дружинасында була.
1906 елда оешкан Казан металл эшчеләре профсоюзы лидеры, Казан Үзәк легаль булмаган профсоюзлар бюросы секретариаты әгъзасы. 1905-1907 революциясендә катнашусы.
1907 елда ул кулга алына һәм сөргенгә Усть-Сысольскка җибәрелә,  РСДРП Усть-Сысольск төркеме әгъзасы булган. 1909 елдан сөргеннән кайткач, Бакыда  коючы, Бабаев промыселында май ясаучы булып эшли; С.Шаумян, Енукидзе һәм башка большевиклар белән партия эшен җитәкли Бакы партия оешмасы 1910 елның ахырында Париж янында Лонжюмога партия мәктәбенә җибәрелә, мәктәптә уку 1911 елның 17 августына кадәр  4 ай дәвам итә.
1911 елның көзеннән Казанда партия эшендә, Казан оешмасыннан РСДРПның 6 нчы (Прага) конференциясенә делегат итеп сайлана. Россиягә кайткач, 1912 елның 10 мартында Петербургта кулга алына һәм Нократ губернасының Яранск шәһәренә җибәрелә. 1914 елда патша Армиясенә алына, 1918 елга кадәр көньяк-көнбатыш һәм Румын фронтларында сугыша. 1917 елда ул бригада, дивизия һәм армия комитетлары председателе итеп сайлана.
Февраль һәм Октябрь революцияләрендә катнаша.
1918 елның февраленнән ул Казанда эшли: инструктор, Казан сәнәгать өлкәсенең профсоюзлар советы председателе (губерния профсоюз советы), Казан өлкәсенең Милли икътисад советы президиумы әгъзасы ; 1920—1921 елларда - Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының хезмәт Халык Совет Комиссары ( Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының Халык Комиссарларының Беренче Советы)   һәм Татар профсоюзлары Советы Рәисе. Ул Татар автономиясен формалаштыруга каршы булганнар арасында иде.
1921 елның 25 маеннан алып 1929 елның 1 июненә кадәр-ВЦСПС секретаре; бер үк вакытта-ВЦСПС Президиумы әгъзасы (25.5.1921-19.5.1930), РСФСР Хезмәт һәм оборона Советында ВЦСПС вәкиле урынбасары, вәкиле, Кызыл Интернационал Профсоюзлары бюросы әгъзасы. 1929 елның 1 июненнән 1930 елның 19 маена кадәр-ВЦСПСның 1 нче секретаре. Шул ук чорда (1921—1930) 10 нчы (1922—1924) һәм 13 нче (1927—1929) чакырылышлар Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты әгъзасы, 4 нче чакырылыш Үзәк сайлау комиссиясе Союз советы әгъзасы (1927—1929) була  һәм сайланма партия вазыйфаларында эшли: РКП(б) Үзәк контроль комиссиясе әгъзасына кандидат (16.3.1921—27.3.1922), партия Үзәк комитеты әгъзасы (31.5.1924—26.6.1930), партия ҮК оештыру бюросы әгъзасы (2.6.1924—26.6.1930).
1930—1931 елларда-СССР ВСНХ рәисе урынбасары; бер үк вакытта — ВКП(б) үк әгъзасына кандидат (13.7.1930 — 26.1.1934), ВКП(б) үк оештыру бюросы әгъзасына кандидат (13.7.1930—2.10.1932).
1931—1934 елларда-ЗСФСР эшче-крестьян инспекциясенең халык комиссары; бер үк вакытта — ВКП(б) Кавказ арты край контроль комиссиясе рәисе (1931 — 15.1.1934), ВКП(б) Үзәк контроль комиссиясе Президиумына кандидат (4.2.1932-26.1.1934).
1934 елдан — СССР СНК каршындагы совет контроле комиссиясенең Свердловск өлкәсе буенча вәкиле, бер үк вакытта (11.2.1934 елдан) — СССР СНК каршындагы совет контроле комиссиясе әгъзасы.
XIII (1924), XIV (1925) , XV (1926) , XVI (1929) һәм XVII (1932) партия конференцияләре делегациясе; XI (1922) , XII (1923) , XIII (1924) , XIV (1925) , XV (1927) , XVI (1930) һәм XVII ( 1934) партия съездлары делегаты.
1956 елның 14 июлендә СССР Югары Судының Хәрби коллегиясе тарафыннан реабилитацияләнә, 1957 елның 31 декабрендәҮзәк Комитет Президиумы белән партиядә торгызыла.
195 (сан)
195 (йөз туксан биш) - 194 белән 196 арасындагы натураль сан.
Дерри (Нью-Гэмпшир)
Дерри  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бер (Алье)
Бер — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Дерекөй (Сома)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хойно-Весь
Хойно-Весь — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1722) Гоффин
(1722) Гоффин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мезеруа
Мезеруа (Maizeroy) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
(1722) Гоффин
Тарихы
1938 елның 23 февралендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 EG» саналган.
Мезеруа
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,73 км².
Аврен (авыл, Варна өлкәсе)
Аврен  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меркезьеникөй (Елдызэли)
Меркезьеникөй (Merkezyeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Курсель (Ньевр)
Курсель — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Баби (Мазовия воеводалыгы)
Баби  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кампозтефано II (Фрозиноне)
Кампозтефано II — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозтефано II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фредегонде (кратер)
Фредегонде — Венера планетасының 50.5°N, -93.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 25,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фредегонде кратеры Франклар королевасы Фредегунд хөрмәтенә аталган.
Алёнка (Ука кушылдыгы)
Алёнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Бисдорф (Айфель)
Бисдорф  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аблефарон
1.    Билгеләре. Кабакларының алгы тәлинкәсе җитмәү.
2.    Дәвалау. Тирене реконструктив күчереп утырту.
3.    Системалы аномалияләр. Аблефон-макростомия синдромы, ялгану бозылу, колак һәм бот арасы аномалияләре һәм шулай ук артык тире белән бәйле булган зур «балык» авызы  белән сыйфатлана (рәс. 3.8).
Гарадейин (Гәбәлә)
Гарадейин  (Qaradeyin ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Лубанс-Лораге
Лубанс-Лораге — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Белмар (Небраска)
Белмар  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Белмар халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
196 (сан)
196 (йөз туксан алты) - 195 белән 197 арасындагы натураль сан.
Хойно-Млин
Хойно-Млин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михайловка (Бишбүләк районы)
Михайловка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452043, — 80212842001.
Агломерация
Агломерацияләр моноүзәкләштерелгән һәм полиүзәкләштерелгән була ала.
О-Грес (Мичиган)
О-Грес  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Есеново
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эй-Еган
Эй-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ван-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 108 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мельядино-Сан-Фиденцио
Мельядино-Сан-Фиденцио — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Арковна
Арковна — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меркешлер (Болу)
Меркешлер (Merkeşler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Фрося (кратер)
Фрося — Венера планетасының -29.5°N, -113.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фрося кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Сөгүтлү (Ладик)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мезьер-ле-Вик
Мезьер-ле-Вик (Maizières-lès-Vic) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,99 км².
(2361) Гоголь
(2361) Гоголь  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 1 апрелендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 GQ1» саналган.
197 (сан)
197 (йөз туксан җиде) - 196 белән 198 арасындагы натураль сан.
Кампозтефано III (Фрозиноне)
Кампозтефано III — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозтефано III Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Баби-Гурне
Баби-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Омутная (Көнбатыш Чусовая кушылдыгы)
Омутная — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көнбатыш Чусовая елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Баби-Гурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Омутная (Көнбатыш Чусовая кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, инештән Ревда каласына чаклы, Ревда елгасын һәм Ново-Мариинск сусаклагычыннан сыккан елганы кертмичә. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Владиславув (Равский повяты)
Владиславув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сахсабай
Сахсабай (Сахсабай) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Владиславув (Равский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сахсабай
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 2132
NGC 2132 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Варен-сюр-Теш
Варен-сюр-Теш — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Жиана
Жиана — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерекөй (Бозьязи)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Бозьязи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Криптофальм
Билгеләре. Тулы криптофтальмда кабаклар микрофтальм белән ялганган тире катламы белән алышына. (рәс. 3.9а). Өлешчә криптофальм микрофтальм, рудиментар кабаклар һәм аз чагылган конъюнктиваль капчык белән сыйфатлана (рәс. 3.9б).
Катнаш системалы патология. Фрейзер синдромы аутосом-доминант чир һәм синдактилия, урогениталь патология, өске сулыш юллары, бит төзелешләре зәгыйфьлеге һәм акылга артка калганлык белән сыйфатлана. FRAS-1 ген яки 13 нче хромосомадагы шундый ук FRAS-2 гендагы мутация өчен килеп чыга.
Берия (Небраска)
Берия  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Берия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ешенца
Ешенца — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өрҗем
Өрҗем (Уржум, Вӱрзым, Ӱржӱм) — Киров өлкәсенең төньягында урнашкан шәһәр (1780 елдан), Өрҗем районының административ үзәге.
Халык саны — 10 213 кеше (2010).
География
Шәһәр Өрҗем елганың сул ярында урнаша.
Тарих
Өрҗем Нократ чирмешләрның авылы буларак барлыкка килгән. 1584 елдан — крепость; 1647 елда яңа агач крепосте төзелә.
1708 елдан — Казан губернасы составында, 1719 елдан — Казан губернасы составында; 1781 елда Өрҗем бер үк исемдәге өязенең үзәге була һәм шәһәр статусын ала.
1883 елда шәһәрдә беренче китапханә ачыла.
1934 елда шәһәрдә торучы халкы шәһәрне Сергей Киров исеме белән атарга теләк белдергәннәр, ләкин бу исем Вятка шәһәренә бирелгән.
Джаффри (Нью-Гэмпшир)
Джаффри  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луде
Луде — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(3329) Голей
(3329) Голей  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Хоменцице
Хоменцице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(3329) Голей
Тарихы
1985 елның 12 сентябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RT1» саналган.
Биссерсхайм
Биссерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоменцице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Коллансель
Ла-Коллансель — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Меоло
Меоло — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Колобома
Колобома — күз төзелешенең бер өлеше булмау, бу яралгы ярыгының тулы озынлыгы (тулы колобома) яки аның өлеше буенча (төсле  катлау, керфексыман җисем, челтәркатлау һәм хориоидея яки КНД) тулы булмаган  ябылу нәтиҗәсендә барлыкка килә.
Колобома (кабакта)
— сирәк, бер яки ике яклы, өлешчә яки тулы, кабакның кырыен тулаем алган кимчелек.
Кабак кырыйларының тулы булмаган үсешендә күзәтелә, бу яисә җыерчыклары тутырылганда кабаклар эктодермасының миграциясе  бозылуы, яисә механик сәбәпләр белән бәйле була, мәсәлән амниотик бәйләвечләр  өчен.
1.    Өске кабакның колобомасы урта һәм эчке өчтән бер өлеше чигендә барлыкка килә һәм кайвакыт  Гольденһар синдромы белән бергә була. (рәс. 3.6а).
2.    Аскы кабакның колобомасы урта һәм тышкы өчтән бер өлеше чигендә барлыкка килә һәм еш кына  системалы патология аеруча Тричер Коллинз синдромнары (рәс. 3.6б) һәм  амниотик бәйләвечләр белән бәйле.
3.   Кечкенә  кимчелекләрне гади тегү белән дәвалыйлар. Зур кимчелекләрне тире корамасының тире трансплантатлары яки күченүче корама ысулын кулланып юк итәләр.
Колобома (ясмыкта)
аскы экватор буйлап киртләр (сегментар агенез) булуы белән сыйфатлана (рәс. 3.24а) бу зонуляр билбауның кимчелегенә туры килә. Бу чын колобома түгел, чөнки күз ярыгының каплануы бозылу өчен тукыманың фокаль  юклыгы булмый. Кайвакыт ясмык колобомасы төсле катлау (рәс 3.24б) яки күз төбе колобамасы белән бергә була ала.
Хориоидея колобомасы
Тулы үсеш алган күздә яралгы ярыгы аста һәм бераз борын ягында урнашкан һәм КН-нан бәбәк кырыена кадәр  бара (күз алмасының алгы өлеше). Хориоретиналь колобома бер яки ике яклы була ала һәм сәламәт кешеләрдә очраклы барлыкка килергә мөмкин.
1.    Билгеләре
•      Күз төбенең аскы  яртысында кан тамырлары булмаган диярлек төгәл чикләнгән ак өлкә (рәс.  3.31а).
•      Зур колобома  КНД-ны (рәс. 3.31б) чолгап алып лейкокориягә китерә ала (рәс. 3.31в).
•      Колобома күзнең  башка анатомик төзелешләрендә дә очрый.
2.   Өзлегүләр. Челтәркатлау кубарылу колобома эчендә яки тышында ертылганда барлыкка килә ала. Аскы хориоидея булмаганлыктан мондый ертылуны челтәркатлау арасындагы җитәрлек контраст булмаганлыктан күреп алу кыен.
Наото Кан
Наото Кан (菅 直人, 1946 елның 10 октябре, Убэ, Ямагути) — Япония дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе. 2010 елдан Япония премьер-министры вазыйфаларына кереште.
Колобома
Күрү нервындагы дискның колобомасы
КНД колобомасы гадәттә очраклы, тик аутосом-доминатлы нәселдәнлек төре билгеле. Колобомалар бер яки ике яклы була ала.
Ачыклау
1.	Билгеләре
•	Күрү үткенлеге еш кимегән.
•	Дискта - аерым, фокаль, ялтыравыклы, нейроретиналь билбауның аскы өлешен юкартып яки юк итеп аска күчкән тәликәсыман ак экскавация, ә гадәти диск тукымасы өстән кечкенә чөйсыман өлкә белән чикләнгән (рәс. 3.39а).
•	КНД үзе зурая ала, ләкин челтәркатлауның тамыр системасы гадәти.
2.	ФАГ дискның өске өлеше белән чагыштырганда колобома өлкәсендә гипофлюоресценцияне ачыклый (рәс. 3.39б).
3.	Периметрия. Күрү кырының өске өлешендә кимчелекне күзәтәләр. Дискның күренеше белән патологияне нормотензив глаукома дип ялгыш уйлау мөмкин.
4.	Бергә булган офтальмологик патология.
Микрофтальм һәм төсле катлау һәм күз төбе колобомасы.
5.	Өзлегүләр
•	Макула өлкәсендә челтәркатлауның сүлле кубарылуы мөмкин.
•	Гадәти КЭБ дәрәҗәсенә карамастан экскавациянең көчәюче артуы һәм нейроретиналь билбауның юкару очраклары билгеле.
•	Перипапилляр хориоидаль тамырлану бик сирәк очрый.
Бергә булган системалы патология
Бергә булган системалы патология төрле була, аларның иң әһәмиятлесе түбәндәгеләр.
1.	Хромосома аномалияләре. Патау синдромы (трисомия 13), Эдвард синдромы (трисомия 18) һәм «мәче күзе» синдромы (трисомия 22).
2.	CHARGE-бәйләнеш — колобома, йөрәк чирләре, хоаналар атрезиясе, буй һәм үсеш тоткарлануы, җенси һәм ишетү әгъзаларының аномалияләре.
3.	Башка синдромнар, шул исәптән Меккель-Грубер, Гольц, Волкер-Варбург, Голденһар, Айкарди, Дэнди-Волкер кисталары һәм сызыксыман майлы невус.
Мочегай
Мочегай — Олы Кенәле елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Богырыслан районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 90 км. 1613 елда язылган патша указында Булат Манашев атлы татарга Насягай (Нәҗәгай?) елгасының ике яры буендагы җирләр бүләк итеп бирелә.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гәмәрван
Гәмәрван (Qəmərvan ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Поручик (офицерлык дәрәҗәсе)
Пору́чик (porucznik, чех. poručík) — кече офицерлык хәрби дәрәҗәсе, Польша, Бөек Литва кенәзлеге,Чехия һәм инкыйлабка кадәрге Россия армияләрендә өлкән лейтенант дәрәҗәсенә туры килгән. XVIII—XIX гасырларда порутчик дигщн варианты да кулланылган.
198 (сан)
198 (йөз туксан сигез) - 197 белән 199 арасындагы натураль сан.
Өске кабакның тумыштагы кайтарылуы
Өске кабакның тумыштагы кайтарылуы — сирәк патология, кара раса сабыйларында, Даун синдромында һәм тиренең коллодий чирләрендә ешрак очрый  (рәс. 3.10). Кайтарылу гадәттә ике яклы һәм тәңгәл, үзлегеннән яки консерватив яки хирургик дәваланудан соң бетә ала.
Аспарухово (Варна өлкәсе)
Аспарухово  — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оливет (Мичиган)
Оливет  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эй-Ягун
Эй-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нятлонга-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 176 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Игнашкино
Игнашкино — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452043, — 80212842002.
Мезьер-ле-Мец
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,92 км².
Фукико (кратер)
Фукико — Венера планетасының 23.1°N, -105.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 13,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фукико кратеры япон хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Сөгүтлү (Терме)
Сөгүтлү (Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Браунли (Небраска)
Браунли  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Браунли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4955) Голд
(4955) Голд  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 17 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SF2» саналган.
Синий Яр
Синий Яр (Синий Яр) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Зур Тынвей
Зур Тынвей (Зур Пинвея, Тинвия) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сямженьга елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ешовець-при-Козем
Ешовець-при-Козем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерлара
Мерлара — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лурд (Югары Гаронна)
Лурд — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Хоринь
Хоринь — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баби-Дольне
Баби-Дольне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дерекөй (Мут)
Дерекөй (Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Владиславув-Поповский
Владиславув-Поповский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бистершид
Бистершид — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Жиана-Веке
Жиана-Веке — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джексон (Нью-Гэмпшир)
Джексон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2133
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Жалиньи-сюр-Бебр
Жалиньи-сюр-Бебр (Jaligny-sur-Besbre) — Франциянең Алье департаментына караган коммуна, Жалиньи-сюр-Бебр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.63 км².
Омер (Мичиган)
Омер  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Омер шәһәре  елда нигезләнгән.
Кампозтефано IV (Фрозиноне)
Кампозтефано IV — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозтефано IV Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гаhано (кратер)
Исеме
Гаhано кратеры сенека хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Ла-Марш
Ла-Марш — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Баново
Баново — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Березуйка (Ука кушылдыгы)
Березуйка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гушлар (Гәбәлә)
Гушлар  (Quşlar ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Мей (Мозель)
Мей (Mey) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,91 км².
Вайтклей (Небраска)
Вайтклей  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайтклей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ешовець-при-Шмарю
Ешовець-при-Шмарю — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Бабилён (Мазовия воеводалыгы)
Бабилён  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ешовець-при-Шмарю
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабилён (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Местрино
Местрино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хотув (Великопольское воеводалыгы)
Хотув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.