cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Агиар (Барселуш)
Агиар  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Зейтинада (Газипаша)
Зейтинада (Zeytinada) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 6950
NGC 6950 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Карв
Карв — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Эрмисенде
Эрмисенде — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
VPS51
VPS51 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Выставочная (метро станциясе)
«Выставочная» метро станциясе (станция метро «Выставочная») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - А. Л. Вигдоров, Л. Л. Борзенков, О. Ю. Фарстова.
Станция 2005 елның 10 сентябрь көнендә ачыла.
Мала Пирешиця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глазго (Орегон)
Глазго  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Глазго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зарудзичы
Зарудзичы (Зарудзічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пен-Арджил (Пенсильвания)
Пен-Арджил  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ончу
Ончу — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пампа (Техас)
Пампа  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Ончу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пампа (Техас)
Тарихы
Пампа шәһәре  елда нигезләнгән.
Важгорт
Важгорт (Важгорт) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Пампа (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Важгорт
Климат
Важгорт климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (95%).
Кызыл Яр (Ырынбур өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 94,5%, мордвалар — 5,5%.
Буди-Боровицки
Буди-Боровицки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дересинек (Чай)
Дересинек (Deresinek) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Чай илчесенә караган бер авыл (köy).
Гаревая (елга)
Гаревая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Секлюки (Подлясье воеводалыгы)
Секлюки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пепленг
Пепленг — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Александровски (Куергазы районы)
пучᴛы индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
Агрела (Фафи)
Агрела  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Набала
Набала (Nabala) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Тигашево
Тигашево (Тикеш, Тигашево) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Ла-Табль
Ла-Табль (La Table) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,85 км².
Искәрмәләр
Ла-Табль
Жаково (Диңгез буе воеводалыгы)
Жаково  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3850) Пельтье
Тарихы
1986 елның 7 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TK2» саналган.
Шортанды (Аршалы районы)
Шортанды (Шортанды) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Мала Рачна
Мала Рачна — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эспаданьедо
Эспаданьедо — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ыджыд-Ошшор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
VPS52
VPS52 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Навазёмава
Навазёмава (Навазёмава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Карлюкс
Карлюкс — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Дзержанув (Лодзь воеводалыгы)
Дзержанув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Буди-Бранковски
Буди-Бранковски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сельць (Подлясье воеводалыгы)
Сельць  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әхмәт Әхмәров
Әхмәт Әхмәров (1920-1978) - Ярославль шин заводында автопокрышка җыючы, Социалистик Хезмәт Герое.
Биография
Әхмәт Ибәтулла улы Әхмәров 1920 елның 15 маенда Куйбышев өлкәсенең Ставрополь районы Татар Выселкасы авылында туган.
1929-1932 елларда авыл мәктәбендә 3 сыйныф тәмамлый. 1933 елда аларның гаиләсе Ярославльгә күченә.
1936-1938 елларда «Заводострое»да штукатур булып эшли. Шул ук вакытта Эшче яшьләр мәктәбенең 5 сыйныфын тәмамлый. 1938 елның июленнән Ярославль шин заводында автопокрышка җыючы булып  эшли. 1941 елның декабреннән Кызыл Армиядә хезмәт итә. 1-нче гвардия һава-десант дивизиясе составында разведчик булып хезмәт итә.
Киев, Венгрия, Чехословакияне азат итүдә катнаша, Манчжуриядә сугыша. Кызыл Йолдыз ордены, III дәрәҗә Дан ордены, Ленин ордены, "Батырлык өчен" "Германияне җиңгән өчен", "Японияне  җиңгән өчен" медальләренә лаек була. 1946 елның декабрендә ул демобилизацияләнә. Ярославль шин заводына кайта. Яхшы күрсәткечләре өчен предприятиедә беренчеләрдән булып шәхси клейм белән эшләү хокукына ия була. Әхмәров турында барлык үзәк газеталар да яза.
Эшче корреспондентлар мәктәбен тәмамлый. "Правда", "Советская Россия", "Труд", "Северный рабочий" кебек матбугат битләрендә мәкаләләре басыла.Ике брошюра авторы -  «Загадка упрямца» (1963) һәм  «Я рабочий» (1973).
Өч ел буе өлкә советы депутаты булып эшли. Өлкә контроль комитетына керә. 1978 елда вафат була.
Хәтер
2010 елның 27 июлендә Ярославль региональ ""Мирас" Татар мәдәни-агарту җәмгыяте“ иҗтимагый оешмасы тарафыннан  Әхмәров яшәгән  Свердлов урамындагы 93нче йортта мемориаль такта куелаган.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
"Хөрмәт Билгесе" ордены
Зарыца
Зарыца (Зарыца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Виларапа (Падова)
Виларапа — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Известия Казанского губернского комиссариата (гәҗит)
Известия Казанского губернского комиссариата — иҗтимагый-сәяси гәҗит. «Казанские губернские ведомости» гәҗите варисы. 1917 елның мартыннан 1918 елның мартына кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 21 саны чыга. 1917 елның 29 маена кадәр «Известия Казанского губернского Совета крестьянских депутатов» исемендә була.
Амангилде (Учалы районы)
пучᴛы индексы — 453748, — 80253810002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Дересоплан (Эскипазар)
Дересоплан (Deresoplan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эскипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 6951
NGC 6951 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лавиллат
Лавиллат — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Зейтиналаны (Көйҗегыйз)
Зейтиналаны (Zeytinalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Көйҗегыйз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жарково (Польша)
Жарково  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агуаш-Санташ (Повуа-де-Ланьозу)
Агуаш-Санташ  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шортанды (Шортанды районы)
Шортанды (Шортанды) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Известия Казанского губернского совета крестьянских депутатов (гәҗит)
Известия Казанского губернского совета крестьянских депутатов — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1917 елның 12 июленнән 1917 елның 21 сентябренә кадәр Казан шәһәрендә атнага 3 тапкыр рус телендә нәшер ителә.
(1429) Пемба
(1429) Пемба  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 2 июлендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 NH» саналган.
Оняга
Оняга — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Zıncırlı mädräsäse
Zıncırlı mädräsäse (Qırımtatarça: Zıncırlı medrese, Зынджырлы медресе) Qırımnıñ Baqçasaray şähärendä urnaşqan. Zıncır süze Qırımtatar telendä "çılbır" digen süz. Zıncırlı mädräsäse qapqasındağı yazuda bu binanıñ 1500. yılnı (xicri buyınça 906. yıl) Miñlegäräy Xan (Meñli Geray Han) tarafınnan tözelgäne yaza. Tözelgän könnän başlap Qırımga sovetlar kergängä xätle eşlägän bu mädräsä ğilem üzäge buldı. Sovet çorında monda törle oyışmalar urnaşqan bulğan, 1995. yılda binada urnaşqan bulğan psix-nevroligik xastaxänä bütän cirgä küçerelep, binanı iske xälgä qaytaru protsessı başlağan. Mädräsäneñ tözeleşendä Miñlegäräy Xan üze qom taşıp qatnaşqan häm binağa kerer öçen tik ber genä qapqa yasağannan soñ bu qapqa östenä çılbır qağıp quyarğa quşqan. İşbu çılbır qapqanıñ urta tiräsenä xatle asılınıp töşkän bulğaç işektän iyelmiçe uzarğa mömkin tügel. Riwayätlär buyınça, Miñlegäräy Xanıñ bu turıda üzeneñ äytkän süze bar : "Ğilem qarşısında kem bulsa da ielergä tieş." İsmäğil Gaspıralıda bu mädräsädä uqıtqan. Mädräsäne totar öçen tarixta häm xäzerge köndä yärdäm itüçelär bulğan. Bolar arasında Äbi patşa (45 sum 60 tien – Allah yulında xezmät öçen), Aleksander III (1890. yılnı 5000 sum, tözätü eşläre öçen) häm Törkiä Ministerlär kabinetı (2007. yılnı 2.75 million dollar, yañartu eşläre öçen).
Буди-Вельголески
Буди-Вельголески — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надалама (Вәике-Маарья)
Надалама (Nadalama) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Пен-Лейк-Парк (Пенсильвания)
Пен-Лейк-Парк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Глайд (Орегон)
Глайд  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пен-Лейк-Парк (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Глайд (Орегон)
Географиясе
Глайд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пен-Лейк-Парк (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Селяховске
Селяховске — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Глайд (Орегон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Селяховске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Игенче (Арча районы)
Кызыл Игенче — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 56 тирәсендә. Почта индексы — 422006.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
VPS53
VPS53 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Всеволод Федынский
Всеволод Владимирович Федынский (1908 елның 18 апреле (1 мае), Бөек Багачка, Багачан волосте, Миргород өязе, Полтава губернасы, Россия империясе — 1978 елның 17 июне, Мәскәү, ССРБ) — совет астрономы һәм геофизигы. Гамәли геофизика гыйльми тикшеренү институты директоры (1944), Мәскәү дәүләт университеты профессоры (1950, 1977), Астрономия-геодезия берләшмәсе бюллетененең җаваплы мөхәррире, «Астрономический вестник» журналының баш мөхәррире (1967), ССРБ Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (1968).
Биографиясе
Федынский Всеволод Владимирович 1908 елның 18 апрелендә (1 маенда) Бөек Багачка (хәзерге Полтава өлкәсе, Украина) авылында туган.
1930 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетын «астрономия һәм гравиметрия» белгечлеге буенча тәмамлый. 1930—1944 елларда нефть сәнәгатенең геофизик разведкалау оешмаларында, 1944—1952 елларда — геофизик разведка алымнары Бөтенсоюз фәнни-тикшеренү институтында эшли. 1952—1957 елларда — нефть сәнәгатендә геофизик эшләргә җитәкчелек итә, 1957 елдан ССРБ геология министрлыгында эшли. 1947 елдан М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында укыта (1950 елдан — профессор, 1967 елдан геофизика кафедрасы мөдире). 1942 елдан СБКФ әгъзасы.
Төп хезмәтләре разведкалау геофизикасы, гравиметрия, Җир һәм метеор астрономиясе физикасы өлкәсенә карый. Комплекслы геофизик тикшеренүләрнең киң үсешенә булышлык итә, файдалы казылма ятмаларын эзләү максатында җентекле геофизик төшерүләр үткәрүне оештыра, үтә тирән скважиналарны бораулау мәсьәләсен куюда һәм фәнни нигезләүдә катнаша. Мәскәү дәүләт университетында диңгез геофизик тикшеренүләр үткәрү инициаторы була. Гравиметрик приборлар эшләү белән шөгыльләнә. 1944 елда гравиметр-биеклек үлчәүчене уйлап таба.
Метеорологик астрономия өлкәсендә ССРБда метеорларны системалы фотографик, спектраль һәм радиолокацион күзәтүләрне оештыруга булышлык итә. 1934 елда аның җитәкчелеге астында ССРБда беренче метеор спектры алына. Атмосферада метеорларның тоткарлануы һәм атмосферада 50-80 км биеклектә температура градиенты турында мәгълүматлар ала. Аның инициативасы буенча метеорларны күзәтү өчен оештырылган совет экватор экспедициясе алган материалларны эшкәртүдә һәм интерпретацияләүдә катнаша. Шуның белән бер үк вакытта ССРБда күзәтелмәгән метеор агымнарының орбиталары ачыклана, метеорлар саны, аның еллык һәм киңлек вариацияләре өйрәнелә. 1947 елда Кирилл Станюкович белән бергә метеорит бәрелешләренең җимергеч тәэсире буенча пионер эшендә Марста, Меркурийда, астероидларда һәм планеталар иярченнәрендә метеорит кратерлары барлыгын фаразлый (соңрак Эрнст Эпик һәм Фред Уиппл шушындый ук нәтиҗәгә килә). Укучылары белән бергә планета структурасы буларак метеорит кратерларының эволюциясе турында берничә идеяне үстерә. Федынскийның актив ярдәме белән беренче тапкыр көмеш болытларны системалы рәвештә күзәтү үткәрелә. Бөтенсоюз астрономия-геодезия җәмгыятендә зур эш алып бара: 1960—1967 елларда — «ВАГО бюллетене» мөхәррире, 1967 елдан — «Астрономия хәбәрләре» мөхәррире.
1978 елның 17 июнендә вафат була. Мәскәүдә Кунцево зыяратында җирләнә.
Еланнар
Еланнар (, яки ), сөйрәлүчеләр отряды. Якынча 3 мең төре, 13 гаиләсе билгеле. Антарктидадан башка бөтен Җир шарында таралган. Урта Идел һәм Көньяк Урал шартларында тузбаш еланнар (бакыр елан, таш еланы, су тузбаш еланы һәм гади тузбаш елан) һәм кара елан (гади һәм дала кара еланнары) гаиләләренә караган 6 төре бар.
Тышкы кыяфәте
Гәүдәсе тар, сузынкы, мөгез калканчыклар һәм кау белән капланган. Елан, тиресенең тышкы мөгез катламын (кабыгын) тулысынча ташлап, елына 1-2 тапкыр кау сала. Кабык салу ярты сәгать яки бераз артыграк дәвам итә. Бу процесс өске катламны ташлау — кабыктан шуышып чыгу белән тәмамлана. Кабык салу процессы тирене ташлауга берничә тәүлек кала башлана. Бу вакытта аның күзләре тоныклана, тиресенең ялтыравыгы бетә, ул бик аз хәрәкәтләнә, куак, агач ботакларына, ташларга ышкына, шуыша башлый. Нәтиҗәдә тире баштан һәм гәүдәдән оек кебек салына. Күп кенә еланнарның саклагыч төсе әйләнә-тирәлек төсе белән яраша. Бу ау вакытында маскировка өчен кирәк. Сары ком төсе чүлдәге күп төрләргә хас. Буй-буй питон һәм габон зәһәр еланының төсләре ачык, чуар, тропик урманның коелган яфраклары кебек. Кайбер еланнарның (мәсәлән, күзлекле еланның) төсләре ачык һәм контраст була. Еланнар дөньяның барлык почмакларына да таралган, эссе климатик территорияләрдә алар бигрәк тә күп. Алар төрле экологик шартларда — урманнарда, далаларда, чүлләрдә, тау итәкләрендә һәм тауларда тереклек итәләр. Еланнар күбрәк җир өстендә яшиләр, ләкин шул ук вакытта аларны җир астында, суда һәм агачларда да күрергә мөмкин. Уңайсыз шартлар туганда, мәсәлән салкынайтса, йокыга талалар.
Гәүдә озынлыгы – безнең шартларда: 45 тән алып (дала кара еланы) 120 см кадәр (су тузбаш елан). Җир шары буенча алганда – 12 сантиметрдан (мәсәлән, казучы еланнар) 10 метрга кадәр (мәсәлән, буар еланнар). Дөньяда иң эре елан - буар елан анаконда. Ул Көньяк Американың тропик урманнарында, сазлыклы урыннарда яши. Агулы еланнардан иң озыны - кобра, аның буе 180 см җитә.
Анатомиясе
Төсе төрле, күпчелек очракта тирә-як мохит төсенә ярашлы. Умырткасы гәүдә һәм койрык бүлекләреннән тора, күкрәк сөяге юк; гәүдә умырткалары корсак калканчыклары белән тоташкан озын хәрәкәтчән кабыргалар белән. Аягы юк, кабыргаларының бөгелешен үзгәртү, корсак калканчыкларын күчерү һәм гәүдәсен ян-якка дулкын рәвешле бөгү ярдәмендә хәрәкәт итә. Тышкы колак тишеге һәм колак ярысы юк, урта колагы гади төзелешле, начар ишетә. Күзе кушылып үскән күз кабаклары хасил иткән үтә күренмәле юка тышча белән капланган. Көндезге елан күз карасы түгәрәк; эңгер һәм төнгеләрнеке - вертикаль. Теше нәзек, очлы, артка бөгелгән; агусыз елан табышны эләктерү һәм ычкындырмас өчен хезмәт итә. Агулы еланнарның өске яңактагы алгы берничә теше эрерәк, аларда каналлар була, елан чакканда шулардан агу җибәрә. Теле озын, очы ике йәпле; Якобсон әгъзасы бар. Баш сөягенең бит өлеше сөякләре үзара эре табышны йотканда авыз куышлыгының нык сузылуын тәэмин иткән сыгылмалы ярылар белән тоташкан. Эчке әгъзалары асимметрияле. Үпкәсе гадәттә берәү. Бавыры озын көрәк формасында. Бөерләре, орлыклык һәм йомыркалыклары озынча. Бәвел куыгы юк. Ата елан копулятив әгъзасы (парлы букчалар рәвешендә) койрык төбендә аналь тишек артында тире астында урнашкан.
Үрчү рәвеше
Еланнар йомырка салып үрчиләр. Йомырка-тере бала тудыручы елан (бакыр елан, гади кара елан) август-сентябрьдә 6-12 бала тудыра; йомырка салучы елан июнь-июльдә яфрак һәм тирес өемнәренә, дымлы мүккә йомырка сала (5-30 дана, инкубация чоры 35-36 көн).
Кайберләре йомыркадан тере тудыра. Мәсәлән, яшел елан. Ул берьюлы 100 гә якын йомырка сала. Йомыркаларын бер урынга җыеп, гәүдәсе белән аларны әйләндереп ала. Шул халәттә өч ай ята, йомыркаларын бары су эчәргә барганда, бик аз вакытка гына калдыра. Өч айдан елан балалары туа. Күпчелек диңгез еланнары, кара елан тере килеш бала тудыра.
Яшәү рәвешләре
Барлык еланнар да – ерткычлар. Тере азык (вак кимерүчеләр, кошлар, бакалар, әрмәнде, балыклар, бөҗәкләр, үрмәкүчсыманнар, суалчаннар һ.б.) белән туклана; табышны тере көенчә (тузбаш елан) яки алдан агу белән үтереп (кара елан) йота. Еланнар туфрактагы тирбәнешләр аша тәнендәге махсус рецепторлар ярдәмендә «ишетә», ә корбанны яки ерткычны исеннән теле белән тоя. Шуңа күрә еланнар еш телләрен чыгара. Кешеләр еланның бу гадәтен үзләренә янаган кебек кабул итә.
Татарстанда дүрт төрдәге елан очрый. Аларның икесе - гади тузбаш белән бакыр елан - кешеләр өчен бернинди дә куркыныч тудырмый, чөнки алар агулы түгел. Шулай да әгәр бакыр еланны тотсаң, ул ничек булса да тешләргә тырышачак, чөнки нәрсә генә дисәң дә аларның тешләре бар бит. Тузбаш кеше кулына эләкмәскә тырыша, ләкин әгәр дә аны тотсаң, дошманын ул махсус бизләрдән сасы сыекча бүлеп чыгарып куркыта. Ә кайвакыт ул үлегә сабыша: селкенмичә, авызын ачып, телен чыгарып, корсагы белән өскә таба әйләнеп ята. Зуррак һәм тәҗрибәлерәк тузбашлар дошманны куркыту өчен агулы кара елан булып та “кыланырга” мөмкин. Алар баш тирәсендә мускулларны тырпайтып, һөҗүмгә ташланырга әзер тора, ысылдый башлый.
Биологик төрлегелеге
Африкада иң зур тешле кара елан – габон яши. Аның озынлыгы 1,83 см, теше – 5 см.
Иң озын агулы елан – «патша кобрасы» – ягъни гамадриада көньяк-көнчыгыш Азиядә очрый. Озынлыгы 5 метр ярымга кадәр җитәргә мөмкин. Патша кобрасының чагуы, мәсәлән, филне дә үтерә.
Еланнарның 2700 төре билгеле. Шуларның 450 төре кеше өчен куркыныч. Безнең шартларда яшәгән агулы еланнар - гади һәм дала кара еланнары. Әгәр кара елан кулны яки аякны чакса, кешегә гадәттә медицина ярдәме кирәкми. Кара елан чагуы кешене нык чирләтсә дә (чөнки бик авырта), куркыныч нәтиҗәләргә үк китереп җиткерми. Ләкин елан муен яки башны тешләргә батырчылык итә икән, андый чакта хәтта табиблар да коткара алмаска мөмкин. Кара еланның агуы шулай ук куян һәм эт өчен дә куркыныч. Дуңгыз бу агуга бик бирешми, чөнки тиресе калын, май катлавында вак кан тамырлары бик аз булганга, агуның канга үтеп керү куркынычы аз.
Кара еланның әлеге төрләре бик сирәк очрый, алар Татарстанның Кызыл китабына кертелгән (бакыр елан да Кызыл китапта). Дала кара еланы Спас районының Болгар шәһәрчеге янындагы кечкенә утрауларда яши.
Еланнар — файдалы сөйрәлүчеләр. Елан, кимерүчеләрнең һәм бөҗәкләрнең санын көйләп, экосистемаларда мөһим роль уйныйлар. Елан агуы медицинада кулланыла. Аларның агуыннан дарулар ясыйлар. Елан чагуга каршы махсус дару (сыворотка) эшләнгән. Еланнар тота торган махсус питомникларда — серпентарийларда — фармакология белгечләре еланның «агуын кысып» чыгаралар һәм аеруча хәтәр (кур кыныч) агулы еланнар — гюрза, кобра, эфа чагуына каршы сыворотка ясыйлар.
Япония белән Кытайда елан ите деликатеслар арасына керә. Дөнья базарына ел саен 12 миллион тонна елан тиресе чыгарыла. Алардан төрле күн эшләнмәләр ясыйлар.
Дала кара еланы, бакыр елан, су тузбаш еланы, таш елан Татарстанның һәм Башкортстанның Кызыл китабына кертелгән.
Елан агуы
Озак вакытлар елан агуының ничек эш итүен аңлый алмаганнар. XII гасырда гына таҗик галиме Зәйнетдин әбу Җурҗани беренче булып, «Харәзмшах хәзинәсе» трактатында: «Елан агуы бик кыска вакыт эчендә канны оета», – дип белдерә.
Касәне урап алган елан сурәте — медицина тамгасы ибулып санала. Бик кечкенә дозаларда елан агуы күп чирләрне дәвалауда кулланыла. Россиядә «Гиппократ касәсе» билгесе 18 гасырдан кулланыла.
1898-1905 елларда француз галимнәре Кальмет һәм Физали эпохаль ачыш ясауга ирешәләр – елан агуына каршы дару уйлап табалар. Статистика мәгълүматлары буенча, дөньяда елына миллион тирәсе кешене елан чага. Дару уйлап табылганга кадәр шуларның 20 проценты үлә торган була. Хәзер исә әлеге антидот аркасында елан чагудан үлү очраклары нибары 3-4 процент тәшкил итә.
Елан агуын беренче мәртәбә медицинада куллана башлау искитмәле очраклы вакыйгага бәйле. 1908 елда АКШның Техас штатында эпилепсия белән чирле кешене елан чага. Шалтыравык елан чагуыннан соң бу кеше эпилепсиядән тулысынча терелә.
Перн-ле-Булонь
Перн-ле-Булонь — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Агуло
Агуло — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Карсак-Аяк
Карсак-Аяк — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Агуло
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Лоча
Кече Лоча — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Лоча елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Панорама-Вилледж (Техас)
Панорама-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Панорама-Вилледж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навалака
Навалака (Навалака ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Пераброддзе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Известия Казанского губернского союза сельских хозяев (гәҗит)
Известия Казанского губернского союза сельских хозяев — атналык гәҗит. 1917 елның июненнән 1918 елның 21 февраленә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 28 саны чыга.
Дзержонзна (Лодзь воеводалыгы)
Дзержонзна  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мала Слевиця
Мала Слевиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адайнш
Адайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ла-Трините (Савойя)
Ла-Трините (La Trinité) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,88 км².
Нәдувере
Нәдувере (Näduvere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Ыджыд-Сандивейшор
Ыджыд-Сандивейшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының сул ярыннан 255 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Шошанай (авыл)
Шошанай (Шошанай) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Буди-Волински
Буди-Волински — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шошанай (авыл)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ыджыд-Сандивейшор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зарэчаны
Зарэчаны (Зарэчаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Семень-Наджечни
Семень-Наджечни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Важкуръя
Важкуръя (Важкуръя) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Важкуръя климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Буранбай (мәгънәләр)
Буранбай — кеше исеме.
Арыслан-Әмәкәч
Арыслан-Әмәкәч — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
Жарновець (Диңгез буе воеводалыгы)
Жарновець  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Арыслан-Әмәкәч
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
Жарновець (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дересөкү (Инеболу)
Дересөкү (Deresökü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
VPS54
VPS54 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Туса
Туса (Туҫа, Тойси) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 812 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
NGC 6952
NGC 6952 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(201) Пенелопа
(201) Пенелопа  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вилараспа (Виченца)
Географиясе
Вилараспа Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Навалоки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Kulikovo suğışı
Kulikovo suğışı - 1380 yılnıñ 21. Sentäbrendä Urıslar belän Mamay ğäskärläre arasında Kulikovo qırında bulğan suğış. 14. yözneñ 60.-80. yılları Altın Urda eçke ızğış çorı bulğan. Ber fiker buyınça, Mamay xan belän Vladimir kenäze dä aldan ber-bese belän üzäk xakimiätkä qarşı berläşä, häm annarı alar arasında nizağ çığa. Kulikovo orışı – menä şuşı ike aradağı nizağ nigezendä bulğan suğış. Arxeologlar Kulikovo suğışı bulğan Tın yılğası yarlarında qazu eşläre alıp bardılar. Läkin alar anda bernindi zur suğış ezlären tapmadılar. Anda barı tik xäzerge könnärdä yasap quyılğan ber häykäl genä bar. Urıs tarixçıları fikere buyınça isä, bu suğış Rusiä däwlätçelege üseşendä iskitkeç zur röl uynıy.
Мала Стара Вас
Мала Стара Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адехе
Адехе — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Карсак-де-Гюрсон
Карсак-де-Гюрсон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Лавильдьё
Лавильдьё — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Голли (Орегон)
Географиясе
Голли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адауфе
Географиясе
Мәйданы —.
Зейтинбели (Юмурталык)
Зейтинбели (Zeytinbeli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юмурталык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пиан-ле-Гюин
Пиан-ле-Гюин — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
VPS72
VPS72 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Семень-Рови
Семень-Рови — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наһа (Рәпина)
Наһа (Naha) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Опатица
Опатица — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенбрук (Пенсильвания)
Пенбрук  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Известия Казанского института сельского хозяйства и лесоводства (журнал)
Известия Казанского института сельского хозяйства и лесоводства — фәнни журнал. 1925-1930 елларда Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Шошкалы (Акмола өлкәсе)
Шошкалы (Шошқалы) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вичуга
Вичуга (Вичуга) — Россия шәһәре, Иваново өлкәсенең Вичуга районы административ үзәге.
Халык саны — 37 609 кеше (2010).
География
Шәһәр Югары Идел буенда, Ивановодан 73 километр төньяк-көнбатыштарак урнашкан. Төньяк тимер юлының Вичуга станциясе.
Тарих
Вичуга шәһәре 1925 елда өч дистә торак пунктларның (19 бистә, 5 сәнәгый зона, бер сала һәм 5 авыл) берләштерү юлы белән пәйда булган. Шәһәр исеме Вичуга станциясенең исеме буенча (станция исеме, үз чиратта, Вичуга авылы исеменнән килеп чыккан, хәзерге Иске Вичуга). 1926 елдан Вичуга районы үзәге булып тора.
Икътисад
Вичуга — текстиль сәнәгатенең эре үзәге.
Машиналар төзү заводы, агач эшкәртү заводы.
Дзерлин
Дзерлин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мала Стрмиця
Мала Стрмиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Жарновска
Жарновска — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Навароцце
Навароцце (Навароцце ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ажилде
Ажилде — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Парадайз (Техас)
Парадайз  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Парадайз шәһәре  елда нигезләнгән.
Зарэчка (Навагрудский районы)
Зарэчка  (Зарэчка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Буди-Гарлински
Буди-Гарлински — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Семйони (Подлясье воеводалыгы)
Семйони  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Киевская (Фили юлы метро станциясе)
«Киевская» метро станциясе (станция метро «Киевская») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Семйони (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буди-Вольски (Мазовия воеводалыгы)
Буди-Вольски  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Киевская (Фили юлы метро станциясе)
Архитекторалар - Д. Н. Чечулин.
Станция 1937 елның 20 март көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Дорогомилово районнарында урнашкан.
Известия Казанского округа путей сообщения (гәҗит)
Известия Казанского округа путей сообщения — гәҗит. 1914 елның 29 апреленнән 1916 елга кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Деретепе (Арач)
Деретепе (Deretepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Алахеро
Алахеро — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галиәхмәр
Галиәхмәр (Ғәлиәхмәр) — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453748, — 80253810003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 124 кешенең яшәве мәгълүм.
Наһкьяла
Наһкьяла (Nahkjala) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Юнко-Вож (Лыа-Ю кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилараспа (Тревизо)
Вилараспа — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилараспа Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кастель (Дордонь)
Кастель — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
(271) Пентесилея
(271) Пентесилея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1887 елның 13 октябрендә Виктор Кнорре тарафыннан Берлин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Дзетшковице
Дзетшковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 6953
NGC 6953 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ла-Тюиль (Савойя)
Ла-Тюиль (La Thuile) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сент-Альбан-Лес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,26 км².
Искәрмәләр
Ла-Тюиль (Савойя)
VPS8
VPS8 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Мала Хубайниця
Мала Хубайниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лавьоль
Лавьоль — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Пием
Пием — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Наистевәлья
Наистевәлья (Naistevälja) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Известия Общества археологии, истории и этнографии при Казанском государственном университете (журнал)
Известия Общества археологии, истории и этнографии при Казанском государственном университете — фәнни журнал. Казан университеты каршындагы Археология, тарих һәм этнография җәмгыяте органы. 1878-1929 елларда Казан шәһәрендә рус телендә елга 3-6 тапкыр нәшер ителә.
Навасады (Чашницкий районы)
Навасады (Навасады ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Зарэчныя Батуки
Зарэчныя Батуки (Зарэчныя Батукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Людевит Гай
Людевит Гай ( хорв. Ljudevit Gaj; ;  , Крапина, -   , Загреб ) - Хорватия шагыйре, педагог, лингвист, иллиризм әдәбиятына нигез салучыларның берсе.
Биографиясе
Людевит Гай әдәби хорват теленә нигез салучыларның берсе. Кечкенәдән ул зур лингвистик сәләтләрен күрсәтә. 1826 елда ул Карловацедә туган шәһәренең тарихын латинча бастырып чыгара һәм шул ук елны китабының алманча тәрҗемәсен ясый һәм нәшер итә.
1830 елда Гай хорват теленең грамматикасын — «Хорват-славян орфографиясенең кыскача нигезе» («Kratka osnova hrvatsko-slavenskoga pravopisanja») төзи һәм бастыра. Моңа кадәр Хорватиядә җиде төрле орфография булса, алардан Гай бер серб теленә якын булган штокав диалектын сайлап ала (аның туган диалекты кайкав булса да).
Людевит Гай шәп журналист була. 1834 елда ул «Новине хорватске» газетасын, 1835 елда"Даница хрватска, славонска и далматинска" («Danicza horvatzka, slavonzka y dalmatinzka»)"Danicza horvatzka " әдәби журналын үз типографиясендә бастыра башлый. Аларның битләрендә Гай иллиризм лозунгы — Көньяк славяннар мәдәни бердәмлеге идеясен алга сөрә. Шуңа бәйле рәвештә, 1836 елда Гай үзенең газетасының исемен «Илирске народне новине» («Ilirske narodne novine») дип үзгәртә, ә журнал «Даница илирска» («Danica ilirska») дип атала башлый.
1840 елда Людевит Гай Россия империясе нә килеп, Санкт-Петербургта һәм Мәскәүдә була, бу Австриядә һәм Венгриядә аның сәяси ышанычлылыгы турында шикләр тудыра. Аларны бетерү өчен, Гай 1841 елда рәсми белдерү ясаса да, 1843 елда рәсми рәвештә «Иллиризм», «Иллир» терминнарын куллану тыела. Гай кабат газетасының һәм журналының исемнәрен үзгәртә.
1848 елда Людевит Гай Хорватия Корольлегенең азатлыгы өчен көрәштә актив катнаша.
1867 елда Гай Россиягә икенче тапкыр килә. Гомеренең азагында ул актив иҗтимагый эшчәнлектән читләшә.
Людевит Гайның XIX гасырда Мирогой зыяраты урнашкан җир кишәрлеге булган. Гай шунда җирләнгән.
Семихучи
Семихучи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Головниха (Воткинск сусаклагычы кушылдыгы)
Головниха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Воткинск сусаклагычының Головнихинский култыгына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ибрай (Северное районы)
Ибрай (Ибряево) — Ырынбур өлкәсенең Северный районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.
Ажуде
Географиясе
Мәйданы —.
Опетешть
Опетешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Жеженцин
Жеженцин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Опетешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зейтинбурну (Измит)
Зейтинбурну (Zeytinburnu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жеженцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Известия по Казанской епархии (журнал)
Известия по Казанской епархии — журнал. Казан руханилар академиясе, аннары Казан епархия шурасы органы. 1867 елның апреленнән 1919 елга кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Шошкалы (Павлодар өлкәсе)
Шошкалы (Шошқалы) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.