cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(12937) 3024 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3024 P-L» саналган.
Гарошкавка 2
Гарошкавка 2 (Гарошкаўка 2 ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Расова (коммуна)
Расова — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Пиннекл (Төньяк Каролина)
Пиннекл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дралини
Дралини — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хельбедюндорф
Хельбедюндорф (Helbedündorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алтероза
Алтероза — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Көнчыгыш Пяк-Яха
Көнчыгыш Пяк-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пяк-Яха елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дуанера ла Рока (Фоҗа)
Географиясе
Дуанера ла Рока Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5716) Pickard
(5716) Pickard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 17 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UH» саналган.
Лилиан Наврозашвили
Лилиан Наврозашвили, Лилиан Гурам кызы Наврозашвили (1974 елның 2 октябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) — Муса Җәлилнең оныгы. Санкт-Петербург яшь тамашачы театры актрисасы. «Күгәрченкәй» (Голубка) актёр җыры бәйгесе һәм «Җан авазы» (Крик души) актёр эшләре бәйгесе лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1974 елның 2 октябренда Казанда туган. Казанның 96 нчы санлы урта мәктәбен, 1 нче санлы музыка мәктәбендә фортепьяно сыйныфын, Казан театр училищесын (Чулпан Хаматовадан бер курс түбән), Санкт-Петербургта Ленинград дәүләт театр, музыка һәм кинематография институтын (ЛГИТМиК) (1993 елдан Санкт-Петербург дәүләт театр сәнгате академиясе (СПбГАТИ), 2014 елдан Россия дәүләт сәхнә сәнгате нституты (РГИСИ)) (Андрей  Толубеев курсы) тәмамлаган.
HD114690
HD114690 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Малоцин (Мазовия воеводалыгы)
Малоцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD114690
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Малоцин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карасу (Катунь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оушен-Шорс (Вашингтон)
Оушен-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оушен-Шорс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уичито (округ, Канзас)
Уичито — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лиота шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1862 км² тәшкил итә.
Бенчин (Люблин воеводалыгы)
Бенчин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ванкувер
Ванкувер (Vancouver) — Канаданың Британия Колумбиясе провинциясенең диңгез кыры буендагы порт шәһәре.
Ванкувер зурлыгы буенча Канаданың өченче шәһәре санала. Тын океан яр буена урнашкан калада 600 меңләп кеше яши. Ванкуверның төп халкы — инглиз-канадалылар. Уңайлы яшәү шартлары Көньяк-көнчыгыш Азия илләрендә яшәүчеләрне дә җәлеп иткән. Шәһәрдә Кытай кварталлары зур урын алып тора, монда Һоңкоңтан килгән байлар да үзенә яшәү урыны тапкан.
Ванкувер дөньяның биш иң матур шәһәре исемлегенә кертелгән. Яшәү мохите, табигать һәм климат шартлары кулай булу сәбәпле, 2001 елда ЮНЕСКО тарафыннан яшәү өчен иң уңайлы урын булып танылды. Ванкуверда һава торышы йомшак, аны океан климаты билгели. Җәй коры, калган вакытта явым-төшем күп. Кышкы температура уртача –8° С тан +3° С ка кадәр. Монда елга 11 тапкыр гына кар ява, бары тик өч көнендә генә аның калынлыгы 60 мм дан арта.
Тарихи белешмә
Ванкувер шәһәре рәсми рәвештә 1886 елда теркәлә. Аңа исемне Бөекбритания диңгез офицеры, шәһәргә нигез салынганчы 100 ел элек үк үлгән капитан Джордж Ванкувер хөрмәтенә кушалар. Ул моңа әлеге җирләрне тикшерүдәге казанышлары өчен лаек була. 1778 елда сәяхәтче Джеймс Кукның уңышсыз экспедициясендә катнаша, 1792 елда бу якларга тагын бер сәяхәт ясый һәм Канаданың әлеге өлеше белән Алясканың картасын төзи.
Кышкы Олимпиада
2010 елның 15 — 28 февраль көннәрендә Ванкувер үзендә XXI кышкы Олимпия уеннарын кабул итте.
Сен-Туа
Сен-Туа — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Айваҗык (Пынарбашы)
Айваҗык (Ayvacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Феер (Франция)
Феер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Дамирә Кузаева
Дамирә Кузаева (1948-1993) — татар театры артисты, Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге иясе, Татарстанның халык артисты.
Тәрҗемәи хәл
Дамирә Нәҗмиҗан кызы Кузаева 1948 елда Молотов өлкәсе Барда районының Төнгүк авылында туа. 1963 елда урта мәктәпне тәмамлый һәм 1964 елда Татарстанның Әлмәт татар драма театры труппасына эшкә килә. 1970 елда Казан театр училищесын тәмамлый.
Әлмәт театрында талантлы артистка төрле характердагы рольләрне башкара. 1976 елда Дамира Кузаевага Татарстанның атказанган артисткасы, 1986 елда Татарстанның халык артисткасы макталуы исеме бирелә. Артистка ТАССР Мәдәният министрлыгының Мактау грамоталары белән бүләкләнә.
Туфан Миңнуллинның “Ай булмаса – йолдыз бар” пьесасы буенча куелган спектакльдә Мәдинә ролен уйнаган өчен 1979 елда Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләгенә лаек була.
Сан-Хосе (Филипин)
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1969 елдан башлап йөртә.
Кинтанилья-де-ла-Мата
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сүз төркемнәре
Сүз төркемнәреннән исем, фигыль, сыйфат, рәвеш, сан, алмашлык һәм аваз ияртемнәре чынбарлыктагы предмет һәм эш-хәлләрне, аларның билгеләрен, санын белдерәләр . Бу сүзләрне үзара бәйләүдән сөйләм туа. Сөйләм оештырудагы рольләреннән чыгып, аларны мөстәкыйль мәгънәле сүзләр яки мөстәкыйль сүз төркемнәре дип атап йөртәләр. Бу сүзләр аерым сорау­га җавап бирәләр һәм җөмлә кисәге булып киләләр.
Ак, кызыл, сары — сыйфатлар. Бу сүзләр предмет һәм затның билгесен белдерәләр, гади, чагыштыру, артыклык һәм кимлек дәрәҗәсендә килә алалар.
Корела (кабилә)
Килеп чыгышы
Корелларның килеп чыгышының төрле версияләре бар. В.И. Равдоникас корелларның ата-бабалары Көнчыгыш Ладога буеннан килгән, дип саный. X. Киркинен корелада чудь һәм вепс кабиләләренең үзара хезмәттәшлеге продуктын күрә. .
Сүз төркемнәре
Бүген, озак, әкрен — рәвеш (сүз төркеме). Алар эш-хәлнең билгесен белдерәләр.
Корела (кабилә)
Килеп чыгышы
Д.В. Бубрих, шулай ук, корелларның ата-бабалары арасында весь кабиләсен атый.
Сүз төркемнәре
Бер, икенче, кырыклап — сан (сүз төркеме). Бу сүзләр предметларның санын белдерәләр.
Корела (кабилә)
Килеп чыгышы
Кайбер тикшеренүчеләр (К.А. Нордман, А. С. Жербин, И. П. Шаскольский) үзенчәлекле корела мәдәнияте инде безнең эраның I мең елларында ук булган дип саный.
Сүз төркемнәре
Бәйлек һәм теркәгечләр мөстәкыйль мәгънәле сүзләрне үзара бәйләү өчен хезмәт итәләр. Шуңа күрә аларны бәйләгеч сүзләр яки бәйләгеч сүз төркем­нәре дип атыйлар. Хәбәрлек сүз, ымлык һәм кисәкчәләр сөйләүче­нең чынбарлыкка мөнәсәбәтен — модальлек бел­дерәләр һәм модаль мәгънәле сүзләр яки модаль сүз төркемнәре дип аталалар.
Корела (кабилә)
Килеп чыгышы
VI гасырда саамнар яшәгән Карелия кичүенә көнбатыш Ингриядән емь күченгән, ә аннары IX гасырда аларга Ладоганың Көньяк (вепс) ярыннан күп санлы күченүчеләр кушылган, дигән фикерәр бар. .
Сүз төркемнәре
Болардан тыш, сүз төркемнәренә тагын алмашлык (мин, син, кем? нәрсә?), аваз ияртемнәре (чатыр-чотыр, даң-доң, ялт-йолт), бәйлек (кебек, белән, аша), теркәгеч (һәм, ләкин, чөнки), хәбәрлек сүз (юк, кирәк, тиеш), кисәкчә (гына, генә; ук, үк, нәкъ) һәм ымлык (уф, эх, и) керә.
Корела (кабилә)
Тарихы
X гасырдан (археологик мәгълүматлар буенча) Карел муентыгында Корела шәһәре (хәзер Приозерск) — корела торак пунктларының административ үзәге булган.
Сүз төркемнәре
Татар телендә барлыгы 12 сүз төркеме бар.
Корела (кабилә)
Тарихы
Корелның борынгы рус язма чыганакларында беренче тапкыр Новгородның 590нчы берестян грамотасында искә алына.
XII гасырда корела җирләрендә Новгород республикасының Обонежская пятина составында феодаль төзелеш урнаштырыла.
Корел елъязмаларда беренче тапкыр 1143 ел астында искә алына. Бу вакытта тарихчылар тарафыннан Карел муентыгында, Төньяк Ладога буенда урнаштырыла.
1227 елда Новгород кенәзе Ярослав Всеволодович кореланы чукындыруны башкара.
XIV гасырга кореланың аерым төркемнәре төньякта, Ак диңгездән (Төньяк Двина Тамагы) алып Ботник култыгына кадәр урнашкан була.
(12938) 4161 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4161 P-L» саналган.
Корела (кабилә)
Тарихы
XVI гасырның икенче өлешендә митрополит Макарий һәм Феодосий билгеләп үткәнчә, корелалар әлегә кадәр ике ышануны кулланалар, хәтта шаманнар яңа туган балаларга чукындырганчы ук исем атыйлар.
Сен-Лоран-сюр-Сон
Сен-Лоран-сюр-Сон (Saint-Laurent-sur-Saône) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.
Голянка (Кече Польша воеводалыгы)
Голянка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ферри (Аляска)
Ферри  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ферри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5717) Дамир
(5717) Дамир — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сарочына (Быхавский районы)
Сарочына  (Сарочына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Ерелма (Икиздере)
Ерелма (Yerelma) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Икиздере илчесенә караган бер авыл (köy).
Сарочына (Быхавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
McDonnell Douglas F-15 Eagle
Макдоннел-Дуглас F-15 «Игл» (McDonnell Douglas F-15 Eagle) — Американың истребитель очкычы.
Подгайска
Подгайска — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гарыздрычы
Гарыздрычы (Гарыздрычы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дрогобича
Дрогобича — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плезант-Гилл (Вилкс округы, Төньяк Каролина)
Плезант-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Плезант-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алтинополис
Алтинополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сып
Сып, Сеп — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирән елгасының сул ярыннан 95 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 61 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малоцице
Малоцице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бердище
Бердище — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палуз (Вашингтон)
Палуз  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палуз шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комсомольск (Иваново өлкәсе)
Комсомольск (Комсомольск) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (98,1%).
Малдыкасы (Урнар районы)
Малдыкасы (Малтикас Ялтӑра, Малдыкасы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 221 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Раст
Раст — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Тюрьян (Финистер)
Сен-Тюрьян — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Хельдрунген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрьски районы (Ырынбур өлкәсе)
Үктәбеpское районы (Үктәбеpсᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Үктәбеpское авылы.
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 71,4%, казакълар — 10,0%, татарлар — 9,9%, башкортлар — 3,3%, украиннар — 2,0%, әрмәннәр — 1,4%.
Административ бүленеш
Үктәбеpское районы cастaфына 15 авыл шурасы керә.
Әдәм (Кече Чирмешән кушылдыгы)
Әдәм (Адамка) — Татарстан территориясеннән ага торган тигезлек елга. Аксубай районы биләмәләрендә ага. Кече Чирмешән елгасына кушылып, аның сул кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Кече Чирмешән, елга бассейны — Олы Чирмешән.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча :
Характеристика
Әдәм елгасы Аксубай районы территориясеннән ага.
Бассейны: Кече Чирмешән / Олы Чирмешән / Куйбышев сусаклагычы / Идел / Каспий диңгезе.
Елга башы Иске Чуаш Әдәмсуы авылыннан Көньяк-Көнбатышка 4,6 чакрым, тамагы Иске Татар Әдәмсуы авылыннан Төньякка 4 чакрым ераклыкта урнашкан. Озынлыгы 21 км, бассейнының мәйданы 158 км².
Емелькино, Иске Чуаш Әдәмсуы, Иске Татар Әдәмсуы, Шомыртлы, Яңа Чуаш Әдәмсуы авыллары кырыеннан агып үтә.
Су ресурслары
Әдәм елгасының 0,4 км дан 6,6 км га кадәр озынлыктагы 5 кушылдыгы бар (Әдәм-Су, Сосновка һ.б.). Елга челтәренең тыгызлыгы 0,35 км/км². Күбесенчә кар сулары исәбенә туена (алар өлешенә 96% туры килә). Гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән үзенчәлекле. Елганың үрге агымы кибә.
Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 83 мм, ташу вакытындагы агым катламы 80 мм. Язгы ташу, гадәттә, март ахырында башлана. Елга ноябрь башында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллык чыгымы 0,011 м3/с.
Язын суы каты (3-6 мг-экв/л), кышын һәм җәен бик каты (9-12 мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын 100-200 мг/л, кышын һәм җәен 500-700 мг/л.
Елгада гомуми күләме 960 мең м3 булган буа бар. Су ресурслары сугару өчен файдаланыла.
Ерпули
Ерпули (Ерпули) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Айвазһаҗы (Девэли)
Айвазһаҗы (Ayvazhacı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ерпули
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Данао
Данао (Danao) — Филипиннең Себу правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Себу утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1961 елдан башлап йөртә.
Шипицина (Камышлов районы)
Шипицина (Шипицына) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Дугали ди Сото (Бреша)
Географиясе
Дугали ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кинтанилья-дель-Агуа-и-Тордуэлес
Кинтанилья-дель-Агуа-и-Тордуэлес — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каспа (Катунь кушылдыгы)
Каспа — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
(5718) 1983 PB
(5718) 1983 PB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Каспа (Катунь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5718) 1983 PB
Тарихы
1983 елның 4 августында Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 PB» саналган.
(12939) 4206 P-L
(12939) 4206 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4206 P-L» саналган.
Кабер ташы
Ташбилге, китабә (язулы кабер ташы), гүр ташы. Нократ якларында “башбата” яки “башмата” дип тә атыйлар. Пенза яклары сөйләшендә башказык сүзе теркәлгән. Тиз черемәсен өчен, башбатаны имән яки артыш агачыннан куганнар. Хәзерге вакытта кабер ташларын мәрмәрдән яки мәрмәр вагыннан әзерләп, аларга яза торган махсус остаханәләр бар. Борынгы Болгарда кабер ташлары язу махсус остаханәләрдә башкарылган. Ярдәмчеләре тарафыннан әзерләнгән ташка язучы оста эшен аңа юл сызыклары төшерүдән башлаган. Бу сызыкларның эзләрен әле хәзер дә борынгы кабер ташларында күрергә мөмкин.
Гомжиска
Гомжиска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарэлки
Гарэлки (Гарэлкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.
Сарочына (Крычавский районы)
Сарочына  (Сарочына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Алтинью
Алтинью — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Плейн-Въю (Төньяк Каролина)
Плейн-Въю  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сен-Леже (Шаранта)
Сен-Леже — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Плейн-Въю (Төньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уобонси (округ, Канзас)
Уобонси — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Алма шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1886 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2072 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Уобонси (округ, Канзас)
Еркозлу (Ташова)
Еркозлу (Yerkozlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (köy).
Дрогомисль
Дрогомисль — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD114696
HD114696 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бережниця (Грубешивский повяты)
Бережниця  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кагыйдә
Кагыйдә - нигез, төп шарт; тәртип; принцип, фундамент.
Сен-Фреган
Сен-Фреган — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Хельмсдорф (Айхсфельд)
Хельмсдорф (Helmsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Югары Чаллы
Югары Чаллы — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Хельмсдорф (Айхсфельд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Чаллы
Халык саны — 711 тирәсендә. Почта индексы — 423558.
Тарих
1724 елда нигезләнгән.
Түбән Кама ягы Югары Чаллы (Чаллыбаш) мәчете манарасын (1963 ел) Мөҗип Халиков, Хатыйп, авыл советы рәисе Гыйльмулла Кәлимуллин кисә. Мөҗипнең тора-бара акылы зәгыйфьләнә, анасын үтерә, аннан соң үзе асылына.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
(5719) Кризик
(5719) Кризик — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 7 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 RX» саналган.
(12940) 4588 P-L
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4588 P-L» саналган.
Айвазпынары (Гөлҗүк)
Айвазпынары (Ayvazpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пасифик (Вашингтон)
Пасифик  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Фишгук (Аляска)
Фишгук  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пасифик (Вашингтон)
Тарихы
Пасифик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фишгук (Аляска)
Географиясе
Фишгук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Береза (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рафаил Фатыйхов
Рафаил Фатыйхов — Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Оренбур татар дәүләт драма театрының артисты, Россиянең атказанган артисты.
Урта белемне Рафаил Фатыйхов Оренбурда ала, аннары соң ул Санкт-Петербургда театр, музыка һәм кинематография дәүләт институтының актерлар бүлеген тәмамлый.
1973—1990 елларда ул Оренбур филармониясе каршындагы татар драма коллективында артист булып эшли. Бу елларда ул 30дан артык рольләр башкара, сәхнәдә 10 артык спектакль куя.
1991 елдан бирле Рафаил — Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Оренбур татар дәүләт драма театрында әйдәп баручы актер. Бу театрда гына да ул 40 артык роль уйнады.
Артист 2010 елда вафат була. Сәхнә остасы Оренбурның мөселман зиратында җирләнә.
Кинтанилья-дель-Коко
Кинтанилья-дель-Коко — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малошево (Мазовия воеводалыгы)
Малошево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дуге (Удине)
Дуге — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сыра (Сылва кушылдыгы)
Сыра — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сөлил елгасының сул ярыннан 167 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Вэбарка-Яха
Вэбарка-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тазов борыны урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алтония
Алтония — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Подгорани
Подгорани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Казан бистәсе (Әстерхан)
XVIII гасыр башында Әстерхан шәһәрендә Казан якларыннан күчеп килгән татарлар яшәгән мәхәллә. 1702 елда бистәдә 200 Казан татары исәпләнгән. XIX гасырның 30 елларында Әстерхан губернасында яшәүче барлык татарларның 1/5 өлешен Урта Идел буйларыннан (Казан, Пенза, Түбән Новгород, Тамбов якларыннан) күчеп килүчеләр тәшкил иткән.
Подгорани
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сасновая (Бабруйский районы)
Сасновая  (Сасновая ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фен (Сомма)
Фен — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сантьяго (Филипин)
Сантьяго (Santiago) — Филипиннең Исабела пpаʙинсəсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1994 елдан башлап йөртә.
Горенице
Горенице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рафайла
Рафайла — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Портерс-Нек (Төньяк Каролина)
Портерс-Нек  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Портерс-Нек халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаславшчына
Гаславшчына (Гаслаўшчына ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Приволжск
Приволжск (Приволжск) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1925 елдан, шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,5%).
Төньяк Ладога буе
Регион үзенчәлекле, чиктәш территорияләрдән аермалы ландшафтларга ия (аерым алганда, Ладога күленең шхер районын үз эченә ала) һәм уникаль тарихи язмышка ия. Үзенең көньяк-көнбатыш күршесе - Карелия муентыгыннан аермалы буларак, Төньяк Ладога буе, нигездә, Карелиянең борынгы топонимикасын саклый, гәрчә ул финнизация һәм славянлашуга дучар булса да.
Тарихы
Төньяк Ладога буе Карел муентыгы белән берлектә корел кабиләсенең борынгы территориясе буларак танылган. Нәкъ менә шуннан, үзенең төп территориясеннән борынгы корелалар төньяк юнәлештә Лапландиягә һәм хәзерге Карелиягә күченгән. Биредә шулай ук урта гасырдагы борынгы карелалар саклау корылмаларының иң борынгы комплексы урнашкан, аның иң танылган корылмалары Коркеки (Линнаямяки тавы) һәм Сортавал (Паасо шәһәре) торак пунктлары тирәсендә урнашкан.
1323 елгы Ореховецк килешүе буенча Бөек Новгород белән Швед Корольлеге арасында Корель җире территориясе бүленгәннән соң, төньяк Приладье Новгородка китә. Төбәк территориясендә Корел җире (XV гасыр азагыннан — Корел өязе) Водь пятинасы (Кирьяж, Сердоболь, Иломан, Соломенский) урнашкан.
XVII гасырдан Төньяк Приладожье Швед Корольлегенә күчә һәм йөз елга Кексгольмның бер өлешенә әверелә. Бу вакыт эчендә православ карел халкы тулысынча диярлек төбәктән китә, ә аның урынына финн-лютераннар килә. Регион үзенең этник һәм дини үзенчәлеген югалта.
Төньяк сугыш тәмамланганнан соң, Приладожье, башка Швед биләмәләре белән бергә, янә Россиягә күчә, анда башта турыдан-туры Россия империясе составында, ә 1811 елдан башлап-Финляндия империясенең бөек кенәзлеге составында Выборг губернасының бер өлешенә әверелә. 1917 елда Финляндия бәйсезлек ала, һәм Төньяк Ладога буе Совет Россиясе өчен чит ил территориясенә әверелә. Бу үзгәрешләр төбәк халкының этник һәм дини составына йогынты ясамый.
Кышкы сугыш вакытында СССРга киткән Төньяк Ладогабуеның фин халкы Финляндиягә эвакуацияләнә. 1942 елда, 1944-1944 елларда совет-фин сугышы вакытында әлеге территорияләрне оккупацияләгәннән соң, фин халкы вакытлыча кайта, ә 1944 елда, совет гаскәрләре территориясен азат иткәннән соң, Финляндиягә китә. Шул вакыттан башлап төбәк халкын РСФСР районнарыннан һәм башка Союз Республикаларыннан күчеп килүчеләр тәшкил итә.
Уоллес (округ, Канзас)
Уоллес — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шарон-Спрингс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1859 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2367 км² тәшкил итә.
Дронёвице
Дронёвице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Еварзек
Сент-Еварзек — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Еркөй (Еркөй)
Еркөй (Yerköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Каянча (Катунь кушылдыгы)
Каянча — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5720) Галуивер
(5720) Галуивер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 29 мартында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 FN» саналган.
Березувка (Люблин воеводалыгы)
Березувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малошивка
Малошивка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хемлебен
Хемлебен (Hemleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паско (Вашингтон)
Паско  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Паско шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айвакөй (Нилүфер)
Айвакөй (Ayvaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ерши (Оричи районы)
Ерши (Ерши) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кинтанилья-Сан-Гарсия
Кинтанилья-Сан-Гарсия — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12941) 4638 P-L
(12941) 4638 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сен-Леже-Трие
Сен-Леже-Трие (Saint-Léger-Triey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Понтайе-сюр-Сон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,77 км².
Флет (Аляска)
Флет  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Флет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сасновы (Асиповицкий районы)
Сасновы  (Сасновы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Городок-над-Дунайцем
Городок-над-Дунайцем — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алту-Алегри (Риу-Гранди-ду-Сул)
Алту-Алегри  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Малдыкасы (Чабаксар районы)
Малдыкасы (Малтикас, Малдыкасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
(5721) 1984 SO5
(5721) 1984 SO5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бересць
Бересць — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дрохлин (Силезия воеводалыгы)
Дрохлин  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каядиби (Феке)
Каядиби (Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Поттерс-Гилл (Төньяк Каролина)
Поттерс-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Поттерс-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кокша (Катунь кушылдыгы)
Кокша — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Катунь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рачу (коммуна)
Рачу — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гасцилавичы (Ляхавицкий районы)
Гасцилавичы  (Гасцілавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ырынбур районы
Ырынбур районы (Оренбургсᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Подгорани (Нитра)
Подгорани  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Ырынбур районы
Административ үзәк — Ырынбур шәһәре.
Подгорани (Нитра)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ырынбур районы
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 75,8%, казакълар — 11,8%, татарлар — 4,5%, украиннар — 2,4%.
Административ бүленеш
Ырынбур районы cастaфына 31 авыл шурасы керә.
Ферриер (Сомма)
Ферриер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сент-Елуа (Финистер)
Сент-Елуа — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Вэнто-Се
Вэнто-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вэн-Яха елгасының уң ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татарка (Бабка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Еркую (Ылгаз)
Еркую (Yerkuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Ылгаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Патерос (Вашингтон)
Патерос  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Патерос шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Брендоев
Владимир Егорович Брендоев (карелча Vladimir Jegorovitš Brendojev; (06.09.1931 - 24.10.1990) - карел шагыйре һәм язучысы.
Биографиясе
Ул хәзерге вакытта Карелиянең Олонец районының Самбатукса авылы составына керә торган Бережная авылында 1931 елның 6 сентябрендә крестьян гаиләсендә туа. Аның әтисе Егор Семенович Брендоев Карелиядә коллективлаштыру башлангач, гаиләсе белән Петергофка күчеп килә, анда столяр булып эшли, ә Бөек Ватан сугышы башланганда фронтка китә. Әнисе Мария Ивановна, балалары белән бергә, Олонецк районы Мегрегасы янындагы Сюрья авылына күчеп, Карелиягә кайта. Бөек Ватан сугышы елларында, Владимир оккупацияләнгән фин гаскәрләре территориясендә, фин мәктәбенә йөри, анда фин телен үзләштерә. Шул ук вакытта гаиләдә һәм җирле халык белән аралашу туган ливвик диалектында бара.
Әтисе фронттан кайткач, гаилә Куйтеж авылына күчеп китә. 1949 елда Владимир җиденче сыйныфны тәмамлый, күпмедер вакыт Куйтеж промкомбинатында Бондарь булып эшли, авыл хуҗалыгы техникумына укырга керергә, агроном булырга хыяллана. Әмма, элеккеге «диңгез аучысы» рейс катеры бортында капитан, узган ел диңгезче — тын океанец, аңа флотка керергә киңәш итә.
Беломорск балык промыселы мореход мәктәбенә укырга керә. Өч елдан соң диплом ала, аннары егерме ел дәвамында Беломорск базасының балыкчылык судноларында матрос, боцман, штурман, 1972 елда Каррыбводның балык саклау судносы капитаны була.
1981 елда язучылар берлегенә кабул ителә.
1983 елда В.Е. Брендоев сәламәтлеге буенча флотны калдыра, шуннан соң бер елга якын РФА Карелия фәнни үзәгенең Тел, әдәбият һәм тарих институтында эшли, күпмедер вакыт Карелия Язучылар берлегенең Әдәби фонды вәкиле вазыйфаларын башкара.
1986 елда пенсиягә чыга һәм Петрозаводскидан Олонецка күчә. 1990 елның 24 октябрендә Олонецта вафат була.
(12942) 6054 P-L
(12942) 6054 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6054 P-L» саналган.
Сасновка 1
Сасновка 1 (Сасноўка 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD114697
HD114697 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.