cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD18252
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Фазыл Искәндәр
Фазыл Искәндәр, Фазыл Абдул улы Искәндәр, (Фазиль Абдул-иҧа Искандер, Фазиль Искандер (1929 елның 6 марты, Абхазия ССР, Сухуми — 2016 елның 31 июле, Мәскәү, Переделкино) — абхаз милләтеннән, әсәрләрен рус телендә иҗат итүче совет һәм РФ язучысы. Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәүләт премиясе (1989), РФ дәүләт премияләре (1994, 2013) лауреаты.
Искәндәр
Искәндәр — фамилия, шулай ук сәхнә псевдонимы. «Искәндәр» кеше исеменнән ясалган.
Фазыл Искәндәр
Тәрҗемәи хәле
1929 елның 6 мартында Абхазия ССР Сухуми шәһәрендә туган. Әтисе Абдулны —Иран чыгышлы кирпеч заводы хуҗасын — 1938 елда Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦедан сөргәч, абхаз милләтле әнисенең туганнарында – Чегем авылында үсә. Рус мәктәбен алтын медальгә тәмамлагач, Мәскәүгә китапханә институтына укырга керә. 3 курс укыгач, А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтына күчә һәм аны тәмамлый (1954).
Казе Борет (Тревизо)
Казе Борет — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Фазыл Искәндәр
Иҗаты
Беренче шигырьләре «Тау сукмаклары» (Горные торпы) китабында (Сухуми, 1957),  «Юность» (Мәскәү) журналында басыла. 1962 елдан проза әсәрләре яза башлый. 1966 елда «Новый мир» журналында басылган «Кәҗәүгез йолдызлыгы» (Созвездие Козлотура) повесте танылу китерә.
Казе Борет (Тревизо)
Географиясе
Казе Борет Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Фазыл Искәндәр
Иҗаты
«Чегемнан Сандро» (Сандро из Чегема) роман-эпопеясын, «Чикның балачагы» (Детство Чика) эпосын, «Кроликлар һәм буар еланнар» (Кролики и удавы) повестен, «Россия турында уйлаучы һәм америкалы» (Думающий о России и американец) эссесын язган. «Кеше һәм аның тирә-ягы» (Человек и его окрестности), «Мәктәп вальсы, яки Оятның көче» (Школьный вальс, или Энергия стыда), «Шагыйрь» (Поэт), «Кеше кую урыны» (Стоянка человека), «Софичка» повестьлары, «Гераклның унөченче батырлыгы» (Тринадцатый подвиг Геракла), «Башлану» (Начало), «Әтәч» (Петух), «Диңгез турында хикәя» (Рассказ о море), «Бабакай» (Дедушка) хикәяләре һ.б. әсәрләре игътибарга лаек.
Казе Борет (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фазыл Искәндәр
Иҗаты
Әсәрләре «Литературная Абхазия», «Новый мир», «Неделя» басмаларында дөнья күрә. «Метрополь» бәйсез әлманахында «Зур сексның бәләкәй гиганты» (Маленький гигант большого секса) повесте басыла. Күп кенә әсәрләре буенча фильмнар төшерелгән.
Гаиләсе
Хатыны Антонина Хлебникова, шагыйрә.
Раги-Илецки
Раги-Илецки (Рагі-Ілецкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нгелаванг
Нгелаванг Индонезиядә, Балида Һинд дине тарафдарлары тарафыннан башкарылган ритуал. Нгелаванг Баронг Бангкунг белән балалар төркеме тарафыннан гамелан аккомпанементына авыл тирәли йөреш ясап башкарыла. Нгелаванг Балида Галунган бәйрәмендә һәм Һари Райя Кунинганны бәйрәм иткәндә традиция. Нгелаван капкалардан (ишекләрдән) алып барыла, аның мәгънәсе йорттан йортка кадәр һәм авылдан авылга кадәр (баронг дуңгыз сынын) алып бару. Бу традициянең максаты халыкны явыз рухлардан арыну өчен һәм рухлар (бһута кала) китереп чыгарган авыру киреп чыгулардан саклау өчен. Нгелаванг булганда йорт хуҗасы акчаны һатуран итеп тәэмин итә.
Тарихы
Нгелаванг риваять Алиһә Улун Данудан килеп чыккан, ул үз алыпбикәгә әверелеп авыл кешеләренә явыз рухлар белән ярдәм итә. Бу ритуал изге ритуал булып, әгәр дә баронг каурыйлар төшереп калдырса, кеше аны җыя һәм алкышлы объект итә. Хәзерге вакытта, Нгелаванг балалар өчен сәнгать манзарасы булып тора.
Геннадий Герасимов
Геннади Герасимов (Геннадий Иванович Герасимов,, — , ) — СССР һәм РФ дипломаты, журналист, РСФСРның атказанган мәдәният эшлеклесе, СССРнең һәм РФның Португалиядәге илчесе (1990-1993).
Санта-Рита-ди-Касия (Баия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нигяр ханым
Нигяр ханым (тур. Nigâr Hanım, ғосман. نگار خانم; 1856, Истанбул, — 1 апрель, 1918, Истанбул) — госман шагыйрәсе һәм язучысы.
Биографиясе
Гуманитар эшмәкәрлеге өчен ул солтан Габдел Хәмиттән II дәрәҗә Шәфкатьлелек орденын ала.
Гомеренең соңгы елларында, авыру сәбәпле, кеше арасына сирәк чыга, бикләнеп өйдә утыруны хуп күрә. Нигяр ханым Истанбулда 1918 елның 1 апрелендә вафат була.
Шәхси тормышы
Атасы аны ундүрт яшендә кияүгә бирә, әммә берничә елдан соң никах таркала, һәм алар аерылыша. Нигярнең Салих Керамет улы булуы билгеле. Ул Госман империясенең соңгы хәлифе Габдел-Мәҗит Икенченең балаларын укыта. Госманнар династиясе әгъзаларын илдән куу турында 1924 елның 3 мартында 431 нче санлы канун чыкканнан соң Салих Керамет Габдел Мәҗит белән бергә Төркиядән чыгып китә.
Үз дәвере өчен Нигяр ханым җәмгыяттә билгеле шәхес була. Шагыйрә карьерасыннан тыш, аның яшәү рәвеше җәмгыяткә һәм XIX гасыр азагында — XX гасыр башында хатын-кызларның киләчәк тормышына зур йогынты ясый. Ул, феминистка булмавына карамастан, хатын-кызлар хокуклары турындагы карашлары үз заманыннан шактый алда бара.
Библиографиясе
Шигырьлардан тыш Нигяр ханым берничә чәчмә әсәр яза һәм тәрҗемәләр белән шөгыльләнә.
Аның төп эшләренең исемлеге:
Шигърият:
Пьесасы:
Мемуарлары:
Гейзел (Кентукки)
Тарихы
Гейзел шәһәре  елда нигезләнгән.
Юзефув (Минский повяты)
Юзефув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боят (Агҗабәди)
Боят  (Boyat ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Яневице
Яневице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухая Рельня (Живая Рельня кушылдыгы)
Сухая Рельня  — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Жилая Рельня елгасының сул ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Батаккөй (Акъязы)
Батаккөй (Batakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чат (Татарстан)
Чат — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Щециново
Щециново (Szczecinowo) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маршастель (Лозер)
Маршастель — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Марк Герасимов
Марк Герасимов (Марк Нестерович Герасимов,, — , ) — керәстиян, Казан губернасыннан РИнең 1 нче Дәүләт думасы депутаты.
Пунхин
Пунхин — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чептура-де-Жос
Чептура-де-Жос — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16636) 1993 QP
(16636) 1993 QP — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 23 августында Элеанора Хелин, Кеннет Лоуренс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QP» саналган.
Бермерен (Мозель)
Бермерен (Bermering) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Искәрмәләр
Бермерен (Мозель)
Зульцхайм (Түбән Франкония)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Рита-ди-Минас
Санта-Рита-ди-Минас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Рагинь
Рагинь (Рагінь ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карбасан (Хисарҗык)
Карбасан (Karbasan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Хисарҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Юзин (Соколовский повяты)
Юзин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беттон
Беттон — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
(9086) 1995 SA3
(9086) 1995 SA3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 20 сентябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SA3» саналган.
Янково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Янково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ножига
Ножига — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вига елгасының сул ярыннан 87 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16637) 1993 QP2
(16637) 1993 QP2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QP2» саналган.
Михаил Герасимов
Михаил Герасимов (Микал Стапанын эргыжы Герасимов,, — , ) — чирмеш телендә иҗат иткән язучы, Хезмәт Каһарманы (1924).
Пуэбла-де-Тривес
Пуэбла-де-Тривес — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шерман (Кларк, Висконсин)
Шерман  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мермери (Сур)
Мермери (Mermeri) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Щибали-Гижицки
Щибали-Гижицки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дэвид Юм
Дэвид Юм исеме Айдагы бер кратерга бирелә.
Гринвилл (Калифорния)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гринвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зурберг
Зурберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баткын (Малкара)
Баткын (Batkın) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Синярка (елга)
Синярка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Кизнер районы биләмәләрендә ага. Елга  Люга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Синярка
Сибукава
Сибукава — Япония дәүләтенең Гумма префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сибукава шәһәре 2006 елның 20 февралендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 86134 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 358 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 240.42 км² тәшкил итә.
Чәчкә
Почта индексы — 422218.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Сухая Рельня (Медведица кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Вандышевка
Вандышевка (Вандышевка) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (11%), казахлар (4%).
Казе Борзато (Тревизо)
Казе Борзато — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Борзато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валерий Гергиев
Валери Гергиев (Гергиты Валери,, — , ) — Россия дирижеры, Мария театрының сәнгать җитәкчесе һәм генераль директоры, Лондон (2007-2015) һәм Мүнхен симфония әркистерләренең баш дирижеры, Бөтенрусия хор җәмгыяте рәисе, РФ Хезмәт каһарманы (2013), РФның атказанган әртисе (1993), РФ дәүләт премиясе лауреаты (1993, 1998, 2016).
Санта-Рита-ду-Арагуая
Санта-Рита-ду-Арагуая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Радзеева (авыл)
Радзеева  (Радзеева ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD182532
HD182532 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Герман (Вейнберг)
Герман (Александр Адамович Вейнберг,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Масальск (1926-1929), Бөгелмә (1929-1930), Алматы (1930-1932) епискобы.
Бешерель
Бешерель — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Гемейлиел (Кентукки)
Гемейлиел  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гемейлиел шәһәре  елда нигезләнгән.
Яновець (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Яновець  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юзин (Сохачевский повяты)
Юзин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бер-сюр-Мозель
Бер-сюр-Мозель (Berg-sur-Moselle) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,91 км².
Искәрмәләр
Бер-сюр-Мозель
Майский (Яраң районы)
Майский (Майский) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Чептура-де-Сус
Чептура-де-Сус — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуэнтедева
Пуэнтедева — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зюнхинг
Зюнхинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16638) 1993 QN3
(16638) 1993 QN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QN3» саналган.
(9087) Neff
(9087) Neff — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 29 сентябрендә Клеть тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SN3» саналган.
Радзеева (посёлок)
Радзеева  (Радзеева ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Юзинек (Плоцкий повяты)
Юзинек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Щибали-Орловски
Щибали-Орловски (Szczybały Orłowskie) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грингорн (Калифорния)
Грингорн  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Грингорн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16639) 1993 QD4
(16639) 1993 QD4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QD4» саналган.
Япониядә ислам
Япониядә ислам (日本のイスラム社会) — Япония территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Япония халкының (126 млн 476 мең кеше) 0,10 % ы (185 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам Япониядә тарафдарларының саны буенча азчылык дине санала. Япония мөселманнары — сөнниләр, әхмәдияләр. Бүген Япония мөселманнары, нигездә, иммигрантлар җәмгыятеннән, шулай ук зур булмаган этник японнар җәмгыятеннән тора.
Тарих
Дөньяның күп кенә башка илләреннән аермалы буларак, Япония халкы бер төрле, этник японнар илдәге халык санының 98,5 % ын тәшкил итә. Моннан тыш, биредә бик күп булмаган, нигездә, Корея, Кытай, Перу һәм Бразилиядән килгән чит ил эшчеләре бар.
Япониянең 2008—2009 еллардагы премьер-министры Японияне «бер милләт, бер цивилизация, бер тел, бер мәдәният һәм бер раса» буларак сурәтләгән.
1868—1889 еллардагы Мэйдзи яңарышына кадәр халыкара изоляция сәясәте алып барган Япония дәүләте ислам белән таныш булмый. Көнбатыш Европа дәүләтләре басымы астында 1873 елда башка диннәрне тыю кануны юкка чыгарыла.
Япониядә ислам
Япониядә ислам тарихы, башка күрше илләр белән чагыштырганда, чагыштырмача кыска. Ислам — Япониядә азчылыктагы иң кечкенә конфессияләрнең берсе. XIX гасырга кадәр Япониягә мөселманнар сирәк килеп чыккан.
820–912 елларда яшәгән Иран чыгышлы мөселман география белгече Ибн Хөрдәдбәкнең «Китаб әл-мәсәлик вә-мәмәлик» (Юллар һәм илләр китабы) китабында Япония Кытайдан көнчыгышта ятучы дип телгә алынган.
Мәхмүд Кашгарый XI гасыр атласында Бөек Ефәк юлының көнчыгыш өлешендәге һәм Япониянең коры җир маршрутларын күрсәтә.
Чыңгызханның оныгы Хубилай, зур флот төзеп, ике тапкыр: 1274 һәм 1281 елларда Японияне яулап алу омтылышлары ясаган, ләкин алар уңышсыз тәмамланган.
адмиралы мөселман Чжэн Хэ (1371—1435) үзенең җиде диңгез сәяхәтендә Япония кул астындагы утрауларга да туктаган.
1555 елда гарәп вәгазьчесенең японнарны исламга өндәве турында аны үз корабларына утырткан Португалия диңгезчеләре язып калдырган.
XIX гасыр ахырында мөселманнар белән беренче элемтәләр Британия һәм Голландия корабларында хезмәт иткән Индонезия диңгезчеләре белән булган.
1870-еллар ахырында Мөхәммәднең биографиясе япон теленә тәрҗемә ителә.
1890 елда Госманлы империясе солтаны элемтәләрне ныгытыр өчен Япониягә «Эртугрул» корабын җибәрә, ләкин кайтканда кораб һәлакәткә очрый.
XX гасыр башы
Япониядәге беренче мәчетләрне Россия империясеннән чыккан Казан татарлары төзегән. Мәчетләр 1935 елда Кобеда, 1937 елда Нагояда төзелгән. Япониягә төрки-мөселманнар, аларның зур күпчелеге татарлар була, XX гасыр башында гына, 1917 елгы Октябрь инкыйлабыннан соң, Ватандашлар сугышында Колчак гаскәре җиңелүгә дучар булгач, Себер, Урта Азия, Кытай аша киләләр. Казан татарлары, Габдеррәшит Ибраһим (1857-1944) һәм Габделхәй Корбангали (1889-1972) җитәкчелегендә, «Мәхәллә-и Исламийя» җәмгыяте төзиләр. 1928 елда Япония хөкүмәте татарларга мөселман балалары өчен мәктәп, мәчет һәм басмаханә төзергә рөхсәт бирә. 1935 елда мәктәп төзелеп бетә. Өч елдан, 1938 елның 12 маенда, Мәүлит бәйрәмендә, мәктәп янәшәсендә мәчет тә сафка баса. Гыйбадәтханәне тантаналы ачуда япон сәясәтчеләре һәм хәрби җитәкчеләр адмирал Огасавара Наганари һәм Тояма Мицуру катнаша.
Икенче бөтендөнья сугышында Япония Көньяк-Көнчыгыш Азиянең мөселманнар күп яшәгән утрауларында сугыш хәрәкәтләре алып барган. Әлеге мөселман хәрбиләре Япониягә дә килеп урнашкан.
1980-елларда илдә икътисади күтәрелеш чорында Япониягә күпчелеге мөселман илләреннән булган иммигрантлар килгән. Бүген кайбер Япония университетларында мөселман студентлар ассоциацияләре оешкан.
2016 елда Япония күбесе мөселман булган сыеныр урын сораучыларның 0,3 % ын кабул итә.
Мәчет
Токио җәмигъ мәчете — 1938 елның 12 маенда, Мәүлит бәйрәмендә ачылган. 1986 елда, җир тетрәүдән соң, Токио мәчетенең күп еллар дәвамында искергән-тузган бинасы сүтелә. Токионың төрки-мөселман берләшмәсе мәчет җирен, ул урында яңа мәчет бинасы торгызу шарты белән, Төркия Республикасына тапшыра. Төркиянең дин эшләре министры Мәхмәт Нури Йылмаз (tr) рәислегендә Токио җәмигъ мәчете  (Tokyo Camii Vakfı) оеша. Вакыф яңа мәчет төзү эшен 1998 елда башлый. Проектның авторы — Мөхәррәм Гыйльми Сеналып. 2000 елның 30 июнендә иске мәчет урынында сафка баскан яңа Җәмигъ мәчетендә беренче азан әйтелеп, беренче намаз укыла. Тантанада Төркия дәүләтенең хөкүмәт вәкилләре, шулай ук Төркиянең Япониядәге илчесе катнаша. Бинаны төзү өчен 1,5 млн иена тотыла.
Мернек (Һадим)
Мернек (Mernek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һадим илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баттал (Шеһиткамил)
Баттал (Battal) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шерман (Шебойган, Висконсин)
Шерман  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Герман (Кокел)
Герман (Кĕркури Ахванас ывӑлĕ Коккель,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Бөгелмә (1926-1927), Богырыслан (1927-1928), Кузнецк (1928-1930), Омск һәм Павлодар (1930-1931), Барнавыл (1931) һәм Благовещенск (1932-1935) епискобы.
Карбасты (Хизан)
Карбасты (Karbastı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Хизан илчесенә караган бер авыл (köy).
Санта-Рита-ду-Итуэту
Санта-Рита-ду-Итуэту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Таволожка (Медведица кушылдыгы)
Таволожка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының сул ярына тамагыннан 693 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бие (Иль һәм Вилен)
Бие — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Яново (Грифицкий повяты)
Яново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Борин (Падова)
Казе Борин — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Борин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Иберзе
Иберзе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бродина
Бродина — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Аннака
Аннака — Япония дәүләтенең Гумма префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аннака шәһәре 2006 елның 18 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 62270 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 225 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 276.34 км² тәшкил итә.
Райрис-де-Вейга
Райрис-де-Вейга — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маи Похари
Маи Похари Непалның Илам районында 2008 елның 28 октябрендә  Рамсар Конвенциясе дип танылган урын. Бу Һинд дине тарафдарлары өчен дә Буддачылык тарафдарлары өчен дә дини сәфәр кылу үзәге булып тора. Дымлы су тирәсендә күл зөбәрҗәт сулар белән 1 км га җем-җем итә һәм көймәләр эшли. Күлнең перифериясендә бакчачылык һәм мәдәни әһәмияткә ия Маипохари Ботаник Бакчасы бар, анда таш бакча, орхидеялар йорты, көнчыгыш Непалның төрле төбәкләреннән җыелган үсемлекләр һәм яшел йорт бар.
Герман (Садырев-Полев)
Герман (Григорий Фёдорович Садырев-Полев,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Казан һәм Зөя архиепискобы (1564-1567).
Маи Похари
Географиясе
Дымлы җир Һималай тау сыртларының якынча 2100 м биеклегендә урнашкан һәм якынча 90 м мәйданын биләп тора. Ул Илам, Непалдан якынча 15 км төньякта урнашкан. Дымлы җир туфрак ишелүенә күрә барлыкка китерелгән булган. Дымлы җирдә су чыганагы табигый чишмәләрдән һәм атмосфера явым-төшемнәрдән килеп чыккан. Ул биредә яшәүче кешеләр өчен төп төче су чыганагы булып тора.
Флора һәм фауна
Дымлы җирнең флорасы en:Schima, en:Castanopsis, лавр имәненнән (en:Quercus laurifolia) һәм en:epiphytic орхидеяларыннан тора. Су лилиясе, cone агачлары, рододендроннар, һәм үлән үсемлекләре шулай ук очрый. Фауна төрләренә ак төсле гриф, леопард мәчесе (Prionailurus bengalensis), Евразия камасы (Lutra Lutra), һәм эндемик чуар тау кәлтәсе (Japalura variegata) керә. Алтын балык (Carassius auratus) инвазиясе асаба фаунага төрлечә йогынты ясаган. Дымлы җирдә шулай ук 300 төр кош язылып куелган. Шулай ук әйләнә-тирә фаунага күпсанлы en:Chironomids төрләре керә.
Куркыныч янаулар
Дымлы җир каршылаган куркынычлар инвазив төрләр кертүгә, урман тирәлеге урынын алып торуга, дымлы җиргә алып баручы кеше йөри торган юлларда кеше торак пунктларына карый. Башка күренгән куркынычларга су бүлемендә чәй плантациясендә пестицидларны куллану һәм дымлы җирнең авышлыгында кардамон, букет чирәмен үстерү керә.
Саклау
Өлеш тотучылар һәм асаба кешеләр арасында саклап торуны тәэмин итү өчен чаралар күрелгән булган, аларга Үзеңне үзең тотыш коды, су сыйфатын һәм ачкыч төрләрне күзәтү, һәм экологик һәм иҗтимагый мәдәни тәгълимат нигезендә Менеджмент Планын оештыру керә. "Бу эш белән мәшгуль асаба җәмәгать агентлыкларыннан тыш, Илам Район Үсеше Комитеты, Урманнар департаменты, Милли Парклар һәм Табигать саклау департаменты, асаба студентларның асаба эко-клублар, асаба саклау үзәкләре һәм белгечләр эшли". Рамсар Кечкенә Грантлар Портфолиосы 2014 елда дымлы җирләрне һәм экосистема турында сөйләр өчен тәэмин ителә торган биотөрлелек саклау проекты эшләнгән булган, ул менеджмент планына кадәр үсеш алган һәм урында Җәмәгать Урман Кулланучы Төркемнәре белән мастер-класслар, менеджмент өчен сыйдырышлы биналар булдырып, постерларны һәм темага караган китапларны бастырып студентларны өйрәтеп һәм җәмәгатькә зиярәт кылып хезмәттәшлеккә эшли.
Гендерсон (Кентукки)
Гендерсон, Хендерсон — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гендерсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Порт-Луи
Порт-Луи́ (Француз телендә: Port-Louis; Пор-Луи дип атала []) — Маврикийның иң эре шәһәре, төп порты һәм башкаласы. Һинд Океаны буенда урнашкан.
Халык саны 156 720 кеше. (2010 ел бәяләмәсе буенча).
Тарихы
1635 елдан бирле шәһәр порт буларак мәгълүм булган. В 1735 елда французлар аны Маврикийның административ үзәге иткәннәр һәм ул Яхшы Өмет борынына баручы француз кораблары өчен әһәмиятле тәэмин итү портына әверелгән. Шәһәр "Порт-Луи" исемен Франция патшасы Людовик XV хөрмәтенә алган. Шәһәрнең беренче губернаторы булып француз дингезчесе Бертран Франсуа Маэ де Лабурдонне булган.
Климаты
Бөтен Маврикий кебек үк, Порт-Луи тропик климатына ия. Яңгырлар фасылы - декабрьдән апрельгә кадәр. Шәһәрдә ел буена зур температуралар аермасы була, июньнән октябрьгә кадәр 19-20 °C диапазонында тирбәлүче урта дәрәҗәләрдән, яңгырлырлы чорда термометр баганасы 30 °C-дан югарырак күтәрелә.
Мас-Сен-Шели
Мас-Сен-Шели — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Порт-Луи
Флора
Унтугызынчы гасыр башында Сент-Винсенттан Жан-Батист Бори Порт-Луи урамында күп үсемлекләр булуын билгеләп үткән, шулар арасында Achyranthes aspera, Amaranthus blitum, Amaranthus spinosus,Andropogon contortum, Boerhavia diffusa, Boerhavia erecta, Cassia foetida, Cleome pentaphylla, Cynosurus indicus. Шуңа өстәп утрауда Мексика аргемоны натурализацияләнгән булган, ә йортның төп урамнарына кара агач утыртылган булган. Натуралист шулай ук Порт-Луида Cassia fistula булуы турында язган, аны урамнарда һәм өй яннарында утыртканнар.
Радкав
Радкав (Радкаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Сипса
Сипса — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Мамадыш районы биләмәләрендә ага. Елга  Ошма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Порт-Луи
Халкы
Шәһәр халкы күбесенчә Һиндстаннан XIX гасырда килгән эшчеләр токымыннан тора. Моннан элек утрауда Британиялеләр һәм Французлар тарафыннан XVIII гасырда кертелгән коллар яшәгән. Утрау халкының 75 процентыннан артыгы катнаш килеп чыгышлы һиндлеләр тәшкил итә: Һиндлеләр, Кытайлар, Африканнар һәм Аурупалылар.
Радкав
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сипса
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Порт-Луи
Халкы
Шәһәрдә университет һәм берничә музей бар. Шулай ук Вишну Кчетре Мандир, Шри Җаган Натх Кчетра Мандир, Уманатх Мандир, Хануман Мандир һәм Шив Сагар Мандир бар.
Сипса
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Щицёнек
Щицёнек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оливера Деспина
Оливер Деспина (Оливера Лазаревић, 1373—1444) — серб хакиме (деспоты) Лазарь Хребеляновичның кызы, төрек солтаны Баязит I-нең хатыны.
Биографиясе
Серб хакиме (деспоты) Лазарь Хребеляновичның һәм княгиня Милица Сербскаяның кече кызы. Якынча 1373-1376 елларда туган, туу елы ачык билгеле түгел. Аның дүрт апасы һәм ике абыйсы булган. Ул вакытта кенәз балалары яхшы белем алган: этикет, уку, язу, математика, җырлау, латин һәм грек телләре, христиан теологиясе һәм фәлсәфә. Деспина шәхси исем түгел, ул серб хакиме титулы — деспотның хатыны яки кызы икәнен аңлаткан.
1389 елда аның атасының гаскәре Косово яланындагы сугышта Госман империясе солтаны Морат I-нең армиясыннан ватылган. Күп кенә серб аксөякләре вәкилләре кебек Лазарь төрекләргә әсиргә эләккән һәм җәзаланган. Шушы ук сугышта Морат үзе һәлак булган, аның улы Баязит I яңа солтан булып киткән.
Солтан хатыны
Сербия дәүләте Госман империясенең вассалы булып китә һәм ясак түләргә һәм госман армиясына гаскәр бирергә тиеш булган. Ил белән хакимлек итүне Оливераның абыйсы Стефан Лазаревич кабул иткән. Оливераны солтан Баязит гаремына җибәргәннәр, монда ул госман хакименең хатыннарының берсе булып китә. Ул вакытта солтан гаремы госманнарның башкаласы Эдирне да булган. Оливераның абыйлары Стефан һәм Вук үзләренең вассал хәлен таныр өчен шулай ук солтанга барганнар. Серб авторлары язуынча, Оливер тормышта христиан динен саклап ислам динен кабул итмәгән. Чыганаклар буенча, Оливера бик матур булган һәм солтанга зур йогынты ясаган, аннан абыйсы Стефан файдасына ташламалар бирүгә күнектергән. Тарихчы һәм дин эшмәкәре Никола Гильен әйтүе буенча, Оливераның кияүгә чыгуы серб халкының һәм Сербия дәүләтенең яшәве өчен шул чакта иң рациональ карар булган.
1393 елда Оливераның әнисе княгиня Милица (монахиня Евгения статусында) изге Параскева Сербскаяның калдыкларын Валахиядән Белградка күчерүгә рөхсәт сорап солтанга барган. Тарихчы Владимир Чорович язуынча, Оливера булышлыгы аркасында Милицаны яхшы кабул иткәннәр. Аннары солтанга Стефан килгән, аңа империягә хыянәт итүдә гаепләү хәвефе янаган. Элек Стефан актив сәясәт алып барган, Венгрия короле Сигизмунд белән союзга кергән. Тарихчылар фикеренчә, Стефанның солтан асыуынан котылуында һәм хәтта аның белән яхшы мөнәсәбәтләрне ныгытуда Оливера зур роль уйнаган. Башка серб дворянлыгы, беренчел чиратта Бранковичлар белән чагыштырганда, Баязит сараенда Лазаревларның гаиләсе югарырак урын биләгән.
Аксак Тимердә әсирдә
1402 елда юлбашчы Аксак Тимер Ангора алышында госман армиясен тар-мар иткән, бу алышта солтан Баязит ягында Стефан башлыгында серблар да сугышкан. Оливера һәм аның ире Аксак Тимергә әсиргә эләккән. Якынча бер ел үткәч ир үлгәч Аксак Тимер аны азат иткән. Оливераның әсирдә булуы турында төрле версияләр бар. Версияләрнең берсенә ышансаң, Оливера һәм Баязит төрле кимчелекләргә дучар ителгәннәр: Баязитны читлеккә ябып калдык белән тукландырганнар, ә Оливераны шәрә көенчә Аксак Тимер һәм аның яраннары кунак кылганда хезмәт итәргә мәҗбүр иткәннәр. Баязит үзенең хатынының кимсетелүләренә түзми үзенең башын читлеккә ярган. Мондый тасвирламаны Византия елъязмачысы Лаоник ХалХалкокондил, ә аннары Мавро Орбини үзенең «Славяннар тарихында» китергән. Башка чыганаклар, аерым әйткәндә Островицанан Константин, төрек һәм монгол чыганаклары, Константин Философ, Джордже Бранкович, Йован Раич буенча Аксак Тимер үз әсирләренә хөрмәт белән мөрәҗәгать иткән. Әммә барлык чыганаклар буенча, Баязитның теге яки бу сәбәп белән әсирдә үлүе һәм Оливераны шунда ук иреккә чыгарылуы билгеле. Серб тарихчысы Стоян Новакович һәм башка тарихчылар фикеренчә, әсирлектә кәмсетүләр һәм Баязитның үз үзенә кул салуы турындагы риваять хәтта уйдырма булганда да солтанның хатынына зур эмоциональ бәйлелеге булуы турында сөйли. 1403 елның язында Оливера Сербияга кайта.
Сербияда тормышы
Сербияга кайтканнан соң бераз вакыт Кладово янындагы Манастырица авылы монастыренда яши. Аннары Сербиянең яңа башкаласы Белградка күчә, монда Стефан сараенда яши һәм аның киңәшчесе була. Стефанда җәлеп ителгән Госман империясендә хакимлек өчен дәгъвәтчеләрнең көрәше чорында, Баязитның улларын белгәнгә күрә Оливера үзенең абыйсына бигерәктә кирәкле була. 1427 елда Стефан үлгәннән соң һәм Белград мадьярлар кулына күчкәннән соң Оливера туганы Георгий Бранкович белән Смедеревода яши. Якынча 1444 елда вафат булган, җирләнү урыны билгесез.
(16640) 1993 QU9
(16640) 1993 QU9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оливера Деспина
Сербияда тормышы
1409 елда Стефан тарафыннан язылган «Күңел сүзе» версияләрнең берсе буенча Оливерага багышланган (башка версиялар буенча — аның кәләшенә, яки энесе Вукка багышланган).
(16640) 1993 QU9
Тарихы
1993 елның 20 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QU9» саналган.
(9088) Маки
(9088) Маки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 20 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SX3» саналган.
Чабакса
Чабакса — Казан янындагы M7 юлы өстендәге авыл. Хәзерге вакытта Казанның Совет районына керүче бистә.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422704.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Юлёполь (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Рита-ду-Нову-Дестину
Санта-Рита-ду-Нову-Дестину — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD182564
HD182564 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Чептурень
Чептурень — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бертельмен
Бертельмен (Berthelming) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,67 км².
Искәрмәләр
Бертельмен
Батталгази (Алтындаг)
Батталгази (Battalgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әмиров
Әмиров – төрки (татар, азәрбайҗан, башкорт халкында еш очрый торган фамилия. «Әмир» исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Адлер Тимергалин
Адлер Тимергалин, Адлер Камил улы Тимергалин (1931 елның 1 гыйнвары, ТАССР, Сарман районы, Иске Минзәләбаш — 2013 елның 16 гыйнвары, Казан) — татар язучысы, тәрҗемәче, СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1975 елдан). Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1981).
Тәрҗемәи хәле
Ул 1931 елның 1 гыйнварында Татарстан АССРның Сарман районы Иске Минзәләбаш авылында укытучы гаиләсендә туган. 1948 елда урта мәктәпне тәмамлый, аннары ике елга якын В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының физика-математика факультетында астрономия бүлегендә белем ала.
Сәяси золым
Казан университетының 2нче курсында укыганда (1949 елның ахыры) Сталинның биографиясе белән кызыксына башлаган. Эзләнгән, китапханәләрдә актарынган, укыган һәм кулдан «Сталинга үлем» дигән листовкалар язып, тарата башлаган. Шуның өчен кулга алынган. Әтисенең тырышлыгы нәтиҗәсендә, төрмәгә ябылмаган, психбольницага салынган. Шунда ябылуда ятучыларның берсеннән алман телен өйрәнгән. Психбольницада бер елдан артык тотылып чыккач, укуын Казанда дәвам итәргә рөхсәт булмаган. Ташкәнтка киткән, Ташкәнт дәүләт педагогия институтының (1935—1998 елларда институт, 1998 елдан университет) физика-математика факультетын тәмамлаган (1952).
Казанда
1955 елның кышына кадәр туган авылындагы җидееллык мәктәптә физика һәм математика фәннәре укыта. 1956 елда Казанга килә һәм, Пионерлар йортында фәнни-техник түгәрәк җитәкчесе булып бераз эшләгәннән соң, 1969 елларда Татарстан китап нәшриятында фән-техника әдәбияты мөхәррире хезмәтен башкара. 1970—1978 елларда ул — язучы-профессионал, фәкать әдәби иҗат эше белән генә шөгыльләнә, ә 1979 елның гыйнварыннан яңадан Татарстан китап нәшриятында өлкән мөхәррир булып эшли.
Иҗаты
Адлер Тимергалин — татар совет әдәбиятында фәнни-фантастик жанрны үстерүгә күп көч салган һәм хәзергәчә бу жанрда нәтиҗәле эшләп килгән «саф фантаст» язучы. Аның «Роберт, уян, сөеклем!» исемле тәүге фантастик хикәясе 1959 елда «Идел» альманахында, ә өч хикәясе тупланган беренче китабы («Пәһлеван кабере») Татарстан китап нәшриятында 1960 елда басылып чыга. Шуннан соң үткән ике дистә ел эчендә авторның тагы сигез китабы дөнья күрә («Ике хикәя, бер хыял», «Ерак планетада», «Мәңгелек хатирәләр», «Кохау ронго-ронго», «Космостан кунаклар», «Адашкан йолдыз», «Таш алиһә» һәм сайланма хикәяләр, повестьлар җыентыгы — «Кайтыр юллар»). Язучының иң яхшы әсәрләре, мавыктыргыч маҗаралы-фантастик сюжетлы булулары өстенә, кешелек дөньясын борчыган күптөрле фәлсәфи, әхлакый һәм иҗтимагый-coциаль проблемаларны күтәрүе һәм аларны фәннең алдагы үсеш перспективасы яктылыгында югары гуманистик караш ноктасыннан сәнгатьчә хәл итәргә омтылуы белән кызыклы.
Адлер Тимергалин кечкенә юмористик хикәяләр, фельетоннар, төрле фәнни башваткычлар, логик мәсьәләләр һәм тел белеменә караган җитди хезмәтләр авторы буларак та билгеле. Аның образлы, җор тел белән язылган юмористик хикәяләре һәм парчалары «Чаян», «Ялкын» журналларында, «Яшь ленинчы» газетасында басыла килә.
Тимергалин «Русча-татарча техника терминнары» (1963), «Русча-татарча авыл хуҗалыгы терминнары» (1971), «Русча-татарча астрономия терминнары» (1974), «Русча-татарча физика терминнары» (1981) кебек сүзлекләр төзү Һәм бастырып чыгаруда якыннан катнаша. Ул шулай ук төзелештә, агач, тимер эшләренә караган халык сүзләрен-атамаларын җыйнау һәм халыктагы канатлы гыйбарәләрне туплау юнәлешендә дә нәтиҗәле эш алып бара.
Адлер Тимергалин И. Ефремовның «Сердце Змеи» (Елан йөрәге) исемле повестен һәм башка рус фантаст-язучыларының аерым хикәяләрен («Тау күленең серләре» җыентыгы, 1969) һәм А. П. Романовның «Конструктор космических кораблей» (Космик корабльләр конструкторы, 1983) дигән документаль әсәрен татар теленә тәрҗемә итте. Ул шулай ук озак еллардан бирле мәктәпләр өчен физика дәреслекләре тәрҗемә итеп килә.