cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марат Баһаветдинов
Биографиясе
Баһаветдинов Марат Риф улы аннары "Башсельмаш" заводының директор урынбасары, "Башнефтегазмонтаж" трестының баш инженеры булып эшли.
1988 - 1992 елларда халык депутатларының Нефтекама шәһәр Советы рәисе булып эшли.
1992 елдан "Инвестор" фирмасы директоры вазифасында хезмәт куя.
Нефтекама шәһәренең 98 нче Дорожное сайлау участогына Башкорт АССРның 12 нче чакырылыш Югары Советы депутаты итеп сайлана.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
«Хөрмәт Билгесе» ордены
Гаиләсе
Өйләнгән, хатыны белән 2 бала: ул һәм кыз тәрбияләп үстергәннәр.
Чыганаклар
Народные депутаты Республики Башкортостан. Двенадцатый созыв. - Уфа, Китап, 1994. - с. 21.
Миләүшә Айтуганова
Миләүшә Айтуганова, Миләүшә Ләбиб кызы Айтуганова (1963 елның 5 апреле, Казан) — журналист, продюсер, тарих фәннәре кандидаты (1996), Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2013). Казан дәүләт мәдәният институты профессоры (2005 елдан). Дамир Сираҗиев премиясе лауреаты. 2017 елның апреленнән ― «Татаркино» дәүләт бюджет мәдәният оешмасы директоры. 1998-2002 елларда Татарстан дәүләт теле-радио комитеты рәисе урынбасары, 2002-2016 елларда Татарстан — Яңа Гасыр компаниясе җитәкчесе урынбасары, баш продюсер.
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 5 апрелендә Казанда танылган җырлар авторы, шагыйрь, радиожурналист, оста җырчы, композитор Ләбиб Айтуганов (1935―1964) гаиләсендә туган. Балачакта балалар табибы булырга хыялланган. Журналистикага Венера Якупова (ул вакытта Яшел Үзәннең «Зеленодольская правда» газетасында практика үтүче) этәргеч биргән. Казан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлаган (1987).
1986-1998 елларда радиода эшли.
2002-2016 елларда Татарстан — Яңа Гасыр компаниясе җитәкчесе урынбасары, баш продюсер.
2017 елның апреленнән ― «Татаркино» дәүләт бюджет мәдәният оешмасы директоры.
2005 елдан ― Казан дәүләт мәдәният институтының кино һәм телевидение режиссурасы кафедрасы мөдире, доцент, профессор.
Нове Тарново
Нове Тарново — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19569) 1999 KM15
(19569) 1999 KM15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 20 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KM15» саналган.
Бристоль (Мэн)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стависка (Могиленский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайфилд-Каскейд (Мэриленд)
Гайфилд-Каскейд  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гайфилд-Каскейд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мейкон (Миссисипи)
Мейкон  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
(950) Аренса
Тарихы
1921 елның 1 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1921 JP» саналган.
Мейкон (Миссисипи)
Тарихы
Мейкон шәһәре  елда нигезләнгән.
Гайфилд-Каскейд (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейкон (Миссисипи)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косцюки
Косцюки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альтамура
Альтамура — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рака (ай кратеры)
Рака - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 72 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джулио Рака (1909—1965) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Шпиколоси (Польша)
Шпиколоси  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габдевәли Мөэминов
Габдевәли Мөэминов (Abduvali Moʻminovich Moʻminov, Абдували Мўминович Мўминов,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, Фәрганә өлкә шурасының башкарма комитеты рәисе (?-1943), ҮзССР Югары Шурасы президиумы рәисе (1943-1947).
Вячка
Вячка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Известь елгасының сул ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Холлентон
Холлентон — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Акмянеи
Акмянеи (Акмянеі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сухадоле (Лития)
Сухадоле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Базуж-дез-Алле
Ла-Базуж-дез-Алле — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Укагач
Укагач (Укагач) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Беломорци
Беломорци — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гүзелчамлы (Кушадасы)
Гүзелчамлы (Güzelçamlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кушадасы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тушкыр
Тушкыр — Башкортстанның Балтач районында урнашкан татар авылы. 2011 елда 233 йортта 522 кеше яши.
Тарихи мәгълүмат
1711 елда Тушкыр елгасы буена тугыз гаилә килеп нигез салган.
Авыл Бөек Ватан сугышына 223 кешесен озата, шуларның 133енә туган якларына әйләнеп кайту насыйп булмый.
Социаль өлкә
“Урал” җәмгыяте, мәктәп, участок дәваханәсе, мәдәният йорты, китапханә, почта бүлекчәсе, АТС, аптека, ветеринария дәваханәсе, мәчет, кулланучылар җәмгыятенең — бер, шәхси эшкуарларның өч кибете эшли. Соңгы елларда авылны табигый газ белән тәэмин итүгә зур игътибар бирелде, хәзер күпчелек өйләрдә зәңгәр ягулык белән файдаланалар. Ике урамның юллары капиталь төзекләндерелгән. Тушкыр социаль-мәдәни үзәге ремонтланды, аның икенче каты мәктәп итеп үзгәртелде.
Кушчу (Җиде)
Кушчу (Kuşçu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (köy).
Казчина Окио (Павия)
Казчина Окио — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ной-Изенбург
Ной-Изенбург — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Казчина Окио (Павия)
Географиясе
Казчина Окио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ной-Изенбург
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшийе
Эшийе — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(19570) Jessedouglas
(19570) Jessedouglas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июнендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LH6» саналган.
Гура-Бисчей
Гура-Бисчей — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1081
NGC 1081 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Көньяк Коргова
Көньяк Коргова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Коргова елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фроловская (Киров өлкәсе)
Фроловская (Фроловская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Раман (ай кратеры)
Раман - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 10,2 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Мэнденголл (Миссисипи)
Мэнденголл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Косцюковиче
Косцюковиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мэнденголл (Миссисипи)
Тарихы
Мэнденголл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косцюковиче
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2826) Ахти
Тарихы
1939 елның 18 октябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1939 UJ» саналган.
HD245353
HD245353 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Козенца
Козенца — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нове Тлоки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бруклин (Мэн)
Бруклин  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейды-Юган (Шеркальская кушылдыгы))
Мейды-Юган  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Шеркальская елгасының сул ярына тамагыннан 66 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Ла-Баконьер
Ла-Баконьер — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Сухий Врх (Моравське Топлице)
Сухий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айтугановлар
Айтугановлар — XIX гасыр — XX гасыр башы Казан сәүдәгәрләре нәселе, җәмәгать эшлеклеләре, химаячеләр.
Шпиця (Польша)
Шпиця  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тихий (Диңгез буе крае)
Тихий (Тихий) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.
Аколица (Карэлицкий районы)
Аколица  (Аколіца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тихий (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (6%).
Сул Яр Прясницыно
Сул Яр Прясницыно (Прясницыно-Левый Берег) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
(19571) 1999 LA7
(19571) 1999 LA7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сул Яр Прясницыно
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
Берковски
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сул Яр Прясницыно
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Чулпан Бәхтиярова
' Чулпан Бәхтиярова''', Чулпан Нәкыйп кызы Бәхтиярова (, —, ) — музыка белгече, сәнгать белеме нәмзәте (1964), ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1977). 1953-1958 елларда Татар филармониясенең әдәби-музыка лекторие сәнгать җитәкчесе. 1964-1971 елларда Казан пединститутында, музыка тарихы һәм нәзариясе кафедрасы мөдире (1968-1971). 1971-1986 елларда Казан консерваториясендә: проректор (1973-1986), музыка тарихы кафедрасы мөдире (1981-1982). Татар халкының музыка мәдәнияте мәсьәләләренә караган хезмәтләр авторы.
Холленштайн-ан-дер-Ибс
Холленштайн-ан-дер-Ибс — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Садыкбагы (Сивриһисар)
Садыкбагы (Sadıkbağı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Холленштайн-ан-дер-Ибс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нойкирхен (Кнюлль)
Нойкирхен  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөфтәдин Гыйләҗев
Мөфтәдин Гыйләҗев, Мөфтәдин Мөгави улы Гыйләҗев (1938 елның 1 июле, ССРБ, РСФСР, БАССР, Дүртөйле районы, Түбән Аташ ― 2021 елның 22 апреле, РФ, БР, Дүртөйле) — мәдәният хезмәткәре, композитор, баянчы, татар һәм башкорт эстрадасында популяр булган җырлар авторы, БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1984), Башкортстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1993). «Дүртөйле районының ».
Косянка-Борути
Косянка-Борути — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мөфтәдин Гыйләҗев
Тәрҗемәи хәле
1938 елның 1 июлендә Башкортстан АССР Дүртөйле районы Түбән Аташ авылында туган. Мәскәү дәүләт мәдәният институтын тәмамлаган (1969).
Косянка-Борути
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мөфтәдин Гыйләҗев
Тәрҗемәи хәле
1958 елдан — Кушнаренко, 1966 елдан — Чакмагыш, 1975 елдан — Илеш  районнары мәдәният йортларының баянчы-аккомпаниаторы.
1976—1999 елларда Дүртөйле шәһәренең мәдәният һәм техника сараеның сәнгать җитәкчесе, Дүртөйле шәһәр хакимиятенең мәдәният бүлеге агиткултьбригадасының өлкән методисты.
Иҗаты
1960-елларда җырлар яза башлый. 400 дән артык җыр, вальс, бию көе, марш иҗат иткән. Биш җыр китабы дөнья күргән: «Сарманай» (Уфа, 1993), «Әле дә дуслар бар әле» (1993), «Күңелем моңнары» (2007) һ. б. Туган якка мәхәббәт, туган як табигатенә соклану белән сугарылган, якыннарга багышлап язылган җырлары тамашачы тарафыннан яратып кабул ителә. «Сарманай» (Вил Казыйханов сүзләренә), «Сагындыра туган як» (Риф Мифтахов сүзләренә), «Әрем исе, әрем тәме» (Роберт Миңнуллин сүзләренә), «Мин әнкәемне төшемдә күрдем», «Минем кадерлеләрем» (икесе дә — үз сүзләренә) һ. б. җырлары заманында хитка әверелгән.
Роберт Миңнуллин, Гөлшат Зәйнашева, Вил Казыйханов, Риф Мифтахов, Марсель Сәлимов, Эльверт Хәмәтшин, Уран Кинҗәбулатов, Муса Сираҗи, Венера Каһирова һ. б. шагыйрьләр сүзләренә язылган җырлары Илфак Смаков, Зәки Мәхмүтов, Фән Вәлиәхмәтов, Зөһрә Сәхәбиева, Фәнүнә Сираҗетдинова, Асия Смакова, Салават Фәтхетдинов, Рөстәм Асаев һ. б. билгеле җырчыларның репертуарына кергән.
Мәскәү (Мәскәү кремле Съездлар сарае, ВДНХ), Казан, Петербург, Сембер, Кишинёв, Түбән Варта, Мурманск һ. б. шәһәрләрдә чыгыш ясый.
2021 елның 22 апрелендә 82 яшендә Дүртөйледә вафат.
Гаиләсе
Хатыны Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Фәрзәнә Гыйләҗева.
Владимир Мерзляков
Владимир Мерзляков (23 март 1949 ел) —  нефть  сәнәгате ветераны. 1990 елның 11 октябрендә БАССРның уникенче чакырылыш Югары Советының өченче сессиясендә республиканың дәүләт суверенитеты турында Декларация кабул иткән Башкорт АССРның 12нче чакырылыш Югары Советы депутаты, Экология, табигый ресурсларны рациональ файдалану буенча комиссия әгъзасы.
Биографиясе
Владимир Филиппович Мерзляков 1949 елның 23 мартында Башкорт АССРның Яңавыл районы Айбүләк авылында туган.
Милләте рус, югары белемле — 1972 елда Казан дәүләт университетын тәмамлаган.
Хезмәт юлын 1966 елда «Арланнефть» нефть промыселы идарәсендә оператор булып башлый. Казан дәүләт университетын тамамлагач, Совет Армиясе сафларында офицер булып хезмәт итә.
1974-1987 елларны «Арланнефть» нефть һәм газ табу идарәсендә өлкән инженер, өлкән геолог, фәнни-тикшерү һәм җитештерү цехы начальнигы булып эшли, аннары идарәдә партком секретаре итеп сайлана.
1987 елдан «Аксаковнефть» нефть һәм газ табу идарәсендә башлык вазыйфасында эшли.
Бәләбәй шәһәре 73-нче Приют сайлау округы буенча Башкорт АССРның 12-нче чакырылыш Югары Советының халык депутаты итеп сайлана. Башкортстан Югары Советының экология, табигый ресурсларны рациональ файдалану буенча комиссия әгъзасы.
NGC 1082
NGC 1082 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гүзелъюрт (Юнусемре)
Гүзелъюрт (Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рамзей (ай кратеры)
Рамзей - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 61 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Уильям Рамзай (1852—1916) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Асау
Асау — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 470 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452986, — 80208837002.
Стависка (Радзейовский повяты)
Стависка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нове Щепанково
Нове Щепанково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перонн-ан-Мелантуа
Перонн-ан-Мелантуа (Péronne-en-Mélantois) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
Авон (Сена һәм Марна)
Авон — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
(19572) Leahmarie
(19572) Leahmarie — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LE11» саналган.
Гамбриллс (Мэриленд)
Гамбриллс  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гамбриллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(861) Аида
(861) Аида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 22 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 BE» саналган.
Гура-Бордулуй
Гура-Бордулуй — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бистра (Тырговиште өлкәсе)
Бистра  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Гура-Бордулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бистра (Тырговиште өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шулаи (Киров өлкәсе)
Шулаи (Шулаи) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Безголовая
Безголовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чумыш елгасының сул ярыннан 200 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Казчина Олдани (Милано)
Казчина Олдани — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Олдани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Меридиан (Миссисипи)
Меридиан  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Меридиан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иван Башилов
Иван Башилов, Иван Яков улы Башилов (Иван Яковлевич Башилов,, — , ) — химик-технолог, металлург, техник фәннәр докторы (1937), профессор (1936), СССР дәүләт премиясе иясе (1948), Русиядә радий һәм сирәк очрый торган миталлар сәнәгатьләренә нигез салучыларның берсе. Бондюг бистәсендә радий заводына нигез сала һәм шушы зводның беренче җитәкчесе була (1920-1921). 1920-еллардан Мәскәүдә: Гамәли минералогия институтында сирәк очрый торган элементлар тәҗрибәханәсе мөдире (1924-1938), Мәскәү нәзек химия технологиясе институтында кафедра мөдире. 1938 елда репрессияләнә, алман-совет сугышы вакытында иреккә чыгарыла.
Холлерсбах-им-Пинцгау
Холлерсбах-им-Пинцгау — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Априлия
Априлия — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Косянка-Лесьна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухий Врх (Превале)
Сухий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шуминка
Шуминка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кичик Барахум
Кичик Барахум (Kiçik Baraxum ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Кувай (елга)
Кувай, иск. Куваер — Самар елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Тамагы Новосергиевка бистәсе янында. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD245357
HD245357 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Аколица Баранавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нойхоф (Фульда)
Нойхоф  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брукс (Мэн)
Брукс  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даниел Фернһольм
Даниел Фернһольм (Daniel Fernholm,, — , ) — Швеция һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
(19573) Cummings
(19573) Cummings — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LW13» саналган.
Кушчукөй (Кованҗылар)
Кушчукөй (Kuşçuköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Богомолско
Богомолско — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1083
NGC 1083 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нове Ястшембско
Нове Ястшембско — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рамон (ай кратеры)
Рамон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,2 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Илан Рамон (1954—2003) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2006 елда раслана.
Ахамкара
Ахамкара (аханкара; अहंकार, ) — үзаңны, үзенең "мин" турында аңлауны, эгоны атаучы Санскрит төшенчәсе. Һинд фәлсәфәсендә санкхья мәктәбенең бер концепциясе булып тора. Беренче мәртәбә Упанишадаларда очрый: "Чхандогья-упанишада" һәм "Прашна-упанишада"да. "Прашна-упанишада"да ахамкара дүрт ("эчке коралларның") Антахкараналарның берсе дип тасвирлана, буддхи, читта һәм мáнас белән беррәттән. "Чхандогья-упанишада" ахамкара турында үзаң буларак турында сөйли, атманны тәннән аера алмаганнар, эго (ахамкараны) матди тән белән тәңгәлләштерәләр дип раслана.
«Сиддха-сиддханта-паддхати»да ахамкараның түбәнге чагылышлары санап үтелә :
Боровое (Чибәркүл районы)
Боровое (Боровое) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Гура-Бохотин
Гура-Бохотин — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стависка (Рипинский повяты)
Стависка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куркала
Куркала — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чекозерка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Косянка-Стара
Косянка-Стара — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Куркала
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Косянка-Стара
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куркала
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рубеж
Рубеж (Рубеж) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Киеньга
Киеньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының уң ярыннан 338 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Себер ханлыгы
{{Тарихи дәүләт }} Себер ханлыгы (Seber xanlığı; Себер йорты, Seber yortı) — 1428-1598 елларда Көнбатыш Себердә урнашкан татар феодаль дәүләте. Төп халкы – себер татарлары.
Күрше дәүләтләр – Пермь кенәзлеге, Казан ханлыгы, Нугай Урдасы.
Себер ханлыгына Алтын Урда җучиләре династиясенең Шәйбанилар ыруыннан чыккан Хаҗимөхәммәтнең улы Мәхмүтәк заманында 1359 елда нигез салына.
Шәйбан Бату ханның энесе булган. Бату хан аңа Көнбатыш Себернең Урал белән Иртеш арасындагы улусын бүлеп биргән. Шушы җирләрдә Себер ханлыгы барлыкка килгән. Элек бу улус татарлары терлек асрау һәм төньяк тайга урманнарында сунарчылык белән шөгыльләнгән булсалар, ханлык дәверендә игенчелек һәм шәһәр культурасы да үскән.
Шәһәрләре
Ханлыкта Искер (Иске йир, җир—иске шәһәр мәгънәсендә), башкалалар Чыңгы Тура (соңрак Төмән) һәм Кашлык, шулай ук Тубыл (Тобольск), Тонтур, Касыйм-Тура һәм башка шәһәрләр булганлыгы мәгълүм.
Археологик тикшерүләр һәм үткән йөзгә кадәр сакланган урта гасыр корылмалары калдыклары шәһәрләрдә таштан кору архитектурасы, төрле һөнәр, ювелирлык сәнгате яшәгәнлеген раслыйлар.
Көнбатыш (Казан ханлыгы, Русь) һәм Шәрык белән (Кытайга тикле) халыкара сәүдә барган. Читкә чыгарыла торган товарларның төп өлешен затлы мехлар һәм туннар тәшкил иткән.
Яулап алу
Казан һәм Әстерхан ханлыкларын басып алганнан соң, рус гаскәрләре Себер ханлыгына каршы сугышны башлый. Явыз Иван Себер ханлыгын басып алуны казаклар атаманы Ермакка йөкләгән. Баштарак Ермак юл кисүче һәм карак булган, ул Уралдан патшага талаган алтыннарын җибәргән һәм шуның белән үзен аклаган. Явыз Иван Ермакның соравы буенча аңа булышка зур гаскәр дә җибәргән, һәм Себерне басып алу башланган. Соңгы Себер ханы Күчем үз дәүләтен саклап калу өчен бик озак һәм авыр көрәш алып барган. Ермак татарлар белән сугышта һәлак булган, ләкин Себергә һөҗүм яңа көчләр белән дәвам иттерелгән.
1598 елда рус воеводалары белән соңгы бәрелештә Күчем җиңелгән. Себер ханлыгы басып алынган һәм, соңрак К. Маркс бик дөрес әйткәнчә, «шуның белән Азия Русиясенә нигез салынган». 16 гасырга Кырым ханлыгыннан кала татар дәүләтләре Россия тарафыннан басып алына.
Тихменево
Тихменево (Тихменево) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,79%.
Хольцгау
Хольцгау — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Җефтон Феррейра де Сена
Җефтон Феррейра де Сена (Jefthon Ferreira de Sena,, — , ) — Бразилия һөнәри футболчысы (сакчы).
Гүзелъюрт (Анамур)
Гүзелъюрт (Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Илсөяр Проскурякова
Проскурякова Илсөяр Кави кызы (1 гыйнвар 1955 ел) — Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2005).
Биографиясе
Илсөяр Кави кызы Проскурякова (кыз фамилиясе Фәрхетдинова) 1955 елның 1 гыйнварында Башкорт АССРның Яңавыл районы Удмурт Ошьясы авылында туган.
1962-1970 елларда Яңавыл районының Вәрәшбаш авылындагы сигезьеллык мәктәптә, аннары Яңавылдагы Радик Гәрәев исемендәге 3нче урта мәктәптә белем ала. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1972-1973 елларда Удмурт АССРның Каракулин районының «Прогресс» колхозында бухгалтер булып эшли.
Хезмәт эшчәнлеген Яңавыл район үзәк балалар китапханәсенең уку залы мөдире вазыйфасында дәвам итә.
1976 елдан китапханәнең методисты була. 1983 елда Яңавыл үзәк китапханәләр системасы директоры итеп билгеләнә һәм 2015 елга кадәр шунда хезмәт куя.
Илсөяр Проскурякова 1976 елда Уфа китапханә техникумын, 1981 елда — Казан мәдәният институтын тәмамлый.
Ла-Брюлатт
Ла-Брюлатт — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
(19574) Davidedwards
(19574) Davidedwards — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LQ21» саналган.
Мәнәгәз
Мәнәгәз — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 92 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452986, — 80208837003.
Питгам
Питгам (Pitgam) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Гранд-Сент кантонына карый.
Амии (Сена һәм Марна)
Амии — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
(978) Айдамина
(978) Айдамина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1922 елның 18 маенда Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1922 LY» саналган.
Мортон (Миссисипи)
Мортон  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мортон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сухо (Добе)
Сухо  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Аколица Лепи
Аколица Лепи (Аколіца Лепі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Сухо (Добе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аколица Лепи
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казчина Олмо (Милано)
Казчина Олмо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Олмо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гантингтаун (Мэриленд)
Гантингтаун  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гантингтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шумув
Шумув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Божурка
Божурка — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жеан Феррейра Нарде
Жеан Феррейра Нарде (Jean Ferreira Narde,, — , ) — Бразилия футболчысы (сакчы), Бразилия кубогы иясе (2009), Сан-Паулу (1998, 2000, 2009) һәм Рио-де-Жанейро (2011) штатлары чемпионы.
Кушчулар (Тосья)
Кушчулар (Kuşçular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (köy).
Драгуннар
Драгуннар Драгу́ны (оdragon нән яки draco нән) — кайбер Европа дәүләтләре армияләренең кавалерия сугышчылары, ат һәм җәяү йөрү хәрәкәтләренә өйрәтелгән. «Драгуннар» сүзенең синонимомы, төрле илләрдә шулай ук термин Атлы пехота (Атлы учкыч) да булып тора.
Гура-Вадулуй
Гура-Вадулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косянка-Троянувка
Косянка-Троянувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новечек
Новечек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рамсден (ай кратеры)
Рамсден - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 25 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джесси Рамсден (1735—1800) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Балезинщина
Балезинщина (Балезинщина) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), чирмешләр (8%).
Андрей Фетисов
Андрей Фетисов (Андрей Сергеевич Фетисов,, — , ) — СССР һәм РФ баскетболчысы, БДБ чемпионы (1992), дөнья чемпионатының көмеш призчысы (1994), Европа чемпионатларының көмеш (1993) һәм бронза (1997) призчысы.
NGC 1084
NGC 1084 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сухор (Костел)
Сухор  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нойштадт (Гессен)
Нойштадт  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19575) Feeny
(19575) Feeny — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LB22» саналган.
Хольцхаузен (Югары Австрия)
Хольцхаузен  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ставки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ставки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Болгараново
Болгараново — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бруксвилл (Мэн)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1918) Эгийон
(1918) Эгийон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1968 елның 19 октябрендә G. Soulié тарафыннан Бордо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 UA» саналган.
Садыклар (Мерам)
Садыклар (Sadıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Акунинава
Акунинава (Акунінава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Гүзелъюрт (Мут)
Гүзелъюрт (Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хорди Фигерас Монтел
Хорди Фигерас Монтел (Jordi Figueras Montel,, — , ) — Испания футболчысы (сакчы), Россия чемпионатларының бронза призчысы (2010), РФ суперкубогы иясе (2010), Билгия чемпионатының бронза призчысы (2011/12).
HD245398
HD245398 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кудрявка (Урта Чебенле кушылдыгы)
Кудрявка — Урта Чебенле елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Сакмар районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коти (Подлясье воеводалыгы)
Коти  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мосс-Пойнт (Миссисипи)
Мосс-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Коти (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мосс-Пойнт (Миссисипи)
Тарихы
Мосс-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.