cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD183262
HD183262 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Карсбах
Карсбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Казе Бручате (Модена)
Казе Бручате — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бручате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пушкина (Тоехта кушылдыгы)
Пушкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тоехта елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көн-төн
Көн-төн  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уенны алып баручы билгеләнә. Калганнар бер рәткә тезелеп басалар. Уенны алып баручы читкәрәк китә һәм «көн» дип кычкыра. Калган уенчылар шул вакыт бии яки берәр төрле фигура ясый башлый. Әйтүче «төн» дип кычкыра, һәм уйнаучылар шул моментта нинди халәттә булсалар, шулай катып калалар. Аннан соң уен башлыгы балаларны төрлечә көлдереп йөри. Көлгән кеше уеннан чыга барып, соңыннан бер генә кеше кала. Алдагы уенда ул баш була.
Бельмонте-де-Кампос
Бельмонте-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карасук районы
Карасук районы (Карасукский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Карасук.
Тарих
Карасук районы 1925 елда Себер краеның Славгород округы составында оештырыла.
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.
Милли состав
1939 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча: руслар — 45,8% яки 19 613 кеше, украиннар — 43,2% яки 18 511 кеше, казакълар — 8,5% яки 3644 кеше.
Рудня (Жыткавицкий районы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Черкежень
Черкежень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брустуроаса
Брустуроаса — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрги (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Юрги  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Рочуга
Югары Рочуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Едомский Полой кылымыгының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Терек елгасы буендагы сугыш
Терек елгасы буендагы сугыш — Аксак Тимернең Туктамышка каршы оештырган икенче зур сугышы.
Сугыш Терек елгасы буенда узган. Туктамышның атлы гаскәре дошманның уң флангына һәм үзәгенә һөҗүм итә. Шул вакытта, Алтын Урда әмирләреннән кайберләре сугыш кырын ташлады; монысы Тимергә башта Туктамышның сул флангын, ә аннан соң бөтен гаскәрен тар-мар итергә булышты.
Дошманны эзәрлекләп Аксак Тимер Алтын Урданың күп кенә шәһәрләрне (Хаҗитархан, Азак, Маҗар, Сарай әл-Җәдид, Үкәк) тәмам кырып ташлый.
Динар (қала)
Динар (қала) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Ягодне (Гарволинский повяты)
Ягодне  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сантиагу (Риу-Гранди-ду-Сул)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Делфт-Колони (Калифорния)
Делфт-Колони  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Делфт-Колони халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баеже
Баеже — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нәҗәфгулубәйли (Агҗабәди)
Нәҗәфгулубәйли  (Nəcəfqulubəyli ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Кече Полом
Кече Полом (Малый Полом) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), арлар (17%).
Вайола (Делавер)
Вайола  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тутыга
Тутыга — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ромовица елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Микаса
Микаса — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Микаса шәһәре 1957 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 10070 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 33.3 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 302.64 км² тәшкил итә.
Таҗикстан
Таҗикстан Памир таулары алдында урнашкан һәм аның диңгезгә чыгышы юк. Бу Урта Азиянең мәйданы буенча иң кечкенә дәүләт. Көнбатыш һәм төньяк-көнбатышта Үзбәкстан белән, төньякта Кыргызстан белән, көнчыгышта Кытай белән, көньякта Әфганстан белән чикләшә. Башкала ― Дүшәнбе шәһәре.
Таҗикстан — элекке советлар Урта Азиясендә фарсы телле халык сөйләшә торган бердәнбер дәүләт. Таҗикстан халкының күпчелеге сөнни ислам динен тота.
Таҗикстан ССР
1924 елда Таҗикстан Советлар Берлеге эченә Үзбәкстан ССР эчендә булып автономияле республика буларак кергән. Дүшәнбе шәһәре аның башкаласы була. Дүшәнбе 1924 елда Сары-Асия, Шаһмансур һәм Дүшәнбе авыллары берләшү нәтиҗәсендә хасил булган.
1929 елның 16 октябрендә Таҗикстан ССР оештырыла, 5 декабрендә ул Советлар Берлеге эченә союздаш республика хохуклары белән керә. Мөстәыйль Таҗикстан ССР оештыруны башлап җибәрүче сәяси эшлекле Ширинша Шаһтимур иде.
Идарә бүленеше
Таҗикстан Җөмһүрниятенең идарә-җир берәмлекләре һәм торак пунктлары:
Наһияләр (районнар) авыл һәм шәһәр наһияләренә бүленә, җөмһүрият, өлкә һәм шәһәр карамагында тора.
Хәзерге вакытта Таҗикстан Җөмһүрияте Таулы Бәдәхшан автономияле вилаяте, Согыд һәм Хәтлан вилаятьләре, 17 шәһәр, 62 наһия (район) (шул исәптә 13 җөмһүрият карамындагы наһия), 55 бистә һәм 368 авыл җәмгыятеннән гыйбарәт.
Айлы (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Таҗикстан
Дин
2009 елда Таҗикстанның Югары җыелышы Хәнәфи мәзһәбендәге сөнни ислам динен дәүләтнең рәсми дине итеп тану өчен тавыш биргән. Сәләфичелек тыелган. Таҗикстан халкының (9 млн 537 мең кеше) 96,70 % ы (7 млн 621 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (бөтен дөнья мөселманнарының 0,40 % ы) (2020). Таҗикстанда мөселманнарның күбесе (90,4 % ы) хәнәфи мәзһәбендәге сөнниләр, азчылык (5,6 % ы) шигыйлар. Суфичылык агымы да очрый. Таҗикстанның автономияле төбәге булган Таулы Бадахшанда шигый исламның исмәгыйлия агымы көчле. Ислам динен таҗиклардан һәм Памир халыкларыннан башка, җирле үзбәкләр (ил халкының 15,3 % ы), кыргызлар (1,1 %), казакълар, татарлар (0,09 %)тота.
Чернышевка
Почта индексы — 422710.
Таҗикстан
Дин
Совет чорында күп санда булган православие, яһүд дине, католиклар вәкилләре илдән күчеп китеп беткән диярлек.
Чернышевка
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Айлы (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (10%), башкортлар (7%).
(9126) Samcoulson
(9126) Samcoulson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FR64» саналган.
Уйгырлар
Уйгырлар – Кытайда, Казахстанда, Кыргызстанда, Үзбәкстанда, Рәсәйдә һәм башка төбәкләрдә яшәүче төрки халык. Уйгур телендә яки яңа уйгур телендә сөйләшәләр, телләре алтай гаиләсе төрки группага керә. Төньяк-көнбатыш яки үзәк диалектында сөйләшәләр. Теге яки бу төбәктә яшәгәнгә күрә рус, казах, үзбәк, киргиз, һәм кытай телләре бу халык арасында киң таралган.Кытайда яшәгән уйгурларның гарәп графикасына, ә элеке СССР территориясендә яшәгән уйгурларның рус графикасы язуларына нигезләнә.
Кытай Халык Җөмһүриятенда уйгырларның хокуклары КХҖ Хөкүмәте тарафыннан бозыла. Бу гамәлләр Шеңҗанны көчләп ассимиляцияләү һәм этноцид яки мәдәни геноцид буларак тасвирлана.
Месудие (Һавза)
Месудие (Mesudiye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Башакпынар Елдызтепе (Талас )
Башакпынар Елдызтепе (Başakpınar Yıldıztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Талас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Başakpınar Yıldıztepe, Talas Başakpınar Yıldıztepe, Talas
Сен-Дени-ан-Маржерид
Сен-Дени-ан-Маржерид — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Берсосилья
Берсосилья — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буле-Мозель
Буле-Мозель (Boulay-Moselle) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,55 км².
Рудня (Лицвинавицки авыл советы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16685) 1994 JU8
(16685) 1994 JU8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пчелья
Пчелья — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поеж елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гринсбург (Кентукки)
Тарихы
Гринсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрки (Олецкий повяты)
Юрки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каргын (Токат)
Каргын (Kargın) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Касыйм Ситдыйков
Касыйм Ситдыйков, Касыйм Хәсән улы Ситдыйков, Ситдиков Касим Хасанович (1913 елның 17 гыйнвары, Чистай өязе, Мөслим авылы — 1945 елның 13 марты, Өченче рейх (Маҗарстан), Тюкреш хуторы) — Бөек Ватан сугышында катнашучы. Советлар Берлеге Каһарманы (1945, вафатыннан соң). капитан.
Тәрҗемәи хәле
1913 елның 17 гыйнварында Казан губернасы Чистай өязе (хәзерге Чистай районы) Мөслим авылында туган. Туган авылында 8 классны, Чистай педагогия техникумын тәмамлаган. Шыкмай авылында тулы булмаган урта мәктәптә укытучы, уку-укыту бүлеге мөдире, директор булып эшәгән. 1933-1937 елларда Кызыл Армиядә хезмәт иткән. 1939 елда яңадан армиягә чакырылып, командирлар составын камилләштерү курсларын тәмамлаган.
Бөек Ватан сугышында
1941 елның июненнән Бөек Ватан сугышы фронтларында (Көнбатыш фронт, Көньяк-көнбатыш фронт, 2нче һәм 3нче Украина фронтлары). 3нче Украина фронты 27нче армия 78нче укчы дивизия 458нче укчы полкның 2нче укчы батальоны өлкән адъютанты була. Молдова, Румыния җирләрендә сугышларда катнаша. 1944 елның мартында беренче тапкыр Советлар Берлеге Каһарманы исеменә тәкъдим ителә. 1945 елның 13 мартында Маҗарстанның Тюкреш хуторы янында танклар һәм җәяүле дошман контрһөҗүмен кире кайтарганда, рота командирын алмаштыра. Рота уты белән дошманны җиргә ятарга мәҗбүр итә. Боҗраны бәреп кергән 3 дошман танкының 2 сен капитан Ситдыйков үзе яндыргыч сыекча шешәсе белән яндыра. Әлеге сугышта һәлак була. 1945 елның 29 июнендә (вафатыннан соң) Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә – Маҗарстанда Балатон саклану операциясе вакытында шәхси батырлык һәм каһарманлык күрсәтүе, хәрби белән оста җитәкчелек итүе өчен.
Кастелль
Кастелль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балдово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Балдово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сантиагу-ду-Сул
Сантиагу-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ягодне (гмина Котунь)
Ягодне  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Бручате-Ченти (Пяченца)
Казе Бручате-Ченти — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бручате-Ченти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Доль-де-Бретань
Доль-де-Бретань — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Тушма
Тушма — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Вавож районы, биләмәләрендә ага. Елга  Кылт елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брую
Брую — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD183339
HD183339 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Черкезу
Черкезу — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бесерриль-де-Кампос
Бесерриль-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михаил Грабовский
Михаил Грабовски (Мiхаiл Юр’евiч Грабоўскi,, — , ) — Беларус хоккейчесе (һөҗүмче), Беларус милли хоккей җыелмасы әгъзасы, Беларус чемпионы (2005, 2006), Беларусның иң яхшы хоккейчесе (2009, 2011, 2013, 2014).
(9127) Brucekoehn
(9127) Brucekoehn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 30 апрелендә LONEOS тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HX51» саналган.
Дель-Ер (Калифорния)
Географиясе
Дель-Ер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16686) 1994 PL9
(16686) 1994 PL9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PL9» саналган.
Чертово
Чертово — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422783.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Югары Урдюга
Югары Урдюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пёза елгасының сул ярына тамагыннан 275 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 74 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Месудие (Месудие)
Месудие (Mesudiye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кыргызлар
Кыргызлар – Кыргызстанда яшәүче төрки халык. Шулай ук Кытайда, Русиядә, Үзәк Азия илләрендә тора.
Кыргыз теле төрки телләрнең таулы-алтай кыргыз-кыпчак төркеменә керә.
Тарих
Кыргыз атамасы VI гасырдан Енисей елгасы төбәгендә билгеле инде. Борынгы заманда (9 гасыр) Енисей кыргызлары уйгырларга каршы сугышкан.
Монгол империясе барлыкка килгәннән соң, кыргызлар бер өлеше империя белән йотылган, икенче өлеше бүгенге Кыргызстан җиренә күчкән.
ДНК генеалогиясе
Y-ДНК тикшеренүләре буенча кыргызлар һаплотөркемнәре:
Немуро (шәһәр)
Немуро — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Немуро шәһәре 1957 елның 1 августында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 28923 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 56.4 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 512.63 км² тәшкил итә.
Сен-Жан-ла-Фуюз
Сен-Жан-ла-Фуюз — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Балин (Иновроцлавский повяты)
Балин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Dinamo Kiev futbol taqımı
Dinamo Kiev futbol taqımı (ukrainça ФК «Динамо» Київ) - Ukraina Kiev şähäreneñ futbol klubı, Ukraina yarışları daimi qatnaşuçısı. Ukrainanıñ iñ titullı taqımı.
1927 yılda nigezlängän, 1928 yılda berençe uyın uza.
SSRB zamanında 13 tapqır SSRB çempionı bula, 9 SSRB Kuboğı, 3 SSRB Superkuboğın yawlıy.
Awrupa bülägen yawlağan berençe SSRB taqımı, 2 Kubok iäläre Kuboğı (1975, 1986) häm UEFA Superkuboğın yawlıy (1975).
Öy stadionı - "Olimpiyskiy", 70 050 keşe sıydıra.
Baş trenerı - Mircea Lucescu. Sergey Rebrov (2008-2009 yılda Rubin Qazan futbol taqımı belän Rusiä altın medalen yawlıy)
Ülem matçı
1942 yılnıñ 9 avgustında faşistlar basıp alğan Kievta Ülem matçı uza: Dinamo Kiev uyınçılarınnan cıyılğan Start taqımı alman xärbiläre Flakelf taqımın 5:3 isäbe belän ciñä. Soñraq matçta ciñüçelär küpçelege ülem lagerenä elägä yäki atıp üterelä.
Сан-Томас-ди-Акину (Минас-Жерайс)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Юрки (Острудский повяты)
Юрки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Башакпынар Уфук (Талас )
Башакпынар Уфук (Başakpınar Ufuk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Талас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юрки (Острудский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башакпынар Уфук (Талас )
Сылтамалар
Başakpınar Ufuk, Talas Başakpınar Ufuk, Talas
Рудня (Рэчыцкий районы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Вайоминг (Делавер)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рудня (Рэчыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Роман Граборенко
Роман Граборенко (Раман Грабарэнка,, — , ) — Беларус хоккейчесе (сакчы), Беларус милли хоккей җыелмасы әгъзасы.
Кастль (Югары Бавария)
Кастль  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягодня (Мазовия воеводалыгы)
Ягодня  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грин-Спринг (Кентукки)
Грин-Спринг  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грин-Спринг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Буҗела (Торино)
Географиясе
Казе Буҗела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Боада-де-Кампос
Боада-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тыжма
Тыжма — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Кизнәр районы биләмәләрендә ага. Елга  Люга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пырмаз
Пырмаз — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Инзовка елгасының уң ярыннан 2,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Платон Граве
Платон Граве (Платон Платонович Граве,, — , ) — математик, хакыкый дәүләт киңәшчесе (1915), саф математика докторы (1898), Юрьев һәм Воронеж университетлары профессоры.
Кече Шудум
Кече Шудум (Малый Шудум) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Домален
Домален — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Пәриоглулар (Агҗабәди)
Пәриоглулар  (Pərioğlular ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
(9128) Такатумудзи
(9128) Такатумудзи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 30 апрелендә T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HQ52» саналган.
(16687) 1994 PN20
(16687) 1994 PN20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Каргынҗык (Токат)
Каргынҗык (Kargıncık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Рудня (Светлагорский районы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Балин (Рипинский повяты)
Балин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Томе (Парана)
Сан-Томе  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чермеджешть (Ледешть, Вилча)
Чермеджешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бряза (Бистрица-Несеуд)
Бряза — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Безводный (Чиләбе өлкәсе)
Безводный (Безводный) — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Юрково (Гижицкий повяты)
Юрково  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тывалар
Тывалар – нигездә Россиягә керүче Тыва Республикасында яшәүче төрки халык.
Тываларның антропологик тибы — монголоид. Телләре төрки. Кирилл әлифбасына нигезләнгән язу кулланалар. Диннәре нигездә буддизм, ләкин шулай ук шаманизм да яшәп килә.
Кастль (Кемнат)
Кастль  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валерий Грайфер
Валери Грайфер (Валерий Исаакович Грайфер,, — , ) — СССР һәм РФ нефтьчесе, ТАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1977), СССР нефть чыгару сәнәгате әтличниге (1967), Ленин (1976) һәм РФ хөкүмәте (2001) премияләре лауреаты, СССР нефть сәнәгате министры урынбасары (1991), «Лукойл» ГАҖнең һәм «РИТЭК» АҖнең директорлар шурасы рәисе.
HD183363
HD183363 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Равис Госманов
Равис Госманов (Равис Госман улы Госманов,, — , ) — СССР һәм РФ микробиологы, ветеринария фәннәре докторы (1986), профессор (1987), ТР дәүләт премиясе лареаты (2007), КВИнең микробиология, вирусология һәм иммунология кафедрасы мөдире (1987-2007).
Биографиясе
1963 елда ветеринария табибы белгечлеге буенча Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария институтын тәмамлаган. Аннары альма-матер: кече фәнни хезмәткәр (1963), аспирант (1965-1968), өлкән фәнни хезмәткәр (1971-1986), хайваннарның риккетсиозларын (Ку-бизгәкләрен) өйрәнү буенча фәнни хезмәткәрләр төркеме җитәкчесе (1980-1986), микробиология, вирусология һәм иммунология кафедрасы мөдире (1987-2007), уку эшләре буенча проректор (1998), микробиология, вирусология һәм иммунология кафедрасы профессоры (2007).
2006 елдан - фәнни редакция коллегиясе (терлекчелек һәм ветеринария) рәисе, 2008 елдан - Татар энциклопедиясенең төп фәнни-редакция коллегиясе әгъзасы.
Месудие (Карапүрчек)
Месудие (Mesudiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карапүрчек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Равис Госманов
Биографиясе
Фәнни эшчәнлек эпизоотологик үзенчәлекләрне өйрәнү, аеруча куркыныч йогышлы авыруларны (ящура, Ауеска һәм Ку-бизгәк авыруларын) диагностикалау һәм профилактикалау ысулларын камилләштерү, авыл хуҗалыгы хайваннарының йогышлы авыруларын дәвалау буенча кайбер мәсьәләләрне чишергә багышлана. Докторлык диссертациясе авыл хуҗалыгы хайваннарының йогышлы авыруларын (ящур, Ауеска авыруы һәм Ку бизгәге) аллергия һәм серологик диагностикалау мәсьәләләренә багышланган.
Бүләкләре
Медальләр (аерым алганда, көмеш), СССР ВДНХ дипломнары, СССР Авыл хуҗалыгы министрлыгының Баш ветеринария идарәсе грамоталары, «Хезмәт Ветераны»,  «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медальләре, «Социалистик авыл хуҗалыгы отличнигы» (1973 ел), «Социалистик ярыш җиңүчесе» (1974 ел), «Тугызынчы бишьеллык ударнигы» (1975 ел), «СССР уйлап табучысы» һәм «Казан ветеринария медицинасы академиясендә конкурс җиңүчесе - Ел профессоры» билгеләре белән бүләкләнгән. «Ветеринария микробиологиясе һәм иммунология» дәреслеге өчен «Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы югары уку йортларының иң яхшы уку басмасы — 2005» конкурсы дипломы. Уңышлы фәнни-тикшеренү һәм иҗтимагый эшләре өчен Казан ветеринария институтының Мактау тактасына (1984) һәм Казан шәһәре Совет районының Мактау тактасына (1987) кертелә.
Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (1998), Россия Федерациясенең югары һөнәри белем бирү мактаулы хезмәткәре (2000), Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2003).
Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе президиумы 2006 елда аңа Татарстан Фәннәр Академиясенең прополисны өйрәнү эшләре циклы өчен К.Г. Боль исемендәге премиясен бирә. Р. Г. Госманов ветеринария микробиологиясе буенча уку әсбаплары циклы өчен (2011) Татарстан Республикасы Президенты указы нигезендә Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясенә лаек булды.
Бурдонне (Мозель)
Бурдонне (Bourdonnay) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,40 км².
Боадилья-дель-Камино
Боадилья-дель-Камино — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дель-Монте-Форест (Калифорния)
Дель-Монте-Форест  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дель-Монте-Форест халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ядвигув (Билобжезький повяты)
Ядвигув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Целега
Югары Целега — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 128 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Доманье
Доманье — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Рудня (Скрыгалавски авыл советы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Титосе
Титосе — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Титосе шәһәре 1958 елның 1 июлендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 94124 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 158 кеше тәшкил иткән.
Владимир Гранат
Владимир Гранат (Владимир Васильевич Гранат,, — , ) — Россия футболчысы (сакчы), Россия милли футбол җыелмасы әгъзасы, Россия чемпионатының бронза призчысы (2008).
Тюлег
Тюлег — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Озерница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сан-Томе (Риу-Гранди-ду-Норти)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вудсайд (Делавер)
Вудсайд  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыргызстанда элемтә
Кыргызстандагы элемтә системасы Интернет, телевидение, почта һәм телефон элемтәләрен үз эченә ала.
Элемтә сәясәте
Мәгълүмати һәм коммуникацион технологияләр өлкәсендә дәүләт стратегиясенең озак сроклы максаты-2010 елга телекоммуникацияләр секторы илнең тулаем эчке продуктының 5% ын биләүдән гыйбарәт. 2006 елның июнендә Казахстаннан килгән "KazSat-1" элемтә спутнигы эшли башлады, ул Үзәк Азиянең барлык илләренең Европа һәм Америка элемтә иярченнәренә бәйлелеген киметәчәк. Икенче иярчен KazSat-2 2011 елның 16 июлендә җибәрелде.
Телефон элемтәсе
2000 еллар башында Кыргызстан телекоммуникация системасын реструктуризацияләү буенча халыкара инвестицион ярдәм алды, ул 2002 елда 100 кешегә 7.7 телефон линиясе һәм 2007 елда файдалануга 1,100,0000 кәрәзле телефон алды. Модернизация процессы кысаларында 2000 елда хөкүмәт Кыргызстелеком контроль акцияләрен чит компанияләргә сатырга тырышты. Россия, Швеция һәм Төркия компанияләре потенциаль сатып алучылар арасында иде, ләкин 2005 елда якынча 100 мең кеше телефон линиясе урнаштыруны көттеләр. 2013 елның сентябрендә Кыргызстан хөкүмәте Кыргызстелекомны хосусыйлаштырудан баш тартты, чөнки компаниянең шәхси милеккә күчү очракларында тарифлар күтәрелер дип фаразланган иде.
Интернет
2000-нче еллар башында Кыргызстанда Интернетны куллану сизелерлек артты: 1999-2005 елларда Интернеттан файдаланучылар саны 3 тән 263 меңгә кадәр арткан. 2004 елда 12,3 меңгә якын хост эшләгән. Милли югары дәрәҗәдәге домен .kg.
Йөкләнешнең алмашынучан тизлеге / xDSL аша Кыргыз Телеком дәүләт телефон компаниясе аша (8 Мбит / с иңүче линия) һәм шәхси провайдерлар (10 Мбит/с кадәр линия) аша мөмкин. Күчерелгән мәгълүматлар күләмендә гадәттә айлык лимит бар, мәгълүматның Кыргызстанда калуына яки чит илгә күчүенә карап аерым чикләр бар. Интернет-хезмәт күрсәтү операторлары саны артуга карамастан, бу челтәрнең һәркем өчен мөмкин булуын арттырмый диярлек.
Интернет цензура һәм күзәтү
2010 елның декабрендә бастырылган OpenNet Initiative (ONI) хисабында сәяси һәм социаль өлкәләрдә Интернетның сайлау фильтрациясе, таныклыклары аз булган яки куркынычсызлык һәм Интернет-инструментлар конфликтлары өлкәсендә фильтрация таныклыклары булмау күрсәтелгән. .
Илдә Интернетка керү начарайган, чөнки сәяси тотрыксызлык бөтендөнья челтәрен контрольдә тотуның ешрак очракларына китергән. Хөкүмәт Интернетның илнең эчке сәясәтенә йогынтысы сизгеррәк була һәм интернет-хезмәтләрнең әлеге секторын җайга салу буенча аның вәкаләтләрен киңәйтә торган законнар кабул итә
Кыргызстандагы телекоммуникация базарын либераллаштыру ярдәмендә Интернетны халыкның күпчелеге кертә алды. Ләкин, Кыргызстан эффектив кибер блоклы ил, Казакъстан һәм Россиядән сатып алу мөмкинлегенә бәйле. Казакъстанның дәүләт хакимияте органнары контроль челтәрләр ярдәмендә Интернет белән идарә итүгә күчә, нәтиҗәдә Кыргызстан ISP-ларына йогынты ясаучы фильтрлау очраклары барлыкка килә. 2020 елның маенда Жогорку Кеңеш "Мәгълүматны манипуляцияләү" турындагы закон проектын тәкъдим итте, ул, бозылган очракта, мәгълүмат алу мөмкинлеген судка кадәр чикләүне күздә тота.
Балице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Балице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9129) 1998 HU144
(9129) 1998 HU144 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HU144» саналган.
Гуз-Крик (Кентукки)
Гуз-Крик  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гуз-Крик шәһәре  елда нигезләнгән.
(16688) 1994 PN21
(16688) 1994 PN21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PN21» саналган.
Кёдиц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боадилья-де-Риосеко
Боадилья-де-Риосеко — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Бузин-Казе Тромбин (Падова)
Казе Бузин-Казе Тромбин — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бузин-Казе Тромбин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чертуш
Чертуш — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.
Тарих
Россия империясе чорында авыл Чистай өязенең Каргалы волостенә керә. Гражданнар сугышы вакытында урын алган «Чертуштагы вәхшәт» (1919-1920) вакыйгасы Туганнар каберлегенең барлыкка килүенә китерә.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Юхнайце
Юхнайце — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пышей
Пышей — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Межа елгасының уң ярыннан 130 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Александр Грандо
Александр Грандо (Александр Абрамович Грандо,, — , ) — СССР һәм Украина галиме, иҗтимагый медицина һәм сәламәтлек саклауны оештыру өлкәләрендә белгеч, Украинаның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1994), УССР дәүләт премиясе лауреаты.
Бряза (Брашов)
Бряза — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Надежда Крупская
Наде́жда Константи́н кызы Кру́пская, (1869 елның 14 (26) феврале, Санкт-Петербург, Россия империясе — 1939 елның 27 феврале, Мәскәү, РСФСР, ССРБ) — Россия инкыйлабчисы, совет дәүләт, фирка, җәмәгать һәм мәдәният эшлеклесе, совет мәгарифенең оештыручысы һәм баш идеологы, Владимир Ильич Ленинның хатыны.
Инкыйлабга кадәр
thumb|left|Надежда Крупская 1890 елда
Надежда Константин кызы Крупская Санкт-Петербургта, 1869 елның 14 (26) февралендә туган. 1887 елда шәхси хатын-кызлар гимназиясен алтын медаль белән тәмамлый.
Бурше (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,99 км².
Надежда Крупская
Инкыйлабга кадәр
1889 елда Крупская Петербургта Бестужев курсларына укырга керә (1887-1888 елларда курсларга җыю үткәрелмәгән). Ул вакытта бу хатын-кыз югары белем ала алган Россия империясендә бердәнбер урын иде. Курсларда Н.К. Крупская бер ел укыган.
Бурше (Мозель)
Искәрмәләр
Бурше (Мозель)
Надежда Крупская
Инкыйлабга кадәр
1890 елдан марксистлар түгәрәкләрендә катнаша.
1894 елда В.И. Ленин белән таныша.
1895 елда РСДЭФның беренче съездын оештыруда катнашты.
thumb|Крупская турындагы белешмә (Россиянең сәяси тарихы музее) 1896 елда кулга алынган, 1898 елда Өфегә сөргенгә хөкем ителгән. Ленин белән бергә Шушенское авылында (Енисей губернасы) сөргенны вакыты үткәрүргә рөхсәт ала. 1898 елда Ленинга кияүгә чыга. Крупская үзенең беренче тикшеренүен «Хатын-кыз эшчесе» (1899) сөргендә язды. Иренең сөргенлеге беткәч, ул сөргеннең калган өлешен (1900-1901) Өфедә үткәрде.
1901 елда Германиягә күчеп китә, «Искра» газетасының сәркәтипе була. Лондонда РСДЭФ съездын әзерләүдә һәм уздыруда катнашты. Большевиклар партиясенә нигез салучыларның берсе булды.
1905 елда Ленин белән бергә Россиягә кайта, ҮК сәркәтипе була. 1905-1907 елларда Россиядә инкыйлабы җиңелгәч, ул икенче эмиграциягә китә. Эмиграциядә партия эше һәм публицистика белән шөгыльләнгән, «Работница» журналына нигез салучыларның берсе булган. 1915 елда ул «Халык мәгарифе һәм демократия» дип аталган педагогика буенча теоретик әсәр язды. 1917 елның апрелендә Ленин белән бергә Россиягә кайта. Октябрь инкыйлабысен әзерләүдә һәм үткәрүдә актив катнашты.
Инкыйлабдан соң
thumb|Ленин һәм Крупская 1918 елның маенда Революциядән соң гомуми белем бирү системасын оештыруда катнашты. Балалар бакчалары һәм уен мәйданчыклары челтәрен булдыру кирәклегенә инанган. Бик күп халык китапханәләре оештыру инициаторы булды.
1919 елда, Ватандашлар сугышы кызган чакта, фронтка якын Идел буенда һәм Чулман буенда агитация эшләре алып бара.
1925 елда Сул оппозициясен хуплады. Әмма 1927 елда оппозиция әгъзаларын партия күпчелегенә кушылырга чакырды. Крупская репрессияләнгәннәрнең күбесен азат итүне сорады, ләкин күбесенчә нәтиҗәсез.
1930 нчы елларда Крупская административ-команд системасы урнаштыруга, «халык дошманнары» балаларын эзәрлекләүгә каршы чыкты, ләкин ул Наркомпрос эшеннән читләштерелде диярлек һәм китапханә эше мәсьәләләре белән шөгыльләнә башлады.
1938 елда мәктәпләрдә уздарулычы милли сәясәт чаралардан хәвеф белән Сталинга мөрәҗәгать итте.
«Кадерле Иосиф Виссарионович, гадәтемчә, мине борчыган мәсьәлә турында язам.