cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Донбасс операциясе (1941)
Донбасс операциясе (29 сентябрь, 1941 - 4 ноябрь 1941) — Бөек Ватан сугышы вакытындагы Донбасс территорияләрендә саклану операциясе.
Тарих
29 сентябрьне. Көньяк фронт гаскәрләренең Көньяк-көнбатыш фронт сул канаты гаскәрләре булышлыгы белән Донбасс саклану операциясе (29 сентябрь — 4 ноябрь) башлана (картаны карагыз— Донбасская оборонительная операция (29 сентября — 4 ноября 1941 г.)).
29 сентябрьне 1-нче танк төркеме Днепропетровск районыннан көньяк-көнчыгыш юнәлешкә һөжүмгә күчә һәм Иван Галанинның 12-нче армиясының уң флангын саклауны өзә.
20 октябрь. Алман 1-нче танк армиясе Сталино шәһәрен басып алды.
Султана
Султана — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Войнаровице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рдзёстув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Импратеса (Фрозиноне)
Импратеса — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Импратеса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(14069) Крашенинников
(14069) Крашенинников — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HP18» саналган.
Ирандуба
Ирандуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Маһеш Навами
Маһеш Навами (Дэванагари язуы белән: महेश नवमी) ул Маһешвари җәмәгатенең иң зур фестивале. Һинд дине календаре буенча һәр елны Джьетиша аеның Шукла Пакшаның Навамисы "Манеш Навами" бәйрәм итүе белән уздырыла. Бу фестиваль күбесенчә Ходай Маһешага табынуга багышланган (Илаһлар Илаһы Маһадэвка) һәм Парвати Алиһәсенә. Традицион ышану буенча Маһешвари килеп чыгуы Юдһиштир Самват, 9 - ның Джйештһа Шукла Навамида булган. Шул вакыттан бирле Махешвари җәмәгате Джйештһа Шукла Навами һәр елны "Махеш Навами" исеме астында җәмәгатьнең килеп чыгышы буларак бәйрәм ителә. Бу көндә дини һәм мәдәни чаралар башкарыла. Бу фестиваль Ходай Маһешага һәм Алиһә Парватига тулаем тугърылыкны һәм ышануны ача. Бу җәмәгать кешеләре өчен иң әһәмиятле көн, биредә берничә мәдәни чаралар һәм бәйгеләр башкалар арасында берлек һәм дан ясау өчен бергә җыела. Төп лозунг булып Хезмәт, Корбаннар китерү, Хак юлдан бару тора.
Альпухарра-де-ла-Сьерра
Альпухарра-де-ла-Сьерра — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Выдринцы
Выдринцы (Выдринцы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Агирбичу (Клуж)
Агирбичу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эльменхорст (Лауэнбург)
Эльменхорст (Elmenhorst) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алаҗами (Серик)
Алаҗами (Alacami) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ювалда (Джорджия)
Ювалда  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ювалда шәһәре  елда нигезләнгән.
Ярасюрмы-Яха
Ярасюрмы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вэнуй-Еуо елгасының сул ярыннан 167 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6764) Кириллавров
(6764) Кириллавров — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 7 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 TM3» саналган.
Татар бистәсе (Мәскәү)
Татар бистәсе — Мәскәүдәге тарихи бистә. Алтын Урдадан чыккан татарлар тарафыннан нигезләнгән. XVII гасырда шәһәр эченә керә. Хәзерге Зур Татар (Большая Татарская) һәм Пятницкая урамнары районында урнашкан булган. Монда Тарихи мәчет һәм Асадуллаев йорты (бүгенге көндә татар милли-мәдәни үзәге) урнашкан.
Бүгенге көндә Мәскәү татарларын нигездә бабалары Идел буеннан күченеп килгән җирле татарлар тәшкил итә. Алар бөтен Мәскәү буенча таралып яшиләр.
Һайзыоң
Һайзыоң (Hải Dương) — Вьетнамның Һайзыоң правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Саут-Лид-Гилл (Арканзас)
Саут-Лид-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Һайзыоң
Тарих
Хәзерге статусын 1997 елдан башлап йөртә.
HD134874
HD134874 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Парахонск
Парахонск (Парахонск ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Һанс фон Эйлер-Хелпин
Һанс фон Эйлер-Хелпин (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1929).
дигән уку йортында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Фәнни хезмәтләре биохимия процесслары механизмын өйрәнүгә карый. Ферментларны тәдкыйк иткән. Тере организмнарда ферментлар тәэсирендә химик реакциялар тизлегенең артуын билгеләп үтте һәм бу процессны биокатализ дип атарга тәкъдим иткән. Каротинның физиологик активлыгы ягыннан А витаминына якын булуын тапкан (1928). Биохимик шешләрне өйрәнүгә зур өлеш керткән.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Кампюньян
Кампюньян — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Киваж
Киваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Яренга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 67 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кюнье
Кюнье (Cugney) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,39 км².
(14070) 1996 JC1
(14070) 1996 JC1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Павлово (Серпецкий повяты)
Павлово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(14070) 1996 JC1
Тарихы
1996 елның 14 маенда NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 JC1» саналган.
Павлово (Серпецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чаклов
Чаклов — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ирани (муниципалитет)
Ирани  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Наемон-ле-Фосс
Наемон-ле-Фосс — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Кын (Васюган кушылдыгы)
Кын — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Васюган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 71 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Альфакар
Альфакар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зарашув-Колёния
Зарашув-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Войновице (Вроцлавский повяты)
Войновице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Светлана Туразянова
Туразянова Светлана Владимировна(25 май, 1969 ел) — Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтае депутаты.
Көйлүоглу (Сейһан)
Көйлүоглу (Köylüoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Светлана Туразянова
Биографиясе
Туразянова Светлана Владимировна 1969 елның 25 маенда Уфа шәһәрендә туа. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Уфа дәүләт нефть техника университетына укырга керә. Аннары Мәскәү кулланучылар кооперациясе университетында икенче югары белем ала.
Гаиләсе
Тормышта, өч кыз тәрбияли.
Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
Мактау кәгазьләре, Башкортстан Республикасының Транспорт һәм юл хуҗалыгы комитетының, «Бердәм Рәсәй» партиясенең Рәхмәт хатларына ия.
Таньһоа
Таньһоа (Thanh Hóa) — Вьетнамның Таньһоа правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1994 елдан башлап йөртә.
Ермакова (Туринская Слобода районы)
Ермакова (Ермакова) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
HD134897
HD134897 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Юкарыйонҗаагач (Хисарҗык)
Юкарыйонҗаагач (Yukarıyoncaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Хисарҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Султану
Султану — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярато-Се-Яха
Ярато-Сё-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Недарма елгасының сул ярыннан 6км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Канежан (Жиронда)
Канежан — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Этикет
Этикет (étiquette — ябыштыргыч, ярлык) — үз-үзеңне тиешле рәвештә тоту кагыйдәләре җыелмасы. Бу кагыйдәләр француз корольлары, башлыча Людовик XIV сараенда кертелгән була. Алар дворяннарны король каршында тупас хаталардан саклый.
Этимология
«Яхшы гадәтләр җыентыгы» мәгънәсендәге «этикет» сүзе XVIII гасырда инглиз телендә дә урын ала. Этикет турындагы хәзерге китаплар француз короле сараендагы кагыйдәләр җыентыгы кебек үк бер максатка хезмәт итәләр. Алар күп еллар дәвамында тупланган яхшы (уңай) гадәтләр кагыйдәләрен аңлаталар, кешеләргә теләсә-кайсы ситуациядә үзләрен ышанычлы тотарга ярдәм итәләр.
Яхшы гадәтләр дуслар табарга булыша. Ягымлы һәм киң күңелле кешеләрне күпләр үз итә. Күркәм гадәтләр туганнар, дуслар яки бөтенләй таныш булмаган кешеләр белән аралашудан ямь табарга булыша. Яхшы гадәтләр өйдә башлана, мәктәптә дәвам итәләр. Сыйныфташлар яки укытучы белән ягымлы мөнәсәбәт кенә түгел, ә биремне намус белән башкару да «этикет» төшенчәсенә керә. Үз-үзеңне тоту кагыйдәләрен белү кичәләрдә хурлыкка калмаска ярдәм итә. Әдәплелек нигезләре кешеләр белән яшәүнең иң гади кагыйдәләрен үтәүдән гыйбарәт, мәсәлән, машина йөртүче җәяүлеләргә пычрак чәчрәтеп китмәскә яки кирәксез урында борылып, башка машиналарга комачау ясамаска тиеш.
Тарих
Этикетның шактый формалары һәм элементлары бик борынгы заманнарга барып тоташа. Мәсәлән, исәнләшкәндә кул кысышу антик заманнарда ук булган. Ир кеше ачык уң кулын сузганда, үзенең коралсыз һәм ниятләре яхшы булуын белдергән. Башка киелгән эшләпәне күтәреп кую да урта гасырларда таралган борынгы гадәт булган. Мөгаен, ул, бер-берсен тану өчен битлекләрен салган рыцарьлардан башлангыч алгандыр.
Ихтирамлы сүз-мөрәҗәгатьләрнең дә үз тарихы бар. «Мистер» сүзе — «мастер» сүзенең модификациясе, латин телендәге суд термины magister терминыннан килеп чыккан, ул «юрист» һәм «закон чыгаручы» мәгънәсен аңлаткан. XVIII гасырда Америкада яшәгән хатын-кызлар ирләренә мөрәҗәгать иткәндә, аларның фамилияләренә исемнәре урынына «мистер» сүзен өстәп эндәшкәннәр. Хәзер исә бөтен ирләргә дә шулай мөрәҗәгать итәләр, бер үк вакытта рәсми дә, хөрмәт күрсәтү дә була. «Сэр» мөрәҗәгате «сеньор» сүзеннән килеп чыккан, бу сүз урта гасырларда Франциядә «алпавыт» мәгънәсен белдергән. Хатын-кызларга «мадам» дигән итагатьле мөрәҗәгать «минем госпожам» дигән күптәнге француз терминыннан башлангыч ала, ул сүз белән түбән катлау вәкилләре король сараендагы ханымнарга мөрәҗәгать иткәннәр.
Регетив
Регетив — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Этикет
Тарих
Кунакчыллык этикетында кунакка чакыру һәр халыкта һәм һәрчак мөһим урын алып тора. Төньяк Америка индеецлары, болан тиресенә язып, кунакларга чапкын белән чакыру җибәрә торган булганнар. Шекспир заманында чакырулар киң ак кәгазьгә язылган һәм бик матур итеп чәчәкләр белән бизәлгән. Башка төрле итеп чакыру кимсетү дип саналган.
Регетив
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Этикет
Тарих
Өйдә кунаклар кабул итү — шулай ук этикет элементы. Японнарда чәй тантаналарының аеруча мөһим булуы мәгълүм. Аларда кунакка кәгазь кисәкләренә салып кечкенә конфетлар һәм пирожное бирәләр. Ашап бетермәгән кисәген кунак кәгазьгә төреп өенә алып кайтып китә, бу яхшы гадәт санала. АКШта да хуҗабикәләр кунакларга ризык, мәсәлән, туй яки туган көн бәлеше кисәген өйләренә биреп җибәрәләр.
Эльменхорст (Штормарн)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Этикет
Тарих
Борынгы грекларда кунакчыллык символы булып тоз исәпләнгән, ә гарәпләр кунак кулын җылы сөт белән юганнар. Индеецларда татулашу трубкасы тарту — кунакчыллык йоласының төп билгесе.
Аурупада өстәл приборлары XVII гасыр ахырына кадәр бөтенләй диярлек булмаган. Кешеләр пычакны үзләре белән йөрткәннәр һәм ашаганда файдаланганнар. Бүген пычаклар һәм чәнечкеләр барлык илләрдә дә кабул ителгән, әмма аларны куллану кагыйдәләре төрлечә. АКШта пычакны ун, кулда, ә чәнечкене сул кулда тоталар. Ризыкны кискәч, пычакны куялар да чәнечкене уң кулга алалар. Европаның күпчелек илләрендә чәнечке сул кулда кала.
Кытайлар ашаганда таякчыклардан файдаланалар. Савытка таякчыкларны берсе өстенә икенчесен тәре формасында кую кунакның өстәл артыннан чыгарга җыенуын белдерә.
Этикет кагыйдәләре
Этикетның милли генә түгел, ә милләтара кагыйдәләре дә була. Мәсәлән, БМО утырышларында илчеләр үз илләре атамаларына карап алфавит тәртибендә утыралар, ә менә чакырулы яки рәсми булмаган кичәләрдә аларның иерархиясе күзәтелә. Дипломат тарафыннан күрсәтелгән теләсә нинди әдәпсезлек билгесе бөтен илнең әдәпсезлеге буларак кабул ителә.
Борынгы Кытай
Борынгы Кытай трактаты «И-Ли» (Этикет һәм Церемонияләр китабы) югары аксөякләр өчен языла һәм дәүләт чиновникларын нәзакәтле гадәтләргә (модалы күлмәк кияргә һәм чәч рәвешен тиешенчә сакларга, үз-үзеңне тоту тәртипләренә, баш ию кагыйдәләренә, йөз-чырай рәвешенә) өйрәтә. Катгый этикет белән, кытайлар үзләрен һәм үз хисләрен контрольдә тотарга өйрәнәләр. Япон самурайлары язылмаган «Бушидо» кодексына таяналар, бу кодекста сугышчының яхшылык, намуслылык һәм кыюлык сыйфатларының хуҗасына булган тугрылыгы белән үрелүе таләп ителә. Дан һәм хөрмәткә ирешү өчен, самурай бөтен газапларны, михнәтләрне зур сабырлык белән кичерә, хәтта тормышы белән хушлашырга да әзер тора.
Борынгы Греция
Борынгы Грециядә идеаль кеше «калос кагатос» (матур һәм мәрхәмәтле) булган. Мондый кеше гакыллы, гадел һәм кыю, шулай ук рәхимле, гадел һәм дустанә булырга тиеш дип исәпләгәннәр. Ә тыйнаклык мәҗбүри сыйфат дип саналмаган. Римлылар өчен тышкы матурлык түгел, ә үз-үзеңне яхшы тоту мөһимрәк булган. Алар ярлыга да, байга да, җитәкчегә дә, гади кешегә дә тигез хөрмәт белән караганнар.
Аурупа
Үз-үзеңне яхшы, матур тоту Аурупада рыцарьлык заманнарында чәчәк ата. Франциядә әлеге заман XI гасырда башлана. Рыцарьларны кулга кылыч тотып һәм үз-үзләрен аямыйча христианлыкны якларга һәм гүзәл ханымга буйсынырга өйрәткәннәр. Еш кына рыцарь үзенең ханымына читтән торып кына баш игән, аның белән беркайчан сөйләшмәгән, мөгаен, хәтта бөтенләй күрмәгәндер дә. Рыцарьлык этикеты соңрак дворяннарның барлык катлауларына, аеруча сарай дворяннарына үтеп кергән. Шуңа күрә дә аның соңрак чор атамасы — «сарай этикеты» сакланып калган. Мондый кагыйдәләр теркәлгән беренче трактат Италиядә 1528 елда нәшер ителә. Урта сыйныф өчен намус һәм гадәтләр кодексы гамәлдә йөргән. Англиядә ул 1479 елда, Италиядә исә XVI гасыр уртасында басылган. Анда тупас киемнәр һәм тупас сөйләм тәнкыйтьләнгән. 1526 елда бөек галим Эразм Роттердамский яшьләр өчен әдәплелек гадәтләре турында «Ихтирамлылык» дип аталган китап чыгарган.
Англия
Англиядәге индустриаль революция урта сыйныф ролен алга чыгарган. Бу сыйныфның вәкилләре яхшы гадәтләргә аксөякләргә караганда күбрәк игътибар итә башлаганнар. Королева Виктория заманында респектабельлек — аш өстәле артында нәзакәтле әңгәмәләр һәм хезмәтчеләре белән көндәлек гыйбадәт кылулар идеалга әверелгән. Кием-салымда һәм үз-үзеңне тотудагы тыйнаклык төп таләп булган. Хатын-кызлар косметика файдаланмаганнар, шау-шулы әңгәмәләрдә катнашмаганнар, әхлакка зыян китерерлек романнар укымаганнар. Бу заманда идеаль туташ бик аз ашаган, еш кына аңын җуеп ауган, үзенә караганнарын сизсә кызарган.
Виктория чоры гадәтләре Англиядән АКШка да үтеп кергән. Тыйнаклыкка аерым басым ясалган. Ирләр һәм хатын-кызларның бергәләп үлән өстендә утыруы бик начар күренеш саналган. Хатын-кызларга һәм ирләргә кайчакларда ялангач фигуралар карау өчен аерым-аерым музейларга бару рөхсәт ителгән. XX гасыр башында җәмгыятьнең әхлак нигезләре какшый башлаган. Хатын-кызлар кеше алдында тәмәке тарта башлаганнар. Кинотеатрлар экраннарына җилбәзәк фильмнар чыккан. Яшь буын үзен бик иркен тота башлаган.
Импяно (Арецо)
Импяно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Импяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(14071) Gadabird
(14071) Gadabird — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 11 маенда Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 JK13» саналган.
Артур Һарден
Артур Һарден (, —, ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1929).
дигән уку йортында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Парослава
Парослава (Парослава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Ловер-Елохомен (Вашингтон)
Географиясе
Ловер-Елохомен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аренас-дель-Рей
Аренас-дель-Рей — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нячаң
Нячаң (Nha Trang) — Вьетнамның Каньһоа правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1977 елдан башлап йөртә.
(6765) Фибонацци
(6765) Фибонацци — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 20 гыйнварында Л. Брожек тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BQ2» саналган.
Ирапуан (Сан-Паулу)
Ирапуан  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Зарека
Зарека — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кельмаково
Кельмаково (Кельмаксола, Кельмаково) — Мари Илнең Йошкар-Ола шәһәр округында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,7%), чирмешләр (3,3%).
Войновице (Сьредский повяты)
Войновице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югарли (Джорджия)
Югарли  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Югарли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Налимная (Васюган кушылдыгы)
Налимная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Васюган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дәүләтъяр
Дәүләтъяр (Деветьярово) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Седжвик (Арканзас)
Седжвик  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Человце
Человце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һанс Фишер
Һанс Фишер (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1930).
дигән уку йортларында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Регулице (Кече Польша воеводалыгы)
Регулице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14072) Volterra
(14072) Volterra — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 21 маенда Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 KN» саналган.
Ла-Бар (Югары Сона)
Ла-Бар (La Barre) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,93 км².
Владлен Фролов
Владлен Фролов ( 1933 елда туган) - исәпләү математика һәм газ динамикасы өлкәсендә совет һәм рус белгече, физика-математика фәннәре докторы (1990). СССР дәүләт премиясе лауреаты (1972). Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2006).
Биография
Владлен Дмитриевич Фролов 1933 елның 8 июнендә Татарстан Автоном Совет Социалистик Республикасының Тәтеш шәһәрендә туган.
1956 елдан Казан дәүләт университетының физика-математика факультетын отличие белән  тәмамлаганнан соң, СССР урта машина төзелеше министрлыгы системасында эшли. 1956 елдан башлап Чиләбе-70 ябык шәһәренә Бөтенсоюз техник физика фәнни-тикшеренү институтына фәнни хезмәткәр итеп җибәрелә. 1969 елдан -өлкән фәнни хезмәткәр, 1970-1996 елларда-ВНИИТФ лабораториясе җитәкчесе ,1977-1987 елларда тыныч атом-төш шартлаткыч җайланмаларын эшләүдә һәм күпсанлы куллануда катнаша.
1969 елда ул физика-математика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсен яклый, 1990 елдан - физика-математика фәннәре докторы. 1996 елдан-ВНИИТФның баш фәнни хезмәткәре, В. Д. Фроловның турыдан-туры катнашында һәм турыдан-туры җитәкчелегендә программалар комплексы эшләнә һәм гамәлгә кертелә, аның буенча ике бурычны массакүләм исәпләү алып барыла, уңышлы сайланган методика экономияле программа булдырырга ярдәм итә.
Владлен Дмитриевич Фролов 130 фәнни мәкалә авторы. Алар махсус Россия һәм чит ил журналларында басылып чыккан.
Microsoft
Microsoft Корпорациясе (Microsoft Corporation, «ма́йкрософт», шулай ук рәсми булмаган әйтелеше дә таралган «микросо́фт»; nasdaq: MSFT) — программа белән тәэмин ителеш чыгаручы буенча дөньядагы иң зур трансмилли компания. Җитештерелгән продуктлары — шәхси санакларда, уен алкушымчаларында, КПКда, кәрәзле телефоннарда һәм башка бик күп тармакларны үз өченә ала. Уйлап табучының иң эре продукты — Windows операцион системалар гаиләсе.
Хуҗалары һәм җитәкчеләре
Microsoft акцияләре билгеле бер тәртиптә бүленгән: Билл Гейтска 7,55 %, Стив Балмерга — 4,66 %, корпорацииянең башка менеджерларына исә бер проценттан да ким өлеш тия, ә калган барлык бәяле кәгазьләр nasdaq: MSFT биржасында сатуда тора. 2010 елның май аена ширкәтнең капиталы — $247,23 млрд.
Компаниянең директорлар шурасы рәисе — Билл Гейтс.
Кизес-Ю
Кизес-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Невилле-сюр-Фав
Невилле-сюр-Фав — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Гүзәл Фәйзуллина
Фәйзуллина Гүзәл Әсхәт кызы (9 ноябрь 1960 ел) — хуҗалык һәм җәмәгать эшлеклесе. «Башгражданстрой» тресты генераль директорының гомуми мәсьәләләр буенча урынбасары. 2019 елдан Башкортстан Республикасының алтынчы чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтае депутаты. Рәсәй Федерациясе гомуми белем бирүнең мактаулы хезмәткәре
Биографиясе
Гүзәл Әсхәт кызы Фәйзуллина 1960 елның 9 ноябрендә Уфа шәһәрендә туа. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, югары белемне Башкорт дәүләт университетында, икенче югары белемне Мәскәү дәүләт социаль университетында ала.
Хезмәт эшчәнлеге
Хезмәт юлын Уфада 1978 елда башлый, 49 нчы мәктәптә лаборант, секретарь, тәрбияче булып эшли. 1982—1984 елларда шушы ук белем учагында комсомол оешмасы секретаре була. 1984—1991 елларда — ВЛКСМ-ның Октябрь райкомы секретаре, КПСС-ның Октябрь райкомы инструкторы. 1991—1993 елларда 37-се мәктәптә укыта. 1993-1995 елларда «Алекс» ИСБ-сының мәгълүмат бүлеге начальнигы, директор урынбасары, «Забота» ТОО-ның директоры булып эшли. 1995—2000 елларда — Октябрь районының халыкны социаль яклау идарәсе начальнигы, аннары 2018 елга кадәр — Октябрь районы хакимияте башлыгы урынбасары. 2019 елгы сайлауларга кадәр «Башгражданстрой» тресты җаваплыгы чикләнгән җәмгыятьнең гомуми мәсьәләләр буенча генераль директоры урынбасары. 2019 елдан — Башкортстан Республикасының 6 нчы чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтае депутаты. Урындагы үзидара, граждан җәмгыятен үстерү һәм киң мәгълүмат чаралары буенча комитет әгъзасы.
Кантенак
Кантенак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Агирбичу (Сибиу)
Агирбичу — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2-Марыль-Кы
2-Марыль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Марыль-Кы елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көйлүтолу (Кадынһаны)
Көйлүтолу (Köylütolu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нейвински (Алапаевск шәһәр бүлгесе)
Нейвинский (Нейвинский) — Свердловск өлкәсенең Алапай шәһәре муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Ирапуру
Ирапуру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Лонгбранч (Вашингтон)
Лонгбранч  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лонгбранч халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Импянти Спортиви Инкороната (Л'Аквила)
Импянти Спортиви Инкороната — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Импянти Спортиви Инкороната Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Намдин
Намдин (Nam Định) — Вьетнамның Намдин правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1921 елдан башлап йөртә.
Паросцы
Паросцы (Паросцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(6766) Хармс
(6766) Хармс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 20 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UC6» саналган.
Эльмсхорн
Эльмсхорн (Elmshorn) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Эльмсхорн
Павлово-Косьцельне
Павлово-Косьцельне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Войтковице
Войтковице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иж (Киров өлкәсе)
Иж (Иж) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Сулца
Сулца — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Иж (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сулца
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иж (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
(14073) 1996 KO1
(14073) 1996 KO1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 17 маенда BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 KO1» саналган.
Рендзини-Борек
Рендзини-Борек — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юкарыислахие (Гүнейсу)
Юкарыислахие (Yukarıislahiye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Гүнейсу илчесенә караган бер авыл (köy).
Зарите (Люблин воеводалыгы)
Зарите  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD134898
HD134898 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Һве
Һве (Huế) — Вьетнамның Тыатьен-Һве провинциясендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1929 елдан башлап йөртә.
Кантуа
Кантуа — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Юнадилла (Джорджия)
Юнадилла  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юнадилла шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Джо (Арканзас)
Сент-Джо  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гали Саинов
Гали Саинов (Гали Йөзәй улы Саинов,, — , ) —  , сарай киңәшчесе, «Казан мөхбире» гәҗитенең рәсми мөхәррире (1907), «Үрнәк» басмаханәснең рәсми хуҗасы (1908).
Искәрмәләр
<references group="" responsive="">
Павлув (Воломинский повяты)
Павлув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чельовце
Чельовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Яра-Яха (Ламзенто-Се кушылдыгы)
Яра-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ламзенто-Се елгасының уң ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ирара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(14074) Riccati
(14074) Riccati — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 11 июлендә галинәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 NS» саналган.
Кинь-Шор
Кинь-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Мырты-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алаҗаолук (Гөнен)
Алаҗаолук (Alacaoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Налимья (Васюган кушылдыгы)
Налимья — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Васюган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паручын
Паручын (Паручын ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Эльперсбюттель
Эльперсбюттель (Elpersbüttel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6767) Ширвиндт
(6767) Ширвиндт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 6 гыйнварында Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 AA3» саналган.
Ла-Бас-Вевр
Ла-Бас-Вевр (La Basse-Vaivre) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,54 км².
Савино (Мари Ил)
Савино (Савинсола, Савино) — Мари Илнең Йошкар-Ола шәһәр округында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (54,5%), чирмешләр (38,1%), татарлар (3,7%).
Ин Ре (Вербано-Кузио-Осола)
Ин Ре — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ин Ре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зарубка (Польша)
Зарубка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Деньгины
Деньгины (Деньгины) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Войцеховице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Войцеховице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нефшато (Вогез)
Нефшато — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
HD134941
HD134941 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Геннадий Кесельман
Геннадий Кесельман ( 1 гыйнвар, 1942 ел - 31 гыйнвар, 2016 ел) - Себер спутник төзелешенә нигез салучыларның берсе, академик М.Ф. Решетнев исемендәге «мәгълүмати спутник системалары» АҖ генераль директоры киңәшчесе.
Биография
1942 елның 1 гыйнварында Уссури өлкәсенең Калининский районы Малиново авылында туган.
Казан авиация институтын 1965 елда тәмамлаганнан соң, 1965 елда академик М. Ф. Решетнев исемендәге гамәли механика фәнни-җитештерү берләшмәсендә эшли: инженер, сектор начальнигы, бүлек начальнигы, баш инженер урынбасары, продуктларны сынау һәм эксплуатацияләү буенча завод директоры урынбасары, генераль директор урынбасары - НПО гамәли математика заводы директоры.
Космик элемтә, телекоммуникация, навигация, геодезия, махсус элемтә системалары буенча 30 дан артык космик программа (1000нән артык АКА) эшләүгә, эксперименталь эшкәртүгә, электр сынауларына зур өлеш керткән.
Техник фәннәр кандидаты. М.ф.Решетнев исемендәге Себер дәүләт фән һәм технологияләр университетының космик машина төзелеше кафедрасы профессоры.
Ул 2016 елның 1 февралендә вафат була.
Искәрмәләр
КАИ — национальный исследовательский университет/Г. Л. Дегтярев, Ю. Ф. Гортышов, М. С. Сафариев; под ред. докт. техн. наук, профессора, президента КНИТУ-КАИ Ю. Ф. Гортышова. — 2-е изд., испр. и доп. — Казань: Изд-во КНИТУ-КАИ, 2017. — 568 с.
Буонматуот
Буонматуот (Buôn Ma Thuột) — Вьетнамның Даклак правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1995 елдан башлап йөртә.
Каплон
Каплон — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Лонгвъю-Гайтс (Вашингтон)
Лонгвъю-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лонгвъю-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үз-үзенә кул салу
Үз-үзеңә кул салу яки суици́д (sui caedere — үз-үзеңне үтерү) — үз-үзеңне үз теләге белән үтерү.
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы мәгълүмәтләре буенча дөньяда ел саен 800 меңнән артык кеше үз-үзенә кул салып үтерә. Бүгенге көндә үз-үзеңә кул салу дөнья саулык саклау өлкәсенең иң җитди проблемаларының бересе булып тора.
Агиреш
Агиреш — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карл Бош
Карл Бош (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1931).
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Ирасема (Рорайма)
Ирасема  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рорайма штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(14075) Kenwill
(14075) Kenwill — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 июлендә G. R. Viscome тарафыннан Rand обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 OJ» саналган.