cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Руда (Скерневицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11743) Jachowski
(11743) Jachowski — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JP130» саналган.
Кармановка (Беларусия)
Кармановка (Карманоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Икенче Выселок
Икенче Выселок (Иккĕмĕш Выççăлккă, Выселок N2) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429081. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253830003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000002700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (78,57%), руслар (20,71%).
Яңа Англия Веб-комикслар Уикенды
Яңа Англия Веб-комикслар уикенды Америка Кушма Штатларында, 2009 елда, 20-22 мартта уздырылган веб-комикслар конвенциясе булган. Ул вебкомикс рәссамнары тарафыннан оештырылган булган, шулар арасында Octopus Pie рәссамы Мередит Гран булган. Икенче конвенция 6–7 ноябренда, 2010 елда булган. Ул 2011 елда кабатланмаган.
Карагөз (Бисмил)
Карагөз (Karagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гбельце
Гбельце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сырая Речка
Сырая Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Урна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Корриген (Техас)
Корриген  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сырая Речка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корриген (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чула-Виста (Завала округы, Техас)
Чула-Виста  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чула-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC4032-674
GSC4032-674 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Инжиниринг
Инжиниринг - коммерция нигезендә сәнагать, авыл хуҗалыгы һәм башка тармак объектларын икътисади-техник яктан нигезләү һәм проектлау, төшезелешне тәэмин итүгә булышу, җитештерү процессын һәм җитештерелгән продукцияне сату-бүлуне җайга салу буенча инженерлык-консультация хезмәте күрсәтү.
41 ел (б. э. к.)
41 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Градица (Ферара)
Градица — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Градица Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Смолокурка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Смолокурка (Смолокурка) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Хайваннар
Хайваннар (лат. Animalia яки Metazoa) — хәзерге вакытта биологик патшалык буларак каралган организмнар төркеме. Төркем инде Аристотель тарафыннан аерылган иде.
Безнең планетада тереклек итүчеләр арасында 1,5—2 млн төр хайван исәпләнә.
Бу билгеләрнең кайберләре, мәсәлән, күзәнәкчел төзелешле булу һәм туклануга, сулау, үсү, үсеш һәм үрчүгә сәләтлелек хайваннарга гына түгел, бәлки үсемлекләргә, гөмбәләргә, бактерияләргә дә хас. Хайваннарның башка билгеләре үсемлекләрдә булмый. Боларга, мәсәлән, гетеротроф туклану һәм актив хәрәкәтләнү керә. Барлык хайваннарга хас булганча, әзер органик матдәләр белән туклану гөмбәләрдә, күпчелек бактерияләрдә һәм паразит үсемлекләрдә генә күзәтелә. Актив хәрәкәтләнү — күпчелек хайваннарга хас билге. Үсемлекләрдән, гөмбәләр һәм бактерияләрдән аермалы буларак, күпчелек хайваннарның органнар системалары — аш кайнату, сулыш, нерв системасы һ.б. бар.
Барлык хайваннар өчен тәннең төгәл симметрияле булуы хас. Күбесендә, мәсәлән май коңгызында, елга кысласында, бака һәм бүредә, тәннең уң һәм сул якларында бер үк төрле парлы органнар урнаша. Мондый хайваннарның тәне аша уйда хайванны көзгедәгечә чагы­лыш тапкан ике яртыга бүлә торган бер генә яссылык үткәрергә мөмкин. Парлы органнары симметрияле урнашкан хайваннар — ике яклы симметриялеләр, ә тән симметриясе ике яклы симметрия дип атала. Ике яклы симметриялелек актив хәрәкәтләнүче барлык хайваннарга хас.
Аз хәрәкәтләнүчән яки утрак тереклек рәвеше алып баручы хайваннарның тән симметриясе башкача һәм тышкы күренеше белән үсемлек чәчәгенә, шар, чатырга охшаш, мәсәлән, болытсыманнар һәм эчәккуышлылар. Аларның тәне аша уйда берничә яссылык үткәрергә мөмкин, аларның һәркайсы хайванны көзгедәгечә бер-берсенә охшаш ике яртыга бүлә. Бу яссылыкларның кисешү сызыклары кисешү үзәгеннән нурлар булып тарала. Моны нурлы симметрия дип атыйлар. Мондый төзелеш аз хәрә­кәтләнүчән яки берегеп яшәүче хайваннарга табышын эләктереп алырга һәм теләсә кайсы яктан куркыныч якынлашуын сизәргә мөмкинлек бирә. Озын тарихи үсеш процессында хай­ваннарда гаять төрле яшәү шартларына һәм туклану характерына җайлашулар барлыкка килгән. Хайваннар дөньясының күптөрлелеге күбрәк шуның белән аңлатыла.
Хәзерге вакытта зоологлар хайваннар патшалыгын ике аспатшалыкка — Беркүзәнәклеләргә һәм  Күпкүзәнәклеләргә бүләләр.
Пенчелице
Пенчелице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мурави (Беларусия)
Мурави (Мураўі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Антипинский Исток
Антипинский Исток (Матюшина) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лапча елгасының уң ярыннан 4,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Русиядә җирле үзидарә реформасы (2003–2009)
Муниципа́ль реформа - нигездә 2003-2009 елларда Россиядә үткәрелгән җирле үзидарә системасын реформалаштыру.
Җирле үзидарә турында закон
2006 елның 1 гыйнварында «Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында» 2003 елның 6 октябрендәге 131-ФЗ номерлы Федераль закон үз көченә керде. Федераль закон нигезләмәләрен кертүнең төп максаты - дәүләт хакимияте органнары һәм җирле үзидарә органнары арасында эшләр һәм вәкаләтләр бүлешүдә билгесезлекләрне бетерү. Нәкъ менә шул максат белән җирле үзидарәнең территориаль оешмасының бердәм структурасы кертелде. Җирле үзидарәне җайга салу өлкәсендә Россия Федерациясе һәм Россия Федерациясе субъектлары вәкаләтләре Федераль законның алдагы редакциясендә гамәлгә ашырылган башка принциплар нигезендә билгеләнә, шулай ук җирле үзидарә органнары эшчәнлеге җентекләп җайга салына.
Муниципаль берәмлекләр чикләрен билгеләү һәм аларның статусын билгеләү
2003 елның 6 октябрендә президент кул куйган «Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында» 2003 елның 6 октябрендәге 131-ФЗ номерлы Федераль закон нигезендә РФ барлык субъектларының хакимият органнарына яңа таләпләр нигезендә муниципаль берәмлекләрнең чикләрен билгеләргә һәм тиешле муниципаль берәмлекләрне түбәндәге статусларның берсе итеп бирергә: шәһәр җирлеге, авыл җирлеге, муниципаль район, шәһәр округы, шулай ук шәһәр эчендәге территория.
Гомуми территория белән берләштерелгән бер яки берничә авыл җирлеге (авыл, авыл, хуторлар) авыл җирлеге булырга мөмкин. Шәһәр җирлеге булып шәһәр тибындагы поселок (авыл тибындагы поселоклар сирәгрәк) янәшәсендәге территория (шәһәр җирлеге составында шулай ук авыл җирлекләре булмаган авыл торак пунктлары да булырга мөмкин). Гомуми территория белән берләштерелгән берничә җирлек һәм авылара территорияләр муниципаль район булганнар(искәрмәләр: бердәнбер җирлек һәм составындагы бердәнбер торак пункт булган Алеут районы; составында шәһәр һәм авыл җирлекләре булмаган Төньяк Енисей районы). Шәһәр округы - ул муниципаль район составына керми торган шәһәр җирлеге. Шәһәр эчендәге территория - ул муниципаль берәмлек булган федераль әһәмияттәге шәһәрнең бер өлеше. Шәһәр эчендәге барлык муниципаль берәмлекләр 2006 елның 1 гыйнварына бетерелергә тиеш.
Шуннан соңгы үзгәрешләр
2011 елның 30 ноябрендә «Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында» Федераль законга федераль әһәмияттәге шәһәрләрдә муниципаль берәмлекләр тибын төгәлләштерүне кертә торган төзәтмәләр үз көченә керде: шәһәр эчендәге территория шәһәр эчендәге муниципаль берәмлек буларак.
2019 елның 1 маенда «Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында» Федераль законга муниципаль берәмлекләрнең яңа төрен кертә торган төзәтмәләр үз көченә керде: муниципаль округ.
Муниципаль берәмлекләр төзү
Авыл җирлекләре дәрәҗәсенә күчкәндә беренче дәрәҗәдәге бурычлар - муниципаль берәмлекләрнең чикләрен билгеләү һәм аларның статусын (муниципаль район, шәһәр җирлеге, авыл җирлеге) 2005 елның 1 мартына кадәр бирү. Әгәр субъектның дәүләт хакимияте органнары аларны әлеге срокка үтәмәсә, моның белән федераль башкарма хакимият органнары шөгыльләнәчәк. Мәскәү өлкәсендә 36 шәһәр округы, 36 муниципаль район территорияләре билгеләнгән. Кайбер муниципаль районнар шәһәр округларына (Балашиха, Домодедово) әйләнделәр.
2005 елның көзендә вәкиллекле органнарга сайлаулар узды (муниципаль районнарда бер җирлек урынының өлеше 40 %тан арта алмый).
Федерациянең кайбер субъектларында өлкә законнары белән муниципаль берәмлекнең вәкиллекле органнарының, муниципаль берәмлек башлыгының, җирле администрациянең яңа исемнәре билгеләнә. Шәһәр һәм муниципаль округларда вәкиллекле органнарны Думалар, муниципаль районнарда - депутатлар җыелышлары, шәһәр һәм авыл җирлекләрендә - депутатлар Советлары дип атау тәкъдим ителә. Закон кабул ителгән очракта муниципаль берәмлекләрнең башкарма хакимияте җитәкчеләре шәһәр округы, муниципаль район, шәһәр һәм авыл җирлекләре башлыклары дип аталачак. Кайберләрендә - муниципаль район җыелышында; Шәһәр округы җыелышы; Шәһәр (авыл) җирлеге җыелышы.
Россия Финанс министрлыгы мәгълүматлары буенча, 2005 елның 15 октябренә Россиядә 24508 муниципаль берәмлек төзелгән, шулардан 1817 муниципаль район, 526 шәһәр округы, 1823 шәһәр җирлеге, 20106 авыл җирлеге, 236 шәһәр эчендәге муниципаль берәмлек.
Муниципаль берәмлекләр төзелгән РФның соңгы субъекты 2009 елда Ингушетия булды.
Муниципаль берәмлекләр классификациясе
2006 елдан 2011, 2014 һәм 2019 елларда алга таба төзәтмәләр белән РФ субъектлары (республикалар, крайлар, өлкәләр, автоном округлар, автоном өлкә, федераль әһәмияттәге шәһәрләр) территориясендә муниципаль берәмлекләрнең түбәндәге классификациясе кертелде:
Шулай ук муниципаль районга турыдан-туры буйсынган һәм шәһәр яки авыл җирлекләренең берсенә дә кермәгән авылара территорияләр төшенчәсе бирелде.
Патаяш
Географиясе
Мәйданы —.
Алкин (Мамадыш районы)
Алкин — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Халык саны — 54 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422163.
Тарих
1822 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Сен-Пьерр-дю-Валь
Сен-Пьерр-дю-Валь — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Паскуалькобо
Паскуалькобо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11744) 1999 NQ2
(11744) 1999 NQ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 июлендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NQ2» саналган.
Шенкенцелль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куйбышев сусаклагычы
Иделдә В.И. Ленин исемендәге Идел ГЭСы буасы төзелгәннән соң барлыкка килә. 1955–1957 елларда су белән тулды. Яр буеның гомуми озынлыгы — 2604 км, Татарстанда — 1392 км; мәйданы — 6,15 мең км² (шушың 51 % Татарстанда); су күләме — 57,3 км³; озынлыгы — 510 км; иң киң урыны — 27 км; уртача тирәнлеге — 8 м, буа янында — 41 м, Казан янында 16–18 м. Кораблар йөрешле, суы сугару өчен һәм су белән тәэмин итүдә кулланыла, балык тотыла.
Мединя-Каньчуцка
Мединя-Каньчуцка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катажинув (Липский повяты)
Катажинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Карпен (коммуна)
Карпен — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Катажинув (Липский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карпен (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вернон (Алабама)
Вернон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вернон шәһәре  елда нигезләнгән.
Хаторица
Хаторица — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кузнечиха кушылдыгының сул ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 6,6 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Руда-Бугай
Руда-Бугай — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карнилавка
Карнилавка (Карнілаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
42 ел (б. э. к.)
42 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Марсе (Шер)
Марсе — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Яйлакөй (Кешан)
Яйлакөй (Yaylaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Рекицеле
Рекицеле — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кәтлит
Кәтлит (côtelette — «кабырга») ― тарттырылган ит яки балыкны, шулай ук бәрәңге из­мәсен түгәрәк яисә озынча формада кыздырып яки парда пешереп әзер­ләнгән ашамлык.
Тайгыть-Ега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чәкчәк
Чәкчәк — татар халкының бәйрәм ризыгы, камыр ашы. Эрбет яки урман чикләвеге зурлыгында кисәкләп, кайнап торган майда пешерелә һәм кайнар бал белән катырыла. Туй өчен чәкчәк зур итеп ясала, өстенә вак-вак конфетләр куела. Камырны токмач шикелле кисеп ясалган төре – "Бохар кәләвәсе" дип атала.
Yelizaveta I patşabikä
Yelizaveta I patşabikä yäki Elizabet I (inglizçä Elizabeth I, The Virgin Queen - Ğiffätle qız patşabikä, Good Queen Bess - Yaxşı patşabikä Bess) (1533-1603) - Angliä häm İrlandiä (1558 yıldan) patşabikäse, Tüdor näselennän soñğı patşabikä.
Angliä patşası Henri VIII häm anıñ ikençe xatını Anna Boleynnıñ keçe qızı.
Yelizaveta I idärä itkän çor "İngliz İle altın ğasırı" dip yörtelä, çönki bu däwerdä mädäniät şaqtıy görläp üskän (Şekspir, Marlow, Bekon) häm Angliäneñ ähämiäte dönyada artqan (Ciñelmäs Armadanı tar-mar itü, Dreyk, Reyli, Ost-Hind şirkäte).
Qazanışlar
Yelizaveta idärä itkännän soñ däwlät üzäkläşterelgän, protestantizm urnaştırılğan (urtaça anglikan törendä), çirkäw tulısınça däwlätkä buysındırılğan, flot üsterelgän.
Yelizaveta I xakimlege näticäsendä Angliäneñ säwdä, kolonial' ekspansiäse arta, İrlandiä basıp alına, İspaniä flotı "Ciñelmäs Armada" tar-mar itelä (1588).
Apası belän köräş
Yelizaveta I nıñ ügi apası Mariä I Tüdor katolik dinen yaqlağan, protestantizm dine yaqlı Tomas Wayet kütäreleşennän soñ Mariä I Yelizavetanı törmägä utırtqan, çönki Yelizaveta protestant dinenä teläktäşlek kürsätkän. Şunıñ öçen Mariä I - Mariä Qanlı yäki Mariä Katolik dip yörtelä.
Mariä I ülgännän soñ Yelizaveta I täxetkä utıra.
Mariä Stüart belän köräş
Şotlandiädä katolik dine nigezläre nıq bulğan. Mariä de Giz qızı Mariä Stüart - Şotlandiä patşabikäse katolik dinen yaqlağan. Yelizaveta I protestant yaqlı köçlärgä aqça belän bulışa başlağan.
1560 yılda Yelizaveta I protestant köçlären yaqlar öçen Şotlandiägä qarşı suğışnı başlıy.
Mariä Stüartnı cäzalap üterü
Mariä Stüart häm Katolik dine yaqlıları Yelizavetanı "qäfer häm qanunsız paşabikä" dip atağannar.
1586 yılda Yelizaveta I Mariä Stüartnı tüntäreleşne äzerläwgä ğäyeplägän häm 1587 yılda ülem cäzasına xökem itkän.
Sänğät
Yelizaveta I sänğät yaqlağan, 1582 yılda Patşa truppası oyışqan. Bu çor "Yelizaveta draması" dip yörtelä.
1603 yılda Yelizaveta I Riçmond sarayında ülgän, Westminster abbatlığında kümelgän.
(11745) 1999 NH3
(11745) 1999 NH3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NH3» саналган.
(10660) Felixhormuth
(10660) Felixhormuth — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4348 T-1» саналган.
Карагөз (Карачобан)
Карагөз (Karagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Карачобан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пенчини
Пенчини — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эукариотлар
Эукариотлар яки төшлеләр (лат. Eucaryota) — тере организмнарның бер өспатшалыгы. Эукариотларның төп үзенчәлеге — күзәнәк составында төш булу.
Пенчини
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эукариотлар
Төшлеләргә бактериялардан һәм архейлардан кала барлык организмнар керә.
Күзәнәк төзелеше
Үсемлек күзәнәкләрендә шулай ук хлорофилл бөртекләре дә бар.
Күзәнәк органоидлары төзелеше буенча 3 төргә бүленә:
Икемембаналылар: төш, метахондрия, пластидлар(хролопластлар, хромопластлар, лейкопластлар, һ.б.);
Бермембаналылар: эндоплазматик челтәр, Гольджи аппараты, лизосомалар, вакуоль;
Мембранасызлар: рибосома, центриоль.
Чула-Виста (Камерон округы, Техас)
Чула-Виста  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чула-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мавийи-Мандело
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.8 км².
Косс (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрий Кудаков
Биография
Юрий Дмитриевич Кудаков 1942 елның 31 октябрендә Чуаш АССРның Шөмерле районының Ходары авылында колхозчы Дмитрий Васильевич гаиләсендә туган.. Мәктәптә хор һәм драма түгәрәгенә йөри, анда танылган чуаш драматургларының пьесаларын, музыкаль һәм драматик спектакльләрен сәхнәләштергәндә актив катнаша, үзе дә шигырьләр һәм кыска хикәяләр иҗат итә. Мәктәпне тәмамлагач, 1959 елда Канаш педагогик мәктәбенең музыка бүлегенә укырга керә. 1960 елда үзенең беренче әсәрен -"Серме Купас" җырын иҗат итә. 1962 елда училищены тәмамлый  һәм  шунда ук аның педагогик эшчәнлеге башлана. Ул педучилищеның музыка, мәктәпкәчә һәм мәктәп бүлекләрендә баян классы алып бара һәм параллель рәвештә — база мәктәбендә җыр һәм музыка дәресләрен укыта.
Аннары Казан педагогия институтының (соңрак Татар дәүләт гуманитар педагогик университеты ) музыка һәм педагогика факультетына укырга керә. Уку елларында ул бер үк вакытта Казан шәһәрендә һөнәри техник белем бирү баянчылары ансамбле җитәкчесе була.
Университетны тәмамлагач, 1967 елда ул Чабаксарга кайта, һәм Чуаш дәүләт педагогик институтының музыка һәм педагогика факультетында укыта башлый, соңрак монда доцент  булды. Җәмәгать эшлеклесе буларак, Чуашстан заводларында, төзелешләрендә, авыл хуҗалыгы предприятиеләрендә һәм уку йортларында чыгыш ясый.
Юрий Дмитриевич Кудаков 1974 елдан Чуаш Республикасы композиторлар ассоциациясе әгъзасы.
1998 елда «Подготовка учителей музыки к формированию эстетической культуры школьников (на примере чувашского народного песенного творчества)» темасына кандидатлык диссертациясен яклый.
Фәнни эшчәнлеге
Юрий Дмитриевич тарафыннан 25тән артык чуваш спектакленә музыка, чуаш һәм рус шагыйрьләре шигырьләренә 700 дән артык соло һәм хор җырлары; балалар өчен 40тан артык җыр; 20дән артык инструменталь әсәр иҗат ителгән. Юрий Дмитриевич - фәнни, укыту-методик хезмәтләре һәм кулланмалар авторы, шул исәптән «Чувашское народное песенное творчество в формировании эстетической культуры школьников», «Детские музыкальные инструменты в формировании эстетической культуры школьников», «Музыка», «Школьные песни», «Беседы о музыке» һ.б. Ике монография автордашы.
43 ел (б. э. к.)
43 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Сен-Пьерр-дю-Вовре
Сен-Пьерр-дю-Вовре — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Педрейраш
Педрейраш — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Чарасы
Чарасы (Чарасы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Градия-Сан Лоренцо (Кротоне)
Градия-Сан Лоренцо — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Градия-Сан Лоренцо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гвьездославов
Гвьездославов — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Карница
Карница (Карніца ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ындырчы (Янтык районы)
Ындырчы (Йăнтăрччă, Индырчи) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429295. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97258810001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102200000900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 676 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,51%).
Шильтах
Шильтах (Schiltach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мединя-Ланьцуцка
Мединя-Ланьцуцка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Атлар
Атлар (лат. Equus) — Атсыманнар гаиләлегенә керүче бердәнбер ыруг.
Төрләр
Атлар ыругына җиде төр керә:
Башкарка (Горноуральски шәһәр округы)
Башкарка (Башкарка) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Абаза (шәһәр)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1957 елдан, шәһәр статусын 1966 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,8%), хакаслар (2,0%).
Инфляция
Инфляция (инфеләсә ) - җитештерү, акча әйләнеше һәм дәүләт финанслары өлкәсендә гамәлдә булган сәбәпләр аркасында кәгазь акчаларының бәһалары, кыйммәте кими бару. Инфляция бөтен әйберләргә, хезмәт күрсәтүләргә бәяләрнең гомуми һәм тигезсез рәвештә үсә баруында, шуның нәтиҗәсе буларак, реаль хезмәт хакының түбәнәюендә, тормыш дәрәҗәсенең начарлануында чагыла; бу исә җәмгыятьтәге икътисади һәм иҗтимагый каршылыкларның кискенләшүенә китерә. Инфляциянең гадәттән тыш югары дәрәҗәдә күтәрелүе (200 проценттан артык) җитештерүнең бик нык кимүенә һәм гадәти хуҗалык элемтәләренең бозылуына сәбәп була; һәм ул гиперинфляция дип бәяләнә.
Пахарес-де-Адаха
Пахарес-де-Адаха — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рекицеле-де-Жос
Рекицеле-де-Жос — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Касимча (коммуна)
Касимча — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Карагөз (Шаһинбей)
Карагөз (Karagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әнисә Сабирова
Тормыш юлы
Сабирова Әнисә Фәнис кызы 1968 елның 29 февралендә Актаныш районы Пучы авылында туа. 1988 елда Мәскәүдә Щепкин исемендәге Югары театр училищесын тәмамлый һәм Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында эшли башлый. Үсеп килүче көчле драматик, лирик пландагы яшь артистка. 2001 елда Финляндиягә китә.
Төп рольләре: Мөдир — «Җәһәннәм биюе» (К.Хоинский), Сәлви — «Хуҗа Насретдин» (Н.Исәнбәт), Рабига — «Галиябану» (М.Фәйзи), Смеральдина — «Ике хуҗаның хезмәтчесе» (К.Гольдони), Асия — «Казан егетләре», «Тагын Казан егетләре» (М.Гыйләҗев), Оля — «Җимерелгән бәхет» (А.Островский), Ханәкә — «Идегәй» (Ю.Сафиуллин), Нәсимә — «Җанкисәккәем» (Т.Миңнуллин).
Таин-Ега
Таин-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кальча елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
(11746) Thomjansen
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NG4» саналган.
Таин-Ега
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марсей-лез-Обиньи
Марсей-лез-Обиньи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Атюс
Атюс — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының уң ярыннан 447 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Веставия-Гиллс
Веставия-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Веставия-Гиллс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
45 ел (б. э. к.)
45 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Холка (елга)
Холка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Выг-озеро күле - Выговка елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 6 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10661) Teutoburgerwald
(10661) Teutoburgerwald — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1211 T-2» саналган.
Кацперкув
Кацперкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ипотека
Ипотека
Кредит гадәттә озак вакытка бирелә. Ипотека буенча процент ставкасы гадәттә башка төр кредитларга караганда түбәнрәк, бигрәк тә куркынычларны Түбән бәяләгәндә, мәсәлән, кредит суммасының күчемсез милекнең бәяләү бәясенә Түбән нисбәте, ликвидлык һәм башка сәбәпләр аркасында ярдәм итә ала.
Икшермә
Икшермә (Икшурма) — Красноярск краенең Пировски районында урнашкан торак пункт.
Тарих
1912 елда нигезләнгән. Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Енисейск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.
Атсыманнар
Атсыманнар (лат. Equidae) — тактояклы имезүче хайваннар гаиләлеге. Үзенә бер исән һәм берничә үлеп беткән ыругны берләштерә.
Икшермә
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 67,2%, урыслар — 29,6%.
Педроган-Гранде (район)
Педроган-Гранде  — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Чаравки (Сенненский районы)
Чаравки (Чараўкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Каробчына
Каробчына (Каробчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Межибрид
Межибрид — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(11747) 1999 NQ9
(11747) 1999 NQ9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Межибрид
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11747) 1999 NQ9
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NQ9» саналган.
Чула-Виста (Маверик округы, Техас)
Чула-Виста  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яйлалар (Чаерлы)
Яйлалар (Yaylalar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Гемер (Ревуца)
Гемер  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Максийи-сюр-Сон
Максийи-сюр-Сон (Maxilly-sur-Saône) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Понтайе-сюр-Сон кантонына карый.
Гемер (Ревуца)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Максийи-сюр-Сон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.87 км².
Гемер (Ревуца)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Градо-Пинета (Горица)
Градо-Пинета — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пегеринос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Пьерр-дю-Мений
Сен-Пьерр-дю-Мений — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Рекицеле-де-Сус
Рекицеле-де-Сус — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карагөз (Арсуз)
Карагөз (Karagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Арсуз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коффи-Сити (Техас)
Коффи-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шлайтдорф
Шлайтдорф (Schlaitdorf) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коффи-Сити (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастелу (коммуна)
Кастелу — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Талагайка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арташ
Арташ — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Халык саны — 186 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422171.
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
46 ел (б. э. к.)
46 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Пеларига
Пеларига — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кострома өлкәсе татарлары
Тарихлары
Татарларның Кострома өлкәсендә барлыкка килүе 15 гасыр урталарында, Кострома Казан ханы Олуг-Мөхәммәтнең улы Якубка идарә итүгә бирелү белән бәйле. 1683-1684 һәм 1760-1761 елларда бирегә Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. Кострома татарлары («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр.
Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И.И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән.
Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була.
Таралышлары
2010 елда Кострома өлкәсендә 2224 татар кешесе яшәгән (1959 елда – 3593, 1989 елда – 2965, 2002 елда - 2731 кеше ), күпчелеге өлкә үзәгендә яши (2010 елга 1375 кеше).
Костроманың Чернореченск районында (элегрәк Подгорная татар бистәсе) кострома татарлары (романов татарлары) яши. Саннары 128 кеше (1762 ел), 525 кеше (1902 ел), як. 200 кеше (1996 ел). Телләрер нигездә русча, ышанучылары сөнни мөселманнар. Романовтан (хәзерге Тутаев) 1761 елда Екатерина II әмере буенча куып чыгарылган йомышлы татарлардан килеп чыкканнар. Телләре мишәр диалектының кострома сөйләшенә карый.
Мәдәният
1936 елда «Промартели» каршында татар хоры оештырыла. Хәзерге вакытта татарларның өлкә милли‑мәдәни мохтәрияте (2016 елдан башлап), Кострома шәһәре һәм Кострома районы татарларының җирле милли‑мәдәни автономияләре (2013 елдан башлап), Кострома өлкәсе һәм Кострома шәһәре татар җәмгыятенең Мөселман дини берләшмәсе (1992 елдан башлап) эшләп килә. Әлеге оешмалар тарафыннан 1999 елдан бирле «Ислам» газетасы чыгарыла, Сабантуй (2014 елдан), татар мәдәнияте кичәләре һәм башка мәдәни‑массакүләм чаралар үткәрелә. 2016 елда Костромада мәчет төзелә, аның каршындагы мәдрәсәдә татар теле укытыла. 2016 елдан татар теле курслары милләтләр йорты каршындагы якшәмбе мәктәбендә эшли.
Кацперувка
Кацперувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11748) 1999 NT10
(11748) 1999 NT10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NT10» саналган.
GSC4032-967
GSC4032-967 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Исмендеры
Исмендеры (Исментер, Исмендеры) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253835002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000003600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Ишәк
Кулга ияләштерү
Ишәкләр атлар белән чагыштырганда күпкә иртәрәк кулга ияләштерелгәннәр. Б. э. к. 4000 ел элек Нил дельтасы буенда кулга ияләштерелгән ишәкләрне кулланганнар.
Кароткия (Быхавский районы)
Кароткия  (Кароткія ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Смородинка (Пышма шәһәр округы)
Смородинка (Смородинка) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Лаймстоун (округ, Алабама)
Лаймстоун — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Атенс шәһәре.
Руда-Эжевска
Руда-Эжевска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лаймстоун (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Руда-Эжевска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перадла
Перадла — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мейсце-Пястове
Мейсце-Пястове — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ветампка
Ветампка — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ветампка шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
47 ел (б. э. к.)
47 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Гразанье-Акве-Бондал (Леко)
Гразанье-Акве-Бондал — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гразанье-Акве-Бондал Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Педро-Бернардо
Педро-Бернардо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Рекиць (Ботошань)
Рекиць — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карагөз (Батталгази)
Карагөз (Karagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баяновка
Баяновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КОлынга елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мазроль (Шаранта)
Мазроль — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Чаркасова (Аршанский районы)
Чаркасова (Чаркасова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.