cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уэбер Мэри Эллен
Галәмгә очу
Галәмгә очуның гомуми озынлыгы — 18 көн 18 сәгать 30 минут.
Очыштан соң
НАСАдан 2002 елның декабрь аенда китә.
2002 елның декабрь аенда Көньяк методистик университетта эшлекле җитәкчелек итү өлкәсендә магистр дәрәҗәсе ала. НАСА штаб-фатирында, АКШ Конгрессы белән бәйләүче буын сыйфатында, законнар чыгару мәсьәләсе белән шөгыльләнә. 2014 елның гыйнварына кадәр Уэбер STELLAR Strategies, LLC — альтернатив энергия чыганагы өлкәсендәге компания — белән киңәшче һәм спикер сыйфатында хезмәттәшлек итә.
Бүләкләре
«Космоска очкан өчен» медале (1995 һәм 2000) һәм башкалар.
Казале Цапула (Рагуза)
Казале Цапула — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Цапула Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Никерсон (Канзас)
Никерсон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Никерсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Александр Антонюк
Александр Антонүк (Alexandru Antoniuc,, — , ) — Молдова футболчысы (һөҗүмче), Молдова милли футбол җыелмасы әгъзасы, Молдова чемпионы (2014/15).
(8578) Shojikato
(8578) Shojikato — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 19 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 WZ» саналган.
Бойца (Сибиу)
Бойца — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Серна-дель-Монте
Ла-Серна-дель-Монте — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсель-ле-Люневиль
Монсель-ле-Люневиль (Moncel-lès-Lunéville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Маден (Адалар)
Маден (Maden) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Адалар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монсель-ле-Люневиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,94 км².
Чепси
Чепси — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Псекупс елгасының сул ярына тамагыннан 102 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубань елгасы Усть-Лабинск каласыннан Краснодар гидротөененә кадәр,   Белая (Кубань кушылдыгы) һәм Пшиш елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юК, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Савафу
Савафу (Sawaphu ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 897 метр биеклектә 27.36667°N, -90.2°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Sawaphu Савафу
Середняя (Хвойка кушылдыгы)
Середняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Хвойка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лебядзёвка (Кармянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Абондан
Абондан — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
HD171819
HD171819 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Президенти-Фигейреду
Президенти-Фигейреду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.
HD171819
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Президенти-Фигейреду
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Аксак кола (эпос)
«Аксак кола» — башкортларның халык-авыз иҗаты, эпос.
Язылу тарихы
Шигъри‑проза формада яши. Тәүге тапкыр 1907 елда М. А. Буранголов тарафыннан Самар губернасы Бозаулык өязе Ильяс авылында (хәзерге Ырынбур өлкәсе Кызыл Гвария  районы Югары  Ильяс авылы) Хәсән Буранголовтан язып алына. Эпосның «Аскак кола», «Биш колын» һәм башка вариантларын К. Мәргән, Ф. А. Нәдершина, Ә. М. Сөләймәнов, М. М. Сәгыйтов, Н. Д. Шоңкаров һәм башкалар язып ала. Мелодия вариантларын З. Г. Исмәгыйлев, Л.&nbsp;Н.&nbsp;Лебединский, Х. Ф. Әхмәтов язып ала һәм нотага сала. Эпосның Башкортстан һәм Ырынбур өлкәсе территорияләрендә язып алынган 20‑гә якын варианты Гыйльми архивта, Уфа дәүләт сәнгать институтының фольклор фондында һәм шәхси архивларда саклана.
Кыскача эчтәлеге
Эпос буенча, Аксак кола — Шүлгән күле төбеннән чыккан изге атлар токымы — явыз  хужасыннан кача һәм үзе белән елкы өерен алып китә. Бай улы өерне куып җитә һәм, Аксак колага яхшы тәрбия вәгъдә итеп, өерне алып кайтуын үтенә, әмма өер кайту ягына борылгач, антын бозып, Аксак колага ук ата. Яраланган ат, тоягы белән тибеп, хужасын үтерә (икенче версия буенча, кайтып җиткәч, бай улы аттан егылып, камчы сабының сыныгына чәнчелеп үлә) — явызлык һәм мәкерлек хөкем ителә. «Аксак кола»да башкортларның көнкүрешен һәм йолаларын тормышчан итеп тасвирлауга зур урын бирелә. .
Каракөй (Доманич)
Каракөй (Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Доманич илчесенә караган бер авыл (köy).
Шаһнамәдә урыннар исемлеге
Фирдәүсинең фарсы телле “Шаһнамә” эпосында чагылган/искә алынган урыннар исемлеге:
Пшибково (Щецинецкий повяты)
Пшибково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьмяловице
Сьмяловице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Байрактар (Измит)
Байрактар (Bayraktar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Несвопи (Висконсин)
Несвопи  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәшит Абдуллин
Рәшит Абдуллин, Рәшит Фарук улы Абдуллин (20.08.1951, Казан — 19.02.2004, Казан) — композитор, популяр җырлар авторы, җырчы (бас), 1970-1980 елларда Г. Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе эстрада бүлегенең һәм «Сәйяр» ансамбленың җитәкчесе. Инструменталь-камера әсәрләре, спектакльләр өчен музыка, җырлар, татар халык көйләренә эстрада өчен эшкәртмәләр, балалар өчен мюзикл авторы.
Тәрҗемәи хәле
1951 елның 20 августында Казанда туган. Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка укуханәсен (1970 ), Казан дәүләт консерваториясенең теория-композиция бүлеген (1979, Р. Билалов классы) тәмамлаган. 1970-1983 елларда «Сәйяр» вокаль-инструменталь ансамбле җитәкчесе. Татар дәүләт филармониясенең эстрада бүлеге җитәкчесе. Эстрадада танылгач, академик вокалга күчә. Концертларда Көнбатыш Европа композиторлары Дж. Россини, Г. Доницетти, Дж. Верди һәм рус композиторлары  М. Глинка, П. Чайковский, С. Рахманинов операларыннан арияләр, романслар, татар, рус, чегән халык җырлары башкара. «Татарстан» ДТРКсында Ф. Шубертның «Гүзәл тегермәнче хатын» (Прекрасная мельничиха) вокаль циклын (ТР халык артисты М. Коварская белән) яздыра. 2000 елда, яшь җырчыларга ачылырга ярдәм итү максатында, «Вокал-Арт» иҗат берләшмәсе оештыра. Иҗат берләшмәсенең уңышы дип, Моцартның «Дон Жуан» һәм Дж. Гершвинның «Порги һәм Бесс» операларының концерт куелышын санарга була. Р. Абдуллин үзе баш рольләрне башкара.
Иҗаты
Иҗатында академик жанрлар, татар халык иҗаты белән эстрада җырлары арасында алтын урталыкны тапты. «Сәйяр» ансамбле өчен фанк, соул һәм рок стилендә татар халык җырларына эшкәртмәләр, Рөстәм Яхин, Заһит Хәбибуллин, Александр Ключарев, Нәҗип Җиһанов һ.б. татар композиторларының җырларына («Урман кызы», «Килсәнә», «Синең хакта», «Бик еракта идек без», «Сиреньнәр хуш ис тарата», «Әйдәгез, биибез») аранжировкалар ясый. Инструменталь-камера әсәрләре яза. Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры өчен «Әниләр һәм бәбиләр», «Өч аршын җир», «Ахырзаман» спектакльләренә музыка иҗат итте.
Иван Антропов
Иван Антропов (Иван Александрович Антропов,, — , ) — юрист, укытучы, Иркутск университетының ватандашлар хокукы кафедрасы мөдире.
Шигинак
Шигинак — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Березовая елгасының сул ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Радомин (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Радомин  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
31 октябрь
31 октябрь — Милади тәкъвимендә унынчы айның утыз беренче көне. Ел ахырына кадәр 61 көн кала.
Хелхи-Илове
Хелхи-Илове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Антуфьев
Сергей Антуфьев (Сергей Владимирович Антуфьев,, — , ) — РФ дәүләт эшлеклесе, Смоленск өлкә думасы рәисе (1994-1998), Смоленск өлкәсе губернаторы (2007-2012).
Хетиур
Хетиур — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Харача
Харача (Haracha ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 298 метр биеклектә 27.18333°N, -90.03333°W координаталы буенча урнашкан.
(15992) Синтия
(15992) Синтия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 декабрендә Г. Хуг тарафыннан Фарпойнт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YL4» саналган.
Швемзаль
Швемзаль (Schwemsal) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8579) Hieizan
(8579) Hieizan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Вайлат
Вайлат — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(8579) Hieizan
Тарихы
1996 елның 11 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XV19» саналган.
Президенти-Эпитасиу
Президенти-Эпитасиу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лас-Росас-де-Мадрид
Лас-Росас-де-Мадрид — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авелю
Авелю — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Казале Чабаки (Кьети)
Казале Чабаки — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Чабаки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Левашы (Рэчыцкий районы)
Левашы  (Левашы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Байрактепе (Һендек)
Байрактепе (Bayraktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Владислав Ануфриев
Владислав Ануфриев (Владислав Григорьевич Ануфриев,, — , ) — СССР фирка-дәүләт эшлеклесе, Казакъстан КФнең Талдыкурган өлкә комитетының икенче сәркатибе (1986-1988), ККФ ҮК икенче сәркатибе (1989-1991).
Сьрем (Зомбковицкий повяты)
Сьрем  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Неседа (шәһәр, Висконсин)
Неседа  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшибоже (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Пшибоже  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Canluici Buffon
Canluici Buffon Masokko (italiança Gianluigi Buffon Masocco; 1978 Toskana) — İtaliä futbolçısı, qapqaçı, Yuventus futbol taqımı häm İtaliä cıyılma taqımınıñ kapitanı.
2006 yılğı Dönya çempionı, ul Dönya çempionatınıñ iñ yaxşı qapqaçısı bulıp tanılğan.
2006 yılda "Altın tup" bülägen milli cıyılma taqımdaşı Fabio Kannavaro ğa bireşä, ikençe urında qalıp.
2002-2003 yılda Çempionnar ligasında iñ yaxşı qapqaçı bulıp tanılğan, tarixta ul yarışta şul däräcägä citkän berdänber qapqaçı.
MFFİİS buyınça 1987-2009 yıllarda futbol tarixında iñ yaxşı qapqaçı.
2011 yılda 2000-2010 yıllarda iñ yaxşı qapqaçı bulıp tanılğan.
İtaliä cıyılma taqımı öçen iñ küp uynağan futbolçı (154 matç).
İtaliä çempionatında rekord quya: 2015-2016 yılda 11 matç däwamında ber tup ütkärmägän.
Маденбою (Антакья)
Маденбою (Madenboyu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Геритедж-Лейк (Индиана)
Геритедж-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ниодеша (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геритедж-Лейк (Индиана)
Географиясе
Геритедж-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радомно
Радомно — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15993) 1998 YH8
(15993) 1998 YH8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бойца (Хунедоара)
Бойца — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Пижемье
Югары Пижемье (Верхопижемье) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Гайнанша Хәйдәршин
Гайнанша Хәйдәр улы Хәйдәршин (1911 елның 5 феврале, Байгуҗа — 2006 елның 3 декабре, Байгуҗа, Яңавыл районы, Башкортстан, Россия) — 117 нче гвардия аерым сапёр батальоны бүлекчәсе командиры (Дала фронты, 37 нче армия, 110 нчы гвардия укчылар дивизиясе), гвардия кызылармеецы, Советлар Берлеге каһарманы.
Тормыш юлы
Гайнанша Хәйдәршин 1911 елның 5 февралендә Яңавыл районының Байгуҗа авылында крестьян гаиләсендә туа. Милләте буенча татар. Башлангыч белем ала. 1944 елдан СБКФ әгъзасы. Сугышка кадәр Пермь шәһәрендә колхозда, пристаньда эшли.
1941 елда Украин ССРның Киев шәһәренең Дарницкий район хәрби комиссариаты тарафыннан Кызыл Армия сафларына алына.
Сапёрлар курсларында укыганнан соң Ерак Көнчыгышка җибәрелә. 1942 елның февралендә аларны фронт сызыгына күчерәләр. Кавказдагы сугышларда беренче сугышчан бүләген — «Батырлык өчен» медален ала.
117 нче гвардия аерым сапёр батальонының (Дала фронты, 37 нче армия, 110 нчы гвардия укчылар дивизиясе) бүлекчәсе командиры рядовой Гайнанша Хәйдәршин 1943 елның 9 октябрендә Кременчуг шәһәреннән көньяктарак Дериевка авылы янында Днепр елгасын кичкәндә аерылып тора.
1943 елның 9 октябрендә Днепр елгасын кичкәндә дошманның атуы астында көймәдә сугышчыларны, сугыш техникасын һәм сугыш әйберләрен ташып, 27 тапкыр елга аша чыга. Соңгы рейс ясаганда көймә мина кыйпылчыгы белән тишелә һәм бата башлый. Гайнанша Хәйдәршин аны йөздереп калдыра ала һәм йөкне елганың көнбатыш ярына җиткезә.
177.0 биеклектәге плацдармда сугышларда катнашып, ул дошман танкын зарарлый.
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1944 елның 22 февралендәге Указы белән Днепрны кичкәндә командованиенең сугышчан биремнәрен үрнәк үтәгән һәм батырлык күрсәткән өчен Гайнанша Хәйдәршинга Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» медале тапшырылып, Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.
1944 елның февралендә Гайнанша Хәйдәршин демобилизацияләнә. Яңавыл районының Фрунзе исемендәге колхозда Байгуҗа авыл җирлеге рәисе булып эшли. 2006 елның 3 декабрендә вафат була, Байгуҗа авылында җирләнгән.
Шодровка
Шодровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мрас-Су елгасының уң ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Пётр Апаков
Пөтр Апаков (Пётр Лукич Апаков,, — , ) — рус инкыйлабчысы, бәлшәвик, 1917 елгы Мәскәүдәге Октябрь кораллы күтәрелешендә катнашучы.
Шодровка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Хелхи-Климки
Хелхи-Климки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цешинанг
Цешинанг (Tseshinang ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Лос-Молинос
Лос-Молинос — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аллен-Мервилье
Аллен-Мервилье — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Примавера (Пара)
Примавера  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Монсель-сюр-Сей
Монсель-сюр-Сей (Moncel-sur-Seille) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,41 км².
Швенда
Швенда (Schwenda) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальприйонд
Вальприйонд — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
HD171856
HD171856 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(8580) Pinsky
(8580) Pinsky — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 декабрендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XZ25» саналган.
Байрактепе (Карпузлу)
Байрактепе (Bayraktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Карпузлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каракөй (Тавшанлы)
Каракөй (Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Чемайто
Чемайто (Chemaito ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Казале Чивиле (Потенца)
Географиясе
Казале Чивиле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хеткереу
Хеткереу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наталия Полонская-Василенко
Наталия Дмитриевна Полонская-Василенко (Ната́лія Дми́трівна Поло́нська-Василе́нко; 1884 елның 31 гыйнвары [ 12 феврале], Харьков — 1973 елның 8 июне, Дорнштадт, Баден-Вюртемберг) — Украин тарихчы-эмигрант, Шевченко ис. Фәнни җәмгыятьнең әгъзасы (1947 елдан), Украина Ирекле Фәннәр Академиясе әгъзасы (1948 елдан).
Тормыш юлы
Дворян гаиләсендә туа, тарихчы, генерал-майор Дмитрий Петрович Меньшовның кызы. 1901 елда Киев Фундуклеев хатын-кызлар гимназиясен тәмамлый. 1905—1911 елларда Киевта Югары хатын-кызлар курсларының тарих-филология бүлегендә укый. 1909 елда В. Хвойко археология экспедициясендә эшли, 1913 елда тарих-филология факультетына укырга керү имтиханнарын тапшыра.
1923 елда Украина Халык Республикасының элеккеге мәгариф һәм чит ил эшләре министры Николай Василенкога кияүгә чыга. Василенко тиздән кулга алына һәм контрреволюция эшчәнлегендә гаепләнә. Хатыны тырышлыгы белән ул берникадәр вакыттан реабилитацияләнә. Гомеренең соңгы елларында Николай Василенко каты авырый, 1935 елда вафат була.
1918—1925 елларда, 1924—1941 елларда — Бөтенукраина фәннәр академиясендә (1934—1938 елларда сәяси мотивлар буенча эштән азат ителә) эшли. 1927—1932 елларда — Киев сәнгать институты профессоры.
1940 елның октябрендә Мәскәүдә «XVIII гасыр урталарында (1734—1775 еллар) көньяк Украинаның урнашу тарихыннан очерклар» дигән темага докторлык диссертациясе яклый.
Германия Украинаны оккупацияләгән вакытта Археология Фәннәр Академиясе Институты (октябрь—декабрь 1941) һәм Киев Үзәк Борынгы Актлар Архивы (декабрь 1941—сентябрь 1943) директоры, Күчмә чор музей-архивы (1942) фәнни консультанты. Моннан тыш, Киев шәһәр идарәсенең оештыру бүлеге составына кергән, шәһәр урамнарының исемнәрен үзгәртү өчен җаваплы булган.
Университет Мюнхенга күчкәннән соң 1945 елдан — Мюнхенда әлеге университет профессоры, 1965 елдан — Украина Тарих Җәмгыяте вице-президенты. 1966 елдан — Украина Ирекле университетында философия факультеты деканы.
Лельчыцы
Лельчыцы (Лельчыцы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(15994) 1998 YO8
(15994) 1998 YO8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 декабрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YO8» саналган.
Даниловка (Чёрная Холуница кушылдыгы)
Даниловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кара Холуница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьрем (Польковицкий повяты)
Сьрем  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шкелюк
Шкелюк — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Пчас елгасының сул ярына тамагыннан 33 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубань елгасы Усть-Лабинск каласыннан Краснодар гидротөененә кадәр,   Белая (Кубань кушылдыгы) һәм Пшиш елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Татар Тәкәше
Татар Тәкәше — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 423648.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Лосоюэла-Навас-Сьетейглесьяс
Лосоюэла-Навас-Сьетейглесьяс — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Танае
Татар Танае — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл. Татар Танае авылы район үзәге Яшел Үзән шәһәреннән 46 чакрым ераклыкта урнашкан.
Хелхи-Кмеце
Хелхи-Кмеце — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татар Танае
Почта индексы — 422511.
Хелхи-Кмеце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татар Танае
Тарих
Авыл атамасы тарихи чыганакларда һәм белешмәләрдә искә алына. Казан ханлыгы чоры авыллары теркәлгән исемлектә составына Мамадыш атамасы кергән авыллар Маматыш Пять дип теркәлгән булса, Татар Танае авылы элек Мамадыш-Тәүгилде дип йөртелгән.
Д. А. Корсаков бастырып чыгарган белешмәдән күренгәнчә, (XVIII йөз мәгълүматларын үз эченә ала) авылда ясак түли торган 253 татар һәм 4 керәшен татары яшәгән. 1859 ел мәгълүматларын туплаган тарихи белешмәдән аңлашылганча, Гәбенә суы ярына урнашкан Мамадыш-Тәүгилде (Танай) авылындагы 136 хуҗалыкта 412 ир-ат һәм 406 хатын-кыз көн күргән, гыйбадәт кылыр өчен бер йорт булган. 1898 елны басылып чыккан тарихи белешмә мәгълүматларына караганда, Мамадыш-Тәүгилде авылында татарлар һәм руслар яшәгән. К. П. Берстель белешмәсендә авыл Татар Мамадышы, Тәүгилде-Татар Танае (Татарско Мамадыш, Тавельдино-Татарско Танаево) дип бирелгән һәм анда 1293 татар һәм рус кешесе яшәгәнлеге искәртелгән. Татар Танае авылын элек Тәүгилде-Мамадыш (урыннарын алыштырып) дип тә йөрткәннәр.
Татар Танае авылы халкы, күршедәге Мамадыш Әкил, Карашәм, Әҗәл, Кызыл Яр авыллары белән бергәләшеп, Кала ала уен җыенын үткәргәннәр. Бәйрәм июнь урталарында уздырылган. Җыенның атамасы икенче төрле Түбәтәй дип тә йөртелгән.
Олылар сөйләве буенча, иң элек Татар Танае оешасы авыл урынына Мамадыш Әкил авылыннан Әзи-Әҗи бабай килеп утырган. Әҗи бабайның Җәммәт, Баймәт, Туймәт, Колмәт исемле дүрт малае була. Җәммәттән туган: Хәмит; Хәмиттән туганнар: Сәгыйть, Хәбибулла, Халит; Сәгыйтьтән туганнар: Сәйдәш, Сәйфулла, Сәймәт һ. б. Авылда бу кешеләрдән килгән нәселләр әле дә дәвам итә.
Руслар бик яхшы җирләр алып бай яшәгәннәр, бал кортлары, хайван күп тотканнар. Алар тора-бара 60 төтенгә җиткәннәр. Хәзер 14—15 төтеннән артмас. Элек Бөти тауда Мамадыш Әкил крестьяннары белән Татар Танае һәм Рус Танае халкы икесе бер яктан шул тирәдәге бәхәсле җир өчен сугыша торган булганнар. Рус Танаеның Семен атлы кешесе Мамадыш Әкил авылының Вахит исемле кешесен таяк белән сугып үтергән.
Топонимика
Татар Танае авылы тирә-юнендә елгалар, инеш-сулар, таулар, күлләр, сазлыклар, басулар күп.
Пшидаргинь
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татар Танае
Топонимика
Авыл үзәнлеккә урнашкан. Аның ике ягында да зур таулар тезелеп киткән. Ирексездән, борынгы заманнарда бу тирәдә бик зур елга акмадымы икән, дип уйлап куясың.
Сулыклар
Элек бу җирләр калын урманнар белән капланып алынган булган. Авыл янындагы «ышна» сүзе кергән топонимнар шул заманнардан калган тарихи истәлекләр. Урман арасыннан Гәбенә суы аккан. Ул Зөягә килеп тоташкан. Гәбенә суында элек алты ташлы тегермән эшләгән. Авыл басуында Гөбенәгә коя торган елга-чокырлар байтак (Тау ягында елгаларны чокыр дип әйтәләр). Тоба елгасы, Уктачыл чокыры, Канлы күл чокыры, Ышланлы суы, Кабык күпер чокыры суы, Иске Гәбенә, Чат чокыры, Нәүрәп чокыры, Мөнәш чокыры, Ышналы чокыры, Елга чокыры, Нәҗметдин малае чокыры, Минһаҗетдин чокыры, Акшарлык чокыры, Урта алан чокыры, Кыр ышланлы чокыры һ. б.' Авылның көньягында кечкенә генә инеш бар. Аны халык, югарыда искә алып кителгәнчә, Ышланлы дип атый. Аның тирәсендәге басуларны һәм көтүлекләрне дә халык Ышланлы буе дип йөртә.
Күлләрнең табигыйлары да, казып ясаганнары да бар. Авыл уртасында урнашкан күлне халык Көя күле дип атый. Авылның икенче башында җәй көннәрендә кибә торган Пилмән күле җәелеп ята. Бу күлне авыл халкы казып ясаган. Күлнең ике ягында тау-калкулыклар урнашкан; бу калкулыклар — күл казыганда чыккан балчык өемнәре. Аны Пилмән таулары дип йөртәләр. Пилмән исеме күл янында яшәгән кешеләрнең кушаматыннан килеп чыккан. Авыл янында тагын Каен күле, Кумыл күле, Сәрби күле, Мансур күле, Мунчала күле, Чыршы очы күле, Камә күле һ. б. исемдәге күлләр бар. Чишмә-кизләүләр: Кизләү, Уктачыл кизләве, Марҗа кизләве һ. б.
Таулар
Татар Танае авылы тауларга бай. Анда Мичкә тау, Бөти тавы, Морат тавы, Багай тавы, Панау тавы, Ышна тавы, Чыбалан тавы исеме алган тауларны искә алып китү кирәк. Авыл янындагы Алып бабай чабатасын каккан тау игътибарга лаек. Кайбыч районының Шуширмә авылында да Алып бабай чабата каккан тау бар. Татар Танае авылы халкы сөйләвенчә, Алып бабайның бер аягы Шуширмә авылында, икенчесе Татар Танае авылында булган. Менә бит халык фантазиясе нинди ул!
Зират урыны һәм Мәчет яны
Халык хәтерендә Керәшен зираты атамасы сакланып калган. Зират урыны хәзер сөрелгән, басуга әйләнгән. Ә чукындырылган халык яңадан кире мөселманлыкка әйләнеп кайткан. Авыл халкы арасында керәшеннәр булуы югарыда искә алынган тарихи белешмәләрдә дә күрсәтелгән иде.
Авылда элек ике мәчет эшләгән. Берсе урынында хәзер су суырта торган җайланма (водокачка) тора. Ул урынны халык хәзер дә Мәчет яны дип йөртә.
Күренекле кешеләр
Татар Танае авылында язучы, тәрҗемәче Афзал Шиһабетдин улы Шамов (1901—1990) туып үскән.
1990 елда авылда яңа, ике катлы урта мәктәп торгызылган, аңа Афзал Шамов исеме бирелгән.
Радости
Радости — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татар Танае
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Радости
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гидден-Велли (Индиана)
Гидден-Велли  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гидден-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алленвиль (Эр һәм Луар)
Алленвиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Ниошо-Рапидс (Канзас)
Ниошо-Рапидс  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Ленин (Жыткавицкий районы)
Ленин  (Ленін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Маденкөй (Чаталпынар)
Маденкөй (Madenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ниошо-Рапидс (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бойшоара
Бойшоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Примавера (Пернамбуку)
Примавера  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15995) 1998 YQ9
(15995) 1998 YQ9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 25 декабрендә К. Корлевич, М. Юрич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YQ9» саналган.
Вальруфье
Вальруфье — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Бульбин
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Торгун, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8581) Johnen
(8581) Johnen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 28 декабрендә Н. Сато тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YO2» саналган.
Чило
Чило (Chilo ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 057 метр биеклектә 27.55°N, -90°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Чило
Пшиезеже (Грифинский повяты)
Пшиезеже  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лосоя
Лосоя — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Семиотика
Семиотика (грек теленнән алынган, семос - тамга, билге) - билгеләр, тамгалар, символлар турында фән.
Лосоя
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шверц
Шверц (Schwerz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хетуйка
Хетуйка — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байрактепе (Ислаһие)
Байрактепе (Bayraktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Улуй (Чёрная Холуница кушылдыгы)
Улуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кара Холуница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хелхи-Хабдзино
Хелхи-Хабдзино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аллонн (Эр һәм Луар)
Аллонн — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Казале Эторе (Витербо)
Казале Эторе — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Эторе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мон-Сен-Мартен (Мёрт һәм Мозель)
Мон-Сен-Мартен (Mont-Saint-Martin) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,84 км².
Примавера-ди-Рондония
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кыргызстанда ислам
Кыргызстанда ислам (Кыргыз Республикасында ислам) — Кыргызстан территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Кыргызстан халкының (6 млн 524 мең кеше) 80,00 % ы (4 млн 679 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (бөтен дөнья мөселманнарының 0,30 % ы) (2020).
Кыргызстанда мөселманнарның күбесе хәнәфи мәзһәбендәге сөнниләр. Әхмәдия азчылыгы бар. Кыргызстанның көньяк төбәкләрендәге халык дингә ныграк тартылган. Ислам динен кыргызлардан башка, җирле үзбәкләр (ил халкының 13,9 % ы), дунганнар (1,1 %), уйгырлар (0,8 %), таҗиклар (1 %), казакълар (0,9 %), татарлар тота. Кыргызстан бәйсезлек алгач, диннең йогынтысы көчәя төшкән. Ил халкының гомуми санында мөселманнарның өлеше илдән мөселман булмаганнарның (руслар, украиннар, алманнар) китүе сәбәпле дә үсә.
Тарих
1219—1224 елларда Мавараэннәһер монголлар тарафыннан яулап алынган чорда, исламның йогынтысы кими.
XVII—XVIII гасырларда яшәгән Жунгар ханлыгы чорында җунгарлар Тянь-Шань кыргызларын ислам ныклап урнашкан Фирганә үзәненә кысрыклап чыгаргач, кыргызлар арасында исламның көче арта, әмма җуңгарлардан куркыныч кимү белән, кыргызларның шактый өлеше борынгыдан сакланып калган ыруглык җәмгыятенең инанулары һәм йолаларына (мәсәлән, тотемизмга) кире кайткан.
XVII гасырда мөселман Коканд ханлыгы кыргызларның төньяк җирләренә басып кергәч, төньяк кыргызларның зур өлеше исламны кабул итми кала.
XIX гасырда кыргызлар сөнни исламга күчеп беткән. Дингә үгетләүдә күчмә муллаларның (күбесенчә, татар мәдрәсәләрен тәмамлаучылар) өлеше зур булган.
Совет чоры
Совет чорында республикада Ислам позицияләре нык зәгыйфьләнә һәм 1991 елда 40 тан аз гына артык мәчет булган.
Яңа заман
1990-еллар уртасында Кыргызстанда 1 000 гә якын мәчет, шул исәптән гыйбадәт йортлары, 2011 елда — 2 000 тирәсе мәчет эшли. Кыргызстанның Дин эшләре буенча дәүләт комиссиясендә рәсми рәвештә 1 700 дән артык мәчет, 9 ислам югары уку йорты теркәлгән, аларда белем бирүне, нигездә, чит ил мөселман дәүләтләре (Төркия, Согуд Гарәбстаны һ. б.) финанслый. Илдә 60 лап мәдрәсә, шул хәтле үк ислам мәдәни үзәкләре эшли.
Кыргызстан бәйсезлек алгач, илдән һөнәри белгечләр күпләп китә башлану сәбәпле, ил президенты (1990—2005) Әскар Акаев: «Кыргызстанда Ислам инкыйлабы булмаячак», дип белдерергә мәҗбүр була.
Ураза гаете белән Корбан гаете Кыргызстанда (Раштуа, Нәүрүз белән берлектә) бәйрәм көннәре итеп кабул ителгән.
Әхмәдия җәмгыяте 1990-еллар башында Пакистан миссионерлары тарафыннан төзелгән. Әхмәдия вәкилләре 2009 елда Коръәнне кыргыз теленә күчерә, ул 3 мең данә тираж белән нәшер ителгән. Кыргызстанның рәсми дини руханилары, анда бозылмалар бар дип, әлеге тәрҗемәне танымаган. 2002 елда Әхмәдия җәмгыяте беренче тапкыр рәсми теркәлү үткән, 2011 елда яңадан теркәлергә рөхсәт бирелмәгән. Әхмәдиячеләрнең саны 1 меңнән артык.
Закон нигезендә, Кыргызстанда эшчәнлек алып барырга теләгән теләсә кайсы ( дини) оешма Кыргызстан хөкүмәте каршындагы Дин эшләре буенча дәүләт комиссиясендә теркәлү узарга тиеш.
Илдәге табигый үсеш нәтиҗәсендә, дин тотучылар саны хәзер илнең бөтен җирендә арткан. Бу бигрәк тә күптән түгел генә мөселманнар аз булган төбәкләргә (Бишкәк, Чуй өлкәсе) кагыла.
Кыргызстан мөселманнарының Диния нәзарәте (Кыргызстан Мусулмандарынын Дин башкармалыгы) Азирети Муфтийы (Югары мөфти) (2014―2021 елларда) — Максатбәк хаҗи Токтомушев, 2021 елдан ― Замир карый Ракиев.
Мәчет
Бишкәк шәһәренең Сәрахси исемендәге үзәк мәчете — башкаланың яңа үзәк (җәмигъ) мәчете. Үзәк Азиядә иң зур мәчетләрнең берсе. Бина Төркиянең финанс ярдәме белән торгызылган. 2018 елның 2 сентябрендә ачылган. Мәчетне ачу тантанасында Кыргызстан Президенты Сооронбай Жээнбәков һәм Төркия Президенты Рәҗәп Таййип Әрдоган катнаша.
Радостово (Ольштинский повяты)
Радостово  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ленина (Буда-Кашалёвский районы)
Ленина  (Леніна ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лос-Сантос-де-ла-Умоса
Лос-Сантос-де-ла-Умоса — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дивергенция (математика)
Дивергенция (лат. divergere — таралуны табу) — вектор кырын скаляр кырына әйләндерүче дифференциаль оператор, кечкенә өслек аша вектор кырының агымын тасвирлый, ягъни керүче һәм чыгучы вектор агымнарының ничек таралуын билгели.
Дивергенция операторы болай билгеләнә:
яки
Математик билгеләмә
Математикада дивергенция болай билгеләнә:
биредә ФF — S мәйданлы сферик өслек аша F вектор кырының агымы, сфера V күләмен чикли.
Декарт координатларында
Өч үлчәмле Декарт координатларында дивергенция болай билгеләнә:
(биредә F - ниндидер вектор кыры һәм аның компонентлары ):
Набла операторы ярдәмендә болай языла:
Физик аңлатма
Физикада вектор кырыннан дивергенция әлеге нокта - кырның чыганагы (яки китеме) булу-булмавын күрсәтә:
Үзлекләре
F, G - вектор кырлары, a , b - чын саннар.
(15996) 1998 YC12
(15996) 1998 YC12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YC12» саналган.
Каракөй (Хасанкейф)
Каракөй (Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Хасанкейф илчесенә караган бер авыл (köy).
Әкрәм Хәйретдинов
Әкрам Минһаҗ улы Хәйретдинов
Брахмачарья
Брахмача́рья (Санскрит телендә:ब्रह्मचर्य, IAST:brahmacaṛya) туры мәгънәдә сүзнең мәгънәсе — брахман өйрәнчеге — Санскрит сүзе, төрле тәрҗемәләргә ия: Һинд динендә дүрт рухи үсеш баскычларның берсеннән «брахман өйрәнчеге» мәгънәсенә кадәр. Брахман өйрәнчеге үтәргә тиеш практикалар брахманда өйрәнүне аңлаткан сүздән исемен алганнар. Өйрәнчек брахманның (остазның, гуруның) өендә үтәргә тиеш практикаларның берсе — җенси тыелу. Моннан целибат кебек төшенчәнең тәрҗемәсе барлыкка килгән; үздисциплина һәм теләкләр өстеннән контроль. Йогада брахмачарья Яманың бер принцибы булып тора (Санскрит телендә: यमः yama — «контроль»). Брахмачарьяның бозуы булып төрле сфераларда (ашау, эчү, кирәгеннән артык сөйләшү, җенси тормыш, һ.б.) теләкләрне контрольдә тоту алмау булып тора. Контрольгә өйрәнүгә төрле тыелу практикалары ярдәм итә — секста, сөйләмдә, ашауда һәм эчүдә, һ.б. үз-үзеңне тыю. Төшенчәнең чыганагы булып Патанджалиның «Йога-сутралары булып тора. Бу сутралар чыганагында «брахмачарья» төшенчәсе ике мәртәбә искә алынган — текстның икенче бүлегенең 30-ынчы һәм 38-енче юлында.
अहिंसासत्यास्तेयब्रह्मचर्यापरिग्रहा यमाः ॥ ३०॥
ahiṃsā-satya-asteya-brahmacarya yamāḥ॥ 30॥
«Ямалар: аһимса,сатья, астея, брахмачарья.»
brahmacarya-pratiṣṭhāyāṃ vīrya-lābhaḥ ॥ 38॥
«Брахмачарьяны үтәү нәтиҗесендә вирья (каһарманлык) ирешелә.»
«Йога-сутра»ның текстында Патанджали төшенчәне билгеләми. Төшенчәне «Йога сутра»ның беренче комментаторы — Вьяса «Йога бхашья»да тәрҗемә итә. Вьяса түбәндәге билгеләмәне бирә: brahmacaryaṃ guptendriyasyopasthasya saṃyamaḥ «Брахмачарья — ул качырылган хисләрне (гупта индрия)  һәм якында булганны  (упа-стха) контрольдә тоту (самьяма).
Варер
Варер — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Гаса
Гаса (Gasa ) — Бутан дәүләтенең Гаса дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 355 метр биеклектә 27.91667°N, -89.68333°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Gasa Гаса
HD171914
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.