cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Якубяни
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Галия Хантимерова
Дөнья күргән китаплары
(«Юллар чатында»)  Амирхан Ф. Хаят: повесть. – Казань: Татар. кн. изд-во, 1986. – 127 с. – 150000 экз. (Сувенирное издание.) («Хәят»)
Файдаланган әдәбият
Сафиуллина Ф. Фатих Әмирхан прозасы рус телендә // Казан утлары. – 1976. – № 8. – 169–174 б.
* * * Рафиков М. С любовью к слову и мысли писателя // Сов. Татария. –1976. – 13 янв.
Рафиков М. Фатих Амирхан на русском языке // Волга. – 1976. – № 10. – С. 177–178.
Галимов Р. Роман о любви, и не только // Татарские новости. – 2002. – № 9.
Пайни (Гарленд округы, Арканзас)
Пайни  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайни халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мария Елизарова
Мария Евгеньевна Елизарова (1898 елның 19 гыйнвары, Казан — 1972 елның 2 апреле, Мәскәү) — совет әдәбият белгече, әдәбият теоретигы, филология фәннәре докторы, профессор (1952). МДПУның рус теле һәм әдәбияты факультетының чит ил әдәбияты кафедрасы мөдире (1950—1970).
Ляскувка-Хоронска
Ляскувка-Хоронска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мария Елизарова
Тормыш юлы
Мария Елизарова 1898 елның 19 гыйнварында Казанда туа. 1916 елда, Самара гимназиясен тәмамлап, Петроградта Югары хатын-кызлар (Бестужев) курсларының филология факультетына укырга керә. 1920 елда Беренче Мәскәү университетының әдәби факультетының этнология бүлегенең беренче курсына укырга керә.
Ляскувка-Хоронска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мария Елизарова
Тормыш юлы
1930—1931 елларда Мәктәптән тыш эшләр методлары институтының фәнни хезмәткәре була. А. С. Бубнов исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институтының (МДПИ) чит ил әдәбияты кафедрасында аспирантураны тәмамлагач, 1934 елда «Диккенс реализмы һәм комик мәсьәләләре» дигән кандидатлык диссертациясен яклый. Чит ил әдәбияты тарихы кафедрасы укытучысы була. 1951 елда «Чехов реализмы һәм XIX гасырның икенче яртысындагы Көнбатыш Европа әдәбияты мәсьәләләре» дигән докторлык диссертациясен яклый.
1950—1970 елларда МДПУның рус теле һәм әдәбияты факультетының чит ил әдәбияты кафедрасын җитәкли.
«Хөрмәт Билгесе» ордены, «Фидакарь хезмәт өчен. Мәскәүнең 800 еллыгына» медале белән бүләкләнгән.
Фәнни эшчәнлек
Мария Елизарова француз, инглиз һәм алман әдәбиятыннан (XVIII—XX гасырлар) күп кенә эшләр авторы. XIX гасырда Көнбатыш Европа әдәбиятында романтизм һәм реализм үзенчәлекләренә бәйле теоретик мәсьәләләре өйрәнү белән шөгыльләнгән. Елизарова совет филологиясендә чагыштырмача-тарихи әдәбият белеме мәктәбенә нигез салучыларның берсе була («Гюзла» и «Песни западных славян», 1937; «Мериме и Пушкин», 1938).
Аксакал (Бандырма)
Аксакал (Aksakal) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оллгуд (Алабама)
Оллгуд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лески (Камянецкий районы)
Лески  (Лескі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Бәйрәкәтамак
Бәйрәкәтамак — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы авыл.
Тарих
1919 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Херота
Херота (Зур Херота) (Херота, Хорота) — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
(6352) Шлаун
(6352) Шлаун — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Херота
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6352) Шлаун
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2400 T-3» саналган.
Монастерио-де-Вега
Монастерио-де-Вега — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Обервира
Обервира (Oberwiera) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витрак-Сен-Венсан
Витрак-Сен-Венсан — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Габделгалим Айдаров
Габделгалим (Галим) Әхмәт улы Айдаров (1883 — 1937) — дәүләт эшлеклесе, педагог, тел белегече. БАССР-ның мәгариф халык комиссары (1919-1921).
Биографиясе
Айдаров Абдулгалим Әхмәт улы 1883 елда Ырынбур губернасы Ырынбур өязе Сәет посадында (хәзерге Ырынбур өлкәсе Сакмар районы Татар Каргалысы авылы) туган.
1905 елда «Хөсәения» мәдрәсәсен белем ала. Казанда студентларның революцион хәрәкәтендә катнаша, кулга алына һәм сөргенгә җибәрелә.
1905 елдан Петропавловск, Ташкент калаларында укыта.
1914 елдан Чиләбе өяз земство идарәлегенең халык мәгарифе бүлеге мөдире вазифасын үти. 1918 елдан РСФСР‑ның Милләтләр эшләре буенча халык комиссариатының хезмәткәре була. РКП(б) әгъзасы.
1919-1921 елларда БАССР-ның мәгариф халык комиссары вазифасын башкара. БАССР укытучылары съездын җыю һәм 1920 елда «Мәгариф эшләре» журналын булдыру, кантон үзәкләрендә кыска вакытлы педагогик курсларда оештыруның инициаторы булып тора.
1921 елдан РСФСР Мәгариф халык комиссариатының төрки бүлекчәсе мөдире, РКП(б) Үзәк комиссариатының аз санлы милләтләр бүлегенең мөселман секциясе әгъзасы була. Шул ук вакытта Мәскәүдәге Көнчыгыш хезмәтчәннәре коммунистик университетында укытучы булып эшли.
1928 елдан «Башкнига» нәшрияте рәисе, ә 1929 елдан — Башкортостанны күнегү җәмгыятенең гыйльми секретаре һәм рәис урынбасары була.
1930 елдан Ырынбур татар‑башкорт агропедагогия институты укытучысы, рабфагы директоры булып эшли.
1937 елда репрессияләнә, атыла. 1957 елның маенда аклана.
Гыйльми эшчәнлеге
Гыйльми хезмәтләре башкорт фольклоры, башкорт теленең орфографиясе, башкорт, каракалпак һәм үзбәк телләренең чагыштырма орфографиясенә багышланган. Абдулгалим Айдаров рабфаклар һәм техникумнар өчен 10-нан артык дәреслек һәм уку‑методик әсбапларның авторы булып тора. Көнбатыш әдәбияты әсәрләрен тәрҗемә итә.
Глухарный (Ивдел шәһәр округы)
Глухарный (Глухарный) — Свердловск өлкәсенең Ивдель шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), чирмешләр (7%), чуашлар (7%).
Сывъю (Нившера кушылдыгы)
Сывъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нившера елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Әхмәт Даушев
Даушев Әхмәт Галәветдин улы (7.01.1929 — 15.11.1992)— хирург һәм уролог, югары категорияле табиб, туган якны өйрәнүче.
Биографиясе
Даушев Әхмәт Галәветдин улы 1929 елның 7 гыйнварында Башкорт АССР-ының Учалы районы Ахун авылында туган. 1953 елда Чиләбе дәүләт медицина институтын тәмамлый. Укуын тәмамлагач Златоуст металлургия заводы дәваханәсенең хирургия бүлегендә хирург, хирургия бүлеге мөдире булып эшли. 1959 елда урология бүлеге мөдире итеп билгеләнә, ә 1974 елдан Златоуст баш урологы. Рационализатор, уйлап табучы, урологик авыруларны дәвалауның яңа ысулларын практикага кертә. Ул бәвел юлындагы ташларны чыгару технологияләрен эшли.
Әхмәт Галәветдин улы җәмәгать эшендә дә актив катнаша. 1957 елда эшче депутатларының Сталин район Советы депутаты итеп сайлана. 1967-1969 елларда Златоуст шәһәр Советы депутаты, сәламәтлек саклау һәм социаль тәэминат комиссиясен җитәкли.
Туган якны өйрәнүче буларак Чиләбе өлкәсенең башкортлар һәм татарлар яшәгән торак пунктлары, шулай ук Көньяк Уралдагы казакъ авыллары турында материаллар җыя. 1987 елда Иделдә һәм Камала борынгы Болгарияне казу эшләрендә катнаша. «Знание» җәмгыятендә ватан тарихы, сәламәтлек саклау буенча докладлар белән чыгыш ясый. Дәваханәдә туган якның тарихын, географиясен һәм икътисадын өйрәнү буенча халык университеты белән җитәкчелек итә. 1989-1996 елларда «Нух» татар-башкорт мәдәни үзәгенең рәисе, анда гарәп алфавитын өйрәнү буенча курслар оештыра.
Шәһәр Үзәк китапханәсендә милли һәм чит телләр әдәбияты секторын оештыра. Даушев инициативасы белән бүлек фондында татар һәм башкорт телләрендә 1650 данә китап туплана. 1993 елда сектор фонды инглиз, француз телләрендә китаплар һәм уку әсбаплары белән тулыландырыла. Секторга япон, латин, испан, итальян, кытай, корей телләрен өйрәнүчеләр киләләр.
Сектор янында «Китап» әдәби, милли клубы эшли. Клубның эшчәнлеге татар халкының телен, холык-гадәтен, йолаларын өйрәнүгә, талантлы шәхесләрне ачуга юнәлтелә. Клуб шәһәрнең «Нух» мәдәни үзәге, «Сандугач» ансамбле, «Чулпан» ансамбле белән тыгыз элемтә тота.
Хәтер
Златоуст шәһәр хакимиятенең 1996 елның 14 июнендәге боерыгы белән Үзәк шәһәр китапханәсенең милли һәм чит телләр әдәбияты секторына Даушев исеме бирелә.
Сопот (Румыния)
Сопот — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сибай күппрофильле һөнәри көллияте
Сибай күппрофилле һөнәри көллияте, «Сибай күппрофилле һөнәри көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Сибайский многопрофильный профессиональный колледж) — 1962 елда нигезләнгән Башкортстанның Сибай шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
Далонега (Джорджия)
Далонега  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Далонега шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инҗирли (Хизан)
Инҗирли (İncirli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Хизан илчесенә караган бер авыл (köy).
Казан университеты тарихы музее
Казан университеты тарихы музее (Музей истории Казанского университета) — Казанда 1979 елда ачылган музей. Координатлары 55.790865, 49.121933.
Тарих
Музей оештыру буенча эш 1978 елда, университетның 175 еллыгын каршылаганда, КДУның 1954-1979 еллардагы ректоры М. Т. Нужин хәерхаһлыгы белән башланып китә. 1 ел 2 ай эчендә фән, мәгариф үсешенә, мәдәният, иҗтимагый фикер үсешенә һәм университет галимнәренә, укытучыларына, студентларына багышланган бай материал туплана. Музейны тантаналы ачу 1979 елның 30 ноябрендә уздырыла. КДУның 1979-1990 еллардагы ректоры А. И. Коновалов музейны ача. Музейның беренче директоры — С. В. Писарева.
Күргәзмәләргә куелган 1,5 меңнән артык экспонат (алар арасында уникаль ядкарьләр һәм раритетлар күп, мәсәлән, профессор А. П. Норден тапшырган Н. И. Лобачевскийның һ. б.) университетның 200 еллык тарихы, университетның илнең фәнни үсешенә зур өлеш керткән фәнни мәктәпләренең казанышлары турында, университет галимнәренең Казан университетына бөтен дөньяда танылу китергән искиткеч ачышлары турында сөйли.
Университетның 200 еллыгына музей экспозицияләре яңартыла.
Бина
Музейның төп экспозициясе өчен университетның баш корпусының искиткеч бинасы — элекке университет чиркәве бирелә.
Музейның тарих фәннәре докторы профессор Г. Н. Вульфсон җитәкчелегендә булдырылган мемориаль комплексына XIX гасырның икенче яртысы интерьеры торгызылган университетның актлар залы, юридик факультет аудиториясе, Н. И. Лобачевский залы, күргәзмәләр залы керә. Күргәзмәләр залында 1941-1943 елларда Казанга эвакуацияләнгән ССРБ ФА академик институтлары галимнәренең Бөек Ватан сугышында җиңүгә керткән өлеше турында сөйләүче даими эшләүче «Фәнни оборона сызыгы» бүлеге урнашкан.
Музей урнашкан бинаның бай тарихы бар. Архитектор П. Г. Пятницкий (1788—1855) проекты буенча 1825 елда рус классицизмы стилендә төзелгән бина бер-берсеннән 30 метр ераклыкта торучы ике бинаны тоташтырып эшләнгән. Болар — XVIII гасыр ахырында Воскресенская урамының бер башында (хәзерге Кирмән урамы) төзелгән ике катлы губернатор йорты (1798 елда Беренче император ирләр гимназиясенә тапшырылган) һәм Казан вице-губернаторы, кенәз Дмитрий Василий улы Тенишев йорты. Бина соңыннан чиркәү итеп үзгәртеп корыла
1917 елдан соң (1919 елның көзеннән) физик тәрбия залы, сугыш елларында Мәскәү һәм Ленинградтан Казанга эвакуацияләнгән ССРБ ФА хезмәткәрләре өчен тулай торак, аннан соң ике ел дәвамында Н. И. Лобачевский исемендәге фәнни китапханәнең уку залларының берсе була.
Атнаның шимбә, якшәмбедән башка көннәрендә 10-18 сәгатьләрдә ачык. Төркемнәргә экскурсияләр түләүле. Льготалар бар. Телефоны (843) 238-15-73.
Гран-Могол
Гран-Могол — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Момюсон-Лагьян
Момюсон-Лагьян — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Изоткино (Мари Иле)
Изоткино (Изоткин, Изоткино) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Феурешть (коммуна)
Феурешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(6353) Semper
(6353) Semper — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3107 T-3» саналган.
Грушка-Дужа
Грушка-Дужа — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13597) 1994 PH18
(13597) 1994 PH18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PH18» саналган.
Ай-Еган (Мольга-Еган кушылдыгы)
Ай-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Мольга-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кулымна
Кулымна — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Салда елгасының уң ярыннан 3,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Азат Хөсәенов
Азат Хөсәенов:
Павловская (Афанасьево районы, юкка чыккан авыл)
Павловская (Павловская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
HD127304
HD127304 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хоронь
Хоронь — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монтеалегре-де-Кампос
Монтеалегре-де-Кампос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илгиз Кәлимуллин
Илгиз Кәлимуллин (Илгиз Нурулла улы Кәлимуллин,, — , ) — шагыйрь, тәрҗемәче. Рус телендә иҗат иткән. Әсәрләр: (1956),  (1975),  (1977),  (1989) шигырьләр җыентыклары, һ.б.н. Х. Туфан, М. Хөсәен әсәрләрен рус теленә тәрҗемә иткән.
Лесники (Драгичынский районы)
Лесники  (Леснікі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Коҗасинан (Коҗасинан)
Коҗасинан (Kocasinan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гран-Пара
Гран-Пара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нове Гульчево
Нове Гульчево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Госманов
Госманов — фамилия.
Обервизенталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аксаклы (Бешикдүзү)
Аксаклы (Aksaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Бешикдүзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грушка-Дужа-Колёния
Грушка-Дужа-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прери-Крик (Арканзас)
Прери-Крик  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Прери-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якушивци
Якушивци — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Сент-Ермин
Сент-Ермин — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Якушивци
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Граса (Сеара)
Граса  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Витрак-сюр-Монтан
Витрак-сюр-Монтан — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Онича (Алабама)
Онича  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ляховице
Ляховице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Ляховіце
(13598) 1994 PY19
(13598) 1994 PY19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PY19» саналган.
Мон-д’Астарак
Мон-д’Астарак — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(6354) Vangelis
(6354) Vangelis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Монтемайор-де-Пилилья
Монтемайор-де-Пилилья — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фибиш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Далтон (Джорджия)
Далтон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Далтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Зөләйха Әхмәтова
Зөләйха Әхмәтова - хормейстер. 1934 елда Мәскәү дәүләт консерваториясен тәмамалый. Консерватория тәмамлаганнан соң Уфага кайта һәм Башкорт сәнгать техникумында уку-укыту бүлеге мөдире, соңрак музыка училищесы директоры, Халык мәгарифе комиссариатының музыка курслары педагогы булып эшли. 1937 елда Казанга күчә. 1938 елның 8 маенан Татар дәүләт филармониясе каршында Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә сәнгать җитәкчесе һәм дирижеры итеп билгеләнә. 1939 елда Татарстанның атказанган артисты исеме бирелә. 1957 елда ул җитәкләгән ансамбль Мәскәүдә уңышлы декадада катнаша һәм декададан соң Зөләйха Әхмәтова – Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә. 1959 елда лаеклы ялга чыга.
Далтон (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сорень
Сорень — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кича (Нидзь кушылдыгы)
Кича — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нидзь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Майковице (Бохенский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нове Гумино
Нове Гумино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эпштейн
Эпштейн — фамилия.
Җуньяно (Пистоя)
Җуньяно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бәйрәкә
Бәйрәкә – Татарстан Республикасының Ютазы районындагы авыл. Бәйрәкә авылы район үзәге Ютазы эшчеләр бистәсеннән 23 чакрым ераклыкта урнашкан.
Җуньяно (Пистоя)
Географиясе
Җуньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бәйрәкә
Халык саны – 1557 тирәсендә. Вакыт зонасы – MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3. Почта индексы – 423963.
Тарих
1859 елда Бәйрәкә авылындагы 376 хуҗалыкта 1247 ир-ат һәм 1281 хатын-кыз яшәгән, авылда өч мәчет булган.
XVIII—XIX йөзләрдә Бәйрәкә шул тирәдәге авылларның иң зурысы исәпләнгән. Авыл халкы этносоциаль үзенчәлеге белән дә аерылып тора. Монда татар, чуаш, калмык һ. б. халыкларның традицияләре һәм гореф-гадәтләре үзара нык береккән.
Бәйрәкәлеләр Наҗар җыенында һәм Күк Тәкә җыенында катнашканнар.
Лешанка
Лешанка (Лешанка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Бәйрәкә
Тарих
XX йөз башында авылда биш мәчет булган. Авылдагы беренче һәм өченче мәчетләр 1708 елда, икенчесе 1865 елда үзгәртелеп салына, дүртенчесе 1905 елда төзелә. 1909 елның 15 апрелендә төзелеш бүлеге бишенче мәчет проектын раслый. Хәзерге көнгә кадәр менә шушы мәчет сакланып калган. Беренче мәхәлләгә 522 ир-ат, икенчесенә – 433, өченчесенә – 817, дүртенчесенә 298 ир-ат кергәнлеге мәгълүм. Бәйрәкә авылында мәдрәсә дә була. Ул XIX йөзнең икенче яртысында ачыла. Аны оештыручы булып өченче мәчетнең имамы Гобәйдулла хәзрәт исәпләнә. Ә аның эшен уллары Мөхсин һәм Мәсгут дәвам итәләр.
Лешанка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бәйрәкә
Тарих
XX йөз башында бу мәдрәсә Уфа губернасындагы мәдрәсәләрнең иң күренеклеләре рәтенә керә. Ул – Уфа һәм Эстәрлетамактагы Гариф Рәмиев, Эстәрлебаш мәдрәсәләре белән бер дәрәҗәдә тора. Дини дәресләр белән беррәттән, мәдрәсәдә шәкертләргә татар һәм рус телләре, география, математика, тарих фәннәре укытыла. Анда спектакльләр дә уйнала. Бу мәдрәсәдәге прогрессив укыту алымнары авылдагы хатын-кызлар мәдрәсәсендәге уку-укыту эшләренә дә зур тәэсир ясый. Мәдрәсәнең йогынтысы Баулыдагы җәдид мәктәбенә дә көчле була.
«Бәйрәкә» сүзенең мәгънәсенә килик. «Бәйрәкә» сүзе казакъ телендә «муллык» төшенчәсен белдерә. Алма-Атада «Бәйрәкә» дип аталган кибет бар. Бәйрәкә атамасы безнең җөмһүрияткә кыпчак кабилә-кавемнәре белән килеп кергән. Кыпчаклар татар, казакъ һәм башка күп кенә төрки халыклар формалашуга шактый өлеш керткәннәр. Татар теле сөйләшләрендә һәм аларның урынчылыкларында аерым төрки телләрдән кереп сакланып калган тел берәмлекләре шактый очрый. Бәйрәкә атамасы – шушындыйларның берсе.
Туган якны өйрәнүче һәвәскәр Кәшиф Рәхим язмаларыннан файдаланып, Бәйрәкә авылы тарихы белән бәйләнешле риваятьләрдән өзекләр китерик.
Бәйрәкә елгасы буена иң элек кемнәр килеп төпләнгән? Бу хакта өч төрле фикер бар.
Беренче фикер буенча, Малмыж төбәге Китәк авылының Рака исемле бер кешесе Бәйрәкә елгасы янына иң элек килеп утырган.
Казан ягы Зөя төбәге Өтәк авылыннан Тамту бабай беренче булып килгән дигән фикер дә бар. Өтәк авылы үзе 1193 елларда төзелгән, соңгы вакытта мәшһүр авыл булып әверелгән, базары, ярминкәләре белән танылган. Ләкин Өтәк авылыннан килгән кешеләрнең нәселләрен белдерә торган шәҗәрә язулары табылмады.
Өченче фикер буенча, бу төбәккә беренче булып Казан ягы Кукмара суы буендагы Сәрдек авылыннан Хәсән улы Хөсәен килгән. Аның нәсел-нәсәбәләрен белдерә торган шәҗәрәсе Сәрдек авылында да булган. Хәсән улы Хөсәен, аның улы Айыт. Менә шул Айыттан Бәйрәкә авылына аның нәселе тарала.
Бәйрәкәнең урам исемнәре, ягъни очлары, авыл тирә-юненең географик үзенчәлекләрен, халык йөз тоткан йола-кануннарны, халыкның нинди төркемнәрдән торганлыгын ачыкларга да ярдәм итә. Сазлык очы, Чәкән тавы, Мадьяр, Сыер күл очы, Ырыссу, Бишмунча очы, Сабантуй очы, Типтәр очы, Казан кешеләре очы – авылның элекке урам исемнәре.
Болар кемнәр соң? Беренче төркем – Иван Грозный Казан ханлыгын канга батырганнан соң, Казан ягыннан һәм башка урыннардан күчеп килгән җирсез халык, ягъни типтәрләр. Икенче төркем – вак сәүдә белән шөгыльләнүчеләр, ягъни әлеге һәлакәттән соң туган-үскән җирләреннән тамырларын өзеп килеп утырырга мәҗбүр булган халык. Өченче төркем – Казан тирәсеннән күчеп килүчеләр. Дүртенче төркем – шушы тирәләрдә яшәгән венгрлар, ягъни монах венгр Юлиан (XIII йөз) килгәндә үк бу тирәдә көн иткән халыктан калган төркем. Географик атамаларның язылышына һәм әйтелешенә караганда, Бәйрәкә авылы XVIII йөздә барлыкка килгән.
Табигать
Авыл яныннан Бәйрәкә елгасы үтә, ул Ык суына кушыла. Моннан башка, Яман Урда, Олы Әрчү, Бәләкәй Әрчү, Мулла чабындысы, Аргы, Бирге, Миләш чокыр, Чәбе, Кызыл, Бурлы, Чирмеш елга-күлләре, Сазлык, Вахит, Хәзрәт, Шомырт, Бәшир, Мәдинә, Тимерче Камай, Упкын, Күптарай, Карама асты, Салкын, Суык, Дәлүнкә чишмәләре бар.
Кәзә, Кылыч, Бур, Туры, Әпкиннек, Справник, Тишек бит, Яңа авыл, Чәкән, Фарсуан, Кәк исеме алган таулар Бәйрәкә тирә-юненә сырышып утырганнар.
Кыр-басу исемнәре дә үзенчәлекле. Чатыр тау, Әбәкәй, Ырыс су, Ике елга арасы, Чик бүләк, Арка бүләк, Якты күл, Бикчәнтәй, Бүрекле күл, Туры тау башы, Бишмунча ягы, Сыер күле очы басулары Бәйрәкәдә яшәүчеләр өчен кадерле һәм газиз.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Хрущобруд
Хрущобруд — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Етьенн-де-Бриюе
Сент-Етьенн-де-Бриюе — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Хобза (елга)
Хобза (Хобза) — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Шепси елгасының көнбатыш чигеннән Псоу елгасына чаклы (РФ һәм Грузия сиге). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Одервиц
Одервиц (Oderwitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Граса-Аранья (Мараньян)
Граса-Аранья  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Их-Игол (Нин-Кан-Еган кушылдыгы)
Их-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Нин-Кан-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6355) Univermoscow
(6355) Univermoscow — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1969 елның 15 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1969 TX5» саналган.
Грушка-Запорска
Грушка-Запорска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маяк (Азнакай, гәзит)
Маяк – Азнакай муниципаль районы гәзите. 2014 елның икенче яртысында 7722 тираж белән атнага ике тапкыр – чәршәмбе һәм җомга көннәрендә чыга.
Тарихи белешмә
1930 елның 30 мартында районда беренче тапкыр газета нәшер ителә башлый һәм ул «Трактор» исеме астында чыга. Латин графикасында басылган.
Азнакайда редакция һәм типография башта иске Азнакайдагы район мәдәният йортына (элеккеге мәчеткә) каршы бер кечкенә генә алты почмаклы агач йортка урнаша. 1935 елда саман кирпечтән эшләнгән зуррак бинага күчеп урнаша (хәзерге район поликлиникасына каршы урында). Ул елларда хәреф җыйнау һәм газетаны басу тулысынча кул хезмәтенә нигезләнгән иде. 1932 елда редакциядә һәм типографиядә эшләүчеләр: редактор Хәлил Кәрәмуллин, Гыйниятулла Насыйров (секретарь), Габделислам Маҗкаев (хәреф җыючы), Сәмигулла Шәрифуллин (секретарь), Җиһангир Шакиров (хәреф җыючы), Миннехәер ? (машинист), Миннегали Латыйфуллин (хуҗалык мөдире) һ.б.
Шуннан соң, ягъни районнар һәм аларның газеталары торгызылгач, Азнакайда газета «Маяк» исеме белән чыгуын дәвам итә.
2007 елдан аның гамәлгә куючысы булган ТР "Татмедиа" массакүләм коммуникацияләр һәм мәгълүмат агентлыгына карый. «Маяк»ның эчтәлегендә нефть регионы тормышы турында объектив һәм яңа мәгълүматлар; шәһәр һәм авыл биләмәләрендәге вакыйгалар; халыкның социаль-мәдәни тормышы күренешләре һәм тенденцияләре; хезмәт кешесенә игътибар; теге яки бу проблемалар буенча фикер алышуга урын бирелгән.
Баш мөхәрирләр
Беренче 30 ел эчендә редактор булып тордылар: Хәлил Кәрамуллин, Гомәр Кәбиров, Вәли Закиров, Миргасыйм Касыймов, Әхмәт Муллагалиев, Гайсә Исламов, Мөгыйн Мортазин, Маһинур Мөхитова, Миннеямал Сәеткулова, Дамир Зарипов. «Маяк» чорында: Ниһат Мозаффаров, Ибраһим Дәүләтшин, Ясир Хөснетдинов, Гәүһәр Шәймәрданова, Гөлгенә Кәримова.
Гөлстан
1959 елда “Маяк” каршында «Гөлстан» әдәби берләшмәсе оеша. Төрле чорларда “Гөлстан”ны танылган язучылар Мәхмүт Хәсәнов, Нур Әхмәдиев, газетаның әдәби хезмәткәрләре Мөгамбәр Шәрифуллин, Әсгать Сәгытдинов, Нәсимә Фазлыева, Нәфис Гәрәйшин җитәкли. «Гөлстан»да канат ныгытып, Марсель Галиев, Нур Әхмәдиев, Илдус Гыйләҗев, Фәйрүзә Исмәгыйлова, Данис Хәйруллин, Әнәс Исхаков, Рөстәм Зәкуанов, Резеда Шәрипова Татарстан Язучылар берлегенә кабул ителде.
Коҗасырт (Өмерли)
Коҗасырт (Kocasırt) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Марамзино (Свердловск өлкәсе)
Марамзино (Марамзино) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.
Инҗирли (Чэликхан)
Инҗирли (İncirli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Чэликхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Марамзино (Свердловск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Кашин (мәгънәләр)
Кашин — күп мәгънәле сүз.
Җурияти (Виченца)
Җурияти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җурияти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Физешу-Герлий (коммуна)
Физешу-Герлий — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сорваж (Түбән Лупья кушылдыгы)
Сорваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Лупья елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гроаирас
Гроаирас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Марат Гафаров
Марат Илдар улы Гафаров (1987 елның 11 августы, Казан) — Россия хоккейчысы (чирәмдәге хоккей), Казанның «Динамо — Ак Барс» клубы капкачысы.
Тормыш юлы
Марат Гафаров 1987 елның 11 августында Казанда туган. Балачакта байдаркаларда ишү, тхэквондо, футбол, алкалы хоккей белән шөгыльләнгән. Тренер Шамил Гафиятуллин тәкъдиме белән чирәмдәге хоккей уйный башлаган. Яхшы тартылыш һәм эре тән төзелеше аркасында капкачы позициясен алган.
Казанда Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм академиясендә укыган.
Татарстанның яшүсмерләр һәм яшьләр җыелма командалары өчен чыгыш ясаган. 2006 елдан башлап Казанның «Динамо — Ак Барс» клубы өчен уйный. Аның составында 15 тапкыр Россия чемпионы (2006—2008, 2010—2020), бер тапкыр — көмеш призёры (2009) була. 2021 елда Россия Суперкубогы иясе була. 2007 елда Чемпионнар Кубогының «B» дивизионында җиңә.
2013 елда Россия студентлар җыелма командасы составында Казандагы җәйге Универсиаданың хоккей турнирында алтын медаль яулаган һәм иң яхшы капкачы дип танылган. Россия җыелма командасының баш тренеры Араик Маргарян Гафаровны ярышларның иң яхшы уенчысы дип атаган.
Россия җыелма командасы өчен чыгыш ясый, аның составында 18 яшьтә дебют ясаган. Вакытлар узу белән ил командасының төп капкачысы була.
Россиянең халыкара класслы спорт мастеры.
Гаилә
Өйләнгән. Хатыны Лидия, улы Кирам (2014).
Нове Драгане
Нове Драгане — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аксаклы (Сеетгази)
Аксаклы (Aksaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ялова
Ялова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Майковице (Прошовицкий повяты)
Майковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Байлар (Ютазы районы)
Байлар — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы авыл.
Халык саны — 480 тирәсендә. Почта индексы — 423951.
Тарих
1862 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Рай (Арканзас)
Рай  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Байлар (Ютазы районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Рай (Арканзас)
Географиясе
Рай халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кыртомка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Рай (Арканзас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыртомка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оррвилл (Алабама)
Оррвилл  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витто
Витто (Vitteaux) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 79,28 км².
Новик (Киров өлкәсе)
Новик (Новик) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(6356) Tairov
(6356) Tairov — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рифкать Кәлимуллин
Рифкать Кәлимуллин (Рифкать Кәлимулла улы Кәлимуллин,, — , ) — инженер-механик, техник фәннәр нәмзәте (1967), Социалистик хезмәт каһарманы (1951), ТАССРның атказанган авыл хуҗалыгы механизаторы (1967).
1960-1962, 1966-1969 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтында, 1962-1966 елларда «Сельхозтехника» берләшмәсенең машина-трактор паркы баш инженеры, 1969-1987 елларда Татарстан авыл хуҗалыгы фәнни тикшеренү институтында бүлек мөдире.
Лешница (Маларыта районы)
Лешница  (Лешніца ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыта районында урнашкан авыл.
Кече Кужмара
Кече Кужмара (Изи Кужмара, Малая Кужмара) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Лешница (Маларыта районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кече Кужмара
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,6%), руслар (3,0%), татарлар (3,0%), үзбәкләр (2,4%).
Мон-де-Марраст
Мон-де-Марраст — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Моралес-де-Кампос
Моралес-де-Кампос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәт Кәлимуллин
Әхмәт Кәлимуллин (Әхмәт Закир улы Кәлимуллин,, — , ) — балет артисты, балетмейстер, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1958). ТАССР җыр һәм бию әнсәмбле артисты (1938-1940), балетмейстеры (1958-1967), 1946-1954 елларда Татар опера һәм балет театры артисты.
Хрущобруд-Пяски
Хрущобруд-Пяски — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Азат Хөсәенов (1958)
Бу җырчы турында мәкалә, композитор Азат Хөсәенов белән бутамагыз
Азат Хөсәенов, Азат Тимершәех, Азат Тимершәех улы Хөсәенов (1958 елның 10 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Актаныш районы, Яңа Богады) — җырчы, Татарстанның халык артисты (2008).
Тәрҗемәи хәле
1958 елның 10 апрелендә ТАССР Актаныш районы Яңа Богады авылында алты балалы гаиләдә туган. Әтисе күмәк хуҗалыкта бухгалтер, әнисе колхозчы булып эшли. Гаиләдә 3 ул, 3 кыз үскәннәр. Азат туган авылында урта мәктәпне тәмамлый, Казан дәүләт педагогия институтына укырга керергә баллары җитмәгәч, туган ягына кайта, Актанышта «Сельхозтехника» берләшмәсенең клубына эшкә урнаша, читтән торып Алабуга мәдәни-агарту укуханәсенә укырга керә. 1976—1978 елларда Ерак Көнчыгышта тимер юл гаскәрләрендә хәрби хезмәттә була. Армиядән туган авылына кайта, күмәк хуҗалык рәисе Кәрам Гариф улы Гарипов аны клуб мөдире, спорт уеннарын оештыручы, комсомол оешмасы сәркатибе вазифаларына тарта. 1981 елда Яр Чаллыга, КамАЗ төзелешенә күчеп килә, 23 ел Чаллыда эшли. «Электромаш» заводында эшли башлый. Мәскәү электромеханика институтының кичке факультетын тәмамлый. «Электромаш» заводында эшләгәндә, «Чулман» татар җыры ансамбле оештыра (директоры Инбер Шәфыйков). Төп эшеннән китмичә, ярты ставкага «Энергетик» мәдәният сараена эшкә урнаша (җитәкче Гөлзада Рзаева, баянчы Илгиз Закиров). Читтән торып, педагогия институтын тәмамлый.
2004 елдан Казанда яши. «Азат Тимершәех» дигән сәхнә исеме ала. ТР кулланучылар оешмасы берлегендә профсоюз рәисе итеп сайлана. Татарстанда үскән шифалы үләннәр эшкәртү предприятиесенең цех башлыгы.
Иҗаты
Туган авылында урта мәктәптә укыганда ук үзешчән сәнгатьтә катнаша башлый. Актанышта, туган авылында клубларда эшләгәндә, шулай ук армиядә, БАМ төзелешендә полк клубында җырчы буларак осталыгын арттыра. КамАЗда эшләгәндә «Чулман» ансамбле белән җомга саен район авылларына гастрольләргә чыга. Иҗади үсешенә якташы, «Энергетик» мәдәният сараеның татар хоры җитәкчесе (бер үк вакытта Яр Чаллының 2нче музыка мәктәбенең директоры) Әнәс Батыр улы Фәйрушин зур өлеш кертә. Композитор Илгиз Закиров белән иҗади дуслыкта яши, концертларында аның 7-8 җырын башкара. Азат Тимершәех татар җырын Сахалинда, Ерак Көнчыгышта, Котыпта, Себердә, Донбасста, Балтыйк буенда, Урта Азиядә яңгырата. Концертларында күп санда татар халык җырлары, композиторларның 300дән артык җырын башкарган. Репертуарында туган ягы Актаныш турында җырлар зур урын алган: «Туган як» (Мирһади Разов сүзләре, Әхтәм Миңнебаев көе), «Актанышым, туган җирем» (Мирһади Разов сүзләре, Ганс Сәйфуллин көе), туган авылы Богады, шулай ук Зөбәер, Әнәк, Чишмә авыллары турында җырлар. Концертларын «Җырлыйм туган якта, җырлыйм сезнең хакта» җыры белән башлап җибәрә.
Сент-Етьенн-дю-Буа (Вандея)
Сент-Етьенн-дю-Буа — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Сорешть
Сорешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD127453
HD127453 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Грушка-Мала-Друга
Грушка-Мала-Друга — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гросус
Гросус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эдеран
Эдеран (Oederan) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6357) Глушко
(6357) Глушко — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SK3» саналган.
(13600) 1994 PL26
(13600) 1994 PL26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ася Тотманова
Тотманов Ася Валентиновна (5 ноябрь 1954 ел) — биюче. 1971 елдан — хәзерге Фәйзи Гаскәров исемендәге дәүләт академиягә халык биюләре ансамбле солисты, 1992 елдан — «Башкортстан» дәүләт концерт залының «Гранде» бию ансамбленең балетмейстер‑куючысы, бер үк вакытта җитәкчесе. Башкорт АССР-ының халык артисты (1989). Бөтенроссия җыр һәм бию ансамбльләре һәм халык биюләре ансамбльләре смотры дипломанты (Мәскәү, 1978).