cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Топилець-Колёния
Топилець-Колёния — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смоленск кенәзлеге идарәчеләре исемлеге
Бөек Смоленск кенәзлеге — урта гасырлардагы кенәзлек.
Панки (Вицебский районы)
Панки (Панкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Смоленск кенәзлеге идарәчеләре исемлеге
Шәҗәрә
Быть может, Полевы, Еропкины и князья Фоминские — потомки Юрия Святославовича, от Святослава Глебовича, князя Можайского, а после Брянского, (например, от первой жены), а не Великого князя Смоленского. Ошибка, вероятно, связана с тем, что Фёдор Святославович некоторое время княжил в Смоленске. -->
Владиславув (гмина Сохачев)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лобзово (Диңгез буе воеводалыгы)
Лобзово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ранну (Виру-Нигула)
Ранну (Rannu) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Книстушки
Книстушки (Кністушкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Санта-Текла-ди-Башту
Санта-Текла-ди-Башту — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Исанево
Исанево (Исанево) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Исанево климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (45%), руслар (38%), украиннар (10%).
Вицкьеда (Ла Специя)
Вицкьеда — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вицкьеда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Борис Домашников урамы (Уфа)
Борис Домашников урамы (Борис Домашников урамы, улица Бориса Домашникова) — Уфаның Совет районында урнашкан урам. Рәссам, пейзаж остасы, БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе Борис Домашников исемен йөртә. Текә яр, Тишек, Лагерь, Запотоцки һәм Карл Маркс урамнары белән кисешә. XIX гасырның азагыннан 1940-елларгача Кирпеч урамы, 1940-еллардан 2009 елгача Белгород урамы дип аталган.
Френдсвилл (Пенсильвания)
Френдсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл сугышчы (гәҗит)
Кызыл сугышчы — фронт гәҗите. Мәскәү хәрби округы органы. 1943 елның гыйнварыннан 1945 елның 23 декабренә кадәр татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Ярулла Ярмәкиев.
Флюра Булатова
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 9 сентябрендә Сәмәркандта туган. 1965 елда гаиләсе белән Ташкәнтка күчеп килә. Әти-әнисе Ташкәнтның 186 нчы мәктәбендә укыталар. Ф. Булатова да әлеге мәктәпне, соңрак Россия физик тәрбия, спорт, яшьләр һәм туризм дәүләт университетын (РГУФКСиТ) тәмамлаган.
Мәскәү «Спартагы» өчен чыгыш ясый. 1981 елда яшүсмерләр (кызлар) арасында Европа беренчелегендә җиңү яулый, ССРБның  хатын-кызлар җыелмасына кабул ителә.
Спортта уңышлары
Халыкара дәрәҗәле спорт остасы, Европа беренчелегенең 6 мәртәбә җиңүчесе, дөнья беренчелегенең 2 мәртәбә бронза медале иясе (җыелма эчендә), ТОР-12 турнирының 2 мәртәбә җиңүчесе, Европа Гран-приен яулаучы (1987), Европаның өстәл теннисы берлеге бәяләмәсе буенча: континетның беренче ракеткасы (1987/1988 елгы сезон).
ТОР-12 турниры
Тренеры – Станислав Гомозков (03.08.1948), атказанган спорт остасы.
Җыелмадан китүе
Үз теләге белән гариза язып, ССРБ җыелма командасыннан чыгаруларын сорый 1994-1996 елларда Италия командасы өчен чыгыш ясый.
1997 елда тренеры С. Гомозковка (ru) кияүгә чыга, Италиядә яши. Ике улы: Александр, Дмитрий (Мәскәүдә яшиләр).
ZMYM6
ZMYM6 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Чаннинг (Техас)
Чаннинг  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чаннинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7212
NGC 7212 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Печове
Печове — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1711) Сандрин
(1711) Сандрин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 29 гыйнварында Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 BB» саналган.
Бич-Маунтен-Лейк (Пенсильвания)
Бич-Маунтен-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бич-Маунтен-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эрла (Сарагоса)
Эрла — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Ань
Сент-Ань — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Здзерчизна
Здзерчизна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл таң (гәҗит, Пермь)
Кызыл таң — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. 1920 елның апреленнән 1922 елның 15 февраленә кадәр Пермь шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 55 саны чыга.
Ранси
Ранси (Ransi) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Топило
Топило — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парженец
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Югары Кыганар
Югары Кыганар (Мӑн Кӑканар, Верхние Куганары) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 152 кешенең яшәве мәгълүм.
Санта-Эужения-ди-Риу-Кову
Санта-Эужения-ди-Риу-Кову — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Олы Укмас
Олы Укмас — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Халык саны — 166 тирәсендә. Почта индексы — 422653.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Sinan
Mimar Sinan, Miğmar Sinan yäki tulı iseme Abdülmennan oğlu Sinaneddin Yusuf (1489-1588, İstanbul) - Ğosman İmperiäseneñ böyek miğmarı häm injenerı.
Здзехув (Лодзь воеводалыгы)
Здзехув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Sinan
Söläyman I, Selim II, Murad III idärä itkän çorda Sinan tözeleş eşlären ütkärä, watandaşlar binaları, mäçetlär, mäktäplär, akveduklar, küperlär, nığıtmalar tözi.
Miğmar Sinan mäşhür Roksolana munçaları häm anıñ törbäsen tözegän.
Sinan uquçısı Sedefkar Mehmed Ağa İstanbulda Zäñgär Mäçeten tözegän.
Sinan uquçısı Süriä miğmarı Ustada İsa Xan Böyek Mogollar İmperiäsendä mäşhür Tac Mahal mäçete proyektın yasağan.
Tärcemäi xäle
Sinan 1489 yılda Ağırnas awılında (Anatoliä) xristian ärmän (başqa çığanaq buyınça grek) ğailäsendä tuğan. Tumışttan soñ İosif (Yusuf) iseme alğan.
Ätise taşçı häm balta ostası bilıp eşlägän, şuña kürä Sinan şuşı hönärlär yaxşı belgän.
1512 yılda Sinannnı devşirme buyınça (rekrut çaqıruı) yanıçar (yaña çir - yaña ğäskär) korpusına çaqırıp alınğan, häm İstanbulğa yünältelgän, anda ul İslam dinen qabul itä.
Öç yldan soñ ul miğmari häm injener mäktäben tämamlağan.
Selim I suğış kampaniäsendä qatnaşa, ike yıldan Belgrad şähären basıp alunı küzätkän.
Yanıçar korpusında Söläyman I (Qanuni) ğäskärendä Mohaç bäreleşendä, Avstriägä qarşı yawda qatnaşqan.
Şuşı yawdan soñ Sinan kadet cäyäwle korpusı, soñraq 62-nçe uqçı korpusın citäklägän.
1535 yılda Bağdad kampaniäsendä qatnaşa, anda ul su nığıtmäalarınıñ tözeleşe belän idärä itkän.
1537 yılda Korfu, Apuliä, Moldaviägä qarşı yawda qatnaşa.
1538 yılda Qähirä şähären alğannan soñ Söläyman soltan Sinannı saraynıñ töp miğmarı itep bilgelägän.
1539 yılda Miğmar İstanbul şähäreneñ töp miğmarı itep bilgelängän.
Mirası
Üz eşçänlege näticäsendä Sinan 300 bina çaması tözegän - mäçetlär, mäktäplär, xäyriä aşxanäläre, xastaxanälär, akveduklar, kärwan-saraylar, saraylar, munçalar, törbälär, fontannar. Sinannıñ iñ mäşhür äsärläre - Şehzade Mäçete, Söläyman Mäçete (tör. Süleymaniye Camii), Edirnada Selimiye Mäçete (tör Selimiye Camii).
1588 yılda Sinan ülgän, üze tözegän törbädä Söläyman Mäçete diwarı yanında kümelgän.
Ädäbiät
Törkem:Архитекторлар
Владиславув (Гродзиский повяты)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кондрие
Кондрие — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Владиславув (Гродзиский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пелеш (Сату-Маре)
Пелеш — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илери (Сиверек)
Илери (İleri) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Панкратава
Панкратава (Панкратава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZMYND10
ZMYND10 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ложа (Польша)
Ложа  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3509) Саньшуй
(3509) Саньшуй  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 28 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UH2» саналган.
Агыйдел урамы (Уфа)
Агыйдел урамы (Ағиҙел урамы, Белореченская улица) — Уфаның Киров районында урнашкан урам. Некрасов һәм Кавказ урамнары белән кисешә.
Элеккеге исемнәре - Буданов выселкасы, ОСО выселкалары. 1930-елларда биредә ләр бараклары һәм БАССР ларгерьләр идарәсе учреждениеләре урнашкан була.
Вицола (Парма)
Вицола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вицола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Княжаводцы
Княжаводцы (Княжаводцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кызыл өмет (гәҗит)
Кызыл өмет — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Үзәк мөселман хәрби коллегиясе органы. 1918 елда Казан һәм Мәскәү шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррирләр – Шәһит Әхмәдиев, Фәтхи Бурнаш, Сәлах Атнагулов, сәркәтип – Гыйлемдар Баембәтов.
Tottenhem Hotspur
Tottenhem Hotspur futbol taqımı (inglizçä Tottenham Hotspur Football Club)- Londonnıñ tönyaq rayonı Tottenhem ingliz hönäri futbol taqımı. Premyer-Ligasında çığış yasıy.
1882 yılda nigezlängän.
Öy stadionı - "Tottenhem Hotspur", 2019 yılda açılğan, 62 062 keşe sıydıra.
Tottenhem - 2 tapqır Angliä çempionı, 2 märtäbä UEFA kuboğı iäse, 8 tapqır Angliä kuboğı iäse.
Klubnıñ quşamatı - şporlar (inglizçä Spurs).
Baş trenerı Maurisio Poçettino.
«Тоттенхэм «гадәттәгечә якындагы күршебез,» Арсенал «белән көндәшлек итә: әлеге ике команда арасындагы матчларны»Төньяк Лондон көрәше " дип атыйлар.
Сент-Астье (Дордонь)
Сент-Астье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Белиньё
Белиньё (Béligneux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,30 км².
Топилувка (Подлясье воеводалыгы)
Топилувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Печовник
Печовник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Эулалия (Визела)
Санта-Эулалия  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Эррера-де-лос-Наваррос
Эррера-де-лос-Наваррос — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Урал (гәҗит)
Кызыл Урал — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1920-1922 елларда Чиләбе шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Раоту
Раоту (Raotu) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
NGC 7213
NGC 7213 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шиш (Иртыш кушылдыгы)
Шиш — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 378 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бландбург (Пенсильвания)
Бландбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Догуэли (Солхан)
Догуэли (Doğuyeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Бландбург (Пенсильвания)
Географиясе
Бландбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Биккенә
Яңа Биккенә — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 249 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452219, ОКАТО коды — 80256840002.
Здзехув-Новий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Шәрекъ (гәҗит)
Кызыл Шәрекъ — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1919 елның 15 июленнән 1920 елның 30 ноябренә кадәр Җаек шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 33 саны чыга.
Беляков урамы (Уфа)
Беляков урамы (Беляков урамы, Белякова улица) — Уфаның Совет районында урнашкан урам. Уфа губерна халык хуҗалыгы шурасы рәисе Иван Беляков (1888-1922) исемен йөртә. Якутов исемендәге паркыннан башланып, Ибраһимов бульвары һәм Пермь урамы белән кисешә, шуннан соң тәмам була. Элеккеге исемнәре - Кече Бекетов урамы, Самар урамы. Хәзерге исемен 1922 елдан йөртә.
Николай Боголюбов (академик)
Николай Николаевич Боголюбов (1909-1992) — совет математигы һәм физик-теоретигы, Россия Фәннәр академиясе академигы (1991 елдан); ССРБ Фәннәр академиясе (1953 елдан) һәм Украина ССР Фәннәр академиясе (1948 елдан) академигы, сызыклы булмаган механика һәм теоретик физика фәнни мәктәпләренә нигез салучы. Ике тапкыр Социалистик Хезмәт Герое (1969, 1979).
Дубнадагы Атом тикшеренүләре Берләшкән институтының (АТБИ)теоретик физика лабораториясе директоры (1956 елдан), МИАН директоры (1965–1988), Мәскәү дәүләт университеты физика факультетының квант статистикасы һәм кыр теориясе кафедрасы мөдире (1966-1992).
Биографиясе
Николай Боголюбов 1909 елда Түбән Новгородта, теология, фәлсәфә һәм психология укытучысы, рухани язучы һәм Россия православие чиркәвенең баш рухание Николай Михайлович Боголюбов (1872-1934) гаиләсендә туган. Булачак галимнең әнисе Ольга Николаевна (кыз фамилиясе Люминарская) музыка укытучысы булып эшләгән. Гаиләдә өч ул үсә: Николай Николаевич Боголюбов (баш бала), Алексей Николаевич Боголюбов (1911-2004) — математик, фән тарихчысы, Украина Милли Фәннәр Академиясе әгъзасы, Михаил Николаевич Боголюбов (1918-2010) — лингвист, РФА академигы.
ZMYND11
ZMYND11 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Николай Боголюбов (академик)
Биографиясе
1913 елда гаилә Киевка күченә, анда әтиләре Владимир университетында теология профессоры булып эшли. Гражданнар сугышы вакытында ул эшсез кала һәм шәһәрдә эш таба алмыйча, авылга күченә. Җиде еллык мәктәпне Николай шунда тәмамлый.
1963 елдан СССР Фәннәр академиясенең математика бүлеге секретаре. 1965 елдан Дубнадагы Атом-төш тикшеренүләре Берләшкән институты директоры.
Төп эшләре — математика анализы, математика физикасы, сызыклы булмаган механиканың асимптотик ысуллары, динамик системалар теориясе, статистик физика һәм кырның квант теориясе.
Күп кенә чит ил Академияләре әгъзасы (Болгария, ГДР, Польша, АКШ һ.б.), фәнни учреждениеләр һәм җәмгыятьләр, Пагуош хәрәкәтендә катнашучы. 7-8 нче чакырылыш ССРБ Югары Советы депутаты.
1937 елда Евгения Александровна Пирашковага өйләнгән. Никахта ике улы туган. Олы улы Николай — математика физикасы һәм статистика механикасы белгече, В. А. Стеклов исемендәге Математик институтының баш гыйльми хезмәткәре, Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы.
Владиславув (Жирардовский повяты)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чико (Техас)
Тарихы
Чико шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Елали-д'Ан
Сент-Елали-д'Ан — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
(4212) Сансю-Асукэ
(4212) Сансю-Асукэ  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 28 сентябрендә К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SB2» саналган.
Фрибург (Пенсильвания)
Фрибург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тополяни
Тополяни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Князева (Зэльвенский районы)
Князева  (Князева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пешченик
Пешченик — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Эулалия-де-Арнозу
Санта-Эулалия-де-Арнозу — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Расина
Расина (Rasina) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Лоза (Диңгез буе воеводалыгы)
Лоза  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Тегермәнлек
Түбән Тимерлек — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422808.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Панкры
Панкры (Панкры ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
П'елешть (Арджеш)
П'елешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вич (Белуно)
Географиясе
Вич Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Здзешулице-Гурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пелегова
Пелегова (Телегова) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 129 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илери (Чанкая)
Илери (İleri) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кызыл Шәрекъ (журнал)
Кызыл Шәрекъ — иҗтимагый-сәяси, әдәби-нәфис һәм фәнни-популяр журнал. Көнчыгыш халыклары коммунистик оешмаларының Үзәк бюросы һәм РСФСР милләтләр эшләре халык комиссариаты органы. 1918-1923 елларда Мәскәү (1918-1920, 1922-1923) һәм Казан (1920-1921) шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Борһан Мансуров.
Бландон (Пенсильвания)
Бландон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бландон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эскатрон
Эскатрон — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1288) Санта
(1288) Санта  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1933 елның 26 августында Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 QM» саналган.
Белле
Белле (Belley) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,42 км².
Санта-Эулалия-ди-Риу-Кову
Санта-Эулалия-ди-Риу-Кову — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Топорки
Топорки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бехтерев урамы (Уфа)
Бехтерев урамы (Бехтерев урамы, Бехтерева улица) — Уфаның Киров районында урнашкан урам. Табиб, психиатр, невролог һәм психолог Владимир Бехтерев (1857-1927) исемен йөртә. Менделеев урамыннан башланып Пирогов урамы белән кисешә, шуннан соң Кече Мәскәү урамына әйләнә. Урамның элеккеге исеме - урамы (урамга исем биргән Сергий чиркәве Менделеев һәм Бехтерев урамнары киселешендә урнашкан). Хәзерге исемен 1930-еллардан йөртә.
Топорки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөек Киев кенәзләре
Бөек Киев кенәзләре - Киев Русе һәм Киев кенәзлегенең хакимнәре.
Алтын Урдага буйсынган кенәзләр
1243 елдан 1462 елга кадәр рус кенәзләре Алтын Урда ханыннан ярлык алганнар. Алтын Урда ханы рус җирләренең югары дәүләт башлыгы булып таныла.
Югары Татмыш
Югары Татмыш (Тури Татмӑш, Верхние Татмыши) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 100 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
ZMYND12
ZMYND12 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Каджером
Каджером (Кӧджорӧм, Каджером) — Коми Республикасының Печора районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 169630.
Климат
Каджером климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Географик урнашу
Каджером Исаковка елгасында, Печорадан 86 километр көньяк-көнбатышрак урнашкан. Төньяк тимер юлының Каджером станциясе (Котлас—Воркута сызыгы).
Тарих
1950—1998 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (9%),руслар (67%), украиннар (14%), алманнар (5%).
Пещений Врх
Пещений Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Владиславув (Липский повяты)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Рәсмәкәй
Яңа Рәсмәкәй — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
NGC 7214
NGC 7214 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Догуөрҗүнлер (Деврекани)
Догуөрҗүнлер (Doğuörcünler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Деврекани илчесенә караган бер авыл (köy).
Князевичы
Князевичы (Князевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кызыл Шәрекъ яшьләре (гәҗит, Җаек)
Кызыл Шәрекъ яшьләре — иҗтимагый-сәяси гәҗит. РКЯБнең Җаек өлкә комитетының татар секциясе органы. 1920 елда Җаек шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Хәмит Төхфәтуллин (1903-1991?).
Расивере (Ания)
Расивере (Rasivere) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Сент-Елали-д'Еме
Сент-Елали-д'Еме — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Лонг
Лонг — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Эуфемия-де-Празинс
Санта-Эуфемия-де-Празинс — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мичкәчеләр урамы (Уфа)
Мичкәчеләр урамы (Мискәселәр урамы, Бондарная улица) — Уфаның Совет районындагы кече урам. Дзержинский һәм Кырдыручылар урамнары белән киселешеннән башланып Текә яр урамы белән кисешә һәм Запотоцки урамы белән киселештә тәмамлана. XIX гасырның башыннан мәгълүм.
Гамбиядә ислам
Гамбиядә ислам (Islam in the Gambia, الإسلام في غامبيا ) – күпчелек дине. Ил халкының (2,2 млн кеше, 2020 елга) 96 % ы Мәлики мәзһәбендәге сөнни мөселманнар. Шигый мөселманнарның күпчелеге ― Ливаннан һәм башка гарәп илләреннән күчеп килгән мөһаҗирләр. Гамбиянең ислам тарафдарлары арасында шулай ук әхмәдиячеләр бар, суфичылык йогынтысы сизелә.
Тарих
Гамбия Конституциясенең 25нче гражданнарның теләсә нинди динне үз теләге белән тоту хокукларын яклый. Ил халкының 96 % ы Ислам динен тота. Ураза бәйрәме һәм Корбан бәйрәме кебек төп мөселман бәйрәмнәре вакытында Гамбиядәге бөтен сәүдә эшчәнлеге туктала диярлек. Җирле Гамбия мөселман җәмгыятендә шактый эз калдырган: «Тобаски», «Гамо», «Корите» һәм «Вери Кор» кебек җирле мөселман фестивальләренең атамалары Серер диненнән алынган.
Христиан җәмгыяте ил халкының 3 % ын тәшкил итә. Христианнарның күпчелеге Рим Католик Чиркәвенә карый. Ил халкының 1 % ы традицион Африка диннәренә ышана. Көньяк Азиядән күчеп килгән мөһаҗирләр арасында индуистлар һәм Бәһаи дине тарафдарлары бар.
Башлангыч чор
Хәзерге Гамбия җирләренә ислам дине XI гасырда мөселман сәүдәгәрләре белән килә. XIX гасырда мөселман дине Гамбиядә төп дингә әйләнә. Җирле диннәргә ышанучылар Ислам динен кабул итә.
Британия оккупациясе
XX гасыр башында Ислам диненең йогынтысы Британия оккупациясе шартларында дәвам итә. 1905 елда Британия колониаль идарәсе Ислам суды (шәригать суды) төзергә рөхсәт итә һәм Гамбия мөселманнары эшләрен карау өчен Казый вазифаи затын билгели. Британия колониаль хакимиятләре тарафыннан контрольдә тотылучы Гамбия Югары суды кайбер очракларда казыйлар кабул иткән карарларны кире каккан.
1965 – хәзерге заман
1965 елда Гамбия Британия идарәсеннән бәйсезлек ала, башта конституцион монархия, 1970 елда Милләтләр берлеге кысаларында республика оештырыла. Ил, нигездә, дөньяви булып кала. 1970 елдан башлап Гамбиядә бары тик өч президент кына сайланган. Ил 2015 елда «ислам республикасы» дип игълан ителгән, 2017 елда ил президенты тарафыннан кире кагылган.
Гамбиядә Ислам шәригать кануннары нигезендә, күпхатынлылык  рөхсәт ителә. Илнең элекке (1994–2017 елларда) президенты дә, хәзерге президент Бэрроу да бердән артыкка  өйләнгән.
Гамбиядә һомосексуальлек катгый тыелган.
2019 елда Гамбия БМОга Мьянманың рохинҗа мөселман халкы белән мөгамәләсенә каршы дәгъва биргән, илне рохинҗа халкына каршы геноцидта гаепләгән.
Гамбия – Ислам хезмәттәшлеге оешмасы әгъзасы.
Мәгариф
1990 елда Гамбия милли уку программасына исламны мәҗбүри фән буларак өйрәнү кертелгән.
Хатын-кыз хокукы
2015 елда хатын-кыз җенси органының бер өлешен кисеп алү кебек йоланы тыю турында игълан ителгән, «ул Исламда мәҗбүри түгел», дип белдерелгән. Тыю игълан ителгән вакытка Гамбия хатын-кызларының 76 % ы бу процедураны узган дип санала.
2016 елда илдә укуны тыю турында карар кабул ителгән. Әлеге карар кабул ителгәнче, 18 яшькәчә кызларның 30 % ы кияүгә бирелгән булган.
Эхеа-де-лос-Кабальерос
Эхеа-де-лос-Кабальерос — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вичена (Кампобасо)
Вичена — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вичена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ZMYND15
ZMYND15 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Фридом (Пенсильвания)
Фридом  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Панфилавшчына
Панфилавшчына (Панфілаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(2620) Сантана
(2620) Сантана  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Топчево
Топчево — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чилдрисс (Техас)
Чилдрисс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чилдрисс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Шимал (гәҗит)
Кызыл Шимал — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1918 елның 25 июленнән 1921 елның 7 ноябренә кадәр Петроград шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 70 кә якын саны чыга. Мөхәррирләр – Хасият Гайнуллин, Борһан Мансуров.
Бланчард (Сентер округы, Пенсильвания)
Географиясе
Бланчард халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борылык
Борылык елгасы, Көнчыгыш Кама аръягында. Оргызының сул кушылдыгы (Минзәлә елгасы бассейны). Озынлыгы 11,9 км, бассейнының мәйданы 60,2 км². Минзәлә районы территориясеннән ага. Елга башы Югары Тәкермән авылыннан 2 км төньяк-көнчыгыштарак, тамагы Хуҗамәт авылы янында. Елга башының абсолют биеклеге 162 м, тамагыныкы — 85 м. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 13%. Борылык елгасының 1,5 тән алып 6,1 км га кадәр озынлыктагы 5 кушылдыгы бар.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Колос (Оричи районы)
Колос (Колос) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%), чирмешләр (1%).
Корба
Корба — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Здзешулице-Дольне
Здзешулице-Дольне — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл эшче (гәҗит)
Кызыл эшче — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Эчке Россия мөселманнары эшләре комиссариатының Харковь бүлеге органы. 1920 елда Харковь шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Расивере (Винни)
Расивере (Rasivere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Пивола
Пивола — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владиславув (Лосицкий повяты)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
П'елешть (Долж)
П'елешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сан-Томе-де-Абасан
Сан-Томе-де-Абасан — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
П'елешть (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Томе-де-Абасан
Географиясе
Мәйданы —.
Сент-Естеф (Дордонь)
Сент-Естеф — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Илимбей (Гейве)
Илимбей (İlimbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Первая Елховица
Первая Елховица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кипшенга елгасының сул ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виченде (Кьети)
Виченде — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виченде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Белледу
Белледу (Belleydoux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Нантюа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,63 км².
Кобравцы
Кобравцы (Кобраўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Горин
Горин ― фамилия.
Лонг-Колёния
Лонг-Колёния — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Здишевице
Здишевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4158) Сантини
(4158) Сантини  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 28 гыйнварында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BE» саналган.
ZMYND19
ZMYND19 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Топчикали
Топчикали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Агуадульсе
Агуадульсе — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл йолдыз (гәҗит)
Кызыл йолдыз — кызылармиячеләр гәҗите. 1919 елның 19 апреленнән 1920 елның мартына кадәр Сызран, Сорочинск, Бозаулык, Ырынбур һәм Полторацк шәһәрләрендә татар телендә (1920 елдан башлап - әзербайҗан һәм төрекмән телләрендә) нәшер ителә, барлыгы 129 саны чыга, шуларның 84е – татар телендә.
Кызыл юл (журнал)
Кызыл юл — сәяси-әдәби журнал. 1921 елда Ташкәнт шәһәрендә татар һәм үзбәк телләрендә нәшер ителә.
NGC 7215
NGC 7215 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сан-Торкату
Сан-Торкату — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пийовци
Пийовци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Хоразан
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 93 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Догупынар (Алтыньяйла)
Догупынар (Doğupınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Алтыньяйла илчесенә караган бер авыл (köy).
Панцялейки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Владиславув (Отвоцкий повяты)
Владиславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блек-Лик (Пенсильвания)
Блек-Лик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Блек-Лик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кованцы
Кованцы (Кованцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Здуни (Ленчицкий повяты)
Здуни  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фридония (Пенсильвания)
Фридония  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ветошников урамы (Уфа)
Ветошников урамы (Ветошников урамы, улица Ветошникова) — Уфаның Киров һәм Совет районнарында урнашкан урам. Уфада туган Советлар Берлеге каһарманы Георгий Ветошников (1918-1946) исемен йөртә. Сутолока елгасыннан башланып, Салават Юлаев проспекты, Воровский, Яңа Күпер, Чернышевский, Киров, Достоевский урамнары белән кисешә һәм Инкыйлаби урам белән киселештә тәмамлана. 1946 елга хәтле Тубыл урамы дип аталган.
Торуле
Торуле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Етьенн-де-Пюикорбье
Сент-Етьенн-де-Пюикорбье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Чилликоти (Техас)
Чилликоти  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чилликоти шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадзес
Кадзес (Кадзес) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Кадзес климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Рәсна
Рәсна (Räsna) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Лонжек (Диңгез буе воеводалыгы)
Лонжек  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татар тәкъвиме
Татар тәкъвиме (tat.lat. Tatar täqwime) - Идел-Урал-Себер төбәкләре татарларның терлекчелек, игенчелек һәм башка төрле хуҗалык эшләре нигезендә ясалган тәкъвим. Татар тәкъвиме кояш хәрәкәтенә нисбәтләнгән дәверлеккә туры килә.
ZMYND8
ZMYND8 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Татар тәкъвиме
Инкыйлабка кадәр хиҗри тәкъвиме бергә киң кулланылган. 1980-нче елларда татар халкының борынгы дәверлеген торгызуга этәргеч ясады. Хәзер дә татар тәкъвимен торгызу турында бәхәсләр күп Пәрәвез сәхифәләрендә дәвам итәләр.
1969 елда Татарстан китап нәшриятында басылган “Татар теленең диалектологик сүзлеге”ндә рәсми татар ай исемнәре һәм аларның тасвирламасы чыгарылган.
Сылтамалар
[http://www.azatliq.org/content/feature/24454699.html Татар дәверлеге кайчан югалды? ]
Торыш (мәгънәләр)
Торыш — топоним.
Көч (гәҗит)
Көч — иҗтимагый-сәяси гәҗит. «Тартыш» гәҗите варисы. 1919 елның 24 гыйнварыннан 1921 елның 6 сентябренә кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 274 саны чыга. Мөхәррирләр – Хафиз Сәйфи, К. Гобәйдуллин, Әхмәт Гомәрев.
Виченде (Кампобасо)
Виченде — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виченде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Пелину (Келераш)
Пелину — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Виченде (Кампобасо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рәҗәп (Чакмагыш районы)
Рәҗәп — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452222, — 80256845001.