cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ванг (Түбән Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шиллингсфюрст
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Груець (Великопольское воеводалыгы)
Груець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17886) 1999 CH118
(17886) 1999 CH118 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CH118» саналган.
Бруэ
Бруэ — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Коҗакөй (Айваҗык)
Коҗакөй (Kocaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Сент-Мартинвилл (Луизиана)
Сент-Мартинвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Мартинвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюсайрес (Канзас)
Бюсайрес  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бюсайрес халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Здуни (Бродницкий повяты)
Здуни  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Воландри
Воландри — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Красная Башкирия
Красная Башкирия — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453618, — 80201828001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 435 кешенең яшәве мәгълүм.
Прасат Пһном Кром
Прасат Пһном Кром (Кхмер телендә:ប្រាសាទភ្នំក្រោម) ул Камбоджада Сием Реап провинциясендә Пһном Кром түбәсендә урнашкан Ангкор гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә 9-ынчы гасыр ахырында Патша Ясоварман I (безнең эраның 889 елы – безнең эраның 910 елы) хөкеме вакытында төзелгән булган һәм Шива, Вишну һәм Брахмага багышланган. Көнчыгышка таба юнәлгән булып, калкулык түбәсе гыйбадәтханәсе тирәли латерит блоклардан төзелгән стена. Стеналар түбәсе буйлап кәрниз бара. Капкалар стеналарны дүрт кардиналь юнәлешләрнең һәрберсендә икегә бүлә. Нәкъ көнчыгыш капка эчендә дүрт кечкенә бина, алар төньяк-көньяк юнәлешендә рәт итеп төзелгән, мөгаен ул крематоpий буларак кулланылган. Стеналар эчендә төньяк һәм көньяк якларда өч зал, алар хәзер җимерек. Гыйбадәтханәнең өч манарасы бар, алар шулай ук төньяктан көньякка таба сузыла. Алар платформа өстендә, аңа җиде дәрәҗәле баскыч аша барырга була. Көньяк манара Брахмага багышланган, үзәге Шивага һәм төньягы Вишнуга. Аның планы Пһном Бокка идентик, ул мөгаен шул ук вакытта төзелгән булган. Алар комташтан төзелгән булган; аларның киселешенең һәм детализациясе тоташтыргычларның эрозиясенә күрә югалтылган булган булырга мөмкин, бик начар хәлдә, анда гирляндалар һәм эчкә таба карый торган макаралар бар. Октагональ колонеткалар ишек юлларын бизиләр. Пһном Кром Ангкор төбәгендә Ясоварман хөкеме вакытында төзелгән өч калкулык өстендәге гыйбадәтханәләрнең берсе. Башка икесе булып Пһном Бахенг һәм Пһном Бок тора.
Тлусторемби
Тлусторемби — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брезник (Загоре-об-Сави)
Брезник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диләрә Зөбәерова
Диләрә Зөбәерова (Диләрә Гази кызы Зөбәерова)- татар журналисты, язучысы, Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1980).
Тәрҗемәи хәле.
1930 елның 6 гыйнварында Татарстан АССРның Минзәлә өязе (1930 елның 10 августыннан Сарман районы) Күтәмәле авылында рухани гаиләсендә туа. Күтәмәледә башлангыч, Иске Кәшердә җидееллык белем ала.
1948 елда Алабуга педагогия училищесын, 1952 елда Казан педагогика институтының татар филологиясе бүлеген кызыл диплом белән тәмамлый.
1952-1955 елларда Татарстан китап нәшриятында яшьләр-балалар әдәбияты мөхәрририятендә мөхәррир.
1955-1959 елларда төрле районнарда укытучы, район мәгариф бүлеге инспекторы, район гәҗитләрендә тәрҗемәче, әдәби хезмәткәр.
Саммитвилл (Индиана)
Саммитвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Диләрә Зөбәерова
Тәрҗемәи хәле.
1960-1962 елларда "Социалистик Татарстан" гәҗитендә бүлек мөдире урынбасары. 1962-1985 елларда "Азат хатын"да бүлек мөдире.
Саммитвилл (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диләрә Зөбәерова
Тәрҗемәи хәле.
ССРБ Журналистлар берлеге әгъзасы (1966).
Иҗаты.
Диләрә Гази кызы Зөбәерова үзенең бөтен аңлы гомерен татар журналистикасына һәм әдәбиятына хезмәт итүгә багышлаган романтик җанлы каләм остасы була. Нәшрият, район һәм республика газеталары редакцияләрендә беренче журналистлык чыныгуы алганнан соң, ул егерме өч елга якын (1962–1985) «Азат хатын» (хәз. «Сөембикә») журналы редакциясендә мөхәррир, бүлек мөдире булып эшләде, һәрчак юлда, кешеләр арасында булу, киң хәбәрдарлык аңа журналистлык эшендә һәм әдәби иҗаты өчен бай тормыш материалы тупларга мөмкинлек бирде. Аның әдәби иҗат мирасы – хикәяләре, нәсерләре, очерклары, «Дустым авазы», «Куш өянке шаһит», «Кыр чәчәге» исемле повестьлары, «Халкым хаклы» (1990) дигән җыентыгына кергән публицистик язмалары үз заманы чынбарлыгын, бигрәк тә яшьләр тормышын оптимистик, романтик рухта гәүдәләндерүе белән үзенчәлекле була.
Чыганаклар
1. Сарман районы энциклопедиясе (төзүче-мөхәррире Дамир Гарифуллин), 1 нче китап: Чаллы, 2000.
Сен-Мартен-де-Сении
Сен-Мартен-де-Сении — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Биклән урман мәктәбе
Биклән урман мәктәбе (Биклянская лесная школа) – 1893 елда РИ җир эшкәртү һәм дәүләт мөлкәте министрлыгы тарафыннан Уфа губернасы Минзәлә өязе Бәтке волосте (хәзерге Татарстанның Тукай районы) Биклән (лашманчылар) авылында ачылган икееллык башлангыч һөнәри авыл хуҗалыгы уку йорты. 1921 елда мәктәп Мамадыш кантоны Лубян авылына күчерелә. Шуның нигезендә Лубян урман техникумы оештырыла.
Бина
РИ җир эшкәртү һәм дәүләт мөлкәте министры (1879—1881 елларда) Түбән Афанас авылына якын урында, Чулман буенда сайланган борыслардан салынган ике катлы йорты Биклән авылына күчерелә һәм урман мәктәбе итеп үзгәртеп корыла. Соңрак әлеге йортта Биклән урман хуҗалыгы конторасы урнаша.
Тарих
1888 елда «Икееллык урман мәктәпләре турында нигезләмә» һәм «Урман мәктәбе уставы» раслана. Әлеге документ буенча илнең төрле төбәкләрендә лесничестволар каршында урман мәктәпләре ачыла башлый. 1888 елда 10 урман мәктәбе ачыла. 1909 елда 35 (29 мәктәп — Аурупа, 6 — Азия өлешендә), 1913—1917 елларда ил буенча 43 урман мәктәбе исәпләнә.
1893 елда Уфа губернасы Минзәлә өязе 1нче Минзәлә лесничествосы каршында Биклән урман мәктәбе оеша. Уку йорты РИ җир эшкәртү һәм дәүләт мөлкәте министрлыгы тарафыннан финанслана: 1894 елда уку йорты расходы 3 545 сумлык була (әлеге сумманың 162 сумы укучылардан уку өчен түләүдән кергән).
Урман мәктәбе авыл хуҗалыгы уку йортлары разрядына кертелгән икееллык башлангыч һөнәри уку йорты булып исәпләнә. Мәктәпне ачуның максаты — урман белән идарә итү өчен белгечләр (надзирательләр, кондукторлар) әзерләү була. Мәктәпкә авыл мәктәпләренең ким дигәндә ике классын тәмамлаган, 16 яше тулган төрле катлам егетләре кабул ителә. Урман мәктәбенең 1нче классына рус теле, арифметика, геометрия, география һәм тарихтан имтихан тапшыртып кабул иткәннәр. Елга 10 гына укучы кабул ителгәнлектән, урман мәктәбендә бер үк вакытта укучылар саны 20 дән артмаган. Укучыларның 15 е тулысынча казна исәбеннән укый, 5 е үзе түләп (елга 150 сум) укыган. Уку йорты мөдире карары белән тиешле уку хакының яртысын гына түләүчеләр дә (ярымпансиончылар) кабул ителгән. Укучыларның барысын да казна торак, ашау, өс һәм аяк киеме, уку әсбаплары белән тәэмин иткән. Мәктәпне бетергәч барлыкка килүче кайбер кызыгып, дворян балалары да мәктәпкә укырга килгәләгән. Мәсәлән, 1894 елда 12 укучының 4 е дворян, чиновник, хәрби балалары булган. 1916 елда мәктәптә махсус югары белемле өч укытучы (шул исәптән, мәктәп мөдире А. И. Крупович) һәм укытучысы эшләгән.
Мәктәптә укыту белән аралаштырып алып барылган. Укучылар урман эшләре белән танышканнар, урман кондукторына кирәкле белем һәм күнекмәләр алганнар. Махсус курслар: урман эшендә кирәкле табигать күренешләрен аңлату, агачны үлчәү һәм куллану күнекмәләре, төзелеш сәнгате һәм сызым буенча элементар мәгълүматлар, урман турында кануннарны өйрәнү, документлар тутыру. Гомуми белем бирү фәннәре шәһәр (өяз) укуханәләре күләмендә укытылган. Укучыларның практикасы урманда, лесничество дачаларында уза. Мәктәпнең үзенең дә питомнигы һәм бакчасы булган. Урман мәктәбендә җәйге каникуллар булмаган. Җәй көне укучыларның вакыты урманда җирлекне рәсемгә төшерүгә, сызымын ясау һәм нивелирлауга, техник сметалар төзүгә, делянкаларга бәя куюга, кәгазьләр тутыруга, мәктәп яны бакчасында һәм агач питомнигында эшләүгә сарыф ителгән. Укучылар шәхси һәм төркем биремнәре үтәгән. Имтиханда укучылар урман кануннары буенча сорауларга язмача һәм телдән җавап биргәннәр, төрле сызымнар сызып күрсәткәннәр, имтихан комиссиясе күрсәткән коллекция, планнарга аңлатмалар биргәннәр.
Урман мәктәбе ябык типтагы уку йорты булып исәпләнгән: укучылар казна бинасында яшәргә тиеш булган, билгеләнгән территорияне үз белдеге белән ташлап китә алмаган. Ашарга пешерүдән башка барлык эшләрне (утын әзерләү, мичкә ягу, бүлмәләрне чиста тоту, киемне, урын-җир әйберләрен юу һ. б.) укучылар үзләре башкарган.
Мәктәпне тәмамлагач, казна исәбенә укыган укучылар урман хуҗалыгында мәктәптә укыган һәр ел өчен 1,5 ел (барысы 3 ел) эшләргә тиеш булган. Урман мәктәбен тәмамлаучыларга «урман кондукторы» (ранглар табеле буенча XIV класс) таныклыгы бирелгән. Пенсиягә чыккач, аларның өстенлекләре булган. Урман кондукторларының хезмәт хакы чагыштырмача югары булган: бер елга 450-850 сум, аңа 300 сум хисап соралмый торган юл хакы өстәлгән (1913) Казна кондукторга торак йорт, ягарга утын, 10 дисәтинә җир биргән.
Биклән урман мәктәбендә чирек гасыр эчендә ~200 урман хуҗалыгы белгече әзерләнгән. 1921 елда Биклән урман мәктәбе 21 укучысы һәм уку җиһазлары белән Лубянга күчерелә, Лубян урман техникумына нигез салына (2012 елдан Лубян урман-техник көллияте).
Будаклы (Бозова)
Будаклы (Budaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Бозова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Груець-Великий (Великопольское воеводалыгы)
Груець-Великий  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орһание (Муданья)
Орһание (Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD202606
HD202606 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 20
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(17887) 1999 DE1
(17887) 1999 DE1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 17 февралендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 DE1» саналган.
Каштак (Тисулька кушылдыгы)
Каштак — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тисулька елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Парцэль-Паляны
Парцэль-Паляны (Парцэль-Паляны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Варт (Түбән Австрия)
Варт  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Валя-Фаурулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Найковщина
Найковщина (Найковщина) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
29 нчы мәктәп (Түбән Кама)
Түбән Кама шәһәренең 29 нчы урта гомуми белем бирү мәктәбе —- Россия Федерациясе нең Татарстан Республикасы Түбән Кама муниципаль районының муниципаль бюджет гомуми белем бирү учреждениесе. 1991-1992 уку елының 2 сентябрь көнне эшли башлый.
Казе Фйорио (Торино)
Казе Фйорио — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Фйорио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коҗакурт (Кангал)
Коҗакурт (Kocakurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (köy).
Летник (Мари Ил)
Летник (Летник, Летник) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (80,5%), урыслар (15,8%).
Парэчча (Бераставицкий районы)
Парэчча  (Парэчча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шильтберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17888) 1999 DB3
Тарихы
1999 елның 21 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 DB3» саналган.
Яңа Балакатай
Яңа Балакатай — Башкортстанның Балакатай районында урнашкан авыл. Район үзәге.
Демография
Халык саны динамикасы:
Вошретьян
Вошретьян — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Токари (Ополе воеводалыгы)
Токари  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кулина-Вода
Кулина-Вода — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Брюкур
Брюкур — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Суховет
Суховет — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кесьма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Мартен-де-Шам (Манш)
Сен-Мартен-де-Шам — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Брезник (Чрномель)
Брезник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәфыйк Гарәфетдинов
Рәфыйк Гарәфетдинов (Гарәфетдинов Рәфыйк Әбзәл улы''; 06.04.1936; ТАССРның Кайбыч районы Олы Кайбыч авылы - 2015, Казан, ТР) – тарихчы, тарих фәннәре докторы, (1984), профессор (1985), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1989).
Биографиясе
Гарәфетдинов Рәфыйк 1936 елны ТАССРның Кайбыч районы Олы Кайбыч авылында татар гаиләсендә туган.
1970 елдан Казан шәһәрендә Мәдәният һәм сәнгать академиясенең сәясәт һәм тарих кафедрасын җитәкли.
Истәлек
Рәфыйк Гарәфетдиновка Олы Кайбыч авылында мемориаль такта урнаштырылган, бер урам аның исемен йөртә.
Варт (Форарльберг)
Варт  — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Орһание (Мустафакемалпаша)
Орһание (Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зеленево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Зеленево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вакаруса (Канзас)
Вакаруса  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вакаруса халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сентрал (Луизиана)
Сентрал  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сентрал шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зегартовице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Зегартовице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(17889) Liechty
(17889) Liechty — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 20 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 DH3» саналган.
Зегартовице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Груець-Мали (Великопольское воеводалыгы)
Груець-Мали  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
1970 елгы дөнья футбол чемпионаты
1970 елгы дөнья футбол чемпионаты (Copa Mundial de Fútbol de 1970) — 1970 елда узган тугызынчы ФИФА дөнья футбол чемпионаты Чара 31 майдан 21 июнгә кадәр Мексиканың биш шәһәрендә (Мехико, Гуадалахара, Леон, Пуебла, Толука) үткәрелгән.
Ярышта 16 җыелма такым катнашкан, шуларның 9 - Аурупадан, 3 - Көньяк Америкадан, 2 - Төньяк Америкадан, 1 - Азидән һәм 1 - Африкадан. Сальвадор, Исраил һәм Марокко милли футбол җыелмалары дөнья чемпионтларында беренче тапкыр катнашканнар.
Келик
Келик — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 620 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
1970 елгы дөнья футбол чемпионаты
Ярыш ике этаптан торган: беренче этапта 16 такым дүрт төркемгә бүленеп, әйләнмә система буенча уйнады. Икенче этапта төркемнәрдә беренче һәм икенче урын алган такымнар «җиңелгән очракта төшеп калу» системасы буенча җиңүчене ачыклаганнар.
Келик
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1970 елгы дөнья футбол чемпионаты
Барлыгы 32 уен уйналган, 95 туп кертелгән. Иң күп туп кертүчеләр: Герд Мүллер (Алмания) - 10 туп, Жаирзиньо (Бразилия) - 7 туп.
Финалда Бразилия җыелмасы Италияне 4:1 исәбе белән җиңеп, өченче тапкыр дөнья чемпионы исеменә лаек булган. Өченче урын өчен мачта Көнбатыш Алмания футбол җыелмасы Уругвай җыелмасын 1:0 исәбе белән җиңгән.
Будаклы (Карачобан)
Будаклы (Budaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Карачобан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сандборн (Индиана)
Сандборн  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 21
NGC 21 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лебедевка (Эткүл районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), башкортлар (7%).
Ширлинг
Ширлинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD202617
HD202617 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Грунтовице
Грунтовице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парэчча (Гродзенский районы)
Парэчча  (Парэчча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Томице (Ополе воеводалыгы)
Томице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коҗалар (Тунҗэли)
Коҗалар (Kocalar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Фозкини (Равена)
Казе Фозкини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Фозкини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17890) 1999 DU6
(17890) 1999 DU6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 20 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 DU6» саналган.
Озерное (Әбҗәлил районы)
Озерное — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Вартберг-ан-дер-Кремс
Вартберг-ан-дер-Кремс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Озерное (Әбҗәлил районы)
Почта индексы — 453618, — 80201828002.
Вартберг-ан-дер-Кремс
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Озерное (Әбҗәлил районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 595 кешенең яшәве мәгълүм.
Сен-Мартен-ле-Буян
Сен-Мартен-ле-Буян — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Брезниця (Жировниця)
Брезниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байталлы
Байталлы — Башкортстанның Кушнаренко районындагы татар авылы, Рәсмәкәй авыл советына карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 445 кешенең яшәве мәгълүм.
Демография
1917 елда авыл хуҗалыгы сан алу вакытында Уфа өязе Бакай вулысы, Байталлы авылында 187 хуҗалыкта 1038 кеше яши (башкортлар).
Җитештерү тармагы
КФХ «Байталлы»
Мәгариф
Авылда татар урта мәктәбе уңышлы эшләгән. 2006 елда мәктәп коллективы Россия президентының 1 млн күләмендәге грантка ия булган. Мәктәпне 17 ел буе җитәкләүче директор Илфир Котдусов башкорт телен татар теле урынына укытырга каршы булуын яшереп тормаганга күрә Башкортстан чиновниклары белән каршылыкка керә. Каршылык иң югары ноктага 2006 елның “август педсоветының” тантаналы җыелышында менә. Котдусов Президент Дмитрий Медведев һәм Мортаза Рәхимов каршында бу эшнең ата-ана ризалыгыннан башка эшләнүен сөйли. Нәтиҗәдә 2007 елның мартында ул эшеннән бушатыла, аңа каршы ялган җинаять эше кузгатыла һәм ул кулга алына. Укытучылар бу карар белән килешмичә, район үзәгендә митинг оештырып карый, Котдусовны чыгаруны дәгвалап 850 имза җыя.
Директорның принципиальлеге мәктәпкә аеруча кыйммәткә төшә. Грант акчасына алынган җиһазларны, шул исәптән җинел машина районның ул чактагы башлыгы файдасына “конфискацияләнә”. Директор кәнәфиенә утыртылган җитәкче төрле сәбәпләр табып коллективны куып тарата. Республика күләмендәге үрнәк мәктәп тугыз еллыкка калдырыла.
Мәдәният
Байталлы авылы мәдәният йорты янындагы тальянчылар ансамбле (җитәкчесе И. И. Әхмәтҗанов) үрнәк булып тора.
Лойка
Лойка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Могоча елгасының уң ярына тамагыннан 50 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зеленець (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Зеленець  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гасымбәйли (Бәрдә)
Гасымбәйли  (Qasımbəyli ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Гре-Невиль
Гре-Невиль — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Орһание (Енишеһир)
Орһание (Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Буассе (Кальвадос)
Буассе — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Өч сәхабә турында риваять
«Өч сәхабә турында риваять» — VII гасырда Идел буе Болгарына килгән өч сәхабә һәм алар йогынтысында Болгар халкының мөселман динен кабул итүе турында риваять. Риваять — реаль тарихи шәхесләргә һәм тормышта чыннан да булган хәлләргә барып тоташучы, борынгы заман истәлекләрен саклаучы хикәят.
Кыскача эчтәлек
Риваять буенча, VII гасырда Идел буе Болгары җиренә өч сәхабә — Ханзал бине Рабигъ (версия: Тәлха бине Госман ), Зөбәер бине Җәгъдә һәм Габдрахман бине Зөбәер килгән. Мөхәммәд пәйгамбәр әлеге сәхабәләрне Болгар җиренә җибәргәндә: «Сездән могҗиза таләп итсәләр, менә бу өч әйбердән ярдәм сорарсыз», дип, Габдрахман сәхабәгә – чалма, Зөбәергә – кара савыты, Ханзалга – таяк (юл таягы) бирә. Сәхабәләр Болгар җирендә үзләрен гарәп иленнән килгән табиплар дип таныта һәм күп кенә авыруларны дәвалый. Кыш көне хан (Болгар музей-тыюлыгында сәхабәләргә куелган һәйкәлдә язылган: «Айдар хан вакытында» ) вәзире табип-сәхабәләрне хан сараена чакыра. Ул вакытта хан кызы Туйбикәне паралич суккан була, кемнәр һәм ничек кенә дәвалап караса да, файдасы булмый. Сәхабәләр сарайга килеп, кызны күргәч, үсеп утырган каен агачыннан себерке бәйләп, мунчада чабарга кирәк, дип киңәш бирәләр. Кыш көне андый каенны каян табарга? «Бу минем бердәнбер балам, аны терелтсәгез, сезнең динне кабул итәм»,– ди хан.
Сәхабәләр Мөхәммәд пәйгамбәр биргән әйберләрне кулланып, могҗиза белән каен үстерә: кара савытына таякны кадап куйгач, Габдрахман сәхабә, чалманы башына урап, ике рәкәгать намаз укый. Ике сәхабә «Амин» дигәч, таяк үсеп, яшел яфраклы каенга әверелә. Аның ботакларыннан себерке бәйләп, хан кызын мунчага җибәрәләр. Җарияләре, мунчада каен себеркесе белән чапкач, хан кызы, савыгып, үз аягы белән сарайга кайта. Бу могҗизаны күргән хан (илтәбәр) мөселман була. Аннан соң вәзир һәм шәһәр халкы ислам динен кабул итә. Риваять буенча, сәхабәләр Болгарда берничә ел яши, ил халкына дин өйрәтә. Ике сәхабә Мәдинәи-Мөнәвәрәгә кайтып китә, Тәлха бине Госман (версия: Зөбәер бине Җәгъдә) сәхабә хан кызы Туйбикәгә өйләнеп, Болгарда торып кала. Башка версия буенча, өч сәхабә дә Болгарда яшәп калган, әлеге сәхәбәләрнең каберләре XVII гасырга кадәр сакланган, диелә.
Нәсыйхәте
«Өч сәхабә турында риваять» Идел буена исламның бик иртә һәм Мөхәммәд пәйгамбәрнең үзеннән әманәт булып килеп ирешүе турында сөйли. Моны аңлау татарларның милли горурлыгын ныгыткан, алар күп гасырлар дәвамында «дөньяның иң төньяк мөселманнары» булып, динне саклап яшәгән.
Ислам дине рухи бер дәва, шифа буларак күзаллана. Сәхабәләр үзләре белән әзер дәва алып килмәгән, ә җирлектәге әйберләрдән файдаланган. Каеннан ясалган мунча себеркесен татарлар борын-борыннан дәва итеп файдаланган. Хан кызын да мунчада чапканнардыр. Әмма җирлектәге йолалар исламсыз үзләре генә рухи файдасыз һәм дәва-шифа ролен ала алмый.
Ислам символлары
Риваятьнең төп образлары — чалма, юл таягы һәм кара савыты — пәйгамбәрдән килгән ислам символлары, аларда яшерен мәгънә бар.
Кыртожабене
Кыртожабене — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скотт (Луизиана)
Скотт  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Скотт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валя-Феджетулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игорь Мирнов
Игорь Мирнов (19 сентябрь, 1984, Чита) — Рәсәй хоккейчысы, һөҗүмче. Казанның Ак Барс хоккей клубы уенчысы булып тора.
Грушкув (Великопольское воеводалыгы)
Грушкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ярушонки
Ярушонки (Ярушонки) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кельчет
Кельчет — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кудинка елгасының уң ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николай Рерих
Николай Рерих, Николай Константин улы Рерих, Ре́рих (Рёрих) Никола́й Константи́нович (1874 елның 27 сентябре (9 октябрь), Петербург — 1947 елның 13 декабре, Һиндстан, Химачал Прадеш штаты, Наггар) — рәссам (сценограф), фәйләсуф-мистик, язучы, сәяхәтче, археолог, җәмәгать эшлеклесе. «Рерих пакты»ның идея авторы, әйдәүчесе, «Мәдәниятләр аркылы тынычлык» һәм «Тынычлык Байрагы» халыкара мәдәни хәрәкәтләргә нигез салучы.
Тәрҗемәи хәле
Студент вакыттан ук, Н. Рерих рәсемнәре күргәзмәләрдә күренә, журналларда басыла башлый. Академиядә уку ахырында «''Русьның башлануы. Славяннар''» темасына картиналар шәкеле башларга уйлый. Беренче картинасын Павел Третьяков сатып ала, калган картиналарын да үз галереясына алырга теләк белдерә. 1900 елда Н. Рерих Парижга француз рәссамы Кормон остаханәсенә рәсем буенча белемен камилләштерергә китә. Франциядә уйлаган темасы буенча иҗатын дәвам итә. «Диңгез арты кунаклары» картинасын да шунда яза.
Россия империясендә яшәгәндә археология һәм тупланмалар җыю белән шөгыльләнә. Чиркәүләр кору һәм бизәү эшләрендә катнаша, шәхси күргәзмәләрен оештыра. «Сәнгать дөнясы» (Мир искусства) рәссамнар берлеге җитәкчесе. «Императорның сәнгатьне илһамландыру җәмгыяте» сәркатибе, җәмгыять карамагындагы рәсем ясау мәктәбе директоры (1906-1918). Сәнгать академиясе хокукый әгъзасы (1909 елдан).
Мөһаҗирлектә
1917 елда инкыйлабтан соң Финляндиядә кала. 1919 елдан Бөекбританиядә, 1920 елдан АКШта яши. Үзе булган барлык илләрдә оештырган күргәзмәләре зур уңыш казана. Рус сәнгате буенча лекцияләр укый. Шигырь китаплары чыгара. АКШның матди ярдәме белән күп сәяхәтләр кыла. Үзәк Азиягә, Һималайга, Алтайга, Маньчжуриягә, Тибетка экспедицияләр оештыра. Сәяхәтләрдә табылганнарны фәнни нигездә өйрәнү максатында, «Урусвати» (Таң йолдызы яктысы) институтын нигезли. Фәнни табышларын Нью-Йорк, Мичиган, Париж, Пәнҗаб, Һарвард, Мәскәү уку йортлары галимнәре белән уртаклаша. Төрле илләрдә мәдәният һәм мәгариф оешмалары һәм җәмгыятьләре ача. Мөһаҗирлеге башында большевикларга каршы булса, соңрак фикере кискен уңайга үзгәрә. Урта Азиягә сәяхәтләрен Мәскәү кушуы буенча һәм аның акчасына башкарган, дигән версия дә калкып чыга.
1936 елдан даими рәвештә Һиндстанда яши. 7 мең картина иҗат иткән. Күпчелеге дөньяның билгеле картиналар галереяларында саклана. 30 том әдәби әсәрләре бар, шуларның икесе шигырьләр җыентыгы.
Хәтер
Музейлары Нью-Йоркта (1924-1935, 1949 елдан), Ригада (1933-1940), Мәскәүдә (1993 елдан), Петербургда, Улан-Баторда, Әдистә ачыла.
NGC 22
NGC 22 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кече Пижай
Кече Пижай (Изи Пыжай, Малый Пижай) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), урыслар (0%).
(17891) Buraliforti
(17891) Buraliforti — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 6 мартында Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 EA» саналган.
Ширмиц
Ширмиц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёнка (Бидгозький повяты)
Зелёнка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вассар (Канзас)
Вассар  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вассар халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре) — Башкортстанның мактаулы исеме (дәүләт бүләге), югары һөнәри осталыклары һәм күпьеллык намуслы хезмәт өчен гражданнарны бүләкләү максатларында булдырылган.
1964 елдан «БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре», 1990 елдан «Башкорт ССР атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исемнәре бирелгән. 1992 елда исеме үзгәртелгән. «Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исеме турында Нигезләмә 1996 елда расланган.
Кабул итү
«Башкортстан Республикасының дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәре турында» Закон Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай тарафыннан 2005 елның 22 декабрендә кабул ителгән. 2019 елның 28 ноябрендә Законга кайбер үзгәрешләр кертелгән.
Леон Буржуа
Леон Виктор Огюст Буржуа (Léon Victor Auguste Bourgeois; 21 май 1851, Париж — 29 сентябрь 1925, Шато-д'Ожер) – атаклы француз дәүләт эшлеклесе һәм юрист, Франциянең 64 нче премьер-министры, 1920 елда Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
Кабул итү
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исеме турындагы Нигезләмә Башкортстан Республикасы Президентының 1996 елның 18 апрелендә кул куелган № ПУ-228 Указы белән расланган.
Леон Буржуа
Биография
Леон Буржуа 1851 елның 21 маенда Парижда туа. Ул Париж университетының юридик факультетында укый, анда хокук докторы дәрәҗәсен ала һәм шуннан соң күпмедер вакыт адвокат булып эшли. 1882 елда ул Тарн департаментының префекты итеп билгеләнә, 1885 елда исә – Югары Гаронна префекты, ә 1887 елдан Париж полициясын җитәкли. 1890 елда ул эчке эшләр министры вазифасын били, ә 1890 елдан 1892 елга кадәр иҗтимагый мәгариф министры була. 1892-1893 елларда Буржуа юстиция министры булып эшли һәм бу чорда Панама гаугасы эшен алып бара.
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
Кабул итү
Башкортстан Республикасы Президентының 2012 елның 14 февралендә кул куелган N УП-53 «Башкортстан Республикасы Президентының аерым указларына үзгәрешләр кертү турында» Указы һәм Башкортстан Республикасы Башлыгының 2020 елның 3 мартында кул куелган N УГ-82 «Башкортстан Республикасы Президентының "Башкортстан Республикасының Почет грамотасы турындагы Положениене, Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәре турындагы Положениеләрне һәм Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәрен бирү, яңадан тергезү һәм мактаулы исемнән мәхрүм иту тәртибе турындагы Положениене раслау хакында" 1996 елның 18 апрелендәге УП-228 санлы Указына үзгәрешләр кертү турында»" Указы белән кайбер үзгәрешләр кертелгән.
Леон Буржуа
Биография
1895 елда Буржуа премьер-министр итеп билгеләнә һәм үзенең кабинетын оештыра, анда күбесенчә радикал-социалистлар була. Буржуа хөкүмәте игътибарын күбесенчә социаль мәсьәләләргә юнәлтә һәм үзенең социаль программасын төзи. Аны табышка бәйле салым хисабына башкарырга җыеналар. Ләкин бу тәкъдим җитди каршылыкка очрый, һәм 1896 елның апрелендә Буржуа вазифадан китә.
Брезниця (Превале)
Брезниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
Статус
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исеме мәдәният учреждениеләре, оешмалары, органнарында, сәнгать, мәгариф, кинотамаша предприятиеләрендә хезмәт куючы югары һөнәри осталыкка ия хезмәткәрләргә һәм үзешчән иҗатта катнашучыларга, шулай ук җәмәгать башлангычында мәдәният оешмасы, учреждениесе һәм мәдәният органнары эшендә катнашучыларга, мәдәниятне үстерүгә үзеннән лаеклы өлеш кертүчеләргә һәм мәдәният өлкәсендә 15 ел һәм аннан да күбрәк вакыт эшләүчеләргә бирелә.
Леон Буржуа
Биография
1899 һәм 1907 елларда ул француз делегациясен Һаага конференцияләрендә җитәкли, 1906 елда исә тышкы эшләр министры буларак, Альхесираста Франциянең вәкиле була. Буржуа Милләтләр Лигасы уставын төзү буенча комиссия әгъзасы итеп билгеләнә, ә 1920 елда Лига Шурасының рәисе итеп сайлана. Шул ук елны арбитраж ысуллары аша тынычлык урнаштыруда тырышлыклары өчен, Тынычлык өчен Нобель премиясе белән бүләкләнә. 1920-1923 елларда ул Сенат рәисе мөддәтен үти.
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
Статус
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем һәм билгеләнгән үрнәктәге Бүләкләү кәгазе Башкортстан Республикасы Башлыгы (2015 елга кадәр – Президенты) каравына кертелә.
Брезниця (Превале)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леон Буржуа
Биография
Леон Виктор Огюст Буржуа 1925 елның 29 сентябрендә Шато-д'Ожерда вафат була.
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
Статус
Мактаулы исемне бирүгә бәйле мәсьәләләрне Башкортстан Республикасы Башлыгы каршындагы Башкортстан Республикасының дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәре буенча Комиссия алдан карый.
Мактаулы исемне алуга тәкъдим итү турындагы үтенечнамә (ходатайство) җирле үзидарә органы, бүләкләнүгә тәкдим ителүче әгъза булып торган оешма (берләшмә) коллективы тарафыннан Башкортстан Республикасының мактаулы исемен бирү хокукына ия органнар адресына кертелә (Законның 6нчы маддәсе).
Мактаулы исемне бирү Башкортстан Республикасы Башлыгы указы белән рәсмиләштерелә (Законның 8нче маддәсе).
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исемгә лаек булган затларга әлеге почетлы исемне биру турындагы таныклык һәм «Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» күкрәк билгесе тапшырыла.
Мактаулы исемнең күкрәк билгесен һәм аңа тиешле документны Башкортстан Республикасы Башлыгы яки аның кушуы буенча һәм аның исеменнән башка вазыйфаи зат тапшыра (Законның 9нчы маддәсе).
Күкрәк билгесе
Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәренә лаек булган затлар өчен күкрәк билгеләре иске көмешне имитацияләүче һәм 25 мм диаметрлы әйләнә формасына ия металларның бертөрле кушылмасыннан ясала.
Билгенең алгы (уң) ягында мактаулы исемгә туры килә торган, алтын белән йөгертелгән, рус телендәге язма (Заслуженный работник культуры Республики Башкортостан) урнаштырылган, әйләнәнең аскы өлешендә ике дәфнә (лавр) ботагы сурәтләнгән, ботакларның уртасында җиде таҗлы курай чәчәге. Билгенең арткы (сул) ягы шома. Күкрәк билгесе элмәк ярдәмендә дүртпочмаклы (БР дәүләт байрагы төсләре белән бизәлгән) калыпка беркетелгән.
Казе Фонтанела (Падова)
Казе Фонтанела — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Фонтанела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Мартен-ле-Греар
Сен-Мартен-ле-Греар — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Иснәнү
Иснәнү - организмны кислород белән тәэмин итүне яхшыртуга юнәлдерелгән халәт.
Бигрәк тә ул сулыш хәрәкәтенең зәгыйфь булуы белән характерлана. Тирән, озак сулыш алган вакытта авыз, йоткылык бик киң ачыла һәм сулыш тиз чыга. Иснәнү арыганлык, хәрәкәтсезлек, йокы җиткәндә, йөрәк-кан тамырлары системасы эше начарайганда, вентиляцияләнмәгән яки тәмәке тарту биналарында барлыкка килә. Озак иснәнү медицина ярдәмен таләп итә, бу баш миенең кислород җитәрлек булмавы һәм авыруның башка халәтләре билгесе булып тора.
Санмен (Индиана)
Санмен  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парэчча (Дзятлавский районы)
Парэчча  (Парэчча ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Травники (Ополе воеводалыгы)
Травники  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коҗалар (Чанаккале)
Коҗалар (Kocalar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чанаккале илчесенә караган бер авыл (köy).
Вартберг-им-Мюрцталь
Вартберг-им-Мюрцталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Грезие
Грезие — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Буҗак (Караисалы)
Буҗак (Bucak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сыроверка
Сыроверка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: