cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стелла (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Ганапатья
Соңрак сектаны Морья Госави популярлаштырган. Бер чыганак буенча ул кеше куллары белән ясалган Ганапати потын тапкан һәм 14-енче гасырда Пуне янында Моргаон Ганеша гыйбадәтханәсен төзегән.
Аның җитәкләве астында Ганапатья сектасы көньяк көнбатыш Һиндстанда, үзәге Чинчвадта унҗиденче һәм унтугызынчы гасырлар арасында мәшһүр булып киткән. Аның үзәге һаман Маратхи-телле Махараштрада югары каста Һиндулары арасында һәм ул башка Көньяк Һиндстан өчен әһәмиятле. Тугърылар Чинчвад һәм Морагао арасында ел саен дини сәфәргә йөриләр.
Секта билгеләренә маңгайда кызыл түгәрәк яки җилкәләрдә фил йөзе һәм казык теше тамгалары тора.
NGC 1168
NGC 1168 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Шёнбюэль-Агсбах
Шёнбюэль-Агсбах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бельфаунтен-Нейборс (Миссури)
Бельфаунтен-Нейборс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бельфаунтен-Нейборс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миңдияр Бикчурин
Миңдияр Бикчурин (, —, ) — Россия дипломаты, тәрҗемәче. 1760 елдан Ырынбур кәнсәләрендә тәрҗемәче. 1780-1781 елларда Бохара ханлыгына җибәрелгән Россия илчелеге башлыгы. 1819 елдан Хивә ханлыгындагы Россия илчелегендә тәржемәче. Рус, гарәп, фарсы, татар, кыргыз (казакъ), үзбәк сүзләре тупланган лөгатьлек авторы.
Кулиги (Подлясье воеводалыгы)
Кулиги  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильмер (Сена һәм Марна)
Вильмер — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Херборн
Херборн — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Истанбул мәктүпләре (Галиәсгар Камал)
«Истанбул мәктүпләре» — язучы, драматург Галиәсгар Камалның (1879—1933) 1912 елның ноябрь азагыннан 1913 елның февраль башына кадәр «Йолдыз» гәҗите өчен язган юлъязмалары. Әлеге хатлар XX гасыр башы РИ мөселманнарының солтан илендәге хәлләргә карашын күрсәтүе белән әһәмиятле.
Тарих
1912 елның ноябрендә «Йолдыз» гәҗитенең мөхәррире Әхмәтһади Максуди (1868―1941) Галиәсгар Камалны Балкандагы хәлләрне өйрәнү өчен Төркия һәм Болгариягә гәҗитнең махсус хәбәрчесе итеп сәфәргә (командировкага) җибәрә. Варна порты ябык булу сәбәпле, Г. Камал Болгариягә бара алмый кала. Одесса аркылы Истанбулга килә. 1913 елның февраль башында салкын тиеп, авырып китә, командировкасын өзәргә һәм Казанга кайтырга мәҗбүр була.
Галиәсгар Камал өчен әлеге сәфәр — Төркиягә икенче сәяхәте: 1901 елда ул, Төркиядә булып, күп кенә төрек язучылары белән таныша. Төрек драматургы иҗаты белән танышу аңа драматург булып китәргә этәргеч була. Беренче сәфәре ахырында Истанбулдан Казандагы үзенең «Мәгариф көтебханәсе» исемендә китап бастыру һәм сату ширкәте өчен күп санда төрек китаплары алып кайтып, сатуны оештыра.
Хатларның эчтәлеге
Сугыш хәлендәге илдән әдип «Йолдыз» укучылары өчен хәбәрләр, Төркиянең икътисадый, сәяси, мәдәни хәлләрен тасвирлап озын-озын мәкаләләр җибәреп тора. Аларда Төркия халкының шул чордагы тормыш-көнкүреше, сугыш вакыйгалары, хәрбиләрнең һәм гади халыкның сугышка мөнәсәбәте, хөкүмәт даирәләренең эчке һәм тышкы сәясәте, төрле сәяси фиркаләр, аларның хакимиятне кулга төшерү өчен үзара көрәшләре тасвирлана.
Икенче сәфәре вакытында Г. Камал төрекләрнең вакытында тормыш-көнкүреше һәм үз-үзләрен тотышы үзгәрүен чагыштыра ала. Атларны сугышка алу сәбәпле, шәһәрдә трамвайлар һәм фаэтоннар йөрмәсә дә, Истанбулны яхшы якка үзгәргән дип таба. Хәрби хәл кертелү сәбәпле, шәһәрдә мәктәпләр ябылган, үзәк мәчетләрдә (Айя Суфия, Солтан Әхмәт, Баязит, ) гаскәриләр урнаштырылган була. Г. Камал беренче көнне төрек гаскәриләренең киеме һәм тышкы кыяфәте, вокзалдагы йөк ташучыларның үз-үзләрен тотышы яхшыруына игътибар итә.
Балкандагы хәлләрне өйрәнү максаты белән, икенче көнне хәрби хәрәкәтләр баручы төбәккә китәргә уйлый, ләкин Истанбулның үз журналистларын да фронтка җибәрмәүләрен ишетеп, кире уйлый. Балкан сугышы хәлләрен сугыш хәрәкәтләрендә катнашкан кешеләрдән – шаһитлардан белергә уйлап, яралы гаскәриләр, качкыннар белән очрашу эзли. Алар белән очрашу өчен дә чит ил эшләре министрлыгыннан рөхсәт алу кирәк була. Истанбул университеты клиникасында яралылар белән очрашып, Чаталҗа янында булган орыш турында күп кенә мәгълүмат ала. Яралылар арасында РИ төбәкләреннән (күпчелеге Кырымнан) килгән дә очрата. Клиникада табиб, фельдшер, санитар булып эшләүче алман, австрияле, румыннар арасында Кызыл Ярымай җәмгыяте буенча эшләүче якташлары Кәбир Бәкер, Фатих Рәхимов һәм Петербургтан килгән Шәриф Әхмәтҗанов белән очраша. Клиникада шулай ук Фатих Кәриминең бертуган энесе, Мәскәү югары сәүдә училищесы студенты Гариф Кәримов белән күрешә. Үз теләге белән солтан ягында сугышкан егетнең сул кулы яраланган була. Шулай ук Приштинадан кайткан студенттан серб һәм албаннар каршылыгы, Салоникидагы ачлык турында хәбәрләр ала. Йосыф Акчура нәшер иткән «Төрек йорты» журналы идарәсендә була.
Хатларында төрек мәгарифе турында фикерләре белән дә уртаклаша. Ил конституциясе кабул ителгәннән соң, мәгариф системасы үзгәртеп корыла. Яңа ысул белән укытучы мәктәпләр күпләп ачыла. Шундый мәктәпләрнең берсе белән танышу өчен, Хәйдәр-паша ачкан мәктәпкә бара, ләкин сугыш вакытына ул ябылган булып чыга.
Төрекләр илнең хәрби көчен арттыру, хәрби-диңгез флотын көчәйтү өчен хәрби кораблар сатып алу белән мәшгульләр, дип яза. Шул ук вакытта шәһәрләрне яңартып кору белән дә шөгыльләнәләр. Истанбулда яңа күперләр корылуга, юлларга асфальт җәюгә, трамвай юллары артуга игътибар юнәлтә. Барлык рәсми оешмаларга телефон кертелгән. Авыл хуҗалыгы тауарлары арту күзәтелә. Качаклар һәм күченеп килүчеләр (мөһаҗирләр) өчен Анталиянең авыл хуҗалыгы начар үскән төбәкләрендә яшәү һәм эш урыннары булдырыла.
Г. Камал төрекләрне комфорт ярату өчен тәнкыйть итә. «Төрек ирләренең күбесе каһвәханәләрдә утырырга, сәяси темаларга гәп куертырга ярата, унысының берсе дә өйдә тормый», дип яза.
Казчина Рота (Милано)
Казчина Рота — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Рота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(19702) 1999 SK23
Тарихы
1999 елның 30 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SK23» саналган.
Орля (Кротошинский повяты)
Орля  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Астрына
Астрына (Астрына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ясенник-Старий
Ясенник-Старий — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Айваседа-Пур
Айваседа-Пур — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 178 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стено (ай кратеры)
Стено - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 32,3 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Нильс Стенсен (Николас Стено) (1638—1686) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Steno (crater)
Хумма Чемен
Хумма Чемен (Хумма Çеменĕ,, — , ) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, шагыйрь, драматург.
Казан мәчетләре
Казан мәчетләре — Казан шәһәрендә урнашкан мәчетләр. 2023 елда Казанда 77 мәчет эшли.
Паничино
Паничино — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камил Бикәшев
Камил Бикәшев (, —, ) — юрист, юридик фәннәр докторы (1986), профессор (1990), РФның атказанган юристы (1996), РФның атказанган фән эшлеклесе. 1968 елдан Мәскәүдә укыту эшендә: СССР ФАнең Диңгез транспорты (1968-1975), Дөнья инкътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр (1975-1980) һәм Балык хуҗалыгы икътисады (1980-1989) институтларында. 1989-2017 елларда Мәскәү юридик академиясенең халыкара хокук кафедрсы мөдире. Халыкара, диңгез, экология хокукына караган фәнни хезмәтләр авторы.
Укуроба
Укуроба (Ukuroba ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Карлос (Мэриленд)
Карлос  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Карлос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сцибоже
Сцибоже — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Моршевка
Моршевка (Моршовка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсенең Моршан районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Цна елгасының уң ярыннан 177 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шёнвис
Шёнвис — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Равенна
Равенна — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Күмбет (Елдызэли)
Күмбет (Kümbet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Церкниця (община)
Церкниця  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Мининская
Мининская (Мининская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Мийо Цакташ
Мийо Цакташ (Mijo Caktaš,, — , ) — Хорватия футболчысы (сакчы), Хорватия чемпионатларының алтын (2012/2013), көмеш (2011/2012) һәм бронза (2013/2014, 2014/2015) призчысы.
Гүлдикен (Лиҗе)
Гүлдикен (Güldiken) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19703) 1999 TJ4
(19703) 1999 TJ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сен-Жорж-сюр-л'А
Сен-Жорж-сюр-л'А (Saint-Georges-sur-l'Aa) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Гранд-Сент кантонына карый.
(19703) 1999 TJ4
Тарихы
1999 елның 3 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TJ4» саналган.
Репки
Репки (Репки) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(198) Ампелия
(198) Ампелия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1879 елның 13 июнендә Альфонс Борелли тарафыннан Марсель обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Гяба
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стетсон (ай кратеры)
Стетсон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 63 км булган кратер.
Яски (Люблин воеводалыгы)
Яски  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Стетсон (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Харлан Стетсон (1885—1964) хөрмәтенә бирелә.
Яски (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жермен-ле-Фую
Сен-Жермен-ле-Фую — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Стетсон (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
HD247126
HD247126 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сакарыылыҗа (Миһалгази)
Сакарыылыҗа (Sakarıılıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куликувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гейнсвилл (Мэн)
Гейнсвилл  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Глуховски санаторие
Глуховский санаторие — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Вильнев-ле-Борд
Вильнев-ле-Борд — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сьвежави
Сьвежави — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Владимир Белавин
Владимир Белавин (, —, ) — радиотехник, техник фәннәр докторы (1976), профессор (1983), ТРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1993). 1978-1985 елларда КАИнең радиоидарә кафедрасы мөдире, 1985-1988 елларда СССР ПФА һөнәри-техник педагогикасы фәнни-тикшеренү инситутында тәҗрибәханә мөдире. 1990 елдан КДЭУда: информатика һәм мәгълүмати идарә итү системнары кафедрасы мөдире (1990-2002), электр энергетикасы (1990-1995) һәм энергия белән тәэмин итү (1995-1996) факультетлары деканы.
Сьвежави
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1169
NGC 1169 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ключевка (Сосновка районы)
Ключевка (Ключевка) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), башкортлар (25%).
Орпишев
Орпишев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хербштайн
Хербштайн — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авдзеевичы (Зэльвенский районы)
Авдзеевичы  (Аўдзеевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казчина Ряцоло (Милано)
Казчина Ряцоло — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Ряцоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Михаил Царёв
Михаил Царёв (Михаил Иванович Царёв,, — , ) — СССР кино һәм театр актеры һәм режиссеры, нәфис сүз остасы, СССРнең халык әртисе (1949), Социалистик Хезмәт каһарманы (1973).
Бентон (Миссури)
Бентон  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бентон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Братислава
Братисла́ва (Bratislava (1919 елга кадәр — Прешпорок яки Пре́шпорек, Prešporok, Prešporek, Pressburg, Пре́сбург, Pozsony, По́жонь) — үзәк Европада урнашкан шәһәр, Словакиянең башкаласы, 1536 елдан 1784 елга кадәр Маҗарстан башкаласы. Халык саны якынча 430 000 кеше, шәһәрнең мәйданы — 368 км². Дунай белән Морава елгалар кушыла торган урынында урнашкан.
(19704) Medlock
(19704) Medlock — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 октябрендә S. Brady тарафыннан Hudson обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TU8» саналган.
Шёнег (Югары Австрия)
Шёнег  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ливорно
Ливорно — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чугуевка
Чугуевка (Чугуевка) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (5%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,50%.
Ясликув
Ясликув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Церовець (Доленьське Топлице)
Церовець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паловица
Паловица — Россия территориясеннән агучы елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ерга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кумельск (Подлясье воеводалыгы)
Кумельск  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стефан (ай кратеры)
Стефан - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 112 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Йозеф Стефан (1835—1893) хөрмәтенә бирелә.
Сьвекатово
Сьвекатово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карни (Мэриленд)
Карни  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Карни халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Белихов
Дмитрий Белихов (, —, ) — зоолог, һидробиолог, биология фәннәре докторы (1971), профессор (1973). 1926 елдан Казан педагоика институтында: зоология кафедрасы мөдире (1947-1970).
Николай Белелюбский
Николай Белелюбский (, —, ) — инженер, төзелеш механикасы һәм күперләр салу белгече. Белеюбский проектлары белән байтак тимер юл һәм шоссе күперләре һәм тоннельләре төзелә, шулар арасында Идел (Сызран, 1879; Зөя, 1913), Днепр, Об һәм башка елгалар аша салынган күперләр. 1912 елдан үзле матдәләр, металлар һ.б. материалларны сынау ысулларын эшләү буенча Халыкара җәмгыять президенты. Техник журналларда мәкаләләр, күперләр салуга кагылышлы фәнни хезмәтләр, дәреслекләр авторы.
Устаҗәлилли
Устаҗәлилли (Ustacəlilli ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
(29) Амфитрита
(29) Амфитрита  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1854 елның 1 мартында Альберт Март тарафыннан Обсерватория Бишопа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Сен-Илер-ле-Камбре
Сен-Илер-ле-Камбре (Saint-Hilaire-lez-Cambrai) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кодри кантонына карый.
(19705) 1999 TR10
(19705) 1999 TR10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 октябрендә К. Корлевич, М. Юрич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TR10» саналган.
Певец (авыл)
Певец  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Давид (Румыния)
Давид — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Певец (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авдзеевичы (Навагрудский районы)
Авдзеевичы  (Аўдзеевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Херинген (Верра)
Херинген  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жермен-ле-Гийом
Сен-Жермен-ле-Гийом — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Күмбет (Зара)
Күмбет (Kümbet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (köy).
Ясткув (Люблин воеводалыгы)
Ясткув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шёнкирхен-Райерсдорф
Шёнкирхен-Райерсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Стирнс (ай кратеры)
Стирнс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 38,9 км булган кратер.
Гришиха
Гришиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ангуреп елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Стирнс (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Карл Лео Стирнс (1892—1972) хөрмәтенә бирелә.
Гришиха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Сакарья (Шеһзаделер)
Сакарья (Sakarya) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильнев-ле-Конт
Вильнев-ле-Конт — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1170
NGC 1170 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ай-Лёк-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казчина Сабиона (Лоди)
Казчина Сабиона — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Сабиона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Светлаки (Суна районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
HD247145
HD247145 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Церовець (Севниця)
Церовець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(19706) 1999 TU11
(19706) 1999 TU11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 октябрендә К. Корлевич, М. Юрич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TU11» саналган.
Овчинниковская
Овчинниковская (Овчинниковская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Сьвенте (Александровский повяты)
Сьвенте  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бергер (Миссури)
Бергер  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бергер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гемпден (Мэн)
Гемпден  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Белицкий
Владимир Белицкий (, —, ) — архитектор, ТССРның атказанган архитекторы (1991). Белицкий проектлары нигезендә Яшел Үзән шәһәрендә тимер юл вокзалы (1978), Казанда тимер юлчылар поликлиникасы (1978) һәм профилакториясе (1981), Казанның Вокзал яны мәйданында пучты ташулары идарәсе бинасы (1980-1997), «Хөзәйфә» мәчете (1997), һәм башка биналар төзелә.
Кумяла
Кумяла — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Үтәй (Бәләбәй районы)
Үтәй — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Зур Казан боҗрасы
Зур Казан боҗрасы (ЗКБ) — Казан шәһәрендә өзлексез хәрәкәтнең боҗра магистрале. Трассаның йомгаклау озынлыгы — 34 километрга якын.
Орпишевек
Орпишевек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ястшембец
Ястшембец — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Орпишевек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ястшембец
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Казан боҗрасы
Магистраль тасвирламасы
Өченче дамба, Ямашев проспекты һәм Арбузов урамының бер өлеше буенча троллейбус маршрутлары эшли. Җиңү проспекты һәм Зорге урамы киселешендә «Җиңү Проспекты» метрополитен станциясе, ә Ямашев проспекты һәм Декабристлар урамы киселешеннән ерак түгел — «Яшьлек» метрополитен станциясе урнашкан.
Тарих
Казанда зур һәм кече транспорт боҗраларын төзү фикере беренче тапкыр 1969 елның генераль планын эшләү барышында туды, әмма закон белән бары тик 2001 елда гына ныгытылган иде. 2001 елда Казан мэры Камил Исхаков «Казан шәһәренең тарихи үзәген саклау һәм үстерү» федераль максатчан программасына чыгымнарның тиешле статьясын кертү һәм "Казгражданпроект «институтын» юлның генераль проектчысы итеп билгеләү турында карарга кул куйды. Шул ук вакытта гомуми озынлыгы 34 км булган трассаның башлангыч варианты расланды, шуның 5,8 км Кече Казан боҗрасы белән уртак участокка туры килә.
2020 елның 29 августында Мидхәт Булатов урамынан Борисково урамына кадәр 800 м озынлыктагы участок Зур Казан боҗрасының, өченче өлешенең, беренче чираты ачылды.
Трассировка
ЗКБ транспорт хәрәкәтен ачу вакыты буенча 3 өлешкә бүленгән: гамәлдәге, беренче чираты (2010-2013 елларда Генераль планны тормышка ашыру планында каралган) һәм икенче чираты (2020 елга кадәр генераль планда каралган) :
Перспектив өлешкә Техник һәм Киров дамбасы, Идел елгасы буйлап үтү белән, тоташтыручы яңа магистраль корылмасы керә. Бу өлеш ЗКБ проектында алдан ук каралган иде, әмма аны төзү вакытлыча кичектерелде
Адмиралтейская дамба һәм Несмелов, Сәид-Галиев, Г. Тукай урамнары буенча 5,8 км озынлыктагы ЗКБ участогы Кечкенә Казан боҗрасы өлеше белән берләштерелгән.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Елизавета Белогорская
Елизавета Белогорская (, —, ) — педиатр, медицина фәннәре докторы (1968), профессор (1970), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1980). 1955-1993 елларда КМИдә, 1968-1990 елларда балалар авырулары кафедрасы мөдире.
(3554) Амон
(3554) Амон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 4 мартында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 EB» саналган.
Авсядава
Авсядава (Аўсядава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Коелга
Коелга (Коелга) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), чирмешләр (9%).
Шердинг
Шердинг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Порт-Амня
Порт-Амня — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Амня елгасының сул ярына тамагыннан 318 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Узуноба (Хачмаз)
Узуноба  (Uzunoba ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Херлесхаузен
Херлесхаузен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стокс (ай кратеры)
Стокс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 54 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Stokes (crater)
(19707) Tokunai
(19707) Tokunai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 октябрендә T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TZ12» саналган.
Квантико (Мэриленд)
Квантико  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Квантико халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петрино (Болгария)
Петрино  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Церовець (Шентюр)
Церовець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сьвенте (Грудзёндзький повяты)
Сьвенте  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паловка
Паловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ухваж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казчина Савино (Пяченца)
Казчина Савино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Савино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Жорж-Бюттаван
Сен-Жорж-Бюттаван — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Давидень
Давидень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Илер-сюр-Эльп
Сен-Илер-сюр-Эльп (Saint-Hilaire-sur-Helpe) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Беркли (Миссури)
Беркли  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Беркли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сакарья (Фатса)
Сакарья (Sakarya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кумялка
Кумялка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күмбет (Дерэли)
Күмбет (Kümbet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Дерэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Вильнев-Сен-Дени
Вильнев-Сен-Дени — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Николай Белоклоков
Николай Белоклоков (, —, ) — хуҗалык эшлеклесе, ТР дәүләт премиясе иясе (2000). 1986-1999 елларда Алабуга автомобил заводында: бюро, бүлек башлыгы (1988-1999). 1999-? елларда «ЦБС Аутомотив Елабуга» предприятиесе директоры урынбасары.
Нәфис
Нәфис — Казанда урнашкан көнкүреш химиясе һәм май продукциясе җитештерүчеләрне берләштерүче Россия холдингы.
Революциягә кадәрге чор
1855 елда абыйлы-энеле Крестовниковлар Мәскәү фабрикантлары Екатеринбург урамындагы (хәзер Габдулла Тукай урамы) Плетени бистәсендә стеарин-шәм заводы төзүне оештыра. Крестовниковлар заводы, гыйбадәт кылу һәм изгеләндерү белән, 1855 елның 28 декабрендә ачыла. Завод проектының авторы — Казан университетының технология кафедрасы мөдире, профессор М. Я. Киттары. Завод төзелешенә чыгымнар 30 мең сум тәшкил иткән. Бер елдан соң завод әйләнеше 400 мең сумга кадәр җиткән.1856 елның гыйнварында чыгарылган шәмнәрнең беренче партиясен Николай Крестовников Казан губернаторына тапшыра. 1856 елда завод каты сабын кисәге чыгара башлый, аны җитештерү өчен өстәмә корпус төзелә. Предприятиенең башка продукциясе — экспортка плитәләрдә җибәрелә торган стеарин, шулай ук, минераль һәм үсемлек майларын алмаштыручы олеин кислотасы.
1861 елда завод продукциясе беренче премияләр яулый: Ирекле икътисади җәмгыятьтән зур алтын медаль һәм Россия Финанс министрлыгыннан көмеш медаль. 1860 елларда завод 24 га мәйдан били, анда 100дән артык корылма һәм 5 фабрика корпусы урнашкан була. 1871—1873 елларда, Кабан артында (элеккеге Плетени авылы урынында) урнашкан предприятиенең җитештерү комплексы территориясендә, архитектор Н. И. Ужумедский-Грицевич проекты буенча, ике катлы лаборатория, остаханәләр, пекарнялар һәм башка биналар төзелгән.
1892 елда аның продукция сату күләме 5 млн. сум тәшкил иткән. Заводта эшчеләр саны 2000 кешегә җиткән. Завод каршында балалар өчен хастаханә, мәктәп оештырылган.
1909 елда, элек Крестовниковлар заводында эшләгән, Харьков технология институты профессоры С. А. Фокин җитәкчелегендә, Казанда Россиядә майларны гидрогенизацияләү өчен беренче җайланма төзелә.
Совет чоры
1918 елның 28 июнендә кабул ителгән РСФСР Үзәк Башкарма комитеты һәм РСФСР Халык Комиссарлары Советы карары нигезендә Крестовниковлар заводы элеккеге хуҗалардан республика милкенә күчәргә тиеш була, әмма 1918 елның җәендә Казанга КомУч халык армиясе штурмы комачаулый. Казан операциясеннән соң гына, завод тулысынча миллиләштерелгән һәм Центрожир (РСФСР Югары халык хуҗалыгы Советының май сәнәгате баш комитеты) буйсынуына тапшырылган. 1919 елның гыйнварыннан ул «1 нче номерлы Дәүләт сабын кайнату һәм шәм заводы» дип атала башлый.
Ватандашлар сугышыннан соң завод бик авыр хәлдә кала. 1921 елда эшчеләр 830 тонна сабын чыгара алалар (бу күрсәткечтән сугышка кадәрге 5,4%). Идел буенда корылык һәм ачлык аркасында җитештерүне чимал белән тәэмин итү проблемасы туа. Центрожир заводны ябарга маташса да, каршылыкка очрый һәм аны яңа оешкан Татарстан Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгына бирә.
Сергей Целищев
Сергей Целищев (Сергей Петрович Целищев,, — , ) — авыл хуҗалыгы радиологиясе өлкәсендә белгеч, Сталин премиясе лауреаты (1952), СССР дәүләт премиясе лауреаты (1980).
Нәфис
Совет чоры
1922 елда заводка революционер Мулланур Вахитов исеме бирелә, ул «Мулланур Вахитов исемендәге 1 номерлы Дәүләт сабын кайнату, шәм һәм химия заводы» исемен ала.
1965 елдан предприятие «М. Вахитов исемендәге Казан химия комбинаты» дип атала башлый.
Җитештерелә торган продукция күләме һәм товарларның сыйфаты буенча югары күрсәткечләргә ирешүе өчен, 1976 елда Вахитов исемендәге Казан химия комбинаты Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә. Предприятие продукциясенең төп төрләренә «СССР Дәүләт Сыйфат билгесе» бирелә.
Хәзерге заман тарихы
«Татарстан Республикасында дәүләт һәм коммуналь милекне үзгәртеп кору (дәүләтләштерү һәм хосусыйлаштыру турында)» Татарстан Республикасы Законы нигезендә предприятие хосусыйлаштырыла: 1992 елның 4 декабрендә Татарстан Дәүләт милке Вахитов исемендәге химкомбинатка республикада беренче дәүләт предприятиесен хосусыйлаштыру турында 1 нче номерлы таныклык бирә. 1993 елның 25 гыйнварыннан предприятие «Нәфис» АҖ дип атала башлый.
Структурасы һәм хуҗалары
«Нәфис» компанияләр төркеменә «Нәфис Косметикс» ААҖ, «Казан май комбинаты» ААҖ, «Казан МЭЗ» ААҖ (Казан май экстракциясе заводы) һәм «Нәфис-Биопродукт» ААҖ керә. «Нәфис Косметикс» (М Вахитов исемендәге Казан химия комбинаты) төп җәмгыятенең җитештерүләре Казанның Идел буе районында урнашкан. Бүлендек предприятиеләре: Казан май комбинаты, Казан май экстрация заводы һәм «Нәфис-Биопродукт» ААҖ җитештерүләре Татарстанның Лаеш районы Усады авылында урнашкан. Холдингның баш офисы Вахитов мәйданы янында урнашкан.
2012 елның беренче кварталына «Нәфис Косметикс» ААҖ акцияләренең төп хуҗалары: Н. С. Клячина (26,35 %), компаниянең директорлар советы рәисе И. Б. Богуславский (21,7 %), З. Г. Сыровацкая (18,83 %), компания гендиректоры Д. В. Хәйбуллин (7 %), М. Ф. Сыровацкий (5,3 %), Д. А. Самаренкин (2,04 %), Ш. Р. Габдуллин (0,44 %) һәм «Казан май комбинаты» ААҖ (0,11%).
2012 елның беренче кварталына «Казан май комбинаты» ААҖ акцияләренең төп хуҗалары: Н. С. Клячина (44,5 %), И. Б. Богуславский (24,56 %), компаниянең директорлар советы рәисе Д. А. Самаренкин (20,51 %) һәм М. Ф. Сыровацкий (3,64%). Компаниянең гендиректоры — А. М. Тюрников.
2012 елның беренче кварталына «Казан МЭЗ» ААҖ акцияләре хуҗалары: «Нәфис Косметикс» ААҖ (71,86 %) һәм »Татарстан Республикасы Инвестиция-венчур фонды» дәүләт коммерцияле булмаган оешмасы (28,14 %). Компаниянең гендиректоры — М. Ф. Сыровацкий.
2012 елның беренче кварталына «Нәфис-Биопродукт» ААҖ акцияләренең хуҗалары: «Казан май комбинаты» ААҖ (36 %) һәм «Казан МЭЗ» ААҖ (64%). Компаниянең гендиректоры — Н. И. Дорохова.
Эшләнмә
«Нәфис» компанияләр төркеме — Россиядә көнкүреш химиясе һәм май эшләнмә җитештерүчеләрнең иң эреләреннән берсе.
«Нәфис Косметикс» ААҖ химия продукциясен: көнкүреш химиясе (сабын, синтетик юу әйберләре, коры юу әйберләре, сыек юу әйберләре), шәмнәр, майлы техник кислоталар, глицерин, пластификаторлар, флотогудрон һәм башкаларны җитештерә. Предприятие барлыгы 300дән артык төрдә продукция чыгара. 2012 елга «Нәфис Косметикс» Henkel Group һәм Procter & Gamble трансмилли компанияләре белән беррәттән, Россия базарына савыт-саба, кер порошоклары һәм порошок төрле чистарту әйберләре белән тәэмин итүче иң эре предприятиеләрнең берсе була.
«Нәфис Косметикс» ААҖ продукциясенең мөһим брендлары һәм сәүдә маркалары:
Экология
2013 елның ноябрендә «Нәфис Косметикс» компаниясе рәсми рәвештә гасырлар дәвамында Казанның үзәк өлешендә яшәүчеләргә һәм кунакларга уңайсызлыклар тудырган исне тулысынча бетерү турында игълан итә.
Орхово
Орхово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Столетов (ай кратеры)
Столетов - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 42,4 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Александр Григорьевич Столетов (1839—1896) хөрмәтенә бирелә.
(19708) 1999 TM32
(19708) 1999 TM32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 4 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TM32» саналган.
Шахтерское
Шахтерское (Шахтерское) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.