cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Киев операциясе (1941)
31 июльне 1-нче танк төркеме Шполаны басып алды.
3 августны 1-нче танк төркеме Первомайскны басып алды һәм 17-нче укчы корпусның каршы һөжүмен юк иттә.
4 августны Совет гаскәрләре Кировоград һәм Котовск шәһәрләрен калдырдылар.
8 августны 1-нче танк төркеме Кривой Рогка һәм Кременчуг районына чыкты.
10 августны
15 августны 5-нче армия фронтында дошман саклауга күчтә. 15 августка 37-нче армия элекке торышын тулысынча кайтарды. 26-нчы армия Днепр артына чигәндә.
19 сентябрьне 37-нче армия Киевне калдырды.
Новы Спор
Новы Спор (Новы Спор ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Һартсфилд-Җексон Атланта Халыкара һава аланы
Һартсфилд-Җексон Атланта Халыкара һава аланы (Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport, tat.lat. Hartsfild-Cekson Atlanta Xalıqara hawa alanı) — Дөньяның иң зур һава аланы, шәһәре (🇺🇸, ) үзәгеннән ераклыгы - 11 км, дөньяның иң йөкле һава лиманы. Пассажир әйләнеше - 92,4 млн кеше (ел).
Новы Спор
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Һартсфилд-Җексон Атланта Халыкара һава аланы
Һава аланы тарихы 1925 елда башлана. Атланта һава лиманында ике һавабинасы бар: Төньяк һәм Көньяк Терминалы. Җир асты юллары һам траволатор бар. Үз тимер юл тиз йөрешле пуезлар MARTA мәүкифе бар.
Атланта һава лиманы 261 утыртусыз очышына (83 халыкара, 54 дәүләт белән) хезмәт күрсәтә. Атланта һава лиманында 196 чыгу бар.
Атланта һава лиманы беренче афроамерикан кара тәнле Атланта мэры Һартсфилд-Җексон истәлегенә исемләнә.
Кранихфельд (шәһәр)
Кранихфельд (Kranichfeld) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Марвила (Сантарен)
Марвила  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ладония (Алабама)
Ладония  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ладония халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балата
Балата (Балата ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Лавьевиль (Сомма)
Лавьевиль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Ломне (Словакия)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гулины (Котельнич районы)
Гулины (Гулины) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Ясёнув (Карпатасты воеводалыгы)
Ясёнув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Червона Воля-Колёния
Червона Воля-Колёния — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монетт (Арканзас)
Монетт  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
799 ел (б. э. к.)
799 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Кумажана
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карачуһа (Һорасан)
Карачуһа (Karaçuha) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Талица шәһәр округы
Талица шәһәр округы (Талицкий городской округ) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Көнчыгыш идарә округынә керә.
Административ үзәк — Талица шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,1%).
Административ бүленеш
Талица шәһәр округы составына 95 торак пункт керә.
Лебки-Велики
Лебки-Велики — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ферри-Пасс (Флорида)
Ферри-Пасс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ферри-Пасс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габделгазиз Зыятдинов
Габделгазиз Зыятдинов (Габделгазиз Габдрахман улы Зыятдинов,, — , ) — актер, ТАССРның халык артисты (1968). Әстерхан (1929-1930), Мәскәү (1930-1932, актер һәм директор урынбасары), Ленинград (1933-1934) татар театрларында, 1934 елдан Татар академия театрында эшләгән. Әһәмиятле рольләр: Хайдел, Мирвәли («Бишбүләк», «Шомлы көннәр», Т. Гыйззәт), Хөсәен Ямашев («Тукай», Ә. Фәйзи).
(12521) 1998 HT95
(12521) 1998 HT95 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гравитацион Дулкын Астрономия Үзәге
Гравитацион Дулкын Астрономиясе Үзәге (CGWA) ул Техас Рио Гранде Үзәне Университетында өйрәнү үзәге. Аның төп миссиясе "гравитацион дулкын астрономиясендә өйрәнү һәм белем бирүне үстерү". Ул UTRGV-ның алдан килүче оешмасы UT Brownsville тарафыннан NASA-ның Университет Өйрәнү Үзәкләре программасы гранты аша нигезләнгән булган.
CGWA-да өйрәнү гравитацион дулкыннарны өйрәнүне һәм гравитацион дулкын чыганакларының астрофизикасын өйрәнүне кертә. Үзәк берничә халыкара конферецияне кунак иткән.
CGWA-да исәпләү җайланмаларына 41-төенле кластер "Funes" керә, ул 2004 ел башында куелган булган, һәм борынгырак кластер, "Лобизон", аның 96 төене бар. Бу санаклар күбесенчә чыганак модельләре өчен һәм сан чагыштымалылыгы исәпләве максатлары өчен кулланыла.
HD105775
HD105775 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рубио (шәһәр)
Рубио — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енигүвен (Адыяман)
Енигүвен (Yenigüven) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Пон-э-Массен
Пон-э-Массен (Pont-et-Massène) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Семюр-ан-Осуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.11 км².
Искәрмәләр
Пон-э-Массен
Новы Строй (Климавицкий районы)
Новы Строй  (Новы Строй ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Недъёль
Недъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Двойник елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дел Форте (Удине)
Дел Форте — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мушетешть (коммуна, Арджеш)
Мушетешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Цебловице-Дуже
Цебловице-Дуже — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
50-еллар
50-еллар — 50 елда башланган һәм 59 елда тәмамланган унъеллык.
Клей (округ, Төньяк Каролина)
Клей — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хайесвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Мариньяйш
Мариньяйш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Мии-ла-Форе
Мии-ла-Форе — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Васил Зыятдинов
' Васил Зыятдинов''' (Васыйл Биләл улы Зыятдинов,, — , ) — ортопед, табиб, медицина фәннәре докторы (2003), ТР атказанган табибы (1996), ТР гигиена һәм эпидемиология үзәгенең баш табибы (2011 елдан).
Левашувка
Левашувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Краутайм (Тюрингия)
Краутайм (Krautheim) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
(5359) Марк Захаров
(5359) Марк Захаров — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1974 елның 24 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 QX1» саналган.
Червона Гура (Свентокшиж воеводалыгы)
Червона Гура  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясинка (Кросненский повяты)
Ясинка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казанчы Бигәнәй
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
(12522) Rara
(12522) Rara — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HL99» саналган.
Цебловице-Мали
Цебловице-Мали — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD10581
HD10581 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Авҗылар (Сарычам)
Авҗылар (Avcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новыя Авчыненки
Новыя Авчыненки (Новыя Аўчыненкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нәҗип Зыятдинов
' Нәҗип Зыятдинов''' (Нәҗип Зыятдин улы Зыятдинов,, — , ) — авыл хуҗалыгы җитештерүен оештыручы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976). 1973-1996 елларда Тукай районы «Гигант» уртак хуҗалыгы директоры. ТАССР ЮШ (1955-1959, 1971-1975) һәм ССРБ ЮШ (1989-1991) депутаты.
Рупит-и-Пруит
Рупит-и-Пруит — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
800 ел (б. э. к.)
800 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Тарханов
Тарханов — фамилия. Борынгы төрки «Тархан» «салым җыючы» (борынгы кытай tadxan «үзе идарә итүче хан») сүзеннән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Лале (Сомма)
Лале — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Мармелейра (Риу-Майор)
Мармелейра  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лерой (Алабама)
Лерой  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лерой халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кливленд (округ, Төньяк Каролина)
Кливленд — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шелби шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1841 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1215 км² тәшкил итә.
Флера Тарханова
Флёра Тарханова, Флёра Габдрахман кызы Тарханова (1947 елның 25 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Чистай районы, Яуширмә — 2018 елның 31 июле, РФ, ТР, Казан) — шагыйрә һәм тәрҗемәче. Татарстанның журналистлар (1995) һәм язучылар (1998) берлекләре әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1947 елның 25 маенда Татарстан АССР Чистай районы Яуширмә авылында укытучылар гаиләсендә, 9 балалы ишле гаиләдә туган. Яуширмә сигезьеллык мәктәбен (1962), Арча педагогия укуханәсен (1966), Казан дәүләт университеты тарих-филология факультетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген (1975) тәмамлаган. «Эш кәгазьләрендә һәм рәсми документларда русча терминнарның татарча эквивалентлары» темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (2005).
2018 елның 31 июлендә каты авырудан соң вафат була, туган авылында (Чистай районы Яуширмә авылы) җирләнә.
Иҗаты
1990 елларда көндәлек матбугатта һәм күмәк нәшрият басмаларында әдәби тәрҗемәләре, очерк-хикәяләре һәм шигырьләре басылып чыга. Мәхәббәт, яшьлеккә багышланган, милләт язмышы турында борчулы уйланулы лирик шигырьләр, балалар өчен шигырьләр һәм әкиятләр яза. Әсәрләрендә әдәп-әхлак, тәрбия мәсьәләләрен күтәрә. Шигырьләренә композиторлар көйләр яза.
Чехов (Мәскәү өлкәсе)
Чехов (Чехов) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Флера Тарханова
Тәрҗемә
1971 елда чыккан «Азәрбайҗан хикәяләре» китабына Н. Аббасзадә һәм М. Ибраһимов әсәрләре Ф. Тарханова тәрҗемәсендә урнаштырылган. Рәсми документлар, эш кәгазьләре, төрле кулланма-ярдәмлекләр белән беррәттән, рус, украин, азәрбайҗан язучылары хикәяләрен тәрҗемә итә. Кәфил Әмировның «Хокук саклау органнарында эш кәгазьләре» (Деловые бумаги в правоохранительных органах), Зөфәр Фәтхетдиновның «Өзелгән куллар кемне эләктерер» һәм «Унынчы корбан» исемле детектив повестьларын, Г. Сәйфуллина-Михееваның «Мөхәммәд пәйгамбәр тормышыннан хикәяләр» китабын (1997), Д. Әхмәрова-Сәинованың «Салих Сәйдәшев» китабын (2001), Гүзәл Яхинаның  «Зөләйха күзләрен ача»  романын (2015)  тәрҗемә итә. 1997 елда басылып чыккан «Русча-татарча иҗтимагый-сәяси сүзлек»не төзүчеләрнең берсе. «Республика Татарстан. Увлекательное путешествие» китабын тәрҗемә итә (2013).
Чехов (Мәскәү өлкәсе)
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1951 елдан, шәһәр статусын 1954 елдан башлап йөртә.
Нерица (елга)
Нерица — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 203 км.
Чехов (Мәскәү өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,0%), украиннар (3,1%), молдаваннар (1,3%).
Нерица (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монтиселло (Арканзас)
Монтиселло  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтиселло шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мушетешть (коммуна, Горж)
Мушетешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(5360) Рождественский
(5360) Рождественский — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 8 ноябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 VD9» саналган.
Карашар (Бейпазары)
Карашар (Karaşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курмышка
Курмышка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 81 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ломничка
Ломничка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Дел Черо (Пистоя)
Дел Черо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Исмәгыйль Гайнетдинов
Исмәгыйль Гайнетдинов – татардан чыккан беренче һөнәри архитектор, профессор (1967).
Тәрҗемәи хәле
Исмәгыйль Галәветдин улы Гайнетдинов 1908 елны Казан губернасының Олы Мәңгәр авылында (хәзер Әтнә районына керә) дөньяга килгән. Чиләбедә җидееллык №2 мәктәптә укый (1924-1927). Мәктәпне тәмамлагач, Казанга индустрияле техникумга документларын тапшыра. Укып йөргән арада техникум институка үзгәртелә. Казан коммуналь төзелеш инженерлары институтын тәмамлый(1931). Шунда укыта.
1934 елдан Казан башкарма шурасы каршындагы конторда архитектор. 1936 елда СССР архитектура академиясенең аспирантурасында. 1939 елдан Академиянең шәһәрләр төзү институтында фәнни хезмәткәр. 1949 елдан Мәскәү архитектура институтында (МАРХИ) укыта.
1977 елда Мәскәүдә вафат була. Васыяте буенча кабере Казанның Яңа бистә зиратында.
60-еллар
60-еллар — 60 елда башланган һәм 69 елда тәмамланган унъеллык.
Туманово (Түре шәһәр округы)
Туманово (Туманово) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.
Сесыя-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Туманово (Түре шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Цедровице
Цедровице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Краутаузен
Краутаузен (Krauthausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енигүзел (Ризе)
Енигүзел (Yenigüzel) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Новыя Вихраны
Новыя Вихраны (Новыя Віхраны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фетер-Саунд (Флорида)
Географиясе
Фетер-Саунд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Яслиска
Яслиска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фетер-Саунд (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Седжата
Седжата — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яслиска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пон-Мельве
Пон-Мельве (Pont-Melvez) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Каллак кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,98 км².
Червона Гурка (Свентокшиж воеводалыгы)
Червона Гурка  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мондвиль (Эссонна)
Мондвиль — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Басманы
Басманы (Басманы) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), осетиннар (5%).
Мартиншел
Мартиншел — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(12523) 1998 HH100
(12523) 1998 HH100 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HH100» саналган.
Авҗылар (Сөке)
Авҗылар (Avcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кижи погосты
Кижи погосты (Kiži) — Онего күленең Кижи утравында урнашкан «Кижи» дәүләт тарихи—архитектура музее составындагы архитектура ансамбле. Россиядә ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы объекты.
Исеме
«Кижи» исеме, бер версия буенча, вепсча kiz (kidz) — «сулыклар төбендә үсә торган мүк», икенче версия буенча, kiši — «уеннар, бәйрәмнәр өчен урын» сүзеннән килеп чыга. .
Икенче иҗеккәбасым белән атама киң таралган, ләкин чит илдә гадәттә беренче иҗеккә басым ясалып кулланыла.
Гомуми мәгълүмат
1945 елның 2 октябрендә Карел-Фин ССР Үзәк сайлау комиссиясе карары белән Кижи погосты территориясе дәүләт тыюлыгы дип игълан ителә.
1966 елның 1 гыйнварында Кижи погостының архитектура ансамбле базасында «Кижи» дәүләт тарихи-архитектура музеена нигез салына.
Риваятьләрнең берсе буенча, Преображение чиркәве балта остасы Нестор тарафыннан бер балта белән генә төзелгән. Балта остасы шундый ук мәһабәт корылманы берәү дә кабатлый алмасын өчен, балтасын күлгә ыргыта.
1990 елда Кижи погосты ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә керә, 1993 елда Россия Федерациясе Президенты Указы белән ачык һавадагы музейның архитектура җыелмасы Россия Федерациясе халыкларының аеруча кыйммәтле мәдәни мирас объектлары Дәүләт җыентыгына кертелә.
Тарихы
Спас православие мәхәлләсенең беренче язма чыганаклары — XVI гасыр Обонежская пятинасының язма китаплары. Спас Кижи погостының стольник А. Б. Бренчанинов һәм подьячий П. Курбатов төзегән» Олонецкий өязе авыллары һәм починкалары белән крестьян һәм бобыль ишегаллары исәпкә алу һәм баш тарту кенәгәсендә 1696 елда язылган : "...Спас погосты Кижи күлендә, Кижи утравында, ә погостта яңа, җылы Богородица Поковы хакына чиркәү төзелә. Шул ук чиркәүдә Николай Чудотворец исеменә чик төзелгән, чын Преображение чиркәве һәм Богородицаның элеккеге чиркәве узган 7202 елда яшеннән янган.…»
Ламаронд
Ламаронд — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Левикув
Левикув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сабадель
Сабадель — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чыганаклар
Сабадель
Кижи погосты
Тарихы
Моннан тыш, XVI гасырда Кижи мәхәлләсенә изге апостоллар Петр һәм Павелның Сандал күлендәге чиркәүләре, Бөек Губадагы Изге Илья чиркәве, Троица чиркәве һәм Клименецкий Изге Троицк монастыре могҗизалар тудыручы Никола чиркәве керә.
XVII гасырда Новгород сәүдәгәре Семен Гаврилов завод масштабында металлургия производствосын төзи башлаган. Бакыр рудасын табып, ул 1669 елда Кижи погосты-округында бакыр-эретү заводы төзи башлый. Аның башлангычын Дания тау заводчылары Бутенант һәм Марселис тормышка ашырган. 1696 елда аларның өч заводыинде була (икесе Шуньгада һәм берсе Кижта). XVII гасыр ахырына Кижи погост-округында тагын 2 яңа завод ачыла.
1775 елгы губерна реформасыннан соң, административ-территориаль берәмлекләр буларак, погостлар бетерелә. Кижи мәхәлләсе чикләре Түбән Новгород наместниклыгының Олонецк өлкәсе Петрозаводск өязенең Кижи волостенә кадәр кыскартылган. 1785 елга алынган мәгълүматларга караганда, Кижи мәхәлләсендә 2358 кеше булган.
1827 елга кадәр Кижи мәхәлләсе Архангельск епархиясе карамагында, ә 1827 елдан яңа төзелгән Олонецк епархиясе карамагында була.
1867 елда Россиянең Төньяк губерналары буйлап сәфәре барышында Олонецк губернасының Кижи утравында архитектура академигы Л.В. Даль булып китә.
1885 елда Киров посты зиратында әкиятче Трофим Рябинин җирләнә.
HD105967
HD105967 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кижи погосты
Тарихы
Кижи утравында Иван Билибин (1904 елда), Игорь Грабарь (1909 елда) һәм Михаил Красовский (1916 елда) булып китәләр.
HD105967
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кижи погосты
Тарихы
1920 елда, Октябрь революциясеннән, Кижи погосты чиркәвеннән архитектура һәйкәлләре буларак дәүләт исәбенә куела, әмма дини йолаларны башкару дәвам ителә. 1920 елның 11 августындагы 1847 номерлы сакчылык таныклыгыннан Кижи постын дәүләт саклавына куела.
1937 елның көзендә Преображенский чиркәвендә һәм Богородица Покров чиркәвендә хезмәт итү тулысынча СССР ҮБК Президиумы каршындагы Мәдәният мәсьәләләре комиссиясе карары белән туктатыла. Рухани Алексей Степанович Петухов (1875-1937) 1933 елда Кижи мәхәлләсенә билгеләнгән, 1937 елның 24 октябрендә Карелия АССР НКВД НКВДның Заонежский районы бүлеге хезмәткәрләре тарафыннан кулга алына, «контрреволюцион повстанчылар төркеме» ндә катнашучы буларак гаепләнә һәм 1937 елның ноябрендә атып үтерелә.
Карело-Фин ССР оккупациясе чорында Бөек Ватан сугышы вакытында иконаларның бер өлеше погост храмнарыннан Финляндиягә озатыла. Соңрак иконалар СССРга кайтарыла.
1949-1966 елларда погост гыйбадәтханәләре реставрация эшләре алып барыла. 1966 елның гыйнварында погостның төп гыйбадәтханәләре базасында дәүләт тарих-архитектура һәм этнография музей-тыюлыгына нигез салына.
1993 елда янә Кижи православие мәхәлләсе төзелә, 1994 елның 20 августында Богородица Покров чиркәвендә Петрозаводск һәм Олонецкий Мануил епискобы илаһи литургия хезмәт итә.
Дасмариньяс
Дасмариньяс (Dasmariñas) — Филипиннең Кавите правинсәсендә урнашкан шәһәр.
801 ел (б. э. к.)
801 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Дасмариньяс
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 2009 елдан башлап йөртә.
Колумбус (округ, Төньяк Каролина)
Колумбус — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уайтвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1808 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2471 км² тәшкил итә.
Надеш (коммуна)
Надеш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Цедровице-Парцеля
Цедровице-Парцеля — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясляни
Ясляни — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дела вя Фратели ди Дйо (Милано)
Дела вя Фратели ди Дйо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дела вя Фратели ди Дйо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мыслец (авыл)
Мыслец (Мисчĕ, Мыслец) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Лонтов
Лонтов — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Новыя Дамамерычы
Новыя Дамамерычы (Новыя Дамамерычы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Лонтов
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карашейһ (Чат)
Карашейһ (Karaşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лонтов
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лукаут-Маунтин (Алабама)
Лукаут-Маунтин  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мыслец (авыл)
Почта индексы — 429127. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250845004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002800. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
(5361) Гончаров
(5361) Гончаров — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нерицкий
Нерицкий — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Мыслец (авыл)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 295 кешенең яшәве мәгълүм.
(5361) Гончаров
Тарихы
1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YC2» саналган.
Нерицкий
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Мыслец (авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (42,28%), руслар (56,10%).
Лукаут-Маунтин (Алабама)
Географиясе
Лукаут-Маунтин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нерицкий
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мыслец (авыл)
Тышкы сылтамалар
Мисчĕ
Крафтсдорф
Крафтсдорф (Kraftsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лукаут-Маунтин (Алабама)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новыя Дамамерычы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рифат Ибраһимов
1982 елда ук Р. Ибраһимов КПСС ҮКына өлкәдә татарча гәзит чыгаруны сорап хат юлларга батырчылык итә. Үзгәртеп кору елларында аның бу теләген Өлкә комитетында искә төшерәләр. 1990 елның язында ул «Туган як» газетасын оештыру эшенә керешә.
Ярты ел эчендә ул коллектив туплый, Сергач типографиясендә татар газетасын чыгару эшен җайлый, редакцияне кирәкле җиһазлар, автомобиль һәм бина белән тәэмин итә. Яшь кадрлар әзерли, Казанга укырга җибәрә. Аның җитәкчелегендә «Туган як» редакциясе төбәктә беренче булып үзенең компьютерлы нәшер итү комплексын булдыра, Кави Нәҗми, Һади Такташ премияләрен гамәлгә куя. Ул эшләгәндә, газета Өлкә хөкүмәте органына әйләнә. Аны өлкәдә генә түгел, Петербург һәм Мәскәүдә дә алдыралар.
1996-97 елларда дәүләт эшенә чакырыла, Сергач район администрациясендә башлык урынбасары булып эшли. 1998-2002 елларда кабат «Туган як»та, мөхәррир урынбасары.
Төрле елларда Сафаҗай авыл, Кызыл Октябрь район һәм Сергач шәһәр советы депутаты була.
20 елдан артык вакытын Р. Ибраһимов «Түбән Новгород татарлары. Биографик сүзлек» икетелле белешәлеген язуга багышлый. Үзе исән чагында, 2008 елда аның беренче томын күрә ала. Икенче томын әзерләп бетерә алмыйча, китеп бара.
Мактаулы исемнәр, дәүләт бүләкләре
«За доблестный труд. В.И.Ленинның 100 еллыгына», «Хезмәт ветераны», «Намус һәм файда» медальләре белән бүләкләнгән, Кави Нәҗми, Ломоносов, Х.Фәезханов (2007) бүләкләре лауреаты.
Гаиләсе
Хәләл җефете Клара Газиз кызы белән өч кыз тәрбияләп үстерәләр. Исемнәре — Диләрә, Римма, Гүзәл.
(12524) Conscience
(12524) Conscience — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 25 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HG103» саналган.
Монтрос (Арканзас)
Монтрос  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтрос шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тугылым шәһәр округы
Тугылым шәһәр округы (Тугулымский городской округ) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Көнчыгыш идарә округынә керә.
Административ үзәк — Тугылым шәһәр тибындагы бистәсе.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,8%), татарлар (2,1%).
Административ бүленеш
Тугылым шәһәр округы составына 51 торак пункт керә.
Левичин (Груецкий повяты)
Левичин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Червоний Мост
Червоний Мост — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
802 ел (б. э. к.)
802 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Масан (район)
Масан  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Цеканув (Пйотрковский повяты)
Цеканув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Авҗылар (Эдремит)
Авҗылар (Avcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сагас
Сагас — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уфа янындагы тимер юл һәлакәте
Уфа янындагы тимер юл һәлакәте (Өфө янындағы тимер юл һәләкәте) — 1989 елның 4 июньдә (Мәскәү вакыты буенча — 3 июньдә) Башкортстанның Иглин районында, Әшә шәһәреннән 11 км ераклыкта, Әшә — Олы Теләк аралыгында килеп чыккан Россия һәм ССРБ тарихындагы иң эре тимер юл һәләкәте. № 211 «Новосибирск — Адлер» һәм № 212 «Адлер — Новосибирск» пуезлары кара-каршы үтү вакытында якында уза торган «Себер — Урал — Идел буе» газүткәргечендә булган авария сәбәпле барлыкка килгән җиңел күмер-сутудыргыч болытының көчле шартлавы килеп чыккан. 575 (икенче мәгълүмат буенча, 645 ) кеше һәлак булган, шул исәптә 181 бала, 600 дән кеше яраланган булган.
Бакоор
Бакоор (Bacoor) — Филипиннең Кавите правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Лусон утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 2012 елдан башлап йөртә.
Фиделис (Флорида)
Фиделис  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фиделис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Понтриё
Понтриё (Pontrieux) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Бегар кантонына карый.
Сединка
Сединка — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Найдеш (коммуна)
Найдеш — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Новыя Дваранинавичы
Новыя Дваранинавичы (Новыя Дваранінавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Дела Кроче (Падова)
Дела Кроче — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дела Кроче Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ястковице
Ястковице — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(5362) 1978 CH
(5362) 1978 CH — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 2 февралендә Джеймс Гибсон тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 CH» саналган.
Нефть-Ёль
Нефть-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ухта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Алгашка
Кече Алгашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстанның Шумерля районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Алгашка елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
(12525) 1998 HT147
(12525) 1998 HT147 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HT147» саналган.
803 ел (б. э. к.)
803 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Цеканув (Томашовский повяты)
Цеканув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Олы Нырты
Олы Нырты — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Халык саны — 277 тирәсендә. Почта индексы — 422063.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
HD105999
HD105999 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Әмирхан Еники урамы (Казан)
Әмирхан Еники урамы (улица Амирхана Еники) — Казанның Вахитов районындагы (Калуга микрорайоны) урам. Вишневский урамы белән киселештә башлана. Иптәшләр белән киселештә тәмамлана. Заслонов, Эшче Яшьләр, Үзәк белән кисешә. Почта индексы 420097. Татарстанның халык язучысы Әмирхан Еники (1909-2000) исемен йөртә.
Крейвен (округ, Төньяк Каролина)
Крейвен — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нью-Берн шәһәре.
Әмирхан Еники урамы (Казан)
Тарих
Элек Өченче тау урамының (соңрак Калинин урамының) бер өлеше булган. 2005 елда Казан шәһәре администрациясе башлыгы карары белән Калинин урамының Вишневский урамыннан башланган өлешенә Татарстанның халык язучысы Әмирхан Еники (1909-2000) истәлегенә аның исеме бирелгән.
HD105999
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Крейвен (округ, Төньяк Каролина)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1705 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2005 км² тәшкил итә.
Чермин (Свентокшиж воеводалыгы)
Чермин  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Края (шәһәр)
Края (Kraja) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Се-Яха (Морда-Яха кушылдыгы)
Сё-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Морда-Яха кушылдыгы елгасының уң ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 229 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Левичин (Млавский повяты)
Левичин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маташ
Маташ — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Авҗылар (Һыныс)
Авҗылар (Avcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новыя Жарки
Новыя Жарки (Новыя Жаркі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Локтины
Локтины (Локтины) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.