cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вероника Дударова
ССРБның Халык артисты (1977). РСФСРның Глинка исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (1980). 1950 елдан СБКФ әгъзасы.
Тормыш юлы
Вероника Дударова 1916 елның 22 ноябрендә (5 декабрендә) Бакыда аристократик Дударовлар нәселеннән осетин гаиләсендә туа.
5 яшьтән Бакы консерваториясе каршындагы сәләтле балалар өчен балалар музыка мәктәбендә фортепианода уйнарга өйрәнә. В. Дударова сүзләренә караганда, аңа дирижёрлык сәнгатенә мәхәббәтне Бакыга симфония сезоннарына килгән маҗар дирижёры Стефан Штрассер сеңдергән.
1930 еллар башында Дударованың әтисе репрессияләнә, ә ике өлкән апасы вафат була. 1933 елда Вероника әнисе белән Ленинградка күчә.
1933—1937 елларда Ленинград консерваториясе каршындагы музыка училищесында (хәзерге вакытта Н. А. Римский-Корсаков исемендәге Санкт-Петербург музыка көллияте) Павел Серебряков фортепиано классы буенча укый.
1937 елда Мәскәүгә күчеп килә. Пианист-концертмейстер буларак чыгыш ясый һәм Борис Берлинда Мәскәү консерваториясенең әзерлек бүлегендә укый. Бер елдан соң Борис Берлин аңа Мәскәү консерваториясенең дирижёрлык факультетына укырга керергә тәкъдим итә һәм Лео Гинзбург белән таныштыра.
1939—1947 елларда Мәскәү консерваториясендә Гинзбург классында симфоник дирижёрлык факультетында укый, соңрак — Николай Аносовта.
1944 елда дирижёр буларак дебют ясый. Мәскәүдә Үзәк балалар театры дирижёры, 1945—1946 елларда Мәскәү консерваториясе каршындагы Опера студиясе дирижёры-ассистенты булып эшли.
1947 елдан — дирижёр, 1960—1989 елларда — Мәскәү дәүләт академия симфоник оркестрының баш дирижёры һәм сәнгать җитәкчесе.
1960 елда Мәскәүдә Төньяк Осетия АССРның әдәбият һәм сәнгать декадасы кысаларында ССРБның Зур театрында Христофор Плиевның «Коста» операсы дирижёры була.
1959—1960 елларда — Мәдәният институтының оркестр дирижёры кафедрасы мөдире, Мәскәүдәге Октябрь инкыйлабы исемендәге музыка училищесының (хәзерге А. Г. Шнитке исемендәге Мәскәү дәүләт музыка институты) опера-симфоник дирижёры классы буенча укытучы.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Милли бәйрәмнәрнәр — халыкның милләтенә бәйләнгән бәйрәмнәрнәр.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
Оркестр белән идарә иткән елларда төрле репертуардагы, барокко музыкасыннан алып заманча симфоникага кадәр бик күп әсәрләрне башкара һәм яза. Георгий Свиридов, Арам Хачатурян, Микаэл Таривердиев, Софья Гобәйдуллина, Александр Чайковский, Зара Левина, Давид Кривицкий, Елена Фирсова кебек композиторларның әсәрләренең беренче язмаларын башкара.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
“Сабантуй”, “Нәүрүз”, “Каз өмәләре”, “Мәүлид кичәләре” ел фа сыллары белән бәйле бәйрәмнәр буларак, аларның тәрбияви яктан әһәмияте гаять зур.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
Владимир Спиваков, Леонид Коган, Валерий Гергиев, Иван Козловский, Наталия Гутман Лиана Исакадзе, Гидон Кремер, Тамара Милашкина һ. б. танылган башкаручылар белән хезмәттәшлек итә.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Кеше тулаем бәхетле булсын өчен тәмле ашау-эчү, матур киенү генә җитмәгәнен без әйбәт беләбез. Камил бәхет өчен аңа тулы рухи байлык һәм җан азыгы да кирәк. Әгәр дә ул җанына “азык” таба алмаса, аның күңеле “китек”, психик дөньясы төшенке була. Ә төшенке күңелле булу үл – авыру тууга иң уңай җирлек. Авыруны да бит яхшы дару гына төзәтми, ә бәлки табибның яхшы мөгамәләсе дә дәвалый.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
Чехословакия, Польша, Маҗарстан, Болгария, Румыния, Югославия, Япония, Иран, Төркия, Испания, Швеция, Норвегия, Мексика, Венесуэла, Панама, Колумбия, Перу һәм Кубада гастрольдә була.
1991 елдан 2009 елга кадәр — Вероника Дударова җитәкчелегендәге Россия Дәүләт симфоник оркестрының оештыручысы, сәнгать җитәкчесе һәм баш дирижёры. 2003 ел башында Дударова оркестрның баш дирижёры вазыйфасына Сорокинны чакыра. 2009 елда, аның вафатыннан соң, оркестр Россия милли оркестры белән берләшә.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Бәйрәмнәрдә кеше күңел ача, рәхәтләнеп уйный, көлә, күзе матурлыкны күреп хозурлана. Кеше чын күңеле белән көлгәндә, аның аның бөтен мускуллары чишелгәндәй булып, ул үзе җиңеләеп кала. Битендәге мимик мускуллары йомшарып, бите алсулана (кан йөгерә, кан белән кирәкле матдәләр килә), күзләреннән ваемсыз, шатлыклы нур чыга. Гомумән, кеше бу мизгелдә бәхетле була. Ә кешене усалланып көлгән чакта алып карагыз: аның бите агарына, күзеннән зәһәр очкын сибелә, бөтен тәне куырылгандай була, тәненә адреналин тарала... Кыскасы милләтебез тормышында бәйрәм һәм йолаларның сәламәтлек ягыннан әһәмияте сөйләп бетергесез дәрәҗәдә зур.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
Берничә музыкаль фестивальләрнең нигезендә тора: Ижауда һәм Воткинскида П. Чайковский исемендәге, М. Глинка исемендәге — Смоленскида, С. Рахманинов исемендәге — Тамбовта, Д. Шостакович исемендәге — Волгоградта.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Аның башы шулай ук ерак тарихка барып тоташа. Шуларның берсе – Сабантуй бәйрәменең туу шартларын күзаллап узыйк... Борынгы Мисыр илләрендә җир эшкәртүдә дә динни ышану һәм йолалар була. Иң әүвәл җирне яклаучы алла – Дельтада була, бер үк вакытта ул җимеш алласы булып саналган. Осирис һәрвакыт үсемлекләр белән янәшәдә лилия чәчәге, йөзем куаклары арасында күрсәтелә. Казу эшләре алып барганда табылган Осирис рәсемнәрендә ул рам эчендә, чәчкән орлыклар балчык катламында кеше итеп ясала. Үскән уңышлар җанлы алла рәсемен барлыкка китерә.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
В. Дударова исеме Гиннесс рекордлар китабына 50 елдан артык оркестрлар белән эшләгән хатын-кыз исеме буларак кертелгән.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Сабан ашлыклары чәчү бәйрәмен Африка, Греция, Кытай, Украина, Чичен-Ингушетлар һ.б. бәйрәм итеп билгеләп үтә.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
Кайбер чыганакларда Дударованы дөньяда беренче хатын-кыз-дирижёр дип атыйлар, ләкин бу дөрес түгел, Дударова ССРБда беренче хатын-кыз-дирижёр була.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Сабан туе соңгы еллардагы кебек бер-ике көн түгел, сабан ашыклары чәчү беткәч, төрле көндә төрле авылга күчеп, 2 атнадан артыкка сузыла торган булган. Шуңа күрә аның исеме дә сабан туе, ягъни сабан ашлыклары чәчеп бетергәч, шытып чыкканчы бәйрәм итү. Ул нәкъ шул 18 көн буена була да.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
1950 елдан СБКФ әгъзасы.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Җыен – элек-электән үк дәүләтебездә булып килә торган хокукый мәсҗәләләрне, төрле мөһим карарларны бөтен халык катнашында җыелып хәл итә торган чара. Аны икенче төрле “Мир җыены” дип тә атаганнар. Бу җыен турында халыкка мәйданга җыелырга өндәп хәбәр салганнар, без хәзер митингларга җыелган кебек.
Вероника Дударова
Тормыш юлы
2009 елның 15 гыйнварында Мәскәүдә вафат була. Троекуров зиратында җирләнгән.
Музыкаль эшчәнлек
Ул 50 кинофильмга музыка язган, алар арасында:
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Ә бәйрәмнәр исә, мөселман календарендә билгеле булганча, аз түгел. Аларның һәрберсенең үз исеме бар – моңа тагын һәр гаиләнең үз өе эчендә була торган бәйрәмнәр дә өстәлә.
Авылда шулай ук көзен каз өмәләре була. Кышын кызлар “утырмага” кунакка йөрү кебек төрле ял һәм күңел ачулар яшәп килгән.
Шулай итеп, бәйрәмнәр һәм күңел ачу кичәләре күбрәк булган саен, балаларда халкыбызның яшәешен аңлау өчен күзаллау барлыкка килә һәм кешеләр белән бергә күңел ачарга, шатланырга өйрәнә.
== Бәйрәмнәр тасвирламасы == Сөмбикә бәйрәме
Сөмбикә – башак дигән сүз. Өлгергән башак, уңыш, байлык, көзге муллык дигән сүз. Менә шушы көзге байлыкта, муллыкта бәйрәм ителә торган бәйрәм ул – Сөмбелә. Көзге көн белән белән төн тигезләшкән көннәрдә үткәрелә ул бәйрәм. Шулай ук, җитен чәчле, зәңгәр күзле, зифа буйлы, сүзгә тапкыр, эшкә уңган кызны Сөмбелә дип атаганнар.
Халык йолаларын, йола бәйрәмнәрен фәндә икегә бүлеп өйрәнү кабул ителгән: гаилә йолалары һәм ел фасылларына караган бәйрәм. Татар халкы һәр ел фасылының асылын, гүзәллеген үзенең бәйрәмнәрдә кулланган. Борынгыдан килгән төрле ырымнар, серле тылсымлы такмаклар яки җырлар белән үрелеп бара һәм алар шул йоланың аерылмас бер өлеше, аның бизәге булып та торалар. Ел фасылларына караган йолалар табигать белән, ел тәүлегенең үзгәреше белән бәйле рәвештә яшәп киләләр. Ел фасылларына караган йолалар һәм бәйрәмнәрнең тарихы бик ерактан килә. Алар буыннар арасында дәвамлылык, бер-берсеннән өйрәнү, үрнәк алу, бердәм рухи халәт тудыруга хезмәт итәләр. Бәйрәмнәр алар – күп кешеләр катнашып уздырыла торган уздырыла торган күмәк күренеш, һәм кешеләр арасында уртак рухи бәйләнеш булган очракта гына бәйрәм төсе барлыкка килә. Кеше һәрвакыт бәйрәмнәрне, рухи бәйләнешне һәм уртаклыкны кирәксенгән.
Нардуган бәйрәме
Монгон
Монгон (Montgon) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ле-Шен кантонына карый.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Нардуган – ул кышкы бәйрәм. Татар халкы ши торган кайбер төбәкләрдә борынгы заманнарда ук Яңа ел көннәрен Нардуган вакыты дип йөрткәннәр. Гадәттә ул 22 нче декабрь – кышкы торгынлыгы көне. Бу – елда иң кыска көн.
Монгон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.2 км².
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Кышкы кояш торгынлыгын борынгы халыклар кояшның “үлеп кабат терелүе” яки “яңадан тууы” рәвешендә күзаллаганнар һәм аны ел саен бик зурлап тантаналы төстә билгеләп үткәннәр. Мондый календарь бәйрәм татарларда “нардуган” дип йөртелгән. Аның атамасы монголча “нар” (кояш) һәм татарча “туу” сүзләреннән ясалган дип аңлату бар. Димәк, нардуган, “кояш туган” дигән сүз була.
Тополовец (Ружинци общинасы)
Тополовец  — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Нардуган үзенең асылы белән аграр йола, ягъни ул игеннәрдән мул уңыш алу хакына, шундый өмет белән уздырылган.
Тополовец (Ружинци общинасы)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Нардуган бәйрәмендә яшьләр, җыелып, ят киемннәр киенеп, үзләрен танытмый гына йорттан-йортка кереп, уйнап-шаярып йөргәннәр.Араларында ике төп образ – Нардуган Атасы һәм Нардуган Анасы аерылып торган. Алар озын киемнәр кияләр. Нардуган Атасы җитен яки тиредән сакал аса, Нардуган Анасы зур яулык ябына йөзенә корым яисә иннек сөртә.
Алар өйдән-өйгә йөреп, җырлар, такмаклар әйткәннәр, йорт хуҗаларына Яңа елда муллык, иминлек, бәхет теләгәннәр:
Нардуган, нардуган,
Нардуган, хуҗалар,
Тормыш түгәрәк булсын,
Мал-туарыгыз артсын,
Колыннарыгыз чапсын,
Армонк (Нью-Йорк)
Армонк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Игеннәрегез уңсын –
Армонк (Нью-Йорк)
Географиясе
Армонк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Йомыркадай тук булсын,
Нардуган, нардуган!
Яңа ел алдыннан һәркем үзенең киләчәк бәхете, язмышы турында күбрәк уйланучан була. Шуңа күрә бу бәйрәм көннәрендә фал ачу, йөзек салыш уеннары күп урын алган.
Нәүрүз – фарсыча “яңа көн” дигәнне аңлата. Ул бик борынгыдан килгән бәйрәм – Яңа елны каршылау бәйрәме булган. Нәүрүз көн белән төн тигезләшкән чорга – 21-22 мартка туры килгән. Шулай ук бу бәйрәм безнең төбәкләрдә, язны каршылап, язгы чәчү эшләре алдыннан үткәрелә торган халык бәйрәме булып санала.
ХIХ гасырдан калган мәгълүматларга караганда, Нәүрүз атна-ун көнгә сузылган. Ул көннәрне йорттан-йортка кереп “нәүрүз әйтеп” йөрү гадәте булган. Нәрүз такмагын әйтеп, хуҗаларга бәхет, уңышлар теләп йөргәннәр.
Ач ишегең, керәбез,
Нәүрүз әйтә киләбез,
Хәер-дога кылабыз,
Аш-сый көтеп торабыз,
NGC 2521
NGC 2521 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Нәүрүз мөбәрәкбад!
NGC 2521
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Татар халкының милли бәйрәмнәре
Татар халкы бәйрәмнәренең әһәмияте
Нәүрүз такмаклары төрлелеге белән аерылып торган. Кыскасы, тапкырлык чишмәсе шиңмәгән, кипмәгән!
Мәкальләр:
Язгы сынамышлар:
Табышмаклар:
Карга боткасы
Татар халык календарендәге иң популяр, иң күңелле язгы бәйрәмнәрнең берсе – Карга боткасы:
Туем җитте, барр, барр,
Ярма, күкәй алып бар,
Сөт-маеңны салып бар,
Әпәй, итең тагып бар,
Барр, барр, барр!
Кайбер төбәкләрдә карга боткасы өчен азык-төлекне ат менеп җыеп йөргәннәр. Җайдак егетләр, һәр капка төбендә туктап:
''Казылык! Ярма! Сөт! Күкәй!''
''Ит тә бир әле, түтәй! –''
дип кычкыра торган булганнар. Шулай авылны урап үткәннән соң, карга булып каркылдап, тавык булып кыткылдап, киенеп-ясанып, табигатьнең иң күркәм җиренә, калку чишмә буена юнәлгәннәр. Зур-зур казаннарда аш, ботка пешкән, йомыркалар буяганнар. Аш-суга оста карчыклар карга боткасын өлгерткәнче, төрле уеннар оештырылган. Ботка пешеп өлгергәч, иң башта ботканы барчасы бергә учлап җиргә сипкәннәр, чишмә суына корбан иткәннәр (җир тук булсын, су иясе тотмасын, яңгыр бирсен!).
Ә бик борынгы заманнарда кешеләр ни өчен яз булганын белмәгәннәр, ди. Алар яшел язны җылы яктан кара каргалар алып килә дип уйлаганнар. Шуның өчен, карлар эреп, сулар ага башлагач, каргалар килү хөрмәтенә бәйрәм ясый торган булганнар. Аны “Карга туе” яисә “Карга боткасы” дип атаганнар. Бу очракта да азык-төлек җыеп, аны пешереп, бәйррәм иткәннәр. Бәйрәм бергәләшеп ботка ашау белән тәмамланган. Ләкин балалар ботканы үзләре генә ашап бетермәгәннәр, өйләренә кайтып киткәндә: “Рәхмәт, кошкайлар, безгә язны алып килдегез!” – дип, каргаларга калдырып китә торган булганнар.
Бәйрәмәрнең максаты
Мондый бәйрәмнәр ата-бабаларыбызның йолаларын балаларыбыз хәтерлә-ренә сеңдерү максытыннан оештырыла. Бу чараларны үткәргәндә балалары та-рафыннан зур эш башкарыла. Шулар аркылы бүгенге көн баласында милли традицияләргә мәхәббәт тәрбияләнә.
(3504) Холшевников
(3504) Холшевников  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 3 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 RV3» саналган.
Ләнги
Ләнги (Ləngi ) — Әзербайҗанның Гусар районына караган авыл.
Оймаагач (Чорум)
Оймаагач (Oymaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Прессак (Вьенна)
Прессак — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Такертон (Нью-Джерси)
Такертон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доруклу (Коҗасинан)
Доруклу (Doruklu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
461 (сан)
461 (дүрт йөз алтмыш бер) - 460 белән 462 арасындагы натураль сан.
Тошевци
Тошевци — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соверато
Соверато — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сиди-Харвута
Сиди-Харвута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Таб-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вендстен
Вендстен (Windstein) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,97 км².
Сухой Полуй
Сухой Полуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Полуй елгасының уң ярына тамагыннан 369 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 212 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тарашҗы (Сейдишеһир)
Тарашҗы (Taraşcı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зеелен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икушень (Ботошань)
Икушень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айрай-су
Айрай-су — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Узун-Кара-су елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Франклин (Нью-Гэмпшир)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан шәһәр.
Соверия-Маннелли
Соверия-Маннелли — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Франклин (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Франклин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соверия-Маннелли
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2522
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Баерсвилл (Нью-Йорк)
Баерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Баерсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оймаагач (Элазыг)
Оймаагач (Oymaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Тенефлай (Нью-Джерси)
Тенефлай  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(4428) Хотинок
(4428) Хотинок  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тенефлай (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(4428) Хотинок
Тарихы
1977 елның 18 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 SN» саналган.
Тенефлай (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лутошкино (Слободской районы)
Лутошкино (Лутошкино) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Ла-Тюрбаль
Ла-Тюрбаль — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Пуан
Пуан — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Тырговиштее (авыл)
Тырговиштее  — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муссан
Муссан — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Дорумали (Акчакале)
Дорумали (Dorumali) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Соверия-Симери
Соверия-Симери — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вентерсуз
Вентерсуз (Wintershouse) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,66 км².
Казаклар-Кобау
Казаклар-Кобау — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
Зеельбах (Вестервальд)
Зеельбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Неручь
Неручь — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 111 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фәнни коммунизм
Фәнни коммунизм – эшче сыйныфның тарихи миссиясен иҗтимагый-сәяси нигезен, аны гамәлгә ашыру шартларын һәм юлларын аңлатып бирә торган марксизм-ленинизм өлеше; гомуми иҗтимагый-сәяси закончалыклар, җәмгыятьне коммунистча үзгәртеп кору юллары һәм ысуллары турында фән.
Тырняне
Тырняне — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дал күле (Һимачал-Прадеш)
Дал Күле төньяк Һиндстанда Кангра районында (Һимачал-Прадеш) Тота Рани авылы янында кече урта биеклек күле (диңгез дәрәҗәсеннән 1775 м өстә). "Дал күле" Кашмирның Дал Күле атамасыннан алынган. Күл тирәли деодар эрбет агачлары үсә һәм ул изге урын дип таныла, чөнки аның ярында кечкенә Шива мандиры (изге урыны) бар. Бу күлдә күп төрле балык яши. Күлнең су төсе яшькелт. Бу күл Балан Дһарда Риккармар янында урнашкан. Шулай ук олы фикер иясе Агастья тарафыннан 'Ходай Дривешвар'га багышланган ашрам бар. Ул шулай ук "Бһагсунаг Күле" буларак мәгълүм.
Пуансе (Вьенна)
Пуансе — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Вадим Тирон
Тирон Вадим Васильевич (15 июль 1947) — ССРБ һәм Россия җырчысы (баритон). РСФСР-ның атказанган артисты. Россия Федерациясенең халык артисты. Тверь академия филармониясе солисты. Тверь шәһәренең мактаулы гражданы.
Биографиясе
Вадим Васильевич Тирон Монголия республикасында хезмәт иткән Совет Армиясе офицеры гаиләсендә туа. Бер елдан соң гаилә даими яшәү урынына Башкортстанның Күмертау шәһәренә күченә. Вадим мәктәпнең үзешчәнлек түгәрәгендә актив шөгыльләнә, ә соңыннан эстрада оркестрында җырлый башлый. Ул армиядә хәрби ансамбльдә хезмәт итә. 1971 елда Уфа дәүләт сәнгать институтына укырга керә, аны 1976 елда тәмамлый, шушы ук елда Тирон Бөтенрусия совет җырларын башкаручыларның "Кызыл канәфер" конкурсы лауреаты була. Югары уку йортының дүртенче курсында ук аны Башкорт дәүләт опера һәм балет театрына эшкә чакыралар. Тирон башкарган башлангыч партияләрнең берсе "Кармен" операсында Данкайре партиясе була.
1978 елда артист Калинин шәһәренә, хәзерге Тверь шәһәренә күченә, монда Тверь академия филармониясенең сәхнәсендә эшли башлый. Ул тулы хокуклы опера җырчысы була. Башкарылган ролләре арасында Риголетто, Евгений Онегин һәм Алеко була. Карьерасында төп вакыйгаларның берсе булып аның режиссер Борис Покровский белән хезмәттәшлеге тора.
Вадим Васильевич Калинин филармониясе белән даими гастрольләргә чыга. Ул ун тапкырдан артык итальян театрлары сәхнәләрендә чыгыш ясый. Вадим Тиронга 1988 елда «РСФСР-ның атказанган артисты» дигән мактаулы исем бирелә, ә ун ел үткәннән соң, 1998 елда "Халык артисты" дигән исемгә лаек була.
Тирон төрле Филармония фестивалләрендә: «III мең еллыкка ышаныч белән» Раштуа форумында, «Твердә музыкаль көз», Берновта Пушкин байрамы һәм Князев шәһәрендә Лемешев байрамында даими катнаша. Россиянең билгеле оркестрлары белән чыгыш ясый, алар арасында – Бөтенрусия дәүләт телерадиокомпаниясенең рус халык инструментлары академиясе оркестры, Н.П.Осипов исемендәге Россия Милли академия халык инструментлары оркестры, В.П.Дубровский исемендәге Смоленск рус халык оркестры, Мәскәү дәүләт академия филармониясенең симфония оркестры, шулай ук Тверь камера «Россия камератасы» оркестры.
Тверь шәһәрендә яши.
NGC 2523
NGC 2523 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(4515) Кренников
(4515) Кренников  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 28 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SD6» саналган.
Сухот-Юган
Сухот-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Павловская кылымыгының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Шапель-Басс-Мер
Ла-Шапель-Басс-Мер — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Нуарваль
Нуарваль (Noirval) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ле-Шен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5 км².
Тинтон-Фоллс (Нью-Джерси)
Тинтон-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бардония (Нью-Йорк)
Бардония  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Оймаагачсеки (Ташкөпрү)
Оймаагачсеки (Oymaağaçseki) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее (Карадуган)
Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее (Музей истории Сибирского тракта и Мусы Джалиля) — Татарстан Республикасы Балтач районы Карадуган авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Ике катлы бер бинада ике музей урнашкан. Берсе — Советлар Берлеге Каһарманы, татар шагыйре Муса Җәлил музее, икенчесе — Себер тракты тарихы һәм Карадуган авылы тарихы музее. Музей — М. Җәлил исемендәге Республика премиясе лауреаты (1990). 1976 елдан — мәктәп музее, 1992 елдан — ТР милли музее филиалы – дәүләт музее.
Картвелология
Картвелология яки картвелистика, грузиноведение (ქართველოლოგია) — междисциплинарная регионоведческая фән, сконцентрированная бу комплекслы өйрәнү, Грузия, фән турында , Грузия, Картвелистика мөһим өлеше кавказоведения. Шул тар мәгънәдә, лингвистик специализация бу өйрәнүдә картвельских телләрен. Картвелолог — эксперт специализация" Грузия. Кайчагында әлеге термин билгели шул тар мәгънәдә (картвелистика) — ничек фәнгә, ул өйрәнә грузинскую филологию һәм әдәбияты.
Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее (Карадуган)
Тарих
1976 елның 15 февралендә Татарстан АССР Балтач районы үзәгеннән 10 чакрымда урнашкан Карадуган авылында тантаналы рәвештә музей ачыла. М. Җәлилгә багышланган музейның эшчәнлеге 1955 елдан Муса Җәлил исемен йөрткән Карадуган мәктәбенең (2016 елдан Бакый Зыятдинов исемендәге Карадуган гимназиясе) пионер дружинасы эшчәнлеге белән бәйле.
Тарлабашы (Ейьюбие)
Тарлабашы (Tarlabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Картвелология
Тарих
Грузия (Сакартвело), бикчура борынгы Колхиды һәм Иберии, ята чигендә Европа һәм Азия, көнчыгыш нче Кара диңгез, көньяк-көнбатыш өлешендә, Кавказ.
Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее (Карадуган)
Тасвирлама
Музей 1911 елда Себер трактында кунакханә буларак төзелгән ике катлы таш бинада урнашкан. 2нче гилдия сәүдәгәре Мортаза Мөлеков тарафыннан төзелгән бинаның беренче катында йорт кирәк-яраклары кибете, икенче катында кунакханә бүлмәләре урнашкан була. Хәзер бина дәүләт тарафыннан саклана (XIX гасыр ахыры - XX гасыр башы архитектура һәйкәле).
Беренче катта Муса Җәлил музее урнашкан. Биредә язучының тормышы һәм иҗатына багышланган материаллар урын алган. Экспонатлар арасында — Муса Җәлил мандолинасы, рәссамнар Х. А. Якупов, Н. Г. Бикташев картиналары, Муса Җәлилнең Бакый Урманче ясаган бюсты. М. Җәлил музее янында каһарман-авылдашларга багышланган «Сугыш һәм хезмәт даны залы» ачыла. Биредә сугышта һәлак булган якташ-авылдашлар турында табылган мәгълүматлар туплана. «Үлем үзәне»ндә табылган каска, мина кыйпылчыклары, патроннар, уксибәр дискы, басмаханә шрифтлары күрсәтелә. Мәскәүдә Кызыл мәйданда узган Җиңү парадында катнашкан карадуганлы Мәхмүт Вәлиев сугышкан 120нче танк бригадасының сугышчан юлы карта-схемасы күргәзмәгә куелган.
Муссулан
Муссулан — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Картвелология
Тарих
Царство Картли, упоминаемое " классик чыганакларына, ничек Иберия, леп на рубеже IV—III ст. к. ф. к.  е, якынча территориясендә заманча, Грузия. Раслаган тарихы ил белән башлана, шул ук вакыт.
1991 елдан башлана тарихы бәйсез заманча Грузия. Бүген ул географик, икътисади һәм мәдәни мостом арасында Востоком һәм Көнбатышы.
Соңгы дистә елларда картвелология белән кызыксыну арта бара. Перспектив темаларга фәнни эшләнмәләрне:
Тагын башында ХV гасыр. ауропалылар инде элегрәк тамаша турында Кавказ ярдәмендә «Китабында өйрәнү дөнья» Йогана де Галонифонтибуса. Соңрак кызыксыну Грузия туды ярдәмендә странствии Кавказом француз ботаника Жозефа Питтона де Турнефора һәм тарихи изысканиям царевичаТеймураза Багратиона. Башы научному өйрәнү грузин тарих һәм археология положил француз Марий Иванович Броссе.
Бүгенге көндәге картвелология
Хәзер территориясендә Грузия бар кайбер үзәкләр һәм берләшмәләр, призванных популярлаштырырга үз мәдәни мирасы. Фонд картвельских (грузинских) тикшеренүләрнең нигезе булып тора Үзәге эшчәнлеген картвельских тикшеренүләр (нигез салына һәм 1992 елда). Үзәге картвельских тикшеренүләр эшләп килә Тбилисском дәүләт университетында ничек мөстәкыйль мәдәни-белем бирү бүлекчәсе. Үзәге ирешњ үстерүгә булышлык күрсәтү грузин мәдәният һәм үстерү картвелологии буларак, халыкара дисциплинасын. Ул координацияли тикшеренүләр һәм ярдәм итә, чит студентларга һәм галимнәргә белән шөгыльләнә торган картвелологией. Бу бердәнбер Үзәк картвелистических тикшеренүләр дөньяда.
Моннан тыш, актив ярдәме белән филология фәннәре докторы, профессор Элгуджи Хинтибидзе (Институты грузин әдәбияты) төзелгән Мәктәп картвелологии, халыкара ассоциациясенә ярдәм картвелологии, фәнни журналы «Картвелолог» (грузинском һәм инглиз телләрендә).
Һәр биш ел Тбилиси уза симпозиумнар картвелологии, кая җыела әйдәп баручы картвелисти дөньяның төрле илләреннән килгән. 2016 елда VII Халыкара картвелология симпозиумы.
Искәрмәләр
ИОАНН ДЕ ГАЛОНИФОНТИБУС. КНИГА ПОЗНАНИЯ МИРА
Зардашвили Н. Картвелолог я, картвелолог… // Русский клуб.
Абскон (Нью-Джерси)
Абскон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Абскон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муҗуг
Муҗуг (Mucuq ) — Әзербайҗанның Гусар районына караган авыл.
Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее (Карадуган)
Тасвирлама
Бинаның икенче катында «Себер тракты тарихы» һәм «Карадуган авылы тарихы» экспозицияләре урнашкан. Анда 1790 елдан башлап хәзерге көннәргә кадәр почта элемтәсе тарихы яктыртыла. Музейда атлы элемтә белән бәйле материаллар (ямчы киеме, ат сбруясы, кыңгыраулар, кистәннәр) саклана. Инкыйлабка кадәрге документлар, хатлар, 1797, 1887 еллардагы элемтә юллары картасы, Казан губернасының телеграф картасы, морзе–телеграф аппараты, борынгы телеграф һәм телефон аппаратлары, репродукторлар, беренче совет телевизоры, Русиядә элемтә үсеше тарихын күз алдына китерергә ярдәм итүче башка экспонатлар күрсәтелә. «Карадуган авылы тарихы» бүлегендә туган якны өйрәнүгә багышланган материаллар (музей урнашкан йорт хуҗасының шәхси әйберләре, дин әһелләренең шәхси эшләре, кулъязма Коръән) күрергә була.
Ак-су (елга)
Ак-су — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулышман елгасының уң ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дорумлар (Серик)
Дорумлар (Dorumlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Икушень (Ясси)
Икушень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вёрт (Эльзас)
Вёрт (Wœrth) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Сорбо-Сан-Базиле
Сорбо-Сан-Базиле — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Вёрт (Эльзас)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,47 км².
Пуе (Вьенна)
Пуе — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Сорбо-Сан-Базиле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Зеельбах (Нассау)
Зеельбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Шапель-Глен
Ла-Шапель-Глен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
464 (сан)
464 (дүрт йөз алтмыш дүрт) - 463 белән 465 арасындагы натураль сан.
Сиди-Хорлово-Яха
Сиди-Хорлово-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ево-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
NGC 2524
NGC 2524 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сиди-Хорлово-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2524
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мутуме
Мутуме — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Барнум-Айленд (Нью-Йорк)
Барнум-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Барнум-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зеесбах
Зеесбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Атлантик-Сити
Тарихы
Атлантик-Сити шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Титерборо (Нью-Джерси)
Титерборо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оймадал (Мазгирт)
Оймадал (Oymadal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Мазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Сорианелло
Сорианелло — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(4707) Хрис
(4707) Хрис  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 13 августында Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PY» саналган.
Каранбаш (Бүздәк районы)
Каранбаш — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452703, — 80217822005.
Владимир Рябов
Анатолий Рябов (, —, ) — агроном һәм тәрҗемәче. Мәскәү авыл хуҗалыгы инсититутын тәмамлагачтын (1932) Мордовия аграр институтында укыта, 1933-1937 елларда Мордовия дәүләт нәшриятында авыл хуҗалыгы бүлеге мөхәррире. Репрессияләнә, 1957 елда аклана. Александр Пушкин, Михаил Лермонтов, Николай Некрасов әсәрләрен, 1936 елдагы СССР конституциясен эрзә теленә тәрҗемә иткән.
Көнбатыш Полесье
[[Файл:Регионы_Белоруссии.svg|мини|Төбәкләр Белоруссия XIX - XX гасыр башы:
]] Көнбатыш тарафта Полесье (Polesie Zachodnie, Заходняе Палессе, Західне Полісся) — Белоруссия, Польша һәм Украина регионының этномәдәни территориясе.
Тарих
Көнбатышополес мәдәни берләшмәсе дәүләт чорында формалашты. Археологлар Ю. Кухаренко, И. Русанова, И. Бируля, О. Иов парлы курганнар, керамика һәм җирлек тибындагы махсус типтагы пар курганнар булуы нигезендә төбәкнең бары тик Дулкыннар гына күченүе турында нәтиҗә ясадылар.. Көнбатыш Полесье халкының кулибо берлегенә керүенә шик тудырмый, чөнки хатын-кыз бизәкләре иң киң таралган төр хатын-кызлар арасында ел ярым әйләнеш боҗрасы булып тора.
Эчке су
Көнчыгыш өлеше  Днепр, көнбатыш — Вислы елга бассейннарында ята. Иң зур елгасы: Припять, Көнбатыш Буг, Стыр, Горынь, Ясельда. Көнбатыш Полесья территориясендә уникаль  Свитязь күле урнашкан.
Сориано-Калабро
Сориано-Калабро — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Тарлабашы (Бозкыр)
Тарлабашы (Tarlabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рантон
Рантон — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Муҗугоба
Муҗугоба (Mucuqoba ) — Әзербайҗанның Гусар районына караган авыл.
Анду-су
Анду-су — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чульча елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Икушешть
Икушешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
От (коммуна)
От (Authe) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ле-Шен кантонына карый.
Веслинген
Веслинген (Weislingen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,01 км².
Зелем (Айфель)
Зелем  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
465 (сан)
465 (дүрт йөз алтмыш биш) - 464 белән 466 арасындагы натураль сан.
Нетрош
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горюнок (Суна районы)
Горюнок (Горюнок) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
NGC 2525
NGC 2525 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ла-Шапель-де-Маре
Ла-Шапель-де-Маре — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Нарбон
Нарбон — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Нарбон
Спадола
Спадола — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(3362) Хуфу
(3362) Хуфу  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 30 августында Скотт Данбэр, Мария Баруччи тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 QA» саналган.
Байонн (Нью-Джерси)
Байонн  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Байонн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Расле
Расле — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Тотова (Нью-Джерси)
Тотова  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Оймадере (Хафик)
Оймадере (Oymadere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Тотова (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
466 (сан)
466 (дүрт йөз алтмыш алты) - 465 белән 467 арасындагы натураль сан.
Бастай (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Бастай  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бастай халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сиди-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сәет Булатов
Сәет Булатов (, —, ) — актер, режиссер, педагог, ТАССРның атказанган артисты (1944). Сәхнә эшчәнлеген 1916 елда Сембер шәһәрендәге татар театр труппасында башлый. 1931-1944 елларда ТДАТта хезмәт итә, 1935-1936 елларда — Әстерхан татар театрының баш режиссеры; 194?-1952 елларда Казан театр техникумы директоры. 1954-1958 елларда Әлмәт татар драма театрының баш режиссеры.
Вестоффен
Вестоффен (Westhoffen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Зеллерих
Зеллерих — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сэм-Юган
Сэм-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Собты-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 196 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Небья
Небья — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2526
NGC 2526 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Спезанно-Албанесе
Спезанно-Албанесе — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дорутай (Өзалп)
Дорутай (Dorutay) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Шапель-Елен
Ла-Шапель-Елен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Арой (Кара-Кема кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нәҗәфкәнд
Нәҗәфкәнд (Nəcəfkənd ) — Әзербайҗанның Гусар районына караган авыл.
Өчтүбә разъезды
Өчтүбә разъезды — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл. 2002 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452726, ОКАТО коды — 80217000000.
2002 елда Өчтүбә авылы составына кертелә.
(3751) Цзян
(3751) Цзян  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 10 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 NK» саналган.