cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD33959
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Маротину-де-Жос
Маротину-де-Жос — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бесс-е-Сент-Анастез
Бесс-е-Сент-Анастез (Besse-et-Saint-Anastaise) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
NGC 5032
NGC 5032 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рәзгов
Рәзгов (Rəzgov ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Токуз (Кыушени)
Токуз ( һәм Tocuz ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
Кантон Мадона (Падова)
Географиясе
Кантон Мадона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Вигантице
Вигантице (Vigantice) — Чехиянең Злин крае районында урнашкан авыл.
Кантон Мадона (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вигантице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ресиденсиял Валье Эсмералдас, Балнеарио (Валье де Сантияго)
Ресиденсиял Валье Эсмералдас, Балнеарио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ресиденсиял Валье Эсмералдас, Балнеарио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Порто-Аццурро
Порто-Аццурро — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Форнето-Вигане (Варезе)
Форнето-Вигане — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пьедра Лабрада (Ометепек)
Пьедра Лабрада — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Пьедра Лабрада Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Маротину-де-Сус
Маротину-де-Сус — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бийом
Бийом (Billom) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
NGC 5033
NGC 5033 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гранха Лукй (Саламанка)
Гранха Лукй — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Александровац (Вранье)
Александровац  (Александровац) — Сербиянең Пчинья округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Сүбәдәй
Сүбәдәй яки Сүбәдәй батыр, Сүбүдәй баһадир ( Сүбэдэй баатар) (1176-1248) — татар-монгол күренекле гаскәр башлыгы, Тимерчың - Чыңгызханның көрәштәше. 1223-1242 еллардагы барлык татар-монгол яуларында сәргаскәр буларак зур сәләтлеген күрсәтә.
Тарих
Тимерчың (киләчәк Чыңгызхан) хезмәтенә абые Җәлмә кебек килә.
Сүбүдәй XIII гасырдагы барлык татар-монгол яуларында катнаша - төньяк Кытайга (Җин - Цзинь империясенә), меркитлар, Хәрәземгә каршы сугыша.
Кавказга һәм Көнчыгыш Аурупага каршы һөҗүмдә Сүбүдәй Җәбә нойон белән Калка янында бәрелештә (1223) монгол гаскәрен җитәкли.
1236-1242 елда Бату хан Көнбатышка каршы һөҗүмдә актив катнаша, Идел буе Болгары, рус кенәзлекләрен яулап алуда катнаша, Польша, Алмания, Чехия, Словакия, Маҗарстанга каршы сугыша.
Вена шәһәренә каршы яу белән барганда, Үгәдәй хан үлеме хакында хәбәр килә һәм Бату хан бөтен гаскәре көнчыгышка борып кайта.
Сүбүдәй улллары - Тимер-Бука, Күкүҗү, Үрәнхатай Кытай Җин империясен яулап алуда катнаша (1233-1234), хан тәхетенә Мүнкә намзәтен 1250 елда яклаган.
Мильияра 56 I (Латина)
Мильияра 56 I — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Триколичи (Кыушени)
Триколичи ( һәм Tricolici ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
Мильияра 56 I (Латина)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Форни (Виченца)
Форни — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Форни Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кантон Морети (Торино)
Кантон Морети — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кантон Морети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Портоферрайо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Паствини (Усти над Орлици)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Марпод
Марпод — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ронки (Сондрио)
Ронки — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Марпод
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ронки (Сондрио)
Географиясе
Ронки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Паствини (Усти над Орлици)
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
HD34018
HD34018 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 5034
NGC 5034 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бйолле
Бйолле (Biollet) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Хамамөрне (Сиверек)
Хамамөрне (Hamamörne) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Hamamörne, Siverek Hamamörne, Siverek
Пратовеккьо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Серенли (Никсар)
Серенли (Serenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Бланза
Бланза (Blanzat) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Вигень
Вигень (Výheň) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Кантон Роландо (Торино)
Кантон Роландо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кантон Роландо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рваруд
Рваруд (Rvarud ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
NGC 5035
NGC 5035 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Форни (Асти)
Географиясе
Форни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марсилиень
Марсилиень — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алидҗерце
Алидҗерце (Алиђерце) — Сербиянең Пчинья округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Ронки (Асти)
Ронки — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ронки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ресиденсиял Капилья Мендоза (Ирапуато)
Ресиденсиял Капилья Мендоза — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Балсас Сур (Эдуардо Нери)
Балсас Сур — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Бло-л'Еглиз
Бло-л'Еглиз (Blot-l'Église) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Ресиденсиял Капилья Мендоза (Ирапуато)
Географиясе
Ресиденсиял Капилья Мендоза Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Балсас Сур (Эдуардо Нери)
Географиясе
Балсас Сур Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Ресиденсиял Капилья Мендоза (Ирапуато)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Балсас Сур (Эдуардо Нери)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Ресиденсиял Капилья Мендоза (Ирапуато)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Балсас Сур (Эдуардо Нери)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Ресиденсиял Капилья Мендоза (Ирапуато)
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Балсас Сур (Эдуардо Нери)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Гранха Лулу (Пенхамо)
Гранха Лулу — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Гранха Лулу Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Мильияра 56 II (Латина)
Мильияра 56 II — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мильияра 56 II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вайнах (мәгънәләр)
Татарча Википедиядә әлеге сүзне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Марталоджи
Марталоджи — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пьеве-а-Ниеволе
Пьеве-а-Ниеволе — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пастуховице
Пастуховице (Pastuchovice) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Вайнах (ансамбль)
Вайнах, Вайнах (Чечен Республикасының Ә.-Х. Кадыйров ордены кавалеры  дәүләт  бию ансамбле) — Чечен Республикасының башкаласы Грозный шәһәрендә иҗат итүче сәнгать коллективы, дәүләт оешмасы. ЧИАССР дәүләт премиясе лауреаты (1988). РФ хөкүмәте премиясе лауреаты (2006).
Сәнгать җитәкчесе (2015 елдан) — Гапур Темирхожиев, ЧР халык артисты. Баш балетмейстер — Аднан Мажидов, ЧР халык артисты.
Репертуар
Кавказ фольклоры, чечен фольклорына кергән биюләр.
Бөек депрессия
Бөек депрессия (ингл.  Great Depression ) — 1930 елларда булып узган икътисади депрессия. Бөек депрессия төрле илдә төрле вакытка туры килә; шулай да күпчелек илләрдә ул 1929 елда башлана һәм 1930 еллар азагына кадәр дәвам итә. XX гасырдагы иң озын, дөнья буйлап иң киң таралган, иң тирән икътисади депрессия.
1929-1932 еллар арасында дөньякүләм тулаем эчке продукт (ТЭП) 15%-ка кими. 21 гасырда Бөек депрессия гадәттә икътисадның никадәр түбән тәгәри алуына мисал буларак кулланыла.
Депрессия Америка Кушма штатларында 1929 елның 24 октябрендә фонд биржасында акция хакларының кискен төшүеннән соң башлана (бу көн Кара сишәмбе исеме астында билгеле), һәм тиз арада дөньяның һәр иленә диярлек тарала. Ул башлыча Көнбатыш Аурупаның алга киткән илләренә кагыла, сәнәгать, авыл хуҗалыгы товарларына хаклар кискен төшә, эшсезлек дәрәҗәсе арта (АКШ-та 25%, башка илләрдә 33%-ка җитә ).
Кайсыбер илләр 1930 еллар урталарына аякка баса башлый, әмма күпчелек илләрдә Бөек Депрессиянең тискәре йогынтысы Икенче бөтендөнья сугышына хәтле дәвам итә.
Бөек депрессиянең башлануы
1929 елның 29 октябрендә Америка Кушма Штатларының Уолл-Стрит фонд биржасында акциялар хакы кискен төшә, соңыннан бу көнне Кара сишәмбе дип атый башлыйлар. Тарихчылар еш кына Бөек депрессиянең башлануын шушы вакыйга белән бәйли. Әмма күпләр моны кире кагып, фонд биржасындагы хәлне Бөек депрессиянең сәбәбе итеп түгел, ә нәтиҗәсе итеп билгели.
Хәтта 1929 елдагы Уолл-Стрит вакыйгасыннан соң да күпмедер вакыт икътисади хәлнең җайлануына ышаныч саклана. Фонд биржаларының эшмәкәрлеге 1930 елларның башында тергезелә һәм 1929 елның апреле дәрәҗәсенә әйләнеп кайта, бу 1929 елның сентябре дәрәҗәсеннән 30 процентка диярлек кимрәк була. Керемнәрен акцияләрдә тоткан кешеләр байтак акча югалта. Алар артыннан банклар юкка чыга башлый — алардан акча алып торып акция сатып алучылар бурычларын кайтара алмый. Моннан тыш, банкларның ябылуыннан курыккан халык депозитларда саклаган акчаларын кире ала башлый, бу банкларның юкка чыгуына китерә. Банкларның ярдәменнән язган оешмалар ябыла, кешеләр күпләп эшсез кала башлый. Халыкның сатып алу мөмкинлеге кискен кими, авыл хуҗалыгы, сәнәгать товарлары һәм башка төр товарларга бәяләр төшә. 1930 ел ахырыннан икътисади хәл туктаусыз начарая, бу 1933 елның мартына хәтле дәвам итә.
Сәбәпләре
Рецессия — базарга чыгарылган товарлар һәм аларны сатып алу күләме арасында булган тигезсезлек аркасында гадәттә була торган хәл. Башлыча тыныч һәм тиз узучан рецессиянең ни сәбәптән тирән һәм сузынкы депрессиягә әйләнүе кызыксыну һәм бәхәсләр нигезе булып тора. Бу депрессиянең башлану сәбәпләрен эзләү булачак депрессияләрне ничек булдырмаска дигән сорау белән тыгыз бәйләнгән. Төп сорауларның берсе — депрессия башлануына ныграк ирекле базар сәясәтеме, әллә банклар һәм акча әйләнешен дәүләт карамагына алу өчен үткәрелгән чаралар йогынты ясаганмы? Дәүләтнең икътисад үсешендә роле зур булуына ышанучылар ирекле базарны, ә ирекле базарга ышанучылар хакимиятне гаепле итеп күрә.
Яшәп килгән теорияләр өч төп төргә бүленә ала. Беренчесе — монетаристлар теориясе, алар Бөек депрессия гадәти рецессия буларак башлана, әмма ялгыш монетар сәясәт аркасында куллануда булган акча күләме кими һәм бу рецессиянең тирәнәюенә китерә, дип исәпли. Бу караш буенча, әгәр Американың Федераль резерв системасы вакытында банкларга ярдәм күрсәтсә, алар күпләп банкротка әйләнүдән туктар иде.
Соңыннан, бу ике теориянең аңлатмасын өлешчә генә кабул иткән яисә бөтенләй кире каккан төрле теорияләр яшәп килә. Мәсәлән, яңа классик макроэкономистлар дәүләтнең икътисадны үз карамагы астына алуы базарның ирекле үсешенә комачаулый, бу депрессиянең озакка сузылуына китерә, ә профсоюзлар барлыкка килүе эшсезлек үсешенә булышлык итә, дип исәпли. Марксистлар кризис башлануда капиталистик корылышның үзен гаепли.
Алтын стандарт
Ул вакытта әйләнештәге акча күләме алтын запасларына бәйле була, бу монетар система Алтын стандарт дип атала. Акча күләмен арттыру өчен, депрессиягә каршы чара итеп Алтын стандарттан баш тарталар. Төрле ил төрле вакытта бу монетар системаны кулланудан туктый, һәм төрле илгә бу төрлечә йогынты ясый.
1931 елда Бөек Британия иң тәүге булып Алтын стандарттан баш тарта. Шул ук елны Япония, Скандинавия, башка илләр — алар арасында Италия, АКШ — 1932, 1933 елларда — баш тарта. Ә Франция башлыгында Польша, Бельгия һәм Швейцария 1935—1936 елларга хәтле стандартны саклап килә, бу илләрне «алтын блок» дип атыйлар.
Соңгы тикшерүләр күрсәтүенчә, никадәр теге яки бу ил иртәрәк Алтын стандартны кулланудан туктаган, шулкадәр ул депрессиядән иртәрәк чыккан. Мәсәлән, Бөек Британия һәм Скандинавия, 1931 елда стандарттан баш тартып, Бельгия һәм Франциядан күпкә иртәрәк депрессиядән чыга башлаган. Кытай сыман көмеш стандарт тоткан илләргә депрессия бөтенләй кагылмый диярлек.
АКШ
АКШ-та рецессия 1929 елның августында ук башлана. Сәнәгать товарларына бәяләр 1930 елдан 80 процентка, авыл хуҗалыгы товарларына — 53 процентка төшә. Президент Герберт Гувер депрессиягә каршы төрле программаларны гамәлгә кертә башлый, әмма аларның барысы да диярлек уңышсызлыкка китерә. 1930 елның июнендә Конгресс Смут-Хоули тариф актын раслый, бу акт буенча читтән кертелгән товарларга тариф күтәрелә. Бу актның төп максаты — чит ил товарларының хакын күтәреп, Америкада җитештерелгән товарлар сату күләмен арттыру була. Моңа җавап итеп, бүтән илләр Америка товарларына тарифны күтәрә, бу дөнья базарын какшатып, депрессиянең көчәюенә китерә.
1933 елның башына эшсезлек 25 процентка җитә, өч ел эчендә 13 миллионнан артык кеше эшсез кала. Сәнәгать һәм авыл хуҗалыгы товарларына бәяләр түбән тәгәри, 5000-нән артык банк таркала, ә депозитта акча саклаучылар 2 миллиард доллар акча югалта. Бу кешеләрнең банкларга ышанычын югалта, алар тиз арада акчаларын кире ала башлый. Исән калган банклар исә бурычка бирүне туктатып, акчаларын саклап калырга тырыша. Шулай итеп, банк системасы бөтенләй эшләүдән туктый.
Президент Гувер һәм Конгресс тимер юллары, финанс институтларына, шулай ук авыл хуҗалыгына, җәмәгать эшләренә ярдәм күрсәтү өчен Финанс тергезү корпорациясе булдыра, яңа өйләр төзүгә булышлык итү өчен Федераль торак банкы актын кабул итә. Әмма икътисад күрсәткечләре кимегәннән-кими бара, бәяләр төшүен дәвам итә, эш белән тәэмин итү начарая, бу сәяси үзгәрешкә китерә, — 1932 елда президентлык Франклин Рузвельт кулына күчә.
Рузвельт Яңа курс дип аталган реформалар тезмәсен башлый. 1933 елда кабул ителгән Кыйммәтле кәгазьләр акты кыйммәтле кәгазьләр әйләнешен төрле яклап контроль астына ала. Гласс-Стигалл законы һәм Федераль депозитлар страховкалау корпорациясы банк депозитларын страховкалауны үз өстенә ала.
Шул вакытта барлыкка килгән Милли тергезү админстрациясенең законлы булыуы әлегәчә бәхәсле булып килә. Ул Америка икътисадына күп катгый үзгәрешләр кертә, дәүләт ролен күп өлкәдә көчәйтә. Милли тергезү администрациясе аша «гадел конкуренция» программасы үткәрелә. Бу программа буенча бер категориядагы эшчеләргә бер үк эш хакы, шулай ук минималь эш хакының күләме билгеләнә. Әмма 1935 елда АКШ-ның Югары суды карары белән, Конституцияга ярашсыз дип исәпләнеп, Милли тергезү администрациясе таркатыла. 1933 елда Авыл хуҗалыгы товарларына бәяләрне җайга салу акты кабул ителә. Бу акт буенча бәяләрне күтәрү өчен чәчү мәйданнары, мал исәбе киметелә.
Бу реформалар, ярдәм һәм тергезү чаралары белән бергә Беренче яңа юнәлешне тәшкил итә. 1935 елда Икенче яңа юнәлеш эш белән тәэмин итү, Милли эшлекле мөнәсәбәтләр буенча идарәлек аша профсоюзлар үсешенә булышлык итү программаларын да үз эченә ала.
Үткәрелгән программалар бюджеттан күп акча сарыфлауны таләп итә. 1936 елга төп икътисади күрсәткечләр, эшсезлекне исәпкә алмаганда, 1920 ел азаклары дәрәҗәсенә кайта. Эшсезлек исә 11% тәшкил итә, әммә бу сан да 1933 елгы 25% дәрәҗәсе белән чагыштырганда яхшырак нәтиҗә була.
Эшcеpлек аеруча автомобиль сәнәгате алга киткән Детройтта авыр кичерелә. 1932 елда монда Генри Фордның шәхси саклау хезмәте һәм полиция эшсез калган завод хезмәткәрләре үткәргән ачлык маршына каршы ут ача. Биш кеше һәлак була, дистәләп кеше җәрәхәтләнә, маршта катнашучылар репрессияләргә дучар була. .
1929 еллдан алып 1933 елга хәтле АКШ-ның икътисады 31 %-ка төшә. 1925 еллдан алып 1933 елга кадәр АКШ банкларының яртысы уңышсызлыкка очрый.
1937 елның июнендә Рузвельт хакимияте федераль бюджетны янәдән тулыландыру өчен сарыф итене киметә һәм салымнарны арттыра. Нәтиҗәдә, 1938 елның ахырынача диярлек Америка икътисады кире түбән төшә башлый. Сәнәгать товарлары җитештерү күләме биш ай эчендә 30 процентка диярлек, киң куллану товарлары җитештерү күләме аннан да ныграк кими. Эшсезлек дәрәҗәсе 1938 елга 19 % тәшкил итә, 5 миллионнан 12 миллионга хәтле күтәрелә. 1938 елның маена бәяләр күтәрелә, эш белән тәэмин итү яхшыра, 1938 елның июненән сәнәгать товарлары җитештерү үсә башлый.
Бөекбритания
1930 елның азагына Бөекбританияда эшсезлек 1 миллионнан 2,5 миллионга кадәр арта, экспорт 50 процентка кими. Кайсы бер төньяк калаларда эшсезлек 70 процентка җитә. Эшсез калган халык 1920—1930 еллар дәвамында ачлык маршлары оештыра, бу маршларның иң зурысы 1932 елның сентябре-октябрендә Милли ачлык маршы исеме астында үтә.
Беренче шәпкә хакимияттә кризистан  чыгу юлларына кагылышлы бердәм юнәлеш булмый. Сайлау вакытындагы вәгъдәләрне үтәр өчен, эшсезләр һәм аз мөлкәтле халык мөлкәтлеләргә салым арттыру ярдәмендә тәэмин ителә. Бу соңгыларының каршылыгына китерә. Нәтиҗәдә төрле салымнар арттырыла, социаль өлкәдә эшләүчеләргә, дәүләт эшмәкәрләренә эш хакы түләү, эшсезлек буенча пособиелар түләүләр кискен киметелә.
Депрессиядан чыгу өчен иң мөһим адым 1931 елда ясала — Британия Алтын стандарттан баш тарта. Бу фунтның девальвациясенә китерә. Бөекбритания артыннан Скандинавия, Голландия, Португалия, Аргентина, Бразилия һәм башка илләр, Британиянең колонияләре Алтын стандарттан баш тартырга мәҗбүр була. Шулай итеп, Англия товарлары дөнья базарында бәяләре түбәнәюе аркасында үтемлерәк була башлый.
Шушы һәм бүтән чаралар ярдәмендә 1933 елның азагына Англия депрессиядән чыга. 1934 елда ук бюджет сәясәте җайлана, эш хаклары арта, эшсезлек буенча пособиелар түләнә башлый, салымнар киметелә.
Франция
Франциягә икътисади кризис соңрак кагыла, әмма озаграк һәм тирәнрәк бара. Төрле сәяси көчләр арасында барган ныклы көрәш депрессиягә каршы көрәш үзенчәлекләренә һәм кризисның озак дәвам итүенә йогынты ясый.
1934 елның февралендә фашистлар хәрәкәте социалистар һәм коммунистар тарафыннан бастырыла. Бу Милли фронтка берләшкән социалистлар һәм коммунистларның йогынтысы көчәюенә, хакимиятнең абруе төшүенә китерә. 1936 елның 4 июлендә Милли фронтның беренче хакимияте булдырыла, 7 июлдә эшкуарлар белән эш хакын күтәрү, профсоюзларны законлы дип тану турында килешү төзелә. Бу килешү буенча шулай ук атнасына 40 эш сәгате булдырыла, түләүле ял бирелергә тиеш була. Бу Милли фронтны яклап эшче хәрәкәтенең көчәюенә китерә.
Әмма социалларның бу сәясәте аркасында капитал илдән читкә чыга башлый, нәтиҗәдә җитештерү дәрәҗәсе аннары ныграк кими. Социалистлар Милли фронт программасының таләпләрен йомшартырга мәҗбүр була. Кризиска каршы чараларның эзлексез булуы Милли фронт эчендә таркаулыкка китерә, программа үзе дә үзгәреш кичерә. 1938 елның апрелендә оештырылган Эдуард Даадье хакимияте Милли фронт программасыннан тулысынча баш тарта.
Кризистан чыгу буенча гомуми программа юклыгы аркасында Франциянең икътисади хәле 30-нчы елларның ахырына тотрыксыз кала бирә. Шуның аркасында Франция дөнья базарында тоткан урынын югалта. Икенче дөнья сугышы алдыннан гына, хәрби төзелеш башлангач, Франция икътисады җайга салына башлый.
Пьеве-Санто-Стефано
Пьеве-Санто-Стефано — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Форни (Ливорно)
Форни — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бөек депрессия
Германия
Германиянең Беренче дөнья сугышында җиңелүе, аның сугыштан соң икътисади җәһәттән көчсез булуы, депрессиянең бу илдә тирәнрәк һәм озаграк баруына китерә. Икътисади кризис монда 1929 елның башында ук башлана. Сугыш вакытындагы чыгымнарны каплау өчен Германия Версаль килешүе буенча зур күләмдә акча түләргә тиеш була. Бу мәсьәләне хәл итү өчен хөкүмәт зур күләмдә акча басып чыгара башлый, бу гиперинфляциягә китерә. Германияне сугыштан соң тергезү өчен бирелгән бурычларны чит илләр 1929 елның ноябрендә кире кайтарырга мәҗбүр итә. Дөнья базарының какшауы бу авыр хәлдән чыгу юлын бөтенләй кисә. Оешмалар күпләп юкка чыга, кешеләр эшсез кала башлый. 1932 елда кризис  иң түбән ноктага җитә, 68 мең оешма таркала, банк сферасы көчсезләнә, эшсезлек 8 миллион кешегә җитә. Веймар республикасының кризиска каршы тора алмавы, социаль каршылыкларның кискенләшүе, бүтән ил башлыкларының Германиянең эчке хәленә гамьсезлеге 1933 елда хакимияткә национал-социалистлар килүенә булышлык итә. Аннары бу режим фашизм исемен ала.
Пьеве-Санто-Стефано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Форни (Ливорно)
Географиясе
Форни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бөек депрессия
Германия
Национал-социалистарның илне кризистан чыгару чаралары кискен алып барыла, икътисадны үсеш юлына бастырудан тыш, югалткан җирләрне, дөнья базарында үз урынын кайтаруны, илнең чикләрен тагын да киңәйтү, бөтен дөньяны буйсындыруны максат итеп куя. Бу юнәлеш илне кризистан чыгару ысулларын билгели, алар арасында иң мөһиме — милли хуҗалыкны хәрбиләштерү булып тор. Кабул ителгән законнар тезмәсе сәнәгать хуҗалыкларының күбесен дәүләт идарәсе астында тотарга мөмкинлек бирә. Җитештерелә торган товарларның төре, күләме, хакы сыман төп икътисади сораулар хәзер дәүләт тарафыннан билгеләнә. 1936 елда бөтен Германия икътисадын хәрби юлга бастыру планын тормышка ашыру буенча идарә булдырыла.
Бу юнәлеш Германия өчен файдалы булып чыга һәм ул 1934 ел эчендә кризистан чыга, тиз арада үсеш юлына баса. 1935 елдан икътисадны хәрби юнәлешкә баҫтыру бигрәк тә зур көч белән алып барыла. Химия, авиация, металлургия өлкәләренә тулысынча сугышка әзерлек мәсьәләләре йөкләтелә.
Чит илләр белән сәүдә итү өчен Гитлер сугыш белән янау ысулын куллана. Көньяк һәм Көньяк-көнчыгыш Европа илләренә янап, ул үзенә кирәк товарларны немец товарларына алмаштыруга ирешә.
Гитлер биш ел тынычлык саклый ала, аннары ул туктаусыз сугыш юлына баса.
Италия
Италиядә кризис фашизм режимы булдырылуына китерә. Кризиска каршы көрәшү сылтавы белән, фашист хакимияте төп икътисади тармакларны үз карамагына ала. Илнең икътисадында монополия көчәя, бу урта һәм вак эшкуарларга тискәре йогынты ясый, күп оешмалар эре конкурентлар басымы астында юкка чыга, керемсез калган эшкуарлар эре оешмаларга яки дәүләткә эшкә барырга мәҗбүр була. Икътисадны үзәкләштерү бюрократиянең һәм коррупциянең үсешенә китерә.
Монополия һәм сәнәгать үсеше аркасында Италиянең премьер-министры Муссолини тышкы сәясәтне үзгәртә, ул басып алу сәясәтен башлый. Бүтән Көнбатыш илләре бу сәясәткә каршылык күрсәтәчәкләрен аңлап, Муссолини үзенә союздашлар эзли башлый. 1935 елда ул беренчегә Германия белән бердәмләшү теләген белдерә. Шул ук вакытта ул Төньяк Африкада сугыш башлауга әзерләнә. 1939 елның маенда Италия һәм Германия арасында рәсми килешү төзелә.
Советлар Союзы
Капилистик илләр белән бәйләнеш тотмаганга күрә, Бөек депрессия Советлар Союзына аз кагыла. Уңышлы үсүче илгә хатта эшче куллар җитешми. Советларның Нью-Йорктагы сәүдә оешмасы 6000 эш урыны турысында игълан бирә һәм җавап итеп 100 000-дән артык гариза ала. Шулай итеп, Бөек депрессиянең Советларга кагылмавы Марксизм теориясен хуплаучы бер мисалга әйләнә, кризистан зарар күргән илләрдә социализм һәм коммунизм агитациясенең көчәюенә китерә. Көнбатыш интеллигенция Советлар Союзына карашын уңай якка үзгәртә. Америка президенты Рузвельт Советлар союзы белән икътисади бәйләнешләр булдыруга адым ясый. Шулай итеп, кризис нәтиҗәсендә СССР дөнья сәясәтендә ныклы урын яулый.
Сәяси нәтиҗәсе
Депрессия күп сәяси үзгәрешләргә китерә. Рузвельт АКШ-да Кейнсиан кагыйдәләрен гамәлгә кертә, бу милли икътисадта дәүләтнең ролен көчәйтә. Бөек депрессия Икенче бөтен дөнья сугышыннан соң Европа илләрендә социал-демократия һәм планлы икътисад урнашуның төп сәбәбе булып тор. Ахырда, депрессия Германия башлыгында төрле илләрдә фашизм режимы урнашып, Икенче дөнья сугышы башланыуына китерә.
Бөек депрессия әдәбиятта
Финанс һәм эмоциональ җәрәхәт алган кешеләрнең кризистан соң үзләре яшәгән дөньяга карашы үзгәрә, бу Бөек депрессиягә кагылышлы әдәби әсәрләрдә чагыла. Иң билгеле һәм бәяләүгә лаек әсәрләрнең берсе — Джон Стейнбекның «Ачу тәлгәшләре» ("The Grapes of Wrath") романы — Нобель премиясе һәм Пулитцер премиясенә лаек була. Стейнбекның «Тычканнар һәм кешеләр» ("Of Mice and Men") романында да Бөек депрессия чоры cүрәтләнә. Режиссер Рон Ховардның «Нокдаун» исемле фильмы — Бөек депрессия вакытында яшәгән боксер турында.
Хамдилли (Җейһан)
Хамдилли (Hamdilli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD340577
HD340577 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тынытарий Ной (Кыушени)
Тынытарий Ной ( һәм Tănătarii Noi ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
Ресиденсиял лас Палмас (Силао)
Географиясе
Ресиденсиял лас Палмас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Болье (Пюи-де-Дом)
Болье (Beaulieu (Puy-de-Dôme)) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
NGC 5036
NGC 5036 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пьедра Летра (Сочистлавака)
Пьедра Летра — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Пьедра Летра Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
NGC 5037
NGC 5037 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мартиновец
Мартиновец — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабина Поляна (Трговиште)
Бабина Поляна  (Бабина Пољана) — Сербиянең Пчинья округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Виглед
Виглед (Výhled) — Чехиянең Кралове Градец крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Серинбаер (Ахлат)
Серинбаер (Serinbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Ахлат илчесенә караган бер авыл (köy).
Пьеве-Фошиана
Пьеве-Фошиана — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сипьярегон
Сипьярегон (Sipyəreqon ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Форнизко (Терамо)
Географиясе
Форнизко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD34060
HD34060 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Бомон (Пюи-де-Дом)
Бомон (Beaumont (Puy-de-Dôme)) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
NGC 5038
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мильияра 56 III (Латина)
Географиясе
Мильияра 56 III Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кантон Санта Мария (Бьела)
Кантон Санта Мария — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кантон Санта Мария Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Украйнка (Кыушени)
Украйнка ( һәм Ucrainca ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
Ронки (Вербано-Кузио-Осола)
Ронки — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ронки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 5039
NGC 5039 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хамзабаба (Ейьюбие)
Хамзабаба (Hamzababa) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пьетразанта
Пьетразанта — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Банко де Оро (Азою)
Банко де Оро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Банко де Оро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Бомон-ле-Рандан
Бомон-ле-Рандан (Beaumont-lès-Randan) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Форнило (Беневенто)
Географиясе
Форнило Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гранха Лупита (Леон)
Гранха Лупита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Гранха Лупита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Патек (Нимбурк)
Патек  (Pátek) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Гранха Лупита (Леон)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Патек (Нимбурк)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гранха Лупита (Леон)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Патек (Нимбурк)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Кантон Стелино (Бьела)
Географиясе
Кантон Стелино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Балиновце
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
NGC 5040
NGC 5040 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пьедра Лиса (Коюка де Бенитез)
Пьедра Лиса — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Пьедра Лиса Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Урсоая (Кыушени)
Урсоая ( һәм Ursoaia ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
Ронки (Верчели)
Ронки — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ронки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 5041
NGC 5041 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
HD340768
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пьомбино
Пьомбино — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Марча
Марча — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мильияра 57 (Латина)
Мильияра 57 — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Серингөзе (Кемах)
Серингөзе (Seringöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (köy).
Хамзабали (Енипазар)
Хамзабали (Hamzabali) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вигледи (Газлов)
Вигледи  (Výhledy) — Чехиянең Карловы Вары крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Гранха Лупита (Сан Мигел де Альенде)
Гранха Лупита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Гранха Лупита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.