cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Илдар Маняпов
Илдар Маняпов, Илдар Илдус улы Маняпов (1983 елның 19 мае, Праһа) — балет биючесе, Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының әйдәүче солисты (премьер), БР халык артисты (2014), С. Юлаев премиясе лауреаты (2016). 2022 елның сентябреннән ― Рудольф Нуриев исемендәге хореография колледжы (Уфа) директоры.
Тәрҗемәи хәле
1983 елның 19 маенда Праһада (Чехия) туган. Уфада хореография укуханәсен (хәзер Р. Нуриев исемендәге көллият) (БР халык артисты Ю. Ушанов сыйныфы) тәмамлаган (2001). 2001 елдан Уфада опера һәм балет театрында балет труппасында хезмәт итә.
2022 елның сентябреннән ― Рудольф Нуриев исемендәге Башкорт хореография колледжы (ba) директоры (моңа кадәр сәнгать җитәкчесе булып эшләгән).
Иҗаты
Р. Нуриев исемендәге халыкара балет сәнгате фестивалендә (Уфа) катнашып килә (партнерлары Н. Сологуб (Дрезден), М. Думченко (Петербург, Мария театры), К. Кретова (Мәскәү, Кремль балеты), Ю. Мияке (Тойота-Сити-Балет).
Шәхси ангажемент
Греция (2008), Алмания (2009), Испания (2010), Франция (2010).
Алексей Курзенёв
Алексей Курзенөв (Алексей Александрович Курзенёв,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
HD198391
HD198391 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бесар Халими
Бесар Халими (Besar Halimi; 1994 елның 12 декабре, Франкфурт) — косовар футболчысы, «Зандхаузен» клубы һәм Косово милли җыелмасы ярымсакчысы.
Клуб карьерасы
Бесар Халими 2000 елда туган шәһәренең «Айнтрахт» клубында футбол белән шөгыльләнә башлый. 2007 елда ул «Дармштадт 98» командасында, ә 2009 елда «Нюрнберг»та күнегүләрен дәвам итә. «Нюрнберг» өчен Халими 19 яшькә кадәрге футболчылар өчен Бундеслигада уйный, клубның резерв командасы өчен ул Төбәк лигасында чыгыш ясый.
2013 елның июлендә футболчы күчә, анда клубның икенче командасы өчен Өченче лигада уйный. Шул ук елның 21 сентябрендә ул Эрфуртның «Рот-Вайсс»ына каршы үз кырында узган «Штутгарта II» старт составында чыгып, профессиональ дәрәҗәдә дебют ясый. Аннары «Штутгартер Кикерс» өчен Өченче лигада уйнап, Халими 2015 елның июлендә Бундеслиганың клубы белән контрактка кул куя, әмма шунда ук вакытта Икенче Бундеслиганың «Франкфурт» командасына арендага бирелә.
Немец лигасының дәрәҗәсе буенча икенчесендә Халими 2015 елның 25 июлендә каршы үз мәйданнарында узган матчта дебют ясый. Өч атна узгач, ул Икенче Бундеслигада үз кырында «Карлсруэ»га каршы уенның 1 нче минутында исәпне ачып, үзенең беренче голын кертә.
Җыелма командада карьерасы
2015 елның 10 октябрендә Бесар Халими өчен, старт составында чыгып, Экваториаль Гвинея җыелма командасына каршы иптәшләрчә матчта чыгыш ясый.
Нәҗип Вәлитов
Нәҗип Хәтмулла улы Вәлитов — дөньякүләм танылган химия галиме. Химик-технолог, химия фәннәре докторы (1978 ел), профессор (1985 ел), Нью-Йорк Фәннәр академиясенең тулы хокуклы әгъзасы (1995 ел). СССР нефть эшкәртү һәм нефть химиясе сәнәгате отличнигы (1981 ел), СССРның атказанган уйлап табучысы (1985 ел).
Нәҗип Вәлитов — 140тан артык гыйльми хезмәт, 32 фәнни ачыш, 14 патент авторы.
Чыганаклар
[http://ktrb.ru/tat/trubrik/tub20/8820.html "Кызыл Таң", №3-4, 16.1.2008. Даһи безнең арада]
Острочка
Острочка, Астрочка  — Нор-Ламу елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Түбән Ламу районы биләмәләрендә ага. Елга Нор-Ламу елгасының уң ярына тамагыннан 19 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км. Башы Почу (Танкаевка) авылының көньягында.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Одровонж (Ополе воеводалыгы)
Одровонж  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Борис Курчатов
Борис Курчатов (Борис Васильевич Курчатов,, — , ) — радиохимик, химия фәннәре докторы, профессор, Ленин (1959) һәм Сталин (1949, 1951) премияләре лауреаты.
Одровонж (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нуан-ле-Фюзелье
Нуан-ле-Фюзелье — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Богойна
Богойна — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галонзки-Велики
Галонзки-Велики — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фирет-Трунштадт
Фирет-Трунштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яшу
Яшу — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Константин Кутепов
Константин Кутепов (Константин Васильевич Кутепов,, — , ) — илаһиятче, гәҗит мөхәррире, Ставрополь руханилар семинариясе ректоры (1904-1911).
Нотна
Нотна (Нотна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ньюелл (Көньяк Дакота)
Тарихы
Ньюелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтмюнстер
Альтмюнстер — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дзьвежно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Мени-Озенн
Ле-Мени-Озенн — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(9961) 1991 XK
(9961) 1991 XK — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 4 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 XK» саналган.
Николай Кутепов
Николай Кутепов (Николай Петрович Кутепов,, — , ) — дини язучы, илаһиятче, Дон миссионерлар мәктәбе башлыгы (?-1915).
Валя-Маре-де-Кодру
Валя-Маре-де-Кодру — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Пяндане (Торино)
Казе Пяндане — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пяндане Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кетенли (Ризе)
Кетенли (Ketenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Лакония (Индиана)
Лакония  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Огулагач (Мачка)
Огулагач (Oğulağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лакония (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17610) 1995 UJ1
(17610) 1995 UJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 23 октябрендә Деннис ди Сикко тарафыннан Sudbury обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UJ1» саналган.
Смартсвилл (Калифорния)
Смартсвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Смартсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җинҗартала
Җинҗартала (Cincartala ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Александр Кутузов
Александр Кутузов (Александр Викторович Кутузов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (сакчы), дөнья чемпионы (2014).
Сергази
Сергази (Сергуяз) — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бәләкәй Изәк елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сергей Кутявин
Сергей Кутәвин (Сергей Владимирович Кутявин,, — , ) — Россия һөнәри хоккейчесе (һөҗүмче) һәм хоккей тренеры.
Колынлы
Колынлы  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Бер-берсенә 10—15 метр чамасы ара калдырып 3x3 метр зурлыкта җирдә ике квадрат сызыла. Уенчылар ике тигез төркемгә бүленеп, бер төркеме — бер квадрат эченә кереп тезелеп басалар. Икенче команда шул квадрат тирәсендә «чәчелеп» басалар. Аларның берсе туп белән квадрат эчендәге бер уенчыга ыргыта, ул тупны тотып һавага чөеп җибәрә һәм үзе икенче квадратка йөгереп шуңа кереп калырга тырыша. Ә квадрат тышындагы «колын тотучылар» чөелгән тупны тотып алып, йөгерүчегә квадратка кереп качканчы, тидерергә тырышалар. Тидерә алсалар, беренче квадрат эченә тыштагылар керә, ә эчтәгеләр тышка чыга. Әгәр дә тупны чөючегә, икенче квадратка кергәнче тупны тидерә алмасалар, ул вакытлыча шунда кала. Уен яңадан башланып, туп һавага чөелгәч, ул яңадан беренче квадратка кайта ала. Тупны квадраттан читкә чөяргә ярамый. Әгәр ул шулай чөелсә, беренче квадрат эченә каршы як төркем керә, тегеләре чыга. Бер команда квадраттан чыкканда, икенчесе тиз генә керергә тиеш. Юкса, тыштагы команда вәкиле кереп өлгерә алмаган кешегә туп ыргытып тигезүе мөмкин. Шулай була калса, тыштагы команда кабат квадрат эченә керә. Уен шулай дәвам итә.
Шои
Шои (Шои) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Урта Джьер
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фиркирхен (Югары Бавария)
Фиркирхен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Нурре
Нурре — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Борнарево
Борнарево — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ле-Мени-Опак
Ле-Мени-Опак — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Борнарево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Околи (Ополе воеводалыгы)
Околи  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольга Воронова
Биографиясе
Воронова Ольга Михайловна 1968 елның 3 июнендә Горький шәһәрдә туа.
1990 нчы елда В.И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетын, 2002 нче елда Идел буе дәүләт хезмәте академиясен  тәмамлый.
Хезмәт эшчәнлеге
1990-1992 елларда — 2 категорияле инженер НИГ, МЭИ Казан филиалының электр челтәрләре кафедрасында укытучы-мастер.
2006-2007 елларда — Казан шәһәре Башкарма комитетының оештыру идарәсе башлыгы урынбасары.
2007 елдан 2016 елга кадәр — оештыру идарәсе башлыгының урынбасары, беренче урынбасары, Казан шәһәре Башкарма комитеты Аппаратының бүләкләү бүлеге башлыгы.
2016 елдан 2018 елга кадәр — Казан Башкарма комитеты Аппаратының Оештыру идарәсе башлыгы.
2018 елдан — "Бердәм Россия"Бөтенроссия сәяси партиясенең Татарстан төбәк бүлеге Казан җирле бүлекчәсенең башкарма секретаре.
2019 елның сентябреннән —  алтынчы чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты.
Ибервиль (приход, Луизиана)
Ибервиль — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Плакмин шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 653 км² тәшкил итә.
(9962) Pfau
(9962) Pfau — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рьё-де-Пельпор
Рьё-де-Пельпор (Rieux-de-Pelleport) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-1 кантонына карый.
Альтхайм (Югары Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Огулбей (Һалылые)
Огулбей (Oğulbey) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Няверавичы (Вавкавыский районы)
Няверавичы  (Няверавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Айлыкүл
Айлыкүл (Айдыкуль) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
(17611) Jožkakubík
(17611) Jožkakubík — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 24 октябрендә галимнәр тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UP2» саналган.
Дзьвежхно
Дзьвежхно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зур Ятмис
Ятмис, Зур Ятмис — Мукшы елгасының сул кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Каменка районы, Түбән Ломов районы биләмәләрендә ага. Мукшы елгасының сул ярына тамагыннан 93 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 114 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәләвез районы
Мәләвез районы (Мелеузовский район) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Мәләвез шәһәре.
94 авылны 18 авыл Советы берләштерә.
Тарих
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән.
1930 елда Мәләвез 27 колхозны берләштергән район үзәге була. Бөек Ватан сугышы елларында Мәләвезнең 12 каһарманы Советлар Союзы Герое, ә ике фронтовик «Дан» орденының тулы кавалеры исеменә лаек була.
Сугыштан соңгы елларда биредә кирпеч, тимер-бетон конструкцияләр, шикәр заводлары, агач эшкәртү комбинаты, башка предприятиеләр ачыла. 1958 елда 17 мең кеше яшәгән Мәләвезгә шәһәр статусы бирелә. Республика әһәмиятендәге химия заводы һәм башка сәнәгать объектларының сафка басуы белән беррәттән, Мәләвездә берсеннән-берсе матур яңа микрорайоннар, торак кварталлары, мәктәпләр, балалар бакчалары, дәваханә шәһәрчеге һәм башка объектлар үсеп чыга.
География
Мәләвез муниципаль районы республиканың төньяк өлешендә урнашкан. Мәйданы 3254 км² тәшкил итә. Мәләвез районы Стәрлетамак, Ишембай, Бөрҗән, Күгәрчен, Куергазы, Федоровка һәм Стәрлебаш районнары белән чиктәш.
Икътисад
Соңгы елларда исә Мәләвездә мәдәният һәм зур спорт сарайлары, ике бизнес-үзәк, дүрт сәүдә комплексы, технологияләр һәм идарә итү буенча белгечләр әзерләүче Мәскәү университеты филиалы, социаль әһәмияттәге башка күп биналар сафка басты. Мәләвезлеләр торак төзелешенә дә игътибарны елдан-ел арттыра. Быел, мәсәлән, 44,3 мең квадрат метр торак төзелгән. Бу узган елдагы белән чагыштырганда 22 процентка күбрәк. Алдагы елларда яңа ТЭЦ, боз сарае төзү, шәһәр стадионын үзгәртеп кору күздә тотыла. Россия дәрәҗәсендәге әһәмияткә ия булган объект — елына 15 мең тонна күркә ите җитештерәчәк заманча комплексның беренче чираты эшли башларга тиеш.
Авыл хуҗалыгы
Авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерүдәге уңышлары буенча Мәләвез районы 2008 елда республикада икенче урынга чыкты. Бураларга 208,2 мең тонна ашлык салынды. Бу сан 2005 елдагы белән чагыштырганда 2,2 тапкыр күбрәк. Шикәр чөгендере үстерүдәге уңышлар да шатландыра. Ә көнбагыш игүдә исә мәләвезлеләр инде берничә ел иң алдынгылар исемлегендә. Районның «Трудовик», Салават исемендәге, «Ашкадар», «Сухайлы», «Дружба» хуҗалыклары, «Старт», «Маяк», «Атлант», «Горинское», «Флора» фермер хуҗалыклары аеруча югары җитештерүчәнле эшли.
Истәлекле урыннар
Билгеле сәүдәгәр Хәбибулла Усманов 1905 елда Мәләвездә салдырган мәчет бинасы, мәсәлән, бүген дә тарихи кыйммәтен югалтмаган.
Иң зур истәлек — Нөгеш сусаклагычы.
Галонзки-Мале
Галонзки-Мале — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD198398
HD198398 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Олдем (Көньяк Дакота)
Олдем  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Олдем шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бозбурун (Аргуван)
Бозбурун (Bozburun) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Аргуван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валя-Маре-де-Криш (Бихор)
Валя-Маре-де-Криш — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Пят (Торино)
Казе Пят — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пят Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кетенлик (Сиваслы)
Кетенлик (Ketenlik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Сиваслы илчесенә караган бер авыл (köy).
Лапел (Индиана)
Лапел  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Кутяшов
Сергей Кутәшов (Çеркей Спиритун ывăлĕ Кутяшов,, — , ) — мәгариф эшлеклесе, Чуаш фәнни тикшеренү институты (1933-1935) һәм Чуаш дәүләт педагогика институты (1935-1937) директоры.
Линифиидлар
Линифидлар, яки линифилар (лат.  Linyphiidae ) - аранеоморфик үрмәкүчләрнең зур гаиләлеге, сикерүче үрмәкүчләрдән соң билгеле төрләр саны буенча икенче  урында торган гаиләлек. 590 ыруга караган якынча 4500 төре бар. Линифиидлар бөтен дөньяда диярлек киң таралган; Норвегиядә бу үрмәкүчләрнең карда -7 ° C температура астында йөргәннәрен күзәтеп була. Кайбер төрләре, мәсәлән, Nihonella chika, мәгарәләрдә яши. Гаиләнең иң борынгы әгъзалары акбур чоры Ливан гарәбәсендә табылган.
Систематикасы
Күпчелек төрләр монотипик ыруларда сурәтләнә. Pimoidae гаиләлеге линифиидлар өчен кардәш төркем булып санала; ике гаилә вәкилләрендә дә сперматозоидлар камчылары аксонемында үзәк микротрубкачыклар җитми.
Смит-Корнер (Калифорния)
Смит-Корнер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урта Качпомалъёль
Урта Качпомалъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катарда ислам
Тарих
Ислам дине гарәп илләре буенча VII гасырда таралган. Ислам килгәнче, Катар һәм Бәһрәйн халкы мәҗүси диндә булган. 628 елда Мөхәммәд пәйгамбәр үзенең тарафдары Әл-Галә Әл-Хәдрәмине тарихи Бәһрәйн идарәчесе Мөнзир Әт-Тамими янына юллаган, аны ислам динен кабул итәргә өндәгән. Мөнзир Мөхәммәднең тәкъдимен кабул итә һәм Бәһрәйн һәм Катарның барлык гарәп һәм фарсыларының исламга күчүе турында игълан итә.
VII гасыр ахырына Катар җирендә яшәгән күпчелек христианнар йә ислам динен кабул иткән, йә башка урыннарга күчеп киткән.
Катар мөселманнары баштагы чорда булган. Хариҗиләр беренче хәлифләр Әбу Бәкер белән Гомәрне генә таныган (Госман, Гали ибне Әбү Талиб һ. б. хәлифләрне танымаганнар).
Хәзерге заман
Катар — ислам ( агымы) дәүләт дине һәм халыкның күпчелеге мөселман булган ил.
Катар — иммигрантлар төзегән дәүләт. Катар гражданнары (гарәпләр) халык санының 11,6 % ын, Катар ватандашы булмаган халык – ил халкының 88,4 % ын тәшкил итә: башка гарәпләр 13 %, һиндләр 24 %, непаллар 16 %, филипиннар 11 % (250 мең), шулай ук Бангладеш һәм Шри-Ланкадан килүчеләр 5 %. Илгә чит илләрдән (нигездә, Көньяк Азия Һәм Америкадан) ир-ат эшчеләр күп килү сәбәпле, хатын-кызлар халыкның нибары 25 % ын гына тәшкил итә. Соңгы елларда эшкә килгән Непал һ. б. илләрнең мөселманнары Катарда үз дини якташлык җәмгыятьләрен булдыра.
Катарның рәсми теле — гарәп теле, инглиз теле икенче тел буларак киң кулланыла.
Катарда яшәүче халыкның 70-75 % ы мөселманнар, христианнар — 13,8 %, һинд дине вәкилләре — 13,8 %, буддачылык тарафдарлары — 3,1 %, халык динендәгеләр 1 %, яһүдләр 1 %, башка диндәгеләр — 0,7 %.
2013 ел ахырында илдә 1848 мәчет теркәлгән.
Мәчет
Имам Мөхәммәд Габделваһһаб мәчете — Катар башкаласы Доха шәһәрендә урнашкан мәчет. Рәсми рәвештә Катар дәүләт мәчете исемен йөртә. 2011 елда төзелеш тәмамланган.
Чорчорбинә
Чорчорбинә (Çorçorbinə ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Кәҗәле
Кәҗәле  — татар халык уены.
I вариант
Ачык һавада стена буйларында уйнала.
Әгәр бала туп аша сикереп чыгалмаса, аңа бер очко чутла-на. Биш очко җыйган кеше уеннан төшеп кала. Иң соңга кадәр уенда калган бала җиңүче була.
II вариант
Балалар стенага яки коймага карап басалар. Бер бала стенага туп ыргыта. стенадан кире бәрелгән тупны балалар үзләренә тидермәскә тырышалар. Әгәр кемгә дә булса тисә, ул балага «кәҗә» сүзенең «к» хәрефе «ябыштырыла». Кем тупны үзенә тидереп «кәҗә»нең бөтен хәрефләрен дә иң беренче «тутыра», ул «кәҗә» була. Аңа җәза бирелә.
Боснек
Боснек — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтхофен
Альтхофен — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дзялинь (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Дзялинь  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фихтах
Фихтах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Илья Кухарчук
Илья Кухарчук (Илья Владимирович Кухарчук,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
Галчинек
Галчинек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олешка (Польша)
Олешка  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сем (Караидел кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ятмис (Ятмис кушылдыгы)
Ятмис (Атмисс) — Зур Ятмис елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Каменка районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км.
(17612) Whiteknight
Тарихы
1995 елның 20 октябрендә Н. Сато, Т. Урата тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UW6» саналган.
Ятмис (Ятмис кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9963) Sandage
(9963) Sandage — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 9 гыйнварында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AN» саналган.
Рьёкро
Рьёкро (Rieucros) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Огулбей (Гөлбашы)
Огулбей (Oğulbey) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Йомырка (уен)
Уйнау тәртибе
Балалар түгәрәк булып басалар да, волейбол уйнагандагы кебек, тупны бер-берсенә бирәләр. Кем дә кем тупны түгәрәктән читкә төшерсә, ул «йомырка» булып, түгәрәк уртасына кереп чүгәли. Түгәрәктә бер генә кеше калганчы уен шулай дәвам итә. Иң соңга кадәр түгәрәктә калган кеше икенче уенда бер мәртәбә читкә җибәрсә дә, «йомырка» булмый. Әгәр уртадагы «йомыркалар», тыштагылар туп уйнаганда, чүгәләгән килеш тупны эләктерә алсалар, барлык «йомыркалар» да яңадан түгәрәккә басып уйнарга хокук алалар. Туп кемнең кулыннан «йомыркалар»га эләккән, ул алар урынына кереп утыра. Уен шулай дәвам итә.
Онида (Көньяк Дакота)
Онида  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Онида шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иванджелин (приход, Луизиана)
Иванджелин — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Вилл-Платт шәһәре.
Бохова
Бохова — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роман Кухтинов
Роман Кухтинов (Роман Евгеньевич Кухтинов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (сакчы).
Нягневичы
Нягневичы (Нягневічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөлсинә Мәүлекәсова
Гөлсинә Мәүлекәсова, Гөлсинә Галим кызы Мәүлекәсова, Гөлсинә Ғәлим ҡыҙы Мәүлекәсова (1981 елның 19 феврале, Уфа) — балет биючесе, Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының (Уфа) әйдәүче солисты (прима-балерина), БР халык артисты (2014), С. Юлаев премиясе лауреаты (2016).
Тәрҗемәи хәле
1981 елның 19 февралендә Уфада музыкант гаиләсендә туган. Уфада хореография укуханәсен (хәзер Р. Нуриев исемендәге көллият) (РФ, БР халык артисты Л. Куватова сыйныфы) тәмамлаган (1999). 1996 елдан Уфада опера һәм балет театрында балет труппасында хезмәт итә. 2001 елда контракт буенча Петербургның К. Тачкин балетында эшли.
Иҗаты
Р. Нуриев исемендәге халыкара балет сәнгате фестивалендә (Уфа) катнашып килә (партнёрлары — И.И. Иебра (Рум операсы), Д. Тамазлакару (Staatsballet Берлин театры), М. Перетокин (Мәскәүнең Зур театры), А. Меркурьев (Мәскәүнең Зур театры).
Репертуары
Сильфида (Х. Левенсхольд «Сильфида»), Жизель, Мирта, Вилиса (А. Адан «Жизель»), Франциска (И. Штраус «Зәңгәр Дунай»), Пахита, вариацииялар (Л. Минкус «Пахита»), Китри, Китри төше, Мерседес, Урам биючесе, Дриада, Беренче вариация, Болеро (Л. Минкус «Дон Кихот»), Никия, Гамзатти, Һинд биюе (Л. Минкус «Баядерка»), Вакх хатын-кызы, Нимфа (Ш. Гуно «Вальпургия төне»), Җиденче вальс һәм мазурка («Шопениана»), Одетта-Одиллия, Испан кәләше, Рус кәләше, Зур аккош, Па-де-труа (П. Чайковский «Аккош күле»), Аврора, Сирень Феясы (П. Чайковский «Йокыга талган гүзәл»), Мари, Һинд курчагы, Француз курчагы (П. Чайковский «Щелкунчик»), Зарема (Б. Асафьев «Бакчасарай фонтаны»), Джульетта (С. Прокофьев «Ромео һәм Джульетта»), Көлгенә (С. Прокофьев «Көлгенә»), Кармен (Ж. Бизе — Р. Щедрин «Кармен-сюита»), Зәйтүнгөл (Л. Степанов, З. Исмәгыйлев «Торна җыры»), Йолдыз (Л. Исмәгыйлева «Аркайым»), Полли (П. Овсянников «Том Сойер»).
Гастрольләре
Театр белән Казакъстан (2000, 2001), Бөекбритания (2001), Италия (2003, 2010), Мисыр (2003, 2005), Португалия (2005, 2007), Таиланд (2006, 2008), Бразилия (2007), Кытай (2008), Греция (2008), Алмания (2009), Испания (2010), Франциядә (2010) һ.б. илләрдә чыгыш ясый.
Валя-Маре-де-Криш (Хунедоара)
Валя-Маре-де-Криш — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольбрахцице (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Онзен
Онзен — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Альтшвендт
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Aberdaria ligulata
Aberdaria ligulata — линифиидлар гаиләлегенә караган үрмәкүчләр төре. Бу төр шулай ук Araneae отрядына да карый.
Ачыш тарихы
Бу төрнең фәнни исеме беренче тапкыр 1962 елда Холм тарафыннан бастырылган.
Таралышы
Бу үрмәкүчләр гадәттә Африкада, Кения территориясендә очрый.
Ак Чишмә (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Ларвилл (Индиана)
Ларвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадыйр Сибгатуллин
' Кадыйр Сибгатуллин, чын исеме Минкадыйр Идият улы Сибгатуллин''' (1942 елның 15 феврале — 1994 елның 4 июне) — татар шагыйре, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (1978 елдан).
Тормыш юлы
Ул 1942 елның 15 февралендә Татарстанның Балык Бистәсе районы Балыклы Чүкәй авылында дөньяга килә. Кече Укмас, Яншык һәм Олы Солтан авылларының мәктәпләрендә урта белем ала, 1957 елда исә, Казанга килеп, 4 нче номерлы техник училищега укырга керә. Аны тәмамлаганнан соң Казанның «Оргсинтез» заводында электромонтер булып эшли, аннары хәрби хезмәткә алына. Аннан кайткач, ул «Оргсинтез» заводында эшен дәвам итә, ләкин бер елдан соң аны ташлый.
1966—1978 елларда Кадыйр Сибгатуллин Балык Бистәсе районында чыга торган «Октябрь юлы» (хәзерге «Авыл офыклары») исемле газета редакциясендә әдәби хезмәткәр һәм хатлар бүлеге мөдире булып хезмәт итә. 1962-1972 елларда ул параллель рәвештә Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә белем ала.
1978 елда шагыйрь Яр Чаллы шәһәренә күченә. 1994 елның 4 июнендә ул анда вафат була.
Иҗат
Шигырьләрне Кадыйр Сибгатуллин мәктәп чагында ук яза башлый. 1974 елда аның «Әманәт» дигән шигъри җыентык дөнья күрә. Шулай ук аның «Гамь» (1976), «Авазлар» (1981), «Хыял» (1986), «Инану» (1988), «Таңнар, кичәләр» (1989), «Гомерем дулкыннары» (1993), «Намазлык» (1994), «Әйтте шагыйрь» (2002) һәм «Бер ноктада» (2007) исемле шигырьләр җыентыклары басыла.
Тематикага килгәндә, Кадыйр Сибгатуллин шигырьләре күбесенчә сугыштан соңгы һәм хәзерге авыл тормышы турында. Шагыйрь тормыш детальләрен җентекләп, үзенчә фәлсәфи уйларга төреп, халык, туган ил язмышы турындагы фикерләре белән бәйләп бирергә тырыша.
Аның кайбер шигырьләре «Полет радуги» (1978) һәм «Осенняя весна» (2002) исемле җыентыкларда рус телендә дә дөнья күрде.
Смит-Ривер (Калифорния)
Смит-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Смит-Ривер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фихтельберг (Югары Франкония)
Фихтельберг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Кухто
Николай Кухто (Николай Кузьмич Кухто,, — , ) — газ-турбин йөрткечләр констркуторы, СССР дәүләт премиясе лауреаты (1975).
Дзянково
Дзянково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9964) Хидэёногути
(9964) Хидэёногути — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 13 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 CF1» саналган.
Гальчице
Гальчице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17613) 1995 UP7
(17613) 1995 UP7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 27 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UP7» саналган.
Тывыш (елга)
Тывыш (tavasz, чишмә) — Караидел кушылдыгы. Башкортстан Республикасының иглин районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виктор Аршинов
Виктор Аршинов, Виктор Пётр улы Аршинов (Виктор Петрович Аршинов) – рәссам. Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1993). Татарстанның халык рәссамы (2005). Б. Урманче, Тукай (2008) премияләре лауреаты. ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы (1980).
Тәрҗемәи хәле
1945 елның 22 октябренда Бакыда (икенче версия буенча: Гданьск ) туган. Әстерханда драма театрында декоратор ярдәмчесе булып эшли. 1905 ел истәлегенә исемендәге Мәскәү өлкә сәнгать укуханәсен (1970) тәмамлаган. 1964-1967 елларда хәрби хезмәттә була. 1970 елдан Казанда яши. 1972 елдан шәһәр, республика, зона, бөтенрусия, бөтенсоюз, халыкара күргәзмәләрдә катнашып килә.
Иҗаты
Сынлы сәнгатьтә, театр декорациясе сәнгатендә, станок графикасында, китап-журнал бизәүдә эшләүче үзенчәлекле иҗатчы. 1980 еллардан башлап шигъри әсәрләргә иллюстрация ясау белән дә мавыга. А. Данте, Т. Элиот, Марина Цветаева, Габдулла Тукай, Муса Җәлил, Белла Әхмәдуллина әсәрләренә график рәсемнәр шәлкеме (1990-2013) ясый.
«Үлемсез җыр»
Муса Җәлилнең «Моабит дәфтәре» китабына кергән шигырьләренә ясалган график рәсемнәре аеруча игътибарга лаек. Муса Җәлил шигъриятенең экспрессияле, драматик, образлы телен тулы ачу өчен төсләр (кызыл белән кара) һәм тоннар контрастын берләштерү алымын куллана. Әтисе, Җәлил кебек үк, Ленинград фронтында сугышкан һәм әнисе фашист концлагере тоткыны булганлыктан, Җиңү яшьтәше булган рәссамның сугыш темасына алынуы табигый.
Ольджишовице
Ольджишовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нязбодзичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Үлгән туп
Үлгән туп  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар араларында ике адым урын калдырып түгәрәкләнеп тезеләләр. Алар баскан урыннарыннан кузгалырга тиеш түгел. Уртада тупны түгәрәктәгеләргә биреп тору өчен бер бала билгеләнә. Туп һәрвакытта сикергәләп торырга тиеш. Шуңа күрә уйнаучылар сугып, җирдән сикертеп, бер-берсенә җибәрәләр. Әгәр арадан берәрсе тупка кулын тидереп тә суга алмыйча аны сикерүеннән туктатса, туп «үлгән» булып исәпләнә һәм уенчы уртадагы кешене алмаштыра. Аннан соң уен яңадан башлана. Уртадагы уенчы аның урынына баса.
Брезнишки-Извор
Брезнишки-Извор — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Технология сингулярлыгы
Технология сингулярлыгы – футурологиядә фәнни-техник прогрессның гипотетик шартлаусыман үсеше. Ул, фаразларда әйтелгәнчә, ясалма интеллект һәм үзен-үзе ясап чыгаручы машиналар ясаудан, кешенең исәпләү машиналары белән интеграциядән яки кеше миенең мөмкинчелекләрнең биотехнология куллану исәбенә үсешеннән килеп чыгачак.
Кайбер фаразлар буенча технология сингулярлыгы 2030 ел тирәсендә башланачак.
Технология сингулярлыгы теориясе яклы галимнәр фикеренчә, кеше акылыннан принципиаль рәвештә үзгә акыл (пост-кеше) барлыкка килсә, цивилизациянең киләчәк язмышын кеше (социаль)уйлау тәртибенә таянып, алдан күрү мөмкин түгел.
Казе Пяцета (Падова)
Казе Пяцета — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Виталий Куценко
Витали Куценко (Віталій Данилович Куценко,, — , ) — Украина дирижеры, Мари АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1974), Татар опера һәм балет театрының баш дирижеры (1979-1983).
Казе Пяцета (Падова)
Географиясе
Казе Пяцета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ле-Мени-Ро
Ле-Мени-Ро — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Сабара (Франция)
Сабара (Sabarat) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Ариз-Лез кантонына карый.
Урта Коммуна
Урта Коммуна — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Мылва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Альхаминг
Альхаминг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Захер (торт)
Тарих
1832 елда Австрия империясенең чит ил эшләре министры Клеменс фон Меттерних пешекчесенә аның һәм аның югары дәрәҗәле кунаклары өчен гадәти булмаган десерт оештырырга боера. Әмма шеф-пешекче авырган була, шуңа күрә биремне йорт аш бүлмәсендә кондитер осталыгына өйрәнгән 16 яшьлек үтәргә туры килә. Торт кунакларга ошаса да, аны озак елларга тиешле игътибарсыз калдыралар.
Укуны тәмамлагач, Захер Пресбургта һәм Будапештта аристократларда пешекче булып эшли. 1848 елда Захер Венага әйләнеп кайта һәм үз шәраб һәм затлы ризыклар кибетен ача.
Захерның өлкән улы Эдуард абруйлы Венаның «» кондитерлыгында белем ала. Эдуард Захер торт рецептын бераз үзгәрткән. «Захер» торты башта «Демель» кондитерлыгында, ә 1876 елдан Эдуард нигез салган «» кунакханәсендә сатыла.
Суд процессы
«Демель» һәм «Захер» арасындагы беренче суд бәхәсе рецептны оригиналь дип атау хокукы өчен 1934 елда барлыкка килә. Отель хуҗалары Демельне судка товар билгесенә хокукны бозган өчен биргәннәр һәм 1938 елда судны отканнар.
Эдуардның хатыны Анна Захер үлгәч һәм «Захер» отеленең банкрот булуыннан соң, аларның улы Эдуард рецептны Демельгә сата. 1938 елда «Захер» кунакханәсенең яңа хуҗалары Original Sacher-Torte исемен сәүдә маркасы сыйфатында теркәгәннәр.
1954 елда кунакханә хуҗалары «Демель» кондитерлыгын теркәлгән исемне куллануда гаепләгәннәр. «Демель» кондитерлыгының вәкиле Франц Захерның оригиналь рецептында торт уртасында өрек конфитюрының икенче катламы юк, дип раслый. Консенсуска 1963 елда киләләр: Original Sacher-Torte (түгәрәк шоколад медале белән) исеме «Захер» кунакханәсе җитештерә торган тортлар артында саклаган, шул ук вакытта «Демель» кондитерлыгы тортлары Eduard Sacher-Torte өчпочмак медале белән бизәнергә тиеш була. Хәзер бу вариант рәсми рәвештә «Демель „Захер“ торты» (Demel’s Sachertorte) дип атала.
Җитештерү һәм сату
Захер тортын Венада һәм Зальцбургта «Захер» кунакханәсендә, Иннсбрук та һәм Грац та «Захер» кафесында, Италиянең Больцано шәһәрендә «Захер» кибетендә, шулай ук Вена аэропортының салымсыз сәүдә кибетләрендә һәм «Захер» кунакханәсенең онлайн-кибетендә сатып алырга мөмкин.
1998 елда Гиннесс рекордлар китабы на 2,5 метр диаметрлы иң зур «Захер» торты кертелгән.
Дарвазбинә
Дарвазбинә (Darvazbinə ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Фишах
Фишах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Огулверен (Башкале)
Огулверен (Oğulveren) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ист-Батон-Руж (приход, Луизиана)
Ист-Батон-Руж — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Батон-Руж шәһәре.
Территориясе
Мәйданы 471 км² тәшкил итә.
Сәгыделбариг
Сәгыделбариг (سعد البارع сә‘д әл-бари‘ — «күренекленең бәхетлелеге» ; Пегас μ, μ Peg) — Пегас йолдызлыгының йолдызы. Аның күренмә йолдызча зурлыгы +3,5m тәшкил итә.
Бу M2 спектр сыйныфылы йолдыз Җирдән якынча 108 яктылык елы ераклыкта урнашкан.
Аның координатлары (J2000 дәвере):
Валя-Маре-Подгория
Валя-Маре-Подгория — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзянкувек
Дзянкувек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Олы Азясь
Олы Азясь — Мокша елгасы кушылдыгы. Мордва Республикасының Ковылкино районы биләмәләрендә ага. Елга Мокша елгасының сул ярына тамагыннан 388 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9965) GNU
(9965) GNU — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 5 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EF2» саналган.
Исаенки
Исаенки (Исай почиҥга, Исаенки) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (87,5%), урыслар (12,5%).
Алтын хатын
Алтын хатын (Зарни ань; Зарни инь; хант. Сорни най; манси телендә Калтась-эква) — риваять пот, Төньяк-Көнчыгыш Европа һәм Төньяк-Көнбатыш Себер халкының табыну объекты.