cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Палантепе (Мут)
Палантепе (Palantepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лигота (Остшешовский повяты)
Лигота  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18801) Noelleoas
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JO76» саналган.
Зидентопф (ай кратеры)
Зидентопф - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 62,7 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Генрих Фридрих Зидентопф (1906—1963) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Безымянная (Избасс кушылдыгы)
Безымянная — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Избасс елгасының уң ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зелёная (Вальтий кушылдыгы)
Зелёная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вальтий елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Махатма Ганди
Биография
thumb|left|160px|Көньяк Африкада Ганди (1895) left|thumb|160px|1918 елда Ганди
Сыраватки
Сыраватки (Сыраваткі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казтелтодино (Терни)
Географиясе
Казтелтодино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Яңа Кулаткы
Яңа Кулаткы (Новая Кулатка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Гөялли
Гөялли (Göyəlli ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Оберхаг
Оберхаг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Форштадт (Чиләбе өлкәсе)
Форштадт (Форштадт) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче Форштадт.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), татарлар (4%), казахлар (9%).
(18802) 1999 JR76
(18802) 1999 JR76 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JR76» саналган.
Әҗем (Татарстан)
Әҗем — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Халык саны — 164 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422355.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Макинтош (Миннесота)
Тарихы
Макинтош шәһәре  елда нигезләнгән.
Көсен (Тосья)
Көсен (Kösen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (köy).
Нове Янковице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Нове Янковице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Булнаш
Булнаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бобровка елгасының сул ярына тамагыннан 48 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марно (Храстник)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буэ (Шаранта-Маритим)
Буэ — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пойнт-ле-Гаш (Луизиана)
Пойнт-ле-Гаш  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пойнт-ле-Гаш халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гоздевица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лине (Великопольское воеводалыгы)
Лине  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 563
NGC 563 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сары (ат төсе)
Сары (palomino, соловый) — төк капламы бөтенләй аксыл ком төсле.
Бходжпури Википедиясе
Бходжпури Википедиясе ул - Wikimedia Foundation проекты Википедиянең Бходжпури телендә юрамасы. Сайт 2003 елның 21 февралендә башланган булган. Элек Бходжпури теле өчен Кайтһи язмасы кулланылган булган. Хәзер ул Деванагари язмасы белән языла. Бходжпури ул төньяк-көнчыгыш Һиндстанда һәм Непалның Тераи төбәгендә сөйләшелә торган Инд-Арий теле. Ул Һиндстанның Халык Лингвистика Өйрәнүе буенча дөньяның иң тиз үсүче телләрнең берсе булып тора. Анда күбесенчә көнбатыш Биһарда һәм көнчыгыш Уттар-Прадешта сөйләшәләр. Тел Фиджида, Гайанада, Маврикийда, Көньяк Африка Республикасында, Суринамда һәм Тринидад һәм Тобагода азчылык теле булып тора.
Фонтен-сюр-И
Фонтен-сюр-И — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гедулешть
Гедулешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горносталиха (Киров өлкәсе)
Горносталиха (Горносталиха) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гульбин (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маму (Луизиана)
Маму  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зильбершлаг (ай кратеры)
Зильбершлаг - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12,56 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Исайя Зильбершлаг (1721—1791) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(3135) Лауэр
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EC9» саналган.
Казтелтривелино (Мантова)
Географиясе
Казтелтривелино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ашеванка
Ашеванка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Комсомол мәйданы (Казан)
Комсомол мәйданы (Комсомол мәйданы) — Казанның Совет районы Дәрвишләр бистәсендәге мәйдан. Бистәнең берсе (Тынычлык) янындагы һәм икенчесеннән (Дəрвишлəр) ерак түгел урнашкан өч мәйданның берсе.
Тасвирлама
Зур булмаган, скверга охшаш булган мәйдан бистә аша уза торган магистраль Тынычлык урамы белән кисешкән Төп урам кисешендә урнашкан.
Юл чатыннан һәм периметр буенча йөрү өлешеннән тыш, мәйданда алында эшләми торган фонтан урнаштырылган зур булмаган сулык, үзәктә беренче комсомолларга куелган һәйкәл-монумент урнашкан мәйданчык, агачлар һәм башка яшел үсентеләр усә торган куе яшел зона булган. Мәйданга 3-4 катлы кибетле йортлар-«сталинкалар» һәм башка иҗтимагый оешмалар чыга.
Элегрәк мәйданда шәһәр үзәгеннән юнәлеш буенча Тынычлык урамы буйлап йөрүче № 1, 19, 25, 34, 41, 44, 60 номерлы автобус маршрутларының "«Канәфер» кибете" (яки "«Комсомол» кибете") тукталышы урнашкан. Соңрак тукталыш алга таба күчерелә һәм Төп урам белән кисешкән урыннан соң урнаша.
Мәйданның зур өлешен «Бәхетле» кибете алып тора, аны ачу 2012 елның декабрендә була. Калган территория төзекләндерелгән һәм парковка урыннары, юллар һәм ял итү урыннары өчен бүлеп бирелгән. Бистәнең беренче комсомолчыларына һәйкәл 2012 елның маенда реставрацияләнә һәм Тынычлык мәйданына күчерелә.
Нови Двур Крулевски
Нови Двур Крулевски — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(18803) Hillaryoas
(18803) Hillaryoas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нови Двур Крулевски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18803) Hillaryoas
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JH77» саналган.
Оберхаутценталь
Оберхаутценталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сыраежки
Сыраежки (Сыраежкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Кузьминовка (Авыргазы районы)
Кузьминовка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Сыраежки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD222098
HD222098 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кузьминовка (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453492, — 80205834004.
HD222098
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кузьминовка (Авыргазы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 50 кешенең яшәве мәгълүм.
АКШ Конгрессы
АКШ конгрессы (ингл. United States Congress) — 🇺🇸ның федераль канун чыгару органы.
Конгресс ике палаталы: Сенат һәм Вәкилләр палатасы.
шәһәренең капитолиендә урнаша. thumb|300px|left|АКШ конгессы бинасы
Мартиня Вас (Требне)
Мартиня Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горна-Арда
Горна-Арда — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кизилка (Бурчак кушылдыгы)
Кизилка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төньяк Осетия биләмәләрендә ага. Елга  Бурчак елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гөзелер (Миһалыччык)
Гөзелер (Gözeler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Линне (Великопольское воеводалыгы)
Линне  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гультаево
Гультаево — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 564
NGC 564 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(18804) 1999 JS77
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JS77» саналган.
NGC 564
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Оберхофен-ам-Иррзе
Оберхофен-ам-Иррзе — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Нови Мости (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Нови Мости  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберхофен-ам-Иррзе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(3602) Лаззаро
(3602) Лаззаро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DQ2» саналган.
Геешть (Муреш)
Геешть — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюри
Бюри — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Мансура (Луизиана)
Мансура  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зоммерфельд (ай кратеры)
Зоммерфельд - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 150,89 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Арнольд Зоммерфельд (1868—1951) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Гөямли
Гөямли (Göyəmli ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Пойнт-Плейс (Луизиана)
Пойнт-Плейс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пойнт-Плейс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелуцо (Трапани)
Географиясе
Казтелуцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Көсеоглу (Кастамону)
Көсеоглу (Köseoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Горово (Смолян өлкәсе)
Горово  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голая (Чёрная кушылдыгы)
Голая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чёрная елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кремово
Кремово (Кремово) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (12%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,43%.
Линувець (Великопольское воеводалыгы)
Линувець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сырни
Сырни (Сырні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фиркат Мәхмүтов
Мәхмүтов Фиркат Абделхак улы (27.7.1937, ТАССР, Чүпрәле районы, Яңа Кәкерле авылы - 22.11.1998, Чуаш Республикасы, Новочебоксарск шәһәре) —төзүче, Россия Федерациясенең (1992), Чуаш Республикасының (1980) атказанган төзүчесе.
Яңа Кәкерле җидеелык мәктәбен (1952), Канаш (Чуаш АССР) төзелеш техникумын тәмамлаган. 1962 елдан Чуваш Республикасы «Спецстроймеханизация» трестының 3 номерлы Механикалаштыру идарәсендә (хәзер СУ-5 ОАО «Дорисс»): бетончылар бригадиры (1962-69), юл эшләре бригадасы бригадиры (1969-98). Чуваш Республикасы "Химпром" җитештерү берләшмәсе объектларын төзүдә катнашкан. Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнгән.
Гөзели (Һалфети)
Гөзели (Gözeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалфети илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Яндука
Яңа Яндука (Новая Яндовка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
(18805) Kellyday
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JX77» саналган.
Маккинли (округ Сент-Луис, Миннесота)
Маккинли  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маккинли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маршичи (Копер)
Маршичи  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дурняково
Дурняково (Дурняково) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Берешь
Берёшь — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2542/1266/74 урнашкан. Елга озынлыгы 115 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оберхофен-им-Иннталь
Оберхофен-им-Иннталь — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Новий Бугпомуж
Новий Бугпомуж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палмие (Енишеһир)
Палмие (Palmiye) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3439) Lebofsky
(3439) Lebofsky — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 4 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 RL2» саналган.
Гуне-Острув
Гуне-Острув — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гежа
Гежа — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Летняя (Варнас кушылдыгы)
Летняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Варнас елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казтелучи (Фиренца)
Казтелучи — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелучи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
NGC 565
NGC 565 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Оберцайринг
Оберцайринг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
NGC 565
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Грамаде (Смолян өлкәсе)
Грамаде  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кириц
Кириц — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липа (Оборницкий повяты)
Липа  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бюссак-сюр-Шарант
Бюссак-сюр-Шарант — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Маршичи (Рибниця)
Маршичи  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зюсс (ай кратеры)
Зюсс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,39 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Эдуард Зюсс (1831—1914) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Suess (crater)
Марингвин (Луизиана)
Марингвин  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленински (Чиләбе өлкәсе)
Ленинский (Ленинский) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Гөзели (Сиверек)
Гөзели (Gözeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD222109
HD222109 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Френ-ле-Реймс
Френ-ле-Реймс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Берләш
Берләш — Татарстан Республикасының Апас районына керә торган авыл.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар, чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Полина (Луизиана)
Полина  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Полина халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сэрвач (Карэлицкий районы)
Сэрвач  (Сэрвач ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фәрит Миңнеголов
Фәрит Миңнеголов - “Бердәм Россия” партиясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советында “Бердәм Россия” фракциясе әгъзасы. Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Бюджет, салымнар һәм финанс комитеты әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының “Россия Федерациясе гражданнарын  һәркем сатып ала алырлык уңайлы торак һәм коммуналь хезмәтләр белән тәэмин  итү” Россия Федерациясе дәүләт программасын гамәлгә ашыруны тикшереп тору  буенча” комиссиясе әгъзасы.
Биографиясе
Миңнеголов Фәрит Герт улы 1966 елның 18 маенда ТАССРның Түбән Кама шәһәрендә туган. 1995 елда “Инженер химик технолог” белгечлеге буенча С.М. Киров исемендәге Казан химия-технология институтын, 1995 елда КХТИ каршындагы аспирантураны тәмамлый.
Базариха
Базариха — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барсук елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новий Витошин
Новий Витошин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(18806) Zachpenn
(18806) Zachpenn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Новий Витошин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18806) Zachpenn
Тарихы
1999 елның 13 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JX79» саналган.
Түбән Бәгәнәш
Түбән Бәгәнәш — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 235 кешенең яшәве мәгълүм.
Гура (Монецкий повяты)
Гура  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кролевцы
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Обершлирбах
Обершлирбах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кролевцы
Халык
Халык саны динамикасы:
Обершлирбах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кролевцы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (11%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,80%.
Идел-Урал (гәҗит, Берлин)
Истанбулда чыккан «Идел-Урал» журналы белән бутамагыз
«Идел-Урал» («Idel-Ural») — Икенче бөтендөнья сугышы елларында татар мөһаҗирләр даирәсе латин шрифтында татарча чыгарган атналык газета. 1942 елның 14 ноябрендә беренче саны дөнья күрә. 1945 елның апрель урталарында редакция, эвакуациягә китү сәбәпле, эшен туктата. 1944 елның 5 мартыннан латин шрифтында чуашча «Атал-Урал» кушымтасы (мөхәррире Анатолий Кадеев) чыгарыла. Газета кече форматта (район газеталары форматында), 6 битле, сирәк кенә 8 битле булып, кайчагында ике саны кушылып чыгарылган.
Гомуми мәгълүмат
Газетаны оештыручы — Өченче рейхның Көнчыгыш министрлыгына караучы «Татар арадашлыгы» (Tatarische Mittelstelle) үзәге (башлыгы — адвокат Хайнц Унглаубе). Газета Идел-Урал легионы легионерлары һәм татар мөһаҗирләре өчен чыгарыла. Муса Җәлил газета мөхәрририятендә эшләмәгән, мөхәрририят әгъзасы булмаган.
Эчтәлек
Газетада дөнья күргән мәкалә, шигырьләрнең авторлары, нигездә, гитлерчыларда шик тудырмаслык итеп язганнар, Гитлер Алманиясен мактаган язмаларда алман ягына «салам кыстырганнар», мәкаләләрдә «большевизм»га, «Россия — халыклар төрмәсе»нә каршы, шигырьләрдә «кызыл рус»ка, «яһүдләр»гә каршы әйтелгән фикерләрне китереп керткәннәр.
Яңа тарих
«Идел-Урал» газетасының 1943—1944 еллардагы төпләнмәсен «РФ-Алмания дуслыгы лигасы» әгъзасы Һорст Һерман Алмания архивларыннан таба. 2004 елның март аенда төпләнмә күчермәләре (факсимиле) һәм газета мәкаләләренең алман теленә тәрҗемәләренең фотокүчермәләре Мәскәү шәһәре академия фәннәренең татар җәмгыятенә (җитәкчесе Абделхан Әхмәтҗан) алына.
2004 елның 25 мартында Мәскәүдә Татарстан Республикасының Россия Федерациясендәге тулы хокуклы вәкиллегендә (вәкил Н. М. Мириханов) «Идел-Урал» газетасының 1943—1944 елларда басылган саннарының яртылаш киметелгән күчермәләре ТР министрлар кабинеты каршындагы Дәүләт архив идарәсе башлыгы Дамир Рәүф улы Шәрәфетдиновка тапшырыла. Хәзер бу саннарның ксерокүчермәләре Татарстанның Милли архивында саклана.
2011 елның 20 июнендә Мәскәүдә Татарстан Республикасының Россия Федерациясендәге тулы хокуклы вәкиллегендә «Идел-Урал» газетасының 1943—1944 елларда басылган саннарының фотокүчермәләре ТР министрлар кабинеты каршындагы Баш дәүләт архив идарәсе башлыгы Данил Ибраһимовка тапшырыла. Ике рулон фототасманы «Россия халыкларының Берлин дуслары» иҗтимагый җәмгыяте Мәскәү шәһәре академия фәннәренең татар җәмгыятенә (җитәкчесе Абделхан Әхмәтҗан) җибәргән.
Көсеөмер (Хавса)
Көсеөмер (Köseömer) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Хавса илчесенә караган бер авыл (köy).
Әл-Әзһәр университеты
Тарих
972 елда мәчет каршында гади мәдрәсә буларак барлыкка килә. Мәчет ишегалдында беренче дәресне Әбү әл-Хәсән Гали ибн әл-Ногман әл-Кайравани уздырганы мәгълүм: ул «Әл-Икътисар»дан өзекләр укый.
988 елда Якуб бин Каләс галимнәр җыя, уку планын төзи һәм студентлар туплый башлый. Хаҗга бару юлында урнашканлыктан, уку йорты бик тиз популярлаша. Сөнни мөселманнар яшәгән барлык илләрдән укырга киләләр.
Укытуда традицион схоластика хакимлек итә. Баштарак дини агымнар ягыннан төрлелек күзгә ташлана: XIII гасырда исмәгыйлиләр, Урта гасырларда шигыйләр җыелса, XVIII гасырдан сөнни мөселманнар гына кабул ителә башлый.
Ректор (шәех-үл-Әзһәр) рөхсәте белән, шәкертләре булган һәркем укыта алган.
Мөселман руханилары, шәригать нигезендә хөкем итүче казыйлар, мәдрәсә мөгаллимнәре әзерләп чыгарган.
Үзгәртеп кору
Бүгенге көндә составында дини факультет та булган гадәти дәүләт университеты (академия). Хатын-кызлар да укый ала, алар өчен аерым көллият бар. Анда да ир-егетләр укый торган фәннәр укытыла. 11-17 яшьлек үсмерләр өчен әзерләнү курслары (мәдрәсә) эшли. Аларны мәҗбүри рәвештә каллиграфиягә өйрәтәләр.
Дәүләт уку йортына әверелгәч, студентлар өчен имтихан тапшыру тәртибе кертелә, укытучылар өчен гыйльми дәрәҗәләр билгеләнә, университетны тәмамлаучыларга диплом тапшырыла.
Аурупаның берничә шәһәрендә филиаллары ачылган.
14 ел буе шәех Мөхәммәт Сәет Тантави ректор булып тора.
Татарлар
һ.б.
(4749) Ледзеппелин
(4749) Ледзеппелин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 22 ноябрендә Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WE1» саналган.
Грохотно
Грохотно — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Метр
Метр (билгеләнүе: м, m; грекча μέτρον — чама, үлчәүче) — Халыкара Үлчәүләр Системасында озынлык һәм ара үлчәү берәмлеге. Метр яктылыкның вакуумда секунд вакыт эчендә узган арага тигез.
Грохотно
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Метр
Тарихы
Метр беренче мәртәбә Франциядә XVIII гасырда кертелгән һәм аның башта ике көндәш билгеләмәсе булган:
Масса берәмлегенең (килограмм, аның билгеләмәсе ³ су массасына нигезләнгән булган) билгәләмәсе шулай ук метр билгеләмәсенә бәйле булганлыгын әйтеп үтәргә кирәк.
1799 елда платинадан метр эталоны ясалган булган, аның озынлыгы Париж меридианының кырык миллионнан бер өлешенә тигез булган.
Наполеон идарә итү дәверендә метрик система бөтен Европа буенча таралган. Фәкать Наполеон тарафыннан яуланмаган Бөекбританиядә, традицион озынлык үлчәүләре: дюйм, фут һәм ярд калган.
1875 елның 20 маенда (Россия, Франция, Бөекбритания, АКШ, Алмания, Италия һәм башкалар) катнашкан Халыкара дипломатик конференциясендә кабул ителгән «Метрик конвенция» керткән метрик система озынлык берәмлеге буларак метрда һәм масса берәмлеге килограммда нигезләнгән булган.
1889 елда тагын да төгәлрәк халыкара метр эталоны ясалган булган. Бу эталон платина һәм  иридийдан торган кушылмадан ясалган һәм аның аркылы киселеше «X» хәрефе формасында. Аның копияләре саклау өчен, метр стандарт үлчәү берәмлеге буларак кабул ителгән илләргә тапшырылган. Бу эталон һаман да Халыкара үлчәүләр бюросында саклана, гәрчә үзенең беренче максаты буенча кулланылмаса да.
1960 елдан бирле метр эталоны буларак кеше ясаган әйбердән баш тартырга карар ителгән, һәм шул вакыттан 1983 елга кадәр метр вакуумда 86Kr изотобы нур тараткан спектрының әфлисун төсендәге сызыкның ына тапкырланган озынлыгына тигез.
Метрның хәзерге билгеләмәсе
Вакыт һәм яктылык тизлеге төшенчәләрендә хәзерге метр билгеләмәсе 1983 елда кертелгән: Бу билгеләмәдән СИ системасында вакуумда яктылык тизлеге төгәл -ка тигез икәнен әйтергә була. Шулай итеп, метрның билгеләмәсе, ике йөз ел элек кебек, янә секундка бәйле, әмма бу юлы универсаль дөнья константасы ярдәмендә.
Искәрмә
Декаметр, гектометр, дециметр үлчәү берәмлекләрен кулланырга киңәш ителми.
Казтелучо Козентино (Салерно)
Географиясе
Казтелучо Козентино Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мангеттен-Бич (Миннесота)
Мангеттен-Бич  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мангеттен-Бич шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Костинская (Киров өлкәсе)
Костинская (Костинская) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
HD222126
HD222126 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 566
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Липа (Ходзезький повяты)
Липа  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грязнуха (Ляга кушылдыгы)
Грязнуха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ляга елгасының сул ярына тамагыннан 21 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Гүлаллы
Гүлаллы (Gülallı ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Ибн Аль Хайсам (ай кратеры)
Ибн Аль Хайсам - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 34,65 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Абу Али ал-Хасан ибн ал-Хайсам ал-Басри (987—1038) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(18807) 1999 JL85
(18807) 1999 JL85 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JL85» саналган.
Памуҗак (Куйуҗак)
Памуҗак (Pamucak) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Куйуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гезерие
Гезерие — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Материя (Хрпеле-Козина)
Материя  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сябрынь 1
Сябрынь 1 (Сябрынь 1 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Клайнмахнов
Клайнмахнов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обершторха
Обершторха — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гөзели (Вираншеһир)
Гөзели (Gözeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гудевица
Гудевица — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гура (Сувальский повяты)
Гура  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пионерка (Идел кушылдыгы)
Пионерка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бюссак-Форе
Бюссак-Форе — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Беспрозванный
Беспрозванный — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1643 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марион (Луизиана)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Зимничи
Зимничи (Новые Зимницы) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Антуан Арно
Антуан Арно (6 февраль 1612 – 8 август 1694) — француз католик дин әһеле, фәлсәфәче һәм математик. Порт-Рояль монастырендә формалашкан Янсенист төркемендә әйдәп баручы зыялыларның берсе һәм патристикада тирән белемгә ия кеше була.
Фриньикур
Фриньикур — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
(3155) ли
(3155) ли — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Новий Двур (Бродницкий повяты)
Новий Двур  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтелфалфи (Фиренца)
Казтелфалфи — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелфалфи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Обершютцен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Порт-Салфер (Луизиана)
Порт-Салфер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).