cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Меру
Ганга барлыкка килү тарихы
«Бхагавата-пурана»да Ганга елгасының барлыкка килүенең бер юрамасы тасвирлана һәм Ганга Галәмнең иң югары ноктасыннан төрле планеталарга төшә икәне аңлатыла. Бер юлы Бали махарадж яджна башкарганда, аңа Вамана кыяфәтендә Вишну килгән һәм аннан өч адым җир сораган. Аның соравы канәгатьләндергән булгач, Вамана ике адым белән барлык өч планетасын (локаны) узган һәм баш бармагы белән Галәм тышын тишкән. Сәбәп океаныннан берничә тамчы су тышта тишем аша аккан Шиваның башына төшкән һәм анда мең юга калган. Бу су тамчылары нәкъ менә изге Гангасы булып тора. Ул башта Дхрувалока (Тимерказык йолдызы) буйлап ага һәм аны чистарта, шуннан соң Дхурвалока астында планеталарда яшәүче җиде бөек затем она омывает планеты семи великих риши (Маричи, Васиштха, Атри һ.б.) планеталарын юа, ә аннан соң миллиард күк Галәм кораблары аның суларына дэвлар юллары буенча алып баралар – башта Айга (Чандралокага), ә аннан соң Меру тавы башында Брахма сыену урынна алып бара дип әйтелә. Биредә ул дүрт агымга бүленә — Сита, Алакананда, Чакшу һәм Бхадра, — алар Меру авышлыкларыннан төшә һәм уртанчы дәрәҗә планеталарына җитә, ул планеталарның берсе булып Җир тора. Һималай түбәләреннән алар аска агалар, Харидвар аша агалар һәм юлларында бөтен нәрсәне чистартып Һиндстан үзәннәре буйлап агалар.
Дэвларның һәм асурларның Сөт океаныннан май язу
«Махабхарата»да Мандара дип аталган Меруның баш түбәсендә, Брахма җитәкчелеге астында дэвалар мәңгелек эчемлеген барлыкка китерү турында хикәя сөйләнә. Дэвлар Мандараның түбәсен океаннан май язу өчен болгаткыч буларак кулланганнар, нәтиҗәдә амрита барлыкка килгән: .
Меру, Ваю һәм Ланка
Риваятьләрдә Меру тавы һәм җил Илаһы Ваю яхшы дуслар булган дип тасвирлана. Берьюлы ведик олы фикер иясе Нарада Ваюны Меру тавына өреп көчен күрсәтергә ризалаштырган. Ваю ел буена бар көченнән өргән, әмма Меруга ярдәмгә канатлары белән саклап Гаруда килгән. Әмма бер ел узгачОднако по прошествии одного года Гаруда берникадәр вакыт ял итәргә карар кылган. Моның нәтиҗәсендә тау түбәсе океанга төшкән һәм Шри-Ланка тавына әверелгән.
Меру, Агастья һәм Виндхья таулары
Башка киң мәгълүм риваять Кояшның көн саен Меру тавын әйләнеп йөрүе һәм Ведик риши Агастья белән бәйле: Берьюлы Төньяк Һиндстанны һәм Көньяк Һиндстанны бүлә торган Виндхья таулары үсә башлаган һәм хәрәкәтендә Кояшка комачаулаган дәрәҗәгә кадәр үскән. Шуның белән алар бик каты горурланган һәм Кояш Илаһы Сурьядан көн саен ул Меру тавы (ул күпләр фикере буенча Төньяк Котыпта урнашкан) тирәли йөргән кебек әйләнеп йөрергә таләп иткәннәр. Шулай итеп Виндхьяны акылга өйрәтергә ихтыяҗ чыккан һәм шул миссия өчен Агастья сайланган булган. Агастья төньяктан көньякка сәяхәт итә башлаган һәм юлында уза алмаслык Виндхья тауларына юлыккан. Ул тау сыртыннан аңа Көньяк Һиндстанга күчәргә мөмкинчелек бирергә сораган. Мәшһүр риши Агастьяга ихтирамнан Виндхья таулары аңа баш игән һәм олы фикер иясе һәм аның гаиләсенә көньякка күчәргә рөхсәт иткәннәр. Алар шулай ук Агастья Төньяк Һиндстанга кайтканчы үсмәскә вәгъдә иткән. Агастья шулай да, мәңгегә көньякта яши башлаган һәм үз сүзенә тугъры Виндхья таулары беркайчан да үлчәмдә зураймаганнар. Шулай итеп Агастья хәйләкәрлеге белән көч белән ирешеп булмаганга ирешә алган.
Буддачылык космологиясендә Меру
Буддачылык космологиясендә җир яссы булып күрсәтелә, аның үзәгендә Меру яки Сумеру тавы урнашкан. Буддачылык мандалаларында аны шулай ук үзәктә дүрт зур двипа тирәсендә сурәтлиләр, ә алар артында — сигез кече двипа. Гора Сумеру тавы, Буддачылык космологиясе буенча дүрт асыл бизәнеш әйбереннән тора, атап ук әйткәндә бөтен көнчыгыш як көмештән тора, көньяк ягы лазуриттан, көнбатыш ягы якуттан, төньяк ягы алтыннан. Моңа туры китерерлек итеп мандалада эшләнүче һәм Сумеру тавын күрсәтергә тиеш күтәрелүнең дүрт ягы буенча ламалар аерым кисәк көмеш, ляпис, лазурит, якут һәм алтын куялар. .
(16408) 1986 AB
(16408) 1986 AB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Меру
Меруның төрле халык дини ышануларында аналоглары
Охшаш ышанулар Алтай халыкларында да бар, анда Меру тавының аналогы булып может служить гора Белуха тавы тора, элек ул алтайлыларда Уч-сумеру дип аталган. Төрле халыкларның дини ышануларында баш Илаһлар яшәгән якында урнашкан тауларның күп аналогик мисалларына табарга була. грек мифологиясендә андый тау булып Олимп торган, зәрдөштлектә — Дамаванд, ә синтоизмда — Фудзи, иудаизме һәм христианлыкта — Арарат һәм Синай тавы, ә Иранлыларда ул Хара тавы. Харадан башка барлык күрсәтелгән тауларның урнашу урыны төгәл билгеле, Меру һәм Хара тауларына килгәндә, бу тауларда ерак төньякта урнашкан «котып тавы» турында сүз алып барыла. Хара тавының һәм Һинд Меру тавының тәңгәллеге турында нәтиҗә Иран һәм Һинд чыганаклары чагыштырмача анализы һәм табылган язма документлары нигезендә ясала, аларда Хара тавының Иран атамасы Һинд Меру билгеләү өчен кулланыла. Бу Меру һәм Хара турында карашлар борынгы арийларга карый, алар мөгаен Көнчыгыш Европада Кара диңгездән Уралга кадәр яшәгән һәм төньяк яшәүчеләре белән контактта булган. Галимнәр тарафыннан ясалган гипотеза буенча, арийлардан төньяк җирләр турында мәгълүмат Иранлыларга һәм Һиндстан яшәүчеләренә килгән, ә Һиндстаннан килеп чыгу теориясе буенча (анда Һинд субконтинент арийларның ватаны буларак карала), арийларның белеме көнбатышка һәм Һиндстаннан төньякка таралган. Һинд диненең дини традициясендә элек арий Ведик мәдәнияте Евразиядә генә түгел, ә бөтен дөньяда булган. Скифлар ышанулары буенча Меру төньякта караңгылык һәм кар өлкәсендә, «йолдызлар, Ай һәм Кояш» әйләнгән урында урнашкан. Күп миф һәм әкиятләрдә гомуми сюжет булып изге таулар артында әкият сыену урыны тора, шулай аталган «алкышлылар иле», ул Сөт диңгезе Төньяк Боз океаны - ярында Меруның төньяк авышлыгында урнашкан.
Меру һәм арктик гипотеза
«Арийларның арктик килеп чыгуы теориясе» барлыкка китерүчеләрнең берсе Һиндстанның мәшһүр сәяси эшлеклесе Бал Гангадхар Тилак (1856—1920) булган. Аның Его книга «Ведаларда арктик Ватан» китабы хәзерге заманга кадәр еш цитаталанган булып тора. Аның теориясе буенча бозлыкларга кадәр Согласно его теории, в доледниковый период климат арктик районнарның климаты җылы һәм кеше яшәве өчен уңайлы булган. Регионның климатында алкышлы булмаган үзгәрүләр булу белән арийлар көньякка Һиндстанга күчкән. Хәзерге заман фәне туплаган мәгълүмат бу гипотезаны инкарь итә һәм борынгы Арийларның элекке Ватаны Көньяк Уралда булу турында теориянең тарафдарлары күбрәк.
(16408) 1986 AB
Тарихы
1986 елның 11 гыйнварында К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 AB» саналган.
Никахо
Тарихы
Никахо шәһәре 2005 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 28422 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 118 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 240.61 км² тәшкил итә.
Казатико (Парма)
Казатико — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Урмандәй
Урмандәй — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Казатико (Парма)
Географиясе
Казатико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Урмандәй
Почта индексы — 423053.
Казатико (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Урмандәй
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Гаймерсхайм
Гаймерсхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ğiraq häm Şam İslam däwläte
Ğiraq häm Şam İslam däwläte (ĞŞİD, böten Levant illäre - Şam dip atalğan, şulay uq Ğiraq häm Süriä İslam däwläte, İslam däwläte, ğäräpçä الدّولة الإسلاميّة‎‎) - Süriä (Şam) häm Ğiraq territoriäsendä eş itüçe islamist oyışması. 2014 yıldan ĞŞİD Rusiädä terroristik oyışma bulıp sanala. 2006 yılda Ğiraqta 11 kisken qaraşlı islamist törkeme Äl-Qaidä citäkçelegendäge bülekçä belän berläşkännän soñ barlıqqa kilä.
2014 yılda oyışma üz-üzenne bötendönya xälifäse dip iğlan itä, Är-Raqqa (الرّقّة‎‎) digän Süriä şähären üz başqalası itep bilgeli. Süriädän tış Löbnan, Äfğänstan, Älcäzäir, Pakstan, Liviä, Misır, Yämän, Nigeriä illärendä üz terroristik eşçänlegen alıp bara.
Oyışmanıñ citäkçese - Äbü Bäker äl-Bağdadi (أبو بكر البغدادي‎‎).
Säyäsät
Ğiraq häm Şam İslam däwläte şäriğät idärä tärtibe belän däwlät. Sönni "öçpoçmaq"ta urnaşqan.
Kördlär sufıy sönni möselmannarın qırıp beterälär, şulay uq başqa İbrahim (Avraam) dinnäre tarafdarların üterälär.
Başqa dindäge keşelär qollığı torğızılğan.
Maqsat
Oyışmanıñ töp maqsatı - elekke Ğosmanlı xälifälek çikläre qısalarında İslam ortodoks sönni däwläten buldıru - Süriä, Löbnan, İsrail, Fälästin, Ürdün, Törkiä, Kipr, Misır cirlärendä.
ĞŞİD suğışçıları Süriä watandaşlar suğışında aktiv qatnaşalar.
(8911) Kawaguchijun
(8911) Kawaguchijun — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лумбьер
Лумбьер — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьверчина (Кошалинский повяты)
Сьверчина  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Березовка (Бреды районы)
Березовка (Березовка) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (15%), татарлар (22%), башкортлар (17%), казахлар (45%).
Сурбайни
Сурбайни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Анна Кетли
Анна Кетли (мадьярча  Anna Kéthly, 16 ноябрь 1889 ел — 7 сентябрь 1976 ел) — XX гасыр уртасындагы социал-демократик юнәлештәге венгр сәясәтчесе. 1945-1948 елларда Венгрия социал-демократик партиясенең парламент фракциясе башлыгы, 1956 елгы мадьяр күтәрелеше вакытында партияны тергезүче.
Биографиясе
Кетли Анна 1889 елның 16 ноябрендә Австро-Венгриядә, Будапештта туа. Ул ярлы гаиләдәге тугыз баланың берсе була. 1917 елда Венгр социал-демократик партиясенә керә һәм аның актив әгъзасы була. 1919 елда Кетли фирка комитетына сайлана. Киләсе елларда « » фирка гәҗитенә еш кына мәкаләләр яза. 1922 елда Социал-демократик партиясеннән парламентка сайлана һәм 1944 елның мартында немец оккупациясенә кадәр парламентта фирка вәкиле булып тора. Немецлар кергәч Будапешттан китә һәм Венгриядә ялган документлар буенча яши.
Икенче дөнья сугышыннан соң кабат сәясәткә юнәлә һәм Венгриянең Социал-демократик партиясен үзгәртеп корырга ярдәм итә. 1945 елның апрелендә Вакытлы Милли җыен әгъзасы итеп сайлана һәм шул ук елның ноябрендә узган парламент сайлауларында социал-демократик фракция рәисе буларак, шулай ук парламентның вице-спикеры итеп сайлана. Сугыштан соңгы Венгрияда үз партиясенең Венгр коммунистлар фиркасе һәм Венгр эшчеләр фиркасе белән кушылуына каршы була. 1948 елның мартында башланган хакимлек өчен эчке көрәштә ул фирка сафыннан чыгарыла һәм тиздән, парламентта үз урынын югалтканнан соң, ике ел ойдә тоткынлыкта утыра.
Кулга алыну
1950 елның июнендә Кетли, социал-демократик партиянең башка берничә әгъзасы белән коммунистлар тарафыннан кулга алына. 1954 елның гыйнварында, өч елдан артык төрмәдә утырганнан соң, шпионлыкта һәм дәүләткә каршы юнәлтелгән эшмәкәрлектә гаепләнә. Кетлины гомерлеккә иректән мәхрүм итүгә хөкем итәләр. Көнбатышның социалистик партияләре басымыннан соң аны ярлыкыйлар һәм азат итәләр, әммә ул даими күзәтү астында була.
Мадьяр күтәрелеше
1956 елның 31 октябрендә, күтәрелеш чорында Венгр социал-демократик партиясеннән соң, аның президенты фиркасе була. 1 ноябрдән Австриянең Вена шәһәрендә халыкара Социалистик киңәшмәдә катнаша. Иртәгесен, 2 нче ноябрдә, Венгрия хөкүмәте аны Берләшкән Милләтләр Оешмасының Генераль ассамблеясына делегат итеп билгели. 3 ноябрдә аның төркеме Имре Надя коалицион хөкүмәтенең министры итеп билгеләнә, әммә иртәгесен иртүк, 1956 елның 4 ноябрендә, Советлар Берлеге Венгрияга басып керә һәм аңа Нью-Йоркка очорга һәм БМОның Генераль Ассамблеясына Венгрия исеменнән мөрәҗәгать итәргә кушыла. Ахырда ул Бөекбританияда, Лондонда урнаша һәм социалистик басмаларга мәкаләләр язуга һәм мөхәррирләүгә тотына. 1962 елда Венгриянең Югары Суды аны хөкүмәткә каршы эшмәкәрлеге өчен читтән торып өч елга төрмә срогына хөкем итә. Анна Кетли 1976 елның 7 сентябрендә Бельгияда, Бланкенбергта вафат була.
1990 елның октябрендә гәүдәсе Венгриягә алып кайтып җирләнә. 1994 елның 7 июлендә Анна Кетли тулысынча аклана.
Червоная
Червоная — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лосьминка елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Алабуга районы
Алабуга районы (Елабужский район) — Татарстан Республикасы составындагы административ-территориаль һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Республиканың төньяк-көнчыгышында урнашкан. Административ үзәк — Алабуга шәһәре, Казаннан 215 км һәм Яр Чаллыдан 26 км ераклыкта урнашкан.
Археологик тикшеренүләр күрсәткәнчә, Алабуга шәһәре Идел буе Болгар дәүләте вакытында Чулман елгасы кушылган урында барлыкка килгән. 1236 елда бу җирләр Алтын Урданың бер өлеше була. 1780 елда административ реформа нәтиҗәсендә авыл шәһәр статусына һәм Алабуга исеменә ия була, ул вакытта ул Нократ наместниклыгы өязе составына керә. 1921 елның мартыннан шәһәр Алабуга, аннары ТАССР Чаллы кантоннары составына керә. Алабуга районы беренче тапкыр 1930 елның 10 августында оеша. XX гасырда район чикләре берничә тапкыр үзгәрә.
Районда «Алабуга» МИЗ урнашкан — Россиядә сәнәгать-җитештерү тибындагы иң зур һәм уңышлы махсус икътисадый зона. Мәйданчык 2006 елда төбәк икътисадын үстерү һәм инвестицияләр җәлеп итү өчен ачылган һәм 2020 елга 57 резидент-компания (33 — гамәлдәгеләр) исәпләнә. 2020 елда резидентларның төбәк икътисадына инвестицияләр күләме якынча 175 млрд.сум тәшкил иткән.
Географик белешмә
Алабуга районы республиканың төньяк-көнчыгышында урнашкан һәм Менделеевск, Мамадыш, Түбән Кама, Тукай районнары, Чаллы шәһәр округы һәм Удмурт Республикасы (Грахово һәм Кизнер районнары) белән чиктәш. Уртача континенталь климатка һәм елның төгәл сезоннарына ия: эссе җәй һәм салкын кыш. Районның иң эре елгалары — Кама, Нократ, шулай ук аларның кушылдыклары (озынлыгы 20 км дан артык)):
Район территориясендә «Түбән Кама» милли паркы участогы урнашкан, анда катнаш урманнарның, тайгаларның һәм болын далаларының табигый зоналары тоташа. Биредә төрле үсемлекләр катламы тәкъдим ителгән — урман массивлары урман-дала һәм урман-болын ландшафты белән янәшә һәм якты-соры, соры урман, агач-көлсу туфраклар өстенлек итә. Милли паркта 620 төр үсемлек, 80 төр лишайник һәм башка флора үсә. Биредә 65 төр үсемлек, 153 төр кош һәм 478 төр умырткасызлар яши, аларның күбесе республика һәм федераль Кызыл китапларга кертелгән. Милли паркның төп максатларыннан берсе булып «Шишкин пейзажлары»н һәм төбәк экологиясен саклау тора. «Түбән Кама» җитәкчелеге махсус экотроплар һәм экскурсияләр эшләгән, аларның кайберләре рәссам-алабугалы Иван Шишкинның «Алабуга янында Изге Чишмә», «Алабуга янында Кызыл Тау», «Кораб агачлыгы» («Святой Ключ близ Елабуги», «Красная Горка близ Елабуги», «Корабельная роща») әсәрләре хөрмәтенә аталган. Район территориясендә шулай ук Алабуга шәһәре археологик комплекслары, Ананьино каберлеге һәм башка тарихи-мәдәни мирас объектлары урнашкан.
Экология һәм табигатьне саклау мәсьәләләре хакимият һәм район халкы өчен мөһим булып тора. Район активистлары Түбән Кама һәм Яр Чаллы нефть химиясе предприятиеләре җитештерә торган зарарлы матдәләр аркасында һаваның торышына борчылалар. 2020 елның августында «Иделне савыктыру» федераль проекты кысаларында «Алабуга» МИЗ территориясендә чистарту корылмалары реконструкцияләнә. Шулай итеп, федераль һәм республика хакимиятләре предприятиеләрнең әйләнә-тирә мохиткә тискәре йогынтысын киметергә өметләнә.
Флаг һәм герб
Алабуга муниципаль районының бүгенге гербын 2006 елда, ә бер елдан соң флагны раслаганнар. Геральдик билгеләр Татарстан Республикасы президенты каршындагы Геральдик советның автор коллективы тарафыннан эшләнгән һәм Татарстан һәм Россиянең Дәүләт геральдика реестрына кертелгән. Бүгенге герб 1781 елда өяз шәһәренең тарихи геральдик билгеләрен кабатлый:
Герб кыры үзәгендә көмеш-кк фондагы кара күлмәк, ә анда алтын күзле һәм томшыклы кызыл тукран сурәтләнгән. Кош белән агачтөбе тукыманың аскы өлешендә яшел калкулыкта урнашкан. Герб нигезендә ак гонтлар (брусклар) сибелгән кара кайма. Район флагы 2006 ел гербы нигезендә эшләнгән. Тукыманың төп сюжеты сакланган, әмма өске өлешендә көмеш фон урынына ак, ә яшел калкулык тигез кырда алыштырылган. Тукыманың аскы өлешендә төрле киңлектәге өч кара һәм ике ак полоса чиратлаштырыла. Флагның нигезендә озынлыкка киңлеге нисбәтле 2:3 булган төсле сөлге сурәтләнә.
Геральдик билгеләр символикасы XVIII гасырга күтәрелә һәм шәһәрнең һәм аның тирә-юненең тарихи һәм мәдәни дәвамчанлыгын ассызыклый. Геральдиканың үзәк мотивы-коры төндә кызыл кош — капма-каршы көрәш һәм явызлык белән көрәш аллегориясе нигезендә төзелгән. Кызыл тукран төбәк халкының хезмәт сөючәнлеген һәм үҗәтлеген символлаштыра. Алтын ныклыкка һәм намуслылыкка күрсәтә, ә көмеш төс чисталык һәм намуслылык дигәнне аңлата. Тукыма нигезендәге кара төс зирәклекне һәм акыллылыкны гәүдәләндерә.
Тарихы
XIX гасыр урталарында Алабуга туган якны өйрәнүчеләре профессор Капитон Невоструев һәм сәүдәгәр Иван Шишкин, Алабуга өязенең Ананьино авылындагы каберлекне карап, VIII-III гасырдагы борынгы җирлекләр калдыкларын ачыклый. Ананьино чорының археологик һәм тарихи тикшеренүләре шулай ук совет һәм пост-совет чорларында дәвам итә.
HD178591
HD178591 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Алабуга районы
Тарихы
Бүгенге районның төп өлеше, Алабуга белән бергә, Чуаш (соңрак Җөри дип үзгәртелгән) даругасы составына, ә районның төньяк өлеше — Казан ханлыгының Арча даругасына керә. 1550 нче елларда Казанны Мәскәү дәүләтенә кушканнан соң, төбәктә рус җирлекләре барлыкка килә. 1614-1616 елларда борынгы шәһәр белән янәшә Троицкий монастыре төзелә, һәм Алабуга җирләренең бер өлеше аның вотчинасы була.
HD178591
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Алабуга районы
Тарихы
1708 елда патшалык бетерелә һәм Казан губернасы төзелә, Алабуга төбәге Казан өязе составына керә. 1780 елда Троицкое шәһәр статусына һәм Нократ наместниклыгы (1797 елдан губерна) Алабуга өязе составындагы Алабуга исеменә ия була. 1916 елда Алабуга өязе 23 волость һәм өч стандан тора. 1920 елда ТАССР составында Алабуга кантоны төзелә, ул сигез елдан соң Чаллы составына керә. 1930 елның 10 августында Алабуга районы оешкан вакытта анда 100 меңнән артык кеше яшәгән.
«Алабуга муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башкарма комитеты район Советына, район башлыгына һәм район халкына буйсына. Комитетның төп бүлекләре арасында ЗАГС, архитектура һәм шәһәр төзелеше бүлеге, торакны исәпкә алу һәм бүлү бүлеге, авыл җирлекләре белән эшләү секторы, опека һәм попечительлек бүлеге, архив һәм башкалар бар. 2020 елның 5 ноябреннән башлап Башкарма комитет җитәкчесе вазыйфасын Нургаянов Ленар Фәрит улы башкара. Алабуга районы башлыгы һәм административ үзәк мэры булып Нуриев Рөстәм Мидхәт улы тора.
Новы Мир (Веткавский районы)
Новы Мир  (Новы Мір ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Алабуга районы
Халык саны
2010 елгы Бөтенроссия халык санын алу нәтиҗәләре буенча, руслар — 51,7%, татарлар — 42,6%, чувашлар — 1%, удмуртлар — 0,8%, марилар — 0,2% тәшкил итә. 2018 елга мең кешегә туучылар саны — 11 %, үлүчеләр саны — 10,1% тәшкил иткән. 2019 елда ике күрсәткеч тә кимегән; туучылар саны 1000 кешегә 10,1 % тәшкил иткән, ә үлүчеләр саны — 10 %. Шулай итеп, 2019 елда халыкның табигый үсеше коэффициенты 0,1% тәшкил иткән. Шәһәр шартларында (Алабуга шәһәре) халыкның 86,41% яши.
Бетти Уильямс
Бетти Уильямс (Betty Williams, 22 май 1943 ел) — Мейрид Корриган белән бергә тынычлык буенча 1976 елгы Нобель премиясе лауреаты, Тыныч кешеләр берләшмәсен (Community of Peace People) оештыручыларның берсе. Бу оешманың эшмәкәрлеге Төньяк Ирландиядә канлы конфликтны тыныч көйләргә ярдәм итә.
Алабуга районы
Муниципально-территориальное устройство
Алабуга муниципаль районында 1 шәһәр һәм 15 авыл җирлеге һәм алар составындагы 50 торак пункт бар.
Новы Мир (Веткавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Братешул
Братешул — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Алабуга районы
XVIII-XX гасыр
XVIII-XIX гасырларда край халкы икмәкчелек, терлекчелек, балык тоту һәм башка һөнәрләр белән шөгыльләнә. Өяздә шәраб, пыяла, чуен ясау, сабын кайнату заводлары эшли. XIX гасырда Алабуга Нократ губернасының иң бай сәүдәгәрләр шәһәрләренең берсе була. Йөзъеллык ахырына сәүдәгәрләр катламы 600 сәүдәгәрдән тора, алар арасында Стахеевлар, Ушковлар, Черновлар гаиләләре иң танылганнардан була. Икенче гильдия сәүдәгәре Иван Шишкин Алабугада шәһәр башы булып хезмәт иткән. Аның инициативасы белән 1883 елда шәһәрдә беренче агач суүткәргече үткәрелә.
Царина
Царина — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алабуга районы
XVIII-XX гасыр
XX гасырда төбәкнең икътисади үсеше нефть ятмаларын эшкәртү белән тыгыз бәйләнгән. 1930 елларда Кама үзәнендә геофизик һәм геологик тикшеренүләр үткәрелә, нәтиҗәдә Алабуга янында файдалы казылма ятмалары табыла. 1950-1951 елларда биредә бораулау эшләре башлана, һәм берничә елдан соң Сетяково авылы янында беренче фонтан сугыла. 1961 елда «Кама буе нефте» нефть-газ чыгару идарәсе (НГДУ) үз эшен башлап җибәрә. Түбән Кама ГЭСының су басу зонасында эш алып барыла, бу бораулау үзенчәлегенә бәйле: Татарстанда беренче тапкыр скважиналар махсус оештырылган дамбаларда һәм утрауларда урнаша башлый. 1970 нче елларда иң күп нефть чыгару вакыты була: 1977 нче елда еллык күләм 5867 мең тоннага җитә. 2000 еллар башында «Кама буе нефте» бер тонна чыгарылган нефтьнең үзкыйммәте буенча «Татнефть» идарәләре арасында икенче урында торган. . 1970-е годы стали временем наиболее высокой добычи: в 1977-м годовой объём достиг 5867 тысяч тонн. На начало 2000-х «Прикамнефть» занимала второе место среди управлений «Татнефти» по себестоимости тонны добытой нефти
Бүгенге заманда
Алабуга муниципаль районы икътисады чимал, җитештерү һәм инфраструктура секторлары белән тәкъдим ителгән. Машина төзелешендә һәм азык-төлек сәнәгатендә махсуслашкан җитештерү секторы әйдәп баручы булып тора. Чимал секторында нефть чыгару сәнәгате зур өлеш кертә. Инфраструктура өлкәсе шулай ук яхшы үсеш алган һәм югары инвестицион җәлеп итүчәнлеккә ия. Районда «Кама буе нефте», «Татбурнефть»ның аерым бүлекчәсе, шулай ук «Контур», «ТатРитэкНефть», «Химпромагро» ТНГ урнашкан. Монда Алабуга автомобиль заводы, «Алабуга УкупрПласт» һәм «КамПолиБэг» сәнәгать компанияләре, шулай ук «Эссен Продакшн АГ» азык-төлек сәнәгате предприятиеләре, «Махеев», «Алабуга сласти» һәм «Кондилайт», «Алабуга ит-консерв комбинаты», «Алабуга Сөте» һәм башкалар эшли.
Аграр сектор район икътисадының шактый өлешен алып тора. 2019 елга алынган мәгълүматларга караганда, Алабуга районының авыл хуҗалыгы җирләре мәйданы 84 мең гектардан артып китә, шуның 58 мең гектары сөрүгә туры килә. Районның эре предприятиеләре арасында «Колос», «Алабуга икмәк кабул итү предприятиесе», «Яңа Юраш», «Светлая Долина», «АйДжиЭсАгро», «Мир» һәм кайбер крестьян фермер хуҗалыклары бар.
2020 елның гыйнвар-апрель айларында Алабуга районында уртача хезмәт хакы 42 мең сум тәшкил иткән, шул ук вакытта Татарстан буенча бу сумма бары тик бераз гына кимрәк, 37 меңнән артып киткән. Шәһәр административ үзәге булган муниципаль берәмлекләр арасында Алабуга районы өченче урында тора. Төбәктә эшсезлек дәрәҗәсе 4,63 % тәшкил итә. Бу күрсәткеч коронавирус пандемиясенең беренче дулкыныннан соң шактый арткан. Әйтик, 2020 елның 1 апреленнән 1 июненә кадәр генә дә тәбәктә эшсезлек дәрәҗәсе өч тапкыр арткан. Эпидемиядән соң хәлләр акрынлап яхшырыр дип көтелә.
Авыл хуҗалыгы үсеш һәм инвестицияләр җәлеп итүнең өстенлекле юнәлешләре арасында тора. Терлекчелеккә төп игътибар бирелә, ул игенчелек бармаган сезонда авыл хуҗалыклары кеременең төп чыганагы булып тора. 2020 елда Алабуга районында «Мир» сөт комплексын төзү буенча зур күләмле проектны гамәлгә ашыру башлана, ул 2200 баш терлеккә исәпләнгән. Голштин токымлы беренче 408 сыер Даниядән Алабуга районына июль аенда китерелгән. «Мир»га инвестиция кертемнәренең гомуми күләме 620 млн.сум тәшкил иткән. Сөт комплексы тәүлегенә 50 тоннага кадәр сөт җитештерер дип планлаштырыла. Район башлыгы Рөстәм Нуриев комбинат төзелеше төбәкнең инвестицион потенциалы һәм авыл хуҗалыгы үсешенә ярдәм итәчәк дип саный.
Алабуга Татарстанның әйдәп баручы туристлык юнәлешләренең берсе булып тора: 2018 елда шәһәрдә 500 меңнән артык кеше булган, ә 2019 елда ул Казан һәм Свияжсктан соң республика килүчеләр арасында буенча өченче урында булган. Шәһәр һәм район хакимияте туристик бизнес һәм инфраструктураны үстерергә ниятли.
Инвестицион потенциал
Алабуга районы Татарстанның иң эре һәм перспективалы сәнәгать төбәкләре унлыгына керә: гыйнвар-сентябрь айлары өчен социаль-икътисади үсеш рейтингында ул сигезенче урында. Дәүләт статистикасы федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча хисабы нигезендә, 2019 елда районның төп капиталына инвестицияләр 15 млрд. сум чамасы тәшкил иткән, ягъни Татарстанда инвестицияләрнең гомуми күләменнән 4,2%. 2020 елның беренче яртыеллыгында район бюджет акчаларын исәпкә алмыйча, төп капиталга 5,6 млрд. инвестицияләр җәлеп иткән. Иң күп акча машиналар һәм җиһазларга, биналарга һәм интеллектуаль милек объектларына юнәлдерелгән. Шул ук вакыт эчендә Алабуга районының шәһәр округларында 32 мең кв.метрдан артык торак файдалануга тапшырылган, бу, узган ел белән чагыштырганда, 12 мең кв. м га күбрәк.
Район икътисадын үстерүгә «Алабуга» МИЗ да зур өлеш кертә, ул Россиядә сәнәгать-җитештерү тибындагы иң зур һәм уңышлы махсус икътисадый зона булып тора. 4 мең гектарга якын мәйданлы МИЗ 2005 елда төбәк икътисадын үстерү һәм инвестицияләр җәлеп итү өчен ачылган. «Алабуга» территориясендә өч индустриаль парк, офис үзәге, Корпоратив университет эшли, кирәкле инженер һәм социаль инфраструктура төзелгән. 2020 елга Алабуга белән 57 резидент-компания (33 эшләп килүче предприятие) хезмәттәшлек итә, алар арасында Ford, Rockwool, Armstrong, Kastamonu, Hayat, Air Liquide, Şişecam һәм башкалар бар. 2020 елда резидентларга кертелгән инвестицияләрнең гомуми күләме 175 млрд. сум тәшкил иткән. МИЗ шартлары арасында-салым һәм таможня ташламалары, арендага түбән бәяләр, М7 федераль трассасының якынлыгы якын елларда МИЗ җитәкчелеге ике тапкыр күбрәк резидентлар җәлеп итәргә һәм кече һәм урта бизнес өчен уңай шартлар тудырырга планлаштыра.
Транспорт
Алабуга районы Кама аша авто һәм тимер юл кичүләре янында Яр Чаллы агломерациясе зонасында урнашкан. МИЗ һәм үсеш алган сәнәгать секторы төбәктә юл челтәрен үстерүгә ярдәм итә. Район территориясе буенча М-7 (Идел) федераль әһәмияттәге «Мәскәү — Казан — Уфа» һәм М-7 «Алабуга — Ижевск — Пермь» автомобиль юллары, «Яр Чаллы — Менделеевск» төбәк трассалары һәм М-7, Алабуга һәм махсус икътисади зона арасында керү юллары уза. Район үзәге Казаннан 215 км, Яр Чаллыдан 26 км ераклыкта урнашкан.
Бетти Уильямс
Тынычлык кору эшмәкәрлеге
1976 елның 10 августында Уильямс ИРА яугирләре машинасының өч баланы таптап үтерүнең шаһиты була. Бу өч баланың әнисе Анна Магуайр (Anne Maguire) исән кала, әммә 1980 елда Яңа Зеландияда үз-үзен үтерә.
Вакыйгадан соң ике көн үткәч, Уильямс тынычлык петициясы астына 6000 имза җыя, вакытлы басмаларда да аның турында күп яза башлыйлар. Анна Магуайрның сеңлесе <a href="https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B8%D0%B4_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%BD" rel="mw:ExtLink" title="Мейрид Корриган" class="cx-link" data-linkid="106">Мейрид Корриган</a> белән бергәләп алар Хатын-кызлар тынычлык яклы (Women for Peace) дигән оешма оештыра, соңрак аның атамасы Тыныч кешеләр берләшмәсе дип үзгәртелә. Бу оешманы оештыруда аларга журналистка Кьяран Маккеон (Ciaran McKeown) ярдәмләшә, ул берләшмә Декларациясен яза һәм аны яклап митинг оештыра.
1977 елда Уильямс белән Корриганга тынычлык буенча Нобель премиясе тапшырыла (1976 ел өчен). 1978 елда берләшмәне оештыручыларның өчесе дә вазифаларыннан китеп, яңа кешеләргә үзләрен күрсәтергә мөмкинлек ача.
Шәхси тормышы
Атасы Уильямс м-р Смит (Mr. Smyth) — ит чабучы, әнисе йорт хуҗабикәсе була. Башлангыч белемне — Изге Тереза исемендәге мәктәптә (St. Teresa's Primary School), урта белемне Изге Доминиканың грамматика мәктәбендә (St. Dominic's Grammar school) ала. 1961 елның 14 июнендә Ральф Уильямска кияүгә чыга. Уллары Пол туа, ул футболчы була, тагын кызлары Дебора дөньяга килә. 1982 елда Бетти ире белән аерылыша һәм, Джеймс К. Перкинс белән өйләнешеп, АКШның Флорида штатына күчә. Лекцияләр укый.
Алабуга районы
Транспорт
Районның көньяк-көнчыгышында «Әгерҗе — Яр Чаллы — Акбаш» тимер юл линиясе уза, төньяк-көнбатышта «Алабуга» МИЗ тармагы уза. Административ үзәктән ерак түгел Тракторная (ст.), Каенкай (ст.) тимер юл станцияләре урнашкан. Кама һәм Нократ елгалары буенча суднолар йөреше үсеш алган; якындагы пристаньлар Алабугада һәм Танай авылы янында урнашкан.
Социаль өлкә
Алабуга муниципаль районында амбулатор ярдәмне Алабуга үзәк район хастаханәсе, шәһәр хастаханәсе һәм Алабуга туберкулезга каршы диспансер күрсәтә. Үзәк район хастаханәсендә 35 белгечлек табиблары эшли: стационар, бала тудыру бүлеге, балалар поликлиникасы, травмпункт, дерматолог-венерология, наркология, авыл медучреждениеләре, 23 фельдшер-акушерлык пункты һәм 3 сәламәтлек саклау пункты һәм башка бүлекләр бар.
Төбәктә 28 мәдәни-ял итү тибындагы учреждение һәм 26 китапханә эшли, шулай ук «Яңа Кама», «Алабуга нуры» («Луч Алабуга») газеталары рус һәм татар телләрендә нәшер ителә. Районның иң зур мәдәният учреждениесе булганАлабуга дәүләт тарих-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгы, 131 га мәйданлы музей-тыюлык территориясендә 184 мәдәни һәм тарихи мирас объекты, шул исәптән 6 федераль һәм 106 республика әһәмиятендәге объект урнашкан. Аның составына шәһәр тарихы музее, И. И. Шишкин мемориаль музей-йорты керә. Марина Цветаева әдәби музее, Владимир Бехтерев исемендәге өяз медицинасы музее, заманча этносәнгать музее һәм башка бүлекчәләр һәм учреждениеләр бар. 2008 елдан тыюлыкта ел саен бу урыннар өчен традицион Спас ярминкәсе үткәрелә.
Сен-Шель
Сен-Шель — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Кокино (Киров өлкәсе)
Кокино (Кокино) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Леон (шәһәр)
Леон (León) — Испаниянең Кастилья-Леон автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Маҗарстан королевасы Илона
Илона (Елена) Сербская (мадьярча  Ilona, Јелена / Jelena; якынча 1109 — 1146 соң) — Венгрия королевасы, король Бела II хатыны.
Биографиясе
Баласы булмаган Иштван вафат булганнан соң 1131 елның 28 апрелендә Бела II тәхеткә утыра. Илона үзенең сукыр иренә бик нык тәэсир итә. Ул король ягында булганнарны сукыр ителгән иренә үч итеп аристократиягә каршы заговор оештырырга инандыра. Заговор нәтиҗәсендә Арадта канлы кырылыш була, биредә мадьяр дворянлыгының 68 вәкиле үтерелә.
1141 елның 13 февралендә ире вафат булгач, бала булуга карамастан өлкән улы Геза II Венгрия короле булып китә. Илона һәм аның бабасы Белош Вуканович регент булып китәләр, 1146 елда улы балигъ булгач, аңа тулы идарә итү тапшырыла.
Гаиләсе
Ире: Бела II (1129 елда никахы була, 1141 елның 13 февралендә вафат була).
Петровское (Юрино районы)
Петровское (Петровское, Петровское) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Барбурмид (Кентукки)
Тарихы
Барбурмид шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шантеё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,79 км².
Сан-Жуан-Эванжелиста (Минас-Жерайс)
Сан-Жуан-Эванжелиста  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Баһчеҗик (Һилван)
Баһчеҗик (Bahçecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һилван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ломик (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Псемен
Псемен — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Олы Лаба елгасының уң ярына тамагыннан 46 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гызыл Гышлаг (Шаһбуз)
Гызыл Гышлаг  (Qızıl Qışlaq ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шанбуз районына караган авыл.
Скотт (Кроуфорд, Висконсин)
Скотт  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велли-Спрингс (Калифорния)
Велли-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Велли-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамоцин (Мазовия воеводалыгы)
Шамоцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайсах
Гайсах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мелекли (Антакья)
Мелекли (Melekli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Альхесирас
Альхесирас (Algeciras) — Испаниянең Әндәлүс автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Сурити
Сурити — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Льедена
Льедена — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тевиль (Эр һәм Луар)
Тевиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
(16409) 1986 CZ1
(16409) 1986 CZ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 12 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 CZ1» саналган.
12 ноябрь
12 ноябрь — Милади тәкъвимендә унберенче айның уникенче көне. Ел ахырына кадәр 49 көн кала.
Сан-Жулиан (Пиауи)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Новы Мир (Добрушский районы)
Новы Мир  (Новы Мір ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сьвеце-Колобжески
Сьвеце-Колобжески — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сенаяк-Латронкьер
Сенаяк-Латронкьер — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Казато (Арецо)
Казато — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Караташ (Имранлы)
Караташ (Karataş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Носиро
Носиро — Япония дәүләтенең Акита префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Носиро шәһәре 2006 елның 21 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 61295 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 144 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 426.74 км² тәшкил итә.
Братею
Братею — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шаня
Шаня — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2231/1122/36 урнашкан. Елга озынлыгы 131 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8912) Ohshimatake
(8912) Ohshimatake — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 21 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 YN1» саналган.
Сурмини
Сурмини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маньеру
Маньеру — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шанькув
Шанькув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Санта-Колома-де-Граманет
Санта-Колома-де-Граманет (Santa Coloma de Gramanet, Santa Coloma de Gramenet) — Испаниянең Каталония автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Кышкар
Кышкар — Татарстан Республикасының Арча районында урнашкан авыл, Яңа Кишет авыл җирлегенә буйсына. 110 хуҗалык бар.
Кышкар район үзәге Арчадан 31 чакрымда, җирле үзидарә үзәге Яңа Кишет авылыннан — 3, Казаннан 90 чакрым ераклыкта урнашкан.
Тарих
Кышкар — тарихи чыганакларга кергән атама. Алат юлы өстендә утырган бу авыл Казан ханлыгы чоры чыганакларында, Казан өязенең теркәү кенәгәләрендә һ. б. тарихи документларда, авыллар исемлегендә искә алына. 1602—1603 еллардагы мәгълүматларны туплаган Казан өязенең теркәү кенәгәсендә бу авылда йомышлы татарлар яшәгәнлеге әйтелә. И. Ермолаев хезмәтендә 1590 елның сентябрь — 1591 елның август айларына нисбәтән Кышкар суы ярындагы Кышкар бушлыгы (пустошь) искә алына. Авыл янында археологлар болгар — Алтын Урда чорларына караган табылдык әйберләр һәм керамика кыйпылчыклары билгеләгәннәр.
Д. А. Корсаков хезмәтендә (XVIII йөз) авыл Нәянгуш печән пакуслары дип искә алына. Авылда 92 ясаклы татар яшәгәне әйтелә. А. Артемьев җыентыгында авыл Кышкар (Наянгул печән пакуслары) дип телгә алына. Симет суы янына утырган бу авылның 130 хуҗалыгында 608 ир-ат һәм 590 хатын-кыз көн иткән. Авылда бер мәчет, биш мәдрәсә, ике гади киҗемамык туку фабрикасы булган. Кышкар авылы Н. Н. Вечеслав хезмәтендә дә искә алына.
Ашыт суының кушылдыгы Симет ярына утырган Кышкар, Симетбаш, Олы Мәңгәр, Иске Мәңгәр, Яңа Мәңгәр, Бәхтияр, Яңа Кишет, Иске Кишет авыллары, июнь ахырында Кишет җыены үткәргәннәр.
Царна-Маре
Царна-Маре — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кышкар
Тарих
Шиһабетдин Мәрҗани хезмәтләрендә Кышкар авылы турында болай дип яза: «Элек заманнан ук дәүләтле байлары һәм зур мәдрәсә тотып, күп шәкертләр җыеп дәрес әйтүче имамнары белән дан һәм шөһрәт казанган авыл».
Урманчы (Биектау районы)
Урманчы — Татарстан Республикасының Биектау районындагы поселок.
Царна-Маре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кышкар
Тарих
Авыл исеме хезмәттә Мелла Шәмсетдин бине Габдерәшид әл-Кышкарый турында сөйләгәндә искә алына. Бу шәхес тумышы белән Кышкар авылыннан бер ятим бала була. Ташкичү кешесе Баязид бине Ибраһим бине Әбәк бине Туйхуҗа — күп маллы бер бай кеше — үзенең баласы булмаганлыктан, бу Шәмсетдинне уллыкка алып тәрбияли һәм укытып камиллеккә ирештерә. Ахырда Бохарада белем алдырып, Ташкичүдә имам хатип һәм мөдәррис итеп билгеләүгә ирешә. Әлеге Баязид бай мелла Шәмсетдин өчен, бик киң һәм биек итеп, ике кара-каршы бинадан торган зур мәдрәсә салдыра.
Урманчы (Биектау районы)
Почта индексы — 422718.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Кышкар
Тарих
Кышкар авылы ике яктан — Кышкар һәм Нәянгуш өлешләреннән торган. Кышкар ягы казаклы булып патшага солдат биргән. Нәянгуш ягы ясаклы булган. Бу якта марилар да яшәгән. Шулай ук монда мануфактура тоткан Муса һәм Мортаза байларның эшчеләре торган. Авылда Муса һәм Мортаза байларның кытат (тыгыз ефәк тукыма) фабрикалары булган. Кышкарга кыш көне фабрикага эшләргә килгәннәр, ә җәйгә алпавытка кайтып китә торган булганнар. Шуннан авыл исеме дә Кышкар булып калган. Нәянгуш ягына каяндыр печән чабарга килгән кешеләр төпләнеп калган, имеш. Авыл янындагы урман «Царский сад», «Корабельная роща» дип аталган. Урманнан лашманчылар патша хөкүмәте өчен агач кискәннәр. Кышкарның Һидият дигән кешесе «мин — лашманчы» дип сөйли торган булган. Шура авылының бирге ягында Оры өсләренә кадәрге урман «Файзуллинская дача» дип аталган.
Кышкар авылы мәдрәсәсе белән данлыклы булган. Авыл бабайлары сөйләвенә караганда, Кышкар мәдрәсәсе шәкертләрен күзәтеп тору өчен бер куелган. Ул керәшен татары булган, мулла вәгазь сөйләгәнне тыңлап утырган.
XIX йөздә төзелгән мәдрәсә бинасы хәзер архитектура һәйкәле булып исәпләнә. Заманасында бу мәдрәсәдә Габдулла Тукайның әтисе Мөхәммәтгариф, татар драматургиясенең күренекле вәкиле Фатих Халиди, татар мәгариф эшлеклесе Мотыйгулла Төхфәтуллин һ. б. укыганнар.
Авылда архитектура һәйкәлләре исемлегенә тагын XIX йөз ахыры — XX йөз башында төзелгән мулла йорты һәм ике мәчет кергән. Мәчетләрнең берсе — җәмигъ мәчете XVIII йөзнең соңгы чирегендә төзелгән, 1865 елда бераз үзгәртелгән. Мәчет бинасы Баязид бине Госман әл-Кышкарый тарафыннан салынган. Икенче мәчет 1889 елда төзелгән. Кышкар авылы мәчете турында Шиһабетдин Мәрҗани түбәндәгеләрне яза: «Хәзерге таш мәчетне шушы авыл әһәлисеннән мәшһүр бай Баязид бине Госман бине Габделкадыйр әл-Кышкарый бине Камай 1190 (1776) елның азагында төзеткән. Шул ук елны атасы Госман мирасын бүлгәндә, бертуган энеләре: «Мәчет төзелешенә тоткан акчаңны үз хисабыңа исәпләмәсәң, без риза булмыйбыз»,— дигәч, «Бик яхшы, мәчет минем өлешемә хисаплансын, әмма сезнең Мәкәләй дәгъвасы буенча булган әрәм-шәрәм итүегезгә мин дә риза булмыйм, үз өлешегезгә хисапланыр»,— дип җавап биргән һәм шулай итеп энеләрен чигенергә мәҗбүр иткән. Үзе 1212 (1797) елда вафат булган. Вафатыннан соң улы һәм оныгы, һәркайсы иң зур сәүдәгәрләр һәм мәшһүр байлар булып, ул мәчетне һәрвакыт төзәттереп һәм яңартып тордылар. Бигрәк тә Мортаза 1282 (1865) елда мәчетнең күп урыннарын үзгәртеп, киңәйтеп, кыйбласы тарафыннан өч баг чамасы арттырып, манарасын таштан эшләтте. Алдына башмак, кәвеш салырга бер бүлмә арттырды. Башта манарасы агачтан булып, алгы өлеше юк иде».
Бу бер катлы агач йорт XIX—XX гасырлар чигендә төзелгән, имам хатип Габдрахман Исмәгыйль улы Үтәмешевнең милке булган. Г. И. Үтәмешев чыгышы белән Мәчкәрә авылының атаклы сәүдәгәрләре нәселеннән. Аның әтисе Исмәгыйль Муса улы Үтәмешев (1887 елда вафат), 1844 елда Бохарадан укып кайтып, Кышкарда мулла була, заманының укымышлы кешесе, тирән белемле мөдәррис буларак дан казана, шәкертләр туплый. Әмма, Ш. Мәрҗани фикеренчә, табигать тарафыннан бирелгән сәләтенә һәм гыйлемлегенә карамастан, И. М. Үтәмешев тәкәбберлектән котыла алмаган, дан-шөһрәт яраткан. Ул Ш. Мәрҗанинең фикри дошманына әверелгән. Шулай да, Җ. Вәлиди бәяләвенчә, И. М. Үтәмешев үз чорының атаклысы булган, хәтта Бохарада да аның абруе белән исәпләшкәннәр. Хәзерге вакытта салынган йорт, ихтимал, И. М. Үтәмешевнең вафатыннан соң, аның улы Г. И. Үтәмешев тарафыннан төзәтелгән булыр.
Авыл басуында Завод буе, Симет, Тирән, Миләш, Баткак, Чытлык, Нарат, Абыстай, Әмир, Даулы көек елга-ермаклары бар. Даулы көек елгасы янындагы җир-басулар өчен кыш-карлылар Яңа Кишет авылы халкы белән сугышып йөргәннәр. Чишмә-кизләүләрнең күренеклеләре: Абыстай, Бадиан, Сабир, Фабрик, Шәкүр, Мулла, Ташчишмә, Гыйбад чишмәләре һ.б. Авыл басуында Мөхетдин, Яңа Мәңгәр күлләре бар. 1907 елда Кышкар авылында Кәрим бай җәдит мәктәбе ача, аңа укытучыны читтән чакыралар.
Халык
Хәзерге вакытта Кышкар авылы зур түгел. Ләкин монда авылларын, туган туфракларын яратучы, эшчән, тырыш кешеләр яши. Авылда яшеллек күп, йортлар әйбәт, халкы булган һәм уңган. Авылның киләчәге өметле.
Халык әби-баба йокыга талган зиратны карап һәм тәрбияләп тора. Зиратның тирә-юне тотып алынган, печәне чабыла, чүп-чардан арындырыла.
Икътисад һәм социаль тармак
Вамин—Мәрҗани ҖЧҖкә карый.
Башлангыч мәктәп, ФАП, спорткомплексы, китапханә бар.