cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казановшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Стаффорд (Орегон)
Географиясе
Стаффорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сребрни-Борек
Сребрни-Борек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
WNT8B
WNT8B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кузьминки (метро станциясе)
«Кузьминки» метро станциясе (станция метро «Кузьминки») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Л. А. Шагурина, М. Н. Корнеева.
Станция 1966 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Кузьминки районнарында урнашкан.
Черных
Черных ― фамилия.
Кампу (Барселуш)
Кампу  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дебыр-Ель
Дебыр-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Деб елгасының сул ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вило (Пяченца)
Вило — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Домбье (Опочинский повяты)
Домбье  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(547) Пракседида
(547) Пракседида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1904 елның 14 октябрендә Пауль Гёц тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1904 PB» саналган.
Новае Сяло (Ушацкий районы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Янайкино
Янайкино (Янайкино) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Пралоньян-ла-Вануаз
Пралоньян-ла-Вануаз (Pralognan-la-Vanoise) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Мутье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.09 км².
Искәрмәләр
Пралоньян-ла-Вануаз
Карвенске-Блото-Друге
Карвенске-Блото-Друге — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акчишмә
Акчишмә — топоним.
Николай Черных
Николай Черных :
Сюзьва (Чулманның түбән кушылдыгы)
Сюзьва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сюзьвинский залив елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 56 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Äl-İdrisi
Abu Abd-Allah Muhammad äl-İdrisi yäki äl-İdrisi - Ğäräp säfärçese, cäğräfiäçe, xaritaçı.
äl-İdrisi 1099. yıl tiräsendä İspaniä şähäre Seuta'da tua.
Ğälim Kordoba universitetında belem alıp Sitsiliädä Normannarnıñ Rodjer II patşası qalasında yäşi. Ul İspaniä, Tönyaq Afrika, Alğı Şäreq cirlären säfär belän yörep çığa.
1166. yılda Siciliadä wafat bula.
Xezmätlär
äl-İdrisi moña tikle bilgele bulğan bar darulı ülännärne öyränep çıqtı. Üz äytüe buyınça, fännär borınğı zamannardan alğa kitkänñar, wä üze ülännärne cıyu-törkemläw belän şöğellänä başlağan. Sul şaqta ul küp yaña darulı ülän barlığın açtı, wä üz eşläreneñ näticäse itterep törle kitaplarnı yazdı, alar arasında iñ möhime ul «Kitab äl-Cämi-li-Sıyfat Aştat äl-Nabatat» ide.
Şul uq waqıtında ul cäğräfiä belän dä şöğellänä ide, bar närsäne xaritalarda bilgeli ide, böten bilgele bulğan dönyanı taswirlağan ide. 1154. yılda äl-İdrisi «Tabula Rogeriana» atlı xezmät yaza, wä aña östämä xezmät bularaq «Geography» atlı eş. Alarnı bergä Rodjer II. «Nuzxat äl-Muştaq» itep atağan, äl-İdrisi isä «Kitab Rudjar» yäğni Rudjar kitabı atağan. Bu xezmät 1161. yılda törätelep wä östälänep «Keşelek baqçası wä Can şatlığı» iseme belän qabat çığarıla, ämma bügenge köngä kilep citmiçä yuğala. Anıñ «Şatlıq baqçası» yä ki «Keçkenä İdrisi» adı belän bilgele bulğan qısqartılğan yurama 1192. yılda näşri itela. Bu kitap bik ük kamil wä tögäl tügel ide, ämma annan soñ berniçä ğasır buyı çıqqan xaritalar aña nigezlängän ide.
Вотча
Вотча (Вотча) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Вотча климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (80%), руслар (18%).
Офсеница
Офсеница — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саймонтон (Техас)
Саймонтон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саймонтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вацлавув (Зволенский повяты)
Вацлавув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Фолькен
Сен-Фолькен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Вальпальмас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михелца
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампу-ду-Жереш
Кампу-ду-Жереш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
WNT9A
WNT9A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Монбазияк
Монбазияк — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
NGC 7027
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Зүмрүтова (Муратпаша)
Зүмрүтова (Zümrütova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алан (Балтач районы)
Алан — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Халык саны — 564 тирәсендә. Почта индексы — 422255.
Тарих
1788 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Крылов
Крылов ― фамилия.
Саммит-Гилл (Пенсильвания)
Саммит-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Среброво
Среброво — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Seuta
thumb|right|250px|Ceuta ([[İspaniä)]] Seuta (ispança Ceuta) ul İspaniänıñ Tönyaq-Batış Afrikada ber olı bulmağan şähär-bilämä. BEQ V ğasırda Karfagenlılar belän nigez salınğan.
1668. yılğa qädär Portugaliäneñ (İspaniä basıp alğan) bilämäse, 1668 yılğı Lissabon kileşüe buyınça Portugaliädän İspaniägä küçä.
Sähär alanı 18 km² ala.
1994. yılda canisäbe buyınça 71926 keşe yäşi.
Казары
Казары (Казары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Домбье-Добренски
Домбье-Добренски — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пәидре
Пәидре (Päidre) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Сен-Базиль
Сен-Базиль — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
(1238) Предаппия
(1238) Предаппия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 4 февралендә Л. Вольта тарафыннан Пино Торинез обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 CA» саналган.
Вилора (Парма)
Вилора — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марат Гәрәев
Марат Гәрәев :
Рязань проспекты (метро станциясе)
«Рязань проспекты» метро станциясе (станция метро «Рязанский проспект») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
WNT9B
WNT9B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Рязань проспекты (метро станциясе)
Архитекторалар - Н. А. Алёшина, Ю. В. Вдовин, Н. К. Самойлова.
Станция 1966 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Рязанский районнарында урнашкан.
Íslamnıñ çäçäkçağı
Íslamnıñ çäçäkçağı dip Íslam dönyasınıñ, anıñ mädäniäteneñ alğa kitü çağın atílar. Bu çaq dönyağa bik küp ğälimnär birgän.
Cäğräfiä
Íslam dönyası
Карвенске-Блото-Перше
Карвенске-Блото-Перше — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Новае Сяло (Шумилинский районы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Январцев
Январцев (Январцев) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вацлавув (Радомский повяты)
Вацлавув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кампуш (Виейра-ду-Минью)
Кампуш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Вацлавув (Радомский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампуш (Виейра-ду-Минью)
Географиясе
Мәйданы —.
Михеля Вас
Михеля Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сененгем
Сененгем — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Дзелим
Дзелим — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ожин елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Тайг-Велли (Орегон)
Тайг-Велли  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Михеля Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тайг-Велли (Орегон)
Географиясе
Тайг-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Дзелим
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Тайг-Велли (Орегон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзелим
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пәигисте
Пәигисте (Päigiste) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Вальторрес
Вальторрес — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муса (Учалы районы)
Почта индексы — 453743, — 80253855003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
Монетье (Дордонь)
Монетье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Тарнвар
Почта индексы — 429709. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213830004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 116 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Сакси (Техас)
Сакси  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сакси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стабеньщизна
Стабеньщизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
WRAP53
WRAP53 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Домеховице
Домеховице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Охаба (Алба)
Охаба — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Домеховице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Охаба (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прель (Савойя)
Прель (Presle) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Казарэзы (Ашмянский районы)
Казарэзы  (Казарэзы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Прель (Савойя)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,68 км².
Казарэзы (Ашмянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Прель (Савойя)
Искәрмәләр
Прель (Савойя)
Рангадеви
Рангаде́ви (Raṅgadevī) — Гаудия-вайшнавизмда Радха һәм Кришнага табыну традициясендә ашта-сакхи буларак мәгълүм сигез төп гопиның җиденчесе. .
Кампуш (Повуа-де-Ланьозу)
Кампуш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Рангадеви
Рангадеви Радхадан җиде көнгә яшьрәк итеп тасвирлана, аның тәне лотос чәчәге төсмерендә һәм ул кызыл роза төсендәге киемнәр кия. Рангадеви - ул Судевиның игезәк бертуганы һәм үзенең сыйфатлары буенча ул сигез гопиның башкасына - Чампакалатага охшаган. Рангадеви табигате буенча үзсүзле һәм кызучан. Ул Радха белән Кришна шунда булганда шаяртырга ярата. Радха һәм Кришнага үзенең хезмәтендә ул бигрәк тә косметика, хушбуйлар һәм хуш исле матдәләр куллануда маһир. Үткәндә зур аскезалар башкарганга күрә, аңа Кришнаны җәлеп итә алган мантра бирелгән. Рангадевиның әнисенең исеме Карунадеви, ә әтисенең исеме - Рангасара.
Вежбин
Вежбин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2896) Прайсс
Тарихы
1931 елның 15 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 RN» саналган.
Вилоре (Фиренца)
Вилоре — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 7028
NGC 7028 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
«Mäğärif» näşriäte
«Mäğarif» näşriyatı Qazanda urnaşqan, Tatarstannıñ iñ olı näşriyatlar isäbenä kerä.
Näşriyat yıl sayın 100 çaması törle kitap çığara, ğömümi nösxä sanı 1.5 millionğa citä. Töp yünäleş bularaq Tatarstan mäğärifen däresleklär belän tä'min itü. Monnan tış matur ädäbiät, beleşmäleklär, süzleklärne bastıra.
Зүһреҗик (Каркамыш)
Зүһреҗик (Zührecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Каркамыш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Миховець
Миховець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пәикси
Пәикси (Päiksi) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Сент-Аман (Па-де-Кале)
Сент-Аман — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Карвиа
Карвиа — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лондон конвенциясе (1841)
1841 елгы Лондон конвенциясе — Австрия, Госманлы империясе, Бөекбритания, Россия империясе, Пруссия, Франция тарафыннан Кара диңгез бугазлары Босфор һәм Дарданелларның статусын билгеләүче килешү.
Выльвидзь
Выльвидзь (Выльвидзь) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Лондон конвенциясе (1841)
Тарих
1841 елның (13) июлендә Лондонда кул куелган. 1840 елгы Лондон конвенциясен имзалаган илләр әлеге конвенциянең Кара диңгез бугазлары статусын билгеләүче шартларын тагын бер кат раслыйлар.
Выльвидзь
Климат
Выльвидзь климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Лондон конвенциясе (1841)
Тарих
Франциянең яңа хөкүмәте дә, Мисырны яклавын туктатып, конвенциягә кушыла.
Выльвидзь
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Лондон конвенциясе (1841)
Тарих
1853-1856 елгы Кырым сугышы вакытында Дарданеллар аркылы чит ил хәрби карабларын үткәрмәү таләбе үтәлми, чөнки Төркия үзе Россия империясенә каршы сугыш игълан итә һәм Бөекбритания белән Франциянең хәрби караблары Кара диңгезгә иркен кереп йөри.
Нетороповка
Нетороповка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Жукопа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санди-Лейк (Пенсильвания)
Санди-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Выхино (метро станциясе)
«Выхино» метро станциясе (станция метро «Выхино») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - А. Ф. Стрелков, В. А. Черёмин.
Станция 1966 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Выхино-Жулебино, Вешняки районнарында урнашкан.
Канеду-ди-Башту
Канеду-ди-Башту — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Монкаре
Монкаре — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
21 август
21 август — Милади тәкъвимендә сигезенче айның егерме беренче көне. Ел ахырына кадәр 132 көн кала.
Вилота ди Визинале (Порденоне)
Вилота ди Визинале — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Новае Сяло (Язненски авыл советы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вежбице-Гузи
Вежбице-Гузи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Такилма (Орегон)
Такилма  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Такилма халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паинкүла
Паинкүла (Painküla) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Доминиковице (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казарэзы (Шчучынский районы)
Казарэзы  (Казарэзы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
WRB
WRB —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Велилья-де-Хилока
Велилья-де-Хилока — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Янушевка
Янушевка (Янушевка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ставерее-Михаловента
Ставерее-Михаловента — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дингуль (Коржа кушылдыгы)
Дингуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коржа елгасының уң ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Григорий Трошин
Григорий Трошин, Григорий Яков улы Трошин (Григорий Яковлевич Трошин, 1874 елның 30 сентябре, РИ, Вятка губернасы, Алабуга өязе, Мушак — 1938 елның 13 марты, Чехословакия, Праһа) — галим-психиатр, Казан университеты профессоры (1920—1922), Чехословакиянең «Рус табиблары берлеге» рәисе. Сәяси золым корбаны — «фәлсәфә пароходы»нда чит илгә сөрелгән (1922).
Тәрҗемәи хәле
1874 елның 30 сентябрендә Вятка губернасы Алабуга өязе (хәзерге Удмуртиянең Кыяс районы) Мушак авылында Сарапул технигы- ярдәмчесе Яков Акакий улы Трошин гаиләсендә туган. Сарапулда руханилар укуханәсен, Вяткада руханилар академиясенең 3 курсын тәмамлагач (1894), тормышын тамырдан үзгәртергә карар итә: 1895 елда Казанның 3нче гимназиясендә өлгергәнлек аттестатына имтиханнар тапшырып, Казан университетының юридик факультетына кабул ителә. Тиздән үзен психология һәм психика күбрәк кызыксындырганын аңлап, медицина факультетына күчә (остазы академик В. П. Осипов (1871—1947). Студент вакытында ук (1899) «Казан университетының нерв авырулары клиникасы хезмәтләре» басмасында фәнни мәкаләләр бастыра башлый. 1903 елда Петербургта Хәрби-медицина академиясендә докторлык диссертациясе яклый. Диссертация академик В. М. Бехтеревның анатомия лабораториясе «Хезмәтләр»ендә басылып чыга. Диссертация яклагач, Петербургта төпләнеп кала. Үзенең «Артта калган һәм нормаль булмаган балалар өчен шәхси психиатрия мәктәбе-дәваханәсе» була. Петербургтагы тәҗрибәсе галимне капиталь хезмәте — мең битлек, ике томлык «Тәрбиянең антропологик нигезләре. Нормаль һәм нормаль булмаган балаларның чагыштырма психологиясе» хезмәтен язуга этәрә.
Инкыйлаб чорында — Петербург педагогия институтында профессор.
Казан
1919 елда Казанга күчә. Казан университетының медицина факультеты галимне сентябрьдән вакантлы психиатрия кафедрасында лекцияләр укырга чакыра. 1920 елның 27 маенда психиатрия кафедрасы буенча профессор итеп сайлана. 3 ел Казан университеты студентларына психиатрия, рухи авырулар клиникасы, нормаль һәм патологияле психология, балалар психопатологиясе һәм ярдәмче мәктәпләр оештыру курсларыннан белем бирә. Ул шулай ук Витнаробта (педагогия институты шулай аталган) мәктәпкәчә тәрбия бүлекчәсендә дә лекцияләр укый. 1922 елда медицина факультетының деканы итеп сайлана.
Психиатрия клиникасы
Г. Я. Трошин вакытында Казанда университетның психиатрия клиникасы тулы көченә эшләп китә. Әлеге клиниканы ачуны 1890 елда ук В. М. Бехтерев, 1910 елда В. П. Осипов сораган булган. 1911 елда клиника оештырыла, 1914 елга җиһазлап бетерү күздә тотыла. Әмма Беренче бөтендөнья һәм Ватандашлар сугышлары вакытында клиника бинасы яралыларны кабул итә башлый. 1917 елда психиатрия клиникасын яңадан ачу турында сүз кузгатыла. Ординатор итеп Мария Алексей кызы Гордина чакырыла. Булачак ире Г. Я. Трошин белән бергәләп, клиниканы аякка бастыру өчен зур көч куялар. 1921 елда бинаны (җире белән) хәрби ведомстводан университетка кире кайтаруга ирешәләр. Ватандашлар сугышының авыр елларында медицина җиһазлары, препаратлар, китаплар, кирәкле материаллар табарга туры килә.
Сәяси золым
1922 елның гыйнварында югары мәктәпнең авыр хәлгә төшүенә ризасызлык белдереп, Мәскәү профессурасы эш ташлый. Казан профессорлары Мәскәүдәге коллегалары башлангычын хуплый: каникулдан соң укуларны башламаска карар ителә. Казан университеты советының 21 гыйнвардагы утырышында университетның киләчәктә яшәвен тәэмин итәргә тиешле комиссия төзелә (комиссиядә ректор А. А. Овчинников, деканнар профессорлар И. А. Стратонов, Г. Я. Трошин, К. В. Войт, А. Я. Богородский, Б. П. Кротов эшли). Комиссия таләпләре арасында 1917 елдан соң ачылган (ягъни совет) вузларын кыскарту тәкъдиме дә була.
Советлар хакимияте, халыкара гауга чыгудан куркып, исемнәре дөньяга танылган галимнәргә карата «инкыйлаб дошманнары»на карата кулланылган кискен чаралар күрергә җөрьәт итми. Әмма аларны пароходка («») төяп, илдән сөрергә карар кылына. РКП(б) ҮК сәяси бюросы бөтен ил буенча исемлек төзи. Әлеге исемлеккә эләккән Казан галимнәре арасында Г. Я. Трошин да була.
Салливан-Сити (Техас)
Салливан-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Миховце
Миховце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Григорий Трошин
Сәяси золым
Башта профессорларны халык алдында пычрату эше башкарыла. «Правда» газетасының 7 март һәм 20 июль саннарында Казан пофессорларына каршы юнәлтелгән «Директива Милюкова и казанская профессура», «Портрет казанской профессуры» мәкаләләре басыла. РКП(б) өлкә комитетының «Коммунистический путь» айлык басмасының июль санында «Последние могикане» мәкаләсендә Казан профессорлары-медикларга, аерым алганда, Г. Я. Трошинга, «инкыйлабка каршы чыгышлар ясадылар» дип гаеп ташлана.
Миховце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салливан-Сити (Техас)
Тарихы
Салливан-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Григорий Трошин
Сәяси золым
1999 елда ТР прокуратурасы карары белән исеме аклана.
Салливан-Сити (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3792) Престон
(3792) Престон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Канисада
Канисада — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Карвиця (Диңгез буе воеводалыгы)
Карвиця  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Tatar Sönçälese
Tatar Sönçälese atlı awıl Tatarstannıñ Aqsubay cirlegendä urnaşıla.
Awılda 112 çaması yort. Elek anda yartısı Çuaşlar yäşägän. Annarı qayberläre küçep kitkän. Qalğannarı Íslam dinen qabul itep tatarlaşqannar.
Dini tormış
1994. yılda mäçet yañadan açıldı. Mäktäptä Ğäräp tele häm Äxläq däresläre alıp barıla.
2003. yılda Qorban ayında 32 qorban buldı. Xalıq dinne totarğa torışa. Uraza ayında da, awılda här kön íftar mäclese. Mäçetkä yörüçe babaylarnı awız açarğa çaqıralar.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның апреле
1945 елның 1 апреле. 1380-нче сугыш көне
Совинформбюро :
1945 елның 16 апреле. 1395-нче сугыш көне
Берлин операциясе.
16 апрельдә беренче Беларус фронты Берлин һөҗүм операциясен башлый. Бик зур арт-хәзерләнү үткәрелә: 9000 корал һәм миномет, 1500 "Катюша" (БМ-13 һәм БМ-31) фашист саклавы сызыгына зыян китерә.
Ләкин Зелов биеклекләрендә һитлерчылар зур каршылык төенен туплый.
1945 елның 18 апреле. 1397-нче сугыш көне
Берлин һөҗүмчән операциясе. Каты сугыш нәтиҗәсендә Совет гаскәрләре 18 апрелендә гына Зелов биеклекләрен яулап ала.
1945 елның 19 апреле. 1398-нче сугыш көне
Берлин һөҗүмчән операциясе. Фашист саклавын җиңеп чыгып Совет гаскәрләре 19 апрельдә Берлин чикләренә чыгалар.
1945 елның 20 апреле. 1399-нче сугыш көне
Берлин һөҗүмчән операциясе. 20 апрельдә 1-нче Беларус фронты гаскәре беренче Берлинның арт-атышын үткәрә.
1945 елның 21 апреле. 1400-нче сугыш көне
Берлин һөҗүмчән операциясе. Беренче Украин фронты фашист-алман Берлин янындагы саклавы берләшмәсен юк итә. Беренче Украин фронты һөҗүме уңышлырак була, Рыбалко җитәкчесендәге танклары 21 апрельдә Берлин чигенә килеп чыга.
1945 елның 30 апреле. 1409-нче сугыш көне
Берлин һөҗүмчән операциясе. 30 апрель 30 апрелендә, 21:30 сәгатендә генерал-майор Шатилов һәм полковник Негода җитәкчесендәге совет гаскәрләре Рейхстаг төп өлешен буйсындыра.
30 апрельдә, 22 сәгать 40 минутта Гази Заһитов, М. П. Минин, А. Ф. Лисименко, А. П. Бобров Рейхстаг өстендә җиңү әлиһәсенең (Ника) таҗында Кызыл Җиңү Байрагын эләләр.
Яңа Азов
Яңа Азов (Жаңа Азов) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Лондон конвенциясе (1871)
1871 елгы Лондон конвенциясе — Австро-Венгрия, Бөекбритания, Госманлы империясе, Италия, Пруссия, Россия империясе, Франция тарафыннан Кара диңгез бугазлары Босфор һәм Дарданелларның статусын билгеләүче килешү. 1870 елда, Россия империясе 1856 елгы Париж солыхының аңа Кара диңгездә хәрби флот тотуны тыючы бүлеген үтәүдән баш тарткач, төзелә.
Тарих
1871 елның (13) мартында Лондонда кул куела.
Конвенция 1878 елгы Берлин трактатының 63нче маддәсе белән ныгытыла.
Кара диңгез бугазлары статусы Беренче бөтендөнья сугышы башланганчы үзгәрешсез кала.
Иделбикә
Лена Садыйкова-Сабитова, Лена Бинъямин кызы Садыйкова-Сабитова (әдәби псевдонимы Иделбикә, кыз фамилиясе Садыйкова, 1930 елның 19 августы, СССР, РСФСР, БАССР, Мәсәгуть кантоны, Яңа Мөслим — 2020 елның 14 июне, РФ, Сембер) — шагыйрә, 2001 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы. Саҗидә Сөләйманова (2010), Сембер өлкәсенең Габделҗаббар Кандалый һәм Сәхаб Урайский исемендәге премияләре лауреаты. Байтак кына шигырьләренә җырлар язылган.
Тәрҗемәи хәле
1930 елның 19 августында БАССР (хәзерге  Мәчетле районы) Яңа Мөслим авылында укытучылар гаиләсендә бишенче бала булып туган. Әтисе — Бинъямин Зариф улы Уфада «Галия» мәдрәсәсен, әнисе – Гыйззениса Зәки кызы да Казанда «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенең кыз балалар мәктәбен тәмамлаган мәгърифәтле мөгаллимнәр. Абыйсы Фәһим Садыйков (1928—1998) — фәлсәфәче, БР ФА академигы (1998), фәлсәфә фәннәре докторы (1973), профессор (1974), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1977).
1943 елда әнисе вафат була, әтисе икенче мәртәбә өйләнеп яңа гаилә кора.
1946 елда Лена, авылда укуын ташлап, Первоуральск шәһәренә апасы янына китә һәм шунда сигезенче сыйныфны тәмамли. Хезмәт юлын икмәк пешерү заводында кара эшче булып башлый, аннары торбалар җитештерү заводында ОТК контролеры булып эшли. Кичке техникумда «техник-контролер» белгечлеге ала. 1950 елда Урта Азиягә, Ташкентка, икенче апасы янына күчеп китә. Берьеллык курста «геодезия һәм картография» белгечлеге алып, дүрт елдан артык картография цехында хезмәт итә. Эшче-яшьләрнең кичке мәктәбендә укып, өлгергәнлек аттестаты ала. 1955 елдан иренең хезмәте белән бәйле төбәкләрдә (Новокузнецкида, Сембер өлкәсенең Барыш һәм Сембер шәһәрләрендә): картограф, газета редакцияләрендә корректор, корреспондент булып эшли. Читтән торып укып, Сембер педагогия институтының рус теле һәм әдәбияты факультетын тәмамлаган (1973).
Иҗаты
1989 елда Сембердә татарча чыга башлаган «Өмет» газетасы белән хезмәттәшлек итә, «Казан утлары», «Сөембикә», «Аргамак», «Мәйдан» журналлары, «Шәһри Казан», «Сабантуй», «Заман-Татарстан», «Ватаным Татарстан» газеталарына иҗат эшләрен җибәреп тора. Башкортстанда да аның иҗаты билгеле. Шагыйрәнең дөнья күргән беренче ике шигъри җыентыгы – «Мәхәббәтнең мең фасылы» (1997) һәм «Бәхеткә үс, Кеше!» (2000) исемле китаплары Сембердә нәшер ителә. 2003 елда Казанда «Дөнья авазлары» дигән өченче китабы Татарстанның беренче Президенты Минтимер Шәймиев фатихасы һәм ярдәме белән басыла.
Иделбикәнең байтак шигырьләре Таулы Алтай шәһәрендә яшәүче кызы, рус телендә иҗат итүче шагыйрә Лилия Юсупова тарафыннан рус теленә тәрҗемә ителгән, «Незримый свет» (1997), «Неслучайная встреча» (1998), «Качнется маятник» (1999), «Двойной портрет» (1999), «Избранное» (2002) дип аталган шигъри китапларында урын алган.
2020 елның 14 июнендә Сембердә вафат.
NGC 7029
NGC 7029 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Охаба (Брашов)
Охаба — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туса-Паразуси
Туса-Паразуси (Туҫа, Тойси-Паразуси) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429704. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213835004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 658 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Дингуль (Лехта кушылдыгы)
Дингуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лехта елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вежбице-Гурне
Вежбице-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паисумаа
Паисумаа (Paisumaa) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
(790) Претория
(790) Претория  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1912 елның 16 гыйнварында Гарри Вуд тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1912 NW» саналган.
Лермонтов проспекты (метро станциясе)
«Лермонтов проспекты» метро станциясе (станция метро «Лермонтовский проспект») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
Станция 2013 елның 9 ноябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Выхино-Жулебино районнарында урнашкан.
WRN
WRN —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Новае Хорабрава
Новае Хорабрава (Новае Хорабрава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вилоте (Порденоне)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зүфербей (Мустафакемалпаша)
Зүфербей (Züferbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монмадале
Монмадале — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Биктәш
Биктәш — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Пюигро
Пюигро (Puygros) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сент-Альбан-Лес кантонына карый.
Биктәш
Халык саны — 230 тирәсендә. Почта индексы — 422256.
Пюигро
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,26 км².
Искәрмәләр
Пюигро
Биктәш
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Сөяргул
Сөяргул — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453743, — 80253855004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 90 кешенең яшәве мәгълүм.
Казацкия
Казацкия (Казацкія ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Выльгорт (Сыктывдин районы)
Выльгорт (Выльгорт, Выльгорт) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 168220.
Климат
Косью климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (46%).
Велилья-де-Эбро
Велилья-де-Эбро — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миховци-при-Великий Недели
Миховци-при-Великий Недели — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Лондон конвенциясе
Лондон конвенциясе — Бөекбритания башкаласы Лондонда төрле елларда төрле илләр вәкилләре тарафыннан имзаланган халыкара килешүләр.
Сен-Бартелеми-ле-Мей
Сен-Бартелеми-ле-Мей — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Миховци-при-Великий Недели
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кантелайнш
Кантелайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Доробна-Воля
Доробна-Воля — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
1020 ел (б. э. к.)
1020 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр XI гасырга кергән ел.
Пәите
Пәите (Päite) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Тамело (Орегон)
Географиясе
Тамело халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ставерее-Подлесьне
Ставерее-Подлесьне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сасквеганна-Депот (Пенсильвания)
Сасквеганна-Депот  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карвно
Карвно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таборка (елга)
Таборка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
WRNIP1
WRNIP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сент-Етьенн-о-Мон
Сент-Етьенн-о-Мон — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Вежбице-Струпки
Вежбице-Струпки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җәннәт кошлары
Җәннәт кошлары төрләре: Lycocorax, Bonaparte, 1853 Manucodia, Boddaert, 1783 Semioptera, G.R. Gray, 1859 Paradigalla|Lesson, 1835 Epimachus, Cuvier, 1816 Lophorina, Vieillot, 1816 Parotia, Vieillot, 1816 Ptiloris, Swainson, 1825 Cicinnurus, Vieillot, 1816 Astrapia, Vieillot, 1816 Pteridophora, A.B. Meyer, 1894 Seleucidis, Lesson, 1834 Җәннәт кошлары (латин телендә: Paradisaeidae) — чыпчыксыманнар отрәдына караган кошлар гаиләлеге. Барысы 45 төр бар, шуларның 38-е Папуа - Яңа Гвинея һәм янәшәдәге утрауларда, Индонезиядә һәм Көнчыгыш Австралиядә очрый. Җәннәт кошларының туганнары булып шалашчылылар тора. Сибли - Алквист классификациясе (1990) җәннәт кошларын карга кошлар гаиләлегенә кертә. .
Искәрмәләр
{{примечания|refs=
Карапесуш
Географиясе
Мәйданы —.
Салфер-Спрингс (Техас)
Салфер-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Салфер-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(529) Прециоза
(529) Прециоза  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вилпияно (Болцано)
Вилпияно — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(529) Прециоза
Тарихы
1904 елның 20 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1904 NT» саналган.
Вилпияно (Болцано)
Географиясе
Вилпияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Паяка
Паяка (Pajaka) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Новазаронава
Новазаронава (Новазаронава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Наратлар (тәртип)
Наратлар, шулай ук ылыслылар (Pinales, шулай ук — Coniferales) — Pinopsida сыйныфының биологик тәртибе, үз эченә безнең көнгә килеп җиткән барлык ылыслы үсемлекләрне колачлаган: кедр (эрбет агачы), нарат, чыршы, ак чыршы (пихта), карагач, секвойя, кипарис, артыш һәм тиле нарат (тис).
Наратлар рәтенә (Finales) — наратчалар гаиләлеге (Pinaсеае) гына керә. Бу — ылыслылар арасында иң эре гаиләлек. Алар, киң таралуы һәм зур күләмдә биомасса туплау буенча, чәчәкле үсемлекләр семьялыкларын да уздыра. Семьялыкта 10 ыруг һәм 250 гә якын төр исәпләнә. Ареалы — нигездә Төньяк ярымшар. Бары тик Меркуза нараты (Pinus mercusii) гына экватор аша Көньяк ярымшарга үтеп керә. Наратчалар — мәңге яшел, кайбер төрләре яфрагын кою-чан, агаччыл, яки куакчыл үсемлекләр (82 рәс.) Яфраклары энәсыман, кабырчыксыман, сирәк кенә тар ланцентсыман формада. Бәбәктә 2—7 ел утыра. Яфракларның зурлыгы төрлечә. Мәсәлән, ак кайрылы ак чыршының (Abies nephrolepis) яфраклары бик вак була, ә сазлык наратының (Pinus palustris) ылыслары 45 см га кадәр җитә.
Мишаче
Мишаче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.