cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Михаил Марков (1951)
Басмалар
Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2013).
В.И.Вернадский исемендәге мактаулы көмеш медаль (2006).
Н.И.Вавилов исемендәге мактаулы көмеш медаль (2011).
П.И. Капица исемендәге Мактау медале (2015).
Лыкава
Лыкава (Лыкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Вой-Вож (Ухта кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ухта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Лыкава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вой-Вож (Ухта кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лалошу (коммуна)
Лалошу — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сент-Майкл (Аляска)
Сент-Майкл  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Майкл шәһәре  елда нигезләнгән.
Янтык районы
Янтык районы (рус. Янтиковский район, чуаш. Тăвай районĕ — Тау асты районы) — Чуашстанның көнчыгышында урнашкан муниципаль район.
Административ үзәге — Янтык авылы, Казан ханлыгы дәвереннән мәгълүм. Ул вакытта ул Тимәш дип аталган. 1757-59 елларда руслар чуашларны чукындыру нияте белән биредә Архангельск чиркәве төзиләр. Шушы хөрмәткә авыл да тулысы белән Архангельскоега әйләнә. Хәзерге Янтык атамасы — татарныкы, авылның тау астында урнашканлыкны күрсәтә.
География
Чуашстанның көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Район территориясе 524,4 км². Төньякта Ормар районы, көнбатышта Канаш районы,көньякта һәм көнчыгышта Татарстанның Кайбыч районы белән чиктәш.
Тарих
Район 1935 елның 9 гыйнварендә оеша.
Халык
Халык саны 28,2 мең кеше (2009 елга)
Милли состав: чуашлар — 90 %тан артык, шулай ук руслар, татарлар, шул исәптән керәшен татарлары да яши.
Административ бүленеше
Районда 12 авыл жирлегендә 31 авыл урнашкан.
Икътисад
Авыл хуҗалыгында төп тармаклар: сөт, ит җитештерү.
Сент-Майкл (Аляска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фуэнсанта
Фуэнсанта — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стоки (Лодзь воеводалыгы)
Стоки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беттанкур-Сент-Уан
Беттанкур-Сент-Уан — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Янкитаун (Флорида)
Янкитаун  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караман (Салыпазары)
Караман (Karaman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Винилацетилен
Винилацетилен (бутенин, C4H4) — туендырылмаган углеводород; кискен исле зәһәрле газ. . Моляр масса 52,76, кату температурасы —138°, кайнау температурасы +5,5°. Суда эреми, органик эреткечләрдә яхшы эри. Ацетиленнан алына. Җилем әзерләүдә һәм синтетик каучык эшләп чыгаруда чимал сыйфатында кулланыла.
Кристал-Лейк (Полк округы, Флорида)
Кристал-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
GSC8327-1511
GSC8327-1511 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Верды-Эрк
Верды-Эрк — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аргун елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Кристал-Лейк (Полк округы, Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Верды-Эрк
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
GSC8327-1511
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Верды-Эрк
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5028) Галес
(5028) Галес — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 23 гыйнварында Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BY1» саналган.
Слоптув
Слоптув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12145) Behaim
(12145) Behaim — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Самокляски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12145) Behaim
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4730 P-L» саналган.
Дерентей-Шор
Дерентей-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Буредан-Ю елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Варзеа (Фелгейраш)
Географиясе
Мәйданы —.
Лыкинка
Лыкинка (Лыкінка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фуэнте-Аламо
Фуэнте-Аламо — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Земплинске Гамре
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ханкок (округ, Көнбатыш Вирджиния)
Ханкок — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нью-Камберленд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1848 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 214 км² тәшкил итә.
Монтескье (Эро)
Монтескье — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Идел өлкәсе
{{Тарихи дәүләт }} Түбән Идел өлкәсе (Нижне-Волжская область) — ССРБ РСФСР составында административ-территориаль берәмлеге. 1928 елның май—июньдә бар булган.
Административ үзәк — Сарытау шәһәре.
Тарих
Түбән Идел өлкәсе 1928 елның 21 майда оештырыла. Аның составына Әстерхан, Сталинград, Сарытау губерналары һәм Самар губернасы (өлешчә) кертеләләр.
Өлкә составында Идел буе алманнарының АССРы һәм Калмык автономияле өлкәсе кергәннәр.
Биарр
Биарр — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Бёслебен-Вюллерслебен
Бёслебен-Вюллерслебен (Bösleben-Wüllersleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ченанкаву
Ченанкаву гыйбадәтханәсе (ശ്രീ ചേനാങ്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം) ул Кералада мәшһүр Бхагавати гыйбадәтханәсе, ул төньяк Кералада, Пайянурда, Кором авылында урнашкан. Бу гыйбадәтханә ике ел саен фестивале Вишу Маһолсавам һәм Саптаһам Ваяна өчен мәшһүр, алар һәр елны икесе дә бер үк вакытта апрельнең беренче яртысында үткәрелә.
Шылагорье
Шылагорье (Шылагор’е ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сток-Новий
Сток-Новий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лапош (коммуна)
Лапош — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гропо Сан Сиро (Парма)
Гропо Сан Сиро — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гропо Сан Сиро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(5029) Иреланд
(5029) Иреланд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 24 гыйнварында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BL2» саналган.
Пырылдавык галактикасы
Галактиканы 1781 елның 27 мартта Пьером Мешен ачты һәм Шарль Мессьега белдерде.
Копце (Мазовия воеводалыгы)
Копце  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фуэнтеальбилья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Служув
Служув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буй (шәһәр)
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1719 елдан башлап йөртә.
(12146) Ostriker
(12146) Ostriker — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6035 P-L» саналган.
Углеводородлар
Углеводородлар яки күмерсутудырмалар - молекулалары фәкать водород һәм күмер химик элементларыннан төзелгән органик кушылмалар сыйныфы.
Төзелеше буенча, ациклик яки алифатик (молекуладагы күмертудырма атомнары бер-берсе белән сызыклы яки тармакланган чылбыр булып бәйләнгән), изоциклик яки карбоциклик (молекуласы 3 һәм аннан күбрәк күмертудырма атомы боҗрасыннан — циклдан гыйбарәт) төрләргә бүленә. Циклик К. ациклик һәм ароматик күмерсутудырмалардан гыйбарәт. Ациклик К. туендырылган һәм туендырылмаган күмерсутудырмаларга бүленә. Алициклик К. дә туендырылган яки туендырылмаган булырга мөмкин. К. гомологик рәтләр хасил итә. Нефть, табигый газлар, кайбер сәнәгәт газлары күмерсутудырмалардан гыйбарәт.
Крохаль (Ухта кушылдыгы)
Крохаль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ухта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җамалетдин Юмаев
Юмаев Җамалетдин Гыймалетдин яки Хәлиулла улы (1892—1940) — татар һәм башкорт шагыйре, мәгърифәтче.
Биографиясе
Якынча 1892 елда Ырынбур губернасы Чиләбе өязенең (хәзерге Курган өлкәсенең ) Искен вулысы Әлмән авылында туган.
Троицк шәһәрендә «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә укый. 1913 елда шул ук шәһәрдә рус-татар училищесын тәмалый.
1913 елдан Петропавловск шәһәре янында казакъ авылларында укытучылык белән шөгыльләнә.
1916 елдан Уфада яши һәм «Тормыш» газетасында эшли.
1917 елгы Октябрь революциясенән соң Чиләбе өязендә халык мәгарифе органнарында эшли.
1920 елларда Урта Азияга чыгып китә. Аның киләсе язмышы билгесез.
Иҗаты
Әсәрләре 1910 елларда «Акмулла», «Шура», «Тормыш» һәм башка татар журналларында басыла башлый. Ямалетдин Йомаев иҗадында XX гасыр башын шигъриятенең романтик агымы чагыла. Аның башлангыч шигырьлщренщ чынылыкта кире кагучы пессимистик мотивлар хас («Хәят», «Күңел», «Әнием кабере янында» һ. б.). Ә 1913—1915 елларда язылган бүтән әсәрләрендә («Мин», «Вәгъдә», «Әгәр мин кош булсам» һәм башкалар) социаль гаделлек өчен көрәш темасы ачыла. «Кыз бала», «Кадак кызына», «Яшь кызга» һәм «Язгы төнлә» әсәрләрендә хатын-кызларның хокуклары һәм иреге проблемасы күтәрелә. Ә «Ярлылык вә хәзинә» һәм «Бүре белән сарык» әсәрләрендә комсызлык белән дан-шөһрәткә омтылучылык тәнкыйтләнә.
Ул «Ямалетдин Йомаев шигырьләре» (1913), «Әдәби шигырьләр» (1915), «Илһам» (нәшер ителмәгән) шигырьләр җыентыклары авторы. М. Ю. Лермонтов һәм А. С. Пушкин шигыйрьләрен төрки телләргә тәрҗемә итә, шулай ук И. А. Крыловның «Квартет» мәсәлен, гарәп һәм төрек шагирларның бүтән әсәрләрен дә тәрҗемәли.
Үзәк административ округ (Мәскәү)
Үзәк административ округ (Центральный административный округ) — Мәскәү шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1991 елда нигезләнгән. Халык саны — 742 689 кеше (2010).
Обжа (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,57 км².
Үзәк административ округ (Мәскәү)
Административ бүленеш
Үзәк административ округ составына 10 район керә.
Сарнув (Карпатасты воеводалыгы)
Сарнув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караман (Адапазары)
Караман (Karaman) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лынавка
Лынавка (Лынаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Варзеа-да-Овелья-и-Аливиада
Варзеа-да-Овелья-и-Аливиада — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ярымадакөю (Адилҗеваз)
Ярымадакөю (Yarımadaköyü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (köy).
Биаш
Биаш — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Татар Яманъелга
Татар Яманъелга (Татарская Еманзельга) — Свердловск өлкәсенең Красноуфимск округы составына керүче татар авылы. Авылның исеме ул утырган Яманъелга суы атамасынан алынган.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Пермь губернасының Кызылъяр өязенә караган.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (96%).
Земплинска Широка
Земплинска Широка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Римма Лощенкова
Биографиясе
Лощенковага Римма Хәлиулла кызы 1955 елның 15 июнендә хәзерге Курган өлкәсе Әлмән районының Әлмән авылында туган.
1977 елда Лек Вәлиев курсы һәм «Драма режиссурасы» һөнәре буенча Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый.
1981 елдан Уфа дәүләт сәнгать институтында укытучы булып эшли.
1983 елда А. В. Луначарский исемендәге Дәүләт театр сәнгате институтының сәхнә телмәре кафедрасында стажировка үтә. 1993 елда Б. В. Щукин исемендәге Югары театраль училищесының сәхнә телмәре кафедрасы буенча ассистентура-стажировканы белем ала. «Ораторское искуство как социокультурные феномен» (гыйльми җитәкчесе З. Й. Рәхмәтуллина) темасына диссертация яклый.
Фәнни эшчәнлеге
Римма Хәлиулла кызы башлыча сәхнә телләрен укыту методикасына, ораторлык осталыгына багышланган 20-дән артык фәнни хезмәт авторы булып тора. Шулай ук театрларда әдәби‑нәфис программалар авторы һәм режиссеры.
Сток-Польский
Сток-Польский — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кристал-Спрингс (Флорида)
Географиясе
Кристал-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гроповиздомо (Пяченца)
Гроповиздомо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гроповиздомо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сент-Мерис (Аляска)
Сент-Мерис  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монто (Эро)
Монто — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Харди (округ, Көнбатыш Вирджиния)
Харди — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мурфилд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1785 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1573 км² тәшкил итә.
Хоркера (Альбасете)
Хоркера — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бетенхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альта (Юта)
Альта  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шылавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
GSC8332-2321
GSC8332-2321 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Supergravitatsiä
Supergravitatsiä yäki yış qına küp ülçämle gravitatsiä - östämä ülçämnär, supersimmetriä häm gravitatsiä nigezendä yasalğan fizik teoriälärneñ ataması.
Suppersimmetriä yärdämendä kisäkçeklär-superpartner belän bäyle intensiv kvant fluktuatsiäläre öleşçä qısqartıla häm gravitatsiäneñ kvant mexanikasında qarşılıqlar kimetelä.
Ларгу (коммуна)
Ларгу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вешендерой
Вешендерой (Вешендар) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шаро-Аргун елгасының уң ярыннан 4,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Руджиноаса (Арджеш)
Руджиноаса — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Едванто-Се
Едванто-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Левый Юрибей елгасының сул ярыннан 60 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5030) Gyldenkerne
(5030) Gyldenkerne — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 3 ноябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VK4» саналган.
(12147) Bramante
(12147) Bramante — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6082 P-L» саналган.
Бүләк (Мөслим районы)
Бүләк — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Халык саны — 160 тирәсендә. Почта индексы — 423986.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Биянкур (Сомма)
Биянкур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Төньяк административ округ (Мәскәү)
Төньяк административ округ (Северный административный округ) — Мәскәү шәһәре административ округларының берсе.
Корабе
Корабе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Төньяк административ округ (Мәскәү)
Административ округ 1991 елда нигезләнгән. Халык саны — 1 114 607 кеше (2010).
Корабе
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төньяк административ округ (Мәскәү)
Административ бүленеш
Төньяк административ округ составына 16 район керә.
Свиржова Руска
Свиржова Руска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ахун (мәгънәләр)
Ахун ― күп мәгънәле сүз.
Лыньков (Бялыницкий районы)
Лыньков  (Лынькоў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
3-нче армия корпусы (Россия)
1877 елның 19 февралендә 28-нче, 29-нче җәяүле гаскәр дивизиялары һәм 3-нче кавалерия дивизиясы эченә кертеп оештырылган.
Корпус артиллериясы башлыгы
1910 елны корпус артиллериясы башлыгы вазифасы корпус артиллериясы тикшерүчесе вазифасы бәлен алмаштырыла.
Корпус артиллериясы башлыгы / тикшерүчесе вазифасы генерал-лейтенант дәрәжесенә караткан. Бу бурычка билгеләнгән генерал-майор дәрәҗәсендәге кешене хезмәтне төзә булдыру белән генерал-лейтенант итәп берьюлы дәрәжесе бирелгән.
Корпус интенданты
Корпус интенданты вазифасы полковник дәрәжесенә караткан. Бу бурычка билгеләнгән кеше тәбәшәгрәк дәрәҗәле булганда, дәрәҗәсендәге хезмәтне төзә булдыру белән полковник дәрәжесенә расланганнар.
Слупець (Свентокшиж воеводалыгы)
Слупець  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроподалозио (Маса-Карара)
Гроподалозио — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гроподалозио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иблис
thumb|280px| Джон Мильтонның «Югалган җәннәт» поэмасында иблис. Гюстав Доре рәсеме. Иблис (гар. balasa بَلَسَ - өметсез, שָׂטָן, сатан) — дини-мифологик күзаллауларда, шайтаннарның башлыгы, җитәкчесе. Аллаһы Тәгаләгә буйсынудан баш тарткан өчен, Күктән Җиргә төшерелгән фәрештә. Бу хакта Коръәннең "Бәкара" (Сыер) сүрәсендә түбәндәгеләр әйтелә:
Кайбер әсәрләрдә мөстәкыйль персонаж буларак та хәрәкәт итә. Әйтик, татар халык әкияте «Күрәзәче карчык»та Иблис шайтаннар патшасы итеп сурәтләнә. Бу исә үз чиратында ислам тәгълиматына берничек тә каршы килми.
Мөнәҗәтләрдә дә Иблис образы билгеле бер чагылыш таба («Укы Коръән илә намаз», «Әйтик зикерләр, кальбебез уянсын!»). Бу әсәрләрдә, табигый, Иблискә каргыш сүзләре әйтелә. Язма әдәбият әсәрләрендә Иблис күпкә киң һәм тирәнрәк чагылыш таба (Кол Гали, «Кыйссаи Йосыф»; Сәйф Сараи, «Гөлстан бит төрки»; Утыз Имәни; хәзерге шагыйрьләрдән Равил Фәйзуллин, Зөлфәт һ.б. иҗаты).
Сылтамалар
Шайтан Шейтан
Столець (Лодзь воеводалыгы)
Столець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ыджыд-Ёль (Ухта кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Кырыс билгеләнгән уен
Уен теориясендә, кырыс билгеләнгән уен ул ике уенчы белән ноль суммалы уен, аның кимендә бер Нэш тигез авырлыгы бар, һәм ике уенчы да саф стратегияне кулланалар. Төгәл билгеләнгән уенның дәрәҗәсе тигез авырлык нәтиҗәсенә тигез.
Билгеләмәләр
Кырыс билгеләнгән уеннарны өйрәнү һәм классификация күплекләр теориясенең суб-тармагы детерминация өйрәнүеннән аерылып тора.
Ыджыд-Ёль (Ухта кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Караман (Ейьюбие)
Караман (Karaman) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вавож
Вавож (Вавож) — Удмуртиянең Вавож районындагы авыл, Вавож районының административ үзәге. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 5 816 кеше (2010).
Почта индексы — 427310, ОКАТО коды — 94206833001.
География
Авыл Вавож һәм Ува елгалары кушылу урынында, Ижаудан 92 километр көнбатыштарак уранаша.
Демография
Милли состав (2002): руслар — 48,7%, арлар — 46,2%, татарлар — 1,1%.
Чинчилья-де-Монтеарагон
Чинчилья-де-Монтеарагон — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варзеа-ду-Дору
Варзеа-ду-Дору — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бехштедт
Бехштедт (Bechstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обтре
Обтре (Obtrée) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Сен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.17 км².
(12148) Caravaggio
(12148) Caravaggio — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6636 P-L» саналган.
Шыленцы
Шыленцы (Шыленцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Брусяна
Брусяна (Брусяна) — Свердловск өлкәсенең Сухой Лог шәһәр округы составына керүче авыл.
Геши-Чу
Геши-Чу (Кий-Хи) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аргун елгасының сул ярыннан 106 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Брусяна
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Геши-Чу
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Брусяна
Халык
Халык саны динамикасы:
Геши-Чу
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брусяна
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Монтулье (Безье округі)
Монтулье — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Ярымбаг (Самсат)
Ярымбаг (Yarımbağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Самсат илчесенә караган бер авыл (köy).
Сент-Пол (Аляска)
Сент-Пол  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Пол шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стольники
Стольники — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Адамс (округ, Иллинойс)
Адамс — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Куинси шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2215 км² тәшкил итә.
(5031) Свейцар
(5031) Свейцар — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 мартында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 FW1» саналган.
Святе (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бланжи-су-Пуа
Бланжи-су-Пуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Төньяк-Көнчыгыш административ округ (Мәскәү)
Төньяк-Көнчыгыш административ округ (Северо-Восточный административный округ) — Мәскәү шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1991 елда нигезләнгән. Халык саны — 1 366 303 кеше (2010).
Административ бүленеш
Төньяк-Көнчыгыш административ округ составына 17 район керә.
Кристмас (Флорида)
Кристмас  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кристмас халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уфа
Уфа (яки Өфе, Өфө, Уфа, Ӱпӧ, Ĕпхӳ) — Башкортстан республикасының башкаласы һәм бер вакытта Уфа районының дә үзәге (составына керми). Караидел белән Дим елгаларның Агыйдел елгасына кушыла торган урынында урнашкан.
2010 елдагы Бөтен Россия Исәпләүнең алдан санавы буенча, халык саны. Мәйдан — 707,93 км².
1719—1775 елларда Уфа провинциясе үзәге; 1781—1796 елларда Уфа наместниклыгы үзәге; 1782—1922 елларда бер вакытта Уфа өязенең дә үзәге; 1865—1919 елларда Уфа губернасы үзәге; 1922—1990 елларда Башкорт АССР-ының, 1990 елдан Башкортстанның башкаласы, 1930 елдан бер вакытта Уфа районының дә үзәге (составына керми). 2006 елдан административ реформа буенча берничә торак пункты белән бергә Уфа шәһәре округы составына керә.
Россиянен эре мәдәни, фән һәм икътисад үзәге. Халык саны буенча Аурупада 31-нче урында тора.
2020 елның 2 июленнән — «Хезмәт даны шәһәре».
География
Уфа шәһәре Агыйдел елгасының сул ягында, аңа Караидел һәм Дим елгалары кушылган төшендә урнашкан. Көнбатыштан көнчыгышка озынлыгы — 28 километр, төньяктан көньякка озынлыгы — 53 километр.
Варзиела
Варзиела — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Уфа
Сәгать поясы
left|80px Уфа халыкара стандарт буенча Yekaterinburg Time Zone (YEKT) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +6:00 гә тигез.
Тарих
200px|thumb|left|Уфаның күренеше, 1910 Казан ханлыгы заманында Уфа ярымутравында, Торатау исемле урында нугайларның ныгытмасы була. Әлеге ныгытма тирәләре нугайларның кышлау урыны була.
1574 елның яз башында Агыйдел елгасы белән Каридел елгасы кушылган биек ярымутрауда Уфа шәһәренең нигез салына. Ул тулысынча хәзерге Дуслык монументы урнашылган Беренче май мәйданына туры килә. Аның майданы 1,2 гектар, стенасының озынлыгы 440 метр чамасы булган.
1586 елдан башлап Уфа шәһәре дип атала башлый. Шул ук елда Уфага укчылар отряды башында шәһәрнең беренче воеводасы Михаил Нагой килә. Михаил Нагой Явыз Иван хатыны, Кабарда кенәзе Темрюкның кызы Мариянең дусты була.
1708 елдан — Казан губернасы составында, 1728 елдан — Уфа провинциясе үзәге, 1744 елдан — Ырынбур губернасына беркетелгән, 1781 елдан — Уфа калгайлыгының үзәге, 1796 елдан — яңадан Ырынбур губернасы составында, 1802 елдан — гражданнар губернаторы резиденциясы һәм губерна учреждениелары булган губерна каласы, 1865 елдан — Уфа губернасы үзәге, 1922 елдан — Башкортстанның баш каласы.
1918 елның 5 июлендә, Ватандашлар сугышы барышында, Уфа большевикларга каршы баш күтәргән чехословак корпусы өлешләре тарафыннан яуланган. Шәһәр Оештыручылар җыелышының әгъзалары комитетте контроленә күчте. Шул ук елның 8—23 сентябрендә биредә Уфа дәүләт киңәшмәсе (большевикларга каршы хөкүмәтләрнең, фиркаләрнең, казак гаскәрләренең һәм җирле үзидарәләр форумы) үткәрелгән. 23 сентябрьдә биредә Вакытлы бөтенроссия хөкүмәте (шулай ук «Уфа директориясе» исеме астында таныш) игълан ителә. Ул шәһәрдә 9 октябренә кадәр урнашкан, шуннан соң Омскига күчте. Декабрь аенда шәһәргә Кызыл Гаскәре өлешләре керәләр. 1919 елның 13 мартында шәһәр Колчак гаскәре тарафыннан алына, әмма 9 июнендә үк Кызыл Гаскәре аны кире ала.
ХХ гасырның 20-30-нчы елларда шәһәр зур үсешне кичерә, тулаем сәнәгый продукциясе 16 тапкырга арткан. Сугышкача елларда Уфа сәнәгый комбинаты, Уфа моторлар төзү заводы, ТЭЦ, һәм нефть эшкәртү заводлары сафка басканнар.
Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәргә дистәләрчә сәнәгый ширкәт, дәүләт оешма, кайбер фәнни-тикшеренү институтлар, Коминтерн хезмәткәрләре, Украина язучылары эвакуацияләнгәннәр.
1944 елда Уфаның Сталин районы шәһәр составыннан чыгарылган һәм Черниковск шәһәренә үзгәртеп корылган. 1956 елда ул яңадан Уфа составына кергән.
1974 елда шәһәр Октябрь Инкыйлабы ордены белән бүләкләнде.
Шәһәр районнары
Уфа — берничә аерым массивтан торган, 7 районлы мәдәни-сәяси-иҗтимагый үзәк. Калинин, Дим, Киров, Ленин, Октябрь, Орджоникидзе, Совет районнарында йөзләрчә милләт вәкилләре яши. Шулар арасында Октябрь районы — иң яше, ул 1977 елның 3 мартында «туган».
Халык
Милли состав (2002): руслар — 48,9%, татарлар — 28,3%, башкортлар — 17,1%, украиннар — 1,2%, чуашлар — 1,0%.
Югары уку йортлары
Уфа шәһәренең уку йортлары 169 юнәлештә белгечләр әзерли. Әйдәүче югары уку йортлары: республикада фәнни-педагогик кадрлар әзерләүче төп үзәкләр булып исәпләнәләр.
Икътисад
Уфада Русянең эре нефть эшкәртеү һәм химия заводлары урнашкан. Улар арасынды: Яңа-Уфа нефть эшкәртеү заводы, Уфа нефть эшкәртеү заводы, Уфаоргсинтез, Уфанефтехим.
Автомобиль транспорты
Шәһәр аша М7 «Идел» «Идел» (Мәскәү — Владимир — Түбән Новгород — Чабаксар — Казан — Уфа),  М5 «Урал» «Урал» (Мәскәү — Рязань — Пенза — Самар — Уфа — Чиләбе), <span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold; font-color:white;">Р314 (Уфа — Стәрлетамак — Ырынбур) автоюллар баралар.
Златник (Словакия)
Златник  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Уфа
Тимер юл транспорты
Моны да карагыз: Уфа тимер юл вокзалы
Златник (Словакия)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Уфа
Тимер юл транспорты
Тимер юл Уфага 1886 елда килә.
Златник (Словакия)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уфа
Тимер юл транспорты
Уфада Куйбышев тимер юлының Башкорт бүлекчәсе идарәсе урнаша.
Златник (Словакия)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Корабевице
Корабевице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC8333-458
GSC8333-458 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ласля (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Эль-Бальестеро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сточки (Опочинский повяты)
Сточки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лысая Гара (Шкловский районы)
Лысая Гара  (Лысая Гара ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Святкова Велика
Святкова Велика — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Руджиноаса (Бузеу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лысая Гара (Шкловский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Святкова Велика
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әмәкәй
Әмәкәй — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Халык саны — 512 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3. Почта индексы — 423985.
Әмәкәй авылы тарихы
Әмәкәй авылына кайчан нигез салынуы турында төрле фаразлар яши. Күпчелек тарихчылар (шул исәптән авыл халкы да) авылның оешу чорын 1500—1550 еллар белән бәйләп карау ягында. Алар фикеренчә, бу вакыйга Явыз Иванның шул еллардагы вәхшилеге китереп чыгарган фаҗигаләргә, татар халкының күпләп ерак җирләргә күчеп китүенә турыдан-туры бәйле. Элегерәк авыл зиратында шушы елларга караган кабер ташы да табылган. Аксакаллар сөйләве буенча, моннан лар чамасы элек, көчләп чукындырудан качып, Казан яны авылларының берсеннән агалы-энеле татарлар — Әмәк һәм Сәмәк — күп балалы гаиләләре, туган-тумачалары белән шушы төбәккә килеп чыга. Куе агачлар, куаклыклар арасыннан шаулап аккан мул сулы елга (Калмыя) ярына тукталалар. Якын-тирәдәге агачларны кисеп-төпләп, куаклардан арындырып, Әмәк исемлесе шунда йорт җиткерергә була. Ул нигез салган авыл, аңа хөрмәт йөзеннән, Әмәкәй дип атала. Кардәшләренең бер өлеше аның белән кала. Ә аның бертуганы Сәмәк, абыйсыннан рөхсәт алып, башка урынга төпләнә. Ул урында Симәк авылы барлыкка килә...
Авыл кешеләре белән аралашканда мондыйрак фараз да ишетергә туры килде. Имеш, абыйлы-энеле ике ир, гаиләләре белән Мамадыш төбәгеннән бүгенге Башкортстан якларындагы бер калага барып чыга. Бәләкәй генә булса да, кала кала инде, анда аларга эш табыла: су ташыйлар, бер түрәнең атларын карыйлар, йортында эшлиләр. Шактый гына хезмәт иткәннән соң, әлеге бай түрә аларга кечкенә генә булса да ике йорт салып бирә. Инде балалары үсә төшкәч, ни сәбәпледер, Әмәк белән Сәмәк, бөтен гаиләләрен ияртеп, кабат туган якларына табан юл ала. Ләкин ярты юлда тукталалар һәм ике авылга нигез салалар...
Дания Гыймранова
Дания Гыймранова — театр белгече һәм тәнкыйтьчесе.
Гроподукале
Гроподукале — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Әмәкәй
Әмәкәй авылы тарихы
"Татар энциклопедиясе" мәгълүматларына караганда, Әмәкәй авылы 1705 елдан бирле билгеле. Авылга Акай явыннан соң гына (1735—1737 еллар) нигез салынуы турында да риваять бар икән. Болай фикер йөрткәндә, яу вакытында халык яртылаш кырылып йә качып, еллар тынычлангач авылның яңадан тернәкләнеп китү ихтималын күз алдында тотарга кирәктер...
Гроподукале
Географиясе
Гроподукале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Дания Гыймранова
Тәрҗемәи хәл
Дания Әхәт кызы Гыймранова 1937 елның 23 октябрендә Казан шәһәрендә туа. 1962 елда Мәскәүдә А.В.Луначарский исемендәге Театр сәнгате дәүләт институтының (ГИТИС) театр белгечлеге факультетын тәмамлап Казанга кайткач, ике ел Татарстан радиосында режиссер булып эшли, аннары, фәнни максатларны күздә тотып, 1964 елда СССР Фәннәр Академиясенең Казан филиалы Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтына эшкә күчә. Анда әүвәл фольклор, аннары сәнгать бүлегендә лаборант вазифаларын башкара, бер үк вакытта читтән торып укып театр белгечлеге буенча аспирантура тәмамлый һәм, диссертация яклап, сәнгать бүлегендә фәнни хезмәткәр, 1992 елдан өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли.
Гроподукале
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әмәкәй
Әмәкәй авылы тарихы
Кызганыч ки, авылга кайчан нигез салынганлыгын дәлилләрлек рәсми архив документларының әлегә чаклы очраганы юк. РДБААда күп кенә авылларның нигезләнү чорына өлешчә ачыклык кертердәй документлар саклана. Шул нисбәттән Беренче, Икенче һәм Өченче pевизия материалларын телгә алырга мөмкин. Өченче pевизиягә (төбәктә 1762 елны үткәрелә) караган өлеше яхшырак һәм тулырак сакланган. Мөслим ягындагы күп кенә авыллар, шул исәптән Әмәкәй дә, беренче тапкыр шушы документларда телгә алына. Анда Мәсәй Хәсәнов кул астындагы 42 ясаклы татар (ир-ат), һәм Минай Бикбауов кул астындагы ир-ат затыннан булган 31 типтәр исәпкә алына. Әлбәттә, бу Әмәкәйдә ул чорда халык саны шулай гына булган дигән сүз түгел, чөнки кайбер башка сословиеләр буенча да, хатын-кызлар исәбе буенча да мәгълүматлар юк яисә тулы түгел.
Емельян Пугачев җитәкчелегендәге кpестьяннар сугышында (1773—1775 еллар) бу төбәктән бик күп авыллар, шул исәптән Әмәкәй дә, актив катнаша. Бу чордагы бер документта авылның ясаклы татарлары бөтенесе дә әлеге сугышта катнашучылар рәтендә күрсәтелгән», — дип ассызыклый һәвәскәр тарихчы Таһир Кәримов үзенең бер язмасында.
Слупча
Слупча — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.