cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирсеть (Рудня кушылдыгы, түбән)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Ирсеть (река)
Мишә (Чулман кушылдыгы)
Мишә — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Куйбышев (Чулман култыгы) сусаклагычының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 204 км. Төп кушылдыклaры: Кaзкaш, Кече Мишә, Тәмтeбaш, Нырcы, Нормa, Солa елгaлaры. Мaкcимaль cу чыгымы күләме 1400 м³/c (1979). Ял итү зонacы. Тaтaрcтaнның тaбигать иcтәлeгe (1978).
Географиясе
Елга Кукмара районының Шепшенар авылыннан 2 км төньякта башлана. Күп санлы кушылдык үзәннәре, коры үзәннәр һәм чокырлар белән бүленгән калкулы тигезлек буенча ага. Елга тамагы өлешендә җир киселгән һәм бераз сазланган.
Лаеш районының Карадул авылы янында Камага коя.
Елганың киңлеге 30 м дан, биеклектә 3-4 км га кадәр сузылган, елганың үзәне трапецеидаль. Елганың үзәне бормалы. Елганың ярлары 2-10 м биеклектән алып 10 м биеклеккә кадәр, текә, ташу вакытында бик нык юыла. Елгага 45 кушылдык коя.
Питрәч авылы янында елга буенда ясалма бусага бар.
Питрәч авылы аша күпердән 2,6 км аска таба, аңа Сөлә елгасы кушылган җирдә, иртә металл чорының күп катлы такталыш урнашкан.
Елга Кукмара, Саба, Теләче, Питрәч, Лаеш районнары территориясе буенча ага.
Питрәчтән түбәнрәк елга Казанның шәһәр яны зонасы буйлап ага.
Бассейндагы иң зур торак пунктлар (8 меңнән артык кеше): Питрәч авылы, Байлар Сабасы шәһәр тибындагы поселогы.
Гидрологиясе
Елга уртача су куләмле. Елганың тукланышы катнаш, күбесенчә кар (70 %). Ел эчендә бүленеш тигез түгел. Еллык катлам 162 мм, шуның 113 се язгы ташу чорына туры килә. Арасы тотрыклы 5,3 м3/сек Кама Тамагы. Җир асты туклану модульләре км2 сек. 1,0-3,0 л/сек. Суның уртача чыгымы-17,4 м3/с. СУ гидрокарбонат-сульфат-кальций лы, Нурма кушылдыгында — сульфат-гидрокарбонат-кальций лы, язын-1,5-3,0 ммоль/л катылыгы, 6,0-9,0 ммоль/л. 200-300 мг/лдан язын, 700-1000 мг/л га кадәр минеральләштерү. Тоныклык 998 г/м3.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Конажев (Великопольское воеводалыгы)
Конажев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коюнҗу (Гөйнүҗек)
Коюнҗу (Koyuncu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гөйнүҗек илчесенә караган бер авыл (köy).
Свентаянск
Свентаянск (Свентаянск ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вирши-Ронту
Вирши-Ронту — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кал (Толмин)
Кал  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анатолий Чекинов
Анатолий Чекиʜав (1909, Тула, Тула губернасы, Россия империясе —1986, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — сәвит дәүләт һәм хәрби эшлеклесе.
Зөбәер
Зөбәер — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 310 тирәсендә. Почта индексы — 423732.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Актаныштан 41 чакрым көньяк – көнбатыштарак, Баҗана елгасы буенда урнашкан. Актаныш – Пучы юлына асфальт белән тоташкан. Бу төбәктә фин – угыр кабиләләре яши. Профессор Гомәр Саттаров “Татар антропонимикасы” дигән китабында (КДУ нәшрияты,1990) Закир Саттаров (ул мулла була) төзегән шәҗәрәгә таянып, авылга нигезне 1915 елда Бүләккәй баба нигез салган, ди. РФнең һәм ТРның атказанган фән эшлеклесе, академик Диләвер Зөбәеров, матбугатка биргән интервьюсында  минем ерак бабам төзи бу авылны дигән фикер белдергән иде. Әмма мөхтәрәм галимебезнең шәҗәрәсен өйрәнү әлеге караш белән килешмәскә этәрә. Тарих фәннәре кандидаты Таһир Кәримов үзе тапкан 1770 елгы документта Алмакай һәм Акай  Зөбәеровларның өлкәненә 58 яшь булуыннан  чыгып:”...без авылга XVIII гасырның беренче, я булмаса, икенче чирегендә нигез салынган дигән уй – фикердә торабыз”,  - диеп язып чыккан иде “Игенче даны” газетасында (24.03.1994). “Татар энциклопедиясе”ндә дә авыл XVIII йөзендә төзелә, дип теркәлгән. Ләкин бу вакытлар белән килешеп булмый. Әлеге кәгазь шул чорда торак урынында Зөбәеровлар яшәвен генә чагылдыра. Алар күп байлык тупларга, башкаларны – якын – тирәдәге 26 кешене муеннарыннан бурычка батырырга өлгерәләр. 1797 елда Акайны кантон башлыгы итеп билгелиләр, походный старшина дәрәҗәсе бирәләр. Моны алу өчен ким дигәндә 1 мең баш мал хуҗасы булу шарт икәнлекне искә төшергәндә, әлеге нәселнең мал – мөлкәтен чамалау читен түгел. Җан башын исәпкә алу оештырыла башлагач, авыл атамасы әлеге нәсел башы исәпләнгән Зөбәер карт исеме белән аталган дияргә була бу уңайдан. Ә авылның укымышлысы Закир хәзрәтнең язып калдырганын кире кагарга бернинди дәлил дә юк, шуңа авыл 1615 елдан бирле яши дия алабыз. Хәзерге урынында ныгып калганчы, бу  авыл кешеләренә, уңай җир эзләп, күченеп йөрергә дә туры килә.
Пусси-ла-Кампань
Пусси-ла-Кампань — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Зөбәер
Хуҗалыгы
1884 елны имана җирләре 2466 дисәтинә тәшкил итә (275 атлары була), 1913 елда ул – 3831,8 дисәтинәгә җитә.
Умартачылык, балык тоту, чабата үрү белән дә шөгыльләнәләр, читкә чыгып эшләп кайтучылар да була. Авылда ашлык саклау магазины, азык – төлек лавкасы, ике тимер алачагы эшли.
1912 – 1913 еллар ихаталар саны 282 гә җитеп, волостьта зурлыгы, кеше саны буенча Пучыдан гына калыша. Гражданнар сугышында, 1921 елгы ачлыкта халыкның яртысы юкка чыга: 700 кеше генә кала.
Мәчет хакындагы беренче мәгълүматлар 1813 елга карый, икенче иман йортын салырга 1907 елның 5 гыйнварында рөхсәт алалар. Мәдрәсәдә дини сабакка өйрәтәләр. 4 сыйныфлы урысча укыта торган мәктәп эшли.
Җил тегермәне тотканнар. Мөшеге елгасында Матвей Пальминга тегермән корырга, елганы 31 елга куллануга,болын – урманнан файдалануга рөхсәт биргәннәре өчен анда ташламалы бәядән он тарттырганнар. Габделкаюм һәм аның сатучысы Шәмсегәрәй Миндукаевләр өяз базарында сату итәләр.
Совет власте урнашкач, биредә авыл Советы оеша, хуҗалыклар эреләндерелгәндә, Түкегә буйсына башлыйлар. Зөбәердәге “Татарстан” хуҗалыгы“Партизан” белән берләштерелә (1959), исемнең күңелгә ятышлысы калдырыла.
1930 елда 6 гайләгә кулак хуҗалыгы тамгасы тагыла. Иман йортының манарасы 1934 елны киселә, кабат ярымай 1994 елның 5 августында нурын чәчә башлады.
Барлык социаль объектлар бар, эшлиләр. Шул исәптән төп гомуми белем бирү мәктәбе дә.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
(3259) Браунли
(3259) Браунли — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 25 сентябрендә J. Platt тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SZ4» саналган.
Бетани (Коннектикут)
Бетани  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайдхаус
Вайдхаус — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җәүһәрия Мәрданова
Мәрдәнова (Хәйруллина) Җәүһәрия 1956 елның 30 июлендә, үзенә нәкъ 18 яшь тулган көнне, Алабуга мәдәни-агарту училищесы дипломын кочаклап, Олы Әтнәгә Җәүһәрия Хәйруллина килеп төшә. Зифа буйлы, озын толымлы, ифрат ягымлы Чаллы кызы район мәдәният йортының сәнгать җитәкчесе итеп билгеләнә. “Җиде яшьтә чагымда сәхнәдә чыгыш ясаганым бар иде. Ул чакта укытучылар “Капитал корбаннары” дигән спектакль куйдылар. Мин ата-анасыз калган кызны уйнадым. Шуннан кереп калды инде сәнгатьнең бу төре минем күңелгә. Училищега кереп укуым да сәнгатькә гашыйк булу нәтиҗәсе”, - дип искә ала үзе Җәүһәрия апа. 1973 елның декабрендә Мәскәүдә “Гүзәлем Әсәл” спектакле куела. Шунда төшерелгән фоторәсем “Огонек” журналы тышлыгында басыла. Шуннан соң “Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре” дигән мактаулы исем бирелә. “Кичер мине, әнкәй!” спектаклендә Минзифа ролен башкарган өчен “Иң яхшы хатын-кыз ролен башкаручы” дигән призга лаек була. Җәүһәрия апаның киләчәк язмышы өчен иң әһәмиятлесе гөрләп эшләп килүче Әтнә үзешчән драма коллективы, һәм яшь кызның иҗади язмышын хәл иткән очрак (бәлкем тәкъдирдер) - Салих Сәйдәшев белән Кәрим Тинчуринның "Зәңгәр шәл" драмасы буенча куелачак спектакльдә Мәйсәрә роленә билгеләнүе була. Шушы рольдән кереп китә Җәүһәрия Хәйруллина мавыктыргыч театр сәнгате дөньясына. "Зәңгәр шәл"дәге Мәйсәрәне, "Кара йөзләр"дәге Галимәне, "Тапшы­рылмаган хатлар"дагы Галияне, "Язылмаган законнар"дагы Фәриләне яки һәркайсыбызга таныш булган Галиябануны Җәүһәриядән дә остарак итеп бүтән берәү уйный алмастыр кебек. Эчке матурлыклары белән көчле булган лирик герой­ларны уйнаучы буларак күрергә күнеккәнбез Җәүһәрияне", — дип яза журналист Әхәт Фазылҗанов Әтнә халык театрының 50 еллык юбилеена багышланган зур мәкаләсендә. “Сәхнәдә Мәйсәрә булып кем генә уйнамасын — минем күз алдымда озын толымлы самими Җәүһәрия Хәйруллина. Ул үзе образ, үзе Мәйсәрә иде, уй-хисләре, фикер-омтылышлары белән һәм дә үзенең яшьлеге белән” - Илгиз Кадыйров, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
Уйнаган рольләре
Р.Ишморат “Гөлзада”, 1958 ел - Гөлзада А.Гыйләҗев “Көзге ачы җилләрдә”, 1965 ел - Гандәлиф С.Шәкүров “Уракчы кыз”, 1966 ел - Сәрбиназ М. Әмир “Тормыш җыры”, 1969 ел И. Абдуллин “Тиле яшьлек”, 1968-1972 еллар Ч. Айтматов “Югалган бәхет”, 1973 ел - Әсәл М. Әмир “Миңлекамал”, 1977-1978 еллар - Миңлекамал А.Гыйләҗев “Кар астында кайнар чишмә”, 1978 ел Х.Вахит “Күк капусы ачылса”, 1982 ел Р.Батулла “Кичер мине әнкәй”, 1981 ел – Миңзифа (бу рольне башкарган өчен Җәүһәрия апа “Иң яхшы хатын-кыз ролен башкаручы” дигән исемгә лаек була. Х.Вахит “Ике килен килендәш”, 1983 ел
Валентин Овчинников
Валентин Овчинников (Валентин Александрович Овчинников,, — , ) — РИ һәм СССР юристы, Варшава һәм Ерак Көнчыгыш университетлары профессоры.
Гоголевка
Гоголевка (Гоголевка) — Диңгез буе краеның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), украиннар (17%).
HD214946
HD214946 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Шумы
Шумы (Шумы, Шумы) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429803. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203870003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200004000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : руслар (48%), чуашлар (52%).
Маи-Шампань
Маи-Шампань — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Дипгейвен (Миннесота)
Дипгейвен  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дипгейвен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаккенбах
Лаккенбах — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Иван Овчинников
Иван Овчинников (Иван Никифорович Овчинников,, — , ) — агроном, Нократ губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Любч (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любч  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Випихи (Граевский повяты)
Випихи  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казонини Б (Алесандрия)
Казонини Б — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казонини Б Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сверплевичы
Сверплевичы (Сверплевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Тептятка
Тептятка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1130 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Кал (Храстник)
Кал  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Тептятка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Кал (Храстник)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18453) Nishiyamayukio
Тарихы
1994 елның 2 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 TT» саналган.
Кушкүл (Аскын районы)
Кушкүл — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Конажево (Познанский повяты)
Конажево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монболо
Монболо — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Газилер (Низип)
Газилер (Gaziler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виршолц
Виршолц — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3955) Брукнер
(3955) Брукнер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 9 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RF3» саналган.
Ветрен (Силистра өлкәсе)
Ветрен  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саркис Оганесян
Саркис Оганесән (Սարգիս Արամայիսի Հովհաննիսյան,, — , ) — СССР һәм Әрмәнстан футболчысы (сакчы, ярымсакчы), Россия чемпионатларының көмеш (1995, 1999) һәм бронза (1992, 1993, 1994, 1998) призчысы, Россия кубогы иясе (1998).
Өзташ (Өмерли)
Өзташ (Öztaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Рудня (елга)
Рудня — Алатыр елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Ләмберә районы, Лопатино авылы янында башлана. Урта агымы Иске Шайгово районында, түбән агымы Түбән Новгород өлкәсенең Починки районында биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Студеная Колода
Студеная Колода (Коговал, Студеная Колода) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Черри-Крик (Колорадо)
Черри-Крик  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Калиновка (Кызыл Армия районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Бетел (Коннектикут)
Бетел  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Калиновка (Кызыл Армия районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Бетел (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шөтүклү
Шөтүклү (Şötüklü ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Калиновка (Кызыл Армия районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (100%).
Бетел (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черри-Крик (Колорадо)
Географиясе
Черри-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 375
NGC 375 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Александр Оголин
Александр Оголин (Александр Степанович Оголин,, — , ) — РИ дәүләт эшлеклесе, хакыйкый яшерен киңәшче (1898), Казан губерна прокуроры (1850-1852), Казан төрмә комитеты рәисе (1852-1854), Казан вице-губернаторы (1860-1861), Россия империясе сенаты әгъзасы (1873 елдан), Витебск (1861-1863) һәм Кутаис (1865-1866) губернаторы.
Берил Бёҗеклер
Берил Бёҗеклер (Beril Böcekler; 2004 елның 7 феврале, Әнкара, Төркия) — Төркия йөзүчесе, ирекле стиль белән йөзү буенча махсуслашкан. Төркия рекордчысы һәм Олимпия уеннарында катнашучы.
Тормыш юлы
Берил Бёҗеклер 2004 елның 7 февралендә туа. Истанбулның «Enka SK» клубын тәкъдим итә.
2018
Берил Бёҗеклер кыска суда йөзү буенча Төркия яшүсмерләр чемпионатында 400 м һәм 800 м га ирекле стиль белән йөзүдә җиңә, шулай ук олылар арасындагы милли чемпионатта да чыгыш ясый һәм беренче һәм икенче урыннарны ала. Сербиядә Belgrade Trophy 2018 турнирында ул шулай ук әлеге дистанцияләрдә ярышларда җиңү яулый. Берил Бёҗеклер Таррагонадагы 2018 елгы Урта диңгез уеннарында катнаша, анда 800 м, 400 м га ирекле стиль белән йөзүдә 11 нче була. Финляндиядә узган Ауропа яшүсмерләр чемпионатында 1500 м дистанциягә йөзүдә иң яхшы нәтиҗә күрсәтә, ул тугызынчы була. Глазгода узган олылар арасында Ауропа чемпионатында 400 м, 800 м һәм 1500 м дистанцияләрдә 16, 15 һәм 14 нче урыннарны ала. Кытайда яшүсмерләр арасында дөнья чемпионатында 400 м һәм 800 м га ирекле стиль белән 18 һәм 16 нчы урыннарны ала.
2019
Франциядә Камил Мюфф истәлегенә узган турнирда чыгыш ясый, анда 400 м га ирекле стиль белән йөзүдә дүртенче була һәм 1500 м га йөзүдә 17 нче була. Яшүсмерләр арасында Төркия чемпионатында 400 м, 800 м һәм 1500 м дистанцияләрдә алтын медаль яулый. Казанда яшүсмерләр арасында Ауропа чемпионатында 800 м һәм 1500 м ирекле стиль белән «стайер» дистанцияләрдә ике көмеш медаль яулый. Бакыда узган Ауропа яшүсмерләр олимпия фестивалендә 200 м, 400 м һәм 800 м га ирекле стиль белән йөзүдә алтын медальләр яулый. Будапешттагы яшүсмерләр арасында дөнья чемпионатында иң яхшы нәтиҗә 1500 метр дистанциягә туры килә, әмма медаль яулый алмый. Шулай ук ул 400 м һәм 800 м дистанцияләрдә алтынчы һәм җиденче була. Кыска суда йөзү буенча олылар арасындагы Ауропа чемпионатында беренче раундтан алга уза алмый, ул ирекле стиль белән 200 м га 29 нчы, ирекле стиль белән 400 м га 12 нче һәм ирекле стиль белән 800 м га 18 нче була. Төркия чемпионатында кыска суда йөзүдә 400 м, 800 м һәм 1500 м дистанцияләрдә кабат алтын медальләр яулый.
2021
2021 елга Будапештта күчерелгән 2020 елгы Ауропа чемпионатында ул 400 м га ирекле стиль белән йөзүдә дистанцияне 4 минут 8,18 секундта узып, бишенче була. Ул шулай ук 800 м һәм 200 м дистанцияләрдә катнаша, әмма квалификациядә 13 һәм 52 нче урыннарда туктала. Италиядә яшүсмерләр арасында Ауропа чемпионатында ирекле стиль белән 800 м һәм 200 м дистанцияләргә йөзүдә көмеш һәм бакыр медаль яулый.
Төркиядә узган халыкара турнирда Бёҗеклер 400 м га ирекле стиль белән йөзүдә 4 минут 6,64 секунд нәтиҗә күрсәтеп, милли рекордны яңарта. Шулай Берил Бёҗеклер Төркияне Токиода узачак 2020 елгы Олимпия уеннарында берьюлы өч дисциплинада — ирекле стиль белән 400 м, 800 м һәм 1500 м программасында тәкъдим итү мөмкинлеген яулап ала.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Вейль (ай кратеры)
Вейль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 122,8 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Герман Вейль (1885–1955) хөрмәтенә бирелә.
Лаккендорф
Лаккендорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Вейль (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Лаккендорф
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вайдхофен (Бавария)
Вайдхофен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вичмарь
Вичмарь (Вичмарь) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (11%), руслар (82%).
Андрей Овчинников
Овчинников Андрей Афанасьевич (1739 — 25 август 1774) — Җаек казагы, 1772 елгы Җаек күтәрелешендә катнашучы, Е. И. Пугачевның иң якын аркадашы.
Биографиясе
Овчинников казак хезмәтенә 1757 елда керә, Җаек буе Россия чикләрен «Бохара ягындагы» казакъларның һөжүмнәреннән саклауда катнаша. Хәрби тәҗрибәсе, батырлыгы һәм үзсүзлелелеге аркасында Овчинников казаклар арасында абруй казана, аны берничә тапкыр Җаек казак гаскәре эшләре буенча Петербургка җибәрелгән делегацияләргә сайлыйлар («зимовые станицы»).
Овчинников император властена каршы оппозициядә гаскәр кулы астындагы фирка яклы була, 1772 елгы Җаек казак күтәрелешендә актив катнаша. Баш күтәрүчеләр җиңелгәннән соң Овчинников кача һәм берничә ай ерак дала утарларында яшеренеп яши. Пугачев явына 1773 елн ың 18 сентябрендә — Пугачев отрядының Җаек каласына беренче тапкыр һөҗүм иткән көнне кушыла. Бер көннән Овчинников казак-баш күтәрүчеләре арасында яулар атаманы итеп сайлана.
Овчинников Пугачевның иң якын даирәсенә керә, «Яшерен Дума» һәм «Хәрби коллегиянең» әгъзасы була. Нәкъ Овчинниковка Башкортстанда халыкны күтәрү турында уй килә.
Овчинников Пугачевтан «генерал-фельдмаршал һәм Бөтенрусия орденнары кавалеры граф Панин» исемен ала. Җаек казакларының атлы отрядлары белән командалык итә, Җаек ныгытмасы һәм Ырынбур арасында урнашкан бөтен ныгытмаларны алуда; Ырымбурны камауда һәм Җаек шәһәрендәге Михайло-Архангель соборына камауда катнаша. Овчинников атаман Чика Зарубин белән бергә Юзей авылы янында 7 — 9 ноябрьдәге алышларда Пугачевның отрядлары меннән җитәкчелек итә; генерал В. А. Карның карательләр корпусын кыйраталар һәм Кар ашыгыч рәвештә Бөгелмәгә карый чигенергә мәҗбүр була. Кар бу җиңелүдән соң командалыкны генерал-майор Фрейманга тапшыра һәм Мәскәүгә кайтып китә.
Көньяк Урал һәм далалар аша урап барып, башкортлар белән үз сафларын тулыландырып, 1774 елның маенда Магнит ныгытмасы тирәсендә Пугачевның төп армиясына кушыла, ары Җаек, Чулман һәм Идел буенда яу ясагач, Троицк ныгытмасы тирәсендәге сугышларда, Башкортстанда, Көңгер һәм Ижау тирәсендәге алышларда катнаша, Казан, Сарытау, Камышин басып алуда, Царицын һәм Пролейка елгасы янындагы алышларда катнаша.
1774 елның 24 августында (4 сентябрь) Кара Яр янындагы соңгы сугыш алдыннан, Пугачев, армиясын дәртләндерү максатында үзенең якын көрәштәшләренә, шул исәптән гаскәрнең баш поход атаманына да, яңа титуллар бирә: «Божиею милостью, мы, Петр Третий, император и самодержец Всероссийский. Жалуем мы от армии нашей в генерал-фельдмаршалы и всех орденов кавалеры атамана Андрея Овчинникова…».
Иртәгәсенә Иделнең дала ярындагы каты алышта Андрей Овчинников һәлак була.
(18454) 1995 BF1
(18454) 1995 BF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 23 гыйнварында С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BF1» саналган.
Мальми
Мальми — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Любча (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Любча  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Светач (Смаргонский районы)
Светач  (Светач ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Иван Одоевский
Иван Одоевски (Иван Никитич Одоевский,, — , ) — баяр, кенәз, Казан воеводасы (1620-1624).
Кале (Жалець)
Кале  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казорбика-Салкото (Арецо)
Казорбика-Салкото — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казорбика-Салкото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коюнҗулар (Хопа)
Коюнҗулар (Koyuncular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Хопа илчесенә караган бер авыл (köy).
Монне (Пиреней)
Монне — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Висаг
Висаг — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Конажице (Великопольское воеводалыгы)
Конажице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Водно (Силистра өлкәсе)
Водно  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4687) Брунсандрей
(4687) Брунсандрей — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 SJ11» саналган.
Виромейки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пётр Лысов
Владимир эшфакын, Мәскәү автомеханика институтын бетергән. Мәскәүдәге Сталин ис. завутында бүлек башлыгы, сех башлыгы урынбасары, фирка комитеты сәркәтибе, БК(б)Ф Пролетар район комитеты сәркәтибе, ЭЭХК Мәскәү өлкәсе идарәсе башлыгы урынбасары, Куйбышев авиация завутында фирка оештыручысы, Мәскәүдә фирка эшендә (1938-1948), БК(б)Ф Удмурт өлкә һәм Ижау шәһәр комитетлары сәркәтибе (1948-1950), Балашихадагы кою-механика завуты директоры (1951–1960).
Дирвуд (Миннесота)
Дирвуд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дирвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейнек (ай кратеры)
Вейнек - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 32,0 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Ладислав Вейнек (1848–1913) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Вологда дәүләт педагогика университеты
Вологда дәүләт педагогика университеты - Россиянең иң борынгы югары педагогик уку йортларының берсе. 2014 елның 11 июненнән Вологда дәүләт университетына структур бүлекчә сыйфатында кушылу юлы белән үзгәртеп корылган.
Тарихы
1988 елдан 2013 елга кадәр университет ректоры булып профессор Александр Павлович Лешуков тора.
2012 елда РФ мәгариф һәм фән министрлыгы, "Вологда дәүләт педагогика университеты" ЮҺБ ФДБМУ тарафыннан үткәрелгән югары уку йортларының нәтиҗәлелеген мониторинглау нәтиҗәләре буенча нәтиҗәсез һәм үзгәртеп коруга мохтаҗ дип табылган. 2013 елның 28 августында Россия Мәгариф һәм фән министрлыгының Вологда Дәүләт техник университеты югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесен һәм Вологда дәүләт педагогика университеты югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесен үзгәртеп оештыру турындагы 1001 номерлы боерыгы басылган. 2013 елның 24 октябрендә Вологда дәүләт университетына ВДТУ исемен үзгәртү турында 1182 нче номерлы мәгариф һәм фән министрлыгы боерыгы басыла. Исем үзгәртү 2013 елның 14 ноябрендә җитештерелгән. «Вологда дәүләт педагогика университеты» югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе юридик затларның бердәм дәүләт реестрыннан 2014 елның 10 июнендә төшереп калдырыла һәм 2014 елның 11 июненнән югары һөнәри белем бирүче «Вологда дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесенә структур бүлекчә сыйфатында кушыла.
Гомуми мәгълүмат
Университет составында 11 факультет һәм 41 кафедра бар. Университет төрле белгечлекләр буенча әзерлек алып бара:
Педагогика: математика, информатика, физика, биология, химия, география, тарих, рус теле һәм әдәбияты, рус һәм чит телләр, Чит телләр (инглиз, алман, Француз), социаль эш, Социаль педагогика, педагогика һәм психология, педагогика һәм башлангыч белем бирү методикасы, физик культура, музыка белеме, музыка белеме, музыка фольклоры «специализациясе булган музыкаль белем бирү».
Педагогик булмаган: оешма менеджменты, юриспруденция, мәдәният, журналистика, гамәли математика һәм информатика.
Югары уку йортыннан соң һөнәри белем 16 белгечлек буенча үткәрелә: педагогика психологиясе, гомуми педагогика, укыту теориясе һәм методикасы, музыкаль сәнгать, Герман теле, рус теле, рус әдәбияты, фән һәм техника фәлсәфәсе, этнография һәм этнология, гомуми тарих, Ватан тарихы, экология, астрометрия һәм күк механикасы, антенна һәм СВЧ-җайланмалар, дифференциаль тигезләүләр; математик логика, алгебра һәм сан теориясе. Университетта өч совет эшли яклау буенча кандидатлык диссертация яклау-рус теле һәм рус әдәбияты, Ватан тарихы һәм гомуми педагогика буенча; докторантура белгечлеге буенча ватан тарихы. Квалификацияне күтәрү, кадрларны яңадан әзерләү һәм өстәмә белем бирү факультеты эшли.
Университетта 7300 студент белем ала (2003 ел). Эш дәверендә 35 меңгә якын укытучы, социаль педагог һәм психолог әзерләнгән. Чыгарылышларның 70 % ы белгечлек буенча эш таба.
2003 елда университет укытучылары арасында 30 фән докторы, профессор, 157 фән кандидаты, доцент, өч атказанган фән эшлеклесе, Россия Федерациясе Югары мәктәбенең биш атказанган хезмәткәре, бер Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре була. Якынча 60 % укытучылар составы галимнәр дәрәҗә һәм исемнәренә ия.
Свилы (Воранавский районы)
Свилы  (Свілы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пьерпон (Кальвадос)
Пьерпон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бетлегем (Коннектикут)
Бетлегем  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таула (елга)
Таула — Инсар елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Кочкурово районы биләмәләрендә ага. Озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лаксенбург
Лаксенбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Юность
Юность (Юность, Юность) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : үле торак пункт.
Никита Одоевский
Никита Одоевски (Никита Иванович Одоевский,, — , ) — баяр, кенәз, Казан воеводасы (1651-1653).
Голубовка (Дальнереченск районы)
Голубовка (Голубовка) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Яңа Карткисәк
Яңа Карткисәк — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Голубовка (Дальнереченск районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (10%).
Яңа Карткисәк
Почта индексы — 452896, ОКАТО коды — 80204813004.
HD214985
HD214985 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Газилер (Сарыоглан)
Газилер (Gaziler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вайенцелль
Вайенцелль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Газилер (Сарыоглан)
Сылтамалар
Gaziler, Sarıoğlan Gaziler, Sarıoğlan
Вайенцелль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любянки
Любянки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18455) 1995 DF
(18455) 1995 DF — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 20 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DF» саналган.
Нократ (Салман кушылдыгы)
Нократ — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Салман елгасының уң ярыннан 7,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3209) Бухвальд
(3209) Бухвальд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Толкын Зәбирова
Толкын Тохтаубай кызы Зәбирова ( Толқын Забирова ) ( 1970 ел) - Казакъстанның атказанган хезмәткәре, Казакъ эстрадасы һәм опера җырчысы.
Биографиясе
Толкын Зәбирова Семипалатинск өлкәсенең Аягүз шәһәрендә туган.
1979 елда ул А.Жубанов исемендәге Республика музыка мәктәбенә хор дирижеры класына укырга керә һәм аны 1988 елда уңышлы тәмамлый.
1988 елда ул Кормангазы исемендәге Алматы дәүләт консерваториясенең СССР Халык артисты Б. Түләгәнованың класына ялгыз җырлауга махсуслашкан вокал һәм хор факультетына укырга керә, аны 1993 елда яхшы билгеләр белән тәмамлый.
1993 елдан 1995 елга кадәр ул Жамбыл исемендәге Казакъ Дәүләт филармониясендә солист булып эшли.
1995 елдан алып бүгенге көнгә кадәр ул Кормангазы исемендәге Алматы дәүләт консерваториясендә вокал кафедрасында педагогик практика укытучысы булып эшли.
199 елдан 2000 елга кадәр Кормангазы исемендәге Алматы дәүләт консерваториясендә аспирантураны тәмамлый.
2009 елда Казахстан эстрадасын үстерүгә зур өлеш керткән өчен Казакъстан Республикасының беренче президенты фонды премиясе лауреаты була.
2010 елның 28 маенда ул 17.00.02 - музыкаль сәнгать белгечлеге буенча фән кандидаты дәрәҗәсе өчен диссертациясен яклый.
2016 елның 19 маенда ул "Бала дауысы" I Милли балалар җыр конкурсының остазларының берсе була һәм конкурс кысаларында "Вокаль белем теориясе һәм практикасы" мастер-классын укыту өчен махсус видео курсы эшләнде, анда Зәбирова музыка һәм җыр укытучыларына баланы ничек конкурска дөрес  әзерләү турында сөйли
Шәхси тормышы
1998 елдан ире — Сафар Ядулай улы Бабаев (1956 елда туган), Казакъстан продюсеры. Уллары - Шахрияр, Дияр һәм Санжар.
Шеррелвуд (Колорадо)
Шеррелвуд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шеррелвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калише (Железники)
Калише  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 376
NGC 376 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виснювек (Подлясье воеводалыгы)
Виснювек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вейс (ай кратеры)
Вейс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 66,6 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Эдмунд Вейс (1837–1917) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Зәкия Сафиуллина
Сафиуллина Зәкия Галимҗан кызы - театр артисты.
1932 елда Әтнә театры “Колхоз-совхоз күчмә театры”на әйләнгәч, 1933-1940 елларда куелган “Галиябану”, ”Бишбүләк”, ”Урман кызы”, ”Сүнгән йолдызлар”, ”Ак калфак”, ”Асылъяр”, ”Гөлзада “ пьесаларын сәхнәгә чыгаруда Зәкия Сафиуллинаның да өлеше зур.
Бөек Ватан сугышы чорында аның катнашында “Беренче театр”, ”Бүләк өчен”, ”Яшьләр алдатмыйлар”, ”Җәмилә”, ”Таң”, ”Киез итек вакыйгасы”, “Йолдызкай” сәхнәгә менә.
1965 елда Зәкия Сафиуллина Аяз Гыйләҗевның “Көзге ачы җилләрдә” спектаклендә уйный.
1966 елның 26 декабрендә Театр коллективларының республика смотрында Әтнә халык театры Сәет Шәкүровның “Уракчы кыз” спектакле белән катнашып, беренче дәрәҗә дипломга лаек була һәм театр артисты буларак Зәкия Сафиуллина да диплом белән бүләкләнә.
Мөхәммәт Оздоев
Мөхәммәт Оздоев (Магомед Мустафаевич Оздоев,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), Россия милли футбол җыелмасы әгъзасы, Россия чемпионатының көмеш призчысы (2013/14).
Зәкия Сафиуллина
“Марийская правда” 1966 елның 9 февраль санында: “Сочный, характерный образ создала одна из старейших актрис театра Закия Сафиуллина”, - дип язды.
Шүкүрлү
Шүкүрлү (Şükürlü ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Зәкия Сафиуллина
1968 елның 20 апрелендә Олы Әтнә мәдәният йортында үткән театрның 50 еллык юбилеенда үзешчән сәнгатьтә күп еллар актив катнашканы өчен Зәкия Сафиуллинага КПСС өлкә комитетының һәм Татарстан АССР Министрлар Советының Почёт грамотасы  тапшырыла.
1968-1972 елларда бер-бер артлы сәхнәгә Т.Гыйззәтнең “Шомлы көннәр”, И.Абдуллинның “Тиле яшьлек” әсәрләре менә. Соңысында Зәкия Сафиуллина Шифабикә ролен башкара.
Өзташ (Һарран)
Өзташ (Öztaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зәкия Сафиуллина
1969 елда Мирсәй Әмирнең “Тормыш җыры” драмасы Республика смотрында беренче урынны яулый һәм Республика смотры лауреаты дипломы белән бүләкләнә. Бу спектакльдә Зәкия Сафиуллина - Сәлимә образын тудыра. Спектакльдән соң «Социалистик Татарстан» газетасының 1969 елгы 13 декабрь санында тәнкыйтьче А.Әхмәдуллин «Халык талантлары» дигән мәкаләсендә болай дип яза: “ Һәвәскәр артистлар арасында халык театрларында дистәләгән еллар катнашып килгән тәҗрибәле уенчылар да, талантлы яшьләр дә бар. Шунысы куанычлы, беренчеләренең профессиональ осталыклары һаман да үсә, чарлана бара.
Шушы елны халык театры артисткасы театрның почёт Китабына кертелә.
Тегаево
Тегаево (Копонлык, Тегаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Николай Озеров
Николай Озеров (Николай Николаевич Озеров,, — , ) — җырчы, педагог, РСФСҖнең халык әртисе (1937).
Конари (Вонгровецкий повяты)
Конари  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Висафолио
Висафолио — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свиршчына
Свиршчына (Свіршчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Монтальба-ле-Шато
Монтальба-ле-Шато — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Ламбах (коммуна)
Ламбах  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Байкал дәүләт университеты
Байкал дәүләт университеты — Иркутскта урнашкан югары уку йорты. Югары уку йорты буларак 1930 елдан бирле эшли, ул чакта Себер финанс-икътисад институты буларак ачыла.
Тулы рәсми атамасы - «Байкал дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе.
Тарихы
Сугыштан соңгы елларда, Себерне киң масштаблы индустриаль үзләштерү башлангач, югары уку йорты төбәкнең барлык төп тармаклары өчен финанс-икътисад һәм инженер-икътисад профильләре буенча югары квалификацияле белгечләр әзерли башлый.
1947 елда план-икътисад факультеты оештырыла. 1940 еллар ахырында аспирантура ачыла. 1953 елда инженер-икътисад факультеты ачыла. Забайкальеда 1957 елда институтның Чита филиалы ачыла.
Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгының 2015 елның 29 октябрендәге 1252 номерлы боерыгы белән югары һөнәри белем бирүче «Байкал дәүләт икътисад һәм хокук университеты» федераль дәүләт бюджет белем бирү учреждениесе «Байкал дәүләт университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе дип үзгәртелә.
Чита институты
Чита институты 1958 елда Забайкальедәге ИФТИИ уку-консультация пункты буларак оештырыла. 1985 елда институт — институтның филиалы статусын ала.
Усть-Илимск филиалы
1998 елда Иркутск дәүләт икътисад академиясе филиалы буларак ачыла. 2009 елда филиал составына Усть-Илимск технология көллияте керә.