cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чаламера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаген
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,01 км².
Фэрфакс (округ, Виргиния)
Фэрфакс — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фэрфакс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1743 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1052/1013 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Фэрфакс (округ, Виргиния)
Ниндзя ташбакалар
Ниндзя ташбакалар (ингл. Teenage Mutant Ninja Turtles, сокр. TMNT) — дүрт ташбака-мутанттан торган уйлап чыгарылган төркем. Аларны ниндзюцу көрәшенә күсе-мутант Сплинтер өйрәтә. Нью-Йорк шәһәренең җир-асты канализациясендә яшәп, алар шәһәрдә явыз көчләр белән көрәшә. Ташбакаларның исемнәре борынгы итальян рәссамнары хөрмәтенә бирелгән - Леонардо, Рафаэль, Донателло һәм Микеланджело.
Аларны 1984 елда Кевин Истмен һәм Питер Лэрд  рәссамнар уйлап чыгарган. 1997 елда ниндзя-ташбакалар турында комикслар нигезендә беренче мультсериал чыгарылган. 2009 елда бу комикс персонажларына хокуклар Nickelodeon Animation Studio сатып алган.
2019 елда "Шаян ТВ" телеканалының дубляж студиясе "Ниндзя ташбакалар" мультфильмын татар теленә тәрҗемә иткән.
Сен-Креспен (Сен-Маритим)
Сен-Креспен — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Калетепе (Кырыкһан)
Калетепе (Kaletepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кальвиль
Кальвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Оссиан (Айова)
Оссиан  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оссиан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пивки
Пивки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трубилина
Трубилина (Трубіліна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сюлеменькасы
Сюлеменькасы (Ҫӗлеменкасси, Сюлеменькасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 66 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,28%),.
Зоркая (Сиирт)
Зоркая (Zorkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Сиирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Дубрава (Бялыницкий районы)
Дубрава  (Дубрава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(10330) Durkheim
(10330) Durkheim — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GH3» саналган.
Созим
Созим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Колыч елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бажани (Словакия)
Бажани  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
(11216) Billhubbard
(11216) Billhubbard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бажани (Словакия)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
(11216) Billhubbard
Тарихы
1999 елның 8 маенда CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JG1» саналган.
Бажани (Словакия)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Мортыштамак
Мортыштамак — топоним.
Форну-Тельейру
Географиясе
Мәйданы —.
Жухив
Жухив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зәйни Солтан урамы, 12 (Казан)
Зәйни Солтан урамы, 12 — Казанның Зәйни Солтан урамында урнашкан, XIX гасырның азагында сәүдәгәр Салих Гобәйдуллин (1862-1935) төзеткән йорт. Бу йортта язучы, галим-тарихчы Газиз Гобәйдуллин туган.
Замосць (Вишковский повяты)
Замосць  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вестморленд (Теннесси)
Вестморленд  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грую (коммуна)
Грую — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Чимильяс
Чимильяс — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисе-Ями (Свентокшиж воеводалыгы)
Лисе-Ями  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ибах (Шварцвальд)
Ибах (Ibach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампиньи (Эр)
Кампиньи — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(11217) 1999 JC4
(11217) 1999 JC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JC4» саналган.
Гвардия (Тренто)
Гвардия — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвардия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Югары Пёша
Югары Пёша (Верхняя Пёша) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166733.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (2,7%), руслар (72,0%), комилар (14,0%), арлар (11,3%).
Хайленд (округ, Виргиния)
Хайленд — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Монтерей шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1742 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1077/1075 км² тәшкил итә.
Лос-Ветеранос II (Техас)
Лос-Ветеранос II  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Ветеранос II халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форнуш-де-Алгодреш (район)
Форнуш-де-Алгодреш  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Шумкой
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Форнуш-де-Алгодреш (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Шумкой
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC2908-1309
GSC2908-1309 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пройтешть
Пройтешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забайка
Забайка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Труд (Сенненский районы)
Труд (Труд ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Дубравица (Климавицкий районы)
Дубравица  (Дубравіца ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Груя (коммуна)
Груя — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.
Лебедин
Лебедин (Лебедын, Лебедин, Лебедин) — Украинаның Сумы өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 25816 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Лебедин Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 93,3%, рус теле — 6,5%.
Бертуган Агафуровлар сәүдә йорты
Бертуган Агафуровлар сәүдә йорты — Екатеринбургта 1883 елда нигез салынган революциягә кадәр шәһәрнең иң зур коммерция предприятиеләренең берсе булаган бертуган Агафуровлар сәүдә йорты.
Тарихы
Агафуровлар төзегән сәүдә империясе башында Хисаметдин Агафуров тора. Хисаметдин Агафуров 1855 елда хәрби хезмәткә рекрут булып китә. Ул вакытка Хисаметдин өйләнгән һәм улы Камалетдин туган булган. Тиешле 12 елын хезмәт итеп кайткач, Хисаметдин Агафуров Екатеринбургта унтер-офицер чинында отставкага чыга, ә 1868 елда Екатеринбургның сәүдә мәйданчыгында вак — төяк товар белән ваклап сәүдә итүне башлый. Башта эш гаиләдә генә була: Хисаметдинның ярдәмчеләре хатыны Биби-Гзизә, өлкән улы Камалетдин, соңрак икенче улы Зәйнетдин була.
Акрынлап әйләнешкә яңа әйберләр кертелә: папирос кәгазе, шырпы, тәмәке, сабын һәм башкалар. Еллык әйләнеш башта 5000 сумга якын чагыштырмача тыйнак булса да, сәүдәнең киңәюе хезмәткәрләрне яллау зарурлыгына китерә. Ул вакытка Агафуровларның Ирбит, Крестов һәм Чиләбе ярминкәләрендә сәүдә мөнәсәбәтләре бәйләнә башлаган була. 1883 елның көзендә Хисаметдин Агафуров 52 яшендә вафат була. Әмма ул уңышлы гына башланган эш туктап калмый: шул ук елның ноябрендә үк аның уллары Камалетдин һәм Зәйнетдин ул вакытка сәүдәдә профессионаллар булган гаилә бизнесын «Бертуган Агафуровлар» сәүдә йорты фирмасы астында тулы ширкәткә әйләндерәләр (русча «Торговый дом «Братья Агафуровы»»): Успенская (хәзерге Вайнер урамы, 16 йорт) урамында арендага алынган бинада универсаль кибет ачыла. Товар кайтару өчен Варшавада (1898 ел), Мәскәүдә (1908 ел) махсус контора ачалар. Үз эшчәнлекләрен үстереп, Кашшафетдин үсеп җиткәнгә кадәр сәүдә йорты әгъзалары акрынлап төньяк-көнчыгыш Россия шәһәрләрендә бүлекләр ачалар. 1903 елда Пермь, Төмән, Ирбит ярминкәсендә, ә 1912 елдан Варшавада һәм Мәскәүдә филиаллары булган. Польшага, Германиягә, Швейцариягә, Франциягә, Кытайга,  Япониягә барып, сәүдә бәйләнешләре ясыйлар. Сәүдә йорты үз эшчәнлеген көнбатышта Варшавадан алып, көнчыгышта Япониягә кадәр җәелдерәләр. 1913 елда иң югары үсеш вакытында бертуган Агафуровлар империясе үз эшчәнлеген  көнбатышта Варшавадан көнчыгышка Япониягә кадәр, шул исәптән Урал, Себер, Урта Азия һәм Төньяк Кытайга (Харбин) тарата. 1913 елга сәүдә йортының товар әйләнеше елга 6,5 миллион сумга җитә. Бу вакытка өлкән туган Камалетдин, өлкән яшьтә булу сәбәпле, сәүдә йорты эшләрендә катнашмый диярлек, уртанчы туган Зәйнетдин иҗтимагый эшчәнлеккә чума. Эшләр белән турыдан-туры җитәкчелек итүне бертуганнарның кечесе Кашафетдин башкара. Бертуган Агафуровларның XIX-XX гасырлар чигендә сәүдә йорты булдыклылык, бердәмлек, яхшы зәвык, юмартлык, гадел эш алып бару үрнәге булып тора.
1880 елларда төзелгән Агафуровлар йорты Успенская урамы (бүген – Вайнер урамы) сәүдә кварталының тыгыз төзелешендә әйдәп баручы урын алып тора. Сәүдә йортының нигезен Хисаметдин Агафуров салган, ә бинаны уллары Камалетдин, Зәйнетдин һәм Кәшәфетдин төзегән. Беренче проектның авторы билгеле түгел, ләкин 1906 елда йорт архитектор К.А. Полков проекты буенча үзгәртеп корылган.
«Бертуган Агафуровлар» сәүдә йорты Октябрь революциясенә кадәр һәм Екатеринбургта большевиклар хакимияткә килгәнчегә кадәр эшли.
Сен-Леже-дю-Бур-Дени
Сен-Леже-дю-Бур-Дени — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(10331) Peterbluhm
(10331) Peterbluhm — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 9 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GM10» саналган.
Остердок (Айова)
Остердок  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Остердок шәһәре  елда нигезләнгән.
Пила (Лодзь воеводалыгы)
Пила  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эль-Градо
Эль-Градо — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Замосць (Маковский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Щучья Виска (Индига кушылдыгы)
Щучья Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Индига елгасының уң ярыннан 160 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лень (Кот-д’Ор)
Лень (Laignes) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Лень кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40.02 км².
Калетепе (Кумлу)
Калетепе (Kaletepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кумлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Булат Солтанбәков
Булат Фәйзрахман улы Солтанбәков (18.11.1928 — 20.01.2021) — күренекле татар галиме, тарихчы, Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1987), Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (1995). Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге дәүләт премиясе иясе.
Ул 1928 елның 18 ноябрендә Казан шәһәрендә дөньяга килә. Казан дәүләт педагогика институтын тәмамлап, тарих фәннәре кандидаты исемен ала, профессор дәрәҗәсенә ирешә. 1947 елдан гади урта мәктәптә укытучы булып эшли, 1954—1961 елда Татар обкомында мәктәп һәм фән оешмаларының инструкторы, 1961—1981 елда Казан дәүләт педагогика институтында проректор, доцент вазифаларын башкара. 1981—1989 елларда Казан консерваториясендә җитәкче, 1989—1991 елларда Казан дәүләт университетында доцент, 1991—1993 елларда – ИПКРОда кафедра җитәкчесе.
2021 елның 20 гыйнварында 92 яшендә Казанда вафат.
Лисоводи
Лисоводи — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11218) 1999 JD20
(11218) 1999 JD20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JD20» саналган.
Байка (авыл)
Байка  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Туяхлань-Я
Туяхлань-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ятри-Я елгасының сул ярыннан 102 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сыры районы
Сыры районы (Сурский район) — Сембер өлкәсенә керүче муниципаль район.
Үзәге — Сыры шәһәр тибындагы бистәсе.
Тарих
Район 1928 елның 16 июлендә элекке Сембер губернасының Алатыр өязе җирләрендә Урта Идел өлкәсенең Сембер округы составында Промзино районы исеме астында төзелгән. 1931 елда райүзәк исеме Сыры (Сурское) итеп үзгәртелгән, район исеме дә Сыры районы итеп үзгәртелгән.
Зорлу (Борчка)
Зорлу (Zorlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
Заболотци (Сяноцкий повяты)
Заболотци — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фоюш
Фоюш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дубралёва
Дубралёва (Дубралёва ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Канаппвиль
Канаппвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Винфилд (Теннесси)
Винфилд  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гвардия Вомано (Терамо)
Гвардия Вомано — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвардия Вомано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иффецхайм
Иффецхайм (Iffezheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Солман
Солман — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Уролка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Иффецхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солман
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Эль-Пуэйо-де-Арагуас
Эль-Пуэйо-де-Арагуас — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гряка (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Хановер (округ, Виргиния)
Хановер — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хановер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1847 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1228/1215 км² тәшкил итә.
(11219) Benbohn
(11219) Benbohn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JN20» саналган.
Bolğarçılıq
Bolğarçılıq — töp maqsatları bularaq bolğar däwlätçelegen häm bolğar milli kemlegen (bolğarlıqnı) tergezüe bulğan ideologiä. XIX ğasırnıñ ikençe yartısında - XX ğasır başında bolğarçılıq töşençäläre törle ictimaği-säyäsi häm fänni-mädäni xäräkätlär, ayıruça Wäisilär xäräkäte häm Tuğan yaq tarixın öyränü cämğiäte (ru) wäkilläre tarafınnan qullanılğan ide.
Qazan tatarları arasında bulğarçılıq töşençälären berençe bulıp Bahawetdin Wäisev (1810—1893) belderä başlıy.
Tatar bolğarçılığı töşençäläreneñ üseşenä XIX-XX ğasır başı Şihabetdin Märcani, Möhämmäd Ğayaz İsxaqıy, Xäsänğata Ğäbäşi, Rizaeddin Fäxreddin häm başqa avtorları xezmätläre täesir itte.
Tatar xalqınıñ etnogenezı mäs'äläsen öyränä başlağan berençe tatar tarixçısı Şihabetdin Märcani üzeneñ «Mustafad al'-axbar fi axwali Qazan wa Bulğar» xezmätendä Qazan xanlığı mädäniäteneñ İdel buyı Bolğarınıqınıñ däwam itüen kürsätä, qazan tatarlarınıñ çığışın bolğarlardan buluın dälilli (mongollarnıñ ber öleşeneñ "tatarlar" etnonimı XVİ ğasırdan soñ bar Qazan yağı xalqın bilgeläw öçen qullana başlanuın kürsätä.
XX—XXI ğasır çigendä tatar bolğarçığılı fikerlären Färğat Nurutdinov, Riza Bariev, Mirfatıyx Zäkiev, Zöfär Miftaxov, Räşid Qadırov häm başqalar alğa sörde, bolğarçılıq töşençäläre "neobolğarçılar" eşçänlege yärdämendä yaña yañarışın kiçerde.
Tatarlarnıñ iseme bügen küpçelegen Qazan tatarlarınnan torğan Tatarstan respublikası belän bäyle buluı arqasında, tatar milli kemlek turındağı bäxäslär dä yış bolğarçılıq - tatarçılıq  (ru)  ülçäneşendä uza.
Backspace
Backspace (кире кайтару), BS — санак төймәсарының төймәсе. Курсор алдындагы (сулдан уңга юнәлешкән язуда сулдан яки уңнан сулга юнәлешкән язуда уңнан) символны (символларны) сөртү өчен кулланыла. Сүз язу өлкәсеннән читтә  еш кына программаның алдагы экранына яки гизгечнең алдагы веб-битенә кайтуга файдаланыла.
Баштагы мәлне  төймәсенә басу язу машинасының кареткасын бер урын артка кайтарган булган ( төймәсе шикелле, ләкин артка таба, шуңа шулай атала бу төймә: «backspace» дип — сүзгә-сүз «буш ара артка»).
төймәсе  төймәсеннән аерылып тора, чөнки төймәсе, сүз язу эше белән маташканда, курсор артындагы символларны сөртү өчен кулланыла. Шуннан артык, төймәсе еш кулланыла гомумән, нинди дә булса объектны (мәсәлән, файлны) сөртү өчен, ә  андый максатка ярамый.
Сюлово
Сюлово (Ҫулав, Сюлово) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429550. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232860007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300012700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 132 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Трудавы
Трудавы (Трудавы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Волоковая (Ненец автономияле округы)
Волоковая (Волоковая) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166734.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (19,6%), руслар (23,3%), комилар (57,1%).
(10332) Defi
Тарихы
1991 елның 13 маенда Кэролин Шумейкер, Дэвид Леви тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JT1» саналган.
Пила-Рущинска
Пила-Рущинска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC2908-173
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Замосць (Новодворский повяты)
Замосць  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лисув (Келецкий повяты)
Лисув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ото (округ Вебстер, Айова)
Ото  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ото шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Леже-о-Буа (Сен-Маритим)
Сен-Леже-о-Буа — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Шонталы районы
Шонталы районы (Шенталинский район, Шунтал районĕ) — Самар өлкәсенең төньягында урнашкан муниципаль район.
Үзәге — Шонталы станциясе.
Тарих
1928 елга кадәр район җирләре Самар губернасының Бөгелмә өязенә, 1928—1935 елларда — Урта Идел өлкәсе Богырыслан округы Келәүле, Чаллыбаш, Сергиевск районнарына кергән. Район 1935 елның 4 февралендә Денис районы буларак төзелә (үзәге — Денис авылы). 1940 елда район үзәге Шонталыга күчерелгә, район исеме Шонталы районы итеп үзгәртелә.
1963 елда район зурайтыла, аның составына Келәүле һәм Чаллыбаш районнары кертелә, әмма 1965 елда район кире кечерәйтелә.
Кантье
Кантье — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Лос-Висаче (Техас)
Лос-Висаче  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Висаче халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беренче Казан ирләр гимназиясе
Казанның беренче ирләр гимназиясе (Первая Казанская мужская гимназия) — Казанда 1758 елда нигезләнгән уку йорты, илнең иң борынгы урта уку йортларының берсе, Россия империясендә өченче булып ачылган гимназия. Төбәк мәгарифен һәм мәдәниятен үстерүгә зур өлеш керткән. Гимназиядән сайлап алынган 33 студент белән 1804 елның 5 ноябрендә Казан университеты ачыла. 1932 елдан — Казан авиация институтының (хәзер А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты) беренче уку бинасы.
Тарих
1758 елның 21 июле указы белән, Россия империясендә (Петербург һәм Мәскәүдән соң) өченче гимназия буларак ачыла. Баштагы елларда укытучылар белән Мәскәү университеты тәэмин итә. Беренче директоры (1758-1761 елларда) – XVIII гасырның билгеле драматургы - мәгърифәтчесе М.И. Верёвкин (1732-1795). 1824-1825 елларда гимназия белән булачак тарихи романнар авторы И.И. Лажечников (1792-1869) җитәкчелек итә.
XVIII гасырның 60нчы елларыннан гимназиядә укучылар һәм шәһәр театр сөючеләре көче белән театр тамашалары күрсәтелә, шулай итеп Казанда театр тарихы башланып китә.
1788 елда гимназия ябыла. 1797 елда Россия императоры Павел I фәрманы белән гимназия өчен элекке Воскресенская (хәзерге Кремль урамында) бина төзелә.
Көнчыгыш телләре
Гимназия көнчыгыш телләре көчле укытылу белән аерылып тора. 1759 елда ук татар сыйныфы ачыла. Татар теленнән тыш, гарәп, фарсы, төрек, кытай, монгол, калмык, әрмән телләре укытыла. 1769-1785 елларда гимназиядә татар телен элек Казан адмиралтействосы тәрҗемәчесе булып торган Сәгыйть Хәлфин (1732-1785) укыта. Ул — татар мәгърифәтчеләре һәм тел белгечләре Хәлфиннәрнең гаилә башлыгы. Татар телен шулай ук М. Мәхмүдов (1820-1891), фарсы теленнән Алексей һәм Николай Казем-Беклар укыта. 1798 елдан славян телләре һәм арифметика сыйныфларында шагыйрь Н.М. Ибраһимов (1778-1818) укыта. Көнчыгыш телләрен укыту, 1854 елда Казан университетының көнчыгыш факультетын Петербург универитетына күчергәч, туктала.
Азия басмаханәсе
1801 елда гимназия бинасында Г. Бурашев тарафыннан Азия басмаханәсе ачыла һәм, Россия империясендә беренче буларак, гарәп һәм татар телләрендә китаплар бастыра башлый. Басмаханә 109 исемдә (күбесенчә, дәреслекләр, матур әдәбият, дини әдәбият әсәрләре) татарча китап бастыра. 1829 елда басмаханә Казан университеты басмаханәсенә кушыла.
Гимназия тәмамлаучылар
Гимназиядә ил тарихында һәм мәдәниятендә зур урыннар алачак шәхесләр укып чыга.
Бина
1761-1774 елларда гимназия агач бинада (хәзерге К. Маркс һәм Жуковский урамнары чаты, 43/13 йорты) урнаша. 1774 елда Казанны Е. Пугачев гаскәре алганда, агач бина яна. Янган бина урынында XVIII гасырның 70нче еллар ахырында архитектор, 1783-1791 елларда Казан губернасының баш архитекторы булып торган В.И. Кафтырев (?-1807) тарафыннан соңгы барокко стилендә, кирпечтән, турыпочмаклы итеп махсус бина төзелә. 1798 елда гимназия Воскресенская урамындагы (хәзер Кремль урамы) губернатор йортына күчерелә. 1805 елда әлеге бинада Казан университеты да урнашкач, гимназия өчен махсус бина төзергә карар кылына. 1807 елда сәүдәгәр Х.Л. Молоствовның XVIII гасыр ахырында Казан губернасының 1796-1804 елларда баш архитекторы булып торган архитектор Ф.Е. Емельянов (1761/62-?) проекты буенча төзелгән ике катлы таш йорты (хәзерге Карл Маркс урамы, 10) сатып алына. XIX гасырның 20нче елларында М.П. Варенцов (Коринфский) (1788-1851) җитәкчелегендә архитекторлар В.А. Смирнов һәм 1804-1809 еларда Казан губернасының баш архитекторы булган Я.М. Шелковников (1774-1809) бинаны үзгәртеп коралар. Бинаның фасады үзгәрешсез диярлек саклана, икенче каттагы киң почмак тәрәзәләре ике таррак тәрәзәгә алыштырыла. Төп керү юлы алты колонналы коринф портигы белән бизәлә, фронтон урынына портик өстенә зур балкон-терраса төзелә. Йортның урта өлешенә тагын бер кат өстәлә. 1836 елда гимназиядә булган Россия императоры Николай I аңа Воздвиженская чиркәвен бирергә куша.
Инкыйлабтан соң
Октябрь инкыйлабыннан соң элекке Беренче гимназия бинасында яңа совет мәктәбе ачыла. 1932 елда Казан университетының аэродинамика бүлеге нигезендә оешкан Казан авиация институты урнаша. Яңа вузны оештыруга галим-механик Н.Г. Четаевның (1902-1959) хезмәте күп керә. 1939 елда архитекторлар Ә.Һ. Бикчәнтәев (1911-1985) һәм В.А. Дубровин проекты буенча бина зур үзгәртү кичерә: аңа неоклассицизм стилендә төзелгән янкормалар өстәлә.
Бина диварында Н.Е. Федосеев, Н.Г. Четаев, И.И. Шишкин һ.б. хөрмәтенә истәлек такталары куелган.
Rusiä Fännär Akademiäse
RFA 9 fänni tarmaqtan tora, 13 cirle bülekkä bülengän. RFAdä küptörle kiñäş organnarı, komissiälär urın alğan.
Фрейнеда
Фрейнеда — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Калеүчагыз (Демре)
Калеүчагыз (Kaleüçağız) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Демре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Заболотци (Ярославский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гуджешть (коммуна)
Гуджешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Эсплус
Эсплус — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щучья Виска (Чеша кушылдыгы)
Щучья Виска (Снатрейтозе, Сиатрейтозе) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чеша елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прокопоая
Прокопоая — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубравка (Асиповицкий районы)
Дубравка  (Дубраўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Игерсхайм
Игерсхайм (Igersheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зүмрүт (Аздавай)
Зүмрүт (Zümrüt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
Гвардия Гранде (Сасари)
Гвардия Гранде — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Атлантаның Һинд дине гыйбадәтханәсе
Һинд дине Ходаеның Венкатешвараның Атланта Һинд дине гыйбадәтханәсе 1990 елда төзелгән, ул Джорджия, Атланта янында Ривэрдел шәһәре янында урнашкан. Ул традицион Һиндстан стиленда төзелгән һәм аңа Зур Атланта даирәсеннән Һинд дине тарафдарлары еш йөри.
Гыйбадәтханә комплексы
Һинд дине гыйбадәтханәсенең ике комплексы бар - бер комплекс төп Ходай Венкатешвара белән һәм икенчесе төп Ходай Шива белән. Төп Ходайларга өстәп ике комплекста да башка Ходайлар өчен дә изге урыннар бар.
Тышкы сылтамалар
Координаталары:33°35′42″N, 84°24′31″W
(11220) 1999 JM25
(11220) 1999 JM25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JM25» саналган.
Пилихи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Байтава
Байтава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(11221) 1999 JO26
(11221) 1999 JO26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JO26» саналган.
Дебальцево
Дебальцево (Дебальцево, Дебальцеве, Дебальцево) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 25525 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Дебальцево Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1878 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Милли состав (2001): украиннар — 64,4%, руслар — 32,6%, белоруслар — 0,7%.
Туган тел буенча, 2001: рус теле — 81,5%, украин теле — 16,9%.
(10333) 1991 NZ6
(10333) 1991 NZ6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 12 июлендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NZ6» саналган.
Зур мәчеләр
Зур мәчеләр (Pantherinae) — мәчелеләр асгаиләлеге. Гаиләлегенең эре мәчеләрен эченә ала. Әмма зурлыгына түгел, ә тел асты сөяге төзелешенә карап исәплиләр.
Хенрайко (округ, Виргиния)
Хенрайко — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лорел шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1720 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 635/616 км² тәшкил итә.
Мендоса (правинсә)
Мендоса (Mendoza) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1820 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
18 департамент (2020).
Заборув (Карпатасты воеводалыгы)
Заборув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Труды (Мёрский районы)
Труды (Труды ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лисув (Опатовский повяты)
Лисув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Замосць (Остроленцкий повяты)
Замосць  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Риоха (правинсә)
Ла-Риоха (La Rioja) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1820 елда барлыкка килгән.
Фрейшеда-ду-Торран
Фрейшеда-ду-Торран — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Соплек
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Волонга (Ненец автономияле округы)
Волонга (Волонга) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166732.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (79,6%), комилар (20,4%).
Эстада (муниципалитет)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле (Эн)
Ле (Laiz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,31 км².
Олы Карамалы
Олы Карамалы — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Халык саны — 145 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422830.
Тарих
Авыл бик борынгылардан Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән. Революциягә кадәрге чыганакларда шулай ук Иске Кармалы дип тә йөртелә. 1920 елга кадәр авыл Казан губернасының Тәтеш өязенең Богородский волостена керә. 1920 елдан Татарстан АССРның Буа кантоны - Тәтеш районы составында. 1930 нчы елның 10 нчы августында Кама Тамагы, 1963 нче елның 1 нче февралендә Тәтеш, 1965 нче елдан Кама Тамагы районнарында. XVIII гасырдан - XIX нчы гасырның 1 нче яртысына кадәр халык дәүләт крестьяннары категориясенә керә. Игенчелек, терлек асрау белән шөгыльләнелгән. Дин тоту буенча халык мөселманнарга һәм православие динендәгеләргә бүленә. 1859 елгы мәгълүматлары буенча, авылда мәчет булган. Мәчет каршында зур мәдрәсә була, 1911 елда 4 нче класслы рус-татар училищесы итеп үзгәртелә. 20 гасыр башында авылда 5 җил тегермәне, тимерче алачыгы, 2 вак кибет эшли. Бу чорда авыл общинасының җир биләмәсе 1012,8 дес. тәшкил иткән.
Географик урнашу
Татарстан Республикасы башкаласы Казан шәһәреннән 119 км, район үзәге Кама Тамагы шәһәр тибындагы бистәсеннән көнбатышка таба 11 км ераклыкта урнашкан.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Волден (Теннесси)
Волден  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тыкотлова
Тыкотлова — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хулга елгасының уң ярыннан 182 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эхутейяга
Эхутейяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коврига елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каорш-Сен-Никола
Каорш-Сен-Никола — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Леонар (Сен-Маритим)
Сен-Леонар — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Лос-Ебанос (Идальго округы, Техас)
Лос-Ебанос  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Ебанос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ото (округ Вудбери, Айова)
Ото  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ото шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гура-Вадулуй (коммуна)
Гура-Вадулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(11222) 1999 JR27
(11222) 1999 JR27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JR27» саналган.
Дубравка (Горски авыл советы)
Дубравка  (Дубраўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рәшит Сөнәев
Рәшит Али улы Сюняев – дөньякүләм танылган астрофизик. Россия фәннәр академиясе академигы, академиянең космик тикшеренүләр институтында бүлек мөдире, АКШның Милли фәннәр академиясе әгъзасы, Халыкара астронавтика академиясе әгъзасы, физика-математика фәннәре докторы, Татарстан һәм Башкортстан республикалары Фәннәр академиясенең шәрәфле әгъзасы, Мәскәү физика-техник институты профессоры. Алманиядә Мюнхен шәһәрендә урнашкан Людвиг-Максимилиан университетының һәм Татарстанда Казан университетының шәрәфле профессоры.
Тәрҗемәи хәле
Рәшит Сюняев 1943 елның 1 мартында Ташкәнт шәһәрендә дөньяга килә. Нәсел тамырлары элеккеге Пенза губернасы, хәзерге Мордовияның Кадошкин районындагы Латыш һәм Иса авылларына барып тоташа. Аның әтисе Али Абдрахман улы Сюняев Латыш авылында зур һәм хәлле бер гаиләдә туа. Рәшит Сюняевның әнисе Сәйдә Исхак кызы Кильдеева Латыш авылына күрше булган Иса авылында туа, әмма булачак ире белән Ташкәнттә гына очраша.
Рәшит Али улы Ташкәнттә мәктәпне алтын медальгә тәмамлый. 1966 елда Мәскәүнең физика-технология институтында «кызыл диплом» белән тәмамлый, аннан соң академик Яков Зельдович җитәкчелегендә аспирантурада укый. Физика-математика фәннәре докторы (1973), МФТИ профессоры (1974). Астрофизика фәнендә иң мөһим төшенчәләрнең берсе итеп Зельдович-Сюняев эффекты санала. 1992 елдан Рәшит Сюняев Россия фәннәр академиясының академигы.
Хәзерге вакытта Россия фәннәр академиясенең югары энергия бүлеген җитәкли, Галәм тикшеренүләре институтының әйдәп баручы фән хезмәткәре. Макс Планк Астрофизика институты идарәче директоры (Garching, Алмания). Рәшит Сюняев йолдызларны һәм галәмне өйрәнүдә уңышлары өчен Америка Кушма Штатларының физика институты һәм астрономия җәмгыяте тарафыннан 2003 елның иң күренекле астрофизигы булып таныла һәм Dannie Heineman фонды бүләгенә лаек була.