cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Федерация әһәмиятендәге шәһәр
right|200px|thumb|1 — [[Мәскәү, 2 — Санкт-Петербург, 3 — Акъяр]] Бу ике субъектның башка субъектлардан аермасы үзенчәлекле җирле үзидарәне оештыруда гыйбарәт тора. Федерация әһәмиятеендәге шәһәрләрнең эчендә шәһәрэче муниципаль берәмлекләр оештырганнар. Мәскәүдә 125 шәһәрнең шәһәрэче территориясе, ә Санкт-Петербургда — 111 шәһәрнең шәһәрэче территориясе оештырган. Бу ике шәһәр үзләре муниципаль берәмлекләр булып тормыйлар.
Хольцмаден
Хольцмаден (Holzmaden) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвардиола (Кьети)
Гвардиола — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвардиола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гринду (коммуна, Тулча)
Гринду — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трапшышки
Трапшышки (Трапшышкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лопеньйо (Техас)
Лопеньйо  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лопеньйо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10318) Sumaura
Тарихы
1990 елның 15 октябрендә Т. Номура, К. Каваниси тарафыннан Minami-Oda обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TX» саналган.
Дубасна
Дубасна (Дубасна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11194) Мирна
(11194) Мирна — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 16 декабрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YE» саналган.
Сәркатип кошы
Сәркятип кошы (кятип кошы, секретарь кошы, ) — лачынсыманнар отрядыннан кятип кошларның семьялыгының бердәнбер төре. Африкада яши. Авырлыгы 4 кг, озынлыгы 120–150 см, канатлар колачы 210 см. Озын аяклы. Күбесенчә җирдә җәяү йөри, әмма яхшы оча. Башлыча еланнар һәм вак кимерүче хайваннар белән туклана. Башында озын кара каурыйлар бар; элек хөкем кятиплары каз каурыйлары белән бизәлгән париклар киеп йөргәннәр, кошның исеме шуннан.
Африкада киң таралган бу кош — корбанын таптап үтерә торган бердәнбер ерткыч. Кятип кошы, маймыллар һөҗүменнән саклану өчен, оясын чәнечкеле агач өстендә кора. Һәм чебиләрен ашату-эчертү өчен, ул азыкны да, суны да кикереп чыгара ала.
Билге
Сәркатип кошы Көньяк Африка Республикасы һәм Судан гербларында сурәтләнгән.
Яңа Каледония
Яңа Каледония (Француз телендә: Nouvelle-Calédonie) Элек ул рәсми рәвештә "Яңа Каледония һәм Бәйлелеләр" (Француз телендә: Territoire de la Nouvelle-Calédonie et dépendances) дип аталган булган, шуннан соң ул гади рәвештә "Яңа Каледония Территориясе" дип атала башлаган (Француз телендә: Territoire de la Nouvelle-Calédonie), хәзер рәсми Француз исеме фәкать Nouvelle-Calédonie (Organic Law of 19 March 1999, article 222 IV — see ). Француз мәхкәмәләрендә еш Territoire de la Nouvelle-Calédonie атамасы кулланыла. Бу Франциянең махсус тупланмасы ул Тын Океанның көньяк-көнбатышында, Австралиядән 1210 км ераклыкта һәм Метрополия Франциядән 20 000 км ераклыкта. Бу архипелаг Меланезия суб-төбәгенең өлеше, аңа Grande Terre утравы, Тугърылык Утраулары, Честерфил Утраулары, Белеп архипелагы, Наратлар Утравы, һәм күп ерак утраулар керә. Честерфил Утраулары Мәрҗән Диңгезендә. Биредәге кешеләр Grande Terre-ны (француз телендә: Le Caillou) ("таш") дип атыйлар. Яңа Каледониянең территориясе 18,576 кв. км. Аның халкы 268,767 (2014 август мәгълүматы буенча), ул (Яңа Каледониянең җирле яшәүчеләре) Канак халкыннан, Европа чыгышлы Калдошлардан һәм Метрополия Французлардан, Полинезия халкыннан (күбесенчә Уоллис һәм Футуна халкыннан), һәм Көньяк-Көнчыгыш Азия халкыннан һәм шулай ук берникадәр Пьед-Нуар һәм Төньяк Африка кешеләре тора. Территориянең башкаласы Нумеа.
Диннәр
Күпчелек диндарлар ― христианнар (85.2 %); халыкның яртысы – католиклар. Протестантлар саны XX гасыр ахырында арта. Мөселманнар 2.6 %, буддистлар 0.60 %, Бәһаи диндарлары 0.50%.
Провица-де-Жос
Провица-де-Жос — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Олтон (Айова)
Олтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Провица-де-Жос
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олтон (Айова)
Тарихы
Олтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турна-Йоль
Турна-Йоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ния-Ю елгасының уң ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Травансинья
Травансинья — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Живерни
Живерни — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Торла
Торла — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залонче (Мазовия воеводалыгы)
Залонче  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буш урын (мәгънәләр)
Буш урын:
Кария Сиддхи Хануман Гыйбадәтханәсе
Карья Сиддхи Хануман Гыйбадәтханәсе Фриско, Техаста Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул даирәдә иң зур гыйбадәтханә булып тора. Гыйбадәтханә төзелеше якынча 2013 елда Даллас Форт Уорт даирәсе Һинду Җәмәгатьчелек ихтыяҗлары өчен башланган. Гыйбадәтханәнең төп Ходае Хануман. Гыйбадәтханә 2015 елның 23 июленда башланган һәм бер атна узгач, 1 августта анда иң озын мантра уку марафоны булган, анда 24 сәгать Хануман Чалиса укыганнар. Гыйбадәтханә атнаның барлык көннәрендә ачык.
Хуст
Хуст (Хуст, Хуст, Хуст, Huszt, Hust) — Украинаның Карпат арты өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 28600 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Хуст Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1329 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Милли состав, 2001: украиннар — 89,3%, маҗарлар — 5,4%, руслар — 3,7%.
Туган тел буенча, 2001: украин теле — 90,2%, маҗар теле — 4,8%, рус теле — 4,1%.
Липи (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калемли (Тонья)
Калемли (Kalemli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Тонья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пеньки (гмина Семковице)
Пеньки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11195) Вумера
(11195) Вумера — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 15 гыйнварында Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AY22» саналган.
Худая Ома
Худая Ома — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ома елгасының уң ярыннан 268 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Андовце
Андовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Lüdwig Witgenştayn
Lüdwig Yozef Yohann Witgenştayn (almança Ludwig Josef Johann Wittgenstein; 1889, Vena - 1951, Kembric) - Avstriä fälsäfäçese, mantıyqçı, analitik fälsäfäneñ wäkile, XX ğasırdağı iñ kürenekle fiker iäläreneñ berse.
Fänni xezmätlär
Yasalma "ideal' tel" programmasın tözüne täqdim itkän. İdeal' telneñ ürnäge - matematik mantıyqnıñ tele bulıp tora.
Mantıyğıy atomizm täğlimatın icat itkän.
Tärcemäi xäle
1889 yılda Vena şähärendä yähüd näselennän çıqqan qorıç qoyu magnatınıñ ğailäsendä tuğan.
1911 yılda Kembricqa kitä.
1914 yılda Berençe bötendönya suğışına irekle bularaq bara.
1917 yılda äsirlekkä elägä.
1929 yılda Böyekbritaniägä qayta.
1951 yılda yaman şeştän ülgän.
GSC2903-775
GSC2903-775 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ладиньяк-сюр-Рондель
Ладиньяк-сюр-Рондель — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Жечиця-Длуга
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бугрино (Ненец автономияле округы)
Бугрино (Бугрино) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (95,8%), руслар (2,0%), украиннар (2,3%).
Спотсилвейния (округ, Виргиния)
Спотсилвейния — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Спотсилвейния-Кортхаус шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1832 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1072/1039 км² тәшкил итә.
Гвардиола (Беневенто)
Гвардиола — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвардиола Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брайтон (Теннесси)
Брайтон  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Хёпфинген
Хёпфинген (Höpfingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Брайтон (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Хёпфинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брайтон (Теннесси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубасник
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Mongol tele
Mongol tele. Bu termin Mongolíanıñ Mongolları tele wä barça Mongol törkeme telläre añlata. Monnan tış "Mongol tele" terminı belän şulay uq borınğı ğomumi Mongol tele häm iske yazu Mongol tele añlana.
Mongol tele tar mäğnädä
Mongollarnıñ, töp MR xalqınıñ wä Eçke Mongolíanıñ wä törle Qıtay regionlarında yäşi torğan ayırım törkemnärneñ tele. Töp dialekt buyınça yış xalxa*mongol yä ğadi xalxa atala. Xalxa teleneñ ädäbiät normı häm MNR däwlät tele xälät bar. Anda söyläşüçelär sanı 2.3 mill. keş. çaması(1995). Xalxa dialektı mongol tele dialektlar üzäk törkemenä kerä. Anıñ beländer berättän könçığış da könbatış gruppları şulay uq ayırılalar. Dialektlar arasındağı ayırımlıklarnıñ nigezdä fonetik täbiğäte bar.
Mongolía milli tele bularak ul Mongol xalıq révolütsiyäsennän (1921) soñ xalxa dialektı buyınça tözelä başladı. 1943nçe yıldan birle anıñ kirillik älifba buyınçağı yazuwı bar.
Mongol telläre törkeme
Xalxa-mongol belän mongol yazuwı tele mongol telläre törkemenä kerälär. Bu törkem kiläçäk törkemnärgä bülenä: Tönyaq-Mongol telläre: burât, qalmıq, ordos, xamnígan, oyrat; Könyaq-Mongol telläre: dagur, şira-yugur, dongxiang, baoan, tu; mogol tele Äfgänstanda ayırımça bula. Bu tellär ber-bersenä bik yaqın.
Üz tözüwe buyınça, bolar agglütinativ tellär flektivlek elementläre belän bula. Küpçelek tellärdä (qalmıqtan häm burâttan başqa) şäxessez fiğil törlänüe sífatlı. Monnan tış morfologiä sferasında alarda süz alıştıruı häm süz eşäwe arasındağı ayırma yuq. Mäsälän, kileş formaları ber süzneke yaña süzlär kebek bula häm tağın ber tapqır kileş buyınça törlänä alalar. İälek almaşlıqları urınında ayırım affíkslar bar: şäxesle dä şäxessez. Predikativ affíkslar buluı, isemlär fiğil kebek törlänä alalar, dip täesir qaldıra. Süz törläre yomşaq ayırıla. Bolar: isem, fiğil dä üzgärmäüçe kicäkçälär. İsem dä sífat küpçelek tere tellärdä häm yazu tellärendä morfologikça tügel ä sintaksís funktsiäse belän genä ayırılalar.
Sintaksísta spetsial bilgelänüçe aldında bilgeläwçe urını, cömlä axırında fiğil urını da bilgelänüçe wä bilgeläwçe kileş yä san buyınça kileşterü yuqlığı bula.
Тыба
Тыба (Кирельское, мрд.-кар. Тыба ) — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы поселок.
Тарих
1615 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 54%, татарлар — 32%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Буш ара
Буш ара,  бушлык (space — бушлык, пробел) — язу системаларының күбесендә сүзләр чиген билгели торган ике сүз арасындагы буш ара. Буш ара тыныш билгеләренә кагыла.
Тарих
Буш ара — чагыштырмача соң уйлап табылган. Финикия, шулай ук борынгы яһүдләр, һәм арамейлар язуларының беренче вариантларында буш ара кулланылмаган. Юнаннар язуларында буш ара мең елдан артык кулланыла. Латин язуында борынгы заманда буш ара кайчагында очраган, аннары югалган һәм соңыннан кабат (якынча мең ел элеккә) әйләнеп кайткан. Иң борынгы славян ядкарьләрендә буш ара шулай ук кулланылмаган (глаголицада, шулай ук кириллицада); даими һәм бугенге мәгънәдә буш ара кириллицада XVII гасырдан соң гына кулланыла башлаган. Гарәп языуында буш ара XX гасырга кадәр кулланылмаган. Хәзерге заман кытай һәм япон телләрендә буш ара кулланмаска шулай ук мөмкинлек бар.
Буш ара кулланмый торган телләр язуларында ике сүз арасын күрсәтү өчен, төрле алымнар файдаланганнар һәм әле дә файдаланалар, мәсәлән: Борынгы язуларда буш аралар белән (яки башка аеру ысул белән) аерым сүз түгел, ә олырак (сүзтезмә) яки ваграк (иҗек) сүзләр берәмлеге аерылган. Вьет язуында һаман да буш ара белән иҗекләрне аералар.
Гадәти буш ара
Буш ара куела: Буш ара куелмый:
Өзелмәс буш ара
Өзелмәс буш ара — сүзләр юлында «гадәти» буш ара булып күренә торган, әмма сүзләрне күрсәтә һәм бастыра торган программаларга, шул урында сүзләр юлын өзәргә мөмкинлек бирми торган компьютер сүзләр кодировкасы элементы. Сүзләр юлын өзү сәламләнмәгән биткә салу кагыйдәләрен саклауны автоматлаштыру өчен кулланыла (күбрәк җиңел укылучанлык өлеше өчен), мәсәлән, инициаллар һәм фамилия арасында. Шулай ук күп кенә программаларда өзелмәс буш ара гадәти буш арадан сүзләрне киңлеге буенча тигезләгәндә сүз ара киңлеген үзгәртмәгәне белән аерыла. Өзелмәс буш араның Юникодтагы уналтылык коды: U+00A0.
Санак төймәсары
Күп төрле санак төймәсарларында буш ара куя торган төймә иң озыны була, һәм, гадәттәгечә, ул төймәдә бер нинди билге, яки тамга юк.
Сивъю
Сивъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Вежайка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фёдор Советкин
Федор Советкин (1886 - 1967) - совет укытучысы,методист, педагогика фәннәре докторы, профессор, Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасының атказанган фән эшлеклесе. Милли мәктәпләрдә рус телен укыту өлкәсендә галим.
Биография
Фё́дор Фро́лович Сове́ткин 1886 елның 1 июнендә (13) Саратов губернасының Кузнецк өязе Яңа Шаткино авылында туган.
Хезмәт эшчәнлеге
1902 елда Атаман мәктәбендә укытучы булып эшли башлый.
1906 елда Казан укытучылар институтын тәмамлый, шул ук елны Пенза шәһәрендәге 4 класслы училищеда  укыта башлый, аннары  Мәскәүдәге шәхси сәүдә училищесында эшли.
1917 елда Казанда Мордва  мәдәни-агарту җәмгыятен оештыручыларның берсе була.
1919 елда  Чистай  укытучылар семинариясе нигезендә төзелгән Югары халык мәгарифе институты ректоры була.
1925 -1944 елларда СССР Халык мәгарифе комиссариатының фәнни хезмәткәре булып эшли. Бер үк вакытта 1925 - 1932 елларда икенче дәрәҗә мәктәп директоры, Мәскәүдә мордва укытучыларын әзерләү буенча җәйге курсларның директор урынбасары.
1932 елда Казахстан, 1934 елда Бурят-Монголия, 1935 елда туган ягы  Мордовияләргә  фәнни экспедицияләр белән җитәкчелек итә.
1943 елдан ул РСФСР педагогик фәннәр академиясендә эшли, туган тел һәм рус теле секторы мөдире була.
1947 елда ул профессор итеп сайлана.
1949 елда ул РСФСР педагогик фәннәр академиясенең Милли мәктәпләр фәнни-тикшеренү институты директоры итеп билгеләнә.
1961 елда докторлык диссертациясен яклый.
1967 елның 28 июнендә Мәскәүдә үлә.
Фәнни эшчәнлеге
Федор Советкин Россиянең фин-угор халыклары арасында мәгарифне оештыруга зур өлеш керткән. Рус булмаган мәктәп укытучылары өчен дәреслекләр һәм кулланмалар концепциясен эшли. Ул милли мәктәпләрдә туган тел һәм рус телен укыту буенча эшне оештыручы була, моның өчен ул күп кенә  методик кулланмалар яза.
Бөек Ватан сугышы вакытында русча белмәгән Кызыл Армия солдатлары өчен рус телендә кулланмалар хәзерли.
РСФСР педагогик фәннәр академиясендә  Россиянең милли мәктәпләрендә туган тел  һәм рус телен укыту теориясе һәм методикасы проблемаларын тикшерә.
1959 елда "Мордовия (эрзя) мәктәбендә туган тел методикасы" монографиясен яза. Биредә ул, туган һәм рус телләрен укытуның органик бәйләнешенә нигезләнеп, туган телне өйрәнү системасын тәкъдим итә.
Торральба-де-Арагон
Торральба-де-Арагон — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зиярет (Кахта)
Зиярет (Ziyaret) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (köy).
(10319) Toshiharu
(10319) Toshiharu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 11 октябрендә А. Такахаси, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TB1» саналган.
Тринта (Гуарда)
Тринта  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Трасцяница (Докшыцкий районы)
Трасцяница (Трасцяніца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(11196) Michanikos
(11196) Michanikos — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 22 гыйнварында Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 BO9» саналган.
Липини (Свентокшиж воеводалыгы)
Липини  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Залуже-Имбжики
Залуже-Имбжики — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сен-Жермен-д'Етабль
Сен-Жермен-д'Етабль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Залуже-Имбжики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лопесвилл (Техас)
Лопесвилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лопесвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Онава (Айова)
Онава  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Онава шәһәре  елда нигезләнгән.
Жечиця-Окронгла
Жечиця-Окронгла — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жизе-ла-Кудр
Жизе-ла-Кудр — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ардановце
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Провица-де-Сус
Провица-де-Сус — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гринду (коммуна, Яломица)
Гринду — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Синьял-Хоракасы
Синьял-Хоракасы (Ҫӗнъял Хуракасси, Синьял-Хоракасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232855007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300011800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 131 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Төркия референдумы, 2010
right|200px|thumb|Вилаятләр буенча референдум нәтиҗәләре Яшел — әйе, кызыл — юк Төркия референдумы 2010 — 2010 елның 12 сентябрендә Төркиядә барган референдум. Референдумда ил конституциясендәге кайбер маддәләрне үзгәртү мәсьәләсе тәкъдим ителде.
Референдум пакетында конституциядәге 26 маддәне үзгәртү карала. Шулай ук Европа Берлеге таләпләренә җавап биргән кайбер демократия төшенчәләрен дә кертү соравы карала.
Референдумда "әйе" дип әйтергә Төркиянең АК партиясе чакыра.
Нәтиҗәләр
Нәтиҗәләр буенча халыкның күпчелеге конституциягә үзгәртүләрне хуплады. Төркия халкының 21,788,272 кешесе (57.88%) әйе дип җавап бирде. 15,855,041 кеше (42.12%) юк дип әйтте. Референдумда 73.71% кеше катнашты.
Торре-ла-Рибера
Торре-ла-Рибера — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеньки (Пйотрковский повяты)
Пеньки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Петербург татарлары
Санкт-Петербург татарлары — Санкт-Петербург шәһәрендә вакытлыча яки даими яшәүче татар милләтенең җыелма исеме. 2010 елда халык санын алу күрсәткечләре буенча шәһәр территориясендә 30857 татар яши, бу сан Петербург халкының 0,63 % ын тәшкил итә. Формаль рәвештә, ул украиннар һәм беларуслардан соң өченче зур диаспора булып санала, ләкин чынлыкта ул Үзбәкстаннан һәм Таҗикстаннан легаль булмаган мигрантлар күп булу (алар саны миллион кешегә җитәргә мөмкин) сәбәпле чынлыкта 5—6 урында булырга мөмкин.
Сан
Татар җәмәгатен, немец яки фин белән беррәттән, иске буларак санау кабул ителә, гәрчә патша Россиясе заманында ул чагыштырмача аз булса да, совет чорында шактый артса да, СССР таркалганнан соң әкренләп кими бара:
Патша Россиясе
Татар җәмгыяте тарихы, асылда, шәһәр төзелеше белән бергә, булачак шәһәр урынына меңләгән эшчеләр, шул исәптән Петропавловск ныгытмасын төзүдә катнашан тататарлар да килгән вакытта башлана. Озак вакыт дәвамында алар шактый кечкенә һәм ябык җәмәгатьне тәшкил иткән һәм шул рәвешле үз традицияләре белән ныклы элемтәне саклап кала торганнар. Татарларның күпләп яшәү урыны булып Петроград ягы булган. Христианлыкны кабул иткән татарлар карьера үсешенә һәм рус җәмгыятендә тормышка ирешү мөмкинленә ия булганнар; шуңа да карамастан мөселманнарга яки «магометян»нарга хөрмәт белән карау кабул ителгән була. Аерым алганда, армиядә татарларга дини йолаларны үтәргә һәм җомга көннәрендә ял итәргә рөхсәт ителә, шулай ук аларга тәре сурәтләре төшерелмәген башка махсус орденнар бирелгән. Күп кенә татарлар тукыма товарлары, күн, келәмнәр һ.б. сәүдә белән шөгыльләнә, ә соңрак алар ипи, күн һәм тоз белән сәүдә итүне тулысынча контрольдә тоталар. Татар җәмәгатьчелеге вәкилләре шәһәрдә тимер юл рестораннары һәм буфетлар челтәрен үстерәләр. Күпчелек элита рестораннары татарларныкы булганлыктан, шәһәрдә татар официантларына мода керә; кайбер рестораннарда официантларның исемнәрен үзгәртеп, аларны татарлар итеп алдау очраклары да мөмкин булган.
Гадәттә, татарлар староста җитәкчелек иткән 10—30 кешелек әртилләр белән яшәгәннәр. Татарларда Ислам кануннары буенча алкоголь куллануга катгый тыю гамәлдә була, әгәр кеше исерек булып әртилгә әйләнеп кайтса, кагыйдә буенча, башта ул сүзле кисәтү алган, икенче тапкыр аны бәйләләгәннәр һәм кыйнаганнар, ә өченче тапкыр әртилдән куып чыгарганнар. Патша Россиясендәге татар образы, барыннан да элек, сәүдәгәр, эшмәкәр яки гади «йөри торган лавка» буларак ассоциацияләнгән, чөнки сәүдәгәр яки эшмәкәр һөнәре белән шөгыльләнмәгән барлык татарлар да диярлек иске әйберләрне сатып алу, бизәү һәм сату белән шөгыльләнгән.
Татар-христианнар шулай ук танылган дворян катламнарына (Ширинскийлар, Шехматовлар, Мещерскийлар, Аскаковлар, Йосыповлар, Тимиряевлар, Чаадаевлар һ.б.) кергән. Шулай ук берничә мең татар Петербургтагы император гвардиясе частьләрендә һәм Кронштадттагы Балтыйк флоты корабларында даими хезмәт иткән.
1905 елдан революциягә кадәр татар дин белгече һәм җәмәгать эшлеклесе Гатаулла Баязитов инициативасы белән «Нур» татар газетасы чыга башлый, 1990 елдан чыгарылышын яңадан башлап җибәрә.
Революциягә кадәр татар җәмәгатьчелегенең кайбер вәкилләре Дәүләт думасына кергәннәр һәм хәтта «Сыратель Мөстәкыйм» сәяси партиясен дә төзи алганнар.
Совет чоры
Инкыйлаб татар җәмәгате тарафыннан төрлечә кабул ителә: берәүләр татарларга милли ышанычларын тәэмин итү өмете белән революционерларга ярдәм итә, икенчеләре исә эмиграцияләнә.
Татар җәмәгате НЭП чоры тәмамланганчы шәһәрдә актив сәүдә итүне дәвам итә һәм аның күп кенә әгъзаларының үз кибетләре булган, шул исәптән Невск проспектында да.
Совет чорында күп кенә татарлар йортлар җылытучы, җыештыручы һәм иҗади һөнәр ияләре: архитекторлар, язучылар, журналистлар, рәссамнар, скульптор һәм музыкантлар була. Ленинград татарларының күбесе 40 нчы елларда Ленинград камалышы вакытында я ачлыктан, я фронтта һәлак булган.
Хәзерге вакыт
Бүген Санкт-Петербургта 3 татар җәмгыяте: «Татарстан», «Юлдаш» Гатча җәмгыяте һәм «Татар милли мәдәни автономиясе» төбәк оешмасы рәсми рәвештә теркәлгән. Моннан тыш, шәһәрдә тагын берничә дистә рәсми булмаган оешма бар. Яшь буын үз туган телен начар яисә бөтенләй белми, бу татар җәмәгатендә җитди проблема дип танылган. Моның төп сәбәбе — ата-аналар баланың шәһәрдә ассимиляцияләнүе өчен аның белән рус телендә аралашуны өстенлек итә: татар гаиләләренең 23% ы гына өйдә татар телен төп тел буларак куллана. Дин белән дә шундый ук хәл күзәтелә: татарларның өлкән буыны гына барлык Ислам кануннарын үти, яшьләр исем кушу, сөннәт, никах һәм җирләү йолаларын үти, шулай ук Ураза һәм Корбан бәйрәмен бәйрәм итә ала.
Петербург татарларында моно-этник никахлар күзәтәлә; шул ук вакытта бу мәҗбүри түгел, ә телне, традицияләрне саклап калу теләге һәм татар булмаган партнёрның телне, дини һәм милли традицияләрне кабул итмәвеннән курку аркасында өстенлек итә.
Калемли (Сиверек)
Калемли (Kalemli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фамаликан (Гуарда)
Фамаликан  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(11197) Beranek
(11197) Beranek — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CY25» саналган.
Стаффорд (округ, Виргиния)
Стаффорд — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Стаффорд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1721 елда оештырыла.
Худелка-Яга
Худелка-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының сул ярыннан 148 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хорб-ам-Неккаре
Хорб-ам-Неккаре (Horb am Neckar) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липник (Опатовский повяты)
Липник  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жидивске
Жидивске — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өке
Өке (мәче башлы ябалак, шулай ук еш байгыш, ) — ябалаклар гаиләлегеннән өкеләр ыругыннан ерткыч кош. Ауразия һәм Төньяк Америкада таралган эре ябалак. Гәүдә озынлыгы 46–72 см. Урманнарда, тауларда яши, аларның аулак почмакларында оялый. Оялары җирдә, кыя араларында, агачларда. Утрак кош. Башындагы тырнаеп тора торган каурыйлары («колаклар») белән башка ябалаклардан аерылып тора.
Тур-Пат-Я
Тур-Пат-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының уң ярыннан 190 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трасцянка (Талачынский районы)
Трасцянка (Трасцянка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(10320) Reiland
(10320) Reiland — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 14 октябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TR1» саналган.
Дубавка (Бабруйский районы)
Дубавка  (Дубаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вәлиәхмәт Хәким
Вәлиәхмәт Хәким (1882-1970) - Финляндия мөселман җәмгыятенең беренче имамы. Бу вазифаны 1925 елдан 1962 елга кадәр башкарган. Сембер губернасындагы (хәзер Нижгар өлкәсендә) Зур Рбишча авылында туган. Күпмедер вакыт Ханкирмән (Касыйм) шәһәрендә имам булган. 1914 елда Финляндиягә күчеп Һелсинки шәһәрендә урнаша. Финляндия 1917 елдан Русиядән бәйсезлек алгач бу илдә татар җәмгыятен оештыру эшендә катнаша, җәмгыятнең рәисе булып тора. 1921-1921 елларда Советлар Берлегендә ачлык булган вакытларда американнар төзегән ARA оешмасы белән хезмәттәшлек иткән, күп татар шәхесләренә (Фатих Әмирхан, Ризаэтдин Фәхретдин, Галимҗан Баруди, Һади Атласый, Хәсәнгата Габәши, Мөхлисә Буби һ.б.) ярдәм посылкалары җибәргән. Алардан рәхмәт хатларын Миркасыйм Госманов Финлядиядән Казанга алып кайткан.
Гвардиола I (Латина)
Гвардиола I — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвардиола I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Залузе (Мазовия воеводалыгы)
Залузе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Онслоу (Айова)
Онслоу  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Онслоу шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торренте-де-Синка
Торренте-де-Синка — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зияреткөй (Куруҗашиле)
Зияреткөй (Ziyaretköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Куруҗашиле илчесенә караган бер авыл (köy).
(11198) 1999 CV40
(11198) 1999 CV40 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CV40» саналган.
Гринциеш (коммуна)
Гринциеш — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Коткино (Ненец автономияле округы)
Коткино (Коткино) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Гринциеш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Коткино (Ненец автономияле округы)
Почта индексы — 166724.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (8,8%), руслар (67,3%), комилар (23,9%).
Сигиляш
Сигиляш — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сайгаткинский залив елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брейден (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жермен-дез-Ессур
Сен-Жермен-дез-Ессур — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пеньки-Генриковски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Золотоноша
Золотоноша (Золотоноша, Золотоноша, Золотоноша) — Украинаның Черкассы өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 28321 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Золотоноша Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1576 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 92,6%, рус теле — 6,5%.
Ардово
Ардово — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кордоба (правинсә)
Кордоба (Córdoba) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1820 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
26 департамент (2020).
Лорелс (Техас)
Лорелс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Жизор
Жизор — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Лорелс (Техас)
Географиясе
Лорелс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Жизор
Чыганаклар
Жизор
Лорелс (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фая (Гуарда)
Географиясе
Мәйданы —.
Прогресу (Келераш)
Прогресу — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хуновейяга
Хуновейяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тазуэлл (округ, Виргиния)
Тазуэлл — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тазуэлл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1664 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1347/1344 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Тазуэлл (округ, Виргиния)
(11199) 1999 CC82
(11199) 1999 CC82 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CC82» саналган.
Хорбен
Хорбен (Horben) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC2904-1078
GSC2904-1078 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Липник (Пиньчовский повяты)
Липник  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Жизнив
Жизнив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Липник (Пиньчовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жизнив
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калемли (Юмурталык)
Калемли (Kalemli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юмурталык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Залуски (Груецкий повяты)
Залуски  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Торрес-де-Альканадре
Торрес-де-Альканадре — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трафимава (Докшыцкий районы)
Трафимава (Трафімава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Фейтал
Фейтал — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пеньки-Карлински
Пеньки-Карлински — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бьеловце
Бьеловце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(10321) Rampo
(10321) Rampo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 октябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UN2» саналган.
Коррьентес (правинсә)
Коррьентес (Corrientes) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1814 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
25 департамент (2020).
Уайз (округ, Виргиния)
Уайз — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уайз шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1799 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1049/1044 км² тәшкил итә.
Орандж-Сити (Айова)
Орандж-Сити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Орандж-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Гвардиола II (Латина)
Гвардиола II — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Жонкере-де-Ливе
Жонкере-де-Ливе — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Грождибоду (коммуна)
Грождибоду — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(11200) 1999 CV121
(11200) 1999 CV121 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 11 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CV121» саналган.
Соляной
Соляной (Анаткас Апаш, Соляной) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429536. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232865004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300012000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Торрес-де-Барбуэс
Торрес-де-Барбуэс — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ладуа-Серриньи
Ладуа-Серриньи (Ladoix-Serrigny) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Юг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24.96 км².
Сен-Жермен-су-Каи
Сен-Жермен-су-Каи — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Bella Äxmädullina
Bella Äxät qızı Äxmädullina (Белла Әхәт кызы Әхмәдуллина) – tanılğan sovet şağiräse, XX yözneñ ikençe yartışında iñ zur yazuçılarnıñ berse. Rusiä yazuçılar berdämlege, Rus PEN-üzäge, A.Puşkin is. Sınlı Sänğät muzeye dusları berlege äğzası. Amerika sänğät häm ädäbiät akademiäse layıqlı äğzası.
Tormış yulı
Bella Äxmädullina 1937 yılnıñ 10 aprelendä Mäskäwdä dönyağa kilä. Atası milläte buyınça tatar, anası – İtaliä çığışınnan bulğan. Mäktäp yıllarında uq şiğer yazu belän qızıqsına başlıy. 1960nçe yılda Ädäbiät institutın tämamlıy.
1964 yılda “Живет такой парень” (Şundıy yeget yäşi) filmında jurnalist rolendä uynıy.
Berençe şiğer cıyıntığı – “Qıllar” (Струны) 1962 yılda dönya kürä. Annan soñ “Yalqınsınu” (Озноб, 1968), “Muzıka däresläre” (Уроки музыки, 1970), “Şiğerlär” (Стихи, 1975), “Qarlı buran” (Метель, 1977), “Şäm” (Свеча, 1977), “Ser” (Тайна, 1983), “Baqça” (Сад, 1989). Soñğısı öçen avtorğa Sovet Berdämlege däwlät premiäse birelä.
Биек аю көпшәсе
Биек аю көпшәсе, йә аю көпшәсе, йә аю табаны (Acónitum excelsum) — Аю табаны ыругларның бер төре казаякчалар гаиләлегеннән (Ranunculaceae) күпъеллык, агулы үләнчел үсемлек. Ашарга ярамый, аның б/н сарык һәм кәҗәләр еш агулана.