cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Горбангулы Бәрдемөхәммәдов
Горбангулы Бәрдемөхәммәдов, Горбангулы Мәликгулы улы Бәрдемөхәммәдов, Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow (1957 елның 29 июне, Төрекмәнстан ССР, Ашхабад өлкәсе) — Төрекмәнстан сәясәтчесе һәм дәүләт эшлеклесе, 2007―2022 елларда Төрекмәнстан президенты. 2021 елның 14 апреленнән Төрекмәнстан парламентының Халык Мәсләхәте Рәисе. Икътисад фәннәре докторы (2010), медицина фәннәре докторы (2007), Төрекмәнстан ФА академигы (2009), Төрекмәнстан Кораллы көчләре генералы (2007). Төрекмәнстан Каһарманы (2011). Рәсми булмаган «Милләт лидеры», «Аркадаг» (Яклаучы) титуллары бар.
Тәрҗемәи хәле
1957 елның 29 июнендә Төрекмәнстан ССР Ашхабад өлкәсендә авыл мәктәбе укытучысы гаиләсендә туган. 1979 елда Төрекмәнстан дәүләт медицина институтының стоматология факультетын, соңрак әлеге уку йортында (вариант: Мәскәүдә ) аспирантура тәмамлаган. Медицина фәннәре докторы (2007), профессор. Алман һәм рус телләрен камил белә.
Гаиләсе
Хатыны Огөлгерек Ата кызы Бәрдемөхәммәдова
Факт
2019 елның 20 июлендә төрекмән оппозициясе чыганаклары Г. М. Бәрдемөхәммәдовның вафат булуын хәбәр итте. Әмма бу мәгълүмат рәсми рәвештә расланмый һәм кире кагылмый.
Гранд-Медов (Миннесота)
Гранд-Медов  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гранд-Медов шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каррёстен
Каррёстен — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Каракүл (Архангель районы)
Каракүл — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Каррёстен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Каракүл (Архангель районы)
Почта индексы — 453034, — 80203822003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 44 кешенең яшәве мәгълүм.
Сушево (Болгария)
Сушево  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18335) San Cassiano
Тарихы
1987 елның 19 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SC1» саналган.
Этюково
Этюково (Этюксола, Этюково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Кормонрей
Кормонрей — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Железники (община)
Железники  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Русота (Гожски авыл советы)
Русота  (Русота ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Казино Ричи (Болонья)
Казино Ричи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Русота (Гожски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казино Ричи (Болонья)
Географиясе
Казино Ричи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кобильники (Гродзиский повяты)
Кобильники  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перденька
Перденька — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Илеза елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Әскар Шәехгали
Әскар Шәехгали, Әскар Гали улы Шәехгали (Әскар Али улы Шәех-Али, 1885 ел, РИ, Санкт-Петербург — 1968 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — гарәп графикасында басма машина уйлап табучы, инженер, «Яңалиф» язу машинасын гамәлгә куючы, ССРБның беренче язу машинасы авторы, Казан басма машина заводы — «Пишмаш» заводына («Терминал» ҖБ) нигез салучы, Мәскәү урман-техник институтының төгәл механика остаханәсе механигы, соңрак мөдире.
Тәрҗемәи хәле
1885 елда Санкт-Петербургта асылзатлар гаиләсендә туган. Инженер Әскар Шәехгали — Екатерина II указы белән расланган Россиянең иң беренче мөфтиенең оныгының оныгы һәм дүртенче мөфтинең оныкчыгы, казакъларның Бүкәй Урдасының соңгы ханы хан оныкчыгы.
Әтисе —, 1860 елда Төньяк Кавказдан Россиягә имам Шамил гаиләсе белән килеп, хәрби хезмәттә булган, отставкага генерал-майор дәрәҗәсендә чыккан шәхес. Мөселман балалары өчен приют, мәктәпләр ачкан. Санкт-Петербургта мәчет салдыруда актив катнаша.
Әнисе Гөлсем (Тәфкилева), Бүкәй Урдасы ханы Җангирның оныгы — ханның икенче хатыны (беренче мөфти Мөхәммәтҗан Хөсәеновның кызы) Фатыймадан туган кызы Зәйтүнәнең кызы.
Әскар гимназия тәмамлаган вакытта Россиядә техник күтәрелеш чоры башлана һәм ул техника белән кызыксына башлый. Беренче уңышы — үзе укыган гимназиянең тантаналар залына электр уты кертүе. Гимназияне, Петербург университетының физика-математика факультетын (1907) тәмамлаган. Беренче бөтендөнья сугышында, Ватандашлар сугышында катнаша. Демобилизацияләнгәч, гаиләсе белән Мәскәүдә яши башлый. Урман-техник институты каршындагы төгәл механика остаханәсенә механик булып эшкә урнаша: йозаклар, арифмометрлар, сейфлар һ. б. ремонтлый. Язу машиналары белән бигрәк тә нык кызыксына. Чит илләрдә чыгарылган (чөнки Россиядә чыгарылмый) машиналарны төзәтеп кенә калмый, функцияләрен камилләштерә.
Казанда
1920 елда ТАССР төзелгәч, татар теле дәүләт теле дип игълан ителә. Документ әйләнешен гарәп язуындагы татар телендә дә алып бару өчен техник мөмкинлек булмый: гарәп хәрефләре белән баса торган машиналар җитештерелми. ТАССРдагы әлеге проблеманы ишетеп белгән Әскар Шәехгали чит илдә җитештерелгән язу машинасын гарәп графикасына яраклаштырып көйли, шуның өчен ике патент ала. ТАССР хөкүмәте Ә. Шәехгалине Казанга күчереп, татар язу машиналары остаханәсе — «ТАТЯЗМАШ»ка механик, соңрак мөдир итеп билгели. Шәехгали кирәкле җиһазлар сатып ала, кадрлар туплый, аларны өйрәтә. ССРБның милли республикаларыннан, Кытай, Әфганстан, Ираннан да заказлар килә. Барлыгы 40 модернизацияләнгән машина чыгарыла, аларга экспертлар тарафыннан югары бәя бирелә. Чернышевский урамындагы 9нчы санлы йортта урнашкан остаханә зур булмаган өч бүлмә били.
Яңалиф
Гарәп графикасы ун ел гына кулланылышта була. 1927 елда башка төрки телләр белән беррәттән, татар теле рәсми рәвештә латин язуына күчерелә. 1929 елда Казанда барлык деталь һәм конструкцияләре үзендә җитештерелгән, латин графикасы нигезендәге шрифт куелган «Яңалиф» («Jaꞑalif») язу машиналары җитештерелә башлый. Ә. Шәехгалиның барлык милли республикаларны латин графикасы нигезендәге шрифт куелган машиналар белән тәэмин итү өчен производствоны киңәйтү тәкъдимен ТАССР ҮБК һәм ХКШ җитәкчеләре хупламый. «ТАТЯЗМАШ»ка ябылу куркынычы янагач, Ә. Шәехгали үзе уйлап чыгарган язу машинасына Мәскәүдә экспертиза үткәртеп, аны «совет материалларыннан ССРБда ясалган беренче язу машинасы» итеп теркәтүгә ирешә. 1931 елда остаханә базасында Казан язу машиналары заводы «Пишмаш» заводы ( ачылып, Ә. Шәехгалины директоры һәм баш инженеры итеп билгелиләр.
Сәяси эзәрлекләү
Латин язуына күчүгә каршы булган 82 зыялының И. В. Сталин исеменә язылган хатына 78нче кеше булып кул куйган Ә. Шәехгали 1931 елда кулга алына. 58нче статья буенча хөкем итеп, 5 елга төзү эшенә җибәрәләр. Анда гидротехник төзелешне зур чыгымнардан саклап калган өчен, вакытыннан алда иреккә чыгарыла. Зур шәһәрләрдә (Казанда да) яшәү рөхсәт ителми. Алатырьга җибәрәләр. 1959 елда гына реабитацияләнә. 1960 елда 75 яшендә Казанга кайта.
Гаиләсе
Петербург университетында укыган вакытта өйләнгән хатыны — Петербургта шәхси театр студиясендә укучы Суфия Шаһбазгәрәй кызы Әхмәрова. Кызлары: Динара (Динора), Бөек Ватан сугышында катнашкан табиб, медицина фәннәре кандидаты, ТАССР атказанган табибы. Гөлнар (Гульнор) — инженер-химик.
Вильлонг-де-ла-Саланк
Вильлонг-де-ла-Саланк — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Василий Агапов
Василий Михайлович Агапов (1898 елның 27 феврале, Петрозаводск, Россия империясе — 23 сентябрь 1984, Петрозаводск, Карелия АССР, СССР) — рус һәм совет рәссамы, сәнгать белгече, Карелия АССРның атказанган мәдәният эшлеклесе (1969).
Бялогорце
Бялогорце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Василий Агапов
Биография
Василий Агапов 1898 елның 27 февралендә Петрозаводскида һөнәрче гаиләсендә туган. Белеме: 2 нче Петрозаводск приход мәктәбен, 1915 елда Петрозаводск Югары халык училищесын тәмамлый. 1915-1916 елларда Олонец дини семинариясенең рәссам-укытучысы А.Л. Андриевскийның шәхси студиясенә йөри. 1915-1919 елларда Петрозаводск почта-телеграф конторасында телеграфист булып эшли, гимназия курсы өчен экстерн имтихан тапшыра. 1918 елда Мәскәүдә Н. В. Петров театр сәнгате студиясендә шөгыльләнә. 1919-1920 елларда-эшләр идарәчесе, коллегия секретаре һәм Олонецк губерниясе элемтә идарәсенең җирле Комитеты рәисе була. 1920 елда Мәскәү шәһәрендә югары сәнгать-техник институтта укый. 1922 елдан Петрозаводск станциясенең тимерьюлчылар клубы түгәрәге җитәкчесе һәм декораторы. 1928-1930 елларда Мәскәү шәһәрендә тукымаларны язу буенча читтән торып курсларда укый, 1929 елдан Петрозаводск шәһәренең халык сәнгате эшләнмәләре чыгару остаханәсенең идарә рәисе һәм рәссам-инструкторы була.
Бялогорце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бертрам Брокһауз
Бертрам Невилл Брокһауз (Bertram Neville Brockhouse,, — , ) — Канада физигы, Макмастер университеты профессоры. Клиффорд Шалл белән берлектә «нейтрон спектроскопиясен булдырган өчен» 1994 елда физика өлкәсендә Нобель премиясе белән бүләкләнгән.
Василий Агапов
Биография
1932-1934 елларда һәм 1938-1941 елларда Карелия мәдәният фәнни-тикшеренү институтының фәнни хезмәткәре. Карел гамәли сәнгате әсәрләрен җыю буенча сәфәрләрдә катнаша, 500 дән артык халык осталарының әсәрләрен сурәтли. 1936 елда Ростов-на-Донуда Төньяк Кавказ дәүләт гамәли белемнәр институтының 3 курсын тәмамлый. 1934 елда Петрозаводск шәһәренең 2 нче өстәмә мәктәбендә рәсем сәнгате укытучысы. 1936-1938 елларда Петрозаводск шәһәре Үзәк мәдәният йорты изостудиясе директоры. 1937 елда Ленинградта Карел сәнгате декадасында катнаша.
1944-1944 елларда Карел фронтында «Голос солдат» фронт газетасы рәссамы, Карфинрадио дикторы.
1946 елдан СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы (1946). Ул иҗат иткән эшләр Зур совет энциклопедиясенең 20 нче томында һәм Кече совет энциклопедиясенең 4 нче томында басылып чыккан.
1950-1952 елларда карел халык иҗаты республика йортының сынлы сәнгать буенча методисты. 1952 һәм 1959 елларда Мәскәүдә Карелия рәссамнары әсәрләре күргәзмәсендә катнаша. 1954 елдан Карелия АССР Мәдәният министрлыгы инспекторы.
Карел-Фин ССР Югары Советы Президиумының Мактау грамоталары белән бүләкләнгән (1948, 1951, 1958). Үзәк һәм җирле матбугатта 300дән артык мәкалә, сәнгать белеме буенча китаплар авторы.
Вакыф (Дурсунбей)
Вакыф (Vakıf) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Овид (Колорадо)
Овид  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мәхмүт Урматов
Тормыш юлы
1926 елның 20 сентябрендә Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районы Биектау авылында Хуҗагарипов Вәлимехәммәт мулла гаиләсендә дөньяга килә. Әтисе Хуҗагарипов Вәлимехәммәт Хуҗагариф улы, мулла буларак репрессиягә дучар ителә, 1931 елның 4 апрелендә ул кулга алына һәм биш елга концлагерьга җибәрелә. Әнисе Гәндәлиб Мирхайдарҗан кызы (Хәсән Фәтхетдиновның сеңеле) алты баласы белән кыен шартларда кала. Мәхмүтнең Рәис Даутовның балачак дусты була (Мәхмүт Рәистән ике яшькә олырак), алар арасында туганлык җепләре дә бар.
Овид (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Мәхмүт Урматов
Тормыш юлы
Мәхмүт Урматов Балтыйк флотында хезмәт итә. 1943 елда сугышка китә. Сугыштан соң хәрби хезмәтен тәмамлап 1950 елның 2 мартында Котлы Бөкәш авылына кайта. 1952 елның 20 августыннан алып ул Мамадыш районы Түбән Сон авылында физика һәм математика укытучысы булып эшли, 1960 елдан Балык Бистәсе районы Тәберде Чаллысы авылында мәктәп директоры була. Гомуми алганда ул укытучы булып 51 ел эшли, дәүләт бүләкләренә ия була. Шушы төбәктә Мәхмүт Урматов политехник музей һәм тарихи музей оештыра. Үзенең эш тәҗрибәсе белән Бөтенроссия конференцияләрендә чыгышлар ясый (шул исәптән Пятигорск, Уфа шәһәрләрендә үткәрелгән Бөтенроссия конференцияләрдә политехник белемнең нәтиҗәлелеген исбатлап докладлар ясый). Туган ягының тарихын өйрәнә, галимнәрнең игътибарын Борынгы Чаллы шәһәренә җәлеп итә. Мәхмүт Урматов 1993 елның 2 декабрендә вафат. Балык Бистәсе районы Биектау авылы зиратында җирләнгән.
Овид (Колорадо)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәхмүт Урматов
Мәңгеләштерү
Нурулла Гарифның китапларында искә алына.
Богуславский (ай кратеры)
Богуславский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 94,59 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Палм Хенрик Людвиг фон Богуславский (1789—1851) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Линск
Линск — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилча (Алба)
Вилча — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ташкичү (Арча районы)
Ташкичү (Арча районы) – гаять зур тарихлы авыл. Күренекле татар галиме Шиһабетдин Мәрҗани, язучы Мәхмүт Галәү, Батырша һәм башка шәхесләрнең тормыш юлы бу авылга бәйләнгән. Бүгенге көндә авылда урта мәктәп, таш мәчет бар. Ташкичү мәчете дә зур тарихка ия. Анда 1819 елда бернче намаз укылу мәгълүм.
Биссинген (Бавария)
Биссинген  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ташкичү (Арча районы)
Тарих
Ташкичү авылы атамасы тарихи чыганакларда һәм халык авыз иҗаты әсәрләрендә еш кабатлана. XVIII йөз чыганагы булган Д. А. Корсаков хезмәтендә аның элекке Ходайгол (китапта — Кудайгул) исеме белән бергә, хәзерге атамасы Ташкичү дә телгә алына һәм анда ясак түли торган 164 татар яшәгәнлеге күрсәтелә. Ашыт суы янына утырган Ташкичү авылы турында А. Артемьев түбәндәге мәгълүматларны бирә: «Ташкичү (Ходайголь бушлыгы) авылындагы 134 хуҗалыкта 504 ир-ат һәм 456 хатын-кыз исәпләнә, авылда бер мәчет эшли». Ходайголь яисә Ташкичү авылы Н. Н. Вечеслав бастырып чыгарган хезмәттә (1878) искә алына. Авылдагы 190 йортта ислам дине тотучы 478 ир-ат һәм 478 хатын-кыз яшәгән. Анда бер таш мәчет, агач мәктәп, су тегермәне, бер тимерче алачыгы һәм ике кибет булган. И. А. Износков китабында авылның Ашыт суы буенда, Уржум сәүдә юлының уң ягында утырганлыгы әйтелә. Атама «таш» һәм «кичү» сүзләре кушылып ясалган. Галим аның Ташкичү, Ходайголь бушлыгы (пустошь), Ходайголя дип аталуы турында яза. Авылда 127 хуҗалык булып, анда ислам дине тотучы 478 ир-ат һәм 433 хатын-кыз яшәгән. Тормышлары уртача булган. Халык балта эше, тимерчелек белән шөгыльләнгән. 1898 елгы белешмәдә Ходайголь (Ташкичү) авылында татарлар яшәгәнлеге әйтелә. К. П. Берстель китабындагы мәгълүматларга караганда, Ходайголь (Ташкичү) авылында 815 татар кешесе исәпләнгән. Татар шәҗәрәләрен җентекләп өйрәнгән М. Әхмәтҗанов хезмәтендә 23 чылбырны берләштергән «Урмат шәҗәрәсе» бар. Аның хронологик чикләре XVII—XX йөзләр. Бу шәҗәрәдә телгә алынган кайбер шәхесләрнең тормышы Ташкичү авылы белән бәйле.
Элекке вакытларда Ташкичү авылы халкы, Иске Ашыт, Иске Кенәр, Печмәнтау, Сөрде, Мәмсә, Ташчишмә (Иске Тазлар) авыллары белән берләшеп, Ашыт исемле җыен бәйрәме үткәргән. Бу җыен икенче төрле Катык җыены дип тә аталган.
Авыл атамасы Ш. Мәрҗани хезмәтләрендә түбәндәгечә искә алына: «Ташкичү — Казанга якын урнашкан бер авыл. Төп халкының күп өлеше Ашыт, кайберләре Пимар авылыннан, ә кайберләре башка яклардан килеп урнашкан. Исеме элеккеге «Ходайголый хәрабәсе»нә мөнәсәбәтле исем белән «Ташкичү» дип аталганлыктан, бу урында электән үк кешеләр яшәгәнлеге мәгълүм буладыр. Ташкичүгә башлап килеп урнашкан шәхес Ашыт авылы кешеләреннән — Туйхуҗа бине Туйкә исемле заттыр. Бу кешенең туу, килеп урнашу, вафат булу тарихлары ачык билгеле булмаса да, якынча безнең тарихтан 150 еллар чамасы элек, ягъни 1130 (1717) еллар тирәсендә булыр. Чөнки Туйхуҗаның оныгы Габделгаффар бине Иштирәк бине Туйхуҗа 1230 (1814) ел азагында вафат булып, яңа каберлектә күмелгән.
Туйхуҗаның тугыз улы Ташкичүдә туган.
Балтач авылыннан чыккан кеше — мелла Габделхәким бине Габбас. Бераз вакыт Ашытта имам булып, соңрак имамлыктан китеп Ташкичүдә яшәгән, анда балалары бар.
Пимардан килгәннәрдән Әхмәдшаһ бине Баһадиршаһ бине Габид бине Мөхәммәд бине Заһид Ташкичүдә яшәгән».
Авылда таш мәчет бар. Аны 1817 елда Оры авылының мәшһүр сәүдәгәре Сөләйман бине Нәзир бине Туктамыш бине Мөслим төзетә. Бу мәчеттә XIX йөзнең мәшһүр татар галиме, тарихчы, философ һәм мәгърифәтче Шиһабетдин Мәрҗанинен этисе Баhаветдин мулла булып торган. XIX йөзнең беренче чирегендә мәчеттә Шәмсетдин бине Габдрахман әл-Кышкари имам вазифасын үтәгән. Соңыннан ул Каһирәдә, мөселман университетында укыта. Шиһабетдин Мәрҗани авылның агач һәм таш мәчете турында тулы мәгълүмат бирә. Аларның кайчан һәм кем тарафыннан салынуларын, сипләтеп, тазартып торылу вакытларын һәм кемнәрнең имам булып торганлыкларын тәфсилләп сурәтли. Хәзерге вакытта мәчетнең таш бинасы исән. Халык мәчетне яңадан сафка бастырган.
XVIII—XIX гасырларда Ташкичү авылы мәдрәсәсе белән дан тоткан. Анда шул вакытның данлыклы дин әһелләре укыганнар һәм укытканнар. Алар арасында ахун Габдессәлам бине Урай аерым урын тоткан. Аның Габдулла Галиев (Батырша, 1715—1762) исемле данлыклы бер шәкертенең, 1755 елда патша режимының коллык сәясәтенә каршы оештырылган крестьяннар күтәрелешен җитәкләве гаҗәп түгел.
Ташкичү мөәзине Мостай бине... турында Шиһабетдин Мәрҗани мондый сүзләр яза: «Мылтык атарга оста кеше булган, бик күп аюлар атканлыгы телдә йөри. 1248 (1832) елның азагында мөәзинлектән китте һәм шул ук елда вафат булды. Нәселеннән Ташкичүдә Хисаметдин бине Мохтар бине Мостай һәм бертуган энесе Мифтахетдин, Троицк шәһәрендә Закир исемле оныгы бар...»
Ташкичү авылы зиратында XX йөзгә мөнәсәбәтле кабер ташлары табылган. Аның берсенә болай дип язылган: «Рәхмәте Аллап әл-галим әл-вазыйл мелла Галәэтдин бине мелла Баһаветдин әл-Мәрҗани руми 1908 елда 68 йәшендә — дарел-бакая рихләт әйләнде». Әлеге каберташ татар язучысы Мәхмүт Галәүнең әтисе, Шиһабетдин Мәрҗанинең энесе кабере өстенә куелган.
Олылар сөйләвенә караганда, авылга иң беренче килеп утыручылар Бакый нәселеннән булган. Бу нәселнең тамыры нык һәм күп булган. Алар тау кырыена чишмә казыйлар һәм ул чишмәне өй рәвешле эшләп куялар. Халык бу чишмәне Бакый чишмәсе дип атый башлый.
Авылда Түбән оч, Югары оч, Атау ягы урамнары бар. Элек авылның күп йортлары Атау ягында булган. Әле хәзер дә анда элекке йорт нигезләре — чокырлар беленеп тора. Еллар үтү белән, халык Югары очка күчеп утырган, хәзер Атауда ике генә хуҗалык калган. Атау белән авыл арасын кечкенә инеш аерып тора. Инеш ярында тал, шомырт агачлары күп үсә.
Авыл янәшәсендә Бакый, Кәтәй, Әйбәт, Шәйхи, Түбән оч чишмәләре бар. Шәйхи чишмәсен икенче төрле Атау чишмәсе дип тә атыйлар, аны Шәйхи ага карап, чистартып торган.
Авыл Ашытның сул ярында урнашкан, ә уң як ярындагы болында элек ел саен Сабантуйлар гөрләгән. Бу болын Ташлы тауга тоташкан. Язучы Рафаил Төхфәтуллин әсәрләрендә Ташкичү авылы телгә алына. «Авылдашым Нәби» әсәрендәге Нәбиулла «Ташкичүнең Ташлы тавыннан тәгәрәп төшеп күзен чыгара».
Шәйхи чишмәсе кырыеннан тауга менгәч, ерак түгел урман күренеп тора. Урман кечкенә, халык аны Корт бакчасы дип йөри. Бу урманда элек колхоз умарта тоткан. Хәзер анда умарталык юк, ләкин истәлеккә атамасы калган.
Авыл янындарак иске зират дип йөртелгән зират урыны бар. Аның зират икәне беленми дә, чөнки каберләр җир белән тигезләнеп беткәннәр.
Күренекле шәхесләр
Ташкичүдә халкыбызның күренекле галиме, тарихчы Шиһабетдин Мәрҗани үсә (1818—1889). Ул Әтнә районының Ябынчы авылында туган. Аңа ике яшьләр чамасында әти-әнисе Ташкичү авылына күчеп килә. Мәгълүм булганча Шиһабетдин Мәрҗани хәзрәт 1254 ел, 6 шәүвәл/1838 ел, 12 декабрьдә Ташкичүдән чыгып Бохарага сәфәр кыла. Ташкичүдә белем алган мәшһүр татар мәгърифәтчесе, фәлсәфәчесе, тарихчысы, дин әһеле, педагог, археолог, этнограф, көнчыгыш халыклар белгече Шиһабетдин Мәрҗани истәлегенә "Шиһабетдин Мәрҗани укулары" уздырыла. Бу фәнни чарада фәнни хезмәткәрләр, профессорлар, шагыйрьләр, Шиһабетдин Мәрҗани туганнары, журналистлар, укытучылар, укучылар катнаша. 1866 елның??? сентябрь аенда Ташкичү авылында мөгаллим-хәлфә гаиләсендә XX йөздәге татар реалистик прозасының күренекле вәкиле, татар әдәбиятында тарихи роман жанрына нигез салучыларның берсе, драматург, журналист, публицист һәм тәрҗемәче Мәхмүт Галәү (Мәхмүт Галәветдин улы Мәрҗани) туган. Ул 1938 елның 12 ноябрендә вафат була.
Өлкәннәр аның «Мөһаҗирләр» әсәрендә Ташкичү кешеләренең берничәсе прототип булган дип сөйлиләр.
Ташкичү авылында олуг затның музее һәм аның исеме белән аталган чишмә бар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Нюча-Хетта
Нюча-Хетта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хетта елгасының уң ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Картич
Картич — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Олы Госман
Олы Госман (Большая Усманова) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Яңа Баланды
Яңа Баланды — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423050.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Волгичи
Волгичи (Волгичи) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Тертер (авыл)
Тертер  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4263) Абашири
(4263) Абашири — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мейсвилл (Колорадо)
Мейсвилл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Рәшит Ягъфәров
Рәшит Фәйзрахман улы Ягъфәров – фольклорчы-галим, шагыйрь һәм милләтпәрвәр сәясәтче.
Мейсвилл (Колорадо)
Географиясе
Мейсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Рәшит Ягъфәров
Тәрҗемәи хәле
Рәшит Ягъфәров 1946 елның 6 февралендә Пермь өлкәсе Барда районының таралган Күчтәнти Баш авылында туган. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Оса педагогия училищесында белем ала, 1969 елда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый һәм Пермь өлкәсенең Барда район газетасында әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире, җирле радиотапшырулар дикторы һәм редакторы, Бардада укытучы булып эшли.
Мейсвилл (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәшит Ягъфәров
Тәрҗемәи хәле
1973 елда Казанга килә һәм Татарстан Фәннәр Академиясенең Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында аспирантура тәмамлый. Соңыннан шул институтның фәнни хезмәткәре, Казан дәүләт педагогика университеты укытучысы, Татарстан укытучылар белемен күтәрү институтының татар теле һәм әдәбияты кафедрасы мөдире, Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты рәисе киңәшчесе һәм бүлек мөдире вазифаларын башкара. 1995 елдан – Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтының өлкән фәнни хезмәткәре.
Р.Ягъфәров "Шигърият чишмәләре", "Татар халкының уен кораллары" дигән гыйльми монографияләр, "Балалар фольклоры", "Татар халык уеннары, "Уеннар" кебек егермеләп фольклор җыентыклар, алты йөздән артык фәнни һәм популяр мәкаләләр авторы.
2008 елның 26 августында Казанда вафат була.
Истәлек
Улы Илдар Ягъфәров атасының татар милләте киләчәге турындагы уй-борчылулары нигезендә «Югалту» исемле кыска метражлы нәфис фильм төшергән. Фильмның премьерасы 2012 елның 8 сентябрь элек "Алтын Мөнбәр" дип танылган VIII Казан халыкара кинофестивалендә ясала.
(18336) 1988 LG
Тарихы
1988 елның 15 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 LG» саналган.
HD211906
HD211906 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Өҗели (Алтынорду)
Өҗели (Öceli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кормуае
Кормуае — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Железниця (Гросупле)
Железниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Русота (Путрышкавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(4535) Адамкаролла
(4535) Адамкаролла — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 28 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QV2» саналган.
Бялогронди
Бялогронди — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузнецова
Кузнецова ― фамилия.
Кастен-бай-Бёхаймкирхен
Кастен-бай-Бёхаймкирхен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кобильники (Косцянский повяты)
Кобильники  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меле (Кальвадос)
Меле — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Гранд-Рапидс (Миннесота)
Гранд-Рапидс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аверс (банк)
Аверс — Татарстан  банкы.
Банк 1990 елның 25 сентябрендә «Аверс» медицина тиҗарәт банкы буларак нигезләнгән. Оештыручылар — Татарстан сәламәтлек саклау министрлыгы, Татарстан сәүдә һәм сәнәгать ширкәтләре.
Төп керем алучылар: Радик Шәймиев — 27,13%, Әлберт Шиһабетдинов — 30%, Рөстәм Сөлтиев — 27,36%, һәм башкалар.
Боде (ай кратеры)
Боде - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,8 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Боде (1747—1826) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
NGC 306
NGC 306 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чиңдау
Чиңдау, Циндао (, Tsingtau) — Кытайның Шәндуң провинциясендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1890-елларга кадәр — зур булмаган авыл.
1897 елда Чиңдауны Алмания басып ала һәм аны хәрби-диңгез кальгасенә әверелдерә. Беренче бөтендөнья сугышы барышында Япония тарафыннан басып алынган. Вашингтон конференциясе карары нигезендә Кытайга кайтарылган. 1937—45 елларда янә япун оккупациясе астында булган.
Икътисад
Транспорт юллары төене. Сары диңгез буендагы эре диңгез порты. Илнең тукымачылык сәнәгате мәркәзе. Машиналар төзү, радиотехника, металлургия, химия, электроника, резина, азык-төлек, күн-тире, цемент сәнәгате кярханәләре бар.
Казино Салати (Реҗо Эмилия)
Казино Салати — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казино Салати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вилча (Брашов)
Вилча — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линувек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Линувек  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бихль
Бихль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сахарная (Тюхтет кушылдыгы)
Сахарная — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тюхтет елгасының уң ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кочанлы (Ташкөпрү)
Кочанлы (Koçanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
(18337) 1988 RB11
(18337) 1988 RB11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RB11» саналган.
Богуславка
Богуславка (Богуславка) — Диңгез буе краеның Пограничный районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (6%).
Тодорово (Разград өлкәсе)
Тодорово  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3646) Aduatiques
Тарихы
1985 елның 11 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RK4» саналган.
Катсдорф
Катсдорф — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нюча-Яга (Ланги-Юган кушылдыгы)
Нюча-Яга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ланги-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Железно (Жалець)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рутка 1
Рутка 1 (Рутка 1 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вильлонг-дель-Мон
Вильлонг-дель-Мон — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Коррибер
Коррибер — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лаос
Лаос (ປະເທດລາວ), тулы атамасы Лаос Халык Демократик Җөмһүрияте (ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ) - көньяк-Көнчыгыш Азиядә диңгезгә чыгышы булмаган дәүләт. Көнбатышта Таиланд, көнчыгышта Вьетнам, көньякта Камбоджа, төньякта Кытай белән, төньяк-көнбатышта Мьянма белән чиктәш. Башкаласы – Вьентьян шәһәре.
Тарих
Лаос дәүләт буларак башлангычын XIV гасырда ала, ул вакытта дәүләт Ланг Санг Хом Кхао («Миллион фил һәм ак кулчатыр иле») дип атала.
Дин
Ил халкының 40-50 % ын тәшкил итүче лао халкы буддачылык тарафдары. Калган 50 % ы — 48 этник төркемне берләштерә. Аларның зур күпчелеге анимизм вәкиле. Христианнар (католиклар, протестантлар) — 2 %. Бәһаи, ислам диннәре вәкилләре азчылык.
Перженьга
Перженьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вологда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Князев (авыл)
Князев — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453034, — 80203822004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 20 кешенең яшәве мәгълүм.
Олейте (Колорадо)
Олейте  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бялогури
Бялогури — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Читтурпу
Читтурпу Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Виджаявада бүлгесенең Гһантасала мандалында урнашкан. Ул Андһра Прадеш Башкала Регионының өлеше мандалы авылларының берсе булып тора.
Вакыфигдемир (Малкара)
Вакыфигдемир (Vakıfiğdemir) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кобильники (Познанский повяты)
Кобильники  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өз Куртулуш (Рейһанлы)
Өз Куртулуш (Öz Kurtuluş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Автоградбанк
Автоградбанк — Татарстан  банкы.
Банк 1991 елның 26 апрелендә  ССРБ торак-коммуналь һәм социаль үсеш банкының Комсомол идарәсе базасында нигезләнгән.
Төп керем алучылар: Павел һәм Минна Сигаллар — 21,88%, Мөнәүвәрә Хәмидуллина, Фәһимә Кадыйрова (икесе дә – 9,94%), Диләрә Голикова, Азат Низамиев (иксес дә – 9,87%), Любовь Ләбигина (9,65%), Мая Догадина (6,72%), Галина Сизова (6,11%), Венера Иванова (3,08%), Рамил Әүхәдиев (3,00%), Лилия Алмазова (2,23%), Дамир Гыйләҗев, Нәргизә Ефимова (икесе дә — 1,50%), Рузалия Шәйдуллина (1,00%).
Юлъял
Юлъял (Йылйӓл, Юлъялы) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,2%), чуашлар (3,8%).
Жуково (Чиләбе өлкәсе)
Жуково (Жуково) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Беларус Халык Республикасы
{{Тарихи дәүләт |flag_s5 = Flag of Latvia.svg }} Беларус Халык Республикасы (Белару́ская Наро́дная Рэспу́бліка, БХР) — 1918 елның мартында игълан ителгән дәүләт.
Тарих
1917 елның декабрендә Минскида узган Бөтенбеларус корылтаенда халык республикасы булдыру фикере беренче мәртәбә яңгырый. Корылтай Көнбатыш фронтның Халык Комиссарлары Шурасы тарафыннан куып таратыла.
1918 елның февралендә Кызыл гаскәр Минскидан чигенгәч, Бөтенбеларус корылтае Радасының башкарма комитеты үзен Беларусдәге вакытлы хакимият итеп игълан итә (21 февральдә кабул ителгән 1нче Устав грамотасы нигезендә) һәм Иосиф Воронко җитәкчелегендә Халык сәркатибәте (хөкүмәт) төзи.
25 мартта кабул ителгән 3нче устав грамотасы нигезендә, Беларус «бәйсез һәм ирекле дәүләт» итеп игълан ителә.
1918 елның 11 октябрендә Беларуснең вакытлы конституциясе кабул ителә.
Алмания, соңыннан Польша оккупациясе һәм 1917-1922 еллардагы Ватандашлар сугышы шартларында дәүләтнең эшлекле хакимият органнары төзелә алмый. БХР җитәкчелеге мәгариф һәм мәдәният өлкәсен генә кайгырта ала.
Җитәкчелектә Көнбатыш (Алмания, Польша) тарафдарлары булган Р. Скирмунт, П. Алексюк, И. Середа, П. Кричевский, Я. Лёсик, Көнчыгыш (Россия) тарафдарлары булган А. Смолич, А. Луцкевич кебек сәясәтчеләр була.
1920 елда Беларусдә Советлар хакимияте урнашкач, Беларус Халык Республикасы җитәкчелеге Вильнага мөһаҗирлеккә китә.
Ватандашлар сугышы тәмамлангач, ССРБ яңа икътисади сәясәткә йөз тоткач, ССРБда милли-мәдәни корылыш башлангач, БХР җитәкчелегендә совет тарафдарлары позициясе көчәя.
1925 елның октябрендә Берлинда узган Бөтенбеларус сәяси конференциясендә Беларус Халык Республикасының бетерелүе турында игълан ителә. А. Смолич, В. Ластовский, А. Цвикевич, Я. Лёсик һ. б. сәясәтчеләр Беларус ССРга кайталар. БХР Радасы президиумы рәисе П. Кричевский һәм аның урынбасары В. Захарко БССРны танымыйлар һәм, БХР дәүләт мөһерен һәм архивын үзләрендә саклаган хәлдә, мөһаҗирлеккә Праһада калалар.
Ләлә Кузнецова
Ләлә Кузнецова, Ләлә Миңлебай (Мендыбай) кызы Кузнецова (кыз фамилиясе Халитова, 1946 елның 4 августы, СССР, Казакъ ССР, Җаек шәһәре) ― фоторәссам, Россия Фоторәссамнар берлегенең шәрәфле әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1946 елның 4 августында Казакъ ССР Җаек шәһәрендә татар гаиләсендә туган. Әтисе Миңлебай (Мендыбай) Зариф улы Халитов шофер-инкассатор булып эшләгән, әнисе Мөнирә Мифтахетдин кызы ― хуҗабикә. Олы абыйсы Равил ― очучы.
Казанда КАИны (А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты) тәмамлаган, инженер булып эшләгән. Икенче курста укыганда кулына фотоаппарат алган.
Иҗаты
1978 елдан Казанда Татарстан дәүләт сәнгать музеенда фотограф булып эшли. Литва фотографлары очрашуларында катнаша, һәм 1970-еллар азагында Литва рәссамнары берлегенә кабул ителә. 1980-еллар башында «Вечерняя Казань» газетасында фотограф булып эшли, заманча мода мәсьәләләре белән шөгыльләнә. Шул вакыттан бирле Ләлә Кузнецова бәйсез фотографка әверелә һәм Татарстан мода йорты өчен заказлар белән яши.
Студент еллларында «Идел» (Волга), аннан аерылып чыккан «Тасма» легендар фото-төркемнәре (Владимир Зотов, Эдвард Хәкимов, Рифхәт Якупов, Фәрит Гобәев һ. б. бик күп фотографлар) эшчәнлегендә катнаша.
1980-еллар уртасыннан аның эшләре Аурупада һәм АКШта, шул исәптән Вашингтондагы The Corcoran Gallery of Art (en) галереясында берничә тапкыр күргәзмәгә куелган һәм бастырып чыгарылган.
Мәскәүдә «ИнтерФото» фестивалендә катнашучы (1996).
1970-еллар азагында Кузнецова СССР территориясендә (Төркмәнстанда) соңгы чегән таборларының берсен фотога төшерә, соңрак аның «Чегәннәр» сериясе Одесса даласында дәвам итә.
Берничә дөнья нәшрияты, шул исәптән Aperture («Апертура»), Л. Кузнецованың китапларын зур тираж белән нәшер иткән. Мәскәүдә Леонид Гусев нәшриятында Ләлә Кузнецованың гомер буе ясаган иң яхшы фоторәсемнәр тупланган «Юл» («Дорога») китабы дөнья күргән. «Чегәннәр» сериясеннән тыш, әлеге китапта «Цирк»ның беренче сериясе, шулай ук «Яһүдиләр. Бохара» исемле иң яңа сериясе тәкъдим ителә.
Ләлә Кузнецова фотография белән 30 елдан артык шөгыльләнә. Мәдәният эшлеклеләренең портрет галереяларын ясау белән мавыга, Татарстан газеталары һәм журналлары өчен фотога төшерә. Хәзер ул фотоэкспедицияләргә йөри, актив рәвештә күргәзмәләрдә катнаша, Родченко исемендәге фотография мәктәбендә һәм Заманча фоторәсем мәктәбендә лекцияләр укый. . «Юл» күргәзмәсе проекты фотографның иҗади һәм тормыш юлын тәкъдим итә.
Күргәзмә Россия шәһәрләре буенча зур гастроль графигына старт биргән (Казан, Пермь, Петербург, Омск, Новосибирск, Түбән Новгород).
Гаилә хәле
Ире 1979 елда вафат. Кызы Влада, оныклары.
Ладду
Ладду (laḍḍū, lāḍḍū) - Һиндстан субконтинентыннан сфера формасындагы татлы ашамлык. Ладдулар он, гһи маеннан/ак майдан/үсемлек маеннан һәм шикәрдән ясала, шулай ук рецептка карап башка ингредиентлар өстәлергә мөмкин, мәсьәлән вакланган чикләвекләр яки киптерелгән йөзем. Аларны еш фестивальләрдә яки дини чараларда әзерлиләр.
Составы
Ладду өчен еш кулланыла торган оннарга грам оны (бәрән ногыты оны), бодай ярмасы оны һәм уылган кокос керә. Болар шикәр һәм башка тәмләткечләр белән кушыла, гһи менда пешерелә һәм шар формасы итеп ясала. Кайбер ладду рецептлары Аюрведа медицинасы ингридиентларын кулланып ясала, шуларга пажитник ладдусы, күпбөртеклеләр һәм гуммиарабик ладдусы керә. Ладдуларга еш пестә (фисташка) чикләвекләре һәм бадәм (миндаль) чикләвеге кебек чикләвекләр салына.
Бозе (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джагадиш Боше (1858—1937) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Ладду
Бунди ладду
Бунди ладду яки Бундиар Ладду бенгаль грам оны Бесан нигезендәге бундидан ясала. Аны еш Ракша Бандһан һәм Дивали фестивальләрендә тәкъдим итәләр. Мотичур ладду яхшы сыйфат бундидан ясала, шарлар кечкенә һәм гһи мае яки үсемлек мае белән пешерелә. Бу ладду өчен рецепт төньяк Һиндстаннан килеп чыккан, шулай да, ул хәзер бөтен Һиндстан субкыйтгасы буйлап популяр.
Бесан ладду
Бесан ладду грам оны (бәрән ногыты яки грам оныннан), шикәрдән һәм гһи маеннан ясалган татлы ризык. Бесан гһида алтынсу-көрән һәм чикләвек исе белән булганчы кыздырыла. Соңыннан аңа шикәр өстәлә. Тәм буенча бу кушылмага пестә чикләвеге (фисташка) кисәкләре дә өстәлә. Шуннан соң шул кушылмадан татлы шарлар ясала. Төрелгән килеш ул озак саклана. Аны Һиндстанда еш фестивальләрдә, гаилә чараларында һәм дини вакыйгаларда тәкъдим итәләр.
Кокос ладдусы
Төрле кокос ладду рецептлары бар. Аның иң иртә формасы Нарайл Накру Чола Империясе чорына карый, ул вакытта ул экспедицияләрендә яхшы уңыш символы буларак сәяхәтчеләр һәм сугышчылар өчен төрелгән татлы ризык булган.
Педһа
Педһа (крем шарчыклары) Һиндстан суб-кыйтгасында популяр десерт булып тора, ул Кһоадан ясала (парга әвердерелеп сөт каты калдыкларыннан) ясала. Һиндстанда Һинд дине тарафдарлары арасында ул еш Ходайларга тәкъдим итәр өчен пешерелә.
Бодай ярмасы яки Рава Ладдусы
Бу ладду равадан (бодай ярмасы), шикәр һәм гһи маеннан пешерелә. Бу рецептның юрамасына өстәмә ингридиент буларак Кһоа керә.
Ашарга яраклы сумала белән ладду
Һиндстанда, бу еш балаларын имездерүче аналарга бирелә, чөнки ул сөт эшләп чыгарырга ярдәм итә. Ладдулар Маратхи телендә Динкаче ладу һәм Һинди телендә Гонд ка ладду дип аталалар. Төп ингридиент булып гуммиарабик тора, ул Бабһул агачыннан җыела. Башка ингридиентларга кокос, бадәм чикләвекләре, кэшью чикләвекләре, хөрмә, мускат чикләвеге һәм кардамон, мәк орлыклары, гһи мае һәм шикәр кебек тәмләткечләр керә. Альтернатив күп-бөртеклеләр рецептта берникадәр сумала бөртеклеләр һәм ногыт борчаклары оннары (мәсьәлән, бесан, урид, раги (Маратхи телендә начани) һәм бодай оны белән алыштырыла.
Солы ладдусы
Солы ладдусы традицион татлы ризыкның юрамасы булып тора. Бу ладду кыздырылган сезам орлыклары, солы, чикләвекләр кушылмасы, яшел кардамон пудрасы һәм чистартылмаган пальма шикәре белән пешерелә. Рецептта кулланылган башка өстәмә рецепт булып кһойя тора.