cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сократ
Идарә итүдә Сократ барлык (монархия, тиранлык, аристократия, демократия) формаларны да тәнкыйтьли. Моның нигезе — шушы формаларның һәркайсына хас булган гаделсезлек. Сократ җәмгыятьтә, гомумән, дәүләт органы булуына каршы түгел. Ләкин ул гаделлек принципларында хәрәкәт итәргә тиеш һәм хакимлек итү эше халыкның иң яхшы, тәҗрибәле, намуслы, гадел кешеләренә йөкләнергә тиеш, дип фикер йөртә.
Сократның әхлакый мәсьәләләр буенча кайбер фикерләре бүгенге көн өчен дә гыйбрәтле. Мәсәлән, ул болай дигән: «Мин сезгә — олыга да, кечегә дә — шул нәрсәне әйтеп килдем: беренче чиратта байлык яки тәнегез турында түгел, бәлки җаныгыз турында кайгыртыгыз. Мин сезгә әйтә идем: кешенең даны акчадан тормый, нәкъ киресенчә, дан үзе кешеләргә байлыкны да, шулай ук башка яхшылыкларын да китерә. Бу — кешеләрнең шәхси тормышында да, аның иҗтимагый эшендә дә шулай».
NGC 319
NGC 319 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вилчелеле (Келераш)
Вилчелеле — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пальник-Шор (Лембери-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилчелеле (Келераш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурлит
Бурлит (Бурлит) — Диңгез буе краеның Пожарский районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Лисе-Конти (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Лисе-Конти  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өзбек (Азизие)
Өзбек (Özbek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кирхберг-ам-Ваграм
Кирхберг-ам-Ваграм — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18362) 1990 VX6
(18362) 1990 VX6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Забрде (Мирна)
Забрде  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковале-Пански-Колёния
Ковале-Пански-Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пудежка
Пудежка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вологда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паония (Колорадо)
Паония  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әфләтүн
Әфләтүн яки Платон (бор. гр. Πλάτων) (б.э.к. 428 яки 427, Афин а — б.э.к. 348 яки 347, шунда ук) — борынгы юнан фәлсәфәчесе, Европа идеализмына нигез салучы. Сократның укучысы, Аристотельнең укытучысы. Чын исеме — Аристокл (бор. гр. Αριστοκλής). Әфләтүн (Платон) — кушаматы, «киң җилкәле» дигәнне аңлата.
Тормыш юлы
Әфләтүн Афинада аристократ гаиләсендә туа. Ул укыган мәктәп Афина җәмгыятенең югары катлау кешеләренең балалары өчен ачылган була: анда грамматика, музыка, риторика, сынлы сәнгать, гимнастика һәм башка дәресләр укытыла торган була. Әфләтүн гомеренең мөһим вакыйгасы булып аның Сократ белән очрашуы санала. Ул чакта Әфләтүнгә 20 яшь кенә тулган була әле, һәм ул үзенең олы яшьтәге укытучысының һәр әйткән сүзен, җөмләсен үзләштерергә тырыша. Сократ вафат булгач, Әфләтүн күп еллар дәвамында Афинадан китеп тора, төрле илләрдә була, аларның галимнәре, гыйльми тәгълиматлары белән таныша.
Әфләтүн 80 яшьтә, бер мәҗлестә утырганда вафат була. Риваятьләр буенча ул үзенең туган көнендә вафат була.
Фәлсәфә
Әфләтүн үзенең дөньяга карашы буенча объектив идеалист була. Аның һәм аның турындагы кайбер хезмәтләр югалган булсалар да, иҗади мирасының шактый өлеше безнең чорга кадәр сакланган.
Әфләтүннең иҗат юлын берничә чорга бүлеп карарга мөмкин:
(3664) за просмотром передач
(3664) за просмотром передач — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4260 P-L» саналган.
Әфләтүн
Күчү чоры
Б.э.к. IV гасырның 80 нче елларына туры килә. Әлеге чорга субстанциаль чынбарлык дәрәҗәсендә бәяләнгән идея концепциясен дәлилләү хас. Бу чорда Әфләтүн кайбер башка фәлсәфи тәгълиматларны да тәнкыйтьли. Мәсәлән, софистлар фәлсәфәсен, Һераклит һәм Пифагор тәгълиматларын, ә социаль фәлсәфә калыбында ул таркалу процессын кичерә башлаган демократия принципларын тәнкыйть итә, аристократия принципларын исә күккә чөя.
Җитлегү чоры
Б.э.к. IV гасырның 70—60 нчы еллар. Чор өчен характерлы күренеш — мөстәкыйль һәм субстанциаль чынбарлык югарылыгында бәяләнгән идеяләр турындагы тәгълиматны дәлилләргә омтылу. Әфләтүн фикеренчә, бу идеяләр материаль чынбарлыкны билгели. Үзенең шушы юнәлештәге фикерләрен исбатлауда Платон чикләнгән эмпиризмның кимчелекләренә таянып эш итәргә тырыша. Шуның өстенә берникадәр абстракт (адрессыз) тәнкыйтьләү белән дә мавыгып китә. Бу чор өчен бөек галимнең мифология чиренә, урыны-урыны белән мистикага бирелеп китүе дә хас.
Соңгы чор
Б.э.к. IV гасырның 50 нче елларына туры килә. Әфләтүннең дәүләт фәлсәфәсенә мөрәҗәгать итүе белән характерлана. Кыскасы, Әфләтүн фәлсәфәсендә зур урынны өч онтологик субстанция («бербөтен», «акыл» һәм «җан») турында тәгълимат ала.
Идеализм
Әфләтүн фикеренчә, идея — беренчел, ә материя — икенчел. Әфләтүннең бу карашлары фәндә абсолют идеализм дип аталды. Идеянең беренчел һәм хәлиткеч рольдә алынуы Әфләтүннең гносеологиясендә дә чагыла.
Галимнең «идея» турындагы фикерләренә килгәндә, ул — фәнгә «идея» һәм «идеаль» терминнарын керткән. Идеяләр дөньяда иң беренчел, иң башлангыч рольне үтәүче кыйммәтләр булып чыга. Шул ук вакытта реаль предметлар һәм күренешләр һичнинди игътибарга ия түгелләр.
Әфләтүн үзенең тәгълиматында диалектикага да урын бирә. Шулай да Әфләтүннең мантыйк, танып белү, диалектика, онтология теорияләре, бер-берсе белән бәйләнешле булса да, һаман да бер яссылыкта — үзе тарафыннан уйлап чыгарылган һәм аны чикләнмәгән көчкә әверелдергән идеягә генә кайтып кала. Платонның идеалистик фикерләре үзе хезмәт куйган барлык гуманитар фәннәр өлкәсендә дә урын таба. Этикада ул өч төрле игелекне атый: акыллылык, батырлык һәм аек ярсучанлык. Алар барысы бергә гаделлек дип аталган игелекне тәшкил итәләр.
Сәяси карашлар
Әфләтүннең сәясәт белеменә кагылышлы фикерләре дә бар. Ул җәмгыятьнең өч катлаудан торуы турындагы теориясен дәлилләргә тырыша. Аныңча, фәлсәфәчеләр дәүләт белән идарә итәләр; сугышчылар дәүләтне эчке һәм тышкы дошманнардан саклыйлар; крестьяннар белән һөнәрчеләр — дәүләтне материаль яктан тәэмин итүчеләр.
Әфләтүн дәүләтнең килеп чыгуы турында фикер йөрткәндә, дәүләтнең оешу сәбәбе — ихтыяҗ, дип әйтә. Галим дәүләт белән идарә итүдә өч форманы таный: монархия, аристократия һәм демократия. Шушы өч форманың һәркайсының эчендә ул икешәр вариантны — барлыгы алты вариантны күрә. Әлеге формаларның иң гадел булганы — аристократия.
Рынкавцы (Гродзенский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Боря (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама кеше исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2012 елда раслана.
Отто Бадер
Отто Бадер — археолог, тарих фәннәре докторы (1964), профессор (1965). Идел-Чулман төбәгенә күпсанлы архологик экспедицияләр оештыручы. Беренче булып Баланово, Чулман археологик мәдәниятләрен тасвирлаган.
Лежнята
Лежнята (Лежнята) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Кочйигитлер (Каракочан)
Кочйигитлер (Koçyiğitler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (köy).
Лежнята
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Васильчики (Подлясье воеводалыгы)
Васильчики  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бистренци (Болгария)
Бистренци  — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курси (Марна)
Курси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Парагон-Естейтс (Колорадо)
Парагон-Естейтс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Парагон-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рынкавцы (Шчучынский районы)
Рынкавцы  (Рынкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Больстерланг
Больстерланг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3136) Аньшань
(3136) Аньшань — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 18 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WD4» саналган.
Мирзаян Баһавов
Мирзаян Баһавов, Мирзаян Әсләхетдин улы Баһавов (Баһауов, 1940 елның 28 августы, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Иске Вәрәш — 2003 ел, РФ, ТР, Мөслим районы) — авыл хуҗалыгы кәсәбәсе (предприятиесе) җитәкчесе, ТРның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (1995). 1975-1990 һәм 1990-20?? елларда «Трудовик» тәҗрибә-җитештерү хуҗалыгы директоры.
Казко (Бергамо)
Казко — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күрдләр (Җәлилабад)
Күрдләр  (Kürdlər ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Ватан (Байрампаша)
Ватан (Vatan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Байрампаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD212595
HD212595 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вилчелеле (Клуж)
Вилчелеле — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсо-ан-Бессен
Монсо-ан-Бессен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кирхберг-ам-Вальде
Кирхберг-ам-Вальде — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Татьяна Багаева
Татьяна Багаева — микробиолог, биология фәннәре докторы (1998), профессор (1999), ТАССР комсомолының Муса Җәлил ис. премиясе иясе (1979).
Серта (Кия кушылдыгы)
Серта (Көньяк Серта) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 295 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 122 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гарвин (Миннесота)
Гарвин  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гарвин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисини (гмина Сливице)
Лисини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еставар
Еставар — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
(18363) 1990 VW8
(18363) 1990 VW8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 12 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VW8» саналган.
NGC 320
NGC 320 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Забукове (Войник)
Забукове  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рыски (Гродзенский районы)
Рыски  (Рыскі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кирхберг-ан-дер-Раб
Кирхберг-ан-дер-Раб — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чыңду
Чыңду, Чеңду (成都) — Кытай шәһәре, Сычуань провинциясенең административ үзәге.
География
Шәһәр Кытайның көньяк-көнбатышында, Минҗаң елгасында урнашкан.
Тарих
Б.э.к. 4 гасырда барлыкка килгән. 221 — 263 елларда Шу патшалыгы башкаласы, 908―965 — Хоу Шу (Азаккы Шу) патшалыгы башкаласы. В 1644—1646 Җаң Чеңҗоңның фетнәчеләр гаскәре тарафыннан басып алынган. 17 гасырның икенче яртысыннан — Сичүән провинциясенең үзәге.
Эдуард Бадәмшин
Эдуард Бадәмшин — геолог-нифетче, геология-минералия фәннәре нәмзәте (1963), ТРның атказанган нефтьчесе (1982). 1955-1999 елларда КДУда: геология факультеты деканы (1978-1979), нефть һәм газ геологиясе кафедрасы мөдире (1979-1987).
Босс (ай кратеры)
Босс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 50,2 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Льюис Босс (1846—1912) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Пангода
Пангода — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Уң Хетта елгасына тамагыннан 157 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өзбек (Дефне)
Өзбек (Özbek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3686) Антоку
(3686) Антоку — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 3 мартында Ц. Ниидзима, Т. Урата тарафыннан Ojima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 EB» саналган.
Виктор Суздальцев
Суздальцев Виктор Иванович (20 гыйнвар 1940 ел) — рәссам. 1989 елдан СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы. Россия Федерациясенең (2011) һәм Башкортстан Республикасының (2001) атказанган рәссамы.
Биографиясе
Виктор Иванович Суздальцев 1940 елның 20 гыйнварында РСФСР ның Ырынбур өлкәсе Хәлил районының Хәлил авылында туган.
1964 елда К. А. Савицкий исемендәге Пенза сәнгать училищесын (педагоглары Ю. К. Бельдюсов, В. М. Валукин) тәмамлый. 1964-1969 елларда 2‑нче Уфа педагогия училищесында рәсем сәнгате һәм композиция буенча укыта. Укучылары арасында Башкортстанның халык рәссамы С. Б. Краснов, Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы Р. Ә. Сәлимгәрәев бар. 1969-1990 елларда Башкортстан иҗади-җитештерү комбинаты рәссамы.
Әлеге вакытта Уфа шәһәрендә яши һәм эшли.
Суздальцев Виктор Ивановичның эшләре Уфада М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда, Чуаш сәнгать музеенда (Чебоксар), Төмән сынлы сәнгать музеенда, Курган өлкәсе сәнгать музеенда, Ирбит сынлы сәнгать музеенда (Россия Федерациясенең Свердловск өлкәсе), Ливан Милли музеенда, С. Т. Аксаковның мемориал йорт-музеенда (Уфа), Россиядә һәм чит илләрдә шәхси җыелмаларда саклана.
Күргәзмәләр
1958 елдан алып — республика, зона, төбәк, төбәкара, Бөтенрусия, Бөтенсоюз, халыкара һәм чит ил күргәзмәләрендә катнаша. Шәхси күргәзмәләре Күмертау (1957), Уфа (1965, 1985, 1992-93, 1998-2000, 2003-07, 2010, 2015), Бәләбәй (2000), Нефтекама (2001), Салават (2002), Курган (2004) һәм башка шәһәрләрдә үтә.
Шәхси күргәзмәсе Уфада 2015 елда, рәссамның 75 яшьлек юбилеена багышлап үткәрелә.
Төп эшләре
«Ирәмәл», «Кыш. Урал», «Кыш», «Бәс», «Урал калачыгы», « Өсән», «Чал Урал», «Җылы иртә», «Вероника», «Аю курае», «Тау чишмәсе», «Калиновка авылы болыннары», «Башкорт нәкышлары», «Чал Урал», «Егерь усадьбасы», «Морадымның көзге бизәкләре» картиналары һәм башкалар.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Россия Федерациясенең атказанган рәссамы (2011)
Василювка (Сокульский повяты)
Василювка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Виктор Суздальцев
Сылтамалар
http://uraloved.ru/foto-urala/suzdalcev
Василювка (Сокульский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виктор Суздальцев
Сылтамалар
http://artnow.ru/ru/gallery/3/4304/picture/0/0.html
http://www.shrb.ru/painting/suzdaltsev.htm
Суздальцев Виктор Иванович // Башкорт энциклопедиясе — Уфа:  «Башкорт энциклопедиясе» Гыйльлми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9 .}
Картины художника Суздальцева Виктора Ивановича
Ватан (Коҗасинан)
Ватан (Vatan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Божичен
Божичен — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пурсанга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Аксубай 2
Яңа Аксубай 2 — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423070.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Курсмен
Курсмен — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Буссе
Буссе (Буссе) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), украиннар (21%).
(18364) 1990 WF4
(18364) 1990 WF4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WF4» саналган.
Бонштеттен (Бавария)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парашют (Колорадо)
Парашют  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Западный (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (6%).
Казко дел'Аква (Перуҗа)
Казко дел'Аква — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казко дел'Аква Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гамышлыгөл
Гамышлыгөл (Qamışlıgöl ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Кочйолу (Баскил)
Кочйолу (Koçyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Баскил илчесенә караган бер авыл (köy).
Вилчелеле (Констанца)
Вилчелеле — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Естажель
Естажель — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Паршелл (Колорадо)
Паршелл  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Паршелл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирхберг-бай-Маттигхофен
Кирхберг-бай-Маттигхофен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лисини (гмина Цекцин)
Лисини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петухово (Мари Ил)
Петухово (Петуксола, Петухово) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,7%), урыслар (8,3%).
(3810) Аораки
(3810) Аораки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 20 февралендә Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 DX» саналган.
Рыски (Шчучынский районы)
Рыски  (Рыскі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кинерма
Кинерма ( карел. Киннерми ) - Карелия Республикасының Пряжинский милли районы Ведлозерский авыл җирлеге составындагы борынгы карел авылы, комплекслы тарихи һәйкәл. Карел-ливвикларның яшәү үзәге
Гомуми мәгълүматләр
Авыл урнашкан район XVI гасырда яшәгән.
Забукове (Крань)
Забукове  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Кинерма
Гомуми мәгълүматләр
Беренче тапкыр торак пункт 1496 елда "Обонежская пятинаның Язучы китабы" нда искә алына.
Забукове (Крань)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кинерма
Гомуми мәгълүматләр
Авылда торак йортлар бар, аларның иң искесе XVIII гасырда һәм XIX гасыр башында, шулай ук XVIII гасырда төзелгән Смоленск Алла Анасы чиркәве бар. Хәзерге вакытта йортлар Карелия Республикасының мәдәни мирасы объектлары буларак саклана.
2000 елда авылга ярдәм итү өчен Карелия Республикасының мәдәни мирасына ярдәм итү буенча иҗтимагый фонд оештырыла.
2001-нче елда Kinnermäen ystävät иҗтимагый оешмасы булдырылды. (Кинерманың дуслары)
2016 елда авыл Россиянең иң матур авыллары ассоциациясенә кабул ителә. Бәйгедә җиңү нәтиҗәсендә кечкенә генә авыл өчен зур туристлар агымы барлыкка килә, аларны алты гына кеше хезмәтләндерә алмый: бердәнбер кунакханә хуҗабикәсе журналистларга: «без бу акчаларга сыйфатлы хезмәт күрсәтергә телибез, - дип белдерә. Ләкин елына 4 мең турист! Без инде физик яктан булдыра алмыйбыз. Минем ярты елга алдан язылу бар».
Кинермада "Кинермадагы тормыш" күргәзмәсе бар.
Кованово (Великопольское воеводалыгы)
Кованово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монтами
Монтами — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Хәлил Базаревски
Хәлил Базаревски — РИ хәрби эшлеклесе, рус-япон сугышында катнашучы, генерал-лейтенант (1911).
HD212604
HD212604 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гаррисон (Миннесота)
Гаррисон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаррисон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 321
NGC 321 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Василювка (Сувальский повяты)
Василювка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боудич (ай кратеры)
Боудич - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 43,04 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Нафанаил Боудич (1773—1848) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Уң Банок
Уң Банок (Урта) — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы, Чечен Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каспий диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 70 км.
(18365) Shimomoto
(18365) Shimomoto — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Уң Банок
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасының дельтаһы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
(18365) Shimomoto
Тарихы
1990 елның 17 ноябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WN5» саналган.
Уң Банок
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борисово (Русе өлкәсе)
Борисово  — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрий Бабанов
Юрий Бабанов, Юрий Василий улы Бабанов (Юрий Васильевич Бабанов, 1931 елның 12 декабре, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан ― 1995 елның 30 октябре, РФ, ТР, Казан) — географ-геоморфолог, профессор (1994), 1969-1981 елларда Казан педагогика университетының физик география кафедрасы мөдире.
Кирхберг-ам-Вексел
Кирхберг-ам-Вексел — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бос (Швабия)
Бос  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилчелеле (Прахова)
Вилчелеле — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Везироглу (Шеһзаделер)
Везироглу (Veziroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куртаньон
Куртаньон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Суздальцев
Суздальцев ― фамилия.
Сәгыйть (Архангель районы)
Почта индексы — 453037, — 80203828002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 55 кешенең яшәве мәгълүм.
Лисини (Рипинский повяты)
Лисини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Ключ (Киров өлкәсе)
Зур Ключ (Большой Ключ) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Рыталевшчына
Рыталевшчына (Рыталеўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казле (Комо)
Казле — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Константин Базилевич
Константин Базилевич — тарихчы, тарих фәннәре докторы (1952, үлеменнән соң), 1936 елдан – СССР ФА Тарих институтының өлкән фәнни хезмәткәре. Рус дәүләтенең көнчыгыш сәясәте, III Иван, татар ханнары турында фәнни хезмәтләр авторы.
Забукове (Шентруперт)
Забукове  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4094) Аосима
(4094) Аосима — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 26 августында М. Кидзава, В. Какэи тарафыннан Shizuoka обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QC» саналган.
Пустиха
Пустиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шуя елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өзбек (Түркоглу)
Өзбек (Özbek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Түркоглу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Владимир Короленко
Владимир Короленко, Владимир Галактион улы Короленко (Володимир Галактионович Короленко, Короленко Владимир Галактионович, 1853 елның 27 июле, Волынь губернасы, Житомир — 1921 елның 25 декабре, Полтава) — язучы, журналист, җәмәгать эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
1853 елның 27 июлендә Волынь губернасы Житомир шәһәрендә гаиләсендә туган. Әтисе Галактион Афанасий улы Короленко (1810-1868) казый булып башта Житомир өяз судында, аннары Дубнода, соңыннан Ровнода — барысы 20 ел эшли. Намуслы, канун буенча эшләүче, дөреслек яклы казый була. Әлеге сыйфатларны улы Владимирда да тәрбияли алган. Язучының әнисе Эвелина Иосиф кызы милләте буенча поләк хатыны була. В.Г. Короленко әтисе үрнәгендә хокук яклаучы булырга тели. Ләкин ул укыган Ровно hимʜазиясен тәмамлау, анда борынгы телләр укытылмаганлыктан, үʜиʙиpcититның юридик факүлᴛитына керү хокукы бирми. Экстерн тәртибендә хәзерләнү өчен гаиләсе матди ярдәм итә алмый. hимʜазияне көмеш мидəл белән тәмамлаган В.Г. Короленко Пиᴛырбурда технология институтына укырга керә. Гаиләсенә авырлык китермәс өчен, уку елларында коррикᴛыр, сызымчы булып эшли. Барыбер укуны ташларга туры килә. Соңрак Мәскәүдә Петр җир эшкәртү һәм урман академиясендә, Пиᴛырбурда тау институтында укый башлый, ләкин народниклар хәрәкәтендә катнашуы өчен кулга алыну һәм Глазовка (1879), аннары Себергә (Тум, Якутия) сөргенгә сөрелү сәбәпле, әлеге уку йортларын  тәмамлый алмый кала. 1885 елда Нижгaрда төпләнергә рөхсәт ала. Биредә хикәя һәм учырᴋлар яза, Мәскәү, Нижгaр һ.б. шәһәрләрдә нәшер ителүче журналларда басыла башллый.
Волжcᴋи вестник
1885 елның март аеннан «Волжcᴋи вестник» газетасы (Казан, нәшире һәм рәсми мөхәррире — Н.П. Загоскин, Казан үʜиʙиpcититеның юридик факүлᴛиты прафиcыры) хәбәрчесе булып эшли башлый. Анда үзенең мәкалә, хикәя, учырᴋ, бәяләмәләрен бастыра. М. Горький билгеләп үткәнчә, В.Г. Короленко белән хезмәттәшлек иткәндә «Волжcᴋи вестник» газетасы Идел буеның тәэсир көче гаять зур булган басмасына әйләнә. 1895 елда газетага яңа мөхәррир булып басынкы либерал Рейнгардт килгәч, В.Г. Короленко «Волжcᴋи вестник» белән хезмәттәшлеген туктата.
Мултан эше
1892 елның язында вәтка губернасы Иске Мултан авылында булган җинаятьне (ярлы крәстиянны мәҗүси йола буенча корбан итеп үтерүдә 11 удмурт кешесе гаепләнә) тикшерүдә һәм матбугатта яктыртуда катнаша. 1895 елның 29 сентәбрендә Алабугада булган икенче утырышка язучы, газета хәбәрчесе буларак, үзе килә. Аның суд утырышыннан язган хисабы «Русские ведомости» (1895 ел, № 288-314) газетасында басылып бара, аннары аерым брошүра итеп таратыла. 1896 елның 28 маенда судның Мамадышта узган өченче утырышында катнаша. Ике мәртәбә яклаучы сыйфатында чыгыш ясый. Язучының һәм ул судка чакырган билгеле хокук яклаучылар тырышлыгы белән гаепләнүчеләр аклана, вотәк (удмурт) халкы өстеннән «кеше ашаучылар», «мәҗүси йола буенча кеше үтерүчеләр» дигән нахак гаепләү алып атыла. 29 майда язучы 9 айлык кызы Оләның вафат булуы турында телеграмма ала, ләкин процессны тәмамларга үзендә көч таба.
Кованувко
Кованувко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паркер (Колорадо)
Паркер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кочкале (Элазыг)
Кочкале (Koçkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Везирчифтлигый (Башискеле)
Везирчифтлигый (Vezirçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Башискеле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кирхберг-ам-дер-Пилах
Кирхберг-ам-дер-Пилах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пензер-Яха (Пюнга-Лохо кушылдыгы)
Пензер-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пюнга-Лохо елгасының сул ярына тамагыннан 2 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гараагаҗ (Җәлилабад)
Гараагаҗ  (Qaraağac ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Боуэн (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Айра Боуэн (1898—1973) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
(18366) 1991 DG1
(18366) 1991 DG1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 18 февралендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 DG1» саналган.
Босилковци
Босилковци — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васки (Гайнивский повяты)
Васки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Естое
Естое — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Пейтон (Колорадо)
Пейтон  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пейтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Герман Базаревич
Герман Базаревич — җәррах, реаниматолог, медицина фәннәре докторы (1976), профессор (1980). 1970-1991 елларда травмотолгия һәм ортопедия ФТИендә: патофизиология кафедрасы мөдире (1976-1986). Кылычбазлык буенча СССР кубогы иясе (1963).
Рытань
Рытань (Рытань ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Монтей (Кальвадос)
Монтей — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Эпикур
Эпику́р (Επίκουρος; б.э.к. 342/341, Самос — б.э.к. 271/270, Афиннар) — борынгы грек фәлсәфәчесе, Афиннарда эпикуреизмга нигез салучы. Эпикуреизм Аристиппның ләззәтләр этикасы белән Демокритның атомнар турында тәгълиматына нигезләнгән була.
Тормыш юлы
Эпикур Самос утравында, мәктәп мөгаллиме гаиләсендә туа. Фәлсәфәне үзлегеннән өйрәнеп, балаларга дәресләр бирә башлый. Соңрак үзенең шәкертләре белән бергә Афинага күчә. Афинада ул фәлсәфә мәктәбен оештыра һәм аңа «Бакча» атамасын бирә.
Соңрак Эпикур әтисе янына, Кече Азиядәге Колофон шәһәренә күченә.
Кайбер борынгы авторлар Эпикурны плагиатлыкта гаеплиләр.
Эшчәнлек
Эпикур үзенең фәлсәфи тәгълиматын 300гә якын хезмәтендә аңлата. Аның барлык әсәрләре безнең көнгә кадәр сакланмаган. Галимнең мирасын, нигездә, 3 бүлеккә бүлеп өйрәнергә була:
Физика
Эпикур материалист булып формалаша. Аның материалистик мәсләге, беренче чиратта, физика белән кануннар бүлекләрендә урын ала. Ул үз заманы өчен гаять дәрәҗәдә тирән һәм кыю фикерләр исбатлый. Эпикур карашынча, галәм беркем тарафыннан да тудырылмаган һәм һичкем дә аны юк итә алмаячак. Ул — чиксез һәм мәңге. Барлык әйберләрнең нигезен атомнар тәшкил итә. Алар — бүленмәс, үзгәрмәс, юкка чыгарылмас. Эпикур атомнарның формасын, күләмен һәм авырлыгын таный. Болай фикерләү Эпикурны Левкипп белән Демокритка караганда алга китүен күрсәтә.
Фәлсәфә
Эпикур Әфләтүн һәм Аристотель хезмәтләрен кискен тәнкыйть утына тота. Ул Әфләтүннең идеяләр теориясен, ә Аристотельнең «материяне беренчел этәрүче» дигән тышкы көч турындагы концепциясен кире кага. Алла Эпикур өчен борынгы мифологик калыпта түгел, ул буш аралыкта яши. Аның реаль дөньяга һичнинди катнашы юк. Ул — идеал, ләкин кешеләр тарафыннан моңа хәтле кабул ителгән мифик герой түгел. Җан — материаль, шунлыктан ул үлемгә дучар, чөнки тәннең үлүе җанның үлүе белән бергә, алар — аерылгысыз.
Этика
Эпикурның фәлсәфи тәгълиматында этика аеруча мөһим урын алып тора. Эпикур гаделлек, дуслык, акыллылык категорияләрен алга куеп, кешеләр өчен аларның әһәмиятен дәлилли.
Фәлсәфә фәнендә, шулай ук кайбер башка иҗтимагый һәм гуманитар фәннәрдә, эпикурейлык (Эпикур мәктәбе) дигән терминнар кулланыла. Аны еш кына гедонизм (чиксез рәхәтлек, чиксез ләззәтләнү) мәгънәсендә аңлатырга тырышалар. Ләкин Эпикур мәктәбе ул — беренче чиратта, натурфәлсәфәне үзләштерү. Ул мәктәп демократик принципларга корылган булган. Төрле бәхәсләрдә (алар төнге сәгатьләрдә дә бара торган булган) хатын-кызлар, хәтта коллар да катнаша алган. Мондый тәртипләр идарә итүчеләр өчен ят тоелган. Шунлыктан мәктәп өстенә гаепләр, яла ягулар ташлана торган булган.
Йогынты
Эпикурейлык борынгы греклар кысасында гына калмый, ул башка илләрдә дә хуплау таба. Шундыйлардан бигрәк тә борынгы римлыларны китерергә була. Гомумән, эпикурейлык Рим дәүләтендә VI гасырга хәтле дәвам итә, римлыларның мәдәни тормышында билгеле эз калдыра. Эпикур мәктәбе идеяләре Борынгы Рим шигъриятенә дә йогынты ясый. Аның эзен Гораций, Вергилий, Овидий, Лукиан иҗатларында күреп була.
HD212623
HD212623 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(3190) Апошанский
(3190) Апошанский — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 26 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SR6» саналган.
Брайтбрунн (Түбән Франкония)
Брайтбрунн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртемон
Куртемон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Михаил Спиридонов
Спиридонов Михаил Григорьевич (28 апрель 1952 ел) — рәссам. 1996 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы.
Гарфилд (Миннесота)
Гарфилд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Михаил Спиридонов
Биографиясе
Спиридонов Михаил Григорьевич 1952 елның 28 апрелендә Уфада туган. 1970 елда Уфада А. А. Кузнецов исемендәге 1-нче санлы балалар сәнгать мәктәбен тәмамлый.
Хәзерге вакытта Уфада яши һәм эшли.