cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Янцзы
Диңгезгә койган урынында зур дельта хасил итә. Янцзының шактый өлешендә суднолар йөри. Түбән агымына хәтта диңгез суднолары да керә ала. Елга һәм аның кушылдыкларының суын сугару өчен файдаланалар. Кытай халкының дүрттән бер өлеше аның бассейнында яши.
Көчле яңгырлардан соң Кытайның ике зур елгасы, Хуанхэ һәм Янцзы даими рәвештә ярларыннан ташып тора. 1931 елда, мәсәлән, 16 провинция су астында калган, 1 миллионнан артык кеше үлгән, тагын 40 миллионы зыян күргән. 1954 елда да шул чама зыян килгән. Ә 1959 елда елгаларның ташуы аркасында 2 миллион кешенең гомере өзелгән, 10 миллионы йортсыз калган, 5 миллион акр авыл хуҗалыгы җирләре яраксыз хәлгә килгән.
Янцзы өстенә дөньядагы иң зур ГЭС урнашкан.
Маркавшчына (Воранавский районы)
Маркавшчына  (Маркаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вәике-Веэрксу
Вәике-Веэрксу (Väike-Veerksu) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Кузьниця-Блонска
Кузьниця-Блонска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Леокадия-де-Жераш-ду-Лима
Санта-Леокадия-де-Жераш-ду-Лима — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пётр Апраксин
Пётр Матвей улы Апраксин (Апраксин Пётр Матвеевич, 24 июнь 1659 — 29 май 1728, Мәскәү), дәүләт эшлеклесе, бояр (1709), граф (1715), сенатор (1715), Казан губернасының беренче губернаторы (1708-1713).
Тәрҗемәи хәле
Дәүләт хезмәтендә 1677 елдан бирле була. 1692-1694 елларда Псков шәһәрендә сугыша. 1697-1700, 1701-1705 елларда Новгородта воевода. Төньяк сугышында (1700-1721) катнаша. 1705 елдан Әстерхан губернаторы. Әстерханда стрелецлар, солдатлар һәм бистә кешеләре баш күтәргәндә (1705-06), Б.П. Шереметев җитәкчелегендәге хөкүмәт гаскәрләренең тылын саклау әтрәде башлыгы буларак, Апраксин 1706 да Казанда тора. 1708 дә калмык ханы Аюка белән калмыкларның Рәсәйгә буйсынуы турында килешү төзи.
1708-13 елларда Казан губернасының беренче губернаторы. Аның дәверендә Казан губерна кәнсәләриясе, җир бүленеше мәсьәләләренә караган мәхкәмә эшли башлый, шәһәрләрдә хәрби гарнизоннар урнаштырыла, комендантлар билгеләнә. Кораблар төзү өчен кирәк булган агачларны кистереп Санкт-Петербургга озатуны һәм Рәсәй флоты өчен корабларны урында төзүне оештыра. Армия ихтыяҗлары өчен үзәккә елына 20 меңләп ат җибәреп тора. 1711-13 елларда Чулманның сулъяк ярындагы шәхси җир биләмәләрендә дистәләгән яңа авыл, шул исәптән Алексеев авылын нигезли.
Губерна халкыннан җыела торган салымны үз белдеге белән 400 мең сумга арттыра. Моңа ирешү өчен ул салым түләүчеләргә карата төрле рәхимсез чаралар куллана. Нәтиҗәдә 33 меңләп гаилә башка губерналарга качып китәргә мәҗбүр була.
1711 елда Кубань Урдасына каршы җибәрелгән гаскәр башлыгы. 1712 дән Харкауда, Россиянең көньяк чикләрен саклауны оештыруда катнаша. 1715 тән «Коммерция турында коллегиум», 1717-18дә Коммерция коллегиясе, 1722-25 елларда Юстиция коллегиясе президенты. 1725 елдан хакыйкый яшерен киңәшче.
Сондола
Сондола — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ундоша елгасының сул ярыннан 0,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 3 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ровнае (Шумилинский районы)
Ровнае (Роўнае ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Синовиця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кышкы Олимпия уеннары 2014
Кышкы Олимпия уеннары 2014 (2014 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2014, Зимние Олимпийские игры 2014) — 2014 нче елның кышында Россиянең Сочи шәһәрендә узган Олимпия уеннары.
Шәһәрне сайлау
Тавыш бирүнең беренче раундында Зальцбург шәһәр төшеп калган; Икенче раудында Сочи шәһәрнең заявкасы җиңгән (47га каршы 51)
Ярышлар җәдвәле
== Медальләр бәйгесе ==
Олимпиадага әзерлек торышы
Әгәр 2010 елгы Ванкувердагы Олимпиадага 1,4 миллиард евро, 2006 елгы Турин Олимпиадасына 3,4 миллиард сарыф ителсә, Сочи Олимпиадасы хакы 36 миллиард еврога төште.
Бу башта планлаштырганнан 5 тапкырга артык. Тотылган акчаның нәрсәләргә сарыф ителүен тикшерү өчен, президентка җитерлек сәбәпләр бар. 2011 елдың июненә үк әзер булырга тиешле һәм планлаштырылганнан 8 тапкырга кыйммәткә төшкән трамплин төзелеше өчен җаваплы Русиянең Олимпия комитеты вице-президенты Әхмәт Билалов вазифасыннан бушатылды, чөнки Олимпиада башланырга бер ел алдан узасы ярышлар үткәрелмичә калды. Ә менә бобслей, скелетон һәм чана спорты буенча ярышлар үтәчәк трассаны спортчылар сынап карады. Хәвефсезлек төп урында торды, чөнки “Чаналар” трассасы дөньяда иң озыны — 1814 метр.
Бишувка
Бишувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильяманрике
Вильяманрике — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маркинята
Маркинята (Маркінята ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нортвест-Гарборкрик (Пенсильвания)
Нортвест-Гарборкрик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нортвест-Гарборкрик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маннапов
Маннапов ― фамилия.
Парсе-сюр-Сарт
Парсе-сюр-Сарт — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Санта-Мария-де-Жераш-ду-Лима
Санта-Мария-де-Жераш-ду-Лима — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ротембарк
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гонски (Пясечинский повяты)
Гонски  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Албак (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ваикла
Ваикла (Vaikla) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Төньяк сугыш
Төньяк сугыш шулай ук Унике еллык сугыш (1700-1721) Пётр I һәм аның союздашлары Саксония белән Даниянең Швециягә каршы сугышы. Бу Пётр I идарәсе вакытының төп вакыйгасы булып тора. Сугышның максаты - Балтыйк диңгезенә чыгып тирә-юнгә Россиянең сугышчан-сәяси һәм икътисади экспансиясен тарату.
Пётр I һәм Россия өчен Төньяк сугыш авыр сынау булып торган. Башта, 1700 елны Нарва кырындагы сугышта җиңелеп, рус армиясе гел чигенә. Карл XII белеп куйган гаскәр башлыгы һәм батыр гаскәр үзен яхшы яктан күрсәтә. Ләкин Карл Польша белән сугышка бүленеп, Россиягә җиңелүләреннән соң кире терелергә вакыт бирә. Шул елларның бер көнендә Пётр I югалтмады. Тупларны кыңгыраулардан агыза башладылар, һәм инде ел аша Россия үткәрә башлады кечкенә җинүләр, Нева елгасында кайсы бер кирмәннәр алынды.
Сугыш нәтиҗәсендә Россия Чуалыш вакытында югалткан Балтыйк буе җирләре өстендә хакимиятне кире кайтарган.
Синя Гориця
Синя Гориця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1нче Бардабаш
1нче Бардабаш — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Озын Ялан авыл җирлегенә карый.
Барда авылы үзәгеннән якынча 18 км көньяк-көнбатыштарак урнашкан.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Тарб (округ)
Тарб — Франциядәге округ (Arrondissement). Югары Пиренейлар департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1488 км². Округ 19 кантоннан тора, алар үз чиратында 225 коммунага бүленгән.
NGC 7601
NGC 7601 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Плай (Гирда-де-Сус, Алба)
Плай — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Торино (Бьела)
Географиясе
Вя Торино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нанкин 2014
Нанкин 2014 (2014 Summer Youth Olympics) — 2014 елның 16 августыннан 28 августына кадәр Кытайның Нанкин шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Паксвилл (Көньяк Каролина)
Паксвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурдет
Бурдет — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Оксон-Дессу
Оксон-Дессу — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кузьниця-Жереховска
Кузьниця-Жереховска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исаөрен (Каракөпрү)
Исаөрен (İsaören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блашкув
Блашкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маркишы
Маркишы (Маркішы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Инсбрук 2012
Инсбрук 2012 (2012 Winter Youth Olympics) — 2012 елның 13 гыйнварыннан 22 гыйнварына кадәр Австрияның Инсбрук шәһәрендә узачак халыкара спорт чарасы.
Баулы туган якны өйрәнү музее
Баулы туган якны өйрәнү музее (Бавлинский краеведческий музей) — Татарстанның Баулы шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Шәһәр һәм район тарихы белән таныштыра.
Тарих
1986 елның 9 гыйнварында җәмәгать башлангычында оештырыла. Музей оештыру эшендә фирка район комитеты сәркатибе Әнсәл Мирза улы Рәхмәнкулов башлап йөри. Музейның беренче директоры — Рәисә Михаил кызы Нурисламова. 1990 елның сентябреннән — ТАССР Дәүләт музее филиалы. 2011 елның гыйнварыннан — муниципаль бюджет оешмасы.
Экспонатлар
Мәйданы — 420 кв. м. Музей фондында 16 882 (11 162 төп һәм 5 720 ярдәмче фондта) саклау берәмлеге. 1996 елга кадәр музейда вакытлы күргәзмәләр генә эшли. 1996 елда шәһәр һәм район тарихын ачып бирә торган төп экспозиция — «Баулы – минем туган як» экспозициясе ачыла. Экспозициядә татар, рус, чуаш, удмурт халкының көнкүреш әйберләре куелган. 1997 елда «Безнең төбәк табигате» экспозициясе ачыла. Район җирлегендә яшәүче хайваннар һәм кошларның токсидермик фигуралары урнаштырылган. Районда нефть табу һәм аны үзләштерү еллары яктыртыла. Якташлар — Советлар Берлеге Каһарманнары Ф. З. Шәрипов, И. Д. Зиновьев, Г. П. Евсеев турында мәгълүмат тупланган. Музей каршында «Тарих битләре». «Почемучка», «Сударушка» клублары эшли.
Вайнинг (Айова)
Вайнинг  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
(3511) Цветаева
(3511) Цветаева  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вайнинг (Айова)
Тарихы
Вайнинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситаровци
Ситаровци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казанова (Франция)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,89 км².
Тарасов
Тарасов ― фамилия.
Aleksandr Legkov
Bällür globus iäse (2012/2013).
Rusiäneñ atqazanğan sport ostası.
Buyı 178 sm, awırlığı 73 kg, klubı - "Dinamo", trenerı - Reto Burgemaister.
Soçi Qışqı uyınnarında altın (50 km, marafon) häm kömeş (estafeta) medal'lären yawladı.
Вәико-Һәрмә
Вәико-Һәрмә (Väiko-Härmä) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Пезе-ле-Робер
Пезе-ле-Робер — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Албень (коммуна)
Албень — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Икенче Нюрок
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Гонски (Цехановский повяты)
Гонски  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рошково (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ровнае Поле (Паставский районы)
Ровнае Поле (Роўнае Поле ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дмитрий Еропкин
Декабрист Дмитрий Завалишинның оныгы.
Тормыш юлы
Дмитрий Еропкин 1924—1929 елларда Ленинград университетының физика-математика факультетының астрономия бүлегендә укый. 1927 һәм 1928 елларда Ташкент обсерваториясендә практика уза.
Университетны тәмамлаганнан соң, 1929 елда Астрономия институтының югары штаттан тыш хезмәткәре итеп билгеләнә. 1930 елда Пулково обсерваториясе каршындагы аспирантурага укырга керә. 1936 елга кадәр Пулково обсерваториясендә эшли. 1930—1936 елларда шулай ук «Кояшны тикшерү комиссиясе»нең гыйльми секретаре вазыйфасын башкара.
1936 елның 4 декабрендә «Пулково эше» белән бәйле рәвештә кулга алына. 1937 елның 25 маенда аңа сәяси хокукларсыз калу һәм милекне конфискацияләү белән 10 елга төрмәгә ябылу карала. Грязовецк төрмәсендә җәза үткәндә, янә «тоткыннар арасында системалы контрреволюцион троцкист фашистлар агитациясе өчен» НКВД Махсус өчлеге тарафыннан хөкем ителә, 1938 елның 20 гыйнварында атып үтерелә. 1955 елда реабилитацияләнә.
Дарем (Төньяк Каролина)
Дарем  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дарем шәһәре  елда нигезләнгән.
Сылтамалар
Дарем (Північна Кароліна)
Санта-Мария-де-Ребордойнш
Географиясе
Мәйданы —.
Вильянуэва-де-ла-Фуэнте
Вильянуэва-де-ла-Фуэнте — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидраж
Сидраж — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыр-Тәүгелде
Кыр-Тәүгелде — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Почта индексы — 422417.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Марковцы (Беларусия)
Марковцы (Маркоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Памплико (Көньяк Каролина)
Памплико  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Эймир (Мерзифон)
Эймир (Eymir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Мерзифон илчесенә караган бер авыл (köy).
Сере (округ)
Сере — Франциядәге округ (Arrondissement). Көнчыгыш Пиренейлар департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 954 км². Округ 5 кантоннан тора, алар үз чиратында 40 коммунага бүленгән.
Вәико-Серга
Вәико-Серга (Väiko-Serga) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Соника
Соника — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ВОлышка елгасының сул ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вя Торино I (Торино)
Вя Торино I — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Торино I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 7602
NGC 7602 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Оксон-Дессю
Оксон-Дессю — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Нортвуд (Пенсильвания)
Нортвуд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нортвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ближин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузьниця-Загжебска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плай (Мехединць)
Плай — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(1481) Тюбингия
(1481) Тюбингия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 7 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 DR» саналган.
Бурнос
Бурнос — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Тимершин
Тимершин — фамилия.
Албештий-де-Арджеш
Албештий-де-Арджеш — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Санта-Мария-де-Тавора
Санта-Мария-де-Тавора — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мылва
Климат
Мылва климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (32%), руслар (56%), украиннар (7%).
Гонсоцин
Гонсоцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джексонвиль (Төньяк Каролина)
Джексонвиль  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Пенсе (Сарта)
Пенсе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Джексонвиль (Төньяк Каролина)
Тарихы
Джексонвиль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ровнае Поле (Расонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сирчи
Сирчи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исаөрен (Инегөл)
Исаөрен (İsaören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маркуны
Маркуны (Маркуны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вильянуэва-де-лос-Инфантес (Сьюдад-Реаль)
Вильянуэва-де-лос-Инфантес — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рувне (Диңгез буе воеводалыгы)
Рувне — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вайоминг (Айова)
Вайоминг  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вайоминг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тугры
Тугры — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Туй елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Ваила
Ваила (Vaila) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Маркуци
Маркуци (Маркуці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Скаданщина
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парксвилл (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казевеккье
Казевеккье (Casevecchie) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Гизоначча кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,06 км².
Албештий-де-Мусчел
Албештий-де-Мусчел — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вя Торино II (Торино)
Вя Торино II — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Торино II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Блогошув
Блогошув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оллан
Оллан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кузьниця-Загжебска-Колёния
Кузьниця-Загжебска-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Мария-Майор (Виана-ду-Каштелу)
Санта-Мария-Майор  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Фәнис Яруллин музее (Кызылъяр)
Фәнис Яруллин музее (Музей Фаниса Яруллина) — Татарстанның Баулы районы Кызылъяр авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Баулы туган якны өйрәнү музее филиалы. Күренекле татар язучысы, Тукай бүләге иясе Фәнис Гатаулла улы Яруллинның (1938—2011) тормышы һәм иҗаты белән таныштыра.
Тарих
2010 елның 28 августында, Баулы районының 80 еллыгы уңаеннан, язучының туган авылы Кызылъярда музей-гуманитар үзәк ачыла. Фәнис Яруллинның исемен мәңгеләштерү максатында оештырыла.
Бина
Музей махсус Фәнис Яруллин өчен буялмаган бүрәнәләрдән салынган, аш, ял, йокы бүлмәләре булган бер катлы йортта урнашкан. Язучы биредә соңгы мәртәбә 2011 елның көзендә ике атна яшәп киткән
Экспонатлар
867 данә саклау берәмлеге. Язучының шәхси әйберләре, фотосурәтләр, кулъязмалар, хатлар, бүләкләр күрсәтелә.
Пере (Сарта)
Пере — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Перпиньян (округ)
Перпиньян — Франциядәге округ (Arrondissement). Көнчыгыш Пиренейлар департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1317 км². Округ 20 кантоннан тора, алар үз чиратында 86 коммунага бүленгән.
Гонсув (Мазовия воеводалыгы)
Гонсув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вильянуэва-де-Сан-Карлос
Вильянуэва-де-Сан-Карлос — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гонсув (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильянуэва-де-Сан-Карлос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2013) Тукапель
(2013) Тукапель  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 22 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UH4» саналган.
Плай (Прахова)
Плай — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рувно (Диңгез буе воеводалыгы)
Рувно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Элизабет-Сити (Төньяк Каролина)
Элизабет-Сити  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Рувно (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элизабет-Сити (Төньяк Каролина)
Тарихы
Элизабет-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәбәрләр (гәҗит, Җаек)
Хәбәрләр — гәҗит. РСДРПның Җаек шәһәр комитеты органы. 1917 елда Җаек шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Г. Әбүбәкеров.
NGC 7603
NGC 7603 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Нумидия (Пенсильвания)
Нумидия  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
NGC 7603
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нумидия (Пенсильвания)
Географиясе
Нумидия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марозавичы (Дзятлавский районы)
Марозавичы  (Марозавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эймир (Решадие)
Эймир (Eymir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (köy).
Ваимаствере
Ваимаствере (Vaimastvere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Сора (Лима кушылдыгы)
Сора (Сара) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лим елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скаковци
Скаковци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рошча (Глыбоцкий районы)
Рошча (Рошча ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Да 30 ліпеня 1964 года Гнілякі́.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плісa гминасы составында авыл.
Албешть (коммуна, Ботошань)
Албешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Санта-Марта-де-Портузелу
Санта-Марта-де-Портузелу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Татар Буасы
Татар Буасы — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Почта индексы — 422400.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Исапынар (Бисмил)
Исапынар (İsapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блоне (Свентокшиж воеводалыгы)
Блоне  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә Һинд дине
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә Һинд дине төбәкнең мәдәни үсешенә һәм тарихына зур йогынты ясаган. Һиндстаннан Брахмик язу кертелгәннән соң, Көньяк-Көнчыгыш Азия халкы безнең эраның 1-енче гасырдан 5-енче гасырга кадәр иң иртә язмаларын калдырып тарихка кергән. Хәзерге вакытта Һиндле чыгышлы гражданнардан башка Көньяк-Көнчыгыш Азиядә практикалаучы Һиндулар булып Индонезиядә Балилылар һәм Тенггерлар һәм көньяк Вьетнамда һәм Камбоджада Чамнар булып тора.
Һинд дине цивилизациясе шулай ук Көньяк-Көнчыгыш Азия төбәк сәясәтенең дәүләт һәм иҗтимагый төзелеш сәясәтен үзгәрткән. Һиндләшкән патшалыклар барлыкка килү аша, асаба җитәкчеләр астындагы сәясәт дәүләт корылышы Һиндстанныкыларга охшаш Махараджа тарафыннан җитәкләнгән империяләргә әверелгән. Ул Үзәк Вьетнамның көньяк өлешләрендә билгеле элекке Чампа цивилизациясенә, Камбоджада Фунань Патшалыгына, Һиндо-Кытайда Кхмер Империясенә, Малайя Ярымутравында Лангкасука Патшалыгына һәм Кедах Патшалыгына, Явада Сингхасари һәм Маҗапаһит Империясенә, Балига һәм Филиппин архипелагының кайбер утрауларындагы урыннарда дәүләтләргә тормыш биргән. Һиндстанның мәдәнияте бу халыкларның һәм дәүләтләрнең телләренә, язмаларына, язу традициясенә, әдәбиятына, календарьларына, ышану системасына һәм сәнгать аспектларына зур йогынты ясаган.
Борынгы чор
Һинд дине галимнәре якынча безнең эрага кадәр 200-енче елларда Явада һәм Суматрада Двипантара яки Ява Двипа патшалыгы турында язганнар. "Явадвипа" Һиндстанның иң борынгы эпосында Рамаянада искә алына. Сугрива, Рама армиясенең җитәкчесе кешеләрен Явадвипага, Ява утравына, Ситаны эзләргә җибәргән. Шуннан соң ул Һиндлеләр арасында Санскрит исеме "yāvaka dvīpa" исеме астында билгеле булган (dvīpa = утрау). Көньяк-көнчыгыш Азиягә еш көнчыгыш Азиядән, бигрәк тә Калингадан сәүдәгәрләр килгән, һәм шулай ук Көньяк Һиндстанның Чола патшалыкларыннан.
Көньяк-көнчыгыш Азия буйлап Һиндуларның мәдәни йогынтысы Чола династиясе йогынтысына бәйле. Мәсьәлән, Индонезиядә Прамбананда бөек гыйбадәтханә комплексының Көньяк Һиндстан архитектурасына охшашлыклары бар.
Малайя хроникасы Sejarah Melayu буенча, Малакка Солтанлыгы хөкемдарлары Чола Империясе патшаларының токымы булуын раслаганнар. Чола хөкемен хәзер Малайзиядә хәтерлиләр, чөнки күп патшазадәләрнең исемнәре Чолан яки Чулан белән беткән, шуларның берсе Перакның Раджасы Раджа Чулан булган.
Чола сәнгать мәктәбе шулай ук Көньяк-Көнчыгыш Азиядә таралган һәм Көньяк-Көнчыгыш Азиянең сәнгатенә һәм архитектурасына йогынты ясаган.
2нче Бардабаш
2нче Бардабаш — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Озын Ялан авыл җирлегенә карый.
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә Һинд дине
Борынгы чор
Кайбер галимнәр күрсәткәнчә, Икшваку һәм Сумати риваятьләре Көньяк-Көнчыгыш Азиянең кешенең ачы кабактан барлыкка килү риваятеннән барлыкка килгән.
2нче Бардабаш
Барда авылы үзәгеннән якынча 23 км көньяк-көнбатыштарак урнашкан.
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә Һинд дине
Камбоджа
Һинд дине Камбоджага беренче мәртәбә Фунань Патшалыгы башында йогынты ясаган. Һинд дине Кхмер Империясенең рәсми диннәренең берсе булган. Камбоджа дөньядагы иң зур Һинд дине гыйбадәтханәсенең Ангкор Ват изге гыйбадәтханәсенең өе булып тора. Кхмер пашталыгында төп дин булып Һинд дине булган, шуннан соң популярлык буенча Буддачылык булган. Башта, патшалыкта төп дәүләт дине булып Һинд дине булган. Вишну һәм Шива Кхмер Һинду гыйбадәтханәләрендә иң күп табынылган Ходайлардан булган. Ангкор Ват кебек гыйбадәтханәләр башта Preah Pisnulok (Санскрит телендә Vara Vishnuloka) дип аталган яки Вишну патшалыгы, бу үлемнән соң Сурьяварман II-гә Вишну буларак ихтирам бирү өчен булган. Браминнар (Һинду каһиннәр) тарафыннан башкарылган Һинду церемонияләр һәм ритуаллар гадәттә бары тик хөкем итүче элита, патша гаиләсе, аксөякләр һәм хөкемдар сыйныф арасында башкарылган булган.
2нче Бардабаш
Халык
Халык саны динамикасы:
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә Һинд дине
Камбоджа
Кхмер Империясе үсеш алган мәдәният, сәнгать, һәм архитектура чәчәк аткан катлаулы җәмгыять барлыкка китергән. Кхмер патшасы һәм рәсмиләр Җәмгыять Һинду каста системасын чагылдыручы иерархия буенча төзелгән булган, биредә гади кешеләр - дөге үстерүчеләр - халыкның күпчелеген тәшкил иткән. Кшатриялар — патшалык, аксөякләр, хәрби лордлар, солдатлар, һәм сугышчылар хөкем итүче элитаны һәм хакимиятне барлыкка китергән. Башка иҗтимагый сыйнфыларга браминнар (каһиннәр), сәүдәгәрләр, балта осталары һәм ташчылар кебек һөнәр ияләре, чүлмәкчеләр, тимерчеләр, зәркән осталары, һәм тукучылар, ә иң түбән иҗтимагый дәрәҗәдә коллар торган. Дәүләт дине булып Һинд дине торган, әмма аңа Дэвараджа культы ясаган, бу Кхмер патшаларын Җирдә илаһи сыйфат ияләренә кебек, Вишну яки Шива инкарнацияләре буларак каралган. Сәясәттә бу патша хөкеменең илаһи хакы буларак каралган. Культ Кхмер патшаларын гаять зур архитектура проектларын төзергә этәргән, мәсәлән, Ангкор Ват һәм Байон кебек, бу җирдә патшаның илаһи хөкемен күрсәтер өчен.
2нче Бардабаш
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә Һинд дине
Камбоджа
13-нче гасырда Шри Ланкадан кертелгән Тхеравада Буддачылыгы төп дин булганчы империянең рәсми диннәре булып Һинд дине һәм Махаяна Буддачылыгы булган, алар хәтта гади сыйныф кешеләре арасында булган. Шуннан соң Һинд дине Камбоджада әкренләп бөлгән, һәм патшалыкта төп дин булып ахыр чиктә Тхеравада Буддачылыгы булган. Моңа да карамастан, Һинд дине ритуаллары патшалыкта әһәмиятле рольне уйнарга дәвам иткәннәр. Күрше Таиландта кебек, таҗ кию церемониясе күбесенчә патша браминнары тарафыннан башкарылган, аның вакытында сувереннар Вишну һәм Шива Ходайлары потлары алдында борынгы милли традицияләрне тәэмин итәргә вәгъдә иткәннәр.
Индонезия
Хәзерге вакытта 2000 ел халык санын алу буенча Индонезиядә, Һинд динен бөтен халыкның 3%-ы тота, алар Бали халкының 92.29% тәшкил итә һәм Үзәк Калимантан халкының 15.75%-ы. Шулай да, 4-енче гасыр һәм 15-енче гасыр уртасында халыкның күпчелеге Һинд динен һәм Буддачылыкны кабул иткән, бу табигый һәм баба рухларына дан җырлаган асаба анимизм һәм динамизм ышанулары белән бергә. 15-енче һәм 16-ынчы гасырларда Индонезия архипелагында Ислам төп дин буларак Һинд дине һәм Буддачылыкны алыштырган. Һинд дине йогынтысы Бали, Ява һәм Суматра мәдәниятендә зур билгеләр калдырган. Бали кайчандыр Һинд дине төп дин булган төбәкнең соңгы калдыгы булган. Һинду йогынтысы беренче гасырда ук Индонезия Архипелагына барып җиткән. 4-енче гасырда, Көнчыгыш Калимантанда Кутай патшалыгы, Көнбатыш Явада Таруманагара һәм Һолинг төбәктә нигезләнгән иртә Һинду дәүләтләре арасында булган. Тагын берничә мәшһүр Индонезия Һинду патшалыклары арасында Меданг Патшалыгы, ул 9-ынчы гасыр Тримурти Прамбанан гыйбадәтханәсен төзү өчен мәшһүр, аннан соң Кедири, Сингосари һәм 14-енче гасырда йогынтысының пигына җиткән Маҗапаһит, Һинд дине, Буддачылык Ява империяләре арасында иң зурысы һәм иң соңгысы.
Һинду мәдәниятләре Индонезия мәдәниятенә йогынты ясаганнар. Махабхарата һәм Рамаяна эпослары, Индонезия сәнгатьләре арасында иң озак булган традицияләр булган, ул Индонезия бию башкаруларында һәм Ваянг күләгә марионетка курчакларында чагыла. Күп Индонезия исемнәре Санскриттан алынган һәм Индонезия телендә Санскриттан алынмалар бар. Вишнуның атланган кошы Гаруда, Индонезиянең милли эмблемасы һәм милли авиакомпания Garuda Indonesia-ның байрагы итеп кабул ителгән.
Хәзерге вакытта Индонезия хөкүмәте Һинд динен Ислам, Протестантизм, Католикчылык, Буддачылык һәм Конфуцийчылык белән беррәттән алты рәсми санкцияләнгән дине итеп кабул ителгән.
Явада яңа Һинду җәмәгатьләре я күптән түгел төзлгән гыйбадәтханәләр (pura), яки археологик гыйбадәтханәләре урыннары (candi) тирәсендә була, бу урыннар янә Һинду табыну урыннары итеп игълан ителә. Көнчыгыш Явада мәшһүр яңа Һинд дине гыйбадәтханәсе булып Пура Мандарагири Сумеру Агунг тора, ул Яваның иң биек тавы Семеру авышлыгында урнашкан. Төбәктә тагын бер яңа гыйбадәтханә Пура Агунг Бламбанган тирәсендә массакүләм дин кабул итүлеләр булган, бу гыйбадәтханә Явада соңгы Һинду дәүләте Бламбанган Патшалыгына караган урында һәм Пура Лока Мокша Джаябаяда (Кедири янында Менанг авылында), биредә Һинду патшасы һәм пәйгамбәре Джаябая рухи азат ителүгә (мокша)га ия булганнар. Башка урын булып Көнчыгыш Явада Пура Пучак Раунг тора, ул Бали әдәбиятында Махариши Маркандейя Балига Һинд динен 5-енче гасырда Һинд динен алып килгән урын булып тора.
Һинд дине урыннарының зур археологик калдыклары тирәсендә Һинд дине торгызылуы Моджокерто янында Тровуланда булган, бу риваять Һинду патшалыгы Маҗапаһитның башкаласы. Биредәге Һинду хәрәкәте яңа казылган гыйбадәтханә өстеннән контроль алырга тырыша, алар аны актив Һинду табыну урыны дип күрәләр. Гыйбадәтханә Гаҗаһ Мадага багышланган, ул кечкенә Һинду патшалыгын империягә әверелдергән дип ышаныла. Гәрчә Көнчыгыш Явада Ислам таратылуына каршылыкның башка тарихы булса да, Һинду җәмәгатьләре шулай ук Үзәк Явада борынгы Прамбанан Һинду һәйкәлләре янында тарала. Индонезиядә Һинд диненең хәзерге нисбәте фаразлары 4 тән 8 процентка кадәр.
Лаос
Һинд дине Лаосның 0.1%-тан азрагын тәшкил итә. Лаоста Һинд дине тарафдарлары якынча 7000 кеше.
Борынгы Лаос Һинду Кхмер Империясенең өлеше булган. Ват Пхоу шул чорның соңгы йогынтыларның берсе булып тора. Рамаянаның шул чор адаптациясе Пһра Лак Пһра Лам дип атала.
Малайзия
Һинд дине Малайзиядә зурлык буенча дүртенче дин булып тора. Малайзиядә яшәүчеләрнең 2010 ел Малайзия халык санын алу буенча якынча 2.78 миллионы (бөтен халыкның 9.3%-ы) Һинд дине тарафдарлары булып тора.
Малайзия Һинд дине тарафдарларының күпчелеге Малайзия ярымутравының көнбатыш өлешләрендә яши. Һиндле Һинд дине тарафдарлары һәм Буддистлар Малайзиягә борынгы һәм урта гасырлар чорында килә башлаганнар. Көньяк Һиндстаннан күп Һиндулар Малайзиягә Британия колония империясенә 19-ынчы һәм 20-енче гасыр вакытында кофе һәм шикәр камышы плантацияләренә һәм аккургаш рудникларына ялланган хезмәтчеләр буларак китерелгән булган; соңрак алар Кытай Буддачылык дине тарафдарлары белән каучук плантацияләрендә эшләгән. Британия вербовканың Кангани системасы хезмәт түнтәрешләрен һәм хезмәт тотрыклыгын зурайтыр өчен эшләнгән булган, ул Һиндстаннан дусларны һәм гаиләләрне Малайзиядә Британия эшләрендә эшләргә өндәгән. 1900-енче еллар башында Кангани системасы буенча Малайзиягә күпсанлы Тамиллар килгән. 1950-енче елларга Малайзия халкының якынча 12.8%-ы Һинд дине тарафдарлары булган.
1957 елда Малайзия Британия колония империясеннән бәйсезлеккә ирешкәч, ул дәүләт дине итеп Исламны игълан иткән, һәм дискриминацияле конституция игълан ителгән булган һәм шулай ук Малайзиянең дине, теле һәм гражданлыгы сәясәте буенча бәхәсләрне тыючы Акт кабул иткән. Соңгы дистә елларда Малайзиянең төрле хөкүмәтләре һәм шәригать мәхкәмәләре тарафыннан дини эзәрлекләү хәбәрләре арткан. Соңгы елларда шәхси территориядә һәм Малайзия бәйсезлегенә күп элек төзелгән Һинд дине гыйбадәтханәләре Малайзия рәсмиләре тарафыннан җимерелгән булган. 1970-енче еллардан бирле Малайзиядән Һиндуларның күпләп эмиграциясе (Буддачылык тарафдарлары һәм Христианлык тарафдарлары белән) булган.
Малайзия Һинд дине тарафдарлары Дипавалины (утлар фестивален), Тһайпусамны (Ходай Муруган фестивален), Понгалны (уңыш фестивален) һәм Наваратрины (Дурга фестивален) бәйрәм итәләр.
Мьянма
Бирмада Һинд дине тарафдарлары булып якынча 840000 кеше тора. Колониаль вакыттан бирле ышанычлы халык санын алу булмаганга күрә, фаразлар якынча гына. Мьянмада Һинд дине тарафдарларының күпчелеге Бирма Һиндлеләре. Хәзерге Мьянмада, күпчелек Һиндулар Янгон һәм Мандалай шәһәр үзәкләрендә. Борынгы Һинд дине гыйбадәтханәләре Бирманың башка өлешләрендә бар, мәсьәлән, Баганда Вишнуга багышланган 11-енче гасыр Натхлаунг Кьяунг Гыйбадәтханәсе. Мьянмада Һинд диненә Буддачылык йогынты ясаган, Мьянмада күп Һинд дине гыйбадәтханәләрендә Будда потлары бар.
Күпчелек Буддачылык мәдәнияте булган Бирмада Һинд дине аспектлары һаман да бар. Мәсьәлән, Тһагьяминга табыналар, аның килеп чыгышы Һинд дине Ходае Индра. Бирма әдәбиятына шулай ук Һинд дине йогынты ясаган, боларга Рамаянаның Бирма адаптациясе, Яма Затдав керә. Күп Һинду Илаһларына күп Бирма кешеләре табына, мәсьәлән, имтиханнар алдыннан, белем Алиһәсе Сарасвати Дэвига (ул Бирма телендә Тһуятһади буларак мәгълүм) табыналар; Шива Paramizwa дип атала; Вишну Withano дип атала, һәм башкалар. Бу фикерләрнең күбесе Бирма мәдәниятендә утыз җиде Нат яки Илаһларның берсе булып тора.
Филиппиннарда Һинд дине һәм Сикхчылык
1450 елда Сулу Утравына Гарәп сәүдәгәре һәм 1521 елда Испания өчен диңгез буенча килгән Фердинанд Магеллан килгәнче, күп Филиппин утрауларының җитәкчеләре Раджалар дип аталган, һәм язмалар Брахми язуыннан алынган булган. Күп Филиппин халыклары тарафыннан Һинду Карма концепциясе Галәмгә традицион карашның өлеше буларак аңлашыла, һәм аның Пампанган телендә калма дигән һәм Висаян телләрендә Габа дигән тәңгәл килгән сүзләре бар. Барлык Филиппин телләренең сүзләрендә Һинду йогынтылары бар.
Хәзерге вакытта Филиппиннарда Һинд дине тарафдарлары әз санда бар, бу Филиппин халыкының 0.1%-ы.
Сингапур
Һинд диненең Сингапурда кертелүе 10-ынчы гасыр башында, Чола периодына карый. Көньяк Һиндстаннан иммигрантлар, күбесенчә Тамиллар Британия Көнчыгыш Һиндстаны Ширкәте эшчеләре буларак килгән һәм үзләре белән диннәрен һәм мәдәниятләрен алып килгәннәр. Аларның килүеннән соң бөтен утрау буенча купшы Дравид архитектурасы гыйбадәтханәләре төзелгән булган, һәм купшы Һинд дине мәдәнияте башлангычлары булган. Беренче гыйбадәтханә, Шри Мариамман Гыйбадәтханәсе, Сигнгапур Сингапурның Чайнатаунында урнашкан. Хәзерге вакытта Сингапурда якынча утыз төп гыйбадәтханә бар, алар Һинду пантеоныннан төрле Ходайларга һәм Алиһәләргә багышланган. Хәзерге вакытта ике хөкүмәт оешмасы барлык Һинду эшләре белән шөгыльләнә: The Hindu Endowments Board һәм The Hindu Advisory Board.
Һинд дине тарафдарлары Сингапурда азчылык булып тора, алар гражданнарның һәм даими яшәүчеләрнең якынча 10.1 процентын тәшкил итәләр. 15 яшь яки шуннан олырак халык арасында, якынча 558,000 Һинду булган; Сингапурда барлык Һиндуларның 37%-ы өйдә Тамилча сөйләшә, тагын 42%-ы Инглиз телендә сөйләшәләр. Дипавали төп Һинд дине фестивале һәм Сингапурда дәүләт бәйрәме булып тора.
Таиланд
Таиландта күп Һиндулар яши. Алар күбесенчә шәһәрләрдә яши. Үткәндә, дәүләт Кхмер Империясе йогынтысы астында булган, аның көчле Һинду тамырлары бар. Таиланд хәзер күбесенчә Буддачылык дәүләте булса да, Таи мәдәниятенең күп элементлары һәм символлары Һинду йогынтысын һәм мирасын чагылдыра. Мәсьәлән, популяр эпос, Рамакиен, Рамаянага нигезләнгән. Таиландның эмблемасында Гаруда сурәтләнгән, ул Вишнуның ваханасы (атлана торган кошы).
Бангкок янында Таи шәһәре, Аюттһайя Раманың туу урыны Айодхья хөрмәтенә аталган. Брахманизмдан алынган күп ритуаллар саклана, мәсьәлән, изге бауларны кию һәм кабырчыклардан су кою. Дәвам итеп, Һинду Ходайларына Буддачылык белән беррәттән күп Таилар табыналар, мәсьәлән, мәшһүр Эраван Гыйбадәтханәсендә Брахма, һәм Ганеша, Индра, һәм Шива һәм шулай ук Һинд дине Ходайларына караган күп символлар бар, мәсьәлән, Гаруда, монархия символы. Гыйбадәтханә стеналарында рельефлар, мәсьәлән, Сурин янында 12-енче гасыр Prasat Sikhoraphumда кечерәк Парвати, Вишну, Брахма һәм Ганеша сурәтләре белән биюче Шиваны күрсәтәләр.