cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галләм Саттаров
Биографиясе
Галләм Саттаров 1929 елда Уфага килә. Ул Башкортстанда һәм Россиядә милли театр сәнгатенә нигез салучыларның берсе. Уфада Мәҗит Гафури театрында ул актер, режиссер булып 35 ел иҗат итә. 1930-32 елларда театр директоры хезмәтен дә үти. Шулай ук 1929-53 елларда Башкорт театр сәнгате техникумында укыта. Аның укучылары арасында атаклы актерлар – Гата Арсланов, Фәтхелислам Гәләүтлинов, Зәкия Арсланова, Г. Камал театрында иҗат итеп, “СССРның халык артисты” исемен алган Габдулла Шамуков һәм башка бик күп сәхнә осталары.
Галләм Саттаров 1938 елдан бирле Театр эшлеклеләре союзы әгъзасы, 50 елларда Бөтенроссия театр оешмасының Башкортстан бүлеген җитәкли. Аның иҗаты күпкырлы. Югарыда әйтеп узылганча, ул – актер, режиссер, педагог, театр эшлеклесе. Галләм Саттаров төрле жанрдагы образларда 500 дән артык рольдә уйнаган. Ул иҗат иткән образлар рус классикасы, чит илләр һәм милли театр сәнгате үрнәкләрен тәшкил итә.
Театр сәнгәтендә зур казанышларга ирешкәне өчен Галләм Саттаровка 1943 елда “Башкортстанның атказанган артисты” исеме бирелә, 1955 елда “Почет билгесе” ордены белән бүләкләнә.Башкортстанда Галләм Саттаров тууына 110,120 еллыкларын бик зурлап үткәрелә.
Иҗади тормышын Санкт-Петербургта башлаган Галләм Саттаров тормышының соңгы елларын, Уфадан Санкт-Петербургка күчеп, шунда яшәп, 1986 елның 16 ноябрендә 94 яшендә вафат була
Газомия-Стара
Газомия-Стара — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гоффстаун (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Гоффстаун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гоффстаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саркав
Саркав — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Шәфигый
Шәфигый мәзһәбе (المذهب الشافعي) – Ислам динендәге дүрт сөнни мәзһәбнең берсе. Нигез салучысы буларак Имам Шәфигый санала.
Шәфигый мәзһәбе Сүрия, Фәлистыйн, Лөбнан, БГӘ, Мисыр, Эритрея, Судан кебек илләрдә, шулай ук көньяк-көнчыгыш Азиядә, Кавказ җөмһүриятләрендә, көрдләрдә таралган.
Хәнбәли
Согуд Гарәбстанының рәсми мәзһәбе. Барлык сөнни мөселманнарнаың якынча 5% тәшкил итүенә карамастан, Хәнбәли мәзһәбенең әһәмияте мөселман дөньясында бик зур.
Згорне Хлапе
Згорне Хлапе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сунгур (Яйладагы)
Сунгур (Sungur) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Щодрохово (Гостинский повяты)
Щодрохово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Артемь-Вань-Ю
Артемь-Вань-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лесми-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 57 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Велькенбах
Велькенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канавина (Кьети)
Канавина — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мутлу (Байбурт)
Мутлу (Mutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Зеноага (Олт)
Зеноага — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ремрен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,94 км².
Хисаплау математикасы
Хисаплау математикасы — үз эченә санак куллану һәм хисап эшләрен башкару мәсьәләләрен алучы математиканың бер бүлеге. Таррак мәгънәдә төрле математик мәсьәләләрне чишүнең сан алымнарын аңлата.
Бови (Мэриленд)
Бови  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бови шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Згорне Хоче
Згорне Хоче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щонув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кәләнов
Кәләнов (Kələnov ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Аллендейл (Нью-Джерси)
Аллендейл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дикмелер (Саваштепе)
Дикмелер (Dikmeler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сармезан
Сармезан — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Требазелеге
Требазелеге — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Горски-Горен-Трымбеш
Горски-Горен-Трымбеш — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Вертунья
Вертунья — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мордвес елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Горски-Горен-Трымбеш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мыс (Пижанка районы)
Мыс (Мыс) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Канавина (Козенца)
Канавина — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канавина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4225) Хобарт
(4225) Хобарт  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 31 гыйнварында Ц. Хиоки, Н. Кавасато тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BN» саналган.
Борынгы славян Википедиясе
Статистика
Борынгы славян Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Гай (Бжезинский повяты)
Гай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вёльмерзен
Вёльмерзен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Згорне Шкофие
Згорне Шкофие — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тронсанж
Тронсанж — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2290
NGC 2290 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Иске Абзан
Иске Абзан — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452744, — 80214822007.
Төркия Фәннәр академиясе
Төркия Фәннәр академиясе (төр. Türkiye Bilimler Akademisi — TÜBA) - автоном фәнни берләшмә, Төркиядә фәнни эшчәнлеккә ярдәм итәргә юнәтелгән. Академия формаль рәвештә Төркия премьер-министры офисына буйсынган һәм күпчелек өлеше буенча дәүләт бюджетыннан финанслана,әмма асылда административ һәм финанс автономиясенә ия.
Академиягә 1993 елның сентябрендә нигез салына. Академиянең Штаб-фатиры Әнкарада урнашкан.
Академиянең төп бурычлары-галимнәргә дәрәҗә һәм исемнәр бирү, тикшеренү өчен өстенлекле фәнни юнәлешләрне билгеләү, законнарны анализлау һәм аны үзгәртү буенча тәкъдимнәр кертү. Моннан тыш, академия яшь галимнәргә ярдәм итү, югары уку йортлары өчен дәреслекләрне төрек телендә язу һәм күчерү программаларын финанслый. Шул ук вакытта фундаменталь тикшеренүләр оештыру һәм үткәрү аерым оешма — фәнни-техник тикшеренүләр Советы тарафыннан җайга салына (TÜBİTAK).
Академия өч дәрәҗәдәге әгъзалыкка ия: гамәлдәге әгъзалар (төр. Asli Üyeler; 2018 елның февраль ахырына-101 кеше, шул исәптән 9 хатын-кыз), ассоциацияләнгән әгъзалары (төр. Asosye Üyeler, 52 кеше, шул исәптән 4 хатын-кыз), мактаулы әгъзалар (төр. Şeref Üyeleri; 42 кеше, шул исәптән 5 хатын-кыз).
Төркия Фәннәр академиясе президентлары
Төркия Фәннәр академиясе президенты 4 елга сайлана һәм икенче срокка яңадан сайлана ала. Академиягә нигез салынудан аның башлыгы вазифасын:
Виккершвир
Виккершвир (Wickerschwihr) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кольмар-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,25 км².
Щуравице
Щуравице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сунгурлу (Чаршамба)
Сунгурлу (Sungurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Едма
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нята-Енга
Нята-Енга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хынчиби-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мутлу (Бабаески)
Мутлу (Mutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Бабаески илчесенә караган бер авыл (köy).
Аллентаун (Нью-Джерси)
Аллентаун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сегед (Франция)
Сегед — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Гринвилл (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гринвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горски-Долен-Трымбеш
Горски-Долен-Трымбеш — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свами Шивананда
Сва́ми Шивана́нда Сарасва́ти (туганда исеме — Куппусвами; 1887 елның 8 сентябре, Паттамадай — 1963 елның 14 июле, Ришикеш) — Һиндстаннан гуру һәм йогин, «Илаһи Тормыш Җәмгыяте» нигезләүчесе (The Divine Life Society, DLS).
Биография
Куппусвами 1887 елда Британия Һиндстанында Тамилнадта Паттамадай шәһәрендә туган булган. Балачагында ул укуда һәм физик шөгыльләрдә бик яхшы нәтиҗәләр күрсәткән. Анда рухи практикаларга кызыксыну бик иртә туган. Аның әти-әнисе Шиваизм тарафдарлары булган. Балачагында ул алар белән көн саен дога кылган һәм мантралар укыган. Куппусвами медицина белемен алган һәм табиб -хирург карьерасын сайлаган. Яшь доктор Куппусвами Малайзиягә барган, анда кыска мөддәткә аңа госпиталь белән идарә итәргә туры килгән. Еш Куппусвами авыруларны түләүсез кабул иткән һәм аз керемле кешеләрнең даруларын үз кесәсеннән түләгән. Бер юлы Куппусвами йөрүче санньясинны (өйләнмәскә вәгъдә иткән монахны) дәвалаган. Бу монах соңыннан докторны Йогага һәм Ведантага өйрәтә башлаган. Куппусваминың тормышы үзгәргән һәм ул үз эченә күбрәк мөрәҗәгать итә һәм тормышның әһәмиятле сораулары өстендә уйлый башлаган. Тиздән аның кешеләргә рухи дәрәҗәдә булышырга теләге барлыкка килгән. Төньяк Һиндстанга гуруны эзләргә барып, ул күпмедер вакыт Варанасида, ә аннан соң Ришикешта уздырган. Анда Куппусвами гуруы белән очрашкан, ул аны санньясага кабул иткән. Киләсе 10 ел дәвамында Свами Шивананда Сарасвати (ваз кичүне кабул иткәндә бирелгән исеме) интенсив көн саен садхананы һәм тапасны практикалаган. Бу период беткәч аңа бөтен Һиндстаннан өйрәнү һәм рухи илһам алу өчен күп кеше килә башлаган. Свами Шивананда популяр Йога остазына әверелгән. Ул Ришикештан сирәк китә торган булса да, аның тәгълиматы тиз бөтен дөнья буйлап таралган. Ул Йога һәм темасына Адвайта фәлсәфәсе темасына 200-дән артык китап язган. 1957 елда ул өйрәнчеге Свами Вишнудевананданы Көнбатыш илләренә анда Веданта тәгълиматын алып килер өчен җибәргән. Свами Шивананда өйрәнчекләре арасында дин тарихчысы Мирча Элиаде бар.
Свами Шивананда китаплары
Свами Шивананда 296 китап язган. Аларның иң мәшһүрләре:
Гай (гмина Врублев)
Гай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зеноага (Прахова)
Зеноага — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тревенцуоло
Тревенцуоло — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Зеноага (Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тревенцуоло
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дикмен (Дерик)
Дикмен (Dikmen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вельтерод
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Згорне Яблане
Згорне Яблане — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ремрен-ле-Пютланж
Ремрен-ле-Пютланж (Rémering-lès-Puttelange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,24 км².
Искәрмәләр
Ремрен-ле-Пютланж
Труа-Вевр
Труа-Вевр — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Щури (Великопольское воеводалыгы)
Щури  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борынгы инглиз Википедиясе
Борынгы инглиз Википедиясе – нең борынгы инглиз телендәге бүлеге.
Статистика
Борынгы инглиз Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Түбән Чыршылы мәктәбе
Түбән Чыршылы мәктәбе — Татарстанның Лениногорск районы торак пункты Түбән Чыршылы авылында эшләп килүче урта гомумбелем бирү учреждениесы.
Тарихы
1930 – 1931 уку елында Түбән Чыршылыда районда беренчеләрдән булып крестьян яшьләре мәктәбе ( соңрак колхоз яшьләре мәктәбе  ШКМ ачыла: башта бишенче, аннан – алтынчы, ниһаять җиденче сыйныфлар./ Җәмит Рәхимев “Сайланма әсәрләр ( авыллар тарихы)”К.: Рухият, 2008, 158 б./   1934 елдан  - 7 еллык мәктәп  1960 елдан – 8 еллык мәктәп   Колхоз көче белән 1961 елда яңа мәктәп бинасы салу эшенә керешәләр. Мәктәп төзү өчен беренче материаллар шул елның март аенда кайтарыла башлый. Авыл балаларына төпле гыйлем бирүче мәдрәсәнең ташлары яңа мәктәпнең нигезенә салына. Мәктәпне төзү эшен башлап җибәреп, ахырына чаклы башкаручы – ул вакытта “Спартак” колхозы рәисе Хафиз әфәнде  Хәлимов була. Төзү эшләрен колхозның Хәтиф Сафин  җитәкләгән төзелеш бригадасы башкара.. Ул вакытта авыл Советы рәисе  Гатуф Фәхриев  һәм сәркатибе Гаяз Фәтхетдиновлар да төзелеш материаллары табуда ярдәм күрсәттеләр.    Унтугыз айдан  калай түбәле таш мәктәп 1962 елның октябрендә файдалануга тапшырыла. Күп кенә мәктәпләр кебек, Түбән Чыршылы мәктәбе дә “п” хәрефе рәвешендә салынды. Мәктәпнең кечкенә генә булса да спортзалы, пионер бүлмәсе, төрле тәҗрибәләр үткәрү өчен химия – физика лабораториясе, буфет, директор һәм укытучылар бүлмәләре бар иде. / “Түбән Чыршылы – гыйлем чишмәсе” Рәсим Хәбибулла китабыннан.62 б./ 1966 - 1967 уку елыннан башлапи 1978 елга кадәрге чорда, мәктәп барысы 617 егеткә һәм кызга урта белем бирә. Шуның 80 укучысы кичке урта мәктәпне тәмамлый. 1974 елдан башлап укыту хезмәт белән бергә бәйләп алып барыла. Укучылар җәйге айларда күмәк хуҗалык җитештерүчәнлегенең  төрле тармакларында эшлиләр. 9 – 10 сыйныфларда машина йөртергә өйрәнү дәресләрендә укучыларга трактор, комбайн һәм башка авыл хуҗалыгы машиналарында эшләү күнекмәләре бирелә. 1980 – 1990 елларда һәр елны диярлек  15 – 20 укучыга тракторист – машинист  һөнәре алганлыгы турында таныклык бирелә. 1986 елда Сафина Розалия Солтан кызы укытучылар коллективы ярдәме белән мәктәп музеен оештыра. Мин дә ун класс белемне шушы мәктәптә алдым ( 1977 – 1987 еллар). Ул вакытта укыткан беренче укытучым Әхмәдиева Мөслимә Зиннур кызына, урта һәм зур сыйныфларда сыйныф җитәкчесе, математика, геометрия фәненә мәхәббәт уятучы Шафигуллин Рәфкать Зинәтулла улына аеруча рәхмәтем зур. XX гасыр азагында мәктәп директорыбыз Гафурова Сәлия Галим кызы яңа мәктәп төзү юлында йөри башлады. Ул төрле киртәләргә очраса да, яңа мәктәп эше “кузгалып китте”. ...Ниһаять 2001 елның 1 сентябере, яңа мәктәп ачу тантанасы. Түбән Чыршылы мәртәбәле кунакларны каршы ала: Дәүләт Советы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин, мәгариф министры Ф.Ф. Харисов, Азнакай  район җитәкчесе, авылдашыбыз Ә.Г.Исхаков һәм бик күп башкалар.
Чыганаклар
Түбән Чыршылы төп гомуми белем бирү мәктәбе музееннан.
Гай (гмина Пшедбуж)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канавина (Беневенто)
Канавина — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канавина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Артым-Юган
Артым-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лесми-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 102 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сегревиль
Сегревиль — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Брансвик (Мэриленд)
Брансвик  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан шәһәр.
Кунхырт
Кунхырт (Kunxırt ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Брансвик (Мэриленд)
Тарихы
Брансвик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4774) Хобецу
(4774) Хобецу  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Порез (Малмыж районы)
Порез (Порез) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
(4774) Хобецу
Тарихы
1991 елның 14 февралендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 CV1» саналган.
Порез (Малмыж районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (4%), руслар (2%), арлар (94%).
Згорне Ярше
Згорне Ярше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мутлугүн (Юсуфэли)
Мутлугүн (Mutlugün) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Альфа (Нью-Джерси)
Альфа  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тревиньяно
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Канавино (Мачерата)
Канавино — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канавино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Әхмәт Мациев
Әхмәт Гехаевич Мациев (1902 ел, Грозный, Терек өлкәсе, Россия империясе — 1968 ел, Чечен-Ингуш АССР, Грозный, ССРБ) — Чечен галим-лингвисты, педагог, Чечен әлифбасына нигез салучыларның берсе, илледән артык фәнни хезмәт авторы, филология фәннәре кандидаты. Чартой Чечен тайпаның вәкиле.
Тормыш юлы
Бөек Октябрь инкыйлабыннан соң Мациевларның милке конфискацияләнә. Әмма Мациев уңышлы тәмамлый алган.
1927 елда Мациев «Серло» нәшриятында беренче «Чечен-рус сүзлеге»н әзерли һәм бастыра.
1930 елда Чечен-Ингуш тарих, тел һәм әдәбият фәнни-тикшеренү институтында тел секторы мөдире итеп билгеләнә. 1931 елда «Чечен теле грамматикасы» төзү буенча авторлар төркеме җитәкчесе була. Бу грамматика Грозныйда 1933 елда нәшер ителә.
1937 елда күп кенә зыялылар вәкилләре арасында репрессияләнә. Аны берничә тапкыр кулга алалар, Казакъстанга сылтыйлар. Гомумән алганда, 15 елга ирегеннән мәхрүм ителгән. 1957 елда тулы тернәкләндерүдән соң гаиләсе белән Алматыдан Грозный шәһәренә кайта һәм эшен дәвам итә.
Мәктәп дәреслекләрен булдыруда, алфавит төзүдә, Чечен әдәби теленең орфографиясен эшләүдә катнаша
Аның иң зур фәнни хезмәте — 20 000 сүздән торган «Чечен-рус сүзлеге» (1961). Ул аның өстендә егерме елдан артык эшләгән. 1963 елда Мациев филология фәннәре кандидаты дәрәҗәсенә лаек була.
Шулай ук чечен теле лексикасын һәм диалектларын өйрәнү белән шөгыльләнә.
Мәктәптә һәм институтта укытучы булып эшли. Аның укучыларының күбесе галимнәр, филология фәннәре докторлары булганнар.
Сунгурпаша (Инегөл)
Сунгурпаша (Sungurpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Витуша
Витуша — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вёрда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Щучин (Великопольское воеводалыгы)
Щучин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2291
NGC 2291 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Горски-Сеновец
Горски-Сеновец — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вельтерсбург
Вельтерсбург — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грюссенайм
Грюссенайм (Grussenheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кольмар-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,53 км².
Згорний Боч
Згорний Боч — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гай (Ленчицкий повяты)
Гай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Седейак
Седейак — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Гроувтон (Нью-Гэмпшир)
Гроувтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гроувтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дикмен (Кызылтепе)
Дикмен (Dikmen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зеноджи
Зеноджи — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төркәй
Төркәй — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан татар авылы. Чәрмәсән елгасының сул ярында урнашкан.
Тарихи чыганакларда бер төркем мишәрләрнең 1728 елда Канлы башкортларыннан җир сатып алулары турында язма теркәлгән. Архив материалларыннан, шулай ук, Тукбай түбәсенең бишенче мишәр кантоны өченче йортына караган Төркәйдә 1834 елда 95 җан мишәр яшәве мәгълүм.
Эдлець
Эдлець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Куербак
Куербак (Елистратушка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Китат елгасының сул ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 65 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1662) Хофман
Тарихы
1923 елның 11 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A923 RB» саналган.
Биплан (төркем)
1995 елда Вильнюста нигез салынган "Biplan" (Биплан) төркеме җиңел рок һәм инди-фолк жанрларында эшләүче Литва коллективларының берсе булып тора. Башта төркем составында дүрт музыкант чыгыш ясый: Макс Мельман(вокал, гитара, акустик гитара), Олег Алексеев (гитара, вокал), Артем Мышкин (бас-гитара) һәм Вячеслав Алексеев (басымлы). 2001 елда В. Алексеев урынына Александр Казакевич утыра, ә 2005 елда А. Мышкинны Серж Грей (бас-гитара, клавишлы, вокал) алыштырган.
Беренче адымнар
Беренче омтылыштан соң үз стилен табу өчен иң начар төркемнәр фестивалендә һәм "Рок-марш" фестивалендә (1996 ел) чыгышлар ясарга туры килә. 1997 елда төркем "Banzai" ("Банзай") дебют альбомын чыгарды.
Литвадан тыш популярлык
1999 ел БДБ илләрендә төркем карьерасының башлануы белән билгеләнде. "Хәерле иртә белән" җырының рус телле версиясе бердәмлек территориясендә суперхитка әверелә. "Биплан" БДБның иң яхшы музыкантлары белән бер сәхнәдә чыгыш ясый, "Рок-Киев" (Украина) грандиоз фестивалендә катнаша, Россия базары өчен билгеләнгән "Блондинкаларга" альбомын чыгара.
2000 елда төркем "Jazz ' e tik merginos" альбомын чыгара (2001 елда "Джазда кызлар гына" альбомының рус телле аналогы барлыкка килә), ул "Kino filmai", " Čiao bambino" хитлары тууга өтәргеч була. Шул ук елда "Biplan" Россиянең иң эре "Максидром" фестивальләренең берсендә, шулай ук Косово һәм Албаниядәге музыкаль фестивальләрендә чыгыш ясый.
Ренен (Мозель)
Ренен (Réning) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,95 км².
Искәрмәләр
Ренен (Мозель)
Мутлуҗа (Солхан)
Мутлуҗа (Mutluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Бадья-Вож
Бадья-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Мокрая Сыня елгасының сул ярына тамагыннан 67 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трюси-л'Оргее
Трюси-л'Оргее — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Треньяго
Треньяго — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Згорний Брник
Згорний Брник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канадели (Пяченца)
Канадели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канадели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
11 июль
11 июль — Милади тәкъвимендә җиденче айның унберенче көне. Ел ахырына кадәр 173 көн кала.
(1726) Хоффмейстер
(1726) Хоффмейстер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1933 елның 24 июлендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 OE» саналган.
Вестминстер (Мэриленд)
Вестминстер  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вестминстер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вёльферлинген
Вёльферлинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горско-Калугерово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Няхар-Хорлово-Яха
Няхар-Хорлово-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ево-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Андовер (Нью-Джерси)
Андовер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сунуллаһ (Бандырма)
Сунуллаһ (Sunullah) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эжево (Великопольское воеводалыгы)
Эжево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күчейи
Күчейи (Küçeyi ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Сей (коммуна)
Сей — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Сардык (Сардык авыл җирлеге)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Згорний Веловлек
Згорний Веловлек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сардык (Сардык авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), арлар (2%).
NGC 2292
NGC 2292 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Жебсайм
Жебсайм (Jebsheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кольмар-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,85 км².
Гукстед (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Гукстед  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гукстед халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(788) Гогенштейна
(788) Гогенштейна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1914 елның 28 апрелендә Франц Кайзер тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1914 UR» саналган.
Гай (Ловицкий повяты)
Гай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канадело (Пяченца)
Канадело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мутлуҗа (Бейтүшшебап)
Мутлуҗа (Mutluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Бейтүшшебап илчесенә караган бер авыл (köy).
Канадело (Пяченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иске Тәрбит урта мәктәбе музее
Иске Тәрбит мәктәбе музее — Татарстан Республикасы Кайбыч муниципаль районы Иске Тәрбит урта мәктәбендә урнашкан музей.
Географиясе
Татарстан Республикасы Кайбыч муниципаль районы Иске Тәрбит урта мәктәбе. Адресы: 422337 Татарстан Республикасы, Кайбыч районы, Иске Тәрбит авылы, Совет урамы, 27нче йорт.
Тарихы
Иске Тәрбит урта мәктәбендә музей ачу идеясе 1981 елда шул мәктәпнең чыгарылыш укучысы, Советлар Союзы Герое Михаил Кузьминга бюст ачылганнан соң туа.
Музейны оештыручы һәм җитәкчесе - сугыш һәм хезмәт ветераны, рус теле һәм әдәбияты укытучысы, ул вакыттагы мәктәп директоры Овечкин Леонид Ефремович. Аның җитәкчелегендә укучылар, укытучылар эзләнү эшләрен башлап җибәрә. Мәктәп, авыл, колхоз, пионер оешмасы, авыл советы тарихлары турында мәгълүмат туплана. Бердәм тырышлык нәтиҗәсендә бик күп материаллар, тарихи экспонатлар җыела. Герой Михаил Кузьминның тормыш иптәше Евгения Михайловна һәм Кузьминның полк командиры подполковник Н.Косагорский белән элемтә булдырыла.
Тиз арада авыл һәм тирә-яктагы авыл халкыннан борынгы эш кораллары, милли киемнәр, өй җиһазлары, бизәнү-ясану, көнкүреш һ.б. әйберләр җыела. Шулай итеп музей рәсми рәвештә 1983нче елда ачыла. Музей бүлмәсе итеп Герой Михаил Кузьмич Кузьмин белем алган класс сайлана. Музейны бизәүдә, фоторәсемнәр белән баетуда Захаров Григорий Кузьмич, Никифоров Петр Никифорович, Скворцова Галина Ивановна күп көч куя. Васильев Анатолий Григорьевич, Шоркина Валентина Ивановна, Семенова Галина Александровна, Русова Любовь Александровна,Евграфова Вера Ивановна һ.б укытучылар тарафыннан авыл, мәктәп, колхоз тарихлары турында бик күп мәгълүмат тупланган. 2006 нчы елда музей урнашкан агач бина авария хәлендә булу сәбәпле сүтелә. Музей 2003нче елда төзелгән мәктәпнең икенче катына күчерелә. Туган якны өйрәнү музее өчен бер бүлмә бирелә. Аның мәйданы 28 кв.м. тәшкил итә. Экспонатларны урнаштыру өчен стеллажлар алуга 1973нче елгы чыгарылыш укучысы Степанов Юрий Алексеевич матди ярдәм күрсәтә.
Бу музейда 412 экспонат бар: эш кораллары, көнкүреш кораллары, төрле җайланмалар, өй җиһазлары, бизәнү әйберләре. Мәктәп, авыл тарихы, пионер, комсомол оешмалары, колхоз алдынгылары, Әфганстан сугышында катнашучылар турында стенд һәм 100 гә якын альбом урын алган.
Иң кыйммәтле экспонатларның берсе - 1940 нчы елдан хронологик тәртиптә тупланып барылган чыгарылыш сыйныф укучыларының фотосурәтләр елъязмасы. Бу альбомны туплауда Захаров Григорий Кузьмич аеруча зур тырышлык күрсәтә.
“Сугышчан дан музее” шулай ук мәктәпнең икенче катында оештырыла. Аның мәйданы 56 кв.м. тәшкил итә. Бу музейның  күрке – Советлар Союзы Герое, якташыбыз М.К.Кузьминга багышланган почмак. Биредә Герой турында искиткеч бай мәгълүмат тупланган. “Сугышчан дан музее”ның икенче ягында Бөек Ватан сугышында һәлак булган якташларыбызга багышланган “Алар Ватан өчен көрәштеләр”, исән кайтучылар турында “Алар Җиңү белән кайттылар” стендлары урын алган.
Дикмен (Һендек)
Дикмен (Dikmen) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тури-Люрси
Тури-Люрси — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Эжиково (Познанский повяты)
Эжиково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мондома
Мондома — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак күле урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Түрештамак
Түрештамак — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452744, — 80214822009.
Халыкара шоколад көне
Халыкара шоколад көне ватаны булып Франция санала. Нәкъ французлар 1995 елда бу бәйрәмгә нигез салдылар.
Бу яшь бәйрәм тиз зур популярлык яулый. Ул шулай ук Алмания, Италия, Швейцария һәм башка Европа илләрендә билгеләнә.
Вельхвайлер
Вельхвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гай (Равский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сейан
Сейан — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Горско-Косово
Горско-Косово — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Згорний Гастерай
Згорний Гастерай — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәйзулла Әминов
Фәйзулла Әминов, Фәйзулла Фәйзрахман улы Әминов (1948 елның 16 марты, ССРБ, РСФСР, Ленинград) —  рәссам, нәкышче, педагог. Санкт-Петербургның рәссамнар берлеге, А. Куинджи исемендәге акварельчеләр җәмгыяте идарәсе, 2002 елдан «АРТ-ЭГО» иҗат төркеме әгъзасы
Тәрҗемәи хәле
1948 елның 16 мартында Ленинградта рәссам Фәйзрахман Әминов гаиләсендә туган. Әнисе Рәбига, энесе Фәһим. Әби-бабалары чыгышлары белән Тау ягыннан (әтисе ягыннан бабасы Габдрахман Танай, әтисе ягыннан әбисе Зиһнекамал Кече Кайбыч авылларыннан).
1959 елдан 1966 елга кадәр И. Е. Репин исемендәге сәнгать, скульптура һәм архитектура институты каршындагы урта сәнгать мәктәбендә (хәзерге Б. В. Иогансон исемендәге академия сәнгать лицее) укый. 1967 елдан 1974 елга кадәр И. Е. Репин исемендәге институтның графика факультетында укый (җитәкчесе профессор М. А. Таранов).
1974 елдан башлап рәссам-иллюстратор сыйфатында «Нева», «Аврора», «Костер», «ХВЗ» журналлары белән хезмәттәшлек итә, шулай ук Санкт-Петербург һәм Россия нәшриятларында матур һәм балалар әдәбияты китапларын бизи. Балалар һәм олылар өчен 50 дән артык китапка рәсем ясый.
1991 елда Вена шәһәрендә (Австрия) «Невский Палас» кунакханәсен бизәү өчен булган конкурста ота. 1992 елда кунакханәне бизәү өстендә эшләп, 300 акварель белән һәм 12 майлы буяу белән ясалган картина, шулай ук АВУ (Австрия) төзелеш фирмасы офисы өчен 50 акварель һәм 10 майлы буяу белән ясалган картина иҗат итә.
1974 елдан башлап, Бөтенсоюз, Санкт-Петербург һәм чит ил күргәзмәләрендә катнаша.
2001 елда «Мехико-Россия-Акварель» Халыкара күргәзмәсендә («Манеж» үзәк күргәзмә залы, Санкт-Петербург) катнаша.
Гавер-де-Грас (Мэриленд)
Гавер-де-Грас  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан шәһәр.
Фәйзулла Әминов
Тәрҗемәи хәле
Литография, акварель, майлы буяу техникасында эшләүне өстен күрә. Яраткан темалары: балет, пейзаж, натюрморт.
Эшләре Дюссельдорф шәһәре пинакотекасында, Заманча сәнгать музеенда («Манеж» үзәк күргәзмә залы, Санкт-Петербург), шулай ук Алмания, Франция, Финляндиянең шәхси коллекцияләрендә урнашкан.
Гавер-де-Грас (Мэриленд)
Тарихы
Гавер-де-Грас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ретонфе
Ретонфе (Retonfey) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,77 км².
Искәрмәләр
Ретонфе
Воротца
Воротца — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мостья елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эжин
Эжин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зеноу
Зеноу — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Аппер-Саддл-Ривер (Нью-Джерси)
Аппер-Саддл-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3720) Хоккайдо
Тарихы
1987 елның 28 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 UR1» саналган.
Сардык (Сардык авыл җирлеге, авыл)
Сардык (Сардык) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сур (Сур)
Сур (Sur) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Sur, Diyarbakır Sur, Diyarbakır
Трибано
Трибано — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2293
NGC 2293 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Згорний Дуплек
Згорний Дуплек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вельхерат
Вельхерат — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гай (Томашовский повяты)
Гай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Горско-Ново-авыл
Горско-Ново-авыл — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дарем (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Дарем  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дарем халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канадрелис
Канадрелис — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канадрелис Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мутлуҗа (Хазро)
Мутлуҗа (Mutluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (köy).
Сылтамалар
Mutluca, Hazro Mutluca, Hazro
Дикмен (Бейпазары)
Дикмен (Dikmen) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Беа
Сен-Беа — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Тури-сюр-Жур
Тури-сюр-Жур — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Олы Лагорта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Азин урамы (Казан)
Географиясе
Киндерле елгасы тирәсеннән башланып, М7 магистраленә барып җитеп тәмамлана.
Эзежице (Великопольское воеводалыгы)
Эзежице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.