cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кыргыз Автономияле Совет Социалистик Республикасы (1926—1936)
Тарих
1936 елның 5 декабрендә СССРның яңа («Сталин») Конституциясе кабул ителгәч, Кыргыз АССР Кыргызстан ССРга  үзгәртелә.
Мезен
Мезен — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Шарош-пе-Тирнаве
Шарош-пе-Тирнаве — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальдефуэнтес-де-Сангусин
Вальдефуэнтес-де-Сангусин — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коммерс-Сити (Колорадо)
Коммерс-Сити  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коммерс-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ал төс
Ал (scarlet, алый/рдяный) — бераз әфлисун төсе катнаш ачык кызыл төс.
RYB моделендә дүртенчел төс буларак кызыл-әфлисун (vermilion) һәм кызыл төсләр арасында урнаша.
Төсмерләр
Мәк төсе (coquelicot, ponceau, маков цвет/пунцовый) — бераз әфлисун төсе катнаш ачык кызыл төс. Ал төстән ачыграк.
Шамбль
Шамбль — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Альберт Нәдершин
Нәдершин Альберт Сәхәби улы (1951 елның 7 мае) – тау инженер-электригы, техник фәннәр докторы, профессор, Башкортстан хезмәтләндерү өлкәсенең атказанган хезмәткәре, Россия Федерациясенең ягулык-энергетик комплексының мактаулы хезмәткәре, фән һәм техника өлкәсендә Башкортстан Республикасыны Дәүләт премиясе лауреаты
Биографиясе
Татар АССР ының Лениногорск районы Яңа Писмән авылында 1951 елның 7 маенда туган. Уфа карамай институтын (Уфа дәүләт карамай техник университеты)н тәмамлый. Тау инженер-электригы.
Тормыш һәм хезмәт юлы
1973- 1981 — Урал-Себер магистраль карамай үткәргече идарәлеге инженеры, олуг инженеры, баш лаборатория начальнигы (ЦПЛАТ).
1981 — 1985 — Уфа шәһәре Киров районы сәнәгать-транспорт бүлеге инструкторы.
1985 — 1992 — Уфа шәһәре Киров районының Производство торак ремонт-эксплуатация тресты идарәчесе.
1992 — 1997 — Уфа шәһәре администрациясенең Торак хуҗалыгы һәм инженерлык тәэминаты предприятиеләре идарәсе башлыгы.
1997 — "Газ-Сервис" ААҖ-е филиалы "Уфагаз" ның директоры
2006 елдан ИПТЭР бүлеге мөдире
Кыргыз АССР
Кыргыз АССР:
Альберт Нәдершин
Тормыш һәм хезмәт юлы
Уфа дәүләт авиацион техник университеты информатика һәм робототехника факультетының акча, акча әйләнеше һәм икътисади хәвефсезлек бүлеге кафедрасы профессоры.
Фәнни эшмәкәрлеге газ үткәргечләрне эксплуатацияләү мәсьәләләренә багышланган.
Альберт Нәдершин корыч көпшә үткәргечләренең чиктәге хәлендә җимерелү процесларының төп законлылыгын тасвирлаган аналитик бәйләнгәнлекне ачты.
Коррозия шартларында хәвефсезлекне тәэмин итү методларын һәм чараларын тәкъдим итте.
Аның ачышы Башкортстан һәм Россия Федерациясенең башка төбәкләрендәге көпшә үткәргеч предприятиеләрендә гамәлдә кулланыла.
50-дән тикшеренү хезмәте һәм 7 рационализатор тәкъдиме авторы.
(9629) Servet
(9629) Servet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 PU7» саналган.
HD192224
HD192224 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Каякышла (Акдагмадени)
Каякышла (Kayakışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (köy).
Астория (Иллинойс)
Астория  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17229) 2000 CR97
(17229) 2000 CR97 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 13 февралендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CR97» саналган.
Мүшкүле (Изник)
Мүшкүле (Müşküle) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Видья Дхар Шукла
Видьядхар Шукла Таиландның Баш Һинд дине каһине. Ул чыгышы буенча Һиндле.
Кандзаки
Кандзаки — Япония дәүләтенең Сага префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кандзаки шәһәре 2006 елның 20 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 33449 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 268 кеше тәшкил иткән.
Юны
Юны (Юны ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Войново (Бидгозький повяты)
Войново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Снежково (Чиләбе өлкәсе)
Снежково (Снежково) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), татарлар (6%), украиннар (10%).
Тумиритинга
Тумиритинга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Аггөл (Агстафа)
Аггөл  (Ağgöl ) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
Пегниц (Алмания)
Пегниц  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Белҗеагач (Эрегъли)
Белҗеагач (Belceağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пегниц (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Омза
Омза — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Сула елгасының сул ярына тамагыннан 73 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 64 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зопови-Оседле
Зопови-Оседле — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меян-сюр-Гаронн
Меян-сюр-Гаронн — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Вальдунсьель
Вальдунсьель — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17230) 2000 CX116
(17230) 2000 CX116 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CX116» саналган.
Буя (Румыния)
Буя — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзёля-Терехевей
Дзёля-Терехевей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лыжа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кортес (Колорадо)
Кортес  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кортес шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юравичы (Калинкавицкий районы)
Юравичы  (Юравічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казе Лонго (Месина)
Казе Лонго — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Лонго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мпу Синдок
Мпу Синдок, тәхет исеме: Шри Исьяна Викрамадхамматунггадэва, Санджая Династиясенең соңгы патшасы булган, ул Үзәк Яваның Меданг Патшалыгы белән хөкемдарлык иткән, бу безнең эраның якынча 928 яки 929 елга туры килгән вакыт. Мпу Синдок безнең эраның 929-ынчы елда Матарам Патшалыгының куәт урынын Үзәк Явадан Көнчыгыш Явага күчергән, бу мөгаен Мерапи Тавының атуы яки/һәм Шривиджаядан яу белән килү нәтиҗәсендә булган. Патшалыкның яңа башкласы Ватугалуһ булган, ул Брантас Елгасы ярларында урнашкан булган, хәзерге Җомбанг Регентлыгы янында. Яңа патшалыкның исеме Матарамнан "Меданг"ка үзгәртелгән булган, гәрчә аның турында төрле әдәбиятта һаман шулай ук "Матарам" дип язганнар. Мпу Синдок шулай ук Исьяна Династиясенең нигезләүчесе булган, һәм шулай итеп яңа патшалыкны кайвакыт "Исьяна" дип атаганнар. Хәзерге вакытта Һиндстанда, Колкатада язма Мпу Синдокның Аирланггага кадәр варисларын тасвирлый, бу безнең эраның 11-енче гасырына туры килә. Мпу Синдокның ике хатыны булган, шуларның берсе, Шри Парамешвари Дьяһ Кби, мөгаен Дьяһ Ваваның кызы булган, бу Үзәк Явада Матарамның алдан килүче патшасы. Шулай итеп, Мпу Синдок өйләнеп Матарамның тәхетенә утырган. Аның патша булган вакытында Какавин Рамаяна һәм Сангхьянг Камахаяникан язылган булган. Мпу Синдоктан соң аның кызы Исанатунгавиджая тәхеткә утырган.
Коры Гөберле
Коры Гөберле — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гөберле елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9630) Castellion
(9630) Castellion — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 PW7» саналган.
Вознесенск (Мари Ил)
Вознесенск (Пайсола, Вознесенск) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Пёзинг
Пёзинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамдье
Шамдье — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Войново (Голюбско-Добжинский повяты)
Войново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
19 декабрь
19 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның унтугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 12 көн кала.
Шару-Буковиней
Шару-Буковиней — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Могок-Виста (Калифорния)
Могок-Виста  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Могок-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл-әфлисун төс
Кызыл-әфлисун (red-orange/vermilion, киноварь) — кызгылт әфлисун төс.
Зофиювка (Ополе воеводалыгы)
Зофиювка  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD192335
HD192335 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Юрга (Веткавский районы)
Юрга  (Юрга ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17231) 2000 CB122
(17231) 2000 CB122 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Аткинсон (Иллинойс)
Аткинсон  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мүштакбей (Ментеше)
Мүштакбей (Müştakbey) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сапогово (Киров өлкәсе)
Сапогово (Сапогово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (31%), руслар (69%).
Мирамон-де-Гюиенн
Мирамон-де-Гюиенн — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Динъю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кавагоэ
Кавагоэ — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кавагоэ шәһәре 1922 елның 1 декабрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 335693 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 3075 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 109.16 км² тәшкил итә.
Тунаполис
Тунаполис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пель
Пель — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белкая (Эрегъли)
Белкая (Belkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Онса
Онса — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының уң ярына тамагыннан 78 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9631) Hubertreeves
(9631) Hubertreeves — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SL6» саналган.
Вальехера-де-Риофрио
Вальехера-де-Риофрио — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зубжице
Зубжице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мовзен-сюр-Гюпи
Мовзен-сюр-Гюпи — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Казе Лонтани (Форли-Чезена)
Казе Лонтани — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Лонтани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гөрҗи теле
Гөрҗи теле (үзаталышы ქართული ენა, картули эна) — гөрҗи халкы теле, Кавказ (ибер-кавказ) телләренең картвел төркемнә карый.
Сөйләшүчеләр саны — якынча 4 миллион кеше.
Гөрҗи әдәби теле 2 тарихи дәвергә аерыла: иске гөрҗи (V—XI гасырлар), хәзерге гөрҗи (XII гасырдан башлап). Картлия шивәсе гөрҗи әдәби теленең нигезен тәшкил итә. Гөрҗи теленең диалектлары арасында аерма бик кечекенә. Хәзерге гөрҗи теленең фонетика төземендә 5 сузык һәм 25 тартык аваз, алар 3 төргә бүленә: яңгырау, саңгырау һәм бугаз өсте. Морфологиядә префикс (алкушымча) һәм суффикслар киң кулланыла.
Гөрҗи теленең морфологик төзелеше агглютинатив. Грамматик җенес юк, 6 килеш бар. Бәйлекләрдән киң файдалана. Гөрҗи телендә язу өчен тарихи төрле язмалар кулланылган булган. Хәзерге вакытта бөтенесе диярлек мхедрули язмасы белән языла, башка язулар күбесенчә дини документларда һәм архитектурада кулланыла.
Воленцин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Воленцин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17232) 2000 DE3
(17232) 2000 DE3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 27 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 DE3» саналган.
Юркавичы (Веткавский районы)
Юркавичы  (Юркавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Крейг (Колорадо)
Крейг  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крейг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD192342
HD192342 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мокеламне-Гилл (Калифорния)
Мокеламне-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тунас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мокеламне-Гилл (Калифорния)
Географиясе
Мокеламне-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вад (Брашов)
Вад — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шару-Дорней
Шару-Дорней — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вад (Брашов)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шару-Дорней
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамполи
Шамполи — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кавагути (шәһәр)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 552883 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 8922 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 61.97 км² тәшкил итә.
Сынтас
Сынтас — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Айдарлысай елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крипл-Крик
Крипл-Крик — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крипл-Крик шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9632) Судо
(9632) Судо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TK3» саналган.
Вальсалабросо
Вальсалабросо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пемфлинг
Пемфлинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спутник (Чиләбе өлкәсе)
Спутник (Спутник) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), татарлар (6%).
Бель-Прери-Сити (Иллинойс)
Бель-Прери-Сити  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17233) Stanshapiro
(17233) Stanshapiro — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 29 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 DU58» саналган.
Юркевичы
Юркевичы (Юркевічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Брунейда ислам
Брунейда ислам (Islam di Brunei) — Бруней территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Бруней халкының (437 мең кеше) 78,8 % ы (355 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам — Брунейда дәүләт дине. Бруней — Көнчыгыш Һәм Көньяк-Көнчыгыш Азиядә шәригать җинаять кодексын кулланышка керткән беренче ил.
Тарих
Ислам Бруней террриториясендә XV гасырда хакимият дәрәҗәсендә кабул ителгән. 1406 елда король Аванг Алак Бетатар Мөхәммәд Шаһ исеме алып Бруней солтаны итеп билгеләнгән. 1426 елда солтан Шәриф Гали идарә иткәндә илдә ислам дәүләт дине дәрәҗәсен ала. Солтаннар ислам традицияләрен саклау өчен җавап бирә башлый. XVI гасырга кадәр Бруней бүгенге Борнео һәм Филипин җирләрендә исламны кертүдә мөһим роль уйный. 1511 елда әлеге җирләр Португалия кулына күчкәч, ислам таралу өчен киртәләр куела.
Илдә солтан Болкиаһлар династиясе идарәсе вакытында ислам Селандунг, Борнео утравы, Сулу архипелагы, Балабак утравы, Бангги утравы, Пулау Баламбанган, Матанани һәм Палаван утравыннан Манилага кадәр таралган.
1888—1983 елларда Британия протектораты буларак, Бруней Британия кул астында була. 1983 елның 31 декабрендә бәйсез Ислам дәүләтенә әверелә.
1930-еллардан башлап, Бруней солтаннары социаль тәэмин ителеш һәм Ислам пропагандасының киң системасын булдыру, хаҗны субсидияләү, мәчетләр төзү һәм дин эшләре департаментын киңәйтү өчен нефть сатудан килә торган табышны файдалана.
1955 елда солтанга дәүләтнең дини идеологиясе мәсьәләләре буенча мәгълүмат һәм консультацияләр бирү өчен җаваплы Ислам дине Ассамблеясе булдырыла.
1959 елда конституция кабул ителгәч, Ислам илнең рәсми диненә әверелә.
Бруней ислам дөньясында халыкара дәрәҗәдә төрле рәсми форумнарда актив катнаша.
Индонезиядәге кебек үк, халыкның күпчелеге шәфигый мәзһәбе сөнни мөселманнары.
Хәзерге заман
2004 елдагы рәсми мәгълүматлар буенча, Бруней халкының 66,3 % ын – мөселман малай халкы, 15 % ы чамасын мөселман булмаган этник кытайлар тәшкил итә, 3,4 % ы — төрле халык. Малай расасының төп төркемнәре — Белаит (Belait), Дусун (Dusun), Кедаян (Kedayan), Мурут (Murut), Тутонг (Tutong) һәм Бисайяны (Bisaya).
Малай теле — рәсми тел, Ислам — рәсми дин, ил халкының 60—70 % тан артыгы ислам динен тота. Башка конфессияләргә буддачылык (13 %), христианлык (10 %), хөр фикерлеләр (Freethinkers, 7 %) һәм җирле диннәр (2 %) керә.
Энергетика байлыгына ия булу сәбәпле, Бруней халкының тормыш дәрәҗәсе Азия илләре арасында иң югарысы. Илдә мәгариф, медицина һәм башка социаль хезмәтләр шактый дәрәҗәдә субсидияләнә.
Хокук системасы
Брунейның хокукый системасы хәзерге вакытта гражданлык судларын, шулай ук никах һәм мирас эшләре кебек җинаятькә карамаган мәсьәләләр белән шөгыльләнүче шәригать хөкемен үз эченә ала.
2014 елның 30 апрелендә Бруней солтаны Хәсәнәл Болкиаһ, 2014 елның 1 маеннан башлап, Брунейда катгый шәригать җинаять кануннарын гамәлгә кертә башлау турында игълан иткән «Аллаһы Тәгаләгә ышаныч һәм рәхмәт белән иртәгә, 2014 елның 1 маенда, пәнҗешәмбе көнне, шәригать кануннарын үтәүнең беренче фазасы башланачак», - диелгән солтан Указында Халкы аз булган, территориясе кечкенә дәүләттә Ислам кануннарын, җәмәгать тәртибен бозган өчен таяк белән суктыруны, аяк – кулларны кисүне һәм ташлар белән бәреп үтерүне үз эченә алган катгый шәригать җәзаларын кертү планнары илдә һәм аннан читтә каты тәнкыйтькә очрый. БМО Кеше хокуклары буенча идарәсе бик нык борчылуын белдергән. Human Rights Watch Азия буенча директор урынбасары Фил Робертсон: «Бу урта гасырлар җәзасына кире кайту. Брунейда кеше хокуклары өчен зур сынау һәм ул XXI гасыр казанышларына туры килми», дип белдергән.
Башлангыч этапта әдәпсез тәртип, җомга намазына килмәү һәм никахтан тыш йөклелек кебек хокук бозулар өчен штрафлар яки төрмә сроклары кертелә. Урлау һәм талаулар кебек җинаятьләр өчен җәза бирү (таяк белән суктыру, аяк – кулларны кисү) икенче этап итеп, зина кылу кебек җинаятьләр өчен җәза бирү (таш белән бәреп үтерү) өченче этапта кертелә.
Мыдык (Сейһан)
Мыдык (Mıdık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD192382
HD192382 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Онсы
Онсы — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының сул ярына тамагыннан 300 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зужице
Зужице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дозмеръёль
Дозмеръёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Исакова елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ильинский (Советский районы)
Ильинский (Илин почиҥга, Ильинский) — Мари Илнең Советский районында урнашкан пүчинкә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (54,5%), чирмешләр (45,5%).
Белкесе (Алпу)
Белкесе (Belkese) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Алпу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монбалан
Монбалан — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Тунас-ду-Парана
Тунас-ду-Парана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шарль де Голль
Шарль де Голль (фр. Charles de Gaulle, 1890–1970), тулы исем Шарль Андре́ Жозе́ф Мари́ де Голль (фр. Charles André Joseph Marie de Gaulle) – Франция хәрби һәм җәмәгать эшлеклесе. Икенче дөнья сугышы вакытында Франция азатлыгы символы булды. Бишенче Республика беренче президенты.
1959 елның 8 гыйнваренда Шарль де Голль Франция президенты итеп сайлана.
Казе Лоренцон (Тревизо)
Казе Лоренцон — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Лоренцон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9633) Cotur
(9633) Cotur — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 20 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 UP8» саналган.
Каякышлак (Тузлуҗа)
Каякышлак (Kayakışlak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Волице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашагы Кәсәмән
Ашагы Кәсәмән (Aşağı Kəsəmən ) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
(17234) 2000 EL11
(17234) 2000 EL11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EL11» саналган.
Юрки
Юрки (Юркі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сапоговская
Сапоговская (Сапоговская) — Киров өлкәсенең Опарино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пентлинг
Пентлинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вега-де-Тирадос
Вега-де-Тирадос — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шандон (Луара)
Шандон — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вад (Клуж)
Вад — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лавленд (Колорадо)
Лавленд  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лавленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монбаю
Монбаю — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Тунейрас-ду-Уэсти
Тунейрас-ду-Уэсти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шаса (Алба)
Шаса — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарангул (Кыялы-Бөрте кушылдыгы)
Тарангул (Торангылы) — Казахстан территориясеннән ага торган елга. Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыялы-Бөрте елгасының сул ярыннан 62 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Игловице (Ополе воеводалыгы)
Игловице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гёда (шәһәр)
Гёда — Япония дәүләтенең Сайтама префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гёда шәһәре 1949 елның 3 маенда шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 87462 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1298 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 67.37 км² тәшкил итә.
Монмет (Калифорния)
Монмет  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Монмет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йоһанн Георг Гмелин
Гмелин Йоһанн Георг (өлкән) —Гме́лин Иога́нн Гео́рг (старший)  (өлкәне) , Johann Georg Gmelin; 10 август 1709 ел — 20 май 1755 ел) — Россиядә хезмәт иткән алман табигать фәннәре белгече, врач, ботаник, этнограф, илгизәр, Себер һәм Урал төбәкләрен өйрәнгән, Петербург Фәннәр академиясенең химия һәм табигый тарих адъюнкты (30 август, 1727 ел), 1731 елның 22 гыйнварыннан 1748 елның 1 гыйнварына кадәр профессор, Петербург  Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы.Төньяк Бөек экспедициясе академия отряды натуралисты.
Себердәге тикшеренүләре сөземтәләре буенча, 1747-1769 елларда, «Себер флорасы» 4 томлыгы нәшер ителә, анда Себердә үскән 1178 төр үсемлек сурәтләнгән. 1751-1752 елларда «Себер буйлап сәяхәт» дигән дүрт томлыгы алман телендә чыга.
Стокгольмдагы Швеция корольлеге фәннәр академиясе академигы һәм мактаулы әгъзасы.
Илгизәр-натуралист Самуил Готлиб Гмелинның, шулай ук Тюбинген һәм Гёттинген университетлары медицина профессоры Йоһанн Фридрих Гмелинның якын кардәше.
Биографиясе
Йоһанн Георг Гмелин — аптекарь улы, Германиянең көньяк-көнбатышында туган. Өйдә генә белем ала, Тюбинген университеты студенты булып китә. 1725 елда 16 яшьлек Йоһанн медицина факультетын доктор дәрәҗәсе алып тәмамлый.
Мыдыклы (Селенди)
Мыдыклы (Mıdıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Йоһанн Георг Гмелин
Биографиясе
Атасы һәм гаилә дусты, университет профессоры, галим Г. Бюльфингер киңәше белән, Йоһанн Гмелин 1727 елның җәендә Россиягә китә һәм табигый тарих белән шөгыльләнә башлый. 1727 елның августында Петербург Фәннәр академиясендә стажировка үтә. Профессор итеп расланганча чыгымнарына аена 10 сум алып тора.
Шул елда Петербург академиясына яшь-яшь булачак галимнәр Леонард Эйлер, Герард Фридрих Миллер килә. Соңгысы аның Себер буенча авыр сәяхәтендә зур ярдәмчесе булып озатып йөри.
Россиядә тәүге өч ел гомерен Гмелин Кунсткамерада һәм табигый тарих кабинетында эшләүгә багышлый. Минераллар каталогы төзи, борынгы ташка әйләнгән калдыкларның каталогын туплый башлый. Бу эшне ул академик Йоһанн Амман белән бергә башкара, әммә эш тәмамламый кала, аны 1741 елда М.В.Ломоносов  аткарып куя.
1727 елның 30 августында Гмелин табигый тарих һәм химия буенча адъюнкты вазифасына раслана.
Себерне өйрәнү
1724 елда Петр I Витус Беринг җитәкчелегендә Тын океанның төньяк өлешен һәм аңа якын җирләрне өйрәнү өчен экспедиция җибәрә. Әммә экспедиция куелган бурычларны тулысынча үтәп чыга алмый.
Шул сәбәпле 1733 елда В. Беринг җитәкчелегендә Икенче Камчатка экспедициясе төзелә (1733-1743). И. Г. Гмелин да бу экспедиция әгъзасы була.
Озын һәм катлаулы сәяхәте Якутскига килеп җиткәч, аның күп язмалары янып юкка чыга. Аларны яңадан җыер өчен тагын сәяхәткә чыга. 1736-1737 елларда ул Якут краенда берничә файдалы казылдык яткылыклары ача. Берничә ел Көнбатыш Себернең көньягы буйлап сәяхәт итә һәм Уралның көнчыгыш битләүләрендә эзләнү үткәрә, Магнит тавының тасвирламасын яза. Бу тасвир Магнит тавының башкортча оронимы буенча калдырган язмасы белән дә кыйммәт.
И. Г. Гмелинны Урал тауларында башкортлар юл күрсәтеп, озатып йөри. 1743 елда үзенең язмаларында ул әле Магнит тавы (башкортча Әтәч тавы) дип йөртелгән тауның атамасын тап алардан Улу-Утассе-Тау дип язып алган. Атаманың килеп чыгышын алардан сораган, әммә алар рәтләп аңлатып бирә алмаган "«Они (местные жители) не могут объяснить происхождение слова Утассе и полагают, что оно происходит от имени бывшего башкирского воҗдя, который жил в этой местности, потому что многие другие горы этих мест названы таким образом»."1741-1742 елларда Барабин даласын һәм Уралның көнчыгыш битләүләрен өйрәнә.
Галим-энциклопедист һәм сокландыргыч рәссам да буларак, ул 10 ел эчендә Себер буйлап 34 000 км юл үтә һәм бу төбәкне фәнни яктан өйрәнүгә нигез сала.
1751 -1755 елларда Геттингенда ул экспедиция көндәлекләрен 4 томда бастырып чыгара. Анда Россия властьларына Себердәге эшмәкәрлек буенча тәнкыйть тә була. Фәннәр академиясе Г. Ф. Миллер белән М. В. Ломоносовка тәнкыйтне кире кагып язып чыгырга куша, әммә галимнәр моннан баш тарта. Шуңа күрә китаплар рус телене тәрҗемә ителми.
Гмелин вафат булгач, кулъязмалары һәм гербарие Петербургка китерелә һәм Петербург Фәннәр академиясенә сатыла.
Волиця (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Волиця  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пенцберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нәдершин
Нәдершин ― фамилия.
(9634) 1993 XB
(9634) 1993 XB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 4 декабрендә галимнәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 XB» саналган.
(17235) 2000 EC29
(17235) 2000 EC29 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EC29» саналган.
Бентли (Иллинойс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аденома
Аденома (юнанча ἀδήν — биз вә -ομα — шеш) — биз эпителиеннән барлыкка килгән зарарсыз шеш.
Аденома күбесенчә сөт бизе, калкансыман бизләр, тухумдон, ашказаны-эчәк юлларының лайлалы тышча, бавыр, бөер вә бөер өсте бизләре, аналык, простата бизендә очрый. Аденома гадәттә түгәрәк, кабык белән тышланган була. Кайбер аденомаларның (аналык, ашказаны-эчәк юлында очраганнары) хәвефле шешләргә әйләнеше мөмкин.
Дәвасы — хирургик юл белән алып ташлана.
Ламар (Колорадо)
Ламар  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ламар шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вентоса-дель-Рио-Альмар
Вентоса-дель-Рио-Альмар — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юшки (Калинкавицкий районы)
Юшки  (Юшкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рәсиха Хәмидуллина
Рәсиха Хәмидуллина, Рәсиха Мөгалләф кызы Хәмидуллина (1954 елның 12 октябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Баулы районы, Бәйрәкә) – вокал укытучысы, Сарман балалар сәнгать мәктәбенең югары квалификация категорияле өстәмә белем бирү педагогы, Татарстанның атказанган укытучысы. Сарман районының мактаулы гражданы (2021).
Тәрҗемәи хәле
1954 елның 12 октябрендә Татарстан АССР Баулы (1991 елдан Ютазы) районы Бәйрәкә авылында дүрт балалы, җырга-моңга гашыйк гаиләдә туган. Әтисе тальянда уйный, әнисе җырлый, мандолина чиртә. Бәйрәкә урта мәктәбен тәмамлагач, Лениногорск педагогика училищесына (2011 елдан ― көллият) укырга керә. Хезмәт юлы 1975 елда Татарстан АССР Куйбышев (1991 елдан ― Спас) районы Ямбакты авылы урта мәктәбендә башлана. Биредә җыр-музыка укыта, мәктәп директорының тәрбия эшләре буенча урынбасары булып эшли.
1984 елдан Сарманда яши һәм эшли. Сарман музыка мәктәбендә (1995 елдан ― сәнгать мәктәбе) вокал буенча укыта. Читтән торып укып, Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясенең (2015 елдан ― институт) социаль-мәдәни факультетын тәмамлаган (1996).
Укучылары ― республикада танылу алган, күптөрле конкурсларда җиңүчеләр, лауреатлар һәм дипломантлар булган, шулай ук Казан консерваториясен, Әлмәт, Лениногорск, Түбән Кама, Алабуга музыка көллиятләрен ― махсус уку йортларын тәмамлаган җырчылар.