Амеша_Спента
Авеста хикәясе
«Авеста» тәгълиматы нигезендә дуализм ята; ике башлангычның каршылыгы — яктылыкның һәм караңгылыкның, алар якты Ахура-Мазда (юнан чыганакларында Ормузд) һәм караңгы Ангра-Майнью (юнаннарда Ариман) образларында чагыла. Бу табигате буенча рухи ике мәхлукатның мөнәсәбәте бөтен күренә торган дөньяның барлыкка килү һәм шулай ук аның киләчәктә юкка чыгуы буларак урнаша. Ахура-Мазда һәм Ангра-Майнью борынгы заманнан бирле аерым һәм бер-берсеннән бәйсез рәвештә булганнар; беренчесе иң камил яктылык районнарында яшәгән, икенчесе — үтеп булмый торган караңгылык патшалыгында. Алар көче һәм куәте буенча ярышкан булганнар, аерма бары тик шунда булган ки - атрибутларына олы фикергә ия булу һәм бар нәрсәне белү булган Ахура-Мазда Ангра-Майнью булуы турында белгән; ә соңгысы Ахура-Мазда бәлки булуы турында шөбһәләнмәгән дә. Ангра-Майнью берьюлы Ахура-Мазда һәм аның тирәли яктылык турында белгәч, ул аңа юк итәр өчен ташланган. Беренче һөҗүм читкә кагылган булган, әмма соңрак ике башлангычның бергә торуы акылга сыймаслык булган: аларның берсе иртәме, соңмы үләргә тиеш булган. Ахура-Мазда, аның каршы торучы ягы үзе кебек бөтен көчкә ия булганын белеп, беренче чиратта алты Амеша-Спентаны барлыкка китергән, алар соңыннан, күренгән дөньяны барлыкка китерүдән соң һәрберсе үз билгеле функциясен алачаклар: аларның яклавына җир, су, ут, металл, үсемлекләр һәм йорт хайваннары саклавы вазифасы биреләчәк. Бу алты төп Илаһтан кала, Ахура-Мазда тагын тулы яхшы даһилар легионын барлыкка китергән — язаталарны. Ангра-Майнью каршы якка охшап карау һәм усал һәм яман рухлар, диюләр, барлыкка китерү белән җавап биргән, алар арасында беренче урынны явызлык һәм законсыз көч куллану рухы (Аэшма, Аэшма-дэв, Aeshma, (Асмодей), һәм шулай ук төрле тулы легионнар аскылар «Друдж Насу, друкш-нашус, Насу (Зәрдөштлек)» (друй-насу; Друхш-йа-Насу; «үләксә») рухлары алган, алар авырулар һәм бәлаләр барлыкка китерә торганнар. Ахура-Мазда Ангра-Майньюга 9000 елга тынычлык тәкъдим иткән — шул риза булган. Шул вакытта Агура-Мазда сүзләре хәтта Илаһларга да сихри йогынты ясаган мәшһүр (Ахуна Ваирья, Yathâ ahû vairiô, Ahuna Vairya) догасын укыган; бу Ангра-Майньюны  3000 елга селкенми торган хәлгә китергән, ә Ахура-Мазда аңа киләчәк ахыр чик көрәштә әһәмияткә зур ярдәм күрсәтергә тиеш күренә торган, чын дөнья барлыкка китерә башлаган. Тәртип Тәүраттагы (Иске Гаһедтәге) кебек шул ук диярлек булган: күк, су, җир, үсемлекләр, хайваннар, кеше. Барлыкка китергәндә аңа Амеша-Спента ярдәм иткәннәр, аларны ул бөтен барлыкка китерелгән әйберләрнең даһилары итеп билгеләгән, һәрберсен үз белгечлеге буенча. Җир башта күп пространствосында булган, әмма Ангра-Майньюның селкенмәве чорында яктылык һәм караңгылык өлкәләрен аера торган бушлыкка күчерелгән булган һәм күрсәтелгән 3000 ел дәвамында чын җәннәт булып торган — үлемсез, авырусыз, усаллыксыз һәм законсыз көч кулланусыз. Селкенмәүдән уянып, Ангра-Майнью җиргә үткән һәм аны усал һәм яман мәхлукатлар белән тутыра башлаган. Ачлык, йокы, авырту, картлык һәм үлем барлыкка килгән. — Шулай итеп, Җир ике көрәшүче башлангычның төп көрәш кыры булып тора. Барлык җанлы да, җансыз әйберләр дә барлыкка китерелүенә теге, яки бу башлангычка сәбәпле, һәм барысы тайпылышсыз бер-берсен юк итүгә омтылучы барлыкка китерүчеләре Ахура-Мазда яки Ангра-Майнью билгеләгән рольне башкаралар. Кеше үз сайлавында йә бер, йә икенче лагерьга кушыла ала, әмма нейтралитет тота алмый. Озак булса да, әмма Хоть медленно, тотып булмаслык итеп яктылык һәм яхшылык караңгылык һәм явызлык өстеннән артыграк йөк булуга ирешә һәм, 9000-еллык тынычлык килешүнең ахыры явызлык шуның кадәр зәгыйфьләндерелгән булачак ки, Ахура-Мазданың җиңүе тәэмин ителәчәк диярлек булачак.