cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поду-Шкиопулуй
Поду-Шкиопулуй — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тратна-об-Воглайни
Тратна-об-Воглайни — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эмеше (Чан)
Эмеше (Emeşe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (köy).
Келых-Сос
Келых-Сос — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хола елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бувиль (Сен-Маритим)
Бувиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пыёлдино
Пыёлдино (Пыёлдино) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Пыёлдино климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (86%), руслар (9%).
Чарнувко (Диңгез буе воеводалыгы)
Чарнувко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гатники
Гатники — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тратна-при-Гробелнем
Тратна-при-Гробелнем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сарзеду (Моимента-да-Бейра)
Сарзеду  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кабачынар (Тургутлу)
Кабачынар (Kabaçınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виллантруа
Виллантруа — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Барыскавичы (Шкловский районы)
Барыскавичы  (Барыскавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Кабель
Кабель (голл. kabel — бау, трос) — герметик тышча эчендә бер яки берничә изоляцияләнгән үткәргеч булган электротехник эшләнмә.
Барыскавичы (Шкловский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Койма (Имгыт кушылдыгы)
Койма — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Имгыт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Кабель
Электр тапшыру кабеле (югары көчәнешле электр энергиясе тапшыру линияләрендә электр энергиясен тапшыру өчен, сәнәгать предпритиеләрен, транспортны һәм коммуналь объектларны, судноларның, очу аппаратларының һ.б. электр җиһазларын электр белән тәэмин итү өчен) һәм элемтә кабеле (калаара, кала һәм авыл элемтә челтәрләрендә, радиобәйләнеш, радиолокация, идарә итү системаларында, төрле радиотехник һәм электрон корылмаларда һ.б. мәгълүматне электр сигналлары ярдәмендә тапшыру өчен) аерыла.
Койма (Имгыт кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Форт-Лаудон (Пенсильвания)
Форт-Лаудон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Койма (Имгыт кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Форт-Лаудон (Пенсильвания)
Географиясе
Форт-Лаудон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галанте (Бриндизи)
Галанте — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Галанте Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Палметто (Флорида)
Палметто  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палметто шәһәре  елда нигезләнгән.
Вальдерробрес
Вальдерробрес — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Дембова-Гура (Мазовия воеводалыгы)
Дембова-Гура  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальдерробрес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дублин (Төньяк Каролина)
Дублин  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Делфос (Айова)
Делфос  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Делфос шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свилко 1
Свилко 1 (Свілко 1 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плисa гминасы составында авыл.
Рыткучи авыл җирлеге
Рыткучи авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Чаун районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Рыткучи авылы.
Состав
Рыткучи авыл җирлегенә Рыткучи авылы керә.
Консез
Консез — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Бозович (коммуна)
Бозович — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сатан (район)
Сатан  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Кәбир Закирҗанов
Кәбир Закирҗанов (Кәбир Закирҗан улы Закиров,, ) — педагог, педагогия фәннәре докторы (1979), БАССРның атказаган фән эшлеклесе (1981). 1960 елдан Башкорт дәүләт университетында, 1980-1996 елларда хәзерге рус теле кафедрасы мөдире. Башкорт мәктәбендә рус телен укыту ысулиятенә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Поенари (Арад)
Поенари — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаце-Слупецки
Гаце-Слупецки — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сәрия Закирова
Сәрия Закирова (Сәрия Мәгъруф кызы Закирова,, ) — спортчы (академик ишү). ССРБның атказанган спорт остасы (1985). ССРБ (1985-1988, 1990-1991), дөнья (1985-1986) һәм Яхшы ихтыяр уеннары (1986) чемпионы.
Гаце-Слупецки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәрия Закирова
Биографиясе
Сәрия Закирова 1961 елның 10 апрелендә Яр Чаллы шәһәрендә (Татарстан) туа. Академик ишү белән иртә балачагында актив шөгыльләнә башлый, Днепропетровсктагы «Метеор» СК комплекслы балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбендә әзерлек уза, атказанган тренер Евгений Чесноков җитәкчелегендә шөгыльләнә.
Беренче җитди уңышка 1985 елда, беренче тапкыр СССР чемпионы булгач ирешә. Совет милли җыелмасының төп составына эләккәч, Бельгиянең Мехелен шәһәрендә узган дөнья чемпионатында булып, руль белән сигез урынлы экипаж зачетында барлык көндәшләрен узып, алтын медальгә лаек була. Сезон нәтиҗәләре буенча әлеге күренекле спорт казанышлары өчен «СССРның атказанган спорт мастеры» дигән мактаулы исемгә лаек була.
Бер елдан соң аның сигезлесе янә Бөтенсоюз беренчелегендә иң яхшысы булды, спортчы инглиз Ноттингына дөнья беренчелегенә барды, анда чемпион исемен яклый алды. Шулай ук бу сезонда Мәскәүдә узган беренче игелекле ихтыяр уеннарында да катнашты һәм хезмәт исемлегенә тагын бер алтын өстәде. Тагын бер елдан соң өченче тапкыр рәттән Советлар Союзы чемпионы булды, әмма Копенгагенда узган дөнья чемпионатында чемпион титулын яклый алмады — аларның сигезлеге финишка өченче булып килде. 1988 елда, бөтенсоюз беренчелеге зачетында чираттагы җиңүдән соң, Закирова Сеулдагы җәйге Олимпия уеннарында ил данын яклау хокукына лаек була-руль белән сигезле көймәдә ишү буенча финал стадиясенә кадәр барып җитә, әмма хәлиткеч узышта бронза медальгә кадәр барып җитә алмый.
1990 елдан башлап Сәрия Закирова парлы дүртле көймәләрдә катнашып, биредә дә зур уңышларга иреште: СССР чемпионы булды һәм Тасманиядә дөнья чемпионатында көмеш медаль яулады. Киләсе сезонда парлы ике ишкәкле көймәләр зачетында Бөтенсоюз беренчелегендә беренче урынны алды, шуннан соң шул ук дисциплинада Екатерина Ходотович белән Венада узган дөнья беренчелегендә бронза медаль алды. Соңрак 1992 елда Барселонада узган Олимпия уеннарында катнашу өчен элеккеге совет республикалары спортчыларыннан төзелгән берләштерелгән командага сайлап алынды — парлы ике урынлы экипажлар программасында финалда алтынчы урынны алды.
Тиздән Олимпия ярышларыннан соң профессиональ спортчы карьерасын тәмамлау турында карар кабул итте. Хәзерге вакытта Днепрда яши.
Трбинц
Трбинц — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Будвиль
Будвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Фостер-Брук (Пенсильвания)
Фостер-Брук  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4015) Вильсон-Харрингтон
(4015) Вильсон-Харрингтон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 15 ноябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 VA» саналган.
Лясек (Лодзь воеводалыгы)
Лясек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мар-дел-Плата
Мар-дел-Плата (Mar del Plata – «көмеш диңгез») — Аргентинаның Буйныс-Айрыс провинциясендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Атлантик океан ярында, Буйныс-Айрыстан 400 км көньяктарак урнашкан.
Икътисад
Туризм, төзелеш, текстил, балык тоту сәнәгатьләре үсеш алган.
Архитектурасы
Испан клубы (1892; 1923 тә үзгәртеп корылган, архитекторлар Анхел Пас­кв­аль, Мартин Мар­ко); ма­як (1890); Изге Питер һәм Се­си­лия җәмигы (1893-1905, инженер Педро Бе­нва); Тор­ре-дел-Мон­хе (1904; 1929 да үзгәртеп корылган) һәм Тор­ре-Тан­ке (1943, архитектор Корнелио Лан­ге) манаралары; ка­зи­но (1936-1940, архитектор Алехандро Бус­ти­льо); мо­дер­низ­м өслүбендәге көйязар Альберто Вильямс йорты (1943-1945, архитектор Амансио Вильямс).
Янранай авыл җирлеге
Янранай авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Чаун районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Янранай авылы.
Вальхункера
Вальхункера — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Баллыкүл
Яңа Баллыкүл — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422870.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Дембове-Поле
Дембове-Поле — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кабулбаба (Мустафакемалпаша)
Кабулбаба (Kabulbaba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чартоломе
Чартоломе — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бойца (коммуна)
Бойца — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Эминачма (Дүзҗе)
Эминачма (Eminaçma) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Кәүҗияк (елга)
Кәүҗияк – Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Мәллә елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ошкотывис
Ошкотывис — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урер-Яга елгасының сул ярыннан 75 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Се (Ламегу)
Се  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зыя Камали
Зыя Камали, Зыяэтдин әл-Кәмали, Зыяэтдин Җамалетдин улы Камалетдинов (1873-1942) — мәгърифәтче, фәлсәфәче, дин һәм җәмәгать эшлеклесе, тәрҗемәче, мәдрәсә мөгаллиме, «Галия» мәдрәсәсен оештыручы һәм ректоры (1906-1918).
Тәрҗемәи хәле
1873 елның 9 декабрендә Уфа губернасы (хәзерге БР Чишмә районы) Келәш авылында фәкыйрь игенче гаиләсендә туган. Башлангыч белемне туган авылы мәктәбендә ала. Соңыннан Уфадагы Госмания мәдрәсәсенә кереп укый.
Мисырда
Зирәк һәм тырыш Зыяэтдинне Уфаның «Җәмгыяте хәйрия» оешмасы Мисырга укырга җибәрә. Каһирәнең Шәрык дөньясында билгеле Әл-Әзһар университетында укый (остазы — галим Мөхәммәт Габдеһү (1849-1905).
Уфада
1904 елда укымышлы галим булып, тәҗрибә туплап, Уфага кайта һәм Госмания мәдрәсәсендә укыта башлый. Гарәп, фарсы, госманлы төрек телләрен ана теледәй белә. Көнбатыш Европа телләреннән инглизчә һәм французча иркен эш итә, алман теленнән дә киң мәгълүматлы була, рус телендәге  фәнни хезмәтләрне, вакытлы матбугатны укып-күзәтеп бара.
«Ислам дөньясы»
Мәгариф тарафдары З. Камали, үз тирәсенә алдынгы карашлы татар зыялыларын туплап, татар телендә «Ислам дөньясы» («Әлгаләмел Ислам») газетасы чыгара башлый (1906-1907). Аның битләрендә халыкны гыйлем һәм мәдәният үрләренә өнди.
Виллер-лез-Орм
Виллер-лез-Орм — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Зыя Камали
Элемтәләре
Маҗар (яһүд) ислам белгече Һерман Вамбери (1832-1913) белән хат алыша, кайбер басма хезмәтләрен Будапештка җибәреп, Һ. Вамберидан югары бәяләмә ала.
1920-1930 елларда мөфти Ризаэтдин Фәхретдинов (1859-1936) даирәсендә (Габдрахман Гомәри (1867-1933), Мөхлисә Бубый (1869-1937) һ. б. белән), Диния нәзарәтендә әгъза булып хезмәт итә. Уфада 1924-1927 елларда нәшер ителгән «Ислам мәҗәлләсе» журналы битләрендә фәлсәфәи мәкаләләре басыла.
Сәяси золым
Бинахакка хөкем ителеп, олыгайган көнендә кимсетүләр кичереп, 1942 елда Самар шәһәрендә корбан була.
Барышавка (Чавуский районы)
Барышавка  (Барышаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Илья Осипов
Илья Тимофей улы Осипов — Бөек Ватан сугышының катнашучысы, Советлар Берлеге Каһарманы (1944).
Тәрҗемәи хәле
1922 елда Алтай губернасы (хәзерге Алтай крае) Сарык авылында татарлар гаиләсендә туган. 1941 елдан хәрби хезмәттә була.
1943 елда пристаньны ясап паромны торгыза да авыр техниканы елга аша чыгаруда катнаша.
1944 елда билгесез югалган.
Кемпаж-Егарт
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гацки (Пиньчовский повяты)
Гацки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поенари (Гиорою, Вилча)
Поенари — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галанти (Алесандрия)
Галанти — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Галанти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эвереттс (Төньяк Каролина)
Эвереттс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кондак (коммуна)
Кондак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Трбовле
Трбовле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Свилко 2
Свилко 2 (Свілко 2 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плисa гминасы составында авыл.
Денвер (Айова)
Денвер  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Денвер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палм-Кост
Палм-Кост — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палм-Кост шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фредериксбург (Кроуфорд округы, Пенсильвания)
Географиясе
Фредериксбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әгерҗе (Чернушка районы)
Әгерҗе — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Төй авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Юлиан Закржевский
Юлиан Закржевский (Юлиан Фөдор улы Закржевский,, — , ) — җырчы (драматик тенор). Праһа, Венеция, Кракув, Варшава опера сәхнәләрендә чыгыш ясаган. Мәскәүнең Зур театры солисте (1882-1884). 1884-1889 һәм 1898-1907 елларда Казанда опера солисте. Тавышын югалганнан соң педагогик эшчәнлек белән шөгыльләнгән.
Ванкарем авыл җирлеге
Ванкарем авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Иультин районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Ванкарем авылы.
Состав
Ванкарем авыл җирлегенә Ванкарем авылы керә.
Север (Моимента-да-Бейра)
Север  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Санта-Фе (Аргентина)
Санта-Фе (Santa Fe) — Аргентинаның Санта-Фе провинциясендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1573 елда нигезләнгән.
Барэйки (Касцюковицкий районы)
Барэйки  (Барэйкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сальта (шәһәр)
Сальта (Salta) — Аргентинаның Сальта провинциясендә урнашкан шәһәр.
Тарих
left|200px|thumb|[[Аргентинаның Сальта шәһәрендә гәзит кибете]] Испания колонизациясенә кадәр Аргентинаның шул территориясен индеецларның диагита кабиләләре яшәгән. Диагитлар югары сугышчан булулары белән аерылып торалар, һәм инкалар экспансиясенә, аннары испаннарга да каты каршылык күрсәтәләр. 1576 елда индеецларның чираттагы баш күтәрүеннән соң колония администрациясе бу районда төбәкне алга таба колонияләштерү өчен терәк ноктасы булырга мөмкин шәһәр төзү карарын кабул итте. Сальта 1582 елның 16 апрелендә Лима һәм Буэнос-Айрес арасындагы форпост буларак нигезләнгән. Кечкенә генә кала чәчәк атучы шәһәргә шактый тиз җәелгән, моңарга испан колонизациясенең төп ике үзәге арасында урнашуы да, Потосига (ул вакытта дөньядагы иң зур көмеш чыгару үзәге) якын булуы да ярдәм иткән.
Илья Векуа
Илья Векуа (ილია ნესტორის ძე ვეკუა; 6 май 1907 ел — 2 декабрь 1977 ел) — совет галиме, математик һәм механик.
Биографиясе
Илья Несторович Векуа 1907 елның 6 маенда Шешелета дигән абхаз авылында (авыл әлеге вакытта өлешчә танылган Абхаз Республикасына керә) крестьян гаиләсендә туа.
Тбилиси дәүләт университетын тәмамлый (1930). 1930-1933 елларда — Ленинград дәүләт университеты докторантурасында. Физика-математика фәннәре кандидаты (1937).
1940 елда физика-математика фәннәре докторы һәм профессор була.
1944 елда — Грузин ССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы, 1946 елда гамәли әгъзасы итеп сайлана. Шул ук 1946 елда СССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы, 1958 елда гамәли әгъзасы итеп сайлана.
(747) Уинчестер
(747) Уинчестер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Илья Векуа
Биографиясе
1951—1957 елларда Мәскәү физика-техника институтының теоретик механика кафедрасы мөдире булып эшли. 1954—1959 елларда — В. А. Стеклов исемендәге Мәскәү математика институтының директор урынбасары.
(747) Уинчестер
Тарихы
1913 елның 7 мартында Джоэл Меткалф тарафыннан Уинчестер обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1913 QZ» саналган.
Кама Тамагы гипс руднигы
Тенеш гипс руднигы, «Кама Тамагы гипс руднигы» ААҖ (ОАО «Камско-Устьинский гипсовый рудник») — Татарстанның Кама Тамагы районы Тенеш шәһәр тибындагы бистәсендә, Иделнең (Куйбышев сусаклагычы) сулъяк ярында  урнашкан, гипс ташы җитештерү, аны су һәм тимер юл транспорты белән күчерү буенча махсуслашкан сәнәгать оешмасы. Гипс руднигы сәнәгатьнең гипс ташы казып чыгару тармагында РФ буенча тотрыклы алтынчы, Идел буе федераль округында беренче-икенче урыннарны били. 2013 елда компания 291, 1 млн сум табыш алган. Директорлар шурасы рәисе — Ринат Мидхәт улы Абдуллин. Генераль директор — Зөфәр Галимулла улы Гарәфиев. Рудникта файдалы казылмалар музее, геология музее оештырылган.
Илья Векуа
Биографиясе
1955 елда "Өч йөзнең хаты"на култамгасын куя.
ССРБ Теоретик һәм кулланма механика буенча милли комитетының беренче составына керә (1956).
Кама Тамагы гипс руднигы
Тарих
Рудникның, Түбән Новгород сәүдәгәре Большаков 1905 елда, Рус Тенеше авылы сәүдәгәре 1911 елда заводы ачкан вакыттан башлап, 100 елдан артык тарихы бар. Инкыйлаб вакытында җимерелгән заводны 1921 елда Круженик (латыш милләтеннән) һәм механик Песков торгыза. 1925 елда җир астында эш башлана. Рудникның совет чорындагы беренче башлыгы — Александр Павел улы Алешин. 1934 елда перфоратор ярдәмендә бораулау ысулы кулланыла башлый. Шартлату эшендә дары, аммонал, динамит кулланыла. Бөек Ватан сугышы елларында (1943—1945 елларда) рудник ябылып тора. 1946 елда рудник янында 9 гыйнвар исемендәге бистә (2006 елдан Тенеш штб) төзелә башлый. 1985 елда бораулаучыларның кул хезмәте бетерелә, бораулау эшләрен рельсларда хәрәкәт итүче «БУЭ – 1М» бораулау механикасы башкара башлый. 1996 елда төзелә. 100 ел эчендә рудник тышкы яктан әллә ни үзгәреш кичерми. Гипсны җир астыннан өскә ташый торган кул арбаларын башта атлар җигелгән вагончыклар, аннан «ЗИЛ-585» маркалы автомашиналар, соңыннан «КамАЗ» лар алмаштыра.
Илья Векуа
Биографиясе
Новосибирск дәүләт университетының беренче ректоры (1959-1965).
Грузин ССР Фәннәр академиясенең вице-президенты (1964-1965).
1965-1972 елларда — Тбилиси дәүләт университеты ректоры.
Кама Тамагы гипс руднигы
Продукция
Тенеш гипсы — ГОСТ 4013-82 буенча икенче сортлы, 90-95 проценты кальций сульфатыннан (CaSO4) тора. Төзелеш өлкәсендә куллану өчен, ГОСТ буенча бернинди чикләүләрсез фаянс, керамика, медицинада кулланыла торган әйберләр ясарга яраклы. Кама Тамагындагы гипс ташы запасы 150-200 млн тонна дип исәпләнә. Гипс катламының калынлыгы җитди инвестицияләрсез дә эшләп чыгару күләмен елына 1 млн тоннага кадәр арттырырга мөмкинлек бирә. Әмма төзелеш өлкәсендәге кризис белән бәйле, гипс, бигрәк тә цемент заводларыннан сорау кимү сәбәпле, җитештерү күләме кимегән: 2013 елда компания 720, 5 мең тонна, 2016 елда 510, 5 мең тонна, 2017 елда 425, 8 мең тонна гипс казып чыгарган. Хезмәт җитештерүчәнлеге бер эшләүчегә исәпләгәндә 1, 8 млн сум (2013), 1, 4 млн сум (2016), 1, 5 млн сум (2017) тәшкил итә. Уртача хезмәт хакы 30, 2 мең сум булган (2013). Җитештерү куәтен үстерүгә ел саен предприятие табышыннан 30-40 млн сум тотыла, мәсәлән, соңгы вакытта гына ике «УБШ-501А» бораулау җайланмасы, ике «LIBHEER-L566» фронталь төягеч, биш «КАМАЗ 6520» үзбушаткычы, Т-25 бульдозеры һ. б. ярдәмче техника сатып алынган. Хезмәтне саклауга юнәлдерелгән чараларга 4, 9 млн сум, табигатьне саклау чараларына 1, 6 млн акча сарыф ителән (2013).
Илья Векуа
Биографиясе
1972 елның 3 маеннан 1977 елның 2 декабренә кадәр — Грузин ССРы Фәннәр академиясе президенты.
Кама Тамагы гипс руднигы
Кайбер саннар
Шахталарның гомуми озынлыгы 500—560 километр. Түшәмнең биеклеге 12 метр. Рудникта эшләүчеләр һәр көнне металл баскычлардан күп тапкырлар күчә-күчә аска төшеп, 334 баскычтан торган юлны (420 м, 2013 елда сафка баскан) үтә. Җәен-кышын даими температура — +6°. Рудник тоннелендә флора да, фауна да юк. Шартлату эшләре кичке 11дән соң башкарыла («Haelotte» HTL-3210 (Франция) телескопик механизмы ярдәмендә). Ноябрь урталарыннан февраль башына кадәр (Иделдә навигация сезоны ябылуга бәйле) коллектив корпоратив ялда була. Чыгарылган гипс ташы запасын апрель урталарында су юлы транспорты белән җибәрү башлана.
Илья Векуа
Биографиясе
1943 елдан ВКП(б) әгъзасы. Грузия Коммунистлар фиркасе Үзәк комитеты әгъзасы (1966-1977). 7-9 чакырылыш ССРБ Югары Советы депутаты (1966-1977).
1977 елның 2 декабрендә вафат була.Тбилисидә Мтацминда тавында җирләнә.
Чаткови
Чаткови — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пысса
Климат
Пысса климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Илья Векуа
Гыйльми кызыксынулары
Төп хезмәтләре математик физиканың төрле фәнни юнәлешләренә карый. Аерым чыгарылмалар белән дифференциаль тигезләмәләр өлкәсендәге эшләре башлыча эллиптик типтагы тигезләмәләрнең киң классының аналитик теориясен эшләүгә нигезләнгән. Векуа бер үлчәмле сингуляр интеграль тигезләмәләр теориясенә зур шактый зур өлеш кертә. Механикада Векуа сыгылмалы тышлыклар математик теориясенең яңа вариантын тәкъдим итә.
Сылтамалар
Векуа Илья Несторович. «Герои страны» сайты.
Буель
Буель — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Дембово (Серпецкий повяты)
Дембово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кама Тамагы гипс руднигы
Туризм
Предприятиенең җитештерү объектлары Идел ярында урнашуын һәм экологик чиста продукция җитештерелүен, шахтага экскурсияләр оештыру мөмкинлекләрен исәпкә алып, Тенеш руднигы «Татарстан Республикасының туристик маршрутлар картасы»на кертелгән. Туристлар 14 метр тирәнлектәге шахтада гипс казып чыгару производствосын, 500 километрга сузылган җир асты дөньясын, файдалы казылмалар музее, геология музее экспозицияләре белән таныша. Аурупада — РФдә иң эреләрдән саналган табигый гипс мәгарәләрен —, «Богородская», «Коннодольская» дип йөртелгән тау куышларын күрә ала.
Ляс-Завадзький
Ляс-Завадзький — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кабургедигый (Тарсус)
Кабургедигый (Kaburgediği) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гацки (Сташовский повяты)
Гацки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вегильяс-де-ла-Сьерра
Вегильяс-де-ла-Сьерра — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элизабеттаун (Төньяк Каролина)
Элизабеттаун  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Бойшоара (коммуна)
Бойшоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Трбое
Трбое — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амгуэма авыл җирлеге
Амгуэма авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Иультин районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Амгуэма авылы.
Состав
Амгуэма авыл җирлегенә Амгуэма авылы керә.
Стара-Кресна
Стара-Кресна — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильгонжи
Вильгонжи — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Галара (Кунео)
Галара — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Галара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Падимей-Ты-Вис
Падимей-Ты-Вис (Пядимей-Вис) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коротаиха елгасының сул ярыннан 183 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фәйзрахманов
Фәйзрахманов — фамилия. Гарәп теленнән кергән ـفــاـیــزـيــرـاـهــمــاـن (Фәйзерахман — «Мәрхәмәтленең теләгенә (үз дигәненә) ирешүчесе») исеменнән ясалган.
Свилы (Шаркавшчынский районы)
Свилы (Свілы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Поенари (Горж)
Поенари — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сегойнш
Сегойнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Фредериксбург (Лебанон округы, Пенсильвания)
Фредериксбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фредериксбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татьяна Минаева
Минаева Татьяна Максимовна (1896—1973) — совет галиме, археолог һәм педагог.
Биографиясе
1896 елның 7 гыйнварында Смоленск губерниясе Цибулькин авылында Мәскәү-Брест тимер юлы хезмәткәре гаиләсендә туган.
Башлангыч мәктәпне тәмамлаганнан соң яхшы уңышлары өчен Мария Петербург укытучылар семинариясенә җибәрелә (соңрак Баш педагогия институты дип атала), анда урта белем ала. 1913 елдан соң, семинарияны тәмамлагач, Васильевка авылның ике сыйныфлы земство мәктәбендә, аннары Самар губернасының Балаковские хатын-кыз гимназиясендә укыта. 1919 елда Сарытау университетының тарих-филология факультетына укырга керә, 1924 елда белем ала. Археология һәм сәнгать тарихы кафедрасында аспирантурада укуын дәвам итү өчен университетта кала, бер үк вакытта Сарытау крайны өйрәнү музееның фәнни хезмәткәре булып эшли.
П. С. Рыков һәм П. Д. Степанов белән бергә 1925 елда Казагстанда сармат мәдәниятенең курганлы төркемнәрен казу эшләрендә катнаша. Соңрак, П. С. Рыковны һәм аның фәнни мәктәбен эзәрлекләүләр башлану сәбәпле, эшсез кала. 1929 елдан 1936 елга кадәр Минаева Сталинград мәйдан музееның (хәзерге Волгоград өлкәсе крае музее) археолог һәм тарих бүлеге мөдире булып эшли. Аннары кулга алына һәм сөргәнгә җибәрелә. 1936-1939 елларда Татарстан АССР-ы Соль-Илецк шәһәрендә мәктәпнең башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшли. 1939 елда фәнни эшкә кайту мөмкинлеген ала һәм Төньяк Кавказга күчеп китә. .
1939 елдан Татьяна Максимовна бу төбәктә эшли һәм ун елга якын Ставрополь крайны өйрәнү музееның тарих бүлеге мөдире булып эшли. Бөек Ватан сугышы елларында, немецлар камап алган Ставропольдә калып, коллекцияләрен саклап кала. Кайбер иң кыйммәтле экспонатларны, гомерен куркыныч астына куеп, фашистлардан яшерен алып кала. К. М. Минаевның картиналары һәм башка музей фондын коткарган өчен «1941-1945 еллар Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» мидале белән бүләкләнә.
Сугыштан соң тергезелгән археология эшләренең нәтиҗәсе булып Югары Прикована 1947 елда сакланган "Кубань югары катламнарның археологик комарткылары" диссертациясе була. Диссертацияне яклаганнан соң, К. М. Минаева Ставрополь педагоглык институтында (хәзерге Ставрополь дәүләт университеты, тарих кафедрасы доценты) укытучы булып эшли, бу вазифада пенсияга чыкканчы кала. Шул ук вакытта Карачәй-Черкес, Ставрополь краенда һәм Чечен-Ингушетияда археологик эшләр алып бара. Күп кенә фәнни эшләр авторы, шул исәптән монография да бар. .
Ставропольдә 1973 елның 18 августында вафат була.
Дембоволя
Дембоволя — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ченстково (Вейгеровский повяты)
Ченстково — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Листвяжка (Имгыт кушылдыгы)
Листвяжка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Имгыт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вивель-дель-Рио-Мартин
Вивель-дель-Рио-Мартин — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Басценавичы
Басценавичы (Басценавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яңа Үргәагар
Яңа Үргәагар — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Этимологиясе
Авылның «Үргәагар» дигән исеменә карата төрле риваятьләр бар. Шуларның берсендә болай диелә: Озак кына гомер кичергән карт белән карчык бервакыт инеш буена төшкәннәр. Сүз ара сүз китеп, бәхәскә кергәннәр. Бәхәс тә юк – бар сәбәптән чыга - әлеге инеш үргә агамы, әллә түбәнгәме. Карт әйтүенчә - түбәнгә. Карчык әйтүенчә - үргә ага. Бәхәс барышында карчык ничектер инешкә егылып төшә һәм аның гәүдәсен агызып алып китә. Әлеге фаҗига нәтиҗәсендә авылга  Үргәагар исеме бирелә.
Тарихы
Иске Үргәагар авылы төзелү, ягьни беренче гаиләләр килеп урнашу вакыты XVIII гасыр урталары була. Яңа Үргәагар авылы төзелә башлау вакыты 1814 нче еллар дип фикер йөртелә.
Революциягә кадәр Яңа һәм Иске Үргәагар авыллары Казан губерниясенең Спас уезды Мораса волостена кергәннәр.Спас өязе 1,2 нче станнардан торган. Үргәагар авыллары 2 нче станның составында булганнар. Өяздә бердәнбер Спас шәһәре булган. Станның үзәге Базарлы Матакта урнашкан. Бүгенге  көндәге кебек үк, авыл халкы тулаем татарлардан торган. Авыл үзе Спас шәһәреннән 45 чакрым, ә Базарлы Матактан 5 чакрым ераклыкта урнашкан.
Промысел белән шөгыльләнүчеләр әллә ни күп булмаган. Иске Үргәагар авылында өч мич салучы булган. Миччеләр күп вакыт җәй көне кыр эшләреннән бушаган арада күрше-тирә авылларга йөргәннәр. Яңа Үргәагарда ике балта остасы булганлыгы билгеле. Алар өй тирәсендәге эшләрдә халыкка эшләп бераз гына булса да акча  эшли алганнар. Тагын бер шөгыль – баш киеме тегү. Үргәагар авылында бер генә ир-ат үз өендә баш киеме теккән. Шулай ук, яңа Үргәагар авылында фосфор шырпылары ясаганнар. Моңа фосфорның һәм агач материалларның каян алганлыгы билгесез. Эшкә үсмерләр һәм олы кешеләр ялланган. Аз гына санда булса да хатын-кызлар катнашканнар. Эшчеләр составында хуҗаның гаиләсеннән дә ике ир-ат булган. Ләкин шырпыларның сыйфатлары бик түбән булган. Шулай да, җитештерелгән шырпылар базарларда һәм ярминкәләрдә сатылганнар. 1000 шырпы өчен бердән алып ике ярым тиен  түләгәннәр. Предприятиенең хуҗасы Зәйдеханов бер елга 100 сум керем алган. Шулай итеп, губерниядә капитализм үскән саен, авылларда да промышленность барлыкка килә.
Белем бирү
Революциягә кадәр Иске Үргәгарда (1906) һәм Яңа Үргәгарда (1916) мәчетләр каршында инде ике мәдрәсә булган. Анда төрле елларда төрлечә
Авыл мәдрәсәсендә ир балалар укыганнар, ә кыз балалар абыстайга йөреп сабак алганнар. Мәдрәсәләр генә түгел, хәтта абыстайлар да  балаларга дини белемнәр генә түгел, ә дөньяви белемнәр дә өйрәткәннәр.
1919 елларда  җәдит укуы булган. Бу уку Иске Үргәагарда Садыйк Сафасы исемле кешенең өендә алып барылган. Аны Низамова Мәбсүсә әби укыткан. Ул авылда  сабак алганнан соң 1908  елдан Чистай, Иңбуби мәдрәсәләрендә,  Уфада укып беренче разрядлы укытучы исемен алып чыга, төрле җирләрдә укытып йөри. Аның истәлекләренә караганда ул  Габдулла Тукай белән бергә мәдрәсәдә укыган.
1920-1925 елларда авылга «Йолдыз» исемле бер газета килә. Атнаның бер көнендә шул газетаны мәктәптә кычкырып укыганнар.
1919 елның ахырында «РСФСР» халкы арасында наданлыкны бетерү турында» махсус карар кабул ителә. Әлеге карардан соң олы яшьтәге кешеләрне укырга-язарга өйрәтә башлыйлар һәм аларга «грамоталы» дигән язу бирәләр. Бу эшне Үргәагар авылында активлар, комсомоллар һәм укытучылар оештырганнар. Укыту иртәнге җидедән кичке унга кадәр барган.
Үргәагар мәктәбенең элеккеге бинасы 1929 елда салына башлаган. Ул вакытта әле башлангыч мәктәп кенә булган.
Халык саны
112 хуҗалык исәпләнә. Анда 358 кеше яши. Шуларның 52 се мәктәп укучылары, 16 мәктәпкәчә яшьтәге балалар, 186 эш яшендәгеләр, 104 картлар.
Социаль тармак
Авылда җирле үзидарә Советы эшли.
Балалар бакчасы эшли. Анда 7 бала йөри.
Фельдшерлык пункты халыкка хезмәт күрсәтә.
Авыл яшьләренә мәдәният йорты эшли. Анда төрле кичәләр, бәйрәмнәр оештырыла.
Китапханә бар. Фондында 4900 том.
Икътисады
«Кызыл Шәрык Әлки» ачык акционерлык җәмгыятенең Үргәагар бүлекчәсе эшли. Нәселле таналар үрчетәләр. 1 ферма. 430 баш тана исәпләнә.
1 кибет эшләп тора.
Конергино авыл җирлеге
Конергино авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Иультин районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Конергино авылы.
Состав
Конергино авыл җирлегенә Конергино авылы керә.
Ланус
Ланус (Lanús) — Аргентинаның Буйныс-Айрыс провинциясендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1888 елда нигезләнгән.
Бурвиль
Бурвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Кондамин (Эн)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,64 км².
Трбоне
Трбоне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Панама-Сити
Панама-Сити — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Яңа Чаллы
Яңа Чаллы — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Панама-Сити
Тарихы
Панама-Сити шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Чаллы
Почта индексы — 422876.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Денисон (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каваҗык (Кула )
Каваҗык (Kavacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ляски (Паенчанский повяты)
Ляски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Керасанья
Керасанья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яны-Мань-Я елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Христиан Раковский
Христиан Георгий улы Раковский (чын фамилиясе Станчев, Кръстьо Георгиев Раковски, Раковский Христиан Георгиевич, Християн Георгійович Раковський;, Котел, Госман империясе — , Орёл өлкәсе, ССРБ) — Совет дәүләт эшлеклесе, дипломат.
Поенари (Джурджу)
Поенари — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Элк-Парк (Төньяк Каролина)
Элк-Парк  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Христиан Раковский
Тәрҗемәи хәле
1988 нең 4 февралендә ССРБ Югары Мәхкәмәсе пленумы карары белән акланган.
Элк-Парк (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Поенари (Джурджу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элк-Парк (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаювка (Свентокшиж воеводалыгы)
Гаювка  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сежайнш
Сежайнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Суүсемнәр
right|270px Суүсемнәр (Algae) — үсемлекләр дөньясының иң борынгы вәкилләре: алар 2,5 млрд ел чамасы элек барлыкка килгәннәр. Су­үсемнәр төрләренең гомуми саны 35 мең чамасы. Бу төркемнең күп санлы вәкил­ләре арасында бер күзәнәкле организм­нар — суда пассив йөзүчеләре дә (мәсә­лән, хлорелла) һәм камчылары ярдә­мендә хәрәкәтләнүчеләре дә (хламидомо­нада) очрый. Колониаль формалары берничә күзәнәктән алып йөзгә кадәр күзәнәкне берләштерергә мөмкин, мәсә­лән, волъвокс. Күп күзәнәкле җепсыман суүсемнәр нечкә җепләре белән сулык төбенә берегә яки суның төпкә якын һәм аннан өстәрәк катламнарында төер­ләр рәвешендәге тупланмалар — бака ефәген барлыкка китерә. Күп күзәнәкле суүсемнәрнең шактый формалары (мә­сәлән, диңгез кәбестәсе — ламинария) диңгез төбендә әрәмәлекләр хасил итә. Атлантик океанда Азор утрауларына якын сайлыкларда, бирегә Мексика яр буйларыннан агым белән килеп, сар­гассум суүсеме урнашып калган. Аның тупланмалары шундый зур мәйданны били, хәтта шул диңгезне Саргасс дип атаганнар.
Суда килеп чыккан һәм тулы геоло­гик эпохаларны кичергән суүсемнәр, анда яшәү шартлары даими булганлык­тан, үзләренең беренчеләреннән аз аеры­лып торган формаларын хәзерге көнгә кадәр саклаганнар.
Суүсемнәрнең төзелеше
Күп күзәнәкле суүсемнәрнең иң үзенчәлекле билгесе: тышкы төзелеше катлаулы булганда да, алар­да чын тукымалар һәм органнар — югары төзелешле үсемлекләргә хас сабаклар, яфраклар һәм тамырлар булмый. Тукымаларга һәм органнарга бүленмәгән тән катлама, яки таллом дип атала.
Күпчелек очракларда таллом күзәнәкләре тыштан целлюлоза һәм пектин матдәләрдән торган каты стенка белән капланган. Еш кына күзәнәк стенкасын лайла каплап ала, күзәнәкле форма­ларның байтагының тәне ком бөртекләре белән бизәкләнгән була. Цитоплазма бөтен күзәнәк эчен тутырып яки стенка янында гына урнаша. Бер эре яки берничә вак вакуоль күзәнәк сыекчасы белән тулган була. Күзәнәктә бер яки берничә төш һәм пластидлар, яисә пигментлы хроматофорлар урнаша. thumb|left|250px|[[Бер күзәнәкле суүсемнәр]] Суүсемнәрнең туклануы башлыча автотроф; хлорофилл һәм башка пигментлар пластидларда була. Әмма төссез суүсемнәр дә бар: алар, суның кояш нурлары үтеп керми торган тирән кат­ламнарында яшәүгә җайлашканлыктан, эволюция процессында хлорофилларын югалтканнар, андый суүсемнәр гетеротроф ысул белән туклана.
Суүсемнәрнең үрчүе
Суүсемнәр җенси һәм җенессез юл белән үрчиләр. Җенессез үрчү махсус күзәнәкләр — споралар һәм зоо­споралар белән тормышка аша, алар аерым органнарда яки веге­татив күзәнәк эчендә өлгерәләр. Споралар хәрәкәтсез, ә зооспора­лар камчылары ярдәмендә хәрәкәтләнәләр. Һәр икесе тышча белән капланган һәм күп санлы була. Зооспоралар еш кына организмны төзүче вегетатив күзәнәкләрдән аерылып тормый; берникадәр вакыт хәрәкәтләнгәннән соң, алар камчыларын югалталар һәм, гадәти споралар кебек, яңа суүсем булып үсә башлыйлар.