cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(3163) Рэнди
(3163) Рэнди  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 28 августында Чарльз Коваль тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 QM» саналган.
Клюкова-Гута
Клюкова-Гута — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ушен
Ушен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Винье (Торино)
Винье — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Винье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Үһән вирусология институты
Үһән вирусология институты (Wuhan Institute of Virology, WIV; ) — Кытай фәннәр академиясе идарә астындагы вирусология тикшеренү институты. Үһән шәһәренең (Хубэй провинциясе) Цзянся районында урнашкан. Кыйтга Кытайда 4 биоиминлек дәрәҗәсендә (BSL-4) төзелгән беренче лаборатория.
Тарих
1956 елда Кытай фәннәр академиясенең Үһән микробиология лабораториясе буларак нигез салына. 1961 елда ул Көньяк Кытай микробиология институты була, ә 1962 елда Үһән микробиология институты дип үзгәртелә. 1970 елда фән һәм технологияләр идарәсен фән һәм техника буенча Хубэй комиссиясе җитәкләгәч, Хубэй провинциясенең микробиология институты булып үзгәртелә. 1978 елның июнендә Кытай фәннәр академиясенә кире кайтарыла һәм Үһән вирусология институты дип үзгәртелә.
Коронавирусны тикшеренү
2005 елда Үһән вирусология институтыннан тикшеренүчеләрне үз эченә алган төркем SARS коронавирусының килеп чыгышы турында тикшеренү бастыра. Төркем Кытайдагы дагаборынлы ярканатларның SARS ка охшаган коронавирусларның табигый резервуар булуын ачыклаган. Институт тикшеренүчеләре Кытайның төрле урыннарында меңләгән дагаборынлы ярканатлардан пробалар алганнар, ул ярканатларның коронавирусының 300 дән артык эзлеклелеген аерып чыгарган. 2015 елда институт ярканатлар коронавирусы ярдәмендә HeLa ны йоктырырга мөмкинме, дигән уңышлы тикшеренүне бастырып чыгара. Институт командасы типик булмаган пневмония вирусы белән ярканат коронавирусын үз эченә алган гибрид вирусын эшләгән. Гибрид вирус кеше күзәнәкләрен йоктыра алган.
COVID-19 пандемиясе
2018 елның гыйнварында Пекиндагы АКШ илчелеге үз хезмәткәрләрен, дипломатларын, Үһән вирусология институты экскурсиягә җибәргән. Экскурсия нәтиҗәләре буенча Вашингтонга институтта куркынычсызлык проблемалары турында ике дипломатик ашагыч хәбәр җибәрелә. Ашагыч хәбәрләрнең берсе «The Washington Post»ка эләккән. Шуның белән 2020 елның 16 апреленә кадәр Кытайның пандемияне таратуда гаеплелеге нигезләнә. Америка күзләве мәгълүматлары буенча, короновирус симптомнары белән институтның өч хезмәткәре Үһән хастаханәләренә 2019 елның ноябрендә эләккән, ягъни бу хәл Кытай Үһән халкы арасында пневмониянең яңа төрен таныганчы берничә атна элек булган.
2019 елның декабрендә Үһән сәламәтлек саклау органнары билгесез коронавирус белән бәйле пневмония очраклары турында хәбәр итәләр. Институт үз коронавируслар коллекциясен тикшергән һәм яңа вирусның 96 процентка Кытайның көньяк-көнбатышында дагаборынлы ярканатларыннан алынган үрнәккә тәңгәл булуын ачыклаган.
2021 елның 26 маенда АКШ президенты Джо Байден махсус хезмәтләргә Үһәндагы институт лабораториясеннән COVID-19 вирусы таралуы турындагы юраманы тикшерергә күрсәтмә бирә.
Тикшеренү үзәкләре
Институт составына түбәндәге тикшеренү үзәкләр керә :
Силвения (Пенсильвания)
Силвения  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мишель-де-Булонь
Сен-Мишель-де-Булонь — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
YPEL4
YPEL4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Иске Балтач (мәгънәләр)
Иске Балтач — күп мәгънәле сүз, топоним.
Новка (Вицебский районы)
Новка (Ноўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кичуг
Кичуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пушма елгасының сул ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 82 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мокин
Мокин — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вигнанка (Мазовия воеводалыгы)
Вигнанка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палазу-Маре
Палазу-Маре — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Надлеск
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеэрни
Пеэрни (Peerni) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Камисарава (Гродзенский районы)
Камисарава  (Камісарава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ла-Сайда
Ла-Сайда — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Златоустовка (Федоровка районы)
Златоустовка — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453295, — 80254805003.
Старе Ратово (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Златоустовка (Федоровка районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 279 кешенең яшәве мәгълүм.
Жарнув (Серадзький повяты)
Жарнув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирбис
Ирбис (ак барыс, Panthera uncia, элек Uncia uncia) — мәчелеләр гаиләлегенә керүче ерткыч җәнлек. Барыслар ыругына керүче 5 хайванның берсе, зур мәчеләр асгаиләгенә керә. Урта Азия тауларында яши. Кызыл китапка кертелгән.
Понтеро
Понтеро — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Сиговилл (Техас)
Сиговилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сиговилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
YPEL5
YPEL5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Фаврей
Фаврей — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Директашы (Битлис)
Директашы (Direktaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (köy).
Пеэтерристи
Пеэтерристи (Peeterristi) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
(1530) Рантасеппя
(1530) Рантасеппя  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 16 сентябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 SG» саналган.
Клявково
Клявково — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гэрдъёль
Гэрдъёль (Гэрдъёль) — Коми Республикасының Ухта шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Гэрдъёль климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (9%), руслар (80%).
NGC 7071
NGC 7071 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яңакима
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Винье (Терни)
Винье — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Винье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Боровицкая (метро станциясе)
«Боровицкая» метро станциясе (станция метро «Боровицкая») — Мәскәү метрополитенының Серпухов-Тимирязев сызыгының метро станциясе.
Станция 1986 елның 23 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Арбат районнарында урнашкан.
Аулаш (елга)
Аулаш елгасы, Көнчыгыш Кама аръягында Зичә елгасының уң кушылдыгы (Зәй бассейнында). Озынлыгы 23 км, бассейнының мәйданы 192,4 км². Елга башы Тукай районының Бакчасарай авылы, тамагы Зәй районының Карман авылы янында. Елга башының абсолют биеклеге 190 м, тамагыныкы - 71 м. Аулаш сызалар һәм елга үзәннәре белән бүлгәләнгән калкулыклы тигезлек аша ага. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 32%. Урта агымында елга үзәне асимметрияле, сулъяк сөзәклекләре беркадәр текәрәк. Аулашның 2 дән 9 км га кадәр озынлыктагы 8 кушылдыгы бар. Елга челтәренең тыгызлыгы 0,32 км/км². Күбесенчә кар сулары исәбенә туена. Җир асты туендыру модуле 0,51-1 л/с•км². Гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән үзенчәлекле. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 75 мм, ташу вакытындагы су катламы 52 мм. Язгы ташу, гадәттә, март ахыры - апрельнең беренче көннәрендә башлана. Елга ноябрь башында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллыкчыгымы 0,08 м³/с. Суы бик каты (9-20мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын 300-400 мг/л, кышын һәм җәен 1000 мг/л га кадәр. Елганың гомуми күләме 1,8 млн. м³ дан гыйбарәт 3 буасы бар. Суы сугару өчен файдаланыла.
Вигнанки
Вигнанки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җәйге Олимпия уеннары 1904
Җәйге Олимпия уеннары 1904 (1904 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 1904) — 1904 елда 1 июльдән 23 ноябрьгә кадәр Сент-Луис шәһәрендә (АКШ) узган Олимпия уеннары. Рәсми атамасы - III Олимпиада уеннары.
Уеннар II Олимпия уеннары кебек Халыкара күргәзмә кысаларында уза.
Камлявичы
Камлявичы (Камлявічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Надрожица
Надрожица — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молареш
Молареш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Новка (Давгапольски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
YRDC
YRDC —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Дезерет (Юта)
Дезерет  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дезерет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мишель-де-Шабрийану
Сен-Мишель-де-Шабрийану — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Старе Рацибори
Старе Рацибори — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Игдели (Һорасан)
Игдели (İğdeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Клянини
Клянини — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лас-Куэрлас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеэтримыиса
Пеэтримыиса (Peetrimõisa) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Зур Выла
Зур Выла (Мӑн Выла, Большая Выла) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 511 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Жахта
Жахта — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Силвердейл (Пенсильвания)
Силвердейл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңакогам
Яңакогам (Жаңақоғам) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Палазу-Мик
Палазу-Мик — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көекбаш
Көекбаш — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Почта индексы — 422250.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Понтур
Понтур — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Диримпынар (Малазгирт)
Диримпынар (Dirimpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Малазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
YTHDC1
YTHDC1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(708) Рафаэла
Тарихы
1911 елның 3 февралендә Джозеф Хелффрич тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1911 LJ» саналган.
Вигнанув (Мазовия воеводалыгы)
Вигнанув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фамешон (Па-де-Кале)
Фамешон — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Винье Вецкье (Ливорно)
Винье Вецкье — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кишка (Кипшенга кушылдыгы)
Кишка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кипшенга елгасының сул ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Винье Вецкье (Ливорно)
Географиясе
Винье Вецкье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Кишка (Кипшенга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Винье Вецкье (Ливорно)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иң зур империяләр исемлеге
thumb|500px|1492 елдан алып бүгенгәчә булган дөнья колонизацияләре
Исемлек
Коры җирнең гомуми мәйданы 148.939.063,133 км². .
Тарихи периодлар:
Көек (Балтач районы)
Көек — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Тарихы
ТР Балтач районында урнашкан Көек авылыКазаннан 103, Малмыждан 41 чакрым еоаклыкта урнашкан татар авылы. РДБААда сакланган 1978елгы мәгълүматлар буенча, Олы Норма авылында (Балтач янәшәсендә, шушма елгасы буенда)Т\ гаиләсе белән Толбай бабай яшәгән. Урыс хөкүмәтенең мөселманнарны чукындырырга омтылу һәм зур ясаклар салу сәясәтеннән качып, 1710-1711 еллардаТолбайныңолы улы Төхтамыш гаиләсе белән урман эченә килеп урнашкан. Шулай итеп, Төхтамыш-Көек авылына нигез салынган. Борынгы заман документларында авыл атамасы исеме нәкъ шулай язылган. “Көек” атамасы урнашкан урында урманны яндырып, ут таралмасын өчен авыл булачак авыл әйләнәсен канау казып, кәз күтәреп, чикләп алганнар.
Халык саны
1711 елда авылда 2 хуҗалык булып, анда 5 кеше яшәгән. 1716 елда хуҗалыклар саны 5 булып, кешеләрсаны 41 булган. Авыл табигатьнең бик матур почмагында урнашкан булса да үз таихында ул әллә ни үсеп китмәгән. Авылның иң зур вакыты 1920 ел дип санала. Бу вакытта нада 74 хуҗалык булып, яшәүчеләр саны 345 кеше булган. 2019 ел мәгълүматлары буенча авылда 39 хуҗалык һәм аларда яшәүче 138 кеше теркәлгән. Авыл халкының 11-12 буынлык шәҗәрәсе бар. Хәзерге вакытта Көек авылы Балтач бистәсенең бер урамы булып хисаплана.Авылга нигез салынганнан башлап, халкы игенчелек һәм терлекчелек, вак һөнәрчелек белән шөгыльләнгән. Әмма чәчүлек җир мәйданы чикләнгән булу сәбәпле, авыл ирләре эш эшләп читкә чыгарга мәҗбүр булган. 1920 елга кадәр авыл ирләре шактый зур төркем булып, кыш көннәрендә Урал шахталарына эшкә йөргән. Ел саен алдан килешү төзелгән. Көзге кыр эшләре тәмамлануга, төркем Урал шахталарына эшкә чыгып китә торган була.
Көлхоз төзелү еллары
Авылда эрк байлар булмаган. Вак сәүдәгәр булып исәпләнгән “кулак” тамгасы салынып Садриев Бәдри (43 яшь) һәм Садриев Гарәпшаләрнең (37 яшь) мал-мөлкәте, йорт-каралтылары тартып алынган, гаиләләре белән 1932 елда авылдан куылган. 1938 елда совет властена каршы агитация алып барган дип гаепләнеп бригадир булып эшләгән Мифтахоов Мөбарәк кулга алынган һәм 1939 елда Югары суд карары белән акланган. 1930 елда авлда “Кыззыл шахтер” колхозы төзелгән. Соңрак ул күршедәге колхозларга кушылган.
Бөек Ватан сугышы еллары
Бөек Ватан сугышына авылдан 75 ир-егет киткән. Шулардан 34е сугыш кырыннан әйләнеп кайтмаган. 41 кызылармияче исән-сау ватанга әйләнеп кайтканнар. Шуларның 5кск римес әсирлегендә булган дип теркәлгән. Авылдаш Хәмидуллин Зәки сугыш елларында Киров өлкәсендә урман кисүче булып эшләгән.бронь белән фронтка җибәрелмәгән. Кисүдә куйган фидакарь хезмәте өчен 1957 елда Хәмидуллинга Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелгән. Сугыш корбаннары арасында гаилә корырга өлгермәгән егетләр саны – 15. Сугыш толлары – 21. Аларда сугыш ятимнәре 54 бала калган. Тыл ветераннары саны – 69.
Дини тормыш
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Чыганаклар:
Р.Зарипов Без - Төхтамыш оныклары, 2019
Р.Зарипов Тирән тамырлы Түнтәрем, 2008
РДБАА документлары, 1678, 1710, 1716,1747, 1762, 1795 еллар
ТР Милли архивы материаллары 1930-32 еллар.
Накло
Накло — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сватолиха
Сватолиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Песочня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монсул
Монсул — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кляскава
Кляскава — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камунарка (Смаргонский районы)
Камунарка  (Камунарка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Полянка (метро станциясе)
«Полянка» метро станциясе (станция метро «Полянка») — Мәскәү метрополитенының Серпухов-Тимирязев сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - М. Л. Тренин, С. А. Севастьянов.
Станция 1986 елның 23 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Якиманка районнарында урнашкан.
Сигрейвс (Техас)
Сигрейвс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сигрейвс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пеһка
Пеһка (Pehka) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Балчыклы (Бакалы районы)
Балчыклы — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452656, — 80207849006.
Лас-Педросас
Лас-Педросас — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новка (Стадолишчански авыл советы)
Новка (Ноўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Яңакой
Яңакой (Жаңақой) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ишмөхәммәт (Федоровка районы)
Ишмөхәммәт — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453295, — 80254805004.
Старе Сежпути
Старе Сежпути — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ишмөхәммәт (Федоровка районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 73 кешенең яшәве мәгълүм.
Старе Сежпути
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дав
Дав (Дав) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Дав климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (86%), руслар (14%).
Вигода (Гарволинский повяты)
Вигода  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сабир Габдулла
Сабир Габдулла (Сабирҗан Габдуллаев, Собир Абдулла, Sobir Abdulla,  — ) — үзбәк язучысы, Үзбәкстанның халык шагыйре (1965). Шигырьләр, хикәяләр, язучы Мокыймыйга багышланган «Мәүләнә Мокыймый» (1965) романы авторы; заманча темаларга драмалар, халык риваятьләре сюжетларына музыкаль драмалар авторы («Таһир вә Зөһрә», 1943, «Алпамыш», 1958).
Смоленск кенәзлеге
Смоле́нск кенәзлеге, бөек Смоленск кенәзлеге - урта гасырларда бүгенге Россия Федерациясе җирләрендә XII гасыр-XIV гасырларда урнашкан рус кенәзлек. Днепр елгасының башында урнашкан Киев Русе биләмәсе булып торган, ә соңрак - өлешчә бәйсез бөек кенәзлек. Үзәге - Смоленск шәһәре. в верховьях рек Днепр, Волга и Западная Двина в XII—XIV веках. Столица — город Смоленск. Путь из варяг в греки проходил через княжество и был важным источником дохода его правителей.
Тарих
Смоленск шәһәре беренче тапкыр «Повесть временных лет» елъязмасында 862 елда кривичлар кабиләсе үзәге буларак телгә алына.
882 елда Новгород кенәзе Күрәзә Олег Киевны яулап ала һәм Киев Русен нигезли.
1132 елда Владимир кенәзе Мстислав үлгәннән соң, Русь берничә кенәзлеккә таркала: Новгород кенәзлеге, Владимир-Сүздәл кенәзлеге, Галич-Волын кенәзлеге, Чернигов кенәзлеге, Рязань кенәзлеге, Полоцк кенәзлеге, Смоленск кенәзлеге һ.б.
1183 елның җәендә Владимир-Сүздәл кенәзлеге идарәчесе Всеволод III Зур Оя, үзенә союздаш Киев, Смоленск, Көньяк Переяславль, Рязань, Мөрәм кенәзләре гаскәрләрен берләштереп, зур гаскәр белән Болгар иленә - Биләр шәһәренә һөҗүм итә.
XII гасырдан Смоленск - кенәзлек үзәге булып торган.
(1148) Рараху
(1148) Рараху  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Смоленск кенәзлеге
Тарих
Калка елгасы сугышында (1223) җиңелү Смоленск хәрби көчләрен кискен зәгыйфьләгән.
(1148) Рараху
Тарихы
1929 елның 5 июлендә Дейч А. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 NA» саналган.
Смоленск кенәзлеге
Кенәзлекнең бәйсезлеген югалту һәм акрынлап таркалау (1274 елдан 1404 елга хәтле)
1274 Алтын Урда ханы Менгу Тимер Смоленск кенәзлегенә Литвага каршы гаскәрләр белән булышкан. Татар гаскәре сугыш хәрәкәте нәтиҗәсендә Литва чигенгән.
Шул булышудан соң 1275 елдан Смоленск кенәзлеге Алтын Урдадан бәйлелегенә эләккән.
1356 елда Литва кенәзе Ольгерд Брянск, Ржев шәһәрләрен басып ала.
1386 елда Вихря елгасында Ягайло җирле башлыгы Скиргайло Смоленск гаскәрен тар-мар итә.
1404 елда Литва кенәзе Витовт яңадан Смоленск шәһәрен басып ала һәм Литвага куша.
1404 елдан — Бөек Литва кенәзлеге эчендә.
1514 елда Василий III җитәкчелегендәге Мәскәү гаскәре шәһәрне ала һәм Бөек Мәскәү кенәзлеге эченә кертә. 1611 елда, ике ел дәвамында камалыштан соң, шәһәрне поляк гаскәрләре басып ала. Руслар тарафыннан кайтару омтылышлары (1615—1617, 1634) уңышсыз тәмамлана.
Смоленск воеводалыгы
1654 елда Россия патшалыгы Смоленск кенәзлеген сугышып кайтара, 1686 елда Речь Посполитая белән Солых Килешүе нәтиҗәсендә Смоленск кенәзлеге рәсми рәвештә Россия эченә керә.
Дженсен (Юта)
Дженсен  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дженсен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жачки
Жачки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пелси
Пелси (Pelsi) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Нареди
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7072
NGC 7072 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фампу
Фампу — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Александр Вучич
Алекса́ндр Ву́чич (Александар Вучић; 1970 елның 5 марты, Белград, Югославия СФҖ) — Сербия сәясәтчесе, Сербия Премьер-министры (2014 елның 27 апреленнән 2017 елның 31 маена кадәр). Сербиянең сайланган президенты (2017 елның 2 апреленнән).
Сербия прогрессив фиркасе рәисе, Сербия мәгълүмат министры, Сербия саклану министры, ундүрт ел дәвамында Сербия радикаль фиркасе генераль сәркатибе булган.
Сен-Монтан
Сен-Монтан — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Александр Вучич
Тәрҗемәи хәле
1970 елның 5 мартында Белград шәһәрендә Сербия радио-телевидениесе хәбәрчеләре гаиләсендә туган. Земун гимназиясен, Белград университетының хокук факультетын тәмамлаган. БиХ радиода эшли.
1993 елда Сербия радикаль фиркасе сафына керә (2008 елда чыга). 1996 елда «Пинки» спорт-бизнес үзәге директоры.
1998-2000 елларда Сербия мәгълүмат министры, 2012-2013 елларда Сербия саклану министры вазифаларында була.
Кляшторек
Кляшторек — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Александр Вучич
Тәрҗемәи хәле
2017 елның 2 апрелендә узган Сербия президентын сайлауларда ( en ) 52 % тавыш җыеп, 10 көндәшен җиңеп чыга. Вазифага 2017 елның 31 маенда керешә.
Кляшторек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Вучич
Гаилә хәле
1997 елның 27 июлендә радио журналисты Ксения Янковичка өйләнгән. Ике балалары туган. 2011 елда аерылышканнар.
2013 елның 14 декабрендә дипломат Тамара Дукановичка өйләнгән.
Игдели (Олту)
Игдели (İğdeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пор-Сент-Фуа-е-Поншап
Пор-Сент-Фуа-е-Поншап — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Никола-ла-Шапель (Савойя)
Сен-Никола-ла-Шапель (Saint-Nicolas-la-Chapelle) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Южин кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28.93 км².
Искәрмәләр
Сен-Никола-ла-Шапель (Савойя)
Дирсеккая (Чылдыр)
Дирсеккая (Dirsekkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Чылдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Синкинг-Спринг (Пенсильвания)
Синкинг-Спринг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
YTHDF1
YTHDF1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Винье Җунке (Ливорно)
Географиясе
Винье Җунке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Балыклы (мәгънәләр)
Балыклы — күп мәгънәле сүз.
Монте (Фафи)
Монте  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ла-Хойоса
Ла-Хойоса — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камянистая (Азёрски авыл советы)
Камянистая  (Камяністая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Пенинги
Пенинги (Peningi) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Вигода (Жирардовский повяты)
Вигода  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кмецин
Кмецин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Тукташ
Зур Токташи (Мӑн Тукташ, Большие Токташи) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 176 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Насирець
Насирець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңаконыс (Актүбә өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Нохавшчына
Нохавшчына (Нохаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Серпуховская (метро станциясе)
«Серпуховская» метро станциясе (станция метро «Серпуховская») — Мәскәү метрополитенының Серпухов-Тимирязев сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Н. А. Алёшина, Л. Н. Павлов, Л. Ю. Гончар.
Станция 1983 елның 8 ноябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Замоскворечье районнарында урнашкан.
Әгер (елга)
Әгер — Өсән елгасы кушылдыгы.Башкортстанның Туймазы районы, биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җәйге Олимпия уеннары 1900
Җәйге Олимпия уеннары 1900 (1900 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1900) — 1900 елның 14 маеннан 28 октябренә кадәр Франциянең Париж шәһәрендә узган Олимпия уеннары.
Рәсми атамасы – II Олимпиада уеннары.
Старе Село (Подлясье воеводалыгы)
Старе Село  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Княжа (Луза кушылдыгы)
Княжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының сул ярыннан 86 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фарбю
Фарбю — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Мельничная
Мельничная — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Почта индексы — 422243.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Сидар-Гилл (Техас)
Сидар-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сидар-Гилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2100) Ра-Шалом
(2100) Ра-Шалом  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 10 сентябрендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RA» саналган.
Жбийова
Жбийова — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монти (Терраш-ди-Бору)
Монти  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вигода (Зволенский повяты)
Вигода  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7073
NGC 7073 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яңаконыс (Арал районы)
Яңаконыс (Жаңақоныс) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Камянистая (Гожски авыл советы)
Камянистая  (Камяністая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Ейвон (Юта)
Географиясе
Ейвон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Поссак-е-Сен-Вивьян
Поссак-е-Сен-Вивьян — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Ейвон (Юта)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дирсекли (Җизре)
Дирсекли (Dirsekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Җизре илчесенә караган бер авыл (köy).
Давпи
Давпи (Давпи) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Давпи климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
YTHDF2
YTHDF2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Батыр (мәгънәләр)
Батыр — күп мәгънәле сүз. Ир-атка хәрби батырлыклары өчен бирелгән Батыр атамасыннан таралган.
Лаяна
Лаяна — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пену
Пену (Penu) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Nädir şah
Nädir şah Äfşar yä Nadir şah (äzerb. Nadir şah Əfşar, farsı نادر شاه‎ — Nâdir Šâh) - ğäskär başlığı, İran şahı (1736-1747), Äfşärid dinastiäsenä nigez saluçı.
Suğış qazanışları
Nädir şah yawları näticäsendä zur İmperiä kilep çıqqan, anıñ eçendä Ärmänstan, Äzärbaycan, Görcistan, Dağstan, Äfğänstan, Belucistan, Xiwa häm Boxara xanlıqları bulğan.
1737-1738 yıllarda Nädir şah Tönyaq Hindstanına höcüm yasağan, 1739 yılda Böyek Mogollar İmperiäseneñ başqalasınıñ - Dähli şähären basıp alğan.
Tärcemäi xäle
Nädir şah törki ıruğı - äfşärä näselennän kilep çıqqan.
1722 äfğän ğäskärläre İrannı basıp ala.
1726 yılda Nädir äfğän ilbasarlarına qarşı suğış başlıy.
1729-1730 yılda Nädir şah İrannı äfğän basıp aluçılardan azat itä.
Könbatış çiklären saqlar öçen Törkiägä qarşı suğış başlıy.
1732 yılda Nädir Rusiä belän Solıx kileşüen tözi.
1740 yılda Nädir Abbas III nı bärep töşerä häm üzenne şahinşah itep iğlan itä.
Soñğı yıllarda Dähli şähären häm Tönyaq Qawqaznı basıp alğannan soñ suğış uñışsızlıqlar başlana.
1747 yılda farsı tüntäreleş näticäsendä Nädir şah üterelgän bulğan. Tüntäreleş ber ğäskär başlığı Säläx biy citäklägän. Yaña saylanğan xan Ali bula.
Сен-Морис-ан-Шаланкон
Сен-Морис-ан-Шаланкон — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Игдели (Шенкая)
Игдели (İğdeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бөек Новгород
Бөек Новгород (Великий Новгород, 1999 елга кадәр — Новгород) — Россия шәһәре, Новгород өлкәсенең административ үзәге. Волхов елгасында, Илмен күленнән 6 километр ераклыкта, Мәскәү — Санкт-Петербург автомагистралендә урнашкан. Тимер юллар төене. Халык саны — кеше.
Тарихы
Беренче тапкыр Никон елъязмасында 859 ел астында телгә алынган. Борынгы Русьның һәм Көнбатыш Аурупаның мөһим сәүдә үзәге булып торган. 10 гасырда һөнәрмәндчелек үсеш алган. 1136—1478 елларда — Новгород җөмһүрияте башкаласы. Маңгул яулары дәверендә шәһәр җимерелүдән котылып калган, шуңа күрә мәдәни байлыклар яхшы сакланганнар.
Мәскәү кенәзе Иван III 1478 елда Новгородны Мәскәү кенәзлеге эченә кертте. 1727—1927 елларда Новгород губернасиының үзәге. Икенче бөтендөнья сугышы дәверендә шәһәр җитди зарар күрде. Шәһәрнең завод вә фабрикалардан күпчелеге сугыштан соң төзелгән.
Машиналар төзү һәм металл эшкәртү, химия, агачлар төзү, азык-төлек, җиңел сәнәгатьләре. Төзелеш материаллары эшләп чыгарылалар.
Насова
Насова — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бөек Новгород
Экология
Күптән түгел әйләнә-тирә мохитне пычратуга шәһәрнең сәнәгать предприятиеләре (аерым алганда, «Акрон» ААҖ химия комбинаты) төп өлеш керткән, әмма соңгы елларда пычраткыч матдәләрнең төп өлешен (70% ка кадәр) автотранспорт чыгарган. 2010 елда Бөек Новгород атмосферасына гомуми ташлану 44,6 мең тонна тәшкил итә, 2011 елда — 40,7 мең тонна. Шәһәрдә әйләнә-тирә мохит торышын гидрометеорология һәм әйләнә — тирә мохитне күзәтү буенча Новгород өлкә үзәге күзәтә. Көн саен 3 тапкыр шәһәрдә (Красилов ур., ур. Белова (Санкт-Петербург ур.) атмосфера һавасы пробалары алына. Пробаларда азот диоксиды микъдары уртача 2 ПДКдан да артмый, углерод оксиды — 2,2 ПДК, фенол — 7 ПДК, тузан-6 ПДК (зарарлы матдәләр микъдарын арттырып, пробаларның 3% тан да артмый) тәшкил итә. Хәзерге вакытта Бөек Новгород атмосферасының пычрану индексы 4,0—4,2 (түбән) тәшкил итә.
Волховтан су пробалары даими анализлана. Соңгы елларда елгадагы суның сыйфаты УКИЗВ (су пычранганлыгының чагыштырма комбинатор индексы) күрсәткечләре буенча да үзгәрми. Шәһәр тирәсендәге елгалар берничә ел дәвамында бакыр, марганец, тимер белән пычранган. Бихромат окислашуы (ХПК) әһәмиятләре элеккечә нормадан артып китә, бу исә суның органик матдәләр белән пычрануы турында сөйли.
Радиометрик күзәтү Юрьеводагы метеостанцияләрдә башкарыла. Күзәтүләр нәтиҗәләре буенча ел дәвамында экспозиция дозасы (МЭД) егәрлегенең һәм радиоактив төшүләрне тикшерү мөмкин булган күрсәткечләрдән (2006-2012 еллар күзәтүләре) артмый.
Бөек Новгородта әйләнә-тирә мохит торышын яхшырту өчен «Бөек Новгород экологиясе» дигән махсус муниципаль максатчан программа кабул иткән.
Сәнәгать
Сәнәгать Бөек Новгород икътисадының иң тотрыклы һәм динамикалы секторы булып тора, анда берничә ел дәвамында тотрыклы уңай динамика күзәтелә. Аның өлешенә Бөек Новгород буенча төяп җибәрелгән товарлар һәм күрсәтелгән хезмәтләр күләменең 70 % ы һәм өлкәнең барлык сәнәгать җитештерүенең 60% ы туры килә. Шәһәр сәнәгате структурасында эшкәртү производстволары өлеше 90 % тәшкил итә, электр энергиясе, газ һәм су җитештерү һәм бүлү — 10,0%, файдалы казылмалар чыгару өлеше аз түгел.
Эшкәртү сәнәгате структурасында химия җитештерүе төяп җибәрелгән продукциянең 52,9 % ын тәшкил итә, азык — төлек продуктлары җитештерү — 16,4%, целлюлоза — кәгазь җитештерү һәм полиграфия эшчәнлеге — 10,6%, машина төзелеше, радиоэлектрон сәнәгать һәм автотранспорт җитештерүе — 10,3%, металлургия җитештерүе — 5,8%, агач эшкәртү-2,5%.
Халык саны
Милләтләр (2010): руслар — 95,0%, украиннар — 1,4%.
Старе Сипне
Старе Сипне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скалп-Левел (Пенсильвания)
Скалп-Левел  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кече Батыр (мәгънәләр)
Кече Батыр — күп мәгънәле сүз, топоним.
The Doors
The Doors (tärcemäse - İşeklär) - AQŞ rok-törkeme, Los-Anceles şähärendä 1965 yılda barlıqqa kilgän. 1960 yıllarda mädäniätkä, sänğätkä zur yoğıntı yasağan.
Serle, mistik, kinäyäle cırlar tekstları, kürenekle Jim Morrison qiäfäte üz zamanı öçen törkemne iñ tanılğan itep yasağan.
Albomnarnıň ğomumi tirajı 90 mln. danä artıq.
1993 yılda Rok-n-roll şöhrät zalına kertelgän.
İñ tanılğan cırları - "Spanish Caravan" (İspan kärwan), "The Unknown Soldier" (Bilgesez soldat - Vyetnam suğışına bağışlanğan cır), "Waiting for the Sun" (Qoyaşnı kötü), "Break on Through" (İkençe yaqqa çığu), The Crystal Ship (Bällür köymä), Light My Fire (Yalqınımnı qabız), People are Strange (Keşelär säyer), Riders on the Storm (İlgizärlär dawılda).
Винье Нуове (Витербо)
Винье Нуове — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Винье Нуове Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Февен-Пальфар
Февен-Пальфар — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Пенуя
Пенуя (Penuja) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Сен-Оффанж
Сен-Оффанж (Saint-Offenge) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Экс-ле-Бен-1 кантонына карый.
YTHDF3
YTHDF3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(927) Ратисбона
(927) Ратисбона  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сен-Оффанж
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,15 км².