cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вендоне
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мусина Река
Мусина Река (Мусина Река) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Карпиньело (Авелино)
Карпиньело — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мусина Река
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Карпиньело (Авелино)
Географиясе
Карпиньело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD52458
HD52458 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Цона Артиҗанале Кардаунер (Болцано)
Цона Артиҗанале Кардаунер — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Кардаунер Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан Вито ин Монте (Терни)
Сан Вито ин Монте — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сан Вито ин Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кандидо Наваро (Ирапуато)
Кандидо Наваро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Кандидо Наваро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ранчо эль Канал (Аютла де лос Либрес)
Ранчо эль Канал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ранчо эль Канал Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Гате (Бечвари)
Гате  (Hatě) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Ранчо эль Канал (Аютла де лос Либрес)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Гате (Бечвари)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ташанлар (Черкеш)
Ташанлар (Taşanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 6417
NGC 6417 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Карпиньяго (Павия)
Карпиньяго — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Карпиньяго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
HD52481
HD52481 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сан Мануел де Валдерама (Саламанка)
Сан Мануел де Валдерама — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сан Мануел де Валдерама Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Вентимилья
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сан Мануел де Валдерама (Саламанка)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Монте (Алесандрия)
Монте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Гушчу (Шамахы)
Гушчу  (Quşçu ) — Әзербайҗанның Шамахы районына караган авыл.
Пржибрам (Вернержице)
Пржибрам  (Příbram) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Мухово (Сербия)
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Цона Артиҗанале Колалбо (Болцано)
Цона Артиҗанале Колалбо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Колалбо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зилакайота (Акатепек)
Зилакайота — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Буцени (Хынчешти)
Буцени ( һәм Buțeni ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
HD52485
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 6418
NGC 6418 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сан Вито сул Чезано (Пезаро һәм Урбино)
Географиясе
Сан Вито сул Чезано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вессалико
Вессалико — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гате (Скугров)
Гате  (Hatě) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Карпиньяно (Авелино)
Карпиньяно — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Карпиньяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 6419
NGC 6419 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ташбалта (Тилло)
Ташбалта (Taşbalta) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Тилло илчесенә караган бер авыл (köy).
Иван Золин
Иван Иванович Золин (21 апрель 1905 — 28 май 1978) — совет хәрби журналисты, СССР Хәрби-диңгез флоты контр-адмиралы, Гражданнар һәм Бөек Ватан сугышы катнашучысы. Контр-адмирал (18.02.1958)
Биографиясе
Золин Иван Иванович 1905 елның 21 апрелендә Биеш авылында (хәзер — Татарстанның Апас районы) туган. 1922 елда Эшче-крестьян Кызыл Армиясенә хезмәт итәргә алына, Урта Азиядә басмак формированиеләренә каршы Гражданнар сугышы сугышларында катнаша. 1927 елдан — СССР Хәрби-диңгез флотында хезмәт итә. 1931 елның июненнән — СССРның Хәрби-диңгез флоты басма органнарында, Балтыйк диңгезе диңгез көчләре яр буе оборонасының Политотдел матбугаты инструкторы, инструктор-әдәбиятчы, хәрби әзерлек бүлеге башлыгы, «Красный флот» газетасының тарих һәм библиография бүлеге начальнигы була. 1934 елда Кронштадта Марксизм-ленинизмның кичке университетын, 1938 елда В.И. Ленин исемендәге Хәрби — сәяси академиянең хәрби-диңгез факультетын тәмамлый.
Бөек Ватан сугышы башлануны Золин «Красный флот» газетасының тарих һәм библиография бүлеге начальнигы булып каршы ала. 1942 елның апрелендә ул «Правда» газетасының хәрби бүлеге җитәкчесе урынбасары итеп билгеләнә. Сталинград, Севастополь, Кавказ, Ленинград блокадасын өзү, Польшаны азат итү, Германиядәге сугышлар һәм Берлинны штурмлау операцияләре турында материаллар булдырып, күп тапкырлар алгы сызыкка чыга. 1943 елның 10 февралендә, 1 нче танк бригадасына килгәч, ул үз теләге белән танк экипажы составында сугышка китә. Сугыш кызган чакта, сафтан чыккан орудиене алыштыра һәм, авыр яра алганчы, дошман өстенә ут яудыра. Аурупада сугышчан хәрәкәтләр тәмамланганнан соң Германиядәге Совет хәрби администрациясендә «Правда» редакциясе вәкиле булып хезмәт итә.
1948 елның июлендә СССРга кайта. Шул ук елның октябреннән «Красный флот» газетасында хезмәт итә, пропаганда бүлеге начальнигы, җаваплы мөхәррир урынбасары була. 1953—1954 елларда хәрби-диңгез бүлеге мөхәррире, «Красная Звезда» газетасының редакция коллегиясе әгъзасы була.1954 елның сентябреннән 1960 елның октябренә кадәр «Советский флот» газетасының баш мөхәррире була. 1961 елның февралендә запаска китә. 1978 елның 28 маенда вафат була, Мәскәүнең Кунцево зиратында җирләнә.
Монте (Бьела)
Монте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лаләзар (Шамахы)
Лаләзар  (Laləzar ) — Әзербайҗанның Шамахы районына караган авыл.
Сан Виторе (Верона)
Географиясе
Сан Виторе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Веццано-Лигуре
Веццано-Лигуре — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кандидо Разо Зарате (Саламанка)
Кандидо Разо Зарате — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Кандидо Разо Зарате Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Цона Артиҗанале Малалберго (Болонья)
Цона Артиҗанале Малалберго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Малалберго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Былчеана (Хынчешти)
Былчеана ( һәм Bălceana ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
Набое
Набое (Набоје) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Сан Мануел Кирисео (Валье де Сантияго)
Сан Мануел Кирисео — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сан Мануел Кирисео Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
NGC 6420
NGC 6420 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сан Мануел Кирисео (Валье де Сантияго)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Карпуньино (Вербано-Кузио-Осола)
Карпуньино — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Карпуньино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гатин (Чехия)
Гатин (Hatín) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Кушнаренко мәдәнияте
Кушнаренко мәдәнияте — Көньяк Урал буендагы тимер гасыр археологик мәдәнияте. 1955-1959 елларда Кушнаренко каберлегендә (Башкортстан) алып барылган казу эшләренә нигезләнеп, беренчетапкыр В. Ф. Генинг тасвирлаган.
VI — VIII гасырларда Кама арты территориясендә, Агыйдел, Кама һәм Ык елгалары бассейнында барлыкка килгән. Бу мәдәният VI гасыр уртасында Урал арты һәм Көнбатыш Себер урман-дала регионнарыннан килгән дип санала. VIII гасырда Уралдан көнбатышкарак башка угыр төркемнәреннән  Караякуп мәдәнияте барлыкка килгән. Кушнаренково тораклыкларыныж Ык елгасы бассейнында берничә каберлеге, шул исәптән Такталачык (ТР, Актаныш районы), Имәнле (ТР, Минзәлә районы), Мәлләтамак (Мөслим районы) җирлегендәге калдыклары билгеле.
Археологлар, бу кабиләләр иртә чор тормышында (VI—VIII гасырларда) курганнарда кардәшләренең башларын төньякка каратып җирләгәнен ачыклаган. Мәетләрнең баш сөяге — ясалма деформацияләнгән. Соңыннан мәетләрнең башын көнбатышка каратып салганнар. Каберлекләрдә корал, ат җигү кораллары, төрле бизәнгечләр һәм керамика калдыклары табылган. Утырган урыннарында да шактый керамика табылган. Бөтен савыт-саба әвәләп эшләнелгән, төпләре түгәрәк, формалары чүлмәк яки бомба сыман булган. Аларның юка гына булуы һәм нәфис бизәкләре игътибарга лаек.
Кушнаренко мәдәниятен йөртүчеләрне галимнәр күчмә угырлар белән бәйлиләр. Е. А. Халикова, А. Х. Халиков, В. А. Иванов аларны маҗарлар дигән. Н. А. Мәҗитов кушнаренко мәдәниятен йөртүчеләрне башкортларның борынгы ата-бабалары дип атый.
Пржибрам на Мораве
Пржибрам на Мораве (Příbram na Moravě) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Монте (Вербано-Кузио-Осола)
Монте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
HD52522
HD52522 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Надумце
Надумце (Надумце) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Ташбасамак (Диядин)
Ташбасамак (Taşbasamak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Диядин илчесенә караган бер авыл (köy).
Цона Артиҗанале Мелтина (Болцано)
Цона Артиҗанале Мелтина — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Мелтина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 6421
NGC 6421 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мейсәри
Мейсәри (Meysəri ) — Әзербайҗанның Шамахы районына караган авыл.
Канелас (Леон)
Канелас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Канелас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Зилакайотитлан (Атламахалсинго дел Монте)
Зилакайотитлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Зилакайотитлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Карт (Белуно)
Карт — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Карт Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Татар халык уеннары
Татар халык уены – уйлау сәләтен, спорт тәҗрибәсен берьюлы таләп итүче татарлар арасында таралаган уеннар.
Бүгенге фәндә уеннарны төркемләүдә В. Всеволодский-Гернгросс классификациясе гамәлдә йөри. Әлеге төркемләүдә уеннарны драматик, спорт һәм орнаменталь (җырлы-биюле) уен типларына бүләләр.
Чыганаклар
Татар балалар фольклоры./Төзүчесе Рәшит Ягъфәров. - Казан: «Раннур» нәшрияты, 1999.
Гатов (Чехия)
Гатов (Hatov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Вецци-Портио
Вецци-Портио — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сан Виторе (Казерта)
Сан Виторе — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сан Виторе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Прживетице
Прживетице (Přívětice) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Вилланова-д'Альбенга
Вилланова-д'Альбенга — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
NGC 6422
NGC 6422 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Борис Егоров
Борис Григорьевич Егоров (1917 елның 20 июне, Спас, Казан губернасы — 1995 елның 29 октябре, Мәскәү) — совет хуҗалык, дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Тормыш юлы
Борис Егоров 1917 елда Казан губернасының Спас шәһәрендә (хәзер Татарстан Республикасының Болгар шәһәре) туган.
1938 елдан — хуҗалык, иҗтимагый һәм сәяси эшчәнлек алып бара. 1938—1990 елларда — Харьков һәм Сталинград завод конструкторлык бюролары инженер-конструкторы, җыю цехы мастеры, баш конструктор бүлегендә әйдәп баручы конструктор, ОКБ-1 башлыгы, Барнаул шәһәрендәге «Трансмаш» заводының баш конструкторы, Үзәк конструкторлык бюросы конструкторы.
ССРБ Югары Советы Президиумының 1966 елның 9 июлендәге Указы белән Борис Егоровка Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.
Коллектив составында газогенератор буксир катерын уйлап тапкан һәм серияле җитештерүгә керткән өчен 1952 елгы Сталин премиясенә лаек була.
1995 елда Мәскәүдә вафат була.
Намга
Намга (Намга) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Монте (Верчели)
Монте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ташбашы (Арпачай)
Ташбашы (Taşbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Арпачай илчесенә караган бер авыл (köy).
Мәлҗәк
Мәлҗәк (Məlcək ) — Әзербайҗанның Шамахы районына караган авыл.
HD52539
HD52539 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Карт Алто (Белуно)
Карт Алто — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Карт Алто Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валеа Флорий (Хынчешти)
Валеа Флорий ( һәм Valea Florii ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
Цона Артиҗанале Обергумер (Болцано)
Цона Артиҗанале Обергумер — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Обергумер Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вилла-Фаральди
Вилла-Фаральди — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 6423
NGC 6423 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ранчо эль Капорал (Кузамала де Пинзон)
Ранчо эль Капорал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Монте (Кунео)
Монте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан Маркитос (Сан Мигел де Альенде)
Сан Маркитос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Гать (Опава)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Цона Артиҗанале Олцер-Боденакер (Болцано)
Цона Артиҗанале Олцер-Боденакер — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Олцер-Боденакер Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 6424
NGC 6424 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Неготинац
Неготинац (Неготинац) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Ташбаер (Сушеһри)
Ташбаер (Taşbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (köy).
Прживлаки (Жижелице)
Прживлаки  (Přívlaky) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Воббия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Картаҗенова (Җенова)
Картаҗенова — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Картаҗенова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кано де Сан Исидро (Тьера Бланка)
Кано де Сан Исидро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Сан Виторе (Салерно)
Сан Виторе — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кано де Сан Исидро (Тьера Бланка)
Географиясе
Кано де Сан Исидро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Сан Виторе (Салерно)
Географиясе
Сан Виторе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кано де Сан Исидро (Тьера Бланка)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Мәлһәм (Шамахы)
Мәлһәм  (Məlhəm ) — Әзербайҗанның Шамахы районына караган авыл.
Монте (Новара)
Монте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Войнеску (Хынчешти)
Войнеску ( һәм Voinescu ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
Зинакантла (Кечултенанго)
Зинакантла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Зинакантла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Александр Мурзин
Мурзин Александр Николаевич (19.08.1885, Мәскәү — 22.12.1954, Казан) — совет галиме, табиб, РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе.
Биографиясе
1885 елның 19 августында Мәскәү шәһәрендә хезмәткәрләр гаиләсендә туган. Мәскәү университетын табиб дәрәҗәсендә (1909, тик бишле билгеләренә генә) тәмамлаган.
Калуга губернасының Подбужье авылында участок земство табибы, шуннан Мәскәү губернасының Богородск өязендә туку фабрикасы табибы булып эшли.
1913-1925 елларда Сарытау университетының күз клиникасы ординаторы һәм ассистенты. 1924 елда «Операция Эллиота» темасы буенча докторлык диссертациясе яклый.
1925 елдан бирле Урта Азия дәүләт университетының (Ташкент) күз авырулары кафедрасы профессоры һәм мөдире. Каракалпакстанда, Хорезм, Кашкадәрья һәм башка өлкәләрдә трахома, глаукома һәм конъюнктивитлы дәвалау өчен офтальмология үзәкләре оештыра.
1932 елдан Казан табибларның белемен күтәрү дәүләт институтының күз авырулары кафедрасы мөдире һәм Казан трахома фәнни-тикшеренү институты директоры. Казан табибларның белемен күтәрү дәүләт институтының күз клиникасын һәм гыйльми-тикшеренү институтын берләштерүгә ирешә. Сугыш чорында — эвакуацион госпитальләр консультанты.
1951 елдан Казан дәүләт медицина институтының күз авырулары кафедрасы мөдире.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
* Ике Ленин ордены,
* «Мактау билгесе» ордены,
* «Сәламәтлек саклау отличнигы» билгесе.
Ново Село (Врнячка Баня)
Ново Село  (Ново Село) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Популяция тыгымы
Популяция тыгымы (яки генетик тыгымы) - популяция яки биологик төрнең зур өлешенең юк ителүе яки башка вәзгыять нәтиҗәсендә үрчү мөмкинлеген югалту белән бәйле эволюцион вакыйга.
Кешеләр
Эволюцион биологы Ричард Даукинс (2004) бар кешеләрнең дә анасыннан тапшырылган митохондриядагы ДНК һәм атасыннан тапшырылган Y хромосомадагы ДНК төзелешләре 140 000 һәм 60 000 ел элек бердәм булулары турында фаразларын тәкъдим итә. Ягъни, бүген яшәгән барлык кешеләрнең бердәм борынгы анасы булган хатын (Митохондриаль Һава) 140 000 ел элек яшәгән, бердәм борыңгы бабасы булган ир (Y-хромосомалы Адәм) 60 000 белән 90 000 ел элек яшәгән. Бүгенгә билгеле фәнни мәгълүмат бу саннарның дөрес булмавына ишарәли. 2009нче елгы фаразлар буенча, Митохондриаль Һава 200 000 ел тирәсе, Y-хромосомалы Адәм исә 140 000 ел тирәсе элек яшәгән диелә.
Тоба һәлакәте теориясе буенча, якынча 70 000 ел элек урын алган Индонезияның Тоба супер-янартавының атылуы зур дәрәҗәдәге табигый мохитның үзгәрүенә китерә. Аның нәтиҗәсендә кеше популяциясе бәлкем 15 000 индивидка кадәр төшереп кеше популяциясендә тыгым туа. Теория тиз урын алган климат үзгәрүе турындагы геологик мәгълүмат һәм экстраполяция кешеләрнең кайбер геннарның төзелеше бу заман тирәсендә бердәм булуын (мәсәлән митохондриядагы ДНК, Y-хромосома һәм башка кайбер төш геннары)) һәм кешеләрнең чагыштырмача түбән генетик аерылмасы булуына нигезләнә.
<!-- However, such coalescence is genetically expected and does not, in itself, indicate a population bottleneck, because mitochondrial DNA and Y-chromosome DNA are only a small part of the entire genome, and are atypical in that they are inherited exclusively through the mother or through the father, respectively. Most genes in the genome are inherited from either father or mother, and thus can be traced back in time via either matrilineal or patrilineal ancestry. Research on many genes finds different coalescence points from 2 million years ago to 60,000 years ago when different genes are considered, thus disproving the existence of more recent extreme bottlenecks (i.e., a single breeding pair).
On the other hand, in 2000, a Molecular Biology and Evolution paper suggested a transplanting model or a 'long bottleneck' to account for the limited genetic variation, rather than a catastrophic environmental change. This would be consistent with suggestions that in sub-Saharan Africa numbers could have dropped at times as low as 2,000, for perhaps as long as 100,000 years, before numbers began to expand again in the Late Stone Age. -->
Башка хайваннар
<!-- Wisent, also called European bison (Bison bonasus), faced extinction in the early 20th century. The animals living today are all descended from 12 individuals and they have extremely low genetic variation, which may be beginning to affect the reproductive ability of bulls (Luenser et al., 2005). The population of American bison (Bison bison) fell due to overhunting, nearly leading to extinction around the year 1890, though it has since begun to recover (see table).
A classic example of a population bottleneck is that of the northern elephant seal, whose population fell to about 30 in the 1890s. Although it now numbers in the hundreds of thousands, the potential for bottlenecks within colonies remains. Dominant bulls are able to mate with the largest number of females — sometimes as many as 100. With so much of a colony's offspring descended from just one dominant male, genetic diversity is limited, making the species more vulnerable to diseases and genetic mutations. The golden hamster is a similarly bottlenecked species, with the vast majority descended from a single litter found in the Syrian desert around 1930. And cheetahs are sufficiently closely related to one another that transplanted skin grafts do not provoke immune responses, thus suggesting an extreme population bottleneck in the past.
The genome of the giant panda shows evidence of a severe bottleneck that took place about 43,000 years ago. There is also evidence of at least one primate species, the golden snub-nosed monkey, that also suffered from a bottleneck around this time.
Further deductions can sometimes be inferred from an observed population bottleneck. Among the Galápagos Islands giant tortoises — themselves a prime example of a bottleneck — the comparatively large population on the slopes of Alcedo volcano is significantly less diverse than four other tortoise populations on the same island. DNA analyses date the bottleneck to around 88,000 years before present (YBP). About 100,000 YBP the volcano erupted violently, burying much of the tortoise habitat deep in pumice and ash.
Bottlenecks also exist among pure-bred animals (e.g., dogs and cats: pugs, Persian) because breeders limit their gene pools by breeding with close relatives for their looks and behaviors. The extensive use of desirable individual animals at the exclusion of others can result in a popular sire effect.
Before Europeans arrived in North America, prairies served as habitats to greater prairie chickens. In Illinois alone their numbers plummeted from over 100 million in 1900 to about 50 in 1990. These declines in population were the result of hunting and habitat destruction, but the random consequences have been a great loss in species diversity. DNA analysis comparing the birds from 1990 and mid-century shows a steep genetic decline in recent decades. The greater prairie chicken is currently experiencing low reproductive success.
During the Toba eruption, bottlenecks had existed amongst chimpanzees, gorillas, cheetahs, rhesus macaques, orangutans and tigers. -->
NGC 6425
NGC 6425 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гарленда
Гарленда — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Прживлаки (Самопше)
Прживлаки  (Přívlaky) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Данку (Хынчешти)
Данку ( һәм Dancu ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
Цона Артиҗанале Паулезе (Кремона)
Цона Артиҗанале Паулезе — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Цона Артиҗанале Паулезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.