cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поповка (Казан)
Революциягә кадәрге чор (1917 елга кадәр)
1850 тирәсендә хәзерге Поповка бистәсендә яшәүчеләрнең бер өлеше яңа урынга — Яңа Татар бистәсенең көньягына күченеп, Тәтеш сәүдә трактында Яңа (Ерак Шәһәр яны) Поповка бистәсен барлыкка китерәләр.
И. А. Износков (1885) бу миграцияләрне болай сурәтли:"“ 1751 елга кадәр, Плетени авылы белән Казандагы дүрт Евангелистлар чиркәве арасында кыр бар иде, анда Преображенский монастырена караган кечкенә Поповка авылы була. 1751 елдан соң, бу авылда яшәүчеләр, Казан шәһәр яны татарлары кушуы буенча, икенче Кабан ярына күченәләр, һәм аларның элеккеге яшәү урынын татарлар били һәм Иске татар бистәсенең бер өлеше була. Икенче Кабанда 1850 елга кадәр Поповкада мещаннар һәм крестьяннар яшәгән, ә шул вакыттан алып соңгылары яңа җиргә күченеп, Яңа Поповка барлыкка китергән, элеккеге Иске Поповка дип аталган. .Крестьяннарның элеккеге урыннарын мещаннар һәм сәүдәгәрләр сатып алган, соңгылары биредә шәһәр читендәге дачалар төзегәннәр.  Крестьяннарны Иске Поповкадан куып чыгару  тормышның бәясе күтәрелүгә сәбәпле була: халыктан төрле шәһәр йөкләмәләрен җибәрсеннәр өчен таләп ителгән.'."1885 елда Яңа Поповкада 16 гына йорт булса,  1904 елда инде 63 йорт бар иде. Анда яшәүчеләр (алар арасында Помор ризалыгыннан берничә  иске йолалыклылар бар иде), крепостной чорда дәүләт крестьяннары,  Поповка авыл җәмгыятенә берләшәләр,  җәмгыяткә 167 дисәтинә җир бирелгән (1885). Яңа Поповканың кайбер халкы биржа извозы белән шөгыльләнгән, авылда бер "кирпеч сарай" булган (кирпеч җитештерү); авылда бер "кирпеч сарае" бар иде (кирпеч җитештерү); монда шулай ук танылган рус анатомисты, Казан университетының гади профессоры Евмений Аристовның дачасы урнаша.
Совет чоры (1917-1991)
Поповка (Яңа Поповка) авылының көнчыгыш читендә беренче бишьеллык (1928—1932) елларында Казанның 2 нче макарон фабрикасы барлыкка килде (соңрак ул 1 нче макарон фабрикасы булды). Бу предприятие баштан ук төзелмәгән, моңа кадәр кечкенә чүпрә заводы булган, ул 1931 елда киңәйтелгән һәм макарон җитештерү өчен яңадан җиһазландырылган.
1926 елда Казан шәһәр территориясе чикләрен рәсмиләштергәндә шәһәр чигенә якын җирләрне, шул исәптән Поповка (Яңа Поповка) авылларын кертү мәсьәләсе күтәрелә. Ләкин ул вакытта бу мәсьәлә уңай хәл ителми. Әмма 1930 нчы елларның беренче яртысында Поповка тирә-яктагы торак пунктлар белән бергә (Воскресенское авылы, Калинин бистәсе, Кукушкино һәм Борисково авыллары) Казан составына керә, ул шәһәрнең Сталин районы чикләренә керә. шәһәр. Шул вакыттан алып ул шәһәр торак пункты статусына ия була.
1940-нчы елларда Поповка авылы сизелерлек киңәйә. Казан макарон фабрикасыннан көнчыгышка таба һәм Татар зиратыннан көньякка таба шактый зур күләмдә азкатлы торак төзелеше участогы барлыкка килә, ул көнчыгыш ягы белән Казан ГРЭС территориясе чикләренә кадәр диярлек барып җитә ( хәзер Казан ҖЭҮ-1 ). Әлеге бистәгә якын берничә торак барак төзелә һәм тиздән Барак урамы барлыкка килә (хәзер ул — Радищев урамы; бараклар 1960 елларга бетерелә). Бу бистәләр рәсми булмаган Мазарки һәм Ямки дип аталган, әмма соңрак алар Поповканың бер өлеше буларак кабул ителә башлый. Бу торак төзелештән көньякка 250 метр ераклыкта кирпеч заводы урнашкан.
Сугыштан соңгы елларда Поповка үсеше дәвам итә, әмма нигездә аның Татар зиратыннан көньяктарак урнашкан яңа өлеше үсә.Торак төзелеше көньяк юнәлештә дренаж каналы һәм С. М. Киров исемендәге Казан синтетик каучук заводы территориясе буйлап уза.
1953—1957 елларда Иделдә су күтәрелү һәм Куйбышев сусаклагычын тутыру алдыннан Казан елга портын төзү һәм шәһәрне инженерлык саклау системасын, шул исәптән күпкилометрлы дамбаларны, дренаж каналларын һәм насос станцияләрен төзү эшләре алып барыла. Тәтеш сәүдә трактында урнашкан Поповканың иске (революциягә кадәр) өлеше өлешчә су басу зонасында (бистәнең Көньяк читендәге йортлар), әмма иң күбе Идел дамбасы һәм порт акваториясенең яр буе линиясе төзелеше зонасында була. Нәтиҗәдә, ул бетерелә, шуннан соң авыл хәзерге чикләрен ала.
Транспорт
Шәһәр җәмәгать транспорты Поповкада 1946 елда барлыкка килә, Казан макарон фабрикасына кадәр рельслар салына  һәм Яңа Татар бистәсеннән 6 трамвай маршруты сузыла (Ершов Кырыннан, ә 1953 елдан Газ урамыннан йөргән). Әмма 1950 нче елларның икенче яртысында әлеге юл участогы Куйбышев сусаклагычының читләшү зонасына кагыла, нәтиҗәдә рельслар сүтелә, ә 6 маршрутның соңгы тукталышы Яңа Татар бистәсенә әйләнеп кайта.
1950-нче еллардан Магистраль урамындагы Поповка аша 10 маршрут автобусы йөри башлый (Горький исемендәге Үзәк парк — Нефтебаза) ; 1961 ел торышы буенча аңа 3 маршрут автобусы өстәлә (Вокзал — Крутовка бистәсе). 1970-нче елларның икенче яртысында Магистраль урамындагы Поповка аша, 3 һәм 10 маршруттан тыш, шулай ук 35 маршрут автобусы (Кәрим Тинчурин урамы — Победилово) йөри, ул 1980 нче елларда 60 маршрутка күчерелә (Татарстан урамы —  Иске Победилово).
Советтан соңгы чор (1991 елдан)
2000-нче еллар башына Поповка ике поселок территориясенә бүленгән була — Поповка үзе (1 нче, 2 нче, 3 нче һәм 4 нче Трактор урамнары тирәсендә хәзерге поселокның көньяк өлеше) һәм Юл Урамы бистәсе (хәзерге Поповканың төньяк өлеше Укытучы һәм Юл Урам урамнары арасында). Ләкин соңрак бу бүленү үзенең әһәмиятен югалта һәм бистә яңадан бербөтен итеп кабул ителә башлый.
Урам челтәре
Поповка бистәсендә 21 урам адресы булган йортлар урнашкан, шуларның икесе - тыкрыклар. Поповка аша шулай ук өч урам уза, ләкин моны шартлы гына торак пункт дип санарга мөмкин, чөнки аларның поселок йорт биләмәләре арасында адреслары юк - бу Шәһәр яны, Турбина һәм Яшь Кич урамнары. Поповкада биш Трактор урамы (төп һәм дүрт нумерлы), дүрт Юл Урамы (төп, номерлаштырылган һәм ике нумерлы тыкрык), ике Комбайнер урамы бар.
Кривча
Кривча — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поповка (Казан)
Урам челтәре
Поповканың барлык урамнарыннан иң озыны-Магистраль урамы (3,9 км), әмма бистәнең үз участогында аның озынлыгы 316 м гына тәшкил итә. . Бистә эчендәге әлеге иң озын урамны исәпкә алып, 1 нче Трактор урамы (1262 м), ә иң кыска урамнар — Орёл урамы (82 м) һәм 2 нче Комбайнер урамы (84 м).
Поповка авылының урам урыннары исемнәре (годонимнары)
Поповка бистәсендәге 21 урамның дүртесе бердәм татар исеменә ия — ике урам һәм ике Юл Урам тыкрыгы (рус теленә тәрҗемәдә — Дорожная улица). Биш урам исемнәрендә трактор мәңгеләштерелгән. Дүрт урамның исемнәре рельефның характерын һәм табигый объектны чагылдыра (Дулкынлы, Урман, Үзәнле, Калкулыклы), тагын дүртесе — һөнәр атамалары (Укытучы, Комбайнер, 2 нче Комбайнер, Крестьян). Бер урам исеме аның транспорт әһәмиятен чагылдыра (Магистраль). Тагын бер урам Россия шәһәре Орёл хөрмәтенә аталган. Ике урам эшлеклеләр — рус язучысы һәм философы Александр Радищев (1749—1802) һәм Украина шагыйре, рәссам һәм җәмәгать эшлеклесе Тарас Шевченко (1814—1861) хөрмәтенә аталган.
Бобадела (Оливейра-ду-Ошпитал)
Бобадела  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Маннвиль-ла-Рау
Маннвиль-ла-Рау — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Грачинская
Грачинская (Түбән Грачинский ауылындагы) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Северский Донец елгасы янында югала урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Самтер (округ, Джорджия)
Самтер — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Америкус шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1831 елда оештырыла.
Рогачёв
Рогачёв (Раһачоу, Рагачоў, Рогачёв, Rohaczów) — Беларусның Гомель өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 34828 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Рогачёв Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1560 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Үтәй (елга)
Үтәй — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Зур Нюню елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC3579-2985
GSC3579-2985 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Манчита
Манчита — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Зарудзеевка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Капланкөй (Ейьюбие)
Капланкөй (Kaplanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хабаровск крае
Хабаровск крае (Хабаровский край) — Россия Федерациясенең Азия өлеше субекты. Ерак Көнчыгыш федераль округынә керә.
Чиктәшлек
Төп тау тезмәләре — Сихоте-Алин, Сунтар-Хаята, Җугҗур, Бурея, Дуссе-Алин, Ям-Алин. Иң югары ноктасы булып Берилл тавы санала (2933 метр). Түбәнлекләр: көньякта — Урта Амур һәм Түбән Амур, төньякта — Охот.
Край җирләре төньяктан көньякка 1800 километрга, көнбатышта көнчыгышка — 125-750 километрга сузылган.
Климат
Климат ле; кыш каты һәм аз карлы, ә җәй җылы һәм дымлы була. Гынварның уртача температурасы −22 °Cдән алып (көньякта), төньякта −40 °Cка кадәр җитә, диңез буенда −18 °C… −24 °C. Июльнең уртача температурасы +15 °C… +20 °C. Крайның көньягында вегетация чоры 170-180 көнне тәшкил итә.
Еллык явым-төшемнәр саны 400-600 ммдан (төньяк) 600-800 ммга (тигезлекләрдә һәм тау тезмәләрнең битләүләрендә) кадәр үзгәреп тора. Явым-төшемнәрнең күпчелеге (70-75% өлеше) җәен төшә.
Крайның Аян-Мая, Охотск районнары һәм Шантар утраулары — Ерак Төньяк районы булып санала; тагын 9 район Ерак Төньяк районнарына тәңгәлләшкәннәр.
Һидрография
Елгаларның күпчелеге Амур бассейнына керәләр — Бурея, Биҗан, Вира, Тунгуска, Горюн, Амгун, Уссури, Анюй, Гур. Башка елгалардан Тумнин һәм Коппи (Япон диңгезенә коялар), Тугур, Уда, Улья, Урак, Охота, Иня (Охот диңгезенә коялар) елгалар аерылып торалар. Крайның төньяк-көнбатыш өлешендәге елгалары — Мая, Учур — Алдан елгасы кушылдыклары булп торалар һәм Лена бассейнына керәләр.
Тарих
Урта гасырларда хәзерге Хабарау крае территориясендә тунгус-манҗур телләрендә сөйләшүче халыклар яшәгәннәр. Кытайда аларны «кыргый җурченнәр (чжурчженнәр)» исеме астында мәгълүм булганнар.
XIII—XIV гасырларда Кытайның монгол хакимнәре түбән Амурга бернчә хәрби экспедицияне җибергәннәр; 1263 елда Тыр авылы тирәсендә «Көнчыгыш яулары маршалының ирәге (ставкасы)» нигезләнгән, якынча шул ук вакытта алар мәҗүси гыйбадәтханәне корылалар.
XVII гасырда төбәктә руслар сәяхәтчеләре күренә башлаганнар. Бу вакытта төбәктә даур, эвенк, натк, гиләк кабиләләре гомер иткәннәр. 1643—1645 елларда Василий Поярков экспедициясе Якутскидан чыккач, көймәләр белән Амурны йөзеп үтте, Амур тамагыннан Охот диңгезе һәм Лена бассейны елгалары аша Якутскига кире кайтты.
Ерофей Хабаровның экспедициясеннән соң (1649-1650) руслар Амурда баструкларны төзергә тотындылар; әмма кытайлыларның каршылыгы русларны баструкларны ташлатырга мәҗбүр иттерде; Нерчинск килешүе (1698) нәтиҗәсендә рус ватандашлары Амурның сулъягын бушатырга тиеш булганнар; Байкал арты һәм Охот диңгезе буе Россиянеке булып калды. Ике дәүләт арасында төгәл чик урнаштырылмады.
XVIII гасырда Охотск Россиянең Тын океанындагы иң мөһим диңгез портына әверелгән.
1852 елда Николай Муравьёв җитәкчелегендә хәрби экспедициясе түбән Амурны тикшереп чыкты һәм берничә алдагы елларда бу якларга рус казаклары һәм крестьяннәре килеп урнашканнар. Булган факт блән килешеп, 1858 елда Айгун килешүе, ә 1860 елда Пекин килешүе төзелә. Моның белән чик буе мәсьәләсе тәмам чишелде.
1856 елда Диңгез буе өлкәсе оештырылган.
Япония белән туры хәрби низагка кермәү һәм интервенциядән тыныч ысул белән котылу өчен Байкал арты, Амур һәм Диңгез буе өлкәләре җирләрендә 1920 елның 6 әприлдә Ерак Көнчыгыш Җөмһүрияте булдырылган. Ватандашлар сугышы беткәч, ул Ерак Көнчыгыш өлкәсенә үзгәртеп корылган, ә 1923 елның декабрендә аның үзәге Читадан Хабарауга күчерелгән. 1926 елда өлкә Ерак Көнчыгыш краена үзгәртеп корылган, 1934 елда аның эчендә Хабарау өлкәсе оештырылган (1939 елда юкка чыгарылган).
1938 елда Ерак Көнчыгыш крае юкка чыгарылган, аның территоирясе Диңгез буе һәм Хабарау крайлары арасында бүлеп бетерелгән.
1947—1956 елларда край составыннан Сахалин, Амур , Магадан (аның буйсынуга Чукот милли округы күчерелгән) һәм Камчатка (Коряк милли округы белән) өлкәләре бүленеп чыгарылалар.
1991 елда край составыннан Яһүд автономияле өлкәсе чыга.
Административ бүленеш
Хабарау крае 17 муниципаль районга һәм 2 шәһәр округынә бүленә:
Икътисад
Машиналар төзү һәм металл эшкәртү:  океан һәм елга көймәләре, очкычлар, металл кисүче станоклар, кою машинлары.
Кара металлургия: кара металларны тәгәрәтеп эшкәртү, корыч. Урман, агач эшкәртү һәм целлүлоза-кәгазь сәнәгатьләре: эшкә яраклы үзагач, фанир, агач йомычкалары плитәсе.
Тау чыгару сәнәгате: күмер, төсле металлар мәгъдәне (рудасы), аккургаш һәм бакыр концентратлары. Химия сәнәгате: сера әчелекләре, әче тудыргыч, шиннар төзәтү, синтетик юу чаралары, химия-фармацевтика, һидролиз, биохимия заводлары. Балык, азык-төлек һәм җиңел сәнәгатьләре.
Файдалы казылмалар: алтын, аккургаш, алүминий, тимер, таш һәм көрән күмер, графит чыганклары.
Солы, арпа, бодай,, бәрәңге чәчүләре. Яшелчәчелек, ит-сөт терлекчелеге, кошчылык, умартачылык.
Транспорт
Крайның төньяк өлешендә Байкал-Амур, ә үзәк өлешендә Транссебер тимер юл магистралләре үтәләр.
Охотск, Аян, Амурдагы Николаевск, Ванино, Совет Гаване — эре диңгез портлары. Хабарауда, Амурдагы Комсомольскида һәм Амурдагы Николаевскида эре елга портлары урнашканнар.
18-нче армия (Вермахт)
18-нче армия (18. Armee) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәрле армия).
Бөек Ватан сугышы
25 июньне 4-нче танк төркеме Екабпилска һәм Даугавпилска һөжүмне дәвам итте, ә алман 18-нче армиясе — Ригага.
1 июльне 18-нче алман армиясе Риганы басып алды
Ленинград саклану операциясе
19 июльне «Төньяк» армия төркеме Ленинградка һөжүмне туктатты 18-нче армия Луга чигенә якынаюга кадәр һәм 4-нче танк төркеменең частьларын тәртипкә китерү өчен.
Престон (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фярки
Фярки (Фяркі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лейсар
Лейсар (Leyssard) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Искәрмәләр
Лейсар
Пышега (Полта кушылдыгы)
Пышега — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Полта елгасының сул ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Роджерсвилл (Теннесси)
Роджерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гобия (Ферара)
Географиясе
Гобия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пучнев
Пучнев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11483) 1988 BC4
(11483) 1988 BC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 19 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BC4» саналган.
(10459) Vladichaika
(10459) Vladichaika — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 27 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SJ5» саналган.
18-нче армия
18-нче армия — төрле дәүләтләрдә кораллы көчләрнең армияның исеме.
18-нче һава армиясе
Яушевлар
Яушевлар — татар кенәз морзалар нәселе, Арча кенәзләренең бер тармагы.
Раду-Воде (Джурджу)
Раду-Воде — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яушевлар
Нәселнең алтын гасыры
Нәселнең башлыгы булып, Казан алынганчы ук, Рус хезмәтендә булган Явуш кенәзе санала. Княз Явуш Казанны (1552) саклауда катнашкан һәм шәһәр читендә Казан гаскәрләренең хәрәкәтләре белән җитәкчелек иткән Кенәз Япанчиның көрәштәше буларак телгә алына.
XVII гасырда Идел буеның зур җир биләүчеләренә әверелгән Яушевларның артуы татар тарихчылары тарафыннан татарларның рус дәүләтенә интеграцияләнүенең патша сәясәте үрнәге буларак, элеккеге Казан ханлыгы җирләрендә үзенчәлекле наместниклык вәкаләтләре бирү юлы белән татар дәүләтенә интеграцияләнүенә китерелә. 1582 елда Иван Грозный Багиш Яушев кенәзенә Иж елгасы ярлары буенда җир бирә (киләчәктә Ижау шәһәре барлыкка килә). Йомышлы Казан морзасы Семеней Багишев улы Яушев кенәзе патша Михаил Федоровичның грамотасы белән 1628 елның 7 июнендә кенәз титулы белән бүләкләнә: «за службы деда ево, князь Яушеву, и дяди ево, за князь Иванаеву, и за отца ево, князь Багишеву, и за ево, Семенееву, службу… как был пожалован отец ево князь Багиш».
1713 елда Яушевларның күп кенә йортлары православие динен кабул итмәгән өчен патшага күчерелә, ә алар үзләре Казан губернасы Арча өязе Кашар авылы буенча җан окладына салына. 1733 елда булачак Ижау территориясен Котлымөхәммәт Мәмәш улы Тәфкилевка саталар.
Дворянлыкта торгызу
Яушевларның бер өлеше соңрак дворян статусын торгыза.
Богдан Яушев 1762 елда Уфа өязенең (1781 елдан Бәләбәй өязе) Араслановка авылына күченә һәм 1780 еллар ахырында, Уфа дворян депутатлар җыены билгеләмәсе буенча, изге ата-бабалардан килеп чыгуын раслаган буларак, җан окладыннан төшереп калдырылырга тиеш була.
1844 елның 18 февралендәге, 1854 елның 28 сентябрендәге, 1862 елның 23 гыйнварындагы, 1864 елның 2 июнендәге һәм 1873 елның 21 мартындагы Хөкүмәт сенаты билгеләмәләре белән кенәз Яушевлар нәселендәге 12 гаилә борынгы дворян титулында, шәҗәрә китабының VI өлешенә кертелеп һәм татар кенәзләре дип аталырга хокуклы булып, расланалар.
Яушевлар нәселеннән булган башка гаиләләр бюрократик мәсьәләләр аркасында дворян катламында торгызылмаган.
Сәүдәгәрләр династиясе
Яушевлар нәселенең бер тармагы вәкилләре XIX гасырда беренче гильдия сәүдәгәрләре династиясен төзи.
Династиягә нигез салучы — Россия һәм Урта Азия арасында сәүдә операцияләрендә баеп, Троицк шәһәрендә урнашкан Гайсә Йосып улы Яушев (1790—1870).
Сәүдәгәр Яушевлар меценатлар һәм Ислам җәмәгать эшлеклеләре буларак билгеле була: мәчет һәм уку йортлары (шул исәптән Троицкидагы «Мөхәммәдия» мәдрәсәсе) төзелешен финанслыйлар, Бөтенроссия мөселман съездлары эшендә катнашалар, җәдидләр хәрәкәте әгъзалары булалар.
Яушевлар фирмасы башлыклары:
Петропавел имамнары
Яушевлар гаиләсенең бер тармагы вәкилләре XIX гасырның икенче яртысында — XX гасыр башында Петропавел мөселман дини җәмгыяте лидерлары була. Габделбәри Яушев 1852 елдан 2 нче (Тауасты) мәчетнең имамы була, 1858 елның 8 февралендә ул Тубыл губернасы буенча өлкән ахун исеме белән раслана. Соңрак ул Эрбет ярминкәсе мәчетенең попечителе һәм имамы була. 1888 елда аның урынын улы Габделваһап ала. Бөек Октябрь инкыйлабыннан соң Габделваһап Яушев Петропавелда кала һәм Совет властеның беренче елларында шәһәрнең мөселман җәмгыятен җитәкләүне дәвам итә.
Дрегушень (коммуна, Ботошань)
Дрегушень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Калуга өлкәсе
Калуга (Калага) өлкәсе (Калужская область) — Россия Федерациясенең Европа өлеше субекты. Үзәк федераль округына керә.
Административ үзәге — Калуга шәһәре.
Халык
чел. . Халык тыгызлыгы —  чел./км2. Шәһәрнең халкы —  % (2014).
Административ бүленеш
Калуга өлкәсе 24 муниципаль районга һәм 2 шәһәр округсенә бүленә.
Москожев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Болью
Болью — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Валице
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Языҗа (Адыяман)
Языҗа (Yazıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Мердинген
Мердинген (Merdingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Маннвиль-сюр-Риль
Маннвиль-сюр-Риль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Кавенчин (Липский повяты)
Кавенчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кровиця-Голодовска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Капланлы (Һадим)
Капланлы (Kaplanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һадим илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хлорофилл
Хлорофилл ( грек теленнән  χλωρός, «яшел» һәм φύλλον, «яфрак»сүзләреннән төзелгән) - үсемлекләрнең яфракларында була торган, аларга характерлы төс бирә торган һәм фотосинтез өчен бик мөһим булган яшел пигмент.
Медельин (Испания)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Заручча (Климавицкий районы)
Заручча  (Заручча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11484) Доде
(11484) Доде — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 17 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DF2» саналган.
Анатольская (Грань)
Анатольская (Анатольская) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Нижнеудинск
Нижнеудинск (Нижнеудинск, Доодо-Үдэ) — Россия Федерациясенең Өpкет өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Толбот (округ, Джорджия)
Толбот — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Толботтон шәһәре.
Нижнеудинск
Халык саны — кеше.
Слоан (Айова)
Тарихы
Слоан шәһәре  елда нигезләнгән.
Толбот (округ, Джорджия)
Территориясе
Округ мәйданы 1018 км² тәшкил итә.
Нижнеудинск
Тарих
Шәһәр статыcын 1783 елдан башлап йөртә.
Слоан (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нижнеудинск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%).
Хабаты
Хабаты (Хабаты ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Акр
Акр (acre; халыкара билгеләү: ac) — метрик булмаган мәйдан үлчәве берәмлеге, якынча 0,4047 гектарга тигез.
Фламанвиль (Сен-Маритим)
Фламанвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Акчикасы
Акчикасы (Акчикасси, Акчикасы) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429049. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226805001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100000300.
Пуебло-Ист (Техас)
Пуебло-Ист  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Акчикасы
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Пуебло-Ист (Техас)
Географиясе
Пуебло-Ист халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Акчикасы
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 368 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Бон-Сусессу (Фигейра-да-Фош)
Бон-Сусессу  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дрегушень (коммуна, Галац)
Дрегушень — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Горки (шәһәр)
Горки (Һорки, Горкі, Горки, Horki) — Беларусның Могилёв өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 32943 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Горки Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1544 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Россвилл (Теннесси)
Россвилл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиманец
Лиманец (Немальцовская, Нимальцовская) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Калитвенец елгасының сул ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пшановице
Пшановице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мости (Свентокшиж воеводалыгы)
Мости  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кавенчин (Сохачевский повяты)
Кавенчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гобо (Падова)
Гобо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гобо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10460) 1978 VK8
(10460) 1978 VK8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VK8» саналган.
Медина-де-лас-Торрес
Медина-де-лас-Торрес — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Раду-Воде (Келераш)
Раду-Воде — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кровиця-Лясова
Кровиця-Лясова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Капланоба (Гөнен)
Капланоба (Kaplanoba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кровиця-Лясова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лезардриё
Лезардриё (Lézardrieux) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегье кантонына карый.
Пюрненей
Пюрненей — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чижа елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Лезардриё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,91 км².
Пюрненей
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC3591-2152
GSC3591-2152 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(11485) Цинцендорф
Тарихы
1988 елның 8 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RW3» саналган.
Күкканат
Күкканат (бараба, күкшә, урман саесканы, имән каргасы, Garrulus glandarius) — карга кошлар семьялыгыннан күкканатлар ыругының кош. Канатлары көзгесыман зәңгәрсу каурыйлар белән капланган. Ауразиянең урман зонасында таралган. Ояларын агачта коралар. Кышка имән чикләвекләре җыеп калдыра.
Гәүдә төсе җирәнсу коңгырт, канатлар, койрык, кайбер төрчәләрдә башының өсте дә — кара, койрык өсте ак, иңбаш каурыйлары күк төсендәге тар кара буйлар белән. Себер күкканатларында башы җирән, ә Аурупадагында — аксыл буй көрән таплары белән. Күкшәдән ак койрык өсте һәм кара койрык белән аерыла. Җиткән кошларның буе 15 см, гәүдә озынлыгы (койрык белән) 25–40 см, авырлыгы 150–200 г.
Ухтым (елга)
Ухтым — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борда-ду-Кампу
Борда-ду-Кампу — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мерклинген
Мерклинген (Merklingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валча
Валча — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Языҗа (Кыбрысҗык)
Языҗа (Yazıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Кыбрысҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Хаданы
Хаданы (Хаданы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Толивер (округ, Джорджия)
Толивер — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Крофордвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Фламе-Фретий
Фламе-Фретий — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Кровиця-Сама
Кровиця-Сама — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11486) 1988 RE6
(11486) 1988 RE6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 5 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RE6» саналган.
Пуебло-Нуево (Техас)
Пуебло-Нуево  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пуебло-Нуево халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Менгабриль
Менгабриль — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Кукмара
Зур Кукмара — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 1986 тирәсендә. Почта индексы — 422120.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Зарэсце (авыл)
Зарэсце  (Зарэсце ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Зиннәтулла Абдуллин
Абдуллин Зиннәтулла Абдулла улы (Абдуллин Зиннатулла Абдуллович) (1897—1943) — 112-нче Башкорт атлы дивизиясе штабында писарь вазифасын башкарган кызылармеец.
Биографиясе
Зиннәтулла Абдулла улы Абдуллин 1897 елда Самар губернасы Бөгелмә өязе ндә (бүгенге Татарстанның Азнакай районында) туган.
1941 елда Эшче-крестьян Кызыл Армиясе сафларына хезмәткә алына. 112-нче Башкорт атлы дивизиясе штабында писарь булып хезмәт итә.
1943 елда хәбәрсез югала.
Хәтер
Абдуллин Зиннәтулла Абдулла улының исеме Башкортстанда нәшер ителгән басмаларда һәм Татарстан да Бөек Ватан сугышында катнашучылар хөрмәтенә куелган һәйкәлдәге исемлеккә кертелгән.
Ботан (район)
Ботан  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Каплыҗа (Чат)
Каплыҗа (Kaplıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Күкканатлар
Күкканатлар (Garrulus) — чыпчыксыманнар отрядыннан карга кошлар семьялыгының кошлар ыругы.
Кавенчинек (Мазовия воеводалыгы)
Кавенчинек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смитленд (Айова)
Тарихы
Смитленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Салопаткина (Пышма шәһәр округы)
Салопаткина (Салопаткина) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Осиповичи
Осиповичи (Асиповичы, Асіповічы, Осиповичи, Osipowicze) — Беларусның Могилёв өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 31494 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Осиповичи Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1267 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Мостки (Скаржиский повяты)
Мостки  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Ключарёв
Александр Ключарев – күренекле композитор, Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге иясе (1970).
Тәрҗемәи хәл
Александр Ключарев 1906 елны Казанда дөньяга килә. Әтисе Сергей Данилович атаклы татар эшмәкәрләре Хөсәеновларның сәүдә оешмасында хисапчы булып эшли. Әнисе Надежда Семеновна гаиләдә дүрт баланы тәрбияләү белән шөгыльләнә.
1908 елда аларның гаиләсе Ырынбурга күчеп килә. 1918 елда Саша Ырынбур музыка училищесына укырга керә. Шундагы кинотеатрда тавышсыз кинофильмнарны фортепьянода импровизацияләр башкарып яңгырата, концертларда аккомпаниатор буларак, җырчыларга кушылып уйный.
Үзенең искә алуы буенча, аны балачактан ук татар халык көйләре бик нык тәэсирләндерә. Аларның күршесендә яшәгән татар кучеры бик матур итеп татар халык көйләрен җырлый торган була. Александр аны сокланып тыңлый, танышып алгач, аңардан еш кына җырлавын сорый. Сүзләрен аңламаса да, ул җырларның көй-аһәңе күңелендә сеңеп кала һәм ул татар халык җырларына гашыйк була.
Тора-бара Александр башкорт, казах һәм башка халыкларның да җыр-музыка сәнгате белән ныклап кызыксына башлый. Булачак композиторның беренче музыка әсәре дә казах халкының ике җырын эшкәртеп язылган һәм ул «Җайдак» дип атала.
1923 елда Ключаревлар гаиләсе кабат Казанга әйләнеп кайта. Монда Александр Казан музыка училищесының фортепьяно классына укырга керә. Бу җәһәттән шунысын да искә алып үтү урынлы булыр: аңа фортепьяно буенча Салих Сәйдәшевне дә укыткан О. Родзевич белем бирә. Александр, Ырынбурдагы кебек, монда да укуын эш белән бергә бәйләп алып бара: театр техникумының музыка бүлегенә җитәкчелек итә. Училищеда укыганда ул спектакльләргә көйләр яза башлый. Беренче тәҗрибә буларак «Директор Җәмилев» һәм «Сүнгән йолдызлар»га музыка яза, аларны студентлар труппасы сәхнәдә башкара.
1928 елда А.Ключарев Мәскәү консерваториясенең композиция факультетына укырга керә. Башта аны Н.Жиляев, аннан соң күренекле композитор, дирижер һәм педагог, СССР ның халык артисты Рейнгольд Глиэр укыта. Глиэр «Красный мак», «Медный всадник» балетлары, «Шаһсәнәм», «Гөлсара» опералары, күпсанлы симфоник поэмалары белән киң танылу алган композитор була һәм Александр Ключаревта шәрекъ аһәңнәренә карата зур кызыксыну уята.
Хезмәт сөючән Александр биредә дә укуын эш белән бергә алып бара: Мәскәүдәге эшче театрының музыка җитәкчесе һәм дирижеры булып эшли. Шунда укыганда ул Кәрим Тинчуринның «Зәңгәр шәл», «Казан сөлгесе», «Ил», Мирхәйдәр Фәйзинең «Галиябану», Габдрахман Минскийның «Шлем» пьесаларына музыка яза. Татар композиторы булып китүдә аңа ул вакытта Мәскәү консерваториясе каршында ачылган татар студиясендә укып йөрүче Газиз Айдарский, Сара Садыйкова, Гөлсем Камская, Хөсәен Уразиков, Асия Измайлова, композиторлар Мансур Мозаффаров, Нәҗип Җиһанов, Заһид Хәбибуллин белән аралашуы да зур йогынты ясый.
1933 елда Мәскәү консерваториясен тәмамлагач, яшь композиторның үз әсәрләреннән төзелгән беренче авторлык концерты була. Шунда аның «Галиябану» симфоник сюитасы да башкарыла. Шул концертны тыңлаган, ул вакытта Мәскәүдә яшәгән Муса Җәлил композиторның иҗатына югары бәя биреп, «Коммунист» гәзитендә (1933, 30 ноябрь): «Без бу яшь таланттан татар совет музыкасы өчен тагын күп нәрсәләр көтә алабыз», - дип язып чыга. Шул ук елда А.Ключарев хәрби хезмәткә алына һәм Уфа шәһәренә җибәрелә. Шунда 4 ел яшәү дәверендә ул башкорт композиторлары белән таныша, башкорт халкының фольклорын өйрәнә, башкорт темасына берничә әсәр яза һәм бу бәйләнешне алдагы иҗатында да дәвам итә.
1937 елда композитор Казанга әйләнеп кайта һәм фольклор кабинеты җитәкчесе булып эшли башлый. Монда ул тагын бер бик әһәмиятле, зур эш башкара: композитор Василий Виноградов белән бергә татар халык җырлары тупланган беренче җыентыкны, аннан соң композитор Юрий Виноградов, шагыйрь Мөхәммәт Садри белән бергәләп, кабат шундый ике җыентык бастырып чыгара.
Татар халык авыз иҗатын тирәнтен белүе композиторга югары зәвекъле, заманча, яңа аһәңле татар җырлары, романслары, инструменталь миниатюралар язарга мөмкинлек бирә. Ул бер үк вакытта академик стильне дә, эстрада стилен дә бик яхшы үзләштергәнгә, шул нигездә оригиналь әсәрләр иҗат итә. Аның әсәрләре Олег Лундстрем җитәкчелегендәге күренекле джаз оркестры тарафыннан зур сәхнәләрдә дә еш башкарыла.
Композитор күп кенә инструменталь әсәрләр дә иҗат итте. Александр Ключарев 1945 елда «Су буйлап» дигән татар халык җырын төп лейтмотив итеп алып, симфоник оркестр өчен “Татар сюита”сын яза. Сюитаның эчтәлеге белән тыгыз үрелгән «Чакрым саен багана», «Мәрьям бәете», «Бер алманы бишкә бүләек», «Язгы җырлар» һәм финалдагы «Ком бураны», «Дусларым» дигән татар халык җырлары әлеге әсәрне эпик планда бик матур яңгыраш белән баета һәм ул композиторның зур уңышы булып санала. Композиторның "Идел" симфониясендә дә, мәһабәт һәм киң мелодия белән, Идел образы гәүдәләндерелә.
«Канатлы яшьлек» исемле җырлар җыентыгы һәм татар халык музыкаль иҗатын җыюы һәм пропагандалавы өчен 1970 елда Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләгенә лаек була.
Каты авыру 1972 нче елда, яңа иҗади планнар белән яшәгән, талантлы композиторның гомерен кисте.
GSC3592-4908
GSC3592-4908 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дәүләкән
Дәүләкән шәһәре – Башкортстанда республика буйсынуындагы шәһәр, Дәүләкән районы үзәге.
Кострома өлкәсе
Кострома өлкәсе (Костромская область) — Россия Федерациясенең Европа өлеше субекты. Үзәк федераль округына керә.
Дәүләкән
Тарихи белешмә
Бүгенге Дәүләкән шәһәре Дәүләкән һәм Эткол башкорт авыллары урынында барлыкка килгән. Шул яклар аша Самар-Златоуст тимер юлы төзелеп узганлыктан, тимер юл станциясе янында Дәүләкән бистәсе барлыкка килә (1895). 1917 елда биредә 16 милләт вәкиле яши: руслар, башкортлар, татарлар, алманнар, голландлар, швейцариялеләр, чехлар, украиннар, яһүдиләр, эстоннар, чуашлар, белоруслар һ.б. яши. Вакыт узу белән шәһәр чикләренә Иске Вязьмина һәм Яңа Көрмәнкәй авыллары керә.
Кострома өлкәсе
Административ үзәге — Кострома шәһәре.
Тарих
1918 елның 27 сентябрендә Костромада 19-нче бригады оештырыла башлады.
Татарлар
1780 елдан Кострома шәһәрендә мәчет эшли (1930 елга кадәр). 1936 да «Промартельләр» татар хоры оештырыла. Кострома өлкәсенә 18 йөзнең 2 нче яртысында Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсенең Тутаев шәһәре) йомышлы татарлар күчеп киләләр. Аларның төп шөгыльләре — иген игү, йөк ташып сәүдә итү.
Хәзерге торышы
Хәзерге вакытта Кострома өлкәсендә татар өлкә милли-мәдәни автономиясе (2002 дән) һәм мөселман дини оешмасы (1992 дән) эшли, 1999 дан «Ислам» газетасы нәшер ителә, Костромада мәчет төзелә.
Дәүләкән
Тарихи белешмә
Уңайлы урынлашу сәбәпле Дәүләкәндә зур икмәк базары, тегермәннәр, элеватор (1913), базарлар барлыкка килә. 1908 елда гына Дәүләкән аша 2 млн. пот икмәк чыгарылган.
Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының Гражданлык хәле актларын теркәү идарәсе
Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының Гражданлык хәле актларын теркәү идарәсе — Татарстан Республикасы хөкүмәте составындагы мөстәкыйль структур бүлекчә, гражданлык хәле актларын дәүләт теркәвенә алу эшчәнлеген җитәкләү функциясен башкаручы ТР башкарма хакимияте органы, ведомство. 1999 елның 23 декабрендә ТР МК ЗАГС бүлеген идарә итеп үзгәртү юлы белән барлыкка илгән. Идарәнең төп бурычы — Татарстан җирлегендә гражданлык хәле актларын дәүләт теркәвенә алу (ГАТХ, ЗАГС) эшчәнлеге белән идарә итү.