cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Писаровка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Шар (Урман Җалаер кушылдыгы)
Зур Шар — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Җылаер районы биләмәләрендә ага. Урман Җылаер елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Булок (Терн һәм Гаронна)
Булок — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ортийон
Ортийон (Ortillon) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Арси-сюр-Об кантонына карый.
Леопольдсхаген
Леопольдсхаген — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Вяликия Лезнявичы
Вяликия Лезнявичы (Вялікія Лезнявічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Леопольдсхаген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вяликия Лезнявичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сафаалан (Сарай)
Сафаалан (Safaalan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Адванс (Мичиган)
Адванс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Адванс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скаржин-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лекуйле
Лекуйле — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Калчерана-Марина
Калчерана-Марина — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчерана-Марина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дания теле
Дания теле́ (dansk) — даниялеләрнең теле. Скандинавия телләренең берсе. Даниядә, Алманиядә киң таралган. Сөйләшүчеләр саны — якынча 5,7 миллион кеше.
Корча
Корча (Korçë) — Албаниянең Корча округындә урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Корча Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Олишки (Билостоцкий повяты)
Олишки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Р241 (автоюл)
Р 241 автоюлы - Казан белән Семберне иң кыска җир маршруты буенча тоташтыручы федераль автомобиль юлы. Ул Татарстанның көнбатыш өлеше һәм Ульяновск өлкәсенең төньягы буенча уза. Бу Татарстан территориясеннән уза торган төп автомобиль юлларның берсе булып тора.
Тарихы
Казан һәм Сембер шәһәрләре оешканнан бирле Идел елгасы аша су белән элемтәдә торганнар, ләкин бу шәһәрләрнең сәүдә маршрутларында урнашуы җир элемтәсенең формалашуын алдан ук билгеләгән, шәһәрләр арасында коры җир элемтәсе ким дигәндә 1779 елдан билгеле. Татарстанда, безнең замандагы төп үзгәрешләр Югары Ослан районының Сәет авылы янында була. Әлеге җирлектә юл авылны урап уздырыла һәм турайтыла, шулай ук Идел аша Займище күпере төзелгәндә М7 "Идел" магистрале белән тоташтырыла һәм Олан авылыннан Апас поселогына кадәр яңа юл участогы төзелеп кулланышка тапшырыла.
(4307) Черепащук
Тарихы
1976 елның 26 октябрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 UK2» саналган.
Р241 (автоюл)
Тарихы
2010 елда, юлга 1P 241 урынына яңа P241 индексы билгеләнә, алай да иске исемен 2017 елның 31 декабренә кадәр кулланылырга мөмкин була.
Тасвирлау
Татарстанда юл өслеге капиталь эшләнгән, машина юлының киңлеге 7 метр. Вакыт-вакыт юлның төрле бүлекләренә стационар электр яктырткычлары урнаштыру өстендә эш алып барыла.
Автомобиль юлы, нигездә, һәр юнәлештә бер полосалы, югарыга күтәрелә торган, таулы участокларда һәм кайбер киселешләрдә ике полосага кадәр киңәйтелгән. Юл катламының сыйфаты яхшы, кайбер тигезсезлекләр булуга карамастан, районда тизлекне 100 км/сәгатькә ышанычлы тотарга мөмкинлек бирә.
Трассада трафик түбән, хәрәкәт интенсивлыгы эре шәһәрләргә якынаю белән арта. Инфраструктура уртача үсеш алган. Нигездә кафе, кунакханәләр һәм автостанцияләр эре шәһәрләрдә урнашкан.
Әлеге юл үткәндә трассаның шактый борылуын, куркыныч борылышлар турында кисәтүче күп кенә билгеләр куелуын исәпкә алырга кирәк. Юл билгеләре нигезендә тизлекне алдан ук киметергә киңәш ителә.
Татарстан Республикасы территориясе буенча трассаның торышы идеаль хәлаткә якын.
Бәяләү
Autostrada.info сайтындагы рецензияләр буенча, юл 5тән 4кә бәяләнгән.
HD28398
HD28398 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Павел Дуров
Павел Валерьевич Дуров (1984 елның 10 октябре, Ленинград, ССРБ) — Россия эшкуары, программист, миллиардер. «ВКонтакте» социаль челтәрен һәм шул исемдәге компанияне, Telegram кроссплатформалы белдергеч һәм башка проектларның булдыручыларның берсе. «ВКонтакте» генераль директоры (2006—2014). Студент елларында РФ Президенты һәм РФ Хөкүмәте стипендияләре лауреаты, өч тапкыр Потанин стипендиясе лауреаты.
2016 елдан Forbes журналы версиясе буенча Россиянең 200 иң бай бизнесмены исемлегенә керә. 2020 елда ул Россия буенча рейтингта 30 нчы урынны һәм дөнья буенча 565 нче урынны били.
Гаилә
Әтисе — Валерий Семёнович Дуров (1945 елның 13 июле), фәлсәфә фәннәре докторы. Күп фәнни эшләр авторы, 1992 елдан башлап Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультетының классик филология кафедрасын җитәкли.
Әнисе — Альбина Александровна Дурова (1951 елның 3 апреле) Санкт-Петербург дәүләт университетында укыткан.
Абыйсы — Николай (1980 елның 21 ноябре) — математик, физика-математика фәннәре кандидаты. Студентлар арасында программалаштыру буенча ике тапкыр абсолют дөнья чемпионы. 2013 ел уртасына кадәр ВКонтакте техник директоры булып эшләгән.
Бабасы — Семён Петрович Туляков (1913) Бөек Ватан сугышында катнашкан. 65 нче укчы полкында хезмәт иткән, Ленинград фронтында, Красный бор һәм Гатча юнәлешләрендә сугышларда катнашкан. Кызыл Йолдыз орденына тәкъдим ителә, II дәрәҗә Ватан сугышы ордены һәм Җиңүнең 40 еллыгына I дәрәҗә Ватан сугышы ордены белән бүләкләнә.
Тормыш юлы
Павел Дуров 1984 елның 10 октябрендә Ленинградта туа. Беренче сыйныфка Туринда бара, анда аның берничә ел әтисе эшләгән. Туган шәһәренә кайткач, озак түгел гадәти мәктәптә укый һәм Академия гимназиясенең эксперименталь классларына укырга керә. 11 яшендә ул беренче тапкыр программалаштыру белән мавыга. Эрудит репутациясенә ия булган. 2001 елда Академия гимназиясен тәмамлый. 2002 елда Павел Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультетына «Инглиз филологиясе һәм тәрҗемәсе» белгечлеге буенча укырга керә. Үзенең академик казанышлары һәм университетның студентлар тормышына керткән өлеше өчен ул Россия Федерациясе Хөкүмәте стипендиясе, ә аннары Россия Президенты стипендиясе белән бүләкләнә. Өч тапкыр Потанин стипендиясе лауреаты була. Информатика, лингвистика һәм дизайн буенча олимпиадаларда җиңү яулаган, гомумуниверситет чаралары оештырган. 2006 елда кызыл диплом белән университетны тәмамлый (2012 елга дипломны алмаган ).
СПбДУда укыган чорда ук, университетның иҗтимагый һәм фәнни тормыш сыйфатын күтәрү өчен билгеләнгән, коммерцияле булмаган интернет-проектлар төзи (Durov.comһәм Spbgu.ru сайтлары). 2007 елда «Деловой Петербург» газетасы тарафыннан Дуров «2007 елның иң яхшы яшь эшкуарлары» конкурсында җиңүчеләрнең берсе дип таныла.
2011 елда 7,9 млрд. сум торышына ия булган Дуров Россия миллиардерлары рейтингында 350 нче урынны алган. 2012 елның 24 гыйнварында Мюнхенда Digital Life Design (DLD) конференциясендә «Википедия»га нигез салучы Джимми Уэйлс белән бергә чыгыш ясаганда Павел онлайн-энциклопедиягә бер миллион доллар акча бирергә вәгъдә итә. Март аенда Викимедиа фонды вәкиле Джей Уолш вәгъдә ителгән сумманы Wikimedia фонды исәбенә күчерү турында мәгълүматны раслый :
2011 елның декабрендә Федераль иминлек хезмәте Павел Дуровка биш берләшмәне һәм ике очрашуны ябырга тәкъдим итә. Дуров моны эшләүдән баш тарта. Шуннан соң аның повесткасы белән аңлатмалар бирү өчен Санкт-Петербург прокуратурасына чакыралар.
«ВКонтакте» да эшләгән вакытта Павел офис янында арендага алган фатирда яшәгән. Вегетариан булып тора һәм либертариан сәяси карашлар яклы. Сигез телдә: русча, инглизчә, французча, алманча, испанча, итальянча, латинча һәм фарсыча сөйләшә торган полиглот булып тора.
ВКонтакте
2006 елда Павел һәм аның абыйсы, Николай Дуров, «ВКонтакте» җаваплылыгы чикләнгән җәмгыятенә нигез салалар һәм шул ук исемдәге челтәрнең бета-версиясен эшләтеп җибәрәләр (домен vkontakte.ru рәсми мәгълүматларга караганда 2006 елның 1 октябрендә теркәлгән). Башта сайт ябык була, әмма ел ахырында ук теркәлү ирекле була. 2007 елда ук ул рунетта популярлык буенча өченче була, 2008 елда челтәрнең кулланучылар саны 20 миллионнан артып китә.
Дуров 2013 елның декабрендә «Вконтакте» акцияләренең калган 12%ын Иван Тавринга сату буенча килешү төзи һәм челтәр хуҗасы булудан туктый.
2014 елның 1 апрелендә Дуров үзенең битендә «ВКонтакте» ҖЧҖ генераль директоры вазыйфасыннан китүе турында хәбәр итә, әмма 3 апрельдә китү турында үз гаризасын кире ала. 21 апрельдә «ВКонтакте» социаль челтәре хуҗалары Павел Дуровны эштән азат итү турындагы үтенечен канәгатьләндерделәр.
2014 елның 16 сентябреннән Mail.Ru Group «ВКонтакте»ның бердәнбер хуҗасы булып тора.
Кауфман (кратер)
Кауфман — Венера планетасының -49.4°N, -27.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 25.5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Кратер рәссам һәм график Ангелика Кауфман хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
Кылычкая (Айдынтепе)
Кылычкая (Kılıçkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Айдынтепе илчесенә караган бер авыл (köy).
Нью-Гэмптон (Миссури)
Нью-Гэмптон  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Гэмптон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20536) Tracicarter
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RF81» саналган.
Бур-де-Виза
Бур-де-Виза — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Каласам
Һинду гыйбадәтханәләрендә типик рәвештә гыйбадәтханә манаралары түбсендә Каласамнары бар. Бу "Каласам"нар әйләндереп куелган чүлмәк формасында, башлары күккә төбәлгән, бу гыйбадәтханәләрнең мәшһүр символы булып тора. Гыйбадәтханәне периодик яңарту Сампрокшанам яки Кумбһабишекам дип атала, ул "Каласам"нар тирәли (бәйрәм итеп үткәрелә), шул вакытта гыйбадәтханәнең физик корылмаларын яңарту белән катлаулы ритуаллар үткәрелә.
Күп Каласамнар металлдан ясалган һәм кайберәүләр таштан. Гопурамны (гыйбадәтханә манара)сын карау "Дваджастхамбам" яки "Кодимарам" (гыйбадәтханә флагы мачтасын) карау белән мәшһүр ритуалларның берсе булып тора. Бу "Гопурам"нарның түбәсендә бизәкле "Каласам"нар бар. Кайбер гыйбадәтханәләрнең дүрт керү манарасы бар, алар дүрт яктан 75 000 квадрат метрны саклй. Шулай да, бу якынча саннар. 12 ел эчендә бер, Гыйбадәтханәнең "Каласам"нарында бөртекләр янә тутырыла һәм фестиваль барышында алыштырыла.
Волака
Волака — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
NGC 1660
NGC 1660 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Деманж-оз-О
Деманж-оз-О — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Тимер юлның 95 км
Тимер юлның 95 км (95 км железной дороги) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче бистә.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
Сафалы (Чаршамба)
Сафалы (Safalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шкары
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Вяликия Лепи
Вяликия Лепи (Вялікія Лепі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лерц
Лерц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лепорано
Лепорано — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нью-Виндзор (Мэриленд)
Нью-Виндзор  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Скаржинь
Скаржинь — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Доролц
Доролц — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меран (Аверон)
Меран (Mayran) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Анн-э-Алзу кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,36 км².
Белдув
Белдув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михаил Боголюбов
Михаил Боголюбов (, —, ) — театр эшлеклесе, ТАССРның һәм РФның атказанган мәдәният хезмәткәре (1968, 1991). Казан авиация заводы клубы (1945-1952), Татар филармониясе (1952-1961), ТДОһБТ (1961-1978) һәм Казан циркы (1976-1993) директоры.
Зарат (Исмаеллы)
Зарат  (Zarat ) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
Гремучая (Шушпанка кушылдыгы)
Гремучая (Ижа) — Россия территориясеннән агучы елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шушпанка елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча :
Пихтовая (Лымбелька кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калчи (Форли-Чезена)
Калчи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Даллыагач (Нусайбин)
Даллыагач (Dallıağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тамлык (Хава кушылдыгы)
Тамлык — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Хава елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кембл (кратер)
Исеме
Кратер актриса һәм драматург Фанни Кембл хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
(20537) Sandraderosa
(20537) Sandraderosa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RO82» саналган.
Скаридзев
Скаридзев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олишки (Монецкий повяты)
Олишки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мулымья
Мулымья (Мулымья) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Кондинское районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: мансилар (6%), руслар (81%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
(4053) Черкасов
(4053) Черкасов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 TQ1» саналган.
Воларе
Воларе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айронтон (Мичиган)
Айронтон  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Айронтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурре (Терн һәм Гаронна)
Бурре — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Bourret (Tarn-et-Garonne)
Лиццанелло
Лиццанелло — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ден-сюр-Мез
Ден-сюр-Мез — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Сафалы (Кандыра)
Сафалы (Safalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1661
NGC 1661 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мосцички
Мосцички — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лёссин
Лёссин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вяликия Масушыны
Вяликия Масушыны (Вялікія Масушыны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кылычкөй (Имранлы)
Кылычкөй (Kılıçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Нью-Кембрия (Миссури)
Тарихы
Нью-Кембрия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воловник
Воловник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клёнова (кратер)
Клёнова — Венера планетасының -78.1°N, -104.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 141 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Кратер диңгез геологы Мария Клёнова хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
Даллыдаг (Эргани)
Даллыдаг (Dallıdağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рогна
Рогна — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының сул ярыннан 128 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ольмонти
Ольмонти — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рогна
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Рогна
(20538) 1999 RN84
(20538) 1999 RN84 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RN84» саналган.
Скаршев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Обен (Аверон)
Обен (Aubin) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Анн-э-Алзу кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 27,23 км².
Белдув-Кшива-Весь
Белдув-Кшива-Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лиццано
Лиццано — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Буяк (Терн һәм Гаронна)
Буяк — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Доролцу
Доролцу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калчина (Мачерата)
Калчина — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мотилево (Любуш воеводалыгы)
Мотилево  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4207) Чернова
(4207) Чернова  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 5 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RO2» саналган.
NGC 1662
NGC 1662 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нью-Маркет (Мэриленд)
Нью-Маркет  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поделга
Поделга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тым елгасының сул ярына тамагыннан 509 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 167 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фрунзик Мкртчян
Фрунзе (Фрунзик, Мгер) Мушег улы Мкртчян (Ֆրունզիկ (Մհեր) Մուշեղի Մկրտչյան; 1930, Ленинакан — 29 декабрь, 1993, Ереван) — совет һәм әрмән театр һәм кино актеры, театр режиссеры. СССРның халык артисты (1984), СССРның Дәүләт премиясе лауреаты (1978).
Биографиясе
1930 елда Ленинаканда (хәзер — Гюмри), әрмәннәр геноциды качаклары булган күп балалы гаиләдә туган. 1945 елдан Ленинакан тукыма комбинатында киномеханик ярдәмчесе булып эшли, буш вакытларында шунда үзешчән драма түгәрәгендә шөгыльләнә. 1945-1946 елларда А. Мравян исемендәге Ленинакан театры студиясендә укый (хәзерге Вардан Аджемян  исемендәге Гюмри драма театры). 1947 елдан әлеге театр актеры. 1951-1956 елларда Ереван театр-сәнгать институтында (В. Б. Вагаршян) укыган. Уку белән беррәттән кинога төшә башлый. Аның катнашлыгындагы беренче «В поисках адресата» фильмы 1955 елда чыга. 1956 елдан — Еревандагы Г. М. Сундукян исемендәге Әрмән театры актеры. Театр режиссеры буларак, Әрмәнстанда һәм чит илләрдә спектакльләр куя. Соңгы елларда үз театрын булдыру белән мәшгүль булган (хәзер — Фрунзе Мкртчян исемендәге Ереван артистлар театры). 1993 елның 29 декабрендә Ереванда үз фатирында үлеп калган. Еревандагы Комитас паркы пантеонында җирләнгән.
Шәхси тормышы
Булачак актерның ике исеме булган. Тәүгесе — Мгер, аны өйдә шулай йөрткәннәр. Рәсми исеме — Фрунзе — гражданнар сугышы герое Михаил Фрунзе хөрмәтенә кушылган ). Балачакта «Танау» кушаматын йөрткән.
Волог
Волог — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Оссе-ле-Труа-Мезон
Оссе-ле-Труа-Мезон (Ossey-les-Trois-Maisons) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Сен-Лье кантонына карый.
Волог
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Упачара
Һинд динендә, упачара (Санскрит телендә: उपचार; хезмәт яки ихтирам) ул Пуджаның өлеше буларак Ходайга карата хезмәт итүгә карый. Пуджа вакытында Ходайга җимешләр, махсус әзерләнгән ризык, су, яндырыла торган хуш исле таякчыклар, чәчәкләр һәм башка бүләкләр тәкъдим ителә. Һәрбер сампрадаяның ритуал ясау өчен үз кагыйдәләре бар, сампрадая әгъзалары аны үтәргә тиеш. Тугърылык гамәле буларак ритуал шулай ук Ходайга хезмәт итү һәм аның яклавын яулау ысулы булып тора. Өйдә үткәрелә торган ритуал гыйбадәтханәдә, бигрәк тә бәйрәм көннәрендә үткәрелә торган хезмәтнең кыскартылган юрамасы булып тора. Дүрт төр упачара аерылып тора. Беренчедән, Ходай чакырыла һәм образына керергә тәкъдим ителә. Икенчедән, Ходай юыла, аякларын юу өчен су тәкъдим ителә. Өченчедән, киемнәрдән һәм яндырыла торган хуш исле әйберләрдән хушбуйларга һәм чәчәкләргә кадәр төрле әйберләр тәкъдим ителә. Дүртенчедән, Ходайга ихтирам күрсәтәләр һәм аны озаталар. "Упачара"лар төрле догалар формалары буенча аерылып торсалар да, типик туплама 16 упачарадан тора, бу хөрмәтле кунакны сәламләү ритуалына туры килә, упачаралар түбәндәгечә кыяфәткә ия:
Барлык ритуаль гамәлләр өчен берничә ритуаль әйбер кирәк:
Шифалы мәче борчагы
Шифалы мәче борчагы — мальвачалар гаиләлегенең Мәче борчагы ыруына караган үсемлекләр төре.
Скаршевек
Скаршевек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD28430
HD28430 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Скаршевек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD28430
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Олы Юшатыр
Олы Юшатыр — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Башкортстан биләмәләрендә ага. Саелмыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 92 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гасники
Гасники (Гасники) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Денвиль-Бертелевиль
Денвиль-Бертелевиль — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Берат
Берат (Berat) — Албаниянең Берат округындә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Берат Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Лагерлёф (кратер)
Лагерлёф — Венера планетасының -81.2°N, -285.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 56 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Кратер шагыйрә Сельма Лагерлёф хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
Зейвә (Исмаеллы)
Зейвә  (Zeyvə ) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
Ольхувка (Подлясье воеводалыгы)
Ольхувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алба (Мичиган)
Алба  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лёц
Лёц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даллыҗа (Назилли)
Даллыҗа (Dallıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ак әнис
Ак әнис — чатыр чәчәклеләр гаиләлегенең Ак әнис ыруына караган үсемлекләр төре.
(20539) Gadberry
(20539) Gadberry — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RT86» саналган.
Яшел Үзән — Яраң тимер юл линиясе
Яшел Үзән — Яраң тимер юл линиясе — 196 км озынлвктагы Горький тимер юлы линиясе. Марий Эл Республикасын көньяктан төньякка кисеп, Республиканың башкаласы Йошкар-Ола шәһәре аша узып Татарстанның Яшел Үзән һәм Киров өлкәсенең Яраң шәһәрләрен үзара тоташтыра.
Тарихы
Мари автономияле төбәгендә тимер юл төзү турында карар РСФСРның Хезмәт һәм Оборона Советы тарафыннан 1921 елның 1 октябрендә кабул ителгән. Тимер юл төзелеше 1923 елның августында башланып, 1928 елның октябрь ахырына кадәр дәвам итә. 1926-нчы елда Яшел Үзән - Иләт бүлегендә төзелеш башлана, һәм 1927-нче елда тимер юл линиясе Краснококшайск (хәзерге Йошкар-Ола) бистәсендәге Корта авылына кадәр сузыла. Яшел Үзән - Корта бүлегендә юл хәрәкәтенең тантаналы ачылышы 1927 елның 7 ноябрендә, Бөек Октябрь революциясенең 10 еллыгы көнендә була. Краснококшайсктагы Революция мәйданындагы бәйрәм җыелышы тәмамлангач, Корта авылында беренче пассажир поездын каршы алу өчен йөреш башлана. Поезд 9 класс һәм 3 сервис сигез уклы пульман вагоннарыннан торган пар җылытулы була. Поезд машинист Хисаметдинов Ахкаметдин Ахкаметдин улы тарафыннан идарә ителгән. Митинг оештырыла, аның ахырында шәһәрнең 500 кешесе Кортадан Иләткә кадәр поезд белән сәяхәт итәләр.
Бер елдан да азрак вакыт узгач, 1928 елның 22 октябренә каршы төндә, Кече Кокшага елгасы аша тимер юл күпере төзелеше тәмамлангач, беренче пассажир поезды Йошкар-Ола шәһәренең яңа агач станциясенә килеп җитә. Йошкар-Олага таба тимер юл линиясе төзелешенең соңгы этабы 1928 елның 7 ноябрендә тантаналы шартларда тәмамлана.
Йошкар-Ола белән Яшел Үзән арасындагы тимер юл линиясенең гомуми озынлыгы 106 км була, 29 күпер төзелә, алар арасында 3 иң зур күпер Кече Кокшага, Кече Кундыш һәм Иләт елгалары аша салына.
1944-нче елда Йошкар-Оладан тимер юл линиясе Нужъялы авылына, ә 1953-нче елда - Киров өлкәсенең Яраң шәһәреннән 20 км ераклыкта урнашкан Завертелинский чишелешенә кадәр сузыла.
1935 елда Яшел Үзән - Волжск линиясе кулланышка тапшырыла.
2017 елның 18 октябрендә Йошкар-Ола тимер юл вокзалында Яшел Үзән - Йошкар-Ола секциясендә тимер юл элемтәсе ачылуның 90 еллыгын бәйрәм итү тантанасы була. Бәйрәм кысаларында вокзал бинасы алдында тимер юл линиясе ачылганын һәм Йошкар-Олага беренче поездның килүен искә төшереп мемориаль такта ачыла.
Перспективалары
2019 елда Яраң станциясеннән Котельнич I станциясенә кадәр озайту актив рәвештә тикшерелә, бу Себер аръягы тимер юлының төньяк һәм көньяк филиалларын тоташтырырга мөмкинлек бирәчәк. Проект 2030 елга кадәрге планнарга кертелгән.
Белёвице (Лодзь воеводалыгы)
Белёвице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тәтеш таулары
Тәтеш таулары (Тетюшские горы) — Татарстанда, Иделнең уңъягында урнашкан калкулык. Көнбатышта Зөя елгасы, көнчыгышта Идел елгасы, төньякта Ундыр авылы, көньякта Сембер шәһәре белән чикләнәләр. Көнбатышта Үләмә елгасы, көнчыгышта Идел елгасы, төньякта Сөйки авылы, көньякта Кашка авылы белән чикләнә. Кайбер чыганакларда Тәтеш тауларының көнчыгыш өлеше Сөйки таулары булып исәпләнәләр; Монастырский авылы тирәсендә Монастырский таулары аерып күрсәтелә.
Тәтеш шәһәре хөрмәтенә аталган.
Николай Боголюбов (1840)
Николай Боголюбов (, —, ) — җәррах, медицина докторы (1872). 1865-1887 елларда Казан университетында, 1883-1887 елларда факультет хирургиясе кафедрасы мөдире. Хезмәтләре күкәйлек туберкулёзы белән авырганда сперма үткәрү юлына микрохирургик операцияләр ясауга карый.
Волча
Волча — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Локоротондо
Локоротондо — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Вазерак
Вазерак — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Локоротондо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ози
Ози (Auzits) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Анн-э-Алзу кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24,34 км².
Мужиново (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вяликия Михалки
Вяликия Михалки (Вялікія Міхалкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гади әнис
Гади әнис — чатыр чәчәклеләр гаиләлегенең Әнис ыруына караган үсемлекләр төре.
Скенчнев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кылычкөй (Кешан)
Кылычкөй (Kılıçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Назарово (Кондинское районы)
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Дороля
Дороля — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1663
NGC 1663 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нью-Лондон (Миссури)
Нью-Лондон  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Лондон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбасль-ан-Аргонн
Домбасль-ан-Аргонн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Нури Сакаев
Нури Сакаев (, —, ) — Татар театрына нигез салучыларның берсе, актер һәм режиссер,  Хезмәт Батыры (1926).
Тәрҗемәи хәле
Туган авылында һәм Бәләбәйнең башлангыч мәктәбендә укый. Атасы үлгәч, гаиләләре Ырынбурга күчә. Нури Хөсәения мәдрәсәсенә укырга керә. Урта курсны тәмамлагач, Нури чәйханәдә эшли, 1904 елдан – Ырынбурда урнашкан Ташкәнт тимер юл мастерскоенда эш таба. Революцион хәрәкәттә катнашкан өчен Сакаевны эштән куалар. 1907 елда Сакаев үзенең ике туган абыйсы Ильяс Кудашев-Ашказарский җыйган театр труппасына кушыла (1908 елдан – «Сәйяр» труппасы). «Сәйяр»дә 1912 елга кадәр эшли.
Кримчи Гыйбадәтханәләре
Кримчи гыйбадәтханәләре Җәмму һәм Кәшмирдә Удһампур Районында җиде борынгы гыйбадәтханәнең комплексы. Ул Удһампурдан 12 км да Кримчи авылында урнашкан. Бу гыйбадәтханәләр төркеме бу урында Пандава Гыйбадәтханәләре буларак мәгълүм.
Нури Сакаев
Тәрҗемәи хәле
1912-1915 еллардан Уфада, яңа төзелгән «Нур» труппасында. 1915 елда Казанга әйләнеп кайта. 1916 елда хәрби хезмәткә алына, бераздан сәламәтлеге сәбәпле кире җибәрелә. 1917 елдан Ырынбурда, «Ширкәт» труппасында. 1919-1920 елларда Нури Сакаев — фронт театрында. 1920 елның ахырында аны Ташкәнткә татар театрына эшкә чакыралар, ул агитация поезды режиссеры булып хезмәт куя. 1921 елның уртасында Татарстан мәгариф комиссиясе аны Казанга чакыра, Татар театрында эшләргә.
Сафибей (Гейве)
Сафибей (Safibey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Калчинара (Маса-Карара)
Калчинара — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчинара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нури Сакаев
Тәрҗемәи хәле
1922 елны аны Уфага, 1нче башкорт дәүләт театрына режиссерлык итәргә чакыралар. 1926 ел уртасына кадәр шунда эшләп, кире Казанга, Татар академия театрына әйләнеп кайта, 1927 елның февралендә кинәттән вафат була. Кабере Казанда — Яңа бистә зиратында.
Рольләре
Сакаев – образларны ботен тирәнлеге белән, чын тормышчан итеп тамашачыга җиткерә алган күренекле артист. Гомерендә йөздән артык роль башкара. Габделхаликъ — "Помада мәсьәләсе" (И. Багданов); Осип, Ляпкин-Тяпкин — "Ревизор" (H. Гоголь); Саттар — "Ямьсез тормыш" (Ф. Сәйфи-Казанлы); Сафый бай — «Тигезсезләр» (Ф. Әмирхан); Тимерхан — "Беренче чәчәкләр", Нуретдин — «Җилкәнсезләр» (К.Тинчурин) һ.б.
Дәүләт бүләкләре һәм шәрәфле исемнәре
1926 елда Хезмәт Батыры исеме белән бүләкләнә.
1967 елның февралендә, Татар дәүләт академия театрының 60 еллыгы уңаеннан, элек Академия театры урнашкан Казан Яшь тамашачылар театры дивары бинасына аның исеме уелган хәтер тактасы эленгән.
Гаиләсе
Улы Ринат Сакаев, театр укуханәсен тәмамлаган, ВЛКСМ Казан шәһәр комитетының эшче-яшьләр бүлеге мөдире, соңрак «Татарстан яшьләре»ндә журналист, радио-телевидениедә режиссёр булып эшләгән. Ринат...тәбәнәк буйлы, бик тә хәрәкәтчән. Кара бөдрә чәч. Очкынлы күзләре аңа Аллаһы тарафыннан артист булу өчен бүләк ителгәндер, мөгаен. Өс-башы һәрвакыт сәхнәдәгечә гөлт итеп тора. Чалбарының сыры май кисәрлек. Әллә инде көмеш тешләре дә бар иде шунда, якты елмаюы күңелгә сеңеп калган. Мөгамәләсе йомшак, дустанә. Бер сүз белән әйткәндә, зыялы зат! Никтер сәхнәгә тартылмады. Ә сеңлесе Иркә кабатланмас диктор булып танылды. Ринат туганы өчен куанып яшәде. Иртә өзелде яшь Сакаевларның гомере. Сәбәбен чамалыйм... Кызы Иркә (19??—1982), Казан дәүләт телевидениесе дикторы.
Кримчи Гыйбадәтханәләре
Тарихы
Гыйбадәтханә мең елдан артык дип ышаныла. Һиндстанның Археологик Өйрәнүе буенча бу гыйбадәтханәләр безнең эраның 8-енче яки 9-ынчы гасырда төзелгән булган. (комплексның керүе янындагы тактада язылган). Гыйбадәтханәләр этаплап төзелгән булган. 6-ынчы һәм 7-енче номерлы гыйбадәтханәләр берничә гасыр элек җимерелгән дип фараз ителә.
HD28451
HD28451 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кримчи Гыйбадәтханәләре
Тарихы
Биредәге ышану буенча бу гыйбадәтханәләр Махабхарата Сугышының төп каһарманнары вакытына карый, яисә Джамму һәм Кашмирда хөкем сөргән соң Пандава династиясенә (Александр Каннингһэм фараз итүенчә).
HD28451
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кримчи Гыйбадәтханәләре
Комплекс
Комплекс дүрт зур һәм өч кече гыйбадәтханәдән тора. Төп гыйбадәтханә 50 фут биеклектә һәм Шива, Ганеша, Вишну һәм Парватига багышланган. Архитектурасы классик Кәшмир гыйбадәтханәләренә охшаш.
Бенгаль теле
Бенгаль теле яки бенгали (বাংলা Bāṇlā) — Һинд-аурупа телләренең һинд-иран төркеме телләренең берсе, бенгалиялеләрнең милли теле. Бенгаль телендә 230 миллионнан артык кеше сөйләшә. Баңладеш һәм Көнбатыш Бенгалиядә киң таралган, шулай ук Һиндстанның аерым штатларында бу телдә сөйләшүчеләр күп яши.
Бенгаль теле брахми язуыннан барлыкка килгән бонгаккхор графикасын куллана. Тел орфографиянең фонетик принцибына буйсынса да, искәрмәләр бар.
Шигърият
Бенгаль шигъриятендә ике төп юнәлешне аералар. Беренчесе Вайшнавизм белән илһамландырылган булган - Вишну һәм аның аватарлары культы белән, бигрәк тә Кришна культы белән. XIV-XVI гасырда Бенгалиядә Вайшнав мистик-эротик шигърият чәчәк аткан, аның яраткан темасы булып Кришна һәм аның сөйгәне Радханың мөнәсәбәтләре булган, аларга моңа кадәр берничә гасыр элек мәшһүр Санскрит поэмасы "Гитаговинда"да Джаядэва дан җырлаган. XVI гасырда икенче шигъри юнәлеш үсә башлаган, ул Шива һәм Кали Алиһәсе культына нигезләнгән.
Лаура (кратер)
Лаура — Венера планетасының -81.2°N, -285.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 56 километр озынлыкта булган кратеры.
Бенгаль теле
Таралу
Тарихи яктан Бенгаль теле Бенгалиядә шактый киң таралган. Ул — Баңладешның рәсми теле һәм Һиндстанның 23 рәсми телләренең берсе.
Лаура (кратер)
Исеме
Кратер итальян, испан исеме Лаура хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
Бенгаль теле
Таралу
Һинд штатларына килгәндә, Көнбатыш Бенгалия һәм Трипурда рәсми статусны йөртә. Шулай ук Ассам, Андаман һәм Никобар утраулары, Джаркханд, Аруначал-Прадеш һәм Мизорам штатларында таралган.
Әтәч кикриге
Әтәч кикриге — амарантчалар гаиләлегенең Амарант ыруына караган үсемлекләр төре.
(20540) Marhalpern
(20540) Marhalpern — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RV86» саналган.