cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әбүләла әл-Мәәрри
Әбүләла әл-Мәәрри (أبو العلاء المعرّي), Әхмәд бин Габдулла бин Сөләйман Әбүләла әл-Мәәрри әт-Тәнухи — X гасырда Якын Көнчыгышта билгеле булган гарәп шагыйре.
Лагуна-де-Негрильос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әбүләла әл-Мәәрри
Тәрҗемәи хәле
973 елда Хәлеб әмирлегенең (хәзерге Сүриянең Идлиб мөхәфәзәсе) Мәәррәт ән-Ногман (معرة النعمان) шәһәрендә югары гыйлемле филолог гаиләсендә туган.
Өч яшьлек чагында сукырая. Балачагыннан телләр өйрәнүгә һәм шигърияткә чиксез зур сәләтен күрсәтә. Үз-үзен «пәйгамбәр» дип атаучы, ватандарлык рухында язылган шигырьләре белән барлык гарәп дөньясына танылган илгизәр шагыйрь Әл-Мөтәнәбби (915—965) иҗаты белән мавыга. Әл-Мөтәнәбби шигырьләре мәҗмүгасына сокланып, аларга «Аллаһ могҗизасы» исемендәге комментарийлар яза. Соңрак үзе дә «Мәҗбүри булмаганның мәҗбүрилеге» исемле шигырьләр китабы иҗат итә, шигырьләрендә үзен фәлсәфәче-һуманист итеп күрсәтә, социаль тигезсезлекне тәнкыйтьләүче буларак таныла.
Проза белән язылган «Ярлыкау турында юлламалар» һәм «Фәрештәләр турында юлламалар» исемле әсәрләрендә «җанның мәңгелек булуы» һәм теге дөнья (ахирәт) турындагы идеяләрне кабул итмәвен күрсәтә, шулай дип раслаучыларны мыскыл итә.
Җир шары һәм анда яшәгән барлык тереклек ияләре Аллаһ кодрәте белән түгел, бәлки табигый процесслар нәтиҗәсендә барлыкка килгәннәр, дигән фикерне алга сөрә.
Дала төлкесе
Карсак, карсак төлке, дала төлкесе (Vulpes corsac) — Көньяк Себер, Казакъ далаларында яши торган вак төлке. Гади төлкегә охшаган. Гәүдәгә зур түгел, колаклары озынча. Гәүдәсе озынлыгы 50-60 см, койрыгы — 25-35 см. Биеклеге 30 см тирәсе. Авырлыгы 4-6 кг. Борыны кыска, очлы, бите киң, колагы киң һәм очлы.
HD162108
HD162108 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тумра
Тумра — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының уң ярына тамагыннан 91 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дружбичы
Дружбичы (Дружбічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Каза Валенти (Павия)
Каза Валенти — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Валенти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Филипешть (Богденешть, Бакеу)
Филипешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәләй Вәгыйзов
Сәләй Вәгыйзов (балачактагы исем-фамилиясе Сөләйман Хәлиуллин) — педагог, татар балалары өчен «Әлифба» китабы авторы. Татарстанның атказанган укытучысы.
Тәрҗемәи хәл
Сәләй Гататдин улы Вагыйзов 1908 елның 24 октябрендә Самар губернасы, Богырыслан өязе (хәзерге Самар өлкәсе Камышлы районы) Татар Байтуганы авылында туа. Башлангыч белемен мәдрәсәдә ала. Камышлыда Коммунистик яшьләр мәктәбендә укый. 1921 елда Богырыслан педагогия техникумына укырга керә. Шул чорда шигырьләр яза башлый.
1933 елда Казанның педагогия институтында филология факультетында укый башлый. Институтны бетергәч, аспирантурада калдырала. Шуннан соң Арча педагогия училищесына эшкә чыкырыла. Ватан сугышы башлангач, фронтка китә. Харковь янында булганда чолганышка эләгә һәм әсирлеккә алына. Аннан АКШ гаскәриләре коткара. Туган иленә кайткач, Печора лагерена озатыла.
Әсирлектән 1949 елда гына азат ителә. Әсирлектән азат ителгәч, балалар тәрбияләү эшен дәвәм итә. Укытучы, мәгариф булегендә инспектор булып эшли башлый. Арча педагогия училищесында татар теле һәм әдәбиятын укыта, бу фәннәрне укыту методиксын өйрәтә.
150px|thumb|right|37 тапкыр дөнья күргән «Әлифба». Авторлар: [[Рәмзия Вәлитова|Р. Вәлитова, С. Вагыйзов. Рәссамы — И. Язынин]]
1960-елларда беренче «Әлифба» китабын төзи башлый. 1965 елда «Әлифба» дөнья күрә. 1986 елда хатыны Рәмзия Вәлитова белән берлектә 6 яшьлек балалар өчен тагын бер «Әлифба» төзи. Аның «Башлангыч сыйныфта татар телен укыту методикасы» китабы «Лингводидактиканың ин зур казанышы» дигән бәя ала.
Сәләй Вәгыйзов төзегән уку китаплары, татар теле дәреслекләре, «Рәсемле әлифба», «Кызыклы грамматика» китаплары, методик кулланмалар һ. б. дистәләгән еллар дәвамында хәзерге көнгә кадәр кулланыла.
С. Г. Вагыйзов – Татарстанның атказанган укытучысы, Россия Федерациясенең Халык мәгарифе отличнигы, Татарстанның Каюм Насыйри исемендәге премия лауреаты. Ушинский медале белән бүләкләнгән.
(8098) Miyamotoatsushi
(8098) Miyamotoatsushi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SH2» саналган.
Бремонкур
Бремонкур (Brémoncourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Әмин Исмәгыйлев
Әмин Исмәгыйлев (, —, ) — дәүләт эшлеклесе, ВЛКСМның Барда район комитетының 1 нче сәркәтибе (1937-1939), Барда райбашкармасы рәисе (1955-1957).
Бремонкур
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,24 км².
Сент-Элуа (Крёз)
Сент-Элуа — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Стегна (Пшасниский повяты)
Стегна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салават Юлаев
Салават Юлаев, Салават Юлай улы (Салауат Юлаев, 1754 – 1800) – башкорт халкының милли батыры, шагыйрь, Емельян Пугачёвның көрәштәше, 1773 – 1775 еллардагы Крестьян сугышы җитәкчеләренең берсе.
Биография
Салават Юлаев 1754 елның 16 июнендә Ырынбур губернасы, Уфа провинциясе, Шайтан-Кудәй вулысы, Тәкәй авылында туган. Тәкәй авылы 1775 елда яубасарлар тарафыннан яндырылган, хәзерге выкытта урыны Башкортстанның Салават районына туры килә. Атасы Юлай Азналин Шайтан-Кудәй вулысы старшинасы, халык арасында ихтирам яулаган, вакытына күрә алдынгы карашлы кеше була. Салават бала чагында ук туган телендә укырга һәм язарга өйрәнгән. Яшьтәшләре арасында әйдәүче буларак билгеле. Мәсәлән, Сим заводын беренче тапкыр, яшьтәшләре белән үсмер чагында үк туздыра һәм яндыра.
Олы Кемсола
Олы Кемсола (Кугу Кемсола, Большая Кемсола) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Ашагыемирлер (Чубук)
Ашагыемирлер (Aşağıemirler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Харслебен
Харслебен (Harsleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызылчукур (Тарсус)
Кызылчукур (Kızılçukur) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Руда (гмина Кшивда)
Руда  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пеликов Юртасы
Пеликов Юртасы (Юрта Пеликова) — Свердловск өлкәсенең Ивдель шәһәр округы составына керүче юкка чыккан авыл.
Руда (гмина Кшивда)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катковы
Катковы (Катковы) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Пеликов Юртасы
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: юк
Катковы
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Онса-ди-Питанги
Онса-ди-Питанги — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
(15447) 1998 XV4
(15447) 1998 XV4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 12 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XV4» саналган.
Онса-ди-Питанги
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ла-Пола-де-Гордон
Ла-Пола-де-Гордон — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Прошкова (гмина Волув)
Прошкова  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кукулово
Кукулово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Медунишки-Вельке
Медунишки-Вельке — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Риф Исмәгыйлев
Риф Исмәгыйлев (, —, ) — дәүләт эшлеклесе, КПССның Барда район комитетының 2 нче (1988-1990) һәм 1 нче (1990) сәркәтибе, Барда райбашкармасы рәисе (1992-1996).
Беца (Румыния)
Беца — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Зур Осипова
Зур Осипова (Кара Осипова) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының уң ярыннан 386 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гади төлке
Төлке, гади төлке яки җирән төлке (Vulpes vulpes; tilki) — этләр гаиләлегенә караган ерткыч. Озынлыгы 60-90 см, койрыгы 40-60 см, авырлыгы 6-10 кг. Төлке кызыл төстә була.
Урманлы далада, далада яши. Төрле азык белән туклана. Тәүлек буена, бигрәк тә кичен актив.
Йөгерү вакыты — гыйнвар-март. Йөклелек вакыты 52-56 көн, 4-6 бала китерә, сирәк кенә — 12. Көзен гаилә таркала, төлке оясын ташлап сукбай йөри башлый.
Джонсон (Висконсин)
Джонсон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8099) 1993 TE
Тарихы
1993 елның 8 октябрендә Х. Абэ, С. Миясака тарафыннан Yatsuka обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TE» саналган.
Андрей Кайдалов
Андрей Кайдалов (, —, ) — дәүләт эшлеклесе, ВКП(б)ның Киров шәһәр комитетының 2 нче сәркәтибе (1937-1938), ВКП(б)ның Сталин (Пермь, 1936-1937), Юго-Осокински (1944-1948) һәм Барда (1949-1950) район комитетларының 1 нче сәркәтибе.
Дубавец (Гомельский районы)
Дубавец  (Дубавец ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Стегна (Сохачевский повяты)
Стегна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дубавец (Гомельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стегна (Сохачевский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Отрив (Дром)
Отрив — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Караали (Фындыклы)
Караали (Karaali) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Фындыклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Гарцгероде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Филипешть (Бреила)
Филипешть — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левинка (елга)
Левинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 1,5 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Левинка
HD162125
HD162125 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Норт-Декейтер (Джорджия)
Норт-Декейтер  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Декейтер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Вани - ле Селве (Арецо)
Каза Вани - ле Селве — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Вани - ле Селве Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Берлингейм (Канзас)
Берлингейм  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Ораториус
Ораториус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Руда (гмина Серокомля)
Руда  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдия Ситдыйкова
Әдия Ситдыйкова (Әдия Хәбибулла кызы Ситдыйкова) – рәссам. БАССР атказанган (1973), халык рәссамы (1983). Салават Юлаев премиясе лауреаты (1990).
Тәрҗемәи хәле
1913 елның 12 декабренда Казан губернасы (хәзерге Әгерҗе районы) Мордыби авылында туган. 16 яшендә Урта Азиягә чыгып китә. Мәскәү өлкәсендә яши. 1934 елдан Уфада. 1937 елда РСФСР сәнгать фондының Уфадагы остаханәләренә тәрәзә юучы булып эшкә урнаша, шунда эшләүче рәссамнарның хезмәтләрен өйрәнеп, кулына пумала ала. Башта трафарет буенча күбәләкләр, чәчәкләр төшерә. 1950 елда Рәшит Нурмөхәммәтов сәнгать остаханәләре каршында сәнгать студиясе оештыра. Ә. Ситдыйкова әлеге студияне тәмамлый.
Тумья
Тумья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының сул ярына тамагыннан 38 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 68 км.
Сибли (округ, Миннесота)
Сибли — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гейлорд шәһәре.
Әдия Ситдыйкова
Иҗаты
Беренче күргәзмәсенә әзерләнү өчен, ике еллык ялын алып, туган авылына кайтып китә һәм аның табигатен, кешеләрен, өйләрен киндергә төшереп, Уфага алып килә. 1957 елның көзендә Уфада беренче шәхси күргәзмәсе ачыла.
Сибли (округ, Миннесота)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.
Әдия Ситдыйкова
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы (1964)
Тумья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иске Никольски
Иске Никольcкᴎй, Починок (Староникольский, Починок) — Татарстанның Әгерҗе районындагы поселок.
Сибли (округ, Миннесота)
Халкы
2019 елда халык саны 14 918 кеше тәшкил иткән.
Әдия Ситдыйкова
Кызыклы факт
Ә. Ситдыйкова махсус белеме булмаган килеш, сынлы сәнгатькә килә, үзенең иҗат алымын таба. Аны «Башкортстан Сезанны» дип йөртәләр.
Ла-Робла
Ла-Робла — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сибли (округ, Миннесота)
Территориясе
Округ мәйданы 1525 км² тәшкил итә.
(15448) Siegwarth
(15448) Siegwarth — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 10 декабрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XT21» саналган.
Иске Никольски
ᴨyчты индексы — 422211.
Ла-Робла
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Никольски
Климат
Климат уртача континенталь. көппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Әдия Ситдыйкова
Сылтамалар
Бельские просторы
БР рәссамнар берлеге
Медунишки-Мале
Медунишки-Мале — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бецаний-Мари
Бецаний-Мари — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сент-Этьен-де-Фюрсак
Сент-Этьен-де-Фюрсак — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Стелёнги
Стелёнги — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бренвиль (Мёрт һәм Мозель)
Бренвиль (Brainville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,92 км².
Прошковице
Прошковице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нуса (авыл)
Нуса (Нуса) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Кулице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Кулице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бермуда утрауларында ислам
Бермуда утрауларында ислам (Islam Islam in Bermuda, الإسلام في برمودا) ― азчылык дине. Пью тикшеренү үзәгенең 2009 елгы хисабы буенча, Бермуда утрауларында 1000 мөселман исәпләнә, алар ил халкының (71 750 кеше, 2020 елга) якынча 1 % ын тәшкил итә.
Кызылчукур (Бигадич)
Кызылчукур (Kızılçukur) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бермуда утрауларында ислам
Тарих
Бермуда утрауларында мөселманнар 1900-еллардан бирле билгеле. Борынгы тарих буенча, исламның Бермуда утрауларына үтеп керүе Африкадан Төньяк Америкага баручы Британия пассажир корабы батканда башлана. Исән калганнар Бермуда утрауларында сыену урыны тапкан. Ислам бирегә ике тапкыр килгән, икесе дә Африкадан башланган. Мөселманнар дини йолаларны үти алмаган, шулай итеп ислам йогынтысы бөтенләй азайган.
Ислам җәмгыяте дәүләт тарафыннан 1975 елда гына танылган. Халык санын алу мәгълүматы мөселманнарның санын 600 кеше дип бирә, бу ил халкының 1 % ыннан да ким. Мөселманнарның 50 % ы ― Африкадан һәм Кариб диңгезе бассейны илләреннән күчеп килгәннәрнең нәселе, ислам динен яңа кабул иткән җирле халык вәкилләре, калганнары – Тринидадтан, Пакистаннан, Һиндстаннан, Бангладештан, Шри-Ланкадан, Индонезиядән, Малайзиядән, Мароккодан, Босниядән һ. б. илләрдән күчеп килүчеләр.
Бермуда утрауларында яшәүче диндарларның абсолют күпчелеге христианнар (46,2 % ы протестантлар: англикан чиркәве тарафдарлары – 15,8 %), католиклар – 14,5 %, диннәрен билгеләмәгәннәр ― 6,2 %, атеистлар ― 17,8 % (2010 елгы халык санын алу буенча). Йәһвә шаһитлары — 2011 елга 1,3 %, Ислам дине тарафдарлары – 1 %, башкалар – 3,9 %.
Ислам оешмасы
Бермуда утрауларының күпчелек ислам үзәкләре урнашкан.
Мәчет
1975 елда Гамильтонда Мөхәммәд мәчете (Muhammad Mosque) төзелгән. Мәчет төп гыйбадәт залыннан, башлангыч дини белем бирүче мәктәптән, имам кабинетыннан һәм җәмәгать үзәгеннән торган дүрт катлы бинада урнашкан. Бинаның гомуми мәйданы – 669 кв. М., җир кишәрлегенең мәйданы ― 3 772 кв.м. .
Ислам уку йорты
Гамильтонда Мөхәммәд мәчете каршында башлангыч дини белем бирүче мәктәп эшли.
Мон теле
Калын язылыш (Мон телендә: ဘာသာမန်; Бирма телендә: မွန်ဘာသာ, Таи телендә: ภาษามอญ, элек Пегуан һәм Талаинг буларак мәгълүм булган) ул Мон халкы тарафыннан сөйләшелә торган Австроазиатик тел. Кардәш Кхмер теле кебек, әмма кыйтга Көньяк-Көнчыгыш Азиядәге күпчелек телләрдән аермалы буларак тональ тел түгел. Мон теле Мьянмада танылган асаба тел һәм Таиландта танылган асаба тел булып тора. 2007 елда Мон телендә сөйләшүчеләр саны 800 000 белән 1000000 арасында булган. Мьянмада Мон сөйләшүчеләре күбесенчә Көньяк Мьянмада, бигрәк тә Мон Штатында яшиләр, шулай ук Танинтһарйи төбәгендә һәм Кайин штатында яшиләр.
Тарихы
Мон теле Бирма тарихында әһәмиятле тел булып тора, 12-нче гасырга кадәр ул Ирравади Үзәнендә lingua franca булган - Түбән Ирравадиның Мон патшалыкларында гына түгел, әмма шулай ук Бамар халкының елга агымы буенча өстәрәк урнашкан Паган патшалыгында.
Хассель (Штендаль)
Хассель (Hassel) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бываенки
Бываенки (Бываенки, Бываенки) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Лас-Оманьяс
Лас-Оманьяс — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубавица (Буда-Кашалёвский районы)
Дубавица  (Дубавіца ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8100) Нобеяма
(8100) Нобеяма — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 4 декабрендә М. Хирасава, С. Судзуки тарафыннан Нюкаса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 XF» саналган.
Филителник
Филителник — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доде үзәне
Доде үзәне яки Дог бде ул Тибет, Лһасаның төньяк шәһәр яны. Биредә Сера Монастырена караган Пурубучок бакчасын һәм Сера Утсены кертеп күпсанлы бакчалар урнашкан. Үзән тирәли калкулыклар Пурбучок таулары буларак мәгълүм. Ул Лһасадан җәяү туризмы өчен еш урын булып тора.
Джонстаун (Полк, Висконсин)
Джонстаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Караали (Амасья)
Караали (Karaali) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Джонстаун (Полк, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орен (Пара)
Орен  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Руда (гмина Сточек-Луковский)
Руда  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Межеево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Межеево  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зур Речка (Мунгата кушылдыгы)
Зур Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мунгат елгасының уң ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стельмахово (Мазовия воеводалыгы)
Стельмахово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парнан
Парнан — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
(15449) 1998 XS30
(15449) 1998 XS30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XS30» саналган.
Каза Ванини (Сьена)
Каза Ванини — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Ванини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хассельфельде
Хассельфельде (Hasselfelde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8101) Yasue
Тарихы
1993 елның 15 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 XK1» саналган.
Бецаний-Мич
Бецаний-Мич — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норт-Друид-Гиллс (Джорджия)
Норт-Друид-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Друид-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габделмәңгыйм Әминов
Габделмәңгыйм Әминов, Габделмәңгыйм Шәкүр улы Әминов (Абдул-Монгим Шакурович Аминов, 1908 елның 15 феврале, РИ, Самара губернасы, Яңа Үзән өязе, Савинка — 1968 елның 3 августы, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — механик, физика-математика фәннәре докторы (1948), профессор (1949), ТАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1957). Механик системаларның хәрәкәт тотрыклыгы буенча Казан гыйльми мәктәбенең әйдәп баручы вәкиле. Төп фәнни хезмәтләре аэродинамикага һәм үзгәрүчән массалы җисемнәр механикасына багышланган.
Тәрҗемәи хәле
1932 елда Казанда авиация заводы төзелә башлый. Аны кирәкле кадрлар бедән тәэмин иү өчен, КДУның аэродинамика бүлеге нигезендә, 1932 елның мартында Казан авиация институты (А. Н. Туполев исемендәге КДТУ, хәзерге А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты) ачыла. Институт ачуны башлап йөрүчеләрнең берсе профессор Н. Г. Четаев (1902—1959) була. Аның җитәкчелегендә Г. Ш. Әминов КАИда аспирантурада укый, теоретик механика буенча дәресләр алып бара. «Гаусс принцибына карата» темасына КДУда кандидатлык диссертациясе яклый (1935).
Прошкув
Прошкув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берлингтон (Канзас)
Берлингтон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Берлингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Светлый (Киров өлкәсе)
Светлый (Светлый) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Кумки
Кумки — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Светлый (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), татарлар (1%), арлар (1%).
Ла-Эрсина
Ла-Эрсина — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Степна-Михалки
Степна-Михалки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гришино (Свердловск өлкәсе)
Гришино (Гришино) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче юкка чыккан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: юк
Рафаил Йосыпов
Рафаил Йосыпов (Рафаил Мидхәт улы Йосыпов,, — , ) — Россия галиме, техник фәннәр докторы (1968), профессор (1974), РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1984), РФАнең мөхбир әгъзасы, РФАнең Санкт-Петербург информатика һәм автоматлаштыру институты директоры (1991 елдан), 350 дән артык фәнни хезмәт авторы һәм автордашы, шул исәптән 17 монография һәм дәреслек, 12 уйлап табуы бар. Милләте буенча татар.
Биографиясе
1958 елда А.Ф. Можайский исемендәге Ленинград хәрби-һава инженер академиясен тәмамлый (инженер-электрик); 1989 елдан СССР армиясендә хезмәт итә. 1964 елда А.А. Жданов исемендәге Ленинград дәүләт университетын тәмамлый (математика). 1968 елда техник фәннәр докторы дәрәҗәсе бирелә, 1974 елдан — профессор.
1958-1985 елларда, А.Ф. Можайский исемендәге хәрби академиядә хезмәт иткән Р. М. Йосыпов инженер (1958-1959), өлкән инженер (1959), фәнни хезмәткәр (1959-1960), адъюнкт (1960-1962), өлкән фәнни хезмәткәр (1962-1967), очу аппаратлары идарә итү системалары фәнни-тикшеренү лабораториясе башлыгы (1967-1970), ракета һәм космик аппаратлар белән идарә итү системалары кафедрасы башлыгы урынбасары (1970-1971), ракета-космик техникасын куллануның хәрби нәтиҗәлелеге кафедрасы башлыгы (1971-1976) вазыйфаларын башкара. 1976-1985 елларда - аның катнашында төзелгән А.Ф. Можайский исемендәге хәрби инженер институтының мәгълүмат җыю һәм эшкәртү факультетында җитәкче.
1985-1986 елларда - СССР ГШШ оператив-стратегик тикшеренүләр үзәгенең стратегик операцияләрне модельләштерү юнәлеше башлыгы.
1991-2018 елларда - Россия Фәннәр академиясенең Санкт-Петербург информатика һәм автоматлаштыру институты директоры.
Дубавица (Кармянский районы)
Дубавица  (Дубавіца ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD162132
HD162132 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Күчкән Иске Суыксу
Күчкән Иске Суыксу — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Почта индексы — 422452.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Borussiä Dortmund futbol taqımı
Borussiä Dortmund futbol taqımı (almança Ballspielverein Borussia 09 e. V. Dortmund) - Dortmund şähäreneñ hönäri alman futbol taqımı.
Almaniä iñ titullı taqımnarnıñ berse, küp tapqır Almaniä çempionı, Kubok iäläre kuboğı iäse, Çempionnar ligası ciñüçese.
1965 yıldan Bundesligada totaştan çığış yasıy.
Öy stadionı - Signal İduna Park (BVB-Stadion), 	80 645 keşe sıydıra.
Xäzerge baş trenerı - Yurgen Klopp, kapitanı - Mats Hummels.
Ğämäldäge Bundesliga kömeş medale iäse.
Тунга (Мулымья кушылдыгы)
Тунга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Мулымья елгасының уң ярына тамагыннан 556 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Лемжа
Лемжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Моча елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Тунга (Мулымья кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лемжа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ориенти (Сан-Паулу)
Ориенти  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Баконг
Баконг ប្រាសាទបាគង — Камбоджада Ангкор гыйбадәтханәләр комплексының Ролуос төркемнәренең гыйбадәтханәләрнең берсе.
Баконг 8-енче гасыр ахырында Джаяварман II тарафыннан нигезләнгән башкалада Харихаралайяда Шива Ходаена багышланган Индраварман Iнең дәүләт гыйбадәтханәсе. Баконг Ангкорның пирамида формасындагы культ биналарны төзегәндә укыла торган өлге булып торган. Башта Джаяварман III тарафыннан латериттан төзелгән, соңрак Индраварман I тарафыннан комташ белән өслеге капланган. Гыйбадәтханәнең тышкы стенасы 900 дан 700 метрга кадәр һәм үзенә ике канау һәм стеналардан өч концентрик корылма ала. Баконгның үзәгендә пирамида тора, ул биш ярустан тора һәм Меру тавының символы булып тора. Бу биш ярусның һәрберсе наглар патшалыгы, Гаруда, ракшасларны, якшларны һәм махараджларны күрсәтә. Гыйбадәтханә нигезендәге стела аның Лингамын 881 елда изгеләштерүне тасвирлый.
Межин (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Межин  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Филиу
Филиу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Межин (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Филиу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скотт (округ, Миннесота)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шакопи шәһәре.
Халкы
2019 елда халык саны 139 672 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 924 км² тәшкил итә.
Брен-сюр-Сей
Брен-сюр-Сей (Brin-sur-Seille) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,71 км².
Сермюр
Сермюр — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Ашагыеникөй (Артуклу)
Ашагыеникөй (Aşağıyeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
2019 елда вафатлар исемлеге
Бу мәкаләдә 2019 елда вафат булган кешеләр исемлеге.
Каза Векия (Алесандрия)
Географиясе
Каза Векия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Руда (Холмский повяты)
Руда  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пейрен (Дром)
Пейрен — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Караали (Гиресун)
Караали (Karaali) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гиресун илчесенә караган бер авыл (köy).
Лос-Барриос-де-Луна
Лос-Барриос-де-Луна — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джонстаун (Рок, Висконсин)
Джонстаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хауснайндорф
Хауснайндорф (Hausneindorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Озёрка
Озёрка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 74 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бецелар
Бецелар — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15450) 1998 XV40
(15450) 1998 XV40 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XV40» саналган.
(8102) Ёсикадзу
(8102) Ёсикадзу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Югары Махматово
Югары Махматово (Макмат, Верхнее Махматово) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
Куново (Грифинский повяты)
Куново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Махнутин
Александр Махнутин (, —, ) — дәүләт эшлеклесе, КПССның Барда район комитетының 1 нче сәркәтибе (1937-1943).
Мейска-Весь
Мейска-Весь — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Степна-Стара
Степна-Стара — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прошова (Польша)
Прошова  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исемдә калганнар
«Исемдә калганнар» - Габдулла Тукайның 1909 елда язылган автобиографик повесте.
Пантерсвилл (Джорджия)
Пантерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Исемдә калганнар
Тарих
Беренче тапкыр 1909 елда Казанда, «Үрнәк» матбагасында аерым китап булып чыга. Китапның ахырында «Ахыры икенче җөзьәдә» дип язылган. Әмма Тукай әсәренең икенче бүлеген язмый кала.
Икенче басмасы 1915 елда чыккан. Ә аңа кадәр 1914 елда «Габдулла Тукай мәҗмүгаи асәре» җыентыгында басыла. Совет чорында беренче тапкыр Ф.Сәйфи-Казанлы төзеп чыгарган «Г.Тукай әсәрләренең» 3 нче томына (1931) кертелгән.
Пантерсвилл (Джорджия)
Географиясе
Пантерсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Eurovision җыр бәйгесе 1956
Eurovision җыр бәйгесе 1956 — 1 нче Eurovision җыр бәйгесе. 1956 елның маенда Швейцарияда үтте.Бәйгедә җиңүне «Refrain» җыры белән Швейцария вәкиле Lys Assia яулады.
Финал
Биредә 14 ил чыгыш ясады. Ярымфинал 24 май көнне узды. Беренче конкурста Швейцария директоры җиңде.
Оризания
Оризания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Солтанов
Солтанов ― фамилия. Татарча Википедиядә бу фамилия кулланылган түбәндәге мәкаләләр бар:
Дубино
Дубино (Дубіно ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Берн (Канзас)
Тарихы
Берн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хафельберг
Хафельберг (Havelberg) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луйего
Луйего — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Руда (Янивский повяты)
Руда  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зур Таловка (Талановка кушылдыгы)
Зур Таловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Талановка елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Филия (Румыния)
Филия — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Зур Таловка (Талановка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Филия (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15451) 1998 XK42
(15451) 1998 XK42 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XK42» саналган.
(8103) Ферми
(8103) Ферми — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 19 гыйнварында галимнәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BE» саналган.
Серу
Серу — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Кәрибулла Миңнуллин
Кәрибулла Миңнуллин (, —, ) — дәүләт эшлеклесе, Барда райбашкармасы рәисе (1937-1944), Уса җитен заводы директоры (1944-1945).
Ашагыесенли (Чаршамба)
Ашагыесенли (Aşağıesenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Караали (Элазыг)
Караали (Karaali) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Бецешть
Бецешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Векия (Фиренца)
Каза Векия — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Векия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Стердинь
Стердинь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Прошувка
Прошувка — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стернс (округ, Миннесота)
Стернс — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сент-Клауд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3482 км² тәшкил итә.
Лихута
Лихута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нерехта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.