cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бөек күлләр
Гомуми мәгълүмат
2013 елның гыйнварында Гурон һәм Мичиган күлләренең күләме рекордлы (даими күзәтүләр башланганнан алып, 1918 ел) түбән су күләмен яңарта (моңа кадәр минимум 1964 елның мартында теркәлгән), максималь күләмнән якынча 2 метр түбән (октябрь 1986 ел) була. Моның берничә сәбәбе бар: су төбен тирәнәйтү эшләре, файдалы казылмалар чыгару, туфрак эрозиясе.
Утраулары
Бөек күлләр буйлап якынча 35 000 утрау таралган. Алар арасында иң зуры — Гурон күлендәге Манитулин утравы (төче күлдә урнашкан (мәйданы Люксембург мәйданнан артык) дөньяда иң зур утрау). Ул утрау эчендә Маниту күле, шулай ук тагын берничә күл бар. Тагын бер эре утрау — Югары күлдәге Айр-Ройал.
Югары күл
Югары күл (Lake Superior, оджибве Gichigami — зур су) бөтенесеннән дә төньяктарак һәм диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән иң биеге урнашкан. Бу күл Бөек күлләр системасында иң зур һәм тирәне, шулай ук дөньядагы иң зур төче сулы күле (82,7 мең км2) — аннан тик Каспий диңгезе генә зурырак. Күл Канада һәм АКШ чигендә урнашкан.
Гурон
Французлар тарафыннан көндәлек тормышка кертелгән күл атамасы гурон индеецлар кабиләсе исеменнән килеп чыккан.
Мичиган
Мичиган күле — зурлыгы буенча дөньяда дүртенче төче сулы күле — 58 000 км2. Суднолар йөри алган канал аша Миссисипи системасы белән кисешә. Бөек күлләрнең бердәнбер тулысынча АКШ территориясендә урнашкан күл.
Сент-Клэр
Сент-Клэр — Бөек күлләр системасындагы иң кече күл, Гурон һәм Эри күлләр арасында урнашкан. Сент-Клэр Гурон белән шул ук исемле елга, ә Эри белән Детройт елгасы аша тоташкан.
Онтарио
Онтарио (Ontario) — Бөек күлләр системасындагы зурлыгы буенча иң кече (Сент-Клэр күлен шауламыйча) күл. Мәйданы — 19,5 тысяч км2. Күлнең максималь тирәнлеге 244 метрга җитә, уртача — 86 м. Күл күләме буенча дөньяда 14-нче урынны били. Күлгә Ниагара елгасы коя. Суднолар йөри торган каналлар Онтарионы Эри күле һәм Гудзон елгасы белән бәйли. Изге Лаврентий елгасы аша Атлантик океан белән тоташкан. Онтариода суднолар йөреше үскән. Күл ярындагы эре портлар — Торонто, Гамильтон, Кингстон (Канада) һәм Рочестер (АКШ).
Балҗы (Ортакөй)
Балҗы (Balcı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Ортакөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Бучела-Ливели (Павия)
Бучела-Ливели — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бучела-Ливели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Михейки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мокровоуси
Мокровоуси (Mokrovousy) — Чехиянең Кралове Градец крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
NCAPG2
NCAPG2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пасо де Пирулес (Гуанахуато )
Пасо де Пирулес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Пасо де Пирулес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Асиповшчына (Вицебский районы)
Асиповшчына (Асіпоўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Актасты (Җуалы районы)
Актасты (Ақтасты) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Эстасион Такубая (Пенхамо)
Эстасион Такубая — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эстасион Такубая Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Мадона ди Кампильо
Мадона ди Кампильо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мадона ди Кампильо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Асьенда Ариба, Сан Хосе де ла Консепсион (Леон)
Асьенда Ариба, Сан Хосе де ла Консепсион — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Асьенда Ариба, Сан Хосе де ла Консепсион Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Троило (Парма)
Троило — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
NCAPH
NCAPH —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Троило (Парма)
Географиясе
Троило Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Балҗы (Ылгаз)
Балҗы (Balcı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Ылгаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Бучери (Пескара)
Бучери — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Михничы (Вилейский районы)
Михничы  (Міхнічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.
Бучери (Пескара)
Географиясе
Бучери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Михничы (Вилейский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бучери (Пескара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мокроврати
Мокроврати (Mokrovraty) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Мадона ди Канильье (Асти)
Мадона ди Канильье — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Голочело (Коцельева)
Голочело  (Голочело) — Сербиянең Мачва округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Мадона ди Канильье (Асти)
Географиясе
Мадона ди Канильье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Голочело (Коцельева)
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Омеапа (Тистла де Герреро)
Омеапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Мадона ди Канильье (Асти)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Омеапа (Тистла де Герреро)
Географиясе
Омеапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Голочело (Коцельева)
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Омеапа (Тистла де Герреро)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Актасты (Кеген районы)
Актасты (Ақтасты) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Пян дей Рати-Пянеца (Җенова)
Географиясе
Пян дей Рати-Пянеца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Асиповшчына (Лёзненский районы)
Асиповшчына (Асіпоўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мициненты
Мициненты (Міціненты ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
NCAPH2
NCAPH2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пян дей Реми (Модена)
Пян дей Реми — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дей Реми Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бучерио (Вибо Валенция)
Бучерио — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бучерио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Горнье Кошлье
Горнье Кошлье (Горње Кошље) — Сербиянең Мачва округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Шәүкәт Әмиров
М. П. Мусоргский исемендәге Урал консерваториясе ректоры (2003―2010), Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенең ректор урынбасары (1990―1999).
Тәрҗемәи хәле
1947 елның 9 маенда Чиләбе өлкәсе Миасс шәһәрендә туган. Миасстагы 2нче санлы балалар музыка мәктәбен (В. Колодяжный классы), М. И. Глинка исемендәге Магнитогорск музыка училищесын (хәзерге ) (А. А. Аншелес һәм В. С. Кононенко классы, 1966),  (профессор Евгений Блинов классы, 1974) һәм ассистентураны тәмамлаган. Армиядә Урал хәрби округы җыр һәм бию ансамбле артисты булып хезмәт иткән.
1980―1990 елларда Урал консерваториясендә укыткан.
1999 елдан ― М. П. Мусоргский исемендәге Урал дәүләт консерваториясе профессоры, 2003 елдан алып 2010 елга кадәр ― әлеге консерваториянең ректоры.
Магнитогорск консерваториясндә укыткан, педагог һәм студентларга консультацияләр биргән; чыгарылыш дәүләт квалификация комиссияләре рәисе, берничә конкурсның жюри рәисе булып торган. Шәүкәт Әмировның укучылары илнең әйдәп баручы музыка коллективларында эшли. Алар арасында – халыкара һәм бөтенроссия конкурсларының 17 лауреаты һәм дипломанты; Россия Федерациясенең һәм Татарстан Республикасының 6 атказанган артисты, Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре; 3 профессор, 6 доцент, проректорлар, деканнар һәм музыка вузлары кафедралары мөдирләре (Казан, Магнитогорск, Уфа), Екатеринбург һәм Россиянең башка шәһәрләрендәге музыка колледжлары училищелары һәм мәктәпләре укытучылары.
2023 елның 4 маенда 76нчы яшендә вафат булган.
Иҗаты
Кырык елдан артык актив концерт эшчәнлеге алып барган, илнең балалайкада иң яхшы уйнаучыларының берсе булган. Германия, Голландия, Италия, Франция, Япония, Вьетнам, Корея, Чехословакия һәм Филиппинда чыгыш ясаган. Аның виртуоз башкарулары грампластинкаларда, дискларда, СССР дәүләт телерадиофондларында теркәлгән, аның турында төрле телләрдә дистәләгән мәкаләләр язылган.
Репертуары
Шәүкәт Әмировның репертуарында рус һәм чит ил авторларының классик әсәрләре дә, заманча композиторлар музыкасы да булган. Күп кенә әсәрләрне үз авторлык редакциясендә башкарган. Педагогик балалайка репертуарын булдыруга һәм киңәйтүгә аерым игътибар биргән, транскрипцияләр җыентыгын, шулай ук балалайка өчен үзенчәлекле әсәрләр әзерләү һәм чыгару белән шөгыльләнгән. «Балалайка өчен татар музыкасы» (Татарская музыка для балалайки) һәм «Балалайка өчен транскрипцияләр» (Транскрипции для балалайки) һ. б. җыентыклар авторы.
Троияни (Авелино)
Троияни — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мицькавичы (Нясвижский районы)
Мицькавичы  (Міцькавічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Нясвижский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Актасты (Каркаралы районы)
Актасты (Ақтасты) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Аскершчына
Аскершчына (Аскершчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Балҗы (Борчка)
Балҗы (Balcı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
Мокропси
Мокропси (Mokropsy) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
1984 (роман)
«1984» — Джордж Оруэлл ның роман-антиутопия се. 1949 елда чыгарган. М.Ф. Черныш сүзләре буенча, бу язучының иң төп һәм соңгы әсәре.
Мокропси
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1984 (роман)
«1984» романы Евгений Замятин ның «Без» (1920), Олдос Һаксли ның «Гүзәл яңа дөнья» (1932) һәм Рэй Брэдбери ның «Фаренһейт буенча 451 градус» (1953) кебек әсәрләре белән беррәттән антиутопия үрнәкләренең берсе булып санала.
Мокропси
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Җаңһар (эпос)
«Җаңһар» (Җаңhар) — Бумбаның (Бумбе) бәхет һәм иминлек иле һәм аның батырларының каһарманлыгы турында бәян итүче калмык фольклор героик эпосы. Рух көче һәм ватанпәрвәрлек белән сугарылган эпос үзенең художестволы дәрәҗәсе буенча авыз-тел иҗадының иң яхшы өлгеләренә карый. «Жаңһар» һәм аны башкарган җаңһарчылар халыкта зур сөю һәм хөрмәт казана.
Мокропси
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Җаңһар (эпос)
Эпосның тарихы һәм өйрәнү
Героик эпос «Жаңһар» күп гасырлар дәвамында үсә. Эпосның барлыкка килү датасы турында галимнәрнең фикере төрлечә. Кайсыбер тикшеренүчеләр аны XIII—XIV гасырларга бәйли. Галимнәрнең икенче төркеме, эпос XVII—XVIII гасырларда барлыкка килгән, дип исәпли. Эпосны өйрәнү тарихы 200 ел тәшкил итә.
1855 елда А.Бобровников эпосның бер бүлеген рус теленә тәрҗемә итә. 1862 елда К. Ф. Голстунский җитәкчелегендә иске калмык язмасында 2 бүлек нәшер ителә. Эпосның 10 бүлеген 1908 елда җаңһарчы (сәсән) Ээль Овлыдан урыс һәм поляк лингвисты Котвич җитәкчелегендә калмык галиме, этнограф, мәгрифәтче, җангарлар гыйлеменә нигез салучы Номто Очиров В. Л. язып ала.
Хәзерге вакытта «джангарология гыйлеме» фәнни дисциплинасы бар, ул Калмык гуманитар тикшеренүләр институты гыйлми эшмәкәрлегенең төп юнәлешләренең берсе булып тора.
Элистада «Жаңһара» бәйрәме үткәрелә. «Джангар варислары җирендә дөнъя эпослары» халыкара сәсәннәр фестивале 2005 елдан бирле уздырыла. Исеме белән ул «Джангар» калмык героик эпосына бурычлы. Әлеге вакытта республикада «Джангара» башкару традициясе тергезелә, яңы джангарчилар барлыкка килде.
«Җаңһар» Кытайда
Бүгенге көндә Кытайда һәм Монголия дә 100 000 юл озынлыгындагы 60 том җыелган һәм язып алынган.
2006 елдың 20 маенда «Джангар» Кытайның матди булмаган мәдәни мирасының милли исемлегенең беренче партиясенә кертелә.
2014 елда Хобоксар-Монголия автономияле округында, эпосның туган җире дип саналган Джунгариядә, мәдәният һәм сәнгать сарае ачыла.
Алтын җайдак һәйкәле
«Алтын җайдак» — «Җаңһар» халык эпосы героеның һәйкәле. Алтын белән капланган сигез метрлык һәйкәл ясалма курганга куелган 15 метрлык стелада урнашкан. Архитектор идеясе буенча, «Алтын җайдак» Элистаның дала энҗесен һәм анда яшәүчеләрне саклап, күктә оча, уң кулында байрак, ә сулда — монгол җәясе. Җайдакның сул ягында тугъры ярдәмчесе карчыга оча.
NCBP2
NCBP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Мадона ди Куранья (Савона)
Мадона ди Куранья — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мадона ди Куранья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пян дей Сиси (Пистоя)
Пян дей Сиси — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дей Сиси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Бучита (Козенца)
Бучита — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бучита Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Горнье Недельице
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Актасты (Хромтау районы)
Актасты (Ақтасты) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Мишавичы
Мишавичы (Мішавічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Старадарожский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мадона ди Лорето (Кунео)
Мадона ди Лорето — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мадона ди Лорето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NCBP3
NCBP3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эстасион Тринидад (Леон)
Эстасион Тринидад — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эстасион Тринидад Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Мокросуки
Мокросуки (Mokrosuky) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Балҗыдамы (Баназ)
Балҗыдамы (Balcıdamı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Баназ илчесенә караган бер авыл (köy).
Пян дей Торли (Болонья)
Пян дей Торли — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дей Торли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пасо де Пьедра (Абасоло)
Пасо де Пьедра — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Пасо де Пьедра Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Актасты (Шу районы)
Актасты (Ақтасты) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Мишаны
Мишаны (Мішаны ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
NCDN
NCDN —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Аскерына
Аскерына (Аскерына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Тромба (Павия)
Тромба — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Аскерына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тромба (Павия)
Географиясе
Тромба Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Тролезе-Бозко ди Сако (Венеция)
Тролезе-Бозко ди Сако — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
NCCRP1
NCCRP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тролезе-Бозко ди Сако (Венеция)
Географиясе
Тролезе-Бозко ди Сако Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бучито (Козенца)
Бучито — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бучито Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Асьенда Вирела (Комонфорт)
Асьенда Вирела — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Асьенда Вирела Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Мокроуше
Мокроуше (Mokrouše) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Асьенда Вирела (Комонфорт)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Мокроуше
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Пян дел Бало (Гросето)
Пян дел Бало — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дел Бало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ассё
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мишуты (Вилейский районы)
Мишуты  (Мішуты ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Эстасион Хоакин (Абасоло)
Географиясе
Эстасион Хоакин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ометепек (Ометепек, Герреро)
Географиясе
Ометепек Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
NCEH1
NCEH1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Балҗылар (Гереде)
Балҗылар (Balcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Бучоне (Новара)
Бучоне — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бучоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мадона ди Лоурдез (Падова)
Мадона ди Лоурдез — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мадона ди Лоурдез Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тромбаторе (Рагуза)
Тромбаторе — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тромбаторе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Актау (Яңаарка районы)
Актау (Ақтау) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Млёхава
Млёхава (Млёхава ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.
Горньи Добрич
Горньи Добрич (Горњи Добрић) — Сербиянең Мачва округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Млёхава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Горньи Добрич
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Пян дел Бозко (Вибо Валенция)
Пян дел Бозко — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дел Бозко Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Астановка
Астановка (Астаноўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ометепек Чикито (Кочоапа эль Гранде)
Ометепек Чикито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ометепек Чикито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Актау (шәһәр тибындагы поселок)
Актау (Ақтау) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Балҗылар (Лапсеки)
Балҗылар (Balcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Лапсеки илчесенә караган бер авыл (köy).
Молдава
Молдава (Moldava) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Бьезтро (Савона)
Бьезтро — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Молдава
Демография
Халык саны динамикасы:
Бьезтро (Савона)
Географиясе
Бьезтро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эстебан Луна Луна (Санта Круз де Хувентино Росас)
Эстебан Луна Луна — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Астапавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NCF2
NCF2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эстебан Луна Луна (Санта Круз де Хувентино Росас)
Географиясе
Эстебан Луна Луна Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Мадона ди Луго (Перуҗа)
Географиясе
Мадона ди Луго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Эстебан Луна Луна (Санта Круз де Хувентино Росас)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Мадона ди Луго (Перуҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эстебан Луна Луна (Санта Круз де Хувентино Росас)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Пян дел Вантаҗо (Терни)
Пян дел Вантаҗо — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дел Вантаҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NCK1
NCK1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тромбета (Мантова)
Тромбета — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пасо Колорадо (Сан Луис де ла Паз)
Пасо Колорадо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Тромбета (Мантова)
Географиясе
Тромбета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Пасо Колорадо (Сан Луис де ла Паз)
Географиясе
Пасо Колорадо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Тромбета (Мантова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пасо Колорадо (Сан Луис де ла Паз)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Асьенда Вьеха (Саламанка)
Географиясе
Асьенда Вьеха Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Млечки
Млечки (Млечкі ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.
Асьенда Вьеха (Саламанка)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Тромбона ди Сото (Ферара)
Тромбона ди Сото — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тромбона ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Куньлунь
Куньлу́нь (искечә Кунь-Лунь, Куэнь-Лунь; 昆仑山脉,, ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད།, кытай теленнән тәрҗемәсе — «Ай таулары») — Азиянең иң зур тау системаларының берсе.
География
Кытайда урнашкан. Төньяктан Тибет таулыгын уратып, көнбатышта Памир тауларыннан көнчыгышта Син-Тибет тауларына кадәр сузылган. Тау системасының озынлыгы — якынча 2500 км, киңлеге — көнбатышта 150 километрдан көнчыгышта 600 километрга кадәр. Иң биек нокталары: үзәктә Улугмузтаг (7723 м) һәм көнбатыш өлешендә — Конгур (7719 м). Көнбатышта — Яркенд, көнчыгышта Хуанхэ елгаларының үзәннәре Куньлунь тауларының табигый чикләре булып тора.
Тау системасының үзәк өлешендә Аркатаг сырты; алга таба көнчыгыштарак — Бокалыктаг сырты урнашкан.
Куньлуньшанькоу үткеле аша Тибетка юл үтә. Монда 2006 елда Куньлунь тимер юл тоннеле ачыла.
Мифология
Даосизм традицияләре буенча, Куньлунь тавы (мифологик "дөнья тавы"ның юрамасы) Алиһәләрнең яшәгән урыны, җирдәге оҗмаһ һәм Шан-ди югары алиһәнең түбәндәге баш каласы дип исәпләнә. Шан-ди һәм Хуан-ди образдарының катыштырыу һөзөмтәһендә, Куньлунь тавы нефрит стеналары белән капланган Хуан-диның гадәти дәүләте дип санала башлый. Бу дәүләткә Күк Капкалары — Чанхэ аша керергә мөмкин. Тау түбәләрендә Си-ван-му алиһәсенең тылсымлы бакчалары урнашкан, шулай ук җимешләре үлемсезлек биргән җимешле шәфталу агачы үсә. Риваятьләр буенча тауга беренчеләрдән булып Чжоу династиясе императоры Му-ван бара.
Астапенки
Астапенки (Астапенкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Горня Баданя
Горня Баданя (Горња Бадања) — Сербиянең Мачва округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
NCK2
NCK2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Млынка
Млынка (Млынка ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Актау (Павлодар өлкәсе)
Актау (Ақтау) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Актау (Таскала районы)
Актау (Ақтау) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Актау (Павлодар өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Актау (Таскала районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Мадона ди Париз (Фрозиноне)
Мадона ди Париз — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мадона ди Париз Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Моленбурк
Моленбурк (Molenburk) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Балҗылы (Юсуфэли)
Балҗылы (Balcılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (köy).
NCKAP1
NCKAP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бьей-Ронко (Болцано)
Бьей-Ронко — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пян дел Везково (Белуно)
Пян дел Везково — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пян дел Везково Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Молиторов
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Млынки
Млынки (Млынкі ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мадона ди Помпеи (Латина)
Мадона ди Помпеи — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Мадона ди Помпеи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тромбоне (Перуҗа)
Тромбоне — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тромбоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Астапкавичы (Гарадоцкий районы)
Астапкавичы (Астапкавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Актау (Шыңгырлау районы)
Актау (Ақтау) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Астапкавичы (Гарадоцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Актау (Шыңгырлау районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Эстрада (Селая)
Эстрада — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эстрада Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.