cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(9150) Заволокин
Тарихы
1978 елның 27 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SE1» саналган.
Кедияк
Кедияк — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Ану Кааль
Ану Арвидовна Кааль (Anu Kaal; туган 4 ноябрь, 1940, Таллин) - Эстония, Совет операсы һәм оперетта җырчысы (лирик-колоратура сопрано), укытучы. СССР халык артисткасы (1981).
Биография
1959 елдан Таллин музыка мәктәбендә вокалга өйрәнә. 1963 елда ул Таллин музыка мәктәбен тәмамлый (1975 елдан - Георг Отс исеме белән аталган), 1968 елда - Таллин консерваториясендә (хәзерге Эстония музыка һәм театр академиясе ) укый.
1963 елдан ул хор җырчысы, 1967 елдан 1996 елга кадәр Таллиндагы Эстония опера һәм балет театры (хәзерге Эстония милли операсы) солисты.
1971 - 1972 елларда ул «Ла Скала» театрында (Милан) (Рената Карозио классында) стажировка үтә.
Концерт чаралары үткәрә. Ул камера җырчысы булып чыгыш ясый. Ул вокал һәм симфоник әсәрләр спектакльләрендә катнаша.
Чит илләргә гастрольләр белән чыга.
1984 елдан Эстон музыка һәм театр академиясендә укыта.
"Индла" корпорациясенең мактаулы чыгарылыш сыйныф укучысы.
9-нчы чакырылыш Эстония ССР Югары Советы депутаты.
Шәхси тормышы
Ире, альпинист Хиллар Кааль киңәше буенча, ул альпинизм белән шөгыльләнә. 1958 елда Эльбрус башына менәргә тырыша. Ире 1983 елда вафат була.
Беляви (Влоцлавский повяты)
Беляви  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кирхвайдах
Кирхвайдах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Беляви (Влоцлавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чыршы (Алабуга районы)
Чыршы — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Кирхвайдах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чыршы (Алабуга районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Рэкорд (Петрыкавский районы)
Рэкорд  (Рэкорд ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вильялькон
Вильялькон — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16714) Arndt
(16714) Arndt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 21 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SM54» саналган.
Сен-Приват-дю-Фо
Сен-Приват-дю-Фо — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Башбуг (Кулп)
Башбуг (Başbuğ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вальмон (Мозель)
Вальмон (Valmont) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,24 км².
Чернету
Чернету — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санту-Антониу-ду-Итамбе
Санту-Антониу-ду-Итамбе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Наёро
Наёро — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Наёро шәһәре 2006 елның 27 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 29869 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 55.8 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 535.23 км² тәшкил итә.
Джун-Лейк (Калифорния)
Джун-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джун-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD183806
HD183806 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лорел (Делавер)
Лорел  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Якуново
Якуново — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лорел (Делавер)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буда (Бреешть, Ясси)
Буда — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Якуново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буда (Бреешть, Ясси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якубув (Билобжезький повяты)
Якубув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спасская Янга
Спасская Янга — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Янга елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Рэкта (Жлобинский районы)
Рэкта  (Рэкта ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Майсамма
Майсамма (Телугу телендә: మైసమ్మ), шулай ук Месай буларак мәгълүм (Маратхи телендә: मेसाई) шулай ук Меско буларак мәгълүм (Маратхи телендә: मेस्को),  Телугу телендә Амма яки Маратхи телендә Аай   (Теллугу телендә: అమ్మ) (Маратхи телендә:आई), "ана") бу Һинд дине халык Алиһәсе. Аңа күбесенчә Көньяк Һиндстанда ана Алиһәсенә буларак табыналар, күбесенчә Телангана, Карнатака һәм Махараштра авыл өлкәләрендә. Аңа табыну игътибарны күбрәк чәчәк һәм җил чәчәге авыруларын дәвалауда туплый.
Мирный (Кызыл Армия районы)
Мирный (Мирный) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (10%).
Казе Валенци II (Катанцаро)
Казе Валенци II — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Валенци II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Масленская
Масленская (Масленская) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (80%), руслар (20%).
Мукундамала
Мукундамала якынча 1100 елда Санскрит телендә язылган поэма. Авторы (көньяк Һиндстан Шривайшнавизмында хөрмәт ителгән 12 фәкыйрь изгеләрнең берсе) Кералада Чера Династиясенең соңгы патшаларының берсе һәм 9-ынчы альвар Кулашехара Альвар. Ул Бхакти изгеләре стиленда язылган һәм Вишну һәм Кришна өчен башка исем - Мукундадан лаеклы булмаган авторга Сансарадан азат ителүне бирергә сорый. Ул бу дөньяда тотылган җанның бәласен тасвирлый һәм Кришна бу дөньяда бердәнбер коткарылу дип раслый.
Бакы дәүләт университеты
Бакы дәүләт университеты — Азәрбайҗанның югары һөнәри белем бирү учреждениесе. Университет European University Association (EUA) составына керә. Университетта ел саен 22 500 студент белем ала. Укытучылар саны — 1300, шуларның 250 — фәннәр докторы, профессорлар һәм 750 фәннәр кандидаты.
Тарих
19 июньдә «Азәрбайҗан» газетасында Бакы шәһәрендә дәүләт университетын булдыру турында закон проекты басыла. Бу мәсьәлә 1919 елның 21 августында Азәрбайҗан Демократик Республикасы парламенты утырышында карала. Мөселман хезмәт интеллигенция союзы ачылуга каршы була, моны университет Азәрбайҗанны руслаштыру үзәгенә әверелергә мөмкин дип аргументлыйлар. Мәгариф министры Рәшитхан Капланов университет эшчәнлегендә Азәрбайҗан дәүләтенең һәм төрки милли мәдәниятнең өстен булуы турындагы фикер белән чыгыш ясый.
1919 елның 1 сентябрендә Азәрбайҗан Демократик Республикасы парламенты утырышында Бакыда дәүләт университетын булдыру турында закон кабул ителә — Ауропа һәм Азия кисешкән урында яңа уку йорты төзелә. Университет 4 факультет (тарих-филология, физика-математика, юридик һәм медицина) составында оештырылган. Университетның беренче ректоры танылган хирург Василий Разумовский була. 1920 елда Бакыда медицина һәм тарих-филология факультетлары составында дәүләт университеты ачыла. 1924 елда аңа Азәрбайҗан дәүләт университеты исеме бирелә. 1929 елда аның составына 4 факультет керә. 1930 елда университет берничә мөстәкыйль институт буларак үзгәртелә (медицина, педагогик, халык хуҗалыгы һ.б.). 1934 елда университет АДУ бкларак торгызыла, аңа Сергей Киров исеме бирелә.
1920—1930 елларда университетта танылган Азәрбайҗан язучылары Әбдүррәһим бәк Ахвердиев, Тагый Аббас улы Шаһбази, танылган шагыйрь, филолог һәм тарихчы Вячеслав Иванов, күренекле көнчыгыш белгечләре — профессор Пантелеймон Жузе, профессор А. О. Мишель, тарихчы һәм философ Александр Маковельский, ботаник Александр Гроссгейм, юрист — Агалар Сәйфәддин улы Кәримов һәм башка күренекле галимнәр әйдәп баручы педагоглар булалар. Ул чорда университет җитәкчелеге чакыруы буенча Бакыга үз белгечлекләре буенча лекцияләр уку өчен Николай Марр, Василий Бартольд, Александр Селиханович, Көнчыгыш фәннәр академиясе академигы Фуад бәк Кюпрюлюзаде киләләр.
Бөек Ватан сугышы елларында күп кенә профессорлар һәм педагоглар булмауга карамастан, университет барыбер алдынгы булып кала. 1945 елда университет галимнәре Азәрбайҗан Фәннәр академиясен оештыруда актив катнаша. Республиканың күп югары уку йортлары, шул исәптән Азәрбайҗан медицина университеты, Азәрбайҗан дәүләт икътисад университеты, Азәрбайҗан дәүләт педагогика университеты һәм башкалар Бакы дәүләт университеты нигезендә булдырыла. Үзенең 50 яшьлек юбилеен университет 13 факультет белән каршы ала.
2019 елның октябрендә Азәрбайҗанның Үзәк банкы университетның 100 еллыгына 5 манат номиналы белән юбилей көмеш тәңкә чыгара. Шул ук елның 26 ноябрендә Бакы дәүләт университетының 100 еллык юбилее билгеләп үтелә.
Структурасы
Университет 4 корпуста урнашкан, аның составында шулай ук китапханә һәм спорт мәйданчыгы бар. Университетта фәнни хезмәтләр өчен нәшрият, төрле әдәбият һәм «Бакы университеты» газетасы эшли.
Университет составына гамәли математика, физик проблемалар фәнни-тикшеренү институтлары, күргәзмә үзәге, 5 музей, китапханә һәм нәшрият керә. Университетта 121 кафедра, шул исәптән табигый һәм гуманитар фәннәр кафедралары бар, 37 фәнни-тикшеренү һәм фәнни лабораторияләр бар, анда 200 фәнни хезмәткәр эшли, азәрбайҗан теле һәм әдәбияты кафедрасы, генетика кафедрасы бар.
Рейтинглар
2014 елда «Эксперт РА» агентлыгы вузга чыгарылыш сыйныф укучыларын әзерләүнең «кулай дәрәҗәсен» аңлатучы «D» рейтинг классын бирә.
Чалбун (авыл)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кле (Иль һәм Вилен)
Кле — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
(16715) Trettenero
(16715) Trettenero — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 20 октябрендә - тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UN5» саналган.
Мешедиби (Пүтүрге)
Мешедиби (Meşedibi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санту-Антониу-ду-Каюа
Санту-Антониу-ду-Каюа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вильямартин-де-Кампос
Вильямартин-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирхдорф (Югары Бавария)
Кирхдорф  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беляви (Вомбжезький повяты)
Беляви  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каркын (Елдызэли)
Каркын (Karkın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
(9151) 1979 MQ8
Тарихы
1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MQ8» саналган.
Карговец
Карговец — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Варчушка елгасының уң ярына тамагыннан 20 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рэкта (Рагачовский районы)
Рэкта  (Рэкта ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Друид-Гиллс (Кентукки)
Друид-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буда (Бузеу)
Буда — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальранж
Вальранж (Vallerange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,64 км².
Казе Валероза (Пескара)
Казе Валероза — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Валероза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Үчтәпә (Агҗабәди)
Үчтәпә  (Üçtəpə ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Якунувко
Якунувко — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сен-Пьерр-де-Ногаре
Сен-Пьерр-де-Ногаре — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Якунувко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чернетяз
Чернетяз — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диер-Парк (Калифорния)
Диер-Парк  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диер-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якуп Ханбикев
Якуп Ханбикев (Якуп Исхак улы Ханбикев,, — , ) — педагог, ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1979, 1983), педагогика фәннәре докторы (1969), профессор (1970), Казан педагогика университетының педагогика кафедрасы мөдире (1964-1990).
Беляви (гмина Накло-над-Нотецем)
Беляви  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Рэльки
Рэльки (Рэлькі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Беляви (гмина Накло-над-Нотецем)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рэльки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Коса теле
Ко́са (кхоса, исикоса) — Көньяк Африка Җөмһүриятенең рәсми телләренең берсе. Бу телдә 7,9 миллион кеше сөйләшә (халыкның якынча 18 %-ы), бу аны сөйләшүчеләр саны буенча икенче тел итә (Зулу) теленнән соң. Аның якын кардәш телләре булып  — Зулу теле, Свази теле, Көньяк ндебеле һәм төньяк ндебеле телләре тора; Коса телендә сөйләшүчеләр еш бу телләрдә сөйләшүчеләрне аңлыйлар.
Вильямедьяна
Вильямедьяна — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16716) 1995 UX6
(16716) 1995 UX6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 21 октябрендә Н. Сато, Т. Урата тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UX6» саналган.
Кирхдорф (Халлертау)
Кирхдорф  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асия (шәһәр)
Асия — Япония дәүләтенең Хиого префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Асия шәһәре 1940 елның 10 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 92828 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 5026 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 18.47 км² тәшкил итә.
HD183831
HD183831 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Чирүчи
Чирүчи — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Почта индексы — 422525.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Магнолия (Делавер)
Магнолия  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Когле
Когле — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Венера Дәүләтбаева
Дәүләтбаева Венера Гыйлемхан кызы (15 декабрь 1940, БАССР, Салават районы Лагыр авылы) — югары категориялынейроофтальмолог, иридодиагност. Башкортстан Республикасының сәламәтлек саклау алдынгысы. Балалар офтальмологы.
Биографиясе
Венера Гыйлемхан кызы Гыйлемханова-Дәүләтбаева БАССР-ның Салават районы Лагыр авылында күп балалы сәүдә хезмәткәре Гыйлемханның гаиләсендә дөньяга килгән. Лагыр урта мәктәбен тәмамлаганнан соң, Уфа шәһәрендә Башкорт дәүләт медицина университетының дәвалау факультетына укырга керә. Укуын уңышлы тәмамлагач, Уфа шәһәренең поликлиникаларында башлангыч һөнәри белем баскычларын үтә, тәҗрибә туплый.
Хезмәт юлы, казанышлары
1970нче еллар уртасыннан Куватов исемендәге Җөмһүрият клиник дәваханәсендә окулист-нейроофтальмолог булып эшли. Югары категорияле белгеч, иридодиагност  үзенең тырышлыгы, хезмәтен яратып башкаруы, ачык профессиональ кәңәшләре белән бик күп пациентларының күрү сәләтен торгыза, аларның рәхмәтенә лаек була. 51 ел гомерен күз медицинасына багышлый.
Гаиләсе
Тормыш иптәше Дәүләтбаев Мөхәмәтҗан Галимҗан улы — Башкортстан Республикасының атказанган нефтьчесе, техник фәннәр кандидаты, «ССРБ уйлап табучысы» билгесе белән бүләкләнгән. БашНИПИнефть гыйльми учреждениесенең скважиналар төзү техникасы һәм технологиясе бүлеге мөдире. Гыйльми тикшеренү нәтижәләре буенча 100-дән артык тикшеренү авторы.
Улы Мансур — электр элемтәсе инженеры һәм икътисадчы. Өч югары уку бинасын, шул исәптән БДУ-ны, БАГСУ-ны, тәмамлаган.
Улы Таһир УКСИВТ һәм Уфа дәүләт авиацион техник университетын тәмамлаган. Исәпләү машиналары, комплекслары, челтәрләре һәм радиоэлектрон техника буенча югары квалификацияле белгеч. Электр элемтәсе инженеры.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
2010 — Башкортстан Республикасының сәламәтлек саклау алдынгысы
Санту-Антониу-ду-Левержер
Санту-Антониу-ду-Левержер — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Мешелер (Чамлыдере)
Мешелер (Meşeler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Башгөзе (Ейьюбие)
Башгөзе (Başgöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Путһиа Гыйбадәтханә Комплексы
Путһиа Гыйбадәтханә Комплексы Бангладешта, Раджшаһи районында Путһиа Упазилада мәшһүр Һинд дине гыйбадәтханәләре кластеры. Раджшаһи шәһәреннән 23 км көнчыгышта урнашып аның Бангладешта иң күп тарихи гыйбадәтханәсе бар. Гыйбадәтханә Путхиа Радж гаиләсенең Һинд дине Заминдар Раджалары тарафыннан төзелгән булган, алар Раджшахиның филантроплары булган. Гыйбадәтханә терракоттадан типик Джор-бангла архитектурасын башка йогынтылар белән кушып ясалган. Раджбари яки Путһиа Раджасы Сарае һәм Дол Манча комплексның өлеше булып тора. Гыйбадәтханә җәелгән чирәм кыры белән күл тирәли урнашкан. Путхиа Радж гаиләсе 16-ынчы гасырда яшәгән Бхатсачарья дигән изге кеше тарафыннан нигезләнгән булган. Могол императоры Әкбәрнең губернаторы конфискацияләнгән җирне изге Бһатсачарьяга галим булган өчен бүләк иткән, әмма ул бөлгән. Шулай да аның улы Питамбарга Лашкарпур утары бирелгән булган. Үлеменнән соң аның улы Ниламбар Император Җаһангирдан Раджа титулын алган. Путһиа Патша Гаиләсе утары Британия Бенгалиясендә зурлыгы буенча икенче һәм иң бай булып тора. Һиндстанның бүленүеннән соң, Пакистани хөкүмәте заминдари системасын юк иткән һәм барлык Һинду биләмләрен конфискацияләгән. Патша гаиләсе шуннан соң бераз вакыт узганнан соң Һиндстанга миграцияләгән.
Панча Ратна Говинда Гыйбадәтханәсе
Путхианың иң бөек гыйбадәтханәсе, Говинда Гыйбадәтханәсе унтугызынчы гасыр уртасында Путхианың патшабикәсе тарафыннан төзелгән булган. Гыйбадәтханә Ходай Кришнага багышланган, чөнки Путһиа патша гаиләсе Радһамоһана Тһакура тарафыннан Вайшнавизм дини агымына күчерелгән булган. Гыйбадәтханә Кришна һәм Радха арасында илаһи кавышуны сурәтләүче гаять матур терракотта бизәлешенә ия. Гыйбадәтханәнең яшәеше якындагы нигезләнгән колледж булуы һәм саклау булмавы куркынычы яный. Гыйбадәтханә 1823 һәм 1895 ел арасында төзелгән булган.
Бхубанешвар Шива Гыйбадәтханәсе
Бхубанешвар Шива Гыйбадәтханәсе Бангладешта иң зур Шива гыйбадәтханәсе булып тора. 1823 елда Раджа Джагат Нараян Ройның тол хатыны Рани Бһубонмойи тарафыннан төзелеп, аннан Шив Сагар күленә манзара бар. Бу бизәкле гыйбадәтханә төньяк Һиндстанда таралган биш шпиль стиле (Панча Ратна) гыйбадәтханәсенең импозант гыйбадәтханә архитектура өлгесе булып тора. Коридорларда Җайпури архитектурасының әз генә йогынты бар һәм санктуарийда бик зур кара базальт Шива Линга ята, ул илдә иң зурысы. Ул таштан киселгәннәр һәм сынчылык эшләре белән бизәлгән, алар 1971 елда which were disfigured during the Бангладеш Азат итү сугышы вакытында җимерелгән булган. Бәреп керүче Пакистан армиясе Шива Линганы урыныннан күчерергә һәм ватарга маташкан әмма торыш урыныннан күчерергә әзер булмаганнар. Гыйбадәтханә хәзер сакланып торган һәйкәл булып тора.
Чһота Анһик Мандир
Чһота Анһик Мандир Путһиа Гыйбадәтханә комплексында кечкенә Һинду гыйбадәтханәсе булып тора. Ул Панчаратна Говинда гыйбадәтханәсе янында урнашкан.
Чаучһала Чһотта Говинда Мандир
Чаучһала Говинда Мандир Путһиа комплексында Һинду гыйбадәтханә. Гыйбадәтханә 1790-ынчы-1800-енче еллар чоры белән даталана. Көньяк алды киң рәвештә терракотта такталар белән бизлгән, аларда Вишнуның ун инкарнациясе сурәтләнгән, Ланкаканда Рамаяна эпосы бүлеге, Радха-Кришна эпик хикәяләре, чәчәк дизайны һәм геометрик сәнгать һәм чорның яшәүчеләре сәхнәләре.
Бара Анһик Мандир
Бара Анһик Мандир (Зур Анһик Гыйбадәтханәсе) Путһиа Гыйбадәтханә Комплексында Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул комплексның көнбатыш ягында Чаучала Чһота Говинда Мандир янында тора һәм көнчыгышка таба юнәлгән. Архитектур яктан ул Бангладешта аермалы булып тора, тагын шундые Фәридпур районында Раджарам Мандир. Ул Путхианың Раджалары тарафыннан төзелгән булган.
Якубув (гмина Блендув)
Якубув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ямельник (Дзялдовский повяты)
Ямельник  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9152) Combe
(9152) Combe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 1 ноябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 VZ2» саналган.
Урта Шишменга
Урта Шишменга — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Шишменга елгасының уң ярыннан 4,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чамка
Чамка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Буй елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вальтамбур
Вальтамбур (Waltembourg) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,40 км².
Искәрмәләр
Вальтамбур
Люция Гомәрова
Гомәрова Люция Шаһбал кызы (1 гыйнвар 1959 ел) — галим-юрист, дәүләт эшлеклесе һәм югары мәктәп укытучысы. 2009-2014 елларда Башкортстан Республикасының Конституция Суды рәисе. Юридик фәннәр кандидаты (1986), доцент. Башкортстан Республикасының атказанган юристы.
Биографиясе
Люция Шаһбал кызы Гомәрова 1959 елның 1 гыйнварында Башкорт АССРның Хәйбулла районында туган.
1976-1977 елларда «Союзнефтемашремонт» җитештерү берләшмәсендә копировальщик булып эшли.
1982-1986 елларда тикшеренүче стажер булып эшли, Ленинград дәүләт университетының аспирантурасында укый.
1986 елда «Совет дәүләт идарәлеге органы тарафыннан компетенцияне тормышка ашыруның административ-хокук гарантияләре» темасына диссертация яклый (гыйльми җитәкчесе: Дрейшев Борис Владимирович).
1987-1996 елларда — Башкорт дәүләт университетында ассистент, өлкән укытучы, доцент.
1996 елдан алып — Башкортстан Республикасының Конституция Суды судьясы. 2009-2014 елларда — Башкортстан Республикасы Конституция суды җитәкчесе.
20-дән артык гыйльми публикация авторы.
Вильямерьель
Вильямерьель — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Рэпин (Акцябрский районы)
Рэпин  (Рэпін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Мачехонская
Мачехонская (Мачехонская) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Беляви (гмина Яновець-Велькопольский)
Беляви  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Буда (Вилча)
Буда — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Беляви (гмина Яновець-Велькопольский)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кирхдорф-ан-дер-Ампер
Кирхдорф-ан-дер-Ампер — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Катара (Няфта кушылдыгы)
Катара  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Няфта елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каркын (Аксарай)
Каркын (Karkın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Аксарай илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Вампадоре (Падова)
Казе Вампадоре — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Вампадоре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дугласс-Гиллс (Кентукки)
Дугласс-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якубув (гмина Гощин)
Якубув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чахловица
Чахловица — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Сен-Пьерр-де-Трипье
Сен-Пьерр-де-Трипье — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Чахловица
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коем
Коем — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Санту-Антониу-ду-Лести
Санту-Антониу-ду-Лести — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чернець (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башгөзе (Бейшеһир)
Башгөзе (Başgöze) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Морозкино (Чиләбе өлкәсе)
Морозкино (Морозкино) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), татарлар (10%), украиннар (6%), казахлар (4%).
Рэпишча (Веткавский районы)
Рэпишча  (Рэпішча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вальшбронн
Вальшбронн (Walschbronn) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,11 км².
Искәрмәләр
Вальшбронн
Диксон-Лейн-Медоу-Крик (Калифорния)
Диксон-Лейн-Медоу-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диксон-Лейн-Медоу-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мешелер (Эгыйль)
Мешелер (Meşeler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ямельник (Новомейский повяты)
Ямельник  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миддлтаун (Делавер)
Миддлтаун  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ени Гарадолаг
Ени Гарадолаг (Yeni Qaradolaq ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Аиои
Аиои — Япония дәүләтенең Хиого префектурасында урнашкан шәһәр.
Белявки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Белявки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Аиои
Тарихы
Аиои шәһәре 1942 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Белявки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аиои
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 31973 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 353 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 90.45 км² тәшкил итә.
Кирхдорф-им-Вальд
Кирхдорф-им-Вальд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9153) Чикуриндзи
(9153) Чикуриндзи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 30 октябрендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UD2» саналган.
(16718) Морикава
Тарихы
1995 елның 30 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UA9» саналган.
Чистое Озеро
Чистое Озеро — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422625.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Сен-Пьерр-ле-Вье (Лозер)
Сен-Пьерр-ле-Вье — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Вароне (Беневенто)
Казе Вароне — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Вароне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Буда (Вранча)
Буда — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Комблессак
Комблессак — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Эвартс (Кентукки)
Эвартс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эвартс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якубув (Минский повяты)
Якубув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чащевица
Чащевица — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Хвощевица елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вильяморонта
Вильяморонта — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бендзень
Бендзень — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рэпишча (Рэчыцкий районы)
Рэпишча  (Рэпішча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яни (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Яни  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD183835
HD183835 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Аристотель
Аристо́тель (грек. Ἀριστοτέλης) (б.э.к. 384, Стагир – б.э.к. 322, Халкида) – борынгы грек фәлсәфәчесе һәм галиме. Платонның укучысы. Б.э.к. 343 елдан – Македонияле Александрның тәрбиячесе. Ликейга (Лицей, яки перипатетик мәктәп) һәм рәсми мантыйкка нигез салучы. Аристотель — классик дәвер натуралисты, мантыйкка нигез салучы һәм борынгылыкның иң йогынтылы диалектикларының берсе; формаль логиканы төзүче. Хәзер дә фәлсәфи лексиконның нигезен тәшкил итүче аңламнарны һәм фәнни фикерләү стилен барлыкка китерә.
Аристотель фәлсәфәнең күп кырлы һәм кеше үсешенең барлык сфераларын – социология, фәлсәфә, сәясәт, логика һәм физиканы үз эченә алган системасын төзегән беренче акыл иясе. Аның онтологияга булган карашлары кеше фикерләүенең киләчәк үсешенә дә нык йогынты ясый. Аристотельнең метафизик өйрәтмәсе Фома Аквинлы тарафыннан кабул ителә һәм схоластик ысул аша үстерелә.
HD183835
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Аристотель
Тормыш юлы
Аристотель Стаһир шәһәрендә Македония патшасының сараенда хезмәт итүче табиб гаиләсендә дөньяга килә. Әтисе аңа сабак укыта, дөньяны танып белүдә ярдәм итә. 17 яшендә Аристотель Афинага китеп бара, анда Әфләтүн оештырган Академиягә керә, аның дәресләренә йөри башлый. Әфләтүн вафат булганчы, 20 ел дәвамында шушы Академиядә яши, белемен үстерә һәм шәкертләргә дәресләр бирә.
Б. э. к. 343 елда Македония патшасы Филипп үзенең улы Александрны укыту һәм тәрбияләү өчен патшалыгына Аристотельны чакыртып ала. Александр патша булгач, Аристотель Стаһирга кайтып китә, аннан яңадан Афинага күчә.
Эшчәнлек
Аристотель зур иҗади мирас калдыра, ләкин аның күп кенә хезмәтләре безнең заманга кадәр сакланмаган. Аристотельнең иҗади мирасында түбәндәге бүлекләр бәхәссез таныла һәм нәкъ аныкы дип санала:
Фәлсәфә
Аристотель Әфләтүн тәгълиматы белән килешә алмаганлыктан, аны тәнкыйть утына салып, үзенең мөстәкыйль фәлсәфи системасын иҗат итә. Ул материалистик юнәлештәге фәлсәфи тәгълиматлар белән таныша. Алар белән янәшә куеп караганда, Әфләтүн системасы үзенең буталчыклы, каршылыклы, уйдырмалы, төзлектән мәхрүм икәнлеген күрсәтә. Ләкин Аристотель материалист-фәлсәфәчеләр калдырган тәгълиматлар белән дә тулысынча килешә алмый. Шунлыктан Аристотельның фәлсәфи системасы үзе дә бик үк эзлекле килеп чыкмый, аңа да билгеле бер каршылыклар, икеләнүләр хас.
Аристотель үзенең «Метафизика»сында Әфләтүн тәгълиматын кискен рәвештә тәнкыйть утына тота. Аристотель империяне әүвәл сәбәп рәвешендә, ләкин шул ук вакытта аны дәртсез, хәрәкәткә ия булмаган рәвештә генә таный. Материя, аның фикеренчә, мөмкинлек кенә. Шушы мөмкинлектән нәрсә килеп чыга, бусы инде материянең үзеннән тормый. Дәртлелекне (активлыкны) ул формада гына күрә. Аныңча, «форма» материяне төрле фигуралар рәвешенә китерә, димәк форма материяне мөмкинлектән чынбарлыкка әверелдерүче була. Аристотель мифология белән килешеп җитмәсә дә, әүвәл сәбәпне, һәрнәрсәнең башланышын Илаһтан күрә. Аристотель хәрәкәтне материядән аерып карый.
Аристотель танып белү теориясенә диалектиканы кертергә тели, ләкин диалектика аның өчен формалашып беткән тәгълимат түгел. Шулай да ул танып белүнең каршылыклы процесс икәнлеген күрә. Аристотель, мантыйкый яктан көчле белгеч буларак, софистларның хәйләгә корылган исбатлау принципларын тәнкыйтьли.
Космология
Кайбер хезмәтләрен Аристотель космологиягә багышлый. Ул үз заманындагы башка галимнәр белән бергә Җир шарын үзәккә әверелдереп аңлатырга омтыла (бу геоцентризмга туры килә).
Биология
Аристотельнең биология өлкәсендә эшчәнлеге бик актив була. Ул җан ияләре турында аерым тәгълимат чыгара. Галим җанның өч төрен атый:
Материя белән җан арасындагы мөнәсәбәт галимнең төп принципларына бәйле. Җан иясенең тәне — материя, аның җаны — форма.
Аристотельның хайваннарның килеп чыгуы турындагы трактаты күп еллар дәвамында зоология фәнендә хщтта теоретик чыганак ролен үтәп килгән.
Этика
Зур игътибарны Аристотель шулай ук этика проблемаларына да бирә. Ул этика белән фәлсәфәгә «идеал» дигән төшенчә кертә. Дөрес, бөек галимнең идеалны аңлавы бик примитив була. Аныңча, чын идеал чынбарлыктагы кыйммәтләрдә түгел, күкләрдә генә. Аристотель өчен әхлакый идеал — Ходай. Ул — иң камил фәлсәфәче яки «үзен фикерләүче фикер».
Үзенең «Поэтика» дигән трактатында Аристотель сәнгати иҗат эшен, жанрлары, драма жанры һәм бигрәк тә сәнгать әсәрләрен кабул иткәндә укучының, тыңлаучының әсәрләнү, хисләнү, ләззәт алу кебек реакцияләре турында яза.
Сәясәт белеме
Аристотель үзенең «Сәясәт» дигән трактатында җәмгыять һәм дәүләт белән идарә итү хакындагы карашларын сурәтли. Үз чоры вәкиле буларак, галим колбиләүчелек строен һәм аның ике капма-каршы катлавын мәңге шулай булырга тиеш дип саный. Шуннан чыгып, ул дәүләт белән идарә итүдә түбәндәге формаларны аерган:
Бу формалар, аныңча, җәмгыять өчен кулай. Ләкин ул тиранлык, саф олигархия һәм чиксез демократия формаларын да аера. Боларын ул греклар өчен кулай түгел дип саный.
Санту-Антониу-ду-Монти
Санту-Антониу-ду-Монти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Истанбул университеты
Истанбул университеты (İstanbul Üniversitesi, Istanbul University) — Истанбулның һәм Төркиянең әйдәп баручы югары уку йорты, илнең иң борынгы университеты.
Университетның төп территориясе шәһәрнең иске өлешендә, Баязит мәчете һәм Сөләйман мәчете арасында урнашкан. Университетта һәм аның филиалларында 60 меңнән артык студент һәм 8 мең аспирант белем ала, укытучылар составында 2 меңнән артык профессор бар.
Тарих
1846 елда мәдрәсә базасында солтан Мәхмәт боерыгы буенча 1453 елда Константинопольне алганнан соң нигез салына. XX гасырга кадәр — югары мөселман мәктәбе, Төркия Республикасы игълан ителгәннән соң 1927 һәм 1933 елларда үзгәртеп корыла һәм дөньяви белем бирү учреждениесе була.
2006 елдан башлап, Стамбул университеты дөньяның 500 иң яхшы университеты исемлегенә керә. 2011 елда дөньядагы иң яхшы 500 университет исемлегенә кергән Төркиянең бердәнбер университеты. Университет Азия-Тын океан төбәгендә иң яхшы 100 университет исемлегенә керә.