cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lhasa
Tarix
XV ğasırda Tsonkala-lama öç zur monasıyrğa nigez sala: Ganden, Sera häm Drepung. Näticädä şähär tiz üsä başlıy.
Dalay-lama V Lobsañ-Gyatso (1617-1682) Tibetnı buysındıra häm Lhasağa idärä üzägen küçerä. Annarı ul Potala sarayın tözi, şul waqıttan Lhasa - Tibetnıñ çın başqalasına äwerelä.
1705 yılda oyratlarğa qarağan xoşut xalqınıñ Lhawzan xanı Lhasanı yawlap ala. Läkin 1717 yılda Cuñğar xanı Çoros Lhawzan xannı ciñep Lhasanı ala.
1951 yılğa şähär yartısı monaxlardan torğan.
1960 yılda Tibetnıñ idärä büleneşe qıtay räweşendä üzgärtelä.
İqtisadnıñ töp tarmağı - turizm. Şulay uq şähär yanında baqır, aqqurğaş, tutıya çığarıla.
Kürenekle urınnar
Lhasa şähäreneñ tarixi häykälläre dönyanıñ mädäniäte öçen zur ähämiätkä iä:
Küp kenä häykällär "mädäni inqıylab" waqıtında cimerelgän.
Ваграйн (Понгау)
Ваграйн  — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Питтсборо (Индиана)
Питтсборо  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Звягино
Звягино (Звягино) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Залесе (Бидгозький повяты)
Залесе  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Великоречье
Великоречье (Великоречье) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Казе Трайни (Терамо)
Казе Трайни — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Трайни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD201250
HD201250 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бельгиядә Һинд дине
Һинд дине Бельгиядә азчылык дине. Илдә якынча 6500 Һинд дине тарафдары бар дип санала, шуларга 1500 Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте тарафдары һәм 5000 башка Һинд дине тарафдары яши. Бу саннарга Буддистлар керми, алар Бельгия хөкүмәте тарафыннан башка дини җәмәгать дип санала. Бельгиядә актив булган Һинд дине дини яки монахлык җәмгыятьләргә Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте һәм Брахма Кумарис керә. Илдә бер генә Һинд дине гыйбадәтханәсе бар. Ул 135 акрдан күбрәк җир колачлый, гыйбадәтханә 2009 елда изгеләштерелгән булган.
Бельгиядә Һиндлеләр ассоциацияләре
Бельгиянең Һинд дине Форумы (HFB яки FHB) Бельгиядә Һинд дине оештырмалары тарафыннан барлыкка китерелгән булган. Ул Брюссельда 2007 елның 16 Мартында эшкә кушылган булган. Һиндлеләрнең бер төркеме Люксембургта булган финанс оешмаларында эшли, ул ил Һинд Ассоциациясе белән мактана ала. Нидерландларда кебек үк, Бельгиялеләр регуляр рәвештә Һиндстаннан ятим балаларны балалыкка алалар. Антверпенда бриллиант сәүдәсендә якынча 250 гаилә эшли. Бельгиядә яшәүче башка Һиндлеләр һөнәр ияләре булып торалар, алар я халыкара ширкәтләрдә, я башка оешмаларда эшлиләр.
Һинд-Бельгия Ассоциациясе VZW-ASBL
Һинд-Бельгия Ассоциациясе яки InBelg 9000-нән артык кеше белән иң зур табышсыз Һиндстан оешмасы. Бу оешманың төп максаты Бельгиядә яки башка урыннарда Һиндлеләр һәм Һиндстанга бәйле темаларга чаралар оештыру. InBelg-ның сигез бүлеге бар, алар махсус шәһәр яки төркем-махсус чаралар үткәрәләр: InBelg Gent, InBelg Brussels, InBelg Leuven, InBelg Antwerp, InBelg Women's Club, InBelg Students Club, See-EU һәм See-India. InBelg ел дәвамында якынча 60 чара үткәрә, шуларга Һиндстан фестивальләре керә, Боливуд кино күрсәтүләре, азык ярминкәләре, Һиндстан турында мәгълүмат кичәләре, Аурупаның төрле өлешләренә сәяхәтләр, лекцияләр, Һинд ризыкларын пешерү дәресләре һәм остаханәләр була.
Бельгиядә Непалдан Һинд дине җәмәгате
Бельгиядә якынча 6000 Непал чыгышлы Һинд дине тарафдары яши. Леувен, Антверпен, Брюссель һәм Брүгге Непали Һинд дине тарафдарлары яшәгән төп шәһәрләр. Алар һәр елны билгеле даталарда мәдәни һәм дини эшчәнлекләр оештыралар. Нваран, Пасни, туу көне, Братабандха, өйләнү һәм Гриха прабхеш аларның өйләрендә башкарыла. Алар шулай ук Наваратрида һәм Шиваратрида Дэви Пуджа һәм Шива Пуджа оештыралар. Непали җәмәгате әле гыйбадәтханәне төземәгәннәр ләкин алар аны Һинд дине мәдәниятен һәм традицияне саклар өчен нигезләмәкче. Бу максат өчен Шримад Бхагабат Махаягья оештырылган булган һәм ул һаман процесста. Рам Хари Шасти Бельгиядә Непаллылар һәм Һинду җәмәгате өчен Һинду каһин буларак үзенең вакытын һәм тырышлыгын сарыф иткән.
Джаяту Санскритам
Бу ассоциация Бельгиядә Һинд дине традицион мәдәниятен тәэмин итү өчен эшли. Ул Леувенда 2011 елда үткәрелгән Шремад Бхагабат Махапуранның төп оештыручысы булган. Ул Бельгиядә оештырылган беренче Махаяга булган һәм 5000 тирәсе тугъры актив катнашкан. Саи Паривар Бельгия һәм Санатам Дхарма Сева Парисад шунда актив катнашканнар.
Сатья Саи Паривар
Сатья Саи Бхаджан Мандали ул Бельгиядә Непал кешеләрнең Һинд дине оешмасы. Алар Леувенда, Антверпенда һәм Оостендеда һәр Якшәмбе Саи Бхаджан оештыралар. Алар шулай ук Брюссельның Сатья Саи Кендрасы белән хезмәттәшлек иткәннәр.
Сен-Дени-ле-Га
Сен-Дени-ле-Га — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Деквинси (Луизиана)
Деквинси  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Деквинси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар поэзиясе антологиясе (мәгънәләр)
Татар поэзиясе антологиясе:
Старий Уязд
Старий Уязд — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бекон-ле-Грани
Бекон-ле-Грани — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Орманлы (Ердек)
Орманлы (Ormanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ердек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бөлекли (Башкале)
Бөлекли (Bölekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17815) Kulawik
(17815) Kulawik — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FM113» саналган.
Бистриця (Накло)
Бистриця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайберн (Югары Австрия)
Вайберн  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Фултон (Калифорния)
Фултон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фултон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кованлы (Арач)
Кованлы (Kovanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Цусмарсхаузен
Цусмарсхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Нуса Пенида
Бали Кош Сыену Урыны
Нуса Пенида һәм күрше Лембонган һәм Ченинган утраулары кош сыену урыны булып торалар. Утрау җәмәгатьләре сыену урынын барлыкка китерү өчен традицион Бали авыл көйләүләрен кулланган булганнар. Сыену урынынң фикере Милли Парклар Фондыннан (FNPF) килгән. 2006 елда барлык 35 авыл (хәзер 41 авыл) кош сыену урынын традицион көйләүләре (“авиг-авиг”) өлеше итәргә ризалашканнар. Шуннан соң FNPF төрле Индонезия кошларын реабилитацияләгән һәм чыгарган, аеруча Балига эндемик, әмма табигатьтә саны 2005 елда 10-га кадәр кимегән, Бали саесканын. FNPF-ның программасы барышында 64 читлектә үскән кош реабилитацияләнгән һәм Нуса Пенидага чыгарылганнан соң, аларның саны 2009 елда 100-гә кадәр арткан. Башка чыгарылган кошлар арасында Ява чыпчыгы, Митчелл лорикеты һәм күкерт чәч толымлы какаду.
Чуму урыннары
Нуса Пенида су астында йөзү урыннарының киң мәйданын колачлый, аларга Пенида Бугазы, Бату Лумбунг (Манта Ноктасы), Бату Мелинг, Бату Абаһ, Тойя Пакеһ һәм Малибу Ноктасы керә. Ломбок Бугазы аша агым тулаем булып тора, көньякка юнәлгән һәм юнәлеш агымнарының юнәлешенә муссон фасыллары йогынты ясый. Көньяк-көнчыгыш муссоннары вакытында юнәлеш агымы көньякка таба юнәлә; төньяк-көнчыгыш муссоннары вакытында юнәлеш агымы төньякка таба юнәлгән. Нуса Пениданың төньяк бугазы даирәсендә үрнәк чагыштырмача гади булып тора, агым белән, пигында 3 һәм бер ярым төенгә җитә. Бадунг Бугазында су күтәрелеше агымнары ярым-тәүлекле булып тора, әмма агымның хасияте бик катлаулы, чөнки аның юнәлеше Ломбокның гомуми көньяктан төньякка юнәлешенә турыдан булмаган рәвештә туры килә һәм каналның формасы кыек булып тора. 2009 ел өйрәнүе буенча якынча 1419 гектар мәрҗән урыннары булган, 66 процент урыннар 3 метр тирәнлекне каплаган һәм 74 процент 10 метр тирәнлектә булган.
Тойяпакеһ
Тояпакеһта рифлар сузылган һәм култыкның көньяк өлешендә төс һәм балыкка мул (rugged bommies) охшаш урын бар. Зур балык өерләре, диңгез ташбакалары һәм кайвакыт Mola mola (Кояш балыгы) Тояпакеһның су астында йөзүнең яктыртылган өлеше булып тора. Тояпакеһ хасияте булып мәрҗән баганалары тора.
Малибу Ноктасы
Малибу Ноктасы соры рифлар, көмеш таучыклар түбәләре һәм күпсанлы акулалар белән су астында йөзү урыны булып тора. Пенида Бугазы башка якорь кую урыны булып торып һәм таш кыяларның кызыклы формаларга ия; карт ял итүче филгә охшаш сыман. Култык зураерга гадәте бар һәм ул өскә һәм аска агымнарны барлыкка китерә. Шуннан соң, Манта Ноктасы известьташ Пандан кафесы булып тора. Бугаз зураю чагыштырмача көчле булып тора.
Манта Бугазы
Бугазда еш турист көймәләре йөри, чөнки ул Манта Нурлары белән урын табу һәм йөзү өчен билгеле урнашу урыны булып тора.
Кристал Бухтасы
Кристал Бугазы Нуса Пениданың көнбатыш ягында урнашкан. Бухта популяр турист максаты булып тора. Пляжда ялгыз пальма агачлары үсә. Зонтиклар, урындыклар, су астында йөзү җиһазларын һ.б. арендага алырга була. Култыктан тыш кына зур кыя бар, ул шулай ук кечкенә утрау булып тора, ул навигация өчен кулланылырга мөмкин, аеруча су астында. Биредә су астында йөзү утрауда иң яхшысы булып санала, еланбалыклар, Наполеон балыгы, фасыл ташбакалары һәм бриллиант мәрҗәннәр белән суның ачыклыгына күрә. Җәй айлары вакытларында дымлы фасыл вакытында Мола Мола балыгы еш күренә. Боларның барысын да ярдан күреп була, әмма дулкыннарның агымы көчле буласа куркынычсызлык чараларын күрергә була.
Пуралар
Нуса Пенидада күп пура (Бали Һинд дине гыйбадәтханәсе) урнашкан. Алар арасында Пура Сегара Пенида, Пура Рату Геде Шакти, Пура Далем Пед, Пура Пусек Батунггул, Пура Сегара, Гоа Гири Питри Гыйбадәтханәсе, Пура Бату Мас Кунинг, Пура Тунджук Пусух, Пура Секар Кунинг, Пура Секал Кудул, Пура Далем Дукут Сукун Нуса Пенида, Пура Далем Керанкенг, Пура Пунчак Мунди, Пура Палуанг, Пура Меладженг Пакраман Себулуһ һәм Пура Пенатаран Кепаһ Агунг.
Валя-Стиней (Сучава)
Валя-Стиней — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нуса Пенида
Транспорт
Тиз йөрешле көймәләр көн саен Балиның төп утрау җиреннән, Санурдан, Серанганнан һәм Паданг Баи гаваненнан көн саен китә. Билетларны тиз йөрешле офисларда яки онлайн сатып алырга була.
Валя-Стиней (Сучава)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар поэзиясе антологиясе (1956)
Татар поэзиясе антологиясе — 1956 елда Казанда Таткнигоиздатның матур әдәбият редакциясе тарафыннан нәшер ителгән, төрле авторларның иң күренекле лирик әсәрләре (тулысынча, яки әсәрдән өзекләр) тупланган җыентык. Татар поэзиясенең Галидән (Кол Гали, якынча 1183 елда туган) башлап, Гамил Афзалга (1921 елда туган) кадәрге чорын эченә алган.
Тасвирлама
Антология ТАССР мәдәният министрлыгының Татполиграф типографиясендә (Казан, Миславский урамы, 9) 8 мең тираж белән басылган.
Китапка кереш сүзне («Татар поэзиясе») филология фәннәре кандидаты (1951), Казан дәүләт педагогия институтының Көнбатыш Европа әдәбиятлары кафедрасы өлкән укытучысы Хатип Госман язган (1956).
Тупланма XI гасырдан билгеле булган кайбер татар халык авыз иҗаты әсәрләреннән («Борынгы җырлар») башланып, яшь шагыйрь Гамил Афзалның (1921—2003) башлангыч иҗатын («Тәнкыйть сүзе», 1954; «Әсмабикә җаным, ахирәт», 1956) кертеп тәмамлана.
Татар поэзиясе антологиядә дүрт бүлеккә кертелгән:
«Татар халык поэзиясе», «Совет чоры халык поэзиясе» бүлекләренә кертелгән әсәрләр ССРБ ФА Казан филиалы Тел-әдәбият һәм тарих институты фольклор материал фондыннан, Таткнигоиздатта 1954 елда нәшер ителгән «Татар халык иҗаты» җыентыгыннан алынган.
Даниловка (Чет кушылдыгы)
Даниловка (Аргутат) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Четь елгасының сул ярыннан 350 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 73 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Госьцешин (Великопольское воеводалыгы)
Госьцешин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һаҗылар (Бәрдә)
Һаҗылар  (Hacılar ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Конглас
Конглас — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ухра елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Залесе (Влоцлавский повяты)
Залесе  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жак-де-Неу
Сен-Жак-де-Неу — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17816) 1998 FY113
Тарихы
1998 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FY113» саналган.
Янекәй
Демография
Халык саны динамикасы:
Вайден-ам-Зе
Вайден-ам-Зе — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Трапето (Трапани)
Казе Трапето — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Трапето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ллой Болл
Ллой Джеймс Болл (Lloy James Ball)- Казанның Зенит-Казан волейбол клубының элекке уенчысы. Американың Индиана штатында 1972 елның 17 февралендә туа.
Казанга волейболчыны 2006 елны, ул чактагы тренер, Виктор Сидельников чакыра. Зенитка кадәр ул клубларында уйный.
Бёврон-ан-Ож
Бёврон-ан-Ож — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бистриця (Чрномель)
Бистриця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Денем-Спрингс (Луизиана)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старовице (Ниский повяты)
Старовице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мәскәү үзәк боҗрасы
Мәскәү үзәк боҗрасы (МҮБ, урысча Московское центральное кольцо, МЦК) — Мәскәүдәге җир өсте пассажир транспорты, Мәскәү тимер юлының Кече боҗрасы буйлап баручы шәһәр эчендәге юлчылар электропоезды булып тора.
Мәскәү метрополитены белән килешү буенча Рәсәй тимер юллары ширкәте юлчылар ташый.
Мәскәү тимер юлының Кече боҗрасы озынлыгы 54 км тәшкил итә, шәһәрнең үзәк өлеше янында урнашкан, Бакча боҗрасын камап ала һәм Өченче транспорт боҗрасына якыная.
Сызыкта 31 тукталыш ноктасы бар, шул исәптән 10 метро сызыгына һәм 9 тимер юл радиаль юнәлешенә күчеп утыру ноктасы бар.
Тарих
1908 елда Мәскәү тимер юлы боҗрасы ачылган, 1934 елга кадәр йөк һәм юлчылар ташыган. Соңрак ул ташланган булган.
2016 елның 10 сентябрендә Мәскәү үзәк боҗрасы рәсми рәвештә юлчылар өчен ачылды, беренче ай дәвамында бушлай эшләде.
Әлеге төр транспорт чит илләрдә киң таралган, аеруча Алманиядә, анда ул S-Bahn дип атала.
Казандагы проектлар
Казанда да шундый төр транспортны җибәрү күптән проектлана, ләкин кирәкле акча булмавы сәбәпле кичектерелә, проект буенча ул Казанның шәһәр боҗрасы электричкасы дип атала.
Казан тимер юлы боҗрасы Көньяк тимер юл йөрешен Төньяк тимер юл йөреше белән берләштерә, соңгы проект буенча 2018 елдан соң ул Бишбалта бистәсен дә тоташтырырга тиеш.
Голоденка
Голоденка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Хвоенка елгасының уң ярына тамагыннан 5,7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Беюар
Беюар — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Мундһал Кһурд
Мундһал Кһурд Һиндстанның Харьяна штатында Бһивани районында авыл. Бһивани шәһәрчегеннән якынча 22 км төньякта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 1828 йорт булып халкы 8837 кеше булып, шуларның 4716-сы ир кешеләр, ә 4121 кешесе хатын-кызлар булган.
Түбән Кугенер (Сернур районы)
Түбән Кугенер (Койсола, Нижний Кугенер) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,7%), урыслар (6,3%).
Чирн
Чирн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бибигөл Түләгәнова
Бибигөл Түләгәнова, Бибигөл Әхмәт (Мөхәммәтәхмәт) кызы Түләгәнова (Бибігүл Ахметқызы Төлегенова, әтисенең үз фамилиясе буенча Багунусова, 1929 елның 16 декабре, ССРБ, РСФСР, Казакъ АССР, Семипалатинск) — совет һәм казакъ опера җырчысы (колоратур сопрано), актриса, педагог, профессор (1982 елдан).
ССРБ (1967) һәм Казакъстан ССР (1959) халык артисты. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1991), ССРБ (1970) һәм Казакъстан ССР (1966) Дәүләт премияләре лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1954—1956 елларда һәм 1971 елдан — Абай исемендәге солисты.
1956 елдан — Җамбыл исемендәге Курмангазы исемендәге  труппасы солисты. Әлеге оркестр труппасы белән бергә бөтен ССРБ буйлап гастрольләрдә йөри. 1958 елда эстрада артистларының Бөтенсоюз конкурсы лауреаты була.
Концертларда классик репертуарны һәм халык җырларын башкара.
Чит илләрдә (Кытай, Польша, АДР, Вьетнам, Һиндстан, Алжир, Мисыр, Сүрия, Чехословакия, Канада, Швеция, Франция, Италия) гастрольләрдә була.
1980 елдан Курмангазы исемендәге Казакъ милли консерваториясендә вокал классы алып бара, профессор (1982).
Вокалчыларның Б. Түләгәнова халыкара конкурсының сәнгать җитәкчесе һәм жюри рәисе (2001, 2004, 2007, 2010, 2011, 2012, 2014).
ССРБ тарихында Социалистик Хезмәт Каһарманы исеменә лаек булган соңгы зат (21.12.1991 рәсми басылып чыккан указлар буенча).
2014 елда Казанда Рәшит Ваһапов фестиваленда кызы белән шәрәфле кунак буларак катнаша.
Иҗаты
Җырчының репертуарында: халык җырлары («Гауһар тас», «Жиырма бес»), Казакъстан композиторларының әсәрләре: «Былбыл» Латыйф Хәмиди, «Қос қарлығаш» Евгений Брусиловский, «Еске алу» Мукан (Мөхәммәтсәлим) Төлебаев, «Тарантелла» Еркегали Рәхмәдиев, «Көктем вальсі» Сыдык Мөхәммәтҗанов, шулай ук П. И. Чайковский, С. В. Рахманинов, Н. А. Римский-Корсаков операларыннан арияләр, көнбатыш композиторларының (Г. Доницетти, Э. Григ, Ф. Шуберт) әсәрләре һ. б. Р. М. Глиэр һәм С. Мөхәммәтҗановның оркестр һәм тавыш өчен концертларын башкара.
Опера партияләре
Б. Ә. Түләгәнованың тавышы — үзенә бер көмеш чыңлавыдай тавыш, башкару осталыгы гадилек һәм тирәнлек белән характерлана.
Гаилә хәле
Җырчы өч тапкыр кияүдә булган. Консерваториядә укыганда туган кызлары — Гүзәл һәм Мәрьямгөл (опера җырчысы, 2007 елда вафат), улы — Төлеген.
Горталово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гочалково
Гочалково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Футгилл-Фармс (Калифорния)
Футгилл-Фармс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Футгилл-Фармс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орманлы (Шенкая)
Орманлы (Ormanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кованлык (Буланҗак)
Кованлык (Kovanlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Буланҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
Бөлҗеагач (Маньяс)
Бөлҗеагач (Bölceağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плейнвилл (Индиана)
Плейнвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макаровски
Макаровский (Макаровский) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Вайден-ан-дер-Марх
Вайден-ан-дер-Марх — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шишелово (Киров өлкәсе)
Шишелово (Шишелово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бистриця (Шентруперт)
Бистриця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Трафе (Порденоне)
Казе Трафе — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Залесе (Жнинский повяты)
Залесе  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һәсәнгая (Бәрдә)
Һәсәнгая  (Həsənqaya ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
(17817) 1998 FU116
(17817) 1998 FU116 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FU116» саналган.
Шайдэгг
Шайдэгг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гочки
Гочки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старовице-Дольне
Старовице-Дольне — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Беллангревиль
Беллангревиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Вайден-бай-Рехниц
Вайден-бай-Рехниц — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Блезон-Гое
Блезон-Гое — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Жан-де-Де
Сен-Жан-де-Де — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Израильдә Һинд дине
Израильдә Һинд дине Израильның Һинд дине халкына карый.
Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте тарафдарлары
Катзир-Харишта тугърылар төркеме яши. Израильдә башка Вайшнава җәмәгате Ариэльдә. Аны Джагадиш һәм аның хатыны, Джугала-Прити җитәкли һәм ул Россиядән БДБ-да кырыс икътисади басымнан качкан тугърылар җәмәгатенә хезмәт итә. Джугала-Прити Тель-Авивта ИСККОН үзәгенә кушылган, ул 1996 елда Гунаватар һәм Варшабханави тарафыннан җитәкләнгән.
Кришна Джанмаштами
Һинд дине тарафдарлары илдә иркен диннәрен тота ала. Моны бигрәк тә Кришна-Джанмаштами бәйрәмен уздыруы күрсәтә. Кришнаның бала чагы турында хикәяләр буенча сәхнәләр куела, шулай ук җырлаулар һәм биюләр була. Чарада 108 ризык төре тәкъдим ителә, бу изге сан.
Оештыручылар әйткәнчә алар Кумбх тарафыннан илһамландырылган һәм Израильдә чараны өч ел элек башлаганнар. Фестивальгә килүчеләрнең күбесе Һиндстанда булган яки алар анда сәфәр итмәкчеләр. Яшүсмерләр төркемнәре Йога сабакларын өйрәнәләр һәм Һаре Кришна лекцияларын тыңлыйлар. Пешкән дөге һәм ясмык ашы артыннан зур чиратлар тора. Һинд киемнәренә киенгән урта яшьтәге парлар пляжда йөриләр, яшь малайлар һәм кызлар йомшак комда түгәрәкләр ясыйлар, шул ук вакытта башкалар иртәнге диңгездә серфинг ясыйлар.
Израильдә Саи Оешмасы
Саи Оешмасы рәсми рәвештә Израильдә 2001 елда нигезләнгән.
Израильдә Шивананда Йога Веданта Оешмасы
Бу үзәк Шивананда Йога Веданта Халыкара Үзәгенең филиалы, аны Вишнудевананда Сарасвати, Ришикеш, Һиндстанда Шивананда Сарасватиның өйрәнчеге нигезләгән. Үзәк 1971 елда ачылган һәм шуннан соң бу Израильдә классик йоганың барлык тармакларын өйрәнү һәм практикасы өчен иң зур һәм иң яхшы аңлата торган мәктәп булган, шуларга түбәндәгеләр керә:
Үзәкләр
1971 елдан бирле, аларның эшчәнлеге киң таралган булган һәм хәзер күп үзәкләр эшли Меңнәрчә Израильлеләр йога укытучылары буларак өйрәнгәннәр һәм бөтен ил буенча эшлиләр һәм өйрәтәләр.
Кызыклы фактлар
Еш кына "атом бомбасы атасы" дип аталган күренекле Яһүди Американ галиме Джулиус Роберт Оппенһеймер Нью-Мексикода 1945 ел июленда беренче атом бомбасы сыналганда, башына Бхагавадгитадан сүзләр килгәнен әйтә: Күктә берьюлы йөзләрчә мең Кояш калыкса да, аларның яктысы Иң Югары Ходайдан балкучы нур белән чагыштырмаслык булыр иде... Мин-үлем, дөньяларны юк итүче.
HD201273
HD201273 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хакубма-Гот-Спрингс (Калифорния)
Хакубма-Гот-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Хакубма-Гот-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайдлинг (община Клостернойбург)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дериддер (Луизиана)
Дериддер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дериддер шәһәре  елда нигезләнгән.
Бөлмечаеры (Чаршамба)
Бөлмечаеры (Bölmeçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кованолук (Самсат)
Кованолук (Kovanoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Самсат илчесенә караган бер авыл (köy).
Граб (Плешевский повяты)
Граб  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Тре Пини (Пескара)
Казе Тре Пини — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Тре Пини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Конгора
Конгора — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Орманөзү (Ылгын)
Орманөзү (Ormanözü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бистриця-об-Сотли (община)
Бистриця-об-Сотли  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муракай
Муракай — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 329 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453625, — 80201807001.
Демография
Халык саны динамикасы:
(17818) 1998 FE118
(17818) 1998 FE118 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FE118» саналган.
Шайнфельд
Шайнфельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитриевка (Даниловка кушылдыгы)
Дмитриевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Даниловка елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
КПССның Татарстан өлкә комитеты
СБКФнең Татарстан өлкә комитеты (Татарский областной комитет КПСС) – 1920–91 елларда ТАССРда иң югары фирка башкарма учреждениесе. РК(б)Ф ҮК Политбюросының ТАССР төзелү турындагы Декретны гамәлгә ашыру хакында 1920 нең 8 июнендә чыгарылган махсус карары нигезендә оештырыла. Карарда Татарстан республикасында барлык җаваплы хезмәткәрләрне билгеләү һәм аларны төрле урыннарга күчерү, шулай ук органнардагы вазифаларга кандидатлар күрсәтү РК(б)Ф өлкә комитетының гадәттән тыш хокукы дип билгеләп үтелә. Өлкә комитеты үзенең эшчәнлегендә СБКФ Программасына һәм Уставына, фирка җыеннары һәм конференцияләре карарларына таяна, фирка ҮК каршында хисап тота, аның карарларын башкара. КТӨК конференцияләр арасында фирка оешмасының агымдагы барлык эшләре белән җитәкчелек итә, фирка сәясәтен гамәлгә ашыра, аның югары органнары күрсәтмәләрен үтәүне оештыра һәм башкара; аңа фирка һәм сов. органнары эшчәнлеге, сәнәгать предприятиеләре һәм авыл хуҗалыгы оешмалары, мәдәният, халык мәгарифе, сәламәтлек саклау, коммуналь һәм торак хуҗалыгы, сәүдә, төзелеш учреждениеләре эше белән җитәкчелек итү; өлкә фирка һәм сов. органнарында җитәкче вазифаларда эшләү өчен хезмәткәрләр сайлап алу, бүлү һәм билгеләү йөкләнә. фирка конференциясендә яшерен тавыш бирү юлы белән сайлана, өлкә комитетының бюросына һәм пленумына аерым сайлаулар уздырыла (соңгысының составынә бюроның барлык әгъзалары да керә). Барлык фирка ком-тлары әгъзаларын сайлагандагы кебек үк, өлкә комитеты әгъзаларын сайлаулар вакытында аның составын системалы рәвештә яңарту һәм җитәкчелекнең дәвамчанлыгы принцибы сакланырга тиеш була. фирка эшчәнлегенең төрле өлкәләре белән идарә итү өчен өлкә комитетында секретариат, махсус бүлекләр һәм секторлар оештырыла. Аларда штаттагы хезмәткәрләр даими эш алып баралар. Өлкә комитеты пленумнары 4 айга 1 тапкырдан да сирәк булмаган тәртиптә чакырыла. Беренче елларда өлкә комитеты бюросында секретариат һәм өлкә комитетының бюро утырышларында хәлиткеч тавыш бирү хокукына ия булган 1 нче секретаре сайлана. Өлкә комитеты бюросының 1 нче составынә А.И.Бочков, Б.И.Гольдберг, А.И.Догадов, И.М.Казаков, С.С.Сәетгалиев, А.С.Самохвалов, А.П.Таняев (1 нче сәркатиб), И.И.Ходоровский керә.
ССРБ Конституцияләре буенча Коммунистлар фиркасе «хезмәт ияләренең коммунистик җәмгыять төзү өчен көрәшендә аларның алдынгы отряды» һәм хезмәт ияләренең барлык иҗтимагый һәм дәүләт оешмаларының җитәкчелек итүче үзәге (ССРБның 1936 елгы Конституциясе), Совет дәүләтенең «җитәкчелек итүче һәм юнәлеш бирүче көче» (ССРБның 1977 елгы Конституциясе) дип игълан ителә. ТАССРның 1937 елгы Конституциясе буенча республиканың иң югары закон чыгаручы органы — ЮШ, иң югары башкарма органы — ХКШ булса да, республикадагы барлык принципиаль мәсьәләләрне хәл итү хокукына фирка өлкә комитеты гына ия була. Дәүләт органнары җаваплы хезмәткәрләренең төп составы, сәнәгать предприятиеләре, кадрларны сәяси һәм һөнәри әзерләү оешмалары җитәкчелеге өлкә комитеты, шәһәр һәм район ком-тлары номенклатурасына кертелә. Өлкә комитетының аппараты зур булмый, шуңа күрә ул агымдагы эшне, башлыча, башкарма хакимиятнең тиешле органнары аша алып бара. Өлкә комитетының 1 нче секретаре фирка өлкә комитеты һәм республика тормышында гаять мөһим роль уйный, ул фирка ҮК органнары белән турыдан-туры элемтәдә тора. Бу вазифа сайланулы санала (1 нче сәркатибны республика фирка конференцияләрендә сайлыйлар), чынлыкта 1 нче сәркатибны ҮК билгели. Эшчәнлегенең беренче елларында Татарстан өлкә комитеты 9 кешедән тора, ул чорда аның бюросында нибары 2–3 татар була, 1944 кә кадәр фирканең Татарстан өлкә комитеты 1 нче секретаре вазифасына татар милләте вәкилләре тәгаенләнми. 1920 елларда өлкә комитеты структурасына 5 бүлек — оештыру-инструкторлык (инструкторлык, мәгълүмат, хисап-башкару, транспорт бүлекчәләре һәм хәрби бюро), агитация һәм пропаганда (матбугат һәм составындә керәшен, чуаш, мари, яһүд, латыш, поляк, немец, венгр һәм югослав секцияләре булган милли азчылыклар бүлекчәләре, өмәләр бюросы), хатын-кызлар арасында эш алып бару, авылда эш башкару бүлекләре, шулай ук гомуми бүлек керә. 1923 тә РК(б)Фнең Татарстан өлкә комитетына 12 кантком, Казандагы 4 райком, 282 башлангыч фирка оешмасы буйсына. Республика территориясенең районнарга бүленешенә бәйле рәвештә, өлкә комитетына буйсынулы шәһәр һәм район оешмаларының исәбе даими үзгәреш кичерә: 1977 дә 9 шәһәр комитеты, 36 райком, 3775 башлангыч фирка оешмасы була.
1990 ның 30 августында ТАССР ЮШ тарафыннан ТССРның дәүләт суверенлыгы турында Декларация кабул ителгәннән соң, 1990 ның 12 сентябрендә 42 нче өлкә фирка конференциясендә фирка өлкә комитеты СБКФнең Татарстан республика комитеты (рескомы) итеп үзгәртелә. СБКФ рескомының 1990 ел 1 декабрь карары нигезендә өлкә комитетының структурасы үзгәрә — бүлекләр урынына оештыру-фирка эше һәм башлангыч фирка оешмаларын яңарту, идеология, иҗтимагый-сәяси берләшмәләр һәм хәрәкәтләр белән эшләү, социаль-икътисади сәясәт, аграр сәясәт мәсьәләләре буенча комиссияләр, эшләр идарәсе оештырыла. РФ Президенты Б.Н.Ельцинның РСФСР Коммунистлар фиркасенең тыелуы турындагы 1991 ел 6 ноябрь Указы чыкканнан соң, СБКФнең Татарстан рескомы үз эшчәнлеген туктата. Татарстан өлкә комитеты эшчәнлеге дәверендә 42 өлкә фирка конференциясе уздырыла.
Залесе (Накельский повяты)
Залесе  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бурган-Даа
Бурган-Даа ( башка исемнәре Бурган Даа, Богда Даа, Будда Даа) — ул Тывада Чаа-Хөл кожуунында Сүме-Бели дигән тауда мәгарә эчендә Авыдай Бурган поты торган изге урын. .
Урнашуы
Чаа-Хөл кожуунында Сүме-Бели тавының өстендә зур мәгарә эчендә урнашкан. Ул Саян-Шушенск ГЭСының сусаклагычы янында урнашкан. Сусаклагыч киңәеп күтәрелеп бу урынның мәйданына килеп җитә: тугыз айда (июнь-март) су дәрәҗәсе астында була, калган өч айда (апрель-июнь) ул судан чыккан килеш тора. XII-XIII гасырлар белән даталана. Совет чоры башланганнан соң, бу урынны ламалар карап торуын дәвам иткәннәр. Тыва АССР министрлар хуралы 1977 елда карары белән бу урын “Мәгарәдә изге сурәт (XI-XIII гасырлар)” дип атала. 1921 елда Тыва Ойрот Республикасы революцион ССРБ һәм Монголия дәүләтләренең соравы буенча Буддачылык динен дәүләттән аерганнар. Шуннан соң 1930 елдан бирле Тывада гыйбадәтханәләр бетерелгән булган, лама һәм башкылар кимсетелгән, аларны күзәткәннәр, кайчак төрмәгә утыртканнар. Тыва халкы, Чаа-Хөл, Улуг-Хем халкы Сүме тавындагы Изге Будда Борханына бергәләп дога укып ихтирам иткән. XX гасырда Саян-Шушенск ГЭС-ының тирән урыннары 240 метрга җиткән.
Потала сарае
Потала сарае (тибетчә པོ་ཏ་ལ, кытайча 布达) —  Кытайның Тибет мохтари районы Лһаса шәһәрендә урнашкан буддист гыйбадәтханәсе комплексы.
Мари Кубашевосы
Мари Кубашевосы (Марийское Кубашево) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Бурган-Даа
Корылышы
Уртада Авыдай Бурган тора. Янында ике пот Авалокитешвара (Тыва телендә Ченрезиг дип атала) белән Махастхамапрапта (Тыва телендә Тхучентхув дип атала) бодхисаттвалар. Тышта ераграк ике локапала тора - Авыдай Бурганның уң ягында (көньяк якның сакчысы) Вирудхаки, сул якта Вирупаксы (көнбатыш якның сакчысы, Һинд динендә исә ул Вамана яки Тривикрама буларак билгеле) тора.
Мари Кубашевосы
Халык
Халык саны динамикасы:
Потала сарае
Әлеге сарай Далай-ламаның төп резиденциясе булып торган.
Мари Кубашевосы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
Потала сарае
1959 елда Кытай гаскәре Тибетны басып алганнан соң, Далай-лама XIV илдән китеп Һиндстанның Дарамсала шәһәрендә сәяси сыену алган.
Хәзерге вакытта Потала сарае музей булып тора, анда шактый күп туристлар килә, шулай ук буддистлар биредә хаҗ кыла һәм төрле йолалар үткәрәләр.
1994 елда Потала сарае ЮНЕСКО Бөтендөнья Мирасы исемлегенә кертелгән.
2001 елда Потала тарихи ансамбленә Далай-ламалар җәйге йорты - Норбулинка сарае һәм паркы кертелгән.
Тарих
637 елда Тибет патшасы Соңҗән Гампо беренче бинага нигез салган, соңрак ул Лһаса шәһәрен үз башкаласы итеп игълан иткән һәм сарайны төзегән.
VIII гасырда ватандашлар сугышы нәтиҗәсендә сарай җимерелгән.
1645 елда Далай-лама V заманча төрдә сарайны төзи башлаган.
1648 елда Ак сарай (Потранг Карпо), 1690-1694 елда Кызыл сарай (Потранг Марпо) төзелгән.
Төзелештә Тибет, Непал, Кытайның иң яхшы осталары катнашканннар.
Горюн
Горюн — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чагодоща елгасының сул ярына тамагыннан 157 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гостиля
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плейнфилд (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валя-Стиний (Келераш)
Валя-Стиний — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беллу
Беллу — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бикбулат (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Старосцин (Ополе воеводалыгы)
Старосцин  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дженнингс (Луизиана)
Дженнингс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дженнингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шаляпин Палас
"Шаляпин Палас Отель" кунакханәсе - Казан шәһәрендәге кунакханә. Биналар комплексы республика әһәмиятендәге мәдәният һәйкәле булып тора.
Тасвирлама
Бауман (80нче йорт) һәм Университет урамнары киселешеннән (7нче йорт) үзара тоташтырылган ике бинадан тора. Беренче бина 1869-1873 елларда Казан сәүдәгәре Җиһанша Усманов йорты буларак төзелгән. 1899 елда бина яңа хуҗалар — Е. С. Смоленцев һәм Н. П. Шмелевның Сәүдә йорты өчен үзгәртеп корыла. Ул вакытта бинаның өске өлешендә «Төньяк номерлар» буларак танылган кунакханә пәйда була.
1909-1910 елларда шул ук Смоленцев һәм Шмелев заказы буенча кунакханәнең ике гөмбәзле икенче бинасы төзелә. Ике бина да үзара тоташа һәм яшел төсләрдә буяла.
Совет чорында кунакханә «Совет» исемен йөртә.
Бина 2005 елда Казанның меңьеллыгына тулысынча үзгәртеп корыла һәм реставрацияләнә, крем-көрән төсенә буяла һәм төнге яктырткыч җайланмасы белән жиһазландырыла, соңыннан кунакханә үзенең заманча исемен ала. Кунакханәдә ресторан, конференц-зал, СПА-үзәк бар.
Кунакханәгә төп керү урыны каршындагы мәйданда (икенче бинада) Казанда туган Федор Иванович Шаляпин һәйкәле урнашкан. Беренче бинаның беренче катында кибетләр һәм офислар урнашкан.
Рәшит Мусин
Рәшит Муса улы Мусин (Рашид Мусинович Мусин) – дәүләт һәм партиянең күренекле эшлеклесе, КПССның Татарстан өлкә комитетының беренче сәркатибе (1979 —1982).
Биография
1950 елда Мәскәү энергетика инстиутын тәмамлый, җиде ел эчендә №1 Казан теплоэлектроцентраленең инженерыннан башлап директорга кадәр юлны узган. 1957 елда Татарстан икътисади административ районы ның партия комитеты сәркатибе булып сайланыла, 1958—1961 елларда – Татарстан икътисади административ районы халык хуҗалыгы советының партия комитеты рәисе урынбасары.
1961—1979 елларда – КПССның Казан шәһәре комитетының беренче сәркатибе; 1979 елдан КПССның Татарстан өлкә комитетының беренче сәркатибе.
Вайдмансфельд
Вайдмансфельд — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Һәсәнли (Бәрдә)
Һәсәнли  (Həsənli ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Блу
Блу — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
(17819) 1998 FK118
(17819) 1998 FK118 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.