cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Украинаның танылган аш-сулары
Украинаның аш-сулары гореф-гадәтләр белән бәйле Украина мәдәниятыннан гыйбарәт. Украина ашханәсе күп гасырлар дәвамында барлыкка килде. Хәзерге Украина территориясендә ул азык-төлек җыю буенча да, аларны эшкәртү ысуллары буенча да бертөрле булып кала. Аның кайбер ашлары башка халыклар, бигрәк тә славян халыклары арасында киң таралыш алган.
Тарих
Һәр халык ашханәсе, барыннан да элек, ризык, ягъни йорт учагын әзерли торган урынның конструкциясе тәэсир итә. Украинада мондый урын итеп "вариста піч" санала.
Моннан тыш, Украина ашханәсе күршеләребезнең аш-су ашларыннан кайбер технологияләрен кабул итте, аерым алганда, ашланган майда азык-төлек кыздыру, татар һәм төрек ашханәсенә хас булган украинча "смещення". Алманнардан сөт итләре ("сиченики"), ә Маҗарстаннан, мәсәлән, паприкларны кулланудан зыян күргән.
Арцелин
Арцелин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Украинаның танылган аш-сулары
Тарих
Украина халкының географик һәм климатик яшәү шартлары шулкадәр төрле иде ки, бу үсемлекчелек продуктлары белән дә, терлекчелек продуктлары белән дә тукланырга мөмкинлек бирә иде. Трипол мәдәнияте вакытында (5 мең ел элек) бу территорияләрнең халкы бодай, арпа һәм тары белә иде. Арыш якынча мең ел элек, ягъни күпкә соңрак барлыкка килгән. Мөгезле эре терлек үрчетү, ау һәм балыкчылык менюы бик төрле булды, гәрчә XIX гасыр башына кадәр үк ит ризыклары халык өчен бәйрәмчә саналган булса да.
Арцелин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Украинаның танылган аш-сулары
Тарих
Беренче Украина пешекчеләре монастырьларда һәм княжск ишегалларында барлыкка килә, ягъни ризык әзерләү аерым белгечлек буенча кирәкле осталык белән аерылып тора. XI гасырда ук монахлар арасында Киево-Печер лаврында берничә пешекче була. Пешекчеләр шулай ук бай гаиләләрдә дә барлыкка килгән.
Мөгаен, нәкъ менә украин ашханәсе монастырьләрендә пешекчеләр пәйда булганга гына, төрлечә йомырка әзерләү, бәйрәмнәргә дини камыр ризыклары һәм төрле төрдәге татлы ризыклар, эремчек һәм җиләк-җимеш ризыклары буларак кулланыла башлагандыр.
XVI-XVIII гасырларда географик яктан (һәм кулинария) ачышлары аркасында Украинада төрле мәдәни үсемлекләрнең шактый күп булу сәбәпле, алар Украина ашларын баеталар, киңәйтәләр һәм төрлеләндерәләр. Мәсәлән, XVIII гасырда Украинада беренче аш, икенче аш һәм гарнир әзерләү өчен кулланыла торган бәрәңге киң тарала. Бу яшелчә Украинада, Белоруссиядән аермалы буларак, "икенче икмәк" булмаса да, киң куллану тапты, һәм бу вакыттан башлап беренче ашларның барысы да бәрәңге белән әзерләнә башлады.
Ит һәм балык
Йорт хайваннары (дуңгызлар, сыер, кәҗә, сарык) һәм кыргый (вепрь, куян) терлек ите дә, кош ите дә (тавык, каз, үрдәкләр, күгәрчен, көртлекләр), балык (мәрсин, карп, карабалык, чуртан, комкар, алабуга, караль) файдаланылды.
Украина ашханәсендә бик кулланыла торган продукт булып барлык төрләрдә дә дуңгыз туңмае хезмәт итә. Туңмай сыр, тоз, кыздырылган һәм күп ризыкларның төп нигезе булып тора.
Яшелчә һәм җиләк-җимеш
Икенче урында яшелчә, кыргый яшелчәләр һәм җиләк-җимеш булды. Кишер, чөгендер, кыяр, кабак, алма, чия, мүк җиләге, кура җиләге — әле бу Украина ашханәсендә кулланыла торган үсемлекләрнең тулы исемлеге түгел. Бал кортлары туклануда сизелерлек роль уйнады, чөнки ул вакытта шикәр юк иде. Әзерләү өчен шулай ук төрле хайван майлары һәм үсемлек майлары, уксус һәм чикләвек кулланылды.
Вакытлар узу белән Урта Азиядән Украинага тут агачы (ефәк) һәм арбузлар, Америкадан кукуруз, помидор һәм борыч алып кайтканнар. Аларны Украина көньягында үстерә башлаганнар.
Төп кайнар ризык "юшка" дигән гомуми исем астында балык һәм иттән гыйбарәт була, ә бу рус телендә соңрак "уха" сүзенә үзгәртелә.
Хлюдово
Хлюдово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәридә (кратер)
Фәридә — Венера планетасының -4.8°N, -39°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 18 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фәридә кратеры гарәп хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Фазаново
Фазаново — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ликова (Незнайка кушылдыгы)
Ликова — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Незнайка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
170 (сан)
170 (йөз җитмеш 0) - 169 белән 171 арасындагы натураль сан.
Ерак Чабак
Ерак Чабак — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чебак елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дереҗик (Илкадым)
Дереҗик (Derecik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Илкадым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Батман
Батман — искергән Россия авырлык үлчәве берәмлеге.
Ашлык өчен
Бал өчен
Су бабасы
thumb|Открыткадагы Су бабасы сурәте ( Владимирова В.В. рәсеме) Су бабасы - тирә-як суларның иң зурысында гына, иң тирән җирендә генә торып, шул тирәдәге суларның ярына да баш булып торучы татар халкының мифик җан иясе.
Миф буенча, Шул тирә-як суларының барына да боерык биреп тора. Ул инде бик картайган, бүтән су ияләре аны олуглап кына, ни кушса шуны эшләргә көтеп кенә торалар. Ул бик кирәк чагында гына, бик зур йомышлар булганда гына боерыклар чыгара.
NGC 2119
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ульт-Ильп-Ягун
Ульт-Ильп-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тлятты-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камподорато (Катанцаро)
Камподорато — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камподорато Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Витшищки
Витшищки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дашҗа
Дашҗа (Daşca ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Ошлинские
Ошлинские (Ошлинские) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Монтахью (Мичиган)
Монтахью  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтахью шәһәре  елда нигезләнгән.
Фоллон (Монтана)
Фоллон  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Еличний Врх
Еличний Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Жгябури (Арджеш)
Жгябури — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Еличний Врх
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жгябури (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фоллон (Монтана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маном
Маном (Manom) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,39 км².
Искәрмәләр
Маном
Венера Думаева-Вәлиева
Венера Сәлах кызы Думаева-Вәлиева — татар шагыйрәсе, тәрҗемәче.
Гринвилл (Нью-Гэмпшир)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Йорт иясе
thumb|[[Иван Яковлевич Билибин, Йорт иясе.]] Йорт иясе яки өй иясе, өй бәкчәсе — өйләргә ияләшә торган, идән астын бик сөя торган, идән астындагы тормышны бик ярата торган, үзенең яраткан урыны булган идән астыннан төн урталарында гына чыга торган, өйне яратса, бик тырышып карый торган, карт төсле, озын чәчле, бик игелекле яранты (мәхлүкъ) ул.
Гринвилл (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йорт иясе
Өй иясе өйне киләсе бәлаләрдән, киләсе казалардан саклый, йортка киләсе афәтне алдан белә, бәла киләсе булса, төннәрдә йокламый үткәрә, төн буе пошынып йөри, ут казасы буласы икән, ул бер дә тик тора алмый, аһ-ваһ килеп өй эчендә әле ары, әле бире чабып йөри; төнлә белән ут казасы булса шунда йоклаган кешеләрне ничек тә уятырга тырыша: әле аякларыннан тарта, әле бер-бер әйбер шакылдата, ди. Татар халык мифы буенча, өй иясе төнлә торып йә башын тараса, йә иләк белән идәнгә он иләсә яхшылыкка була: бу өйгә байлык килә; җыласа, бакырса — яманлыкка була: моннан соң бу өйгә афәт ирешә, ярлылык баса. Өй иясе кай чагында җеп җерли, тик үзен бер дә күреп булмый. Өй иясе кабада җерләп бетерелмә¬гән түтәм калса гына җерли, ди. Өй иясе җерләп киткән кабада аннан калган түтәмне берәү җерләсә, аңа авыру йога, ди. Шуңа күрә дә түтәм калдырмаска кирәк икән, ди. Кичкә бетерми калдырсаң, кабаның аркасына әйләндереп салырга кирәк, ди. Ул чагында өй иясе килеп ябышмый, ди.
Ышанулар буенча, өй иясен баксаң, яхшы асрасаң, ул күп игелек китерә, кайбер чакта аның күңелен табу бик файдалы да була. Өй иясенең күңелен табар өчен якшәмбе сәдакасы бирергә кирәк. Ул шуннан күп хезмәт итә.
Аның күңелен калдырырга бер дә ярамый, ди: аның күңеленә ошамаган бер эш эшләнсә, өйдә торучы кешеләргә кычу, чир, төрле авырулар йога, ди, өйдә тора торган хайваннар мәче шикелле үлә башлый, ди. Идән астына шакшы су түккәнне өй иясе бер дә яратмый, ди. Бик күңеле кала, ди. Шакшы су түккән кеше шеш авыруына мобтәля була икән, ди. Мондый чакта өй иясенең күңелен табар өчен ботка пешерергә кирәк, ди, шунсыз авырудан котыла алмыйсың икән, ди.
Өй иясе үзенә каршы килгәнне бер дә яратмый. Ул берәүнең йә чәчен, йә сакалын үрсә үзе сүтелгәнгәчә сүтмәскә кирәк, әгәр сүтсәң, кыркып ташласаң, йә үләсең, йә зәгыйфь булып каласың, йә бүтән бер бәлагә юлыгасың, ди.
Башка чыга башласаң (аерыла башласаң) да, өй иясен хәтердән чыгармаска кирәк, аның күңелен табып китәргә кирәк. Башка чыккан угыл яңа өйгә чыккач игелек күрим дисә, бер дә ансыз ярамый. Башка чыккан угыл яңа өйдән икмәк алып, атасыннан ризалык сорап, иске өйгә кереп идән астына төшәргә тиеш; анда өч шәм яндырып өй иясеннән яңа йортка тынычлык, байлык, бәхет сорап, бер уч туфрак алырга кирәк. Аннан чыгып яңа йортка җиткәнче юлда кешедер, хайвандыр затына очрамастан кайтып җитәргә кирәк.
Лузия
Лузия — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мерҗан (Кешан)
Мерҗан (Mercan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Терм (Арденны)
Терм (Termes) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.98 км².
Гайк Киракосян
Гайк Степанович Киракосян (1962 елның 31 гыйнвары, ССРБ) — әрмән оператор-куючысы.
Арцехув (Воломинский повяты)
Арцехув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гайк Киракосян
Тормыш юлы
Киракосян ССРБда 1962 елда туган. Әтисе инженер-конструктор, ә әнисе инженер-электрончы була. Кинематографка карата кызыксыну малайның 11 яшендә, сәнгать мәктәбендә фото һәм кино осталыгын өйрәнә башлагач, туган. Соңрак ул Владимир Монахов җитәкчелегендә (ВГИК) белем алуны дәвам итә. Киракосян 1984 елда ВГИКны тәмамлый.
Арцехув (Воломинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайк Киракосян
Тормыш юлы
Студент чагында Гайк Киракосян Леонид Калашников, Альберт Явурян һәм Левон Атоянц кебек операторларның ассистенты булып эшләгән. Укуны тәмамлагач, ул шунда ук белгечлек буенча эшли башлый, шул ук вакытта (1987 елдан 1991 елга кадәр) Ереван дәүләт театр һәм кино институтында укытучы була.
Биннинген (Айфель)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайк Киракосян
Тормыш юлы
1986—1993 елларда Гайк Ереванда «Арменфильм» киностудиясендә эшли. 1987—1991 елларда параллель Ереван дәүләт педагогика институтының мәдәният факультетында «Фотокомпозиция» курсын алып бара. 1994—1999 елларда — МПС телекомпаниясенең операторы, Paradise Production компаниясенең монтажчысы һәм Мәскәү ВКТ телеканалында режиссёр.
2000 елда Киракосян Истамбулга (Төркия) күчә. Шул ук вакытта ул Төркиядә, Россиядә һәм Әрмәнстанда фильмнар һәм клиплар өстендә дә эшләгән. Гайк тугыз тапкыр төрле халыкара кинофестивальләрдә «Иң яхшы оператор» исеменә лаек була. 2006 елдан ул Истанбулдагы Kadir Has University университетында, шулай ук Plato College of Higher Education көллиятендә операторлык осталыгын укыта.
Киракосян Мармара (Истанбул) һәм Билкент (Әнкара) университетларында, 6.45 арт-клубында (Искешәһәр), Бурсада халыкара кинофестивальдә, шулай ук 2007 елдан 2010 елга кадәр Атыйф Йылмаз исемендәге Төркия милли киномәктәбендә лекцияләр белән чыгыш ясый.
2008 елда Киракосян «Алтын кузы» (Адана) кинофестиваленең жюри әгъзасы, 2014 елда — «Алтын әфлисун» фестивалендә (Анталия), ә 2017 елда Малатьяда халыкара кинофестивальнең жюри әгъзасы була.
1991 елдан Гайк Киракосян Россия Кинематографистлар берлеге һәм Россия Кинооператорлары гильдиясе әгъзасы булып тора. Моннан тыш, Киракосян — Төркия Кинооператорлары гильдиясе һәм идарәсе әгъзасы, шулай ук Россия һәм Төркиядән IMAGO әгъзасы. Ул әрмән, инглиз һәм төрек телләрен иркен белә.
Киракосян хезмәтләре арасында Coca-Cola, Fanta, Pepsi, Microsoft, Nescafe, Nestle, Vodafon, Gilette, Nike, Total һ. б. брендлар өчен 500 дән артык реклама роликлары бар.
2020 елның октябрендә Россия экраннарына Гайк Киракосян төшергән «Кольская сверхглубокая» триллеры чыга. Фильм тикшеренүчеләр төркеменең планетаның чынлыкта булган һәм иң тирән скважинасына төшеүнә багышланган.
Кучерла
Кучерла (Кучерла) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
(492) Гизмонда
(492) Гизмонда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1902 елның 3 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1902 JR» саналган.
Кучерла
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (100%).
Хмелинко
Хмелинко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Изне
Изне — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Лерак-сюр-Тарн
Лерак-сюр-Тарн — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
171 (сан)
171 (йөз җитмеш бер) - 170 белән 172 арасындагы натураль сан.
Фатыйма (кратер)
Фатыйма — Венера планетасының 17.8°N, -31.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Факия (авыл)
Факия  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирүзә Җамалетдинова
Фирүзә Җамалетдинова, Фирүзә Ислам (Исламетдин) кызы Фәтхетдинова (1960 елның 28 марты, СССР, РСФСР, ТАССР, Чүпрәле районы, Иске Кәкерле) — татар язучысы, шагыйрә, журналист, «Казан утлары» журналы мөхәррире, Фатих Хөсни һәм Һади Такташ исемендәге әдәби премияләр, Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреаты (2006), Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2020).
Тәрҗемәи хәле
Фирүзә Исламетдин кызы Җамалетдинова – Фәтхетдинова 1960 елның 28 мартында Иске Кәкерле авылында туган. Авыл мәктәбендә укыган елларында ук район гәҗитендә аның үзе язган шигырьләре басыла һәм ул гәҗит укучылар арасында өметле каләм иясе буларак танылу ала. Туган авыллары мәктәбендә урта белем алгач, ул Казан дәүләт университетының журналистика факультетына укырга керә. Чаллы каласына күчеп килә.
Яр Чаллыда 21нче мәктәптә укытучы булып эшләп ала, шуннан үз белгечлеге буенча, журналистлык эшенә күчә: Чаллыдагы «Таң йолдызы» гәҗитенең баш мөхәррире вазыйфаларын үтәгән. Соңрак «Мәйдан» журналында әдәбият һәм сәнгать бүлеген җитәкли.
2007 елда ул Казанга күчеп килә. Башта «Ватаным Татарстан» гәҗите редакциясендә, аннан Татарстан китап нәшриятында эшли. Соңгы вакытта Фирүзә Җамалетдинова «Казан утлары» журналы редакциясендә шигърият бүлеге мөхәррире булып эшли.
Ф. Җамалетдинова әдәбиятның тезмә һәм чәчмә жанрларында бердәй осталык белән иҗат итә. Аның әсәрләре республикабызның төрле вакытлы матбугат битләрендә урын алды. 2002 елда Яр Чаллы типографиясендә ике шигырьләр җыентыгы басылып чыкты.“Яшен күзләре” исемле беренче җыентыгында аның 89 шигыре урын алган. 58 тезмә әсәрләрен үзенә сыйдырган икенче җыентыгы “Уйлы җил” дип атала. 2004 елда Татарстан китап нәшриятында Фирүзәнең “Толымлы ай” дигән өченче җыентыгы дөнья күрде. Бу китапларда авторның тормышка һәм кешеләргә булган ихлас мәхәббәте, туган халкына, туган җиренә тирән ихтирамы, кеше һәм халык язмышы, мәхәббәт, тормыш-яшәеш турындагы фәлсәфи – лирик шигырьләре тупланган.
Соңгы елларда Фирүзә проза өлкәсендә үзен сыный. 2007 елда Татарстан китап нәшриятында аның ”Догалы корт” исемле повестьлар һәм хикәяләр китабы. басылып чыкты. Бу әсәрләрдә автор замандашларының җәмгыятьтәге үзгәрешләр чорында кичергән уй-хисләре, әхлакый югалту-табышлары тасвирлана.
Сөгүталан (Мустафакемалпаша)
Сөгүталан (Söğütalan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мишако
Мишако — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 9,4 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дереҗик (Бүюкорһан)
Дереҗик (Derecik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мазерада-суль-Пьяве
Мазерада-суль-Пьяве — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Фор-Корнерс (Монтана)
Фор-Корнерс  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фор-Корнерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еловець-при-Маколах
Еловець-при-Маколах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арцехув (Сохачевский повяты)
Арцехув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(3909) Гладис
(3909) Гладис  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
172 (сан)
172 (йөз җитмеш ике) - 171 белән 173 арасындагы натураль сан.
NGC 2120
NGC 2120 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фауфау (кратер)
Фауфау — Венера планетасының -18.8°N, -8.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фауфау кратеры Полинезия хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Камподосо (Бергамо)
Камподосо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камподосо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Флевиль
Флевиль (Fléville) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.
Дизахлы
Дизахлы (Dizaxlı ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Флевиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.89 км².
Монтроуз (Мичиган)
Монтроуз  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтроуз шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерҗанлы (Элбейли)
Мерҗанлы (Mercanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Элбейли илчесенә караган бер авыл (köy).
Ульт-Ягун (елга)
Ульт-Ягун  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1488/4/66    кушыла. Елга озынлыгы 65 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Серова
Зур Сёрова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выя елгасының уң ярыннан 100 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хмельник (гмина Крамск)
Хмельник  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Компьютерлы томография
Контрастлы матдәләрне куллану
Йодлы контрастлы препаратлар тикшерүнең сизгерлеген һәм үзенчәлеген арттыра, ләкин йодка аллергиясе булган һәм бөер эше бозылган авыруларга куллану тыела. Бу препаратлар томограммада югары тыгызлыктагы төзелешләрне яшерә ала, шуңа аларны кертү кискен кан китүдә, сөяк тукымалары зарарланганда һәм чит җисем булганда күрсәтелми.
Күрсәтмәләр
КТ - киң таралган, үткәрүе җиңел булган һәм берничә минут кына алган чагыштырмача арзан тикшерү. КТ-ны гадәттә клаустрофобия белән авырулар яхшы кичерә. Ләкин, МРТ-дан аермалы буларак, КТ-да авырулар ионлаштыручы нурланышка дучар була. КТ үткәрү өчен төп күрсәтмәләр түбәндә.
2. Эндокрин офтальмопатиядә экстраокуляр мускулларның халәтен билгеләү (рәс. 2.32б). Бу максат белән МРТ башкарырга була, ләкин КТ яхшырак.
3.   Орбитаның сөяк диварына шешнең үсеп керүен ачыклау өчен МРТ үткәрү белән чагыштырганда КТ яхшырак.
4.  Орбита целлюлиты. КТ орбитадагы барышның күләмен бәяләү һәм барлыкка килүче субпериосталь абсцессны ачыклау өчен кулланыла.
Манскирш
Манскирш (Menskirch) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Компьютерлы томография
Күрсәтмәләр
5.  Орбитада кальцийлашу өлкәләрен ачыклау, мәсәлән, КНД друзаларында, менингиома яки ретинобластомада.
Манскирш
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,48 км².
Компьютерлы томография
Күрсәтмәләр
6.   Баш миенә яки субарахноидаль аралыкка кискен кан савуны ачыклау (рәс. 2.32в, г), чөнки беренче сәгатьләрдә МРТ ярдәмендә аларны чагылдыру кыен.
7.  Күрүне кискен югалту. КТ тиз һәм җиңел башкарылган тикшерү буларак, КН-ның кысылып зарарлануын төшереп калдыру өчен күрүне кинәт югалту сәбәбен ачыклау ысулы санала.
8.  МРТ-га каршылыклар (мәсәлән, металл чит җисемнәр белән авырулар).
Кенси-ле-Варзи
Кенси-ле-Варзи — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Гринленд (Нью-Гэмпшир)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вихерник
Вихерник — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бинсфельд
Бинсфельд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Су анасы
200px|thumb|right|Cу анасы Су анасы — татар мифологиясендә бер җан иясе. Күбесенчә Габдулла Тукайның «Су анасы» поэмасы аша билгеле.
Миф буенча, аны ай яктысында басмага чыгып чәчен тараганга күрә аны еш күреп була, ди.
Гәүдәсе
Аның гәүдәсе кеше гәүдәсенә охшаса да бик үк зифа түгел: толымы җиргә җитеп бик озын, башы, озынча күзләре бик зур, тум кара, атылып чыгып тора, кашлары юк (шуңа күрә, кашы бик сирәк булган кешегә дә су анасы диләр), күкрәге бик киң һәм алга калкып тора, тәне бакыр сыман кызыл була, ди.
Миф
Су анасы читкә чыгып чәчен тараганда кинәттән килеп чыксаң, ул куркып, тарагын онытып суга чумып китә икән. Шуннан тарагын алып китсәң, төннәрне бер дә йокы бирми: «Тарагымны бирсәнә» ди-ди, килеп сорап йөдәтә икән. Таракны яңадан шул су читенә илтеп куйсаң гына туктый, ди. Шуның өчен дә төнлә суга барсаң тамак кыра-кыра барырга кирәк, ди.
Ышану буенча, Су анасы балалар канын имәргә бик ярата, имеш. Ул коенырга төшкән балаларны алып китә дә су астында канын имеп үтереп ташлый. Аңар бала биргән кешене бик ярата. Ирләрне үзенә чакырып кунак итәргә дә бик ярата имеш.
Щучка (Неполодь кушылдыгы)
Щучка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Неполодь елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михаил Косарев
Косарев Михаил Федорович (1931—2017) — совет һәм Россия археологы, тарих фәннәре докторы, профессор.
Урал һәм Көнбатыш Себер археологиясе өлкәсендә белгеч. Көнбатыш Себердә төрле дәвердәге һәм төрле мәдәнияттәге археологик комарткыларның тикшерүче. Көнбатыш Себернең борынгы һәм урта гасыр тарихын өйрәнүгә палеогеографик һәм палеографик тикшерүләрне яклаучы. 220-дән артык фәнни мәкалә, шул исәптән берничә монография авторы.
Белеме
1954 елда Томск дәүләт университетының тарих-филология факультетын белем ала, киләсе биш елда Новосибирск өлкәсендә халык мәгарифе системасында эшли. 1962 елда ССБР Фәннәр академиясенең Археология институты (хәзерге РФА Археология институты) аспирантурасында  белем ала һәм бер елдан соң штатка алына.
1964 елда «Урта Об-Иртыш Бронза гасыры» дигән темага кандидатлык диссертациясе яклый, ә 1976 елда —  «Көнбатыш Себернең Бронза гасыры» темасына докторлык диссертациясе яклый. .
Эшчәнлеге
1950-1960 елларда М. Ф. Косарев Томск өлкәсендә археологик эшләр башкара: Десятков җирлегендә, Новомосковский һәм Лавровский торакларында, Шеломо-1 шәһәрендә казу эшләрен алып бара, шулай ук Парабель культ урынын, Саус һәм Самуська-4 каберлеген казуда катнаша.
1981 елдан — Урал-Себер археологиясе группасы җитәкчесе, 1989-1994 елларда — РАН Археология институтының таш һәм бронза гасырлар бүлеге мөдире булып эшли.
Аспирантлар белән җитәкчелек итә (15 кандидатлык диссертациясе яклыйлар); Воронеж, Урал, Омск һәм Томск дәүләт университетларында махсус курстан алып бара.
2017 елның 28 апрелендә Мәскәүдә вафат була. Мәскәү өлкәсе Солнечногорск райлны Перепеченов авылында җирләнгән. .
Жгябури (Вранча)
Жгябури — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лерм (Югары Гаронна)
Лерм — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Хаджиите
Хаджиите — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мазера-ди-Падова
Мазера-ди-Падова — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Форест-Гилл-Вилледж (Монтана)
Форест-Гилл-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моренси (Мичиган)
Моренси  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моренси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
173 (сан)
173 (йөз җитмеш өч) - 172 белән 174 арасындагы натураль сан.
(2914) Глерниш
(2914) Глерниш  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1965 елның 19 сентябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 SB» саналган.
Фава (кратер)
Фава — Венера планетасының 0.7°N, -87.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Сөгүталан (Эргани)
Сөгүталан (Söğütalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арцехувек
Арцехувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шампиньёль
Шампиньёль (Champigneulle) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.
Мараловодка
Мараловодка (Мараловодка) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Мануэ
Мануэ (Manhoué) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Мараловодка
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Мануэ
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,10 км².
Мараловодка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (6%), руслар (94%).
Кыркуак күле (Татарстан)
Кыркуак күле — Татарстан Республикасы Чирмешән районының Кара Чишмә авылында урнашкан күл.
Урыны
Печән тегермәнен узып Түбән Кәминкәнең асфальт юлына таба атлаганда фермаларның өченчесе белән дүртенче биналары арасында булган. Кәминкә юлы элек елларда хәзергесе урынында түгел, тау итәгеннән туп-туры Кыркуакка килеп чыккан.
Атамасының килеп чыгышы
Кыр ягында булу сәбәпле һәм төрле куаклар үскәненнән чыгып, бу тирәләрне Кыркуак (куаклар үсә торган кыр) дип атаганнар.
Күләме
1948 елларда киңлеге 60, озынлыгы 100 метрлар чамасындагы уртача күл булган.
Вихни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыркуак күле (Татарстан)
Хәзерге көндә
Авыл яныннан 1976 елны Әлмәт-Нурлат трассасы  салынганда, Кыркуак бөтенләй юлның икенче ягында калган. Хәзер фермалар да сүтелгән, ташларына кадәр җыелып беткән. 2010 елда бушап калган ул урынга дүртәр рәт чыршы агачлары утыртканнар. Су сибеп торганнар. Алар хәзер матур гына калкынып киткән, зур үскән. Табигатьнең шулай чистарынуы дәвам итсә, Кыркуак күле дә “терелеп” китүе ихтимал.
Хобенице
Хобенице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
174 (сан)
174 (йөз җитмеш дүрт) - 173 белән 175 арасындагы натураль сан.
Кламси (Ньевр)
Кламси — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Урий-Пит-Еган
Урий-Пит-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вать-Еган елгасының уң ярына тамагыннан 113 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2121
NGC 2121 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Биргель (Килль)
Биргель  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
NGC 2121
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Биргель (Килль)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Животовка (елга)
Животовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/1804/693/445/9 урнашкан. Елга озынлыгы 8,600 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, инештән Ревда каласына чаклы, Ревда елгасын һәм Ново-Мариинск сусаклагычыннан сыккан елганы кертмичә. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мази
Мази — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Церковски
Церковски — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Елшане
Елшане — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ждиоара
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лескён (Югары Гаронна)
Лескён — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Камподьеголи (Анкона)
Камподьеголи — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камподьеголи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Форт-Белнеп-Едженси (Монтана)
Форт-Белнеп-Едженси  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Половинно-Овражские
Половинно-Овражские (Половинно-Овражские) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Форт-Белнеп-Едженси (Монтана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Половинно-Овражские
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Гринфилд (Нью-Гэмпшир)
Гринфилд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аталин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мунисинг (Мичиган)
Мунисинг  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мунисинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маранж-Зондранж
Маранж-Зондранж (Marange-Zondrange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,28 км².
Дереҗикөрен (Сындыргы)
Дереҗикөрен (Derecikören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фазу (кратер)
Фазу — Венера планетасының -32.4°N, -106°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 6,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фазу кратеры авар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Вихни-Парцеля
Вихни-Парцеля — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
175 (сан)
175 (йөз җитмеш биш) - 174 белән 176 арасындагы натураль сан.
Мерҗимекдүзү (Никсар)
Мерҗимекдүзү (Mercimekdüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Сөгүталаны (Кыркагач)
Сөгүталаны (Söğütalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кыркагач илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шатель-Шеэри
Шатель-Шеэри (Chatel-Chéhéry) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.
Молчепа
Молчепа — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1687) Гларона
Тарихы
1965 елның 19 сентябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 SC» саналган.
Елше-при-Оточцу
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маральник-1
Маральник -1 (Маральник-1) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (12%), руслар (88%).
Бирквайлер
Бирквайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мазон-Вичентино
Мазон-Вичентино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ходибки
Ходибки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Су иясе
200px|thumb|right|Су иясе Су иясе - нинди генә су булмасын шунда торучы татар халкының мифик җан иясе. Кирәк кечкенә елга булсын, кирәк чишмә булсын, кирәк күл булсын, тикшереп тормый, кая эләксә шунда тора бирә.
Су иясе бабасына бер дә ошамаган: ул аз гына җүләр-сымак итеп эш эшли. Аны шуңа күрә күп санга алмыйлар. Ул бик юкка гына ачулана да йә тегермән буаларын ерып җибәрә, йә булмаса бер җирдә балыкчыларның балык тотканын күрә дә ул тирәдән бар балыкны куып җибәрә, йә булмаса су якынындагы кешеләрне, терлекләрне тотып су астына тарта да шунда буып үтерә.
Мифлар буенча, Су иясе кайчагында базарларга чыгып йөри, анда тәмле ашамлыклар, татлы җимешләр сатып алып, шунда ашый, аның акчасы бик күп.
Су иясе бик аңгыра була икән. Ул бер нәрсәне дә абайлап бетерә алмый.
Череша
Череша — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кампоҗали (Арецо)
Кампоҗали — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампоҗали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Һаҗыалылы (Гәбәлә)
Һаҗыалылы  (Hacıalılı ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
176 (сан)
176 (йөз җитмеш алты) - 175 белән 177 арасындагы натураль сан.
Форт-Смит (Монтана)
Форт-Смит  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Смит халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Найлс (Мичиган)
Найлс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Найлс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кольмери
Кольмери — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Фелиция (кратер)
Фелиция — Венера планетасының 19.8°N, -226.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фелиция кратеры латин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Жебуку
Жебуку — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леспито
Леспито — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Аугустово (Вишковский повяты)
Аугустово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2122
NGC 2122 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гротон (Нью-Гэмпшир)
Гротон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерҗимеккале (Муш)
Мерҗимеккале (Mercimekkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Муш илчесенә караган бер авыл (köy).
Елшевиця
Елшевиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дементьевка
Дементьевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Панфиловка елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Дементьевка
Вихрув (Лодзь воеводалыгы)
Вихрув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хоенцин
Хоенцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мало
Мало — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
177 (сан)
177 (йөз җитмеш җиде) - 176 белән 178 арасындагы натураль сан.
Шевьер
Шевьер (Chevières) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.17 км².
Черково (Болгария)
Черково  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Урьев Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Черково (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урьев Еган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Турма (Киров өлкәсе)
Турма (Турма) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
(857) Глазенаппия
(857) Глазенаппия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Турма (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(857) Глазенаппия
Тарихы
1916 елның 6 апрелендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1916 S33» саналган.
Турма (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Вишневка (Бишбүләк районы)
Вишневка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
пучтьı индексы — 452045, — 80212840002.
Сөгүтҗүк (Коркутэли)
Сөгүтҗүк (Söğütcük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дерейолу (Терме)
Дерейолу (Dereyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маранж-Сильванж
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,24 км².
Кон-Кур-сюр-Луар
Кон-Кур-сюр-Луар — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Һәмзәлли
Һәмзәлли (Həmzəlli ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Головинка (Неручь кушылдыгы)
Головинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Неручь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: