cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Орта Елмазлар (Үнье)
Орта Елмазлар (Orta Yılmazlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пекары (Вавкавыский районы)
Пекары  (Пекары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кутюр (Мен һәм Луара)
Кутюр — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вьен-ан-Бессен
Вьен-ан-Бессен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Шокшемсола
Шокшемсола (Пыркын, Шокшемсола) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (57,1%), чирмешләр (42,9%).
Велике Лаще (община)
Велике Лаще  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сивара, Бһивани
Сивара Һиндстанның Харьяна штатында Бһивани районында Бавани Кһерада авыл. Ул Бһивани шәһәрчеге район штаб-фатирларыннан якынча 19 км төньякта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 760 йорт булып, халкы 4176 кеше булып, 2211 кешесе ир кешеләр, ә 1965-се хатын-кызлар булган.
(17965) Brodersen
(17965) Brodersen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JO43» саналган.
Штайнкирхен (Югары Бавария)
Штайнкирхен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виппенхам
Виппенхам — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Козҗагыз (Доманич)
Козҗагыз (Kozcağız) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Доманич илчесенә караган бер авыл (köy).
Урал федераль университеты
'''Россиянең беренче Президенты Б. Н. Ельцин исемендәге Урал федераль университеты''' - югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт бюджет учреждениесе. 1920 елда ачылган.
Дөнья фән-мәгариф үзәкләр арасында алдынгы Россия университетлары конкурентлыгын күтәрү проектта катнаша. Бу юл аша өстәмә бюджет акча ала.
Шадурчице
Шадурчице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заһитов
Заһитов — фамилия.
Казе Цанони (Бреша)
Казе Цанони — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Цанони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Векса (Вологда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
HD204092
HD204092 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Петринка
Петринка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кобожа елгасының сул ярына тамагыннан 124 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Варлаам (Джурджу)
Варлаам — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Петринка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Варлаам (Джурджу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Овен
Сент-Овен — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Казьмежево (Влоцлавский повяты)
Казьмежево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 66
NGC 66 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Стонтон (Индиана)
Стонтон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ловелл (Массачусетс)
Тарихы
Ловелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Ловелл (Массачусетс)
Зәкия Туфайлова
Зәкия Туфайлова, Зәкия Туфаил (Төфаил ) кызы Туфайлова (Шәйхетдинова, 1907 елның 29 гыйнвары, Уфа губернасы, Бөре өязе, Илморза — 1977 елның 11 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — язучы, балалар шагыйрәсе. 1971 елдан ССРБ (Татарстан АССР) Язучылар берлеге әгъзасы. Аның балалар өчен язган шигырьләре кыскалыгы, кыскалыкта осталыгы белән истә кала.
Тәрҗемәи хәле
1907 елның 29 гыйнварында Уфа губернасы Бөре өязе (хәзерге БР Кушнаренко районы) Илморза авылында мулла гаиләсендә туган. 1930 елда Свердловск (1991 елдан Екатеринбург) шәһәрендәге педагогия техникумын тәмамлаган. Уралда, Ленинград, Казан шәһәрләрендә эшче яшьләрнең кичке мәктәбендә, һөнәр училищеларында укытучы һәм тәрбияче булып эшли. Китапханәчеләр курсын тәмамлап, Казанда республика китапханәсендә хезмәт итә.
Иҗаты
Беренче шигырьләре 1920-елларда Уфада «Игенчеләр атнасы» дигән газетада дөнья күрсә дә, актив иҗат эшчәнлеге башлану 1950-елларга туры килә. Иң кече яшьтәге балаларга багышланган шигырьләр иҗат итә. Нәниләр өчен язган шигырь һәм табышмаклары, тел көрмәкләндергечләре гадилеге, уку өчен кызыклы һәм мавыктыргыч булуы белән аерылып тора. Шигырьләре юмор катыш йөгерек тел белән язылган һәм сәнгатьле гомумиләштерү көченә ия.
1954–1977 еллар арасында 11 китабы басылып чыккан. Кайбер шигырьләренә татар композиторлары җырлар язган (мәсәлән, «Ленин оныклары» шигыренә Әнвәр Бакиров көй язган).
1977 елның 11 гыйнварында Казанда вафат була.
Булут (Гөлкөй)
Булут (Bulut) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гөлкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Морат Әвәзов
Морат Әвәзов (Морат Мохтар улы Әвәзов, Murat Muhtaruly A'y'ezov, 1943 елның 1 гыйнвары, Казакъ ССР, Җамбыл өлкәсе, Мерке) — кытай теле белгече, 1нче класслы Гадәттән тыш һәм Вәкаләтле илче (1992), бәйсез Казакъстанның Кытайдагы беренче илчесе (1992-1995), «Мохтар Әвәзов фонды» иҗтимагый фонды президенты (2008 елдан). Казакъстанның атказанган эшлеклесе (2001). Казакъстан язучылар берлеге, Казакъстан кинематографистрар берлеге әгъзасы. Казакъстанның ПЕН-клубы әгъзасы. Мәдәният, тарих, сәясәткә багышланган 300дән артык хезмәте басылган.
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 1 гыйнварында Казакъ ССР Җамбыл өлкәсе Мерке шәһәрендә туган. Әтисе Мохтар Әвәзов (1897-1961), казакъ әдәбияты классигы, әнисе Фатыйма Габитова (1903-1968), мөгаллимә. Ата-анасы сәяси золымга эләгеп, аларга карата репрессияләр башлангач, әнисе, балаларын алып, Җамбыл өлкәсе Мерке шәһәренә күчеп китә. Шунда сөргендә вакытта Морат туа. 1949 елда гаилә Алматыга кайта. Мәскәү дәүләт университеты каршындагы көнчыгыш телләре институтының кытай филологиясе бүлеген (1965), ССРБ ФА дөнья әдәбияты институтында аспирантура (1969) тәмамлый. «Хәзерге казакъ әдәбиятының милли үзенчәлек проблемалары» (Проблемы национального своеобразия современной казахской литературы) темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (1969).
Отюгово
Отюгово (Отюгово) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (62%), руслар (38%).
Ладог
Ладог — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының сул ярыннан 862 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дембе (Калиский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пелегрында
Пелегрында (Пелегрында ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вис (Штирия)
Вис  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(17966) 1999 JS43
(17966) 1999 JS43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JS43» саналган.
Форт-Райли (Канзас)
Форт-Райли  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Райли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велике Поляне (Рибниця)
Велике Поляне  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штайнсфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орта Имраһор (Чанкая)
Орта Имраһор (Orta İmrahor) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вьё-Понт-ан-Ож
Вьё-Понт-ан-Ож — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кюон (Мен һәм Луара)
Кюон — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Казе Цаноти (Форли-Чезена)
Казе Цаноти — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Цаноти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шемровице
Шемровице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варница (Арад)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Россия Федерациясенең халык артисты
Россия Федерациясенең халык артисты (Наро́дный арти́ст Росси́йской Федера́ции) — Россия Федерациясенең дәүләт бүләкләре системасына керүче мактаулы исем. Театр, музыка, цирк, эстрада һәм кино сәнгате өлкәсендәге зур уңышлар өчен бирелә.
Исем бирү өчен нигезләр
«Россия Федерациясенең халык артисты» югары мактаулы исеме илнең мәдәниятен үстерүгә һәм саклауга, яшь буын артистларын формалаштыруга зур өлеш керткән һәм җәмәгатьчелек һәм һөнәри бергәлек тарафыннан киң танылу алган, югары сәнгать образлары, музыкаль әсәрләр, концерт һәм цирк программалары, театр һәм кинематографик рольләр тудырган һәм аларны башкарган Россия артистларына, балетмейстерларына, дирижерларга, драматургларга, композиторларга, режиссерларга, хормейстерларга, музыкаль башкаручыларга бирелә. «Россия Федерациясенең халык артисты» дигән мактаулы исем, кагыйдә буларак, «Россия Федерациясенең атказанган артисты» яки «Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе» мактаулы исемнәре бирелгәннән соң 10 ел үткәч (беренче партияләрне башкаручы балет артистларына — 5 елдан да соңга калмыйча) бирелә.
Бирү тәртибе
Россия Федерациясе Президенты мәдәният хезмәткәре көнен бәйрәм итү алдыннан (25 март) елга бер тапкыр «Россия Федерациясенең халык артисты» дигән мактаулы исем бирү турында указ чыгара.
Исем тарихы
Беренче тапкыр «Республиканың халык артисты» дигән мактаулы исем Совет хөкүмәте тарафыннан 1919 елда гамәлгә куела. Беренче халык артистлары арасында — композитор (1922), җырчылар Фёдор Шаляпин (1918) һәм  (1923). СССРда 1936 елдан 1991 елга кадәр «РСФСР халык артисты» исеменнән соң «СССР халык артисты» исеме бирелә.
1931 елның 10 августында «РСФСР халык артисты» һәм «РСФСР атказанган артисты» исемнәре гамәлгә куела.
Дәүләт исеме «Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы»ннан «Россия Федерациясе» итеп үзгәртелгәннән соң, (кара: 1991 елның 25 декабрендәге 2094-I номерлы РСФСР Законы) барлык мактаулы исемнәрнең атамаларында «РСФСР» исеме «Россия Федерациясе» сүзләренә алмаштырыла.
1995 елда Россия Федерациясе Президентының 1341 нче Указы белән яңа күкрәк билгеләре белән мактаулы исемнәр яңадан гамәлгә куела.
"«Россия Федерациясенең халык артисты» мактаулы исеме «Россия Федерациясенең атказанган артисты» яки «Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе» дигән мактаулы исем бирелгәннән соң биш елдан да соңга калмыйча, илнең мәдәниятенә зур өлеш керткән һәм киң җәмәгатьчелек тарафыннан танылу алган, спектакльләр, кинофильмнар, телеспектакльләр, телефильмнар, концерт, эстрада, цирк программалары, музыкаль, телевизион һәм радиотапшырулар әзерләүче артистларга, режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, музыкаль башкаручыларга бирелә".
Мактаулы исем турындагы яңа Нигезләмә Россия Федерациясе Президентының «Россия Федерациясе дәүләт бүләкләү системасын камилләштерү чаралары турында» 2010 елның 7 сентябрендәге 1099 номерлы Указы белән расланган.
Күкрәк билгесе
Күкрәк билгесе Россия Федерациясенең мактаулы исемнәре өчен бердәм формада була һәм көмештән әзерләнә. Ул 40 мм биеклектә һәм 30 мм киңлегендә лавр һәм имән ботакларыннан барлыкка килә торган овал тәкыя формасына ия.
Ботакларның аста кисешкән очлары тасма белән бәйләнгән. Тәкыяның өске өлешендә Россия Федерациясе Дәүләт гербы урнашкан. Ал (уң) якта, үзәк өлештә, тәкыяга мактаулы исем атамасы язылган картуш урнаштырылган. Арт (сул) якта күкрәк билгесен киемгә беркетү өчен булавка бар. Күкрәк билгесе күкрәкнең уң ягында беркетелеп йөртелә.
2010 елның 7 сентябреннән соң бирелгән «Россия Федерациясенең халык артисты» мактаулы исеменең күкрәк билгесе алтын белән йөгертелгән.
Самар (Әбҗәлил районы)
Самар — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 197 кешенең яшәве мәгълүм.
Шатырлы (Бәрдә)
Шатырлы  (Şatırlı ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Казьмежево (Накельский повяты)
Казьмежево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Пьянс
Сент-Пьянс — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Строн (Индиана)
Строн  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Снежный (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), чирмешләр (5%), казахлар (6%).
Висмат
Висмат — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лоренс (Массачусетс)
Лоренс  — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лоренс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дембе (Чарнковско-Тшцянецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шурашенер
Шурашенер (Шӱрашэҥер, Шурашенер) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
NGC 67
NGC 67 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Булутлу (Акчакале)
Булутлу (Bulutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Козҗагыз (Гөйнүк)
Козҗагыз (Kozcağız) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гөйнүк илчесенә караган бер авыл (köy).
HD204117
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(17967) Bacampbell
(17967) Bacampbell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JT45» саналган.
Гней Марций Кориолан
Гней Марций Кориолан (tat. lat. Gney Martsiy Koriolan, лат. Coriolanus) – Борынгы Рим риваятьтәге гаскәр башлыгы, патриций булып плебейларны яратмаган өчен Рим шәһәреннән сөргәннән соң, Римга каршы үч алсын өчен Рим дошманнары бергә һөҗүмне оештырган ләкин тәмамламаган.
Рим өчен Шөһрәт
Гней Марций 493 б.э.к. яшь егет булганда вольсклар башкаласы Кориол шәһәрен буйсындырган өчен Кориолан исеме белән аталган.
Нәфрәт
Плебейларны яратмаган өчен трибуннар Кориоланны хөкемгә чакыра, беренче тапкыр Рим тарихында патриций хөкемгә чакырылган булган.
Хыянәт
Кориолан плейбейлар алдында җавап бирергә баш тарткан һәм Рим шәһәрен ташлап киткән. Кориоланның плебейларга карата нәфрәт хисләре бик көчле булганлыктан ул Рим дошманнарына - вольскларга киткән. Шулай итеп плебейларны яратмаган сәбәпле Кориолан туган Рим шәһәрен хыянәт иткән һәм Римга каршы сугышны әзерли башлаган.
Туган шәһәренә үч алу омтылышы
Кориолан вольск гаскәр башлыгы Тулл Ауфидий белән Рим "плебей шәһәренә" үч алсын өчен Римга каршы гаскәрне китергән.
Кичерү һәм чигенү
Кориолан Римны һөҗүм иткәнче Рим Кориоланга илчелекне җибәрергә дучар булган. Шушы илчелектә Кориолан әнисе Ветурия һәм хатыны Волумния булган, алар Кориоланны Римны тимәскә күндергәннәр. Әнисе һәм хатыны тыңлап Кориолан соңгы мизгелдә "плебей шәһәрен" Римны кичергән һәм вольсклар гаскәрен Рим шәһәреннән артка юнәлдергән, шушы хыянәт өчен вольсклар Кориоланны үтергәннәр.
Беренче ксенофоб: "Рим патрицийлар өчен"
Шулай итеп, плебейларны көчле яратмаган сәбәпле Кориолан ике яктан хыянәтче булып чыккан. Кориолан кайчакта "беренче патриций ксенофобы" булып атала. Кориолан шәхесенә күп борынгы тарихчылар - Плутарх, Ливий, Дионисий, Цицерон, Момзен - үз китапларын багышлаган.
Кориолан шәхесе кайбер милләтчеләрдә, Ницше тарафдарларында үрнәк булып санала.
Кориолан мәдәнияттә
Кориоланга дөнья мәдәниятендә күп әсәрләр багышланган:
Велике Поляне (Шкоцян)
Велике Поляне  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тукан (мәгънәләр)
Тука́н:
Соһансара
Соһансара Һиндстанның Харьяна штатында Бһивани районында авыл. Лоһару бүлгесенең өлеше булып, ул Лоһару шәһәрчегеннән 8 км да, Бадһрадан 14,5 км да һәм Бһивани район штаб-фатирларыннан 64 км да урнашкан.
Транспорт
Соһансара Ревари-Маһендрагарһ-Сатнали-Лоһару-Садулпурда тимер юлын станциясе булып тора.
Вьервиль-сюр-Мер
Вьервиль-сюр-Мер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Боаль
Ла-Боаль — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Шибовице
Шибовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая (Новодугино районы)
Новая — Русиянең Смоленск өлкәсе Новодугино районы составына керүче авылы. Извеково авыл җирлеге составына керә. Халык саны — 3 кеше (2007 ел). Почта индексы — 215223.
Өлкәнең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Новодугинодан 19 километрга көньяк-көнбатыштарак урнашкан, автоюлыннан 13 километрга көнбатыштарак Смоленск — Дорогобуж — Вязьма — Зубцов юлында тора, Тулка елга ярында. Авылдан 18 километрга көнчыгышырак Вязьма — Ржев сызыгында Новодугино тимер юлы станциясе урнашкан.
Тарих
Бөек Ватан сугышы вакытында, 1941 елның октябрь аенда, авылны фашист гаскәрләре басып алалар, кире 1943 елның мартынды азат ителә.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь.
Штайнфельд (Түбән Франкония)
Штайнфельд  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Вотча (Вологда кушылдыгы)
Вотча — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вологда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Висфлекк
Висфлекк — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пелевцы
Пелевцы (Пелеўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Варница (Вранча)
Варница — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полейка
Полейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Топалка елгасының сул ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Казьмежин
Казьмежин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Янисъярви
Янисъярви (Зур Янисъярви, финча Jänisjärvi - «куян күле») — Карелия Республикасының Сортавала районындагы күл, Ладога күле бассейнына карый.
Полейка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Янисъярви
Гомуми мәгълүмат
Күл овал формасында, төньяктан көньякка таба сузылган. Гомуми мәйданы 1,5 км2, күлдә урнашкан 43 утрауның, күлнең үзәк өлешендә урнашкан өч утраудан тыш, нигездә барысы да ярлар янында урнашкан.
Казьмежин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полейка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Янисъярви
Гомуми мәгълүмат
Ярлар калкулыклы, ташлы, ылыслы урман белән капланган. Күлгә 20гә якын зур булмаган елга һәм инеш, шул исәптән Юуванйоки, Вельяканйоки, Саркайоки, Соанйоки, Леппяяя коя. Күлнең көньяк өлешеннән Янисйоки елгасы агып чыга.
Франклин (Канзас)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Янисъярви
Гомуми мәгълүмат
Күл котловинасы төньяк-көнбатыштан көньяк-көнчыгышка сузылган һәм су асты кырлары белән бүленгән ике коедан тора. Көньяк котловинаның 57 метрга кадәр тирәнлеге бар, төньякның — 37 метрга кадәр.
Франклин (Канзас)
Географиясе
Франклин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Янисъярви
Гомуми мәгълүмат
Күл ноябрь урталарында боз белән ката, май урталарында ачыла.
Бу күлнең метеорит төшүдән кратер урынында барлыкка килүе расланган дип санала.
Янисъярвиның астроблемасы яшен төрле тикшеренүчеләр 700дән 770 млн яшькә кадәр бәяли.
Кулланышы
Янисъярвида балык тоту бик популяр. Биредә балык күп һәм ул чиста дип өчен бәяләнә, бу бары тик тик кагылмаган экосистема шартларында гына мөмкин. Күл суларында чуртан, тәрәзә, судак, сига, тайменны проблемасыз тотып була. Янисъярвида барлыгы 15 төрдән артык балык, шул исәптән налим, язь, сабан бар.
Янисъярвада балык тоту балыкларның төрлелеге һәм сулыкның зур мәйданы аркасында үскән. Балык челтәрләре белән йөзүче браконьерлар моның белән еш кына файдалана. Ярда 3 ял базасы урнашкан, аларның концепциясе шул исәптән балыкка да юнәлдерелгән.
Балыкчыларның күлгә карата кызыксынуы зур булуга карамастан, биредә балык тоту республикада иң масштаблысы түгел. Әмма ул биредә җәйге дә, кышкы чорда да яхшы. Янисъярвида һава торышы ел дәвамында уңайлы, чөнки климат уртача континенталь, кышын уртача температура -9,1 °С, җәен - +14,5 °с.
Болгар
right|250px|thumb|1732 елда төзелгән урыс [[Чиркәү|чиркәве һәм күптән түгел реставрация вакытында төзелгән манара]] Болгар (tat. lat. Bolğar şähäre, tat. ar. بلغار) – Идел буе Болгарының башкаласы (VIII гасырдан XIII гасыр уртасына кадәр), соңрак Алтын Урданың иң зур шәһәрләреннән берсе. Идел елгасы ярында, Казаннан 130 км ераклыкта урнашкан.
2014 елның 23 июненда Катар башкаласы Доһада узган чираттагы 38нче утырышында Болгар тарихи-археологик комплексы ЮНЕСКО бөтендөнья мирасы исемелегенә кертелде.
Атама тарихы
Элекке Никольское, Чертыково авылы, 1781 елдан Спас өяз шәһәре, 1926 елдан Спас-Татарский, 1935 елдан Куйбышев, 1991 елдан Болгар.
Болгар турында беренче мәгълүматлар Х гасырда гарәп чыганакларында очрый. Иң беренчеләрдән булып, күренекле классик  гарәп география вәкиле, ал Балхи язмаларында искә алынган : "Болгар - дәүләт исеме, анда яшәүчеләр ислам динен тоталар , һәм төп мәчет урнашкан шәһәрнең исеме. Ул шәһәрдән ерак түгел , Сивар шәһәре урнашкан. Мөселман дин әһәле сүзләре буенча  ике шәһәрдә яшәүчеләр саны 10 000 меңгә кадәр җитә ."
Болгар шәһәрчеге Х-ХV гасырларда Урта Идел һәм Урал буенда формалашкан һәм төп урынны тоткан уникаль цивилизация дәрәҗәсенә  җиткән аерым бер археологик күренеш. Ул 1431 елда рус кенәзе Федор Пестрый гаскәре тарафыннан юкка чыгарыла. Аның чәчәк атып яшәгән чоры XIV гасырга карый. Икенче төрле әйтсәк, Болгар — Алтын Урда чоры шәһәре. Хәзерге көннәргә кадәр сакланып калган һәм дә археологик казу эшләре вакытында табылган таш-кирпеч архитектура корылмаларының барысы да монгол-татарлар хакимлек иткән заманнарга нисбәтле. Озынлыгы 8 чакрымга җитә язган һәм 380 га мәйданны колачлаган борынгы шәһәр ныгытмаларын да XIV гасыр урталарында гына төзегәннәр. Атаклы Ага-Базар урынын казыганда килеп чыккан күпсанлы бакыр-көмеш тәңкәләр арасында X — XI йөзләрдә сугылганнары юк. Нумизматлар Ага-Базарның сәүдә үзәге буларак иң актив яшәү чорын XIV гасыр ахыры — XV гасыр башы белән билгели. Ә менә борынгы Болгар истәлекләрен карарга килгән туристларга экскурсия үткәрүче музей хезмәткәрләре, боларны белепме-белмичәме дигәндәй, ягъни Болгарның монгол яуларына кадәрге һәм Алтын Урда чорындагы тарихын аерып тормыйча гына, Идел Болгарстанының «иң эре» шәһәрләреннән берсе, халыкара сәүдә үзәге буларак бөтен дөньяга танылган башкаласы, 922 елда Алмыш ханның биредә Багдад илчелеге арадашчылыгында рәсми рәвештә ислам динен кабул итүе һ.б. турында дөреслеге чыганаклар белән расланмаган, фәндә бәхәсле саналган әйберләр турында сөйли.
Казе Цаното (Падова)
Казе Цаното — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Болгар
Атама тарихы
Мәгариф
Казе Цаното (Падова)
Географиясе
Казе Цаното Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Болгар
Атама тарихы
Болгарда техникум, 2 урта мәктәп, П.А. Карпов ис. 1 кадет-мәктәп-интернат, 1 санаторий-мәктәп-интернат, сәламәтлеге чикле балалар өчен 1 мәктәп-интернат, балалар иҗат үзәге, балалар сәнгать мәктәбе, балалар сәламәтләндерү-белем бирү үзәге, «Олимп» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, «Регата» балалар (яшүсмерләр) техник иҗат станциясе, 4 балалар бакчасы эшли (2017).
Казе Цаното (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Болгар
Халык
Болгар дәүләте төрки дәүләт булган — күбесенчә төрки халыклар, болгарлар, суварлар, барсиллар, биләрләр, эсегелләр яшәгән. Соңрак ул кабиләләр берләшеп, бердәм болгар халкы барлыкка килә.
Шулай ук дәүләттә фин-угор халыклары – хәзерге чирмеш, удмурт һәм көнчыгыш мордва-мукшыларының бабалары да күп булганнар.
Халык саны
Халык саны буенча РТның иң кечкенә шәһәре. Территориясе - 8,0 км², халык саны - 8369 кеше. Ир атлар - 46,1 % ,хатын кызлар - 53,9%.
Дембе-Колёния
Дембе-Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заводской (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
NGC 68
NGC 68 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(17968) 1999 JX46
(17968) 1999 JX46 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JX46» саналган.
Подсобное (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Сент-Сесиль (Манш)
Сент-Сесиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Козьма (Вологда кушылдыгы)
Козьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вологда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ортаагач (Эргани)
Ортаагач (Ortaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD204131
HD204131 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Барух Бламберг
Барух Бламберг (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1976).
Великий Врх (Блоке)
Великий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таун-оф-Пайнс (Индиана)
Таун-оф-Пайнс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пелкавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шәрәфли
Шәрәфли (Şərəfli ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Кинкаку-җи
Кинкаку-җи яки Алтын павильон (японча 金閣寺) — Япониянең Киото шәһәре Кито районында урнашкан Рокун-җи яки Болан бакчасы гыйбадәтханә комплексының (鹿苑寺)  бер кәшишханәсе.
1397 елда сөгун Асикага Йөсимицу ял урыны буларак төзелгән.
Кинкаку-җи - Китаяма мәдәниятенең һәйкәле дип атала.
1994 елда ЮНЕСКО Бөтендөнья Мирас исемлегенә кертелгән.
Тасвир
Бөтен бина (аскы каттан тыш) саф алтын белән капланган. Бина Будданың истәлекле әйберләре саклагычы булып кулланыла.
Бина тирәсендә XIV гасырда утыртылган бакча бар. Кәшишханә янында Көкоти (Көзге-күл) исемле тирән, үтә күренмәле су белән, зур күл урнашкан.
Көкоти күлендә Ташбака һәм Торна утраулары бар. Утраулар һәм калкып торган ташлар Кикакуҗи гыйбадәтханәсен урап ала.
Тарих
1397 елда Кинкаку-җи сөгун Асикага Йөсимицу ял урыны буларак төзелгән. Баштарак бина - сөгун сарае буларак кулланылган.
Дүртенче сөгун Асикага Йөсимоти әтисеенең вәсыяте үтәп, сарайны кәшишханәгә әйләндергән. Әлеге кәгшишхәдә күп кенә зиннәтле биналар төзелгән:
1466-1467 һәм 1467-1477 елгы онин сугышында кәшишханәдә күп биналар янып беткән.
1950 елда 21 яшьлек кәшиш-талиб Һаяси Җөкан (яп. 林承賢, はやしじょうかん)  үз-үзенә кул салганмакчы, Алтын павильонны яндыра. Кәшиш коткарыла, ләкин бина һәм барлык хәзинәләре янып бетә. Шуны күреп, Һаясинең әнисе үз-үзенә кул сала, ә Һаяси 1956 елда төрмәдә туберкулездан үлә.
Әлеге фаҗигане Юкио Мисимо "Алтын гыйбадәтханә" китабында тасвирлаган, ә Борис Акунин рус теленә тәрҗемә иткән.
1955 елда көлдән яңа Алтын павильон төзелә башлый. Бөтен кәшишханә тик 2003 елда торгызып яңартыла.
Булутлу (Батталгази)
Булутлу (Bulutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Штайнхёринг
Штайнхёринг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Шидловець-Шлёнский
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Штайнхёринг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варница (Прахова)
Варница — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волькерсдорф-им-Вайнфиртель
Волькерсдорф-им-Вайнфиртель — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Роҗер Гиймен
Роҗер Гиймен (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1977).
Марлборо (Массачусетс)
Марлборо  — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Марлборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Церина (Болонья)
Казе Церина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Церина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17969) Truong
(17969) Truong — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JB47» саналган.
Козҗагыз (Бартын)
Козҗагыз (Kozcağız) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Сент-Сюзанн-сюр-Вир
Сент-Сюзанн-сюр-Вир — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Дембенко
Дембенко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калдус
Калдус — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Брей-ле-Пен
Ла-Брей-ле-Пен — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Великий Врх (Циркулане)
Великий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мичиган (мәгънәләр)
Мичига́н:
Шургуял (Сернур районы)
Шургуял (Шӱргыял, Шургуял) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Пеляса
Пеляса (Пеляса ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вернер Арбер
Вернер Арбер (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1978).
Ижора (елга)
Ижора (финча Inkere) - Неваның сул яры кушылдыгы.
Ленинград цлкщсе Гатча районы Скворицы авылы янындагы чишмәдән Ижора калкулыгында башлана. Ленинград өлкәсенең Гатча, Тоснен районнары һәм Санкт-Петербургның Колпин районы территориясе буенча Принев үзәненнән ага. Елга судан файдалануның икенче категорияле сулыкларга, ягъни мәдәни-көнкүреш әһәмиятендәге объектларга карый.
Атаманың килеп чыгышы
Исеме ижор дигән фин-угыр халыкына барып тоташа. Шулай ук бер версия буенча гидроним финча «Inkeri» («бормалы») — борынгы русчада «Ижера» итеп үзгәртелгән.
Географиясе
Озынлыгы 76 яки 83 яки 87 км, бассейн мәйданы 1 мең км2 тирәсе. Елганың киңлеге һәм тирәнлеге коммунар шәһәренә таба үлчәнә. Елганың чишмә башындакиңлеге 2,36 метр һәм тирәнлеге 66 см. Коммунар шәһәре янында елга киңлеге 32 метр тәшкил итә, максималь тирәнлеге 2,49 метр. Тамагында максималь киңлеге 60 метр һәм иң зур тирәнлеге 4 метр. Елганың түбәнәюе 90 метр тәшкил итә. Су температурасы цельсий буенча 6-8 градустан 13-14 градуска кадәр үзгәрә.
Елганың туклану тибы — карст-яңгырлы.
Елга бассейнының күпчелек өлеше болыннар, сөрүлекләр, куаклар алып тора, урман юк. Югарыда агачлар нык үскән. Төбе таш, урыны белән комлы, бусагалап ташлар белән тулган. Кайбер җирләрдә яр буйларында зәңгәр кембрия балчыгы, комлык һәм акшар күренә.
1997 елда Ижора заводы лабораториясенең әйләнә-тирә мохитне саклау бүлеге Ижора елгасының юынтык суларына анализ ясый. Скворицы авылы янында Ижора елгасының чыганагы урнашкан. Иң югары биеклектә су чиста булып чыга (су пычрану индексы, кыскача әйткәндә, 0.71 тигез). Су сыйфаты Лукаши бистәсе янында шактый начарайган, анда искергән чистарту методы (хлорлау) кулланылган һәм Ижорага чистартылмаган агынтылар агызылган. Алга таба Вайи авылы янында елга суы уртача пычранган (СВ = 1.7). Шулай итеп, елга агымы буенча аска таба су акрынлап начарлана, ул пычрана бара, Коммунар шәһәрендә су химик һәм зоологлар тарафыннан пычранган буларак бәяләнә.
Елгага антропоген йөкләнеш 1990 елдан 1997 елга кадәр кимегән.
Су һәм чүплекләр, сәнәгать агымнары белән пычранган (Неваның иң пычранган кушылдыкларының берсе).
Гидрологик үзенчәлекләр аркасында Ижорадагызарарлы мәтдаләрнең шактый өлеше су төбендә җыелмый, ә Невага һәм Балтыйк диңгезенә агаә. Чүплеккә эләгә торган пычраткыч матдәләр Невага 4,5 км/сәг тизлек белән хәрәкәт итә. Елганың озынлыгы һәм елганың зур тизлеге пычраткыч матдәләрнең 16 сәгатьтән соң Невага, ә тәүлектән соң Балтыйк диңгезенә эләгүенә китерә.
Чикопи (Канзас)
Чикопи  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чикопи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теннисон (Индиана)
Теннисон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вьё-Фюме
Вьё-Фюме — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ортаалан (Акчаабат)
Ортаалан (Ortaalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вародия
Вародия — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вольфау
Вольфау — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ширванлы (Бәрдә)
Ширванлы  (Şirvanlı ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Булутоглу (Оникишубат)
Булутоглу (Bulutoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шталльванг
Шталльванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Шидловице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шталльванг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полобжа
Полобжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кобожа елгасының сул ярына тамагыннан 156 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мичиган (штат)
Мичига́н (ингл. Michigan [ˈmɪʃɨɡən]) – АКШ төньягында урнашкан штат. Берлек составына кергән 26нчы штат. Башкаласы – Лэнсинг. Иң зур шәһәр – Детройт; башка зур шәһәрләр – Грэнд-Рэпидс, Уоррен, Флинт, Стерлинг-Хайтс, Энн Арбор.
Халык саны – 9,94 млн кеше (АКШда 8нче урын; 2000 ел күрсәткече). Рәсми атамалар –
Мичиган мәйданы 250,7 мең км² (АКШда 11нче урын), шул мәйданнын 41,3 % – су. Төньякта һәм көнчыгышта Канада белән, көньякта Огайо һәм Индиана штатлары белән, көнбатышта Висконсин штаты белән, төньякта су аркылы Иллинойс һәм Миннесота штатлары белән чиктәш.
78 штат паркы, 19 рекреация даирәсе һәм дәүләт урманы белән Мичиганның теләсә-нинди штаттан да күбрәк парк һәм дәүләт урманы системасы бар.
Аллан Кормак
Аллан Кормак (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1979).
Медфорд (Массачусетс)
Медфорд  — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Медфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.