cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ZCCHC3
ZCCHC3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Катловка
Катловка (Катлоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Паддубье (Шумилинский районы)
Паддубье (Паддуб’е ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Завади (Ловицкий повяты)
Завади  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орнушка Вас
Орнушка Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Абрамович
Дмитрий Абрамович (, —, ) — әдәбият белгече, СССР ФА әгъза-мөхбире (1921). Борынгы рус әдәбияте ядкәрләренең фәнни басмалары авторы. 19 гасыр рус әдәбияты, рус-украин әдәби мөнәсәбәтләре проблемнары буенча хезмәтләр авторы.
Пастафарианлык
Пастафариа́нлык (Pastafarianism, Пастафарианство) яки Очучы токмачлы албасты чиркәве (Church of the Flying Spaghetti Monster) — рәсми рәвештә теркәлгән дин, Бобби Хендерсон тарафыннан 2005 елда нигезләнгән. Күп чыганакларда пародияле дин дип йөртелә. Канзас штатында эволюцион тәгълимәткә каршы үткәрелгән эшләр нәтиҗәсендә, шушы хәрәкәт барлыкка килә. Башта пастафарианлык фәнни белемнәрне, Дарвин теориясен яклый башлаган, соңрак рәсми дин буларак теркәлгән булган.
Көлке күренешкә, тамашага карамастан, бу дин башка диннәр кебек рәсми статусына, хокукларына ия.
Россиядә Мәскәү шәһәренең Хорошево-Мневники районында 2013 елда рәсми рәвештә теркәлгән. Рәсми дин статусына ия. Рус Пастафариан Чиркәве башлыгы хәзерге вакытта — пастриарх Пюра Паста Өченче.
2013 елның 3 августында Пастафарианлык "В Контакте" социаль челтәрендә рәсми диннәр исемлегенә кертелгән.
2013 елның 17 августында рус православ милләтчеләре Пастафариан йөрешенә һөҗүм иткән.
Яңаюл (Казыгорт районы)
Яңаюл (Жаңажол) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Пурухоса
Пурухоса — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ревелье
Ревелье — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пурухоса
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Замежная
Замежная (Замежная) — Коми Республикасының Усть-Цильма районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Террелл (Техас)
Террелл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Террелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виньяли (Торино)
Виньяли — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньяли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сьвенцк-Новини
Сьвенцк-Новини — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арна (Рона)
Арна — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Орова Вас
Орова Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(314) Розалия
(314) Розалия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1891 елның 1 сентябрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Кросново
Кросново — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7137
NGC 7137 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Юлдаш (Федоровка районы)
Юлдаш — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Завади (Поддембицкий повяты)
Завади  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Юлдаш (Федоровка районы)
Почта индексы — 453288, ОКАТО коды — 80254830003.
Завади (Поддембицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юлдаш (Федоровка районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
ZCCHC4
ZCCHC4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Целакай-Дезза (Юта)
Целакай-Дезза  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Целакай-Дезза халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Җигән (Агыйдел кушылдыгы)
Җигән, Җигәнелга - елга, Агыйдел елгасының уң кушылдыгы. Ишембай районы Колгына авылыннан көньяк-көнбатышка таба 6 км еракта Алатау сыртының көнбатыш битләвендә башлана. Ишембай һәм Гафури районнары территориясе буйлап көньяк-көнчыгыштан төньяк-көнбатышка таба ага һәм Агыйдел елгасы (тамагыннан 693 км ераклыкта) коя. Озынлыгы 98 км, бассейн мәйданы 1550 км². Башлыча кар суы белән туена. Гафури районы Ялгызкаен авылы тирәсендә уртача еллык су чыгымы 13,9 м³/с тәшкил итә. Бассейн рельефы тәпәш таулы, территориясе карстлы. Елга бассейнының югары өлеше Багаръяз, Биктәр һәм Баш Алатау сыртлары чикләрендә урнашкан. Ландшафты соры урман тупрагындагы киң япраклы урманнан тора. Бассейнның якынча 25% ы сөрелгән. Кушылдыклары: уң — Сикәзе, Рәүзәк, Карлыман һ.б.; сул — Береш, Шиде, Шыга, Кыявык һ.б.
Целакай-Дезза (Юта)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Винцентово (Вишковский повяты)
Винцентово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Католышы
Католышы (Католышы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Прууна
Прууна (Pruuna) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Паддубники
Паддубники (Паддубнікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ийису (Араклы)
Ийису (İyisu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Араклы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Салих Сәйдәшев музее (Өбрә)
Тарих
Өбрә авылында композиторның бабасы Бикчәнтәй, аның дүрт улы Бикмөхәммәт, Мөхәммәди, Җамалетдин (композиторның әтисе), Сабирҗан туган. Сугышка кадәр Салих Сәйдәшев Өбрәгә еш кайтып кунак булган. Салих Сәйдәшев музее Бикмөхәммәт Сәйдәшев нигезендәге агач йортта җәмәгать башлангычында ачыла. Биектау районы башкарма комитеты җитәкчесенең карары белән 2011 елның 1 гыйнварыннан Биектау төбәк музее филиалы итеп беркетелә.
Экспонатлар
Өч залда күргәзмә оештырыла. Беренче зал Өбрә авылы тарихы, гореф-гадәтләре белән таныштыра.
Сен-Леон-сюр-л'Иль
Сен-Леон-сюр-л'Иль — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Доганкая (Адаклы)
Доганкая (Doğankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Адаклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Математик анализ
Математик анализ - функцияләрне һәм аларның берләшмәләрен дифференцаль һәм интеграль исәпләү алымнары белән тикшерүгә багышланган математика бүлекләре берлеге. Гомумән караганда, математик анализ түбәндәге бүлекләрне үз эченә ала: Укыту процессында анализга кертәләр:
Функциональ анализ һәм Лебег интегралы теориясе элементлары факультатив рәвештә, комплекслы үзгәрешле функция теориясе, вариацион исәп, дифференциаль тигезләмәләр теориясе аерым курслар буларак укыла.
Хикәяләү кырыслыгы XIX гасыр ахыры үрнәге буенча бара. РФда укытыла торган анализ курсы программасы якынча инглиз-американ Calculus курсы программасына охшаган.
Шаль-лез-О
Шаль-лез-О (Challes-les-Eaux) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Равуар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,65 км².
Искәрмәләр
Шаль-лез-О
Терботвилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фожер (Ардеш)
Фожер — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Регадаш
Регадаш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кроянти (Диңгез буе воеводалыгы)
Кроянти  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баткак (Тирес кушылдыгы)
Бактак – Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тирес елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьвенцк-Струмяни
Сьвенцк-Струмяни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңаюл (Караганды өлкәсе)
Яңаюл (Жаңажол) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Педина-Мике
Педина-Мике — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуэбла-де-Альбортон
Пуэбла-де-Альбортон — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Культура революциясе (журнал)
Культура революциясе — айлык рәсемле журнал. «Мәгариф эшчесе» журналы варисы. РСФСР мәгариф халык комиссариаты һәм «Яңалиф» оешмасының үзәк комитеты органы. 1931 елның июненнән 1932 елның декабренә кадәр Мәскәү шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 19 саны чыга. Мөхәррир – Ибраһим Юманколов.
Ортнек
Ортнек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Завади (Равский повяты)
Завади  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Радик Гәрәев
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләүләре
БАССРның һәм РСФСРның халык артисты (1983, 1988). Бөтенрусия (1980), бөтенсоюз (1981) конкурслары лауреаты, «Кызыл канәфер» 8 нче халыкара фестивалендә (Сочи, 1983) «Гран-при» яулый.
Albrext Dürer
Albrext Dürer (almança Albrecht Dürer, 1471, Nürnberg - 1528) - alman rässamı, grafigı, ksilografiä iñ kürenekle Awrupa ostası bulıp sanalğan.
Радик Гәрәев
Гаиләсе
Улы Эльнар Гәрәев (1986―2022), Уфа сәнгать училищесының концерт залы мөдире, администратор һәм укытучы, дүрт бала атасы. 2022 елның 30 ноябрендә инфаркттан вафат.
Albrext Dürer
Könbatış Awrupa Renessansı iñ böyek ostası. Tönyaq Awrupanıñ rässamnäre arasında berençe teoretigı. Çağıştırma antropometriägä nigez saluçı.
Tärcemäi xäle
1471 yılda Nürnberg şähärendä, Bayernda zärkän ostası ğailäsendä tuğan.
1477 yıldan birle latin mäktäbendä uqıy.
Başta ätise ulın zärkän hönäre belän qızıqsındırırğa tırışa, läkin Dürer räsem sänğäte belän şöğelänäse kilä.
15 yäşlek Albrext ber Nürnberg rässamına Mixael Wolgemut'ka uqırğa bara.
1490-1494 uqığannan soñ Dürer Almaniä, Eswiçrä buylap säyäxät itä.
1494-1495 İtaliägä gizä.
1495-1505 Albrext Nürnbergta üz ostaxanäsen aça hän anda üz gravüra küpçelegen icat itä.
1505-1507 Albrext İtaliä buylap säyäxät itä. Anda küp mäşhür äsären icat itä.
1507-1520 Dürer Nürnberg şähärenä qaytıp, 1509 Nürberg Zur Şurasına itep saylana.
1518 yılda Dürer Augsburg reyxstagında Nürnberg wäkile bulğan.
1512 yıldan Dürer Maksimilian I imperatorına küp eşlären bağışlağan.
1521-1528 yılda Dürer küp eşli häm iñ tirän äsärlär yasıy.
Сормпось-Мочей
Сормпось-Мочей (Сурӑмпуҫ Мучикасси, Сормпось-Мочей) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Albrext Dürer
Tärcemäi xäle
1528 yılda Dürer üz Watanında Nürnberg şähärendä wafat bulğan
Сормпось-Мочей
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Albrext Dürer
Sixerläw kvadratı
Dürer üz iñ kamil "Melanxoliä" gravürasında "Sixerläw kvadratı" surätlägän. Şuşı kvadrat häm anıñ mäğnäse añlaşılmağan häm Dürer sere bulıp qala.
Сормпось-Мочей
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 78 кешенең яшәве мәгълүм.
Albrext Dürer
Sixerläw kvadratı
Kvadratta urnaşqan sannar summası asma, yatma, diagonal' sızıqları buylap 34-kä tigez.
Сормпось-Мочей
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
(900) Розалинда
Тарихы
1918 елның 10 августында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1918 EC» саналган.
Гариф Гобәй
Гариф Шакир улы Гобәйдуллин — күренекле татар язучысы, тәрҗемәче, Татарстан Язучылар берлеге рәисе (1950-1953).
Ул 1907 елның 26 августында Казанның Бишбалта бистәсендә һөнәрче гаиләсендә туа. Гариф бик яшьли белем мәктәбе белән хезмәт мәктәбен бергә үтә: типографиядә хәреф җыючы, трамвай йөртүче, соңрак балалар йортында тәрбияче булып эшли. 1927-1930 елларда Татрабфакны тәмамлап, Казан педагогика институтына укырга керә. Институтны 1936 елда тәмамлап, берничә ел мәктәптә балалар укыта. Аннары Татиздатта, "Кызыл Татарстан” (хәзерге “Ватаным Татарстан”) газетасы редакциясендә, Татарстан радиокомитетында һәм 1941-1946 елларда радиокомитетының рәисе булып эшли. 1950-1953 елларда ул — Татарстан Язучылар берлеге рәисе. 1953 елдан башлап Гариф Гобәй – профессиональ язучы.
Гариф Гобәй утызынчы еллардан алып балалар әдәбияты өлкәсендә актив иҗат итә. Аның сыйнфый көрәш темасын яктырткан “Каланча” (1934), Германия балаларының фашизмга каршы көрәшен тасвирлаган “Без әле очрашырбыз”(1935), гражданнар сугышы вакыйгаларын чагылдырган “Маякчы кызы” (1938) һәм “Ялгыз йортта” (1939) исемле повестьлары языла. Аеруча “Маякчы кызы” повесте әдипкә зур популярлык китерә.
Ватан сугышы алдыннан Гариф Гобәй драматургия жанрына да мөрәҗәгать итә. Гражданнар сугышы темасын яктырткан “Аклар лагеренда” (1937), уяулык, туган илгә тугрылык һәм патриотизм темасы белән сугарылган “Өч бөркет” (1941) исемле пьесаларын яза.
Ватан сугышы елларында совет халкының батырлыгын яктырткан “Замана балалары” (1946-1947), “Маратның язмышы” (1953-1955) повестьлары, тәрбия мәсьәләсен күтәргән "Ләйсән яңгыр” (1957-1960) һәм тарихи-революцион темага багышланган “Без үскәндә” (1956-1962) повестьлары татар балалар әдәбияты тарихында күренекле урын алып тора.
Татар балалар әдәбиятын үстерүдәге хезмәтләрен югары бәяләп, Гариф Гобәй хөкүмәт тарафыннан ике мәртәбә Хезмәт Кызыл Байрагы (1950, 1957), Октябрь революциясе (1977), “Почет Билгесе” орденнары һәм берничә медаль белән бүләкләнә.
Ул 1938 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы иде.
Аффу
Аффу — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Пудисоо
Пудисоо (Pudisoo) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Катрымавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Виньяли (Эна)
Виньяли — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньяли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Винцентово (Плоцкий повяты)
Винцентово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крувня
Крувня — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңаюл (Мактаарал районы)
Яңаюл (Жаңажол) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ааронсбург (Вашингтон округы, Пенсильвания)
Ааронсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ааронсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Питер Һенри Абраһамс
Питер Һенри Абраһамс (, —, ) — КАҖ язучысы. Инглиз телендә иҗат иткән. Расачылыкка каршы, Кариб бассейны илләренең азатлык өчен көрәше турында романнар, хикәяләр, шигырьләр авторы.
Террелл-Гиллс (Техас)
Террелл-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Террелл-Гиллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Лоран-де-Батон
Сен-Лоран-де-Батон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Ортнице
Ортнице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фон (Ардеш)
Фон — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Миңгәрәй Сәгыйдуллин
' Миңгәрәй Сәгыйдуллин', Миңгәрәй Сәгыйдулла улы Сәгыйдуллин (1900-1938) — фирка эшлеклесе, тарихчы-галим, публицист, РКП (б) әгъзасы (1920 елдан'').
Тәрҗемәи хәле
1900 елда Уфа губернасы Минзәлә өязе (хәзерге Тукай районы) Югары Суыксу авылында туган. 1915 елның көзендә авыл җыены карары белән укытучы ярдәмчесе итеп билгеләнә. 1917 елның җәендә кыска сроклы мөгаллимнәр курсларында була. 1920 елда фиркагә кабул ителә, авыл шурасы рәисе итеп сайлана. Минзәлә кантон комитеты татар телендәге «Окна РОСТА»ны мөхәррирләү эшен тапшыра. Мәскәүдә Я.М. Свердлов исемендәге Коммунистик университетны тәмамлагач, Казан шәһәренең Елга аръягы район комитеты сәркатибе һәм  ВКП (б)ның Татарстан өлкә комитетының бүлек мөдире итеп билгеләнә..
Казанда
1925 елда ВКП (б)ның Татарстан өлкә комитетының беренче сәркатибе булып И. Морозов эшләгән чорда ТАССР җитәкчеләренең күбесен «суллар» булып исәпләнүчеләр тәшкил итә. Башта үгетләү-пропаганда бүлеге мөдире, соңрак оештыру бүлеге, матбугат бүлеге җитәкчесе булып эшләгән Сәгыйдуллин да шулар исәбендә була. 1926 елда Урта Азиядә (Үзбәкстан ССР) аз гына вакыт фирка эшендә булганнан соң, 1927 елдан башлап гомерен фәнни-тикшеренү һәм журналистлык эшчәнлегенә багышлый.
1929 елда «Кызыл Татарстан» газетасында басылган «Ялагайлар токымы» дигән сәяси памфлетында җитәкче хезмәткәрләр арасындагы ялагайлыкны, аларның югарырак җитәкчеләр алдында тәлинкә тотуын, үзләренә буйсынган кешеләргә карата тупаслыгын каты тәнкыйтьли. Әлеге хезмәт ВКП (б) өлкә комитетының 1929 ел 20 август махсус карары белән гаепләнә, авторы «соңгы кисәтү» ала. М. Сәгыйдуллин Казанны ташлап китәргә карар кыла. 1929 ел азагында аны Ростовка журналистлык эшенә күчерәләр. 1930 елда Мәскәүдә Кызыл профессура институтының фәлсәфә бүлегенә укырга керә.
Сәяси золым
Авыл хуҗалыгының таркалу-көчсезләнүен дошманнарның яшерен мәкерле эшләренә кайтарып калдырырга маташу өчен «Крестьяннар иттифагы» дигән провокацион эш барлыкка килә. Әлеге оешманың җитәкчеләре итеп Галимҗан Әминов, Гыйлемдар Баембәтов, Миңгәрәй Сәгыйдуллин табыла. 1932 елның декабрендә Мәскәүдә, Казанда һәм Уфада «иттифак»чыларны кулга ала башлыйлар. Газеталарда «сәгыйдуллинчылык»ка каршы киң фаш итү кампаниясе башлана. 1932 елның 21 декабрендә М. Сәгыйдуллинны кулга алалар. ОГПУ коллегиясе 10 май карары белән аны атарга хөкем итә. Иң югары җәза 10 ел төзәтү-хезмәт лагере белән алмаштырыла. Мәскәү-Идел каналы төзелешенең төп базасы булган Дмитровлагта (татарча канал газетасы мөхәррире), соңрак Соловкида (Стаханов хәрәкәте буенча инспектор) срогын тутыра. Хатынын, «Азат хатын» журналы мөхәррире Шәмсия Азанованы, «халык дошманы белән элемтәдә булган өчен» кулга алалар, 1944 елга кадәр лагерьда тоталар.
М. Сәгыйдуллин ярдәм сорап Максим Горькийга мөрәҗәгать итә. «Эшне яңадан карау өчен бернинди дә нигез юк» дигән җавап алына.
Репрессия
1938 елның 10 маенда ССРБ югары суды хәрби коллегиясе «кораллы фетнә, шулай ук фирка һәм хөкүмәт җитәкчеләренә һәм Сталинның үзенә каршы террорчылык акты хәзерләүдә» гаепләп, атарга хөкем итә. 1957 елда исеме акланмый кала. 1969 елда гына аклана.
Регу (Португалия)
Регу  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7138
NGC 7138 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Завади (Серадзький повяты)
Завади  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доганкая (Бесни)
Доганкая (Doğankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (köy).
Падзвинне (Мёрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Байтирәк (Балык Бистәсе районы)
Байтирәк — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. 2008 елда кешеләре бетү сәбәпле исәптән төшерелгән.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 422656.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Пуэнделуна
Пуэнделуна — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күмер ударниклары (гәҗит)
Күмер ударниклары — эшчеләр өчен гәҗит. Ерак Көнчыгыш край һөнәри берлекләр шурасы, край күмерчеләр шурасы һәм ВКП(б)ның Артем шәһәр комитеты органы. 1932 елның 27 гыйнварыннан 1933 елның 23 апреленә кадәр Артем эшчеләр бистәсендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 109 саны чыга.
ZCCHC7
ZCCHC7 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Мала (Пушма кушылдыгы)
Мала (Мола) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пушма елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 63 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иймир (Каһраманказан)
Иймир (İymir) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Осенца
Осенца — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баньоль (Рона)
Баньоль — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Яңаюл (Түле би районы)
Яңаюл (Жаңажол) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
(540) Розамунда
(540) Розамунда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1904 елның 3 августында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1904 ON» саналган.
Крулево (Диңгез буе воеводалыгы)
Крулево  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алексей Абрикосов (1875)
Алексей Абрикосов (, —, ) — Рәсәй патологоанатомы, ССРБ ФА (1939) һәм медицина фәннәр академиясе (1944) академиге, Социалистик хезмәт каһарманы (1945). Фәнни хезмәтләре туберкулез морфологиясенә, аллергик реакцияләренә, сепсиска, яра инфекциясенә, вегетатив нерв системасы патологиясенә карый. ССРБ дәүләт премиясе лауреаты (1942).
Түбән Старица
Түбән Старица — Россия территориясеннән ага торган елга. Твир өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн бүᴫгеында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шаманьи-ан-Вануаз
Шаманьи-ан-Вануаз (Champagny-en-Vanoise) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Мутье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 84,96 км².
Сьвидерек
Сьвидерек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Терр-Гилл (Пенсильвания)
Терр-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Катрынова
Катрынова (Катрынова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Завади (Скерневицкий повяты)
Завади  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Винцентув (Жирардовский повяты)
Винцентув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Деловой центр (Зур боҗра юлы метро станциясе)
«Деловой центр» метро станциясе (станция метро «Деловой центр») — Мәскәү метрополитенының Зур боҗра сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - билгесез.
Мәскәү шәһәренең Пресненский районнарында урнашкан.
Сен-Лоран-де-Винь
Сен-Лоран-де-Винь — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Занулье
Занулье (Занулье) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Занулье климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (67%), руслар (25%), украиннар (8%).
Покровка (Федоровка районы)
Покровка — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Фресене
Фресене — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Покровка (Федоровка районы)
Почта индексы — 453293, — 80254840001.
Рекиан
Рекиан — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Андрей Абрикосов
Андрей Абрикосов (, —, ) — Рәсәй актеры, ССРБ халык артисы (1968). 1926 елдан сәхнәдә. 1938 елдан Вахтангов исемендәге Мәскәү театрында. «Тихий Дон» (1931), «Александр Невский» (1938) һәм тагын 40 ка якын филмдә уйнаган. ССРБ дәүләт премиясе лауреаты (1941).
Виньяльия (Сьена)
Виньяльия — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньяльия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күмәк хуҗалык (гәҗит)
Күмәк хуҗалык — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Яулытора район комитеты һәм район шурасы органы. 1931-1935 елларда Яулытора шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Педурань
Педурань — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осилниця
Осилниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZCCHC8
ZCCHC8 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Падзвинне (Полацкий районы)
Падзвинне (Падзвінне ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пудивере (Вәике-Маарья)
Пудивере (Pudivere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Пьедратахада
Пьедратахада — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Круликово (Диңгез буе воеводалыгы)
Круликово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салих Сәйдәшев музее (Казан)
Салих Сәйдәшев музее, Музей Салиха Сайдашева (в Казани) — Татарстанның Казан шәһәрендә урнашкан дәүләт музее. 1988 елда нигезләнгән, 1993 елдан башлап эшли. ТР мәдәният министрлыгы карамагындагы Татарстан Республикасының берләштерелгән музее (хәзерге ТР милли музее) филиалы. Музей күргәзмәләре күренекле татар композиторы, һөнәри татар музыкасына нигез салучыларның берсе Салих Сәйдәшев (1900-1954) тормышы һәм иҗаты турында мәгълүмат бирә.
Салих Сәйдәшев
Салих Җамалетдин улы Сәйдәшев — беренче һөнәри татар дирижерларларының берсе, педагог, пианист, Татар дәүләт академия театрының 60ка якын спектакленә музыка иҗат иткән көйязар, татар милли сәнгатендә яңа жанр — музыкаль драма жанрына нигез салучы. 1930-1954 елларда (өзеклекләр белән) хәзер музей урнашкан бинаның бер фатирында яшәгән.
Кызыклы факт
Музейда Фатыйма-Зөһрә Солтанованың көндәлеге саклана. Аның буенча С. Сәйдәшевның беренче мәхәббәте тарихы турында Әмирхан Еники «Гөләндәм туташ хатирәсе» повестен язган.
Доганкая (Җиде)
Доганкая (Doğankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңаюл (Целиноград районы)
Яңаюл (Жаңажол) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Сьвидри-Ависса
Сьвидри-Ависса — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яңаюл (Целиноград районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сьвидри-Ависса
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7139
NGC 7139 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(2057) Розмари
(2057) Розмари  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1934 елның 7 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 RQ» саналган.
Брокгауз энциклопедиясе
Брокгауз энциклопе́диясе (Brockhaus Enzyklopädie) — немец күп томлы универсаль  энциклопедиясе,  XIX гасыр башыннан алып чыгарыла. Энциклопедиягә Ф. А. Брокгауз нигез сала, «F. A. Brockhaus» нәшриәте басып чыгара.
Энциклопедиянең төп үзенчәлеге булып анда, мәкалә-күзәтүләр генә түгел, ә мәкалә-белешмәләр булыуы тора, бу энциклопедияләр өчен стандарт форматҡа 200—300 меңгә чаклы мәкалә сыйдыру мөмкинлеген бирә.
Завадув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брокгауз энциклопедиясе
1984 елда «Майерның энциклопедик лексиконы» (Meyers Konversations-Lexikon), XIX гасыр азагында «Пирерның универсаль лексиконы» (Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit) һәм 1960нчы елларда «Гердерның энциклопедик лексиконы» (Herders Conversations-Lexikon) чыгару туктатылганнан соң, Брокгауз дөнья кимәлендәге немецча басылган дүрт энциклопедиянең соңгысы булып кала. 1796 елда Лейпцигта «Энциклопедический словарь с замечательным вниманием к теперешним временам» (Conversations-Lexikon mit vorzüglicher Rücksicht auf die gegenwärtigen Zeiten) чыга башлый, ул доктор Ренатус Готтһельф Л ё бель (1767—1799) редакциясе астында эшләнә. «Словарь...»га география, тарих тематикасы буенча мәкаләләр, биографияләр, мифология, фәлсәфә, табигать фәннәре буенча статьялар керә. 1-4-се томнары 1796—1800 елларда, 5-се саны 1806 елда дөнья күрә.
1808 елда Фридрих Арнольд Брокгауз банкротланган нәшерсенән 1800 талерга Лейпциг китап ярминкәсендә «Словарь...»ны нәшер итү хокугын сатып ала һәм 1811 елга аны чыгарып бөтә. 1812 елда Брокгауз икенче чыгарылышны (10 томда) эшли башлый. Бу чыгарылыш киң танылу ала.
1814 елда, икенчесе белән параллель рәвештә өченче басманы Брокгауз үзе мөхәррирли һәм 1819 елда чыгара. Дүртенче һәм бишенче басмаларны әзерләгәндә, Брокгаузга доктор Людвиг Һайн (Ludwig Hain) һәм профессор Ф. Һассе (F. C. Hasse) ярдәм итә. Брокгаузның вафатыннан соң, уллары — Фридрих һәм Һайнрих Брокгаузлар әтисенең эшен дәвам итә, алтынчы һәм җиденче басмасын чыгара. Сигезенче һәм тугызынчы басмаларның мөхәррире доктор Карл Август Эспе (Karl August Espe). 1839 елда энциклопедиягә күрсәткеч өстәлә(Universal-Register).
Доктор Август Куртцель (August Kurtzel) һәм Оскар Пильц (Oskar Pilz) унынчы басманы әзерли (шулай ук Һайнрих-Эдуард Брокгауз (Heinrich Edward Brockhaus) катнаша);унберенче басманы чыгарганда, Һайнрих-Рудольф Брокгауз (Heinrich Rudolf Brockhaus катнаша). 1871 елда Куртцельнең вафатыннан соң, докторлар Густав Штокманн (Gustav Stockmann) һәм Карл Випперманн (Karl Wippermann) энциклопедиянең мөхәррирләре була.
«Веймар Брокгауз» (Weimarer Brockhaus) исемен алгн унбишенче басманы чыгару башланганда, Беренче дөнья сугышы башланып китү сәбәпле, эш тик 1925 елда гына давам итә. Басма комплектына шулай ук атлас керергә тиеш булган (күчермәләре калмаган диерлек). Текст фрактура ягъни готик шрифт, ә чит тел сүзләре — антиква белән җыелган; җыю процессы юл җыючы машиналарда (инглиз Hot metal typesetting) башкарылган. Редакциягә нацистик идеология һөҗүме астында эшләргә тура килсә дә (бу бигрәк тә соңгы ике томда чагыла) ), материаллар сыйфаты нигездә югары.
Икенче дөнья сугышыннан соң «Брокгауз» нәшриәте ике өлешкә — ГДРда «Brockhaus» халык һәм ФРГда — «F. A. Brockhaus» фирмаларына бүленә. Артабан энциклопедия эшен «F. A. Brockhaus», 1984 елдан — «Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus AG» дәвам иттә.
Соңгы, егерме беренчесе, иң зур немец басма энциклопедиясе: 300 меңгә якын мәкалә һәм 40 меңнән артык карта, схема һәм таблица, 24,5 мең биттән тора. Энциклопедия өстендә 2003 елдан 70 мөхәррир һәм 1 меңнән артык мәкаләләр авторы эшләде. Беренче томнары 2005 елның көзеннән чыга башлады; 2006 елның сентябренә барча 30 томы да басылып чыкты. Басманы әзерләгәндәге иң кызыклы факт: иллюстрацияләргә сарыф ителгән лицензия чыгымдары энциклопедия тексы хезмәтенә түләгәннән дә кыйммәтерәккә төшә.
2013 елның июнендә «Bertelsmann» 2014 елдан энциклопедиянең кагәзь версиясен, ә 2020 елдан — электрон версиясен таратуны туктату планнарын игълан итте. Шуның белән бергә «Брокгауз» — «шәп сәүдә марка» язмышы мәсьәләсе дә карала. 2014 елның августында кәгазь басмаларны сату туктатылды, әмма энциклопедиянең электрон версиясен яңартып мөхәррирләү билгесез вакыткача дәвам ителәчәк.
Оскоршниця
Оскоршниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Техас-Сити (Техас)
Техас-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Техас-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сормпось-Шумшеваши
Сормпось-Шумшеваши (Сурӑмпуҫ Шемшӗш, Сормпось-Шумшеваши) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 95 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Габдрахман
Габдрахман, Габдерахман — күп мәгънәле сүз. Габдрахман — мөселман халыкларында кулланылучы исем, фамилия.
Бельвиль (Рона)
Бельвиль — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Belleville
Сен-Лоран-дез-Омм
Сен-Лоран-дез-Омм — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Винцентув (Зволенский повяты)
Винцентув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Знаменка (Даровской районы)
Знаменка (Знаменка) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Йириҗек (Гөксун)
Йириҗек (Yiricek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шазо
Шазо — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Ремелье
Ремелье — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Павел Абросимов
Павел Абросимов (, —, ) — Рәсәй архитекторы. Әсәрләр: сәяси каторгачылар йорты (Мәскәү, 1931-1933), Киветагы Украина хөкүмәте йорты (1934-1938, автордаш), Мәскәү дәүләт университетының күп катлы бинасы (1949-1953, автордаш). ССРБ дәүләт премиясе лауреаты (1949).
Кече (Зур Лоха кушылдыгы)
Кече — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Лоха елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каты (Вавкавыский районы)
Каты  (Каты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пудукүла
Пудукүла (Puduküla) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Тертл-Крик (Пенсильвания)
Тертл-Крик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крулюв-Ляс
Крулюв-Ляс — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ремолинос
Ремолинос — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виньяна (Ла Специя)
Виньяна — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ZCCHC9
ZCCHC9 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Оскрт
Оскрт — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пугритса
Пугритса (Pugritsa) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Завали (Лодзь воеводалыгы)
Завали  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падзисенники
Падзисенники (Падзісеннікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Доганкент (Соргун)
Доганкент (Doğankent) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (köy).
Шелепиха (метро станциясе)
«Шелепиха» метро станциясе (станция метро «Шелепиха») — Мәскәү метрополитенының Зур боҗра сызыгының метро станциясе.
Станция 2018 елның 26 февраль көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Пресненский районнарында урнашкан.
Алкалоидлар
Алкалоидлар (урта гасыр лат. alkali — селте һәм гр. eidos — төр) — составында азот булган табигый чыгышлы органик нигезләр. Структур яктан күп төрлеләр, физиологик активлыкка ияләр. Алкалоид молекуладагы күмер тудыргыч азот каркасының төзелеше (пиридин, хинолин, акридин, изохинолин, хиназолин, фенилэтиламин һ.б. төркем, шулай ук стероидлы, колхицинлы, терпенлы һ.б. төркем алкалоидлар), сирәк очракта — филогенетик билгеләре (бер затка караган үсемлекләр составындагы матдәләр бер төркемгә индерелә) буенча классификацияләнә. Идел һәм Урал буе флорасы алкалоидлы үсемлекләргә бай: аютабан, камчат чәчкә, сөял үләне, елан көпшәсе һ.б. А. (морфин, кофеин, кодеин, пилокарпин, галантамин, папаверин, атропин, резерпин, эфедрин, аймалин һ.б.) медицинада, ветеринариядә кулланыла. Кайсыбер алкалоидлар – көчле агулар (аконитин, стрихнин, тубакурарин, гелиотрин һ.б.).
Педуре
Педуре — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шампаньё
Шампаньё (Champagneux) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бюже-Савуайар кантонына карый.
Педуре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бельмон-д'Азерг
Бельмон-д'Азерг — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Шампаньё
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,68 км².
Сьвидри-Добжице
Сьвидри-Добжице — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шампаньё
Искәрмәләр
Шампаньё
Сьвидри-Добжице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рендуфе (Амареш)
Рендуфе  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Яңаюл (Шал акын районы)
Яңаюл (Жаңажол) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Георгий Петкевич
Петкевич Георгий Болеславович (8 сентябрь 1873 — 6 октябрь 1937, Ленинград) — хакыйкый дәүләт киңәшчесе, Воронеж губернасы губернаторы (1914—1915).