cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD164821
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Олы Колонда
Олы Колонда — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының сул ярына тамагыннан 160 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пода (Ак Холуница кушылдыгы)
Пода — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ак Холуница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Масдорф
Масдорф (Maasdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Лабастид-Шалосс
Лабастид-Шалосс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Кызылйорт
Кызылйорт (Кизилүрт, Гъизилүрт, Къызылүрт) — Россия Федерациясенең Дагстан Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1963 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): аварлар (71,6%), комыклар (11,9%), лаклар (5,4%), урыслар (3,6%), ләзгиләр (2,9%), даргиләр (2,5%).
Кырбашы (Бейпазары)
Кырбашы (Kırbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гокем (Канзас)
Тарихы
Гокем шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вәкавил
Вәкавил (Vacaville) — АКШның Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1892 дә нигезләнә.
Мехово (Колобжезький повяты)
Мехово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15634) 2000 JD15
(15634) 2000 JD15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JD15» саналган.
Фолт
Фолт — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блере
Блере — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Новий Зиздруй
Новий Зиздруй — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аррес
Аррес — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Новий Зиздруй
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аррес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Рангони (Модена)
Каза Рангони — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Рангони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ремки (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караҗаали (Бига)
Караҗаали (Karacaali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Кинникинник (Висконсин)
Кинникинник  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паулистана
Паулистана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бирсана (Марамуреш)
Бирсана — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скайлер (округ, Миссури)
Скайлер — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ланкастер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 4144 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 798 км² тәшкил итә.
Сьвиняри (Плоцкий повяты)
Сьвиняри  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8307) Пелтан
(8307) Пелтан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 5 мартында Я. Тиха тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 EN» саналган.
Слотвини (Люблин воеводалыгы)
Слотвини  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Җәлал-Абад өлкәсе
Җәлал-Абад өлкәсе (Жалал-Абад облусу, Джалал-Абадская область) — Кыргызстан эченә керүче өлкә.
Знамя (Добрушский районы)
Знамя  (Знамя ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Җәлал-Абад өлкәсе
Мәркәзе — Җәлал-Абад шәһәре.
Халык
Милли состав (2009): кыргызлар — 71,8 %, үзбәкләр — 24,8 %.
Идарә-җир төзелеше
Җәлал-Абад өлкәсе эченә 8 район керә.
Слотвини (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашык Сейрани (Девэли)
Ашык Сейрани (Aşık Seyrani) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Магдебургерфорт
Магдебургерфорт (Magdeburgerforth) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васенки (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кызыл яу
Кызыл яу — ЭККА Көнчыгыш фронтының 5 нче армиясе Революцион Хәрби Советының сәяси бүлеге матбугат органы.
1918 елның 6 декабреннән 1919 нең 7 ноябренә кадәр Бөгелмә, Уфа, Чиләбе, Омск шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 101 саны чыга.
Башта атнага ике, 1919 елның апрелендә Уфа Кызыл Армия тарафыннан алынганнан соң, атнага 1 тапкыр чыга. 1919 ның май–июнь айларында «К.я.» редакциясе акгвардиячеләр арасында тарату өчен «Өндәү» газетасын чыгара. Төрле вакытта мөхәррирләре — Г.Баембәтов, С.Атнагулов, Ф.Әхмәтов.
Актив язышучылар арасында Х.Искәндәров, Г.Нигъмәти, И.Рәмиев, Х.Сәлимов, М.Тимербаев, Ш.Фидаи, Ш.Ходайбердин, С.Шәрәфетдинов, М.Йосыпов, К.Якупов була.
Татар энциклопедиясе мәгълүматы буенча, Омск шәһәрендә «Азат Себер» газетасы 1919 ның 23 декабреннән «Кызыл яу» нигезендә чыга башлый.
Дәвенпорт
Дәвенпорт (Davenport) — АКШның Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1836 да нигезләнә.
16 октябрь
16 октябрь — Милади тәкъвимендә унынчы айның уналтынчы көне. Ел ахырына 76 көн кала.
Новий Пшикоп
Новий Пшикоп — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15635) Andrewhager
(15635) Andrewhager — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JV27» саналган.
Чокыр Михайловский
Чокыр Михайловский — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зөя елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каза Ре (Модена)
Географиясе
Каза Ре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ружана (Валбжиский повяты)
Ружана  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гокси (Канзас)
Гокси  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гокси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD164827
HD164827 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кимберли (Фаетт округы, Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Кимберли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Абашева
Абашева — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/609 урнашкан. Елга озынлыгы 68 км.
Су ресурсларының федераль агентлыгы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мехово (Пижицкий повяты)
Мехово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арсегель
Арсегель — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабатю (Ланди)
Лабатю — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Зорка (Буда-Кашалёвский районы)
Зорка  (Зорка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8308) Julie-Melissa
Тарихы
1996 елның 17 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HD13» саналган.
Кыргыл (Салыпазары)
Кыргыл (Kırgıl) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фолтешть
Фолтешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слугоцин (Люблин воеводалыгы)
Слугоцин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бирсенешть (Бакеу)
Бирсенешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паулистания
Паулистания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ашыккөй (Каракөпрү)
Ашыккөй (Aşıkköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Везань
Везань — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шача елгасының уң ярына тамагыннан 84 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мальвинкель
Мальвинкель (Mahlwinkel) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Океанлык илләре
Океанлык илләре – Океанлыкта урнашкан дәүләтләр һәм территорияләр.
Территорияләр:
Кистоун (Висконсин)
Кистоун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кизләр
Кизләр яки Кызылъяр (Кизләр) — Россия Федерациясенең Дагстан Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1785 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (40,5%), аварлар (20,0%), даргиләр (14,6%), комыклар (5,5%), ләзгиләр (4,9%), лаклар (3,6%), әрмәннәр (2,1%), табасараннар (1,7%), рутуллар (1,7%), әзериләр (1,6%), нугайлар (1,2%).
Новий Сухорос
Новий Сухорос — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иске Шимбер
Иске Шимбер — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422741.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Караҗаали (Кешан)
Караҗаали (Karacaali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Сома (Ак Холуница кушылдыгы)
Сома — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ак Холуница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
(15636) 2000 JD31
(15636) 2000 JD31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JD31» саналган.
Троицк (Чиләбе өлкәсе)
Троицк, Троицк  (Мұнанай  ) – Россиядә, Чиләбе өлкәсендә урнашкан шәһәр (1784 елдан), Троицк районы административ үзәге.
Шәһәргә 1743 елда Иван Неплюев – Ырынбур төбәге наместнигы нигез сала.
Шәһәр Уй (Тобол кушылдыгы) һәм Өял елгалары кушылган урында, Чиләбедән 121 чакрым ераклыкта урнашкан.
Шәһәр берничә райончыкка бүленгән. Татарлар башлыча «Амур»да яшиләр. Бу микрорайонда Тукай урамы да бар. Мемориаль тактасы булмаса да, бер йорт «Тукай тукталган йорт» буларак мәгълүм.
(8309) 1996 NL1
(8309) 1996 NL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Троицк (Чиләбе өлкәсе)
Уку йортларыннан Чиләбе ДУ филиалы, медучилище, педучилище, авиация колледжы эшли.
(8309) 1996 NL1
Тарихы
1996 елның 14 июлендә NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 NL1» саналган.
Голируд (Канзас)
Голируд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Троицк (Чиләбе өлкәсе)
Кызыклы фактлар
Шәһәр халкының күпчелеге үз йортлары белән яши. Дөрес, шәһәр читендә тугыз катлы йортлар да төзелгән. Ләкин алар бармак белән генә санарлык. Хакимият, уку йортлары, тәртип саклау органнары, гомумән, барлык учреждениеләр дә диярлек шундый борынгы йортларда урнашкан.
Голируд (Канзас)
Тарихы
Голируд шәһәре  елда нигезләнгән.
Ружана (Зомбковицкий повяты)
Ружана  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паулистас (Минас-Жерайс)
Паулистас  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Зуб-Буда
Зуб-Буда (Зуб-Буда ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мешалки
Мешалки — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайшә Рахманкулова
Рахманкулова Гайшә Габдрахман кызы (03.12.1913 — 03.05.1991) — рәссам, график, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1974), Татарстан АССРның халык рәссамы (1984). Татар хатын-кызларыннан беренче профессиональ рәссам, 1942 елда ТАССР Рәссамнар берлеге әгъзасы булган беренче татар хатын-кыз, Мәскәүдә бөтенсоюз акварель күргәзмәләрендә Татарстан АССРның беренче вәкиле булып катнашучы.
Биографиясе
Аның иҗат эшчәнлеге Бөек Ватан сугышы елларында башлана. Хәрби хезмәткә чакыру пунктлары һәм сәнәгать объектлары өчен лозунглар аның беренче эшләре була, шулай ук ул уку йортларын бизи, тыл хезмәтчәннәренең портретларын ясый.
1942 елдан СССР рәссамнар берлеге әгъзасы булып тора. 1942 елдан Г.Рахманкулова Татар сәнгать фондында (1953 елга кадәр «Татхудожник» дип атала) эшли. Сугыштан соңгы чордан 1960 еллар башына кадәрге вакытта ул сынлы сәнгать өлкәсендә (портретлар, көнкүреш, пейзаж, натюрморт) актив эшли.
Сугыштан соңгы елларда станок рәсеме сәнгатен үзләштерә. 1960 еллар башында акварель техникасын үзләштерә. Аның акварель композицияләре төрле темаларга багышланган. Аның жанрында пейзажлар, портретлар, натюрмортлар һәм көнкүреш картиналары. Аның әсәрләренең геройлары — татар мәдәнияте эшлеклеләре, төрле һөнәр һәм язмыш кешеләре.
Г.Рахманкулова 1944 елдан республика төбәк («Зур Идел»), Россия, Бөтенсоюз күләмендә үткәрелә торган күргәзмәләрдә катнаша; Казанда аның күп тапкырлар шәхси күргәзмәләре оештырыла.
1974 елда ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исем бирелә.
1984 елда ТАССР халык рәссамы исемен ала.
Казан шәһәрендә яши һәм эшли. 1991 елның 3 маенда Казан шәһәрендә вафат була.
Артеса-де-Льейда
Артеса-де-Льейда — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чокыр Трубецкой
Чокыр Трубецкой — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зөя елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD164877
HD164877 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Манхаузен
Манхаузен (Mannhausen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бомон-ан-Верон
Бомон-ан-Верон — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Слупе (Люблин воеводалыгы)
Слупе  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергеево
Сергеево (Сергеево) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сьвиняри (Седлецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бирсенешть (Ботошань)
Бирсенешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Резеготи (Верчели)
Каза Резеготи — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Резеготи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нана (Бактрия алиһәсе)
Нана (Кушан Юнан телендә: Νανα, Ναναια, Ναναϸαο, Согд телендә nny) борынгы Бактриядән хатын-кыз Илаһы, пан-Азия Нана юрамасы, Шумер асаба дине - Вавилон асаба дине Инанна-Иштарның Кушан формасында асаба Кушан формасында Зәрдөштлек Харахвати Аредви Сура Анаһита Илаһы белән кушылмасы. Мондый синкретизм Кушан Илаһлары арасында еш очрый. Нананың беренче шәһадәте Кушаннарга кадәр килгән Бактриянең безнең эрага кадәр 1-енче гасыр Сападбизлар патшасы тәңкәсендә исем буларак китерелгән. Шуннан соң Нана ике гасыр соңрак Кушан патшалары тәңкәләрендә һәм мөһерләрендә янә пәйда була, бигрәк тә безнең эраның икенче гасыр уртасы Канишка I-некендә. Канишка I-нең Рабатак язмасы шулай ук аның исемен кертә. Бу тасвирламаларда аның сыйфатламалары хәрби, ул типик рәвештә юлдашы арслан булган утырып торучы хәрби Алиһә булып тасвирлана, бу Һинд дине сугыш Алиһәсе Дургага охшаш диярлек, ул арсланда атланып йөри һәм тугърыларын явызлыктан яклый. Ул шулай ук муллык, акыл һәм сулар белән ассоциацияләнә (бигрәк тә Инд елгасы сулары белән, ул Авестада Һараһуати буларак мәгълүм һәм аның яклаучысы булып Һараһуати Ардэви Сура Анаһита тора). Кушан территорияләре Согдиана, Фирганә, Бактрия һәм Арахозия Иран телле төбәкләрен һәм Гандһара һәм Матһура яулап алынган Һиндстан территорияләрен колачлаган. Бу провинцияләр хәзерге заман Әфганстан, Таҗикстан, Үзбәкстан һәм төньяк-көнбатыш Һиндстанда урнашкан. Нананың тасвирламасы Әфганстанда безнең эраның 5-енче - 6-ынчы гасырлар вакытыннан кадәр очрый. Әфганстанда һәм Пакьстанда кәләш өчен Пуштун теле исем буларак "Нави" сүзе очрый.
Мөстәкыйльлек мәйданы
Мөстәкыйлик Мәйданы (Mustaqillik Maydoni) - Үзбәкстан башкаласы Ташкәнтның үзәк мәйданы. Анда тантаналы вакыйгалар һәм дәүләт бәйрәмнәре көннәрендә бәйрәм чаралары һәм хәрби парадлар үткәрелә.
Тарих
Ташкәнтны Россиягә кушылганнан соң, 1865 елда шәһәр хакимияте Анхор каналының элеккеге шәһәрдән икенче ягына таба яңа Европа шәһәрен төзи башлаган. Яңа шәһәр төзелеше гомуми генераль план буенча тормышка ашырылды, анда шәһәр урамнарын һәм мәйданнарын үзәк-радиаль планлаштыру каралган иде.
Анхорның сул як ярында Иске шәһәр капкасы каршында төзелгән Ташкәнт ныгытмасыннан юл аркылы Туркестан генерал-губернаторы резиденциясе төзелгән, ул «Ак йорт»дип атала.
1930 нчы еллар башында, хакимият карары буенча, собор сүтелә һәм мәйданы Кызыл мәйдан исемен ала.
1930 елда Ташкәнтны генераль реконструкцияләү планы нигезендә, архитектор С. Полупанов проекты буенча Губернатор йорты урынында Үзбәк ССР Халык Комиссарлары Советы бинасы төзелә.
1934 елның 24 гыйнварында Үзбәк ССР советларының Үзәк сайлау комиссиясе Ташкәнтта Үзбәк ССР Халык Комиссарлары Советы бинасы каршында В. И. Ленинга һәйкәл куярга карар кыла. 1936 елның 15 ноябрендә Үзбәкстан советларының VI Гадәттән тыш съезды делегатлары катнашында Мәскәү скульпторы профессор Б. Д. Королев проекты буенча төзелгән һәйкәл ачыла.
1952-1954 елларда Ташкәнтның Кызыл мәйданында реконструкция ясала. Үзбәк ССР Министрлар Советы бинасы фасадына реконструкция барышында үзбәк милли архитектурасы биналары өчен хас элементлар белән төс бирелгән. Б. Д. Королевның эш һәйкәле Ургенче шәһәрендә урнаштыру өчен тапшырылды. Ә Үзбәк ССР Министрлар Советы бинасы каршында 1956 елның 30 апрелендә скульптор М. Г. Манизер эше В. И. Ленинга һәйкәл куела.
Кинкейд (Көнбатыш Виргиния)
Кинкейд  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кинкейд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15637) 2000 JY53
(15637) 2000 JY53 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JY53» саналган.
Великуша (Обнара кушылдыгы)
Великуша  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Обнора елгасының сул ярына тамагыннан 118 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Азас (Пызас кушылдыгы)
Азас (Зур Азас) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пызас елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь инешенән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скотленд (округ, Миссури)
Скотленд — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мемфис шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1841 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 4803 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1134 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Скотленд (округ, Миссури)
Лабенн
Лабенн — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Ашыклар (Эрегъли)
Ашыклар (Aşıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фоля
Фоля — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8310) Seelos
(8310) Seelos — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 9 августында NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 PL2» саналган.
Зублишча
Зублишча (Зублішча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Паулу-Бенту
Паулу-Бенту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Новий Цешин
Новий Цешин — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клайд (Висконсин)
Клайд  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мешево
Мешево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мансфельд (шәһәр)
Мансфельд (Mansfeld) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голленберг (Канзас)
Голленберг  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Васильев (1889)
Василий Васильев (Васили Владимир улы Васильев,, — , ) — СССР биологы, эколог, Конда-Сосьва кондыз-кеш тыюлыгына нигез салучы һәм аның беренче директоры (1934-1938).
Нарын өлкәсе
Нарын өлкәсе (Нарын облусу, Нарынская область) — Кыргызстан составына керүче өлкә.
Административ үзәк — Нарын шәһәре.
Халык
Милли состав (2009): кыргызлар - 99,2%.
Административ бүленеш
Нарын өлкәсе составына 5 район керә.
Артеса-де-Сегре
Артеса-де-Сегре — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бирсеу (Хунедоара)
Бирсеу — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үз-үземә (шигырь)
«Үз-үземә» шигыре – татар шагыйре Габдулла Тукайның 1906 елда язылган шигыре.
Тарих
Шигырь беренче тапкыр «Әл-гасрел җәдит» журналының 1906 ел 11 санында (15 ноябрь) «Гъ. Т.» инициаллары белән басылган, аннары беркадәр үзгәртелеп, «Габдула Тукай шигырьләре» җыентыгына («4 нче дәфтәр») кертелгән, Тукайның «Мәҗмугаи асарь» җыентыгында бирелгән.
Эчтәлек
Шигырьнең исеме астына: «Пушкинның бер шигыреннән мөкътәбәс» дип куелган. Ачыкланганча, Тукай бу шигырендә Александр Пушкинның «Про себя» (Үзем турында) шигырен кулланган. Ул шигырь:
Салих Баттал
Салих Баттал, чын исеме Салихҗан Вазыйх улы Батталов (1905 елның 5 августы — 1995 елның 12 марты) — татар язучысы, шагыйрь, прозаик, драматург.
Биография
Ул 1905 елның 5 августында элекке Казан губернасы Спас өязе (хәзерге Татарстанның Алексеевск районы) Зур Тигәнәле авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туа. Алты яшендә үзлегеннән укырга-язарга өйрәнә, соңыннан күрше авыл мәдрәсәсендә һәм гражданнар сугышы чорында Чистайдагы Шиһап мәдрәсәсендә укый. 1921 елгы кытлык вакытында урта хәлле крестьян хуҗалыгы тәмам бөлеп, хәлсезләнеп калгач, уналты яшьлек Салих, апасы һәм җизнәсенә ияреп, Мәскәү өлкәсенә чыгып китә. Анда ул төрле көнлекче эшләрдә эшли: совхоз һәм хосусый хуҗалыкларда икмәк, яшелчә җыеша, вагоннардан утын, күмер, торф бушатыша, җир казый, көтү көтә һ.б. 1924 елда, Мәскәү өлкәсендәге Соболево-Щёлково туку фабрикасында эшләгәндә, фабрика янындагы татар клубы стена газетасында аның В.И.Ленин үлеменә багышланган беренче шигыре дөнья күрә. Тиздән шигырьне Мәскәүдә татар телендә чыга торган «Эшче» газетасында да бастыралар. Салих Батталның әдәби иҗат юлы шулай башланып китә.
1924—1926 елларда Салих Баттал татар-башкорт эшче яшьләренең Мәскәүдәге ике еллык гомуми белем курсларында укый. Бер үк вакытта шигырьләр язуын да дәвам иттерә. Шигырьләр шул замандагы Мәскәү татар көндәлек матбугатында даими басылып торалар. Курсларны тәмамлагач, Салих Баттал Мәскәү өлкәсендәге Вербилка фарфор фабрикасында эшли башлый, берьюлы татар эшчеләре арасында мәгариф-агарту эшләрен оештыручысы вазифасын да үти. 1928 елда фабрикада эшләгәндә алган тәэсирләре нигезендә ул беренче сәхнә әсәрен — «Организатор» исемле комедиясен яза. Комедия 1928—1929 елларда Мәскәү үзәк татар эшче театры сәхнәсендә күп мәртәбәләр уйнатыла. Ул шулай ук башка театрларда да уңыш белән бара.
left|Салих Баттал — очучы 1927 елда Салих Баттал комсомол путёвкасы белән эшче-крестьян Кызыл Армиясе хәрби һава көчләренең Ленинградтагы хәрби теория мәктәбенә укырга керә. Аны уңышлы тәмамлагач, укуын Ырынбур очу мәктәбендә дәвам иттерә (1928—1929), аннан соң өч елдан артык Брянск һәм Казан шәһәрләрендә очучы булып эшли. Бу чорда язучының әдәби иҗаты да активлаша. 1929 елда СССР халыкларының Үзәк нәшриятында әдипнең «Еллар җыры» дигән беренче шигырьләр җыентыгы басылып чыга, ә колхозлашу чоры авылындагы сыйнфый көрәшне калку итеп сурәтләгән «Язулы яулык» (1930—1931) драмасы Татар дәүләт академия театры (ТДАТ) сәхнәсендә куела.
Сьвинярув
Сьвинярув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Салих Баттал
Биография
1933 елның языннан башлап 1934 елның ахырынача Салих Баттал һава көчләренең махсус конструкторлык бюросы янындагы сынау отрядында хезмәт итә. 1935 елда исә, хәрби хезмәттән китеп, Бөек Ватан сугышы башланганга кадәр әдәби иҗат эше белән генә шөгыльләнә. Бу елларда аның эшчеләр, крестьяннар, Кызыл Армия, очучылар тормышына бәйле күп кенә шигырьләре, поэмалары («Кешелек һәм күселек», 1933; «Очучылар турында баллада», 1935; «Авиамарш», 1940 һ.б.), проза әсәрләре («Очучылар» романы, 1935) һәм «Сынау» (1938) исемле пьесасы языла. Соңгысы, 1939 елда Татар дәүләт академия театрында куелып, әдәби тәнкыйтьнең уңай бәясенә лаек була. Ул шулай ук аерым китап булып та басылып чыга.
Сьвинярув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салих Баттал
Биография
Ватан сугышы чорында Салих Баттал Хәрби Һава Көчләренең Тын Океан флотында хәрби очучы булып хезмәт итә (1941—1945), япон империалистларына каршы сугышта катнаша, шәхси батырлыклары өчен сугыш медальләре белән бүләкләнә. Сугыш елларында әдип патриотик рухтагы шигырьләр һәм «Капитан Гастелло» (1942) исемле поэмасын яза.
Сугыштан соңгы иҗаты
Салих Батталның сугыштан соңгы иҗат эшчәнлеге күләмле поэтик әсәрләре белән характерлы. Алар арасында «Олы юл буйлап» («Газзә», 1953) шигъри повесте язучы иҗатының гына түгел, гомумән илленче еллардагы татар совет поэзиясенең күренекле әсәрләреннән саналырга хаклы. Сугыштан соңгы авыл тормышын драматик ситуацияләрдә яктырткан бу повесть шул ук елны рус теленә тәрҗемә ителә һәм «Новый мир» журналында басылып чыга. Шагыйрьнең күләмле эпик әсәре — «Чирмешән якларында» (1934—1970) исемле шигъри романы да игътибарга лаек. Халык җырларының форма үзенчәлекләреннән оста файдаланып язылган, шигъри детальләргә, үзенчәлекле күренешләргә, отышлы драматик ситуацияләргә бай булган бу әсәр татар авылының 1905—1921 еллар арасындагы катлаулы тормышын, кискен сыйнфый каршылыкларын, халык массаларының азатлык өчен көрәшә-көрәшә Октябрь революциясенә килүләрен сурәтли.
Сугыштан соңгы чорда әдип драматургия һәм проза жанрларында әһәмиятле эшли. Аның драматик әсәрләреннән әхлак-этика мәсьәләләренә багышланган «Бер карар тирәсендә» (1950), «Киртә» (1959), «Яңа өйгә күчкәч» (1959), «Үтеп барышлый» (1960), «Бәрәкәтле чәй» (1969) кебек пьесаларын атап үтәргә мөмкин. Проза жанрында Салих Баттал үзенең балаларына атап язылган «Очучы язмалары» (1951) китабы һәм «Сигезенче кем?» (1965), «Баштан үткәннәр» (1972) исемле повестьлары белән билгеле. «Сигезенче кем?» повестенда Совет иле төзелешенең иң киеренке чорлары — беренче бишьеллыклар һәм Бөек Ватан сугышы чоры фонында бер очучының катлаулы язмышы тасвирлана. «Баштан үткәннәр» дигән автобиографик әсәрендә исә автор, узган гомеренең беренче яртысына күзәтү ясап, туган җир һәм чор турында уйлануларын, Валерий Чкалов, Александр Фадеев, Галимҗан Ибраһимов кебек күренекле замандашлары белән очрашуларын яза.
Салих Баттал әдәби тәрҗемә эше белән дә шөгыльләнә. Ул Александр Пушкинның күп кенә шигырьләрен һәм «Поп һәм аның хезмәтчесе Балда турында әкиятен», Владимир Маяковскийның «Владимир Ильич Ленин» поэмасын, рус Совет язучысы Н. Никитинның «Төньяк Аврора» исемле күләмле романын тәрҗемә итте.
Каза Рекионе (Фрозиноне)
Каза Рекионе — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Салих Баттал
Сугыштан соңгы иҗаты
1934 елда Салих Баттал Язучылар союзы әгъзасы булды. Әдәбиятны үстерүдәге хезмәтләре өчен Салих Баттал Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнде (1957).
Каза Рекионе (Фрозиноне)
Географиясе
Каза Рекионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Салих Баттал
Сугыштан соңгы иҗаты
Салих Баттал 1995 елның 12 мартында 89 яшендә өендә янгыннан үлә.
Мәкалә чыганагы
Мәкалә Казанда 1986 елда Татар китап нәшриятында чыккан «Совет Татарстаны язучылары» библиографик белешмәсе нигезендә язылды.
Караҗаахмет (Ихсание)
Караҗаахмет (Karacaahmet) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Ихсание илчесенә караган бер авыл (köy).
(8311) Чжанданин
Тарихы
1996 елның 3 октябрендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TV1» саналган.
Хмелёвка (Ак Холуница кушылдыгы)
Хмелёвка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ак Холуница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бомон-Виллаж
Бомон-Виллаж — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
(15638) 2000 JA65
(15638) 2000 JA65 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JA65» саналган.
Зябравка (Зябравски авыл советы)
Зябравка  (Зябраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Слупечно
Слупечно — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новина (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паулу-ди-Фария
Паулу-ди-Фария — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Иске Җогып
Иске Җогып — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422752.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Лабри (Ланди)
Лабри — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Роза Салихова (1948)
Салихова Роза Гавис кызы (1948 елның 11 октябрендә туган)'' — Әлмәт татар театры актрисасы, Татарстанның атказанган артисты (1992), Башкортостан Республикасының атказанган артисткасы (1997), Татарстан Республикасының халык артисты (1998).
Биографиясе
Салихова Роза Гавис кызы 1948 елның 11 октябрендә ТАССРның Актаныш районы Усы авылында туган.
Әлмәт татар дәүләт драма театрына 1969 елда озын зифа буйлы, матур йөзле, түбән тембрлы музыкаль бәрхет тавышы  яшь актриса булып килә. Берничә рольдән соң ук аңа төп рольләр бирәләр.
2003 елда Өстәмә һөнәри белем институтын мәдәният тармагының сектораль структурасы, «Драма театры актеры осталыгы» бүлеге тәмамлый.
Татарстан Республикасының атказанган артисткасы исеменә 1992 елда лаек була, 1997 елда аңа Башкортостан Республикасының атказанган артисткасы исеме бирелә.
1998 елдан — Татарстан Республикасының халык артисты.
Ашыклы (Чаршамба)
Ашыклы (Aşıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кырдамлары (Салихлы)
Кырдамлары (Kırdamları) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хәсәүйорт
Хәсәүйорт (Хасавүрт, Хаси-Эвл, Хасавүрт, Хасавүрт, Хасав, Хасавүрт) — Россия Федерациясенең Дагстан Җөмһүриятендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): аварлар (30,7%), чичәннәр (28,5%), комыклар (28,2%), даргиләр (4,1%), лаклар (3,3%), урыслар (2,3%), ләзгиләр (1,6%).
Фонеу
Фонеу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скотт (округ, Миссури)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бентон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 40 855 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1090 км² тәшкил итә.
Зябравка (Прыбыткавски авыл советы)
Зябравка  (Зябраўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Кистлер (Көнбатыш Виргиния)
Кистлер  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кистлер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Рыбаковщина
Рыбаковщина (Рыбаковщина) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Милово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Милово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ружанка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Ружанка  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Голтон (Канзас)
Голтон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Чулкась
Чулкась — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елга Олы Әнеш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Ружанка (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чулкась
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голтон (Канзас)
Тарихы
Голтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Мариенборн
Мариенборн (Marienborn) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Голтон (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.