cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уфа кирмәне
Тарих
Россия дәүләте составына Уфа өязе барлыкка килгәчтән соң анда воеводалык идарә итү системасы оештырылган. Беренче воеводасы Мәскәүдән җибәреп куелган Михаил Нагой булган. Воевода Уфа фәрман өе белән идарә иткән, аңа 100—200 укчылардан гыйбарәт булган гаскәре буйсынган. Шәһәр диварлары һәм посадны төзегәчтән соң баструкны кирмән дип атала башлаганнар.
Уфа кирмәне 1759 елда эре янгыннарның бересендә янып беткән.
Верхомля Велика
Верхомля Велика — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вепш (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урман Кибеге
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 250 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Вострава (Кобрынский районы)
Вострава  (Вострава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(5559) 1990 MV
(5559) 1990 MV — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 27 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 MV» саналган.
Абахас
Абахас — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурковская
Бурковская (Бурковская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Аюлар
Аюлар  — ерткычлар отрядына керүче имезүчеләр ыругы.
Палеонтологик мәгълүматларга күрә, аюлар ыругы 5—6 миллион ел элек барлыкка килде. Беренче вәкиле дип Франция территориясендә табылган сөякләре нигезендә чагыштырмача кечкенә Ursus minimus аюсы санала. Хәзер яши бирүче дүрт төре дә, берничә юкка чыкканнары да (мәсәлән мәгарә аюсы Ursus spelaeus) — 2-1 миллион ел элек яшәгән этруск аюсы  (Ursus etruscus) торуннары.
Иң яш төре — якынча 200 000 ел элек көрән аюлардан аерылып чыккан ак аю булып тора.
(12756) 1993 QE1
(12756) 1993 QE1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Аюлар
Гомуми тасвир
Озынлыгы: 1,3—2 м (ак түшле аю), 1,5—1,8 м (кара аю), 1,2—3 м (төрле соры (көрән) аюлары астөрләре), 1,6—3 м (ак аю). Ак аюның авырлыгы 800 кг-га, соры аюның кадьяк астөренең — 750 кг кадәргә җитә. Хромосомаларның диплоид саны 74.
(12756) 1993 QE1
Тарихы
1993 елның 19 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QE1» саналган.
Аюлар
Таралулары
Төньяк Америка, Аурупаның төньягы һәм Азия.
Систематика
Хәзерге көндә ыругка 4 төр һәм берничә дистә астөр керә - элегрәк кайбер галимнәр аларны да аерым төр дип санаганнар иде (78 төргә кадәр). Барибал, көрән һәм ак аюлары арасындагы җенси якынлыктан гибридлар туа.
Ла-Форе-Фуенан
Ла-Форе-Фуенан — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Габдулла Шамуков
Габдулла Рухулла улы Шамуков (1909 елның 11 декабре — 1981 елның 21 сентябре) — татар театры артисты, тәрҗемәче, ТАССРның халык артисты (1950), БАССРның атказанган артисты (1943), РСФСР халык артисты (1957), СССР халык артисты (1980).
Габдулла Шамуков 1909 елның 11 декабрендә Сембер губернасының (хәзерге Сембер өлкәсенең Иске Майна районы) Әсән авылында дөньяга килә. Үз авылындагы — башлангыч, Мәләкәстәге җидееллык мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1929 елда Уфа шәһәренә барып, Башкорт сәнгать техникумының театр бүлегенә укырга керә, аны тәмамлагач, унбиш елга якын Башкорт академия театры труппасында актер булып эшли.
1945 елдан Казан театр училещесындә сәхнә теленнән укыта.
1946 елдан башлап соңгы көннәренә кадәр Габдулла Шамуков Татар академия театры артисты була. 1952 елны ул Казан педагогия институтының тарих-филология факультетын тәмамлый.
Г. Шамуковның әдәбият өлкәсендәге эшчәнлеге турыдан-туры сәхнә һәм театр сәнгате белән бәйле: ул башлыча әдәбиятның сәхнәгә якын торган жанрларында иҗат итә. Аның беренче әдәби тәҗрибәләреннән булган «Су кызы» (1942), «Рөстәм» (1944), «Серле таяк» (1944), соңрак язылганнарыннан «Уңган кыз» (1954) исемле балалар өчен әкият-пьесалары үз заманында курчак театрлары сәхнәләрендә уңыш белән баралар. Шул ук вакытларда ул әдәби тәрҗемә эше белән дә шөгыльләнә башлый—1944 елда сәхнәдә уйнар өчен В. Шекспирның мәшһүр «Отелло»сын тәрҗемә итә. Шуннан бирле дөнья әдәбияты, рус классикасы һәм совет драматургиясенең күп кенә күренекле әсәрләре татар һәм башкорт театры сәхнәләрендә Г. Шамуков тәрҗемәсендә куела яки нәшриятларда аерым басма булып чыга.
Актер 1981 елның 21 сентябрендә Казанда вафат була.
Янишевице
Янишевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аркуш (Эштремош)
Аркуш  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Еникөй (Гемерек)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гемерек илчесенә караган бер авыл (köy).
Риченхаузен
Риченхаузен (Ritschenhausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Черемыш (Пышма шәһәр округы)
Черемыш (Черемыш) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Донадео (Лече)
Донадео — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Карынҗалы (Серик)
Карынҗалы (Karıncalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Черемыш (Пышма шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Донадео (Лече)
Географиясе
Донадео Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Прокшаничы
Прокшаничы (Прокшанічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Алтамаго (Төньяк Каролина)
Алтамаго  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Алтамаго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Южноуральск шәһәр округы
Южноуральск шәһәр округы (Южноуральский городской округ) — Чиләбе өлкәсе составына керүче шәһәр округы.
Административ үзәк — Южноуральск шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,4%), украиннар (2,1%), татарлар (1,3%).
Административ бүленеш
Южноуральск шәһәр округы составына 2 торак пункт керә.
Пишкия (коммуна)
Пишкия — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Риверсайд (округ, Калифорния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1893 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 18669 км² тәшкил итә.
Адалар (Кырыкһан)
Адалар (Adalar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Луково (Мазовия воеводалыгы)
Луково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Брандан
Сен-Брандан (Saint-Brandan) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Позьер
Позьер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Ухтарка
Ухтарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Верхомля Мала
Верхомля Мала — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вербка (Польша)
Вербка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5560) Amytis
(5560) Amytis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нижня Ольшава
Нижня Ольшава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12757) Yangtze
(12757) Yangtze — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 14 сентябрендә Анри Дебеонь, Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RY11» саналган.
HD111112
HD111112 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ламполь-Гимильйо
Ламполь-Гимильйо — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Вострава (Лунинецкий районы)
Вострава  (Вострава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Волла-Волла (Вашингтон)
Волла-Волла  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Лайм-Вилледж (Аляска)
Лайм-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лайм-Вилледж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серата (Бистрица-Несеуд)
Серата — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пронцавка
Пронцавка (Пронцаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Түбән Саурыш (Теләче районы)
Түбән Саурыш — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.
Почта индексы — 422088.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Родеберг
Родеберг (Rodeberg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хэнде-Яха
Хэнде-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара борыны урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Авельяноса-де-Муньо
Авельяноса-де-Муньо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Асовка
Асовка (Югары Асовка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барда елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Авельяноса-де-Муньо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асовка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аррайолуш (фрегезия)
Аррайолуш  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лукоме (Мазовия воеводалыгы)
Лукоме  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Атлантик (Төньяк Каролина)
Атлантик  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Атлантик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Янки (Лодзь воеводалыгы)
Янки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Советск (Калининград өлкәсе)
Советск (Советск, 1946 елга кадәр Тилзит, Tilsit) — Россия Федерациясенең Калининград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
1288 елда нигезләнгән. 1552 елдан шәһәр.
1807 елда биредә Фpaнcа, Пруссия һәм Россия арасындагы Тилзит солыхы имзалана. 1865 елда Көнигсбергка кадәр, ә 1875 елда — Мемелгә кадәр тимер юл төзелә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (86,7%), украиннар (3,5%), литвалылар (3,2%), биларуслaр (2,7%).
Икътисад
Целлүлоза-кәгазь комбинаты, картонаж, мибел фабрикалары. Кәсби көймә төзүчелек ɜавуᴛы. Җиңел һәм азык-төлек сәнәгате кәcəбәләре.
Донади (Тренто)
Донади — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Донади Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карынҗалы (Орһанели)
Карынҗалы (Karıncalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пон-де-Мец
Пон-де-Мец — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Пишколт (коммуна)
Пишколт — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Верциця (Силезия воеводалыгы)
Верциця  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Укытучылар көне
Күп илләрдә, укытучыларның ролләренә хөрмәт йөзеннән укытучылар көннәре билгеләнә. Бөтендөнья укытучылар көне дөньяда 5 октябрь билгеләнә.
Тарихы
Укытучы көнне билгеләү фикере күп илләрдә ХХнче гасыр дәвамында туа башлады; күп очракларда, алар җирле укытучы яки уку-укыту эшчәнлегендә мөһим вакыйганы искә алуга багышланган.
Прудки (Круглянский районы)
Прудки  (Прудкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Родисхайн
Родисхайн (Rodishain) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейруш (Эштремош)
Вейруш  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сакраменто (округ, Калифорния)
Сакраменто — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сакраменто шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.
(12758) Kabudari
(12758) Kabudari — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 22 сентябрендә O. A. Naranjo тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SM3» саналган.
HD111133
HD111133 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Весола (Кече Польша воеводалыгы)
Весола — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вострав (Ганцавицкий районы)
Вострав  (Востраў ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ламполь-Плуарзель
Ламполь-Плуарзель — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Алтай Республикасы
'Алта́й Республикасы́ (Таулы Алтай, Алтай Республика, Республика Алтай) — Россия Федерациясе белән берләшкән, Алтай таулары эчендә урнашкан Россия Федерациясе субъекты, Себер федераль округына керә.
Башкаласы — Таулы Алтай шәһәре.
Агилар-де-Буреба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адалар (Адалар)
Адалар (Adalar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Адалар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Adalar Adalar
Алтай Республикасы
Тарих
1922 елда Ойрот автоном өлкәсе буларак оеша, 1948 елда Таулы Алтай өлкәсе исемен ала. 1990 елдан Таулы Алтай АССР, 1991 елдан Таулы Алтай Республикасы, 1992 елдан Алтай Республикасы.
Географик мәгълүмат
Республика Алтай таулары белән уратып алынган, бер-бер артлы тезелгән тау сыртларында урнашкан.
Алтай Республикасы алтын, мәрмәр, тау бәллүре, төрле сирәк металларга бай.
Климаты — уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Гыйнварьда уртача температура -15°Cтан алып, тауларда -32°Cка кадәр җитә. Июль аенда уртача температура +19°C, +22°C, тауларда исә +14°C, +16°C.
Тауларда уртача еллык температура -6°C.
Административ-территориаль бүленеш
thumb|290px|Алтай Республикасының районнары
<!-- {| class="standard" ! № на карте ! Русское название ! Алтайское название ! Код ОКАТО ! Население, чел. ! Территория, тыс. км² ! Плотность, чел./км² ! Административный центр
Икътисад
Биредә агач эшкәртү, җиңел, күн сәнәгате үсеш ала. Төзелеш материаллары җитештерелә. Алтын табыла (Веселый руднигы һәм Майск, Талон бистәсе). Чемал ГЭСы бар. Туризм — Телецкое (Алтынкүл, Алтын Кӧл) күле.
Республиканың төп магистрале — Чуйск тракты (Бийсктан алып Монголиягә кадәр бара).
Татарлар һәм алтайлылар
«Алтай таулары төрки халыкларның алтын бишеге» — дигән әһәмиятле сүзләр Казахстанда да, Төркиядә дә, Татарстанда да, һ.б. өлкәләрдә дә еш ишетелә. Бу әйтем Алтай тауларының төрки халыклар тарихында һәм мәдәниятендә мөһим урын алып торуыннан гыйбарәт."«Алтай — төрки-татар башлангычының мәдәни бишеге. Татарстан өчен бу бик әһәмиятле. Сентябрь аенда Алтайда төрки халыклар цивилизациясенә багышланган конференция узачак. Болгарда булачак музейның беренче катына – борынгы төрки цивилизация өчен анда материаллар бик күп булыр, — дип уйлыйм. Аннан туризм проектлары да күтәрелә. Шулай итеп мәдәнияттән башланган эшчәнлек экономик яктан беркетелсә, Татарстан-Алтай багланышлары яңа дәрәҗәгә күтәрелер дигән өмет бар», — Фәрит Уразаев, «Бөтендөнья татар конгрессы», июнь 2012."
(5561) Iguchi
(5561) Iguchi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 17 августында С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 QD» саналган.
Федосей-Керкаёль
Федосей-Керкаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лёк-Нерязь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Янковице (Бжезинский повяты)
Янковице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Астероидлар билбавы
Астероидлар билбавы — Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы кытыршы формадагы объектлар (астероидлар яки кече планеталар) белән тупланган Кояш системасының өлкәсе. Еш бу өлкә астероидлар баш билбавы яки төп билбау дип йөртелә. Шушы атама бүтән кече планеталар тупланмалары: Койпер билбавы, чәчелгән диск һәм Оорт болыты белән аермасын күрсәтә.
1850 елларда Александр фон Гумбольдт бу төшенчәне кертә.
Борки (Киров өлкәсе)
Борки (Борки) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Астероидлар билбавы
Астероидлар билбавының суммар массасы Айның массасы 4% тәшкил итә, яртысы 4 иң эре объектында тупланган: Церера, (2) Паллада, (4) Веста һәм (10) Гигея. Аларның уртача радиусы 400 км тәшкил итә, бу пояста бердәнбер кәрлә планета Церера 950 км радиусына ия, ул Паллада һәм Веста суммар массасыннан ике тапкыр зуррак.
Күпчелек астероидлар радиуслары берничә дистә метр гына тәшкил итә, җитмәсә астероидлар бу өлкәдә шундый чәчелгән, шуңа күрә анда очып узган бернинди галәми аппарат астероидлардан зыян күрмәгән.
Борки (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Астероидлар билбавы
Юпитерның гравитацион кыры кече планеталарның орбиталарына һәрвакыт тәэсир иткән, өстәмә орбиталь энергиясен биргән, нәтиҗәдә бу җисемнәр үзара бәрелешкәннәр һәм протопланетада ябыша алмаганнар.
Нәтиҗәдә күп кенә планетезимальләр (планета яралгылары) күп кенә кечкенә китекләрдә ватылган булып чыкканнар, аларның бер өлеше Кояш системасыннан тыш чыгарып ташланганнар, икенче өлеше Кояш системасының сузылган орбиталарында эләккәннәр һәм планеталар ул ватыклардан соңгы авыр бомбалау кичергәннәр.
Борки (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Астероидлар билбавы
Шул дәвердән соң булган бәрелешләр нәтиҗәсендә астероидлар гаиләлеге һәм зодиакаль яктылыкны булдыручы галәми вак тузан хасил булганнар.
Лукоме-Колёния
Лукоме-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Астероидлар билбавы
Юпитерның гравитацион кыры шулай ук тотрыксыз орбиталар өлкәләрен булдыра, анда Юпитер белән резонансы сәбәпле астероидлар булмый диярлек. Бу өлкәгә эләккән астероид кыска вакыт эчендә шушы орбитадан Кояш системасыннан тыш яисә эчке планеталар орбитасына чыгарып ташланачак.
Аерым астероидлар үзенчәлекле спектрына ия. Төп билбауда астероидларның 3 спектраль сыйныфы табылган: күмерсу (С сыйныфы), силикат (S сыйныфы), металлик яки тимер (М сыйныфы). Галәми сәнәгать карашы буенча бөтен сыйныфлар, аеруча металлик астероидлар кызыксыну тудыра, бәлки, киләчәк сәнәгатьтә кулланылып була.
Борки (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Лукоме-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нижня Ядлова
Нижня Ядлова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Черепаново (Әртә шәһәр округы)
Черепаново (Черепаново) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Левелок (Аляска)
Левелок  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Левелок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе
Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе, шулай ук Адитья Кояш Гыйбадәтханәсе буларак мәгълүм, борынгы гыйбадәтханә булган, ул Кояш Ходае Сурьяга (ул шулай ук "Адитья" буларак мәгълүм) табынучы дини агым нигезендә булган, Пакистанның Пәнҗаб провинциясендә Мултан шәһәрендә урнашкан. Кояш мәзһәбе Фарсы халкының Митрага табынудан килеп чыккан булырга мөмкин булган. Гәрчә, Ригведада Митрага табыну Зәрдөштлеккә кадәр 300 ел элек булган.
Гыйбадәтханә бик хөрмәт ителгән булган, һәм Ислам хөкеменең беренче гасырларында бөтен төбәктән дини сәфәр кылучыларны җәлеп иткән. Гыйбадәтханәнең мәшһүр Адитья поты безнең эраның 10-ынчы гасыр Исмаили хөкемдарлары тарафыннан җимерелгән булган.
Урнашуы
Гыйбадәтханә урта гасыр Гарәп географы Әл-Мөкаддәси тарафыннан Мултанның иң күп халык булган урынында шәһәрнең сөяк һәм бакыр эшләнмәләре базарлары арасында урнашкан булган.
Килеп чыгышы
Борынгы Мултан Борынгы Мултан Гыйбадәтханәсе нигезендә Кояшка табынучы секта үзәге булган. . Адитья поты авыруларны дәвалый алган дигән ышану булган.
Тарихы
Мултан шәһәре исемен Кояш потының һәм Кояш гыйбадәтханәсенең Санскрит исеменнән, Муластханадан алган булырга мөмкин.
Башта булган Мултанда Кояш Гыйбадәтханәсе лепрадан дәвалану өчен Кришна улы Самба тарафыннан төзелгән булган дип әйтелә.
Хсуен Тсанг гыйбадәтханәгә безнең эраның 641 елда зиярәт кылган дип әйтелә, ул вакытка Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе борынгы Һиндстанда иң әһәмиятле Кояш гыйбадәтханәсе булган дип әйтелә. Хсуен Тсанга Кояш Ходаеның потын саф алтыннан, ә күзләре кызыл рубиннан ясалган дип тасвирлый. Аның ишекләрендә, баганаларында һәм шихараларында алтын, көмеш һәм асылташлар мул итеп кулланылган булганнар. Меңнәрчә Һинд дине тарафдарлары регуляр рәвештә Мултанга Кояш Ходаена табыныр өчен барганнар. Хсуенг Тсанг әйтелгәнчә гыйбадәтханәдә берничә дэвадасиларны ("биюче кызлар"ны) күргән. Хсуен Тсанг, Истахари һәм башкалар кебек сәфәр кылучылар, аларның сәяхәтләрендә башка потларны да искә алганнар, гыйбадәтханәдә шулай ук Шива һәм Будда потлары куелган дип әйтелгән булган. Әл-Бируни Мултанга 11-енче гасырда зиярәт кылган һәм гыйбадәтханәнең балкучы тасвирламасын калдырган, әмма ул шәһәргә килгән вакытта инде җимерелгән булган.
Ислам хөкеме астында
Безнең эраның 8-енче гасырында Мөхәммәд бин Касыйм җитәкчелегендә Мултанны Омейяд Хәлифәлеге яулап алганнан соң, Кояш Гыйбадәтханәсе саклап Мултан хөкемдарлары тарафыннан "саклап тотылган" дип әйтелә. Гыйбадәтханә шулай ук Һинд дине яулап алучыларыннан яклану өчен кулланылган булган, чөнки Мөселман хөкемдарлары хөрмәт ителгән потны яулап алу очрагында потны җимерергә янаганнар.
Билгеләп әйтелгәнчә, Мултан Кояш Гыйбадәтханәсе иртә Мөселман хөкемдарларына Һинд дине сәфәр кылучыларыннан җыелган акчаны салым итеп тапшырганнар. By some accounts, the temple accrued 30% of the state's revenues. Һинд дине сәфәр кылучылар китергән тәкъдимнәр, еш бик кыйммәтле булганнар, еш шәһәрнең хөкемдарларына югалган булганнар, алар әйберләрне кулланганнар, саткан яки бүләк итеп биргәннәр.
Җимерелү
900-енче еллар уртасына Мултан шәһәрнең Имамнарның бер-бер артлы килүенә карашлары Фатыймиларныкы белән капма-каршы килгән фетнәче Дәгый урынына Фатыйми Хәлиф Имам Әл-Муизз киңәше белән төбәккә Кармат мәзһәбенең прозелит "Дәгый" се Җалам бин Шәйбан астында Исмәгыйли Шигыйләр йогынтысы астында калган. Фетнәче дәгыйне алмаштырган Кармат мәзһәбе Мисырдан һәм Гыйрактан Габбасилар Хәлифәлегеннән отылуыннан соң куылган буган. Кармат гыйсъянилары мәшһүр итеп Мәккәне талаганнар, һәм Мөселман дөньясын Кәгъбәнең Кара Ташына урлау һәм шуның өчен акча сорау һәм 930 елның Хаҗ фасылында Зәмзәм Суын үле гәүдәләр белән пычратулары белән тетрәндергәннәр.
Гыйбадәтханә Мултан династиясенең яңа Исмәгыйли хөкемдарлары тарафыннан 10-ынчы гасыр ахырында җимерелгән булган, алар шәһәрнең иртә Мөселман хөкемдарлары төзегән иске Сөнни конгрегация мәчетеннән китеп гыйбадәтханә урыны өстенә Исмәгыйли конгрегацион мәчетен төзегәннәр. Өстендә корылган Исмәгыйли мәчет шуннан соң 11-енче гасырда Мәхмуд Газни тарафыннан җимерелгән булган. Фарсы галиме Әл-Бируни бу урынга 11-енче гасырда килеп аңа бүтән Һинд дине тарафдаралары килмәгәнен һәм ул хәрабәләрдә ятып янә төзекләндерелмәгәнен билгеләп үткән.
Хэукур-Яха
Хэукур-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Осовей-Яха елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ворден (Вашингтон)
Тарихы
Ворден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Бриё
Сен-Бриё (Saint-Brieuc) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Сен-Бриё-1, Сен-Бриё-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20.09 км².
Вера-Круш (Портел)
Вера-Круш  — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Прудок (Асиповицкий районы)
Прудок  (Прудок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пон-Нуаель
Пон-Нуаель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Җөри
Почта индексы — 422091.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Роза (Тюрингия)
Роза (Rosa) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аспа (Ирена кушылдыгы)
Аспа — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирән елгасының сул ярыннан 120 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Еникөй (Имранлы)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Весюлка (Силезия воеводалыгы)
Весюлка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Платонешть (коммуна)
Платонешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ламполь-Плудальмезо
Ламполь-Плудальмезо — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Серата (Бузеу)
Серата — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12759) Joule
(12759) Joule — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 9 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TL18» саналган.
Бакстон (Төньяк Каролина)
Бакстон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бакстон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сибгат Хәким урамы
Сибгат Хәким урамы — татар шагыйре, публицист, җәмәгать эшлеклесе, Татарстанның Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе иясе Сибгат Таҗи улы Хәкимов (Сибгат Хәким, 1911—1986) хөрмәтенә аталган урам.
Ринас Әхмәдиев
Ринас Ришат улы Әхмәдиев (1989 елның 25 мае, Баулы, Баулы районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия җиңел атлеты. 5000 метрга йөгерүдә махсуслашкан Россиянең халыкара класслы спорт мастеры.
Карьера
Ринас Әхмәдиев 1989 елның 25 маенда Татарстан АССРның Баулы шәһәрендә туа. Җиңел атлетика белән сигезенче сыйныфта укыганда шөгыльләнә башлый. Казан федераль университетының юридик факультетында укый.
2013 елда биналарда Россия чемпионатында җиңә. 5000 метр дистанциягә йөгерү буенча 2013 елгы Россия чемпионы. 2013 елгы дөнья чемпионатында шәхси рекорд куя — 13:58,38. Әмма бу аңа бары 27 нче урынны гына алырга мөмкинлек бирә.
Бинада 3000 метр дистанциягә йөгерү буенча 2014 елгы Россия чемпионы, шунда ук 5000 м дистанциядә 7 нче була. Шәхси рекорд белән (28:32,01), Еринода узган 10 000 метр дистанциягә йөгерү буенча Россия җәйге Кубогында 5 нче урынны ала. Ике атнадан соң 5000 метрга йөгерүдә Россия чемпионатында 13:50,76 нәтиҗәсе белән 4 нче урынны ала.
20 сентябрьдә Мәскәү марафонында 10000 метр дистанциягә йөгерүдә катнаша. Финишка кадәр 500 метр калганда Ринасны полиция хезмәткәрләре туктаталар. Бу хәл ялгыш килеп чыга, нәтиҗәдә ул финишка 29 минут 45 секунд эчендә килеп җитә һәм беренче урынны ала.
4 октябрь — ярыммарафон дистанциясендә (21 км) 1 Ереван ярыммарафонында (Yerevan Half Marathon, Armenia) 01:09:57.31 нәтиҗәсе белән беренче урын.
2016 елның 25 сентябрендә Мәскәү марафонының 10000 метр дистанциясендә беренче урынны ала, ул 2016 елның 25 сентябрендә Мәскәү марафонының 10000 метр дистанциясендә, 29:07 нәтиҗә күрсәтеп, беренче урынны ала.
2018 ел сезонында 11 августта 5000 метр дистанциягә 13:24.43 шәхси рекорды белән Аурупа чемпионатында 7 нче урынны ала.
2020 елның 2 августында Мәскәү ярыммарафонында җиңә. Ринас Әхмәдиев 21,1 км араны 1 сәгать 4 минут 24 секундта үтә.
Лукошин
Лукошин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доназивила-Җемарка (Козенца)
Доназивила-Җемарка — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Доназивила-Җемарка Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Янковице (Кутновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агуас-Кандидас
Агуас-Кандидас — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сибгат Хәким урамы (Яр Чаллы)
Тарих
Урамның исеме күренекле татар шагыйре, публицист, җәмәгать эшлеклесе, Татарстанның Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе иясе Сибгат Таҗи улы Хәкимов (Сибгат Хәким, 1911—1986) хөрмәтенә аталган. Урамда йортлар 1980-елларда салына башлаган. 2007 елдан Суар бистәсе Яр Чаллының Комсомол районына карый.
Урнашуы
Яр Чаллының (Иске шәһәр) Комсомол районы Суар микрорайонында М7 «Идел» федераль юлыннан 1 км читтә урнашкан урам. Көнчыгыш белән киселештә башлана. Бердәмлек белән киселештә тәмамлана. Рамазан урамы, Йолдызлы, Юлдашлар , Николай Кошаев , Зирекле  белән кисешә.
Вострав (Ляхавицкий районы)
Вострав  (Востраў ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Карынҗалык (Кулунҗак)
Карынҗалык (Karıncalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вострав (Ляхавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Весолув
Весолув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Терский аты
Терский аты (терская) — менге атлар токымы. Токымны 1921–1928 елларында Терский һәм Ставрополь ат заводларында стрелецк һәм гарәп аты токымнары нигезендә китереп чыгардылар. Токымда көнчыгыш (гарәп), төп һәм зур (калын) төрләре бар. Төсе күбесенчә бүз. Җилкә биеклеге 154, гәүдә кыек озынлыгы 154, күкрәк колачы 178, уч колачы 19,4 см. Күбесенчә иярле көенчә кулланыла. Иң яхшы йөгереклек: 1200 м — 1 мин 21,2 с; 2400 м — 2 мин 38,8 с; 3200 м — 3 мин 38 с. Токымны Төньяк Кавказ һәм Кавказ арты төбәкләрендә үрчетәләр.
Озёрск шәһәр округы
Озёрск шәһәр округы (Озерский городской округ) — Чиләбе өлкәсе составына керүче шәһәр округы.
Административ үзәк — Озёрск шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (87%), башкортлар (5,8%), татарлар (3,9%), украиннар (1,5%).
Административ бүленеш
Озёрск шәһәр округы составына 7 торак пункт керә.
Сан-Бенито (округ, Калифорния)
Сан-Бенито — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Холлистер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1874 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3597 км² тәшкил итә.
Оренбург (футбол клубы)
«Оренбург» футбол клубы (Футбольный клуб «Оренбург») — 1976 елда нигезләнгән Ырынбур шәһәренең футбол клубы. Әлеге вакытта нда уйный.
Кирам Сатиев
Кирам Сатиев, Кирам Шәйхиҗан (Шәйхиян) улы Сатиев (1955 елның 21 июле, ТАССР, Актаныш районы, Татар Ямалысы) — виртуоз баянчы, аккомпаниатор, җырлар, баян өчен эшкәртмәләр, баян һәм оркестр өчен концерт авторы. Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солисты. Казан дәүләт мәдәният институты концертмейстеры. Татарстанның халык артисты (2006).
Тәрҗемәи хәле
1955 елның 21 июлендә Татарстан АССР Актаныш районы Татар Ямалысы авылында тугыз балалы музыка сөюче гаиләдә туган. Әтисе Шәйхиҗан һәм абыйлары матур итеп тальянда уйный, әнисе Сәгадәт җырлый. Сигезьеллык мәктәпне, Әлмәт музыка укуханәсенең балалайка классын (1974), Казан дәүләт консерваториясенең халык музыка уен кораллары факультетын (1979) тәмамлаган. Ел ярым хәрби хезмәттә булган. 1981 елдан Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә аккомпаниатор-концертмейстер булып эшли. Илһам Шакировка, Әлфия Авзаловага, Хәйдәр Бегичевка, Зөһрә Сәхәбиевага, Флера Сөләймановага, Рафаэль Ильясовка, Вафирә Гыйззәтуллинага, Габдулла Рәхимкуловка, Рәбига Сибгатуллинага, Хәнәви Шәйдуллинга, Хәмдүнә Тимергалиевага, Мирсәет Сөнгатуллинга һ.б. җырчыларга уйный. Казан дәүләт мәдәният институтының театр факультеты татар театр эстрадасы кафедрасында вокал буенча концертмейстер булып эшли.
Иҗаты
Баян өчен эшкәртмәләр, баян һәм оркестр өчен концерт авторы. Ике дистәгә якын җырга көй язган: «Төшләремә керәсең» (Фәнис Яруллин сүзләренә), «Син генә» (Зәки Нури), «Килдуразым» (Гөлшат Зәйнашева), «Йокы» (Ренат Харис), «Җырлар өйрән кушкаеннан» (Госман Садә) һ.б. Баянчылар иҗатын пропагандалый: баштарак Нияз Акмал белән «Татарстан хәбәрләре» газетасында «Татар гармунчылары» дигән рубрика алып бара. Соңрак гармунчылар хакында «Татар баянчылары» (1нче китап, 1996), «Ак баян» (2005), «Консерватория. Армия. Филармония» (2009), «Актаныштан Америкага кадәр», «Татар баянчылары» (2нче китап) дигән китаплар бастыра, «Моңлы саз. Моңлы гомер», «Сагындым, бик сагындым» китапларының автордашы була. РФ төбәкләрендә, Америкада (Атланта, Вашингтон, Нью-Йорк, Сан-Франциско), Кытайда, Болгариядә, Чехиядә, Алманиядә, Финляндиядә, Төркиядә һ.б. илләрдә концертлар бирә.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
2007 елда Актаныш районы Татар Ямалысы мәдәният йортында К. Сатиевның музее ачыла.
Гаиләсе
Хатыны Гөлшат Әдиҗан кызы, «Заря» кондитер фабригында эшләгән. Кызы Сәрия чит тел факультетын тәмамлап, ире һәм ике кызы белән Шотландиядә яши.
Вешова
Вешова — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прудок (Климавицкий районы)
Прудок  (Прудок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Розендорф (Тюрингия)
Розендорф (Rosendorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нәҗибә Әминева
Нәҗибә Әминева, Нәҗибә Зәкәрия кызы Гатауллина (1945 елның 9 декабре) — татар шагыйрәсе.
Тәрҗемәи хәл
Нәҗибә Зәкәрия кызы Гатауллина 1945 елның 9 декабрендә Башкортстанның Кушнаренко районының Әхмәт исемле татар авылында туып үсә, Кушнаренкода урта мәктәпне тәмамлый. Аннан соң Башкортстан дәүләт университетына укырга керә һәм филология факультетында белем ала. 1969 елда аны тәмамлап, Башкортстан ның Бүздәк районы Кәпәй-Кобау урта мәктәбендә рус, татар теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли. 1972 елдан туган районында, башта Илек урта мәктәбендә, 1975 елдан туган авылы Әхмәттә үзе укыган, инде урта мәктәпкә әйләнгән мәктәптә татар теле һәм әдәбияты укыта башлый. 1986 елны аңа Башкортстан Республикасы ның атказанган укытучысы исеме бирелә.