cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Узяр
Узяр — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Ошья елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мнин
Мнин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Үрәс
Түбән Үрәс — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Онайда (Теннесси)
Онайда  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Түбән Үрәс
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Онайда (Теннесси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йөземчелек
thumb|200px|Йөзем
Йөземчелек — йөзем үстерү белән шөгыльләнүче авыл хуҗалыгы тармагы. Төп бурычы булып техник һәм аш, таза һәм кипкән йөзем үстерү, йөземне консервлау тора.
Йөземчелектә 4 җитештерү юнәлеше бар:
Туффревиль-ла-Кабль
Туффревиль-ла-Кабль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
П'ятра-Мике
П'ятра-Мике — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11448) 1979 MB6
(11448) 1979 MB6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MB6» саналган.
Филипавшчына
Филипавшчына (Філіпаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Издебно-Колёния (Мазовия воеводалыгы)
Издебно-Колёния  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Замышки
Замышки (Замышкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Талия Миңнуллина
Талия Миңнуллина, Талия Илгиз кызы Миңнуллина (1985 елның 24 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Татарстан Җөмһүриятеның инвестицион үсеш агентлыгы җитәкчесе (2014 елның 17 октябреннән).
Тәрҗемәи хәле
1985 елның 24 апрелендә Казан шәһәрендә туган. Әтисе Илгиз Миңнуллин РФ ФСБсының ТР буенча идарә башлыгы урынбасары, 2010 елга кадәр ТР буенча җитәкчесе булган. Талия Илгиз кызы «Чит ил теле» белгечлеге буенча Татар дәүләт гуманитар-педагогик университетын тәмамлаган (2007). MBA программасы буенча магистрлык курсын (Бөекбритания, 2013),  һөнәри яңадан әзерләү программасын (2014, Мәскәү) үтә.
Хезмәт юлы
2007—2010 елларда — Татарстан Республикасының икътисад һәм сәнәгать министрлыгында (2007 елдан Татарстан Республикасының икътисад министрлыгы): җыелма инвестицион эшчәнлек бүлегенең беренче разрядлы өлкән белгече, әйдәп баручы консультанты, әйдәп баручы киңәшчесе, бүлек мөдире.
2010—2012 елларда — ТР Президенты карамагындагы Дәүләт хезмәте һәм кадрлар департаментында: квалификацияне күтәрү секторы мөдире, 2012—2014 елларда — дәүләт хезмәте үсеше бүлегенең мөдире.
2014 елның 17 октябреннән — Татарстан Республикасының инвестицион үсеш агентлыгы җитәкчесе.
Мальш (Визло)
Мальш (Malsch) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эштрейту (Олейруш)
Эштрейту  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шолья (Камбарка районы, Шолья авыл җирлеге)
Шолья (Шолья) — Удмуртиянең Камбарка районындагы авыл, Шолья авыл җирлеге үзәге. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 1 114 кеше (2010).
Почта индексы — 427945, ОКАТО коды — 94220820002.
География
Авыл Чулман елгасының сул ярында, Камбаркадан 14 километр төньяк-көнбатыштарак уранаша. Горький тимер юлының Шолья станциясе (Әгерҗе — Дружинино сызыгы).
Демография
Халык саны динамикасы:
Милли состав (2002): руслар — 66,4%, татарлар — 32,4%, арлар — 7,4%, чирмешләр — 3,6%, башкортлар — 1,1%.
Шолья (мәгънәләр)
Шолья́
Бузитка
Бузитка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котань
Котань — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кастильбланко
Кастильбланко — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC3451-1064
GSC3451-1064 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Оглиторп (округ, Джорджия)
Оглиторп — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лексингтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1793 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1142 км² тәшкил итә.
(11449) Stephwerner
(11449) Stephwerner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 22 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 QP» саналган.
Сент-Мерис (Айова)
Сент-Мерис  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Мерис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөхәррәм Әбелханов
Мөхәррәм Камалетдин улы Әбелханов ( 1931 елның 13 сентябре, Түбән Чәке) - монтажчылар бригадиры. Хезмәт Даны орденының тулы кавалеры.
Биографиясе
Мөхәррәм Әбелханов 1931 елның 13 сентябрендә Татарстанның Чүпрәле районы Түбән Чәке авылында крестьян гаиләсендә туа. Татар. 1942 елда гаиләсе белән Ульянга күчеп килә.
1950 еллар башында Сталинск шәһәрендә (Хәзерге Новокузнецк) училищега керә. 1952 елда Куйбышев ГЭСы төзелешенә җибәрелә, анда монтажчы булып эшли. 1968 елда Ульянга кайта, анда йорт төзү комбинатында монтажчылар бригадиры була. 1970 нче елларда М.К. Әбелханов бригадасы ел саен мең ярым фатир тапшыра. 1998 елда пенсиягә чыга, Ульянда яши.
Гаиләсе
Хатыны - Галина Ивановна. Ике баласы: улы Вилсур механика заводында эшли, кызы Светлана юридик фәннәр кандидаты, Ульяновск дәүләт университетында укытучы.
(10438) Ludolph
(10438) Ludolph — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6615 P-L» саналган.
Tatar xalqı
Borınğı Tatarlar turında ayırım mäqälädä äytelä
Tatar xalqı ul Törki xalıq, Tatarstannıñ töp xalqı. Tatar xalqınıñ küpçelege İdel-Uralda yäşi. Şaqtıy öleşe Räsäydä yäşi: İdel-Ural da (kübräk Mäskäwdä häm Seberdä). Çirmeşlär Tatar xalqın «Suas» dip atıylar.
Xalıq törkemnäre
Tatar xalıq bularaq 3 töp cirle törkemgä bülenä:
Ş.u. Finlandiä Tatarları törkeme dä bar. İdel-Ural töbäge törkeme - iñ zurısı, anda 4 mln.nan artıq Tatar isäplänä. Tatar telendä söyläşälär. 13-15. yözlärdä ğomumi Tatar ataması belän yörüçe qayber Törki xalıqlar (Qırım Tatarları, Nuğaylar w.b.) 18. yözneñ 2. yartısı — 19. yöz axırlarında üzläre möstäqil milli törkem bulıp oyışalar.
Din
Tatarlarnıñ küpçelege möselman-sönnilär. Tatar milläteneñ köçläp çuqındırılğan öleşläre dä bar: Keräşen Tatarları, Nağaybäklär. Möselman Tatarlarnıñ xäzerge din üzäkläre: Qazan, Mäskäw, Ufa, Irımbur, Sarıtaw, Xacitarxan, Tömän w.b. şähärlärdäge möftiätlär. Ş.u. Polşa-Litva Tatarlarınıñ üz dini oyışmaları bar.
Millätneñ kilep çığışı
Tatarnıñ kilep çığışı mäs'äläsendä fändä 3 töp konsepsiä bar.
Bolğar-Tatar konsepsiäse
Anıñ buyınça Tatarnıñ kilep çığışınıñ töp nigeze - Bolğarlar häm Törkiläşkän cirle Fin-Uğır xalqı. ä.Wälidi, X.Ğäbäşi, M.Zäki, F.Urmançı h.b. ğälimnär Bolğarlar kilep çığışında Awraziäneñ iñ borınğı çordan mäğlüm küçmä Skif, Sarmat, Alan-asam h.b.nıñ da qatnaşı bar dip isäplilär. Bolğar-Tatar qaraşı tarafdarları Tatarnıñ milli mädäniäte wä ğöref-ğädät nigezläre İdel buyı Bolğar däwläte däwerendä şäkellängän häm Altın Urda, soñraq Qazan xanlığı däwerlärendä ällä ni zur üzgäreşlär kiçermägän dip sanıylar. Altın Urda çorında Bolğar xalqı berniçä milli-mädäni törkemgä bülenä. Qazan xanlığı däwerendä Bolğarlarnıñ Mongollarğa qädär bulğan ğöref-ğädät, yäşäw räweşläre yañadan torğızıla häm alğa taba üzençälekle üseşe däwam itterelä. Xätta xalıqnıñ "Bolğar" räweşendäge üzataması da 1920. yıllarğa qädär saqlana dip uylanıla. Tatarnıñ kilep çığışına qarağan bu konsepsiä 20. yöz başlarında R.F.Fäxretdin, G.N.äxmär, N.N.Firsov, M.G.Xudyakov w.b. ğälimnärneñ xezmätlärendä dä çağılış taba. VKP(b) ÜKneñ 1944 yılğı 9 avgust qararınnan ("Tatarstan partiä oyışmasında massa-politik wä ideologiä eşeneñ torışı wä anı yaxşırtu çaraları turında") wä SSSR FAneñ Qazan Tatarları millät çığışın açıqlawğa bağışlanğan fänni sessiäsennän (1946) soñ älege konsepsiä räsmi bularaq qabul itelä, X.G.Ğimädi, A.P.Smirnov, N.F.Kalinin, L.C.Cäläy, H.V.Yosıpov, A.X.Xalikov, M.Z.Zäki w.b. ğälimnärneñ xezmätläre şuşı konsepsiägä nigezlänä.
Tatar-Mongol konsepsiäse
Könçığış Awrupağa Tatar-Mongol qäbiläläre b-n bergä küçep kilgännär, cirle qıpçaqlar b-n quşılıp wä Altın Urda däwerendä İslam dinen qabul itep, Tatar mädäniäten wä däwlätçelegen barlıqqa kitergännär digän qaraşqa nigezlänä. Bu konsepsiäneñ töp asılı qayber Urıs, Başqort, Çuaş ğälimnäre: N.A.Mäcitev, V.F.Kaxovskiy, V.D.Dmitriev, N.İ.Yegorov, M.R.Fedotov w.b. xezmätlärendä çağılış taba.
Tormış-könküreş
Tatarnıñ ata-babadan kilgän wä tormış-könküreştä iñ möhim urın totqan töp şöğılläre: igençelek, terlek asraw, umartaçılıq wä sunarçılıq.
Diaspora
Xäzärge köndä tatarlar böten dönyada da yäşilär dip äytergä bula. Awrupada: Almaniädä, Finländiädä, Polşada, Litvada, Estoniädä h.b. Mäskäwdä dä tatarlar bik küp.
Драгош-Воде (коммуна)
Драгош-Воде — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Леттгив
Леттгив — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Издебно-Косьцельне
Издебно-Косьцельне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кан оны
Кан оны — авыл хуҗалыгында кулланылучы азык яки ашлама. Ешрак киптерелгән сыер, дуңгыз, тавык каныннан тора.
Составын аксым (80%), тимер (900 мг/кг); треонин аминокислотасы (0.05 % ), гистидин (5%), лизин, метионин били.
Ашлама
Кан оны авыл хуҗалыгында азотлы ашлама булып киң кулланыла.
Терлек азыгы
Күбесенчә дуңгызларга, кошларга, җәнлекләргә, балыкка өстәмә азык рәвешендә бирелүче аксымлы азык булып тора.
Псари (Поддембицкий повяты)
Псари  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гйомера (Кьети)
Гйомера — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гйомера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Филипенки
Филипенки (Філіпенкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Түбән Өскебаш
Почта индексы — 422107.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Молодечно
Молодечно (Маладзечна, Маладзечна, Молодечно, Mołodeczno) — Беларусның Минск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 94686 кеше (2015).
Тарих
1388 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Занькавшчына
Занькавшчына (Занькаўшчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Мнихув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Язман (Идил)
Язман (Yazman) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (köy).
Абруньейра
Абруньейра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вертикаль караш парезы
Күз алмаларның вертикаль хәрәкәтләре күзләрнең вертикаль хәрәкәтләр үзәгеннән чыга (ростралы интерстициаль МББ үзәге), ул урта мидә кызыл төштән  дорсаль урнаша.
Үзәктән импульслар ике күзнең вертикаль хәрәкәтләрен идарә иткән күз мускуллары төшләренә уза. Күзнең өскә һәм аска хәрәкәте өчен җавап бирүче күзәнәкләр күзнең вертикаль хәрәкәтләр  үзәгендә катнашып урнашкан. Моңа карамастан өскә һәм аска караганда аерым паралич үсеше мөмкин.
Дорсаль урта ми Парино синдромы
1.     Билгеләре
•     Башлангыч күз торышы — туры (рәс. 21.52а).
•     Өскә караганда өстөш параличы (рәс. 21.52б).
•     Конвергенция какшавы (рәс. 21.52в).
•     Киң бәбәкләр белән яктылык һәм якынчалыкка диссоциацияле җавап.
•     Кабаклар ретракциясе (Коллиер симптомы).
•     Конвергенцион-ретракцион нистагм.
2.     Сәбәпләре
а) балаларда: сильвий суүткәргече стенозы, менингит, пинеалома (рәс. 21.52г);
б) яшьләрдә: демиелинизация, җәрәхәт, артериовеноз мальформацияләр; в) өлкәннәрдә: урта минең тамырлы зарарланулары, суүткәргеч тирәли  соры матдәнең күләмле зарарлануы һәм арткы баш чокырчыгы аневризмалары.
Көчәюче өстөш параличы
Көчәюче өстөш параличы (Стил-Ричардсон-Ольшевский синдромы) — өлкән яшьтәгеләрнең авыр дегенератив чире, ул түбәндәге билгеләр  белән сыйфатлана. •      Алдан күзләрнең аска  хәрәкәте начарланган карашның өстеш параличы.
•      Чир көчәйгәндә  күзләрнең өскә хәрәкәте бозыла.
•      Соңыннан күзләрнең  горизонталь хәрәкәте бозыла һәм карашның тулы параличы үсеш ала.
•      Псевдобульбар  паралич.
•       Конвергенция параличы.
Туффревиль-ла-Корбелин
Туффревиль-ла-Корбелин — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(11450) Shearer
(11450) Shearer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 22 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 QJ1» саналган.
Сагра
Сагра (Сагра) — Свердловск өлкәсенең Югары Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Улс
Улс — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишера елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 89 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мальш (Карлсруэ)
Мальш (Malsch) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котув (Карпатасты воеводалыгы)
Котув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ярко-Иоль
Ярко-Иоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Огур-Я елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Кастуэра
Кастуэра — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обухова (Полта кушылдыгы)
Обухова — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Полта елгасының уң ярыннан 155 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ле-Гуль
Ле-Гуль (Les Goulles) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.93 км².
(10439) van Schooten
(10439) van Schooten — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6676 P-L» саналган.
Псари (Скерневицкий повяты)
Псари  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орм (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котова-Воля
Котова-Воля — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Драгу (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
П'ятра-Финтинеле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полдинг (округ, Джорджия)
Полдинг — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Dallas шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1832 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 813 км² тәшкил итә.
Издебно-Нове
Издебно-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бузиця
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11451) Aarongolden
(11451) Aarongolden — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 22 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 QR1» саналган.
Заняцечча
Заняцечча (Заняцечча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сент-Олаф (Айова)
Сент-Олаф  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Олаф шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мнишек (Свентокшиж воеводалыгы)
Мнишек  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аво (Оливейра-ду-Ошпитал)
Аво  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Мнишек (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аво (Оливейра-ду-Ошпитал)
Географиясе
Мәйданы —.
Филипинки
Филипинки (Філіпінкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Борай волосте
Борай вулысы ( بۇراﻱ ۋولىٰسىٰ  ) — Уфа губернасының Бөре өязенә һәм БАССРның Бөре кантонына кергән административ берәмлек.
Филипинки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Борай волосте
Ваныш-Алпавыт, Нөркә, Пономаревка, Калмык һәм Кызганбаш вулыслары белән чиктәш булган (1890).
Ливе-сюр-Оту
Ливе-сюр-Оту — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Борай волосте
Халык саны — 13 379 кеше (1890), 16 244 кеше (1920). Милләтләр: татарлар – 68,5%, башкортлар – 23,9%, арлар – 6,7%. (1920). Торак пунктлар саны — 14 (1890), 15 (1920), 67 (1926).
1920 елның февралендә төзелгән «ТССР турында нигезләмә»нең проекты буенча Борай вулысы, өязнең күпчелек территориясе кебек үк, Татарстан составына керергә тиеш була. 1920-елларның уртасында башка вулыслар исәбенә зурайтыла. Башкортстанның башка вулыслары кебек үк, 1930 елда бетерелә, территориясе Борай һәм Калтасы районнарына кушыла.
Ала карга
Ала карга (Corvus cornix) — каргалар ыругыннан кошлар төре.
Кайвакыт карганы һәм ала карганы бер төрнең төрчәләре дип исәплиләр, болай булгач карганы Corvus corone corone дип атыйлар, ә ала карганы — Corvus corone cornix.
Таралган җир
Көнчыгыш Европа, Скандинавия, Кече Азия, Россиянең көнбатышыннан Енисей елгасына кадәр. Утрак-күчмә төр.
Төрчәләр
Кайчак бер уртак төр чыгаралар — Corvus corone, аның эчендә:
Гйони (Кунео)
Гйони — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кинтана-де-ла-Серена
Кинтана-де-ла-Серена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гйони (Кунео)
Географиясе
Гйони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Кинтана-де-ла-Серена
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гйони (Кунео)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Люгдон
Люгдон — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы поселок.
Почта индексы — 422132.
Абзар
Абзар — эре терлекләр тоту өчен кулланылган авыл хуҗалыгы корылмасы. Анда ешрак эре мөгезле терлек, сарыклар, кәҗәләр тотыла.
Люгдон
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
GSC3458-650
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Абзар
Абзарның төп бурычы булып - терлекне тышкы, табигый куркынычлыклардан саклау тора. Абзар күбесенчә башка йорт корылмалары янында төзелә. Кышын терлек гел абзарда торса, җәен, күбесенчә, төнгә генә абзарга кертелә.
Россиядә элегрәк абзарлар агачтан корылса, совет чорыннан инде таш абзарлар пәйдә була башлый.
Моны да карагыз
Хлеў
Капаклы (Чубук)
Капаклы (Kapaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Или (Мазовия воеводалыгы)
Или  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туффревиль-сюр-Е
Туффревиль-сюр-Е — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Үлек (елга)
Үлек — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Актаныш районы биләмәләрендә ага. Елга  Ык елгасына кушылып, аның уң кушылдыгы булып тора. Координатлар буенча, ул Түбән Кама сусаклагычы төбендә калган булырга тиеш. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мальтердинген
Мальтердинген (Malterdingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11452) 1980 KE
(11452) 1980 KE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 22 маенда Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 KE» саналган.
Ле-Гур
Ле-Гур — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Язпынары (Йозгат)
Язпынары (Yazpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Пич (округ, Джорджия)
Пич — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Форт-Валли шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1924 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 391 км² тәшкил итә.
Коханувка (Карпатасты воеводалыгы)
Коханувка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дражна
Дражна — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Көрәк
Көрәк — яссы турыпочмаксыман, сапка утыртылган, ешрак туфракны казу, чистарту, күчерү өчен кулланылган кул инструменты. Сугыш вакытында, шулай ук, корал буларак та кулланылган.
Перезвилл (Техас)
Перезвилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Перезвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Псари-Витовски
Псари-Витовски — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10440) van Swinden
(10440) van Swinden — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «7636 P-L» саналган.
Азере (Табуа)
Азере  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Железногорск-Илимский
Железногорск-Илимсᴋи (Железногорск-Илимсᴋи) — Россия Федерациясенең Өpкeт өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1958 елдан, шәһәр cтaтысын 1965 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,2%), украиннар (2,0%).
П'ятра-Шоймулуй
П'ятра-Шоймулуй — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полоцк
Полоцк (Полацк, Полацк, Полоцк, Połock) — Беларусның Витебск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 85126 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Полоцк Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
862 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Филипкава
Филипкава (Філіпкава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Запакулле
Запакулле (Запакулле ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карга
Карга (кара карга, Corvus corone) — каргалар ыругыннан кошлар төре.
Кайвакыт карганы һәм ала карганы бер төрнең төрчәләре дип исәплиләр, болай булгач карганы Corvus corone corone дип атыйлар, ә ала карганы — Corvus corone cornix.
Таралган җир
Көнбатыш, Урта Европа һәм Көнчыгыш Азиядә оялый. Россиядә Көнчыгыш Себер һәм Ерак Көнчыгышта яши.
Ярота-Шор
Ярота-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мань-Я елгасының уң ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Горизонталь караш парезы
•      Күзләрнең  горизонталь хәрәкәтләре күзләрнең горизонталь хәрәкәтләре үзәгендә КПРФ-та  чыга. (рәс. 21.49). Аннан хәрәкәт нейроннары тышкы туры мускулны иннервацияләгән VI БМН ипсилатераль төше белән тоташтыра.
Ярота-Шор
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горизонталь караш парезы
•      VI БМН төшеннән куелган  нейроннар урта сызыкны күпер дәрәҗәсендә кисешә, контралатераль медиаль буй  бәйләме (МББ) эчендә бара һәм эчке туры мускулны иннервацияләгән III БМН  белән бергә медиаль туры төшнең хәрәкәт нейронннары белән синапслар барлыкка  китерә.
•      Шулай итеп, бер  яктан КПРФ стимуляциясе күзләрнең бер үк якка бердәм хәрәкәтенә китерә.
•      Бу юллар  зарарланганда күзләрнең бердәм горизонталь хәрәкәтенә сәләте югала. Сәбәпләре җәд. 21.5 саналган.
GSC3458-668
GSC3458-668 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Горизонталь караш парезы
Ачыклау
1.    КПРФ зарарлануы горизонталь хәрәкәтләрнең ипсилатераль параличына һәм зарарлану ягына карау сәләте югалуына китерә.
Мнюв
Мнюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Горизонталь караш парезы
Ачыклау
2.     МББ зарарлануы төшара офтальмоплегия (ТАО) клиник синдромы үсешенә китерә, ул түбәндәгеләр белән сыйфатлана.
GSC3458-668
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Горизонталь караш парезы
Ачыклау
•      Башлангыч торышта  күзләр туры карый (рәс. 21.50а).
Мнюв
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горизонталь караш парезы
Ачыклау
•      Уңга караганда — сул  күзнең җитәрлек булмаган китерүе һәм уң күзнең атаксияле нистагмы (рәс.  21.50б).
•      Сулга караш —  тайпылышсыз (рәс. 21.50в).
•      Аерым зарарланганда  конвергенция үзгәрешсез, бу ТАО миастениядән аерырга булыша.
•      Өскә карарга  омтылганда вертикаль нистагм.
3.     Ике яклы ТАО түбәндәге белән сыйфатлана.
•     Сулга караганда — уң күзнең җитәрлек булмаган китерүе һәм сул күзнең  атаксияле нистагмы (рәс. 21.51а).
•     Уңга караганда — сул күзнең җитәрлек булмаган китерүе һәм уң күзнең  атаксияле нистагмы (рәс. 21.51б).
•     Аерым зарарлануда конвергенция гадәттә үзгәрми,  әмма таралган зарарлануларда булмаска мөмкин  (рәс. 21.51в).
4.    Бер үк якта катнаш  КПРФ һәм МББ зарарлануы «ярым» синдромы күренешен бирә, ул карашның ипсилатераль параличы белән  ТАО һәм бердәнбер сакланган хәрәкәт контралатераль күзнең читләштерүе белән  атаксияле нистагм белән сыйфатлана.
(11453) 1981 DS1
(11453) 1981 DS1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DS1» саналган.
Кордобилья-де-Лакара
Кордобилья-де-Лакара — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Оукдейл (Теннесси)
Оукдейл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Böyek Mogollar İmperiäse
Böyek Mogollar İmperiäse yä Mogol İmperiäse (farsı گورکانیان‎ — Gurkâniyân) - Hindstan, Paqstan, könçığış Äfğänstan cirendä 1526-1540 häm 1555-1858 yıllarda bulğan däwlät.
İsem
"Böyek Mogollar" isemen ingliz ilbasarları birgän. İmperiägä nigezläwçe häm warisları üz ilen bolay atamağannar.
İmperiägä nigezläwçe - Babur Timurid imperiäsenä kergän Ändican şähärendä tuğan. Şuña kürä hinduslar Babur dinastiäsen "Mogollar" dip yörtkännär.
Böyek Mogollar timuridlar şulay uq Baburidlar - dinastiägä nigezläwçe istälegenä yörtergä mömkin.
Xakimnäre ike telendä - törki häm farsı tellärendä söyläşkännär.
1506 yıldan xakim iseme - padişah.
Tarix
XI ğasırda möselman Gäznäwi däwläte xakime - Mahmud Gäznäwi könyaq Hindstanın basıp ala häm Dähli Soltanatına nigez sala.
Köçle däwlät bulğanda Dähli Soltanatı üz ciren mongollar höcümennän qotqarğannar.
1398-1399 yıllarda Aqsaq Timer höcüme näticäsendä Dähli Soltanatı tarqala.
Babur
1526 yılda Zahiräddin Möhämmäd Babur (1483-1530) - Aqsaq Timer näselennän, Barlas ıruğınnan çıqqan xakim - yaña ere däwlätkä nigezlägän.
Ändican qalasında (zamana Üzbäkstan) idärä itkän, läkin küçmä üzbäk qäbiläläre höcüme näticäsendä Äfğänstan Gerat şähärenä qaçarğa mäcbür bulğan.
Soñraq Babur yaw belän Könyaq Hindstanına barğan.
Xümayun
Babur ulı Xümayun (1530-1556) imperiäne tota almağan häm 15 yıl däwamında äfğän Sürid dinastiäse Hindstanda idärä itkän.
Akbar
Akbar Xümayun ulı (1556-1605) (أكبر‎‎) - imperiägä çın nigezläwçe, 49 yıl däwamında idärä itkän.
Akbar bäysez möselman illären İmperiägä kertkän, hind racaların vassalar itep yasağan.
Сент-Пол (Айова)
Сент-Пол  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Böyek Mogollar İmperiäse
Akbar
Akbar küp ministlarnı hinduslardan raslağan hän hindus xörmäten yawlağan. Citmäsä möselman bulmağan keşelärgä öçen salımnı yuq itkän.
Илинко
Илинко — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Böyek Mogollar İmperiäse
Cihangir
Akbar warisı Selim üzenä titul Cihangir (dönyanı basıp aluçı) titulın ala.
Сент-Пол (Айова)
Тарихы
Сент-Пол шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Böyek Mogollar İmperiäse
Şah-Cihan
Küp iskitkeç matur binalar, mäçetlär tözegän.
Илинко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Böyek Mogollar İmperiäse
Şah-Cihan
Balanı tapqanda ülgän xatını Mumtaz-Mahal istälegenä bik matur Tac-Mahal mäçete tözegän.
Şah-Cihan idärä itkän çaqta İmperiä iñ biek qüätlegenä ireşä.
Tarqalu häm töşerü
1720 yıldan imperiä tarqaluı başlana. Eçke nizağlar näticäsendä berniçä il öleşläre üz bäysezlegen iğlan itälär.
1739 yılda farsı Nädir şah höcüme näticäsendä Dähli basıp alına.
Ренат Әкбәров
Биография
1981 елдан Казан дәүләт медицина академиясендә эшли. Медицинадә нур диагностикасен уңышлы куллануда яңы алымнар кулланганы өчен 1994 елда Татарстанның атказанган табибе, 2005 елда Россия Федерациясененң атказанган фән эшлеклесе исемнәре бирелә. 2011 елда «Авыруларга, функциональ бозуларга, үсеш тайпылышларына, ашказаны-эчәк трактының яман зарарлануына, олыларда һәм балаларда эчәклек үтмәвенә комплекслы һәм клиник-нур диагностикасы» темасына эшләгән өчен Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Ә. Г. Терегулов исемендәге бүләгенә лаек булды.
Böyek Mogollar İmperiäse
Tarqalu häm töşerü
Soñraq äfğännär Äxmäd Durani citäkçelendä höcüm itälär.
Ренат Әкбәров
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни хезмәтләре нур ярдәмендә авыруларга, шул исәптән башлангыч этапта ашказаны рагына диагноз куюга, ашкайнату юллары үсеше аномалияләренә, сидек чыгару системасын, гепатопилородуоденаль зоналарны өйрәнүгә багышланган.
Böyek Mogollar İmperiäse
Tarqalu häm töşerü
1738 yılda Qabul şähären basıp alına.
Ренат Әкбәров
Хезмәтләре
Рентгенодиагностика функциональных изменений желудочно-кишечного тракта у детей, обусловленных родовыми повреждениями позвоночника и спинного мозга. Л., 1989 (автордаш).
Чыганаклар
Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999. — 703 с., илл. ISBN 0-9530650-3-0
Böyek Mogollar İmperiäse
Tarqalu häm töşerü
XVIII ğasırda maratxa häm möselman xakimnäre arasında küp suğışlar bulğannar.
Eçke köräşe näticäsendä däwlät bik zäğiflänä häm 1858 yılda Britaniä ğäskärläre Dähli şähären basıp alalar.
İngliz ğäskärläre soñğı imperiä xakime - Bahadur şahnı qulğa alalar, ul 1862 Rangun sörgenendä ülä.
Şulay Böyek Mogollar İmperiäse tarixı tämamlana.
Буковець (Словакия)
Буковець  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гйото (Виченца)
Гйото — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гйото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Псари-Лехава
Псари-Лехава — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урада
Урада — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Бүә елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Драча (коммуна)
Драча — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(10441) van Rijckevorsel
(10441) van Rijckevorsel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тьержевиль
Тьержевиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(10441) van Rijckevorsel
Тарихы
1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «9076 P-L» саналган.
Олма (Кулой кушылдыгы)
Олма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының уң ярыннан 186 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Алвареш
Алвареш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Александровское (Свердловск өлкәсе)
Александровское (Александровское) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), татарлар (3%).
Пикенс (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.
Манхайм
Манхайм (Mannheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Пикенс (округ, Джорджия)
Территориясе
Округ мәйданы 601 км² тәшкил итә.
Манхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Манхайм
Хроник көчәюче тышкы офтальмоплегия
Хроник көчәюче тышкы офтальмоплегия птоз һәм әкрен көчәюче ике яклы күз хәрәкәтсезлеге белән  сыйфатланган төркемнәр чирләренә керә.
Классификациясе
1.   Аерым өлкәннәрдә үсеш ала һәм иң уңай фаразга ия.
3.    Кернс-Сейр синдромы балачакта үсеш ала, аеруча авыр бара, тутлы  ретинопатия, йөрәк блокадасы һәм миопатия белән бергә бара (24  нче бүлекне кара).
Ачыклау
1.   Птоз ике яклы һәм бәлки асимметрияле — гадәттә беренче  симптом (рәс. 21.53а). Хирургик төзәтү күзнең тигезләү торышын яхшырта ала, әмма кабакның гадәти хәрәкәтчәнлеген кайтармый һәм мөгезкатлау җәрәхәтләнү  үсеше куркынычлыгы белән бәйле. Бәбәк какшаулары гадәттә юк.
2.    Тышкы офтальмоплегия яшүсмерлектә үсеш ала һәм гадәттә тәңгәл була. Ремиссия һәм өзлегүсез көчәюче барыш белән сыйфатлана. Башта күзләрнең өскә хәрәкәте бозыла (рәс. 21.53б), аннары күзләрнең ятма буенча хәрәкәте бозыла (рәс.  21.53в, г), шулай итеп күзләр хәрәкәтсез диярлек кала. Зарарланулар тәңгәл булгач, диплопия сирәк барлыкка килә, әмма конвергенция җитәрлек булмагач  укыганда проблемалар була ала. Кайбер диплопия белән авыруларга хирургик катнашу булыша.
NB ХКТО саккадалар — күз миастениясеннән аермалы буларак якындагы әйберне караганда саккадалар   — әкрен.
Язтепе (Инеболу)
Язтепе (Yaztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).