cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мотокурка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ялгызкаен
Җитештерү тармагы
Шәхси хуҗалыкларда 570 тирәсе сыер малы һәм 280 вак мал, 30 баш ат асрала. Авыл җирлеге җирсезлектән интегә. Күмхуҗ азык культураларын үстерү өчен җирне күрше авылдан арендага ала. Шулай ук Морак авыл советыннан, Котлыгуҗадан арендалыйлар.
(2931) Маяковский
(2931) Маяковский  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1969 елның 16 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1969 UC» саналган.
Тепе (Лиҗе)
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Долина (Добрич өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзверен (Никсар)
Өзверен (Özveren) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Пухиоиа (кратер)
Пухиоиа — Венера планетасының -20.6°N, -69.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пухиоиа кратеры маори хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Егырҗе (Муданья)
Егырҗе (Eğerce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2131) Мейол
(2131) Мейол  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Чиорлано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2131) Мейол
Тарихы
1975 елның 3 сентябрендә Арнольд Клемола тарафыннан Сан-Хосе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 RA» саналган.
Чирчелло
Чирчелло — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ноябревка
Ноябревка — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453073, — 80221846002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Мозаффар Мөштәри
Мозаффар Мөштәри — күренекле мәгърифәтче, педагог
Тәрҗемәи хәле, эшчәнлеге
Мозаффар Таҗетдин улы Мөштәри  Казан губернасының Тәтеш өязе Үтәмеш авылында 1863 елның 1 августында, буыннан-буынга күчкән муллалар нәселенең дәвамчысы Таҗетдин имам гаиләсендә дөньяга килә. Таҗетдин хәзрәтнең гыйлеме белән тирә-якта зур абруй казанганын һәм 1847 елда Диния нәзарәтенә казыйлыка сайланганын да күрсәтеп китү урынлы булыр. Башта әтисеннән һәм Тәтеш өязе Болын-Балыкчы авылындагы мәдрәсәдә белем алганнан соң Мозаффар, Казандагы “Халидия” мәдрәсәсенә укырга керә. Бу урында шуны искәртергә кирәк:  “Халидия” кадими мәдрәсәләрдән саналган мәдрәсә булган һәм укытуда төп урынны дини предметлар алып торган. Шуңа күрә бирелгән белем бәлки заман таләпләренә туры килеп тә бетмәгәндер. Әмма бу әле кадими мәдрәсәдә бар нәрсә дә дини – илаһи рух белән генә сугарылган дигән сүз түгел.
Яңалыкка омтылган һәм күңеленә үз халкының киләчәк язмышы өчен борчылу җиле кагылган яшь татар егете укытучылар мәктәбендәге укыту тәртипләре белән дә килешеп бетми. Үз истәлекләренә караганда, бу килешмәү инспектор В.В.Радлов тарафыннан татарлар хакында кимсетеп, мыскыллап әйтелгән сүзләргә протест белдерүдән башлана. Ул, бертөркем фикердәшләре белән бер сүздә торып, Иловайский тарафыннан язылган тарих дәреслегенең дә битләрен ертып ташлый. Анда да татар халкының тарихта тоткан урыны хакында уйлый белгән яшьләр өчен кабул ителмәслек сүзләр язылган була. Мондый низаглардан соң Мозаффарга укуда калу мөмкинлеге бары тик мәктәп мөдире Шаһбазгәрәй Әхмәровның ярдәме белән генә уңай хәл ителә. Ш.Әхмәров аңа соңрак, мәктәпне тәмамлагач, Тәтештә рус-татар мәктәбен оештыруда да ярдәм итә алган икән.
Мәктәптә укытканда яшь укытучы һәр баланың үз ана (татар) телендә тиешле дәрәҗәдә белем ала алмавына борчыла, бу хакта башка мөгаллимнәрнең тәҗрибәсен өйрәнәсе килә. Тик татар телендә укыту өчен бу вакытта методик әдәбият түгел, дәреслекләр, уку әсбаплары да булмый әле. Мозаффар картоннан күчмә хәрефләр ясап, балаларны татар телендә үз методы белән укыта башлый. Нәтиҗәдә балалар хәрефләрне бик ансат үзләштерә, укырга да бик тиз өйрәнә башлыйлар. Бу хәл исә күршедәге иске мәдрәсәдәге шәкертләрнең Мозаффар укыткан мәктәпкә күчүләренә китерә.
Аңлашыла ки, шәкертләрнең шулай күпләп үз мәдрәсәсеннән китүләре карт муллага ошамый. Ул шәкертләрнең әти-әниләрен каргый, алар арасында укытучы хакында ялган хәбәрләр тарата: имеш, “ул егет киртә аша сикергән икән (ягъни чукынган икән), урысча гына укыта икән” һ.б. Мондый сүзләр белән генә калмый әле мулла, исправникка донос язуга кадәр барып җитә. Мәктәптә тентү үткәрелә, хәрефләрне “цензура аша үтмәгән” дигән сылтау белән алып чыгып китәләр. Эш зурга китә. Хәтта Казанның үзеннән тикшерүчеләр килеп Мозаффарны “рус патшасына каршы сүзләр сөйлисең икән” дип төрмәгә ябу белән куркыталар.
Менә шундый күңелсез хәлләрдән соң ул Исмәгыйль бай Акчурин чакыруы буенче Сызранга күчеп китә һәм анда ир һәм кыз балалар өчен мәктәп ачып укытырга керешә. Мозаффар бу вакытта гаиләле була инде. Кызлар мәктәбендә аның хатыны Гирфәтҗан абыстай укыта башлый.
Тик биредә дә хәлләр катлаулана. Чөнки ул завод эшчеләренең соравы буенча кичләрен өлкәннәргә дә дәресләр бирә башлый. Теләсә нинди прогрессив хәрәкәтне самодержавие строена янау дип карарга өйрәнгән чиновниклар Мозаффарны бу адымы өчен сәяси ышанычсызлыкта гаеплиләр.
Чиновниклар белән көрәшә-көрәшә 6 ел укытканан соң ул гаиләсе белән тагын яңа урынга, Оренбургка күчәргә мәҗбүр була. Бу юлы аңа татар мәгарифенә булышуны гомеренең максаты итеп куйган Гани бай Хөсәенов ярдәмгә килә. Мозаффар Оренбургта да русча-татарча мәктәп ача. Әмма халык мәкале әйткәнчә, кара сакалын кая гына барсаң да калмый икән. Яңача (җәдитчә) укыткан, Оренбург тирәсендәге мәктәп-мәдрәсәләрнең мөгаллимнәре белән дә үз тәҗрибәсе белән бик теләп бүлешкән талантлы педагогның һәр адымын полиция шымчылар күзәтеп, тикшереп җанына тияләр.
Гани бай гына мөгаллимгә ярдәмен кызганмый эшне җайлап тора. Эзәрлекләүләрдән туеп, М.Мөштәри бу вакытта инде 7 кешелек гаиләсен алып, башта Севастопольгә, соңрак Истамбулга күчә. Бу шәһәрләрдә Мозаффар рус телендә хосусый дәресләр бирә, Истамбулның Шәрык тәгълим тәрбия институтында имтиханнар биреп шәһадәтнамә алуга да ирешә.
1902 елда алар тагын яңа урында, Әстерханда. Тик биредә дә аның уңышларыннан көнләшүче затлар табыла. Аларның донослары, ялган гаепләре нигезендә тагын тикшерүләр, тагын сорау алулар. Ниһаять, 1904 елда алар Казанга кайталар.
Мозаффар Мөштәри биредә Сукно бистәсендәге мәктәпкә мөдир һәм тарих, җәгърәфия, хисап, рус теле укытучысы булып урнаша. Мәктәп янындагы ятим балалар приютының тәрбиячесе дә була. Соңрак, атаклы бай Әхмәт Хөсәенов ярдәме белән, кыз балалар өчен махсус мәктәп ачуга да ирешә. Гирфәтҗан ханым бу мәктәптә татар теле һәм хисап дәресләре алып бара.
Менә шулай бергә-бергә, һәр адымда очраган киртәләрне җимереп яшиләр, эшлиләр бу педагоглар. Алар үрнәгендә кызлары Сәгадәт, Фәйрүзә, Мәрьям һәм Маһирә дә гимназия тәмамлап мөгаллимә булып китәләр. Мәрьям белән Маһирә татар хатын-кызлар хәрәкәтендә дә танылган затлар. Янә шушы гаиләдә киләчәктә фәнни хезмәтләре белән дөньяга танылачак Хәмит исемле ир бала үсә. Балаларның сәләтле табигате яшьтән үк сизелә башлый: Сәгадәт белән Фәйрүзә мандолинада, гармунда, Хәмит скрипкада, Мәрьям белән Маһирә пианинода татар моңнарын да, классик әсәрләрне дә оста башкаралар. Шуның өстәвенә Мәрьям дә, Маһирә дә матур, моңлы тавышлары белән җырлап, тыңлаучыларның күңелләрен кузгаталар.
Гаилә тарихыннан килгән күркәм гадәтләр балаларның әхлакый формалашуына үз эзен сала. Мозаффар аганың хәтсез бай китапханәсендәге китаплар – төрки, рус, Европа классик әдәбиятының җыелмасы, өйгә даими килеп торган гәзит-журналлар балаларның белемгә омтылышларын көчәйтә. Татарның Казанда яшәгән зыялы яшьләре белән дә аралашып яшәүләре аларның фикер дөньясын үстерүгә ярдәм итә. Кызларын “Шәрык” клубында үткәрелгән кичәләргә җибәргәндә Мозаффар ага “Фатих белән генә барасыз” дип ризалаша торган була. Күрәсең, Фатих Әмирхан гаиләнең үз кешесе саналырдай якынлыкка ия булган. Әлбәттә, чорның алдынгы карашлы зыялылары, олуг әдип Фатих Әмирхан, татар дөньясына 30 дан артык мәктәп ачкан Мозаффар Мөштәри кебек шәхесләрнең үзара якынлыгы яшьләр өчен тәрбияви йогынтылы үрнәк дияргә кирәк.
1915 елга кадәр Казанда мөгаллимлек иткәч, М.Мөштәриев яңадан Тәтешкә күчеп китә. Ул анда ике сыйныфлы мәктәптә мөдир, педагогика, рус теле укытучысы һәм өяз укытучылар берлеге рәисе булып хезмәт итә. 1917 елда Келәнче авылында башлангыч мәктәп, столярлык һөнәрханәсе ачып, балаларны һөнәрчелек серләренә дә өйрәтә. Ул, балалар белән бергәләп, тирә-яктагы мәктәпләргә парталар, өстәл, шкафлар ясап тарата.
Совет хакимияте урнашу белән Тәтеш өязендә укытучылар курсын оештыручы да – Мозаффар Мөштәриев. Биредә аның белән бергә кызы Мәрьям, атаклы мөгаллимә һәм шагыйрә Маһруй Мозаффарияләр эшли. Мәрьям рус теле, Маһруй ханым татар теле укыта.
Озак еллар тынгысыз хезмәттә үткән гомернең сәламәтлеккә дә зыяны тими калмаган икән. Табибләр киңәше белән 1920 елда Мозаффар ага тагын Оренбургка китә. Бераз дәваланып алу белән ул янә рус-татар мәктәбенә мөдир һәм рус теле укытучысы итеп билгеләнә. 1921 елда мәгариф эшендәге зур тәҗрибәсен искә алып, Төркестан хөкүмәте, М.Мөштәриевне Ташкентка, яңа төзелгән Урта Азия коммунистлар университетына эшкә чакыра. Анда ул 1923 елга кадәр эшләп яңадан Казанга кайта. Инде өлкән яшьтә булса да мөгаллимлек эшен дәвам итә: Казан политтехникумында, индустрия һәм җир төзү техникумнарында татар теле укыта.
Бүләкләре
1928 елда Татарстан хөкүмәте мәгариф өлкәсендә куйган зур тырышлыгы, 40 еллык эшчәнлеген билгеләп Мозаффар Мөштәригә Хезмәт батыры исемен бирә.
Сылтамалар
1.   http://www.archive.gov.tatarstan.ru/magazine/go/anonymous/main/?path=mg:/numbers/2009_1/04/03/
2.    http://shahrikazan.ru/index.php/news/%D3%99yter-s%D2%AFzem-bar/mshtri-nselene-zatlyi-ulyi
3.    http://tatar-congress.org/yanalyklar/kyrenekle-megrifetche-pedagog-mozaffar-moshterinen-tuuyna-150-el-1863-1937/
Дончево
Дончево — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стритсборо (Огайо)
Стритсборо  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стритсборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2882
NGC 2882 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Мольцхайн
Мольцхайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тепе Тарла (Картепе)
Тепе Тарла (Tepe Tarla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Картепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чичерале
Чичерале — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нортвест-Итака (Нью-Йорк)
Нортвест-Итака  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нортвест-Итака халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Мача
Зур Мача — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чамбар елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Келецеле
Келецеле — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лайоль (коммуна)
Лайоль (Laguiole) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Келецеле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лайоль (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 63,06 км².
Койниха
Койниха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының сул ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дженесио (Нью-Йорк)
Дженесио  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Савичи (Яраң районы)
Савичи (Савичи) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (20%), руслар (80%).
(2863) Ben Mayer
(2863) Ben Mayer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 30 августында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 QG2» саналган.
Пурев (кратер)
Пурев — Венера планетасының 31.1°N, -46.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пурев кратеры монгол хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Колывань (Барнаулка кушылдыгы)
Колывань  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Барнавылка елгасының сул ярына тамагыннан 79 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Халтэ-Яха
Халтэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Седэ-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Муксора
Муксора (Муксара) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Покшеньга елгасының сул ярыннан 158 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Долиньон
Долиньон (Dolignon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Лаверриер
Лаверриер — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Вуальконт
Вуальконт — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Драганово (Добрич өлкәсе)
Драганово  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анатолий Торкунов
Анатолий Васильевич Торкунов (1950 елның 26 августы, Мәскәү, ССРБ) — Россия дипломаты, Корея белгече, тарихчы һәм политолог. МГИМО ректоры (1992 елдан). Тарих фәннәре кандидаты, сәяси фәннәр докторы, профессор, РФА академигы (2008 елдан). «Первый канал» АҖ директорлар советы рәисе (2011-2020). Мәскәү өлкәсе Иҗтимагый палатасы рәисе (2017 елдан). Россия Федерациясе дипломатик хезмәтенең атказанган хезмәткәре (2020).
Тормыш юлы
Анатолий Торкунов 1950 елның 26 августында Мәскәүдә туа. Мәктәптә сыйныфның комсомол оешмасы секретаре була.
1967 елда Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтының (МГИМО) халыкара мөнәсәбәтләр факультетына укырга керә. Россия Тышкы эшләр министры Сергей Лавровның, күп кенә дипломатларның, шул исәптән Александр Садовников, Александр Кадакин курсташы була.
1971—1972 елларда КХДҖда дипломатик хезмәттә була.
1972 елда МГИМОның халыкара мөнәсәбәтләр факультетын тәмамлагач, Азия Һәм Африка илләре тарихы һәм мәдәнияте кафедрасына укырга керә. 1974 елда ректор ярдәмчесе итеп билгеләнә, бер үк вакытта укытучы эшен алып бара.
1975 елда аспирантураны тәмамлый, 1977 елда «Көньяк Кореяда хәрби-бюрократик режимны торгызу һәм үстерү (1961—1976 еллар)» темасына тарих фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
Момменхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анатолий Торкунов
Тормыш юлы
1977—1983 елларда Азия Һәм Африка илләренең тарих һәм мәдәният кафедрасы өлкән укытучысы, доценты, чит ил укучылары белән эшләү деканы, халыкара элемтәләр буенча проректор вазыйфасын башкара. 1979 елда аңа доцент исеме бирелә.
1983—1986 елларда АКШта дипломатик хезмәттә була: ССРБ Илчелегенең (Вашингтон) икенче, беренче секретаре.
1986 елда Халыкара мөнәсәбәтләр факультеты деканы итеп сайлана, 1989 елның маенда беренче проректор итеп билгеләнә. 1991 елда Торкуновка профессор исеме бирелә.
1992 елның октябрендә институт коллективының гомуми җыелышында МГИМО ректоры итеп сайлана. 1997, 2002, 2007, 2012 һәм 2017 елларда яңадан бу вазыйфага сайлана. Ул ректор булган чакта МГИМО университет статусын ала.
1995 елда «Корея ярымутравында куркынычсызлык проблемалары: халыкара-сәяси һәм Корея эчендәге аспектлар» темасына сәяси фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
1997 елдан Россия Тышкы эшләр министрлыгы коллегиясе әгъзасы, 1999 елдан Россия Халыкара тикшеренүләр ассоциациясе (РАМИ) президенты булып тора.
2000, 2004 һәм 2018 елларда президент сайлауларында Владимир Путинның ышанычлы заты була.
2003 елның 22 маенда Россия фәннәр академиясенең иҗтимагый фәннәр бүлеге буенча әгъза-корреспонденты итеп сайлана, 2008 елның 29 маеннан — РФА академигы.
2006 елда Россия Федерациясе Президенты каршындагы фән, технологияләр һәм мәгариф советы президиумы әгъзасы итеп билгеләнә.
2008 елдан — «МГИМО — Университет белдермәсе» журналының баш мөхәррире. 2010 елның октябреннән Россия Фәннәр академиясенең глобаль проблемалар һәм халыкара мөнәсәбәтләр бүлеге академик-сәркәтибе урынбасары, халыкара мөнәсәбәтләр секциясе җитәкчесе.
Россия тарих җәмгыяте рәистәше, «Просвещение» нәшриятының Россия тарих дәреслекләре сериясе баш мөхәррире.
2017 елдан — Мәскәү өлкәсе Иҗтимагый палатасы рәисе. Россия БМОга ярдәм итү ассоциациясе рәисе (1996 елдан). «Первый канал»ның директорлар советы рәисе (2011—2020), Рособоронэкспорт директорлар советы әгъзасы.
Халыкара эшләр буенча Россия советының Попечительләр советы әгъзасы, Попечительләр советы әгъзасы, А. М. Горчаков исемендәге халык дипломатиясенә ярдәм фонды фәнни советы рәисе. БРИКС тикшеренүләр буенча Милли комитетының фәнни советы әгъзасы. Россия Федерациясе президенты каршындагы ягулык-энергетика комплексы үсеше стратегиясе һәм экологик куркынычсызлык мәсьәләләре комиссиясе, Федерация Советы рәисе каршындагы фәнни-эксперт советы, шулай ук Дәүләт Думасының мәгариф һәм фән комитеты каршындагы фундаменталь һәм гамәли фәнни тикшеренүләр оештыру буенча эксперт советы составына керә. Россия куркынычсызлык советы каршындагы фәнни совет секциясе әгъзасы һәм җитәкчесе, Россия фән һәм югары белем министрлыгы каршындагы иҗтимагый совет әгъзасы.
Кайбер чит ил университетларының мактаулы докторы, «Дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр», «Халыкара тормыш», «Россия глобаль сәясәттә», «Хокук һәм идарә. XXI гасыр», «Мәскәү халыкара хокук журналы» һәм башка журналларның редакция коллегияләре һәм советлары составына керә.
Инглиз, корей һәм француз телләрен белә.
Гаилә
Әнисе — Торкунова Нина Петровна — инженер-конструктор, ЗИЛда эшләгән.
Кызы — Екатерина (1977) — адвокат, юридик фәннәр кандидаты, доцент, Страсбургта Кеше хокуклары буенча Аурупа мәхкәмәсендә эшләгән. 2003 елдан МГИМО Аурупа хокукы кафедрасында укыта, 2017 елдан «Тест на отцовство» телевизион программасын алып баручы.
Чит илләр бүләкләре
Франция, Италия, Корея Республикасы, Маҗарстан, Монголия, Болгария, Азәрбайҗан, Үзбәкстан, Кыргызстан, Казакъстан, Беларусия, Польша дәүләт бүләкләре бар, шул исәптән:
NGC 2883
NGC 2883 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Стронгсвиль (Огайо)
Стронгсвиль  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стронгсвиль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дженоа (Нью-Йорк)
Дженоа  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиччиано
Чиччиано — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нортвилл (Саффолк округы, Нью-Йорк)
Нортвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нортвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дропла (Добрич өлкәсе)
Дропла  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Егырҗи (Саваштепе)
Егырҗи (Eğerci) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Eğerci, Savaştepe
(4960) Мейо
(4960) Мейо  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вуекур
Вуекур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Келеця
Келеця — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пычик (кратер)
Исеме
Пычик кратеры чукчалар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Монреаль (Алмания)
Монреаль  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
828 (сан)
828 (сигез йөз егерме сигез) - 827 белән 829 арасындагы натураль сан.
Шишано
Шишано — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Урал (Гафури районы)
почта индексы — 453073, — 80221846003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 38 кешенең яшәве мәгълүм.
Ретшвиллер
Ретшвиллер (Retschwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,26 км².
(3870) Майра
(3870) Майра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 13 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CG3» саналган.
Егырҗи (Яйладагы)
Егырҗи (Eğerci) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Джерман (Нью-Йорк)
Джерман  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тепеалан (Корган )
Тепеалан (Tepealan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Корган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дряновец (Добрич өлкәсе)
Дряновец  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаверсин (Уаза)
Лаверсин — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Лакруа-Баррес
Лакруа-Баррес (Lacroix-Barrez) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Иноковка
Иноковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ворона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Лакруа-Баррес
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,01 км².
Иноковка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Твинсбург (Огайо)
Твинсбург  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нортемптон (Саффолк округы, Нью-Йорк)
Нортемптон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Эболи
Эболи — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Нортемптон (Саффолк округы, Нью-Йорк)
Географиясе
Нортемптон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Эболи
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нортемптон (Саффолк округы, Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домьер
Домьер (Dommiers) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
NGC 2884
NGC 2884 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кончураиха
Кончураиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Мильтюш елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гвионвель
Гвионвель — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Алексей Созинов
Алексей Станиславович Созинов ( 31 декабрь 1963, Чистай, Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР ) — медицина фәннәре докторы, профессор, Казан дәүләт медицина университеты ректоры (2009 елдан). V һәм VI чакырылышларның Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, Бердәм Россия фракциясе әгъзасы. Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы (2023).
Монсхайм
Монсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Алексей Созинов
Биография
Алексей Станиславович Созинов 1963 елның 31 декабрендә Чистайда хезмәткәрләр гаиләсендә туган. 1981 елда ул Чистайдагы 1нче урта мәктәпне тәмамлый. 1987 елда ул В.И. Курашов исемендәге Казан дәүләт медицина институтын «Дәвалау эше» белгечлеге буенча мактау белән тәмамлый. 1987 елдан 1989 елга кадәр ул ординатурада, 1989 елдан 1992 елга кадәр Казан дәүләт медицина университетында  йогышлы авырулар бүлегендә аспирантурада укый.
Монсхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алексей Созинов
Биография
1992 елда Санкт-Петербург дәүләт санитария-гигиена институтында ул медицина фәннәре кандидаты дәрәҗәсенә «Прогнозирование бактериальных осложнений гриппа и других острых респираторных заболеваний»  темасына  диссертация яклый.
1993 елда ул Яр Чаллы шәһәрендәге Казан дәүләт медицина институтының филиал директоры итеп билгеләнә.
2003 елда ул Казан дәүләт медицина университетының биомедицина фәннәре һәм медицина хокукы бүлеге мөдире итеп сайлана. 2005 елда «профессор» дигән мактаулы исем бирелә.
2004 елда И.И.Мечников исемендәге Санкт-Петербург дәүләт академиясендә докторлык диссертациясен яклый.
2007 елдан Бәйсез Дәүләтләр Бердәмлеге илләренең этик комитетлары форумы рәисе.
2008 елның 26 декабрендә Казан дәүләт медицина университеты хезмәткәрләренең гомуми җыелышында ул ректор итеп сайлана. 2009 елның 14 маенда Созинов рәсми рәвештә Казан дәүләт медицина университеты ректоры булып эшкә урнаша.
2014 елның 14 сентябрендә V чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советына депутатлар сайлауда «Бердәм Россия» партиясеннән сайлана.
2019 елның 8 сентябрендә VI чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советына депутат итеп сайлана. Социаль сәясәт комитеты, Татарстан Республикасы Дәүләт Советы Президиумы әгъзасы.
«Биоэтика», «Казанский медицинский журнал», «Медицинское право», «Вестник современной клинической медицины» журналларының редакция советы әгъзасы.
2022-2023 елларда ― Татарстанның югары уку йортлары ректорлары Советы рәисе.
Бүләкләр
«Хезмәттәге казанышлары өчен» медале (1986) Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының Мактау грамотасы Фармакологларның Н. П. Кравков исемендәге Россия фәнни җәмгыяте медале.
Русские (Оричи районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(1690) Майрхофер
(1690) Майрхофер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1948 елның 8 ноябрендә Маргарита Ложье тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1948 VB» саналган.
Хальмер-Яха-Тарка
Хальмер-Яха-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мурдея
Мурдея — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 69 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абердин-ангус сыеры
Абердин-ангус сыеры (Aberdeen Angus, абердин-ангусская) — мөгезле эре терлекнең ит бирә торган токымы. Шотландиядә (Абердин һәм Ангус графлыкларында) җирле кара мөгезсез терлекне камилләштерү белән барлыкка китерелгән. Гәүдәсе озын һәм йомры, кыска аяклары белән, кыска муены иңбашы һәм башы белән тоймастан тоташа, бил һәм койрык төбе яхшы эшләнгән, бот мускуллары сикерү буынына хәтле төшә. Сөякләре юка, тиресе сәлперәйгән, юка, сузылма. Хайваннар мөгезсез. Төсе кара. Үгезләрнең тереләй авырлыгы 750–800, кайвакыт 1000 кг кадәр, сыерларның — 500–550 кг, кайвакыт 700 кг кадәр, печелгән бозауларның, симертү өчен ашаткач, 15–16 айда — 450–460 кг. Сугым чыгышы 60 % чамасы. Токым «мәрмәрдәй» ит белән аерылып тора.
Бөекбритания, АКШ, Канада, Яңа Зеландия, Аргентина, Австралия һ.б. илләрдә үрчетәләр. Советлар Берлегендә калмык терлеге белән кушылдырып үрчетәләр. 1985 елның 1 гыйнварда Советлар Берлеге хуҗалыкларында 68,1 мең баш бар иде. Волгоград, Оренбург өлкәләрендә, Ставрополь, Красноярск, Алтай крайларында, Казакъстанда, Украинада үрчетәләр
Егырҗили (Терме)
Егырҗили (Eğercili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дуранкулак
Дуранкулак — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
829 (сан)
829 (сигез йөз егерме тугыз) - 828 белән 830 арасындагы натураль сан.
Агоста
Агоста — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тепеалты (Нусайбин)
Тепеалты (Tepealtı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карлыга (кратер)
Карлыга — Венера планетасының 33°N, -162.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Карлыга кратеры казакъ хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Рёшвог
Рёшвог (Rœschwoog) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,75 км².
Джерман-Флеттс (Нью-Йорк)
Джерман-Флеттс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзгүней (Ялвач)
Өзгүней (Özgüney) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Ялвач илчесенә караган бер авыл (köy).
Юки Цунода
— «Формула-1» чемпионатында «Альфа Таури» командасы өчен чыгыш ясаучы Япония автоузышчысы. 2018 елда F4 классында Япония чемпионы.
Тормыш юлы
Юки Цунода 2000 елның 11 маенда Япониядә Сагамихара шәһәрендә (Канагава префектурасы) туа.
2016 елда формула классы буенча Япониянең «Honda Motor Co» компаниясе белән бәйле Судзука боҗра автоузышлары мәктәбен тәмамлый. Шуннан соң Хонданың яшь пилотларны әзерләү программасы (Honda Formula Dream Project) әгъзасы була.
Шул ук елны Sutekina Racing Team командасы өчен F4 классында Япония чемпионатында бер ярыш уздыра. Беренче узышта 2 нче урында финишка килеп, үзенең беренче подиумын ала. Еллык зачётта 16 нчы була.
Киләсе елда FIA версиясе буенча F4 классында Япония чемпионатының барлык 14 этабында катнаша. Сезонны 3 нче урында тәмамлый.
Моннан тыш, бу сезонда Япония автомобиль федерациясе версиясе буенча (JAF) F4 классында Япония чемпионы була.
2018 елда яңадан FIA версиясе буенча F4 классында 2018 елгы Япония чемпионатында «Honda Formula Dream Project» командасы өчен катнаша. Цунода җиде җиңү яулап, F4 классында Япония чемпионы чемпион була.
2019 ел сезонында Jenzer өчен «Формула-3» сериясе ярышларында чыгыш ясый, 67 очко җыя һәм 1 җиңү һәм 3 подиум белән 9 нчы урынны ала. Jenzer команда зачётында 7 нче урынны ала.
Типп-Сити (Огайо)
Типп-Сити  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Келешть
Келешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Юки Цунода
Тормыш юлы
Моннан тыш, шул ук елда Евроформуланың ачык чемпионатында Team Moto Park командасы өчен чыгыш ясаган. Нәтиҗәдә, шәхси зачётта 4 нче урынны ала.
Типп-Сити (Огайо)
Тарихы
Типп-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Келешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Типп-Сити (Огайо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юки Цунода
Формула 1
Декабрь уртасында Әбу-Дабида узган тестлардан соң, «Альфа Таури» 16 декабрьда Цунода белән контракт имзалау турында рәсми игълан итә. Ул Даниил Квятны алыштыра һәм 2021 ел сезонына командада Пьер Гаслиның партнёры була. Үзенең даими узыш номеры итеп, элегрәк Дженсон Баттон кулланган, 22 номерны сайлый.
«Альфа Таури» өчен үзенең дебют узышында Цунода тугызынчы урында финишка килә. Ярыштан соң Формула-1 техник директоры Росс Браун Цуноданы «күп еллар эчендә Формула-1нең иң яхшы автоузышчысы» дип атаган.
Гиндрекур-оз-Орм
Гиндрекур-оз-Орм — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лавильтертр
Лавильтертр — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Нортист-Итака (Нью-Йорк)
Нортист-Итака  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нортист-Итака халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аквино
Аквино — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Монперу (Аверон)
Монперу (Montpeyroux) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 61,71 км².
Аквино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2885
NGC 2885 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Алга (Алга авыл советы)
Алга — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Качыр
Качыр (mulus) — йорт хайваны, ат (бия) һәм ишәк (иркәк) кушылгагы.
Биядән гәүдәнең зурлыгын һәм тиз йөрүгә сәләтен, ата ишәктән исә чыдамлыкны һәм эшкә искиткеч сәләтне ала. Озак яшәүчән (40 яшькә кадәр), тамакка һәм асрауга талымсыз хайваннар. Гадәттә үрчемсез.
Азия, Африка, Көньяк Европа, Төньяк һәм Көньяк Америка илләрендә үрчетәләр, Советлар Берлегендә — Кавказ Арты һәм Урта Азиядә.
Дыбовик
Дыбовик — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Донтен
Донтен (Domptin) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Егырҗили (Кандыра)
Егырҗили (Eğercili) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ридсельтс
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,02 км².
Тепеалты (Айваҗык)
Тепеалты (Tepealtı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гиндрекур-сюр-Блез
Гиндрекур-сюр-Блез — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Акквапендете
Акквапендете — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Джермантаун (шәһәр, Нью-Йорк)
Джермантаун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куимби (кратер)
Куимби — Венера планетасының 5.7°N, -76.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 23,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Куимби кратеры Америка очучы Гарриет Яуимбы хөрмәтенә аталган.
Тиффин (Огайо)
Тиффин  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тиффин шәһәре  елда нигезләнгән.
Өзгүр (Ардешен)
Өзгүр (Özgür) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ардешен илчесенә караган бер авыл (köy).
Коровиха
Коровиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Чем елгасының сул ярына тамагыннан 73 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каравочка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фуат Вәлиев (1918)
Фуат Вәлиев (, —, ) — тарихчы, этнограф, тарих фәннәре докторы (1988), профессор (1990), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1990). 1962-20?? елларда Казан архитектура-төзелеш университетының сәяси тарих кафедрасында. Хезмәтләре Себер татарлары тарихына һәм этнографиясенә карый.
Монтабаур
Монтабаур — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3352) Маколифф
(3352) Маколифф  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 6 февралендә Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 CW» саналган.
Дыбрава (Добрич өлкәсе)
Дыбрава  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тепеалты (Салыпазары)
Тепеалты (Tepealtı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лакруа-Сент-Уан
Лакруа-Сент-Уан — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Норфолк (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Норфолк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норфолк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келиджи
Келиджи — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Аккуафондата
Аккуафондата — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Русские (Оричи районы, авыл)
Русские (Русские) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(4148) Маккартни
(4148) Маккартни  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 11 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 NT» саналган.
Егыркыран (Һалылые)
Егыркыран (Eğerkıran) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Римсдорф
Римсдорф (Rimsdorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,07 км².
Монтезик
Монтезик (Montézic) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,87 км².
Езерец (Добрич өлкәсе)
Езерец  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Купаяр
Купаяр — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Халэтояха
Халэтояха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3777) Макколи
(3777) Макколи  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JD2» саналган.
Доран
Доран (Dorengt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Джерри (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2886
NGC 2886 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рөстәм Зарипов (1952)
Бу язучы турында мәкалә, композитор Рөстәм Зарипов турында моннан укыгыз
Тәрҗемәи хәле
1952 елның 27 октябрендә Татарстан АССР Саба районы Түлешкә авылында хезмәткәр гаиләсендә туган. Әтисе — Зәет, табиб, фронтовик, әнисе — мәктәп мөдире-парторг Саҗидә, фронтовик, апасы — Казан университетын кызыл дипломга тәмамлаган Лена. Рөстәм Юлбатта башлангыч, Сатышта сигезьеллык, Байлар Сабасында урта мәктәпне, Казан төзүче-инженерлар институтының юллар төзү факультетын (1974) тәмамлаган. Моннан тыш Мәскәүдә юл  эшләре белән идарә итү буенча югары курслар, Түбән Новгородта урта, Киевта сәяси һәм юридик   белемнәр бирүче югары курслар тәмамлый.
Хезмәт юлы
Хезмәт юлын институтта алган белгечлеге буенча башлый: юл төзүче мастер, төзелеш оешмаларында инженер, өлкән инженер, баш инженер, төзелеш оешмасы җитәкчесе вазыйфаларын башкара. Юллама белән Мордовиядә җиде ай, аннан Татарстанга күчеп, Саба, Мөслим  районнарында эшли.