cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD31732
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кётсенг
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,14 км².
Сибирский
Тышкы сылтамалар
Сибирский
Файлер-Сити (Мичиган)
Файлер-Сити  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Файлер-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Нью-Огаста (Миссисипи)
Нью-Огаста  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(339) Доротея
(339) Доротея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1892 елның 25 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1892 G» саналган.
NGC 1829
NGC 1829 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Серветкөй (Кепсут)
Серветкөй (Servetköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(20819) 2000 TX55
Тарихы
2000 елның 1 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 TX55» саналган.
Горни Славечи
Горни Славечи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Эшмин
Эшмин (Échemines) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Сен-Лье кантонына карый.
Бриски (Лодзь воеводалыгы)
Бриски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серославице (Любуш воеводалыгы)
Серославице  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Страхоцице-Колёния
Страхоцице-Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Теэр (Миссури)
Теэр  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Теэр шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Невилли-ан-Аргонн
Невилли-ан-Аргонн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Хайнрихсвальде (посёлок, Алмания)
Хайнрихсвальде  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Гуринкасы
Татар Гуринкасы (Татарские Горенки) — Сембер өлкәсенең Карсун районында урнашкан сала.
Географиясе
Гуринка елгасында, райүзәктән 20 километр төньяк-көнбатыштарак урнашкан.
Тарих
1648 елда нигезләнгән.
1913 елда биредә 268 йорт, 1244 кеше, 2 мәчет, мәктәп, 2 тегермән булган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (98,3%).
Карр (кратер)
Карр — Венера планетасының 24°N, -295.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 31,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Кампанье-Чамплан (Валле д'Аоста)
Географиясе
Кампанье-Чамплан Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вилат
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Думбрава (Рекитоаса, Бакеу)
Думбрава — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Губчыцы
Губчыцы (Губчыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сан-Константино-Альбанезе
Сан-Константино-Альбанезе — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Марино-Поле (Благоевград өлкәсе)
Марино-Поле  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уң Хава
Уң Хава — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Хава елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Берләшкән Милләтләр Оешмасының Иминлек Шурасы
БМО Иминлек Шурасы (ингл. United Nations Security Council, фр. Conseil de sécurité de l'ONU, гарәб. مجلس أمن الأمم المتحدة‎‎, кыт. 联合国安全理事会, исп. Consejo de Seguridad de la ONU) — һәрдаим эшләгән БМО органы. Иминлек Шурасы БМОның тынычлык артыннын күзәткән төп органы.
1945 елда булган Ялта конференциясендә Берләшкән Милләтләр Оешмасының төзү мәсләкләре эшләнелә: илләр-җиңүчеләр БМО Иминлек Шурасына керделәр, һәрберсенә вето хокукы бирелде. Вето куйган очракта резолюция кабул ителми.
Гадәттә вето хокукы сирәк кулланыла, ләкин берничә кискен халыкара низаг вакытында вето куелган, мәсәлән Исраил кагылышлы АКШның ветосы, Гыйрак кагылышлы Франция ветосы, Кырым кагылышлы Россия ветосы.
Иминлек Шурасының даими әгъзалары
Иминлек Шурасының даими әгъзалары вето хокукына ия була.
Даими булмаган әгъзалар
Иминлек Шурасының 10 даими булмаган әгъзалары география мәсләкләре буенча сайланыла:
Дегыйрмиташ (Явузэли)
Дегыйрмиташ (Değirmitaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(20820) 2000 UZ3
(20820) 2000 UZ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Марат Әхмәтов (1954)
Бу Татарстан сәясәтчесе турында мәкалә, КДК профессоры скрипкачы турында бу биттә укыгыз
(20820) 2000 UZ3
Тарихы
2000 елның 24 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UZ3» саналган.
Арбон (Югары Гаронна)
Арбон — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Марат Әхмәтов (1954)
Марат Готыф улы Әхмәтов (16 июнь 1954, Хәсәншәех, Арча районы, ТАССР, РСФСР, ССРБ) — сәясәт эшлеклесе. 1999—2019 елларда — Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары – Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры.. Бердәм Россия фиркасеннән VI чакырылыш Татарстан Дәүләт Шурасы депутаты, ТР ДШ вице-спикеры (2019 елның 9 сентябреннән).
Тәрҗемәи хәле
Кенә урта мәктәбен тәмамлый. 1971-1976 елларда Казан ветеринария институтында укый, ветеринария табибы белгечлеге ала.
Марат Әхмәтов 1976 елның августында студент елларында ук үзе практика үткән Чапаев исемендәге колхозга баш ветеринария табибы булып эшкә килә. Монда эшләгән ике ел дәвер эчендә ул үзен тирән хәзерлекле, эшкә бирелгән, кешеләрне хөрмәт итүче, аларның гозерләрен танучы белгеч һәм шәхес итеп таныта. Шуның өчен дә 24 яшьлек яшь белгечне район җитәкчелеге артталыктан чыга алмаган «Алга» колхозына рәис итеп тәкъдим итә. Колхозчылар аны үзләренең рәисе итеп бертавыштан сайлап куялар. Аның җитәкчелегендә хуҗалык беренче елдан ук күркәм хезмәт нәтиҗәләре күрсәтә. Кырлардан югары уңыш алына, дәүләт заданиесе икеләтә арттырып үтәлә. Терлекчелек текә күтәрелеш ала. Иң артта сөйрәлгән колхоз, мәсәлән, сыерлардан сөт савып алу буенча 2 ел эчендә районның иң алдынгы хуҗалыклары сафына баса. Хуҗалыкның экономикасы ныгый, киң күләмдә төзелеш эшләре башлана.
Булдыклы җитәкчене 1983 елда район коммунистлары партия райкомының икенче секретаре итеп сайлыйлар – аның җилкәсенә тулаем районның авыл хуҗалыгы өчен җаваплылык бурычы салына.
1985 елның январендә М.Г. Әхмәтов КПССның Балтач район комитетының беренче секретаре – районның төп җитәкчесе итеп сайлана. Районда гасырлар буе авыл халкының үзәгенә үткән социаль проблемалар хәл ителә. Район тулысынча табигый газ белән тәэмин ителә, барлык авыллар диярлек асфальт юллар белән тоташа, күп яңа социаль объектлар төзелеп сафка баса, халыкны социаль яклау буенча күләмле һәм нәтиҗәле чаралар күрелә. Район тарихы мондый темплар белән үсү чорын белми. Җитештерү тармагында да үсеш тизләнеш белән бара. Игеннәрдән уңыш алуда район тарихында булмаган нәтиҗәләргә ирешелә, терлекчелектән продукция алу арта. Фермерлыкка, эшмәкәрлеккә, яңача хуҗалык итүгә, һәр уңай инициативага киң юл ачыла. Ил тормышында катастрофик төшенкелек еллары Балтач районы өчен үсү, яңарыш еллары булды.
М.Г. Әхмәтов 1999 елның маенда Татарстан Республикасы Премьер-Министрының беренче урынбасары – авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры итеп билгеләнде. Әлеге югары постта да ул үзе күп игелек кылган Балтач төбәген, аның кешеләрен онытмый, бу якның эзлекле үсешенә һәрвакыт матди һәм рухи ярдәм итә.
Балтачлылар М.Г. Әхмәтовны күп мәртәбә халык депутатларының район Советы, берничә мәртәбә Татарстан Республикасының Дәүләт Советы депутаты итеп сайладылар. 1992 елда аңа Татарстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре исеме бирелде. Ватаныбыз аның хезмәтләрен 1983 елда «Почет билгесе», 1995 елда «Дуслык» һәм 2001 елда «Ватанга аеруча хезмәт күрсәткән өчен» орденнары белән бәяләде.
Еллиҗә (Кәлбәҗәр)
Еллиҗә  (Yellicə ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Тинделл (Миссури)
Тинделл  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарнога (Кокшеньга кушылдыгы)
Тарнога — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кокшеньга елгасының сул ярыннан 202 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горни Чрнци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кырыклы (Гүмүшхане)
Кырыклы (Kırıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 1830
NGC 1830 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Страшево (Великопольское воеводалыгы)
Страшево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD317857
HD317857 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Цунами
Цунами - озынпериодлы (бер-берсеннән ерак бара торган) диңгез гравитацион сейсмик сәбәпләрдән барлыкка килә торган зуп-зур дулкыннар. Бу сәбәпләргә җир селкенүе, вулканлык һ.б. керә. "Цунами" япон теленнән "гаваньдәге зур дулкын" кебек тәрҗемә ителә. Әмма гади зур дулкыннарны "цунами" дип атап булмый, чөнки цунами гел геологик сәбәпләрдән тора.
Күзәтү тарихы
Кеше бу күренеш белән электән таныш. Цунами турында борынгы тарихлар, авыздан-авызга күчеп, рәвешкә әверелгәннәр, ә 2000-2500ләп ел элек документаль күзәтешләр дә барлыкка килә. Хәзер Атлантиданың юкка чыгуы сәбәпләренең берсе цунами дә санлыйлар. Бу хәл 10 меңләп ел элек булган.
Цунами гыйльми күзәтүе Голицын электродинамик сейсмографны уйлап тапкач кына мөмкин була, чөнки бу хәлдән сейсмография барлыкка килә. Сейсмогрф белән селкенү эпицентры төгәл табыла.
Бриски-Колёния
Бриски-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серч
Серч — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серви (Бигадич)
Серви (Servi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сивыс-Ях (авыл)
Сивыс-Ях (Сивыс-Ях) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Нефтеюганск районына керүче авыл.
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Дэвид Кэмерон
Дэвид Уильям Дональд Кэ́мерон (ингл. David William Donald Cameron, 1966 елның 9 октябрендә Лондонда туды) — британия сәясәтчесе, 2005 елдан Консерватив партиясе җитәкчесе, 2010 елның 11 маеннан Бөекбритания премьер-министры. TED конференциясендә чыгыш ясаганы бар.
Хайнрихсру
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ландсер
Ландсер (Landser) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Брёнстат кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,04 км².
Кампаньи (Казерта)
Кампаньи — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампаньи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Билбаулы көрәш
Билбаулы көрәш — көрәш төре, билбаулар таккан ике кешенең бил алышуы, милли спорт төре. Татарча көрәштән аермалы буларак аяк белән көрәшү рөхсәт ителгән.
Тарихи мәгълүмат
ХХ гасырда Сабантуенда батыр калган татар егетләре Дөнья һәм Европа дәрәҗәсендәге көрәшнең төрле төрләре буенча ярышларда җиңүләр яулаган. Шәзам Сафин, Шамил Хисаметдинов – Олимпия чемпионнары, Фәрхәт Мостафин, бертуган Мадьяровлар, Хәбил Бикташев дөнья чемпионы исемен яулыйлар.
Татарча көрәш буенча 1970нче елларда Россиякүләм ярышлар үткәрелә башлый. Җиңүчеләргә спорт мастеры дәрәҗәсе бирелә башлый. Соңгы елларда зур шәһәрләрдә үткәрелгән Сабантуйларында үзган көрәш бәйгеләре хәзер абруйлы ярыш булып санала. Аларда төрле милләт спортсменнары чыгыш ясарга атлыгып тора. Ләкин гомумән алганда, милли көрәш үзешчән спорт дәрәҗәсендә кала бирә.
1990 елда «кушаклы» (билбаулы) көрәшне үстерү өчен Мәскәүдә татар милли спорт төрләре «Батыр» Федерациясе төзелә. Аның беренче җитәкчесе — Мәнсур Фәхретдинов. Федерациянең беренче эше — Шәзам Сафин истәлегенә турнир үткәрү. Бу бәйгенең беренчесе 1991 елның октябрендә уздырыла. Бу бәйге 2011 елда 21нче тапкыр уздырылган инде.
2001 елда «Батыр»га алмашка «Максат» клубы килә. Аның оештыручылары — бертуган Абдулхак һәм Фәрхәт Мостафиннар, халыкара дәрәҗәле спорт мастерлары Наил Мәхмүтов, Харис Әюпов, Әдһәм Иванков, СССР һәм Россиянең атказанган тренерлары Әбделбәр Ниязбаев, Шамил Нәүретдинов. Алар тырышлыгы белән спорт календарендә яңа бәйгеләр барлыкка килә: «Фатиха» буләкләренә Хәйдәр Бегичев истәлегенә һ.б. 2002 елда көрәшче Хәннан Мусин билбаулы көрәш буенча беренче дөнья беренчелегендә чемпион була.
Татар көрәшен алга сөрү максатыннан 2003 елда Бөтенрусия билбаулы көрәш Федерациясе төзелә (беренче президенты – грек-рим төр көрәшчесе Риф Гайнанов). Федерация төзү фикерен Мәскәү көрәшчеләре алга сөргәнлектән, алар ярыш кагыйдәләре төзегәндә Мәскәүдә узган сабантуйларын күздә тоталар. Мәскәүдә күпчелек татарлар мишәр кавеменнән булганга сабантуйлар мишәрләр көрәше («алыш») кагыйдәләре белән уздырыла. Алышта, Татарстанда үстерелә торган көрәш төреннән аермалы буларак, аяк чалып көрәшү рөхсәт ителгән. 2003 елның сентябрендә Шәзам Сафин истәлегенә билбаулы көрәш буенча Россия чемпионаты үткәрелә. Җиңүчеләр Кыргызстанда үзбәк Көрәше федерациясе инициативасы белән үткәрелгән II Дөнья беренчелегендә катнаша.
2003 ел ахырында Тәһранда узган конференциядә Риф Гайнанов Бөтендөнья билбаулы көрәш федерация президенты итеп сайлана. Риф Гайнанов оешма алдында шундый максат куйган: Олимпия комитеты тарафыннан танылыр өчен ярышларда 4 кыйтгадан, 60-70 ил спортчылары ярышырга тиеш.
2010 елның гыйнвар аенда бөтенроссия билбау көрәше федерациясенең чираттан тыш сайлау конференциясе узды. Оешманың җитәкчесе Риф Гайнанов 2009 елның ноябрь аенда вакытсыз дөнья куйган. Федерациянең яңа башлыгы итеп Шамил Хисаметдинов сайланды. Ул – атказанган спорт мастеры, грек–рим көрәше буенча СССРның атказанган тренеры, СССР, Европа һәм дөнья чемпионы, 1972 елгы Олимпия һәм 1973 елгы Универсиада чемпионы.
Татарстан Республикасының билбау көрәше буенча федерациясе рәисе, Бөтенроссия федерациясе вице-президенты, Халыкара федерациянең спорт директоры Хәбир Хәбибуллин булып хезмәт итә. Билбау көрәше Казанда узачак 2013 елгы Универсиада программасына кертелгән.
Дөнья чемпионатлары
Абсолют үлчәмдә Хәннан Мусин (Түбән Новгород өлкәсе) 73 кг, Ибраһимов Рафаэль (Мәскәү) 90 кг, Акбаев Ринат (Карачай-Черкес республикасы) 90+ кг, Сабанов Юрий (Башкортстан) 73 кг, 3нче Рафаэль Ибраһимов (Мәскәү) 81 кг, 2нче Азнаур Аджиев (Карачай-Черкес республикасы) 90 кг, Акбаев Ринат (Карачай-Черкес республикасы) 90+ кг, Нуриманов Рамил (Мәскәү) 66 кг, Еникеев Ринат (Октябрьски), 73 кг, Садриев Шамил (Татарстан), 81 кг, Реваль Садыков (Татарстан), 90 кг, Акбаев Ринат (Карачай-Черкес республикасы) 90+ кг, Нуриманов Рамил (Мәскәү) 73 кг, Шамил Садриев (Татарстан) 66 кг, Имил Шәрәфетдинов (Мәскәү), 81 кг, Азнаур Аджиев (Карачай-Черкес республикасы) 100 кг, Ренат Акбаев, 100+ кг, Максим Афонин 66 кг, Мортазин Денис (Саранск), 73 кг, Акбаев Алибек, 81 кг, Бодошев Асылбек (Кыргызстан), 90 кг, Шиапов Дамир, 100 кг, Рушан Рамазанов, 100 кг+, Курманбеков Ниязбек(Кыргызстан)
Бөтенрусия ярышлары
Дөнья беренчелегендә катнашудан тыш, билбаулы көрәш буенча Россиякүләм ярышлары үткәрелә. Соңгы Россия беренчелеге 2011 елның сентябрендә Чиләбедә узган.
Даими рәвештә Шәзам Сафин истәлегенә ярышлар үткәрелә.
Кагыйдәләр
Билбаулы көрәшнең төп максаты – дөньяның билбау кулланулы барлык милли көрәш төрләрен берләштерү.
Билбаулы көрәш – ирекле көрәш. Көндәшеңне ничек телисең, нинди генә алым кулланып та аркасына салырга мөмкин. Аяк чалып, күтәреп, ябышып, егып аркага салырга ярый. Классик төрдә аяк катнашкан техник алымнар тыелган. Аякның тубыктан өстәге тән өлеше җиргә орыну белән алыш туктатыла. Аяктан егу чиста җиңү булып санала.
Көрәшчеләр келәмгә махсус көрәш аяк киемендә, ак чалбардан, зәңгәр һәм яшел төстәге күлмәктән чыгалар.
Үлчәүләр: – 62 кг, – 68 кг, – 75 кг, – 82 кг, – 90 кг, – 100 кг, + 100 кг
Алыш вакыты – зурлар өчен 4 минут, яшьләр һәм олылар өчен 2-3 минут.
Окленд (Миссисипи)
Окленд  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юньенвиль
Юньенвиль (Unienville) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бриен-ле-Шато кантонына карый.
Дунгхе (кратер)
Дунгхе — Венера планетасының 56.2°N, -295.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Дунгхе кратеры калмык хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
(20821) Balasridhar
Тарихы
2000 елның 24 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UT5» саналган.
Невиль-ан-Вердюнуа
Невиль-ан-Вердюнуа — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Дегыйш (Дербент )
Дегыйш (Değiş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Дербент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Мартино-Д'Агри
Сан-Мартино-Д'Агри — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Думбрава (Сату-Маре)
Думбрава — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сан-Мартино-Д'Агри
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гудагай (авыл)
Гудагай  (Гудагай ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Марулево
Марулево — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аргенос
Аргенос — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бөтендөнья укытучылар көне
Бөтендөнья укытучылар көне ЮНЕСКО тарафыннан 1994 елда билгеләнеп үтә башлый. 5 октябрь көнне бәйрәм ителә. Бөтендөнья укытучылар көне БМО бөтендөнья һәм халыкара көннәре исемлегенә керә.
Бу көн укытучыларның җәмгыять эчендәге хәленә, аларның мәгарифтә һәм алга китештә алып торган урынына игътибарны җәлеп итәр өчен үткәрелә. Бөтендөнья укытучылар көнен 100дән артык дәүләт бәйрәм итә, кайчак аерым милли Укытучылар көне бәйрәм ителә.
Фейр-Плейн (Мичиган)
Фейр-Плейн  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фейр-Плейн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горний Врх
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Типтон (Миссури)
Типтон  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Типтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Страшкув (гмина Клодава)
Страшкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тайра Бэнкс
Тайра Линн Бэнкс (Tyra Lynne Banks; 1973 елның 4 декабре, Инглвуд, Калифорния, АКШ) — Америка супермоделе, актриса, җырчы, продюсер һәм телетапшырулар алып баручы.
2009 елда үз тапшыруларында һәм шоуда ҺБТК-бергәлек проблемаларын берничә тапкыр күтәргәне өчен GLAAD оешмасыннан махсус премиягә лаек була.
Тормыш юлы
Тайра Бэнкс 1973 елның 4 декабрендә Калифорнияның Инглвудт шәһәрендә мода менеджеры һәм НАСА фотографы Кэролайн Бэнкс һәм компьютер консультанты Дональд Бэнкс гаиләсендә туа. Тайраның әти-әнисе 1980 елда, аңа 6 яшь булганда, аерылышалар. Әмма аның әти-әнисе һәм аның абыйсы Девон Бэнкс арасындагы мөнәсәбәтләр дустанә булып кала.
Тайра John Burroughs Middle School мәктәбендә укый, 1991 елда Лос-Анджелеста Immaculate Heart High School мәктәбен тәмамлый. Көньяк Калифорния университетына һәм Калифорния университеты кабул ителә, әмма модель карьерасына игътибар бирү өчен, укудан баш тарта.
Модель карьерасы
Тайра 15 яшьтә, «Seventeen Magazine» журналының тышлыгы өчен төшеп, үзен модель ролендә сынап караган. Соңрак, 17 яшендә, Парижга китә, анда подиумда күрсәтү өчен модель була. Парижда беренче атнада ук 25 дизайнер аңа үз күрсәтмәләрендә катнашырга тәкъдим иткән.
Шулай Тайра Бэнкс Anna Sui, Covergirl, Bill Blass, Chanel, Christian Dior, Dolce & Gabbana, Donna Karan, H&M, Michael Kors, Oscar de la Renta кебек иң популяр брендларга эшли башлый. Тайра GQ һәм Sports Illustrated Swimsuit Issue тышлыгына эләккән беренче кара тәнле модель була.
1997 елда Тайра VH1 музыкаль каналы версиясе буенча «Ел супермоделе» премиясен ала, шул ук елны ул Victoria's Secret каталогының рекламасы өчен төшкән беренче афроамерикалы була.
2005 елда телевидениегә бөтен игътибарны юнәлтү өчен модель карьерасын калдырырга булган. 2010 елда Тайра кабат IMG Models модель агентлыгы белән контракт төзи.
Модалы күрсәтмәләр
Модель булып эшләгән вакытта Тайра күп кенә күрсәтмәләрдә катнаша: Alberta Ferretti, Anna Molinari, Dolce & Gabbana, Donna Karan, Ralph Lauren, Yves Saint Laurent .
Соңгы күрсәтмә 2005 елда Victoria's Secret була.
Телевидение
Тайра Бэнкс Эштон Кутчер белән бергә 2009 елда «Чын матурлык» (True Beauty) реалити-шоу башлап җибәрә — шоу тышкы яктан матур кешеләрнең үз-үзләрен матур тота алмаулары турында. Шоуның беренче сезоны премьерасы 2009 елның 5 гыйнварында була.
Тайра шулай ук үзенең «Тайра Бэнкс Шоу» ток-шоуын алып барган. Шоу 2005 елның 12 сентябреннән 2010 елның 28 маена кадәр чыккан. Шоу форматы «Шоу Опры Уинфри» форматы белән кисешкән. 2008 елда Тайра шоу өчен Daytime Emmy Award премиясен ала.
Тик Тайра Бэнкска чын уңышны «Топ-модель по-американски» тамашасы китерә. Анда танылган модель әйдәп баручы, судья һәм продюсер ролендә чыгыш ясаган.
2008 елның гыйнвар ахырында CW телеканалы Бэнкска, модалы журналларга күзәтүдә нигезләнгән, Stylista яңа реалити-шоу оештырырга рөхсәт итә. Программаның премьерасы 2008 елның 22 октябрендә була.
2017 елда Тайраның телевидениедә бик күп проектлар була. Ул «Топ-модель по-американски» жюри составына кайта, «Америкада талантлар бар» дигән проектка кушыла, шулай ук «Идеальная игрушка» фильмының дәвамында катнашуын раслый. Тик фильмны Freeform каналыннан тулы бер сериалга әверелдерергә булганнар.
Китаплар
1998 елда Тайра Бэнкс, хатын-кызларга үзләренең табигый матурлыгын тоярга ярдәм итү максаты белән «Tyra's Beauty Inside & Out» китабын яза.
Шулай ук «Modelland» китабын язган. Әлеге сериянең өч китабын чыгару планлаштырылган була.
Шәхси тормыш
2013—2017 елларда Тайра фотограф Эрик Асла белән никахта торган. 2016 елның гыйнварында аларның суррогат ана тапкан уллары Йорк Бэнкс Асла туа.
Тайра һәрвакыт күкрәкне арттыруын кире каккан. Үз тамашасында ул пластик хирургта сонограмма ярдәмендә тикшерү үткән.
Вокы-Рап-Егун
Вокы-Рап-Егун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ингу-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 122 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 68 км.
(3453) Достоевский
(3453) Достоевский  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 27 сентябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SS5» саналган.
Вокы-Рап-Егун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Убинка
Кече Убинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга  Убинка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абросимовцы
Абросимовцы (Абросимовцы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Хәбил Бикташев
Тәрҗемәи хәле
Хәбилнең көрәшкә һәвәслеген әрмедә чакта күреп алалар. Самбочы буларак, ул озак еллар Куйбышев шәһәренең «Динамо» җәмгыяте данын яклый. Тора-бара халыкара спорт аренасына да чыга. 1983 елда аның исеме инде бөтен дөньяга танылу ала. Ул дзюдо көрәшендә авыр үлчәүдә Европа чемпионы исемен яулый. 1985 елда Сеулда (Көньяк Корея) узган дөнья беренчелегендә өченче урынга чыга. Тренеры - Н.Ф.Петров, ССРБ атказанган тренеры. Шунысы кызык, күпмедер вакыт узгач, Хәбил Бикташев бездә шактый экзотик саналган япон көрәше – сумо белән шөгыльләнә башлый. Һәм монда да ул, хәтта японнарның үзләрен дә шаккатырып, гаять зур күрсәткечләргә ирешә.
1992 елда 25 ил катнашында (шул исәптән Россия дә) Халыкара сумо федерациясе төзелә, һәм чемпионатлар үткәрелә башлый. 1993 елда узган II чемпионатта Самар спортчылары Рәфкать Шәфиев, Эдуард Кузнецов һәм Хәбил Бикташевтан торган Россия командасы, японнарга гына оттырып, 3 нче урынны ала. Ә Хәбил исә шәхси зачетта авыр үлчәүдә бронза медальгә лаек була. III чемпионатта Хәбил Бикташев үзенең уңышын тагын кабатлый, ләкин бу юлы инде ул абсолют үлчәү категориясендә өченче урынга чыга. Ә бу хәтта японнарның үзләре өчен дә шактый зур дәрәҗә булып санала. 1998 елда Подольск шәһәрендә Сумо буенча Россия федерациясе төзелә. Аны оештыру эшендә дә башлап йөрүчеләрнең берсе – Хәбил Бикташев. Бер үк вакытта ул Самар өлкәсенең дзюдо федерациясен дә җитәкли.
Александровка (Карсун районы)
Александровка (Александровка) — Сембер өлкәсенең Карсун районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Бришки
Бришки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хаммер-ам-Иккере
Хаммер-ам-Иккере — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20822) Lintingnien
(20822) Lintingnien — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 24 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UK7» саналган.
Дегыйшөрен (Сеетгази)
Дегыйшөрен (Değişören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1831
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сан-Мауро-Форте
Сан-Мауро-Форте — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Барсакелмес
Барсакилмәс (Барсакелмес) — Арал Диңгезендә элеккеге утрау, хәзерге заманда Казакъстанның Кызылурда өлксенең Арал районында урочище. Арал шәһәреннән 180 км дан көньяк-көнбатышта урнашкан. Климат кинәт континенталь, коры (уртача еллык явым-төшемнәр микъдары 128 мм). Июльдә уртача һава температурасы (абсолют максимум +44 °C). Январьнең уртача температурасы −13 °C (абсолют минимум −36 °C). Урочищеның көньяк өлеше иң биек урыннары диңгез дәрәҗәсеннән 108 м га кадәр билгеләр белән күтәрелгән плато булып тора. Төньяк өлеше - сөзәк дулкынлы тигезлек, ул вакытлы су агымнары үзәннәре белән киселгән. Күбесенчә туфраклар соры-көрән, урыннары белән комнар, такымнар һәм солончаклар. Киптерелгән диңгез төбе чикләрендә - марш һәм диңгез буе солончаклар. Утрауның горизонталь озынлыгы 1960-ынчы елларда 23 кә 7 километр булган (45.63528°N, 59.90833°W). Соңыннан Арал Диңгезенең тиз саюына бәйле утрау үлчәмнәре тиз үскәннәр. 1990-ынчы елларның икенче яртысында Барсакельмес ярымутрауга әверелгән, 2000-енче еллар башында аның үлчәмнәре 40 ка 16 км булган. 2009 елның җәендә Зур Арал Диңгезенең көнчыгыш өлешенең коруы нәтиҗәсендә Барсакельмес ярымутрау булудан туктаган. Урочище территориясендә дәүләт Барсакельмес тыюлыгы урнашкан. Барсакельмес утравының тарихи атамасы - Сужок (су юк).
Сәнгатьтә утрау
"«История, на которую „Техника — молодежи“ недавно уже начала ссылаться, как на бесспорный факт существования летающих тарелок и машин времени, оказалась полностью высосана из пальца. Независимо друг от друга в розыгрыш включались все новые и новые поколения. И если не поставить сейчас точку над Барса-Кельмес, то и наши внуки будут организовывать экспедиции на несчастный островок. Так что — каюсь. Грешен. И бодрая картинка из „ТМ“, где птеранодон несет в клюве летающую тарелку, увы, лишена оснований»."
Серчинек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еникәнд (Кәлбәҗәр)
Еникәнд  (Yenikənd ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Магстат-ле-Ба
Магстат-ле-Ба (Magstatt-le-Bas) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Брёнстат кантонына карый.
Домника (кратер)
Домника — Венера планетасының -18.4°N, -294.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Магстат-ле-Ба
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,35 км².
Домника (кратер)
Исеме
Домника кратеры молдаван хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Думбрава (Сесчори, Алба)
Думбрава — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Трейси (Миссури)
Трейси  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Думбрава (Сесчори, Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трейси (Миссури)
Тарихы
Трейси шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тоника
Тоника - музыкада: тонлыкны бигели торган өн. Тоника моң азагында тора. Доминанта һәм субдоминанта белән рәтнең төп баскычларын ясый. Тоника - гамманың беренче нотасы. Мәсәлән, "до-мажор" өчен - До, "фа-диез-мажор" өчен - фа-диез. Тоника һәрвакыт көчле өлеш булып чыга, аңа астта торган октаваның җиденче өлеше һәм тоникадан соң торган өлеш рөхсәт итенә. Тоникадан тоникалы өчөнлек ясала.
Яровка (Чүпче кушылдыгы)
Яровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының уң ярыннан 183 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Страшкув (гмина Костелець)
Страшкув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Осика (Миссисипи)
Осика  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гудагай (посёлок)
Гудагай  (Гудагай ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Совлинский
Совлинский (Совлинский) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Кондинское районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (75%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Сервили (Эрегъли)
Сервили (Servili) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Диез
Диез - музыкада: тонны ярымтонга күтәрүне белдерә торган термин. Ноталар язмасында # кебек белдерелә, латин литералары белән is языла. Бекар белән гамәлдән чыгарыла. Диез, бекар һәм бемоль альтерация билгеләре дип аталалар. Чёт тонлыкларда ачкыч янында басыла (рәсемне кара).
Сервили (Эрегъли)
Сылтамалар
Servili, Ereğli Servili, Ereğli
Невиль-ле-Вокулер
Невиль-ле-Вокулер — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Диез
Etumerkki (musiikki)
Кампаньина (Мантова)
Кампаньина — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампаньина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(2684) Дуглас
(2684) Дуглас  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 3 гыйнварында Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 AH1» саналган.
HD31809
HD31809 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Горний Град
Горний Град — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калика Мата Гыйбадәтханәсе, Читтогарһ Форты
Калика Мата Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Раджастхан штатында, Читтогарһ муниципалитетында Читтор Фортында урнашкан 8-енче гасыр Һинд дине гыйбадәтханәсе. . Корылманың өске өлешләре соңрак вакытка карый. Ул Махарана Пратапка карый һәм анда көн саен меңнәрчә зиярәт кылучылар килә. Бу гыйбадәтханәдә табыныла торган Алиһә Бһадракали Алиһәсенең аспекты булып тора, ул Панвар (Мори Панвар) кланының Алиһәсе булып тора, Мори Панвар Кланы Читторгаргһны төзегән Читрангна Моридан килеп чыккан. Калика Мата Мори Панвар Кланының Кулдэвисы булып тора.
Юрвиль (Об)
Юрвиль (Urville) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
Аргю-Десу
Аргю-Десу — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бекар
Бекар- музыкада: диезны һәм бемольны гамәлдән чыгара торган билге (өнне аның таза формага кайтара, такт азагына кадәр эшли). "4"кә охшаган билге белән (\natural) белдерелә (рәсемдә).
(20823) Liutingchun
Тарихы
2000 елның 24 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UZ7» саналган.
Марчево
Марчево — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Броги
Броги — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хансхаген (Мекленбург)
Хансхаген  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сецебожице
Сецебожице — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Паоло-Альбанезе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Страшкувек
Страшкувек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бишбалта бистәсе зираты (Казан)
Бишбалта бистәсе зираты (Кладбище «Бишбалта» в Адмиралтейской слободе) — Казанның Бишбалта бистәсендә урнашкан мөселман зыяраты.
Тарих
Казан шәһәренең Бишбалта бистәсе зираты бик борынгы чорларга, ягъни Алтын Урда, Казан ханлыгы дәверенә үк каравы хакында фикерләр бар, тик алар дәлилләнмәгән. Тарихи чыганакларда, элекке галимнәр хезмәтләрендә бу тирәдә Казан ханлыгы чорына нисбәтле борынгы кабер ташлары булу турында мәгълүмат очрамый. Борынгы карталарда Бишбалта бистәсендә татар зираты күрсәтелмәгән, фәкать XVIII йөзнең ахырына караганнарында гына хәзерге Брюсов урамындагы зират билгеләнгән.
Тарихчы Е. В. Липаков, Бишбалта зиратына 1848 ел декабрендә нигез салынган, чөнки Казан шәһәре Думасы шул елда аны ачарга карар чыгарган, дип язган. Дөрестән дә, архивта сакланган тарихи документларга караганда, шул елда Бишбалта бистәсендә татар һәм рус зиратларына җирләр бүлеп бирү хакында бара, әмма, 1793 елга нисбәтле карта нигезендә, XVIII гасырда инде анда татар зираты булган, дип төгәл әйтә алабыз. Шуңа күрә 1848 елгы документта аны зурайту, урынын билгеләү турында сүз барган. Бәлки, зират байтак еллар ябылып торып, 1848 елда анда җирләргә рөхсәт итә башлаганнардыр. Ул вакытта зиратның җирләрен билгеләү, үлчәү, казыклар кагу эшләре җир үлчәүче ярдәмчесе Сапожниковка йөкләнгән. Бу эшне башкарып чыгу өчен аңа гласный Командировка мөрәҗәгать итәргә боерылган. Командиров исә ун эшче яллаган һәм үз кесәсеннән кирәкле суммада акча бүлеп биргән. 1849 ел башында эшчеләр буласы зират урыннарында чокырлар казыганнар, таяклар һәм баганалар утыртканнар, астролябия белән җир үлчәргә ярдәм иткәннәр. Шул рәвешле, Сапожников зиратлар өчен кирәк булган барлык эшләрне тиешле дәрәҗәдә үтәп чыккан. Ахырдан шәһәр бюджетыннан гласный Командировка тотылган акчаларын кире кайтарганнар. Шулай итеп, татар зиратының яңа чикләре билгеләнгән, ә рус зираты Игумново бистәсе янында барлыкка килгән. 1875 елда зиратның попечителе итеп галим Галимҗан Барудиның газиз атасы Мөхәммәдҗан Ибнеямин улы Галиев билгеләнгән. Каберстан су янында урнашканлыктан, яз саен аны өлешчә су баса торган булган, шуңа күрә 1879 елда Шәһәр думасының санитар комиссиясе зиратны ябарга, дигән тәкъдим белән чыккан. 1884 елда Макарьев чиркәве башлыгы Сычов та бу мәсьәләне күтәреп, зиратка мәетләр җирләүне туктату ягында торган. Әмма Мөхәммәдҗан Галиев тырышлыгы белән генә ул ябылмыйча калган, шулай да шәһәр түрәләре мәетләрне яхшылап һәм тирәнрәк күмү шарты куйган булган. Су басу аркасында, үлгәннәрне анда җирләргә тырышмаганнардыр, шуңа күрә 1881 елда да әлеге зират кечкенә генә урын биләгән.
Бишбалта бистәсендә сакланган татар зираты ХVIII йөздә барлыкка килгән булса кирәк. Казан ханлыгы чорыннан ук мәгълүм булган бистәдә, әлбәттә, шул борынгы дәвергә караган зират та булмыйча калмагандыр. Бәлки, анысы Бишбалтаның төп урынында, ягъни хәзерге «Петрушкин двор» тирәсендәрәк урнашкандыр. Һәрхәлдә, Брюсов урамындагы зиратта Казан ханлыгы чорына түгел, хәтта XVIII йөзгә нисбәтле эпиграфик истәлекләр дә сакланмаган. Зиратка Бишбалтада яшәүче татарларны, шул тирәдәге предприятиеләрдә һәм якындагы сәүдә пристанендә эшләүчеләрне, бистә сырхауханәсендә вафат булган мөселманнарны җирләгәннәр. Шулай да Бишбалта бистәсендә яшәүче татарларның барысын да шундагы зиратка гына җирләмәгәннәр, кайберләре башка зиратларга күмелгән.
Кабер ташлары
Галим А. М. Гайнетдинов ачыклаганча, Бишбалта бистәсе зиратында иң борынгы ташлар эшләнеше һәм палеографик билгеләре буенча ХIХ гасыр урталарына карый, аларның да, ватылу сәбәпле, күбесенең текстларына зыян килгәнгә күрә, төгәл куелу вакытын, ягъни елын ачыклап булмый. Датасы язылган ташлар арасында иң борынгысы 1910 елның апрель аена карый. Кызганычка каршы, кемгә куелганлыгы билгесез, чөнки аның өске өлеше – исеме язылган урыны – ватылып төшкән. Иң соңгы куелган кабер ташы 1933 елга карый, ул Гайшәбикә Сәгъди кызына һәм Рилия Харис кызына куелган. Бу елларда гамәлдә латин язуы булганга, әлеге ташъязма истәлек яртылаш гарәп, яртылаш латин графикасында язылган. Халык сөйләвенә караганда, Бишбалта зиратына ХХ йөзнең 50 нче елларында да мәетләрне җирләгәннәр, әмма Куйбышев сусаклагычы барлыкка килү аркасында, зиратның байтак өлеше су астында калып, күпме эпиграфик истәлекләрнең әрәм булуына көенергә генә кала. Бәлки, киләчәктә Бишбалта зиратына тиешлечә игътибар бирелсә, зиратның шул өлеше дә галимнәр тарафыннан өйрәнелер. Бүгенге көндә зиратта фәкать бер генә эпиграфик истәлек күпмедер дәрәҗәдә бөтен килеш сакланып калган, чөнки ул нык материалдан, төгәлрәк әйткәндә, көрән граниттан эшләнгән. Югары зәвык белән ясалган әлеге мәһабәт таш Бишбалта бистәсе мулласы Билаледдин Габид улына куелган. Әлеге искә алынган шәхескә куелган кабер ташыннан тыш, А. М. Гайнетдинов тарафыннан Әсхабҗамал Йосыф кызы, Мөхәммәдвазыйх Гыйльман улы, Гайшәбикә Сәгъди кызы, Рилия Харис кызы, Гыймранова, Сөләймановларга куелган эпиграфик истәлекләр табылган. Бүгенге көндә Бишбалта зиратында барлыгы 25 кабер ташы сакланган.
Гудалавка
Гудалавка (Гудалаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
17 июнь
17 июнь — Милади тәкъвимендә алтынчы айның унҗиденче көне. Ел ахырына кадәр 197 көн кала.
Гудалавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 1832
NGC 1832 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Волокта-Ягун
Волокта-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ингу-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 13 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 90 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: