cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сертанежа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ла-Грель
Ла-Грель — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бумбешть-Пицик
Бумбешть-Пицик — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топинамбур
Топинамбу́р яки Топина́мбур, шулай ук җир грушасы (Heliánthus tuberósus) — Астралылар гаиләлеге Көнбагыш ыруының күпьеллык үләнле-бүлбеле үсемлекләр төре. Яфрагы-чәчәге көнбагышка охшаган, тамырлары бәрәңгене хәтерләтүче бүлбеләр бирә торган үсемлек, яшелчә. Топинамбурның үрчүен контрольдә тоту кирәк, чөнки көчле тамырлары башка үсемлекләргә үсәргә ирек брми. Үсемлекләрне саклау буенча Европа һәм Урта диңгез буе оешмасы тапинамбурны карантин объекты дип игълан иткән. РФ «Себер флорасының Кара китабы»на кертелгән.
Атамасы
Яшелчәгә Бразилия индеецларының  тупинамба кабиләсе исеме бирелгән.
Ботаник тасвирлама
Бүлбеләре туфракта яхшы кышлый, кырыс климат шартларына (– 40 - 54 °С.) түзем. Иртә язда яисә көз көне утырталар. Сабагының биеклеге 4 метрга җитә. Сары чәчәкләре көнбагышка охшаган. РФ Европа өлешендә август-октябрь айларында чәчәк ата. Көз көне орлык коя.
Топинамбурның бүлбеләре химик составы буенча бәрәңгегә охшаган. Туклыклыгы ягыннан кайбер яшелчәләрдән өстен тора. Бүлбеләре аксымга, минераль тозларга, инулин полисахаридына, фруктозага, микрокисәкчекләргә, азотлы матдәләргә, В1, С витаминнарына, каротинга бай.
Куллану
Топинамбурның яфрагы һәм сабагы силос өчен яхшы кушылма. Аучылык хуҗалыкларында аны куян, поши, боланнарга ашату өчен үстерәләр. Бүлбесен ашатсаң, сыер сөтенең күләме һәм майлылыгы арта. Тавыкларга бирсәң, ике-өч атнага алданрак йомырка сала башлый. Кәҗә, сарык, йорт куяны да яратып ашый. Бүлбеләрне язын казып алсаң, яз көне кирәкле файдалы ризык була. Көз көне казып алынган бүлбе озак сакланмый, аз гына бәрелсә-яньчелсә дә, чери.
(9349) Lucas
(9349) Lucas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Топинамбур
Куллану
Чи килеш тә ашарга яраклы яшелчә. Шулай ук пешереп, кызыдырып та ашарга мөмкин. Аннан төрле салат, компот, чәй, кофе ясыйлар. Киптерергә яисә консервларга була. Кыздырган бүлбесенең тәме баллы бәрәңге тәменә охшаган.
(9349) Lucas
Тарихы
1991 елның 30 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 SX» саналган.
Топинамбур
Экология
Топинамбур кебек чит илләрдән кертелгән үсемлекләр яңа ватаны табигатенә яраклашып, кыргыйлашып китәргә сәләтле. Алар җирле үсемлекләрне юкка чыгара башлый. Шуңа күрә топинамбурның үрчүен контрольдә тоту таләп ителә. Көчле тамырлары белән тирә-ягында үскән башка үсемлекләргә үсәргә ирек бирми. Үсемлекләрне саклау буенча Европа һәм Урта диңгез буе оешмасы тапинамбурны карантин объекты дип игълан иткән. РФ «Себер флорасының Кара китабы»на кертелгән. КФУның Гомуми биология кафедрасы доценты Вадим Прохоров тапинамбурны Татарстан флорасының Кара китабына кертергә тәкъдим итә.
Богдановице
Богдановице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сырхавәнд
Сырхавәнд (Sırxavənd ) — Әзербайҗанның Агдәрә районына караган авыл.
Фиджиның Арья Партинидһи Сабһасы
Фиджиның Арья Партинидһи Сабһасы (Арья Вәкаләтле Җәмгыяте) ул Фиджида барлык Арья Самадж тарафдарлары өчен милли оешма булып тора. Ул 1918 елда дини оешма буларак Манилал Доктор тарафыннан формалаштырылган булган, ул Фиджига 1918 һәм 1920 елда Маһатма Ганди кушуы буенча Индо-фиджийлеләргә закон буенча ярдәм күрсәтергә җибәрелгән булган. Аның беренче президенты булып Свами Маноһарананд Сарасвати булган, ул Фиджига Һиндстанннан 1913 елда килгән. Фиджиның Арья Пратиндһи Сабһасы Яңа Дәһлидә Сарвадешик Арья Пратиндһи Сабһага (Арья Самаджның Дөнья Шурасына) аффирланган. Формалашуыннан соң бераз вакыт узганнан соң инде Сабһа Фиджида мәктәпләр нигезләгән, беренчесе булып Лаутокада Савенида Гирикул Башлангыч Мәктәбе нигезләнгән. "Сабһа" 14 әзерлек мәктәбе, 18 башлангыч мәктәп, 7 урта мәктәп, коммерция мәктәбе, дини өйрәтү үзәге, яшьләр үсеш үзәгенә ия һәм алар белән идарә итә һәм Фиджи Университетын нигезләү өчен җайланмалар һәм ресурслар тәэмин иткән.
Президенты һәм сәркатибе
Түбәндә Сабһаның президенты һәм сәркатипләре исемлеге һәм алар сайланган булган вакыт китерелгән. Хәзерге вакытта 11 Арья Самаҗилар "Сабһа"га аффирланган һәм президент булып Камлеш Кумар Арья тора.
Шәмәрдән
Шәмәрдән — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Почта индексы — 422050.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Студзянец (Кармянский районы)
Студзянец  (Студзянец ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фукутияма
Фукутияма — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фукутияма шәһәре 1937 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 80836 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 146 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 552.57 км² тәшкил итә.
(16905) 1998 DT21
(16905) 1998 DT21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DT21» саналган.
Бжостово (Великопольское воеводалыгы)
Бжостово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марктлойтен
Марктлойтен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бронхнувко
Бронхнувко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клио (Калифорния)
Клио  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сед-Ёль (Кожва кушылдыгы)
Сед-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Клио (Калифорния)
Географиясе
Клио халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сед-Ёль (Кожва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тарритаун (Джорджия)
Тарритаун  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Мәгърифәтчелек (агым)
Мәгърифәтчелек – акыл һәм фәнгә таянып, кеше һәм җәмгыятьнең чын табигатенә туры килә торган “табигый тәртипкә” ирешә алу мөмкинлегенә нигезләнгән XVIII–XIX гасыр уртасы фикер агымы. Мәгърифәтчеләр кешелек тарый торган бәла-казаларның сәбәбен наданлык, җаһилият, дини фанатизмнан күргәннәр. Алар сәяси азатлык, хокукый тигезлекне яклап феодаль тәртипләргә каршы чыккан.
Англиядәге мәгърифәтчелекнең төп вәкилләре – Дж. Локк, Дж.А. Коллинз, А.Э. Шефтсбери; Франциядә – Вольтер, Ш. Монтескьё, Ж.-Ж. Руссо, Д. Дидро, Клод Һельвеций, П.А. Гольбах; Алманиядә – Г.Э. Лессинг, И.Г. Гердер, Ф. Шиллер, И.В. Гете; татарлар арасында – Х. Фәезханов, Ш. Мәрҗани, К.Насыйри, Т.Яхин, И. Гаспралы, Ф. Кәрими.
Мәгърифәт кешене дөнья көтәр өчен кирәкле мәгълүматлар белән коралландырырга, һөнәргә өйрәтергә, ялкаулыктан, исрафчылыктан, бозыклыктан сакларга, кешеләр арасында дуслык, туганлык, үзара ярдәмләшү мөнәсәбәтеләре урнаштырырга тиеш. Кешеләрнең һәркайсы үзендә югары әхлак тәрбияләргә тиеш. Мәгърифәтчелек идеяләре иҗтимагый үсеш процессына зур йогынты ясый.
Вёза
Вёза — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 416 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Мәгърифәтчелек (агым)
Марксистик позицияләрдә торучы галимнәр мәгърифәтчелекне куелган максатларының утопиялеге, хыялыйлыгы өчен тәнкыйть итәләр.
Вёза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Мәгърифәтчелек (агым)
Чыганак
И. Нуруллин. ХХ йөз башы татар әдәбияты. Казан: Казан университеты нәшрияты, 1966.
Вёза
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сальватьерра-де-Миньо
Сальватьерра-де-Миньо — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Кашбашы (Бартын)
Кашбашы (Kaşbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Сальватьерра-де-Миньо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жорж-де-Рентамбо
Сен-Жорж-де-Рентамбо — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Казе ди Мореро (Җенова)
Казе ди Мореро — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Мореро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9350) Waseda
(9350) Waseda — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 октябрендә М. Хирасава, С. Судзуки тарафыннан Нюкаса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TH2» саналган.
Мәрьям Кәримова
Кәримова Мәрьям Гатаулла кызы (1935 елның 7 февралендә Малаяз районы Илтәй авылында туган — 2015 елда вафат була) — укытучы, фирка һәм совет хезмәткәре.
Биографиясе
Мәрьям Гатаулла кызы Кәримова 1935 елның 7 февралендә БАССР-ның Малаяз (хәзерге — Салават) районы Илтәй авылында туган. Кызга 12 яшь булганда, әнисе вафат була. Дүрт бала, Мәрьям һәм өч ир туганы, ятим торып кала. Көнкүрештә бөтен хатын-кыз эшен аңа башкарырга туры килә.
Сертанзинью (Параиба)
Сертанзинью  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Мәрьям Кәримова
Биографиясе
Тырыш кыз бөтен авырлыкларны да җиңеп чыга, мәктәптә дә яхшы укый.
Сертанзинью (Параиба)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мәрьям Кәримова
Биографиясе
1954 елда Белорет педагогия училищесында белем ала. Укуын тәмамлаганнан соң, Курган өлкәсенә эшкә килә.
Тормыш һәм хезмәт юлы
1963 елга кадәр Шадрин (хәзерге — Әлмән) районы Тәңрекүл (ba) мәктәбендә укыта. Директор урынбасары була, тормышка чыга.
Читтән торып Курган өлкәсендәге Шадрин педагогия институтында укый. Ике баласы дөньяга килә.
1963-1969 елларда Салават районы Илтәй мәктәбендә укытучы,
1969-1972 елларда — Илтәй мәктәбе директоры. КПСС ның Салават район комитетына агитация һәм пропаганда мөдире итеп эшкә чакыралар.
1973-1990 елларда — КПССның Салават район комитетының өченче секретаре.
2020 елның февралендә Салават районы җәмәгатьчелеге Мәрьям Гатаулла кызының 85 яшьлек юбилеен билгеләде.
Гаиләсе
Ике бала әнисе.
Ла-Жимон
Ла-Жимон — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бейдили (Наллыһан)
Бейдили (Beydili) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(16906) Giovannisilva
(16906) Giovannisilva — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 февралендә - тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DY23» саналган.
Кийма
Кийма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җарлы елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гент
Гент (Gent, Gand) — Бельгиянең Көнчыгыш Фландрия правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче тапкыр 665 елда телгә алына.
Брудзави
Брудзави — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чобениш
Чобениш — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Богданув (Ополе воеводалыгы)
Богданув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чобениш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богданув (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клара Кашапова
Кашапова Клара Наил кызы (29 гыйнвар, 1970 ел) — Россия җиңел атлеты, озын дистанциягә йөгерү буенча белгеч. 1990 елларда җиңел атлетика буенча Россия җыелма командасы өчен чыгыш ясый, күп тапкырлар ил чемпионатлары призеры һәм җиңүчесе, Санкт-Петербургта үткән Ихтыяр уеннарының көмеш мидал эясе, Атлантадагы Җәйге Олимпия уеннары катнашучысы. Санкт-Петербург исеменнән чыгыш ясый. Россиянең халыкара сыйныф спорт мастеры.
Биографиясе
Кашапова Клара 1970 елның 29 гыйнварында Ленинградта туа.
1993 елда Мәскәүдә ярыммарафон буенча ачык Россия чемпионатында җиңүче була. Россия милли җыелма командасы составына эләгеп, Брюсселдә ярыммарафон буенча дөнья чемпионатында чыгыш ясый, анда шәхси зачетта — 24 нче, команда зачетында алтынчы урын ала.
1995 елда «Изге ихтыяр очрашуы» халыкара ярышлары чикләрендә Мәскәүдә 10 000 метрга йөгерүдә Россия чемпионы исемен яулый. Гетеборгтагы дөнья чемпионатында квалификация йөгерүендә дистанциядан чыга һәм финалга үтми.
Бер үк вакытта 10 000 метрга йөгерү буенча Россиянең ачык чемпионаты үткәрелган Владимир Куц мемориалында Людмила Петровадан калышып, көмеш призер була. Уңышлы чыгышлары белән Атлантада Җәйге Олимпия уеннарында катнашу хокугын ала, әммә 33:28,34 сөземтәсе белән квалификация үтә алмый.
Марктль
Марктль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Клара Кашапова
Биографиясе
1999 елда Туладагы Россия чемпионатында 5000 метрга йөгерүдә Ольга Егорова белән Мария Пантюховадан гына калышып, бронза призер була. Шул ук дисциплинада Селтвьелагы дөнья чемпионатында катнаша, Белфастагы дөнья чемпионатындагы чыгышы белән аерылып тора.
Марктль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клара Кашапова
Биографиясе
2001 елда үзен марафон дистанциясендә сынап карый — 2:35:49 сөземтәсе белән Лион марафонында икенче була.
2003 һәм 2004 елларда «Ак төннәр» марафоны чикләрендә ике тапкыр 10 чакрымга югерә, икенче һәм алтынчы була.
Бжостув
Бжостув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мидвей (Кентукки)
Мидвей  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мидвей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стужки
Стужки (Стужкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кызылъяр шәһәр округы
Кызылъяр шәһәр округы (Городской округ Красноуфимск) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Көнбатыш идарә округынә керә.
Административ үзәк — Кызылъяр шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (88,2%), татарлар (6,8%), чирмешләр (1,6%).
Административ бүленеш
Кызылъяр шәһәр округы составына 5 торак пункт керә.
Яңа Кокуй (Малмыж районы, Каксинвай авыл җирлеге)
Яңа Кокуй (Новый Кокуй) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (11%), руслар (30%), татарлар (7%), арлар (48%).
Любовь Богацкая
Любовь Антоновна Богацкая — (1917 елның 20 августында, Белгород өлкәсе Колотиловка авылында туган — 1994 елның 14 июнендә мәрхүм булган, — , ) — Белгород өлкәсе Ракитянск районы «Краснояружский» токымлы мал заводы савучысы. Социалистик Хезмәт Каһарманы (22.03.1966).
Биографиясе
Мал бик ябык, алҗыган хәлдә була. Любовь Антоновна шушы катлаулы елларда да бер сыердан елына 1500-2000 кг сөт савып ала. Бишьеллык үтүгә аның төркемендә 10 сыер исәпләнеп, һәр сыердан елына 4000 килограммнан күбрәк сөт савып алган. 1950-1953 елларда сөт саву рекордлы була, һәм ул бер баш сыердан 5200 кг сөт савып ала башлый. Гадел һәм намуслы эшчәнлеге өчен Богацкая күп тапкыр бүләкләнә.
Терлекчелектә югары продуктлылыкка өлгәшкән өчен, Любовь Богацкая 1966 елның 22 март указы белән Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале белән бүләкләнеп, аңа Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә.
Аннарры хаклы ялга чыга.
Белгород өлкәсе хезмәтчәннәр депутатлары Советы депутаты итеп сайлана.
1994 елның 14 июнендә мәрхүм була.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Социалистик Хезмәт Каһарманы (22.03.1966),
Ленин ордены (22.03.1966),
Кызыл Байрак Хезмәт ордены
Бумбуень
Бумбуень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жорж-де-Шене
Сен-Жорж-де-Шене — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
HD18727
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(16907) 1998 DS29
(16907) 1998 DS29 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 28 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DS29» саналган.
(9351) Neumayer
(9351) Neumayer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 2 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TH6» саналган.
Сальседа-де-Каселас
Сальседа-де-Каселас — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Госайкунда
Госайку́нда (Gosaikunda) — Һималай тауларыларының Непал өлешендәге Лангтанг милли паркында урнашкан күл, Һинд динендә дини сәфәр кылуның популяр урыны.
Барлыкка  килүе турындагы легенда
"Махабхарата"да һәм Пураналарда тасвирланганча, берьюлы Дэвалар һәм асуралар Сөт Океанында май яза башлаганнар һәм аннан амританы алмакчы булганнар. Май язудан океан тирәнлегеннән үлем агуы халахала күтәрелгән. Агу бөтен якларга тарала башлаган һәм беркем дә аны туктата алмаган. Шул вакытта Вишну җитәкчелегендә Дэвалар Шивага мөрәҗәгать иткәннәр. Алар аны Кайлаш тавы өстендә тапканнар, анда ул хатыны Парвати белән утырган. Дэвалар Шива алдында баш игәннәр, аңа догалар укыганнар, аңа һәртөрле дан әйткәннәр һәм бөтен Локалар (Өч дөнья) буенча ага башлаган. Шива куркынычта булган Галәм яшәүчеләренә мәрхәмәтле булып киткән. Мистик көчләре ярдәмендә, Шива агу микъдарын киметкән, учына җыйган һәм шундук эчкән. Риваятьнең кайбер юрамаларының берсе буенча агуны эчкәннән соң Шиваның саф су эчәсе килде һәм ул үз өч япьле чәнечкесе белән җиргә бәргән. Шул ук мәлдә Госайкунда күле барлыкка килгән, ул һаман да дини сәфәр кылу урыны булып тора.
Майдзуру
Майдзуру — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Майдзуру шәһәре 1943 елның 27 маенда шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 90461 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 264 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 342.15 км² тәшкил итә.
Шәмәк (Мамадыш районы)
Шәмәк — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл. Шәмәк төп гомуми белем бирү мәктәбе.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422140.
Сертанзинью (Сан-Паулу)
Сертанзинью  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Шәмәк (Мамадыш районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Тейлорсвилл (Джорджия)
Тейлорсвилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сертанзинью (Сан-Паулу)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Сертанзинью (Сан-Паулу)
Тейлорсвилл (Джорджия)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Софулу (Агдам)
Софулу  (Sofulu ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Клион (Калифорния)
Клион  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клион халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сомали (мәгънәләр)
Сомали:
Вень-Ю
Вень-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының уң ярына тамагыннан 269 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сомали ярымутравы
Җир йөзенең зур өлеше — киртләчле плато, төньякта таулар бар (иң биек ноктасы 2406 м).
Климаты — субэкваториаль, төньята тропик. Еллык явымнар саны 100— 600 мм. Елгалар фасыллы. Яр буе өлеше чүл, акацияле ярымчүл, үзәк өлеше коры саванналардан гыйбарәт. Елга үзәннәрендә урманнар бар. Ярымутрауда Сомали, Җибути вә Хәбәшстанның көнчыгыш өлеше урнашкан.
Кашбелен (Ушак)
Кашбелен (Kaşbelen) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла-Кот-ан-Кузан
Ла-Кот-ан-Кузан — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Богданьчовице
Богданьчовице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе ди Норча (Л'Аквила)
Казе ди Норча — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Норча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марктобердорф
Марктобердорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Новый Мир (Чесма районы)
Новый Мир (Новый Мир) — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71%), татарлар (8%), казахлар (15%).
Мударлы (Гебзе)
Мударлы (Mudarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Жуан-де-Гере
Сен-Жуан-де-Гере — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Стукачовка
Стукачовка (Стукачоўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санхенхо
Санхенхо — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжузки (Великопольское воеводалыгы)
Бжузки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сертания
Сертания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Брудзавки
Брудзавки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16908) Groeselenberg
(16908) Groeselenberg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 февралендә Эрик Эльст, Т. Пауэлс тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DD33» саналган.
(9352) 1991 UB4
(9352) 1991 UB4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 31 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UB4» саналган.
Котансу
Котансу — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кумак елгасының уң ярыннан 195 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лун-Вож (Кожимъю кушылдыгы)
Лун-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожимъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бейдили (Арабан)
Бейдили (Beydili) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чобеноая
Чобеноая — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Клиппер-Миллс (Калифорния)
Клиппер-Миллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәмәк (Апас районы)
Шәмәк — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Тигнолл (Джорджия)
Тигнолл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миддлсборо (Кентукки)
Миддлсборо  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миддлсборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе ди Пазквале (Терамо)
Казе ди Пазквале — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Пазквале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Лантиньи
Лантиньи — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кошенсай
Кошенсай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аралча елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Кошенсай
Аябе
Аябе — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аябе шәһәре 1950 елның 1 августында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 37081 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 107 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 347.11 км² тәшкил итә.
(16909) Miladejager
(16909) Miladejager — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DX33» саналган.
Югары Воча
Югары Воча — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга исемсез №4811 елганың уң ярына 4 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бретань ярымутравы
Бретань (Bretagne, Breizh, ) — Франция төньяк-көнбатышындагы ярымутрау.
Уртача еллык явымнар саны 800—1200 мм. Имән, каракаен (бук агачы) урманнары бар. Арчанлыклар, торфлыклар киң таралган. Яшелчәчелек, ит-сөт терлекчелеге үсеш алган, балык тотыла. Эре порт шәһәрләре — Нант вә Брест.
Сен-Жуст (Иль һәм Вилен)
Сен-Жуст — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Сума
Сума (Suma ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Сертанополис
Сертанополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD187354
HD187354 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Богухвалув
Богухвалув — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яңа Починок (Пижанка районы, Пижанка шәһәр җирлеге)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Богухвалув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Починок (Пижанка районы, Пижанка шәһәр җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
Брудзинь (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Брудзинь  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марктоффинген
Марктоффинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сердедо
Сердедо — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бумбуешть
Бумбуешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Муҗук (Мут)
Муҗук (Mucuk) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Стэп (Добрушский районы)
Стэп  (Стэп ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кашбыеклар (Себен)
Кашбыеклар (Kaşbıyıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Себен илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла-Пакодьер
Ла-Пакодьер — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бжусткув
Бжусткув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клир-Крик (Лассен округы, Калифорния)
Клир-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клир-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бейдилли (Шаһинбей)
Бейдилли (Beydilli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рәфидә Камаева
Камаева Рәфидә Гыйлметдин кызы (1940 елның апрелендә Салават районы Яңа Чүрәкәй авылында күп балалы гаиләдә туган) — укытучы, икътисадчы, баш бухгалтер. Мәскәү финанс-икътисад институтын отличие белән тәмамлаган.
Биографиясе
Рәфидә Гыйлметдин кызы Камаева-Хәйретдинова 1940 елның апрелендә Салават районы Яңа Чүрәкәй авылында Хәйретдинов Гыйлметдин (1895-1965) белән Бануның күп балалы гаиләсендә туган. Әнисе 12 бала тудыра, шуларның 6 сы сабый чакта ук төрле чирләрдән вафат була.
Бөек Ватан сугышы төгәлләнгәннән соң, эшче сыйныфны азык-төлек белән тәэмин итү максатында, әзерләү пунктларына сыер асраган һәр крестьян хуҗалыгыннан 240 л сөт, 40 кг ит, 100 данә йомырка тапшырылырга тиеш була. Бу заманда бер сыер гына асырарга рөхсәт ителгән.
Авыр еллар була, олуг белән балалар да зур сынау үтә. "Акрам абыем Дуван районындагы Ярославка авылында механизаторга укыды. Аннан җәяүләп өч көнләп кайта торгайны. Шуннан тагын бер аяныч күренеш истә калган: Шаһидә белән Фәймә апалар кыш көне урманга утынга бара. Аларны урманчы тотып ала да, утыннарын тартып алып, чананы балта белән турый. Үкереп илап кайтып егылдылар" дип сөйли Рәфидә апа.
Чүрәкәйдә башлангыч класны тәмамлаганнан соң, Рәфидә Калмаккол сигезьеллык мәктәбендә 7 класска кадәр укый. 8 класты алдынгырак саналган Боксит урта мәктәбендә тәмамлаганнан соң, Уфа каласындагы финанс техникумына укырга керә. Укуын кызыл диплом белән тәмамлый.
Хезмәт казанышлары
1960 елда Дуван районына баш бухгалтер итеп эшкә юнәлтелә. Әммә Рухтин авылы мәктәбендә математика дәресләрен укытырга тура килә.
Токинг-Рок (Джорджия)
Токинг-Рок  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Рәфидә Камаева
Хезмәт казанышлары
1962 елда, биш районны бергә кушып, Салават районы булдырыла, Мәсәгуть авылы район үзәге итеп тәгаенләнә.
Токинг-Рок (Джорджия)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Рәфидә Камаева
Хезмәт казанышлары
Рәфидә Гыйлметдин кызы Дүшәмбикә егете Камаев Филсун Гаяз улына кияүгә чыга.
Токинг-Рок (Джорджия)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәфидә Камаева
Хезмәт казанышлары
1962 елда тормыш иптәшен Иске Мөхәммәт авылындагы «Йолдыз» колхозына рәис итеп куялар. Рәфидә Мөхәммәт мәктәбендә математика укыта.
1966 елда Рәфидә Камаева Мәскәү финанс-икътисад институтын тик «5» билгеләренә тәмамлап, икътисадчы һөнәренә ия була.
1965 елда Салават районы башкарма комитетының райплан бүлегенә икътисадчы итеп чакыралар, ә инде 1966 елдан райплан бүлеге начальнигы итеп тәгаенләнә. Дәүләт идарәсе органнарында 30 ел эшли.
Гаиләсе
Кызлары Гүзәл Уфа сәнгать училищесының фортепиано бүлегендә белем ала. Мәсәгуть музыка мәктәбендә эшли. Самар сәнгать институтының музыка факультетында читтән торып укый. РФ мәктәпләренең мактаулы хезмәткәре исеменә лаек.
Кызлары Индира Мәскәү инженер-төзелеш институтының икътисад факультетында белем ала. Мәскәүдә яши, икътисадчы.
Уллары Марат Камаев 1971 елгы. Екатеринбург шәһәрендә югары белем ала. Уфада яши.
(16910) 1998 DE34
Тарихы
1998 елның 27 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DE34» саналган.
Сен-Илер-де-Ланд
Сен-Илер-де-Ланд — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Сертан-Сантана
Сертан-Сантана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чобенуш
Чобенуш — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дени Дидро
Дени́ Дидро́ (Denis Diderot; 5 октябрь 1713, Лангр — 31 июль 1784, Париж) — францияле язучы, мәгърифәтче-философ һәм драматург, Энциклопедия, яки фәннәр, сәнгатьләр һәм һөнәрләрнең аңлатмалы сүзлегенең баш мөхәррире.
Вольтер, Руссо, Монтескье, Д'Аламбер һ.б. энциклопедистлар белән бергәләп Дидро Француз инкыйлабының идеологиясе нигезенә яткан мәгърифәтчелек философиясен барлыкка китерә.
Тәрҗемәи хәл
Дидро Лангре шәһәрчегендә хәлле һөнәрче гаиләсендә туа. Белемне берничә уку йортында (шул исәптән Париж колледжында) ала. Яшьли сәяси төркемнәргә кушылып, анда җәмгыятьнең югары катлауларына каршы юнәлдерелгән хәрәкәттә катнаша башлый. Дидроның мәсләге башта деизм нигезендә булса, соңрак ул материализм һәм атеизм позициясенә баса. Аның «Фәлсәфи фикерләр» исемендәге беренче зур хезмәте Париж парламенты карары буенча яндырып юк ителә, ә Дидро үзе, властька каршы «куркыныч фикерләр» таратуда гаепләнеп, төрмәгә ябыла.
Энциклопедия
left|thumb|200px|Энциклопедиянең тышкы бите Дени Дидро философик эшчәнлеккә һәм мәгърифәтчелек хәрәкәтенә инглизчәдән ясаган тәрҗемәләре аша килә. 1743 елда ул тәрҗемә иткән “Англия тарихы” чыга, киләсе елда 6 томлы “Гомуми медицина, хирургия һәм химия сүзлеге” чыга башлый, Дидро өч тәрҗемәченең берсе була. 1745 елда Шефтсбериның “Әхлакый философиянең нигезләре” чыга. Шул рәвешле Франциядә тагын бер философик юнәлеш тамыр җәя, Локк сенсуализмы, Бэкон эмпиризмы, Ньютон физикасыннан соң әхлак философиясе.
1745 елда Ле Бретон исемле матбагачы Дидрога Англиядә популяр булган Чемберс «Энциклопедия»сен тәрҗемә итәргә куша. Дидро исә, барысын да үлчәп, икенче мөстәкыйль проект тәкъдим итә. Ул 10 томлык яңа киң энциклопедик хезмәт язу теләге белән яна, аны төзү өчен һәрберсе үз өлкәсендә компетент авторларны җәлеп итәргә планлаштыра. Дидро матбагачыны бу проектның бик табышлы булуына ышандыра, хакимиятләрдән рөхсәт ала һәм басмага язылучыларны җыя. 1747 елдан башлап ул Фәннәр, сәнгатьләр һәм һөнәрләрнең аңлатмалы сүзлегенең редакциясе белән килешү нигезендә җитәкчелек итә. Беренче том 1751 елда чыкса, соңгы, 35нчесе – 1780дә.
Дидро атеизмы
right|200px|thumb|[[Лангр шәһәрендә куелган Дени Дидро һәйкәле]] Дидро өчен «скептицизм – хакыйкатькә беренче адым». Бу адымны ясар өчен кеше ышанган барча җисемнәрне шик-шөбһә астына алырга тиеш. Дидро «бернигә шикләнмәгән» һәм «җентекләп карамыйча барысын да раслый торган догматиклар» турында яхшы фикердә түгел.
Дини риваятьләр һәм легендар тарихчыларның әсәрләре сурәтләгән «могҗизалар» мәсьәләсенә килгәндә, Дидро аларга түгел, акылга тулысынча ышанырга куша. Бер китабының битләрендә Дидро миссионер белән бәхәс кора: «Ни өчен син мине могҗизаларың белән алҗытасың, үз хаклыгыңны исбатлар өчен сиңа бит бер силлогизм (эзлекле логикага корылган бер җөмлә) дә җитәр иде». Дини психологиянең иллюзияләренә килгәндә, Дидро дини кешеләрнең үз күзләре белән күргән вакыйгалар турында сөйләүләренең чынлыгына ышанмаска чакыра.
Дидро таянган нигезләмәләр Рене Декартның рационалистик гносеологиясенә туры килә. Шуның өстенә Дидро вакыйганың чынлыгын тикшергәндә акыл белән бергә сизү органнарының эшләнешенә дә игътибар бирә. «Могҗиза» күзәткән кешеләрдә акыл-зиһене, тоемлау сәләте фанатикларча ышану йогынтысында бик каты үзгәреш кичерә; фанатизм тәэсирендә алар чынбарлыкта күрмәгән-ишетмәгән нәрсәләргә чын итеп карый. Акыл, иң бөек танып-белү инстанциясе буларак, тумыштан салынган интуицияләргә генә түгел, фәнни белемгә дә таяна.
Дидроның дөньяны атеистик-материалистик күзлектән чыгып аңлау аның 1749 елда чыккан «Күрә торганнарга сукырлар турында хат» дигән әсәрендә аеруча калку күренә. Дидро күзе сау сабый бала, яки катарактасы алынган тумыштан сукыр кеше әйләнә тирәсендәге күзенә эләгә торган әйберләрне яхшылап күрә алмый, чөнки «беренче моментларда күрү сәләте безгә бары тик томанлы тойгылар (множество смутных ощущений) гына бирә ала, алар берникадәр вакыт узу белән генә формага керә». Дидро нәтиҗә ясый: «кешенең теле сөйләргә өйрәнергә тиеш булган кебек, күз дә башта күрү сәләтенә өйрәнергә тиеш». Бу фикерен алга таба үстереп, Дидро башка тою сәләтләренең дә үзләренә хас тойгыларга таянып образлар яки идеяләрне китереп чыгаруын күрсәтә.
Дидро идеализмга карата мөнәсәбәтен ачык күрсәтә. Идеалист итеп ул үз яшәешен һәм хис-кичерешләрен таныган хәлдә башка нәрсәләрнең барлыгын шик астына куйган философларны атый.
Төрләрнең үзгәрүчәнлеге
Дидрога микроскоп ярдәмендә үткәрелә торган нәзек анатомик күзәтүләр көчле тәэсир ясый. Алар иң гади, моңарчы аморф булып саналган бөҗәк, әкәм-төкәмнәрнең катлаулы төзелешен ачыклый: аш кайнату, бүлеп чыгару, нәсел дәвам итү системалары. Дидро фикеренчә, күбәләкнең канаты яки талпан күзенең катлаулыгына төшенү аларда Иляһи акыл пичәте ятуына ышандыра.
Дидроның атеизм ягына авышуына “Табигый тарих” авторы Бюффон фикерләре зур өлеш кертә. Бюффон килгән нәтиҗәләр иляһи кылуга төп теоретик сылтаманы – табигатьнең абсолют үзгәрмәүчәнлеге турындагы күзаллауны юкка чыгара. Бюффон тәэсирендә Дидро фиксизм карашларыннан ваз кичә.
Фиксистларның Кояш системасы, Җир, Җирдә яшәүче үсемлекләр һәм хайваннарның төрләре бердә пәйда булганнардан бирле, гасырлар буе үзгармиячә торуына ышанычын Дидро бер көнлек бөҗәкнең чикләүле күзаллавы белән чагыштыра. Ул кыска тормышы аркасында тирә-юнендәге озак вакыт бара торган үзгәрешләрне күрә алмый.
Җир шарының пәйда булу вакытын билгеләгәндә, Бюффон Инҗилдә аңар бүлеп бирелгән 7000 елдан аз гына артык вакытын көлке дәрәҗәдә кечкенә сан итеп саный һәм, үз ягыннан, 75000 ел санын тәкъдим итә. XVIII гасыр кешеләрен таң калдырган бу санның түбәндәге өстенлеге була: ул фәнгә геологик вакыт төшенчәсен кертә һәм чынбарлыкка якынрак килә торган эзләнүләргә этәргеч биргән. Дидро өчен Бюффон ясаган күзәтүләр яңа төр җәнлекләрнең һәм яңа “дөнья”ларның барлыкка килү вакытын исәпләгәндә миллион еллар белән эш итәргә җитә торган фәнни нигез булып торган.
Казе ди Педролара (Римини)
Географиясе
Казе ди Педролара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дени Дидро
Төрләрнең үзгәрүчәнлеге
XVIII гасыр ахырында геология “чын” фәнгә әйләнеп бара һәм геологларның күпчелеге утырма токымнарның барлыкка китерү яки җилләтү шикелле процесслар озакка сузылган характерга ия һәм гаят зур вакыт күләмен таләп итә дигән фикерне хуплый.
Трансформизм табигатькә хас объект диалектикага юл ача. Дидро табигать элементларының баштан ук төрле үзенчәлекле булуы турында сөйли. Бу фикер үсә барган химик эзләнүләр нәтиҗәләрен җөпли һәм матдәнең сыйфати мәсьәләсенә яңача караргә мөмкинлек бирә. Матдәнең барлык төре барлыкка килүен Дидро матдәгә хас хәрәкәттән күрә: ул бертуктаусыз матдәнең массасын катнаштыра. Хәрәкәтне матдәнең озынлык (буй) шикелле мөһимүзенчәлек итеп карау – ул үсә торган химия һәм классик механика фәннәренең сөземтәсе булып тора.