cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беренчел ачык почмаклы глаукома
Глаукоматоз зарарланулар классификациясе
1.    Башлангыч зарарланулар (1 нче стадия) минималь  экскавация (рәс. 13.17а), борын баскычы яки параүзәк скотома  булу һәм MD < -6 dB белән сыйфатлана  (рәс. 13.17б).
2.    Уртача зарарланулар (2 нче стадия) нейроретиналь  билбау юкару (рәс. 13.18а), дугасыман скотома булу һәм MD < -12 dB белән  сыйфатлана (рәс. 13.18б).
3.   Чагылган зарарланулар (3 нче стадия) тирән экскавация (рәс 13.19а), күрү кырының шактый югалтуы, шул исәптән төбәлү ноктасыннан 5° чигендә кимчелекләр һәм MD > -12 dB белән сыйфатлана (рәс. 13.196).
4.    Терминаль зарарланулар (4 нче стадия) тулаем экскавация (рәс.  13.20а) һәм кечкенә булып калган күрү кыры белән сыйфатлана (рәс. 13.206).
Дәвалау максатлары
1. Максат басымы. Дәвалауга кадәр билгеләнгән КЭБ дәрәҗәсе күрү нервы зарарлануына китергән һәм үз йогынтысын дәвам итә дип санала. Киләчәктә зарарлану ихтималлыгы түбән булган КЭБ дәрәҗәсен билгелиләр (максат басымы). Максат басымы булган зарарланулар чагылганлыгы, башлангыч КЭБ дәрәҗәсе, зарарлану тизлеге үсеше  (билгеле булса), авыру яше һәм аның гомуми тән халәте буенча исәпләп  билгеләнә. Дәвалау КЭБ максат дәрәҗәсендә яки түбәнрәк тотарга тиеш.
2.     Күрү нервы һәм кыры халәтен күзәтү. Үзгәрешләрнең киләчәктә көчәюе максат КЭБ-ын түбәнрәк дәрәҗәсенә җитәргә кирәклеге турында күрсәтә. «Куркыныч» дәрәҗә булмаса да, БАПГ КЭБ < 16 мм тк. бг. булса, көчәюнең ихтималлыгы түбән. Чир үсеше барышында күрү системасының тотрыклык (яки «запаслы резерв») дәрәҗәсе кими  һәм һәр ганглиоз күзәнәкне югалту күрү мөмкинлекләренә күбрәк йогынты ясый,  шуңа еракка киткән чир стадияләрендә түбән максат басымына ирешергә кирәк.
Медикаментоз терапия
1.     Мәсләкләр
•    Сайлаган препаратны иң түбән тупланышта һәм кирәкле  дәвалау йогынтысын бирә алган тамызуны минималь рөхсәт ителгән кабатлау белән  кулланырга кирәк.
•    Камил очракта препарат күп булмаган каршы йогынтыларга  ия булырга тиеш.
•    Күбесенчә бер препарат билгелиләр, гадәттә, B-блокатор  яки простагландиннар аналогы.
•    КЭБ > 4 мм тк. бг. кимү гадәттә мөһим санала (ягъни препарат чыгарган, ә офтальмотонусның очраклы флюктуациясе түгел).
•    Ике күзне дәваларга кирәк булса, терапиягә җавап бер  төрле булачак дип көтәргә кирәкми.
•    Гипотензия йогынтысы канәгатьләнерлек булса, тикшерүне  2 айдан, аннары 3-4 ай аралыгы белән үткәрергә кирәк.
•    Гипотензия йогынтысы җитәрлек булмаса, башлангыч  препаратны туктаталар һәм аны башка төркем препаратына алмаштыралар.
•     Йогынты һаман  җитәрлек булмаса, башка төркем препаратын өстиләр яки катнаш формалар  кулланалар (мәсәлән, тимолол-дорзоламид). Ике препарат кулланганда тамызу арасында беренче препарат юылып чыгуы йогынтысы булмасын өчен 5 мин тәнәфес  булуы турында авыру искәртелергә тиеш.
3.     Периметрия. Күрү нервы дискларының тотрыклы халәтендә күрү кыры тикшерүен елга 1 тапкыр үткәрү җитә.
4.     Гониоскопияне шулай ук ел саен үткәрергә кирәк, чөнки яшь барган саен  алгы камера әкренләп кими бара.
1.     Уңышсызлыклар сәбәбе
•     Максат басымы туры  килмәү. КЭБ дәрәҗәсе статистик норманың өске чигенә тигез булганда, көчәюче күрү кыры начарлануын бик еш күзәтәләр.
•    Медикаментоз терапия алган авыруларда офтальмотонусның  еш шактый тәүлек үзгәрешен билгелиләр.
Лазерлы трабекулопластика
Лазерлы трабекулопластиканы (ЛТП) сулы сыекча агып китүен арттыру һәм КЭБ киметү өчен трабекула өлкәсенә аргонлы яки диодлы  лазер белән коагулянтлар салу юлы белән башкаралар. Дәвалау йогынтысы гадәттә вакытлыча һәм берничә ел саклана, шуңа күрә лазерлы дәвалау фистулалаучы  операцияне кичектерә генә ала. Төп дәлилләр түбәндәгеләр була ала.
1.   Күпсанлы препаратлар куллануы булмасын өчен (гадәттә икедән күбрәк) лазерлы дәвалау бер  препаратның алмашы буларак карала.
2.     Хирургик дәвалауга альтернатива буларак
•     Өлкән яшьтәгеләрдә  ЛТП хирургия кирәклеген фаразлаган гомер озынлыгыннан артык вакытка кичектерә  алганда.
•     Кара тәнле  авыруларда фильтрацион операция нәтиҗәсе ешрак уңышсыз булган очракта.
3.     Беренчел терапия авыру табиб кушкан тамызуларны үтәмәгән очракларда. ЛТП соң КЭБ кимүе башлангыч офтальмотонус > 28 мм тк. бг. сирәк очракта гына 30% артып киткәнгә, лазерлы катнашу белән генә тәңгәл КЭБ дәрәҗәсенә җитү ихтималлыгы түбән.
Трабекулэктомия
1.   Медикаментоз терапия һәм/яки лазерлы  трабекулопластика нәтиҗәсезлеге.
2.    Авыруның тынгысыз торышы яки трабекуляр өлкәнең төгәлсез  күренеше (тар почмак, мөгезкатлау томанлануы) өчен лазерлы терапия үткәрүенең мәгънәсезлеге.
3.   Бик  түбән максат басымы җитүен таләп иткән еракка киткән глаукома стадиясе, бу очракта яхшы нәтиҗәне иртә башкарылган хирургиядә  ирешеп була.
Фараз
Чир дәвамлыгы 5% кимрәк очракта 15 елдан күбрәк, ә диагноз куюдан алып үлемгә кадәр уртача  вакыт 13 ел тәшкил итә. 20 ел дәвамында чирләгәндә бер күзгә сукырлык 25% очракта, ә ике күзгә — 10% очракта гына үсеш ала.
Рапунцель: Буталган әсәр
«Рапунцель: Буталган әсәр» (Tangled) — Walt Disney Animation Studios тарафыннан 2010 елда чыгарылган американ фантастик комедия мультфильм. Disney анимацион фильмнар исемлегендә 50нче фильм. Фильмның төп сюжеты Рапунцель әкиятенә таяна. 2010 елның 24 ноябрендә АКШда премьера буларак кинотеатрда чыга.
Сен-Марсьяль-де-Набира
Сен-Марсьяль-де-Набира — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Рапунцель: Буталган әсәр
Фильмдагы музыка
Фильмдагы музыка, җыр сүзләре Glenn Slater тарафыннан һәм 8 тапкыр Оскар премиясен җиңгән композитор Alan Menken тарафыннан язылган.
Кече Лехта
Кече Лехта — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лехта елгасының сул ярыннан 146 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пуиату (Паиде)
Пуиату (Puiatu) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Коры Татар Иҗәге
Коры Татар Иҗәге — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453293, — 80254840007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
Падлобныя
Падлобныя (Падлобныя ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Куралшэ (журнал)
Куралшэ — авыл хуҗалыгы журналы. Казан Эшче, керәстиян һәм кызылармияче депутатларның шурасы каршындагы чирмеш асбүлеге органы. 1918-1919 елларда Казан шәһәрендә чирмеш телендә нәшер ителә.
ZEB2
ZEB2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бакый Урманче музее
Бакый Урманче музее:
Рибейран (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Рибейран  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Острожник
Острожник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торопкасы
Торопкасы (Торӑпкасси, Торопкасы) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 105 кешенең яшәве мәгълүм.
(615) Росвита
(615) Росвита  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1906 елның 11 октябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 VR» саналган.
Гөлбакча (мәгънәләр)
Гөлбакча — күп мәгънәле сүз.
Сальватьерра-де-Эска
Сальватьерра-де-Эска — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Випенди
Випенди — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Икиздере (Кавак)
Икиздере (İkizdere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Загуже (гмина Гидле)
Загуже  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Корылтай (гәҗит)
«Корылтай» (كورولتاي) — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан мөселман комитеты, аннары Бөтенрусия мөселманнар шурасы (Милли Шура) органы. 1917 елның 2 июленнән 1918 елның 4 апреленә кадәр (1918 елның 8 апреленнән 23 маена кадәр «Алтай» исеме белән) Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 67 саны чыккан.
Загуже (гмина Гидле)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шатонёф-де-Верну
Шатонёф-де-Верну — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Корылтай (гәҗит)
Тарих
«Корылтай» сәяси мәсьәләләрдә үзәкчел гомумдемократик юнәлештә булган, милли бердәмлек идеясен алга сөргән. Аның һәр санында беренче сәхифә башында эре хәрефләр белән татар һәм рус телләрендә: «Яшәсен Кушма Халык Җөмһүрияте (Федеративная Демократическая Республика)!» «Яшәсен милли вә мәдәни мохтарият (Культурно-национальная автономия)!» дигән лозунг-шигарьләр урнаштырылып килгән. Газета ул заманда ук Россиядә социализм төзү мөмкинлеген танымаган. Бу хакта газета битләрендә түбәндәгечә язылган: ''Большевиклар дигән бер партия куәт алып китте. Боларның максатлары бу көннән үк Россиядә социализмны кертү булганга, алар хуҗалар белән эшчеләр арасындагы тартышны көчәйгәннән көчәйттеләр, кыздырдылар... Россиядә бу көннән үк социализм кертү дигән фикергә... бер гакыллы кеше дә, әлбәтә, кушыла алмый, шуның өчен большевиклар дигән халыкның максатлары барып чыкмаслыгы үзеннән үзе ачык мәгълүм.''
Ябылу
Татар телендәге газета һәм журналларның күбесе 1918 елның апрель аенда ябылып бетә. Бу хакыйкатьне Гаяз Исхакый болай дип билгеләп үтә:
«Корылтай» газетасын чыгару 1918 елның 4 апрелендә тыела. Барлыгы 67 саны чыга. 1918 елның 8 апреленнән 23 маена кадәр «Алтай» исеме белән чыгуын дәвам итә. Мөхәррире ― Габделбари Баттал. «Алтай»ның барлыгы 13 саны чыккан.
Кчево (Слупский повяты)
Кчево  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Торнбург (Пенсильвания)
Торнбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Винья-Троно (Варезе)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Endi Warhol
"Homo universale" ideologiäsenä nigez saluçı.
1960 yıllarda "The Velvet Underground" alternativ rok-törkemeneñ menedjerı häm prodüserı.
Warhol turında berniçä näfis häm dokumental' film töşerelgän.
Tärcemäi xäle
Warhol Pittsburg şähärendä (AQŞ) rusin ğailäsendä tuğan. 13 yäşlektä şaxtada eşlägän ätise wafat bulğan.
Пуиату (Пылтсамаа)
Пуиату (Puiatu) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Endi Warhol
Tärcemäi xäle
1949 yılda Karnegi texnologiä institutın tämamlağannan soñ grafik dizayn buyınça bakalavr däräcäsen ala.
1960 yılda Koka-Kola dizaynın buldırğannan soñ dan qazana.
1962 yılda berençe kürgäzmäne aça.
1963-1968 yılda berniçä film töşerä.
1968 radikal feminist qızı Valeri Solamas Warholnı ütermäkçe, öç tapqır qorsağına ata. Warhol klinik ülemnän häm 5 säğätle operatsiädän soñ isän qala.
1987 yılda operatsiädän soñ ülä.
Säwdä mäğnäse
Soñğı waqıtta Warhol "iñ satılğan rässam" bula. 2013 yılda rässamnıñ satılğan eşläreneñ qimmäte 427,1 mln. dollar täşkil itte.
1985 yıldan 2010 yılğa qädär Warhol eşläreneñ bäyäläre 3400% kä arttı.
Шатонёф (Савойя)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,99 км².
Искәрмәләр
Шатонёф (Савойя)
Сен-Мартен-де-Гюрсон
Сен-Мартен-де-Гюрсон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Брюсье
Брюсье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Сьмярово
Сьмярово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZER1
ZER1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Острожно Брдо
Острожно Брдо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акерманвилл (Пенсильвания)
Акерманвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Акерманвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Загуже (Равский повяты)
Загуже  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Рибейруш
Географиясе
Мәйданы —.
Томболл (Техас)
Томболл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томболл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хитка
Хитка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Песочня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Педурень (Васлуй)
Педурень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Випихи (Мазовия воеводалыгы)
Випихи  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Падлявонавичы
Падлявонавичы (Падлявонавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Випихи (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падлявонавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 7147
NGC 7147 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Көрәш (гәҗит)
Көрәш — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Уфа губерна халык комиссарлары шурасы каршындагы мөселман эшләре комиссариаты органы. 1918 елның 24 гыйнварыннан 3 июленә кадәр Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 68 саны чыга. Мөхәррир – Гыйлемдар Баембәтов.
Сампер-дель-Сальс
Сампер-дель-Сальс — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Качаржышки
Качаржышки (Качаржышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Әбү Бәкер Кәләви
Әбү Бәкер Кәләви — һөнәрмәнд, 1365-1366 елларда мугыл баскынчыларына каршы Сәмәркандта күтәрелгән сәрбәдарлар күтәрелеше җитәкчеләреннән берсе. Күтәрелеш Мугылстан ханы Ильясхуҗа 1365-1366 елларда Мавараэннәһергә һөҗүм иткән дәвердә башланган. Күтәрелеш җитәкчесләре Мәүланәзадә һәм Әбү Бәкер Кәләви, Сәмәрканд әмире качып киткәч, шәһәр саклануын үз кулларына алып, фәкыйрләрне коралландырганнар һәм мугылларның һөҗүмен кире кайтарганнар. Шуннан соң сәрбәдарларның турыдан-туры катнашында шәһәр байларын талау башланган. Әмир Хөсәен Сәмәркандка яу чабып, сәрбәдарлар җитәкчеләрен үлем җәзасына хөкем иткән.
Шемина
Шемина — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Пуиде
Пуиде (Puide) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Әбү Мөслим
Әбү Мөслим (Габдерахман ибне Мөслим,, — , ) — Хөрәсән һәм Мавараэннәһердә Өмәвиләр сөләләсенә каршы хәрәкәт җитәкчесе. 747 елда өмәвиләргә каршы әзерләнә торган хәркәткә җитәкчелек итү өчен Мәрв вәһәсенә (оазисына) җибәрелгән. Хәлифәлек Габбасиләр кулына үткәч (750), Хөрәсән калгае. Абруе чиктән тыш артканлыгы, Хөрәсәнне мөстәкыйль идарә итәргә омтылышлары сәбәпле хәлифә Мансур боерыгы белән үтерелгән.
Бур-де-Тизи
Бур-де-Тизи — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Бакый Урманче музей-йорты (Күл Черкене)
Тарих
2012 елның 11 февралендә нараттан салынган бер катлы агач йортта ачылган. Тантанада ТР премьер-министры урынбасары – авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры М. Г. Әхмәтов, язучылар Фоат Галимуллин, Ренат Харис һ. б. катнаша. 1897 елның 23 февралендә Казан губернасы Тәтеш өязе Күл Черкене авылында (хәзер Черки-Гришино) РСФСР һәм ТАССР халык рәссамы, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Бакый Идрис улы Урманче туган, бала чагын әлеге авылда уздырган. 1972 елда Урманче гаиләсенең нигезендә авыл урта мәктәбе бинасы салынган. 2007 елда мәктәп диварына «Биредә танылган сынчы, рәссам, график Бакый Идрис улы Урманченың (1897 – 1990) балачагы узды» дип язылган истәлек тактаташ эленгән. Музей бинасы алдында Б. Урманченың бюсты урнаштырылган.
Экспонатлар
Музейда Бакый Урманче эшләреннән Нәкый Исәнбәт, Шәехзадә Бабич, Габдулла Тукай, Салих Сәйдәшев, Галимҗан Ибраһимов, Мәҗит Гафури һ. б. сыннары урын алган. Музейга 15 сынны Бакый Урманченың улы Айдар бүләк иткән. Күргәзмәдә рәссамның шәхси әйберләре (1951 елгы рәсем дәфтәре, каләмнәр, вафат булганнан соң алынган битлеге һ. б.), акварель, гуашь белән ясалган рәсемнәре, татар халык киемнәре эскизлары, «Шүрәле», «Кисекбаш» сериясеннән рәсемнәре куелган.
(874) Ротраут
(874) Ротраут  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 25 маенда Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 CC» саналган.
Кшеменево (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Мартен-де-Комб
Сен-Мартен-де-Комб — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Острожно-при-Лочах
Острожно-при-Лочах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Заречье (Усть-Вым районы)
Заречье (Заречье) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Заречье климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
ZFAND1
ZFAND1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Виньяца (Пяченца)
Виньяца — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Әбү Тәммам
Әбү Тәммам (804, 805 яки 807, —, ) — гарәп шагыйре. Элегик, панегирик, шигырьләр авторы. Гарәп шигърияте антологиясен төзүче.
Виньяца (Пяченца)
Географиясе
Виньяца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юрматы (Федоровка районы)
Юрматы — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453289, ОКАТО коды — 80254845001.
Демография
Халык саны динамикасы:
Загуже (Скерневицкий повяты)
Загуже  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Юрматы (Федоровка районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 749 кешенең яшәве мәгълүм.
Загуже (Скерневицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Икиздере (Инҗирлыова)
Икиздере (İkizdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Инҗирлыова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сьредзинске
Сьредзинске — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Риу-Дору
Риу-Дору — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кызыл әләм (гәҗит)
Кызыл әләм (Кызыл ӓлям) — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1919 елның 3 октябреннән 1922 елның 9 гыйнварына кадәр Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 159 саны чыга.
Илдус Илешев
Илдус Илешев (, БАССР,  Күгәрчен районы, ) ― дәүләт эшлеклесе, политолог, филолог, дипломат, югары  мәктәп укытучысы. Филология фәннәре кандидаты (1990), сәясәт  фәннәре докторы (2000), профессор (2003).
Биография
Илдус Гобәйдулла улы Илешев 1957 елның 17  маенда  БАССРның Күгәрчен районы Югары Сирбай авылында туган. 1980 елда В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институтын тәмамлый.
1980-1981елларда Башкорт дәүләт университетының чит телләр кафедрасы укытучысы.
Острожно-при-Поникви
Острожно-при-Поникви — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Илдус Илешев
Биография
1981-1983 елларда ул Совет армиясе сафларында хезмәт итә.
Острожно-при-Поникви
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илдус Илешев
Биография
1983-1984 елларда — "Уфагорремстрой" трестының Комсомол комитеты секретаре.
1984-1992 елларда СССР Фәннәр академиясенең Башкорт филиалының чит телләр кафедрасы укытучысы, өлкән мөгаллиме.
1992-1994 елларда Башкорт дәүләт педагогика институтының өлкән укытучысы, "Адонав" ТОО коммерция директоры.
Кече Лоха
Кече Лоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Лоха елгасының уң ярыннан 41 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Илдус Илешев
Биография
1994-1997 елларда халыкара һәм милли мәсьәләләр бүлеге баш белгече була.
Кече Лоха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илдус Илешев
Биография
1997-1999 елларда — АКШ институтларында галим-тикшеренүче.
1997-2005 елларда ул өлкән фәнни хезмәткәр, Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институты директоры, Башкорт дәүләт университеты хокук институты директоры булып эшли.
2005-2010 елларда Башкортстан Республикасы Хөкүмәте Премьер-министры урынбасары — Башкортостан Республикасының мәдәният һәм милли сәясәт министры.
Фәнни хезмәтләре
Фәнни тикшеренүләре тел һәм милләт сәясәте, этнополитик конфликтлар, федерализм проблемаларына; төрки телләрнең һәм немец телләренең чагыштырма синтаксисына багышланган.
Илдус Гобәйдулла улы 70 тән артык әсәрнең авторы һәм редакторы, шул исәптән  5 монография. Хезмәтләре чит илләрдә басылган (Бөекбритания, АКШ, Төркия, Израиль).
Төп фәнни әсәрләре:
Кайбер чит ил басмалары:
Падмишневе
Падмишневе (Падмішнеўе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Шиндриё
Шиндриё (Chindrieux) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бюже-Савуайар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,42 км².
Искәрмәләр
Шиндриё
Баркмос
Баркмос — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Вильва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Качки (Свислацкий районы)
Качки  (Качкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пуисе
Пуисе (Puise) — Эстониянең Ляэнемаа өязендә урнашкан авыл.
Тури-Выла
Тури-Выла (Тури Выла, Тури-Выла) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 322 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%), руслар (2%) алып тора.
Трамбауерсвилл (Пенсильвания)
Трамбауерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кшемениця (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Загужице (Лодзь воеводалыгы)
Загужице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вир (Мазовия воеводалыгы)
Вир  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7148
NGC 7148 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виньяя (Перуҗа)
Виньяя — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньяя Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(1413) Рукари
Тарихы
1937 елның 12 февралендә Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 CD» саналган.
Сан-Мартин-де-ла-Вирхен-де-Монкайо
Сан-Мартин-де-ла-Вирхен-де-Монкайо — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аллегенувилл (Пенсильвания)
Аллегенувилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Аллегенувилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торндейл (Техас)
Торндейл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Торндейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюлли (Рона)
Бюлли — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Широль
Широль — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Отавице
Отавице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZFAND2A
ZFAND2A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сен-Мартен-де-Риберак
Сен-Мартен-де-Риберак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Сьредниця-Мацковента
Сьредниця-Мацковента — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Педурень (Виктор-Влад-Деламарина, Тимиш)
Педурень — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әбү Фирас әл-Хәмәдани
Әбү Фирас әл-Хәмәдәни (, —, ) — гарәп шагыйре һәм дәүләт эшлеклесе. Хәрби батырлык турында шигырьләр, патриотик элегияләр авторы. Византиядә әсирлектә булганда үзенең иң танылган әсәрен (الروميات, «әр-Румият») язган.
Загура (Лодзь воеводалыгы)
Загура  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Риу-Калду
Риу-Калду — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
100-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру)
'''Ленин орденлы 100-нче укчы (100-я ордена Ленина стрелковая дивизия (100 сд)) — Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККГ укчы дивизиясе.
Отавник
Отавник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доганлар (Исҗехисар)
Доганлар (Doğanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Исҗехисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Югары Мәшләк
Югары Мәшләк — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Халык саны — 154 тирәсендә. Почта индексы — 422665.
Тарих
1710 елда нигезләнгән. Авылның тарихы буенча шактый күләмдә мәгълүматлар Михаил Александрович Машанов (1852-1924) язмаларында китерелгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Качычы
Качычы (Качычы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кшешна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Биектау (Балык Бистәсе районы)
Биектау — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. Район үзәгеннән 47 км төньяк-көнчыгыштарак Шомбыт елгасы буенда урнашкан. Халыкның төп шөгыле — игенчелек, терлекчелек;Урта мәктәп. Мәдәният йорты. Мәчет. Музей.
Юлдашев
Юлдашев — фамилия.
Биектау (Балык Бистәсе районы)
Халык саны — 876 тирәсендә. Почта индексы — 422665.
Юлдашев
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Биектау (Балык Бистәсе районы)
Тарих
Балык Бистәсе районындагы Байхуҗа (Көчек) авылының барлыкка килүе Казан ханлыгы чорына карый, ләкин XVII гасырда нигезләнгән дип исәпләнә. Балык (болын) хуҗасы–Көчек Чаллысы–Биектауда 1678 елда 34 хуҗалык кына булган. Мәчет 1680 елларда төзелгән. Авылда бу чорда ясаклы татарлар яшәгән. Авылның старостасы Ишмәнәй Көчеков булган (Н.Гариф. Борынгы Чаллы төбәге: документлар телендә сөйләшәбез. Казан. 2004. 27 б.). Авылның исеме староста Ишмәнәйнең әтисе Кусюков-Кусюк («Дозорная книга 1619 г. Григория Кузьминского» китабында аның төгәл исеме «Кучук Мамышев» дип язылган) атамасыннан алынган. Авылның тулы исеме Кечек Чаллысы булган. Көчек атамасы 1719 елда кушыла, аңа чаклы бу авыл Байхуҗа исемле була. Авыл төрле гасырларда төрле атамалар астында яшәгән. Авыл 1940 елның 16 апреленә кадәр Көчек авылы дип атала, ә шуннан соң авылга Биектау исеме бирелә һәм хәзергәчә авыл шушы исемдә йөри.
20 йөз башында 2 мәчет, су тегермәне, 6 вак-төякләр кибете эшли. Бу чорда авыл җәмәгатенең имана җире 3558,1 дисәтинә тәшкил итә.
ВКПның Кызыл Йолдыз райкомы һәм райбашкарма комитеты органы «Большевистик колхоз» газетасында 1941 елның 1 нче гыйнварында басылган мәкаләнең Биектау авылына кагылышлы өлеше болай раслый: «Биектау авылында (авыл советы башкарма комитеты председателе ип. Төхбәтуллин) дини эшләр бигрәк тә оешкан төстә үтә. Ураза гаетенә бу авылның барлык ирләре дип әйтерлек катнашалар. Гаеткә килүчеләр мәчеткә сыймагач урамга чыгып укыйлар. Гаеттән соң оешкан рәвештә зиратка китәләр. Бу авылда дини эшләр белән элекке мулла, дин козгыны Хәлиуллин Габдрахман, мөәзин Галиев Галимулла, кулак малае Җиһаншин Шәрифләр җитәкчелек итәләр. Мулла хатыны Хәйдарова Мәрьям, Фәтхетдиновалар үз йортларында хатын-кызларны җинап «корьән» укып, сәдакалар җыеп яталар».
Шушы мәкаләдә искә алынган Хәлиуллин Габдрахман 1885 елда туган, моңарчы 1932 елның 11 октябрендә кулга алына һәм 2 елга концлагерьга хөкем ителә. Фәтхетдиновалар исә 1914 елгы «Адресъ-календарь»да күрсәтелгән Мирхайдарҗан Фәтхетдинов — беренче мәхәллә имам-хатыйбы гаиләсе. Фәтхетдиновлар нәселеннән бик күп күренекле кешеләр чыга, шул исәптән Мирхайдарҗан Фәтхетдиновның улы — Хәсән Фәтхетдинов Ленин орденлы укытучы була. Хәсән Фәтхетдиновның улы Почет орденлы, күренекле геолог Дамир Фәтхетдинов. Хәсән Фәтхетдиновның сеңеле Гәндәлиб абыстай була, ул Хуҗагарипов Вәлимехәммәт белән никахлаша. Хуҗагарипов Вәлимехәммәт һәм Гәндәлиб абыстайның иң өлкән кызы — Мәрьям Вәлимехәммәт кызы Вәлиева Балык Бистәсе районында беренче тракторчы-кыз була. Мәрьям Вәлимехәммәт кызы Вәлиева Ринат Нуруллинның әнисе.
Мулла Фәтхетдинов Хайдар 1878 елда туган, 1931 елның 4 апрелендә кулга алынган һәм 58-11 статья буенча 5 елга концлагерьга хөкем ителгән була.
1920 елга кадәр Казан губернасының Лаеш өязе Шомбыт волостена керә. 1920 елдан ТАССРның Лаеш кантонында. 1927 нең 14 февраленнән - Балык Бистәсе, 1935 нең 10 февраленнән - Кызыл Йолдыз, 1959 ның 26 мартыннан - Балык Бистәсе, 1963 нең 1 февраленнән - Мамадыш, 1965 нең 12 гыйнварыннан Балык Бистәсе районында.
Биектау атамасы кайдан килеп чыккан соң? Югыйсә, Биектауда башыңны күтәреп карасаң, эшләпәң төшәрлек таулар да юк шикелле. Авыл тау астында, Шомбыт (Чаллы) елгасы үзәнендә утырган утыруын. Төннәрен Хәлим тау башына менсәң, Чистай каласының утлары да күренә, хәтта. Көньякта Шомбыт авылы белән ике арада Әйләнмә тавы да басып тора. Ләкин халык тик торганда гына авыл хәтле авыл исемен алыштырмый инде. Мондый адымга барырга җитди сәбәпләр булырга тиеш. 1935 елда үзәге Котлы Бөкәш авылы булган Кызыл Йолдыз районы оештырыла. Тиз арада бер-ике катлы мәһабәт административ биналар калкып чыга, район Мәдәният йорты төзелә. Район үзәге булгач, төрле авыл вәкилләре җыелыш, семинарларга, партия конференцияләренә делагацияләр булып Бөкәшкә килә торган булганнар. Менә шунда бөкәшлеләр: әнә, “көчекләр” килә, дип авыл кешеләрен мыскыллый торган булганнар. Мондый мыскыллаулар Биектау мәктәбе директоры Хатыйп ага Шәфигуллинга (сугышта һәлак була) һәм башка интеллигенция вәкилләренә ошап бетми. Озак уйлап тормыйча, авыл җыенында 1940 елның 16 апрелендә Көчек Чаллысын Биектауга үзгәртеп тә куялар. Югыйсә Болгар халкында Көчек исеме малай кешегә яратып кушыла торган булган.
Биектау авылының яңа зиратыннан тыш тарихи әһәмияте булган башка тагын дүрт зират бар:
1 — Биектау авылының көнчыгыш ягында Пимәр авылы зираты урнашкан, зиратның бер өлеше соңгы елларда гына юлны рәтләгәндә юкка чыгарылган. Бу зират урыны «Йорт өсте» атамасында билгеле.
2 — Шуннан тыш, Биектау белән Пимәр авылы арасында авыл халкы арасында «изге» каберлек саналган урын бар, ул киртә белән тотып алынган.
3 — Шулай ук Биектау авылының көньяк-көнчыгышында, Пимәр елгасының аскы өлешендә «Чирмешләр зираты» атамасындагы борынгы зират бар, аның урынын өлешчә наратлык урманы каплаган.
4 — Биектау авылының иске зираты да бар, аның урыны Шомбыт елгасы агымы нәтиҗәсендә юкка чыгып бара.
Бу зиратлар булуы авылның бик борынгы икәнен раслый.
Биектау авылы мәктәбенең тарихы
Көчек Чаллысы (Биектау) авылында совет мәктәбе 1918 елда ачыла. Беренче мөгаллимнәр Шакиржан Шаһижиһанов белән Сара исемле кыз була. Мәктәп бинасы булмау сәбәпле шәхси йортларда укыталар. 1918-1924 елларда аларга Хәсән Фәтхетдинов белән бергә мөгаллим һәм мөгаллимәләрдән: Мәрфуга Сәмигуллина, Иван Үтәев, Фәһимә Хәйруллина, Назюков һәм Әхәт Фазыловлар килеп кушылалар. 1938-39 уку елыннан безнең авылда 7 еллык мәктәп эшли башлый. Беренче директоры Хатыйп Шәфигуллин (1903 елда туган), ә уку-укыту буенча урынбасары Гыйльметдин Гыймадиевлар була. Алар кул астында Хәсән Фәтхетдинов белән бергә Мәүгыйзә Әхмәҗанова, Асыл Мозаффарова, Хәдичә Нәбиуллиналар балаларга белем бирәләр. Хатыйп Шәфигуллин 1942 елның гыйнварында сугышка китә һәм сугышта һәлак була. 1941 елда Хәсән Фәтхетдинов шушы мәктәпнең директоры итеп билгеләнә.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
ZFAND2B
ZFAND2B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Падмошша (Чашницкий районы)
Падмошша (Падмошша ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Вироземби-Конати
Вироземби-Конати — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
27 август
27 август — Милади тәкъвимендә сигезенче айның егерме җиденче көне. Ел ахырына кадәр 126 көн кала.
Вироземби-Конати
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Матео-де-Гальего
Сан-Матео-де-Гальего — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(2950) Руссо
(2950) Руссо  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1974 елның 9 ноябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 VQ2» саналган.
Әбү Хәнифә әд-Динәвәри
Әбү Хәнифә әд-Динәвәри (815 яки 828, — 895 яки 896, ) — гарәп галиме, астрономия, авыл хуҗалыгы, ботаника, металлургия, география, математика һәм тарих өлкәләрендә хезмәтләр авторы. Мәшһүр әсәрләре: «Шигырьләр һәм шигърият турында китап», «Оста теллелек турында китап», «Үсемлекләр турында китап», «Гомуми тарих китабы».
Виола (Терамо)
Виола — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хмелевочка
Хмелевочка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пырошня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Загури (Лодзь воеводалыгы)
Загури  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вальсонн
Вальсонн — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Габделхак Саматов
Габделхак хәзрәт Саматов (12 октябрь 1930 — 6 март 2006) — күренекле мөселман эшлеклесе, Татарстанның баш мөхтәсибе, баш казые.
Биографиясе
Ул 1930 елның 12 октябрендә Аксубай районының Иске Ибрай авылында туган. Аның әти — әнисе динле кешеләр була, үз карашлары өчен алар хакимият тарафыннан куыла - Габделхакның әтисе колхозга керүдән баш тарткан өчен репрессияләнә һәм тоткынлыкта үлгән. Шәригать кануннарына иярергә омтылып, Габделхак бер-бер артлы үз фикерләрен яклый, ул һәм  булмый, ВЛКСМга керми. 1951 елда алына, аннан 17 ел буе  булып эшли. Хәтта армия сафларында булганда да, дини күрсәтмәләрне үтәгән, даими намаз укыган. Эш белән бер үк вакытта исламны өйрәнүне дәвам итә. Аның укытучыларының берсе Габделхак Садыйков була. Берничә тапкыр Тәлгать Таҗетдин белән бергә кергән тәмамларга маташса да, хакимиятнең каршы тору нәтиҗәсендә, барлык омтылышлар уңышсыз тәмамлана. Соңгы тапкыр 1968 елда КГБ белән хезмәттәшлек итүдән баш тартканнан соң төшереп калдырыла. Мөфтиләр Шакир Һиләлетдинов һәм яклавы да ярдәм итми. 1972 елда Пермь өлкәсендә Куян авылы имамы була, әмма җирле хакимиятләр белән каршылыклар нәтиҗәсендә, 3 айдан Казанга кайтырга мәҗбүр була. Шуннан соң ул вакытта эшләгән бердәнбер Казан мәчете каршында булып эшли. Анда имамнар Габделхәбир Яруллин һәм Әхмәтзәки Сафиуллин белән танышта. 1981 елда имам була, Әлмәт (Мәхәллә мәчете), Оренбург, Чистай мәчетләрен җитәкли. 1990 елда Исхак Лотфуллин белән бергә Казан югары мөселман мәдрәсәсенә нигез салалар. Шунда ук укыта, шул ук вакытта Мәрҗани мәчете имамы да була. 1998 елда Татарстан Диния нәзарәтенең баш казые итеп сайлана.
2009 елның 6 мартында озакка сузылган авырудан соң, 79 яшендә Габделхак хәзрәт Саматов вафат булды. Казанның Татар зиратында җирләнгән.
Хәтер
Татарстанда Габделхак Саматов истәлегенә «Самат укулары» уза.
Шиньен
Шиньен (Chignin) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,32 км².
Искәрмәләр
Шиньен
Шозон
Шозон — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Кшивань
Кшивань — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Отемна
Отемна — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риу-Мау (Вила-Верде)
Риу-Мау  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Григорий Ильин
Григорий Ильин (1914 елның 24 гыйнвары, Дондагы Ростав - 1985 елның 15 октябре) - тарихчы- индолог, Тарих фәннәре докторы
Сьредниця-Павловента
Сьредниця-Павловента — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Григорий Ильин
Биография
Григорий Ильин Фабрика-завод укучылары (ФЗУ) мәктәбен тәмамлый һәм заводта эшли. Комсомол юлламасы буенча авиатехниклар хәрби мәктәбендә укый, Армия сафларында хезмәт итә.
Григорий Ильин туберкулез белән авырый.
1937 елда рабфакны тәмамлагач, ул Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетына укырга керә.
1941 елда, университетны тәмамлагач, хәрби заводка китә. Ул Түбән Тагилга эвакуацияләнә, җиһазлар төягәндә нык җәрәхәтләнә, аягын югалта. Сәламәтләнгәч, ул мәктәптә эшли башлый.
Сугыштан соң, Мәскәү дәүләт университетының аспирантурасында профессор М. Н. Петерсон җитәкчелегендә санскрит өйрәнә.
1947 елда «О некоторых особенностях рабства в Индии в эпоху Маурьев» темасына кандидатлык диссертациясен яклый (җитәкчесе И. М. Рейснер).
1947-1953 елларда. СССР Тышкы эшләр министрлыгының югары дипломатик мәктәбендә һиндстан һәм Иран тарихын укыта.
1952 елда ул СССР Фәннәр академиясенең Тарих институтында фәнни хезмәткәр була.
1953-1985 елларда СССР Фәннәр академиясенең Көнчыгышны өйрәнү институтында эшли.
1956 елдан - өлкән фәнни хезмәткәр. 1970 елда «Основные проблемы истории древней Индии» темасына докторлык диссертациясен яклый.
Фәнни эшчәнлеге
Тикшеренү кызыксынулары - борынгы Һиндстан тарихы, борынгы Һиндстандагы коллык, борынгы Һиндстан җәмгыятенең социаль төзелеше.
Мәкаләләр
.
NGC 7149
NGC 7149 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Заречье (Княжнопогост районы)
Заречье (Заречье) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Кече Нула
Кече Нула — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 291 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Заречье (Княжнопогост районы)
Климат
Заречье климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Кече Нула
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: