cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сямёнавка (Бераставицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Липовець (Кротошинский повяты)
Липовець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көстере (Торул)
Көстере (Köstere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Торул илчесенә караган бер авыл (köy).
Ланц (Пригниц)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олла (Луизиана)
Олла  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Рогалёв
Николай Рогалөв (Николай Дмитриевич Рогалёв,, — , ) — СССР һәм РФ энергетигы, техник фәннәр докторы (1999), профессор (2005), Мәскәү энергетика институты ректоры.
Гелеуцаш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пабнойкирхен
Пабнойкирхен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Яр Чаллы архитектурасы
Яр Чаллы - 1970 - 1980 елларда яңадаң диярлек тулысынча төзелгән уникаль шәһәр, Тольятти белән бергә Совет чорында төзелгән соңгы яңа ике зур шәһәрләргә керә.
Пабнойкирхен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яр Чаллы архитектурасы
Шәһәр төзелеше вакытында Совет архитекторлары компетентлы инженер һәм транспорт инфраструктурасын салганнар, инсоляция, аэрация һәм яшел зоналар турында уйлаганнар. Озак вакыт эчендә Яр Чаллы Татарстанның көньяк-көнчыгышында гына түгел, ә ниндидер мәгънәдә бөтен Советлар Союзында шәһәр төзелешен үстерү үзәкләренең берсе булган иде.
Ләкин, шәһәрнең тиз төзелеш вакытын исәпкә алып, уникаль, оригиналь архитектура булдыру мөмкин түгел иде. Шуңа күрә шәһәр күбесенчә типлы күп катлы биналардан тора.
XIX гасыр ахыры - ХХ гасыр башы
1914 - 1917 елларда Россия дәүләт банкы фондларында чит ил компанияләре һәм профессионаллар җитәкчелегендә төзелгән Русиядәге иң зур елга элеваторы XX гасыр башында шәһәр символы иде. Бу бина шәһәрдә сәнәгать архитектурасының бердәнбер исән калган һәйкәле булып тора.
ХХ гасырның икенче яртысы
Яр Чаллының икенче туган көне итеп, Нижнекамск гидроэлектростанциясе һәм беренче заводлар төзелеше белән бәйле рәвештә "Камгэсэнергострой" төзелешен идәрә итү бүлеге килеп чыгу елын, 1964-нче елны санарга мөмкин. Шул вакыттан шәһәр яңа архитектур күренешен ала башлады.
Илдәге йөк машиналар КамАЗ иң зур заводын һәм шәһәрнең башка тармакларының урнашуы турындагы карарны исәпкә алып, 1972- нче елда Яр Чаллы үсеше өчен генераль план эшләнде. Төзелеш Мәскәү шәһәр төзелеше институты тарафыннан эшләнгән, аны ССРБ Халык архитекторы Борис Рубаненко җитәкләгән.
Степановка (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453496, — 80205837001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 381 кешенең яшәве мәгълүм.
Вильду
Вильду — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гөзлүҗе (Яйладагы)
Гөзлүҗе (Gözlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рифнур Сөләйманов
Рифнур Сөләйманов  -  «Татарстан Республикасының атказанган икътисадчысы», «Россия Федерациясенең атказанган икътисадчысы», Татарстан Республикасы Дәүләт Советы нда «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы,Татарстан Республикасы Дәүләт Советы ның Бюджет, салымнар һәм финанс комитеты әгъзасы
Биографиясе
Сөләйманов Рифнур Хәйдәр улы 1963 елның 25 апрелендә ТАССРның Чистай (1963 елдан; 1983 елдан — Яңа Чишмә) районы Акъяр авылында туган.
1988 елда «Финанслар һәм кредит» белгечлеге буенча В.В. Куйбышев исемендәге Казан дәүләт финанс-икътисад институтын тәмамлаган.
Забырдо
Забырдо — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пронинцы
Пронинцы (Пронинцы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Миличи (Словения)
Миличи  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Папатья (Енишеһир)
Папатья (Papatya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шампобер
Шампобер — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Казтильиони (Анкона)
Географиясе
Казтильиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Горелка (Ентала кушылдыгы)
Горелка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ентала елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ногат (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ногат  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Тирескә
Яңа Терешка (Новая Терешка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (99,1%).
Ингалс (ай кратеры)
Ингалс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 37,23 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Альберт Грэм Ингаллс (1888—1958) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Гути-Подлесьне
Гути-Подлесьне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(18823) Zachozer
(18823) Zachozer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NS20» саналган.
(4969) Лоренцо
(4969) Лоренцо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 4 октябрендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TU» саналган.
Сямёнки
Сямёнки (Сямёнкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
HD222377
HD222377 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Борсук
Борсук — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1508 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Кәләман
Кәләман (Kələman ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Луговой (Уй районы)
Луговой (Луговой) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Пайербах
Пайербах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Луговой (Уй районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Пайербах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Луговой (Уй районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (16%).
NGC 581
NGC 581 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Роумвилл (Луизиана)
Роумвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роумвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лауххаммер
Лауххаммер — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шендолле
Шендолле — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Маунтин-Айрон (Миннесота)
Маунтин-Айрон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунтин-Айрон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липувка (Великопольское воеводалыгы)
Липувка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Загражден (Смолян өлкәсе)
Загражден  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пайльштайн-им-Мюльфиртель
Пайльштайн-им-Мюльфиртель — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гөзлүҗе (Пүтүрге)
Гөзлүҗе (Gözlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гелеуцаш-Пиреу
Гелеуцаш-Пиреу — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Папуҗлу (Кула )
Папуҗлу (Papuclu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зөһрә Бәйрәшева
Зөһрә Бәйрәшева (, —, ) — җырчы (лирик сопрано), педагог, ТАССРның халык артисты (1967). 1931-1934 елларда Казан раидоүзәге, 1938-1948 елларда - ТДОһБТ солисткасы. Төп партияләр: Маргарита («Фауст», Ш. Гуно), Чио-Чио-сан («Чио-Чио-сан», Җ. Пуччини), Татьяна («Евгений Онегин», П. Чайковский), Бибисара, Саҗидә, Аембикә («Ирек», «Илдар», «Түләк», Н. Җиһанов), һ.б.
Гутки
Гутки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оук-Гроув (Луизиана)
Оук-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтильиони (Сьена)
Казтильиони — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтильиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хәнифә Миңнегулова
Хәнифә Миңнегулова, Хәнифә Йосыф кызы Миңнегулова (1943 елның 25 сентябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Зәй районы, Апач) – мәгариф эшлеклесе, укытучы-методист, 1972―1999 елларда Зәй районы Федоровка урта мәктәбенең химия-биология укытучысы. РСФСР атказанган укытучысы (1990).
Тәрҗемәи хәле
Хәнифә Миңнегулова 1951―1955 елларда туган авылындагы башлангыч мәктәптә, 1955-―1958  елларда күршедәге Пидәр (Федоровка)   авылында җидееллык мәктәптә, 1958―1961 елларда Сарман районы Иске Кәшер авылындагы урта мәктәптә белем ала. 1961―1964 елларда Апач аылы клубы мөдире булып эшләгән. 1966 елда Бөре педагогия институтына (2005 елдан академия, 2012 елдан БДУ филиалы) читтән торып укырга керә, 1969 елда Казан дәүләт педагогия институтына күчә, 1972 елда әлеге югары уку йортын «биология укытучысы» белгечлеге буенча тәмамлаган.
1965―1972 елларда Сарман районы Чукмарлы, Теләнче-Тамак (1984 елдан Тукай районында), Каташ-Каран мәктәпләрендә укытучы булып эшләгән. 1972―1996 елларда ― Зәй районы Федоровка урта (соңрак тулы булмаган урта) мәктәбенең химия-биология укытучысы. Мәктәп яны участогында укучылар белән әлеге төбәк өчен ят булган болгар борчагы, һинд бәрәңгесе, гибрид помидор, чәчәкле кәбестә, патиссон һ. б. яшелчә үсемлекләре үстерә. Укытучыларының юлын дәвам иттерүче укучылары бихисап. Пенсиягә чыккач, туган авылында яши, шигырьләр яза, алар төрле газета-журналларда (Мәгариф, Мәгърифәт, Зәй офыклары) дөнья күрә.
Китабы
''Миңнегулова Х. Й.'' Әнкәй йөрәге икән. Казан, 2010.
Мирна (община)
Мирна  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Шәһре Болгар (җыр)
Шәһре Болгар — Идел буе Болгары дәүләте белән бәйле татар тарихи халык җыры, Болгар шәһәре турында җырлана.
Тасвиры
Җырның ике варианты билгеле. Вариантлар күләме буенча бертөрле, һәм сүзлек составы да охшаш диярлек. Тексттагы зур булмаган аерма бер максатка гына, шәһәрне бары тик уңай яктан гына тасвирлауга буйсынган: Болгар юллары яхшы, җилләр хуш, хакимнәр (изгеләрдән яки хуҗалардан) хуш исле һ. б.
Альберт Фәтхи варианты
Шәһре Болгар манарасы Сиксән баскыч һәм арасы. Анда менгән ирәнләрнең Сил тик агар күздин яше. Гаҗәп ирер Болгар юлы, Даим исәр хуш йилләре. Ул Болгарга килгәннәрнең Сил тик агар күздин яше.
Марсель Бакиров варианты
Шәһре Болгар манарасы, сиксән баскыч һәм барысы. Анда барган ирәнләрнең артык дорыр дәрәҗәсе. Шәһре Болгар вәлиләре, даим килүр хуш исләре, Анда барган ирәнләрнең, сил тик акар күз яшьләре.
Ингирами (ай кратеры)
Ингирами - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 94,6 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джованни Ингирами (1779—1851) хөрмәтенә бирелә.
Ляга (Ирбит кушылдыгы)
Ляга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ирбит елгасының уң ярына тамагыннан 88 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 67 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Луиза Бәйрәмова
Луиза Бәйрәмова (1935―2022) - совет һәм Россия галим-филологы, педагог, чагыштырма фразеология һәм фразеография өлкәсендә белгеч, филология фәннәре докторы (1984), профессор (1987). КДУның атказанган профессоры (2009). Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты (2003). Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (1993).
= Биографиясе = Луиза Кәрим кызы Бәйрәмова 1935 елның 10 декабрендә туа.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге
Бәйрәмованың төп фәнни-педагогик эшчәнлеге лексикология, рус теле фразеологиясе, аксиологик фразеология һәм аның фразеографик тасвирламасы, дөньяның төрле телле картинасын чагылдыру кебек мәсьәләләр белән бәйле. Аның фәнни җитәкчелегендә рус, татар һәм инглиз телләрендә фразеологик гыйбарәләр өйрәнелә, аксиологик плюрализм нигезендә икетеллелекне үстерү факторлары билгеләнә. Казан[Казан университеты|КДУ]да "Казан лингвистика мәктәбе" һәм «Чагыштырма лексикология" кебек дисциплиналар укыта.
Мактаулы исемнәре ТРның атказанган фән эшлеклесе
Көсүклү (Гөлбашы)
Көсүклү (Kösüklü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гөлбашы илчесенә караган бер авыл (köy).
(18824) Graves
(18824) Graves — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NF23» саналган.
(3489) Лотти
(3489) Лотти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 10 гыйнварында K. E. Herkenhoff, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 AT2» саналган.
Яр-Яха (Вэнга-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ласточка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Ножичин
Ножичин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дятел (Эсемкушылдыгы)
Дятел — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 509 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шәйхи Маннур исемендәге премия
Шәйхи Маннур исемендәге премия - күренекле татар язучысы Шәйхи Маннур (Шәйхелислам Фәрхулла улы Маннуров) исемендәге әдәби премия. 1981 елда нигезләнгән.
Максаты
Балалар әдәбияты буенча елның иң яхшы әсәренә, яшь авторның теләсә кайсы жанрдагы күренекле әсәренә бирелә. Шулай ук бу бүләкне ел дәвамында иң югары күрсәткечләргә ирешкән колхозчыларга да тапшыру кирәк дип табылган.
Тарих
Шәйхи ага үзе исән чакта ук үз теләгендә әдәби бүләк бирүне оештыру мөмкинлеген белдергән. Шәйхи Маннурның вафатыннан соң Мамадыш районының «Чулпан» колхозы, Олыяз авыл Советы һәм Татарстан Язучылар берлеге аның исемендәге премия булдыру турында карар чыгардылар.
Шәйхи Маннур исемендәге премия лауреатлары
- әдәби казанышлары өчен - шагыйрь Зөлфәт һәм язучы Ринат Мөхәммәдиев;
- тырыш хезмәт өчен - китапханәче Васыйга Зәйнетдинова, колхоз рәисе Галимҗан Җиһаншин, савымчы Хаҗирә Мавлина һәм комбайнчы Шаһинур Хөсәинов. - әдәби казанышлары өчен - шагыйрь-рәссам Гакыйль Сәгыйров һәм язучы Марсель Галиев;
- тырыш хезмәт өчен - савымчы Рәисә Зарипова, укытучы Зәкия Зиннурова, механизатор Зиннәт Галимуллин һәм механизатор Әхәт Зиннуров. - әдәби казанышлары өчен - прозаик Нәбирә Гыйматдинова һәм тенкыйтьче Мөдәррис Вәлиев (Салих Мәннанов);
- тырыш хезмәт өчен - җирле үзидарә рәисе Ривал Гыйззәтуллин, савымчы Сәвия Кәримова һәм клуб мөдире Рәзимә Әхмәдиева. - әдәби казанышлары өчен - шагыйрь Рафаил Газизов һәм прозаик Зиннур Хөснияр тәнкыйтьче Мөдәррис Вәлиев (Салих Мәннанов);
- тырыш хезмәт өчен - механизатор Габделхак Вильданов, укытучы Азат Һадиев һәм механик Рифкать Габдуллин. - әдәби казанышлары өчен - шагыйрь Газинур Моратов, язучы Рашат Низамиев һәм тәрҗемәче Светлана Гыйлметдинова;
- тырыш хезмәт өчен - мәдәният йорты мөдире Юрис Мөхлисов, савымчы Нурия Идрисова, терлекче Әлфинур Зиннәтова, терлекче Нәсимә Зиннәтова, шофер Зөлфәт Мөбәрәкшин һәм механизатор Хатим Кәримов. - әдәби казанышлары өчен - прозаик Нәзифә Кәримова, шагыйрь Рафис Корбан һәм шагыйрь Рөстәм Сүлти;
- тырыш хезмәт өчен - терлекче Суфия Миңнеханова, терлекче Нәзимә Җиһаншина, механизатор Рәшит Шәрәфиев, механизатор Миңнехаҗи Даутов һәм механизатор Зиннур Мансуров.
- әдәби казанышлары өчен - язучы Марат Закир, шагыйрь Зиннур Мансуров һәм шагыйрь Шаһинур Мостафин;
- тырыш хезмәт өчен - Ш.Маннур музеен төзүгә зур көч куючы Дания Баһаутдинова, бригадир Рәсим Миңнегалиев, хисапчы Раиф Ганиев, баянчы Эльбрус Салихов, комбайнчы Хәмит Хисмәтов, савымчы Заримә Сәлахова һәм механизатор Сәгыйт Мифтахов.
― Фәнил Гыйләҗев, шагыйрь ― «Кирмән нигезе» китабы өчен ― Гыйлемхан Дәүләтшин, язучы ― «Җиремнең чәчәкләре» романы өчен
Казан ханнары мавзолее
Казан ханнары мавзолее — Казанда, Казан кремле территориясендә урнашкан тарих һәм археология һәйкәле. XV гасырда төзелгән, XVII гасырда җимерелгән, хәзерге вакытта мавзолей хәрәбәләре сасклау астында һәм музейлаштырылган. Россиянең федераль әһәмияттәге мәдәни мирас объекты.
Казу эшләре тарихы
Беренче ике каберлек 1977 елда археолог А.Х. Халиков тарафыннан табыла. 1990 еллардагы антропологик тикшеренүләр нигезендә, алар Мәхмүд һәм Мөхәммәд Әмин ханнары булган. 2004 елда Ф.Ш. Хуҗин җитәкчелегендәге бер төркем археологлар тарафыннан мавзолейның икенче өлеше табылган: өч метрлы тирәнлектә дүрт күмелгән өч бишяруслы каберлекләр (мастабалар) табылган. Соңрак тагын ике каберлек табылган, аларның берсе гомуми склеп астында, ул Алтын Урда чорына караган. Алга таба казу эшләре табылган акташ идәненә зыян китермәс өчен үткәрелмәгән. 2005 елда Казанның меңьеллыгын бәйрәм итүгә бәйле рәвештә, мавзолей хәрәбәләрен ябарга һәм күзәтергә дигән карар кабул ителә. Иң яхшы итеп сакланган ике каберлек баштагы халәттә кие сакланган, алар өстенә пыяла гөмбәз урнаштырылган. 2006 елда янәшәдә генә мавзолейда күмелгән ханнар исемнәре язылган истәлек ташы куелган. 2017 елда мавзолейда табылган ханнар һәм аларның туганнары җәсәдләренең бер өлеше искесеннән ерак булмаган яңа каберлектә җирләнгән.
Бина тарихы
Казу нәтиҗәләре буенча, мавзолей турыпочмаклы ак ташлы бинадан гыйбарәт. хан сарае һәм хан мәчете янында, Сөембикә манарасы һәм Сарай чиркәве янында, аларның көнбатыш ягында урнашкан. Ул 1460-нчы елларда хан Мәхмүд күзәтүе астында төзелә. Анда Казанның алты ханы: Мәхмүт, Мөхәммәт, Әмин, Ибраһим, Хәлил, Җан-Гәрәй һәм Сафа-Гәрәй каберләре урнашкан. Бина Казанны рус гаскәрләре яулап алганнан соң да тора әле, хуҗалык максатлары өчен файдаланылган. XVII гасырда җимерелгән.
Пак (Штирия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD222409
HD222409 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Шамри
Шамри — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Заевите
Заевите — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липя-Гура (Великопольское воеводалыгы)
Липя-Гура  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилье-Кутюр
Вилье-Кутюр — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Сямкова (Навагрудский районы)
Сямкова  (Сямкова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ләйлә Байтирәкева
Ләйлә Байтирәкева (, —, ) — педиатр, медицина фәннәре докторы (1975), ССҖБнең сәламәтлек саклау әтличниге (1980). 1950-1982 елларда М.Ф. Владимирский ис. Мәскәү өлкә ФТИендә: өлкән фәнни хезмәткәр (1965), бер үк вакытта Мәскәү өлкәсенең баш балалар офтальмологы. 1982-2001 елларда Семашко ис. диагностика һәм дәвалау үзәге киңәшчесе.
NGC 582
NGC 582 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мирна Печ (община)
Мирна Печ  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лебуза
Лебуза — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтильиони (Фиренца)
Казтильиони — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтильиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Папуччулар (Адапазары)
Папуччулар (Papuççular) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гущевина
Гущевина — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Александровка (Авыргазы районы)
Александровка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
пучᴛы индексы — 453496, — 80205837002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 179 кешенең яшәве мәгълүм.
Гали Байчугави
Гали Байчугави (, —, ) — шагыйрь, чичән. Иң мәшһүр әсәре - «Кыйссаи әхвали казакъ» («Ушбу кыйсса казакъның әхвалләрен бәян идәр» исеме астында да мәгълүм) поэмасы (1841 елда иҗат ителеп, 1879 елда Казанда бастырыла).
Перл-Ривер (Луизиана)
Перл-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пальдау
Пальдау — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Саут-Вашери (Луизиана)
Саут-Вашери  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Вашери халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гөзлүкуле (Тарсус)
Гөзлүкуле (Gözlükule) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шефревиль-Тоннанкур
Шефревиль-Тоннанкур — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
HD222416
HD222416 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Маунтин-Лейк (Миннесота)
Маунтин-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
HD222416
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Маунтин-Лейк (Миннесота)
Тарихы
Маунтин-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелецень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шмагины
Шмагины (Шмагины) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(3897) Лоухи
(3897) Лоухи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1942 елның 8 сентябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 RT» саналган.
Змеица
Змеица — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильинская (Ентала кушылдыгы)
Ильинская — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ентала елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Югары Ослан авыл җирлеге
Югары Ослан авыл җирлеге (Верхнеуслонское сельское поселение) — Татарстанның Югары Ослан районына караган административ берәмлек.
Иннес (ай кратеры)
Иннес - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 42,83 км булган кратер.
Югары Ослан авыл җирлеге
Административ үзәге булып Югары Ослан авылы тора.
Иннес (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Роберт Торберн Эйтон Иннес (1861—1933) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Югары Ослан авыл җирлеге
Географиясе
Иделнең ( Куйбышев сусаклагычының) уң ярында, Казан шәһәренең ар ягында урнашкан.
Авыл җирлеге территориясендә массакүләм бакчачылык хуҗалыклары һәм Казан кешеләренең дача-коттедж бистәләре урнашкан.
Тарихы
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.
Торак пунктлар
Авыл җирлеге территориясендә 3 торак пункт урнашкан: Югары Ослан авылы, Киров исемендәге бистә, Студенец авылы.
Обалки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Николай Рогожкин
Николай Рогожкин (Николай Евгеньевич Рогожкин,, — , ) — РФ хәрби-дәүләт эшлеклесе, РФ эчке гаскәрләре сәргаскәре (2013-2014), РФ президентының Себер федераль бүлгесендәге тулы вәкаләтле вәкиле (2014-2016).
Иске Атлаш
Иске Атлаш (Старый Атлаш) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан татар авылы.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (99,1%).
Кәримли (Гәдәбәй)
Кәримли  (Kərimli ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Кече Буланаш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сямяги
Сямяги (Сямягі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ботиха (елга)
Ботиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пашпанак елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Үзбәк Байчура
Үзбәк Байчура (, —, ) — телбелгеч, филология фәннәре докторы (1966). Казан университетында (1954-1959), ТӘһСИдә (1953-1963), СССР ФА телбелем институтында (1966-1971), Ленинград университетында (1972-?) эшләгән. Татар теленең тәҗрибәи фонетикасына, төрки, фин-угыр, алтай халыклары белеменә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Мислиня (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лебус
Лебус — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисев
Лисев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пальтерндорф-Доберманнсдорф
Пальтерндорф-Доберманнсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шамфлери (Марна)
Шамфлери — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Көсүре (Енипазар)
Көсүре (Kösüre) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
Алексей Родионов
Алексей Родионов (Алексей Иванович Родионов,, — , ) — СССР һәм РФ дәүләт эшлеклесе, Куйбышев шәһәр башкарма комитеты рәисе (1988-1990).
Паракенде (Манавгат)
Паракенде (Parakende) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Есаульски (Чиләбе өлкәсе)
Есаульский (Есаульский) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (4%), башкортлар (10%).
NGC 583
NGC 583 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казтильиони (Перуҗа)
Казтильиони — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Давидовизна
Давидовизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильксавье
Вильксавье — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Казтильиони (Перуҗа)
Географиясе
Казтильиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лебединое (Спасское районы)
Лебединое (Лебединое) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Змиево (Болгария)
Змиево  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пальтинг
Пальтинг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дмитрий Рогачёв
Дмитри Рогачов (Дмитрий Дмитриевич Рогачёв,, — , ) — СССР гаскәрбашы, контр-адмирал (1941), Амур (1939), Пинск (1940-1942) һәм Идел (1942-1943) хәрби флотилияләре командиры.
Яшьлек еллары
1895 елда Малоярославец өязе Угодско-Заводск вулысының Зур Росляковка авылында ярлы крестьян гаиләсендә туа. 1908 елда Угодско-Заводск земство башлангыч училищесын тәмамлый (алпавыт исәбеннән укый) һәм шул ук елда Мәскәүгә җибәрелә, шунда олы абыйсы ярдәме белән Лившиц заводына слесарь-электрик өйрәнчеге булып эшкә керә һәм 1913 елга кадәр эшли. 1913 елның язында Царицындагы яңа төзелгән туп заводына хезмәткә җибәрелә, шунда 1915 елга кадәр слесарь-электрик һәм электромонтер булып эшли.
1915 елның маенда вакытыннан алда хәрби хезмәткә чакырыла һәм флотка билгеләнә. Хәрби хезмәтне Балтыйк диңгезендә “Слава” линкорында рулевой булып башлый. Октябрь революциясе чорында Гардемарина класслары казармаларын алуда, Нева күперләрен һәм Таврия сараен саклауда, Гатчина һәм Царское Село янындагы сугышларда катнаша.
Флотта хезмәт итү
Гражданнар сугышында катнаша. 1918 елда Кубаньда (Старовеличковская станицасы штабы) отряд командиры булып хезмәт итә. Соңрак  Байкал күлендә - Себер хәрби флотилиясе отряды начальнигы ярдәмчесе, соңрак Эшче-крестьян Кызыл Армиясенең Көнчыгыш фронты элемтә хезмәте начальнигы вазифасын били. 1921 елда монитор командиры, соңрак дивизион командиры һәм мониторлар бригадасы командиры һәм комиссары була.
1924 елда Рогачев М.В.Фрунзе исемендәге Хәрби-диңгез училищесын тәмамлый.
Иоффе (ай кратеры)
Иоффе - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 83,95 км булган кратер.
Дмитрий Рогачёв
Флотта хезмәт итү
1938 елның маенда Амур флотилиясе командущие урынбасары итеп билгеләнә. Аннары 1940 елда Пинск хәрби флотилиясе командущие була, Бөек Ватан сугышы башында шушы флотилия составында сугыша. 1941 елның 21 маенда аңа контр-адмирал дигән хәрби дәрәҗә бирелә. 1941 елның 16 сентябрендә вермахтның 29 армия корпусы Киев ныгытма районын икенче кат штурмлаган вакытта Киевта була, шул вакытта, Киев камалышын кысрыклый барып, флотилия корабльләре Днепр һәм Десна буйлап чигенәләр. 18 сентябрьдә флотилия штабы бинасында (хәзер бу Киев-Могилянск академиясенең төп корпусы) артиллерия утына эләгә һәм җилкәсе яралана. Бу яралану Рогачевның гомерен саклап кала. Контр-адмиралны камалыштан иң соңгы моментта самолетта алып китәләр.
1942 елның февралендә Идел буе хәрби флотилиясе командущие итеп билгеләнә. Идел буйлап люфтваффе җитәкчелегендә немецларның мина китерүләре аркасында, нефть ташучы суднолар югалтуга дучар булу сәбәпле, Идел буе хәрби флотилиясенә җитәкчелек итүдән азат ителә. 1943 елның июленнән Хәрби диңгез флоты корабльләрен төзү отряды белән җитәкчелек итә һәм Горький шәһәре өлкән диңгез начальнигы вазифасын били. 1944-1946 елларда Днепр флотилиясенең Киев хәрби-диңгез базасы командиры була. Бөек Ватан сугышында контр-адмирал Рогачев җитәкчелек иткән Идел буе флотилиясе Сталинградны саклауда мөһим роль уйный.
Иоффе (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Дмитрий Рогачёв
Флотта хезмәт итү
Сугыштан соң Дмитрий Дмитриевич – өйрәнү отряды,  соңрак Яшел Үзән шәһәрендә корабльләр төзи торган отряд һәм  бригада командиры вазифаларын били.
Отставкада
1956 елда авыру сәбәпле отставкага китә һәм алдагы гомерен җәмәгать эшләренә багышлый. Ул шәһәр советының алыштыргысыз депутаты була. Аның энергиясе һәрнәрсәгә – йомыш белән килгән кешеләргә ярдәм итәргә дә, шәһәрне яшелләндерү һәм төзекләндерү мәсьәләләрен хәл итәргә дә, ишегалдындагы малайлар һәм мәктәп укучылары белән дуслыкка да  җитә.
1963 елның 1 июнендә вафат була һәм Яшел Үзән шәһәрендә җирләнә.
Гөзлүһүюк (Нурдагы)
Гөзлүһүюк (Gözlühüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Нурдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Обелево
Обелево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD222514
HD222514 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сянежыцы
Сянежыцы (Сянежыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Плейн-Дилинг (Луизиана)
Плейн-Дилинг  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сворц (Луизиана)
Сворц  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сворц халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Милава (Словения)
Милава  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3211) Луисфарайльда
(3211) Луисфарайльда — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 10 февралендә Жорж ван Бисбрук тарафыннан Уильямс-Бэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 CE» саналган.
Шишбовиль
Шишбовиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Тәнки каберлеге
Каберлек Идел-Кама болгарлары, борынгы венгрлар һәм башка фин-угыр һәм төрки кабиләләр вәкилләре тарафыннан калдырылган. Ул Көнчыгыш Европада иң зурлардан санала һәм Идел-Кама Болгары һәм гомум болгар мәдәнияте формалашу процессларын чагылдыра.
Каберлекләрнең эчтәлеге
Каберлекләр турыпочмаклык формасында, 1,8—3 метр озынлыкта, киңлекләре 0,4—0,6 метр, тирәнлекләре 2,2 метрга кадәр. Кайберләре Башкортстанның каберлек һәйкәлләре кебек тар һәм сузылган чокырларда урнашканнар; башка чокырларда янәшәдә ябу җайланмалары очрый. Каберләрдә корал (ике кылыч, ике сөңге, төрле балталар, уклар һәм пычаклар), савыт-саба (төрле чүлмәкләр), бизәнү әйберләре (тавыш чыгара торган элмә такталар, баш киемнәре, йөзекләр, муенсаларр) очрый. Шулай ук ефәк тукымада көмеш биттән ясалган 18 җирләү битлеге бар.
Ут белән бәйле культ эзләре бар, каберләр арасында керамика һәм хайван сөякләре комплекслары, шулай ук баш сөякләре һәм хайван аяк сөякләре, күбесенчә ат скелетлары, сакланган. 58 кабер — ислам таралышы белән бәйләнгән каберләр (каберләре X гасыр азагы белән даталана).
Неру-Яха (Вэнто-Кой-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ир (елга)
Ир — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яузәк кушылдыгының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның yрысия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гелецуй
Гелецуй — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лисево (Вжесинский повяты)
Лисево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Медина (Миннесота)
Медина  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Медина шәһәре  елда нигезләнгән.