cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арчер (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навалено
Навалено — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тырвайыэ
Тырвайыэ (Tõrvajõe) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Окаванго (Намибия)
2013 елда Көнчыгышк Каванго һәм Көнбатыш Каванго төбәкләренә бүленгән.
Ламаш-де-Мору
Ламаш-де-Мору — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Рожично
Рожично — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7525
NGC 7525 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ключи (Бөгелмә районы)
Ключи — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 468 тирәсендә. Почта индексы — 423221.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 60%, татарлар — 26%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Лез-Опито-Вье
Лез-Опито-Вье — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Брессе-сюр-Тий
Брессе-сюр-Тий (Bressey-sur-Tille) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Дижон 2-й кантон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.26 км².
Каор (округ)
Каор — Франциядәге округ (Arrondissement). Ло департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2179 км². Округ 13 кантоннан тора, алар үз чиратында 135 коммунага бүленгән.
Рагали (Камайски авыл советы)
Рагали (Рагалі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Росс (Төньяк Дакота)
Росс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Кызылъяр (Яңавыл районы)
Кызылъяр — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 175 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452815, — 80259855004.
Росс (Төньяк Дакота)
Тарихы
Росс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Сюз-сюр-Сарт
Ла-Сюз-сюр-Сарт — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Коткув (Ленчицкий повяты)
Коткув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вя Липия (Перуҗа)
Вя Липия — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Коткув (Ленчицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя Липия (Перуҗа)
Географиясе
Вя Липия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Габделхак Бәдыйгов
Габделхак Бәдыйгов (, —, ) — фирка һәм  эшлеклесе. 1941 елдан фирка эшендә, СБКФнең Чистай (1952-1953), Татар (1954-1957) өлкә кәмититләренең беренче сәркәтибе. 1957-1965 елларда Татарстан өлкә һөнәри берлекләр шурасы рәисе. ТАССР Югары шурасы депутаты (1947-1967).
Тырвасе
Тырвасе (Tõrvase) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Шадриха (Порецкое районы)
Шадриха (Шадриха, Шадриха) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429030. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235825003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400004000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (75%), чуашлар (15%).
Макары (Лидский районы)
Макары  (Макары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Джонстон (Көньяк Каролина)
Джонстон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наррос
Наррос — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәйнәп Бәширова
Зәйнәп Бәширова — татар шагыйрәсе.
Зәйнәп Бәширова 1903 елның 5 октябрендә Татарстанның Балык Бистәсе районы Балтач (Юлсубино) авылында туа. Авыл мәктәбендә башлангыч белем алгач, 14 яшендә Казанга килеп, башта – хосусый мәктәптә, аннары укытучылар семинариясендә укый. Шуннан соң берничә ел мәктәпкәчә яшьтәге балалар белән эшли. Казан дәүләт университеты каршындагы рабфакны һәм Мәскәү журналистика институтын тәмамлый. Төрле газета-журнал редакцияләрендә эшли, соңыннан китапханәче хезмәтен башкара.
Зәйнәп Бәширова рабфакта укыган чорда яза башлый. 1921 елда аның «Очкыннар» дигән беренче шигъри җыентыгы дөнья күрә. Ике елдан соң «Яшь инкыйлабчы җырлары» дигән икенче китабы да басылып чыга. Шуннан соңгы шигырьләре төрле газета-журналларда һәм күмәк җыентыкларда урын ала.
Шагыйрә 1984 елда вафат була.
Пириений-де-Мижлок
Пириений-де-Мижлок — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2555) Томас
(2555) Томас  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 17 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 OC» саналган.
Аспинволл (Айова)
Аспинволл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аспинволл шәһәре  елда нигезләнгән.
Ясенувка
Ясенувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дыразлар (Бартын)
Дыразлар (Dırazlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Альберт Баембәтов
Альберт Баембәтов — социолог, социология фәннәре докторы (1990), профессор (1993). 1964 елдан Уфа шәһәрендә фәнни-педагогик эшендә, 1993 елдан Уфа дәүләт авиация техник институтында. Социаль процесслар белән идарә итү проблемына, яшьләр социологиясенә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Макмюррей (Пенсильвания)
Макмюррей  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Макмюррей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гнати-Весняни
Гнати-Весняни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Макмюррей (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гнати-Весняни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төрк
Төрк - төрки халыкларның мифик ата-бабасы.
Әбелгазиның «Төркиләрнең нәсел агачы» буенча Төрк — Яфисның өлкән улы. Яфис исә үз чиратында Библия һәм Коръәндә телгә алынган Нух пәйгамбәре улы.
Ланьезеш
Ланьезеш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
ZNF865
ZNF865 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Йонҗалы (Даргечит)
Йонҗалы (Yoncalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (köy).
Шар (Атлантик Пиренейлар)
Шар — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Фижак (округ)
Фижак — Франциядәге округ (Arrondissement). Ло департаментына карый.
Май Берёзовка
Май Берёзовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Имшагал елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7526
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фижак (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1550 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 120 коммунага бүленгән.
Түбән Телза
Түбән Телза (Түбән Тевза, Текза) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега елгасының уң ярыннан 142 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рожна Долина
Рожна Долина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лез-Опито-Неф
Лез-Опито-Неф — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Салкынга чыдамлык
Cалкынга чыдамлык (Freeze thaw resistance - туңыу эретелүгә каршылык) - туңыу эретелү циклик процеска каты матдәләр каршылыгы.
Коткув (Пйотрковский повяты)
Коткув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Матвеевская (Коми)
Матвеевская (Матвеевская) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Матвеевская климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (15%), руслар (85%).
Рагали (Лынтупски авыл советы)
Рагали (Рагалі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Каспий арты өлкәсе
Каспий арты өлкәсе (Закаспийская область) — Россия империясенең һәм РСФСРның административ берәмлеге.
Тарих
Каспий арты өлкәсе 1881 елда оештырылып, 1924 елда юкка чыгарылган.
Русо (Төньяк Дакота)
Тарихы
Русо шәһәре  елда нигезләнгән.
Каспий арты өлкәсе
Халык
Туган тел буенча, 1897: төрекмән теле — 65%, казакү теле — 19,4%, рус теле — 7,3%, фарсы теле — 2,1%, украин теле — 1,3%, әрмән теле — 1,1%, поляк теле — 1%.
Русо (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каспий арты өлкәсе
Халык
Дини состав, 1897: мөселманнар — 88,1%, праваслаулар — 8,9%, католиклар — 1,3%, әрмән-григорианнар — 1,1%.
Эчке бүленеш
1897 елда Каспий арты өлкәсе 5 өязгә бүленгән булган.
Макары (Мастовский районы)
Макары  (Макары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рожний Дол
Рожний Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гариф Бадәмшин
Гариф Сираҗетдин улы Бадәмшин (, — ) — Чистай сәүдәгәре, җәмгыять һәм сәясәт эшлеклесе. Казан губернасының Чистай өязендә авыл хуҗалыгы һәм сәүдә белән шөгыльләнгән. Россия империясенең Дәүләт думасы депутаты (1, 2 чакырылышлары), мөселман фракциясе һәм мөселман эшчеләр төркеме әгъзасы.
Тормыш юлы
Гариф Бадәмшин Казан губернасының Спас өязе Яңа Чаллы авылында крестьяннар гаиләсендә туа. Мусульманин. Бер мәгълүмат буенча — татар, башкаларча — чуаш. Чистай мәдрәсәсендә укучы була, әмма курсны тәмамламый. Өйдә башлангыч белем алган. Җәдитчелек фикерләренә тугры кала, Чистай мөселманнары җыелышларында күп тапкырлар катнаша. 1905 елда — Чистай мөселманнарыннан петицияләр һәм үтенечләр авторы. «Автономистлар берлеге»нә керә.
1906 елның 14 апрелендә Казан губерна сайлау җыелышы сайлаучыларының гомуми составыннан I чакырылыш Дәүләт Думасына депутаты итеп сайлана. Хезмәт төркеменә керә, аграр мәсьәлә буенча «33 нче» проекты астында үз имзасын куя. 1906 елның декабрендә Чистайда «Выборгское воззвание»ны пропагандалау һәм тарату да гаепләнү буенча кулга алына. Чистай төрмәсендә Гаяз Исхакый һәм М. Х. Әмирханов (Фатих Әмирханның абыйсы) белән бер камерада булган. 1907 елның гыйнварында Эчке эшләр министры Пётр Столыпин боерыгы буенча азат ителә.
1907 елның 6 февралендә Казан губерна сайлау җыелышы сайлаучыларының гомуми составыннан II чакырылыш Дәүләт Думасына депутаты итеп сайлана. Хезмәт төркеменә һәм крестьяннар Союзы фракциясенә керә. 5 мөселман депутаты белән бергә мөселман хезмәт төркеме оештыра.
Дума таркатылганнан соң, ул Чистайга кайта. 1908 елның февралендә Бадәмшинда табылган законсыз брошюра өчен кулга алына. 1908 елның март ахырында табиблар консилиумы бәяләмәсе буенча азат ителә. Шуннан соң актив сәяси эшчәнлеген туктата һәм сәүдә белән шөгыльләнүне дәвам итә.
1918 елда Чистайда Бадәмшин йортында Гаяз Исхакый һәм большевиклар тарафыннан куылган оештыру җыелышы әгъзалары Фуад Туктаров һәм Вәлитхан Таначев яшеренгән.
Киләчәк язмышы билгеле түгел. Казанның Татар зиратында җирләнгән.
Гайлә
Улы — Хәмит (1905—?);
Абыйсы — Зариф.
Шулай ук карагыз
<ul></ul>
Тыугу
Тыугу (Tõugu) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Вя Лода (Модена)
Вя Лода — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Лода Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бретеньер
Бретеньер (Bretenière) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.03 км².
Ланьелаш
Ланьелаш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ла-Ферте-Бернар
Ла-Ферте-Бернар — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Пириений-де-Сус
Пириений-де-Сус — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF878
ZNF878 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Нафрия-де-Усеро
Нафрия-де-Усеро — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раганавичы
Раганавичы (Раганавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Гнати-Левиски
Гнати-Левиски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дышкапы (Хафик)
Дышкапы (Dışkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Гнати-Левиски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любимовка (Порецкое районы)
Почта индексы — 429029. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235880002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400001800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Раганавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Башкорт тел гыйлеме
Башкорт тел гыйлеме — башкорт теленең мөһим проблемаларын тикшерү белән шөгелләнгән фән.
Тарихы
Мәхмүд Кашгарыйның «Диване лөгать эт-төрк» (1073/1074 еллар) дигән энциклопедик хезмәтенең «Төрки телләрнең үзенчәлекләре» дигән өлешендә башкортларны төп егерме төрки халык исәбенә индерә. «Ә башкортларның теле, — дип яза ул, кыпчак, угыз, кыргыз һәм башка телләргә охшаш, ягъни төрки».
Швед тикшеренүчесе Ф. И. Страленберг «Төн уртасы: көнчыгыш Аурупа һәм Азиянең тарихи һәм географик тасвирламасы» (Стокгольм, 1730; алман телендә) дигән китабында 32 телдән алынган сүзләр белән беррәттән башкорт теленнән дә мисаллар бирә, аның раславынча, кырым, үзбәк, башкорт, кыргыз һәм төрекмән татарлары телләре бердәм диалект тәшкил итә.
XVIII гасыр азагында М. Бикчуринның югарыда аталган хезмәтеннән, тарихчы, Петр Чаадаевның «Список слов с переводом на татарский, башкирский, калмыцкий язык» дигән нәшер ителми калган кулъязма китабыннан алынган 300-гә якын рус сүзнең башкорт теленә тәржемәсе П. С. Палласның «Сравнительные словари всех языков и наречий, собранные десницею Всевысочайшей особы» (1— 2 к., 1787-1789)] китабына индерелә.
1892 елда башкортлар өчен рус алфавиты нигезендә беренче әлифба нәшер ителә, соңыннан ул 1898 һәм 1908 елларда кабатлап басыла. ХХ гасыр башында А. Г. Бессоновның («Букварь для башкир», 1907), Н. Ф. Катановның («Азбука для башкирского языка»), М. А. Колаевның («Основы звукоподражание и азбука для башкир», 1912) һәм башкаларның хезмәтләре чыга.
Хәзерге чоры
ХХ гасырның 50‑се елларында башкорт тел гыйлеменең хәзерге үсеш чоры башлана.
Любимовка (Порецкое районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 108 кешенең яшәве мәгълүм.
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Профессор Киекбаев Җәлил Гыйният улы| башкорт һәм төрки тел белеме проблемаларын фәнни өйрәнүгә башлангыч сала. Ул «Башкорт теленең фонетикасы», «Хәзерге башкорт теленең лексикасы һәм фразеологиясе», «Введение в урало-алтайское языкознание», «Основы исторической грамматики урало-алтайских языков» дигән фундаменталь хезмәтләр яза, алар университетта филологик белем бирүнең фәнни нигезенә әверелә.
Любимовка (Порецкое районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (89%), мордвалар (6%), чуашлар (5%).
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Җ. Г. Киекбаевның "Башкорт теленең фонетикасы" дигән хезмәтендәге башкорт теле фонетикасын тасвирлау һәм чагыштырма‑тарихи тикшерү идеялары Бейешев Әкрәм Гыйбат улы, Ишбирзин Эрнст Фәйзрахман улы, Ишбулатов Нәгыйм Хаҗгали улы|, Хисамитдинова Фирдәвес Гыйльметдин кызы хезмәтләрендә үсеш ала.
Башкорт теленең морфологиясе мәсьәләләре М. В. Зәйнуллинның функциональ анализ нигезендә язылган "Хәзерге башкорт әдәби теле: морфология" (2002, 2‑се басма, 2005) китабында ачыла. Морфология буенча эзләнү белән — Гарипов Талмас Мәгъсүм улы, Н. Х. Ишбулатов, Х. Г. Йосопов, Солтанбаева Х. В., Әхмәров Касим Закир улы, Юлдашев Әхнәф Әхмәт улыһәм башкалар; синтаксис мәсьәләләре белән Ә. М. Азнабаев, Сәетбатталов Гали Гали улы, Д. С. Тикеев һәм башкалар шөгыльләнә.
Җ. Г. Киекбаевның "Хәзерге башкорт теленең лексикасы һәм фразеологиясе" (1966) хезмәтендә лексика һәм фразеологияны өйрәнүнең фәнни нигезләре салына. Э. Ф. Ишбирдин "Башкорт теле лексикасының тарихи үсеше" ("Историческое развитие лексики башкирского языка"; 1986) дигән монографиясендә башкорт лексикасының формалашуы һәм үсеш тарихы мәсьәләләрен тикшерә. Лексиканы күнегү проблемалары Г. Г. Каһарманов, З. Г. Ураксин, Ф. Г. Хисамитдинова, М. Х. Әхтәмовһәм башкаларның хезмәтләрендә карала. З. Г. Урасинның "Башкорт теленең фразеологиясе" (1975) монографиясендә башкорт фразеологиясе үзенчәлекләре тикшерелә, фразеологик берәмлекләр классификациялана.
60 нчы еллардан белән ономастика, аеруча топонимика (А. Ә. Камалов, Ф. Г. Хисамитдинова, Шәкүров Рәшит Закир улы һәм башкалар) һәм антропонимика (К. Х. Кусимова, З. М. Раемгужина) буенча эзләнү әүземләште.
К. Г. Ишаевның "Башкорт теленең сүзьясалыш" (1994) һәм Әхтәмовның "Хәзерге башкорт теле: сүзьясалышы" (2000) дигән хезмәтләре башкорт телендәге сүзьясалыш проблемаларына арнала.
Диалектологлар М. И. Дилмөхәмәтов, Н. Х. Ишбулатов, Мирҗанова Сәрия Фазулла кызы, Мәкъсүтова Нәҗибә Хәерзаман кызы, У. Ф. Нәдерголов һәм башкалар башкорт диалектларын һәм сөйләшләрен өйрәнә. Мәҡъсутованың "Башкорт теленең көнчыгыш диалекты (чагыштырма-тарихи юнәлештә)", Мирҗанованың "Башкорт теленең көньяк диалекты" (1979), "Башкорт теленең төньяк-көнбатыш диалекты (формалашуы һәм хәзерге торышы)" (1991) дигән хезмәтләре нәшер ителә.
Башкорт теленең тарихи грамматикасы өлкәсендә — Ә. М. Азнабаевның һәм В. Ш. Псәнчин "Башкорт теленең тарихи морфологиясе (чагыштырма-тарихи тикшеренү тәҗрибәсе)" (1976) китабы, библиография юнәлештә "Башкорт тел гыйлеме буенча библиография" (1969), "Башкорт тел гыйлеме" библиографик күрсәтмәсе (1— 3‑нче өлешләр; 1980-1997) нәшер ителә.
Башкорт әдәби теленең үсеш тарихы мәсьәләләре И. Г. Галәветдиновның, Э. Ф. Ишбирзин, Р. Х. Халикованың "Башкорт әдәби теленең тарихы" күмәк монографиясенда (1993) карала.
Ямал-Ненец автономияле округы
Яма́л-Не́нец автоно́мияле о́кругы (Ямало-Ненецкий автономный округ, Ямалы-Ненёцие автономной ӈокрук) — Россия Федерациясенең субъекты (Төмән өлкәсе составында).
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Этнолингвистика, социолингвистика, лингвокультурология, лингвофольклористика буенча эзләнү алып барыла. Лексикологиядә һәм лексикографиядә компьютер технологияләре кулланыла: язучыларның һәм лексика тармаклары буенча ешлык сүзлекләре төзелә һәм нәшер ителә (З. Ә. Сираҗетдинов).
Ямал-Ненец автономияле округы
Округның административ үзәге — Салехард каласы.
География
ЯНАО Көнбатыш Себер түбәнлегенең төньяк өлешендә урнашкан. Ямал, Таз һәм Гыда урымутраулары вә Белый, Олений, Шокальский утраулаыннан гыйбарәт. Җир өсте — түбәнлек (уртача биеклек 50–100 м), көнбатышта гына таулар (Котып Уралның көнчыгыш битләүләре, иң биек ноктасы — 1499 м, Пайер тавы) бар. Округ күбсенченчә Котып түгәрәгеннән төньяктарак урнашкан.
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Башкорт тел гыйлеме өлкәсендә фәнни-тикшеренү эшләре белән Башкорт дәүләт университетының башкорт тел гыйлеме һәм этномәдәни белем бирү кафедрасы, Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институты шөгыльләнә.
Ямал-Ненец автономияле округы
География
Климаты кискен континенталь, бик суык. Гыйнварның уртача температурасы -22°…-26°, июльнеке +4°…+14°. Елга 200– 400 мм явым төшә. Вегетация дәвере 50—100 көн.
Эре елгалар: Об, Надым, Пур, Таз, Полуй. Күлләр күп (эреләр: Ярато, Нытто, Ямбуто).
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Башкортстан галимнәре өйрәнгән Башкорт тел гыйлеменең көнүзәк проблемалары:
Ямал-Ненец автономияле округы
География
Тундра, глейлы, сазлык, глейлы-көлсу һәм көлсу туфраклары бар. Территориясенең 3/4 өлеше тундра һәм урманлы тундра үсемлекләре белән каплпнган.
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәге Тарих, тел һәм әдәбият институтының Башкорт тел гыйлеме буенча фәнни тикшеренүләре грамматика, лексикография, диалектология һәм башкорт теле тарихын һәм теориясен, башкорт әдәбияты тарихы һәм теориясе, телне математик модельләштерү һәм компьютер лингвистикасы мәсьәләләренә кагыла.
Зөһрә Баембәтова
Зөһрә Баембәтова (Зөһрә Әхтәм кызы Баембәтова, Зухра Ахтямовна Баимбетова) (, —, ) — фирка һәм җәмәгать эшлеклесе. Россия ватандашлар сугышында катнашучы. 1920 елдан РК(б)Фнең Татарстан өлкә кәмтитнендә хатын-кызлар бүлеге мөдире. 1921-1923 елларда ТАССР ХКШ каршындагы социаль тәрбия идарәсе башлыгы, Татарстанда ачларга ярдәм оештыру комиссиясе рәисе. 1924 елдан Бохарада, Мәскәүдә фирка эшендә. Репрессияләнгән; 1957 елда акланган.
Ямал-Ненец автономияле округы
География
Тундрада кыргый хайваннардан: төньяк боланы, ак куян, бүре, себер көзәне, йоклач вә башкалар; кошлардан ак һәм тундра кыртавыклары, суер бар. Елга һәм күлләр балыкка бай.
Башкорт тел гыйлеме
Хәзерге чоры
Башкорт тел гыйлеме проблемалары Башкорт дәүләт университетының Стәрлетамак филиалында, Сибай, Нефтекама һәм Бөре филиалларында да игътибар үзәгендә кала.
Галимнәр
Башкорт тел гыйлеме буенча галимнәр:
Ямал-Ненец автономияле округы
Файдалы казылмалар
Углеводород запаслар буенча ЯНАО Россия регионнар арасында беренче урыннарда тора.
Тарих
Ямало-Ненец автономияле округы (башта — милли округ) Урал өлкә составында 1930 елда барлыкка килә. Аннары округ Обь-Иртыш һәм Омск өлкәсе составына керә, ә 1944 елда Төмән өлкәсе составына керә.
1977 елдан — автономияле округ.
Демография
ЯНАО халык саны — 546 170 кеше (2010 җанисәбе буенча); халык тыгызлыгы — 0,7 кеше/км².
Халык табигый үсеше — 9,8 (1000 кешегә, 2010).
Икътисад
Икътисад нигезе — нефть һәм газ чыгару. Төп газ чыгаручы — ААҖ «Газпром» (округта чыгарылган газдан — 90%).
Гурдон (округ)
Гурдон — Франциядәге округ (Arrondissement). Ло департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1487 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 85 коммунага бүленгән.
(2064) Томсен
(2064) Томсен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1942 елның 8 сентябрендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 RQ» саналган.
Зур Резка
Зур Резка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Лопва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аталисса (Айова)
Тарихы
Аталисса шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рожно
Рожно — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Л'Екувотт
Л'Екувотт — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Треиали
Треиали (Treiali) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Түбән Чат
Түбән Чат — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452815, — 80259855005.
Шаррит-де-Ба
Шаррит-де-Ба — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Авзалов
Авзалов ― фамилия.
Ясёнувка (Монецкий повяты)
Ясёнувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дональдс (Көньяк Каролина)
Дональдс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ясёнувка (Монецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дональдс (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макнайтстаун (Пенсильвания)
Макнайтстаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Frants Şubert
Frants Peter Şubert (Franz Peter Schubert; 1797-1828, Vena) - Avstriä böyek kompozitorı, muzıkada romantizm yünäleşenä nigez saluçılarnıñ berse.
600 vokal' äsärneñ avtorı (Şiller, Göte, Heine süzlärendä), 9 simfoniä, ruxi, fortepiano köylären icat itüçe.
Şubert şöhräte anıñ ülemennäñ soñ artqan. Şubert äsärläre iñ tanılğan klassik muzıka ürnäge bulıp tora.
Şubert yazğan "Ave Maria", "Serenada", "Erlkönig" böten dönyada tanılğan.
Tärcemäi xäle
Frants Şubert 1797 yılda Vena şähärendä uqutıçı ğailäsendä tuğan. Ätise Moraviädän, änise Sileziädän çıqqan.
Başta ätise skripkada häm ölkän abıyı fortepianoda yäş Frantsnı uynarğa uqıtalar.
Tizdän Şubert üze muzıkal' äsärlär yaza başlağan.
1810-1813 yıllarda Şubert opera, simfoniä, fortepiano pyesaları häm cırlarnı icat itä.
1814 yılda uqıtuçı seminariäsen tämamlağannan soñ mäktäpkä uqıtırğa bara. İrekle waqıtta muzıka icat itä.
1814 yılda berençe zur opera yaza.
Başta Şubertnıñ äsärlären törle näşirlär çığarıp bastırırğa kire qaqqanar.
1816 yılda Şubert belän şağir Şober häm cırçı-bariton Fogel tanışa. Fogel başqarğan Şubernıñ cırları tiz dan qazana.
Котлини (Здунсковольский повяты)
Котлини  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Frants Şubert
Tärcemäi xäle
1816 yılda yazğan "Urman patşası" - "Erlkönig" äsäre zur uñış kiterä.
Котлини (Здунсковольский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Frants Şubert
Tärcemäi xäle
1818 yılda Şubert mäktäp eşennän kitä häm Jeliz şähärenä küçä, anda ul graf Esterhazi qızlarına muzıkal' belem birä.
1826-1828 yıllarda Vena şähärendä yäşi.
1828 yılda Şubert berdänber pablik (xalıq aldında) kontsertnı yasıy, ul bik uñışlı uza.
1828 yılda 32 yäşlek Şubert qorsaq tifınnan ülgän. Xäzer Şubert Vena Üzäk ziratında kümelgän.
İcat
Şubert 9 simfoniä, 25 kamer-instrumental' äsär, 21 fortepiano sonatası, 10 opera, 6 messa, 600 cır icat itkän.
Ädäbiät
Törkem:Композиторлар
Макеевцы
Макеевцы (Макееўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Таһир Әхмәдуллин
Таһир Әхмәдуллин (Таһир Кәлимулла улы Әхмәдуллин,, — , ) — фирка эшлеклесе, ВКП(б)ның Пәнҗәр (1930-1932) һәм Минзәлә (1932-1934) район комитетларының 1 нче сәркәтибе, Балык Бистәсе машина-трактор стаснсасы директоры (?-1937).
NGC 7527
NGC 7527 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Йонҗалы (Кызылтепе)
Йонҗалы (Yoncalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Треимани
Треимани (Treimani) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Ропоча
Ропоча — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рагачы (Полацкий районы)
Рагачы (Рагачы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Непас
Непас — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF879
ZNF879 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Азаматов
Азаматов ― фамилия.
Лапела
Лапела — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сайкстон (Төньяк Дакота)
Сайкстон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Ла-Флеш
Ла-Флеш — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Лапела
Географиясе
Мәйданы —.
Сайкстон (Төньяк Дакота)
Тарихы
Сайкстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәндәр Рәфыйков
Искәндәр Вәлиулла улы Рәфыйков — татар рәссамы, Татарстанның халык рәссамы, Россиянең атказанган сәнгать әһеле.
Пирита
Пирита — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Искәндәр Рәфыйков
Тәрҗемәи хәл
1929 елның 5 октябрендә Казан шәһәрендә туа. 1955 елда Ригада Латвия сәнгать академиясендә белем ала. 1964 елдан бирле Рәссамнар берләшмәсе әгъзасы.
Пирита
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәндәр Рәфыйков
Тәрҗемәи хәл
Озак еллар Казан рәсем сәнгате училищесында белем, күнекмәләр бирә, Казан архитектура-төзелеш университетының архитектура факультеты һәм рәсем сәнгате кафедрасына нигез салучыларның берсе булып тора.
Иҗаты
Искәндәр Рәфыйков иҗат иткән картиналары республикада гына түгел, хәтта чит илдә дә билгеле, күргәзмәләрдә гел игътибар үзәгендә булалар. Иҗатының башлангыч чорында И.Рәфыйков “Кунакка бару”, “Кызлар”, “Колхоз эшләре буенча” картиналары, этюд, портретларында авыл,  хезмәт темаларына мөрәҗәгать итә. “Сөембикә тәхеттә”, “Сөюмбикә-ханбикә” картиналарында татар халкының тарихын чагылдыра. Олуг шагыйребез Габдулла Тукай образы аша халкыбызның рухи байлыгын күрсәтә.
1960 елдан башлап Искәндәр Вәлиулла улы Рәфыйков “Балачак”, “Җәлилчеләр”, “Үлемсезлек” картиналарында каһарман-шагыйрь Муса Җәлилнең батырлыгын сурәтли. “Ана”, “Ана язмышы” картиналары да шул ук тема белән бәйләнгән.
Гнати-Щербаки
Гнати-Щербаки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Искәндәр Рәфыйков
Иҗаты
Искәндәр Рәфыйков – портрет жанрында да, пейзаж, натюрморт, китаплар бизәлешендә дә үзен оста рәссам итеп танытты. Ул иҗат иткән сәнгать әсәрләре Россия, Татарстан, Берлин музейларында, Финляндия, АКШ, Япония шәхси коллекцияләрендә саклана.
2014 елда Казанда рәссамның 85 яшьлеге уңаеннан шәхси күргәзмәсе үтте. Күргәзмәдә рәссамның 100гә якын әсәре – 86 картинасы һәм 11 график эше урын алган.
Лер (Ду)
Лер — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Дышкая (Ушак)
Дышкая (Dışkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Шерот
Шерот — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
(299) Тора
(299) Тора  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1890 елның 6 октябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Вя Лоди (Бергамо)
Вя Лоди — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Лоди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Росалнице
Росалнице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхәт Әхмәтов
Әхәт Әхмәтов (Әхәт Мөфаззал улы Әхмәтов,, — , ) — фирка эшлеклесе, ВКП(б)ның Саба район комитетының 1 нче сәркәтибе (1935-1936), Казанның 3 нче санлы мәктәбе директоры (?-1937).
Аткинс (Айова)
Аткинс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Айвазов
Айвазов ― фамилия.
Яски (Подлясье воеводалыгы)
Яски  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аткинс (Айова)
Тарихы
Аткинс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яски (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трески
Трески (Treski) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Макрыцы (Ашмянский районы)
Макрыцы  (Макрыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZNF880
ZNF880 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ажен (округ)
Ажен — Франциядәге округ (Arrondissement). Ло һәм Гаронна департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1013 км². Округ 12 кантоннан тора, алар үз чиратында 71 коммунага бүленгән.
Лара (Монсан)
Лара  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Котлини (Лодзький-Схидний повяты)
Котлини  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бретиньи
Бретиньи (Bretigny) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Дижон 1-й кантон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.84 км².
Рагелева
Рагелева (Рагелева ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Новьеркас
Новьеркас — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валерия Минина
Валерия Борисовна Минина (1936 елның 24 феврале, Мәскәү) — совет һәм Россия сәнгать белгече, сәнгать белеме һәм сәнгать тәнкыйте өлкәсендә белгеч, сәнгать белеме кандидаты (1973). Россия Сәнгать академиясе әгъза-корреспонденты (2012). Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре (1993).
Тормыш юлы
Валерия Минина 1936 елның 24 февралендә Мәскәүдә туган.
1954 елдан 1959 елга кадәр Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетының сынлы сәнгать теориясе һәм тарихы бүлегендә укый. А. В. Арциховский, А. А. Федоров-Давыдов, М. А. Ильин, Б. А. Рыбаков, В. Н. Лазарев һәм А. А. Губер җитәкчелегендә укыган. 1966 елдан 1969 елга кадәр ССРБ СА сынлы сәнгать теориясе һәм тарихы фәнни-тикшеренү институты аспирантурасында укый.
1965 елдан ССРБ сәнгать академиясе — Россия сәнгать академиясендә түбәндәге вазыйфаларда эшли: сәнгать белеме бүлеге өлкән референты, 1966—1969 елларда — күргәзмәләр бүлегенең өлкән референты, 1969 елдан 1972 елга кадә —галимнәр секретариатының өлкән референты, 1972 елдан 1993 елга кадәр — ССРБ СА — РСА Президиумы баш гыйльми секретаре урынбасары. Бер үк вакытта, 1973 елдан 1989 елга кадәр, Ленинградта ССРБ СА фәнни учреждениеләре кураторы һәм скульптура бүлегенең галим секретаре була.
1993 елдан фәнни-оештыру бүлеге җитәкчесе, 1999 елдан сәнгать белеме мәсьәләләре буенча фәнни-методик бүлек җитәкчесе, 2009 елдан Россия Сәнгать академиясенең фәнни-оештыру идарәсе җитәкчесе. 2010 елдан — Конёнков мемориаль музей-остаханәнең гыйльми секретаре. 2001 елдан 2009 елга кадәр — В. И. Суриков исемендәге Мәскәү сәнгать институтының скульптура факультетының диплом эшләрен яклау буенча дәүләт аттестация комиссиясенең әйдәүче консультанты һәм әгъзасы. 2000—2013 елларда — Илья Репин исемендәге Санкт-Петербург сәнгать академиясенең скульптура факультетының диплом эшләрен яклау буенча дәүләт аттестация комиссиясе әгъзасы.
1974 елдан башлап каталоглар төзүчесе һәм редакторы, сәнгать күргәзмәләре һәм экспозицияләре булдыруда катнашучы була: 1974—1975 елларда — Варшавада узган «Бөтенроссия сәнгать академиясен ССРБ сәнгать академиясенә үзгәртеп коруга 25 ел», 1975 ел — «С. Т. Коненков 100 еллыгына багышланган әсәрләр күргәзмәсе», 1977 ел — «Совет портреты» Бөтенсоюз сәнгать күргәзмәсе, 1983 ел — «ССРБ сәнгать академиясенә 225 ел», 1991 — «ССРБ сәнгать академиясе әгъзаларының XVII әсәрләр күргәзмәсе». 1971 елдан 1991 елга кадәр Берлин, Финляндия, Чехословакия, Югославия, Греция, Куба, Маҗарстан һәм Мароккодагы чит илләр белән дуслык һәм мәдәни элемтә совет җәмгыятьләре берлеге эгидасы астында Россия Сәнгать академиясенең скульптура бүлеге әгъзаларының шәхси күргәзмәләрен оештыра.
2012 елда РСАның сәнгать белеме һәм нәфис тәнкыйть бүлегенә әгъза-корреспондент итеп сайлана.
1993 елда «мәдәният өлкәсендәге казанышлары һәм күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен» Россия Президентының указы белән В. Б. Мининага Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исем бирелә.
Ла-Фонтен-Сен-Мартен
Ла-Фонтен-Сен-Мартен — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Гневково (Мазовия воеводалыгы)
Гневково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пириу
Пириу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кодаш (Бөгелмә районы)
Кодаш — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы татар авылы. Кодаш буенда урнашкан.
Халык саны — 735 тирәсендә. Почта индексы — 423228.
Тарих
1747 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Иске Алдар
Иске Алдар — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452815, — 80259855006.
Роче
Роче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маммот (Пенсильвания)
Маммот  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
NGC 7528
NGC 7528 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Маммот (Пенсильвания)
Географиясе
Маммот халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
NGC 7528
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Маммот (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лессе (Ду)
Лессе — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Дью-Вест (Көньяк Каролина)
Дью-Вест  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәмәрканд өлкәсе (Россия империясе)
Тарих
Сәмәрканд өлкәсе 1887 елда оештырылып, 1924 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: үзбәк теле — 59%, таҗик теле — 26,8%, «кыргыз-кайсак» теле — 7,3%, уйгыр теле — 2,3%, сарт теле — 2,1%, рус теле — 1,5%.
Дини состав, 1897: мөселманнар — 97,5%, праваслаулар — 1,6%.
Тригинә
Тригинә (Triginä) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Түбән Шортомец
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кама аръягы һәм Нурлат шәһәре тарихы төбәк музее
Тарих
Музей, «Норлат районы тарих һәм туган якны өйрәнү музее» буларак, 2002 елның июнендә ачыла. 2003 елның декабрендә «Кама аръягы һәм Норлат шәһәре тарихы музее» исеме белән төбәк музее статусын ала. 2009 елда, Норлат шәһәренең 100 еллыгына, музейда экспозиция төзү тәмамлана.
Бина
Музей 2002 елда төзекләндерелгән Норлат шәһәре мәдәният сараеның икенче катында һәм өченче катның бер өлешендә урнашкан.
Экспонатлар
Мәйданы — 1 232 кв. м. Музей фондында 8 мең саклау берәмлеге. Музей экспозициясендә норлатлыларның Бөек Ватан сугышындагы батырлыгы, сугыштан соң Норлатта сәнәгать оешмалары төзелү, Норлат районында туып-үскән нефтьчеләр һ. б. танылган шәхесләр (галимнәр, шагыйрьләр, рәссамнар һ. б.), Норлат районының археология һәм архитектура һәйкәлләре турында мәгълүмат бар. «Хәрби Дан» аерым экспозициясе дүрт Советлар Берлеге Каһарманы,  РФ Каһарманы һәм ике  Дан орденының тулы кавалеры турында сөйли. Бөек Ватан сугышы вакытында станциядә урнашкан хәрби завод һәм 3654нче эвакогоспиталь турында мәгълүмат тупланган.
Аерым күргәзмә Яңа Иглайда туган ССРБ җыелма командасының атаклы футболчысы Галимҗан Хөсәеновка багышланган.
Минцасс
Минцасс — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кейзесс елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санборн (Төньяк Дакота)
Санборн  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Санборн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Литва шәһәрләре исемлеге
Литва шәһәрләренең тулы исемлеге. Шәһәрләрнең халык саны 2011 елгы халык исәбе буенча китерелгән.
Яскра (Подлясье воеводалыгы)
Яскра  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3717) Торения
(3717) Торения  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1964 елның 15 февралендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 CG» саналган.
Касьян-Кедва (авыл)
Касьян-Кедва (Касьян-Кедва) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Климат
Касьян-Кедва климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы: