cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(15797) 1993 UD3
Тарихы
1993 елның 22 октябрендә М. Хирасава, С. Судзуки тарафыннан Нюкаса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 UD3» саналган.
HD168507
HD168507 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Осетна
Осетна — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каранёвка (Гомельский районы)
Каранёвка  (Каранёўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кырым (Һани)
Кырым (Kırım) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Kırım, Hani Kırım, Hani
Пиракая
Пиракая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Калинин (крейсер)
1938 елның 12 июнендә нигезләнгән. 1942 елның 8 маендә суга төшерелгән. 1942 елның 31 декабрендә Тын океан флоты сафларына керә.
Тарих
1938 елның 12 июнендә Амурдагы Комсомольскта 199 номер заводында нигезләнгән. 1942 елның 8 маендә суга төшерелгән. 1942 елның 31 декабрендә Тын океан флоты сафларына керә.
Поллиц
Поллиц (Pollitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казазтьери (Сьена)
Казазтьери — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казазтьери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Козгол
Козгол — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Шора елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Казазтьери (Сьена)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Козгол
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трави (гмина Коритниця)
Трави  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клаймакс (Канзас)
Клаймакс  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Хәйрулла Абдуллин
Хәйрулла Габдуллин (Хәйрулла Хәмидулла улы Габдуллин,, — , ) — микробиолог, ветеринария фәннәре докторы (1959), профессор (1961), ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1970, 1973), Казан ветеринария институтының микробиология һәм вирусология кафедрасы мөдире (1945-1969).
Клаймакс (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8437) Bernicla
(8437) Bernicla — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хәйрулла Абдуллин
Тормыш юлы
Хәйрулла Абдуллин 1908 елның 25 июнендә  Буа районының Быковка авылында күп балалы крестьян гаиләсендә туган.
1917 елда анасы туберкулёздан вафат  булганнан соң, атасының  крестьян хуҗалыгы  тулысынча таркалу хәленә төшә. Гаиләнең хәле начарайганнан начарая. Идел буенда берничә ел дәвамында ачлык китереп чыгаруга сәбәп булган эссе, коры  һава шартлары күзәтелә. Эш табу максатында аның атасы бөтен бала чагалыры белән  Сембер губернасы  буйлап җәяүләп ил гизә, Мәләкәстә эшли, соңрак бу гаилә Мәскәүгә  барып җитә. Бу елларда Хәмидулла Абдуллинның балалары, шул исәптән Хәйрулла да, балалар йортында тәрбияләнәләр.
1923 елда Абдуллиннар гаиләсе яңадан туган авылларында җыела. 1925 елда Хәйрулла Тәтештә — мәдрәсә, ә 1928 елда педагогия техни­кумын тәмамлый. Шул ук елда, комсомол оешмасы юлламасы белән, ул Казан ветеринария институтына укырга керә һәм 1932 елда институтны уңышлы тәмам итеп, «ветеринария табибы — эпизоотолог-универсал» белгеч була.
Институтта уку дәверендә ул зур тырышлык, эшкә сәләт, белемгә ом- тылучанлык күрсәтә; бу үз чиратында аны институтта педагогик эштә кал­дыруга нигез була — аңа Казан ветеринария институтының микробиология кафедрасы каршындагы аспирантурага керергә тәкъдим итәләр.
1939 елда Х.Х.Абдуллин ветеринария фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ллу өчен «Хайваннар организмында түләмә (сибирская язва) авыруын тудыручының үзгәрүчәнлеген тикшерүгә караган материаллар» тема­сына диссертация яклый һәм, тагын да дәртләнеп, укыту һәм фәнни эшен микробиология кафедрасында ассистент буларак дәвам итә.
Сугышчан юлы
Совет халкы фашист илбасарларына каршы алып барган Бөек Ватан сугышының кырыс елларында Хәйрулла Абдуллин хәрәкәттәге армия сафларында: 1941 елның августыннан — 690 нчы укчы полкның өлкән ветеринария табибы, 1942 елның августыннан — Сталинград фронтында — 550 нче укчы полкның өлкән ветеринария табибы, 1943 елның июненнән — армия лазаретының йогышлы авырулар бүлекчәсе башлыгы, 1944 елның декабреннән — 1 нче Балтыйк буе фронтының фронт лабораториясе бүлекчәсе башлыгы.
1945 елның ноябрендә майор Х.Х.Абдуллин — Кызыл Йолдыз орде­ны, «Сталинградны саклау өчен» һәм «Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен» медальләре кавалеры — Казан ветеринария институтына эшкә әйләнеп кайта.
Фәнни эшчәнлеге
Башта ул элек эшләгән микробиология кафедрасында до­цент вазифасын башкара, ә 1947 елда конкурс нигезендә бу кафедраның мөдире итеп сайлана.
1953 елның маеннан Хәйрулла Хәмидулла улы СССР Фәннәр ака­демиясенең Микробиология институтында актуаль фәнни проблема буенча эш алып бара. 1959 елда Мәскәү Ветеринария академиясенең Гыйльми советында ветеринария фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсен алу өчен «Эфир майларының кайбер патоген бактерияләргә һәм аларның антигеннарына тәэсире» дигән темага диссертация яклый.
Казан ветеринария институтының микробиология кафедрасында 28 ел эшләү дәверендә Х.Х.Абдуллин үзенең бер дигән лектор, талантлы педагог һәм галим икәнлеген күрсәтә. Шушы гүзәл сыйфатларын һәм зур оештыру сәләтен искә алып, 1956 елны аны конкурс буенча ветеринария факультеты деканы итеп сайлыйлар. Декан вазифаларын ул искиткеч тырышлык белән 1960 елга кадәр үтәп килде.
Хәйрулла Хәмидулла улының педагогик сәләтен, лекторлык осталыгын, Табибларның белемен күтәрү дәүләт институты — ГИДУВның тыңлаучылары да югары бәяли. Ул анда табиб-микробиологлар (санитария табиблары) өчен санитария бактериологиясе фәненнән дәресләр алып бара.
1960 елның октябрендә ветеринария институтында махсус фән секторы оештырыла (хәзерге вакытта ул Бөтенроссия фәнни-тикшеренү ветерина­рия институты дип аталган зур һәм дәрәҗәле фәнни үзәк булып санала). Х.Х.Абдуллин, оештырыла торган үзәкнең бурычларын яхшы аңлаган хәлдә, 1960 елның октябрендә үк фән секторына күчкән беренче фән докторы була. Монда ул әйдәп баручы фән бүлекчәсен — бактерия инфекцияләре лабораториясен җитәкли. Ветеринария фәнни-тикшеренү институтының абруен үстерүгә, аның коллективын туплауга Хәйрулла Хәмидулла улы 28 хезмәт елын (1960—1988) багышлады, тагын да мәртәбәлерәк итеп үзенең талантын, максатка омтылучанлыгын, югары эрудициясен, фәнни җитәкче булу сәләтен, әдәплелеген, тәрбияче буларак таләпчәнлеген күрсәтте.
Х.Х.Абдуллин, турыдан-туры үзе һәм укучылары белән бергә дәүләт биремнәрен үтәүдә катнашканда, бруцеллёз, түләмә (сибирская язва), лептоспирозлар, лестериоз, эшерихиозлар, микозлар һәм микотоксиннар, иериниозлар шикелле авыл хуҗалыгы хайваннары авырулары этнологи­ясен (хайваннарның табигый шартлардагы яшәү тәртибен), патогенезын (чирнең үсеш-үзгәреш механизмын), диагностикасын һәм профилактикасын өйрәнүгә, югары нәтиҗәле дезинфектантларны эзләп табуга бәйле фунда­менталь тикшеренүләр үткәрде.
Хәйрулла Хәмидулла улының укучылары, аның үзенең турыдан-туры катнашында күпьеллык фәнни тикшеренүләр уздыру нәтиҗәсендә гамәли ветеринариягә 82, 82-ПЧ штаммнарыннан алынган мөгезле эре терлек бруцеллёзына каршы вакциналар, АУФ штаммыннан алынган терлек листе- риозына каршы вакцина, бозаулар колибактериозына каршы урыннарда­гы штаммнардан алынган вакцина, натрий фенолятлары, феносмолин һәм башка шундый дезинфектантлар тәкъдим иттеләр.
Х.Х.Абдуллин — 150 дән артык фәнни хезмәт авторы. Шул исәптән, 19 уйлап табу, 28 тәкъдим-күрсәтмәләр ветеринария эшендә кулланыш таба.
Х.Х.Абдуллин оештыр­ган һәм җитәкләгән фәнни мәктәптә үсеп чыгып, ветеринариягә зур өлеш керткән укучылары арасында профессорлар Салмаков К.М., Әхмәров Д.Ш., Кивалкина В.П., Котылев О.А., Хәйруллин И.Н. һ.б.ларны атап була.
Х.Х.Абдуллинның җәмәгать эшчәнлеге дә киң һәм күпкырлы. Ул Казан шәһәр советы депутаты, халык суды утырышчысы, күп кенә Гыйльми советларның, төрле фәнни җәмгыять идарәләрнең әгъзасы итеп сайланган.
Х.Х.Абдуллинның хәрби хезмәтен һәм фәнни-педагогик казанышла­рын Ватаныбыз югары бәяли.
Бүләкләре
Кызыл Йолдыз орде­ны
«Сталинградны саклау өчен» медале
«Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен» медале һ.б.
ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1970, 1973)
Гыйльми исеме, дәрәҗәләре
Микробиолог
Ветеринария фәннәре докторы (1959)
Профессор (1961)
Файдаланган әдәбият
Мәшһүр татар галимнәре: мәкаләләр,истәлекләр/ (төзүче Р.Ә.Шакирҗанов, А.И.Нарбеков, Ф.Р. Шакирҗанов,). – Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2011,-423б.
Баглыҗа (Измит)
Баглыҗа (Bağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пивнице-Велики
Пивнице-Велики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шпинат
Канында эритроцитлары аз булган, аз кислоталы гастриттан интеккән кешеләргә файдалы. Шпинат организмнан шлакларны чыгара, эчәклек перистальтикасын яхшырта һәм аның функциясен яңарта. Аның составына А, С, Э, Е, В1 В2, В6, К, РР витаминнары бар. Шулай ук натрий, тимер, магний, кальций, фтор, фосфор, цинк, калий кебек микроэлементлар, фолий кислотасы, антиоксидантлар бар. Е витамины булганга, ул актив антиоксидант санала, күзәнәкләрне вакытыннан иртә картаюдан саклый.
Караҗаушагы (Аванос)
Караҗаушагы (Karacauşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Аванос илчесенә караган бер авыл (köy).
Шпинат
Бу витамин эмбрион үсешенә яхшы тәэсир итә, бала төшү куркынычын киметә. Шуңа күрә йөкле хатыннарга, диетада утырып хәлсезләнгән ха­ тын-кызларга юкка гына шпинат тәкъдим итмиләр.
Шпинат нерв һәм капилляр системаларын ныгыта, склерозга каршы тәэсир итә. Сөяк ясалуга ярдәм итүче минераль тозлары булганга, акрын үскән балаларга П витамины белән бергә шпинат та билгелиләр.
Бу яшелчәне подаградан интегүчеләргә, бөер һәм бавыр авырулары бул­ ган кешеләргә кулланырга киңәш ителми. Тагын шуны да хәтердә тотарга кирәк: шпинат 24-48 сәгатькә кадәр сакланса, анда азот тозлары барлыкка килергә мөмкин. Ә алар сулыш процессыннан бик күп кан тәнчекләрен чы­ гарырга мөмкин. Ә бу үз чиратында тын бетүгә, эч китүгә, косуга, кечкенә балаларның тән тиресе күгәрүгә китерергә мөмкин. Азот тозлары ясалуны акрынайтыр өчен, шпинатка шикәр өстәргә кирәк.
Шпинат кулланыла торган халык рецепты.
Ангина, тонзиллит, ларингит белән авырганда, көненә берничә тапкыр түбәндәге төнәтмә белән тамак төбен чайкарга була. 2 аш кашыгы чи яшел шпинатка ярты литр кайнап торган су салыгыз. 10 минут сүрән утта тотып, 2 сәгать төнәтегез. Аннан соң сөзегез һәм шпинатның сыекчасын төнәтмәгә сыгыгыз. Көненә 3 тапкыр җылы килеш тамак төбен чайкагыз.
Азканлылык, шикәр диабеты, гипертония, атеросклероз, авитаминоз булганда, 1 стакан кайнар суга вакланган 1 аш кашыгы шпинат салырга һәм ярты сәгать төнәтергә кирәк. Сөзәргә һәм көненә 4 тапкыр 1/4 стакан күләмендә эчәргә.
Метеоризм борчыганда һәм эчәклектә сүлпән перистальтика булганда,
200 мл суга 10 г чи шпинат яфраклары салып әзерләнгән төнәтмәне җылы' килеш көненә 2 тапкыр 100 әр мл эчәргә.
Матдәләр алмашы бозылганда, эч кипкәндә, гиповитаминоз, метеоризм булганда, вакланган чи үләнне 1 стакан кайнар суга салырга. 10 минут сүрән утта тоткач, 1 сәгать буе төнәтергә. Сөзәргә, пешкән шпинатны сыгып, сыекчасын төнәтмәгә агызырга. Ашарга ярты сәгать кала, көненә 4 тапкыр 1/4 стакан күләмендә эчәргә кирәк.
Алсу Габдуллина
Алсу Ренат кызы Габдуллина (2001 елның 11 апреле, ) — Россия һөнәри футболчысы, «Локомотив» командасы һәм Россия җыелма командасы ярымсакчысы.
Тормыш юлы
Алсу Габдуллина 2001 елның 11 апрелендә Азнакай районының Актүбә посёлогында туа. 8 яшендә Актүбәдә «Барс» командасында футбол белән шөгыльләнә башлый. Беренче тренеры -— Владимир Баландин. 14 яшендә «Чертаново» спорт мәктәбенә күчә.
Клуб составында
2017 елның 18 апрелендә «Чертаново»ның төп командасында Россия чемпионатының 1 нче турында ЦСКАга каршы уенда дебют ясый, уен башыннан сул ярымсакчы позициясендә чыга һәм 70 нче минутта алмаштырыла.
Чемпионатның 3 нче турында Рязань-ВДВга каршы уенда беренче тапкыр тулы матч уздыра.
2020 елдан башлап Мәскәү «Локомотив»ы өчен уйный.
Җыелма команда составында
2016 елның 19 октябрендә Россиянең яшьүсмерләр җыелма командасында Беларусия җыелма командасына каршы иптәшләрчә уенда старт составына чыгып, дебют ясый. 2016 елның 24 октябрендә хатын-кызлар арасында Европа яшьүсмерләр чемпионатының (17 яшькә кадәр) 1 нче сайлап алу раунды кысаларында Словения җыелма командасына каршы матчта беренче рәсми уен үткәрә һәм 14 нче минутта бердәнбер голның авторы була. Яшүсмерләр һәм яшьләр җыелма командалары өчен барлыгы 30дан артык матч уйный.
Ширинка (Пахна кушылдыгы)
Ширинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пахна елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15798) 1993 VZ4
(15798) 1993 VZ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оссо-де-Сио
Оссо-де-Сио — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боарта
Боарта — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Халидә Хәйретдинова
Халидә Хәйретдинова (сәхнә псевдонимы Халидә DiNova, тулы исеме Халидә Авзал кызы Хәйретдинова, Halida Dinova, Халида Динова, Хайрутдинова Халида Авзаловна — татар милләтеннән Россия-Америка пианисты. Хәзерге вакытта Кливлендта (АКШ) яши һәм иҗат итә.
Тормышы һәм иҗаты
Казанда күренекле музыкант Әфзал Хәйретдинов гаиләсендә туган. Казан дәүләт консерваториясе каршындагы махсус урта музыка мәктәбен (профессорлар Н. Фомина һәм И. Дубинина курсы), Петербург дәүләт консерваториясендә аспирантура (профессор А. Угорский курсы) тәмамлаган. 4 ел Казан дәүләт консерваториясендә укыта, доцент. 1979 елдан башлап, һәр өч ел саен Швейцариянең Цюрих шәһәрендә уздырылучы Геза Анда исемендәге пианистлар бәйгесендә (Concours Géza Anda) уңышлы чыгыш ясаганнан соң, Европа һәм Төньяк Америка шәһәрләрендә гастрольләр белән йөрергә, Европа Моцарт фонды булышлыгы белән белемен арттырырга мөмкинлек ала.
АКШта
АКШка күчеп килә. Кливленд музыка институтында укып, артист дипломы, Рудольф Бухбиндердан мастер-класслар ала. Х. DiNova Төньяк Америкада, Бөекбританиядә, Италиядә, Алманиядә, Франциядә, Испаниядә, Россиядә, Төркиядә, Кытайда, Австралиядә, Яңа Зеландиядә, Бразилиядә, Аргентинада халыкара музыка фестивальләрендә  солист буларак, һәм Орфорд (Канада), Эдинбург (Шотландия) халыкара фестивальләрендә камера музыканты буларак чыгыш ясый. Музыкант-башкаручы эшчәнлеген педагог хезмәте белән бергә алып бара: Кливленд сәнгать мәктәбендә һәм Эксон дәүләт университетында укыта.
Гаиләсе
Әтисе Әфзал Хәйретдинов (1924), музыкант-виолончельчы, Казан дәүләт консерваториясе профессоры (1977). Ире - америкалы ювелир.
Кызыклы факт
Петербургта А. Скрябин юбилеен уздырганда, Скрябин музыкасын популярлаштырган өчен хөрмәт йөзеннән, Х. Диновага композитор роялендә уйнарга рөхсәт итәләр.
Шейди-Спринг (Көнбатыш Виргиния)
Шейди-Спринг  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шейди-Спринг халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осече (Каменский повяты)
Осече  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спалёна (Клодзький повяты)
Спалёна  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каранёвка (Хойницкий районы)
Каранёвка  (Каранёўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Хойницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гринап (округ, Кентукки)
Гринап — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гринап шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1803 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 896 км² тәшкил итә.
Моран (Эндр һәм Луара)
Моран — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Моран (Эндр а, Луара а)
Крюн (Мёрт һәм Мозель)
Крюн (Crusnes) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,06 км².
HD16855
HD16855 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Либерти (Вернон, Висконсин)
Либерти  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яков Абрамов (1873)
Яков Абрамов (Якку Апрам ывӑлĕ Абрамов,, — , ) — җәмәгать эшлеклесе, Казан губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Пираке
Пираке — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Трансбур
Трансбур — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(8438) Марила
(8438) Марила — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Евгений Бикбов
Тәрҗемәи хәле
1929-1936 елларда туган авылы колхозында, 1938-1942 елларда Эчке эшләр халык комиссарлыгының Нагайбәк районы бүлекчәсендә эшли. 1936 елдан Кызыл Армиядә. Хәсән күле янында япон гаскәрләренә каршы сугышта катнаша (1938). 1942 елдан Бөек Ватан сугышы фронтларында, 25 нче гвардияче танк бригадасы автоматчыларының моторлаштырылган батальонында бүлекчә (отделение) командиры (11 нче гвардияче армиянең 2 нче гвардияче танк корпусы). 3 нче Белоруссия фронты гаскәрләре составында Беларус (1944) һәм Көнчыгыш-Пруссия (1945) һөҗүм операцияләрендә катнаша. 1944 елның 30 июнендә Черневки авылы янында Березина елгасын кичкәндә (БССР, Минск өлкәсе Борисовский районы) батырлык күрсәтә: Бикбов командалыгындагы солдатлар каршы як ярда яна торган күпергә кереп, өч дзотны басып алалар, кул сугышы белән дошманның күп көчен юкка чыгарып, батальонга елга аша кичеп чыгарга булышлык итәләр. 1945-1947 елларда Нагайбәк районы милисәсе бүлегендә участок милисәнире, 1954 тән Югары Урал урман хуҗалыгының Арсин урманчылыгында эшли.
Клафлин (Канзас)
Клафлин  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клафлин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Юг (Көлмез кушылдыгы)
Зур Юг – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Көлмез елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
]
Пёльсфельд
Пёльсфельд (Pölsfeld) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баглыҗа (Кале)
Баглыҗа (Bağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Александр Абросимов
Александр Абросимов (Александр Владимир улы Абросимов,, — , ) — РФ волейболчысы (үзәк блоклаучы), РФның спорт остасы, Россия чемионатларының алтын (2008/09, 2009/10, 2010/11, 2013/14), көмеш (2005/06) һәм бронза (2012/13) призчысы, 2011 елгы Җәйге Универсиаданың алтын мидәле иясе.
Зур Пижанка
Зур Пижанка (Большая Пижанка) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
(15799) 1993 XN
(15799) 1993 XN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 8 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 XN» саналган.
Секша (Кострома кушылдыгы)
Секша  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының уң ярына тамагыннан 75 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Салат (үсемлек)
Бу яшелчәдә В, Е, К группасы витаминнары бар, каротин, аскор­ бин кислотасы бик күп. Салатта кобальт, кальций, тимер, фосфор, магний,, йод, цинк, калий кебек микроэлементлар табарга була. Соңгысы салатта ' барлык микроэлементларның өчтән бер өлешен тәшкил итә, ә калий йөрәк мускуллары өчен бик файдалы. Үсемлектә шулай ук фолий кислотасы һәм хлорофилл бар, ул бигрәк тә салатның каракучкыл төстәге яфракларын­ да күп. Салат ашагач, кандагы артык холестерин кими, гемоглобин һәм эритроцитлар ясалу көчәя. Салат (чи яки пешерелгән килеш) сары авыруы, шикәр диабеты, калкан- сыман биз авырулары, атеросклероз, гипертония, сидек-җенси әгъзалар сферасында ялкынсыну булганда кулланыла. Салат яфракларындагы лактуцин дип аталган матдә нерв системасын тынычландырырга ярдәм итә һәм йокыны яхшырта. Р витамины кан тамырларының уалучанлыгын киметә. Сабакларыннан чыккан сок авыртуны басучы чара санала. Уыл­ган орлыкларыннан ясалган сулы төнәтмә бала имезүче әниләргә сөтне арттырырга булыша. Гомумән, салат үсемлеге балалар өчен бик файдалы. Салатны эч киткәндә, метеоризм булганда, ашказаны һәм уникеилле эчәк „ авырулары көчәйгәндә кулланырга ярамый. Халык медицинасында салат бик күп кулланыла. * Сару кайнаганда. Унлап салат яфрагын ваклагыз. Шуңа бер стакан кайнаган су (бүлмә температурасындагы) салып эчегез. * Хроник гастриттан. 1,5 аш кашыгы яфракка 1 стакан кайнар су салып 2 сәгать төнәтергә. Бу — 1 көнлек норма. Бер эчкәндә яртышар стакан эчәргә. * Битне чистарту, нерв системасын ныгыту һәм ашказаны эшчәнлсген яхшырту өчен. 100 әр мл томат һәм салат согын кушып, аңа 200 мл миндаль сөте өстиләр. Көненә шундый 100 мл катнашма эчәргә кирәк. Миндаль сөтен болай әзерлиләр. 1 стакан миндальне юып аңа 3 стакан су салалар. Ул шул килеш төн куна. Иртән суын түгеп, янә 3 стакан су өстиләр. Блендер белән 1 минут дәвамында миндальне вак ярма, порошокка әйләнгәнче вакларга, сыекча ак төс алырга тиеш. Катнашманы сөзәргә, шушы сыеклыкны миндаль сөте дип атыйлар. 1 *Атеросклероздан. Көненә 3 тапкыр чирек стакан витаминлы катнашма эчәргә кирәк. Аны ясау өчен шалкан, кишер, салат һәм чөгендер сокларын = бергә болгатырга кирәк. *Иөткерүдән дәва. Ярты кашык кипкән салат яфрагына 1 стакан кайнар су салырга. 2 сәгать төнәткәннән соң сыгырга һәм көненә 3 тапкыр 1 әр аш кашыгы эчәргә.
Таллы Бүләк (Бөгелмә районы)
Таллы Бүләк — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423201.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Осина (Голенёвский повяты)
Осина  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колзак
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пидунь
Пидунь — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кырымкая (Карачобан)
Кырымкая (Kırımkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Карачобан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фундень (Прахова)
Фундень — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карани (Светлагорский районы)
Карани  (Карані ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Палау-д’Англесола
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спалёна (Легницкий повяты)
Спалёна  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Требень
Требень — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пуялка-Орлово
Пуялка-Орлово (Пуял почиҥга, Пуялка-Орлово) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.
Пиракуара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Пиракуара
Боатка
Боатка — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либерти (Грант, Висконсин)
Либерти  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казайоле (Перуҗа)
Географиясе
Казайоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Караҗахисар (Аксу)
Караҗахисар (Karacahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер авыл (köy).
Музе (Эндр һәм Луара)
Музе — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Мисисога
Мисисога (Mississauga) — Канаданың Онтарио вилаятендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1968 дә нигезләнә.
Хэнкок (округ, Кентукки)
Хэнкок — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Hawesville шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1829 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 490 км² тәшкил итә.
Рембез-е-Бодьетс
Рембез-е-Бодьетс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Баглык (Черкезкөй)
Баглык (Bağlık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Черкезкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шенандоа-Джанкшен (Көнбатыш Виргиния)
Шенандоа-Джанкшен  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(8439) Albellus
(8439) Albellus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шенандоа-Джанкшен (Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Шенандоа-Джанкшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8439) Albellus
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2034 T-2» саналган.
Мифтах Әпсәләмов
Мифтах Әпсәләмев (Мифтах Шаһи улы Әпсәләмев,, — , ) — СССР театр актеры, Хезмәт Каһарманы (1926).
Гаиләсе
Хатыны Әминә Исмаева, актриса
(15800) 1993 XP
(15800) 1993 XP — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 8 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 XP» саналган.
Осина (Мислиборский повяты)
Осина  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ксамм
Ксамм (Xammes) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,16 км².
Осина (Мислиборский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пёммельте
Пёммельте (Pömmelte) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клей-Сентер (Канзас)
Клей-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клей-Сентер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пилаки Велики
Пилаки Велики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәрдә үләне
Анда С витамины, каротин бик күп. Шулай ук К һәм В группасы витаминнары бар. Йөрәк мускулларын ныгытучы биологик актив матдә — апигенин булуы билгеле. Кайбер мәгълүматларга караганда, ул антиоксидант буларак, сөт бизендә шеш барлыкка килү куркынычыннан саклый. Сәрдәнең тискәре йогынтысы юк. Ул мастопатия, гипертония, йөрәк җиткелексезлеге, атеросклероз булганда ярдәм итә, подагра һәм буын авырулары белән интеккәндә файдалы. Тоз алмашын нормага сала. Болардан кала ул авыртуны басучы, яра төзәлүгә булышучы, сидек куучы, ялкынсынуга каршы көрәшүче, кан туктатучы чара буларак кулланыла. Авитаминоз, атеросклероз, йөрәк җиткелексезлеге булганда, 1 аш кашыгы вакланган сәрдә үләнен ашар алдыннан кабып куярга киңәш ителә. Шуны ук салатларга да өстәргә ярый. Төнәтмә әзерләп, 1/3 стакан күләмендә ашарга ярты сәгать кала эчәргә була. Төнәтмәне болай ясыйлар. 2 аш ка­ шыгы вакланган чи үләнгә 1,5 стакан кайнар су салырга кирәк. Төнәтмә әзер булгач, сыгып сөзәләр. Полиартрит, подагра, ревматизм, артрит авырулары булганда, чи сәрдә белән дәваланалар. 4 кашык үләнне ярты литр кайнар суга салып, сүрән утта 3 минут тотарга һәм 2 сәгать төнәтеп сөзәргә.
Пенельес
Пенельес — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиракурука
Пиракурука — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мулланур Вахитов исемендәге 2нче гимназия (Яр Чаллы)
Мулланур Вахитов исемендәге 2нче гимназия, тулы рәсми исеме Яр Чаллы шәһәренең «Мулланур Вахитов исемендәге 2нче гимназия» муниципаль бюджет гомуми белем бирү учреждениесе (Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение «Гимназия №2 имени Мулланура Вахитова» города Набережные Челны) ― Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә XX гасыр башыннан гамәлдә булган, Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы карамагындагы татар урта гомуми белем бирү мәктәбе. Укыту һәм тәрбия рус һәм татар телләрендә алып барыла.
Тарих
XX гасыр башында Уфа губернасы Минзәлә өязе Чаллы авылында (1930 елдан шәһәр) бер мәчет, аның каршында мәдрәсә эшләп килә. 1906 елда сәүдәгәр Хәлфиннәр ярдәме белән җәдитчә укытучы мәктәп-мәдрәсә ачылган. Инкыйлабка кадәр әлеге уку йорты Чаллы татарларының милли-мәдәни үзәгенә әверелгән.
Матди-техник база
Гимназиянең матди-техник базасы уку-укыту эшчәнлеге өчен кирәкле шартлар тәэмин итә. 39 уку кабинеты бар: 3 рус теле һәм әдәбияты кабинеты, 5 инглиз теле һәм әдәбияты кабинеты, 3 татар теле һәм әдәбияты кабинеты, 2 тарих һәм җәмгыять белеме кабинеты, 3 математика кабинеты, 1 биология кабинеты, 1 химия кабинеты, 1 физика кабинеты, 1 компьютер кабинеты (компьютерлар саны-21), 1 география кабинеты,1 ТИН (ОБЖ) кабинеты, 12 башлангыч сыйныф кабинеты, 4 технология кабинеты, 1 музыка кабинеты; 2 спорт залы, 1 тренажер залы, 1 хореография залы, 1 психологик бушану кабинеты, 6 өстәмә белем бирү кабинеты,1 актлар залы, 1 китапханә.
Алманиядә ислам
Алманиядә ислам (Islam in Deutschland) — Алмания территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Алмания халкының (83 783 мең кеше) 5, 70 % ы (4 750 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). 1960-елларда Алманиягә хезмәт миграциясе башлану һәм 1970 елдан сәяси качакларның берничә дулкыны килү аркасында, мөселманнар Алманиядә йогынтылы дини төркем хасил итә. Алманиядә төрекләр саны арта бара, шуңа күрә җирле Ислам җәмгыятьләре яңа мәчетләр төзүне таләп итә.
Тарих
Алманиягә беренче мөселманнар XVIII гасырда Госманлы империясе белән дипломатик, хәрби һәм сәүдә мөнәсәбәтләре урнашкач киләләр.
Пруссия короле (1688—1740)  гаскәренең  Великаннар гвардиясендә (Riesengarde), күп илләрдән (Австрия, Россия империясе һ. б. ) җыелган озын буйлы гаскәриләр белән беррәттән, Госманлы империясе солтаны җибәргән уртачадан биегрәк буйлы мөселман солдатлар да хезмәт иткән. 1745 елда Пруссия короле (1740—1786) армиясендә мөселманнар (босниялеләр, албаннар, татарлар) хезмәт иткән  оештырылган.
1760 елда босниялеләрдән торган мөселман корпусы оештырыла.
1866 елда Берлинда Шәһитлек мәчете (Şehitlik camii) төзелә. Беренче бөтендөнья сугышында Алмания империясе союздаш илләргә (Россия империясе, Бөекбритания, Франция) каршы җиһад өчен мөселман хәрби әсирләрен (һиндстанлылар, фарсылар, гарәпләр, татарлар, әфганстанлылар) җәлеп итәргә омтыла. Шул максат белән Берлинның көньягында мәчет барлыкка килә.
Мәчет төзү тәкъдимен алман илчесе аркылы үзен дөнья мөселманнары җитәкчесе итеп исәпләүче, Россия империясе, Бөекбритания, Франциягә каршы җиһад игълан иткән Госман империясе солтаны (27 апрель 1909 – 3 июль 1918) Мәхмәт V (1844—1918) җиткерә. Алман ягы мәчет төзү идеясен хуплый. 1915 елның 5 атнасы эчендә 400 кеше намаз укый ала торган мәчет бинасы төзелеп бетә. Агачтан төзелгән мәчет өчен 45 000 рейх маркасы (Reichsmark) тотыла.
Әхмәдияләр 1924 елда Берлинның Вильмерсдорф районында яңа таш мәчеткә нигез сала. 1928 елның апрелендә Вильмерсдорф мәчете төзелеп бетә.
1927 елда Берлинда мөселман җәмгыятьләренең үзәк архивы (хәзерге Zentralinstitut Islam-Archiv-Deutschland) — алман телле төбәктә иң борынгы ислам учреждениесе — оештырыла.
1932 елда мөселман балалары өчен уку йорты ачуга ирешә.
1961 елда хөкүмәт ил икътисадын күтәрү өчен чит илләрдән икътисади мөһаҗирләрне (гастарбайтерларны) җәлеп итә башлый.
Ислам агымнары
Алмания мөселманнары төрле агымнарга карый:
Карлавка (Брагинский районы)
Карлавка  (Карлаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Треблинка (Мазовия воеводалыгы)
Треблинка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фундетура (Арсура, Васлуй)
Фундетура — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нозьма (Пеза кушылдыгы)
Нозьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пеза елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Брәмптон (Канада)
Брәмптон (Brampton) — Канаданың Онтарио правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1853 тә нигезләнә.
HD168561
HD168561 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Либерти (Манитовок, Висконсин)
Либерти  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спалице
Спалице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кульма (Көлмез кушылдыгы)
Кульма – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Көлмез елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 60 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
]
(8440) Wigeon
Тарихы
1977 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1017 T-3» саналган.
Кузгалак
Бик файдалы үсемлек саналса да, аның белән артык мавыгырга киңәш ителми. Эш шунда — кузгалакта бөер өчен зыянлы булган кузгалак кислотасы бик күп һәм ул матдәләр алмашы бозылуга китерергә мөмкин. Бу кислота кузгалакта май һәм июнь айларында азрак була. Аның тискәре тәэсире кузгалакны пешереп әзерләгәндә тагын да артып китә, ул орга­ низмда тупланырга мөмкин.
Бу үсемлекне подагра һәм бөер ташы белән интеккән кешеләргә кул­ ланырга ярамый.
Ис (Свердловск өлкәсе)
Ис (Ис) — Свердловск өлкәсенең Түбән Тура шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.
География
Бистә Ис елгасында, Түбән Тура шәһәреннән 15 километр ераклыкта, Екатеринбургдан 222 километр ераклыкта урнашкан.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1830-елларда нигезләнгән. Элек Конюхово, Екатерининский исемнәрен йөрткән.
1933—1955 елларда — район үзәге; 1933—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Сельма (Кострома кушылдыгы)
Сельма  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының уң ярына тамагыннан 282 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габделфәрт Шәрәфиев
Габделфәрт Әхәт улы Шәрәфиев (1951 елның 6 гыйнвары, Янил, Кукмара районы — 2014 елның 27 декабре, Казан) — татар актеры, Камал театры артисты, Татарстанның атказанган (1989), Татарстанның халык артисты (2011),.
Габделфәрт Шәрәфиев 1951 елның 6 гыйнварында Кукмара районы Янил авылында туа. 1973 елда Ленинградта ЛГИТМИК театр институтының татар студиясен тәмамлый. Шул ук елны Татар академия театрында эшли башлый.
Әлдермештән Әлмәндәр, Идегәй, Мылтык, Үлеп яратты, Минем исемем Кызыл кебек спектакльләрдә рольләр башкара.
1989 елда Татарстанның атказанган артисты, 2011 елда Татарстанның халык артисты исемнәренә лаек була.
Артист 2014 елның 27 декабрендә Казанда вафат була.
(15801) 1994 AF
Тарихы
1994 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AF» саналган.
Саҗидә Галимова
Галимова Саҗидә Касыйм кызы (5 апрель 1933 ел — 12 май 2009 ел), җырчы, 1963-1988 елларда Башкорт дәүләт опера һәм балет театры солисты. РСФСРның һәм Башкорт АССРның атказанган артисты, «Хөрмәт Билгесе» ордены кавалеры.
Биографиясе
Саҗидә Касыйм кызы Галимова (Акрамова) 1933 елның 5 апрелендә хәзерге Башкортстан Республикасының Илеш районы Аккүз авылында ярлы крестьян гаиләсендә туган.
Иске Күктау авылында җидееллык мәктәпне тәмамлаганнан соң, Бөре педагогия училищесына укырга керә. Бөре балалар йортында да укыган дигән фараз бар.
Саҗидә балалар йортында рояльдә көй чыгарырга өйрәнә, еш кына җырлый. Хорда солист итеп билгеләнә.Галимова Саҗидә Касыйм кызы берничә ел авыл мәктәбендә укытучы булып эшли. Уфа музыка училищесының вокал бүлегенә чакыру игъланын газетада күреп ала. Уфага килә һәм укырга керә. Ул үзенә аналарча эчкерсез мөнәсәбәттә булган күренекле педагог Миләүшә Мортазина классында укый. Укыган елларында ук сәләтле кыз радиода җырларын яздыра һәм концертларда катнаша.