cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мусакөй (Асланапа)
Мусакөй (Musaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Асланапа илчесенә караган бер авыл (köy).
Вулька-Кулиговска
Вулька-Кулиговска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальдрах
Вальдрах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колыон
Колыон — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яя елгасының уң ярыннан 142 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Серналья-делла-Баталья
Серналья-делла-Баталья — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Уаллун Википедиясе
Уаллун Википедиясе – нең уаллун телендәге бүлеге.
Статистика
Уаллун Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Серналья-делла-Баталья
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2000) Гершель
(2000) Гершель  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 29 июлендә J. Schubart тарафыннан Зоннеберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1960 OA» саналган.
Регад (Югары Гаронна)
Регад — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2269
NGC 2269 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тилтон (Нью-Гэмпшир)
Тилтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюча-Нёрусамы-Яха
Нюча-Нёрусамы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Нёрусамы-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай-Питта-Юган
Ай-Питта-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Питта-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 24 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гардинер (Мэн)
Гардинер  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гардинер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әнвәр Бакиров (1920)
Әнвәр Закир улы Бакиров — татар композиторы, Татарстанның һәм Русиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның халык артисты, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты.
Тормыш юлы
Ул 1920 елның 7 июлендә Казанда туа. Бала чагы Биектау районының Әлдермеш авылында уза. Музыкаль белемне ул Казан музыка училищесында ала. Училищены 1940 елда эскрипкә классы буенча Ильяс Әүхәдиевтә, композиция классы буенча Юрий Виноградовта тәмамлый. 1940 елда хәрби хезмәткә алына. 1942 елны В.И. Ленин ис. Сембер югары командалык танк училищесын тәмамлый. Бөек Ватан сугышы елларында армия сафларында була. 1946 елда гвардия лейтенанты званиесендә отставкага чыга.
Сугыштан соң ул Казан дәүләт консерваториядә укуны дәвам итә. Композиция буенча профессор Альберт Леман курсында укый.
1951-56 елларда Казан музыка училищесында укыта. 1956-57 елларда Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында әдәби бүлеге мөдире булып эшли. 1958 елны Әнвәр Бакиров Алабуга шәһәрендә музыка мәктәбе оештыра. Бүген Алабуганың №1 музыка мәктәбе аның исемен йөртә. 1957-70 елларда Казан, Алабуга балалар музыка мәктәпләрендә укыта, Казан, Минзәлә, Чаллының һәвәскәр сәнгать коллективлары белән иҗади җитәкчелек итә.
2001 елның 7 июлендә Казан шәһәрендә вафат. Яңа бистә зиратында җирләнә.
Гаиләсе
Хатыны — татар журналисты Фирдәвес Болгарская.
Җырлар, романслар, дуэтлар, хорлар
300px|thumb|справа| 2000 ел
Сылтамалар
Гөлнар Бакирова, Әтием турында
Згорне Вртиче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виноград (Болгария)
Виноград  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампу Инфериоре (Леко)
Кампу Инфериоре — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампу Инфериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Сермаж
Сермаж — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Вулька-Кшиковска
Вулька-Кшиковска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плешки (Оричи районы)
Плешки (Плешки) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мусакөй (Ылгаз)
Мусакөй (Musaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Ылгаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Дикили (Һыныс)
Дикили (Dikili) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Намазлык
right|200px|thumb|Намазлык Намазлык (гарәпчә سجادة, төрекчә Seccade, Фарсчә جانماز Jânamâz) — өстендә намаз укыр өчен кулланылган җәймә.
Шкарадово
Шкарадово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ханәгаһ (Губа)
Ханәгаһ  (Xanəgah ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Зевой (Хунедоара)
Зевой — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Силея
Силея — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вальдрорбах
Вальдрорбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильинка (Благовар районы)
Ильинка — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452730, — 80214810003.
Кингерсайм
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,69 км².
Ренвиль (Югары Гаронна)
Ренвиль — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бристоль (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бристоль халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Султанфатиһ (Һалылые)
Султанфатиһ (Sultanfatih) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вырьела
Вырьела — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юла елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Султанфатиһ (Һалылые)
Сылтамалар
Sultanfatih, Haliliye Sultanfatih, Haliliye
Вырьела
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бжозув-Новий
Бжозув-Новий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампу Супериоре (Леко)
Кампу Супериоре — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампу Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Згорне Гамельне
Згорне Гамельне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Високовци
Високовци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амшанка
Амшанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай-Порн-Ас-Юган
Ай-Порн-Ас-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Могот-Лейм-Посл кылымыгының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монгол Википедиясе
Монгол Википедиясе – нең монгол телендәге бүлеге.
Статистика
Монгол Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Скио
Скио — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вальдфишбах-Бургальбен
Вальдфишбах-Бургальбен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(135) Герта
(135) Герта  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1874 елның 18 февралендә К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Торнтон (Нью-Гэмпшир)
Торнтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сермуаз-сюр-Луар
Сермуаз-сюр-Луар — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Борщ
Борщ —чөгендер нигезендәге ашның төре, ул аңа хас кызыл төс бирә. Көнчыгыш славяннарның традицион ашамлыгы, төп беренче ашамлык украин кухнясы ризыгы.
Әлеге ризык элеккеге Украин җирләренә, Россия дә, Польш ада, Молдавия, Румыния дә, Чехос ловакиядә, төрле аш-су йолалары һәм зәвыклы Украин ашларын формалаштыруга йогынты ясый.
Күрше халыкларның милли кухняларында киң таралыш алган: бу ризыклар белорусларның (боршч), полякларның (barszcz «баршч»), литовецларның (barščiai «барщчәй»), Румыниянең (borş «борш») һәм молдаванның (борш, borş) ашлары бар.
Тарихы
Славян телләре этимологик сүзлекләреннән күренгәнчә, борщ сүзе үсемлекләр исеменнән килеп чыккан: башта борщевик дип аталган (симез тудыручы Наратлы борщевик төре белән бутамаска), ашарга яраклы яфраклар. » Бърщь " чөгендернең иске славян исеме булуын, халык этимологиясенә кертергә кирәк дигән фикер киң таралган: бу борынгы славян наречләренең сүзләрендә теркәлмәгән, әмма Украин теленә чөгендер (карабодайдан). seukla) переводится ничек буряк.
Аның килеп чыгышы билгеле түгел, мөгаен, ул элек Киев Русен биләгән территориядә барлыкка килгән һәм хәзер киң таралыш алган.
Россиядә XVI-XVII гасырлар һәйкәлләрендә искә алыналар. Аның турында очеркларны 1586-1631 елларда Новгород чокыр китапларында очратырга мөмкин. Җәен балтырган һәм чөгендерне өй туе белән кайнатырга тәкъдим итә. Шунысы кызык, бу ашамлыкны Екатерина II, Александр II, балерина Анна Павлова бик ярата.
Эллсворт (Мэн)
Тарихы
Эллсворт шәһәре  елда нигезләнгән.
Борщ
Тарихы
Польша да " борщак» XVIII гасырда барлыкка килгән.
Шул ук вакытта Россия империя сенең бик күп җирләрен үз кулына алган империяләрне төзүче дә, җимерүче дә, ул һәрвакытта да дөньяга үз куәтен күрсәткән, бөтен эпохаларда да халыклар камчысы булган. Хәзерге вакытта поляклар да, руслар да, литовлылар да, Румыния да, белоруслар да бар. Төгәл кануннар юк.
Эллсворт (Мэн)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борщ
Төрлелек
Бар бик күп төбәк төрләре борща. Гомумән алганда, борщины ике төргә бүләргә була:
Кызыл борщ
Кызыл бәрәңгедән (XIX гасырның икенче яртысыннан), кәбестә, кишер, суган, петрушка, укроп һәм һичшиксез кызыл әзерлиләр. Кызыл борщны, кагыйдә буларак, ит бульонына пешерәләр, хәер, тарихи яктан ул крестьяннарның гади ризыгы булса да, итне ашамлыкка бәйрәмнәргә генә өстиләр, ә буднигә сарымсак һәм суган кушалар.
Борщны биргәндә, кагыйдә буларак, каймак белән, кайбер төрләрне, әйтик, одесскка кертмичә, заправляется. Шулай ук подают свежий, кагыйдә буларак, арыш икмәк, яки помпушки белән чесночным соусом.
Пост вакытында балны салалар яки ит кулланмыйча гына, көнбагыш мае, гөмбә, кайчагында балык белән әзерлиләр. Украина көнбатышында Раштуа бәйрәменә гадәттә йомырка тестыннан кечкенә генә варениклар белән гөмбә борщын әзерлиләр.
Салкын борщ
Салкын борщны күбесенчә язын/җәен әзерлиләр. Аның нигезен маринланган яки пешкән чөгендер тәшкил итә, кайбер төбәкләрдә кефир өстиләр, башка ингредиентлар сыр белән — өр-яңа яшел суган, петрушка, сарымсак өсти. Әзерләгәннән соң каймак, пешкән йомырка өстиләр. Ашыйлар салкынча, еш кына пешкән бәрәңге урынына икмәк.
Технология әзерләү
Борщ - күпкомпонентлы аш һәм ризык әзерләүдә технологик яктан катлаулы булып тора. Һәр көрәшченең төп өлеше-чөгендер, барыннан да элек, ул көрәшнең тәмен, хуш исен һәм төсен булдыра, шуңа күрә яшелчә ашларына карый.
Борщның күп төрләре бар һәм һәр аерым төбәктә төрлечә әзерләнә. Җирле көрәш төрләре арасында аерма шунда, беренчедән, бульон һәм анда төрле ит, кош-корт төрләре рәвешендә, колбаса эшләнмәләре, икенчедән, яшелчә җыюда булырга мөмкин.
Состав
Чөгендер, кәбестә (Белоруссия көрәшендә файдаланылмый), кишер, бәрәңге, суган һәм помидор кебек мәҗбүри ингредиентлар белән беррәттән, төрле төбәкләрдә аш составына фасоль, алма, кабачкалар, репа, кайвакыт Болгар борычлары да керә ала. Өченчедән, борщ кулланыла торган прәннек җыелмасы белән аерылып торырга мөмкин — аларны егерме һәм аннан да күбрәк кулланырга мөмкин. Гадәттә, кара, кызыл һәм душистый борыч, укроп, петрушка һәм сельдерей (тамыр һәм яшел тәмләткечләр), еш кына сарымсак (тозлы салымлы һәм ашка өстәлә торган), лавр яфрагы рәвешендәге прәннек, чабрец, эстрагон, Дудник, базилик, майоран кулланыла ала.
Әзерләү
Яшелчәләрне алдан эшкәртү агач әзерләү үзенчәлеге булып тора, һәм бу, беренче чиратта, чөгендергә кагыла. Чөгендергә нигез салганчы аны борщка берничә ысул белән әзерләргә мөмкин: измельченном рәвешендәге сүндерергә, бавыр яки тиредәге варка. Кагыйдә буларак, чөгендерне алдан әзерләгәндә, пешерелә торган чәршәмбедә төсләрне саклау максатларында нинди дә булса кислоталар (ашханә Уксусы, лимон согы) өстәлә. Кайчагында бәрәңгене кызыл төскә буямасын өчен, 30-40 минут эчендә кайнананы пешерәләр яки махсус борщ буряк кулланалар (винегретлы кызыл түгел, ә буйлы, хәтта шикәр). Чөгендер еш кына башка яшелчәләрдән аерым әзерләнә. Шулай ук, кагыйдә буларак, аерым пассеруются суган, кишер, петрушка белән последующим добавением помидор яки томатной пасты.
Дикили (Һорасан)
Дикили (Dikili) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рок (Югары Гаронна)
Рок — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Шклярка-Меленцка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2271
NGC 2271 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Җеназа намазы
Җеназа намазы (гарәпчә صلاة الجنازة) — Ислам динендә намазның бер төре, вафат булган мөселман өчен, аны күмер алдыннан, укыла торган намаз. Ләкин җирләнгән мәет өчен дә (һәм кабаттан да) укырга ярый. Берничә мөселман өчен дә укылырга мөмкин. Намаз аерым да, җәмәгать белән дә укыла, ләкин җәмәгать белән уку - сөннәт буенча. Әлеге намазны мәчеттә түгел, ә махсус урында уку хупланыла.
Үлгән мөселман өстеннән җеназа намазы уку - фарыз кифая булып тора, ягъни мөселманнарның бер төркеме бу намазны үтәсә, башкалар өстеннән бу бурыч төшә, әгәр беркем дә үтәмәсә, барысы өчен дә гөнаһ була.
Бу намазны уку укыган кеше өчен бик саваплы гамәл санала.
Җеназа намазын үтәү үлгән кеше өчен дә файдалы. Мөслим җыентыгындагы хәдисләрдә әйтелгәнчә, әгәр җәмәгатьтәге кешеләр саны 40 яки 100 булса, аларның үлгән кеше өчен үтенчеләре кабул булачак. Ә Ибне Мәҗәһ җыентыгында китерелгән хәдистә кешеләр саны 100 булса, үлгән кеше кичереләчәк. Шулай ук Әбу Давыд, әт-Тирмизи җыентыкларындагы хәдистә, җәмәгать 3 рәтле булса, мәрхүм җәннәткә эләгәчәк диелә. Казый Ияд аңлатуынча, хәдисләрдәге кешеләр санының төрлечә әйтелүе сәбәбе - ул Пәйгамбәргә (саләллаһу галәйһи уә сәләм) төрле очракта төрле зурлыктагы җәмәгать турында сорау бирүдә.
Намаз укучыларга, аларның үлгән кеше өчен догалары кабул булсын өчен, таләпләр:
Җеназа намазының үзенчәлекләре
Җеназа намазында, башка намазларадан аермалы буларак, рөкүгъ һәм сәҗдәләр юк. Намазда дүрт тапкыр тәкбир әйтелә. Беренче тәкбирдән соң әл-фатиха сүрәсе укыла, икенчесеннән соң - пәйгамбәр(с.г.ү.) өчен дога, өченчесеннән соң - мәет өчен дога, дүртенчесеннән соң - әкрен тавыш белән сәләм бирелә (шулай ук сәләмгә хәтле мәет өчен дога уку да ярый).
Бу намаз мәет артында кыйблага юнәлгән хәлдә укыла. Әгәр мәет ир кеше булса, имам мәетнең башы каршысына, әгәр хатын-кыз булса, гәүдә уртасы каршына баса. Җәмәгатьнең өч рәттән торуы хупланыла.
Намаз укучылар янында булмаган мәет турында
Бохари һәм Мөслим җыентыкларында Әбу Хөрәйрәдән тапшырылган хәдистә Мөхәммәднең (саләллаһу галәйһи үә сәләм) Хәбәшстанда вафат булган ул илнең патшасы - Нәҗәшә өчен җеназа намазы укуы әйтелә.
Имам әш-Шәфигый һәм имам Әхмәд теләсә кайсы мөселман өчен, аның гаүдәсе еракта булса да, җеназа намазы башкарырга ярый дигәннәр. Имам Әбү Хәнифә һәм имам Мәлик болай Пәйгамбәр генә эшли алган дигәннәр. Ә Ибн Тәймия фикере буенча, әгәр дә мөселман аның өчен беркем дә җеназа намазы үти алмаган җирдә үлсә, җеназа намазын, мәет еракта булса да, үтәргә кирәк.
Скорце
Скорце — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вулька-Ласецка
Вулька-Ласецка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зевою (Бихор)
Зевою — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вулька-Ласецка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампудулиму (Сасари)
Кампудулиму — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кирилло-Кармасан
Кирилло-Кармасан — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452730, — 80214810004.
Згорне Горе
Згорне Горе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайтфилд (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
Вайтфилд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайтфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люттербак
Люттербак (Lutterbach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кингерсайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,56 км².
Первомайский (Киров шәһәре)
Первомайский (Первомайский) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан штп.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (95%), татарлар (2%), арлар (1%).
Султанчаер (Сусурлук)
Султанчаер (Sultançayır) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сусурлук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бжозув-Старий
Бжозув-Старий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1693) Герцшпрунг
Тарихы
1935 елның 5 маенда Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 LA» саналган.
Нюча-Похи-Яха
Нюча-Похи-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Похи-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вишовград
Вишовград — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Индоманка
Кече Индоманка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Индоманка елгасының сул ярыннан 95 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай-Пор-Юган
Ай-Пор-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Волдэп-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 35 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Максим Рыльский
Рыльский Максим Фадеевич (Максим Тадейович Рильський; 19 март 1895 ел — 24 июль 1964 ел), — украин совет шагыйре, галим. СССР Фәннәр Академиясе академигы (1958). Украин ССР ы Язучылар берлеге идарәсе рәисе (1943-46), тәрҗемәче, телче, җәмәгать эшмәкәре, публицист.
Биографиясе
Максим Фадеевич Рыльский Киевта 1895 елның 19 мартында туган. Ул атаклы зат токымы. Әтисе — Фадей Розеславович Рыльский бай поляк дворяны Розеслав Рыльскийның һәм кенәз кызы Трубецкаяның улы.
1902 елда Максимның әтисе вафат була, гаилә Киевтан Романовкага күченә. Максим башта өйдә генә укый, 1908 елдан Киевтагы шәхси гимназиядә белем ала.
1915-1918 елларда Киев университетының медицина факультетында, аннары Халык университетының тарих-филология факультетында укый. Әммә революция аркасында берсен дә тәмамлый алмый.
1919—1929 елларда төрле урыннарда укытучы булып эшли. Рыльский бик иртә яза башлый, тәүге шигыре 1907 елда басыла, беренче җыентыгы 1910 елда чыга.
1920-се елларда «Украина неоклассиклары» берекмәсенә керә. Башка неоклассиклар белән беррәттән, Рыльский башта сәяси хәлләргә битараф була, әдәбияттәге сәяси күренешләрне тәнкыйтли. Шуңа күрә 1931 елда кулга алына. Моннан соң ул совет властен кабул итүен белдереп күп яза, шул аркада репрессиялардан котылып кала. Күп каләмдәшләре лагерларда һәлак була.
1943 елда ССР Фәннәр Академиясе академигы, 1958 елда ССРБ Фәннәр Академиясе академигы (1958) итеп сайлана. 1944—1964 елларда Украина Фәннәр Академиясенең Сәнгать гыйлеме, фольклор һәм этнография институты директоры була.
1943 елдан ВКП (б) әгъзасы.1946 елдан ССРБ Югары Советы депутаты.
1964 елның 24 июлендә Киевта вафат була һәм шунда җирләнә.
Башкортстанда эвакуациядә
Бөек Ватан сугышы елларында эвакуациядә Өфедә яши һәм эшли (1941-43). «Кайгы һәм бәхет турында сүз» («Слово о скорби и счастье»; 1962) поэмасы һәм күп шигырьләрен Башкортостанга, Өфегә, халыклар дуслыгына арнаган. М. Рыльскийның шигырьләрен Хәким Гыйләжев, Сәйфи Кудаш, Мәксүд Сөндекле, Гайнан Әмири һәм башкалар башкорт теленә тәрҗемә иткән.
Мисыр гарәп Википедиясе
Мисыр гарәп Википедиясе – нең мисыр гарәп телендәге бүлеге.
Статистика
Мисыр гарәп Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Мусакөй (Инеболу)
Мусакөй (Musaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Вальдхамбах
Вальдхамбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Скьявон
Скьявон — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Вальдхамбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скьявон
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Харуша
Харуша (Xaruşa ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Пюзьё (Мозель)
Пюзьё (Puzieux) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Шклярка-Мисльневска
Шклярка-Мисльневска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пюзьё (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,27 км².
Шклярка-Мисльневска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампулонгу (Кальяри)
Кампулонгу — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(3316) Герцберг
(3316) Герцберг  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 6 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 CN1» саналган.
Згорне Горче
Згорне Горче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Трой (Нью-Гэмпшир)
Трой  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Згорне Горче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трой (Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вулька-Ленкавска
Вулька-Ленкавска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дикили (Хекимһан)
Дикили (Dikili) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Хекимһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Серси-ла-Тур
Серси-ла-Тур — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2272
NGC 2272 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Владислав (авыл)
Владислав  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
NGC 2272
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владислав (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Истпорт (Мэн)
Истпорт  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Истпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыр тавыклары
Кыр тавыклары, яки көртлеклеләр (Perdicinae) — тавыксыманнар отрядыннан кыргавыл кошлар семьялыгының кошлар ассемьялыгы.
Ыруглар
Элек кыр тавыкларыны көртлек кошлар семьялыгы эчендә махсус ассемьялык дип исәпләнделәр.
Хәзерге вакытта бу ассемьялык кыргавыл кошлар арасына керттеләр һәм 22 ыругка бүленәләр:
Вальдхоф-Фалькенштайн
Вальдхоф-Фалькенштайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соаве
Соаве — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сулубаг (Силван)
Сулубаг (Sulubağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зевою (Димбовица)
Зевою — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжостовець
Бжостовець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кампутари (Беневенто)
Географиясе
Кампутари Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Бжостовець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампутари (Беневенто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(3052) Герцен
(3052) Герцен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YJ3» саналган.
Шклярка-Пшигодзицка
Шклярка-Пшигодзицка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Апрань
Апрань — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Беспута №2257 елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай-Почмес-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вест-Свонзи (Нью-Гэмпшир)
Вест-Свонзи  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Свонзи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моршвиллер-ле-Ба
Моршвиллер-ле-Ба (Morschwiller-le-Bas) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кингерсайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,55 км².
Яңа Александровка (Благовар районы)
Яңа Александровка — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452730, ОКАТО коды — 80214810005.
Фармингтон (Нью-Гэмпшир)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Згорне Градище
Згорне Градище — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көнчыгыш пәнҗаб Википедиясе
Көнчыгыш пәнҗаб Википедиясе – нең көнчыгыш пәнҗаб телендәге бүлеге.
Статистика
Көнчыгыш пәнҗаб Википедиясендә мәкалә бар (1  2023). Теркәлгән кулланучылар саны —, шул исәптән кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган,  кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны —.
Сесси-ле-Буа
Сесси-ле-Буа — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Вулька-Лесевска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дикиликая (Чифтелер)
Дикиликая (Dikilikaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кале (Мэн)
Кале  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальменрот
Вальменрот — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Водно (Велико-Тырново өлкәсе)
Водно  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1952) Хесберг
Тарихы
1951 елның 3 маенда IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1951 JC» саналган.
Хасполад
Хасполад (Xaspolad ) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
Бжуза (Венгровский повяты)
Бжуза  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пютланж-ле-Тьонвиль
Пютланж-ле-Тьонвиль (Puttelange-lès-Thionville) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,67 км².
Искәрмәләр
Пютланж-ле-Тьонвиль
Рокфор-сюр-Гарон
Рокфор-сюр-Гарон — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2273
NGC 2273 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Габдулла Тукай исемендәге үзәк китапханә
Габдулла Тукай исемендәге үзәк китапханә – «Түбән Кама шәһәре үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» муниципаль бюджет учреждениесенең төп бүлеге.
Китапханә тарихы
Габдулла Тукай исемендәге үзәк китапханә үз тарихын 1972 елдан бирле алып бара. Ул вакытта Түбән Кама да беренче тапкыр китапханә өчен Кояшлы урамының 11нче йорт адресы буенча аерым бина бүлеп бирелә. Йортның беренче каты махсус китап саклау урыны өчен төзелгән: зур уку залы, бөтен дивар буенча витражлы тәрәзәләр һәм аерым керү урыны.
Яңа шәһәр китапханәсе укучылар өчен 1972 нче елның декабрендә ишекләрен ачты. Аңа бөек татар шагыйре Габдулла Тукай исеме бирелде. 850 квадрат метрлы мәйданда – абонемент, яшүсмерләр бүлеге һәм уку залы.
Г. Тукай исемендәге китапханәнең беренче мөдире Осипова Людмила Трофимовна була. Китапханә актив үсеш ала, яңа бүлекләр ачыла, күргәзмәләр, иҗади кичәләр, язучылар белән очрашулар һәм кычкырып укулар үткәрелә. Анда илебез һәм чит ил классиклары әсәрләрендә берничә буын тәрбияләнә.
Китапханәне үстерүгә зур өлеш керткән хезмәткәрләр: Гыйсмәтуллина Тәнзилә Суфьян кызы, Гыйльманова Рузалия Әхмәт кызы, Ихсанова Татьяна Викторовна, Ивыгина Надежда Александровна, Сәхиева Зәлилә Наил кызы, Рәмзия Госман кызы һәм Наил Әкрам улы Камбиевлар, Майраслова Елена Васильевна.
1976 елда шәһәр һәм район китапханәләре Түбән Кама шәһәренең бердәм үзәкләштерелгән китапханәләр системасына берләштерелә. Аңа 8 шәһәр һәм 29 авыл китапханәсе керә. Г. Тукай исемендәге китапханә үзәк статусын ала, ә калганнары аның филиаллары хокукларында эшли башлый. Үзәк китапханә районның шәһәр һәм авыл китапханәләре өчен методик һәм оештыру үзәгенә әйләнә.
Үзәкләштерелгән китапханәләр системасы җитәкчеләре
1976 елда шәһәр һәм район китапханәләре Түбән Кама шәһәренең бердәм үзәкләштерелгән китапханәләр системасына берләштерелә. Аңа 8 шәһәр һәм 29 авыл китапханәсе керә. Г. Тукай исемендәге китапханә үзәк статусын ала, ә калганнары аның филиаллары хокукларында эшли башлый. Үзәк китапханә районның шәһәр һәм авыл китапханәләре өчен методик һәм оештыру үзәгенә әйләнә.
Антонина Павловна Нехорошкова
Үзәкләштерелгән китапханәләр системасының беренче директоры итеп шәһәр балалар китапханәсе мөдире Антонина Нехорошкова билгеләнә. Үзәк китапханә директоры шул ук вакытта Г.Тукай исемендәге китапханәне дә җитәкли. Китапханәдә әдәбиятны комплектлау һәм эшкәртү, методик-библиография, халыка хезмәт күрсәтү, система эчендә алмашу (ВСО) һәм китапханәара абонемент (МБА) бүлекләре эшли.
Вера Васильевна Фадеева
1992 елда Түбән Каманың Үзәкләштерелгән китапханәләр системасын Фадеева Вера Васильевна җитәкли. Ул китапханәләр эшенә яңа формалар һәм методлар кертә. Вера Васильевна китапханәләрне автоматлаштыру һәм электрон каталоглар булдыру эшен башлап җибәрә.
Рузалия Әхмәт кызы Гыйльманова
2012 елда Түбән Кама шәһәре үзәкләштерелгән китапханәләр системасы ТР Мәдәният министрлыгының «Лидер» премиясен яулый.
Мусакөй (Амасья)
Мусакөй (Musaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Габдулла Тукай исемендәге үзәк китапханә
Гөлназ Рәмзил кызы Арсланова
2014 елның 1 октябреннән Түбән Кама шәһәре үзәкләштерелгән китапханәләр системасын Арсланова Гөлназ Рәмзил кызы җитәкли.
2015 елда Г. Тукай исемендәге үзәк китапханәдә һәм Түбән Кама шәһәре үзәкләштерелгән китапханәләр системасына зур үзгәрешләр кертелде. Үзәк китапханәдә капиталь төзекләндерү эше башкарылды һәм заманча җиһазлар, китап укучыларга ирекле файдалану өчен китаплар һәм вакытлы матбугат урнаштырылды.
Хәзерге вакытта китапханә түбәндәге бүлекләрдән тора: матур әдәбият һәм сәнгать, тармак әдәбияты, вакытлы матбугат заллары, мәгълүмат-библиография бүлеге, әдәби кафе, киңәшмәләр залы һәм иҗатханә.
2015 елның 14 августында заманча яңартылган Г.Тукай исемендәге үзәк китапханәне һәм Г.Тукай исемендәге уку һәм ял паркын ачуда Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов та катнашты. Хәзер парк – ял һәм иҗат өчен төзекләндерелгән мәйданчык. Ул өч төп өлешкә бүленә. Китапханәгә якынрагы китап уку урыны итеп билгеләнгән. Китапханәчеләр, ярым түгәрәк сәхнәдә, шигъри укулар һәм әдәби кичәләр, «Әдәби мохит» һәм «Җәйге көннәр китап белән» акцияләрен үткәрәләр.
2015 елда Г.Тукай исемендәге үзәк китапханә «Ачык уку форматы» проекты буенча Татарстан Республикасы Хөкүмәтенең 250 мең сумлык Грантын отты. Бу акчага күргәзмә киштәләре, балаларга җиһазлар һәм паркта чаралар үткәрү өчен башка җайланмалар сатып алынды.
Китапханә бүлекләре
Хәзерге вакытта Г. Тукай исемендәге үзәк китапханәнең мәйданы 950 кв. метр тәшкил итә, ул түбәндәге бүлекләрдән тора:
Фонд
Китап фонды 61 450 басма тәшкил итә, шул исәптән 104 вакытлы матбугат, шуларның 23 – газета, 81 – журнал.
Төрле формада:
- басма документлар – 59 357 данә;
- аудиовизуаль материаллар – 1 927 данә;
- электрон басмалар – 151 данә.
Төрле телләрдә:
- татар телендә – 4 703 экз.;
- РФ халыкларының башка телләрендә - 273 экз.;
- чит телләрдә – 50 экз.;
- рус телендә - более 56 409 экз.
Китапханәнең электрон мәгълүмат базаларының күләме – 102 000 язма.
Яңа басмалар – ел саен 2 меңнән артык.
Китап бирү – елына 180 000 китап һәм вакытлы матбугат.
Китапханәнең махсуслаштырылган бүлекләре буенча фонд торышы:
- халыкка хезмәт күрсәтү бүлегендә – 48 582 басма;
- мәгълүмат-библиография бүлегендә – 489 басма;
- башка бүлекләрдә – 3 283 басма.
Клублар
«Молодые душой» һәм «Яшьлегем чишмәләре» аралашу клублары.
Очрашулар һәр чәршәмбе көнне үткәрелә. Җыелышларның тематикасы төрле. Алар язучыларның, шагыйрьләрнең, җырчыларның, музыкантларның, композиторларның биографиясе һәм иҗаты белән танышуга багышланган, шулай ук катнашучылар үз көчләрен поэзиядә сынап караый һәм үз әсәрләре белән таныштыра. Моннан тыш, биредә эрудиция буенча конкурслар, күңелле уеннар, әлбәттә, җыр-биюләр белән үрелеп үткәрелә.
«Бумажное чудо» проекты. Кәгазьдән 3D модельләштерү буенча мастер-класслар үткәрелә. Килүчеләргә эш технологияләре һәм төп модельләштерү техникасы, паперкрафт техникасы һәм полигон модельләре арасындагы аерма турында сөйлиләр. Һәркем үз көчен 3D эт, аждаһа, хайваннар һәм корылмалар модельләре аша сыный ала. Бу мавыктыргыч һәм файдалы шөгыль, катлаулы мәсьәләләрне хәл итәргә ярдәм итә торган логик фикерләү сәләтен үстерә.
Бүген Г.Тукай исемендәге үзәк китапханә – ул уку яки мәгълүмат үзәге генә түгел, ә мәдәният, ял һәм аралашу, вакытны рухи яктан якын кешеләр арасында үткәрергә мөмкин булган урыннарның берсе.
Китапларны сайлап алу һәм очрашу-аралашу өчен мөмкинлекләр тудырылган.
Багланышлар
Айның беренче көне: санитар көн.
Комаровка (Чичка-Юла кушылдыгы)
Комаровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чичка-Юл елгасының сул ярыннан 152 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Озаннар
Озаннар (Lyrurus) — тавыксыманнар отрядыннан урман тавыклары ассемьялыгының кошлар ыругы.
Иркәк озан — кара, теше чуар төстә була. Озынлыгы 53–57 см, авырлыгы 1,2–1,8 кг. Иркәкнең койрыгы лирасыман. Ауразиянең яфраклы һәм катнаш урманнарында яшиләр. Яз көне кошлар, төркемнәргә җыелып, гөлдерәп чакыру уенын башлап җибәрәләр. Кышын агач бөреләрен һәм каен орлыкларын чүплиләр. Төнлә көпшәк кар астына кереп күмеләләр. Аучылык объекты.
Төрләр
Ыругка ике төре керә:
Шклярка-Тшцельска
Шклярка-Тшцельска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Згорне Грушкове
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соверцене
Соверцене — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нюча-Пэйдяй-Яха
Нюча-Пэйдяй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнга-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(69) Гесперия
(69) Гесперия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе
Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе (International Orienteering Federation — кыскасы IOF) — спорт ориентлашуы буенча милли федерацияләрне берләштергән халыкара спорт оешмасы. IOF штаб-квартирасы Карлстад шәһәрендә (Швеция) урнашкан.
Тарих
Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе 1961 елның 21 маенда Копенһагендагы конгресста оешты. Федерациянең беренче әгъзалары – 10 Европа иле – Болгария, ГДР, Дания, Маҗарстан, Норвегия, Финляндия, ФРГ, Чехословакия, Швейцария һәм Швеция булды.