cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сузи-ла-Бриш
Сузи-ла-Бриш — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Шубина
Шубина — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD10783
HD10783 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
28-нче армия (ССРБ)
28-нче армия (28 А) – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәр армиясе). Хәрәкәттәге армия
Хәрәкәттәге армиядә
Беренче тапкыр 1941 елның июнендә Архангельск хәрби округында оештырылган
Смоленск бәрелеше
1 августны 1-нче танк төркеме Рославль районыннан Смоленскка Владимир Качалов командалау астында 28-нче армия гаскәрләр төркеме һөжүмне башлады.
Эрра (Португалия)
Эрра  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
790-еллар
790-еллар — 790 елда башланган һәм 799 елда тәмамланган унъеллык.
Бистра (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анаткасы (Мария Посады районы)
Анаткасы (Анаткас, Анаткасы) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 309 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
Кентен (коммуна)
Кентен (Quintin) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,87 км².
Палыкавичы 2
Палыкавичы 2 (Палыкавічы 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Дизконци-Стемпелати (Виченца)
Дизконци-Стемпелати — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дизконци-Стемпелати Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чанчала
Чанчала — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сергей Заһидуллин
Сергей Заһидуллин, Сергей Илгиз улы Заһидуллин (1965 елның 16 мае, Казакъ ССР, Алматы өлкәсе, Чилек районы, Кара-Кемир) — һөнәри хәрби, III чакырылыш РФ Дәүләт Думасы депутаты (1999-2003). РФ президентының Үзәк федераль бүлгедәге вәкиле аппаратының Мәскәү өлкәсендәге баш федераль инспекторы (2009 елдан).
Чанчала
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Заһидуллин
Тәрҗемәи хәле
1965 елның 16 маенда Казакъ ССР Алматы өлкәсе Чилек районы Кара-Кемир авылында татар гаиләсендә туган. Әтисе — хәрби әфисәр, әнисе — математика укытучысы. Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Пермь югары хәрби командирлар укуханәсен тәмамлаган (1986). Таллинда 7519нчы хәрби бүлектә взвод командиры, 1990 елдан Ленинградта 3526нчы хәрби бүлектә рота командиры булып хезмәт иткән. Майор дәрәҗәсендә Сумгаит, Таулы Карабах, Фәрганә, Көньяк һәм Төньяк Осетия кебек «кайнар нокталар»да була. 1993 елда хәрби хезмәттән китә, коммерция оешмаларында җитәкче вазифаларда була. 1999 елдан Ярославль «» ассоциациясе иҗтимагый берләшмәсе президенты. 1999 елның 19 декабрендә 189нчы Киров территориаль сайлау бүлгесеннән өченче чакырылыш РФ Дәүләт Думасына сайлауларда катнаша һәм, 86 499 тавыш (23, 56 %) җыеп, 17 көндәшен җиңеп чыга. Сайлау алды агитациясендә: террорга каршы «Гром» махсус бүлгесен җитәкләвен, хөкүмәт бүләкләре алуын, чечен мөһаҗирләре аның башы өчен 80 мең $ вәгъдә итүләрен әйтә. Икенче урында калган намзәт журналист А.И. Цветков, «Заһидуллинның әлеге мәгълүматлары ялган» дип, сайлау нәтиҗәләрен судка бирә, ләкин оттыра. РФ Дәүләт Думасында регламент буенча комитет рәисе урынбасары, халыкара мөнәсәбәтләр комитеты рәисенең урынбасары, дәүләт бурычы һәм чит илләрдәге активлар буенча комиссия әгъзасы, РФ саклану һәм дәүләт куркынычсызлыгы өчен федераль бюджет тотылышын карау буенча комиссия әгъзасы, «Халык депутаты» депутатлар төркеме әгъзасы.
2003 елның ахырында үзен Ярославль өлкәсе губернаторы вазифасына итеп күрсәтә һәм 68 715 тавыш (10, 35%) җыя, җиңгән А. И. Лисицын 478  701 тавыш (73,2%) җыйган. Суд бу юлы Заһидуллинның дәгъвасын кире кага. 189нчы Киров территориаль сайлау бүлгесеннән дүртенче чакырылыш РФ Дәүләт Думасына сайлауларда катнаша һәм, 42 582 тавыш (13, 07%) җыеп, өченче урынны ала.
2003 елның 31 декабрендә депутат вәкаләтләре беткәч, дәүләт хезмәте резервына күчерелә. 2004 елда РФ суд приставлары федераль хезмәтенең судларның тиешле тәртиптә эшчәнлек алып баруын тәэмин итүне оештыру идарәсе башлыгы. 2009 елдан РФ президентының Үзәк федераль бүлгедәге вәкиле аппаратының Мәскәү өлкәсендәге баш федераль инстпекторы.
Гаиләсе
Хатыны Лариса, Ярославль университетын тәмамлаган икътисадчы, улы һәм кызы бар.
Мале Хиндице
Мале Хиндице — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Юбал
Юбал — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Киря елгасының уң ярыннан 62 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Менели
Менели — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Агачлы (Мустафакемалпаша)
Агачлы (Ağaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(5440) Terao
(5440) Terao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 16 апрелендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 HD» саналган.
Нулин
Нулин (Нолинск) — Киров өлкәсендә урнашкан шәһәр, Нулин районының административ үзәге.
Халык саны — 9 556 кеше.
География
Шәһәр Ноля елгасының Воя елгасына кушылган урыны янында, Кировтан 132 км ераклыкта урнаша.
Тарих
1781 елда Никольское (Ноля) авылы Нулин өязенең үзәге була һәм Нулин шәһәренә үзгәртеп корыла.
1823 елда шәһәр көчле янгыннан зарар күрә.
1856 елда Нулинта 4 чиркәү, 458 йорт һәм 60 лавка (кибет) булган; 1871 елда 14 завод эшләгән, шул исәптә 2 күн заводы, 3 терлек мае эретү заводы, 4 прәннек заводы һәм 5 аракы заводы.
1940—1957 елларда шәһәр Молотовск (Вячеслав Молотов (1890—1986) хөрмәтенә) исемен йөрткән.
Икътисад
һ.б ширкәтләр.
Вивьен (Көньяк Дакота)
Вивьен  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вивьен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD107838
HD107838 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Окна-Шугатаг (коммуна)
Окна-Шугатаг — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Стокс (округ, Төньяк Каролина)
Стокс — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Данбери шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1789 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1181 км² тәшкил итә.
Ливны
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1571 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (98,0%).
Рәис Заһидуллин
Рәис Заһидуллин — берничә мәгънәгә ия гыйбарә.
Лещина (Мазовия воеводалыгы)
Лещина  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12615) Mendesdeleon
(12615) Mendesdeleon — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4626 P-L» саналган.
888 ел (б. э. к.)
888 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Стемпс (Арканзас)
Стемпс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стемпс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тәрсәнә
Тәрсәнә (دار الصناعة (dār aṣ-ṣināʕa) — «сәнәгать йорты, остаханә»).
Юльянув (Конецкий повяты)
Юльянув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палявы
Палявы (Палявы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фадюшина (Камышлов районы)
Фадюшина (Фадюшина) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Меллинген (Тюрингия)
Меллинген (Mellingen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшпиньейру (Алканена)
Эшпиньейру  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ре (Шаранта)
Ре — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Просек-Ёль
Просек-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Айюва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тижери
Тижери — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
800-еллар
800-еллар — 800 елда башланган һәм 809 елда тәмамланган унъеллык.
Борки (Маларыцкий районы)
Борки  (Боркі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бистра-Пидгалянска
Бистра-Пидгалянска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дизконцо (Виченца)
Дизконцо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дизконцо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Мений-ан-Арруез
Мений-ан-Арруез — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Керкашер
Керкашер (Керкашер) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мөхәммәтҗанов
Мөхәммәтҗанов — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Мөхәммәт»/«Мөхәммәтҗан» исеменнән ясалган.
Селеджень (Сучава)
Селеджень — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мөхәммәтҗанов
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Селеджень (Сучава)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5441) Andymurray
(5441) Andymurray — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 маенда Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JZ1» саналган.
Марат Заһидуллин (1978)
Марат Заһидуллин, Марат Рәшит улы улы Заһидуллин (1978 елның 20 июле, ТАССР, Апас районы) — юрист, «Татфондбанк» идарәсе рәисе (2015-2016), «Советский» банкы (Петербург) директорлар шурасы рәисе (2016 елдан), юридик фәннәр кандидаты (2004). КФУ доценты (2012).
Тәрҗемәи хәле
1978 елның 20 июлендә Апас районы башлыгы Рәшит Заһидуллин гаиләсендә туган. «Юриспруденция» белгечлеге буенча Казан дәүләт университетын тәмамлаган (2000).
2004 елдан КФУ экология, хезмәт хокукы һәм гражданнар процессы кафедрасы доценты.
2008 елдан «Яз» ҖЧҖ генераль директоры.
2009-2010 елларда Россия хокук саклау академиясенең Казан филиалы доценты.
2009-2014 елларда «М энд Р консалтинг групп» ҖЧҖ генераль директоры.
2014-2015 елларда «ТФБ Холдинг» ҖЧҖ башкаручы директоры.
Илдус Зиннуров
Илдус Зиннуров (Илдус Нәсих улы Зиннуров,, — , ) — режиссер, педагог, ТР һәм РФ атказанган сәнгать эшлеклесе (1982, 2004).
1977 — 2019 елларда «Әкият» курчак театрының баш режиссеры.
Марат Заһидуллин (1978)
Тәрҗемәи хәле
2015 елның 27 маеннан «Татфондбанк» директорлар шурасы әгъзасы.
2015 елның декабреннән 2016 елның мартына кадәр «Татфондбанк» идарәсе рәисе.
2016 елның мартыннан «Советский» банкы (Петербург) директорлар шурасы рәисе.
Лещини (Липский повяты)
Лещини  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паляддзе
Паляддзе (Паляддзе ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12616) Lochner
(12616) Lochner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 16 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4874 P-L» саналган.
Стивенс (Арканзас)
Стивенс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стивенс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарка-Сэбэсь-Яха
Тарка-Сэбэсь-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сэбэсь-Яха елгасының уң ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 74 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Винфред (Көньяк Дакота)
Винфред  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Винфред халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Окница (коммуна)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшпите
Эшпите — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Юрковице (Опатовский повяты)
Юрковице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иргәел
Иргәел — татар, башкорт әкиятләрендәге традицион кире персонаж, кәрлә (үзе бер карыш, сакалы мең карыш) рәвешендә сурәтләнелә.
Нигездә "Өч патшалык", "Акъял батыр", "Исмай", "Аюголак" кебек баһадирлар турындагы әкиятләрдә очрый.
Иргәел таш белән чишмәләрне күмә, кызларны тоткынлыкта тота, корбанын колагынан элеп куя.
Иргәел мәкерлегенән һәм явызлыгыннан кешеләрне герой-баһадир коткара.
Тавернолес
Тавернолес — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чокколокко
Чокколокко — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Агачлы (Кулп)
Агачлы (Ağaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чокколокко
Географиясе
Чокколокко халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щавин (Лодзь воеводалыгы)
Щавин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анаткасы (Ормар районы)
Анаткасы (Анаткас, Анаткасы) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 84 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
Мали Кртиш
Мали Кртиш — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
889 ел (б. э. к.)
889 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
HD107921
HD107921 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мельперс
Мельперс (Melpers) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Борки (Пружанский районы)
Борки  (Боркі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Мельперс
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борки (Пружанский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дизтрето (Асти)
Дизтрето — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сарри (округ, Төньяк Каролина)
Сарри — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Добсон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1771 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1393 км² тәшкил итә.
Кардешлер (Антакья)
Кардешлер (Kardeşler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рамас
Рамас (Ramasse) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,53 км².
Мортышбаш
Мортышбаш — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423350.
Бистушова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мортышбаш
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Юлыновка
Юлыновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Кнәгин районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урга елгасының сул ярыннан 152 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Палядки (Краснапольский районы)
Палядки  (Палядкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Мений-Брентель
Мений-Брентель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Палядки (Краснапольский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Торфу (Эссонна)
Торфу — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Абела
Абела — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
810-еллар
810-еллар — 810 елда башланган һәм 819 елда тәмамланган унъеллык.
Фалина (Туринская Слобода районы)
Фалина (Фалина) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Мценск
Мценск (Мценск) — Россия Федерациясенең Орөл өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1146 елдан башлап йөртә.
Селеджень (Ясси)
Селеджень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениҗе (Сарайдүзү)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Сарайдүзү илчесенә караган бер авыл (köy).
(5442) Drossart
Тарихы
1991 елның 12 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NH1» саналган.
(12617) Angelusilesius
(12617) Angelusilesius — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кобылача
Кобылача (Кобылача) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(12617) Angelusilesius
Тарихы
1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5568 P-L» саналган.
Кобылача
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Лещини (Шидловецкий повяты)
Лещини  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юрковице (Сташовский повяты)
Юрковице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Проходной Вис
Проходной Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Щучья елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 8 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стронг (Арканзас)
Стронг  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стронг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Могилёвны саклау
Могилёвны саклау — Совет гаскәрләренең 1941 елның июлендә Могилёв районындагы сугыш бәрелешләре.
Алдыннан булган вакыйгалар
11 июльне 3-нче танк төркеме Көнбатыш фронтның 22-нче һәм 20-нче армиялар ялганышын саклаун ертып һәм Витебск шәһәрен басып алды. 2-нче танк төркеме Могилевтан төньяграк һәм көньяграк Днепр аша чыкты.
26 июльне совет гаскәрләре Могилёвны калдырдылар (карагыз Могилёвны саклау).
Тавертет
Тавертет — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Околиш (коммуна)
Околиш — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Щавно (Лодзь воеводалыгы)
Щавно  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Околиш (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Щавно (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мемельс
Мемельс (Mehmels) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паляна (Глуский районы)
Паляна  (Паляна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Битомско
Битомско — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
890 ел (б. э. к.)
890 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Вундед-Ни (Көньяк Дакота)
Вундед-Ни  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вундед-Ни халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD107923
HD107923 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рансе
Рансе (Rancé) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Виллар-ле-Домб кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,52 км².
Шелби (Алабама)
Шелби  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шелби халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суэйн (округ, Төньяк Каролина)
Суэйн — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Брайсон-Сити шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1871 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1401 км² тәшкил итә.
Дизтрибуторе (Падова)
Дизтрибуторе — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бор-Липы
Бор-Липы (Бор-Ліпы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Дизтрибуторе (Падова)
Географиясе
Дизтрибуторе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Бор-Липы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дизтрибуторе (Падова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12618) Cellarius
(12618) Cellarius — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6217 P-L» саналган.
Мали Лапаш
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарка-Яра-Яха
Тарка-Яра-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Байдарата борыны урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тәрәзә (газета)
"Тәрәзә" - татар студентлары газетасы. Казан дәүләт университетының татар филологиясе һәм тарихы факультетында "Әллүки" әдәби-иҗат берләшмәсе тарафыннан 2003 елда оештырыла.
Газетаның идея авторы, нигезләүчесе, баш мөхәррире Ленар Шәех була. Ул газетага материалларны җыеп, аларны редакцияләп кенә калмый, аны үзе биткә дә сала, Татарстан, Башкортостан уку йортларына таратуны оештыра. 50 данәле факультет басмасыннан ул 1000 тиражлы университет газетасы дәрәҗәсенә күтәрелә. "Тәрәзә"дә университет хәбәрләре белән беррәттән КДУ студентлары иҗат иткән шигырьләр, хикәяләр һәм драма әсәрләре дә басыла.
2010 елдан "Тәрәзә"нең баш мөхәррире Булат Ибраһим була. 2011 елда газетаның соңгы саны чыга. Казан дәүләт университеты федеральләшү нәтиҗәсендә татар студентлары өчен "Дарелфөнүн" газетасы оеша.
Азиньейра-душ-Барруш-и-Сан-Мамеде-ду-Садан
Азиньейра-душ-Барруш-и-Сан-Мамеде-ду-Садан — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
820-еллар
820-еллар — 820 елда башланган һәм 829 елда тәмамланган унъеллык.
Тагаманен
Тагаманен — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5443) Encrenaz
(5443) Encrenaz — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 14 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NX1» саналган.
Кардешлер (Бүньян)
Кардешлер (Kardeşler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Бүньян илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рәүфәл Мөхәммәтҗанов
Рәүфәл Мөхәммәтҗанов, Рәүфәл (Рәүф ) Сабир улы Мөхәммәтҗанов, Мухаметзянов Рауфаль Сабирович (10.11.1949) — Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының директоры (1981 елдан). РФ атказанган мәдәният хезмәткәре (2002). Тукай премиясе лауреаты (2015). РФ театр әһелләре берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 10 ноябрендә Казанда туган. Казанда музыка мәктәбен (1965), « -механик» белгечлеге буенча Казан дәүләт химия-технология институтын (КХТИ) тәмамлаган (1974).
Эшчәнлеге
1988 елда, Россиядә беренчеләрдән булып, театрда аерым опера һәм балет сәнгате җитәкчеләре вазифаларын кертә.
Театр контракт системасы буенча эшләүгә күчә. Репертуар иң яхшы Европа, классик рус опера һәм балетларыннан төзелә. Театрның халыкара фестивальләрендә Россия һәм чит ил опера йолдызларының чыгышлары арта.
1982 елда халыкара Ф.И. Шаляпин исемендәге опера фестивален оештырып җибәрүчеләрнең берсе. Бөтенрусия статусы белән туган фестиваль 1991 елдан халыкара дип атала башлый. 1987 елда Р. Нуриев исемендәге классик балет фестивален оештырып җибәрүчеләрнең берсе. Баштарак Бөтенрусия фестивале буларак башланып, 1993 елда халыкара статусын ала, 1993 елда Рудольф Нуриевның үз ризалыгы белән, аның исемен йөртә башлый.
2000 елдан бирле Р. Мөхәммәтҗанов чит ил продюсерлары белән элемтәләр булдыра, театр ел саен Көнбатыш Европа буйлап (Һолландия, Бельгия, Алмания, Швейцария, Франция, Бөекбритания, Люксембург, Дания, Испания, Португалия һ. б.) чыгышлар оештыра, чит ил тамашачысына елга 120 опера һәм балет спектакле күрсәтелә.
Театр сезонга 100 мең тамашачыга хезмәт күрсәтеп, 54 млн сум табыш ала (2013).
2005 елда «Чикләвек ватучы» (Щелкунчик) балеты иң яхшы сәхнә куелышы буенча Һолландияның AVR02 телевизион каналының Гран-приена ия була.
Татар репертуары
Театр татар композиторларының әсәрләрен сирәк куя. Чит ил сәхнә йолдызларын чакырып та, татар җырчыларын спектакльләрдә катнаштырмавы тәнкыйтьләнә. 1991 елдан башлап театрдагы бөтен спектакльләр үз телендә башкарыла. 2000–2005 елларда театр бинасына реконструкция ясала.
Татарстан китап нәшрияты – 100 ел (китап)
“Татарстан китап нәшрияты – 100 ел” китабы 2019 елда Татарстан китап нәшриятында нәшер ителә. Әлеге китапка нәшрият белән бәйле шәхесләрнең, журналист-язучыларның, күп еллар хезмәт куйган мөхәррирләрнең төрле елларда матбугатта дөнья күргән истәлек язмалары, фоторәсемнәре тупланып бирелгән. Китапның төзүчесе – тарих фәннәре кандидаты Ләйсән Миңнуллина, мөхәррире – Рәмзия Шакирова. Китапта нәшрият ветераннары һәм хезмәткәрләренең шәхси, Зөфәр Бәширов, Ксения Богданова, Рамил Галиевнең профессиональ фоторәсемнәре урнаштырылган.
Фәридә Танташева
Фәридә Рәхим кызы Танташева (1936 елның 4 сентябре, Бохара, ҮзССР - 8 июль 2012, Казан, Россия) - Россия галиме, Казан (Идел буе) федераль университетының  А.М. Бутлеров исемендәге Химия институтының органик химия кафедрасы доценты.
Биографиясе
Танташева Фәридә Рәхим кызы 1936 елның 4 сентябрендә Бохара шәһәрендә, укытучылар гаиләсендә туа. 1954 елда Бохара шәһәренең 7 нче урта мәктәбен алтын медаль белән тәмамлый һәм Казан дәүләт университетының химия факультетына укырга керә, 1959 елда яхшы билгеләргә тәмамлый.
1959 елда КДУның органик химия кафедрасы каршындагы аспирантурага укырга керә. 1968 елда «Исследования в ряду непредельных сульфонов и сульфоксидов» темасына кандидатлык диссертациясен уңышлы яклый. Фәнни җитәкчесе - Е.Г. Катаев. 1962 елдан Казан дәүләт университетында ассистент, 1978 елдан — өлкән укытучы, 1991 елдан 1997 елга кадәр органик химия кафедрасы доценты булып эшли.
Укыту эшчәнлеге
Казан дәүләт университетында эшләү дәверендә студентлар төркемнәре белән кураторлык итә, химия факультеты студентларының курс һәм диплом эшләре белән җитәкчелек итә. Күп еллар дәвамында КДУда химия буенча рус һәм татар телләрендәге имтиханнарны даими рәвештә кабул итүдә катнаша. Алга таба КДУның кабул итү комиссиясе рәисе урынбасары, аннары җаваплы сәркатибе булып эшли (1975-1979).
Озак вакытлар КДУ органик химия кафедрасы профессоры була.
Җәмәгать эшчәнлеге
1965 елдан 1971 елга кадәр район эшчеләр Советының өч (X, XI һәм XII) чакырылыш депутаты итеп сайлана. 1972 елда СССР һөнәр берлекләренең XV съездында делегат итеп сайлана, анда СССР Һөнәр берлекләренең Бөтенсоюз Үзәк Советы әгъзасы итеп сайлана. Алдагы биш ел дәвамында (1972-1977) Бөтенсоюз дәрәҗәсендә эшли. 1977 елда СССР Һөнәр берлекләренең XVI съездына делегат итеп сайлана .
Бүләкләре
1968 елда бертуктаусыз сульфоннар һәм сульфоксидлар синтезы буенча эшләр циклы өчен Д. И. Менделеев исемендәге Бөтенсоюз химия җәмгыятенең дипломы белән бүләкләнә.
1970 елда хуҗалык һәм мәдәни төзелештә актив катнашканы өчен һәм ТАССРның 50 еллыгы уңаеннан ТАССР Югары Советы Президиумының Мактау грамотасы белән бүләкләнә һәм Казан шәһәренең Мактау тактасына урнаштырыла.
1988 елда «Хезмәт ветераны» медале белән бүләкләнә.
Гаиләсе
Ире Бердников Евгений Александрович, аларның бер кызы бар.
Әрәш (Оз кушылдыгы)
Әрәш — Оз елгасының уң кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Камешкир районында башлана, Лопатино районында Оз елгасына суын коя. Елганың тамагы Оз елгасының уң ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Флери-Мерожи
Флери-Мерожи — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Мений-Домкер
Мений-Домкер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Палянинавичы
Палянинавичы (Палянінавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тайронза (Арканзас)
Тайронза  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тайронза шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юркув (Свентокшиж воеводалыгы)
Юркув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пульская Виска
Пульская Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сула елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лещин-Ксенжи
Лещин-Ксенжи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корогово
Корогово (Корогово) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ранконь
Ранконь — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Селеджешть
Селеджешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениҗе (Артова)
Ениҗе (Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Артова илчесенә караган бер авыл (köy).
891 ел (б. э. к.)
891 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Мена (Тюрингия)
Мена (Mehna) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бичице-Гурне
Бичице-Гурне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алваладе (Сантьягу-ду-Касен)
Алваладе  — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Таламанка (Испания)
Таламанка — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Дизчеза дел Монте (Бари)
Дизчеза дел Монте — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Таламанка (Испания)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дизчеза дел Монте (Бари)
Географиясе
Дизчеза дел Монте Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Lämbda-CDM modele
Lämbda-CDM modele yäki ΛCDM (qısqartma ingl. Lambda-Cold Dark Matter) - Ğälämneñ zamança kosmologik modele, anıñ buyınça yassı-fäzalı Ğäläm barion matdäse, qara energiä (ul Eynşteyn tigezlämäsendä Kosmologik daimi Λ belän taswirlana) häm salqın qara matdä (ingl. Cold Dark Matter) belän tutırılğan.
Bu model buyınça Ğälämneñ yäşe '''13,75 ± 0,11 mlrd. yıl'''ğa tigez.
Şuşı modeldä Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäse kosmologik masştabta döres bulıp sanala.
Bu model 1990 yıllarda buldırıla häm Ğälämneñ yassı buluın häm başlanğıç yarsular spektrın Ğälämneñ inflätsiäse yärdämendä añlata.
Taswir
Bügenge köngä raslanğan kosmologik mäsläk buyınça zur masştabta Ğäläm izotrop (barlıq yünäleşlärgä bertigez) häm beriş bula.
Lämbda-CDM modele - barion matdäse, qara matdä häm qara energiäne isäpkä aluçı Fridman modele, Ğälämneñ zamança kiñäyü modele.
Matematik apparat Fridman Ğäläme metrikasında nigezlänä: interval:
x
— öç ülçämle radius-vektor:.
biredä Λ — Kosmologik daimi, ρ — Ğälämneñ urtaça tığızlığı, P — basım, с — yaqtılıq tizlege.
biredä
Tarix
1965 yılda relikt nurlanışnı tabu Zur Şartlaw häm Ğälämneñ inflätsiäse töp farazların rasladı. Şul waqıttan Ğäläm kiñäyä, ä anıñ irtä xaläte tığız häm qaynar bulğanı dip sanala.
Анат-Киняры
Анат-Киняры (Ҫӳлтикасси, Анат-Киняры) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Олану (коммуна)
Олану — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Болгар-татар дәүләтләре, атаклы идарәчеләре (китап)
Фаяз Хуҗинның “Болгар-татар дәүләтләре, атаклы идарәчеләре. Археолог язмалары” китабы 2020 елда Татарстан китап нәшриятында басыла. Китапның мөхәррире – Гөлшат Мөхәммәтҗанова. Күренекле археолог, тарих фәннәре докторы Фаяз Хуҗинның әлеге китабында яңа эрага кадәр II гасыр азагында барлыкка килеп, XVI гасыр урталарына кадәр яшәгән Һун дәүләте, Түрк каһанлыгы, Бөек Болгар, Хәзәр каһанлыгы, Идел Болгарстаны, Алтын Урда һәм Казан ханлыгы кебек дәүләтләр һәм аларның мәшһүр идарәчеләре турында сөйләнә.
Ул борынгы язма чыганакларга һәм соңгы елларда гына табылган археология материалларына нигезләнеп язылган.
Федосова (Алапай шәһәр бүлгесе)
Федосова (Федосова) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.