cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рәфыйк Шәрәфиев
Журналист буларак республика күләмендә эшчәнлеге
Халкыбызның үткәненә, туган ягыбыз тарихына, мәдәни мирасыбызны барлауга багышланган язмалары «Ватаным Татарстан», «Шәһри Казан», «Мәдәни җомга» һәм башка газеталарда, «Казан утлары», «Татарстан», «Мирас», «Идел», «Мәйдан» журналларында, башка күп басмаларда даими чыгып килә. Алар авторның принципиальлеге, актив тормыш позициясе рухында, югары әдәби зәвык белән язылган.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
Милли әдәбиятыбыз, аның казанышлары, проблемалары да аның үткен каләменнән читтә калмый.Нәкъ менә шушы эшчәнлеге өчен аңа 2004 елда республикабызның Җ.Вәлиди исемендәге премиясе бирелде. 2000 елда Татарстан китап нәшрияты Р.Шәрәфиевнең «Уйлы күңел» исемле публицистик әсәрләре җыентыгын басып чыгарды.
Р.Шәрәфиев Татарстан Журналистлар берлеге һәм Татарстан Язучылар берлекләре әгъзасы, матбугат отличнигы. 1995 елда аңа Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исем бирелде.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, 2006
Бон-Жезус-ду-Норти
Бон-Жезус-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тредрес-Локкемо
Тредрес-Локкемо (Trédrez-Locquémeau) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плестен-ле-Грев кантонына карый.
Олджато-Моньюмент-Велли
Олджато-Моньюмент-Велли — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олджато-Моньюмент-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акдоган (Кызылтепе)
Акдоган (Akdoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кечикыран (Сиверек)
Кечикыран (Keçikıran) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD122532
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Икизлер (Инеболу)
Икизлер (İkizler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Евгений Павловский
Евгени Павловски (, —, ) — физиолог, биология фәннәре докторы (1940), профессор (1941). ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1954). 1925-1932, 1936-1965 елларда Казан ветеринария институтында, 1936-1965 елларда физиология кафедрасы мөдире, 1947-1963 елларда ректор.
Воля-Задибска
Воля-Задибска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Армус-э-Ко
Армус-э-Ко — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Флёха
Флёха (Flöha) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13327) Reitsema
(13327) Reitsema — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SC24» саналган.
Мохово-Нове
Мохово-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Луч
Луч — Татарстан Республикасының Чистай районындагы поселок.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422952.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Әлшәй хәбәрләре
Әлшәй хәбәрләре - татар телендә  Башкортстанның Әлшәй районында нәшер ителүче  дәүләт иҗтимагый - сәяси газетасы. Атнага өч тапкыр чыга. русча “Альшеевские вести”, башк. “Әлшәй хәбәрҙәре”.
Тарих
Әлшәй районы гәҗите район оештырылган 1935 елның февраленнән нәшер ителә башлый.
Прохоровцы
Прохоровцы (Прохоровцы) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Фор-де-Франс
Фор-де-Франс (Фор-де-Фраңс, Fort-de-France) — Франсаның Мартиника төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 84174 кеше (2013).
Прохоровцы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Фор-де-Франс
Сәгать поясы
Фор-де-Фраңс UTC-04:00 сәгать поясында урнашкан.
Әлшәй хәбәрләре
Тарих
Беренче татар гәҗитендә журналист Мостафа Солтанов эшли (соңыннан “Совет Башкортостаны”нда хезмәт куя).
1955 елның 1 гыйнварыннан атнага 3 мәртәбә чыга торган була.
Прохоровцы
Халык
Халык саны динамикасы:
Әлшәй хәбәрләре
Тарих
1959 елны “Ильич юлы” / “Путь Ильича” исемен ала.
Прохоровцы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Әлшәй хәбәрләре
Тарих
1963 елда Әлшәй, Дәүләкән, Миякә районы бер авыл хуҗалыгы идарәсенә берләшкәч, Раевкада өлкә матбугаты дәрәҗәсендәге татарча “Дим”/(русча “Дёма”) гәҗите нәшер ителә башлый. Мөхәррире А.Ф. Семёнов (татарча гәҗит буенча урынбасары М.Г. Хаҗигалиев).
1964 елда Әлшәй районы яңадан торгызылгач, “Ленинизм байрагы” / “Знамя ленинизма” гәҗите чыга башлый. Татарча гәҗит дубляжда гына чыга. Мөхәррирләр булып төрле елларда Г. Т. Евдокимов, П. Е. Филатов, А. З. Шакиров, И. И. Такалов, А. А. Лакеев, Т. П. Пискарева эшли. Район гәҗите битләрендә Шамил Анак, Рәшит Шәкүр, Әмир Мәхмүдов, Гөлфия Юнысова кебек иҗат көчләре үз әсәрләре белән катнаша.
Имянин (Кобрынский районы)
Имянин  (Імянін ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Әлшәй хәбәрләре
Тарих
1990 елда гәҗит хезмәткәрләре тәкъдиме белән “Әлшәй хәбәрләре” / «Альшеевские вести» исемен ала.
Имянин (Кобрынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Әлшәй хәбәрләре
Чыганаклар
Гәҗитнең рәсим сайты
Нурулла Каһарманов
Нурулла Каһарманов (Нурулла Фәрит улы Каһарманов,, —, ) — тау инженере, техник фәннәр докторы (1994), профессор (1995), БР ФА мөхбир әгъзасы (1991), БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1978), РФның атказанган ягулык һәм энергетика министрлыгы хезмәткәре (1994). 1952 елдан Башкорт нифет фәнни-тикшеренү һәм проектлау институтында: тәҗрибәханә мөдире (1960-?, 1988-1996), баш инженер (1970 елдан), директор урынбасары (1970-1980, 1984-1988), директор (1980-1984).
Ковалёва (Кече Польша воеводалыгы)
Ковалёва — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блаунтсвилл (Алабама)
Блаунтсвилл  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тегла
Тегла — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Борепер (Вандея)
Борепер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Тегла
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Платт (округ, Небраска)
Платт — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колумбус шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 1745,81 км² тәшкил итә.
Бон-Жезус-дус-Пердойнс
Бон-Жезус-дус-Пердойнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Масалавес
Масалавес — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Паҗу
Паҗу (파주시, 坡州市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1996 елдан башлап йөртә.
Цинькав
Цинькав (Цінькаў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Отымья
Отымья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының сул ярыннан 510 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Писажовице (Бельский повяты)
Писажовице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Отымья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Писажовице (Бельский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хорн-Кукшум
Хорн-Кукшум (Хурӑн Кӑкшӑм, Хорн-Кукшум) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Отымья
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хорн-Кукшум
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 142 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Смирдан (коммуна, Галац)
Смирдан — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Арруэд
Арруэд — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(6099) Saarland
(6099) Saarland — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 30 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UH4» саналган.
Манык
Манык — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Лебедь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хәмит Кави
Хәмит Кави (Хәмит Сәлим улы Кавиев; 1906 ел, Әлмән, Чабаксар өязе, Казан губернасы, Россия империясе —, ) — татар совет язучысы һәм публицист, географ, биолог, геолог, педагог, сәяхәтче. Бөек Ватан сугышында катнашучы.
Биография
1926 елда Казан мәктәпләрендә һәм техникумнарында география һәм биология фәннәрен укыта башлый. Параллель рәвештә фәнни эш белән мавыга, географик һәм геологик тикшеренүләр үткәрә, күп сәяхәт кыла.
Иҗади юл
1930 елда Хәмит Кавиның «Кавказ таулары аркылы җәяү» китабын, 1932 елда аның «Боз диңгезенә таба» китабы дөнья күрә. Сугыш башланганчы язучы унга якын китап чыгарырга өлгергән, алар арасында «Идел буенда йөрү юллары», «Кузбасска сәяхәт» һ. б.
Кавиев публицист буларак та билгеле. Татарстан буйлап йөреп, ул республика матбугатында төбәкнең табигый байлыклары, географик үзенчәлекләре, җирле халыкның мәдәнияте һәм көнкүреше турында бәян иткән язмалар бастыра.
Мех техникумы укытучысы булып эшләп, анда театр труппасы оештыра. Спектакльләрдә аның булачак хатыны Мәрьям дә катнаша (алар 1939 елда өйләнешәләр).
Бөек Ватан сугышында катнашу
1941 елның сентябрендә Хәмит Кавиев фронтка китә. Сугышта күрсәткән батырлыклары өчен медальләр белән бүләкләнә. Һөҗүмнәр вакытында ул, офицер-танкист, башка солдатларны батырлык үрнәге белән рухландырып, үз машинасын башкалар алдында алып барган. Сугыш вакытында да ул иҗат турында онытмый, язмалар ясый, булачак китаплары өчен материал җыя.
1944 елның 15 июнендә Көнбатыш Украинадагы Дружкополь авылында (хәзер Волынск өлкәсендәге Журавники авылы) генерал-лейтенант Николай Ватутин армиясе составына кергән частьта бандеровчылар һөҗүменә дучар була. Хәмит Кави командованиесе астында танк экипажы тулы әзерлектә сугыш кабул итә. Ул дошманның һөҗүмен чагылдыра һәм хәрби бурычны үти, әмма снарядның турыдан-туры эләгүе нәтиҗәсендә танк яна башлый. Кавиев экипажга янган танктан китәргә боера, аскы люк аша кул астында эшләүчеләрне чыгара, әмма үзен коткара алмый һәм тереләтә яна.
Воля-Задибска-Колёния
Воля-Задибска-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скиау (Валя-Келугеряске, Прахова)
Скиау — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тредюдер
Тредюдер (Tréduder) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плестен-ле-Грев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,99 км².
Рафаил Такташ
Рафаил Такташ, Рафаил (Рафаэль) Мөхәммәтһади улы Такташ (1926 елның 26 гыйнвары, Казан — 2008 елның 19 феврале, Ташкәнт) — сәнгать белгече, сәнгать фәннәре докторы (1973), Үзбәкстан ССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1978), Үзбәкстан сәнгать академиясенең шәрәфле академигы (1997). Шагыйрь Һади Такташның (1901-1931) өлкән улы. 1961 елдан Ташкәнттә Хәмзә Хәкимзадә Ниязи исемендәге сәнгать гыйлеме институтында эшли. Үзбәкстанның сынлы сәнгате буенча, шулай ук хәзерге заман (үзбәк, латыш, казакъ һ.б.) рәссамнарының иҗаты турында күп санлы хезмәтләр авторы. ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1926 елның 26 гыйнварында Казанда шагыйрь Һади Такташ (1901, Сыркыды – 1931, Казан) һәм аның беренче хатыны, рабфак студенты Гөлчәһрә Хәмзина (1905, Нәмәнгән – 1957, Мәскәү) гаиләсендә туган. Әнисе ягыннан бабасы Хафиз Нури улы Хәмзин (?-1943), чыгышы белән хәзерге Алексеевск районыннан, әбисе Фазыйлә Әҗедән. Әтисе ягыннан бабасы Хәйрулла, әбисе Шәмсениса Сыркыды авылыннан. Рафаил, әнисе Мәскәү дәүләт университетының хокук факультетын тәмамлаганчы (1930), 3-4 яшенә кадәр әтисе янында яши. 1929 елда ук гаилә таркала. 1930 елдан әнисе белән Уралда, башта Березникида, аннары Саликамда яши. 1932 елда әнисе Хәбиб Нури улы Байбуринга кияүгә чыккач, 1932-1933 елларда Таҗикстанда, Канибадамда, 1934 елдан Кырымга күчеп, башта Иске Кырымда, аннары Симферопольдә яшиләр. Сеңлесе Измира (исемен соңрак Сталинага үзгәрткәннәр) Канибадамда туа. Рафаил Көньяк курорт бюросы башлыгы итеп билгеләнгән үги әтисе Х. Байбурин белән әле Ялтада яши, әле Кырым җөмһүриятенең махсус эшләр буенча прокуроры ярдәмчесе итеп билгеләнгән әнисе белән Симферопольдә яшәп ала. Симферопольдә урта мәктәпнең алтынчы классына кадәр укый, шулай ук яшьләр өчен театр студиясенә йөри. 1939 елда өч өлкәне эченә алган Фәрганә үзәне прокуроры ярдәмчесе итеп билгеләнгән әнисе белән Үзбәкстанга күченәләр. Бөек Ватан сугышы башланганда Кырымда «Форос» санаториендә ял иткән була. Сугыш елларында Рафаил Фәрганәнең 2нче санлы мәктәбендә укый. Ташкәнттә урта мәктәп тәмамлый.
Иҗаты
Рәсем ясарга сәләте бик иртә, Кырымда икенче-өченче классларда укыганда ачыла. Танылган рәссам-баталист М.И. Самокша рәсем сәнгате серләренә төшенү буенча кыйммәтле киңәшләрен биргән. Ялтада рәссамнар студиясенә дә йөри. Бөек Ватан сугышы елларында Фәрганәдә мәктәптә укыганда пионерлар сараенда эшләүче әдәби студиягә йөри, татарча, русча шигырьләр яза, музыка уен коралларында уйный, рәсем ясый. Мәктәпне тәмамлагач, Сәмәркандка эвакуацияләнгән Сәнгать академиясе каршындагы Ленинград урта художество мәктәбенә кабул ителә. 1943 елның февралендә Сәнгать академиясе һәм аның каршындагы мәктәп Мәскәү өлкәсендәге Загорск шәһәренә күчә. Рафаил дә Мәскәүгә укырга китә. Ике институт: Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт художество институтының рәсем факультетын (профессор П. Д. Покаржевский остаханәсе), Лениград сәнгать институтының сәнгать гыйлеме факультетын  тәмамлаган. Ташкәнткә әйләнеп кайткач, сынлы сәнгать өлкәсендә эшли башлый. Әсәрләрен акварель һәм майлы буяу белән иҗат итә. Сәмәрканд, Бохара, Хәрәзем, Кукан һ.б. борынгы Урта Азия шәһәрләренә иҗат сәфәрләренә бара. Ташкәнттә яшәп иҗат итүче рус рәссамы Александр Николай улы Волков (1886—1957) иҗаты яшь рәссам өчен үрнәк-өлге булып тора. Бераздан рәссамлык хезмәте икенче планга күчеп, сәнгать белгече-тәнкыйтьче һөнәренә күчә. Ташкәнттә узган барлык күргәзмәләрне карап барып, шәһәр газеталарында бәяләмәләр урнаштырып бара. 1961 елдан Ташкәнттә Хәмзә Хәкимзадә Ниязи исемендәге сәнгать гыйлеме институтында эшли. Сәнгать фәннәре докторлыгына диссертация яклый. Хәзерге заман (үзбәк, латыш, казакъ һ.б.) рәссамнарының иҗаты турында 400дән артык хезмәте басылган: «Усто Кодыр-джон Хайдаров», «Жолдасбек Куттымуратов», «Александр Волков», «Н. В. Кашина (Жизнь итворчество)», «Фарух Кагаров», «Михаил Курзин», «Современная графика Узбекистана», «Изобразительное искусство Узбекистана», «Художественно-критические этюды», «Туркменская графика на пути к зрелости» (автордаш), «Художники о своём творчестве» һ.б. Милләттәш рәссамнар Чыңгыз Әхмәров (1912-1995), Искәндәр Вахитов иҗаты турында да күп яза.
Шулай ук (рус телендә) шигырьләр дә иҗат итә. 50 ел буена Үзбәкстан язучылар берлеге органы «Звезда Востока» журналының даими авторы булып тора.
Казанга килү
2008 елның 19 февралендә 83 яшендә Ташкәнттә вафат
Кызыклы факт
Рафаил — кыскартылган исем. Рабочий факультет имени Ленина (Ленин исемендәге эшчеләр факультеты, рабфак) сүзтезмәсенең баш өлешләреннән алынган. Әнисе әлеге рабфакта укыган.
Гаилә хәле
Әтисе Һади Такташ, шагыйрь. Әнисе Гөлчәһрә (кыз фамилиясе Хәмзинә, беренче ире буенча Такташ, икенче ире буенча Байбурина, өченче ире буенча Щербакова), юстициянең өлкән советнигы (полковник). Энесе Аван (әти бер, әни башка), фотохәбәрче. Сеңлесе Сталина (әни бер, әти башка), журналист. Рафаил өйләнгән, бер улы бар.
(13328) Guetter
(13328) Guetter — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бон-Жезус-ду-Сул
Бон-Жезус-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җеронемони (Белуно)
Җеронемони — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җеронемони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кечикыран (Мурадие)
Кечикыран (Keçikıran) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Мурадие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Индычы
Индычы (Індычы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Оракл (Аризона)
Оракл  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оракл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мохово-Парцеле
Мохово-Парцеле — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Франкенберг (Саксония)
Франкенберг (Frankenberg) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суфи Аллаһияр
Аллаһияр Суфи (1616—1713) — язучы, «Собател-гаҗизин» (Гаҗизләрнең ныклыгы) китабы авторы. Аллаһ тәгаләгә пантеистик ышанучы, Алла гыйшкына мәдхия җырлаучы суфи шагыйрь.
Нугай ыруыннан булуы мәгълүм. Тимерйар улы Суфи Аллаһияр Сәмәрканд төбәгендәге Миңлән авылында туа, ата-бабалары Идел буеннан. Бохарада укый (1626—1641), Бохара әмире тарафыннан салым җыю эшенә түрә итеп билгеләнә (1641—1667), шәех Хәбибулла мөриде, дәрвиш (1668—1670), шагыйрь. Казанда, Истанбулда була. Хаҗ сәфәре вакытында Искәндәр шәһәрендә дөнья куя.
Төрки һәм фарсы телләрендә иҗат иткән. «Сөбәтел-гаҗизин» китабы язма нөсхәләрдә тарала. Китап рәвешендәге беренче басмасы 1802 елда Казанда дөнья күрә.
Төп хезмәтләре
• Сөбәтел-гаҗизин.— Казан: Азиатская типография, 1802.
Цинькавшчына
Цинькавшчына (Цінькаўшчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Суфи Аллаһияр
Төп хезмәтләре
• Сөбәтел-гаҗизин.— Казан: Иман, 2000.— 156 б.
Цинькавшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Суфи Аллаһияр
Аның турында
Таҗетдин Ялчыгол. Рисаләи Газизә, шәрхе «Сөбәтел-гаҗизин». — Казан: Кәримия, 1910.— 6, 7, 247 б.
Рәхим Г., Газиз Г. Татар әдәбияты тарихы.— Казан, 1922.— 146—147, 154—155 б.
Татар әдәбияты тарихы. Алты томда. 2 т. // XIX йөз татар әдәбияты.— Казан: Татар. кит. нәшр, 1985.— 43, 396, 468 б.
Яхин Ф. Урта Азияле татар шагыйре Суфи Аллаһияр һәм аның «Сөбәтел-гаҗизин» («Гаҗизләргә терәк») әсәре / Сөбәтел-гаҗизин. — Казан: Иман, 2000. — 3—10 б.
Радужный (Хант-Манси автономияле округы)
Радужный (Радужный) — Россия Федерациясенең Хант-Манси автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1982 елдан, шәһәр статусын 1985 елдан башлап йөртә.
Коваля (Кече Польша воеводалыгы)
Коваля — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куми (шәһәр)
Куми (구미시, 龜尾市) — Көньяк Кореянең Төньяк Кйоңсаң правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1978 елдан башлап йөртә.
Сен-Поль (Реюньон)
Сен-Поль — Франциянең Реюньон департаментында урнашкан коммуна.
Акдоган (Чайкара)
Акдоган (Akdoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Чайкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бофу
Бофу — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Икизли (Сунгурлу)
Икизли (İkizli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Масальфасар
Масальфасар — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD122544
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бажоннет
Бажоннет — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Писажовице (Гливицкий повяты)
Писажовице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ральники (Малмыж районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (75%), татарлар (14%), арлар (10%).
Тарнче-Яха
Тарнче-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыдан култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6100) Kunitomoikkansai
(6100) Kunitomoikkansai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 9 ноябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VK4» саналган.
Лукина (Туринская Слобода районы)
Лукина (Лукина) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Питрәч вулысы
Питрәч вулысы (Пестречинская волость) — 1924 елдан 1930 елга кадәр гамәлдә булган Татарстан АССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Арчадан Көньякка 40 чакрым ераклыкта, Татарстанның Көншбатышында урнашкан. Административ үзәк - Питрәч авылы.
Тарих
Питрәч вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгының Ногай һәм Чуаш даругаларында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгының Казан патшалыгы Ногай һәм Җөри даругаларында, 1708 елдан 1719 елга кадәр Казан губернасының Казан өязе Ногай һәм Җөри даругаларында, 1719 елдан 1775 елга кадәр Казан губернасының Казан провинциясе Казан өязе Ногай һәм Җөри даругаларында, 1775 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасы Казан өязе Ногай һәм Җөри даругаларында, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Казан өязе Кулай һәм Кучак вулысларында, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Казан өязе Кулай һәм Кучак вулысларында, 1920 елның 25 июненән декабренә кадәр Татарстан АССРның Казан кантоны Кулай һәм Кучак вулысларында, 1920 елның декабреннән 1924 елга кадәр Арча кантонының Кулай һәм Кучак вулысларында урнашкан.
1927 елның 14 февралендә «Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы административ бүленешендә үзгәреш турында» Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты Президиумы карары белән юк ителгән Олы Солтан вулысының Александровка, Екатериновка, Күн, Олы Дәүләзәр, Урта Дәүләзәр һәм Шәле авыллары Питрәч вулысына тапшырылалар.
1930 елның 23 июлендә Питрәч вулысы юкка чыгарыла, 1930 елның 10 августында аның территориясе Питрәч районына тапшырыла.
Административ бүленеш
1926 елның 1 гыйнварына Питрәч вулысында 23 авыл советы, 38 торак пункты (Апакай (Ленино-Кокушкино), Питрәч, Салкын Чишмә һ.б) һәм 3505 йорт хуҗалыгы булган. Вулыс мәйданы 503 км² тәшкил иткән.
Халык
1926 елда халык саны 18 264 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.
Авыл хуҗалыгы
Вулыста күбесенчә кырчылык һәм сөт терлекчелеге белән шөгыльләнгәннәр, күмәкләштерү ягъни колхозлар оештыру барган.
Полк (округ, Небраска)
Полк — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Осциола шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1135,32 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Полк (округ, Небраска)
У Тумер
У Тумер (У Тумер, У Тумер) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
Ярмөхәммәт Кадыйрмәтов
Ярмөхммәт Кадырмәтов ( — ) — Пугачев гаскәре полковниге, Ишбулды авылыннан. 1773 елдан Каранай Моратов белән бергә Каракүл һәм Сарапул вулысларына һөҗүм итүдә катнашкан, 1773/1774 еллар кышында Минзәләне камап торуда катнашуы ихтимал. 1774 елның июнендә Бөре тирәсендә, июль-сентябрь айларында Нократта, Буй елгасының түбән агымында хәрәкәт иткән. 1774 елның 4 сентябрендә Салавт Юлаев белән бергә Иванай авылы тирәсендәге бәрелештә катнашкан. Сентябрь азагында гаебен танып Казан секрет комиссиясенә килгән.
Воля-Идзиковска
Воля-Идзиковска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блек (Алабама)
Блек  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ошмарка
Ошмарка (Зур Ошмарка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының уң ярыннан 272 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Блек (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ошмарка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бон-Жезус-ду-Токантинс (Токантинс)
Бон-Жезус-ду-Токантинс  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Смирдан (коммуна, Тулча)
Смирдан — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мохти-Смок
Мохти-Смок — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тековска Брезниця
Тековска Брезниця — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Полянки
Кече Полянки — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422969.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Интэрнацыянальны
Интэрнацыянальны (Інтэрнацыянальны ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Спунер (Висконсин)
Спунер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спунер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоронъялы
Хоронъялы (Хурӑнъял, Хорнъялы) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
(13329) Davidhardy
(13329) Davidhardy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казан мотор төзүчеләр җитештерү берләшмәсе
Казан мотор төзүчеләр җитештерү берләшмәсе, КМҖБ (Kazan Motor-Building Production Association, Казанское моторостроительное производственное объединение, КМПО) — Казанда эшләүче Россия авиацион сәнәгатенең иң зур ширкәтләренең берсе.
Казанның Авиатөзелеш районында, Мотор төзүчеләр мәйданы янында, Каравай микрорайонының Дементьев урамыннан бераз көнчыгышрак урнашкан.
Янында урнашкан С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе белән беррәттән районны барлыкка китерүче ширкәтләренең берсе булып тора.
Нигезләүнең рәсми датасы булып 1931 ел санала — шул елда Воронежда «Взрыватель» заводы нигезендә Воронеж моторлар заводы оештырыла. 1941 елда ул Казанга җирле мотор комбинаты территориясенә күчерелә, аның һәм берничә башка заводлар белән «Завод № 16» исемле ширкәтенә берләштерелә.
Кызыклы фактлар
1955 елда тренер В. Голдин битәкчелеге астында заводның хоккей такымы оештырыла. Башта ул «Машстрой», соңрак «Урицкий исемендәге спорт клубы» исемнәре астында уйнаган. Соңрак аның нигезендә киләчәк Россия чемпионы — «Ак Барс» хоккей такымы булдырылган.
Чиһың
Чиһың (시흥시, 始興市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1989 елдан башлап йөртә.
Цитавка (Климавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ковари (Кече Польша воеводалыгы)
Ковари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Базьян
Базьян — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Ковари (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Франкенштайн (Саксония)
Франкенштайн (Frankenstein) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брей-Барре
Брей-Барре — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Треффор-Кюизья
Треффор-Кюизья (Treffort-Cuisiat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,47 км².
Масамагрель
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нурислам Кадыйров
Нурслам Кадыйров (Нурислам Җиһанша улы Кадыйров,, — , ) — Социалистик хезмәт Каһарманы (1976). 1955-1978 елларда Буа районы «Гигант» күмәк хуҗалыгы рәисе.
(6101) Томоки
(6101) Томоки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 1 мартында Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 EG» саналган.
Бон-Жезус-ду-Уэсти
Бон-Жезус-ду-Уэсти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җерфалко (Гросето)
Җерфалко — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җерфалко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Воля-Кисельска
Воля-Кисельска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орандж-Гроув-Мобайл-Мэнор (Аризона)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плавнёвице
Плавнёвице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акдоган (Гейве)
Акдоган (Akdoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13330) Dondavis
(13330) Dondavis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 25 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SM46» саналган.
Скиау (Урлаць, Прахова)
Скиау — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кимпо
Кимпо (김포시, 金浦市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1998 елдан башлап йөртә.
Казан оптика-механика заводы
Казан оптика-механика заводы, КОМЗ (Казанский оптико-механический завод, КОМЗ) — оптик җайланмаларны тикшерә, эшкәртә һәм җитештерә торган махсуслаштырылыган Русиянең бер профилле ширкәте. Тулы исеме «Казан оптика-механика заводы» ачык акционерлык җәмгыяте.
Казанның Дәрвишләр бистәсендә урнашкан.
1940 елның 8 февралендә нигезләнгән.
Продукциясе:
Цивнавичы (Бабруйский районы)
Цивнавичы  (Ціўнавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Моцажево (Мазовия воеводалыгы)
Моцажево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ред-Уиллоу (округ, Небраска)
Ред-Уиллоу — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Маккук шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.
Искәрмәләр
Ред-Уиллоу (округ, Небраска)
Блю-Спрингс (Алабама)
Блю-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Базюг
Базюг — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Ишкалдзь
Ишкалдзь (Ішкалдзь ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Коженна
Коженна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бонинал
Бонинал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тарседа-Яха (Яру-Яха кушылдыгы)
Тарседа-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яру-Яха елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тековске Лужани
Тековске Лужани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көнчыгыш Норвегия
Көнчыгыш Норвегия - Норвегиянең илнең көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан биш регионыннан берсе. Осло, Акерсхус, Эстфолл, Бускеруд, Вестфолл, Телемарк, Хедмарк һәм Оппланнны үз эченә ала.
Неня
Неня — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 185 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Масанаса
Масанаса — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франкенталь (Саксония)
Франкенталь (Frankenthal) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Воля-Контецка
Воля-Контецка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бәкләрибәк
Бәкләрибәк вазыйфаларына гаскәрләр, тышкы эшләр, югары мәхкәмә белән җитәкчелек итү кергән.
Смирдиоаса (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Стенли (Висконсин)
Стенли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стенли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD122559
HD122559 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Брем-сюр-Мер
Брем-сюр-Мер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Любина (Байкалово районы)
Любина (Любина) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Рамеши
Рамеши (Рамеши) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(13331) 1998 SU52
(13331) 1998 SU52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 30 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SU52» саналган.
Плачки (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трефрен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,81 км².
Җеси (Болонья)
Җеси — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җеси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(6102) Visby
(6102) Visby — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 21 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FQ25» саналган.
Кечили (Чаталпынар)
Кечили (Keçili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бониту (Баия)
Бониту  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чинҗу
Чинҗу (진주시, 晋州市) — Көньяк Кореянең Көньяк Кйоңсаң правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1949 елдан башлап йөртә.
Хоруй
Хоруй (Хуруй, Хоруй) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 157 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Урай
Урай (Урай) — Россия Федерациясенең Хант-Манси автономияле бүᴫгеындә урнашкан шәһәр.
Цихань (Хоцимский районы)
Цихань  (Ціхань ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Урай
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1965 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (78,1%), татарлар (7,0%), украиннар (3,2%), мансыйлар (2,5%), башкортлар (2,0%).
Павда (елга)
Павда — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ляля елгасының сул ярыннан 216 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бар (Жер)
Бар — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Максим Зозуля
Максим Зозуля — Советлар Союзы герое, Өлкән сержант, Үзәк фронтның 61 нче армиясе 237 нче гвардия укчылар корпусы 76 нчы гвардия укчылар дивизиясенең взвод командиры ярдәмчесе.
Биографиясе
Зозуля Максим Митрофанович 1905 елның 28 апрелендә Украина ның Днепропетровск өлкәсе Новомосковск районы Песчанка авылында крестьян гаиләсендә туа. Украин милләтеннән. Свердловск өлкәсенең Алапаевск шәһәрендә металлургия заводында мастер булып эшли. 1938 елдан ВКП(б) әгъзасы.
Сугышчан юлы
1943 елның 8 гыйнварында  Татарстанның Тәкәнеш РХК тарафыннан  фронтка алына. Башта – Брянск фронтында, ә 1943 елның 7 сентябреннән – Үзәк фронтта. Өлкән сержант, 76 нчы гвардия Чернигов укчылар дивизиясенең 287 нче гвардия укчылар полкы 9 нчы укчылар ротасында укчылар взводы командирының ярдәмчесе буларак, 1943 елның 28 сентябрендә беренчеләрдән булып Днепр елгасын кичә. Көнбатыш ярда М.М. Зозуля үз взводы белән калган подразделениеләргә Днепр ны кичәргә мөмкинлек тудыра. Чернигов өлкәсенең Репки районы Мысы авылы янында дошман ныгытмаларына һөҗүм вакытында сержант Зозуля яраланган взвод командирын алыштыра, беренчеләрдән булып атакага күтәрелә һәм сугышчыларны үз артыннан ияртә. Дошман траншеясына беренче булып бәреп керә һәм фашистларны качарга мәҗбүр итә. Ул шәхсән 15 фрицны юк итә, 3 кул пулемётын кулга төшерә. Гаскәрләр командующие армия генералы Рокоссовский һәм Хәрби Совет әгъзасы генерал-лейтенант Телегин 1943 елның 12 октябрендә өлкән сержант кылган батырлыкның әһәмиятен раслыйлар.