cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мигрень
Күрү феноменнары
Мигреньдә күрү күренешләре гадәттә бинокуляр, зигзагсыман, җемелдәүче һәм күрү кырында күчә. Аннары скотомалар һәм/яки гомоним кимчелекләр еш ясалу мөмкин. Авыру гемианопсиягә ипсилатераль күрү начарлануга зарлана ала. Бу халәтне түбәндәге зарарланулардан аерырга кирәк.
1.    Пыяласыман җисемнең кискен арткы кубарылуы фотопсия белән йөзүче томанланулар кинәт барлыкка килү белән сыйфатлана. Яктылык кабынулары гадәттә күрү кырының чигә өлкәсенә төшә һәм авыру башын яки күзен йөрткәндә күренеп алына.
2.     Транзитор ишемияле һөҗүмнәр челтәркатлау тамырларының микроэмболизациясе өчен барлыкка килә, бер яклы була, җемелдәү булмый. Авыру күләгә яки болытны еш күрә, ул гадәттә өстән яки астан башлана һәм үзәккә тарала. Халәт берничә минут дәвам итә һәм үзәктән перифериягә югала.
Невралгия
Окуляр яки периокуляр авыртуның дифференциаль диагностикасында күренгән органик патологиядә түбәндәге халәтләрне төшереп  калдырырга кирәк.
1.    Herpes zoster ophthalmicus үзенчәлекле кабарчыклы тимгелләр барлыкка килгәнче 2-3 көн алдан авырту белән еш билгеләнә.
2.     Тригеминаль невралгия өч тармаклы нервның  бер тармагы иннервация өлкәсендә кыска вакытлы көчле авырту һөҗүмнәре белән  сыйфатлана. Авыртулар гадәттә кискен пароксизмаль, ток суккан кебек, берничә секунд дәвам иткән күп санлы тиз чиратлар белән билгеләнә.
Өянәкләр тире этәргече белән (биткә кырыну вакытында кагылу) килеп чыга ала, шулай ук  хәрәкәт эшчәнлеге (чәйнәү), әмма йокы вакытында үсеш алмый. Бит өлкәсендә сизгерлек нормада. Дәвалауга антиэпилептик препаратлар шулардан карбамазепин, фенитоин һәм натрий вальпроатын кабул итү керә. Компрессион этиологияле тригеминаль невральгиядә баш эчендәге өч тармаклы нервның хирургик  декомпрессиясен башкару мөмкин.
3.     Паратригеминаль Редер невралгиясе урта яшьтәге ир-атларда үсеш ала. Өч тармаклы нервның беренче тармагы иннервация өлкәсендә авыр бер яклы баш һәм периокуляр авырту  белән сыйфатлана һәм ипсилатераль Һорнер синдромы белән бергә бара. Авырту берничә сәгатьтән алып атнага кадәр дәвам итә һәм үзеннән-үзе туктый ала.
NB Диагнозны кую алдыннан йокы артериясе катламлануын төшереп калдырырга кирәк.
4.     Эре баш арты нервы невралгиясе баш артында башланган авырту өянәкләре белән сыйфатлана, ә аннары ул күзгә, чигәгә һәм биткә тарала.
Өянәкләр еш төнлә була һәм бит кызаруы, баш әйләнү, кайвакыт — ипсилатераль борын  томалану белән бергә бара. Һөҗүм вакытында карау имчәксыман үсенте һәм баш арты калкулыгы арасында авыртучанлыкны ачыклый.
5.     Чорлы офтальмодиния кыска вакытлы кискен, атучы күз авыртуы белән сыйфатлана, ул авыруга кулны авырткан күзгә куярга мәҗбүр итә. Беренче өянәктән соң шунда ук өянәкләрнең икенче сериясе үсеш алырга мөмкин.
Лещавка
Лещавка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малиновка (Кызыл Чутай районы)
Малиновка (Кызыл Чутай районы) (Сунтал, Малиновка) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 32 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Хлорпромазин
Хлорпромазинны (ларгактил) психик какшауларны дәвалаганда тынычландыргыч буларак кулланалар. Озак дәваланучы кайбер авыруларның эндотелий һәм строманың тирән катламнарында куркынычсыз, нәфис, таралган,  сары-коңгырт грануляр утырмалар үсеш алырга мөмкин. (рәс.22.1б). Башка токсик күренешләргә ясмыкның алгы капсуласы астында утырмалар һәм ретинопатия керә (алга таба кара).
Курсорны идарә итү төймәләре
Курсорны идарә итү төймәләре (күчеш төймәләр) — санак төймәсарының сигез төймәләре:, , , , , , һәм. Саннар төймәсарында бу төймәләр 1...9 саннары белән кушылганнар.
Программ тəэминатында
Уклы-төймәләр күрсәткечне (курсорны) өскә, аска, сулга һәм уңга күчерәләр. («баш») һәм («азак») төймәләре теләсә-нәрсәнең (документның, сүз юлының, абзацның) башына, яки азагына күчерергә мөмкинлек бирәләр. Бер экран өскә һәм бер экран аска күчерү өчен  («бит өскә») һәм («бит аска») төймәләре белән файдаланалар.
төймәсе белән бергә бу төймәләр озынырак арага күчерәләр. Мәсәлән, Microsoft Word’та  сүзне сулга күчерә, ә — текстның башына. һәм төймәләре бу кануннан коелып калалар (чөнки «озынырак арага күчү»  һәм  бурычы), һәм аларда программалаучылар теләсә нәрсә куя алалар — мәсәлән, курсорны күчермичә əйлəндерү (Notepad++).
төймәсе белән текст өлкəсе тамгалана. төймәләр тиңдәшлеге, текст өлкəсен тамгалап, курсорны еракка кузгатырга мөмкинлек бирә.
Башка юнәлеш төймəлəре
Санакның/терминалның төймәсары нык чикле булган аркасында уклы-төймәләр булмаска мөмкин (ZX-Spectrum), уклы төймәләр уеннарга ярамаска мөмкин (ВВС Micro), программаның функциясе икенче комплект юнəлеш төймәләрен таләп итәргә мөмкин (Norton Commander, ике кешегә исәпләнгән уеннар). Кайчагында өстәмә функцияләргә җиңел керү мөмкинлеге кирәк (шутер-уеннар). Гизгеч уеннарында төймәләрнең бер өлеше гизгеч интерфейсы гамәлләренә кулланыла. Ул вакытта шушы төймәләр белән файдаланалар:
Тарих
Видеотерминалларда кулланучыларның интерфейсын үзгәрткәннәр. Әмма курсорны идарә итү төймәләренә уйлары барып җитмәгән; аның яңгырашы әле һаман да ишетелә: vi мөхәррирендә. Төрле машиналарда төймәләрнең урнашуы төрле булган; без ияләшкән «кире Т» хәрефенә охшаган уклы-төймәләрнең урнашуын DEC компаниясе LK201 төймәсарында тәкъдим иткән.
Кыйммәтле санаклар (аерым алганда, шул ук IBM PC) үзләренә зур төймәсар (саннар бүлеге белән) рөхсәт итә алганнар. Еш кына саннар төймәсарының функцияларын алмаштырырга мөмкинлек бирелгән: уклы-төймәләргә яки саннарга. Арзанлы көнкүреш санакларда (ZX-Spectrum, Apple II) төймәсарны кыска һәм ачык итеп ясарга тырышканнар, еш кына «пычак астына» уклы-төймәләр дә эләккәннәр.
IBM PC/AT санаклары барлыкка килгәч, «кире Т» IBM’га ярашлы машиналарда да төпләнгән.
1980-нче елларда санак тычканы тарату алды. Стив Джобс Macintosh 128K’да шулай ук уклы-төймәләрдән баш тарткан. Ул аны тычкан уклы-төймәләрнең функциясын эшли ала дип сәбәпләгән.
Курсорны идарә итү төймәләре Google Android’ның виртуаль төймәсарында да юк; кайбер җайланмаларда шуның аркасында текстны мөхәррирлекләү шактый кыен. Gboard’ның соңгы юрамаларында эшли (ләкин кешеләргә аз билгеле) команда: әгәр бармак белән буш ара төймәсеннәң үткәрсәң, курсор сулга яки уңга күчә.
Химец
Химец (Хімец ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Альдеасека
Альдеасека — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щ
Щ, щ (ща) - кирилл әлифбасының хәрефе; татар әлифбасының утыз өченче хәрефе. Кирилл әлифбаларның күпчелегендә кулланыла.
Кириллицада гадаттә егерме бишенче хәреф дип санала, чиркәү-славян әлифбасында егерме сигезенче дип санала һәм буларак күренә; глаголицада егерме алтынчы урында урнаша,  буларак күренә.
Төрле әлифбаларда
1998 елда Щ хәрефе таҗик әлифбасыннан юкка чыкты.
Васих Заһриев
Заһриев Васих, Заһриев Васих Васыл улы (1930-1994) — урман корылышы һәм урман таксациясе өлкәсендәге галим, авыл хуҗалыгы фәннәре докторы, профессор.
Тәрҗемәи хәле
Заһриев Васих Васыл улы Татарстанның Мамадыш районы Түбән Тәкәнеш авылында туган. Лубян урман хуҗалыгы техникасы тәмамланганнан соң (1949) “Урман проекты” Төньяк-Көнбатыш предприятиесендә башта таксатор ярдәмчесе, таксатор һәм урман төзү партиясе җитәкчесе булып эшләде. 1957 елда читтән торып Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университетын тәмамлый.
Фәнни эшчәнлеге
Заһриевның фәнни һәм гамәли эшчәнлеге (1959 елдан) Бөтенсоюз урман хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты белән бәйле. 3аһриев үсентеләрнең хәзерге үсешен һәм продуктивлылыгын өйрәнү өлкәсендә әйдәп баручы галим була; төрле гографик зоналарда нарат һәм чыршы утыртмаларының төр биеклекләрен тикшерү, агач-куакларның бонитировкасының системасын камилләштерү белән шөгыльләнә. Аларга агач башларын үстерү таблицаларын төзи.
Чыганаклар
Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999. — 703 с., илл. ISBN 0-9530650-3-0
Тышкы сылтамалар
Библус
GSC3662-2500
GSC3662-2500 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(11574) d'Alviella
(11574) d'Alviella — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бәреш (Инҗәр кушылдыгы)
Бәреш – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагыИнҗәр елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
(11574) d'Alviella
Тарихы
1994 елның 16 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BP3» саналган.
Бәреш (Инҗәр кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Неллинген
Неллинген (Nellingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Языр (Агласун)
Языр (Yazır) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Агласун илчесенә караган бер авыл (köy).
Кызыл Ил
Кызыл Ил — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Халык саны — 7 тирәсендә. Почта индексы — 422621.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Парадела (Пенакова)
Парадела  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гонфо (Тревизо)
Гонфо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гонфо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тиффин (Айова)
Тиффин  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тиффин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Фернандо (Техас)
Географиясе
Сан-Фернандо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луэм
Луэм (Louesme) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18.92 км².
Аннетта (Техас)
Аннетта  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аргироз
Аргироз — ятроген яки авыру һөнәре белән бәйле сәбәпләр аркасында көмеш утырмасы өчен күз тукымасының икенчел  төссезләнүе. Кератопатия десцемет мембранасында соры-коңгырт грануляр утырмалар булу белән сыйфатлана (рәс. 22.1в). Аргирозда конъюнктива зарарланырга мөмкин.
Вельке Слеменце
Вельке Слеменце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Зялёная Слабада
Зялёная Слабада (Зялёная Слабада ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Беннетт (округ, Көньяк Дакота)
Беннетт — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мартин шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1909 елда оештырыла.
(10513) 1989 TJ14
(10513) 1989 TJ14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Беннетт (округ, Көньяк Дакота)
Территориясе
Округ мәйданы 3083,4 км² тәшкил итә.
(10513) 1989 TJ14
Тарихы
1989 елның 2 октябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TJ14» саналган.
Беннетт (округ, Көньяк Дакота)
Искәрмәләр
Беннетт (округ, Южная Дакота)
Нова Збелютка
Нова Збелютка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Божи (Шер)
Божи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Шагирт
Шагирт — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Бүә елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Bögelmä
Bögelmä, Tatarstan Cömhüriäte qaramağında şähär, Bögelmä rayonı üzäge. Tatarstannıñ Könyaq-Könçığışında (Qazannan 333 km), Dala Zäye yılğasınıñ uñ quşıldığı Zäy suı başlanğan urında urnaşqan. Sember-Öfä timer yulında stansiya. Bögelmä 1736 yılda Tatar awılı bularaq mäğlüm. 1781 yılda Öfä namestniklegeneñ öyäz şähäre, 1806 yıldan Orenburg, 1851 yıldan Samara gubernalarında. 1920 yıldan Tatarstanda, 1920-1930 yıllarda kanton, 1930 yıldan rayon üzäge. Mäydanı – 26 km2. Xalqı – 1989 yılda 89,6 meñ keşe (Urıslar: 63%, Tatarlar: 26,1%), 2000 yılda 93,7 meñ keşe.
Bögelmä – Tatarstanda iñ ere näft sänäğäte üzäge. Maşinalar tözü, metall eşkertü (mexanik, "Nefteautomatika", elektrotexnik, remont-mexanik zavodları), tözü materialları sänäğäte (timer-beton häm kirpeç zavodları, tözü konstruktsiäläre kombinatı), ciñel sänäğät (cihaz häm tegü fabrikaları) häm azıq-tölek sänäğäte (may-sır, it kombinatları), sıra, likör-araqı zavodları häm başqa) nıq üskän.
Näft Sänäğäteneñ Fänni-Tişerenü häm Proyektlaw institutı, Bötenberlek Fänni-Tikşerenü Näft institutınıñ "Tabiği bitum" problemnäre komplekslı bülege, "Tatneftegeofizika" citeşterü berläşmäse. Hönär-pädogogik kolleje, maşina tözü texnikumı, meditsina häm pädagogika kölliätläre, 18b ğomumi belem birü mäktäbe, 3 hönäri mäktäp. Mädäniät yortı. Urıs dram teatrı. Töbäk tarixın öyränü muzeyı, Jaroslav Haşek muzeyı. Ş.u.q.: Älmät-Bögelmä sänäğät töynäleşe
Ракув-Дужи
Ракув-Дужи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Artsız urındıq
Artsız urındıq - könküreştä qullanıluçı cihaz. Ğadi urındıqtan ayırması - artı yuq. . Ul utırıp yal itü öçen, ber ni quyarğa qullanıla. Şulay uq interyer kürke bulıp ta tora.
Ğädättä ağaç, timer, plastmassa, DSP, MDF yäki faneradan yasala.
Törlär
Bügen qullanıştağı urındıq urınına elek waqıtta tatarlar säke qullanğan.
Жегелия (коммуна)
Жегелия — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Раснику-Огиан
Раснику-Огиан — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яжма
Яжма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 4 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11575) 1994 BN4
(11575) 1994 BN4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 31 гыйнварында галинәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 BN4» саналган.
Нофль-Сен-Мартен
Нофль-Сен-Мартен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Химиничы
Химиничы (Хімінічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Запорожье өлкәсе
Запорожье өлкәсе (Запорізька область) — Украина cоставына керүче өлкә. 2022 елда МХО нәтиҗәсендә өлешчә Россия контроле астында. 2022 ел сентябрендә үткәрелгән референдум нигезендә РФ эченә керә, ләкин шуны күпчелек дөнья илләре танымый.
Административ үзәге — Запорожье шәһәре.
Халык
Милли cостав (2001): украиннар — 70,8%, руслар — 24,7%, болгарлар — 1,4%.
Административ бүленеш
Запорожье өлкәсе 20 районга һәм 5 өлкә буйсынуындагы шәһәренә бүленә.
Нендинген
Нендинген (Nendingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Нендинген
Леще (Карпатасты воеводалыгы)
Леще — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
24 ноябрь
24 ноябрь — Милади тәкъвимендә унберенче айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 37 көн кала.
Караагач (Сындыргы)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Биоорганик химия
Биоорганик химия — табигый биологик әһәмиятле кушылмалар турындагы фән.
Органик химия һәм биохимия нигезендә барлыкка килгән. Биоорганик химия липидлар, аксым, углевод, аминокислоталар, нуклеин кислоталары, ферментлар, гормоннар, витаминнар, антибиотикларның химиясен өйрәнә.
Puf
Puf - könküreştä qullanıluçı cihaz. Artsız urındıqtan ayırması - yomşaq utırğıçlı. .
Ul utırıp yal itü öçen, ber ni quyarğa qullanıla. Şulay uq interyer kürke bulıp ta tora.
Bügen qullanıştağı puf urınına elek waqıtta tatarlar cäymäle säke qullanğan.
Зялёны (Магилёвский районы)
Зялёны  (Зялёны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Амавида
Амавида — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Бреси (Шер)
Бреси — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Пенакова (район)
Пенакова  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пеналва-де-Алва
Пеналва-де-Алва — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Амавида
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пенакова (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Гонфо III (Мантова)
Гонфо III — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гонфо III Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11576) 1994 CL
(11576) 1994 CL — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 3 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CL» саналган.
Сан-Хуан (Старр округы, Техас)
Географиясе
Сан-Хуан халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Yäşel Üzän
Yäşel Üzän, Tatarstan Cömhüriäte qaramağındağı şähär, Yäşel Üzän rayonı üzäge. Tatarstannıñ Tönyaq-Könbatışında (Qazannan 38 km), İdel yılğasınıñ sulyaq yarında, Qazan-Tübän Novgorog automobil yulı buyında urnaşqan. Qazan, Mäskäw, Sember, Yoşkar-Ola, Voljsk yünäleşläreneñ timer yul töynäleşe.
1865. yıldan Kabaçiçşe awılı bularaq mäğlüm, soñınnan Paratsk Zatonı dip atala. 1928. yıldan Zelóní Dol (Yäşel Üzän) şähär tíbındağı bistä, 1932.dän şähär; 1958.dän – rayon üzäge. Möydanı 26,6 km2. Xalqı – 1989. yılda 94,1 meñ keşe (Urıslar – 67%, Tatarlar – 29,1 %), 2000. yılda 100,2 meı keşe. "Sergo isemendäge zavod (POZİS)", Maksim Gorki isemendäge qorablar tözü, maşina tözü, faner zavodları; İdel buyı faner-cihaz yasaw, söt häm ikmäk peşerü kombinatları; trikotaj, tegü häm cihaz fabrikalrı. Mexanika kolleje, qorablar tözü texnikumı, medisin kölliät, 19 ğomumí belem birü mäktäbe, hönäri kölliät. Mädäniät yortı. Rayon üzäk xastaxanäse.
Нова Лаговиця
Нова Лаговиця — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Расова (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Әтмән
Кече Әтмән (Пĕчĕк Этмен, Малые Атмени) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429051. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226818002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100003800.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 105 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Югары Биянка
Югары Биянка – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Миньяр елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Химы (Аршанский районы)
Химы (Хімы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Көчекләр патруле
«Көчекләр патруле» (PAW Patrol) — Кит Чэпман иҗат иткән Канада мультсериалы. Сериалның беренче сериясе 2013 елның 12 августында Америкада «Nickelodeon» телеканалында һәм 2013 елның 2 сентябрендә Канадада «TVOKids» каналында күрсәтелгән. «Көчекләр патруле» - Райдер исемле 10 яшьлек шаян малайдан һәм сигез көчектән торган коткаручылар командасы. Аларның төп миссиясе - Маҗаралар бухтасын һәм анда яшәүчеләрне һәртөрле һөҗүмнәрдән саклау. Хәвеф-хәтәр турында сигнал булуга, Зик Райдер үз командасын коткару операциясе турында сөйләшү өчен үзенең штаб-квартирасында җыя.
Көчекләрнең исемнәре: Маршал, Гонщик, Рокки, Зума, Крепыш, Скай, Эверест и Робопс.
Гурьевск (Кемерово өлкәсе)
Гурьевск (Гурьевск) — Россия Федерациясенең Кемерово өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Көчекләр патруле
Гонщик (Chase) - Райдерның иң яраткан эте, немец овчаркасы. Ул полиция хезмәткәре ролен башкара. Зәңгәр төстәге зур полиция машинасында йөри. Песиләргә, кош каурыйларына һәм чәчәкләргә аллергия белән интегә. Ул Скайга гашыйк, дөрес, үзе моны бик нык яшерсә дә. 2нче сезоннан супер-шпионга әйләнә.
Гурьевск (Кемерово өлкәсе)
Халык саны — кеше.
Ралевице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көчекләр патруле
Маршал (Marshall) - шат күңелле далматин, янгын куркынычсызлыгы өчен көрәшә. Кызыл төстәге янгын сүндерү машинасында йөри. Үзенең игътибарсызлыгы аркасында еш кына уңайсыз хәлләргә тарып йөри..
Гурьевск (Кемерово өлкәсе)
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1929 елдан, шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
Көчекләр патруле
Скай (Skye) - кокер-пудель породалы көчек-кыз. Ул авиатор-коткаручы. Очучылар күзлеге киеп һәм канатлы сумка асып йөри. Алсу төстәге вертолетта оча.
Гурьевск (Кемерово өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%).
Көчекләр патруле
Крепыш (Rubble) - инглиз бульдогы - төзүче функциясен үти. Командага кушылганчы, берүзе - гаиләсез, дус-ишләрсез яшәгән була. Үрмәкүчләрдән курка. Төзелеш техникасын биш бармагы кебек белә. Һәм сары бульдозерда йөри.
Рокки (Rocky) - породасыз көчек. Ремонт һәм калдык-постыкларны яңадан эшкәртү өчен җавап бирә. Яшел төстәге чүп түгүче машинада.
Зума (Zuma) - шоколад төсендәге лабрадор-ретривер, суга батучыларны коткаручы.
Эверест (Everest) - тау рейнджеры вазыйфасын башкаручы көчек-кыз. Ак-яшкелт төстәге кар чистарткыч машинада йөри. Рюкзагында реактив сноуборд йөртә.
"Шаян ТВ" каналында мультсериалның күпмедер сериясе татар телендә тәрҗемә ителде.
Хөсәен Зарипов
Хөсәен Зарипов (Хөсәен Габдрахман улы Зарипов,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945). Алман-совет сугышы вакытында, автоматчы, Румыния, Польша территориясендәге сугышларда батырлык күрсәткән. Сугыштан соң «Коркиноуголь» трестында (Коркино) запалчы булып эшләгән.
Биографиясе
Хөсәен Габдрахман улы Зарипов 1916 елның 31 мартында Ырынбур губернасы Чиләбе өязе Катай вулысы (хәзерге Курган өлкәсе Әлмән районы) Аскар авылында туган. Милләте буенча татар.
2 сыйныф белем ала, колхозда көтүче булып эшли. 1939 елның 29 сентябрендә Чиләбе өлкәсе Кыр-Катай район хәрби комиссариаты тарафыннан Кызыл Армия сафына алына. 1941 елда демобилизацияләнә.
Бөек Ватан сугышы башлангач, тагын армиягә алына. 1943 елның сентябреннән Бөек Ватан сугышы фронтларында хезмәт итә. 52-нче армия 373-нче Миргород Кызыл Байрак укчылар дивизиясе 439-нчы аерым саперлар батальонында гади саперы булып, Дала, 2-нче Украина һәм 2-нче Белоруссия фронтларында сугыша.
1944 елның гыйнварыннан ВКП(б) әгъзасы.
Әхмәт бай йорты (Казан)
Әхмәт бай йорты — Казанның Шиһабетдин Мәрҗани урамында урнашкан, XIX гасыр азагында - XX гасыр башында буенча төзелгән ике катлы йорт.
Хөсәен Зарипов
Биографиясе
1945 елның июлендә демобилизацияләнә. Туган ягына кайта, Әлмән районы Юламан авылында яши. Соңрак Чиләбе өлкәсе Коркино каласына күчә, «Коркиноуголь» трестында шартлатучы булып эшли. Сәламәтлек хәле буенча эшеннән чыгарыла, туган якларына кайта. Гаиләсе белән Әлмән районы Озерное авылында яши.
1956 елның 17 августында үз үзенә кул сала. Мөселман йоласы буенча Юламан авылы зиратының тышында җирләнә. 1980 елда каберенә мәрмәр һәйкәл куела.
(10514) 1989 TD16
(10514) 1989 TD16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 октябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TD16» саналган.
Ливци
Ливци — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хризиаз
Хризиаз — ревматоидлы артритны дәвалаганда алтынны озак вакыт кулланганнан соң күзәтелгән тере тукымаларда аның  утырмалары. Алтын препаратлар белән дәвамлы терапиядә, алтынның гомуми дозасы 1000 мг-дан артык булган барлык авыруларның диярлек мөгезкатлауда утырмалар  бар. Мөгезкатлау хризиазы бөтен строма буйлап тузан сыман яки ялтырап торган куе кызыл гранулалар булуы белән сыйфатлана, алар тирән катламнарда һәм  перифериядә тупланган була. (рәс.22.1г, сулда). Бу утырмалар куркынычсыз, шуңа алар терапияне туктату өчен дәлил түгел. Башка токсик күренешләргә шулай ук ясмыктагы куркынычсыз утырмалар, кайвакыт кырый кератиты була ала  (рәс.22.1г, уңда).
РА'ны дәвалау өчен билгеләнгән алтын, 3 елдан артык кулланганда, якынча 50% очракта ясмык  капсуласының алгы өслегендә куркынычсыз депозитлар ясалуына китерә.
Аннетта-Норт (Техас)
Аннетта-Норт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Луиньяк
Луиньяк — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Бидл (округ, Көньяк Дакота)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1879 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3275,8 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Бидл (округ, Южная Дакота)
Неренштеттен
Неренштеттен (Nerenstetten) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Языр (Чавдыр)
Языр (Yazır) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Чавдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Толедо (Айова)
Толедо  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Толедо шәһәре  елда нигезләнгән.
Аревалильо
Аревалильо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC3663-1108
GSC3663-1108 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Жиана (коммуна)
Жиана — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вельке Страцини
Вельке Страцини — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Калиново (Вишковский повяты)
Калиново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Байрак (Лаеш районы)
Кызыл Байрак — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422612.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Нуае (Эр)
Нуае — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ящуга
Ящуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Койда елгасының уң ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рәхмәтуллин-Хөсәенов йорты (Казан)
Рәхмәтуллин-Хөсәенов йорты — Казанның Шиһабетдин Мәрҗани урамында урнашкан, XIX гасырның беренче яртысында төзелгән өч катлы йорт. 1872 елда үзгәртеп төзелә. Бу йортта 1911 елның июлендә Фуат Туктаров яшәгән.
Перейра (Монтемор-у-Велью)
Перейра  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Брине (Шер)
Брине — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Баһаветдинова-Апанаева йорты (Казан)
Баһаветдинова-Апанаева йорты — Казанның Шиһабетдин Мәрҗани урамында урнашкан, 1873 елда архитектор П. Романов проекты буенча төзелгән бина.
Йогешвари мәгарәләре
Йогешвари мәгарәләре Һиндстанның Йогешвари шәһәр янында урнашкан иң иртә Һинду һәм Буддист мәгарә гыйбадәтханәләрнең берсе. Мәгарәләр безнең эраның 520-енчедән 550-нче елларга карый. Бу мәгарәләр Махаяна Буддист мигъмариятеның соңгы стадиясенә карый, соңрак алар Һиндулар тарафыннан алынган булган. Тарихчы һәм галим Уолтер Спинк буенча, Йогешвари Һиндстанда иң элеккеге төп Һинду мәгарә гыйбадәтханәсе (һәм тулаем озынлык төшенчәләрендә) "иң зурысы". Координаталары:19.1391°N, 72.8568°O. Мәгарәләр Көнбатыш Экспресс Шоссесы янында урнашкан. Мәгарәләргә озын баскычлар алып бара, алар мәгарә пространствосының төп залына илтә. Аның күп баганалары бар һәм ахырда Лингам бар. Стеналар буйлап Даттатрейя, Хануман һәм Ганеша потлары урнашкан. Шулай ук ике ишек сакчысы калдыклары бар. Мәгарәдә шулай ук Йогешвари Алиһәсенең муртисы һәм аяк эзләре бар, шуның хөрмәтенә бу гыйбадәтханә соңрак атала башлаган. Кайбер Маратхи кешеләре тарафыннан Алиһә Куладэви дип атала, аңа шулай ук Гуҗараттан кайбер мигрант төркемнәре табына.
Арамашка (Реж шәһәр округы)
Арамашка (Арамашка) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.
Зялёны Дуб (Чэрыкавский районы)
Зялёны Дуб  (Зялёны Дуб ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
Янырыс
Янырыс – Ишембай районындагы татар авыл, Янырыс авыл советы үзәге. Район үзәгеннән төньяк-көнчыгышка 43 км һәм Стәрлетамак тимер юл станциясеннән көнчыгышка таба 39 км еракта Кыявык елгасы (Җигән елгасы кушылдыгы) буенда урнашкан.
Сыйфатлама
Халкы: 1906 елда — 1708 кеше; 1920 — 2107; 1939 — 2014; 1959 — 1403; 1989 — 927; 2002 — 896; 2010 — 748 кеше. Башкорт теленең җигән сөйләше һәм татар теленең тепекәй сөйләше таралган. Урта мәктәп, балалар бакчасы, фельдшер акушерлык пункты, мәдәният йорты, китапханә, мәчет бар.
Тарихи белешмә
Авылга 18 гасырның 1нче яртысында Нугай даругасы Юрматы вулысы Кыявык авылы башкортлары Яңа Кыявык исеме белән нигез сала. 1749 елда килешүе буенча биредә Сарман районы территориясендәге Янурыс авылыннан җирсез башкортлар һәм ясаклы татарлар (алар соңыннан типтәрләр катламына күчә), соңрак шундый ук шартларда — мишәрләр килеп утыра. 1795 елда 25 йортта 124 кеше яшәгән, 1865 елда 165 йортта — 936 кеше. Малчылык, игенчелек белән шөгыльләнгәннәр, заводларда эшләгәннәр; шөгыльләр арасында урман кәсебе күрсәтелгән. Мәчет, училище, 28 сәүдә кибете булган. 19 гасыр уртасыннан хәзерге исемен йөртә. 1906 елда 3 мәчет, мануфактура һәм 4 бакалея кибете, су тегермәне, икмәк склады (мөгәҗи) теркәлгән.
Раси (Польша)
Раси  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зялёны Дуб (Чэрыкавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Арамашка (Реж шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79%), чирмешләр (14%).
(11577) Эйнасто
(11577) Эйнасто — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 8 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CO17» саналган.
Расова (Констанца)
Расова — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ивано-Франковск өлкәсе
Ивано-Франковск өлкәсе (Івано-Франківська область) — Украина cастaфына керүче өлкә.
Административ үзәге — Ивано-Франковск шәһәре.
Халык
Милли cастaф (2001): украиннар — 97,5%, руслар — 1,8%.
Административ бүленеш
Ивано-Франковск өлкәсе 14 районга һәм 5 өлкә буйсынуындагы шәһәренә бүленә.
Нова Ольшувка
Нова Ольшувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караагач (Йылдырым)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(11578) Чимабуэ
(11578) Чимабуэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хлусава (Высокавски авыл советы)
Хлусава (Хлусава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ливча
Ливча — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шалты (елга)
Шалты (Шалтинка) — Югары Кандыз елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Абдулин районы биләмәләрендә ага. Елга буенда Иске Шалты авылы урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нересхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дейл Карнеги
Дейл Бре́кенридж Ка́рнеги (ингл. Dale Breckenridge Carnegey, 1922 елдан соң — Carnegie; 1888 елның 24 ноябре — 1955 елның 1 ноябре) — АКШ язучысы, педагог. Ул конфликтсыз һәм уңышлы аралашу концепциясен төзи. Шушы темага күп лекцияләр укый. Аның китаплары бүген дә популяр.
Пессегейру (Пампильоза-да-Серра)
Пессегейру  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Аревало
Аревало — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10515) Old Joe
(10515) Old Joe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 31 октябрендә Брайан Мэннинг тарафыннан Stakenbridge обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UB3» саналган.
Гонцагоне (Мантова)
Гонцагоне — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гонцагоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лузак-Сент-Андре
Лузак-Сент-Андре — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Санд-Спрингс (Техас)
Санд-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Санд-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жиберт (коммуна)
Жиберт — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Калиново (Островский повяты)
Калиново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зялёны Клин (Климавицкий районы)
Зялёны Клин  (Зялёны Клін ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Югары Мин
Югары Мин – Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Миньяр елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боном (округ, Көньяк Дакота)
Боном — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тиндалл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1862 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1506,5 км² тәшкил итә.
Нойбулах
Нойбулах (Neubulach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вельке Терьяковце
Вельке Терьяковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(11579) Tsujitsuka
(11579) Tsujitsuka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 6 маенда К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 JN» саналган.
GSC3667-1134
GSC3667-1134 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Языр (Богазкале)
Языр (Yazır) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Богазкале илчесенә караган бер авыл (köy).
GSC3667-1134
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Обевуа
Обевуа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Аннетта-Саут (Техас)
Аннетта-Саут  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Манаспутра
Манаспутра "акылдан туган угыл" яки "акыл угылы" дигәнне аңлатучы Санскрит төшенчәсе. Һинд динендә Ходай Брахма акылыннан ун угыл барлыкка китергән, бу ришилар яки зур фикер ияләре праджапати буларак мәгълүм булган. "Бхагавата Пурана" буенча аларның исемнәре: Атри, Ангирас, Маричи, Пулаха, Крату, Бхригу, Васиштха, Дакша һәм Нарада.
Томпсон (Айова)
Томпсон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томпсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Расовица
Расовица — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пиньейру-де-Кожа
Пиньейру-де-Кожа — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Расовица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиньейру-де-Кожа
Географиясе
Мәйданы —.
Бринон-сюр-Содр
Бринон-сюр-Содр — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Söyembikä
Söyembikä citkän bulmağan ulı Ütämeşgäräy xan waqıtında Qazan xanlığı patşa–bikäse (1549.-1551.). Yäşäw yılları açıq tügel, 1516.-1520. yıllar tiräsendä tuğan bulsa, wafat bulu bötenläy belgeses, 1552. yıldan soñ.
Äwwäle Söyenbikä digän isemne xalıq üz beldege ilä Söyembikä dip, yäğni söyekle, söyügä layıq itep üzgärtkän.