cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Даниловце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мурза (Ница кушылдыгы)
Мурза  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 129 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 61 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катраница
Катраница — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күн җитештерү
Күн эшкәртү белән бәйле лексик-семантик төркемтөп һәм ясалма сүзләргә бүленәләр. Аерым кисәкләргә таркалмый торган нигезләргә түбәндәгеләр керә:, , нукта, ,  , , ,  каеш һ.б. Таркалмый торган нигезләр төп һәм алынма табигатьле булалар. Төп төрки нигезгә түбәндәге сүзләрне кертергә мөмкин:, аел (подпруга), ату (читек), , , ,. Шушында ук тезгән дигән сүзне дә кертепгә мөмкиндер. А. А. Реформаторский раславынча, җирдә сүзлек составы бары тик төп үз сүзләреннән генә торган бер генә тел дә юк. (Реформатский, 1960, 108). Һәр телдә читтән алынган сүзләр урын тапкан һәм процесс өзлексез дщвам итә килә. Алар, кагыйдә буларак, яңа атамалар, яңа әйберләр белән килеп керәләр. Безне кызыксындарган лексик-семантик төркемгә кагылышлы алынма, сүзләрдән тҗүбәндәгеләрне күрсәтергә була: апуйка, кәҗүл, сәхтиян (тире төрләре), эшлия, кавеш, теркеш (колчан), чәрмә (күн букча), чунтай ( акча янгчыгы), шәл (аерым тире кисәкләрен тоташтырганда кулланыла торган тире тасма яки җеп, бау) һ.б. Кайвакытта алынма сүзләр морфологик узгәрешләр кичереп татарчага яраклаштыралар. Мисал өчен “дубленый” термины татар телендә халык этимолгоиясе рухына ярашлы рәвештә “ дуплы” формасын ала ( дупленый – дуплы). “Дуплы” сүзе татар сүз ясалышы нигезендә туган күренеш, шуңа күрә дә ул төп татар сүз ясалышы нигезендә туган күренеш, шуңа күрә дә ул, төп татар атамасы белән танышлыклары, “дуплы” терминын алынма сүз дип игълан итәргә һич тә сәбәп тә була алмый). Әмма, икенче яктан, гәрчә татар телендә “дуплы тун” дигән төшенчә булса да, “дубленка”, һичшиксез, алынма сүз.
Лисець-Мали
Лисець-Мали — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Млаке (Мута)
Млаке  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Григорий Ройтфарб
Григори Ройтфарб (Григорий Зельманович Ройтфарб,, — , ) — СССР, Украина, Россия һәм Исраил тромбончысы; педагог, Казан консерваториясе профессоры; ТАССРның атказанган әртисе (1980), ТАССРның халык әртисе (1987).
Коллу (Гәдәбәй)
Коллу  (Kollu ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
HD222672
HD222672 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Константин Чеботарёв
Константин Константинович Чеботарев (1892 ел, Уфа губернасының Бәләбәй өязе Юрминск авылы - 1974 ел, Мәскәү) — рус һәм совет рәссамы, 1920 еллар Казан сәнгать авангарды лидеры. Рәсем сәнгатендә һәм графикада да, шулай ук театр рәссамы буларак да эшли.
Биографиясе
1917 елда үзен «Союз Подсолнечник» дип атаган рәссамнар берләшмәсе лидеры була. Берләшмә «исән калган сәнгать»кә каршы көрәшне максат итеп куйган. Сәнгать авангарды дәвамында барлыкка килгән төркемнең беренче күргәзмәсе 1918 елда була. Куелган 305 эшнең 50се Чеботаревныкы була. Бу чорда ул нигездә геометрик формалардагы композицияләрдән төзелгән әсәрләр иҗат итә. Аның иң танылган эше «Кызыл армия» (1917) була.
1919 елда Чеботарев Колчак армиясенә алына һәм Казанга 1921 елда гына кайта.
Исидор (ай кратеры)
Исидор - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 41,39 км булган кратер.
Константин Чеботарёв
Биографиясе
Казан 1920 елларда инде танылган авангард үзәге була. 1920 елдан «Всадник» («Җайдак») альманахы чыга, аңа армиядән кайткан Чеботарев кушыла. Ул шулай ук Казанның «КЭМСТ» яшьләр театрында эшли һәм берничә спектакль күрсәтә.
Исидор (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Исидор Севильский (якынча 560 −636) хөрмәтенә бирелә.
Константин Чеботарёв
Биографиясе
1926 елда Чеботарев Мәскәүгә күчеп китә, анда да театр рәссамы булып эшли.
Исидор (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Константин Чеботарёв
Биографиясе
1930 елларда ул, репрессияләнмәсә дә, күргәзмәләрдә катнашу мөмкинлеген югалткан. 1940 елдан ул Мәскәүгә Рәссамнар Берлегенә гариза бирә, тик анда 1970 елда гына кабул ителә. Сугыштан соңгы чорда Мәскәү шәһәренең Новогиреево шәһәрендә яши. Новогиреево зиратында җирләнгән.
Эткүл
Эткүл (Еткуль) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), татарлар (4%), башкортлар (7%).
(1892) Люсьен
(1892) Люсьен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 16 сентябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 SD» саналган.
Обори (Голюбско-Добжинский повяты)
Обори  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Епимахово (Киров өлкәсе)
Епимахово (Епимахово) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD222701
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Паудорф
Паудорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сяргеевка (Ивевский районы)
Сяргеевка  (Сяргееўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Яхшыбай авылы мәчете
Яхшыбай авылы мәчете -  Татарстан Республикасы Сарман районы Яхшыбай  авылында урнашкан тарихи мәчет.
Яхшыбай авылы мәчете тарихы
Ул 1907 нче елда сәүдәгәр Гыйрфан Мусин акчасына салынган. Аның беренче каты приход мәдрәсәсенең уку класслары өчен бирелгән. Биредә Шәйхелислам Хәмиди, Камил Вахитов кебек күренекле дин белгечләре, язучы Фатыйх Сәйфи-Казанлы укыткан. 1913 нче елда анда 120 шәкерт белем алган. Укыту яңача алып барылган. Икенче кат гыйбадәт кылу өчен файдаланылган. Мәчетнең берничә керү юлы, ике залы, манарасы булган. Төп керү юлы төньяк өлешенә урнашкан. Беренче катка төньяк һәм көньяк яклардан керү юллары ясалган, икенче каттагысы зур тәрәзә белән яктыртылган, декорация ләп, фигуралап эшләнгән, гадәти типтагы уңайлы мәчет була ул.Кайчандыр гөрләп торган, шәкертләр укыткан, мәдрәсәсе булган мәчет бит ул. Аны төзегәндә, бер ватык кирпеч кертмәгәннәр, измәсенә, тирә-яктан җыеп, йомырка кушып изгәннәр, дип сөйлиләр. Үземнән соң килгән буыннар да файдасын күрсен дип төзегәннәр аны. Хәзер дә стеналары бүген салынган төсле аның. Заманалар шаукымында аның манарасы югалган.
Мәчетне төзекләндерү
Таныклыклардан күренгәнчә, мәчет Мусиннар гаиләсе акчасына карап, тәрбияләнеп тотылган. 1908 нче елның маенда, мәсәлән, Мортаза Мусин мәчеткә 100 мең сум акча биргән.
Яхшыбай карьясенең Минзәлә өязе хаҗи Мортаза бин Фәтхуллаһ әл-Мөхсини (Мусин) үзенең сәламәтлегендә фарыз садакаларын – зәкят вә гошерләрен тиешенчә үтәүдән тыш нәфел садакадан да мәчет вә мәдрәсәләр төзеп аларны мөкәммәл тәрбия иткән. Үзенең яшәгән авылы Яхшыбай га 15000 сумга төшереп таштан (кызыл кирпеч) 2 катлы бер мәчет бина итеп, көзлектә генә тәмам иткән. Бу мәчетнең асты 34 аршин, дүрт бүлмәле мәдрәсәдер. Моннан башка бер таш, бер агач мәдрәсәсе дә булган.
2015 нче елның 29 нчы маенда Яхшыбай авылында да мәчет бинасын яңару эшләре башкарылды. Авылдашлар көче белән ул буялды, агартылды, ишегалдында агачлар киселде, чүпләр җыелды. Әлеге эшләрне Кашапова Фәрхинур апаның кызлары оештырдылар.
Бүгенге көндә анда авыл кибете, мәдәният йорты урнашкан.
= Фотосурәтләр =
(18829) 1999 NE30
(18829) 1999 NE30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NE30» саналган.
Ленцервише
Ленцервише — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Шарлевиль (Марна)
Шарлевиль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ленцервише
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даново (гмина Райгруд)
Даново  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виролле
Виролле — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Александр Романов
Александр Романов (Александр Владимирович Романов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
Казтинатели (Салерно)
Казтинатели — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтинатели Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пармаккапы (Гүрпынар)
Пармаккапы (Parmakkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ленинское (Михайловка районы)
Ленинское (Ленинское) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (7%).
Сент-Роуз (Луизиана)
Сент-Роуз  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сент-Роуз халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 588
NGC 588 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Медисон-Лейк (Миннесота)
Медисон-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кестен (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөзсүз (Малкара)
Гөзсүз (Gözsüz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Григорий Романов
Григори Романов (Григорий Григорьевич Романов,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Гелешень (Селаж)
Гелешень — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риджкрест (Луизиана)
Риджкрест  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Пач (Тироль)
Пач  — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Обори (Торунский повяты)
Обори  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көчеккөмү (Йозгат)
Көчеккөмү (Köçekkömü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Модрич (Лашко)
Модрич  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ADAHELI
Борт коралларына миллиметр диапазонындагы радиометр һәм VIS-NIR (визуаль һәм якын инфра-кызыл спектр) югары чишелеш телескоп керә. NASA, ESA һәм халыкара Living with a Star программасының башка максатлары, мәсьәлән, Кояш Динамика Обсерваториясе, PICARD, Solar Orbiter, һәм Parker Solar Probe миссияләре, ADAHELI коралларын кулланмыйча эшләнә.
Едет
Едет — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урюп елгасының уң ярыннан 124 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лисець-Новий
Лисець-Новий — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исис (ай кратеры)
Исис - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 0,61 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Египет исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Isis (crater)
Евгений Романов
Евгени Романов (Евгений Иванович Романов,, — , ) — инженер-химик, Кирово-Чепецк химия комбинаты директоры (1974-1982).
Нәҗметдин
Нәҗметдин — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453496, — 80205837005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм.
Экрамвиль
Экрамвиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Янг-Яха (Вэнто-Кой-Яха кушылдыгы)
Янг-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнто-Кой-Яха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пармаккурду (Акдениз)
Пармаккурду (Parmakkurdu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Даново (гмина Щучин)
Даново  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пашинг
Пашинг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18830) Pothier
(18830) Pothier — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NZ35» саналган.
Шармон (Марна)
Шармон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лечин
Лечин — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Станислав Романов
Станислав Романов (Станислав Игоревич Романов,, — , ) — Россия хоккейчесе (сакчы), Югары хоккей лигасының көмеш призчысы (2011).
Лечин
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
11 март
11 март – Милади тәкъвимендә өченче айның унберенче көне. Ел ахырына кадәр 295 көн кала.
Сяржанты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казтиньола (Бергамо)
Казтиньола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гөзсүзҗе (Бозьязи)
Гөзсүзҗе (Gözsüzce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Бозьязи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казтиньола (Бергамо)
Географиясе
Казтиньола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Гелешешть (Будяса, Арджеш)
Гелешешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әбу Бәкер
Әбу Бәкер (, —, ) — ,.
Әбу Бәкер Габдуллаһ ибн Усман ибн Әмир Кәгъб ибн Сәгъд ибн Мурра әт-Тайи яки Әбу Бәкер әс-Ситдыйк (572 — 22 август 634) — беренче хәлифә, Мөхәммәд пәйгамбәрнең иң якын һәм олы сәхабәсе. Ситдыйк кушаматын, әл-Исра үәл-Мигъраҗ вакыйгасыннан соң, бу вакыйгага бер шиксез ышануы сәбәпле ала.
Тормыш юлы
Усман (Әбу Кухафә) һәм Салимә (Умм әл-Хәйр) гаиләсендә туа. Исламны кабул иткәнче, Мәккәнең иң бай сәүдәгәрләреннән була. Сәүдә эше белән мал тапкан; хөкемдар вазыйфасын башкарган, кабиләсенең тарихын яхшы белгәнгә һәм оста төш юраганга, зур хөрмәткә ия булган.
Ул исламны кабул итүче беренче ир кеше була. Ислам кабул иткәч, ул Госман ибне Гаффан, Зүбәйр ибнел Гаввам, Тальхә ибне Гобәйдуллаһ, Габдеррахман ибне Гауф, Сәгъд ибне Әби Вәккас, Гамир ибне Җәррах, Әркам ибне Әркам, Әбу Сәлямә кебек сәхабәләрне исламга чакыра, бөтен мал-мөлкәтен ислам өчен тарата. Әбу Бәкер ислам кабул иткән колларны сатып алган һәм азат иткән. Ул азат иткән коллар арасында Мөхәммәднең мөәдзиненә әйләнгән Билал ибне Рәбах та була. Исламга нык ышануы белән аерылып торган, һәм шуның өчен, Мөхәммәд аңа исән чагында ук җәннәт вәгъдә итә.
Мөшрикләр тарафыннан мөселманнарны җәберләүләр арткач, Мөхәммәд аны мөселманнарның күбесе һиҗрәт кылган Хәбәшстанга җибәрергә була. Әбу Бәкер радыйаллаһу ганһу, юлга чыккач, Ибне Дукккун - кабилә башлыкларының берсен очрата, ул Әбу Бәкерне үзенең яклавы астына ала һәм алар бергә Мәккәгә кайталар. Ләкин Әбу Бәкер радыйаллаһу ганһу динен яшерен тотудан баш тарта, һәм шуның белән Ибне Дуккунның яклавыннан мәхрүм ителә.
Мөхәммәд пәйгамбәрлегенең 13 нче елында мөселманнарның Мәккәдән Мәдинәгә һиҗрәте башлана. Соңгылардан буллып Мәккәне Мөхәммәд һәм Әбу Бәкер калдыралар. Алар бергә эзәрлекләүчеләрдән Саур мәгарәсендә качып торалар. Бу вакыйга Коръәндә дә сурәтләнә.
623 елда кызы - Гайшәне Мөхәммәдкә кияүгә бирә. Әбу Бәкер мөселман өммәтенең бөтен мөһим эшләрендә катнашкан, Бәдер, Өхед, Хандак, Хәйбәр, Хунәйн һ.б сугышларда катнаша.
Пәйгамбәрнең үлеменнән соң (11/632 ел), мөселманнарны тынычландыра, пәйгамбәр исән чагында ук имам булып торган очраклары булганга күрә, 12 нче раббигыль-әүвәлдә хәлифә итеп сайлана.
Әбу Бәкернең иң зур хезмәтләреннән берсе - мөселман дәүләтчелеген саклап калу һәм ныгыту. Күп кенә кабилә башлыклары буйсынмый, зәкәт түләми башлыйлар. Аларның бу эшләре диннән чыгу (риддә) дип карала. Баш күтәргән кабиләләр бастырыла, һәм хәлифәт ныгый, бердәмгә әйләнә.
Өммәт эчендәге фетнә туктатылгач, тышкы дошманнар - Фарсы һәм Византия дәүләтләренә каршы хәрби эшләр алып барыла башлый. Мөселман гаскәре Гыйракта фарсыларны җиңә. Сүриядә гаскәрләр Ярмук елгасы янына җитәләр, Византия империясенең зур армиясенә каршы сугыш башлана. Сугышның кызган чагында, Әбу Бәкернең үлеме турында хәбәр килеп җитә.
Әбу Бәкер, салкын су белән юынганнан соң, авырып китә. Аның авыруы 15 көн дәвам итә. Бу вакытта кешеләр аның хәлен белешеп торганнар, ә Госман бөтенләй аның яныннан китмәгән. Имам вазыйфасын Гомәр ибнел-Хәттаб үтәгән.
Әбу Бәкер һиҗри 13 елда җөмәдел-ахир ае тәмалануга 8 көн кала сишәмбе көнне вафат була. Аны Мөхәммәд янына җирлиләр. Җеназа намазын Гомәр башкара.
Хатыннары
Умм Раман бинте Әмир - беренче мөслимәләрнең берсе. Габдеррахман һәм Гаишәнең әнисе була.
Әбу Бәкернең тагын бер хатыны - Әсма бинте Умәйс. Башта Җәфәр ибне Әбу Талибнең хатыны булган. Әбу Бәкер, Җәфәр ибне Әбу Талиб Мута сугышында вафат булганнан соң, аның тол хатыны - Әсмага өйләнә. Әсма Мөхәммәд ибне Әбу Бәкернең әнисе була.
Хәбибә бинте Хәриҗә – ул әнсарлардан, Хәзрәҗ кабиләсеннән була. Ул Өмм Көлсемнең әнисе була.
Балалары
Габдеррахман - гаиләсендәге Исламны иң соңгы кабул итүче кеше. Ул корәешләрнең көчле һәм куркубелмәс сугышчысы буларак билгеле була. Бәдер сугышында мөселманнарга каршы сугышкан. Худайбия килешүеннән соң исламны кабул итә.
Габдулаһ. Ул һиҗрәт вакытында мөһим роль уйный. Таифне камау вакытында яралана. Әбу Бәкер хәлифәлеге вакытында, яралану нәтиҗәсендә, вафат була.
Гайшә – Мөхәммәднең хатыны. 2210 хәдис тапшыра. Һиҗрәтнең 57 нче елында 63 яшендә үлә.
Өмм Көлсем - иң кече кызы, Әбу Бәкернең вафатыннан соң туа. Тальхә ибне Губәйдуллаһка кияүгә чыга.
Әсма - Зүбәйр ибнел Гәввамның хатыны була.
NGC 589
NGC 589 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(3021) Лукубрация
(3021) Лукубрация — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1967 елның 6 февралендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1967 CB» саналган.
Обуховка (Ница кушылдыгы)
Обуховка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 89 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Киселчово
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ричвуд (Луизиана)
Ричвуд  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Обори (Хелминский повяты)
Обори  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смутяки
Смутяки (Смутяки) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Кабанн (ай кратеры)
Кабанн - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 81,3 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Жан Кабанн (1885—1959) хөрмәтенә бирелә.
Вирсон
Вирсон — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Көһнәкәнд (Гәдәбәй)
Көһнәкәнд  (Köhnəkənd ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Медфорд (Миннесота)
Медфорд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Медфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
HD222707
HD222707 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Көчеклиоглу (Йозгат)
Көчеклиоглу (Köçeklioğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Лисице (Великопольское воеводалыгы)
Лисице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Шумаково
Кече Шумаково (Малое Шумаково) — Чиләбе өлкәсенең Увельский районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Даново (Кольненский повяты)
Даново  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сентер-Пойнт (Луизиана)
Сентер-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Каргова (Зимняя кушылдыгы)
Каргова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зимняя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Сентер-Пойнт (Луизиана)
Географиясе
Сентер-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каргова (Зимняя кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(18831) 1999 NP37
(18831) 1999 NP37 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пеггау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18831) 1999 NP37
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NP37» саналган.
Казтиньола (Реҗо Эмилия)
Казтиньола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Модрич (Словенська Бистриця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтиньола (Реҗо Эмилия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иске Зеленай
Иске Зеленай (Старое Зеленое) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Географиясе
Район үзәгеннән 21 километр төньяк-көнчыгыштарак урнашкан.
Тарих
18 гасырның башында нигезләнгән.
Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (98,7%).
Ленинское (Хороль районы)
Ленинское (Ленинское) — Диңгез буе краеның Хороль районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Пармаксыз (Һайраболу)
Пармаксыз (Parmaksız) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ленинское (Хороль районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (73%), украиннар (25%).
(4601) Людкевич
(4601) Людкевич — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 3 июнендә M. Rudnyk тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 LB» саналган.
Гөзтепе (Сарычам)
Гөзтепе (Göztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 590
NGC 590 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сярки (Лидский районы)
Сярки  (Сяркі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 590
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Каратайлар
Каратайлар (мукш. каратайхть, үз атамалары — мукшы ) — Татарстанда яшәүче мукшыларның этнографик төркеме. Туган телләре — татар теленең каратай сөйләше. Кама Тамагы районындагы Мордва Каратае (Искавыл), Мәсте (бүгенге көндә юкка чыккан), Чымбай, Чыршалан һәм татарлар белән бергә Балтач авылларында яшиләр. Халык саны якынча 100 кеше.
Каратай-Савиновка, яки Барское, һәм Заовражный Каратай авылында руслар, ә Казан өязендә (хәзер — Татарстанның Арча районы) Шушма елгасында Каратай авылында татарлар яшәгән. Күрәсең, «Каратай» авыл исеме «Каратай» гидронимыннан килеп чыккандыр.
Шулай итеп, каратайлар аерым мордва кабиләсе түгел, ә татарларның көчле йогынтысына дучар ителгән мукшыларның локаль төркеме булып тора: алар татар телен һәм татар мәдәниятенең күпмедер элементларын кабул итеп, шулай да этник, мукшы үзаңын саклап калганнар. Аларны тирә-яктагы татарлар мукшыларга саный, аларны мукшы, мукшылар дип атый, үзләре дә алар мукшылар дип саный, ә ике теллелек аларда XVII гасырга кадәр сакланаган була.
Безнең көннәрдә каратайлар мәдәни яктан руслар белән якыная бара, рус мәдәниятенә якынаюга, руслашуга, каратайларның рус мәктәпләрендә һәм университетларында укуы (үз мәктәпләре һәм университетлары беркайчан да булмаган), катнаш никахлар ярдәм итә. 1976 елда н. Ф. Мокшин җитәкчелегендә Мордва Каратае авылында үткәрелгән экспедиция буенча, каратай-рус гаиләләре - 6,7%, ә каратай — татар гаиләләре - 2,2% тәшкил иткән. 1958 елда әлеге авылларда каратайларның саны 1000 кешегә җиткән, 1976 елда ул өч йөзгә кадәр кимегән. Кимү шәһәргә миграциягә һәм Кубышев сусаклагычы төзелгәннән соң кайбер каратай авылларының су астында калуы белән бәйле.
Каратайлар православие дине тоталар. XIX гасырна ук мәҗүсилек калдыклары сакланмаган, каратай авылларында 3 чиркәү приходы эшли. XX йөз башында каратайларның бер өлеше үзләрен эшкә яллаган Идел буе немецларында таралган баптистлыкка күчә.
Пёггшталль
Пёггшталль — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кожари
Кожари — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либенвальде
Либенвальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элан (Кальвадос)
Элан — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Оброво (Торунский повяты)
Оброво  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карасуль
Карасуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/1162/1016/467 урнашкан. Елга озынлыгы 128 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Шательрау-Сен-Луван
Шательрау-Сен-Луван — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гелешешть (Сусень, Арджеш)
Гелешешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабео (ай кратеры)
Кабео - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 100,58 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Николо Кабео (1586—1650) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Көшекташ (Хаҗыбекташ)
Көшекташ (Köşektaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Хаҗыбекташ илчесенә караган бер авыл (köy).
Во-сюр-Мер
Во-сюр-Мер — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Дановске
Дановске — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лискув
Лискув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Акбузат (мәгънәләр)
Акбузат — күп мәгънәле сүз.
Казтион (Белуно)
Казтион — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтион Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18832) 1999 NV42
(18832) 1999 NV42 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NV42» саналган.
Ачык Республика
Ачык Республика яки Ачык Җөмһүрият ― сер булмаган дәүләт мәглүмәтләрен ачуга, хөкүмәт органнары белән эш итүне байларга, аларның эшләренең үтә күренүчәнлеген тәэмин итүгә юнәлтелгән проект.
«Ачык Җөмһүрият» проектының символы - күктә очучы кош. Аның киң җәелгән канатлары проектның киңлеген һәм ачыклыгын чагылдыралар.
Кош сүрәтен төшерүдә кулланылган гадилек һәм җиңеллек – киң, колачлы алымнар - хөкүмәт органнары белән аралашудагы байлыкны символаштыра, дәүләт эшмәкәрлеге процесларын аңлауны җиңеләйтә.
Очучы кош электрон демократияда чагылдырылган азатлыкны белдерә. Очу иреклекне чагылдыралар, шул исәптән фикер иреклеген дә. Очучы кош электрон демократиядәге азатлыкны чагылдыралар һәм дәүләт мәглүмәтләренә ачыклыгын күрсәтә.
Поварёнка
Поварёнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 245 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рингголд (Луизиана)
Рингголд  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пёлла
Пёлла — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Терешковка (Авыргазы районы)
Почта индексы — 453496, — 80205837006.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 17 кешенең яшәве мәгълүм.
Козарка
Козарка — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 591
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мейбел (Миннесота)
Мейбел  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мейбел шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пармаксыз (Чат)
Пармаксыз (Parmaksız) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD222745
HD222745 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Станоговская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гөзтепе (Бала)
Гөзтепе (Göztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бала илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Көһнәгышлаг (Гәдәбәй)
Көһнәгышлаг  (Köhnəqışlaq ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Сярки (Слонимский районы)
Сярки  (Сяркі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сесилия (Луизиана)
Сесилия  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сесилия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурчак (Гизал-Дон кушылдыгы)
Бурчак — Россия территориясеннән ага торган елга. Төньяк Осетия биләмәләрендә ага. Елга  Гизал-Тын елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Пёллау (Штирия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(4583) Луго
(4583) Луго — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 1 сентябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RL4» саналган.
Данувек
Данувек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтион Веронезе (Верона)
Казтион Веронезе — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтион Веронезе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кавальери (ай кратеры)
Кавальери - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 59,35 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Бонавентура Кавальери (1598—1647) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Әллүки (әдәби берләшмә)
«Әллүки» ― Казан дәүләт университетында (2009 елның 21 октябреннән ― Казан (Идел буе) федераль университетында) укучы студент яшьләрнең әдәби иҗат берләшмәсе. Егерменче гасырның илленче елларында барлыкка килеп, сиксәненче елларында тукталган берләшмә, 2003 елның сентябрендә шагыйрь Ленар Шәех инициативасы белән яңадан оеша.
Яңадан оешу
2003 елның 24 сентябрендә шагыйрь, университетның татар филологиясе һәм тарихы факультеты студенты Ленар Шәех инициативасы белән факультет кысаларында яңадан оеша. Иҗат берләшмәсенең язучылар ягыннан җитәкчесе Галимҗан Гыйльманов, студентлар ягыннан җитәкчесе Ленар Шәех була. Соңрак иҗат берләшмәсенең студентлар ягыннан җитәкчеләре Рифат Сәлах, Булат Ибраһим була.
«Тәрәзә» газетасы
Әдәби-иҗат берләшмәсе тарафыннан 2003 елда «Тәрәзә» газетасы оештырыла. Баш мөхәррире ― Ленар Шәех, 2010 елдан ― Булат Ибраһим. Газетада университет хәбәрләре белән беррәттән әдәби берләшмә әгъзалары булган КДУ студентларының иҗат үрнәкләре (шигырьләр, хикәяләр һәм кечкенә драма әсәрләре) басыла. 2011 елда газетаның соңгы саны чыга. Казан дәүләт университеты федеральләшү нәтиҗәсендә татар студентлары өчен «Дарелфөнүн» газетасы чыгарыла.
Хәзерге вакыт
Хәзерге вакытта (2021) Әллүкине язучы, галимә Халисә Ширмән, студентлар ягыннан Салават Кадыйров җитәкли.
Ярты гасырдан артык вакыт эчендә яшь иҗатчыларның төп очрашу урыны үзгәрми. Бихисап шагыйрь һәм язучы Казан (Идел буе) федераль университетында каләмнәрен ныгыта, фикердәшләр таба. «Әллүки»челәр рәтенә кергән яшьләр иҗади кичәләр, остаханәләр, бер-берсенең иҗаты буенча фикер алышу оештыра. Берләшмә тарафыннан оештырылган чараларга танылган язучылар, шагыйрьләр, каләм осталары журналистлар чакырыла. «Әллүки»челәр үзләре дә Язучылар берлегенә сәяхәт кыла. «Әллүки»челәрнең иҗат үрнәкләре «Идел», «Ялкын», «Казан утлары», «Сөембикә» журналларында, «Шәһри Казан», «Ватаным Татарстан» газеталарында дөнья.
Хәзерге «Әллүки»челәрнең күбесе ― КФУның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты студентлары, аз гына башка бүлекләрдән дә катнашучылар бар. Пандемия сәбәпле, 2020―2021 ел очрашулары онлайн формада уза. «Әллүки»челәр иҗат үрнәкләрен социаль челтәрләргә куя башлый, бер-берсенең иҗатын шуннан күзәтеп бара.
Лесное (Диңгез буе крае)
Лесное (Лесное) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), украиннар (23%).
Кокорово
Кокорово — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эллон
Эллон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Оброво (Тухольский повяты)
Оброво  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.