cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марат Зәйнуллин
Марат Зәйнуллин (Марат Вәли улы Зәйнуллин,, — , ) — тел белгече, БР ФА академигы (2009), филология фәннәре докторы (1988), профессор (1991), БРның атказанган фән эшлеклесе (1992), БРның мәгариф әтличниге (1995), РФның шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (1998).
Патрикози
Патрикози — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кастарас
Кастарас — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вядрув
Вядрув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юкарыколбашы (Гүроймак)
Юкарыколбашы (Yukarıkolbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Гүроймак илчесенә караган бер авыл (köy).
(14129) Dibucci
(14129) Dibucci — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 19 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QO95» саналган.
Итажуипи
Итажуипи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Згужниця
Згужниця — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куим
Куим — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көмүр Чукуру (Белен)
Көмүр Чукуру (Kömür Çukuru) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Белен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грязнушка (Каменка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Запорная (Нюролька кушылдыгы)
Запорная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нюролька елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әхмәт Закиров
Әхмәт Закиров (Әхмәт Закир улы Закиров,, — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1944). Беларус территориясендә барган сугышларында батырлык күрсәткән.
Ильясов
Ильясов — фамилия. Кыска варианты — Ильяси.
Ле-Бати
Ле-Бати (Les Bâties) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,56 км².
Сурпень
Сурпень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридриксгабеког
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забор (Тәүде шәһәр округы)
Забор (Забор) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Рудник (гмина Сулковице)
Рудник — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Забор (Тәүде шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Рудник (гмина Сулковице)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аджиджа
Аджиджа — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курбатово (Мари Ил)
Курбатово (Тектэҥер, Курбатово) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Ширли (Арканзас)
Ширли  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кастильехар
Кастильехар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ширли (Арканзас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастильехар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14130) 1998 QQ103
(14130) 1998 QQ103 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QQ103» саналган.
Одри Хепбёрн
Одри Хепбёрн (Audrey Hepburn; чын исеме Одри Кэтлин Растон, Audrey Kathleen Ruston; 4 май 1929 ел) — 20 гыйнвар 1993 ел, Толошеназда мәрхүм) — Британия актёры, фотомодель һәм гуманитар эшмәкәр. 1954 елда «Рим каникуллары» фильмында уйнаган иң яхшы хатын-кыз роле өчен «Оскар» премиясе алган (1953), шулай ук дүрт тапкыр номинацияда, 1955, 1960, 1962, 1968 елларда җиңә.
Икселдә (Брюссель башкала регионы коммунасында) туган чактагы исеме Одри Кэтлин Растон булган, бала чагын һәм яшүсмер елларын башлыча Нидерландта үткәргән, Икенче дөнья сугышы чорында нацист Германиясе оккупациялаган Арнемда яшәгән. Арнемда балетка укыган, 1948 елда Лондонга күчә һәм Лондон театрлары сәхнәсендә биюче булып эшли. Берничә аурупа фильмда төшкәннән соң, Одри Колеттның үзенә тиешле игътибарын юнәлтә, һәм ул аны «Жижи» дигән бродвей спектаклендәге төп рольгә сайлый. 1952 елда «Рим каникуллары» (1953) дигән америка фильмында төп хатын-кыз ролен уйнаган өчен «Оскар», «Алтын глобус», BAFTA премияләрен алган. 1954 елда «Ундина»ны (1954) бродвей сәхнәләштерүе өчен «Тони» премиясын алган.
Хепбёрн үз чорының иң яхшы түләнгән кино актрисаларының берсе булып киткән һәм Грегори Пек, Рекс Харрисон, Кэри Грант, Генри Фонда, Гэри Купер, Уильям Холден, Фред Астер, Питер О' Тул һәм Альберт Финни кебек актерлар белән уйнаган. Хепбёрн «Сабрина» (1954), «История монахини» (1959), «Завтрак у Тиффани» (1961) һәм «Дождь темноты» (1967) фильмнары өчен «Оскар» премиясенә номинацияләнә, шулай ук «История монахини» (1959) һәм «Шарада» (1963) фильмнары өчен BAFTA премиясына лаек була. «Дождь темноты» (1967) фильмы төшерелгәннән соң, ике улын үстерү максатында, озак вакытка кинода төшүдән тукталып тора. Хепбёрнның киләсе фильмы — «Робин һәм Мэриан» (1976), аннан соң ул тагын берничә фильмда уйный, Стивен Спилбергның «Всегда» (1988) дигән фильмы иң соңгы фильмы булып тора.
1988 елда Хепбёрн ЮНИСЕФ-ның халыкара изге ихтыяр илчесе була, бу сыйфатта ул Африка, Көньяк Америка һәм Азияның уңышсыз төбәкләрендә яшәгән балалар проблемаларына актив рәвештә игътибар җәлеп иттергән. 1992 елда Хепбёрн ЮНИСЕФтагы эшмәкәрлеге өчен Президентның Азатлык медале белән бүләкләнә.
Биографиясе
Одри Хепбёрн 1929 елның 4 маенда Брюсселдә туган.
Бала чагы
Одри Кэтлин Растон 1929 елның 4 маенда Брюссель шәһәрендә туган. Ул Джозеф Виктор Растон-Хепбёрнның (Joseph Ruston Victor-Hepburn) бердәнбер баласы булган. Одриның анасының нидерланд дворяны Һендрик ван Форд белән никахыннан туган ике бертуган абыйсы: Александр һәм Ян ван Уоффордлар булган. Хепбёрн Англиядагы һәм Нидерландтагы хосусый мәктәпләрдә укыган. Аның әнисе таләпчән хатын булган, атасы шәфкатьлерәк булган, шуның өчен кыз аны якын күргән. Ул гаиләдән киткәндә, Одри бала гына булган. Соңрак ул атасы белән аерылуны тормышының иң авыр дәвере дип атаган.
Бала сагында Одри Хепбёрн сурәт төшерергә яраткан. Аның кайбер балачак сурәтләре сакланган.
Карьерасының башы
1945 елда, сугыш беткәннән соң, Хепбёрн арнем консерваториясендә белем ала һәм әнисе һәм үзе ветераннар йортында шәфкать туташы булып эшләгән Амстердамга күчеп килә. 1946 елда эш белән янәшә Хепбёрн Сони Гаскеллдан балет дәресләре ала. 1948 елда Одри Лондонга килә. Одри йолдозга әверелгәч, Мари Рамбер интервьюсында: «Ул сокландыргыч укучы булды. Әгәр дә ул балет белән шөгелләнүен дәвам итсә, ул атаклы балерина булыр иде» дигән. Хепбёрн әнисе, гаиләсен туйдырыр өчен, аксөяк өчен түбәнсеткеч шартларда хезмәт иткән. Одри үзе эшләп акча табарга тиеш була, һәм актриса карьерасы иң табигый карар булып тоела.
Аның актерлык карьерасы «Голландский за семь уроков» дигән өйрәнү фильмнан башланган. Соңыннан ул музыкаль театрда «Высокие ботинки на пуговицах» һәм «Пикантный соус» постановкаларында уйнаган. «One Wild Oat» британ фильмы Хепбёрн өчен башлангыч чын нәфис фильм булган, ул отель регистратор кыз ролен башкарган. «Рассказы молодых жен», «Смех в раю», «Банда с Лавендер Хилл» һәм «Дитя Монте-Карло» фильмнарында ул берничә икенче планлы һәм эпизодик рольләрдә уйнаган.
Одри Хепбёрн 1951 елда «The Secret People» фильмында кинодагы иң зур ролен, балет артисты ролен, уйный. Одри балет белән бала чактан шөгелләнгән һәм фильмда күрсәткән сәләте өчен тәнкыйтнең яхшы басасына ия булган. Укытучылары, ир-егет балет артистларыннан да биегерәк булган өчен, аны һөнәри бию өчен «артык гәүдәле» дип санаган.
1951 елның 24 ноябрендә Бродвей постановкасында «Жижи» дөнья күргәннән соң, «Дитя Монте-Карло» фильмын төшергәндә, Хепбёрн төп рольгә расланган. Пьеса авторы Сидони Колетт, Хепбёрнны беренче тапкыр күргәннән соң, әйткән имеш: «Вуаля! Менә безнең Жижи!» Одри бу роль өчен Theatre World Award премиясына лаек булган. Пьеса үзе ярты еллап Нью-Йоркта барган.
Соңыннан аңа, партнеры Грегори Пек белән бергә, «Римские каникулы» дигән голливуд фильмында төп роль башкару тәкъдим ителә. Баштарак Пекның исемен эре хәрефләр белән фильм өстенә урынлаштырырга һәм аскы өлешенә генә Одри Хепбёрн исемен язу планлаштырылган була. Пек, агентына шылтыратып, Хепбёрн исемен үзенеке кебек язарга куша, чөнки ул бу роле өчен Хепбёрн «Оскар» премиясын алачагын әйткән. 1954 елда ул иң яхшы хатын-кыз роле өчен бүләк алган. Одри белән Пек арасында мәхәббәт романы бар дигән сүз тарала, ләкин алар икәүләп моны кискен кире кага. Хепбёрн, шулай да, болай дип өстәгән: «Гомумән, партнерны бераз яратырга һәм киресен эшләргә кирәк. Әгәр сез мәхәббәт уйнарга теләсәгез, сез шуны тоерга тиешсез. Югыйсә бернидә килеп чыкмаячак. Ләкин аны сәхнәгә чыгару кирәк түгел».
Голливуд Йолдызы
«Римские каникулы» фильмыннан соң, Хепбёрн Хамфри һәм Уильям Һолден белән «Сабрина» фильмында уйный. Уильям белән аның хәтта мәхәббәт мөнәсәбәтләре урнаша. Одри кияүгә чыгырга һәм әни булырга өмет иткән. Одри, сөйгәненең үткәргәнен белгәннән соң, Һолден белән мөнәсәбәтен өзә. Билли Уайлдерның Һолден һәм Хепбёрн турында әйткәне билгеле: «Икесенең дә карьерада өлеше ис китмәле, ләкин икәүләп шәхси тормышларында бөтенләй бәхетсез».
1954 елда Одри, «Ундина» пьесасында партнеры Мел Феррер белән уйнаган, шул ук елда ул Мел Феррерга кияүгә чыккан. Мел Феррер өчен бу (биштән соң) дүртле никахы булган. Ир бергә 14 ел: 1954-1968 елларда яшәгән. 1960 елда Одри Шон Хепбёрн Феррер исемле улына әнисе булган.
1961 елда «Завтрак у Тиффани» фильмында Хепбёрн уйнаган Һолли Голайтли роле XX гасырдагы америка киносының иң образыга әйләнгән. Хепбёрн бу рольне «үз карьерасының иң джазлы роле» дип атаган.
Гомеренең соңгы еллары
Одри Хепберн, ЮНИСЕФта эшләгәндә, бик күп көч түккән. Күп санлы сәфәрләренең кире яклары көн саен сизелгән, ул физик яктан көчсезләнә барган.
1992 елның 19 - 24 сентябрендә Сомалига һәм Кениягә баруы аның өчен соңгысы була. Юлда йөргәндә актрисаның эч авырта башлый. Африка врачлары, кул асларында тәгаен кораллар булмау сәбәпле, диагноз куя алмаган. Әмма алар саулыгына зыян җитди булмасын дип, аңа юлны дәвам итмәскә, кире кайтырга киңәш биргән, ләкин Хепбёрн баш тарткан.
Октябрь уртасында Одри Хепбёрн Уолдерс белән Los-Ancelesкa тикшеренүгә барган. Нәтиҗә юатырлык булмаган: эчәктә яман шеш. 1992 елның 1 ноябрендә яман шешкә операция ясала. Операциядан соң диагноз өметсез булган; табиплар операция вакытлы эшләнгән дип санаган. Әмма өч атнадан актрисаны эчендәге кисү авыртулар белән хастаханәгә салалар. Анализлар яман шеш күзәнәкләре яңадан юан эчәкле һәм күрше тукымаларны биләп алганын күрсәткән. Бу актрисага яшәргә берничә ай калганын күрсәткән. Якыннары дәваханәгә килеп аның хәлен белешкән.
Тиздән, Los-Анджелеста аңа берничек тә ярдәм итә алмагач, ул Толошенага кире кайткан. Соңгы Раштуаны ул балалары һәм Уолдерс белән үткәргән. Ул бу Раштуаны тормышындагы иң бәхетле бәйрәм дип атаган.
Одри Хепбёрн 1993 елның 20 гыйнварында, 64 яшендә, гаиләсенең игътибары һәм җылы мөнәсәбәтендә, якты дөньядан киткән. 24 гыйнварда аны Толошеназ зиратына җирләгәннәр.
Перахрэсце (Ляхавицкий районы)
Перахрэсце  (Перахрэсце ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Антомешки
Антомешки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Инзелмина (Алесандрия)
Инзелмина — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инзелмина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD135679
HD135679 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дуңгыз (Җаек кушылдыгы)
Дуңгыз, Донгуз — Җаек елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының сул ярыннан 1251 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 95 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6902) Hideoasada
(6902) Hideoasada — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 16 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 US3» саналган.
Сталинская (Пеноровка кушылдыгы)
Сталинская — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пеноровка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Төхфәт Ченәкәй
Төхфәт Ченәкәй, Төхфәт Ченәкәй-Сәмәви, әдәби псевдонимнары, чын исем-фамилиясе Төхфәт (Төхфәтулла) Гыйззәтулла улы Гыйззәтуллин (версия: Төхфәтулла Гыйззәтулла улы Ченәкәев ) (1893 елның 2 гыйнвары, РИ, Ырынбур губернасы, Рәдүт — 1959 елның 18 апреле, ССРБ, Үзбәкстан ССР, Әндиҗан) — шагыйрь, мөхәррир. «Яшь Муса Җәлилнең әдәби остазы буларак әдәбият тарихына кереп калырга лаеклы зат» (Рафаэль Мостафин). 1920—1924 елларда — Стәрлетамакта  укытучылар өчен чыгарыла башлаган «Мәгариф эшләре» журналының беренче мөхәррире. Т. Ченәкәй — егермеләп шигырь һәм җыр китабы авторы. Ул шулай ук татар фольклорын җыйнау белән дә шөгыльләнгән.
Тәрҗемәи хәле
1893 елның 2 гыйнварында Ырынбур губернасы (хәзерге Ырынбур өлкәсе Сарыкташ районы) Рәдүт исемле татар авылында дүрт балалы крестьян гаиләсендә туган. Бик иртә әнисе вафат булып, өч апасы белән үги ана кулында үсә. Башлангыч белемне авыл мәдрәсәсендә ала. Ырынбур янындагы Татар Каргалысы бистәсенең 1904 елда ачылган җәдит мәдрәсәсендә белем ала. Каргалыда укыганда, яз-җәй айларында кыргыз, казакъ далаларында, үзбәк кышлакларында укытучылык итеп, бераз акча эшли. 1917—1918 елларда Уфада «Галия» мәдрәсәсендә укый, җәйге укытучылар курсларын тәмамлый.
1913 елдан башлап 1946 елга кадәр Ырынбурда (земство мәктәбендә), Уфада, Казанда, Үзбәкстан ССРда укытучылык эше белән шөгыльләнә.
1918—1920 елларда Ватандашлар сугышында Төркестан фронтының 1нче армиясе Вәлиулла Мортазин-Иманский җитәкчелегендәге театр труппасында әдәби җитәкче булып хезмәт итә.
1920—1924 елларда — Стәрлетамакта укытучылар өчен чыгарыла башлаган «Мәгариф эшләре» журналының (1936 елдан «Башкортостан укытыусыһы») беренче мөхәррире. Шәехзадә Бабичның әдәби мирасын тәртипкә китерә: аның халык арасында йөргән, вакытлы матбугатта басылган 22 шигырен туплап, үзенең истәлекләрен язып, нәшриятка тапшыра. 1956 елда БАССР Язучылар берлеге соравы буенча Ш. Бабич турында истәлекләрен яза: «Шәехзадә Бабич турында (ишеткәннәрем, күргәннәрем, сизенгәннәрем, белгәннәрем )»: Уфада иптәшләрнең, гыйльми хезмәткәрләрнең киңәшләре белән ул истәлекләрне бер ай буенча кайта-кайта дөресләп төзәттем
1935 елда (вариант: 1937 елда) Казаннан Үзбәкстанга күчеп китә. Гаиләсендә 6 баласы була. 1959 елның 18 апрелендә каты авырудан соң Әндиҗан шәһәрендә вафат.
Иҗаты
Беренче шигырьләре 1913—1914 елларда «Сәмави», «Һомаюн» имзалары белән «Вакыт» гәҗитендә, «Кармак», «Шура» журналларында басыла.
Ырынбурда «Вакыт» нәшриятында «Сакмар буе» җыентыгында 1910—1914 елларда язылган шигырьләре тупланган. Көнчыгыш шигърияте үрнәкләренә таянып, шәрыкъ поэзиясе традицияләрен дәвам итүче шагыйрь буларак билгеле. 1918 елда Ырынбурда «Өмет очкыннары» җыентыгы басылып чыга. Бу елларда Ырынбурның иң күп басылып таралган шигъриятле җыентыклары Т. Ченәкәйнеке була.
Ш. Фидаи, М. Җәлил кебек яшь шагыйрьләрнең әдәбиятта беренче адымнары шаһиты була, аларга ярдәм итә. М. Җәлилгә багышланган ике шигыре бар: «Муса» (1956), «Аебыз иде» (1959). М. Җәлилгә багышланган пьеса да яза башлаган булган, тәмамларга җитешмәгән.
1920-елларда Казанда «Карагайлы каен урманында», «Көрәш кырларыңда» һәм башка китаплары басыла. 1920—1930-елларда тәрҗемә (башка телләрдән татарчага берничә пьеса тәрҗемә итә) һәм театр тәнкыйте өлкәсендә шактый актив эшли (Мортазин В., Ченәкәй Т. «Татар театры тарихыннан». Мәскәү: СССР халыклары Үзәк нәшрияты, 1926). Исеме көндәлек вакытлы матбугат сәхифәләрендә еш күренә. Соңыннан истәлекләр дә язып калдыра.
Төхфәт Ченәкәй — шактый катлаулы шәхес. 1920-еллар башында аны уңай яктан телгә алучылар була. Мәсәлән, Г. Ибраһимов бер мәкаләсендә Февраль инкыйлабыннан Октябрь инкыйлабына яңа рух белән үсеп килеп кергән татар шагыйрьләре (М. Гафури, Ф. Бурнаш, С. Кудаш һ. б.) арасында Т. Ченәкәй-Сәмавине дә атый, аларны яшьләргә үрнәк итеп күрсәтә.
Бераздан шагыйрь ачы тәнкыйть утына эләгә: аңа яңа чор таләбенә туры килми торган, идиллиягә тартым, артык интим (порнографик) шигырьләр язуда гаеп ташлана. Мәсәлән, гаилә тормышы турында романтик рухта язылган «Аналы-кызлы» әсәре сыйнфый көрәш турында булмаган өчен тәнкыйтькә эләгә.
«Өлкән буын язучылары (Хәсән Туфан, Мирсәй Әмир, Нәкый Исәнбәт һ. б.) аны фәкать кире яктан гына, «пычрак күңелле зат» итеп кенә телгә алганнар» (Рафаэль Мостафин).
Җидегәнчелек
Т. Ченәкәй 1930-еллар башында «җидегәнчелек» вакыйгасы уңае белән үзен шактый ямьсез тота, «җидегәнчеләрне» фаш иткән булып, үзенә «сәяси капитал» тупларга омтыла. 1930 елда бер төркем язучы (Гадел Кутуй, Габдрахман Минский, Төхфәт Ченәкәй, Нәкый Исәнбәт, Сәйфи Кудаш) ««Җидегәнче» контрреволюцион милләтчел оешмада торуда» гаепләнә. 1931 елның 7 февралендә Кутуй, Исәнбәт, Ченәкәй һәм Минский кулга алына. Аларга «контрреволюцион оешма төзүдә» гаеп белдерәләр. 8 ай буена барган тикшерүдән соң Минский белән Исәнбәт 15 апрельдә, Кутуй белән Ченәкәй 16 сентябрьдә азат ителә. «Җидегәнче»лектә гаепләнгән язучыларның барысы да, 1937 елдан исән калып, соңыннан күбесе әдәбият мәйданында кабат эшләү һәм матбугатта басылу хокукына ирешәләр. Т. Ченәкәй кулга алына, төрмәдә утыра. Соңыннан акланып, Урта Азия якларына китеп, әдәбияттан читләшеп яшәргә мәҗбүр була.
Нократ елгасы
Нократ (Виче, Ватка, Вятка) — Рәсәйнең Европа өлешендәге елга, Каманың уң кушылдыкларыннан иң зурысы.
Озынлыгы 1314 км, елга бассейны мәйданы 129 мең км².
Удмуртияның төньягында Югары Кама калкулыгында башлана, Мамадыш шәһәреннән 17 км түбәнрәк Кама елгасына коя. Нократка агу юнәлешен кискен үзгәртү хас (төньяктан көньяк-көнбатышка, аннары көньяк-көнчыгышка). Нократ — гадәти үзән елгасы, нигездә сөзәк янтыклы киң үзәнлек буенча ага.
Пре (Вогез)
Пре — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Нократ елгасы
Туенуы катнаш, күбесенчә кар суларыннан тора. Еллык уртача су чыгымы 890 м³/сек. Ноябрьның беренче яртысында туңа, боздан апрельның икенче яртысында ачыла.
Исеме
Нократ сүзе татар теленә Новгород сүзен татарчалаштырудан кергән.
Елганың аталышы төрле, татар халкында аны "Нохрат" һәм "Нократ" исеме белән йөртәләр. "Нохрат" исеме елга һәм шәһәрчек исеме булып тора. "Нохрат" сүзе көмешне яки көмеш болгар акчасын аңлата дигән версияләр дә бар.
Су күләме
Нократ сулары күбесе кар суыннан. Уртача еллык су агымы 890 м³/сек. Ноябрьнең беренче яртысында боз белән ката. Апрельның икенче яртысында боз катламыннан ачыла.
Итаи
Итаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Ильясова
Ильясова — фамилия.
Итаи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Илшат Нуриев
Илшат Габделфәрт улы Нуриев (1967 елның 6 ноябре, Апаз авылы, Арча районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия муниципаль эшлеклесе. Арча муниципаль районы башлыгы (2015 елдан). Икътисад фәннәре кандидаты.
Тормыш юлы
1967 елның 6 ноябрендә Татарстан АССРны ң Арча районы Апаз авылында туа. 1983 елда Арча районының «Ватан» совхозында тракторчы булып хезмәт эшчәнлеген башлый. 1990 елда «икътисадчы-оештыручы» белгечлеге буенча Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый. 1996 елда «менеджмент» белгечлеге буенча Мәскәү коммерция академиясен тәмамый.
1990—1996 елларда — Балтач районы кулланучылар җәмгыятенең колбаса цехы башлыгы. 1996 елдан Балтач район кулланучылар җәмгыяте рәисе урынбасары. 1999 елдан 2008 елга кадәр — Саба районында «Шәмәрдән ит комбинаты» ААҖ генераль директоры. 2008—2009 елларда — Казан дәүләт аграр университеты проректоры. 2009 елдан «Вамин-Татарстан» ААҖ филиалы «Балтач май-сөт комбинаты» директоры. 2004 елда «Яңа мәгълүмати технологияләр нигезендә АПК предприятиеләре эшчәнлеге белән оператив идарә итү» темасына кандидатлык диссертациясен яклый.
2014 елда Татарстан Республикасы Арча муниципаль районы башкарма комитеты җитәкчесе итеп билгеләнә. 2015 елның сентябрендә Арча муниципаль районы башлыгы итеп сайлана.
Өйләнгән, ике баласы бар.
Кюбнезе
Кюбнезе — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Брейдвуд (Иллинойс)
Брейдвуд  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Брейдвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габдрахман Ильясов (мәгънәләр)
Габдрахман Ильясов — күп мәгънәле гыйбарә.
Гавожице
Гавожице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Алакыр (Сындыргы)
Алакыр (Alakır) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гавожице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паулинка
Паулинка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Заянчковский
Иван Заянчковски (Иван Филипп улы Заянчковски,, — , ) — ветеринария табибы, БР ФА шәрәфле академигы (1995), ветеринария фәннәре докторы (1962), профессор (1963), БАССРның һәм РСФСҖның атказанган фән эшлеклесе (1970, 1977).
Кастриль
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хрипуновский
Хрипуновский — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453156, — 80249840005.
Демография
Халык саны динамикасы:
Мид (Вашингтон)
Мид  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мид халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Логуновы
Кече Логуновы (Малые Логуновы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кук-Ю
Кук-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нем елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 101 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Көмүрҗү (Йомра)
Көмүрҗү (Kömürcü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Йомра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Валь-де-Гуэнан
Ле-Валь-де-Гуэнан (Le Val-de-Gouhenans) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,88 км².
Җәүдәт Ильясов (мәгънәләр)
Җәүдәт Ильясов — күп мәгънәле гыйбарә.
Фридриксграбен
Фридриксграбен (Friedrichsgraben) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перахрэсце (Пинский районы)
Перахрэсце  (Перахрэсце ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Итаиба
Итаиба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Рудно (Кече Польша воеводалыгы)
Рудно — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Здзиловице
Здзиловице — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антония (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Антония  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Зорин
Владимир Зорин (Владимир Виктор улы Зорин,, — , ) — химик-органик, БР ФА мөхбир әгъзсы (1995), химия фәннәре докторы (1984), профессор (1987), РФның атказанган фән эшлеклесе (1998), РФның шәрәфле югары белем бирү хезмәткәре (2003).
Сурча
Сурча — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6903) 1989 XM
(6903) 1989 XM — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 2 декабрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 XM» саналган.
(14131) 1998 QN105
Тарихы
1998 елның 25 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QN105» саналган.
Паулиново
Паулиново — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юкарыкопуз (Элешкирт)
Юкарыкопуз (Yukarıkopuz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Элешкирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Кахар
Кахар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альбин (Вайоминг)
Альбин  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прованшер-ле-Дарне
Прованшер-ле-Дарне — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Мотыль-Кы (Веярмолька кушылдыгы)
Мотыль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Веярмолькы елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сергей Зорин (1911)
Сергей Зорин (Сергей Иван улы Зорин,, — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1945). Польша территориясендә барган сугышларында батырлык күрсәткән.
Өянке
Өянке, яки ак тал, яки көмеш тал (Sálix álba) — таллар гаиләлеге тал ыругына керә торган агач яки куак.
Гаврони (Түбән Силезия воеводалыгы)
Гаврони  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Елтыш
Елтыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №108 Старая Җаек кушылдыгының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мари Возармашы
Мари Возармашы (Марий Озармаш, Мари-Возармаш) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Заборская (Талица шәһәр округы)
Заборская (Заборская) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Инзеруми (Җенова)
Инзеруми — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инзеруми Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Кюдос
Кюдос — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
(14132) 1998 QB106
Тарихы
1998 елның 25 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QB106» саналган.
Бриджпорт (Иллинойс)
Бриджпорт  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бриджпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перкавичы (Камянецкий районы)
Перкавичы  (Перкавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ле-Валь-Сент-Элуа
Ле-Валь-Сент-Элуа (Le Val-Saint-Éloi) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,06 км².
Аджудень
Аджудень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кук-Ю-Вож
Кук-Ю-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кук-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аламесҗит (Пынарбашы)
Аламесҗит (Alamescit) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фридриксхольм
Фридриксхольм (Friedrichsholm) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кола бик тирән скважинасы
Кола бик тирән скважинасы, Кола скважинасы (СГ-3) — дөньяда фәнни әһәмияткә ия иң тирән тау эшкәртмәсе. СССРда бик тирән скважиналар системасының бер өлеше булган.
1997 елда кешенең җир кырына иң тирән үтеп керүе кебек Гиннесс рекордлары китабына кертелгән һәм бүгенге көнгә кадәр шундый булып тора. 2008 елга кадәр дөньяда иң озын скважина булган, ул вакытта җир өслегенә кискен почмак астында Maersk Oil BD-04A нефть скважинасы борауланган (12 290 метр, нефть бассейны Әл-Шахин, Катар).
1970 елдан 1991 елга кадәр сузылган бораулау нәтиҗәсендә скважинаның тирәнлеге 12 262 метр тәшкил итә; югары өлешенең диаметры — 92 см, Түбән өлешенең диаметры — 21,5 см.
Мидленд (Вашингтон)
Географиясе
Мидленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кентар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итайнополис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Виктор Зотов
Виктор Зотов (Виктор Никифор улы Зотов,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1944). Украина һәм Алмания территориясендәге сугышларында күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
Рудно-Гурне
Рудно-Гурне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD135708
HD135708 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Көмүрҗү (Чанкая)
Көмүрҗү (Kömürcü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Паулинув (Мазовия воеводалыгы)
Паулинув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6904) Макгилл
(6904) Макгилл — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QW1» саналган.
Здзиславице (Люблин воеводалыгы)
Здзиславице  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чебачья (Салат кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Антоново (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Антоново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14133) 1998 RJ17
Тарихы
1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RJ17» саналган.
Прованшер-сюр-Фав
Прованшер-сюр-Фав — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Кусум-Саровар
Кусу́м-Саро́вар (Санскрит телендә:कुसुम सरोवर, kusuma sarōvara) — Һиндстанда Брадж регионында күл. Аның озынлыгы 137 метр, ә тирәнлеге — 60. Матхурада иң еш зиярәт кылына торган урыннарның берсе. Аның янында күпсанлы гыйбадәтханәләр һәм ашрамнар урнашкан. Кусум-саровар башка изге күл Радхакундадан ярым сәгать йөрүдә урнашкан. Күл тирәли урманнар үсә, алар күбесенчә Кадамба агачларыннан тора, бу Кришнаның иң яраткан агачы булган. Кусум-Саровар янында гопилар Кришна өчен чәчәкләр җыйганнар дип әйтелә.
Валентин Иванов
Валентин Иванов (Валентин Тимофей улы Иванов,, — , ) — математик, БР ФА мөхбир әгъзасы (1991), техник фәннәр докторы (1978), профессор (1978), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1983), РСФСРның атказанган фән һәм техник эшлеклесе (1989).
Гавронки (Түбән Силезия воеводалыгы)
Гавронки  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ричард Сиң
Ричард Сиң (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1952).
дигән оешмада әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Когольос-Вега
Когольос-Вега — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лез-Энан
Лез-Энан (Les Aynans) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,82 км².
Икряное районы
Икряное районы (Икрянинский район) — Әстерхан өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Икряное саласы.
Тарих
Район 1925 елда Әстерхан губернасы эчендә оештырылган.
1928 елдан — Түбән Идел крае, 1934 елдан — Сталинград крае, 1936 елдан — Сталинград өлкәсе, 1943 елдан — Әстерхан өлкәсе составында.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (80,7%), казакълар (11,6%), татарлар (2,5%), чегәннәр (1,8%), калмыклар (1,1%).
Административ бүленеш
Икряное районы составына 17 авыл җирлеге керә.
Аптон
Аптон — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перунова
Перунова (Перунова ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Инкаванела (Ла Специя)
Инкаванела — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инкаванела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Сусаг (Арад)
Сусаг — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итайополис
Итайополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Кюрсан
Кюрсан — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Катениновский
Катениновский — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453153, — 80249844002.
Җамбулат
Җамбулат — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 901 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 82 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юкарыкотанлы (Сэлим)
Юкарыкотанлы (Yukarıkotanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сэлим илчесенә караган бер авыл (köy).
Рудно-Дольне
Рудно-Дольне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марковцы (Кирово-Чепецк районы)
Марковцы (Марковцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Мари Ноледуры
Мари Ноледуры (Марий Нольдӱр, Мари-Ноледур) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Марковцы (Кирово-Чепецк районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
(14134) Penkala
(14134) Penkala — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RP42» саналган.
Заводской (Талица шәһәр округы)
Заводской (Заводской) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Милл-Крик-Ист (Вашингтон)
Милл-Крик-Ист  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Милл-Крик-Ист халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулом-Ю
Кулом-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 84 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брис (Иллинойс)
Брис  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Брис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пах (Польша)
Пах  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аламеттин (Сарыоглан)
Аламеттин (Alamettin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Көмүрҗү (Акһисар)
Көмүрҗү (Kömürcü) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(6905) Мидзаки
(6905) Мидзаки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TW» саналган.
Фридрикског
Фридрикског (Friedrichskoog) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Асуни
Асуни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Когольос-де-Гуадикс
Когольос-де-Гуадикс — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаики (Түбән Силезия воеводалыгы)
Гаики  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.