cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Траси-ле-Валь
Траси-ле-Валь — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Алье (Югары Пиреней)
Алье — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Ени (Һасса)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Һасса илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Райхсталь
Райхсталь — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Ель-Серро-Мишен (Нью-Мексико)
Ель-Серро-Мишен  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Райман (Ярмәкәй районы)
Райман — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Ель-Серро-Мишен (Нью-Мексико)
Географиясе
Ель-Серро-Мишен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Райман (Ярмәкәй районы)
Почта индексы — 452194, — 80225834010.
Райхсталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моркур (Эна)
Моркур (Morcourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Ель-Серро-Мишен (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киашу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монграндо
Монграндо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Пекмезли (Бига)
Пекмезли (Pekmezli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Гырбиште
Гырбиште — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ллойд (Нью-Йорк)
Ллойд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлак-Яха
Юлак-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хале-Савой елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Савин-ле-Лак
Савин-ле-Лак (Savines-le-Lac) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Савин-ле-Лак кантонына карый.
Юлак-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Савин-ле-Лак
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,13 км².
Вьян (Тарн)
Вьян (Viane) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 38,37 км².
Курай
Курай (ҡурай, тат. лат. quray) —  татар һәм башкорт халыкларының милли тынлы музыка коралы.
Татарларда курай элек-электән үк киң таралган уен коралы булган. Курайларның тавыш югарылыгы, ягъни музыкаль регистрның көйләнеш югарылыгы, төрле булырга мөмкин һәм ул курайчының (гадәттә курайчылар коралларын үзләре ясаган) теләге, аның тавыш көпшәсе үлчәмнәрен (озынлыгын, юанлыгын) нинди итеп сайлаганлыгы белән бәйле. Гадәттә, курайларның озынлыгын тотам белән үлчиләр. Шуннан чыгып курайлар җиде, сигез, тугыз, яисә ун тотамлы озынлыкта булалар.
Атама этимологиясе
Борынгы төрки телендәге qağuray(тат. лат.) «корыган сабак» сүзеннән: «qaq» тамыры «коры», «кипкән» мәгънәсендә. Алтай телендә каурай «коры камыш», монгол телендә хуурай «коры», борынгы монгол телендә кагурай «коры сабак», себер татарлары телендә курау «корып кибү», чирмеш телендә каура «корыган», «тиз сына торган», маҗар телендә koro «корыган сабак».
Тасвир
Курай озынлыгы төренә карап төрлечә була — 120—180 мм алып 450—1000 мм хәтле була.
Идел буе Болгары дәүләтендә курай кулланыла инде, Алтын Урда һәм Казан ханлыгы дәверендә аның кулланышы киңәя. Тарихи чыганаклар буенча курай Төрки каһанлыгында барлыкка килгән, шуңа күрә төрле төрки халыкларда охшаш тынлы милли корал бар: мәсәлән татарларда, башкортларда - курай, алтайлыларда - шоор, кыргызларда - чоор, казакъларда - сыбызгы, төрекмәннәрдә - гаргы төйдек, маҗарларда, болгарларда - кавал һ.б. һ.б.
Борынгы заманда татарлар курайны камыштан ясаганнар, төрле металлдан ясалган курайлар да билгеле. Хәзерге вакытта агач курай киң таралган, шулай ук алюминий һәм пластиктан ясала.
Курай Татарстанның Мөслим районының байрагында һәм гербында сурәтләнгән.
Курай төрләре
Татарларда курай белән кызыксыну бүгенге көнгә хәтле сүнмәгән. Татарстанда һәм татарлар яшәгән башка җирләрдә курай белән кызыксыну көннән көн арта. Курайда татар халык көйләрен һәм хәзерге заман җырларын да башкарып була.
Ан (коммуна)
Ан — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Лодай (Нью-Йорк)
Лодай  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Выли-Хот-Юган
Выли-Хот-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Назым елгасының сул ярына тамагыннан 244 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Траси-ле-Мон
Траси-ле-Мон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Монджардино-Лигуре
Монджардино-Лигуре — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ени (Кырыкһан)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монджардино-Лигуре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вилсонвилл (Орегон)
Вилсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вилсонвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарказы
Почта индексы — 452185, — 80225837001.
(2351) О’Хиггинс
(2351) О’Хиггинс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1964 елның 3 ноябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 VD» саналган.
Ракзен
Ракзен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Топчу (Этимесгут)
Топчу (Topçu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Этимесгут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кунач
Кунач — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Труды елгасының уң ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Кунач
Гайак
Гайак (Gaillac) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 50,93 км².
Гысково
Гысково — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енсенада (Нью-Мексико)
Енсенада  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Енсенада халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пэлитҗик (Гөйнүк)
Пэлитҗик (Pelitcik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гөйнүк илчесенә караган бер авыл (köy).
Даскалово
Даскалово — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топчу (Көпрүкөй)
Топчу (Topçu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Морньи-ан-Тьераш
Морньи-ан-Тьераш (Morgny-en-Thiérache) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
(439) Огайо
(439) Огайо  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1898 елның 13 октябрендә Э. Ф. Коддингтон тарафыннан Сан-Хосе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1898 EB» саналган.
NGC 3133
NGC 3133 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кидя
Кидя — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Аполлинер (Югары Альплар)
Сент-Аполлинер (Saint-Apollinaire) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Савин-ле-Лак кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,54 км².
Трико (Уаза)
Трико — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Курганка (олом кушылдыгы)
Курганка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы олом елгасының уң ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лок (Нью-Йорк)
Лок  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мондови
Мондови — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тарказы (Ык кушылдыгы)
Тарказы — Ык кушылдыгы. Башкортстанның Ярмәкәй районы, Бәләбәй районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вынга (елга)
Вынга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Камаева кылымыгының уң ярына тамагыннан 4 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 115 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Загарье (Юрья районы)
Загарье (Загарье) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%), татарлар (1%), алманнар (1%).
Ралинген
Ралинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3134
NGC 3134 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ени (Рейһанлы)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монезильо
Монезильо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Девесилица
Девесилица — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енсинол (Нью-Мексико)
Енсинол  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Енсинол халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ангос
Ангос — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Атамкүл
Атамкүл — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452185, — 80225837002.
Морсен
Морсен (Morsain) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
(4801) Огрже
(4801) Огрже  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 22 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UR4» саналган.
Гарревак
Гарревак (Garrevaques) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,86 км².
Пэлитҗик (Болу)
Пэлитҗик (Pelitcik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Винстон (Орегон)
Винстон  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Винстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Трий-ла-Виль
Трий-ла-Виль — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Араш-ла-Фрасс
Араш-ла-Фрасс (Arâches-la-Frasse) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Салланш кантонына карый.
Искәрмәләр
Араш-ла-Фрасс
Монкальво
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ени (Самандаг)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шинник (парк, Түбән Кама)
«Шинник» паркы (Парк Шинников) — Түбән Кама шәһәрендә Гагарин һәм Менделеев урамнары кисешүендә урнашкан парк. 2010 елда барлыкка килә.
Девесилово
Девесилово — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонг-Лейк (Нью-Йорк)
Лонг-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киер
Киер — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монкривелло
Монкривелло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рамберг (Пфальц)
Рамберг  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лазавка
Сылтамалар
Лазавка
Трий-Шато
Трий-Шато — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ернандес (Нью-Мексико)
Ернандес  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Шахмай авылындагы мөселман мәхәллә тарихы
'''Яңа Чишмә районы җирлегендә мөселман мәхәлләләре. Татар мәхәлләсендә муллаларның тоткан роле'''
Ернандес (Нью-Мексико)
Географиясе
Ернандес халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Шахмай авылындагы мөселман мәхәллә тарихы
Халыкны дини рухта тәрбияләүдә имамнарының өлеше бик зур булган. Аларның вазыйфасына дини йолалар башкарудан гайре, балалар укыту, җәмәгать тәртибен кайгырту кебек эшләр дә кергән. Гомумән алганда, имамнар авыл халкының иҗтимагый-мәдәни тормышы белән идарә иткән. Тарихи документлар Шахмайда беренче дини мәхәллә авыл барлыкка килгәндә үк оешканлыгын сөйли. Мәхәллә бар икән, аның башында торган имамның булуы да табигый. Ләкин тарихи хәтер һәм язма чыганакларда ул кешеләрнең исемнәре сакланмаган. Архив материаллары буенча, безгә Шахмайның XVIII гасыр ахырында имамчылык иткән Фәйзулла мулланың исеме билгеле. Шуннан соңгы елларда авыл мәхәлләсе белән нигездә аның нәселеннән чыккан имамнар җитәкчелек итә. Шахмайның дини тормышын җитәкләүдә башка авыллардан килгән муллаларның да өлеше зур була.
Мортфонтен (Эна)
Мортфонтен (Mortefontaine) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Топчудегыйрмени (Гүрпынар)
Топчудегыйрмени (Topçudeğirmeni) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пэлитли (Үзүмлү)
Пэлитли (Pelitli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Үзүмлү илчесенә караган бер авыл (köy).
Девинци
Девинци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гарриг (Тарн)
Гарриг (Garrigues) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,51 км².
Андрест
Андрест — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Ени (Гөксун)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3135
NGC 3135 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тросли-Брей
Тросли-Брей — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Деми-Картье
Деми-Картье (Demi-Quartier) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Салланш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,90 км².
Искәрмәләр
Деми-Картье
Вычь-Ях
Вычь-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Төньяк кылымыгының уң ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 80 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Лоренс (шәһәр, Нью-Йорк)
Лоренс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вычь-Ях
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лоренс (шәһәр, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Волдпорт (Орегон)
Волдпорт  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Волдпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2960) Охтаки
(2960) Охтаки  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 18 февралендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 DK3» саналган.
Чулпан (Ярмәкәй районы)
Чулпан — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Монкукко-Торинезе
Монкукко-Торинезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Чулпан (Ярмәкәй районы)
Почта индексы — 452185, ОКАТО коды — 80225837005.
Монкукко-Торинезе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Киешд
Киешд — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Загарье (Омутнинск районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), арлар (9%).
(2667) Оикава
(2667) Оикава  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1967 елның 30 октябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1967 UO» саналган.
Лесная Ливенка
Лесная Ливенка (Лесная) — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ливенка елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Топчулар (Суруч)
Топчулар (Topçular) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лесная Ливенка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рамзен (Пфальц)
Рамзен  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3136
NGC 3136 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Юласка
Юласка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Турганник елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дедец
Дедец — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Йок
Йок – Пермь крае һәм Башкортстандагы елга. Тере Таныпның уң кушылдыгы. Елга озынлыгы 64 км. Бассейн мәйданы — 596 км².
Дедец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йок
Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100025919.
Труассере
Труассере — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Гиталенс-Л’Альбаред
Гиталенс-Л’Альбаред (Guitalens-L’Albarède) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Дедино (Болгария)
Дедино  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ескондида (Нью-Мексико)
Ескондида  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пэлитли (Ширан)
Пэлитли (Pelitli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (köy).
Ескондида (Нью-Мексико)
Географиясе
Ескондида халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ени (Ешилъюрт)
Ени (Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лоренс (Сент-Лоренс, Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3379) Оиси
(3379) Оиси  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 6 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TJ1» саналган.
Доманси
Доманси (Domancy) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Салланш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,40 км².
Искәрмәләр
Доманси
Монкьеро
Монкьеро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ливенка (Сосна кушылдыгы)
Ливенка (Ливенко) — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосна елгасының сул ярыннан 134 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Анер
Анер — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Густая Речка
Густая Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лооль-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 85 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воррентон (Орегон)
Воррентон  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Монта
Монта — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Раммельсбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исламбакты
Исламбакты — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452187, — 80225837006.
Топчулар (Муратпаша)
Топчулар (Topçular) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гелий
Ге́лий, яки һе́лиум (He, helium) — Менделеевның периодик таблицасының 1 период, 18 төркем элементы. Тәртип номеры — 2.
Символы
Гелий элементының символы — He (Гелий дип укыла).
Тарих
Гелий 1895 елда Локьер, Жансен, Рамзай тарафыннан ачыла.
Кижик
Кижик — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Делвино (Кырҗали өлкәсе)
Делвино  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ескудилья-Бонита (Нью-Мексико)
Ескудилья-Бонита  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ескудилья-Бонита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комблу
Комблу (Combloux) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Салланш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,27 км².
Искәрмәләр
Комблу
Гразак (Тарн)
Гразак (Grazac) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,02 км².
Монтабоне
Монтабоне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Урыс (Ык кушылдыгы)
Рус — Ык елгасының сул кушылдыгы. Татарстанның Баулы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 13 км. Покровский-Рустамак авылына исемен биргән.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мусси-Вернёй
Мусси-Вернёй (Moussy-Verneuil) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Лоррейн (Нью-Йорк)
Лоррейн  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамштайн-Мизенбах
Рамштайн-Мизенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Труссанкур
Труссанкур — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Джанка
Джанка — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3137
NGC 3137 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Боровица (Слабутски районы)
Боровица (Боровица) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Монтакуто
Монтакуто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Топчулар (Һани)
Топчулар (Topçular) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җәмит Рәхимов
Җәмит Гата улы Рәхимев (1935-1996) - төбәк язучысы, чәчмә әсәрләр остасы, тарихчы. Татарстан нефтьчеләре, аларның фидакарь хезмәте турында дистәләрчә очерклар иҗат итеп, матбугатта нәшир итте.
Тәрҗемәи хәле
1935 елның 13 гыйнварында Лениногорск районы Иске Шөгер авылында туа. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, аны-моны уйламыйча гына, Җәмитебез нефть чыгару оешмаларына кереп эшли, Казан университетында филология белеме алганнан соң, Лениногорскидагы нефть техникумына кереп укый. Әдәбиятка Җәмит Рәхимев бик соң килә, утыз-кырык яшендә генә.
Истәлек
Лениногорск районы Керкәле мәктәбе Галия һәм Җәмит Рәхимевлар исемен йөртә.
Липовец (Труд кушылдыгы)
Липовец — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Труды елгасының уң ярыннан 55 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кизень
Кизень — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гроле (Тарн)
Гроле (Graulhet) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 56,75 км².
Анла
Анла — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Труссюр
Труссюр — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ени Баглар (Эрегъли)
Ени Баглар (Yeni Bağlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ык (Ярмәкәй районы)
Почта индексы — 452187, ОКАТО коды — 80225837007.
Рансбах-Баумбах
Рансбах-Баумбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бериллий
Бериллий (, Be) — Менделеевның периодик таблицасының 2 период, 2 төркем элементы. Тәртип номеры - 4.
Символы
Бериллий элементының символы - Be (Бериллий дип укыла).
Тарих
Бериллий 1797 елда Воклен тарафыннан ачыла.
Кордон (Югары Савойя)
Кордон (Cordon) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Салланш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,35 км².
Искәрмәләр
Кордон (Верхняя Савойя)
Зиа-Пуебло (Нью-Мексико)
Зиа-Пуебло  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Зиа-Пуебло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пэлитли (Деврек)
Пэлитли (Pelitli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (köy).
Джелепско
Джелепско — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вудбурн (Орегон)
Вудбурн  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Монталенге
Монталенге — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Вудбурн (Орегон)
Тарихы
Вудбурн шәһәре  елда нигезләнгән.
(4458) Оидзуми
(4458) Оидзуми  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Монталенге
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(4458) Оидзуми
Тарихы
1990 елның 21 гыйнварында Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BY» саналган.
Юлдыбай (елга)
Юлдыбай — Әселе елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Зыянчура районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3565) Одзима
(3565) Одзима  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 22 декабрендә Ц. Ниидзима, тарафыннан Ojima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 YD» саналган.
Любовша
Любовша — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Труды елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 76 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Топчулар (Гөлҗүк)
Топчулар (Topçular) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ев-Ега
Ев-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Каменная кылымыгының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 108 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лоувилл (Нью-Йорк)
Лоувилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трюмии
Трюмии — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Иоанн Павел I
1935 елдан рухани, 1958 елдан епископ булып хезмәт итә. Павел VI тарафыннан кардиналыкка күтәрелгән. Сайланганчы Венеция патриархы була. Сайлаудан соң бер ай үтеп кинәт вафат булуы аның шәхси сыйфатларына, гадилегенә, демократизмына, папа институтын яңартуына игътибарны арттыра. Аны «елмаючы папа» (II Papa del Sorriso) һәм «билгесез папа» дип атаганнар.
Балачак һәм яшьлек
Альбино Лучани 1912 елның 17 октябренә Төньяк Италиядә, Белунно епархиясенә караган Форно ди Канале җирлегендә туа. Аның әтисе, социалист, башта сезонлы эшче була, ә улы тугач, Венециядә калып, пыяла ясаучы һөнәрен ала. Лучанилар гаиләсендә дүрт бала була,һәм Альбино эшчеләр язмышына төшә торган барча авырлыкларны балачактан ук белә.
1923 елда Альбино Фельтр кече семинариясенә укырга керә, соңрак Беллунога күчә. 1935 елның 7 июлендә аңа рухани дәрәҗәсе бирелә, шуннан соң ул Григориан папа университетында укуын дәвам итеп, теология докторы була. Аның докторлык диссертациясе католик дин әһеле, бер китабы тыелган китаплар индексына кертелгән Антонио Росминига багышлана.
Епископ һәм кардинал
1954 елда Лучанины Беллуно епархиясенең баш рухание итеп билгелиләр. 1958 елның декабрендә исә папа Иоанн XXIII аны епископлыкка багышлый һәм Витторио Венето дигән җирлеккә күчерелә. 1962 елда епископ Лучани Икенче Ватикан җыенында катнаша.
1969 елда Павел VI тарафыннан Лучани Венеция патриархы дип игълан ителә, ә 1973 елның 5 мартыннан ул кардинал була.
1976 елда кардинал Лучани «Illustrissimi» дигән китап бастырып чыгара.
Конклав
1978 елның 6 августында Кастель-Гандольфо резиденциясендә папа Павел VI вафат була. 20 көннән соң, 26 августта папалык тарихында иң кыска конклавларның берсе башлана. Лучани беренче көнне үк, ләкин дүртенче сайлаудан соң папа итеп сайлана. Конклав ахырында камерарий Жан Вийо яңа пападан сайлау хакында фикерен сорый. Ул исә: «Ходай сезне бу эшегез өчен кичерсә иде», - ди.
Сентябрь понтификаты
Лучани XX гасырда туган беренче папа. Ул бөтен католик чиркәве тарихында беренче тапкыр икеле (ике исемнән торган) исем ала. Иоанн Павел исемен ике алдагы папа: Иоанн XXIII һәм Павел VI хөрмәтенә сайлый. Тиздән башка төрле яңалыклар да килеп чыга. Лучани урта гасырлардан калган таҗ кидерү бәйрәменнән баш тарта һәм аны Изге Петр җәмигы янында тантаналы месса белән алыштыра. Ул тиарадан да баш тарта. Ләкин тәхеткә менү – интронизация чарасы – вакытында фаҗигале хәл дә була. Чарада Рус православ чиркәвеннән делегация катнаша. Аның җитәкчесе – Ленинград һәм Новгород митрополиты Никодим (Ротов) чара барышында инфаркттан үлеп китә.
Вазифасын башкару чорында папа бер энциклика да, аның эшчәнлеге хакында җитди фикер йөртерлек бер документ та чыгармый. Ләкин папаның Ватиканда үзен элеккеге папаларга караганда бөтенләй башкача тотуы, тыйнаклыгы һәм иркен карашлары аны аерып тора.
Шәхси сыйфатлар
Папаның яраткан язучылары арасында Марк Твен, Франческо Петрарка, Вальтер Скотт, Чарльз Диккенс, Гилберт Кит Честертон мактаулы урында торганнар. Шунысы кызык, Марк Твен дәһри, исемлектәге тагын ике язучы протестант була. Петрарка католик булса да, папалыкны фәхеш йорты белән чагыштыра. Бары Честертон гына чын мәгънәсендә дини кеше булган. Шулай итеп, Иоанн Павел I нең әдәби кызыксынуларын католик дин әһелләренә хас стереотипка туры килмәгән.
Лучани италияле коммунистлар тәкъдим иткән «тарихи компромисс» сәясәтенә каршы чыга. Дәһричелек хакында әйткәндә, ул аның сәбәпләренең берсе дип католикларның сүзләре һәм эшләре арасындагы каршылыкны атый.
Дамьят
Дамьят (Damiatte) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Кизетеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пэлитли (Байбурт)
Пэлитли (Pelitli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Дамьят
Географиясе
Коммуна мәйданы — 31,78 км².
Монтальдео
Монтальдео — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 3138
NGC 3138 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ени Баглыҗа (Этимесгут)
Ени Баглыҗа (Yeni Bağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Этимесгут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Усман-Ташлы
Усман-Ташлы — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Ансизан
Ансизан — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Рәсим Хәбибулла
Рәсим Хәбибулла — язучы. Шамил Бикчурин исемендәге "Чишмә" региональ әдәбият һәм сәнгать иҗтимагый иҗат оешмасына җитәкчесе.
Тәрҗемәи хәле
Түбән Чыршылыда туган, Габдерахим Утыз Имәнинең бишенче буын оныгы.
Джерово
Джерово — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зуни-Пуебло (Нью-Мексико)
Зуни-Пуебло  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Зуни-Пуебло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Маглан (Савойя)
Маглан (Magland) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Салланш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 40,32 км².
Мюре-э-Крут
Мюре-э-Крут (Muret-et-Crouttes) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Рансвайлер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4505) Окамура
(4505) Окамура  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Турли
Турли — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Әхмәт Шәкүров
Тәрҗемәи хәле
Шәкуров Миннәхмәт Зәки улы Яңа Писмән районы (хәзер Ленингорск районы) Зәй-Каратай авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, 1936-1938 елларда Бөгелмә педучилещесында укый, шушы чорда Хади Атласиның һәм бертуган Туйкиннарның шәкертләре, шул ук вакытта Ютазы районы Таш-Кичү авылында мәктәп мөдире һәм укытучы булып эшли башлый. 1939 нчы елны Кызыл Армиягә алына һәм 1940 елдан ук Сугыш хәрәкәтләренә эләгә.
Шәкуров Миннәхмәт Зәки улы фронттан 1945 елның 20 ноябрендә кайта.
Сабирова Рәйсә Сабир кызы белән гаилә корып, 3 бала тәрбияләп үстерделәр: Хәсәнҗанова Клара Миннәхмәт кызы, Музафарова Роза Миннәхмәт кызы, Шәкуров Сирень Миннәхмәт улы.
Луисвилл (Нью-Йорк)
Луисвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вуд-Вилледж (Орегон)
Вуд-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вуд-Вилледж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доборско
Доборско — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раншбах
Раншбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3139
NGC 3139 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ени Баендыр (Мамак)
Ени Баендыр (Yeni Bayındır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Мамак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Боровица (Мураши районы)
Боровица (Боровица) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.
Пэлитлик (Никсар)
Пэлитлик (Pelitlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Боровица (Мураши районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Дена (коммуна)
Дена (Dénat) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Боровица (Мураши районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Дена (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,01 км².
Боровица (Мураши районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Кече Чернава
Кече Чернава — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Чернава елгасының сул ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1701) Окаванго
(1701) Окаванго  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1953 елның 6 июлендә J. Churms тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 NJ» саналган.
Мюскур
Мюскур (Muscourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Монтальдо-Бормида
Монтальдо-Бормида — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Индиан-Гиллс (Нью-Мексико)
Индиан-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Индиан-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кийнений-Мари
Кийнений-Мари — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добриново (Кырҗали өлкәсе)
Добриново  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туротт
Туротт — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Монтальдо-ди-Мондови
Монтальдо-ди-Мондови — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ратсвайлер
Ратсвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Бор (Афанасьево районы)
Бор (Бор) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), арлар (1%), алманнар (1%).
Льюис (Эссекс, Нью-Йорк)
Льюис  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тораман (Чинар)
Тораман (Toraman) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Үчәлле (елга)
Үчәлле, Учалы — Ыкның сул кушылдыгы. Татарстанның Азнакай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 16 км.