cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(1500) Ювяскюля
(1500) Ювяскюля  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 16 октябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 UH» саналган.
Миланлы
Миланлы (Milanlı ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Епине-сюр-Сен
Епине-сюр-Сен — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
Мендичино
Мендичино — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Бялогура (Диңгез буе воеводалыгы)
Бялогура  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мендичино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бялогура (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Епине-сюр-Сен
Чыганаклар
Епине-сюр-Сен
Доганъюрт (Челтик)
Доганъюрт (Doğanyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Челтик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шри Сваминараян Мандир, Нью-Джерси (Колониа)
Сваминараян Мандир, Нью Джерси (Колониа) Сваминараян Сампрадайның Нар Нараян Дэв Гадиның ISSO (Swaminarayan)-ның Сваминараян гыйбадәтханәсе, ул Америка Кушма Штатларында, Нью-Джерсида, Миддлсекс Графлыгында Вудбридҗ Шәһәрлегендә Колониада урнашкан. Ул рәсми рәвештә Ачарья Марараҗшри Кошалендрапрасад Панде тарафыннан 2005 елның 4-енче сентябрендә инаугурацияләнгән булган.
Тарихы
Бу гыйбадәтханә Temple Ohev Shalom, кайчандыр Иудаизм тарафдарлары табына торган урынында төзелгән булган, элеккеге табыну урыны бу даирәдә Иудаизм тарафдарлары кимү нәтиҗәсендә ябылган булган. Башта ул Иудаизм гыйбадәтханәсе ябылудан соң яшәү комплексы буларак планлаштырылган булып, гыйбадәтханә администрациясе төзүче белән бу гыйбадәтханәне шәһәр яшәүчеләре тәэминаты белән гыйбадәтханәне төзү турында килешү төзегән.
Оваҗык (Бига)
Оваҗык (Ovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Шри Сваминараян Мандир, Нью-Джерси (Колониа)
Тарихы
Төп интерьер бүлмәсенең дүрт стенасы һәм идәннең бетон плитасы үзгәрмәгән бердәнбер әйберләр; башка бөтен нәрсә яңа гыйбадәтханәгә юл ачу өчен яңартылган булган, бу түләүле эшчеләр һәм волонтёрларның бергәләп эше нәтиҗәсендә булган. Гыйбадәтханә өстендә гөмбәз аны фотография буенча барлыкка китергән төзүче тарафыннан төзелгән булган. Гыйбадәтханә ачылганда, бер атна церемонияләр булган, аларга язмаларны уку кергән. Моның кульминациясе булып 2005 елның 4 сентябренда гыйбадәтханәнең инаугурациясе булган, моның шәһидләре булып бөтен дөньядан кешеләр булган.
Зөлкатә чишмәләре
Изге сулы чишмәләр хакында тәүге мәгълүматлар Корьәндә үк бирелә. Халык җир астыннан ургып чыккан саф суны башка, шул су кебек үк чиста, нурлы дөньяның, изгеләргә генә ачык булган галәмнең, оҗмахның бер өлеше дип кабул итә. Чишмәләрнен изгелегенә ишарә булган тагын бер фал – Изгеләр зиратына якын булуы. Чишмәнең суына да илахи кодрәт хас. Өч чишмәне сүрәтләгәндә, берсеннән – тән авыруларыннан, икенчесеннән – күз, өченчесеннән – колакка шифалы су чыга. Кешеләргә шифа өләшкән бу сулар риваять кенә түгел. Ни гаҗәп, бердәй көчле басым белән, бер үк туфрактан ургып чыккан әлеге чишмәләрнең су составлары сизелерлек аерыла. Суларынын әлеге узенчәлеге  тәмендә дә сизелә. Элекке вакытларда сугышта дин өчен корбан булган Сәгыйдәбану, Шәхидәбану, Захидәбану исемле Зөлхи ата кызларының күз яшьләре изге чишмә суы булып агадыр... (Зөлхи ата һәм аңа бәйле тарих Зөлмөхәммәт мәкаләсендә ураштырылган).
Элекке заманнардан бер гадәт калган: ниндидер авыр сынаулар үтәсе булса, шул сынауны уңышлы кичерү хакына, хәер-сәдака бирү  белән беррәттән, халык изге чишмәгә килә һәм бу урындагы корылмаларны яңарта, чишмәләрне чистарта, кечкенә инеш аша салынган басманы рәтли, бәдрәфне  төзекләндерә. Су ияләренә хәер йөзеннән чишмәгә бакыр, көмеш акчалар салалар. Шушы изге чыганаклардан яклау, юаныч, сихәт табалар. Сәдака итеп элеп калдырган яулык, сөлгеләр, чүмеч, чынаяклар - куаныч кичергән кешеләрнең рәхмәте, баш июе бит болар... Шунда барган кайбер кешеләргә чишмә буенда ниндидер серле чаткылар куренгәли диләр. Су иясеме, әллә шушындагы изгеләрме? Әмма алар яхшы кешеләргә генә күренә. Начар күңелле кешеләргә күренми, дип сөйли халык.
1920-1930 еллар зилзиләсендә мәчет манаралары егылган, тик халык изге чишмәләрнең юлына тузан кундырмаган. «Торгынлык еллары» изгелек һәм намус белән бәйле бөтен нәрсәне дә инкар иткән, әмма хаҗ гыйбадәтләрен үтәү мәхрүм калган аксакаллар, шушы изге урынга килеп күңелләрен паклаганнар, яшьләрне хак юлга өндәгәннәр… Замана нинди генә килсә дә, изге чишмәләрнең саф, пак суы белән күңел аклыгы, халык хәтере иман да буыннан буынга күчә килгән. Элеккедән үк бу җирләрдә «Изгеләр ашы» уздыра торган булганнар. Бу йола хәтта сугыш вакытында да тукталмый. Әйбер юк чагында тавык кына суйганнар, тора-бара, Коръән укып, Аллаһы-Тәгаләдән саулык-сәламәтлек сорап, тынычлык теләп, сарык чала торган булганнар. Бу көнне зиратта авылның барча кешесе җыела торган булган. Олы буын кешеләре сөйләве буенча, бу көнне алты фляга аш әзерләнгән. Калган ашны әрәм итмичә, авылдагы кешеләргә таратканнар, сарык тиресен сатып, сәдака итеп мәчеткә тапшырганнар, тавык йонын күмеп, чип-чиста итеп калдыра торган булганнар. Бирегә килгән халык шушы чишмә суында пешкән ризыклар белән, учак төтене исе килеп торган ризыклардан авыз итәргә ашыккан. Монда узган изге минутларны һәр кеше бик озак сагынып искә ала. Дус ишләренә күргәннәрне иң күңелле хикмәтле вакыйгалар итеп сөйли. Бер тапкыр бу ризыклардан авыз иткән кешеләр бирегә һичшиксез икенче елга да әйләнеп кайта.
Арчар (авыл)
Арчар  — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Диссе
Диссе — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Арчар (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эрнествиллер
Эрнествиллер (Ernestviller) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,44 км².
Искәрмәләр
Эрнествиллер
Дамфлос
Дамфлос — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тавак (Селенди)
Тавак (Tavak) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мунаки (Нью-Джерси)
Мунаки  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2434
NGC 2434 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Немал-Юган
Немал-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Зажимчар елгасының сул ярына тамагыннан 35 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 97 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Клиши-су-Буа
Клиши-су-Буа — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
Важенко
Важенко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кокошне
Кокошне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конет-сюр-Локе
Конет-сюр-Локе — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Милето
Милето — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Доганъюрт (Бейпазары)
Доганъюрт (Doğanyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Манагокин (Нью-Джерси)
Манагокин  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Манагокин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Росташи
Росташи — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Иргиз елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мөхәммәтдин (Благовещен районы)
Почта индексы — 453455, — 80215834006.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.
Дамшайд
Дамшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рашвилл (Небраска)
Рашвилл  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Янишевка
Янишевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кема күле (Кема елгасының бастауы) урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейннары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Янишевка
Оваҗык (Лүлебургаз)
Оваҗык (Ovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Лүлебургаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Извоареле (Блаж, Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тавла (Дефне)
Тавла (Tavla) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дуссе
Дуссе — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Эрни (Мозель)
Эрни (Herny) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Мирләр
Мирләр (Mirlər ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Мильерина
Мильерина — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Корнье (Югары Савойя)
Корнье (Cornier) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Рош-сюр-Форон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,78 км².
Искәрмәләр
Корнье (Верхняя Савойя)
(4227) Каали
(4227) Каали  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1942 елның 17 февралендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 DC» саналган.
Важно
Важно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кокра
Кокра — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Важно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кокра
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куброн
Куброн — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
Канито (Бергамо)
Канито — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нейшенал-Парк (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доганъюрт (Чине)
Доганъюрт (Doğanyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Конийак-де-ла-Монтань
Конийак-де-ла-Монтань — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Марксборо (Нью-Джерси)
Марксборо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Марксборо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дьенне
Дьенне — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Молокьо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Балей (Болгария)
Балей  — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тавла (Сарыз)
Тавла (Tavla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Борис Бронштейн
Борис Бронштейн (, —, ) — журналист. 1981-1987 елларда «Чаян» журналы баш мөхәррире урынбасары, 1987-1991, 1991-1993 елларда «Советская Татария» һәм «Казанские ведомости» гәҗитләре хезмәткәре. Шуннан соң Мәскәү гәҗитләренең («Известия», «Новая газета») Татарстандагы үз хәбәрчесе.
Кримега
Кримега — Россия территориясеннән ага торган елга. Орлов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Крома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дуброва (Көлмез районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Эрстроф
Эрстроф (Erstroff) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,05 км².
Валдово (Диңгез буе воеводалыгы)
Валдово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ред-Клауд (Небраска)
Ред-Клауд  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ред-Клауд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дан (Алмания)
Дан  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидәш (Благовещен районы)
Сидәш — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453455, — 80215834008.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 18 кешенең яшәве мәгълүм.
Неп-Соим
Неп-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Му-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 48 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оваҗык (Чанаккале)
Оваҗык (Ovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чанаккале илчесенә караган бер авыл (köy).
(2257) Каарина
(2257) Каарина  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1939 елның 18 августында Хейкки Аликоски тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1939 QB» саналган.
Кокриця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Л'Иль-Сен-Дени
Л'Иль-Сен-Дени — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
Извоареле (Бузеу)
Извоареле — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Моллабүрһан
Моллабүрһан (Mollabürhan ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Евгений Круглов
Круглов Евгений Анастасович (19 март 1958 ел, Переславль-Залесский, Ярыслау өлкәсе) — СССР һәм Россия тарихчысы-борынгылыкны өйрәнүче белгеч, тарих фәннәре кандидаты, Башкорт дәүләт университетының чит ил тарихы кафедрасы доценты, Борынгы Греция тарихын һәм мәдәниятен, олимпия чорына кадәр грек мифологиясен тикшереп өйрәнүче.
Биографиясе
Евгений Анастасович Круглов Ярославль өлкәсенең Переславль-Залесский шәһәрендә рус теле һәм әдәбияты укытучысы гаиләсендә туган. 1975 елда, урта мәктәпне алтын медалгә тәмамлап, Башкорт дәүләт университетының тарих факультетына укырга керә. Чит илләр тарихы кафедрасы буенча махсуслаша, анда аның укытучылары Р. Е. Ляст һәм Пиленкова Татьяна Федоровна була.
1985 елда Башкорт дәүләт университетының гомуми тарих кафедрасында ассистент булып эшли башлый, башлангыч дүрт елда кичке һәм читтән торып уку бүлегендә укыта. 1989-2020 елларда археология, борынгы һәм урта гасыр тарихы кафедрасы доценты була. 2000 еллар башында фәнни эшләр буенча декан урынбасары. .
1989-1991 елларда тарих факультеты студентларының Керчь шәһәрендә узган археологик тәҗрибә җитәкчесе була.
Борынгы дөнья тарихы, мәдәният тарихы (Борынгы дөнья), рим хокукы курсларыннан лекцияләр укый.
1997 елдан алып хәзерге көнгә кадәр «Борынгы Евразия» түңәрәге җитәкчесе.
«Ксимерома» грек җәмгыяте төбәк оешмасы белән актив хезмәттәшлек итә.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни кызыксынулары өлкәсе — эллинизм дәверендәге борынгы дөнья, иртә Византия дәвере, борынгы Византия дөньясының һәм Көньяк Урал халыкларының мәдәни бәйләнешләре, олимпия чорына тиклемге грек мифологиясе.
«Этнокультурные контакты античной Анатолии и Урало-Камского региона Евразии» (2005) монографиясендә Анатолий-иртә Византия дөньясының борынгы ойкумена Җаек алды перифериясе белән элемтә булдыруның тарихи шартлары карала, б.э. кадәр VII гасыр — безнең эраның VI гасырында төбәкләр этносларының мөнәсәбәтләре анализлана.
Кайбер басмалары Россия һәм Көньяк Уралдагы грек диаспорасы тарихына багышланган. Е.А.Круглов әзерләгән «Наследники „греческого проекта“» мәкаләләр җыентыгы XVIII— XX гасыр башында Ырынбур (Уфа) губернасында булган грекларның язмышына, Россиядә борынгы мәдәният рецепциясе, төбәктә күпләп грекларның булуына башлангыч салган БАССР-да кырым грекларның депортациясенә багышланган.
Сылтамалар
[https://www.elibrary.ru/author_items.asp?authorid=768575 Публикации Е. А. Круглова] на сайте eLibrary
Янсорка
Янсорка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Окштамка елгасының уң ярыннан 7,9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейннары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Доганьязы (Мидьят)
Доганьязы (Doğanyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ипполит Брюно
Ипполит Брюно (, —, ) — инженер һәм архитектор. 1915-?? елларда Казан университеты архитекторы; 1909-1911 елларда Казан шәһәр думасы гласные. Брюно проектлары буенча Казанда Н.И. Лопатин йорты (1912), Психиатрия клиникасы бинасы (1915) төзелә.
Тавлусун (Меликгази)
Тавлусун (Tavlusun) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ем (Вьенна)
Ем — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Җанар Дугалова
Дугалова, Асылбек кызы Жанар (каз. Жанар Дғалова; нәсел .ұ 17 гыйнвар 1987, Кызылорда)-Казакъстан поп-җырчы һәм актриса. Казахстанның атказанган эшлеклесе (2015). Тюрквидение-2014 музыкаль конкурсы җиңүчесе. «КешУои " казах хатын-кызлар поп-төркеменең элеккеге катнашучысы»
Биографиясе
Фортепиано классы буенча казах лицее һәм музыка мәктәбен тәмамлый. Алмата музыка көллиятенә укырга кердем. 2004 елдан ГИТИСта укый, аны кызыл диплом белән тәмамлый. 2011 елда Казакъстанның " йолдыз Өчен Коктейль 2 «мелодраматик фильмында төштем. 2012 елдан 2014 елга кадәр «КешУои»казакъ хатын-кызлар поп-төркеме составында җырлый.
2014 елның ноябрендә Жанар Дугалова «Ізін көрем» («аларның эзләрен күрәм») җыры белән Төрки-2014 халыкара музыкаль конкурсында катнашты. Ул, 225 балл җыеп, конкурсның финалында җиңү яулады. 2015 елның 3 декабрендәге указы белән аңа Казахстан Республикасының атказанган эшлеклесе исеме бирелде.
2015 елда Жанар Дугалова Казахстанның «Нур Отан»идарәчел партиясенә керә. 2016 елның язында ул Казахстан парламентының Мажилисына депутатлыкка кандидат була, әмма сайлауларда аңа җиңү насыйп булмый.
Гаепләү
2018 елда Л. Н. исемендәге Евразия милли университеты укытучысы Гумилева Мырзантай Жакып җырчыны грант сатып алуда гаепләде, шулай ук аны ике ел эчендә дә үз лекцияләрендә күрмәдем, дип раслый. Шулай ук укытучы вуз җитәкчелеге белән җырчыларга бишле билгеләмә кую турында да сөйләде.
Сольная карьера
Танба (2011))
Мин яратам дей (2012))
Син түгел (2012)
Бигә карап (2013)
Махаббәт назы (2013)
Кем өчен (2013)
Бер сорау (2013)
Түгел волнуйтесь (2013)
Эзгә кара (2014)
Син мине аңламый (Кайрат Нуртас белән дуэтта, 2014)
(2015)
Әти-бала (2015)
Астанада ХІХ һәм ХХ гасыр шедеврларын берләштерәчәк балет кичәсе узачак)
Бу дөрес түгел иде (Нурҗан Керменбаев белән дуэтта, 2016)
(2017).)
Суйем-ненавижу (2018)
Марлтон (Нью-Джерси)
Марлтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Марлтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канито Пеце (Салерно)
Канито Пеце — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Канито Пеце Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Монастераче
Монастераче — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Крюзей
Крюзей (Cruseilles) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Рош-сюр-Форон кантонына карый.
Нептун-Сити (Нью-Джерси)
Нептун-Сити  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Крюзей
Искәрмәләр
Крюзей
Нептун-Сити (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эртсен
Эртсен (Hertzing) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,54 км².
Искәрмәләр
Эртсен
Валдувко (Диңгез буе воеводалыгы)
Валдувко  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коленча Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Данен
Данен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2436
NGC 2436 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ла-Курнев
Ла-Курнев — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
Сәрвәр Сурина
Сәрвәр Сурина (псевдонимы Кинҗә Мәҗит; 8 декабрь 1957 ел) — журналист, язучы, шагыйрь һәм драматург. Россия Федерациясе һәм Башкортстан Республикасы Язучылар (2000) һәм Журналистлар (1982) берлекләре әгъзасы. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2005), Мифтахетдин Акмулла, Шәһит Ходайбирдин исемендәге әдәби премияләр һәм Күгәрчен районының Зәйнәб Биишева исемендәге премия (2001) лауреаты.
Биографиясе
Сәрвәр Рәшит кызы Сурина (кыз фамилиясе Искәндәрова) 1957 елның 8 декабрендә Башкорт АССРның Күгәрчен районы Югары Саз авылында туган.
1975 елда Уфадагы 1-нче интернат-мәктәпне (хәзерге Рәми Гарипов исемендәге 1-нче Башкорт республика гимназия-интернаты) тәмамлый һәм Башкорт дәүләт университеты филология факультетының башкорт-рус бүлегенә укырга керә.
Биредә һөнәр алганнан соң, хезмәт эшчәнлеген 1980 елда Башкортстан дәүләт радио һәм телевидение комитетының балалар һәм үсмерләр өчен тапшырулар редакциясендә мөхәррир булып башлый.
Сәрвәр Суринаның хезмәт юлы балалар һәм үсмерләр өчен телевизион тапшырулар оештырудан башлана. «Йәйгор», «Әкият йомгагы», «Күңелле станцияләр», «Язучылар – балаларга», «Фронт хатлары», «Туган як бизәкләре», «Туган моңнар», «Җырлыйбыз да уйныйбыз» кебек бик күп телевизион тезмәләр халык иҗаты, патриотик рух белән сугарыла.
Башкорт халык әкиятләре, легендалар, җыр тарихлары буенча махсус программалар әзерли, аның сценарийлары буенча куелган «Казны кем ашаган?», «Балта шулпасы», «Акыллы кыз», «Кем көчле?», «Кырлай урманында очрашулар», «Батыр куян» һ.б. телеспектакльләр телевидение фондында саклана.
1992 елдан «Башкортстан» Дәүләт телерадиокомпаниясенең «Хәзинә» иҗади берләшмәсе хезмәткәре.
Иҗади эшчәнлеге
Сәрвәр Сурина мәктәп елларында ук шигырь һәм хикәяләр яза башлый. Башкорт дәүләт университетында укыган чорда, нәкъ шушы вакытларда бигрәк тә нәтиҗәле эшләп килгән «Шоңкар» әдәби-иҗат түгәрәгендә актив шөгыльләнеп, каләмен шомарта. Аның балалар өчен шигырьләрдән, әкиятләрдән һәм пьесалардан торган дүрт китабы дөнья күргән, әдәби әсәрләре вакытлы матбугатта басылып тора. Журналист буларак, республикабызның газета һәм журналларында яшәешебезнең төрле ягына, беренчел чиратта халык иҗатына һәм шөгыльләренә багышланган мәкаләләр белән даими чыгыш ясый.
Шагыйрь, язучы һәм драматург
Сәрвәр Сурина әсәрләре буенча куелган спектакльләр башкала театрларында бара:
Халык театрлары сәхнәсендә:
Тәрҗемәче
Классик драматургия үрнәкләре:
С.Сурина театр терминнарының башкорт теленә ярашлы кулланышын эзли.
Дуброва (Советск районы, Родыгино авыл җирлеге)
Дуброва (Дуброва) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Сәрвәр Сурина
Тәрҗемәче
Башкорт академия драма театрының тарихын чагылдырган «Театр юлы» китабын (Суфия Күчемова, 2005) уңышлы тәрҗемә итә.
Дуброва (Советск районы, Родыгино авыл җирлеге)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), татарлар (2%).
Сәрвәр Сурина
Сценарист
Сәрвәр Сурина төзегән сценарийлар буенча үткәрелгән «Салават җыены» ((2004, 2005 йй. — сәхнәләштерүче режиссер Альмира Куватова, 2008 ел — режиссеры Азат Җиһаншин, 2009 ел- режиссер Рөстәм Хәкимов)) республика фольклор бәйрәмнәре, «Сәетбаба башкорт тарихи-мәдәни үзәген ачу һәм Шәҗәрә бәйрәме (2004), «М. Гафуриның тууына 125 ел» (2006), «Акмулланың тууына 175 ел» (2006) тантаналары, шулай ук ел саен оештырылган «Яшь тавышлар» (2006, 2007) әдәби фестивале, җитәкчеләр, белгечләр, кунаклар һәм аларда катнашучылар фикеренчә, бай эчтәлекле һәм югары идея-сәнгатьле булулары белән барысының да күңеленә хуш килгән.
Сәрвәр Сурина сценарийлары буенча зур шәхесләрнең республика күләмендә билгеләнгән юбилей һәм хәтер кичәләре үтте:
Шулай ук 1-нче мәктәп-интернатның 60 еллыгына, Р. Кәримовның юбилей кичәсенә багышланган чараларның сценарий авторы С.Сурина классташы Альмира Куватова белән бергә туган мәктәпләренә рәхмәт хисләрен чагылдырды.
Республика мәдәни-фольклор бәйрәмнәрен «Аваз» (2014), «Уен» (2016), «Чәчән»(2016), «Гаилә бәхете» (2017) һәм билгеле шәхесләрнең иҗат кичәләре С. Р. Сурина сценарийлары буенча үтә.
Әдип язган сценарийлар буенча төшерелгән «Балта ашы», «Акыллы кыз», «Кырлай урманында очрашу», «Кем көчлерәк?», «Батыр куян баласы» һәм башкалар Башкортстан телевидениесенең "алтын фонды"на кергән.
Тележурналист
Сәрвәр Сурина Юлай Гайнетдинов, Әнвәр Нурмөхәммәтовлар белән бергә Башкортстан юлдаш телевидениесенең (БСТ) «Хәзинә» иҗат берләшмәсен оештыручыларның берсе.
Анда 1992 елдан алып эшләү дәверендә, республиканың барлык район һәм калаларында, Россиянең милләттәшләребез көн иткән күп төбәкләрендә булып, башкорт халкының күп яклы иҗат өлгеләрен табуга, аларны киләчәк буыннар өчен саклауга һәм пропагандалауга саллы өлеш кертте.
Ул халык иҗатының асыл үрнәкләрен чагылдыручы аерым иҗатчылар һәм фольлор коллективлары турында «Ил-йорт байрамдары», «Халык осталары», «Ана теле дәресләре» исемле тапшырулар циклларын әзерләгән.
Аларда иҗатчының тормышка киң һәм заманча караш, туган телгә, халкыбызның тарихына, мәдәниятенә, халык-авыз ижатына һәм әдәбиятына ихтирамлы һәм сакчыл караш чагыла. Бер үк вакытта бу тапшыруларда журналистның бай һәм тәэсирле теле, бай лексикасы ярылып ята.
«Узаман», «Кагыйдә», «Шәхес» дигән баш астында үзенең авторлык программаларын эфирга чыгара.
Максаты:
«Кагыйдә», «Узаман» һәм «Шәхес» рубрикалары астында Сәрвәр Сурина халкыбызның мактаулы уллары һәм кызлары:
һәм башкалар турындагы нәфис, үзенчәлекле һәм тирән эчтәлекле телевизион портретларын тудырды. Сәрвәр Сурина әзерләгән «Китабеннас» (1999-2003) тапшырулары бүгенге нәшриятлар, гыйбрәтле яңа басмалар, борынгы кулъязмалар язмышын бәян итә. «Дөньяның ак киезе» (2000-2010) циклы халык кәсепләрен үстерүче осталарның казанышларын тасвирлый. «Алтын тирмә яктысы» (1998-2009) тезмәсе халык театрларының иҗади тормышын, «Алтын сукмак» телеочерклары олы буын укытучысының мәгърифәтле мирасын яктырта.
«Шәехзада Бабич. Шагыйрьнең күңел бакчасы» (2006), «Кинҗә абыз» (2007), «Бейеш быуаты» (2007) кебек нәфис-тарихи телефильмнарда мактаулы шәхесләр язмышы сурәтләнә.
2011-2016 елларда “Орнамент"телепроекты аша халык йолалары, фольклор җыеннары, сәләтле иҗади төркемнәр турында йөз илле фильм һәм махсус репортажлар аның авторлыгында атна саен эфирга чыга.
Оваҗык (Кахта)
Оваҗык (Ovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (köy).
Вандово (Квидзинский повяты)
Вандово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Несь-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сәрвәр Сурина
Тележурналист
С.Р. Сурина Уфадагы 1-нче республика гимназия-интернаты (1-нче мәктәп-интернат) тарихы, укытучылары һәм укучылары турында Башкортстан телевидениесендә даими чагылдырып утыздан артык репортажлар, очерклар, фильмнар әзерләгән.
Телевидениенең алтын фондына кергән видеоязмаларда 1-нче мәктәп-интернатның тарихы буенча "Халкым өметләрен саклаган йорт" ("Дом, где хранятся надежды моего народа" (1994) уку йортының илле еллыгына карата әзерләгән.
Моллалы (Губадлы)
Моллалы  (Mollalı ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Сәрвәр Сурина
Тележурналист
Бу уникаль елъязмаларны Интернетта Ютуб сайтында "школа-интернат 1" яки "БРГИ-1" плейслисты аша эзләп табарга мөмкин.
Енгранд (Вьенна)
Енгранд — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Сәрвәр Сурина
Тележурналист
Дүрт бала әнисе булган иҗатчы бигрәк тә балалар өчен телевизион тапшырулар әзерләүгә күп көч куя. Аларның һәрберсенә яңача күзлектән карый, бер-берсен кабатлауга бөтенләй юл куймый.
Яшь буында патриотик хисләр,ямь һәм гүзәллек тойгылары тәрбияләүгә багышланган «Йәйгор», «Күңелле тукталышлар», «Туган як бизәкләре», «Язучылар — балаларга», «Фронт хатлары», «Йәйгор төсләре», «Җырлыйбыз да, биибез дә» дип исемләнгән тапшырулар циклы нәни тамашачыларда гына түгел, аларның олы туганнарында һәм ата-аналарында  да зур соклану уята.
Ул әзерләгән «Минем әкиятем», «Туган як легендалары», «Туган моңнар», «Әкият йомгагы» телебәйгеләре түземсезлек белән көтеп алына.
(4998) Кабасима
(4998) Кабасима  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Рулумбик
Рулумбик — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Олы Сүрәм елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Рендолф (Небраска)
Рендолф  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Рулумбик
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Рендолф (Небраска)
Тарихы
Рендолф шәһәре  елда нигезләнгән.
Рулумбик
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монграссано
Монграссано — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Рендолф (Небраска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монграссано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нурмөхәммәт Мәннанов
Нурмөхәммәт Мәннанов ― Теләче районындагы Изгеләр зираты ― Зөлкатәне тәрбияләп торган шәхес.
Татарстан Республикасы Теләче районының Олы Нырсы, Кече Нырсы һәм Бичер авыллары янәшәсендә халык телендә "Зөлкатә" исемен йөртүче Изгеләр зираты урнашкан (Әлеге зират хакында мәгълүмат Зөлкатә мәкаләсендә урнаштырылган). “Зөлката” зиратын һәм аның янындагы Изгеләр чишмәләрен үз вакытында тәрбияләп, тазартып торучы кеше булган. 60-70нче елларда Башкортостанның Уфа шәһәреннән Теләче районы Олы Нырсы авылына Нурмөхәммәт Маннанов кайтып урнаша. Лаеклы ялга чыккан Нурмөхәммәт бабай (җирле халык үз итеп аңа шулай эндәшә) килеп төшкәндә “Зөлката” зиратында зур тәртипсезлек була. Агачлар ауган, үтеп керә алмаслык таулык, су аркылы чыгарга басмалар начар булуына ышанасы да килми… Аның изге куллары чишмәгә тагын да күбрәк юл ача. Язгы ташу вакытында суга төшкән пычрак, агач ботаклары, ләм һәм вак ташлардан чишмәләр чистартыла. Изгеләр зираты эче картаеп ауган агачлардан арындырыла. Нурмөхәммәт бабай берүзе, беркемнән дә ярдәм сорамыйча, зират тирәли баганалар утыртып, әйләндереп койма тота. Кешеләр биргән хәер-сәдака акчасына ул буяу сатып алып, зиратның киртәләрен буяп чыга. Нырсы урманыннан агач үсентеләре алып төшеп, зират эченә рәт-рәт итеп агачлар утырта. Ул утырткан агачлар бүген дә җеп белән сузып утыртылган кебек. Ни гаҗәп, үзенә игътибар иткән өчен рәхмәт белдергәндәй, зират көннән-көн матурлана, кошлар сайрый, кыр үрдәкләре очып килә, чишмә сулары ишәя. Авыл халкы Нурмөхәммәт бабайга тирән рәхмәтен белдерә. Изгеләр чишмәләренең, шушы зиратларның буыннан-буынга күчәчәгенә шик юк.
Дөрестән дә, тәрбияле, тыныч холыклы,  дини белемле бу бабай үтенеч белән килгән һәркемгә ярдәм кулы сузарга ашыккан. “Әйдәгез, балалар, шифасы булсын, әйдәгез. Болай итеп карыйк әле. Аллаһының кодрәте киң”, - дип, ярдәм сорап килгән авыруларны өшкерә торган була ул. Көмештәй чиста изгеләр чишмәләренең суы белән авыру кешеләрнең күз, колакларын сыпырып,  тәннәрен юдыртып, Аллаһтан аларга тәүфыйк, бәхет, сәламәтлек сорый. Зират янында Нурмөхәммәт бабай бәләкәй генә йорт та төзеп куя. Намазлык өстендә гыйбадәт кылу өчен җыйнак кына, бик чиста һәм тыныч урын була ул.
Чыгышы белән Нурмөхәммәт Мәннанов Балык Бистәсе районы Югары Тегермәнлек авылыннан. Өйләнгән, 5 баласы була (1 кыз, 4 егет). Хәзерге вакытта балалары Мәскәү, Уфа шәһәрләрендә, Төркия якларында яши. Әтисенең дини белемле, Коръән сүрәләрен яттан белүе турында улы Рәшид дә искәртә. “Коръән сүрәләрен  укып кына калмыйча, аның мәгънәсен белүе һәм башкаларга да шуның асылын җиткерергә омтылганын хәтерлим, - дип сөйли ул. - Уфада яшәгәндә, дини бәйрәмнәрдә әти еш кына мулла кебек өстәл түрендә догалар укый иде. Бәйрәмгә килгән кунакларга, туганнарга шул догаларның мәгънәсен аңлата иде. Аннан соң, бергә-бергә тәмле ризыклар ашап, тәм-томнар белән күңелле итеп чәй эчә идек, - дип күңел түрендәге хатирәләрне барлыклый Рәшид Мәннанов. Нурмөхәммәт абый яшь чагында 2-3 класс мәдрәсә тәмамлаган булган. Бу аңа, гомер буе гарәпчә китапларны аңлап укырга мөмкинлек биргән. – 1962-1963нче елларда без гаиләбез белән пароходка утырып, Балык бистәсенә кайттык. Әти юл буе үзенең иң өстендә авыр тимер рәшәткәләрне күтәреп кайтты. Олы Нырсы зиратындагы каберлекләрне әйләндереп алу өчен иде алар. Хәзер аларның күпме булуын төгәл генә әйтә дә алмыйм. Әмма коймаларның  30-40тан да ким секциясе булмагандыр. Гаиләбез өчен бу бик зур чыгымнар торса да, әнкәй әтигә карышмас иде”. Нурмөхәммәт абыйның олы малае Мәлик та, әтисенең Нырсы зираты белән 60 еллар башында ук кызыксынуы турында әйтә. Биредә, Изгеләр зиратында  сугыш корбаннары  - татарлар җирләнүе хакында, әлеге урынның нык хөрмәткә лаек булуы турында Нурмөхәммәт абый яхшы белгән. Бу турыда хатынына да җиткергән.
Олы Нырсы, Кече Нырсы, Бичер авыл халкы Нурмөхәммәт бабайны үз итә. Гомер буе Нырсы ипиханәсендә эшләгән Әлфия апа Гәрәева сөйләвенчә, Нурмөхәммәт бабайның яшәгән йорты бик чиста, төзек һәм пөхтә булган. “Авылга кайтып төшүгә, ул һәр көнне эшкә барган сыман  Изгеләр зиратына юл тота иде. Зират тирәләрен чистартты, яшелләндерде, чишмәләрен тернәкләндерде. Бар көч-кодрәтен, мөмкинлеген Изгеләргә багышлады. Нурмөхәммәт бабайның рухи ныклыгына сокланып кешеләр аны изге дип таныйлар. Бабай вафат булгач (1988 елда),  Изгеләр зиратына күмик дигән фикер дә әйтелә. Ләкин үзенең  васыяте буенча, ул туган авылында кумелә. “Зөлката” зираты авыл советы жире карамагында кала.
Нурмөхәммәт Мәннановның халык өчен кылынган изгелеге юкка чыкмый. Чишмәдән су алган һәркем татлы суга гына түгел, зиратка, кабер ташларына, шаулап утырган агачларга карап, шуларны буләк иткән татар бабаена баш иядер!..
Бела (Болгария)
Бела  — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каницано (Тревизо)
Каницано — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мартинсвилл (Нью-Джерси)
Мартинсвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Каницано (Тревизо)
Географиясе
Каницано Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Мартинсвилл (Нью-Джерси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Брюханов
Николай Брюханов (, —, ) — сәясәт эшлеклесе. 1901-1903 елларда Казанда, РСДРПның Казан комитетын оештыручыларның берсе. 1905-1918 елларда РСДРП (б)ның Уфа оешмасында: «Уфимский рабочий», «Уральский рабочий» гәҗитләре мөхәррире, РСДРП(б)ның Уфа комитеты рәисе (1917), Уфа эшче һәм салдат депутатлары шурасы рәисе, Уфа губернасының азык-төлек комиссары (1917-1918). 1918 елдан Мәскәүдә: РСФСР азык-төлек халык комиссары (1921-1924, 1918-1921 елларда урынбасар), РСФСР финанс халык комиссары (1926-1930, 1924-1926 елларда урынбасар), СССР тәэминат халык комиссары урынбасары (1931-1932). Репрессияләнә, 1956 елда аклана.
Усыбаш
Усыбаш — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453455, — 80215834009.
Bötendönya xäyriäçelek indeksı
Bötendönıa xäyriäçelek indeksı (ing. World Giving Index) en:Charities Aid Foundation oyışması tarafınnan en:The Gallup Organization tuplağan mäğlümätlärenä nigezlänep buldırıla. The Çarities Aid Foundation beldergänçä, indeks Cir yözendä xäyriäçelek mäsälälärenä bağışlanğan iñ öre tikşerenü bulıp tora.
Усыбаш
Демография
Халык саны динамикасы:
Bötendönya xäyriäçelek indeksı
Soraştıru kürsätkänçä, aqça birügä bäxetlelek xise baylıqqa qarağanda zurraq täesir itä.
Metodologiä
İndeks Dönyanıñ 95% xalqı yäşägän 153 ildä uzdırıla torğan Gallup's WorldView World Poll soraştıru näticälärenä nigezlänep tözelä. Xär ildä 15 yäştän olıraq bulğan 1000 keşe, Rusiä häm Qıtay kebek zurlarında 2000 keşe telefon, mömkinlek bulmağanda - yözgä-yöz - soraştırıla. Ayırım keşelär statistik metodları häm ixtimallıq teoriäse nigezendä saylanıla.
Gallup keşelärne uzğan ay däwamında tübändäge xäyriäçelek ğämällärneñ qaysısın yasağannarın sorıy:
Monnan tış, Xalıqara Aqça Fondınıñ Outlook Programme tuplağan tulayım eçke produkt häm Gallup WorldView World Poll soraştırunıñ bäxet turında soraw qullanılğan.
2012 reytingı
World Giving Index 2012
Извоареле (Вранча)
Извоареле — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярбозерка
Ярбозерка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ковжа елгасының сул ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейннары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коловець
Коловець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Варблевко
Варблевко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Данкерат
Данкерат — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Нюрум-Юган
Түбән Нюрум-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Мат-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 13 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эршен (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,76 км².
Искәрмәләр
Эршен (Мозель)
Крома
Крома — Россия территориясеннән ага торган елга. Орлов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 62 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Конк-сюр-Орбьель
Конк-сюр-Орбьель — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Нетконг (Нью-Джерси)
Нетконг  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Монджана
Монджана — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
(2760) Кача
(2760) Кача  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Оваҗыксую (Османҗык)
Оваҗыксую (Ovacıksuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Догла (Караҗабей)
Догла (Doğla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2760) Кача
Тарихы
1980 елның 8 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TU6» саналган.
NGC 2437
NGC 2437 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кюва
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,72 км².
Искәрмәләр
Кюва
Варблево (Диңгез буе воеводалыгы)
Варблево  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муганлы (Губадлы)
Муганлы  (Muğanlı ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Коломбан
Коломбан — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маунт-Гермон (Нью-Джерси)
Маунт-Гермон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маунт-Гермон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ерон
Ерон — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Монтальто-Уффуго
Монтальто-Уффуго — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.