cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Навас-де-Буреба
Навас-де-Буреба — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Гаренн-Коломб
Ла-Гаренн-Коломб — Франциянең О-де-Сен департаментында урнашкан коммуна.
Борис Мартынов
Мартынов Борис Павлович — хуҗалык һәм дәүләт эшлеклесе.
Республика күләмендәге җитәкчелек постларында
Б.П.Мартынов 1958-1960 елларда КПССның Буа райкомының икенче секретаре, 1960-1961 елларда Биектау райкомының беренче секретаре, 1961-1963 елларда КПССның Татарстан өлкә комитетының авыл хуҗалыгы бүлеге мөдире булып эшли.
1963 елда ул Татарстан АССРның Авыл хуҗалыгы министры-Татарстан АССР Министрлар Советы рәисенең беренче урынбасары итеп билгеләнә. 1965-1973 елларда—Татарстан АССР Министрлар Советы рәисенең беренче урынбасары.
1973 елның августында Б.П.Мартынов РСФСР Авыл хуҗалыгы министры урынбасары итеп билгеләнә, ә 1990-1994 елларда—АКШның «Пионер» авыл хуҗалыгы фирмасының Россия буенча консультант-координаторы була. Кайда гына эшләсә дә ул үзенең  хезмәт юлын башлаган Балтач төбәге белән элемтәсен өзмәде, матди һәм рухи ярдәм итеп килде.
Фәнни дәрәҗәсе һәм ил күләмендәге эшчәнлеге
Б.П.Мартынов 1967 елда авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе алды. Һәрдаим актив җәмәгать эше алып барды—Россия табигатьне саклау җәмгыятенең үзәк Советы президиумы әгъзасы, агропромышленность комплексы өлкәсендә Совет-Австрия хезмәттәшлек эшче группасының Совет группасы рәисе, шундый ук Совет-Венгрия группасы рәисе урынбасары булып эшләде.
Дәүләт бүләкләре
Фидакарь хезмәтләре өчен 1966 һәм 1971 елларда Хезмәт Кызыл Байрагы орденнары, күп медальләр белән бүләкләнде. Ул Татарстан АССР Югары Советы  депутаты, КПССның Татарстан  өлкә комитеты әгъзасы, аның бюросы әгъзасы итеп сайланды, РСФСР Югары Советының алтынчы, җиденче, сигезенче чакырылышлары депутаты булды.
Вафаты
1994 елның 26 маенда вафат булды. Кабере Мәскәүнең Троекуров зиратында
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Делястовице
Делястовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Айдын (Козан)
Айдын (Aydın) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шеннон (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шеннон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
18 (сан)
18 (унсигез) - 17 белән 19 арасындагы натураль сан. 18 саны калдыксыз 1-гә, 3-кә, 6-га, 9-га һәм 18-гә бүленә.
«Курск» су асты көймәсе
«Курск» атом су асты көймәсе — 949А проекты Антей (ТАКО классификациясе буенча: Оскар-II) классы күпмаксатлы атом су асты көймәсе (АСАК), (1986 елдан).
1992 елны Северодвинск шәһәрендә төзелеше башлана, 1900 елның маенда суга төшерелә.
«Курск» һәлакәте
«Курск» су асты көймәсендә 2000 елның 12 августында Баренц диңгезендә өйрәнүләр вакытында шартлау булган. Бу һәлакәттә 118 кеше корбан булды. Һәлакәт барлыкка килүнең берничә юрамалар бар:
«Курск» су асты көймәсенең бату хәбәре бөтен дөньяны тетрәндерде. Әлбәттә, баштарак хәрби диңгез флоты җитәкчелеге: «Андагы кешеләр исән һәм аларны коткарачакбыз», — дисә дә, 118 диңгезченең барысы да үлде.
«Курск» нигезендә ачылган җинаять эше 2005 елны ябылды.
Каялыдере (Сусурлук)
Каялыдере (Kayalıdere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сусурлук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Щелкун
Щелкун (Щелкун) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (3%).
Блинув-Другий
Блинув-Другий — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ахо (Аризона)
Ахо  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ахо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Финкрест (Вашингтон)
Финкрест  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Финкрест шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5795) Рощина
(5795) Рощина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сисенева
Сисенева (Сісенева ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
(5795) Рощина
Тарихы
1978 елның 27 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SH1» саналган.
Сисенева
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рус олау аты
Рус олау аты — олау атлары токымы. Токымны XIX–XX гасырларда Россиядә җирле җигем атлар һәм Бельгия ардены, башка олау токымнары нигезендә китереп чыгардылар. Төсе җирән, җирән бурлы, кайвакыт туры, бүз һәм кара. Җилкә биеклеге 147–150, гәүдә кыек озынлыгы 157–162, күкрәк колачы 184–200, уч колачы 21–22 см. Ит өчен асрауга өметле токым. Иң зур тарту көче 820 кг. Сынауларда йөкләр белән (тарту көче 50 кг) 2 км ераклыгын 5 мин 20,4 с эчендә узды. Токымны Россия, Украина һәм Беларусиядә үрчетәләр.
Силиштя-Дялулуй
Силиштя-Дялулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Просиек
Просиек — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Фикрәт Табиев яр буе урамы (Яр Чаллы)
Фикрәт Табиев яр буе урамы, Фикрәт Табиев исемендәге яр буе (Набережная имени Фикрята Табеева) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Үзәк районындагы урам. Чулман елгасы белән Яр буе паркы арасында сузыла. ОКАТО коды: 92430000000. Координатлары 55.750135°, 52.368222°.
Тарих
Яр буе урамы 2011 елда төзелә башлаган.
2018 елның 18 маенда узган Яр Чаллы шәһәре шурасының 8нче чираттан тыш сессиясендә Чулманның Яңа шәһәрдәге яр буе урамына КПССның Татарстан өлкә комитеты беренче сәркатибе (1960—1979 елларда), Яр Чаллының шәрәфле ватандашы (2008) Фикрәт Әхмәтҗан улы Табиев (1928—2015) исеме бирелгән. Ф. Табиев үзе исән чагында ук Автозавод проспектының яки «Мәләкәс аръягы» бистәсендәге берәр урамның исемен алыштыру тәкъдиме кире кагыла.
Ф. Ә. Табиев КамАЗ завод төзелешен Яр Чаллыда урнаштыруга һәм Яр Чаллы шәһәренең социаль инфраструктурасын коруга зур өлеш керткән шәхес.
Урнашуы
Яр Чаллының (Яңа шәһәр) Үзәк районында урнашкан яр буе урамы. Чулман елгасы белән Яр буе паркы арасында сузыла. Җилкән спорты буенча балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе бинасы яныннан башлана. «Чаллы Яр» микрорайонында тәмамлана. Бер урам белән дә кисешми. Урамнан якында урнашкан Мәйданга узарга мөмкин.
Дураго ди Дентро (Болцано)
Дураго ди Дентро — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дураго ди Дентро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль-Пасо (округ, Колорадо)
Эль-Пасо — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колорадо-Спрингс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 5507 км² тәшкил итә.
Кострома татарлары
Кострома татарлары (романовские татары, үз аталышлары нугайлар) — Костроманың Чернореченск районында (элегрәк Подгорная татар бистәсе) яшәүче татарлар.
Таралышлары
Саннары 128 кеше (1762 ел), 525 кеше (1902 ел), як. 200 кеше (1996 ел). Телләре нигездә русча, ышанучылары сөнни мөселманнар. Романовтан (хәзерге Тутаев) 1761 елда Екатерина II әмере буенча куып чыгарылган йомышлы татарлардан килеп чыкканнар. Телләре мишәр диалектының кострома сөйләшенә карый.
Тарихлары
1683-1684 һәм 1760-1761 елларда бирегә Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. Кострома татарлары («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр.
Кострома татарлары күбесе: Булатовлар, Бильгилдиевләр, Мөхәммәтовлар, Мәмәтовлар, Йосыповлар дворянлык дәрәҗәсенә ия була һәм хәрби хезмәтләре өчен бүләк итеп бирелгән бик зур поместьелар һәм вотчиналарны кулларында тоталар. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә — Татар бистәсенә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була; 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә.
Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И.И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926-1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.
Шөгыльләре
XIX йөздә — XX йөз башында Кострома татарларының төп шөгыле игенчелек була, өстәмә рәвештә балык тоту, кеше, йөк ташу, кымыз җитештерү һәм аны сату белән дә шөгыльләнәләр; ирләр шулай ук пароходларда эшчеләр, лоцманнар, капитаннар булып ялланалар, юлаучылар йортлары тоталар, атлар белән сату итәләр; хатын-кызлар, гадәттә, җепләр, баулар кебек вак товарлар сата. XX йөзгә кадәр Кострома татарларында мәктәп, мәдрәсәләр эшли, 1880 елларда ук инде аларның сөйләм теле рус теле булуга да карамастан, укыту татар телендә алып барыла. Туган телнең саклануына Касыйм һәм Казаннан татарлар килү булышлык итә: алардан дин әһелләре, укытучылар чакырыла, кәләшләр алына.
Йорт-җир
XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет тора, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70 тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп китә. Ике яклы өйалды белән тоташкан ак һәм кара өйләр өстенлек итә. Ак өй гомумшәһәр көнкүрешенә хас җиһазлар һәм предметлардан (буфет, шкаф, диван, кәнәфи, урындык, көзге, пәрдәләр, чынаяк кирпеч белән тышланган мич яисә голландка) тора. Кара өй кухня буларак хезмәт итә һәм традицион рәвештә корыла: анда икмәк пешерә торган рус миче салына, тик аның казаны да була (элегрәк мич биек булмый һәм йортның уртасына урнаштырыла). Ишек өстенә сәндерә корыла, ишек каршына киң сәке, стена буйлап ян сәкеләр (эскәмияләр), сандыклар куела. Өйнең почмакларына, стеналарына тукылган сөлгеләр эленә, идәнгә кулдан сугылган паласлар җәелә. Утарларда, тораклардан тыш, хуҗалык корылмалары — амбар, ат абзары, лапас, кар базы була; яшелчә бакчасы артында ак мунча урнаштырыла.
Кием-салым
Кострома татарлары киеме озак вакытлар милли колоритны саклап килә: ир-атлар утыртма якалы күлмәк, жилет, билле бишмәт һәм киң балаклы чалбар, башларына түбәтәй, аның өстеннән урамга чыкканда кырыйсыз күк киез эшләпә кияләр; сезонга карап, кара күн итекләрдән, галошлы ботинкалардан яки киез итектән йөриләр. Хатын-кызлар киеме киң җиңле күлмәктән һәм билләп тегелгән җиңсез озын кафтан — «корсет»тан гыйбарәт була. Кайтарма якалы билле бишмәтләр өске кием буларак кулланыла. Диагональ буйлап өчпочмак кебек бөкләнгән һәм үзенчәлекле рәвештә бәйләнә торган яулыклар көндәлек баш киеме санала. Бәйрәмнәрдә кызлар — такыя, яшь хатыннар калфак кияләр. Өлкән яшьтәге хатын-кызлар башларына тастар урыйлар. Кәләшнең туйда кия торган баш киеме ак яулык — кихчә, маңгай бәйләвече — битлек һәм япмадан (бильгинец) тора. Хатын-кызлар костюмын тәңкәләрдән һәм сәйләннән төрле бизәмәләр, бәйләнгән ак оеклар һәм йомшак күн башмаклар, ботинкалар яисә бәйрәмчә аяк киеме — чигүле сәхтиян читекләр тулыландыра.
Бәйрәмнәр
Мөселманнарның барлык дини бәйрәмнәре дә билгеләп үтелә. Язын «кызыл җомырка» («кызыл йомырка») көнен уздыралар, бу көнне йомыркалар буяп, балаларга өләшәләр. Яз һәм җәй көннәрендә болынга чыгып, бистәнең барлык халкы һәм рус кунаклары катнашында күмәк күңел ачулар оештырыла, русларның «Семик» бәйрәме вакытында исә кызлар өчен күңел ачулар уздырыла. Өйләнешү димләп оештырыла. Башта вәгъдәләшү, аннары кыз ярәшү үткәрелә; шуннан соң дус кызлар белән кыз озату кичәсе һәм егетнең дуслары белән җыелышу кичәсе уздырыла; никахлашу кәләш ягында, туй кияү йортында үтә. Туй йолалары арасында рус милли традицияләреннән алынганнары да аз түгел.
Каркар
Каркар (Carcar) — Филипиннең Себу правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Себу утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 2007 елдан башлап йөртә.
Грынявичы (Пружанский районы)
Грынявичы  (Грынявічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Маряново (Пшасниский повяты)
Маряново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ешилкале (Кангал)
Ешилкале (Yeşilkale) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (köy).
Ампери
Ампери — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кырмавыч
Кырмавыч — канәферчәләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Кыш бабай
Тарихи белешмә
1822 елда Нью-Йорк профессоры Клемент Мур балалар өчен “Изге Николайның килүе” дигән шигырь яза. Һәм бу көн Кыш Бабай туган көн дип исәпләнә. Шигырьдә раштуа бәйрәмендә «изге» Николайның тун киеп, болан җигелгән чанада килүе һәм өй торбаларына балалар өчен бүләкләр ташлавы турында сөйләнә. Шул рәвешле, тунлы, чаналы һәм боланлы, капчыкка бүләк тутырып килүче шат күңелле картлач – Кыш Бабай образы дөньяга туа.
1841 елда Филадельфия эшкуары Паркинсон, кибетенә халык игътибарын җәлеп итәр өчен, махсус бер кеше яллап, аны Санта-Клаус рәвешендә киендерә. Дөньяда беренче тере Санта-Клаус, кибет түбәсенә менеп, торба янында утыра башлый. Әлбәттә, бу яңалык халыкның кибеткә игътибарын көчәйтә. Ә 1862 елда Американың “Харперс” журналы рәссам Томас Найтка Санта-Клаусның портретын ясарга бирә. Найт исә, Клемент Мурның шигырен укып, аны бик ошата һәм шигырь тәэсирендә Санта-Клаусның беренче портреты дөньяга чыга. Шулай итеп, Найтның җиңел кулы белән тудырылган кызыл тунлы көләч бабай культы бөтен дөньяны басып ала.
19 (сан)
19 (унтугыз) - 18 белән 20 арасындагы натураль сан. 11 саны гади сан булып тора.
Сен-Панталеон-де-Лапло
Сен-Панталеон-де-Лапло — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Зебжидовице (Силезия воеводалыгы)
Зебжидовице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Небреда
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цигельхайм
Цигельхайм (Ziegelheim) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Рика (коммуна)
Рика — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Фикрәт Табиев урамы
Фикрәт Табиев урамы — КПССның Татарстан өлкә комитеты беренче сәркатибе (1960—1979 елларда), Казанның, Яр Чаллының (2008) шәрәфле ватандашы  Фикрәт Әхмәтҗан улы Табиев (1928—2015) хөрмәтенә аталган урам.
Дембина (Кече Польша воеводалыгы)
Дембина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Айлендтон (Көньяк Каролина)
Айлендтон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Айлендтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәйдәш Мәгъсүмов
Мәгъсүмов Сәйдәш Салих улы — спорт остасы.
Спортка тартылу
Инде сигезенче сыйныфта укыганда ук үзен перспективалы көрәшче итеп күрсәтә— сабан туе мәйданнарына чыга, яшүсмерләр арасындагы республика ярышларында ике мәртәбә җиңү яулый. Шул ярышлар барышында аны классик көрәш тренеры Х.Тимашев күреп ала һәм үзенең секциясенә Казанга чакыра. Сәйдәш Казанның 3-интернат-мәктәбенә урнаша һәм югары спорт осталыгы мәктәбенә йөреп классик көрәш дәресләре ала. 1982 елда республика беренчелегендә җиңү яулый, «Спартак» ирекле спорт җәмгыятенең Россия беренчелегенең призеры була, мастерлыкка кандидат нормасын үти.
Армия хезмәте һәм үзен татарча көрәшкә багышлау
С.Мәгъсүмов 1985-1987 елларда армия сафларында хезмәт итә, анда да көрәшне ташламый—үзе хезмәт  иткән дивизиянең чемпионы титулын яулый. Армия сафларыннан кайткач  Волгоград физкультура институтының Чаллы филиалына укырга керә һәм үзен татар көрәшенә багышлый.
Казанышлары
1983 елда М.Җәлил призына «Ватаным Татарстан» газетасы уздыра торган бәйгедә җиңү яулады, күп  кенә Россия һәм Татарстан беренчелекләрендә җиңүче һәм призер булды. Район сабан туйлары батыры.
С.Мәгъсүмов яшь спортчылар тәрбияләүгә дә зур игътибар бирә. Берничә ел «Карадуган» акционерлык җәмгыятенең көрәш секциясен җитәкләде.
1988 елда РСФСРның спорт мастеры исеме бирелде.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Атымья
Атымья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының сул ярыннан 390 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 67 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ухта
Ухта (Ухта, Уква) — Россия Федерациясенең Коми Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1938 елдан, шәһәр статусын 1943 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (81,6%), комилар (7,5%), украиннар (4,2%), белоруслар (1,1%), татарлар (1,1%).
Фриз (Сомма)
Фриз — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
HD116002
HD116002 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Черемчел
Черемчел — канәферчәләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Блинув-Перший (Люблин воеводалыгы)
Блинув-Перший  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5796) 1978 VK5
(5796) 1978 VK5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VK5» саналган.
20 (сан)
20 (егерме) - 19 белән 21 арасындагы натураль сан. 20 саны калдыксыз 1-гә, 2-гә, 4-кә, 5-кә, 10-га һәм 20-гә бүленә.
Каялыоглу (Акһисар)
Каялыоглу (Kayalıoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Скачок (Киравский районы)
Скачок  (Скачок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Синергетика
Синерге́тика (бергәлек мәгънәсен аңлатучы συν- алкушымчасыннан һәм ἔργον — «эшчәнлек» сүзеннән) — системаларның үз-үзеннән оешу үзлегеннән чыгып табигать күренешләрен һәм процессларын өйрәнүне максат итеп куючы фәнни эзләнүләрнең аерым бер юнәлеш буларак атамасы.
Скачок (Киравский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Каракол (Урсул кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Синергетика
Искәрмәләр
Sinergia
Каракол (Урсул кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ле-Плесси-Робенсон
Ле-Плесси-Робенсон — Франциянең О-де-Сен департаментында урнашкан коммуна.
Айдын (Каһраманказан)
Айдын (Aydın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баяван
Географиясе
Шәһәр Негрос утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 2000 елдан башлап йөртә.
Игнатьевская (Афанасьево районы)
Игнатьевская (Игнатьевская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Форкс (Вашингтон)
Форкс  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Форкс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синергетика (мәгънәләр)
«Синергетика» төшенчәсе түбәндәге әйберләрнең берсенә туры килергә мөмкин:
Дуранди (Кунео)
Дуранди — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуранди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Орлов юртагы
Орлов юртагы — җигем атлар токымы. Елдам юртаклауга тумыштан сәләте бар. Токымны XVIII–XIX гасырларда Хренов ат заводында (Воронеж губернасы) граф Алексей Орлов җитәкчелегендә китереп чыгардылар. Төсе күбесенчә туры, кайвакыт кара, җирән һәм бүз. Җилкә биеклеге 160–162, гәүдә кыек озынлыгы 163–165, күкрәк колачы 185–187, уч колачы 20–21 см. Иң яхшы йөгереклек: 1600 м — 1 мин 59,7 с, 2400 м — 3 мин 2,5 с, 3200 м — 4 мин 13,5 с, 6400 м — 8 мин 56 с. Орлов юртагы токымы нигезендә рус юртагын китереп чыгаганнар.
Анадия (Алагоас)
Анадия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
21 (сан)
21 (егерме бер) - 20 белән 22 арасындагы натураль сан. 21 саны калдыксыз 1-гә, 3-кә, 7-гә һәм 21-гә бүленә. 21 саны Фибоначчи саны булып тора.
Маряново (Цехановский повяты)
Маряново  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Панталеон-де-Ларш
Сен-Панталеон-де-Ларш — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Земенцице
Земенцице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нейла
Нейла — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грывда (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Прохот
Прохот — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ацтек (Аризона)
Ацтек  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Микши-Энзей
Микши-Энзей (Кайри Ункӑпуҫ, Микши-Энзей) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 369 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Элберт (округ, Колорадо)
Элберт — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кайова шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1874 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4793 км² тәшкил итә.
Лумбода-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цигенрюк
Цигенрюк (Ziegenrück) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5797) Бивой
(5797) Бивой — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 13 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 AA» саналган.
Дембина-Закшовска
Дембина-Закшовска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Силиштя-Мике
Силиштя-Мике — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ешилкая (Тунҗэли)
Ешилкая (Yeşilkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Фрикам
Фрикам — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Скварск
Скварск (Скварск ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Алколу (Көньяк Каролина)
Алколу  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Каялыпынар (Мидьят)
Каялыпынар (Kayalıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алколу (Көньяк Каролина)
Географиясе
Алколу халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риметя (коммуна)
Риметя — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Дурандо (Фоҗа)
Дурандо — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Рус юртагы
Рус юртагы — җигем атлар токымы. Елдам юртаклауга тумыштан сәләте бар. Токымны 1914–1949 елларда Русиядә орлов юртагы һәм америка юртагы кушылгаклары нигезендә китереп чыгардылар. Төсе күбесенчә туры, кайвакыт кара, җирән һәм бүз. Җилкә биеклеге 159–161, гәүдә кыек озынлыгы 160–162, күкрәк колачы 182–183, уч колачы 20–20,5 см. Рус юртагы орлов юртагыннан бераз елдамрак. Иң яхшы йөгереклек: 1600 м — 1 мин 56,9 с, 2400 м — 3 мин 0,3 с, 3200 м — 4 мин 6,1 с.
22 (сан)
22 (егерме ике) - 21 белән 23 арасындагы натураль сан. 22 саны калдыксыз 1-гә, 2-гә, 11-гә һәм 22-гә бүленә.
Дурандо (Фоҗа)
Географиясе
Дурандо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Щербаково (Каменски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Дурандо (Фоҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Щербаково (Каменски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Блисковице
Блисковице — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Анажас
Анажас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чевила (Вашингтон)
Чевила  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Чевила шәһәре  елда нигезләнгән.
Урал алды бөгеле
Урал алды бөгеле (Урал алды тирәчле бөгеле, Урал алды депрессиясе - Предуральский краевой прогиб) — Урал җыерчыклы системасының эре геологик структурасы. Уралның һәм Көнчыгыш Аурупа платформасындагы Рус плитасы көнчыгыш читенең, шулай ук Печора һәм Баренц диңгезе метаплатформалы өлкәсенең җыерчыклары арасында урнашкан 1 нче дәрәҗәле кире тектоник структура ..
Төзелеше
Тау алды бөгеле (Краевой прогиб) җыерчыклы система һәм континенталь платформа кушылган зонадагы җир кабыгының озын булып сузылган бөгеле. Типик тау алды бөгелләре палеозой, мезозой һәм кайнозой җыерчыклы системалары чигендә палеозойның 2 нче яртысыннан башлап платформа өлкәләре белән формалаша (мәсәлән, соңгы палеозой Урал алды, мезозой Верхоян алды, альп Карпат алды һәм Гималай алды бөгелләре).
Урал алды тирәчле бөгеле Могажардан алып Баренц диңгезе ярларына кадәр субмеридиональ юнәлештә сузылган. Бөтен озынлыгы — 2000 километр, Башкортстан территориясендә — 525 километр, киңлеге — 70 чакрымга кадәр. Башкортстанда Каратау калкуы Урал алды бөгелен төньяк һәм көньяк өлешләргә бүлә. Төньяк өлешендә — Йөрүзән—Сылва депрессиясе, көньяк өлешендә Шихан—Ишембай тау биле бүлгән Морак депрессиясе белән Агыйдел депрессиясе аерыла
Урал алды бөгеленең көнчыгыш чигенә әртә ярусындагы барча үсештәге терриген токымнарның карбон карбонатларына алмашынуы хас.
Бөгел көнбатыштан көнчыгышка карый тышкы, үзәк һәм эчке зоналарга аерыла.
Тышкы зонадагы әчеле‑әртә катламнарында киртә тибындагы риф массивлары киң үсешкән. Шихан—Ишембай тау билендә алар өлешчә җир өстенә чыга, Каратау яны районында, Агыйдел депрессиясендә һәм Йөрүзән‑Сөлил депрессиясенең барлык сузымында тулысынча җир өстендә ята.
Берничә киртләчтә урта һәм өске карбон катламнарында нефть‑газ һәм нефть чыганаклары ачылган (Мәтәле, Кызылбай, Әләгәз һ.б.).
Урал алды бөгеленең көньяк өлешендә каплау шудырмалары күп, аларның алгы ягы буйлатып — кинҗәбулат тибындагы тезмә җыерчыклар, арткы өлешләрендә тәйрүк тибындагы гөмбәзгә охшаш җыерчыклар барлыкка килгән. Каплау шудырмасы өлгесе — Карлы—Волостновка—Тәвәкән каплау шудырмасы, ул төньяктан көньякка карый 220 чакрымга сузылган. Җыерчыкларның көнбатыш битләре текәрәк, аларга өске франс‑турней, урта карбон һәм аскы пермь утырмаларындагы ятышлар белән Карлы, Борын, Цветаевский, Салих, Кинҗәбулат, Воскресенск, Волостновка һәм Тәвәкән нефть чыганаклары карый.
Эчке зонада Йөрүзән—Сылва депрессиясе чикләрендә Апут газ яткылыгы ачылган.
23 (сан)
23 (егерме өч) - 22 белән 24 арасындагы натураль сан һәм гади сан булып тора.
HD116105
HD116105 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Марянске-Пожече
Марянске-Пожече — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызыл Чапчак
Кызыл Чапчак — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Халык саны — 498 тирәсендә. Почта индексы — 423557.
Тарих
1680 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Грывковичы
Грывковичы (Грыўковічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Зендек
Зендек — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Айдын (Газипаша)
Айдын (Aydın) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грывковичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сен-Парду-Корбье
Сен-Парду-Корбье — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Зендек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муса Җәлил һәйкәле (Түбән Варта)
Муса Җәлилгә һәйкәл Хант-Манси — Югра автономияле округы Түбән Варта шәһәрендә Об елгасы яр буенда урнашкан. Түбән Варта шәһәренең 35 еллыгына ачылган.
Окильяс
Окильяс — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Муса Җәлил һәйкәле (Түбән Варта)
Тарих
2007 елның 25 сентябрендә Түбән Варта шәһәрендә Октябрьгә 60 ел урамында ачылган. Советлар Берлеге Каһарманы, Ленин премиясе лауреаты Муса Җәлилгә һәйкәл ачу инициативасы белән Түбән Варта татарларының иҗтимагый оешмасы «Мирас» Үзәге чыккан була.
Һәйкәлнең авторы — Мәхмүт Гасыймов, ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы (1977), ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (2008).
Сыйфатлама
Һәйкәл җир өслегеннән биш рәт баскыч ясап күтәртелгән, куб шәкелендәге мәрмәр, Об елгасына арты белән бастырылган шагыйрьнең бронза бюстыннан, ян-якка урнаштырылган, ачып куелган китап битләренә охшатып ясалган мәрмәр катыш бетон диварлардан гыйбарәт. Бюст астындагы аслыкта Советлар Берлеге Каһарманының Алтын йолдыз медале сурәте һәм русча язу урнаштырылган: "Герой Советского Союза Муса Джалиль"
Үлгәндә дә йөрәк туры калыр Шигъремдәге изге антына. Бар җырымны илгә багышладым, Гомремне дә бирәм халкыма. И перед смертью – никому в угоду Не нарушу клятву свою. Песнь свою я посвятил народу, Жизнь свою народу отдаю.
Берн университеты
Берн университеты (Universität Bern, Universität Bern)- Швейцария башкаласында Бернда уку йорты. 1834 елда Берлин академиясе базасында нигез салына.
Берн университетында 8 факультет бар, аларда якынча 13 мең студент укый.
Университет Берн кантоны белән финанслана.
Times Higher Education журналында бастырылган рейтингта Берн университеты Швейцариядә 7 нче урында һәм дөньяда 214 нче урында.
Факультетлар
Иң күп студентлар тарих-фәлсәфә факультетында, иң азы — теология факультетында. Укыту немец телендә алып барыла.
Окильяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Болотное (Уруна кушылдыгы)
Болотное — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Уруна елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5798) Бёрнетт
(5798) Бёрнетт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 13 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 RL7» саналган.
Анажатуба
Анажатуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Дембина-Лентовска
Дембина-Лентовска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Склимин
Склимин (Склімін ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Әлфия Ильясова
Әлфия Ильясова (Әлфия Ринат кызы Ильясова,, — , ) — график, гамәли бизәү сәнгате рәссамы, РФ рәссамнар берлеге әгъзасы (1993). Бакый Урманче премиясе лауреаты (2022).
Иҗаты
Әсәрләре «Хәзинә» милли сәнгать галереясендә, ТР дәүләт сынлы сәнгать музеендә, «Казан» ММҮнең милли мәдәният музеендә, «Туран» ММҮдә, хосусый коллекцияләрдә саклана.
Ауспия (Лозьва кушылдыгы)
Ауспия — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лозьва елгасының уң ярыннан 564 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каялыпынар (Огузэли)
Каялыпынар (Kayalıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Антревилл (Көньяк Каролина)
Антревилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Антревилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
24 (сан)
24 (егерме дүрт) - 23 белән 25 арасындагы натураль сан. 24 саны калдыксыз 1-гә, 2-гә, 3-кә, 4-кә, 6-га, 8-гә, 12-гә һәм 24-кә бүленә. 4!=24.
Блоне (Люблин воеводалыгы)
Блоне  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Циммерн (Тюрингия)
Циммерн (Zimmern) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуранте (Тревизо)
Дуранте — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуранте Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Җамалетдин Хөрәмшин
Җамалетдин Хөрәмшин (Җамалетдин Хөрәмшә улы Хөрәмшин,, — , ) — җәмәгать эшлеклесе, мулла, Уфа губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
(5799) Brewington
(5799) Brewington — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 9 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TG4» саналган.
Багдад (Аризона)
Багдад  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Багдад халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прша
Прша — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Фримонт (округ, Колорадо)
Фримонт — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Каньон-Сити шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3970 км² тәшкил итә.
Силиштя-Ноуе
Силиштя-Ноуе — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
25 (сан)
25 (егерме биш) - 24 белән 26 арасындагы натураль сан. 25 саны калдыксыз 1-гә, 5-кә һәм 25-кә бүленә.
Велиж
Велиж (Велиж) — Россия Федерациясенең Смоленск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1536 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%), украиннар (1,3%), белоруслар (1,1%).
Ольмедильо-де-Роа
Ольмедильо-де-Роа — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Изразирово
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Чини (Вашингтон)
Чини  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Изразирово
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Чини (Вашингтон)
Тарихы
Чини шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Римец (коммуна)
Римец — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мортаза Мөлеков
Мортаза Мөлеков һәм Мөлековлар нәселе —сәүдәгәрләр, сәнәгатьчеләр династиясе.
Мөлековлар нәселе
Унтугызынчы йөз ахыры-егерменче гасыр башында Балтачта уңышлы  эшләгән эшмәкәрләр һәм сәнәгатьчеләр арасында Мөлековлар—Мортаза Мостафа улы, Шәйхетдин Мостафа улы, Нәҗип Мостафа улы, Әлтәф Мостафа улы,  Латыйф Мостафа улы аеруча күренекле урын алып торалар. Алар бакалея, мануфактура белән сату итү белән беррәттән Казан арты төбәгендә заманы өчен эре предприятиеләр тотканнар, тегермәннәр эшләткәннәр, зур җир биләмәләренә ия булганнар.
Мортаза бай төрында
Совет власте урнашкач Мортаза Мөлеков эзәрлекләүләргә дучар була. 1929 елда Татарстан АССР Югары суды аны үлем җәзасына хөкем итә. Ул 1918 елда Совет власте вәкиленә каршы җинаять эшләүдә гаепләнә. Монда Балтач авылы аша узганда үтерелгән янәсе Кызыл Армия комиссарының үтерелү очрагы күздә тотыла. М.Мөлеков кичерүне сорап М.И.Калининга мөрәҗәгать итә һәм ату җәзасының  Себер лагерьларына сөрү белән алыштырылуына ирешә. Ул бер гаепсез шунда вафат була. Аның соңгы көннәренең шаһите булган кешеләр ачлыктан шешенеп үлүен сөйлиләр. Үзе кулга алынгач  аның гаиләсен туган йортларыннан куып чыгаралар. Хатыны балалары белән (ә аларның кечесе ул чорда әле 40 көнлек кенә була) берәүнең мунчасында яшәп көн күрергә мәҗбүр була.