cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qazan Xanlığı
Säyäsät
Däwlät başında xan torğan. Anıñ eşçänlege asılda díwan äğzaları qarar-kiñäşläre nigezendä alıp barılğan. Xannan qala aqsöyäklär qatlawın bäk, ämir, morzalar, ruxanílar, ä xärbi qatlawnı uğlan, bahadir, içkilär täşkil itkän. İdaräçe ıruğlar: Arğın, Barın, Qıpçaq, Şirin. Däwlät dine – Íslam. Ruxanílar qatlawına säyet, şäyex, qazí, imam h.b. kergän. Dini yolalarnı ütäwdän tış, alar xalıq arasında mäxkämä eşlären başqarğannar, mäktäp-mädräsälär totqannar.
Вижаиха (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Известия Казанского военно-окружного комитета (гәҗит)
Известия Казанского военно-окружного комитета — атналык гәҗит. Казан хәрби-округ комитеты органы. 1917 елның маеннан 1917 елның ноябренә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Гавриил Иванов
Гавриил Афанасьевич Иванов (1826 елның 11 (23) июле, Жиздрин өязе, Калуга губернасы, Россия империясе — 1901 елның 21 гыйнваре (3 феврале), Мәскәү, Россия империясе) — рус филолог-классигы, профессор, тарих факультеты деканы һәм Мәскәү университеты ректоры. Яшерен киңәшче.
Вижаиха (елга)
Сылтамалар
Вижаиха (река)
Мала Илова Гора
Мала Илова Гора — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гавриил Иванов
Тормыш юлы
Гавриил Иванов обер-офицер гаиләсендә туа. 1839 елдан Мәскәү шәһәренең 1 нче гимназиясендә укый, аны 1846 елда тәмамлый һәм Мәскәү университетының философия факультетының тарих-филология бүлегенә укырга керә. Университет курсын 1850 елда кандидат дәрәҗәсе белән тәмамлый. Мәскәү өлкәсе полицмейстеры канцеляриясе җитәкчесе булып хезмәт итә (1853 елның 27 октябреннән), аннары Ришельев лицее каршындагы Одесса гимназиясенең латин теле укытучысы була (1854).
Известия высших учебных заведений. Математика (журнал)
'''Известия высших учебных заведений. Математика''' — айлык фәнни-теоретик журнал. 1957 елдан башлап Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә. 1974 елдан Allerton Press, Inc нәшрияты тарафыннан АКШта «Russian Mathematics (Iz. VUZ)» исеме астында инглиз телендә күчерелеп бастырыла.
Мяшки
Мяшки (Мяшкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Мала Илова Гора
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шоңкыркүл (Караганды өлкәсе)
Шоңкыркүл (Шұңқыркөл) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Гавриил Иванов
Тормыш юлы
1885 елдан — Мәскәү университетының атказанган профессоры; 1890 елдан — Мәскәү университетының мактаулы әгъзасы.
Студенческая (метро станциясе)
«Студенческая» метро станциясе (станция метро «Студенческая») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Мала Костревниця
Мала Костревниця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гавриил Иванов
Тормыш юлы
Университетта укыту белән бергә Цесаревич Николай истәлеге лицеенда эшли: латин теле укытучысы (1868—1886), директор (1868—1870), педагогик бүлек мөдире (1878—1882), идарә әгъзасы (1882 елдан), мактаулы әгъза (1892 елдан).
Мала Костревниця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Студенческая (метро станциясе)
Архитекторалар - Ю. П. Зенкевич, Р. И. Погребной.
Шоңкыркүл (Караганды өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Гавриил Иванов
Тормыш юлы
Үпкә ялкынсынуыннан вафат була. Ваганьков зиратына җирләнгән.
Шәхси китапханә
1902 елда Гавриил Ивановның шәхси китапханәсе Мәскәү университетына аның варислары — К. И. һәм Л. И. Ивановлар — грек һәм рим авторларының 1800 томга якын китабы, музыка, астрономия тарихы буенча басмаларын бүләк итәләр. Профессор китапханәсе М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты фәнни китапханәсенең Сирәк китаплар һәм кулъязмалар бүлегендә саклана.
NGC 6945
NGC 6945 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(118) Пейто
(118) Пейто  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Qazan Xanlığı
Yazu beleme häm kitapxanälär
Mädräsälärdä bay kitapxanälär tuplanğan, kitap küçerep yazu ostaları (xattatlar) tärbiälängän.
Şiğriät
Qazan Xanlığı çorında mäşhür şağirlärdän Möxämmädyar, Ömmi Kamal, Möxämmädämin, Ğärifbäk, Qolşärif h.b. ícatı kiñ tanıla. Ayıruça olı fiker iäse Möxämmädyarnıñ şiğir, poemaları xalıq tarafınnan yaratıp qabul itelä; şiğriättä ul yaña tradisilärgä nigez sala. Míğmarlıqta aq taştan zatlı bína tözü, taşnı häm ağaçnı uyıp bizäk töşerü hönärçelege alğa alğa kitä.
İdarä büleneş
Qazan Xanlığı bilämäse Alat, Arça, Gäreç, Cöri häm Nuğay daruğalarına bülengän.
NGC 6945
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Qazan Xanlığı
Xärbi
Xanlıq ğäskären şul avministrativ-territorial bilämälärdän cíılğan ayırım ğäskäri berämleklär, xan alayı (guardísı) häm söyurğallarnıñ şäxsi alayları täşkil itkän. Xanlıq beryulı 20 meñnän alıp 60 meñgä çaqlı suğışçını tuplí alğan.
Taríx
Oluğ Möxämmäd häm anıñ ulı Mäxmüd xan däwerendä Qazannıñ ğäskäri köçläre berniçä märtäbä Rus ölkälärenä yaw belän bara, böyek kenäz Vasili II ğäskären tar-mar itep, Mäskäwne yasaq tülärgä mäcbür itä (q. Suzdal yanındağı suğış). 1487. yılnıñ Yülendä Mäskäwneñ böyek kenäze İvan III Qazannı suğışıp ala, täxetkä üz tarafdarı Möxämmädäminne utırta. Qazanda Mäskäw protektoratı çorı urnaştırıla. Şunnan soñ Qazanda Urıs keşeläre sanı yıldan-yıl arta bara, şähär tormışında alar yoğıntısı köçäyä. Bu xäl xanlıq xalqı arasında rízasızlıq tudíra. Mäskäw yoğıntısınnan qotılu omtılışları (1496, 1500, 1505.) uñışsız tämamlana. 1521. yılda Qazan Xalığı Ästerxan häm Qırım xanlıqları, Nuğay Urdası belän üzara yärdämläşü turında kileşü tözi. Qırım belän Qazan köçläre bergä Mäskäw tarafına yaw bara. Mäskäw östenlege beterelä. Ämma tizdän Qırımlılar yoğıntısı köçäyä. Qırım Xanlığı belän yaqınayurğa qarşı bulğan aqsöyäklär törkeme fetnä oyıştıra. Safagäräy xan täzettän quıla (q. Qazan fetnäse). 1545. yıldan Mäskäw däwläte Qazan Xanlığına qarşı iğlan itelmägän suğışlar başlap cibärä. (q. Qazanğa Urıs däwläteneñ yawları). Nuğaylar yärdämendä Qazan täxetenä qaytarılğan Safagäräy xan 1549. yılda wafat bula, täxet warísı itep anıñ öç yäşlek ulı Ütämeşgäräy bilgelänä. Baliğ bulmağan yäş xan isemennän anası Söyembikä idarl itä başlí. Xökümät qabat Qoşçaq uğlan citäkçelegendä Qırımlılardan bilgelänä. Bu waqıt Safagäräyneñ ulları Möbaräk, Büläk, onığı Däwlätgäräy (Devlet-Giray) qırımda bulalar. alarğa täxet biläw täqdime cibärelsä dä, Qazanda totrıqlılıq urnaşuın telämäwçe köçlär moña qarşı töşälär. Bu waqíğa qırımda 1551. yılğı täxet çualığı belän tämamlana. Qoşçaq xäkümäte Mäskäw belän aranı kiskenläşterü säyäsäten däwam itterä. Monıñ belän kileşmägän ber törkem bäk-morzalar 1551 yıl başında Qazan täxetenä İvan IV patşa tarafdarın – Şahğäline çaqırıp kiterä. Ütämeşgäräy belän anası Mäskäwgä äsirlekkä ozatıla. Şahğäli Qazan täxetendä 1552. yılnıñ Febrälenä qädär utıra. Mäskäw yoğıntısına qarşı bulğan köçläre anı quıp cibärä, Qazan täxetenä Ästerxan xanzadäse Yädegär Möxämmäd çaqırıla. Bu waqıtta Qazan inde yarım qamalış xälendä bula (yaña tözelgän Zöyä qälğäsendä urıs ğäskärläre tuplanu däwam itä). Annan soñ Qazannı Urıs ğäskärläre tulısınça qamap ala häm başqala öçen suğışlar başlanıp kitä. 1552. yılnıñ 3. Öktäberendä Qazan Xanlığı Urıs ğäskärläre tarafınnan yawlap alına, Urta İdel buyı cirläre Mäskäw däwlätenä buysındırıla. Läkin 1558. yılğa qädär xanlıqta partizn suğışı bara. Çalım hämMişätamaqnı alğaç, İvan IV yaqnı tulısınça buysına. Qazan cirenä küp Urıslar küçerenä. Qazan Xanlığı cirläre häm xalqı belän idarä itü öçen Qazan saray idaräxanäse buldırıla. Qazan, Zöyä h.b. şähärlärgä patşa isemennän idarä itüçe namestnik-voyevodalar bilgelänä. Qazan Xanlığı cirlären kolonílaştıru, xalqın çuqındıru häm urıslaştıru säyäsäte başlanıp kitä.
Студенческая (метро станциясе)
Станция 1958 елның 7 ноябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Дорогомилово районнарында урнашкан.
NGC 6946
NGC 6946 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сежпути-Загайне
Сежпути-Загайне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мяшкова
Мяшкова (Мяшкова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Марьевка (Куергазы районы)
Марьевка — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 245 кешенең яшәве мәгълүм.
Вадыб
Вадыб (Вадыб) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Климат
Вадыб климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Паллюель
Паллюель — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Зарачаны (Лидский районы)
Зарачаны  (Зарачаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
14 август
14 август — Милади тәкъвимендә сигезенче айның ундүртенче көне. Ел ахырына кадәр 139 көн кала.
Буди (Зволенский повяты)
Буди  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паттерсон-Гайтс (Пенсильвания)
Паттерсон-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елганово
Елганово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шорсандивей
Шорсандивей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сандивей елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Ла-Плань-Тарантез
Ла-Плань-Тарантез (La Plagne-Tarentaise) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бур-Сен-Морис кантонына карый.
Дзельниця (гмина Желехлинек)
Дзельниця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ла-Плань-Тарантез
Искәрмәләр
Ла-Плань-Тарантез
Дзельниця (гмина Желехлинек)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Абадин (Кабесейраш-де-Башту)
Абадин  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Вилар (Кунео)
Вилар — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Абадин (Кабесейраш-де-Башту)
Географиясе
Мәйданы —.
Вилар (Кунео)
Географиясе
Вилар Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зейрек (Кулп)
Зейрек (Zeyrek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лаблашер
Лаблашер — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Мустуметса
Мустуметса (Mustumetsa) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
VPS41
VPS41 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эль-Пего
Эль-Пего — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мала Лахиня
Мала Лахиня — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йоматау
Йоматау — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450571, — 80252880004.
Шоңкыркүл (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Шоңкыркүл (Шұңқыркөл) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сежпути-Марки
Сежпути-Марки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Дубенка
Кече Дубенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(2045) Пекин
(2045) Пекин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1964 елның 8 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 TB1» саналган.
Мяшчэнцы
Мяшчэнцы (Мяшчэнцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Палм-Велли (Техас)
Палм-Велли  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палм-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буди (Плоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дереөзү (Дадай)
Дереөзү (Dereözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Дадай илчесенә караган бер авыл (köy).
Абоин (Фафе)
Абоин  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мути
Мути (Muti) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Кампаньяк-ле-Керси
Кампаньяк-ле-Керси — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Гарпер (Орегон)
Гарпер  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарпер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ончешть (Бакеу)
Ончешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Согыт
Согыт (Сӑкӑт, Сугуты) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1666 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Казаклар (Арча районы)
Казаклар — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 97 тирәсендә. Почта индексы — 422028.
Тарих
1646 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Зарачаны (Свислацкий районы)
Зарачаны  (Зарачаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Щебень-Ю
Щебень-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сынь елгасының уң ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 6947
NGC 6947 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Михайловка (Куергазы районы)
Михайловка — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 256 кешенең яшәве мәгълүм.
Мала Лашна
Мала Лашна — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
VPS45
VPS45 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Паранти
Паранти — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Сежпути-Млоде
Сежпути-Млоде — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жабно (Битивский повяты)
Жабно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дзельниця (гмина Черневице)
Дзельниця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буди (Пшисуский повяты)
Буди  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эль-Пердигон
Эль-Пердигон — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Набярэжны
Набярэжны (Набярэжны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Шопа
Шопа (Шопа) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Мендель Хатаевич
Мендель Хатаевич, Мендель Маркович Хатаевич (1893-1939) — ВКП (б) Татарстан өлкә комитеты җаваплы (беренче) сәркатибе (1925-1928). РСДРП (б) әгъзасы (1913 елның августыннан).
(1190) Пелагея
(1190) Пелагея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1930 елның 20 сентябрендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 SL» саналган.
Мендель Хатаевич
Октябрь инкыйлабы
1917 елның мартында РСДРП (б) үзәк комитеты М. Хатаевичны, Полесье большевиклар оешмасын тергезү өчен, Һомелгә җибәрә. Алманнар Һомелне басып алганга кадәр, фирканең Һомел шәһәр комитеты рәисе урынбасары булып тора. 1918 елның февраленнән Самарда фирка шәһәр комитеты рәисе булып сайлана.
Ватандашлар сугышы
Самарны ак чехлардан саклаганда, каты яраланып, аларга әсир төшә. 1918 елның 7 октябрендә Кызыл Армия шәһәрне азат иткәч, төрмәдән чыгарыла. Ак полякларга каршы, Врангельгә каршы хәрәкәтләрдә дивизия сәяси бүлеге башлыгы буларак катнаша.
Фирка эшчәнлеге
1937 елның 9 июлендә кулга алына, 30 октябрендә атып үтерелә.
Кызыклы факт
Киев суды 7 кешене (Сталинны, Молотовны, Постышевны, Кагановичны, Косиорны, Хатаевичны, Чубарьны) 1932-1933 елларда Украинада ачлык китереп чыгаруда (голодомор) гаепле дип тапты.
Абоин-да-Нобрега
Абоин-да-Нобрега — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лабом
Лабом — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Мууга (Винни)
Мууга (Muuga) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Ла-Равуар
Ла-Равуар (La Ravoire) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Равуар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,82 км².
Николай Бруевич
Николай Бруевич (, Мәскәү — 5 май 1987, Мәскәү) — машиналар белеме һәм исәпләү техникасы өлкәсендә совет галиме, СССР Фәннәр академиясе академигы, Монгол  Фәннәр академиясенең почетлы әгъзасы, инженер-техник хезмәтләр генерал-лейтенанты.
Биографиясе
Николай Григорьевич Бруевич1896 нчы елда Мәскәү шәһәрендә туган.
Кызыл армия составында Гражданнар сугышында катнаша. 1921 елда ВКП(б) сафына керә. 1923 елда Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетын, 1930 елда — Мәскәү авиацион институтын, 1931 елда Хәрби-һава инженер академиясе адъюнктурасын тәмамлый.
Дересакары (Билеҗик)
Дересакары (Deresakarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл (köy).
Николай Бруевич
Биографиясе
1937 елда Николай Бруевичка техник фәннәр докторы дәрәҗәсе бирелә. 1939 елның 28 гыйнварында СССР Фәннәр академиясенең «механика» белгечлеге буенча әгъза--корреспонденты итеп сайлана.
1940 елдан алып 1941 ел буенча Мәскәү механика-машиналар төзү институты директоры булып эшли.
1941 елда югары мәктәп эшләре буенча комитет рәисенең беренче урынбасары итеп тәгаенләнә. 1942 елның 8 маенда «механика, машиналар һәм механизмнар теориясе» белгечлеге буенча академик итеп сайлана.
1949 елның 10 маеннан 1942 елның 17 мартына кадәр СССР Фәннәр академиясенең академик-секретаре вазифасын били.
1948 елның 16 июленнән 1950 елның башына кадәр Төгәл механика һәм исәпләү техникасы институты директоры була.
1959-1961 елларда СССР оборона министрлыгы сайты советы әгъзасы була.
1961 елда отставкага чыга.
1987 елның 5 маенда вафат була. Мәскәүдә Новодевичье зыяратында җирләнә
Фәнни казанышлары
Николай Григорьевич Бруевич машиналарның һәм приборларның төгәллеге һәм ышанычлылыгы теориясенә нигез салучыларның берсе. Машиналар төзелешендә акыл хезмәтен автоматлаштыру тикшеренүләре белән җитәкчелек итә.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
— Октябрь Революциясе ордены (1975)
— ике Кызыл Йолдыз ордены (1945; 1949)
— ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены (11.11.1946; 12.11.1966)
— «Хөрмәт Билгесе» ордены (1951)
— медальләр
Паттон (Пенсильвания)
Паттон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилар (Торино)
Географиясе
Вилар Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зейрек (Испир)
Зейрек (Zeyrek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камсегре
Камсегре — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Галка (елга)
Галка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Палмвью (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щельяшор
Щельяшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адзьва елгасының уң ярыннан 43 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Йоматау а/х техникумы
Йоматау а/х техникумы (Йоматау ауыл хужалығы техникумы)— Башкортстанның Өфə районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — ?, — ?.
Керәшле (Ырынбур өлкәсе)
Керәшле (Кряжлы) — Ырынбур өлкәсенең Северный районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 95,8%.
NGC 6948
NGC 6948 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мала Лигойна
Мала Лигойна — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ончешть (Джурджу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мала Лигойна
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зарой
Зарой (Зарой ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Муукси
Муукси (Muuksi) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Гебо (Орегон)
Географиясе
Гебо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Важ Эжва
Важ Эжва (Важ Эжва) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Важ Эжва климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Мамык
Әлеге төшенчә җылы якларда үсүче техник культураны һәм ул биргән сүсне белдерә, шул ук вакытта төрле төбәкләрдәге топоним да. Бу биткә сылтама буенча эләккән булсагыз, зинһар, аны төгәленә төзәтегез.
Буди (Седлецкий повяты)
Буди  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сейви
Сейви — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
VPS4A
VPS4A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эль-Пиньеро
Эль-Пиньеро — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аборин
Аборин — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Әзербайҗан Демократик Республикасы
Азәрбайҗан Демократик Җөмһүрияте (Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC), آذربایجان جومهوریتی) — Кавказ арты демократик федератив җөмһүрияте таракалганнанг соң Тбилиси шәһәрендә Кавказ арты мөселман милли шурасы тарафыннан игълан ителгән дәүләт.
1920 елның 27 апрелендә ЭККГ 11-нче АДҖ чиген үтеп чыга һәм 28 апрелендә Бакыга керә. Шулай итеп, Азәрбайҗан Демократик Җөмһүрияте мөстәкыйль дәүләт булуыннан туктаган; АзССР игълан ителгән.
Дзенцяри
Дзенцяри — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жабно (Старогардский повяты)
Жабно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кантияк
Кантияк — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Мүүрику
Мүүрику (Müüriku) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Буди-Аугустовски
Буди-Аугустовски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дересеки (Искилип)
Дересеки (Dereseki) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (köy).
Мала Лока-при-Вишни Гори
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2202) Пеле
Тарихы
1972 елның 7 сентябрендә Арнольд Клемола тарафыннан Сан-Хосе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 RA» саналган.
Зарубичы
Зарубичы (Зарубічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пельв
Пельв — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Лабуль
Лабуль — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Шорга
Шорга (Шорға) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Татмыш-Югелево
Татмыш-Югелево (Татмӑш, Татмыш-Югелево) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Секерка (Подлясье воеводалыгы)
Секерка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татмыш-Югелево
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 551 кешенең яшәве мәгълүм.
Секерка (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татмыш-Югелево
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
VPS4B
VPS4B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пейнт (Пенсильвания)
Пейнт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авеледа (Брага)
Авеледа  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Щелья-Шор
Щелья-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының уң ярыннан 394 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зейтин (Ментеше)
Зейтин (Zeytin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виктор Бунак
Виктор Валерианович Бунак (1891-1979) - Совет антропологы һәм анатомисты, Совет антропологик мәктәбенә нигез салучыларның берсе. Биология фәннәре докторы (1935), профессор, РСФСР ның мактаулы галиме (1971).
Виларазка (Павия)
Виларазка — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Виктор Бунак
Биографиясе
Мәскәүдә, Мәскәү шәһәр идарәсе хезмәткәре гаиләсендә туган. 1908 елда Мәскәүнең 2 нче гимназиясен тәмамлаганнан соң, ул Мәскәү университетының табигать белеме бүлегенә укырга керә, һәм аны 1912 елда 1 нче дәрәҗә диплом белән тәмамлый. Ул вакытта география һәм антропология бүлеге белән идарә итүче академик Д.Н.Анучин Бунакны фәнни эшкә җәлеп итә. Анучин белән бергә 1919 елда антропология кафедрасын булдырганга кадәр үк, В.В. Бунак магистр дәрәҗәсенә имтихан тапшыра һәм 1918 елда приват-доцент, 1923 елда доцент исемен ала, ә 1925 елда «антропология һәм антропометрия» кафедрасы буенча профессор исемен ала.
Виларазка (Павия)
Географиясе
Виларазка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Виктор Бунак
Биографиясе
1922 елда Д.Н.Анучин һәм В.В.Бунак тырышлыгы белән Мәскәү университетының Антропология фәнни тикшеренү институты булдырыла. 1923 елда Анучинның үлеменнән соң, Бунак Антропология институты директоры һәм Мәскәү университетының антропология кафедрасы мөдире вазифаларын ала.
Ул рәссам Ольга Федоровна Амосова-Бунакка өйләнә.
Фәнни эшчәнлеге
В. В. Бунак - антропология һәм аңа бәйле фәннәр буенча күп әсәрләр авторы. Аның фәнни кызыксынулары чиктән тыш киң була. Төп әсәрләре - кеше морфологиясе буенча ("үсеш" процессы, физик үсеш теориясе, скелет формалашу тикшеренүләре), раса тикшеренүләре, антропогенез проблемалары, кеше генетикасы, сөйләм һәм интеллектның килеп чыгышы теориясе һ.б. Ул антропометрик тикшеренүнең һәм антропометрик мәгълүматларны эшкәртүнең яңа ысулларын кертә. СССР-да шәхси куллану предметларын (кием-салым, аяк киеме һ. б.) әзерләү өчен стандартлар билгеләү буенча гамәли антропологик эшләрне оештыручы һәм җитәкчесе. Көнчыгыш славян халыкларының беренче антропологик классификациясен эшләй ( 1932 ). Ул 1955-1959 елларда СССР Фәннәр академиясенең Этнография институтының Россия антропологик экспедициясен җитәкләй, шул вакытта рус халкының 100 дән артык төркеме өйрәнелә һәм уникаль фәнни мәгълүматлар туплана.
NGC 6949
NGC 6949 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виктор Бунак
Фәнни эшчәнлеге
В.В. Бунак эшләре бик зур фәнни кыйммәткә ия һәм кеше турында белемнәрне киңәйтүдә фундаменталь әһәмияткә ия.
Муусика күла
Муусика күла (Muusika küla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Виктор Бунак
Бүләкләре
Ленин ордены белән бүләкләнә.
Киҗе-мамык
thumb|[[Мамык (үсемлек)|Мамык үсемлеге]] thumb|140px|Мамыкның кабат эшкәртелү мөмкинлеген күрсәтә торган [[Халыкара кабат эшкәртү универсаль коды|Халыкара код билгесе]]
Мамык сүсен кешеләр кыргый хәлдә үскән мамык үсемлегеннән бик күптән үк җыя башлаганнар, һәм ул борынгы заманнардан ук культуралы үсемлек булып саналган. Барыннан да элек аны Һиндстанда, аннан сон Кытайда һәм Мисырда үстерә башлаганнар. Башка илләрдән элегрәк һиндстанда мамыктан җинел, нәфис тукымалар һәм төрле төстәге менә дигән ситсылар эшли башлаганнар. Хәзер мамыкны Һиндстанда, АКШта, Кытайда, Бразилиядә һәм башка илләрдә үстерәләр. Элекке ССРБда ул Урта Азия республикаларында һәм Кавказ артында үсә.
Мамык үсемлеге җылылык, кояш, уңдырышлы туфрак һәм дым ярата. Гадәттә аны җирне ясалма сугару юлы белән үстерәләр. Мамык үсемлегенең биеклеге — метр яки метр ярым. Чәчәкләре эре. Җимеше булып орлык тартмачыгы пәйда була. Өлгергәннән соң аның капкачлары ачыла һәм аннан йомшак сүсле ак масса килеп чыга.
Анда мамыкны эрлиләр, ә туку фабрикаларында җепләрдән киҗе-мамык тукымалар, ситсылар, батист, маркизет,, бумази һәм трикотаж җитештерәләр. Юрганнар, шакмаклы сөлгеләр, пластмасса, целлюлоза, фототасма һәм кәгазь дә мамыктан эшләнә. Болар гына да түгел әле. Аннан техникада кулланыла торган нык тукымалар җитештерәләр.
Ла-Рошет (Савойя)
Ла-Рошет (La Rochette) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,66 км².
Искәрмәләр
Ла-Рошет (Савойя)
Керәүле-Илюшкино
Керәүле-Илюшкино — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 678 кешенең яшәве мәгълүм.
Палмгертс (Техас)
Палмгертс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палмгертс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ончешть (Димбовица)
Ончешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
İsmäğil Gasprinski
thumb|right İsmäğil Gasprinski (Gaspıralı) (Qırımtatarça İsmail Gasprinskiy (Gaspıralı)) 1851 (1267) yılnıñ 8 martında Baqçasaray yağındağı Ulu Sala awılında tua. Fatimä isemle änie mäşhür ğäilädän ide. Mustafa isemle atası da ber mäşhür ğäilädän bula, Qara diñgez yarındağı Gaspra awılında tua. İsmäğil bäy üz näsel isemen ata awılınnan alğan (bu turında «Terciman» gazetasınıñ 19. sanında äytelä).
Ончешть (Димбовица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
İsmäğil Gasprinski
1855. yılnı ata-ana belän bergä Aqyar şähärendä yäşäp çığıp, Baqçasarayğa kitä. Un yäştä ul Xäbibä isemle qıznı taba. Mäskäwdäge xärbi mäktäptän soñ İsmäğil bäy İstanbulğa kitä wä annarı Parisqa. Çitilllärdä torıp üz watanına Qırımğa qayta. 1874 yılda Yalta şähärendä Urıs tele uqıtuçısı bularaq eşli başlıy. İke yıldan soñ Baqçasaraydağı «Zıncırlı» mädräsäsendä Urıs tele buyınça däreslärne birä başlıy.
1914 yılnıñ 12 sentäberdä İsmäğil bäy bu dönyanı qaldıra.
Mäqälälär
Monnan tış Gaspıralı bäy mäqälälärne üzeneñ Terciman gazetasında da küpläp bastırğan.
Дзепулць
Дзепулць — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мала Мислиня
Мала Мислиня — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гейсвилл (Орегон)
Гейсвилл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мала Мислиня
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзепулць
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гейсвилл (Орегон)
Географиясе
Гейсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энтрала
Энтрала — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Международная (метро станциясе)
Архитекторалар - Орлов А. Ю., Некрасов А. В., соавтор Сычёва В. О. при участии Мингалеева А. М. и Петрова О. В..
Станция 2006 елның 30 август көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Пресненский районнарында урнашкан.
Гаврилов-Ям
Гаврилов-Ям (Гаврилов-Ям) — Россия шәһәре, Ярославль өлкәсенең Гаврилов-Ям районы административ үзәге.
Халык саны — 17 792 кеше (2010).
Тарих
Беренче тапкыр 1545 елда Троице-Сергиев кәшишханәсенең биләмәсе буларак телгә алына.
1922 елда шәһәр тибындагы бистә статусы, ә 1938 елда — шәһәр статусы бирелгән.
Буди-Барчонцки
Буди-Барчонцки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гаврилов-Ям
Халык
Милли состав (2010): руслар — 96,7%.
Буди-Барчонцки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаврилов-Ям
Икътисад
Машиналар төзү заводы, җитен заводы. Төзелеш материаллары заводы.
Нааге
Нааге (Naage) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Кече Казаккол
Кече Казаккол — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 354 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453748, — 80253810001.
Жабно (Хойницкий повяты)
Жабно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шорнак
Шорнак (Шорнақ) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Зарудаве
Зарудаве (Зарудаўе ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Жабно (Хойницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казанка (Арча районы)
Казанка — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 158 тирәсендә. Почта индексы — 422019.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Кече Итомля
Кече Итомля — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пенен (Па-де-Кале)
Пенен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
VPS50
VPS50 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Авидуш
Авидуш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(1667) Пельс
(1667) Пельс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1930 елның 16 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 SY» саналган.
Секерки (Билостоцкий повяты)
Секерки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дересемаил (Эскипазар)
Дересемаил (Deresemail) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эскипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
Җәйге Олимпия уеннары 1952
Һелсинки 1952 (1952 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1952) — 1952 елның 19 июленнән 3 августына кадәр Финляндиянең Һелсинки шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Мала Неделя
Мала Неделя — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нәәри
Нәәри (Nääri) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Секерки (Симьятицкий повяты)
Секерки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лаваль-д’Орель
Лаваль-д’Орель — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Шортанбай (авыл)
Шортанбай (Шортанбай) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вилараколта-Бузет (Порденоне)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ыджыд-Нидзъель
Ыджыд-Нидзъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының уң ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буди-Болевски
Буди-Болевски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дзержави
Дзержави — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нававольберавичы
Нававольберавичы (Нававольберавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.