cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бенидолеч
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айгөл Абашева
Абашева Айгөл Муса кызы - актер
Тәрҗемәи хәле
1989 елның 15 сентябрендә Пенза шәһәрендә татар гаиләсендә туа. Аның бабасын хәрби кеше буларак  хезмәт итәргә җибәргәннәр. Шулай итеп ул анда гаилә кора.
Айгөлнең әнисе Кукмара районыннан. Ул энесен күрергә армиягә баргач, шунда булачак ире белән таныша. Шулай итеп Пензада татар гаиләсе барлыкка килә. Айгөл Абашева Пензада урта мәктәпне тәмамлый, музыка мәктәбендә белем ала.
Актер булу теләге аны Казанга китерә. 2014 елда Казан мәдәният һәм сәнгать университетының актерлык бүлеген тәмамлый. Драма артисты белгечлеген рус бүлегендә алган татар кызы. 2015 елдан Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театры труппасына кабул ителә.
Гантерс-Крик (Флорида)
Гантерс-Крик  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гантерс-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грасо (Торино)
Грасо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Грасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан-Браш (Амадора)
Сан-Браш  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вальдбург (Вюртемберг)
Вальдбург (Waldburg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вране
Вране (Vranje, Врање) — Сербиянең Пчиня бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Вране Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Ковалевко (Плоцкий повяты)
Ковалевко  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шантаравшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Родбав
Родбав — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богатенкова (Каменски шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), татарлар (5%).
Скшипець (Лодзь воеводалыгы)
Скшипець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пануты
Пануты — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрхарово елгасының сул ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11958) Galiani
(11958) Galiani — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 9 мартында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EJ7» саналган.
Заостровка (Коршак-Шар кушылдыгы)
Заостровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга   Коршак-Шар елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солыхта
СОлыхта — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Андога елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC5847-1556
GSC5847-1556 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(10843) 1994 YF2
(10843) 1994 YF2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 30 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YF2» саналган.
292 ел (б. э. к.)
292 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Актаҗик
Халык саны — 175 тирәсендә.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чирмешләр.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Чыганаклар
‎
Tatarstan
Tatarstan — Könçığış Awrupada urnaşqan, Räsäy Federatsiäse belän berläşkän häm Räsäy Federatsiäse subyektı bulğan demokratik xoquqıy däwlät (cömhüriät). Tatarstan Konstitutsiäse, Räsäy Federatsiäse häm Tatarstan arasındağı maxsus şärtnämä nigezendä Räsäy Federatsiäse belän berläşkän cömhüriät.
Könbatışta – Çuaşstan, Tönyaq-Könbatışta – Çirmeş İle, Tönyaqta – Kirov ölkäse, Tönyaq-Könçığışta Udmurtiä, Könçığışta Başqortstan, Könyaq-Könçığışta Irımbur ölkäse, Könyaqta Samar häm Sember ölkäläre belän çiktäş.
Tarix
1550 yılda Rus patşası Yawız İvan Qazan Xanlığın basa, 1552 yılda Qazanğa kerep, tatar cirlärne Rusiä patşalığına quşa. Tatarlar fälän ğasır urıslarğa qarşı çığışlarnı yasap toralar.
1917 yılda tatar, başqort, çuaş, udmurt, çirmeş häm muqşı/erzä xalıqları berläşep, möstäqil İdel-Ural Ştatın tözilär, Sadri Maqsudi prezident bulıp saylana, däwlät qanunnarın çığara torğan «Milli Mäcles» saylana.
1918 yılda bolşeviklar İdel-Ural Ştatını xakimiäten bärep töşerälär, anıñ urınına ayırım milli “respublikalarnı” tözilär.
Белл (Флорида)
Белл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Tatarstan
Tarix
1990 yılnıñ 30 avgustında Tatarstan üz möstäqillegen iğlan itä, RSFSR Tatarstannıñ möstäqillegen tanımıy.
Белл (Флорида)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Tatarstan
Tarix
1991 yılnıñ iyün ayında Tatarstannıñ berençe prezident wazifasına Mintimer Şäymiev saylana.
Белл (Флорида)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Tatarstan
Rusiä idäräse astına kerü
1992 yılnıñ 21 mart köne Tatarstan xakimiäte möstäqillek xaqında xalıq fikeren beleşü öçen Tatarstan suverenlığı turında referendum oyıştıra, häm Tatarstan xalqınıñ 61%ı üz tawışları belän möstäqillekne tanıy. Tatarstanğa üz ğäskärlärne kertergä ämer birä häm berazdan soñ annan baş tarta. Monıñ töp säbäplärneñ berse ul xalıqara küzätüçelär bularaq qatnaşqan Amerika senatorları belän kongressmennarınıñ qatğıy fikere bula. Şulay itep tatarlar, 500 yıl buyı Urıs däwläte tarafınnan alıp barılğan genotsidqa qaramastan üzen bäysez millät bularaq dönyanıñ ayırılğısız öleşe buluın isbatladı.
1995 yılda Tatarstan iqtisadı üsä başladı häm Tatarstanda yäşäw sıyfatı ndäge keşe yäşäwe belän çağıştırğanda küpkä yuğarıraq buluın kürsätä.
1996 häm 2001 yıllarda Şäymiev Räis wazifasına qabat saylana.
Дивинка
Дивинка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Tatarstan
Rusiä idäräse astına kerü
2000 yılda Rusiä konstitutsion mäxkämäse taläbe buyınça Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı Tatarstan konstitutsiäsen Rusiä Federatsiäse konstitutsiäsenä yaraqlaştıra, anda möstäqillek ruxı bötenläy yuğala.
Дивинка
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Tatarstan
Rusiä idäräse astına kerü
2002 yılda Şäymiev Tatarlarnıñ möstäqillek häm azatlıq xıyalın satıp, 1994 yılğı Tatarstan-Rusiä Federatsiäse şartnamäsen bötenläy üzgärtep beterä.
Дивинка
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Tatarstan
Rusiä idäräse astına kerü
2004 yılda Şäymiev saylawlarsız Tatarstan Respublikası prezidentı urınına qabat utırtıla.
Алекнагик (Аляска)
Алекнагик  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Дивинка
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Tatarstan
Säyäsät
2015 yılnıñ 13 sentäberendä bötenxalıq turı saylawında Röstäm Miñnexanov prezident itep saylana. 2010 yılda ul xalıq turı salawında tügel, ä Däwlät Şurasında prezident itep saylana ide.
Алекнагик (Аляска)
Тарихы
Алекнагик шәһәре  елда нигезләнгән.
Tatarstan
Säyäsät
Däwlätne “ministrlär bülmäse” başqara. Qanunnarnı çığara torğan “Däwlät Şurası” isemle närsä 100 keşedän tora, alarnıñ yartısı Räsäy Federatsiäse firqäläre äğzaları.
Алекнагик (Аляска)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Tatarstan
Säyäsät
Qanunnarnıñ döreslegen “Konstitutsion Mäxkämä” tikşerep tora.
Сан-Висенте-де-Фора
Сан-Висенте-де-Фора — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Tatarstan
Säyäsät
Milli xäräkätlärne Şäymi babay beterä, üze isä urıs patşasınıñ “Yedinaya Rossia” (Berdäm Räsäy) firqäsenä berençe äğzalar arasına kerä. Tatarstanda bütän başqa bernindi säyäsät yuq, säyäsi xäräkätlär yuq.
Сан-Висенте-де-Фора
Географиясе
Мәйданы —.
Tatarstan
Büleneş
Tatarstan 1927 yılnıñ 27 fevralendä 45 cirle idarägä bülenä. Soñraq idarä sanı 70kä citä, häm 1963 yılda 17 genä qala.
Bügenge Tatarstan 43 rayonğa bülenä: Ägerce, Alabuğa, Alekseyevsk, Älki, Älmät, Apas, Aqsubay, Aqtanış, Arça, Ätnä, Baltaç, Balıq Bistäse, Bawlı, Biektaw, Bögelmä, Bua, Çirmeşän, Çistay, Çüpräle, Kama Tamağı, Layış, Leninogorsk, Mamadış, Mendeleyev, Minzälä, Möslim, Norlat, Piträç, Kukmara, Qaybıç, Saba, Sarman, Spas, Täteş, Teläçe, Tuqay, Tübän Kama, Yaña Çişmä, Yäşel Üzän, Yuğarı Oslan, Yutazı, Zäy.
Tatarstanda: bar.
Cöğräfiä
thumb|right|Tatarstan xaritası
Tatarstan cömhüriäte Könçığış Awrupa tigezlegeneñ Könçığışında, İdelneñ urta wä Çulman yılğasınıñ tübän ağımında, urman häm urman-dalalı cirlärdä urnaşqan. İdel häm Çulman yılğaları üzännäre Tatarstan cirlären öç töbäkkä bülä:
İqtisad
Tatarstan bügen iqtisadi häm fänni-texnik potentsialı zur bulğan sänäğät-awıl cömhüriät: cirmay, ximiä, naft ximiäse, elekter energetikası, maşinalar tözü, ciñel sänäğät wä azıq-tölek sänäğäte, zamança awıl xucalığı alğa kitkän sanala. Tatarstan 6 iqtisadi töbäkkä bülenä:
Tatarstan iqtisadında – 1698,4 meñ keşe eşli (2001), şunıñ isäbendä
Monı da qara:
Орлинс (округ, Вермонт)
Орлинс — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ньюпорт шәһәре.
Tatarstan
Xalıq
Cömhüriätneñ töp xalqı – Tatarlar, 52%tan artıq. Urıslarnıñ ğomumi sanı 38% çaması. Şulay uq Çuaş, Muqşı, Çirmeş, Udmurt, Başqort w.b. xalıqlar yäşi.
Орлинс (округ, Вермонт)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1792 елда оештырыла.
Караҗаөрен (Девэли)
Караҗаөрен (Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Tatarstan
Xalıq
Ber km²'ğa 56 keşe turı kilä (2002). Şul uq yılda meñ keşegä 9,4 bala tuğan, 13,2 keşe ülgän.
Cömhüriätä urtaça ğömer ozınlığı – 67,5 yıl yəşi (2000), ş.i.:
Eş yäşendägelär sanı 2 122 600 keşe, yäğni ğömumi sanınnan 56,3%ı. Eşläwçelärneñ (2000):
Xalıqnıñ 73,8%ı şähärdä yäşi.
Monı da qara:
Mädäniät
Monı da qara:
Гарбор-Блаффс (Флорида)
Гарбор-Блаффс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарбор-Блаффс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Тортерон
Тортерон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Петруша Воля
Петруша Воля — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вальддорфхеслах
Вальддорфхеслах (Walddorfhäslach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Петруша Воля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пяски (Келецкий повяты)
Пяски  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бенильоба
Бенильоба — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корбаска (коммуна)
Корбаска — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Ялындал (Эрменек)
Ялындал (Yalındal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Эрменек илчесенә караган бер авыл (köy).
Крупичы
Крупичы (Крупічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кондинское районы
Кондинское районы (Кондинский район,, ) — Хант-Манси — Югра автономияле округы составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Междуреченский шәһәр тибындагы бистәсе.
География
Ерак Төньяк районнарына тиңләштерелгән.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (77,7%), мансыйлар (10,5%), хантлар (3,6%), татарлар (2%), украиннар (1,6%).
Административ бүленеш
Кондинское районы составына 5 шәһәр һәм 5 авыл җирлеге керә.
293 ел (б. э. к.)
293 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Монсе (Эн)
Монсе (Montcet) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Аттинья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,68 км².
Сеткасы
Сеткасы (Çуткасси, Сеткасы) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429080. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253840006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000009400.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 111 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (94,16%).
Славенцин (Лодзь воеводалыгы)
Славенцин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грасона (Вербано-Кузио-Осола)
Грасона — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Грасона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ковалевко (Цехановский повяты)
Ковалевко  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(11959) Okunokeno
(11959) Okunokeno — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 13 апрелендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GG1» саналган.
Сан-Домингуш-де-Бенфика
Сан-Домингуш-де-Бенфика — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шантары (Докшыцкий районы)
Шантары (Шантары ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Родина (Румыния)
Родина — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старикова (Каменски шәһәр округы)
Старикова (Старикова) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), башкортлар (12%).
(10844) 1995 AG
(10844) 1995 AG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
GSC5848-1818
GSC5848-1818 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(10844) 1995 AG
Тарихы
1995 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 AG» саналган.
GSC5848-1818
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вальденбух
Вальденбух (Waldenbuch) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенильюп
Бенильюп — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караҗаөреньяйласы (Сивриһисар)
Караҗаөреньяйласы (Karacaörenyaylası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пяски (Конецкий повяты)
Пяски  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уфаның Орджоникидзе районы
Орджоникидзе районы (Орджоникидзевский район Уфы, Өфөнөң Орджоникидзе районы) — Уфа шәһәре районнарының берсе.
Район 1936 елда нигезләнгән. Халык саны — 172 667 кеше (2010).
Мәктәпләр
1 башкорт, 1 татар милли тирәнтен өйрәнүле мәктәпләр эшли.
Мөхәммәтзакир Камалов
Мөхәммәтзакир Камалов (Чистави), Мөхәммәтзакир Габделваһап улы Габделваһапов (1804, Казан губернасы, Малмыж өязе, Сасна — 1893 ел, Казан губернасы, Чистай) — күренекле дин белгече, ишан, Нәкышбәндия суфи тәрикатының Чулман-Урал төбәгендәге мөршиде (вәкиле). Күренекле татар язучысы Гаяз Исхакыйның (1878-1954) мәдрәсә мөгаллиме.
Тәрҗемәи хәле
1818 елда Казан губернасы Малмыж өязе Сасна авылында туган. Дини белемне Казан өязе мәдрәсәләрендә һәм Бохарада, шулай ук билгеле татар дин белгечләре Габдулла Яхъядан һәм Таҗетдин Габделрәшит әл-Иштирәкидән алган.
1846 елның 17 сентябрендә Чистайның «Нур» мәчетенең имам-хатыйбы итеп билгеләнә. Үзе имам булган мәчет мәхәлләсендә җәдит мәдрәсәсенә нигез сала (әлеге мәдрәсә аның хөрмәтенә «Камалия мәдрәсәсе» дип йөртелә, билгеле шәкертләреннән берсе — Гаяз Исхакый). XX гасыр башында Зәйнулла Рәсүлев эшчәнлеге нәтиҗәсендә Чулман - Урал төбәгендә татарлар һәм башкортлар арасында киң таралыш алган Нәкышбәндия тәрикатының төбәктәге күренекле вәкиле (мөршиде) була. Мөхәммәтзакир хәзрәт мөселман гыйлеме өлкәсендәге тирән гыйлемле булуы һәм шәригать күзлегеннән караганда, бер хилафсыз яшәү рәвеше алып баруы белән Казан губернасыннан читтә дә таныла, изге (әүлия) дәрәҗәсендә хөрмәтләнә.
Пехоти
Пехоти — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корбень (коммуна)
Корбень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Паюта-Тарка
Паюта-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адер-Паюта елгасының сул ярыннан 248 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шабац
Шабац (Šabac, Шабац) — Сербиянең Мачва бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 53919 кеше (2011).
Тау массивы
Тау массивы (горный массив, massif) — геологиядә: тау иленең (тау системасының) аз телгәләнгән, озынлыгы һәм киңлеге бер чама зурлыкта булган, башкалардан аерымланып (аерылып) торган өлеше (мәсәлән, Һималай тауларында (Непалга карый) Аннапурна (иң биек ноктасы 8 091 м); Альп тауларында (Италия белән Франциягә карый) Монблан (4 810 м), Тянь-Шаньда (Кыргызстан белән Казакъстан чигендә) Хан Тәңре (6 995 м), Кырым тауларында Чатыр Тау массивлары).
Тарих
Сүз француз теленнән алынган (massif — «көчле», «куәтле», «егәрле» дигәнне аңлата).
Тау массивлары планда дөрес булмаган сызыклар булып күренүче компактлы тау калкулыкларыннан тора. Алар, кагыйдә буларак, аз бүленгән, ачык чагылган морфологик бердәмлеккә ия, күрше тау системасы түбәләреннән киң һәм тирән үзәннәр белән аерылган була. Җир кабыгы хәрәкәт иткәндә, массив үзенең эчке структурасын, гомумән алганда, саклап калырга омтыла.
Су белән бәйләнешле (карстланучы) токымнары булган тау массивлары карст массивлары дип атала (мәсәлән, Монблан, Словак Карсты). Карст (Karst), карст күренешләре — табигый суларның тау токымнарын (суда җиңел эри торган токымнар — известьташ, доломит, гипс, таштозлар) эретеп, үзенчәлекле рельеф формаларын, аларның комплексларын хасил итү күренеше.
Крупня (Касцюковицкий районы)
Крупня  (Крупня ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Длга над Оравоу
Длга над Оравоу — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
294 ел (б. э. к.)
294 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Сан-Домингуш-де-Рана
Сан-Домингуш-де-Рана — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гарбор-Гайтс (Флорида)
Гарбор-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарбор-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блудная (Косма кушылдыгы)
Блудная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Косма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ратленд (округ, Вермонт)
Ратленд — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ратленд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1781 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2414 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Ратленд (округ, Вермонт)
Аллакакет (Аляска)
Тарихы
Аллакакет шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Труи
Труи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Ялындам (Баскил)
Ялындам (Yalındam) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Баскил илчесенә караган бер авыл (köy).
Туровка (Солыхта кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грасура (Верчели)
Грасура — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Грасура Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ковалево (Млавский повяты)
Ковалево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальденбург (Вюртемберг)
Вальденбург (Waldenburg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Родна (Румыния)
Родна — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беском (Флорида)
Беском  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11960) 1994 HA
(11960) 1994 HA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Славкув (Лодзь воеводалыгы)
Славкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Моншод
Моншод — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Шантырава
Шантырава (Шантырава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Сан-Жозе (Лиссабон)
Сан-Жозе  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Караҗасу (Наллыһан)
Караҗасу (Karacasu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
295 ел (б. э. к.)
295 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
(10845) 1995 AA1
(10845) 1995 AA1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 6 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 AA1» саналган.
Бенимантель
Бенимантель — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC5851-432
GSC5851-432 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пяски (Энджейовский повяты)
Пяски  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Крупня (Климавицкий районы)
Крупня  (Крупня ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Фирая Әкбәрова
Фирая Әкбәрова, Фирая Барый кызы Әкбәрова (1952 елның 2 июне, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Югары Ослан районы, Кызыл Байрак) ― драма актеры, Камал театры артисты (1974 елдан). Татарстанның атказанган(1996) һәм халык (2012) артисты.
Пяски (Энджейовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крупня (Климавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пивода
Пивода — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фирая Әкбәрова
Гаиләсе
Тормыш иптәше - Рәшит Әкбәров, шулай ук  Югары Ослан районы   Кызыл Байрак авылыннан. Ул 2007нче елда үлгән. Аларның 2 улы бар.
Шез-Дье-дю-Тей
Шез-Дье-дю-Тей — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Корби (коммуна)
Корби — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Боевка (Каменски шәһәр округы)
Боевка (Боевка) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Вальдкирх (Брайсгау)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ялындамлар (Элазыг)
Ялындамлар (Yalındamlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
(11961) 1994 PO
(11961) 1994 PO — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 3 августында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PO» саналган.
Сан-Жоржи-ди-Арроюш
Сан-Жоржи-ди-Арроюш — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сехры
Сехры (Çухра, Сехры) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253865009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000009500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 106 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Роешть (Вилча)
Роешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ашпайка
Ашпайка — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 423642.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Гарден-Гроув (Флорида)
Гарден-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гарден-Гроув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
296 ел (б. э. к.)
296 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.
Ту (Шер)
Ту — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Уфаның Совет районы
Совет районы (Советский район Уфы, Өфөнөң Совет районы) — Уфа шәһәре районнарының берсе.
Район 1938 елда нигезләнгән. Халык саны — 173 446 кеше (2010).
Длге Поле
Длге Поле — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Славно (Лодзь воеводалыгы)
Славно  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Амблер (Аляска)
Амблер  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Амблер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кривая Виска (Косма кушылдыгы)
Кривая Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Косма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грата (Латина)
Грата — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Грата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10846) 1995 AW2
(10846) 1995 AW2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 2 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 AW2» саналган.
Караҗасу (Караҗасу)
Караҗасу (Karacasu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Караҗасу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пигани
Пигани — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уиндем (округ, Вермонт)
Уиндем — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ньюфейн шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1779 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2044 км² тәшкил итә.
Шанькава
Шанькава (Шанькава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Паюта-Яха-Епоко
Паюта-Яха-Ёпоко — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Арка-Адлюдр-Епоко елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бенимарфуль
Бенимарфуль — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виталий Волошинов
Виталий Борисович Волошинов (1947 елның 20 марты, Берлин шәһәре, Германия-2019 елның 28 сентябре, Мәскәү шәһәре, Россия) — совет һәм Россия физигы, акустоптика өлкәсендә галим, Мәскәү университетының атказанган укытучысы.
Биография
Виталий Борисович Мәскәү дәүләт университетының физик факультетын тәмамлаган. 1971 елда М. В. Ломоносова иң яхшы диплом эше өчен аерым һәм бүләк белән бүләкләнде
Системалы склеродермия
Системалы склероз — тире (склеродермия) һәм эчке әгъзаларны зарарлаучы, ешрак хатын-кызларда очраучы, тоташтыргыч тукыманың идиопатияле хроник чире.
Виталий Волошинов
Биография
1971-1973 елларда космик техника фәнни-тикшеренү инженеры һәм өлкән инженер-тикшеренүче вазыйфасында эшли.
Системалы склеродермия
Склеродермия — тиренең тоташ яки урыны-урыны белән бозылуы, тиренең тоташтыргыч тукымасының тыгызлануы белән характерлана.
Авыру берничә төрле формада очрый: беренчесе чикләнгән, төерчекле склеродермия һәм ак тимгел авыруы, икенчесе — системалы рәвештә таралган склеродермия. Системалы склеродермия белән авырганда кул бармакларының бозылуы склеродактилия дип йөртелә. Склеродермия хатын-кызларда, ирләр белән чагыштырганда, өч тапкыр ешрак очрый.
Виталий Волошинов
Биография
1976 елдан-МДУ физик факультетының фәнни хезмәткәре.
Системалы склеродермия
Шулай ук шахтерлар арасында шактый еш күзәтелә. Авыручыларның „күпчелеге — 30 яшьтән 60 яшькә кадәргеләр.
Виталий Волошинов
Биография
1992 елдан-МДУның Физик факультеты доценты.
15 фән кандидаты әзерләде.
Системалы склеродермия
Склеродермиянең килеп чыгу сәбәпләре билгеле түгел. Кайбер галимнәр аны вируслар китереп чыгара дип исәпли. Икенчеләре нейроэндокрин (үзәк нерв системасы белән эндокрин системаның үзара тәэсир итешүе) сәбәпне алга сөрә, калкансыман биз, җенес бизләре, калкансыман биз янындагы бизнең эшчәнлеге бозылуы һәм аларның организмга бик зур үзгәреш китерү тәэсире аркасында, кан тамырлары эчке стенкаларының тоташтыргыч тукымалары системалы склерозга килүе аркасында килеп чыга дип карыйлар. Инфекцияле авырулар да үз чиратында эндокрин бизләр үзгәрешләренә китерергә мөмкин, ләкин ул теорияне төп сәбәп итеп карамыйлар. Чикләнгән, төерчекле склеродермиянең барлыкка килүе, бер яки берничә (диаметры 5-10 см булган) түгәрәк яки оваль формадагы шәмәхә, алсу тап ясалудан башлана. Алга таба таплар уртасында тире тыгызлана, ул калынаеп агара яки соры балавыз төсен ала. Аның өсте шомара, ялтырый башлый. Төер башта пәйда булса, чәчләр коела. Төер әй­ ләнәсендә шәмәхә алка ясала. Шушы хәлендә ул күп еллар буена сакланып борчымаска мөмкин. Мондый авыруларның шәмәхә боҗралары юкка чыга, тиреләре йомшара, ак яки соры төс фонында кызгылт-көрән төстәге таплар барлыкка килеп, төернең уртасы гадәттәге тире белән тигезләшә башлый.
Виталий Волошинов
Биография
Проектта катнашучы табигый фәннәр буенча Экспертлар корпусы, аның 1976 елдан соң эшләгән эшләрен Цитата белән 1683 тәэмин итә.
Системалы склеродермия
Мондый склеродермия учаклары гәүдәнең төрле урыннарында очрарга мөмкин: аяк-кулларда, сирәгрәк башның чәчле урыннарында, бик сирәк очракта авыз эчендә була.
Виталий Волошинов
Биография
2019 елның 28 сентябрендә Мәскәүдә вафат булган
Мәскәүдәге Митино зиратында җирләнгән.
Системалы склеродермия
Үзенчәлекле һәм тиренең өске катламында тимгелле һәм тамчысыман скле­ родермия белән авыручылар да очрый. Ә менә системалы склеродермия бик кискен рәвештә башланып китә, авыруның тәүге өлеше шешенү стадиясе дип атала. Тире киеренкеләнә, анда җыерчык ясалмый, бармак белән басканда эз калмый. Тора-бара ул саргылт төс ала, кайвакыт, шәмәхә төскә кергәнче, чуар мәрмәр төс барлыкка килә. Тире бозылганчы, организмда гомуми хәлсезлек, тән чымырдау, очлыклар ою, кычыту, буыннар сызлау нык сизелә, темпера­ тура күтәрелеп китә. Соңрак тире тыгызлана башлый (тыгызлану стадиясе): ул агач кебек катып китә, тирәсендәге тукымалар белән бәйләнеп, хәрәкәтсез кала. Тиренең өсте шомара, фил сөягенә охшап ялтырый башлый. Кайвакыт ул күгәргән төс ала. Авыруның хәрәкәтләре начарлана, сулыш алуы авырая, буыннар бик каты сызлый. Системалы склеродермия белән авыручыларның эчке органнары, еш кына үңәчләре, эчәкләре, үпкәләре, бөерләре, йөрәкләре зарарланырга мөмкин. Бу органнарда тоташтыргыч тукымаларның зарар­ лануы тышкы системалы склеродермия авыруы вакытындагы кебек була.
Прогресслы склеродермия (склеродактилия) башланып китү чорында Рейно синдромын хәтерләтә һәм бармакларның зарарлануыннан башла­ нып, кулның югары өлешләренә тарала. Системалы склеродермия белән авырган кешеләрдә Рейно синдромы 90 % очракларда күзәтелә.
Сәбәбе төптән билгеле булмаган бу авыруны дәвалау җиңел түгел.
Тикшергәннән соң, дәвалау комплекслы рәвештә алып барылырга тиеш.
Әлеге авыруны ныклап белүче табиблар гына дәвалау процессын нәтиҗәле оештыра алалар һәм мондый юнәлештә эш итәләр. 1. Кан тамырлары зарарлануын киметү, иң әүвәл Рейно синдромын азайту. 2. Җепселле тоташтыргыч тукымалар үсешенә каршылык тудыру.
3. Иммунитет системасын басуга каршы чаралар. 4. Организмның авыруга бирешмәү сәләтен күтәрү, зарарланган орган­ нарны дәвалау.
Барышка эчке әгъзалар җәлеп ителү куркынычлыгы тире зарарлану мәйданына бәйле. Системалы склероз төрләре: (а) чикләнгән, (б) таралган, (в) склеродермиясез, (г) башка аутоиммун чирләр  белән бергә.
1.    Гомернең 4-6 дистәсендә Рейно чире белән билгеләнә.
2.     Билгеләре
а)    тире:
-     битлексыман кыяфәт, иреннәр хәрәкәте чикләнү һәм томшыксыман борын (рәс. 24.8a).
-     тыгызлануы һәм калынлануы өчен тиренең балавызсыманлыгы (чыганаклы склеродермия — рәс. 24.8б);
-     тире һәм астукымалар зарарлануы белән бәйле тире асты фиброзы, бу бармаклар юкаруы белән йомшак тукымалар югалуына китерә  (склеродактилия — рәс. 24.8в); тире астында кальций утырмалары (тире  кальцинозы — рәс. 24.8г);
б) эчке әгъзалар:
-     үңәч эше бозылу;
-     йөрәк, үпкә һәм бөер зарарлану;
-     уртача чагылган артрит һәм миозит.
1.     Ачыклау сынаулары. Сүлдә антинуклеар һәм башка аутоантитәнчекләрне билгеләү, тире биопсиясе.
2.     Дәвалау нәтиҗәсез.
3.     Офтальмологик күренешләре
а) еш: кабакларның калынаюы һәм телеангиэктазияләре;
б) еш булмаган: коры  кератоконъюнктивит;
в)  сирәк: конъюнктива гөмбәзләре кыскару һәм тамырлы үзгәрешләр, төерле эписклерит, склераль  чокырлар, ретиналь мамыксыман чыганаклар һәм ФАГ'дә генә күренгән тамырлы  тышчаның перфузиясе булмаган өлкәләр.
Корбий-Мари (коммуна)
Корбий-Мари — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Болдвин (Флорида)
Болдвин  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улазарка
Улазарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шулма елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пяски-Бжустовски
Пяски-Бжустовски — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крутая
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вальдсхут-Тинген
Вальдсхут-Тинген (Waldshut-Tiengen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Жуан (Лиссабон)
Сан-Жуан  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шеннебрен
Шеннебрен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Сомбор
Сомбор (Sombor, Сомбор) — Сербиянең Көнбатыш Бачка бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 47623 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Сомбор Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.