cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кунсткамера
Анда бик күп халыкларның тарихын һәм көнкүрешен тормышын ачучы уникаль коллекциясе бар. Ләкин бу музей күпләргә анатомик сирәклекләр һәм аномалияләрнең «үзенә бер төрле» коллекциясе белән билгеле. Кунсткамера бинасы XVIII гасыр башыннан. Россия Фәннәр академиясе символы булып тора. Кунсткамера манарасы Армилляр сфера (астрономик күзәтүләр коралы) белән тәмамлана.
Этимологиясе
Кунсткамера ( Kunstkammer Кунсткамера — сәнгать бүлмәсе) — элек төрле тарихи, сәнгатьле, табигый-фәнни һәм сирәк очрый торган коллекцияләр һәм аларны саклау урыннарын шулай атаганнар. XVI — XVII гасырларда бу сирәк очрый торган әйберләр кабинетлары күпчелек кенәз һәм патша сарайлары милке иде. Шулай итеп, XVII гасырда Дания короле Фредерик III Дания Король Кунсткамерасына нигез сала ,һәм ул Һ. Х. Андерсенның «Принцесса на горошине» әкиятендә искә алына.
Тарихы
Пётр I «зур илчелек» дип тарихка кергән 1697—1698 елларда Голландия һәм Англиянең гөрләп үскән зур шәһәрләрен тикшерә. Шулай ук «кунштлар», ягъни сирәк очрый торган нәрсәләр, могҗизалар сакланган чит ил кабинетларын күргән. Пётр сакларга кушкан көндәлек битләрендә: «искиткеч!» дигән соклануны еш очратырга була. Иң яңа фән анатомиянең турында язма да бар: «Мин анатомияне табиб кабинетында күрдем: бөтен эчке әгъзалар аерым күренә — кеше йөрәге, үпкә, бөер ... Баш миендә яшәгән тамырлар җеп кебек ... ". Пётр мондый яңалыклар бик кызыксына һәм патша, комсызламыйча, тулы коллекцияләрне һәм аерым әйберләрне: китаплар, приборлар, эш кораллары, хәрби кораллар, табигый сирәклекләр — сатып ала. Бу әйберләр «патша Кабинеты», аннары Пётр  Кунсткамерасы, беренче русия табигать белеме музее нигезен тәшкил итә.
1715—1717 елларда Голландиягә икенче тапкыр килгәндә, Пётр Альберт Себ музеенда була. Бу вакытта Себка үзенең коллекциясен рус патшасына сату идеясе килә, аның белән шул турала хат языша. Себ кабинетын Пётр I шәхси тикшерә, ниһаять, бу карар кабул итүгә этәргеч бирә, һәм бөтен коллекция Санкт-Петербургка Кунсткамерага җибәрелә.
Коллекция гел арта бара, һәм Васильевский утравы киселешендә стрелка махсус бина —«Санкт-Петербург Фәннәр Академиясе Палаталары, Китапханәләр һәм Кунсткамера» төзү турында карар кабул ителә. Бина төзелеше вакытында коллекцияне вакытлыча «Кикин палаталары» дип аталган бояр Кикин йортына (хәзерге Ставропольская ур., 9) күчереп торалар.
1747 елның 5 декабрендә китапханә Кунсткамера бинасында булганда, Готторп Глобусын һәм бина манарасын җимергән янгын чыга.
1777—1779 елларда интерьерлары күренекле галимнәрнең 4 скульптура аллегорик төркеме, бюстлары һәм медальоннары белән (скульптор М. П. Павлов), 1819—1825 елларда — стенадагы картиналар белән (рәссам Ф. Рихтер) бизәлгән. Материаллар бик күп булу сәбәпле, 1830нчы елларда Кунсткамера берничә: зоологик, этнографик, ботаника, минералогик  музейга бүленә.
2020 елда Баш дәүләт экспертизa Кунсткамера архивы проектын хуплады. Архивны Заповедная урамындагы төзелеп бетмәгән бина нигезендә булдыруны планлаштыралар.
Архитектурасы
«Палаталар» бинасына нигез 1718 елда салына. Төзелеш белән бина проектын эшләгән архитектор Маттарнови Георг Иоганн җитәкчелек итә. 1719 — 1724 йй., әзер фундаменттан башлап, төзелешне Гербель Николай Фёдорович алып бара. Архитектор Маттарнови проектына брничә үзгәртү кертә: галерея белән тәмамланган тәпәш ике катлы кыегы биек вальмовый кыекка алмаштырылган, ике почмак сынган, почмак ризалитлары шома диварлар ия була һәм волюталы эре барокко фронтоннары белән төгәлләнәләр; бинаның кыек конекларының коньки ике канаты манараны максималь билгеләп аның күләменән аерымланан изоляцияләнгән, шул рәвешле, балюстрада белән тәмамланган биек манара урынына, гөмбәзле тагын бер ярус барлыкка килә. . Архитектор Шлютер Андреастың Munzthurm (Монета һарайы) гөмбәзле өч катлы манараның һәм астрономик сфераның прообразы булып тора.
1722 елның октябренә стеналар салынып бетә, түбәсе ябыла. Биналарны бизәү һәм музей җиһазларын урнаштыру 1723 —1724 елларда алып барыла. Шул ук вакытта, берничә үзгәртү һәм гөмбәзләрне ныгыту эшләре алып барылды, манараның ике каты корыла, Х. ван Болес гөмбәзнең агач һәм металл эшләнмәләренең җентекле проектын эшләде.
1724 елда Гербель вафат булгач, эшләрне архитектор Киавери алып бара. Из-за обнаружившихся дефектов Конструкцияләрнең кимчелекләре табылгач, үзәк өлешен яңадан төзү карар ителә. 1726 елда әле төзелеп тә бөтмәгән бинага коллекцияләр күчерелә. 1729 елдан Земцов җитәкчелегендә бина эчендә төрле «төзәтүләр һәм эшне төгәлләүләр» алып барыла. 1735 елда төньяк һәм көньяк алгы як фасад стеналардагы уемнарга 12 сынны урнаштыру белән бина төзелеше тулысынча тәмамлана.
Бина пётр бароккосы стилендә төзелгән, катлаулы гөмбәз белән тәмамланган күпкатлы барокко манара белән тоташтырылган формадагы ике 3 катлы корпустан тора. Ике фасад та — көньяк Нева ягы һәм төньягы, хакимият мәйданына караганы да, тантаналы алгы урын. Император сарайларына алынган кебек, кирпеч чит илләрдән заказ блән алынган.
Экспозицияләр
Төньяк Америка континентының җирле халыкларының мәдәнияте һәм тормышы. Борынгыдан XIX гасыр башына кадәр төньяктан көньякка, Аляскадан Калифорниягә сәяхәт.
Бу экспозиция японнар һәм айнуларның тормышын һәм мәдәниәтен тәкъдим итә.
Утрауда төп һөнәрчелек шөгыльләренең берсе промыселле балык тоту, һәм Кунсткамерада төрле махсус корамаллар җыентыгы: кармаклар, ятьмәләр, аулар бар. Экспозициядә куелган самурай киемнәре һәм кораллары бизәкләнүе һәм катлаулы төзелеше белән таң калдыра.
(4303) Савицкий
(4303) Савицкий  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кунсткамера
Экспозицияләр
Бу коллекциядә, нигездә, Сахараның көньягында яшәүче Африка кабиләләренең авыл хуҗалыгы кораллары һәм киемнәре бар. Иң кызыклы экспонатларның берсе — бенин бронзасы. Тиешле материалдан ясалган сугышчылар һәм сарай хезмәтчеләре фигураларыннан торган  дип атыйлар таблички  шулай дип атыйлар. Меңнән артык экспонаттан торган коллекция Бенин хакимы сараеннан алына. Аларның кайберләрен Кунсткамераның «африка» залында күрергә мөмкин.
Кытайда 50 милли азчылык вәкилләре яши, һәм Кытай халыкларына багышланган экспозиция аларның тормышының һәм мәдәниятенең бары тик төп якларын гына характерлый. Мәсәлән, фарфор, таш, агач һәм сөякләрдән ясалган традицион әйберләр.
Монголия залында күчмә торак — тирмә, шулай ук традицион монголча бизәкле экспонатлар кызыксыну уята. Алар белән кием-салым, хезмәт кораллары, чабкычлар, ат ябүлары һ. б. бик күп нәрсәләр бизәлгән.
Музейның Көньяк Азия халыкларына багышланган бүлеге иң байларның берсе. Кунсткамерада Һиндстанның төрле төбәкләреннән китерелгән агачны уеп ясалган әйберләр коллекциясе бар. Шулай ук төрле маскалар коллекциясе, иске театр костюмнары, марионеткалар театр курчаклары тәкъдим ителә.
Индонезия бүлеге крис хәнҗәрләренә игътибарны җәлеп итә. Бу хәнҗәр пычкысы махсус корычтан эшләнгән һәм еш кына ялкын теле формасына ия булган. Шулай ук күләгәле театр турында сөйләгән экспозиция материаллары кызык.
Кунсткамераның башлангыч коллекциясе 2000дән артык экспонаттан торган һәм 1717 елда Пётр I аны Голландия анатомисты Фредерик Рюйштан сатып алган.
Бүлектә «М. В. Ломоносов музейы» шартлы исем астында берләшкән өч экспозиция бар. «Петербург Фәннәр академиясенең Утырышлар залы ("Конференцияләр залы") экспозициясендә Россиядәге беренче фәнни институтның көндәлек эшчәнлеге һәм М. В. Ломоносов биографиясе тәкъдим ителә. Тагы ике күргәзмә— «Петербург Фәннәр Академисенең астрономик обсерваториясе» һәм «Зур Готторп Глобус-Планетарийы» — бина манарасында Астрономик обсерватория, төгәл вакыт хезмәте һәм Петербург меридианының гадәти сызыгы урнашкан вакытын, Кунсткамера тарихының иртә чорын яктырта.
Секейруш (Амареш)
Секейруш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Раудлепа
Раудлепа (Raudlepa) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Сент-Орс
Сент-Орс — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Лувч-Гурни
Лувч-Гурни — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Водине
Водине — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Мюлатьер
Ла-Мюлатьер — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
ZNF131
ZNF131 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Труски
Труски — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манат (Казакъстан)
Манат (Манат) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Compact Camera Port 2
Compact Camera Port 2 (CCP2) - ул кәрәз телефоннары камераларында кулланылган электрик һәм бирелгән мәгълүматлар интерфейсы. Ул югары тизлек дифференциаль бер-бер артлы сигналларын куллана, һәм Standard Mobile Imaging Architecture (SMIA) төркеме тарафыннан билгеләнә.
Паповка (Аршанский районы)
Паповка (Папоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Compact Camera Port 2
Класслар
CCP2 берничә төрле тизлек классларын тәэмин итә:
NGC 7223
NGC 7223 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Паповка (Аршанский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 7223
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пелтиниш (Бакеу)
Пелтиниш — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиковник
Пиковник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асналькольяр
Асналькольяр — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Илкүвез (Чайбашы)
Илкүвез (İlküvez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чайбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Селейрош (Брага)
Селейрош  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Вичеро (Фрозиноне)
Вичеро — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Селейрош (Брага)
Географиясе
Мәйданы —.
Вичеро (Фрозиноне)
Географиясе
Вичеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Төрекмән һава юллары
«Төрекмән һава юллары» («Туркменховаеллары, Türkmenhowaýollary») — Төрекмәнстаннең иң зур һава ширкате, милли авиакүчерүче. Штаб-фатиры Ашхабад шәһәрендә урнашкан.
«Төрекмән һава юллары» ширкәте — Халыкара һава транспорты берләшмәсе (ИКАО) әгъзасы булып тора.
Ширкәтнең төп һава аланы — Ашхабадның Халыкара Сапармурат Төрекмәнбаши һава аланы.
Яңгураз (Әлек районы)
Яңгураз (Янкурас, Янгорас) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 273 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%), руслар (2%) алып тора.
(1494) Саво
(1494) Саво  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 16 сентябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 SJ» саналган.
Яңа Сөрмәт
Яңа Сөрмәт — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 21 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452221, ОКАТО коды — 80256845010.
Исаев
Исаев ― фамилия.
Керәшен Казысы
Керәшен Казысы — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Халык саны — 133 тирәсендә. Почта индексы — 422655.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Раудоя күла
Раудоя күла (Raudoja küla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Трусколяси-Воля
Трусколяси-Воля — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бранчдейл (Пенсильвания)
Бранчдейл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бранчдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелювек
Зелювек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Додурга (Чорум)
Додурга (Dodurga) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Чорум иленә караган бер илчедер.
Географиясе
Илче мәйданы —.
Луково (Диңгез буе воеводалыгы)
Луково  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Березья
Березья (Béréziat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Аттинья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,83 км².
Сент-Радегонд (Дордонь)
Сент-Радегонд — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Копаниха
Копаниха (Копаніха ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Семелье
Семелье — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пиран (Словения)
Пиран — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Паповка (Вяликадолецки авыл советы)
Паповка (Папоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Зёмбки
Зёмбки — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шеперд (Техас)
Шеперд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Зёмбки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шеперд (Техас)
Тарихы
Шеперд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Водонца
Водонца — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чамберсбург (Пенсильвания)
Чамберсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Водонца
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чамберсбург (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малтабар (Казакъстан)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ла-Тур-де-Сальваньи
Ла-Тур-де-Сальваньи — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Калинина
Калинина ― фамилия.
Вичинале деле Фаете (Рим)
Вичинале деле Фаете — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вичинале деле Фаете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Раудвере
Раудвере (Raudvere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Трусколяси-Ляхи
Трусколяси-Ляхи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Альчи
Альчи — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мисс елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Бадолатоса
Бадолатоса — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Альчи
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7224
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(1525) Савонлинна
(1525) Савонлинна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
ZNF133
ZNF133 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
2063 ел
Вакыйгалар
2060s
Сепайнш
Сепайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пелтиниш (Ботошань)
Пелтиниш — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Додурга (Токат)
Додурга (Dodurga) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Воевудки-Гурне
Воевудки-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сент-Сабин-Борн
Сент-Сабин-Борн — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Лукоцин
Лукоцин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камсамас
Камсамас (Камсамас) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Камсамас климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Зур Кадрәк
Зур Кадрәк — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 422668.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Зембув
Зембув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пирмане
Пирмане — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2917) Сойер Хогг
(2917) Сойер Хогг  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Копаньки
Копаньки (Копанькі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Браунстаун (Ланкастер округы, Пенсильвания)
Географиясе
Браунстаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вичинале Коки (Фрозиноне)
Вичинале Коки — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вичинале Коки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Трусколяси-Нивиско
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Окраинка (Казакъстан)
Окраинка (Окраинка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Калинин
Калинин ― фамилия.
Окраинка (Казакъстан)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Рауги
Рауги (Raugi) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Le Korbüzie
Le Korbüzie (frantsuzça Le Corbusier) çın iseme Şarl-Eduar Jannere-Gri (Charles-Edouard Jeanneret-Gris, 1887-1965) - Eswiçrädän çıqqan Fransa miğmarı, modernizm pionerı, millätara miğmariät stileneñ wäkile, rässam, dizayner.
Korbüzie proyektları buyınça törle illärdä - Eswiçrä, Fransa, Almaniä, AQŞ, Argintin, Yapunstan, Rusiä, Hindstan, Braziliädä küp binalar tözelgän.
Korbüziene Andre Malro, Cavaharlal Neru yaqlağannar.
Korbüzie miğmariätenä böyek Rusiä şağire Brodskiy "Rotterdam köndälege" äsäreneñ özegen bağışlağan.: У Корбюзье то общее с Люфтваффе,
что оба потрудились от души
над переменой облика Европы.
Что позабудут в ярости циклопы,
то трезво завершат карандаши.
Ольштын
Ольштын (Olsztyn, Allenstein) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 176463 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ольштын Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1348 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Иске Сөрмәт
Иске Сөрмәт — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Леонардо Ди Каприо
Леонардо Ди Каприо, Леонардо Вилһелм Ди Каприо (Leonardo Vilhelm DiCaprio, 1974 елның 11 ноябре, АКШ, Калифорния, Лос-Анджелес) — Америка кино актеры, продюсер.
Иске Сөрмәт
ᴨyчты индексы — 452221, — 80256845008.
Леонардо Ди Каприо
Тәрҗемәи хәле
1974 елның 11 ноябрендә АКШның Калифорния штаты Лос-Анджелес шәһәренең ярлы бистәсендә туган. Әтисе — тамырлары Капри утравыннан булган итальян милләтле Җорҗ. Әнисе — Икенче бөтендөнья сугышы ахырында бомбадан саклану урынында туып, 11 яшендә генә Америкага күчеп килгән алман милләтле Ирмалин. Улына исемне әнисе Леонардо да Винчи исеменнән алып куйган. Әти-әнисе һиппи тормышы белән яшәгән. Әтисе төрле журналлар өчен хиппилар тормышыннан комикслар һәм карикатуралар ясый. Әнисе юридик конторада сәркатип була. Уллары туып, бер ел үткәч, алар ир белән хатын булып яшәми башлыйлар. Алай да Леонардоның актерлык карьерасы үсә башлагач, аңа булышалар: әнисе улының финанс эшләрен алып бара, әтисе атна саен почта тартмасына килеп торган сценарийлар белән танышып бара. Леонардо Лос-Анджелестагы «Киңәйтелгән белем алу үзәге»н һәм Җон Маршалл мәктәбен тәмамлап, урта белем ала. Университетларга керергә хыялланмый, актерлык карьерасын сайлый.
Актерлык карьерасы
3 яшендә нәниләр өчен төшерелгән «Шаяннар өчен бүлмә» проектында катнаша. Шул вакыйгадан соң, камералар каршына бары тик 9 елдан соң гына әйләнеп кайта. Ундүрт яшендә артистларны яллый торган агентның клиентына әйләнә. Телевидениедә 30дан артык реклама ролигында төшә, «Микки (тычкан) исемендәге имин тәртип клубы», «Әгәр ата-анаңның берсе наркоман булса, ни эшләргә?» кебек белем бирү программаларында катнаша. Унбиш яшендә «Ата-аналар» сериалында кечкенә рольдә уйнарга кабул итәләр. «Санта-Бабара» сериалында Мейсон Кепвэлл исемле малайны уйный. «Розанна» комедиясендә, «Читләр» телефильмында кыска эпизодларда төшә. Уналты яшендә «Growing Pains» (Үсеш авырулары) сериалында өйсез-йортсыз малайны уйный. 1991 елда «Critters III» (Мәхлүкләр - 3) фильмында (режиссер Кристин Петерсон) Җош ролендә төшә. 1992 елда яшүсмерләр өчен төшерелгән «Poison Ivy» (Агулы үрмәгөл) триллерында (режиссер Katt Shea Ruben) баш каһарман Силвиянең сыйныфташын уйный. 1993 елның 23 апрелендә АКШта премьерасы булган «This Boys Life» (Бу егетнең тормышы) фильмында (режиссер Michael Caton Jones) баш каһарман Кэролайн Вульфның өлкән улы Тоби роленә Роберт де Ниро Леонардоны 400 яшь актер арасыннан сайлап ала. Үзе Тобиның явыз үги әтисен уйный. Роберт де Ниро белән Леонардо 1996 елда «Marvins Room» (Марвин бүлмәсе) фильмында (режиссер Jerry Zaks) очрашалар. 1993 елда «What's Eating Gilbert Grape» (Гилберт Грейпны нәрсә борчый) фильмында (режиссер Лассе Һальстрөм) актер Җонни Депп белән ике бертуганны (Гилберт белән Арни) уйныйлар. Арни роле өчен («икенче пландагы иң яхшы ир-ат роле» номинациясе) «Алтын глобус» премиясенә тәкъдим ителә, бүләк алмаса да, беренче мәртәбә зур күләмле бүләкләү тантанасында катнаша. «The Quick and The Dead» (Җитезләр һәм үлеләр) фильмында (режиссер Сэм Рэйми) Kid (Малай) роленә Леонардоны Шарон Стоун үзе сайлап ала. 1996 елда «Williams Shakespeares Romeo + Juliet» (Уильям Шекспирның Ромео + Джульеттасы) (режиссер Баз Лурманн) фильмында баш каһарманны уйный. 1997 елда «Titanic» (Титаник) фильмында (режиссер James Cameron) Кейт Уинслет белән гашыйк парны уйныйлар. 1998 елда «Man in the Iron Mask» (Тимер битлекле кеше) фильмында (режиссер Randall Wallace) Людовик XIVне һәм яшерен тоткынны уйный.
Ла-Шапель-де-Мардор
Ла-Шапель-де-Мардор — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Плесовская (авыл)
Плесовская (Плесовская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Беттан
Беттан (Bettant) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Амберьё-ан-Бюже кантонына карый.
Плесовская (авыл)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Серамил
Серамил — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Беттан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,37 км².
Серамил
Географиясе
Мәйданы —.
Плесовская (авыл)
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 282 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
Бенакасон
Бенакасон — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яндоба
Яндоба (Шуркасси Юнтапа, Яндоба) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 110 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
ZNF134
ZNF134 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Паповка (Сенненский районы)
Паповка (Папоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Земенцин (Лодзь воеводалыгы)
Земенцин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7225
NGC 7225 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чапмен (Пенсильвания)
Чапмен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шерман (Техас)
Шерман  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шерман шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3534) Сакс
(3534) Сакс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1936 елның 15 декабрендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 XA» саналган.
Вичинато (Пезаро һәм Урбино)
Вичинато — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Воевудки-Дольне
Воевудки-Дольне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вичинато (Пезаро һәм Урбино)
Географиясе
Вичинато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Воевудки-Дольне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вичинато (Пезаро һәм Урбино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Копцевичы (Смаргонский районы)
Копцевичы  (Копцевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бакчасарай солыхы (1681)
1681 елгы Бакчасарай солыхы (Bahçesaray Antlaşması; Бахчисарайский мирный договор) — Госманлы империясе белән Россия патшалыгы арасында төзелгән солых килешүе. 1676-1681 еллардагы рус-төрек сугышын ( en ) туктата.
Трусколяси-Ольшина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бакчасарай солыхы (1681)
Тарих
1681 елның (13) гыйнварында Кырым ханлыгы башкаласы Бакчасарайда имзаланган. 1679 елның азагында төрек ягы тәкъдиме белән Госманлы империясе белән Россия патшалыгы арасында сөйләшүләр башлана, ләкин казакларның һәм русларның Днепр буенда сугышны дәвам итүләре сәбәпле, сөйләшүләр туктала. 1680 елның 26 августында (5 сентябрендә) рус патшасы Федор III Алексеевич исеменнән Бакчасарайга сөйләшүләр алып бару өчен, Дума  полковник В.М. Тяпкин ( ru ), дьяк Н.М. Зотов, сул як Украина гетманы И.С. Самойловичның ( ru ) вәкиле писер Семен Ракович җибәрелә, аларга әсирлектәге баяр В.Б. Шереметев кушыла. Төрек солтаны Мәхмәт IV ( tr ) исеменнән сөйләшүләрдә Кырым ханы Морат Гәрәй ( tr ) катнаша.
Килешү буенча
Кырым ханы, килешүне ратификацияләгәндә, ике маддәне (Кырым татарларына Днепр буенда күченеп йөрү хокукы һәм русларга бирелгән ирекләр турында) төшереп калдыра. В.М. Тяпкин белән Н.М. Зотов килешүне имзалаудан баш тарталар, ләкин Кырым ханы һәм төрек солтаны басымы астында кул куялар.
Солых килешүен солтаннан раслату өчен, 1681 елда Истанбулга окольничий И.И. Чирков (юлда вафат була) һәм дьяк П.Б. Возницын җибәрелә. 1682 елның (14) маенда П.Б. Возницынның кулына бирелгән солтан грамотасында Запорожье казакларының рус патшасына турында маддә төшереп калдырылган, русларга Днепрның уң ягына кәсеп итәргә салым түләгән очракта гына чыгу рөхсәт ителү турында маддә өстәлгән була, православие динендәге Россия патшалыгы ватандашларына Иерусалимга узу рөхсәт ителә.
1684 елда Кырым ханы Сәлим Гәрәй I килешүне раслый. 1685 елда төрек солтаны Мәхмәт IV килешүне ратификацияли.
Нәтиҗә
Госманлы империясе сул як Украинаның һәм тирә-ягы белән Киев шәһәренең Рус дәүләте белән кушылуын таный.
Пиявице
Пиявице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серафан
Географиясе
Мәйданы —.
Пелтиниш (Бузеу)
Пелтиниш — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лупава (Диңгез буе воеводалыгы)
Лупава  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илмие (Сапанҗа)
Илмие (İlmiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сапанҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сент-Три
Сент-Три — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Додурга (Бозүюк)
Додурга (Dodurga) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Фөҗәйрә
Фөҗәйрә (الفجيرة‎‎ әл-фөҗәйрә) — Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә Гоман култыгы ярында урнашкан шәһәр, халык исәбе буенча җиденче урында тора. Фөҗәйрә әмирлегенең мәркәзе.
Халык исәбе — 54 мең кеше (2003).
Шәһәрдә диңгез порты һәм халыкара аэропорт бар. Шәһәрдә 1670 елда салынган ярым җимерек Әл-Фөҗәйрә форты бар.
Раукла
Раукла (Raukla) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Больюльос-де-ла-Митасьон
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Шапель-сюр-Куаз
Ла-Шапель-сюр-Куаз — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
ZNF135
ZNF135 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Земяри
Земяри — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лоба (Казакъстан)
Лоба (Лоба) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сервайнш
Сервайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Трушки (гмина Пйонтниця)
Трушки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Браунтаун (Лузерн округы, Пенсильвания)
Браунтаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Браунтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паповка (Ушацки авыл советы)
Паповка (Папоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(4461) Саяма
(4461) Саяма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 5 мартында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EL» саналган.
Төр (биология)
Төр (Species) — биологиядә төп таксоннарның иң вагы. Бүген галимнәр хайваннарның ике миллион, ә үсемлекләрнең 400 мең төре барлыгы турында мәгълүмат бирә, шул ук вакытта яңа төрләр ачылып тора.
Тарих
Төр, ыру, тәртип һәм сыйныфка бүленеш беренче мәртәбә Линней классификациясендә очрый. Шуннан аларга башка төркемнәр дә кушыла (мәсәлән, тип һәм гаилә).
Линней организмнарны төрләргә тышкы охшашлык буенча аерган, һәм бу хәл хаталарга китергән. Мәсәлән, кыр үрдәге ата-хайванын һәм ана-хайванын галим төрле төрләргә бүлгән. Хәзер төрләргә бүлү тышкы билгеләр буенча түгел, ә төзелеш, тотыш, нинди территориядә яшәүгә карап билгеләнә.
Тере организмнарның икеле исеме бинар система дип атала.
Төр сыйфатлары
Төр сыйфатларын инглиз биологы Джон Рэй чыгарган:
Таҗикстан гимны
Таҗикстан Җөмһүрияте милли гимны (Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Surudi milliyi Jumhuriyi Tojikiston) — Таҗикистан Республикасының дәүләт символларының берсе.
Гимн авторлары
Оркестр башкаруында
Таҗикстан Җөмһүрияте милли гимны Таҗикстанның Югары Шурасы тарафыннан 1994 елның 7 сентябрендә расланган. Гимн сүзләрен Таҗикстанның халык шагыйре Гөлназар Келди (таҗикча Гулназар Келди), көен Сөләйман Юдаков (таҗикча Сулаймон Юдаков) язган.
Гимнның тарихы
Кагыйдә буларак, дөньядагы дәүләтләрнең һәм халыкларның хәзерге заманда барлыкка килә торган гимннары өчен иң элек шигырь иҗат ителә. Яисә шул илдәге халыкның фольклорыннан берәр үрнәк алына. Гимн башта сүзсез кабул ителгән булса яки элеккегесенең сүзләрен үзгәртергә туры килсә генә, табигый ки, киресенчә эшләнә. Таҗикстанның хәзерге дәүләт гимны менә шундый “искәрмә”ләрнең берсе буларак дөньяга килгән. Төгәлләп әйтсәң, аның көе Таҗикстан Совет Социалистик Җөмһүриятеннән мирас булып калган. ТССҖ гимны 1944 елда, әле Бөек Ватан сугышы да тәмамланмаган чорда ук языла башлаган һәм 1946 елда тәмамланып кабул ителгән. Аның тексты — чыгышы буенча Иран көрде булган һәм гаиләсе белән 1922 елда Совет иленә күчеп килгән таҗик шагыйре Әбелкасыйм Лаһутиның (таҗикча Абулқосим Лоҳутӣ) иҗат җимеше. “Советлар Берлеге, коммунистлар партиясе, Ленин, Россия, туганнарча ярдәм, тигезлек, туганлык, коммунизм” кебек мәҗбүри атамалар шыплап тутырылган шигырьгә музыканы тумыштан Бохара төбәге яһүде Сөләйман Юдаков (урысча Соломон Юдаков) язган. Соломон Александр улы, 1916 елда туып, 12 яшьтә үк ятим калган һәм балалар йортында тәрбияләнгән. Ул инде шул вакытта ук музыкага һәвәслеге белән аерылып торган, берничә уен коралында уйнарга өйрәнгән. Махсус музыка белемен Россиядә, үз милләттәшләре остазлыгы ярдәмендә алган. Ватан сугышы башлангач, Таҗикстанга әйләнеп кайткан. Соңрак ул өч халыкның — Бохара яһүдләре диаспорасының, үзбәкләрнең һәм таҗикларның — сәнгатенә зур өлеш керткән. Шушы ике “яңа таҗик” иҗат иткән гимн 1994 елга кадәр гамәлдә булган. Хәзерге Таҗикстан гимны элеккегесеннән бары тик аранжировкасы һәм уйналышы белән генә азмы-күпме аерылып тора. Автор исә үзе иҗат иткән көйнең икенче кат дөньяга килүен күреп өлгермәгән, 1990 елда вафат булган. Совет елларында зур сынаулар үтеп яшәвен дәвам иткән көйгә яңа сүзләрне саф таҗик язучысы, шагыйре, журналисты һәм тәрҗемәчесе Гөлназар Келди иҗат иткән. Гөлназар Келдиев 1945 елда, ягъни советчыл гимн әле язылып та өлгермәгән чорда туган. Таҗикстанның һәм ССҖБнең язучылар һәм журналистлар берлекләре әгъзасы иде. Башкарган хезмәтләре, басылып чыккан китаплары күп булса да, Таҗикстанның халык шагыйре исеме һәм бу илнең Рудаки исемендәге дәүләт бүләге аңа 1995 елда, хәзерге гимн текстын язгач кына бирелде. Шуннан соң Гөлназар Келди “Бөтендөнья таҗиклары гимны”на да сүзләр язды. Соңгы елларда аның әдәби һәм җәмәгатьчелек эшчәнлеге халыкара танылуга да лаек булды. Гөлназар Келди улы Келдиев 2020 елның 13 августында Дүшәнбе шәһәренең дәүләт медицина-сәламәтләндерү үзәгендә вафат булды.
Возьбин
Возьбин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плавье
Плавье — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамакиен
(Transl:th:Рамакиен) (lang-th:รามเกียรติ์), (RTGS:Раммакиан), (IPA-th:rāːm.mā.kīa̯n:pron); туры мәгънәдә "Рама Даны"; кайвакыт шулай ук Рамакиан (Transl:th:Ramakian) дип әйтелә Таиландның милли эпосларның берсе,  Буддачылык Дасаратһа Джатакадан алынган. Рамакиен Таи әдәби канунының әһәмиятле өлеше булып тора. "Патша Рама VI Таиландта Рамакиенның чыганакларының эзләрен эзләп һәм Санскрит Вальмики Рамаянасы белән чагыштырып Рамаяна өйрәнүләренә беренче булып нур сипкән кеше булган. Ул Рамакиенга Буддист Дашаратһа Джатакасына нигезләнгән төп хикәягә өстәп өч чыганак йогынты ясаганын тапкан: Вальмикиның Рамаянасы, Вишну Пурана, Хануман Натака". Эпосның берничә юрамалары 1767 елда Айюттһайя җимерелүе вакытында югалган булган. Хәзерге вакытта өч юрама бар, шуларның берсе Патша Рама I карамагында әзерләнгән булган. Аларның улы, Рама II, Хон театры өчен әтисенең юрамасының кайбер өлешләрен үзгәртеп язган. Эш Таи әдәбиятына, сәнгатенә һәм тамашасына (хон һәм нанг пьесалары аннан алынган булган). Төп сюжет Дасаратһа Джаткадагысына охшаш булса да, кайбер хикәяләрдә аермалар һаман да өстенлек итә. Кайбер башка аспектлар Таи текстына күчерелгән булган, мәсәлән, киемнәр, сугыш кораллары, топография һәм табигать элементлары, алар Таи стилендә кебек тасвирланган. Таиланд Тһеравада Буддачылык җәмгыяте булып танылып, Рамакиенда булмаган Буддачылык тарихы Таи риваятьләрен барлыкка килү мифы белән тәэмин итәргә, һәм шулай ук Таи анимизмыннан алынган ышануларын тулындырырга тәэмин итәргә хезмәт итә. Рамакиенның рәсем рәвешле чагылышы Бангкокның Зымырыт Будда Гыйбадәтханәсендә күрсәтелә һәм сыннарның күбесе аннан персонажларны сурәтли.
Килеп чыгышы
Дасаратһа Джатака кергән Джатакалар Көньяк-Көнчыгыш Азиягә Кхмер патшалыклары белән (мәсәлән Һиндлеләрнең якын уртак икътисади һәм мәдәни бәйләнешләре булган Фунань, Ангкор) һәм Шривиджайя) белән эш иткән Буддачылык миссионерлары, Һиндле сәүдәгәрләре һәм галимнәре белән килгән. Беренче меңьеллык ахырында эпосны Таи халкы кабул иткән. Рамакиен (Рамкерти дип языла), (Таи телендә:รามเกียรติ์), әмма Рамакиен дип укыла. Иртә Сукһотһаи патшалыгының 13-енче гасыр белән даталанган борынгы язмаларында Джатака риваятьләреннән хикәяләр бар. Риваятьләрнең тарихы күләгә театрында (Таи телендә: หนัง, Nang), марионетка күләгә тамашасында Индонезиядән кабул ителгән стильдә, персонажлары якында торган экранга күләгә төшергән итеп кул белән хәрәкәтләнә торган күн курчаклар итеп һәм тамашачылар башка яктан караган итеп риваятьләрдә сөйләнгән булган. Риваятьләрнең Таи юрамасы беренче мәртәбә 18-енче гасырда Сукһотай хөкүмәте беткәннән соң Айюттһайя патшалыгы Айюттһайя патшалыгы вакытында язып куелган булган. Шулай да, күпчелек юрамалар Айюттһайя шәһәре Бирма армияләре (хәзерге Мьянма) тарафыннан 1767 елда тар-мар ителгәндә югалган булган. Хәзер танылган юрама Сиам Патшалыгында хәзер дә Таиланд тәхетен тәэмин иткән Чакри династиясенең Рама I (1726–1809) карамагы астында җыелган булган. 1799 һәм 1807 ел арасында Рама I яхшы мәгълүм булган юраманы күзәтеп торган һәм хәтта өлеш керткән. Шулай ук Рама I хөкем вакытында астында Бангкокта Таи Бөек Сараенда төзелеш башланган, аңа Ват Пһра Каэв нигезләре, Зымырыт Будда Гыйбадәтханәсе керә. Ват Пһра Каэв стеналары юмарт итеп Рамакиеннан алынган хикәяләрне чагылдыручы рәсемнәр белән бизәлгән. Дәвам итеп Рама II (1766–1824) катлаулы киемнәр һәм битлекләр белән сөйләшми торган Таи тамашачылары тарафыннан башкарылган театр формасы хон пьесасы өчен Рамакиенның әтисе юрамасын адаптацияләгән. Рамакиеннан сөйләүләр сәхнәдән бер яктан хор тарафыннан укылган булган. Бу юрама Рама I тарафыннан җыелганнан бераз аерылып тора, маймыл патшасы Хануманга зуррак роль бирелә, бәхетле ахыр өстәлә. Таи халкына кертелгәннән бирле Рамакиен мәдәниятнең ныклы компоненты булып киткән. Рама I – нең Рамакиены Таи әдәбиятының шедеврларының берсе дип таныла. Ул хәзерге заманда да укыла һәм илнең мәктәпләрендә укытыла. 1989 елда, Сатьяврат Шастри Рамакиенны 25 сарга һәм 14 үлчәмдә 1200 строфа итеп Рамакиртимаһакавьям дип аталган (маһакавья) эпик шигыренә тәрҗемә иткән. Бу эш унбер милли һәм халыкара бүләк откан.
Яңабирде
Яңабирде — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Рамакиен
Эчтәлеге
Рамакиенның хикәяләре Рамаянаныкына охшаш, гәрчә Айюттһайя топографиясе һәм мәдәниятенә күчерелгән булган, биредә Пһра Нарай аватары (шулай ук Нараяна буларак мәгълүм Вишнуның Таи инкарнациясе) Пһра Рам буларак янә тумыш ала.
Яңабирде
Почта индексы — 452221, ОКАТО коды — 80256845009.
Рамакиен
Кыскача эчтәлеге
Текст өч логик өлешкә бүленергә мөмкин: беренчесендә төп персонажларның килеп чыгышлары турында сүз бара, икенчесендә Тһотсаканның егылуын кертеп драматик вакыйгалар сурәтләнә һәм соңгы өлешендә шуннан соң нәрсә булганы тасвирлана.