cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Глод (Марамуреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чаркесы (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дуглас (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Польске-Лонки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Петер-ам-Вимберг
Санкт-Петер-ам-Вимберг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Профиль (Пшиш кушылдыгы)
Профиль — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга  Пшиш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Теодорувка (гмина Фрамполь)
Теодорувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчина Дуе Порте (Кунео)
Казчина Дуе Порте — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Дуе Порте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алдар (әкият персонажы)
Алда́р (Алдар таз, Алдар күсә) — татар фольклоры персонажы, башкорт әкиятләрендә дә киң таралган. Хәйләкәр кеше борынгы заманда ук туган көнкүреш әкиятләрендә очрый. Төрле хәйләләр белән Алдар башка әкияти персонажларны алдый.
Татар һәм башкорт халык әкиятләре персонажы Алдар «Алдар белән Яман», «Алдар белән чәчән», «Пеләш Алдар һәм муллалар», «Алдар белән Зөһрә» һ. б. әкиятләрдә очрый.
Үткен акыллы Алдар — хәйлә, җитезлек һәм алдакчы образы.
Алдар халык акылын үз эченә ала. Алдар образы кешеләрнең наданлык, ахмаклык сыйфатларына капма-каршы тәңгәлләштерелә.
Башкорт әкиятләрендә Алдар хан, мулла яки сәүдәгәрләр белән очраша. Очрашу, гадәттә, Алдар аларны алдап китүе белән тәмамлана.
Казакъ халык әкиятләрендә Алдар Көсе (казакча Алдар Көсе — ягъни Сакалсыз Алдар) дигән уйлап чыгарылган фольклор персонажы, кыска юмористик һәм сатирик миниатюралар һәм мәзәкләр герое бар.
Егутово
Егутово (Егутово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Николай Дворов
Николай Михаил улы Дворов 1940 нчы елның 10 нчы августында Буа районы Әлши авылында укытучы гаиләсендә туа. Соңрак әнисе һәм апасы белән Шәмәк авылына күчә. Хәзер дә шушы авылда яши. Казанда югары уку йортын тәмамлап, инженер-механик дипломы ала. Районның “Гигант” колхозында баш инженер, партия комитеты секретаре, авыл советы рәисе, 1989 - 2006 нчы елларда авыл мәктәбендә укытучы булып эшли.
(19159) Taenakano
(19159) Taenakano — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Николай Дворов
Николай Дворов - бүгенге көндә талантлы язучыларның берсе. Мәктәптә уку елларында шигырьләр яза башлый. Ул чагындагы шигырьләре әле өлгереп җитмәгән була. Шигырь язу осталыгына күп еллардан соң гына ирешә. Шигырьләре укучыларга 1960 нчы еллар башында барып җитә. Беренче иҗат җимешләре “Знамя” район газетасында дөнья күрә. Соңрак башка шигырьләре  «Тăван Атăл», «Шурăмпуç», «Çилçунат» журналларында, «Ялав»,«Сувар», «Çунатлă çамрăклăх», «Тантăш», «Канаш», «Хыпар» газеталарында басыла. 1990 нчы елларда язучы буларак танылу ала. Николай Михаил улының иҗатында туган як, әни, мәхәббәт, дуслык, хайваннар турында темалар өстенлек итә. Аның шигырьләре Чуашстанның шигъри антологиясенә кертелгән. 1999 нчы елдан Рәсәй язучылар әгъзасы.
Qalfaq
Qalfaq — Türki xalıqlarda kiñ taralğan baş kiyeme.
Николай Дворов
Шигырьләре
Про друга
(19159) Taenakano
Тарихы
1990 елның 10 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TT» саналган.
Николай Дворов
Шигырьләре
Тусăм мĕкĕте
Пурнăçран мĕскер кĕтет?
Юратать вăл вылямашкăн
Маçтăрлать вăл тĕмĕнччен
Теттисем тăраççĕ ретĕн
Эс курсассăн тĕлĕнетĕн.
Кил,выляр эппин чунтан,
Хирĕçмесĕр, туслă-мирлĕ,-
Хăшĕ пурнăçра пит кирлĕ.
Про животных.
Хур чĕппи
Мĕн шиплетет-ши хур чĕппи?
Вăл, тен, хăй амăшне çухатнă?
Алла илем ăна, эппин,
Сисетĕп: туйрĕ  ман ăшша,-
Тек канăçсăрланма пăрахрĕ.
Кĕçех, ак, ячĕ те пашша,
Анчах кичем ăна хăраххăн.
Текех сасне те кăлармарĕ.
Мана-ши саврĕ чунĕпе?
Манран  тарса кайса лармарĕ.
Халь тус эпир хур чĕппипе-
Пĕрне-пĕри куллен куратпăр.
Мана чĕнет  те тĕл пулатпăр.
Автан
Хулăн саслă сар автан,
Ир-ирех тарса  ялта,
Хуçине хытах хăратрĕ,-
Вăхăтсăр ăна вăратрĕ.
Ăшă, ырă ыйхăран
Тăче вăл хăра-хăра.
Унăн-кунăн пăхкаларĕ,
Тĕттĕмре тем хыпашларĕ.
Куçĕ-пуçĕ уçăлсан
Ĕçĕ кайрĕ ун ансат:
Канлĕ ыйхăран тăма
Тек будильник кирлĕ мар,
Сар автан сывах пулсан
Пурнăç пырĕ ун кулса.
Кушак çури
Мăрăлти кушак çурин
Шеллемен пĕчĕкскере,
Нимĕн уяманскере.
Кил хуçин арçын ачи
(Каснă лартнă пĕр артист-)
Лешĕ тухнă чух çуртран
Çак ĕç пулнă ăнсăртран:
Пĕчĕкскерĕн хÿрине
Татнă теççĕ çуррине.
Качака
Шур сухаллă качака
Ватăскер пулсан та ирсĕр:
Кураймасть тем анчăка…
Çăмĕ вăрăм, лăстăк – лăстăк
Атьăр-ха сăнар ăна…
Ун çинчен чăнне калас-тăк.
Кĕтÿре вăл чи малта, -
Кăтартать хăйне пит харсăр
- Сум-хисепĕ пур ялта, -
Тейĕ кашниех пĕр харăс.
Хăй сĕтне чылай парать:
Уншăн мĕн калас, ара, -
Пур сăлтавĕ мухтамалăх.
Савăнпах ăна анне
Виличчен пăхса усрасшăн.
Каçарса тÿрккеслĕхне
Ун ятне чысра упрасшăн.
Йытă çури
Пĕчĕк йытă çурине
Пусаймасть-çке, уксахлать,
Ыратать пуль ухмахла.
Сăрă хурт-мĕн сăннине
Лартнă унăн урине.
Найкăшать-ха вăл çаплх,
-Мĕн тăвас-ха,  теп, капла.
Шеллесе алла илетĕп,
Мĕн тумаллине пĕлетĕп:
Марля çыхрăм çуррине.
Хур аçипе така
Ял хĕрне тухсан пĕрре
Кĕтÿпе пĕрле ирех
Çывăхрах шăв – шав илтетĕп,
Шәфибәйли (Горанбой)
Шәфибәйли  (Şəfibəyli ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Николай Дворов
Шигырьләре
Кусене мĕн пулнă,-тетĕп.
Хур аçи, мăкле така
Çапăçааççе. Патака
Хăратсан та уйрăлмаççĕ.
Леш – таки тармасть çапах,
Пĕр-пĕрне çĕнтереймерĕç,
Курăнать: виртереймереç.
Тепĕр кун курап: ара
Хур аçи ташлать пит мирлĕ,-
Вĕсене – мĕн туслăх кирлĕ.
Халь тату пĕр - пĕринпе
Ĕмĕр туслă пулнă пек.
Тивĕç мар тек патака.
Мамин подарок
Анне парни
Лавккара тавар сутаççĕ:
Мĕн кирли-туртех те пур.
Кунсерен унта туяннă
Питĕ тутлă канфетне.
Ку Йалтах-çке, эп тятăп,
Ман çуралнă кун ятне.
Эх. вара эп хĕпĕртерĕм
Илнĕ май çак парнене,
- Нихăçан та манмăп, - терĕм, -
Çак парнешĕн аннене.
Маленький друг
Пĕчĕк тусăм
Пирĕн  Маша ĕне пур,
Сĕнчĕ тутлă, тутансамăр.
Çумĕчи пăрушĕ самăр.
Кашни ир те каçхине
Сĕт парса ăн а сăйлатăп
Йĕпхĕм хĕрлĕ тушкине
Хыркăçлатăп, ачашлатăп.
Вăл текех мана паллать:
Светлана Смирнова
Светлана Смирнова (Светлана Станиславовна Смирнова,, — , ) — СССР һәм РФ кино һәм театр актеры, РФның халык әртисе (2005).
Николай Дворов
Шигырьләре
Хăй патне кĕрес пулсассăн
Тав туса çулать алла,
Кăларать калаçнă сасă.
Çу çитсен çерем çине
Эп ăна кайса кăкарăп.
Дамузи (Нор)
Дамузи (Damousies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
Николай Дворов
Шигырьләре
Вăл мана – хăй хуçине
26 март
26 март – Милади тәкъвимендә өченче айның егерме алтынчы көне. Ел ахырына кадәр 280 көн кала.
Залесе-Починки
Залесе-Починки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чарлёна
Чарлёна (Чарлёна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөкчепелит (Чүнгүш)
Гөкчепелит (Gökçepelit) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чүнгүш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новачене (София өлкәсе)
Новачене  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виталий Смольянинов
Витали Смольянинов (,, — , ) — Казакъстан хоккейчесе (һөҗүмче), Югары хоккей лигасы чемпионы (2011).
Литке (ай кратеры)
Литке - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 38,18 км булган кратер.
Мелпин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Литке (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Фёдор Петрович Литке (1797—1882) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Раунд-Лейк (Миннесота)
Раунд-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Раунд-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 802
NGC 802 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шёнайхе (Бранденбург)
Шёнайхе  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
HD231473
HD231473 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Прапроче (Доброва-Полхов Градець)
Прапроче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Нюайе-сюр-Бутон
Нюайе-сюр-Бутон — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Прапроче (Доброва-Полхов Градець)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кундуз (Артова)
Кундуз (Kunduz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Артова илчесенә караган бер авыл (köy).
Охотничье
Охотничье (Охотничье) — Диңгез буе краеның Пожарский районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Санкт-Петер-Фрайенштайн
Санкт-Петер-Фрайенштайн — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пугкараҗадаг (Акдениз)
Пугкараҗадаг (Puğkaracadağ) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роули (сан алу урыны, Массачусетс)
Роули  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роули халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Польске-Ствольно
Польске-Ствольно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лорси
Лорси — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(3029) Sanders
(3029) Sanders — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EA8» саналган.
Иван Смородинов
Иван Смородинов (Иван Васильевич Смородинов,, — , ) — СССР гаскәрбашы, генерал-полковник (1941).
Кистәнде
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19160) 1990 TC1
(19160) 1990 TC1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TC1» саналган.
Теодорувка-Колёния
Теодорувка-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дёлемон
Дёлемон (Deûlémont) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Армантьер кантонына карый.
Нови-Хан
Нови-Хан — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глод (Прахова)
Глод — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарлёнка (Дзятлавский районы)
Чарлёнка  (Чарлёнка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Чирмешәнка (Шегарка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вениамин Снегирёв
Вениамин Снегирёв (Вениамин Алексеевич Снегирёв,, — , ) — илаһиятче, Казан руханилар академиясе профессоры.
Казчина Дуомо (Милано)
Казчина Дуомо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Дуомо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мельжин
Мельжин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мөси
Мөси (Моисеевка) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (90,6%), язидләр (4,6%), руслар (3%).
HD231591
HD231591 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 803
NGC 803 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Залесе-Стари
Залесе-Стари — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Радегунд
Санкт-Радегунд — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Литтров (ай кратеры)
Литтров - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 28,52 км булган кратер.
Санкт-Радегунд
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Литтров (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Гөкчепынар (Җаник)
Гөкчепынар (Gökçepınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Прапроче (Копер)
Прапроче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эгремонт (Массачусетс)
Эгремонт  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Польский-Конопат
Польский-Конопат — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полднево (Чиләбе өлкәсе)
Полднево (Полднево) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Вадим Соколов
Вадим Соколов (Вадим Вадимович Соколов,, — , ) — СССР һәм РФ футболчысы (ярымсакчы, сакчы), футбол тренеры.
(19161) 1990 TQ1
(19161) 1990 TQ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 октябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TQ1» саналган.
Югары Таулыкай
Югары Таулыкай — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453678, ОКАТО коды — 80206846001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 616 кешенең яшәве мәгълүм.
Резерфорд кабеле
Резерфорд кабеле кисәкчә тизләткечләрендә магнит кырларын барлыкка китерү өчен кулланылган суперүткәрүчән электрик кабель. Ул шул кабель конструкциясе барлыкка китерелгән Резерфорд Лабораториясе исеме хөрмәтенә аталган.
Шёнборн (Түбән Лужица)
Шёнборн  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пулпынар (Пынарбашы)
Пулпынар (Pulpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чарлёнка (Дубненски авыл советы)
Чарлёнка  (Чарлёнка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ожак
Ожак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Хлопин (Ухтаньга кушылдыгы)
Хлопин — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ухтаньга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шәммәдли
Шәммәдли (Şəmmədli ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Лузуе
Лузуе — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(2987) Sarabhai
(2987) Sarabhai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4583 P-L» саналган.
Ново-Бырдо
Ново-Бырдо — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сагамор (Массачусетс)
Сагамор  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сагамор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тептюкив
Тептюкив — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дулкыннар полярлашу
Дулкыннар полярлашу - аркылы дулкыннарның мөһим сыйфаты, дулкын таралу юнәлешенә перпендикуляр булган яссыллыкта тирбәнүче векторның торышын тасвирлый.
Буй дулкынында полярлашу юк, чөнки таралу юнәлеше тирбәнү юнәлешенә тиң.
Аркылы дулкын ике юнәлеш: дулкын векторы һәм аңа һаман перпендикуляр булган амплитуда векторы белән сыйфатлана.
Дулкын векторы дулкын таралу юнәлешен күрсәтә, ә полярлашу векторы - электр кыры көчәнешлелеге векторы булып тора. Өч үлчәмле фәзада тагы бер ирек дәрәҗәсе бар - дулкынча вектор тирәсендә әйләнү.
Электромагнит дулкыннары
Электромагнит дулкыннары өчен полярлашу электр кыры көчәнешлелеге Е һәм магнит кыры көчәнешлелегенең Н юнәлгән тирбәнешләре булып тора.
Кояшның яктылыгы - җылылык нурланышы булып тора һәм полярлашмаган, ләкин күкнең чәчелгән нурлар өлешчә сызыклы полярлашкан инде.
Чагылганда яктылык үз полярлашуын үзгәртә. Нәкъ әлеге күренешләр полярлашу фильтрларында фотографиядә һ.б. кулланыла.
Чагылган яктылыкның полярлашу үзгәреше буенча өслек төзелешен тикшереп була.
Махсус полярлашу фильтры ярдәмендә полярлашкан чәчелгән яктылык үтеп йөрүен чикләргә була, ул Маллюс канунына буйсына:
\varphi - төшкән яктылык полярлашу яссылыгы һәм поляризатор арасындагы почмак.
Әлеге мәсләк нигезендә сыек кристалл экраннары эшли.
Кайбер кешеләр дә яктылыкның өлешчә полярлашуын сизә.
Куллану
Дулкын таралу тизлеге полярлашуга бәйле.
Бер-берсенә туры почмакта полярлашкан ике дулкын интерферлашмый (интерференциядә катнашмый).
Әлеге күренеш төрле оптик эффектларда кулланыла, шулай ук 3D-кинематографта (IMAX технологиясендә), анда полярлашу сул һәм уң күзләр өчен сурәтне аера.
Әйләнүле полярлашу галәми элемтәдә кулланыла.
Денен
Денен (Denain) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
Владимир Соколов (1871)
Владимир Соколов (Владимир Константинович Соколов,, — , ) — юрист, чиркәү хокукы докторы (1912), дәүләт киңәшчесе (1913), Казан университеты профессоры.
Елофимиха
Елофимиха (Елофимиха) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Рашмор (Миннесота)
Рашмор  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Рашмор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19162) Wambsganss
(19162) Wambsganss — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 10 октябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TZ1» саналган.
Ничкурюп
Ничкурүп — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас җɵᴍһүриятсы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Берешь елгасының уң ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүлᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Залесе-Стефаново
Залесе-Стефаново — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD23186
HD23186 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кундузагылы (Артова)
Кундузагылы (Kunduzağılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Артова илчесенә караган бер авыл (köy).
Поляновице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Поляновице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Роман
Санкт-Роман — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Д'Аламбер тигезләмәсе
Математикада, д'Аламбер тигезләмәсе беренче тәртип сызыкча-булмаган гади дифференциаль тигезләмә, ул Франция математигы Jean le Rond d'Alembert хөрмәтенә аталган. Тигезләмә түбәндәгечә
биредә p=dy/dx. Бер мәртәбә дифференциацияләгәч, һәм башкача төркемләндергәч түбәндәге тигезләмәгә ия булабыз.
Өстәге тигезләмә сызыкча булып тора.
Прапроче (Рибниця)
Прапроче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лидия Краснова
Краснова Лидия Алексей кызы 1951 нче елың 13 июнендә Буа шәһәрендә туа. 1968 нче елда Луначарский исмендәге мәктәпне тәмамлый. Казан кондитер училищесында кондитер, Мәләвез техникумында технолог белгечлеге  ала. 1977 нче елда туган шәһәренә әйләнеп кайта һәм Буа җиләк-җимеш питомнигына эшкә урнаша. Бүген дә, яраткан хезмәтенә тугрылыклы булып, шул ук оешмада эшләвен дәвам итә. Эш белән бергә иҗаты да үрелеп бара. Лидия Краснова үзенең иҗатын мәктәптә укыган вакытларында, дивар газеталарына төрле мәкаләләр, шигырьләр язудан башлап җибәрә. Укучы кыз, гадәттә Ватан, туган ягының табигате, әнисе,туганнары,  дус кызлары, күршеләре турында яза. Шуннан бирле иҗат белән шөгыльләнә. Шигырьләре белән “Знамя”район газетасы аша уртаклаша.
Глод (Селаж)
Глод — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лидия Краснова
Шигырьләре
За все тебя благодарю:
Глод (Селаж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лидия Краснова
Шигырьләре
За снег скрипучий под ногами,
Лиувилль (ай кратеры)
Лиувилль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 16,12 км булган кратер.
Лидия Краснова
Шигырьләре
И за рассвет, и за зарю,
Лиувилль (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Жозеф Лиувилль (1809—1882) хөрмәтенә бирелә.
Лидия Краснова
Шигырьләре
Тебе спасибо, моя мама!
Лиувилль (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Лидия Краснова
Шигырьләре
За вишню нашу в палисаде,
За яркий свет в твоём окне –
И каждой мелочи я рада,
И благодарна я тебе.
За дождь сентябрьский проливной,
За лист зелёный и багряный ,
За дым, что вьётся над трубой,
За спелый в поле колосок,
За одуванчик и крапиву,
Лишь чувствуя твоё плечо
Себя считаю я счастливой.
За шин, что слышу поутру,
Родной мой самый человек,
За все тебя благодарю!
В твоей деревне к роднику спущусь босыми я ногами,
Моя старушка, моя мама!
Жемчужина России .
Мне подарок сделала судьба,
Чудо света здесь я увидала,
Ездила на на остров-град Свияжск ,
Где нога Грозного ступала.
Я окунулась в глубь веков,
И воздух тот же был наверно,
Под своды кельи я вошла –
Трудился там святейший Герман.
Мужской монастырь, купола,
И в храме, крестьян у иконы,
Я слез удержать не смогла.
Чарлёнка (Курылавицки авыл советы)
Чарлёнка  (Чарлёнка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лидия Краснова
Шигырьләре
История здесь, она рядом,
Дотронуться можно рукой,
Мельниця-Дужа
Мельниця-Дужа — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лидия Краснова
Шигырьләре
Купеческий дом за оградой,
К ключу шли за вкусной водой.
Душа моя здесь ликовала ,
Смотрела на волжскую гладь,
И ветер трепал его прядь.
Под звук колокольного звона,
Здесь пушка стоит у музея
И все не расскажешь словами,
Жемчужина нашей Руси,
Езжайте, посмотрите сами,
Познания для сердца и души.
Я с ними улечу…
И неприятно как –то на душе,
В апреле погоды хочется лучше
И радоваться солнцу и весне.
Вот неожиданно брызнули лучи,
А я была уже в пути,
И сразу радостнее стало.
NGC 804
NGC 804 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казчина Җенеро (Торино)
Казчина Җенеро — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лидия Краснова
Шигырьләре
И вот знакомый клекот слышен,
И сердце замерло в груди,
Летели гуси, медленно над крышей,
Вожак уставший впереди.
Летели дружно клин за клином,
Закономерность выполняя,
А мои чувства необъяснимы,
Что тянет к ним сама не знаю.
Драгиша Цветкович
Драгиша Цветкович (Драгиша Цветковић, Dragiša Cvetković,, Ниш, Сербия кыйраллыгы —, Париж, Франция) — серб дәүләт эшлеклесе.
Лидия Краснова
Шигырьләре
Летят красиво, грациозно,
Драгиша Цветкович
Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы диннәр министры (1928-1929), Югославия кыйраллыгы социаль сәясәт һәм сәламәтлек саклау министры һәм бер үк вакытта физик тәрбияләү министры урынбасары (1935-1936), Югославия кыйраллыгы гаделия (юстиция) министры (1936), Югославия кыйраллыгы министрлар шурасы рәисе (1939-1941), ЮК эчке эшләр министры (1939), урынбасар (1939-1941), алман оккупациясе вакытында берничә мәртәбә кулга алынган була (1941-1944), Болгария, Төркия һәм Италия аша Францияга качып киткән (1944). Гомернең калган өлешен Парижда үткәргән.
Лидия Краснова
Шигырьләре
К своим обжитым берегам,
И я когда-нибудь возможно,
К ним улечу, я буду там.
P.S.Быть может, была я птицей
В той прошлой жизни далекой,
Мне б в синее небо взметнуться
Парить над землей высоко…
Где ты, лето?
Запоздало нынче лето,
Ново-авыл (София өлкәсе)
Ново-авыл  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Лидия Краснова
Шигырьләре
Запоздало в пути,
Ново-авыл (София өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лидия Краснова
Шигырьләре
Приходи скорее, где ты,
Теплым солнышком приди.
Все стучит, стучит по крыше
Дождь и даже крупный град,
То становится он тише,
То стучит сильней опять.
За погодой наблюдать,
Нам бы в руки взять лукошко
Да за ягодкой бежать.
Полежать в траве высокой,
Запах трав, цветов вдыхать,
И ромашек белоснежных
Мне охапкою набрать.
Меж хлебов я по тропинке
Вниз к большой реке спущусь,
В небе радугой красивой
Я никак не нагляжусь.
Эдгартаун
Эдгартаун — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вәли Ибраимов
Вәли Ибраимов (Veli İbraimov, Вели Ибраимов,, — , ) — кырымтатар дәүләт эшлеклесе, Кырым АССР эшче-керәстиян инспекциясе халык комиссары (1921-1924), Кырым АССР Үзәк башкарма комитеты рәисе (1924-1928).
Шёнвальд (Бранденбург)
Шёнвальд  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19163) 1990 WE5
(19163) 1990 WE5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WE5» саналган.
Хәйретдин Мөҗәй
Хәйретдин Мөҗәй, чын исеме Мөҗәһит Хәйретдин улы Хәйретдинов — Башкортстанда туган татар шагыйре һәм прозаик, Бөек Ватан сугышы каһарманы.
Шагыйрь 1901 елның 26 мартында Башкортстанның Туймазы районы Төрекман авылында туа. 18 яшендә Х. Мөҗәйне Кызыл Армиягә алалар һәм шул вакыттан соң аның бөтен гомере хәрби хезмәткә бәйле рәвештә уза. Ул озак еллар чик буе гаскәрләрендә хезмәт итә, Урта Азиядә басмачыларга, кулак бандаларына каршы көрәшә, 1938 елда Хасан күле янында япон самурайларына каршы барган сугыш хәрәкәтләрендә катнаша. Бер үк вакытта Х. Мөҗәй әдәби иҗат эше белән шөгыльләнергә дә вакыт таба: 20нче еллар ахырыннан башлап газета-журнал битләрендә аның хәрби тормышка, чик саклаучыларның көндәлек хезмәтенә багышланган һәм аларның уй-фикерләрен чагылдырган шигырьләре, очерк, хикәяләре еш басыла. 1932 елда аның Казанда “Мылтыклар” дигән беренче китабы чыга.
Х. Мөҗәй Бөек Ватан сугышының беренче көннәрендә үк алгы сызыкка баса, полк командиры булып дәһшәтле бәрелешләрдә катнаша, кыюлык һәм шәхси батырлык үрнәкләре күрсәтә. Ләкин 1942 елның җәендә, Харкауга һөҗүм вакытында, Х. Мөҗәй командалык иткән полк дошман чолганышында кала һәм, айдан артыкка сузылган авыр бәрелешләрдән соң, исән калган авыр яралылар, шул җөмләдән подполковник Х. Мөҗәй, фашистлар кулына эләгә.
Х. Мөҗәйне, башка совет әсирләре белән бергә, Алманиягә озаталар. Ул әсирлектә дә фашизмга каршы көрәшен туктатмый: Мюнхен шәһәрендәге совет хәрби әсирләре лагеренда төзелгән антифашистик яшерен оешма җитәкчеләренең берсе була. Ләкин 1943 елның ахырында гестапо яшерен оешманың эзенә төшә, җитәкчеләрен Дахау концлагерена яба һәм, озак газапланулардан соң үлемгә хөкем итә. 1944 елның 4 сентябрендә фашист палачлары атып үтергән туксан ике Дахау тоткыны арасында подполковник Хәйретдин Мөҗәй дә була.
Деши (коммуна)
Деши (Dechy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аниш кантонына карый.
Тератин
Тератин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Помяни (Александровский повяты)
Помяни  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кайм-Яха (Пяку-Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Павловка (Чугуевка районы)
Павловка (Павловка) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,57%.
Душан Симович
Душан Симович (Душан Симовић, Dušan Simović,, Крагуевац, Сербия кыйраллыгы —, Белград, Югославия) — серб хәрби-дәүләт эшлеклесе, Балкан сугышларында һәм Беренче бөтендөнья сугышында катнашучы.
Белград хәрби академиясен (1900) бетергән. Югославия кыйраллыгы һава-хәрби көчләре башлыгы (1936-1938), Югославия кыйраллыгы генераль штабы башлыгы (1938-1941), Югославия кыйраллыгы министрлар шурсы рәисе һәм бер үк вакытта һава-хәрби көчләре һәм хәрби-диңгез флоты министры (1941-1942), Бөекбританиядә мөһаҗирлектә (1942-1945). Югославиягә кайткачтын хәрби тематика буенча китаплар язу белән шөгыльләнгән.
(3065) Sarahill
(3065) Sarahill — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Прапроче (Семич)
Прапроче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лури (Луаре)
Лури — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Гади көтүче энәсе
Гади көтүче энәсе —  яранчалар гаиләлегеннән бер яки икееллык үләнчел үсемлек.
Санкт-Рупрехт-ан-дер-Раб
Санкт-Рупрехт-ан-дер-Раб — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чарница (Ивевский районы)
Чарница  (Чарніца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мукшы Күле
Мукшы Күле (Мордово-Озеро) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (88,8%), руслар (6,5%).
Залеске (Билостоцкий повяты)
Залеске  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Огняново (София өлкәсе)
Огняново  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лихтенберг (ай кратеры)
Лихтенберг - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 19,53 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Георг Кристоф Лихтенберг (1742—1799) хөрмәтенә бирелә.