cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Игорь Сикорский
Сикорский бүләге
1980 елда Америка боралак җәмгыяте тарафыннан Сикорский бүләге оештырыла. 2013 елның июлендә, призны булдырганнан соң беренче тапкыр, AeroVelo Канада компаниясенә Atlas боралагын булдыру өчен тапшырыла.
Лондон беркетмәсе (1885)
1885 елгы Лондон беркетмәсе — Бөекбритания белән Россия империясе арасында Әфганстанның төньяк чикләрен һәм Россия империясенең Үзәк Азиядәге чикләренең бер өлешен билгеләү буенча килешү. Үзәк Азиядә хакимлек урнаштыру буенча 1885 елда барлыкка килгән Әфганстан кризисын төгәлләү өчен төзелә.
Тарих
1885 елның (10 сентябрендә) Лондонда кул куелган. 1884 елның башында, Мерв (хәзерге Төрекмәнстанның Мары) шәһәре халкының Россия империясе кул астына керү үтенече буенча, Мерв оазисына рус гаскәре керә. Бөекбритания инициативасы белән, Әфганстан белән Россия империясе арасындагы чикләрне билгеләү өчен Британия-Россия комиссиясе төзелә. Шуңа карамастан, Каспий арты өлкәсе башлыгы генерал-лейтенант А.В. Комаров җитәкчелегендәге рус гаскәри төркеме, Әфганстан әмире Габдрахман үзенең территориясе дип санаган, төрекмәннәр яшәүче Пенди оазисын басып ала. 4 700 кешелек Әфганстан гаскәре Кушка елгасының сул ярына чыга һәм рус отрядының кире чыгу таләбен үтәми. 1885 елның (30) мартында Ташкүпер торак пункты янында рус отряды әфган гаскәриләренә һөҗүм итә һәм  аларны тар-мар итә.
Россия империясенең Үзәк Азиядә экспансиясен киңәйтүдән һәм Британия Һиндстанына куркыныч тудыруыннан шикләнгән Бөекбритания Лондон килешүе төзергә тәкъдим итә.
Килешү буенча, Комиссия 1886-1887 елларда эшли, йомгаклау беркетмәсенә 1887 елның (22) июлендә кул куела. Нәтиҗәдә, Пенди оазисы Россия империясе кулында кала, анда Кушка кирмәне (хәзерге Төрекмәнстанның Сәрхәтабат шәһәре) төзелә. Әфганстан кулында Зөлфакар тарлавыгы сакланып кала.
1946 елның 13 июнендә ССРБ белән Әфганстан арасында чикләрне билгеләгәндә Россия-Британия комиссиясе документлары һәм хариталары кулланыла.
Бөекбритания белән Россия империясенең, ике ил биләмәләре арасындагы буфер зона буларак, Әфганстан чикләренә хокукый билгеләмә бирү, чик сызыгы үткәрү һәм, шуның нәтиҗәсендә, Үзәк Азиядәге көндәшлек аркасында ике ил арасында сугыш чыгу куркынычын киметү омтылышы 1895 елгы Лондон килешүендә дә чагылыш таба.
Велёнтки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Косораду (Барселуш)
Косораду  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мозире
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Бальдоф
Сен-Бальдоф (Saint-Baldoph) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Равуар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,75 км².
Искәрмәләр
Сен-Бальдоф
(147) Протогенея
Тарихы
1875 елның 10 июлендә Леопольд Шульхоф тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Вьерлас
Вьерлас — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Керәшен татарлары
Керәшеннәр яки керәшен татарлары — татар халкының православ динен тоткан үзенчәлекле бер төркеме.
Патша хөкүмәте христиан диненә керүчеләргә һәртөрле өстенлекләр бирүне, мәсәлән, солдат хезмәтеннән, төрле салым-түләүләрдән азат ителү, җир алу, җәзадан котылу һ. б. кызыксындыру чараларын кулланган.
Христиан диненә күчкән татарларның бер өлеше тулысынча урыслашкан, татар исәбеннән чыккан. 1713 елда Петр I барлык татар морзаларына ярты ел эчендә чукынырга әмер бирә: аерым указ чыгара. Аны үтәмәгән морзалар үзләренең биләмәләрен һәм өстенлекләрен югалтырга тиеш булалар. Морзаларның бер өлеше чукына. Биләмәләрен югалткан, әмма динен алыштырмаган морзаларны халык телендә «чабаталы морзалар» дип атаганнар.
XIX гасыр башларыннан көчләп чукындырылган татарлар арасында яңадан мөселман диненә әйләнеп кайту башлана.
Керәшен татарларының төркемнәре
Керәшеннәр барысы да бер төрле түгел, алар үз эчләрендә дә бер-берсеннән шактый нык аерылалар. Тел-сөйләм үзенчәлекләре, шулай ук икътисади һәм рухи мәдәнияткә караган үзенчәлекләрне чагыштырып караганда, шактый ерак араларга сибелеп утырган керәшеннәрнең биш зур төркеме бүленеп чыга.
Казан арты керәшеннәре
Бу төбәктәге керәшен авылларының күпчелеге элекке Казан губернасының Мамадыш, Лаеш һәм Казан өязләренә, шулай ук Вятка губернасының Малмыж өязенә караганнар.
Чистай керәшеннәре
Татарстанның Чистай шәһәрендә һәм районында, Алексеевск районында ун авылда, Лениногорск районының Аланлык (Федотовка) авылында, Самар өлкәсенең Келәүле районы Урдалы авылында яшәүче керәшеннәр.
Тау ягы (Мәлки) керәшеннәре
Татарстанның Кайбыч районына караган 11 авылда яшәүче татарларның төркеме. Мишәр диалектының мәлки сөйләшендә сөйләшәләр. Әлеге сөйләш Мәлки, Кушкүл, Хуҗа Хәсән, Орым Тәрбите, Зур Тәрбит, Байморза, Иске Буа, Кыр Буасы, Соравыл, Александровка, Камыллы авылларында таралган.
Нагайбәк керәшеннәре
Нагайбәкләр дип йөртелә торган керәшен татарлары Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы Кассель, Остроленко, Париж, Фершампенуаз, Астафьевка, Требия авылларында һәм Чибәркүл районы Варлам, Попово, Болотове, Краснокаменка, Ключевская авылларында яшиләр.
Нагайбәкләрне Казан ханлыгы җимерелгәч үк чукындырылган Арча ягы татарлары дип исәплиләр, аларны чукындырылган нугайлар дип карыйлар. Алар үзләрен «иске ил керәшеннәре» дип атыйлар. Нагайбәкләрнең һәм элекке Казан, Уфа губерналарында яшәгән керәшеннәрнең теле бер-берсеннән бик аз аерыла.
Гажакерес
Гажакерес (Гажакерес) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Гажакерес климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (92%).
Фрутдейл (Орегон)
Фрутдейл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фрутдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
XBP1
XBP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Уньва (елга)
Уньва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новая авыл (Ситцавски авыл советы)
Новая Вёска (Новая Вёска ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Монфокон (Дордонь)
Монфокон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Ибраһим Паша (Даренде)
Ибраһим Паша (İbrahim Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
İbrahim Paşa, Darende İbrahim Paşa, Darende
Сан-Перлита (Техас)
Сан-Перлита  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Перлита шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каймина Горная
Каймина Горная (Кайміна Горная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Яңа Үлбе
Яңа Үлбе (Жаңа Үлбі) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Паллика (Мәрьямаа)
Паллика (Pallika) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Енанга
Енанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 190 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виманоне (Павия)
Виманоне — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виманоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Велёнтки-Росохате
Велёнтки-Росохате — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4474) Пруст
(4474) Пруст  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 24 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 QZ2» саналган.
Иске Балбык
Иске Балбык — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453711, — 80253884010.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 166 кешенең яшәве мәгълүм.
Коту (Барселуш)
Коту  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дукачев
Дукачев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
NGC 7041
NGC 7041 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Дукачев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Женест-Лашан
Сен-Женест-Лашан — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Квеки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сомбрен (Па-де-Кале)
Сомбрен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Охаба-Сибишел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мойстрана
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Луплянка
Стара Луплянка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эконом (Епрәч районы)
Эконом (Эконом, Эконом) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Саут-Форк (Пенсильвания)
Саут-Форк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Эконом (Епрәч районы)
Почта индексы — 429709. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213830005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600006300.
Саут-Форк (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эконом (Епрәч районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 254 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
XCL1
XCL1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Гальоканта
Гальоканта — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паллика (Пыһья-Пәрнумаа)
Паллика (Pallika) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Моран (Дордонь)
Моран — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Велёнтки-Фольварк
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(474) Пруденция
(474) Пруденция  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1901 елның 13 февралендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1901 GD» саналган.
Каймина Дольная
Каймина Дольная (Кайміна Дольная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сосновка
Бу сүзнең берничә мәгънәсе бар:
Мокроног
Мокроног — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кошта (Гимарайнш)
Географиясе
Мәйданы —.
Новая Вилейка
Новая Вилейка (Новая Вілейка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Себер татарлары
Халык саны
Себердә 2010 елга якынча 500 мең татар яши дип, шуларның 300 меңе казан татарларына, 200 меңе себер татарларына карый дип санала.
1897 елгы халык санын алу буенча 46 мең кеше исәпләнгән.
Тарих
Себер татарларының этномәдәни үзенчәлекләре барлыкка килүдә төркиләр, фин-угор, самодий һәм өлешчә монгол халыклары хәлиткеч роль уйный. Соңрак аларга Бохара төбәгеннән килгән төркиләр һәм XVI йөздә — XX йөз башында Себергә күченгән Идел буе-Урал алды татарлары йогынтысы зур була.
Себер татарларының төп шөгыльләре — игенчелек (бодай, арыш, солы, тары игү) һәм терлекчелек.
Бараба татарларында күлдән балык тоту, тубыл-иртеш төньяк төркемендә елгадан балык тоту һәм аучылык зур роль уйный.
Себер татарлары электән үк күнчелек, савыт-саба, күчеп йөрүнең традицион әйберләрен (арба, чана, көймә һ.б.) ясау, мунчаладан бау ишү (төмән һәм ясколбин татарлары), ятьмәләр, тал чыбыкларыннан әрҗәләр үрү һ.б. эшләр белән шөгыльләнәләр.
XIX йөздә — XX йөз башында Себер татарларының күбесе сәүдә, читкә китеп эшләү һәм йөк ташу белән мәшгуль булганнар.
Аш-су
Себер татарларында традицион азык-төлекләреннән ит-сөт һәм камыр ризыклары өстенлек алып тора.
Кызыклы факт
Безнең көннәрдә казан татарларының бер өлеше дә үзләрен себер татарлары дип атый. Аларның кайберләре Себер татарлары белән катнашкан, башкалары күптән Себердә яши һәм, руслар кебек үк, үзләрен себерлеләр дип саный.
Möxämmädiä
Tarix
«Möxämmädiä» mädräsäse 1882 yılda oyıstırılıp, 1918 yılğa tikle eşläp kilde. Mädräsä belän kürenekle ğälim Ğälimcan Barudi citäkçelek itte. Hiççiksez «Möxämmädiä» mädräsäse ul waqıtta yuğarı belem birüçe uqu yortı bulıp tordı.
Üzgärtep qoru başlanğaç uq tatar zıyalıları arasında «Möxämmädiä» mädräsäsen torğızu zarurlığı turında söyli başladılar, wä 1993 yılda bu xıyal çınğa aştı – berençe şäkertlär «Möxämmädiä» busağasın atlap kergännär.
Uqıtu eşe
Mädräsädä uqıtu yuğarı dini belem birüne küzdä totqan Şäriğät bülegendä alıp barıla. Köndezge bülektä 5 yıl, kiçke wä çittän uqu büleklärendä 4 yıl däwamında mondıy belgeçlär äzerlänä:
Berençe uqıtu yılına yıl sayın urta mäktäpneñ tuğızınçı yäki unberençe sıynıfın tämamlağan illeşär yeget wä qız qabul itelä. Tuğız sıynıf tämamlawçılar berençe ike yıl däwamında belgeçlek buyınça uqunı ğömümi urta belem alu belän berläşsterälär. Qazannan çittä yäşäwçe yegetlär tulay toraq belän tä'min itelä. Däreslärne yuğarı belemle Ğäräp tele belgeçläre wä din ğälimnäre alıp baralar.
Köndezge bülekkä qabul itü İslam tarixı, Rusiä tarixı, Tatar/Urıs tele buyınça imtixannarnı uzu belän 1 avgustta başlana. Çittän uqu bülegenä kerü imtixannarı avgust ayında, wä kiçke uqıtu bülegenä sentäberdä uza.
Elemtä
Rusiä Federatsiäse, 420021, Tatarstan Cömhüriäte, Qazan şähäre, Ğabdulla Tuqay uramı, 34 yort, «Möxämmädiä» mädräsäse. tel: +7-8432-93-17-06.
Бобслей
Иң беренче «боб» (инг. «борчак») 1904 елда уйлап чыгарылган. Бобслей чанасы корыч шассига урнаштырылган озынча кузовтан гыйбарәт. Боб, экипаж әгъзалары утыру өчен урыннар (ике яки дүрт урынлы), руль һәм тормоз рычагы белән җиһазландырылган. Алдагы ике пар чана табаны (тимераяк) бормалы руль белән, арттагылары тормоз рычагы белән тоташтырылган. Беренче чаналар агачтан эшләнә. Бераз вакыттан соң аларны боб дип аталган корыч чаналар алмаштыра. Баштарак бобслей командасы биш яки алты кешелек экипаждан торган. 1930 елларда экипажлар ике һәм дүрт кешелек итеп калдырыла.
Бобслей трассасы борылмалы улакны хәтерләтә. Трассаның озынлыгы 1500 – 2000 метр булса, бобслей чаналарының тизлеге сәгатенә 150 чакрымга җитә. Дөнья чемпионаты 1924 елдан уздырыла. 2002 елга кадәр бобслей буенча ярышлар тик ир-егетләр арасында уздырылды. Гүзәл затлар беренче тапкыр Солт Лейк Ситидагы кышкы олимпия уеннарын (2002 ел) да ике урынлы чаналарда ярыша.
Калгаридагы Олимпия уеннарында ССРБ тарихында беренче тапкыр Янис Кипурс белән Владимир Козлов ике урынлы бобта алтын медаль яулый. Россия экипажлары әлеге спорт төрендә соңгы ике Олимпиадада берәр медаль яулады. 2006 елда Туринда Александр Зубков экипажы (дүртлек) көмеш призер булса, дүрт елдан соң Ванкуверда икеле дисциплинада Алекандр Зубков белән Алексей Воевода бронза медаль алды.
Дунай (Лодзь воеводалыгы)
Дунай  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вимерли - Кларк - Зрл (Новара)
Вимерли - Кларк - Зрл — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вимерли - Кларк - Зрл Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хәбибрахман Зәбири
Тәрҗемәи хәл
Хәбибрахман Зәбири Габделвәли улы (псевдонимы Чистапули) 1881 елда (яки 1880 елда диелгән) Чистай өязе Зирекле авылында (Татарстанның хәзерге Яңа Чишмә районы) урта хәлле крестьян гаиләсендә туа. Башлангыч белемне Чистайда Мөхәммәтзакир хәзрәт мәдрәсәсендә ала. 1898 елда Казанга килеп, Галләм хәзрәт мәдрәсәсендә укый башлый.
1900 елның башында әтисе үлен китү, йорт жирләре, мал-мөлкәтләре янып көл булу сәбәпле, егеткә укуып дәвам иттерергә мөмкинлек калмый, ул үзлегеннән укын белемен күтәрергә, үз көнен үзе күрергә тиеш була. X.Зәбири 1901 елдан Шакиржан Фәйзуллиннарның Алабуга өязендәге утарында аларның балаларына мөгаллимлек итә. Соңрак Әхмәт бай Хөсәенов ярдәме беләп Алабугада башлангыч татар мәктәбе ача, аннары, Ырынбурга күчеп, «Хөсәения» мәдрәсәсендә мөгаллим булын эшли. Яхшы Дәреслекләргә ихтыяҗ Зәбирине шушы өлкәгә алын килә. Беренче дәреслеге «Гакаиде төркия» 1903 елда дөнья күрә. Авторның дәреслекләр эшләү чоры 1903-1917 елларны эченә ала. Шушы чорда аның егермегә якын дәреслеге басыла. Ул китапларның басмалары күп. Мәсәлән, «Рәһбәре сыйбиян» («Сабыйларга юл күрсәткеч») исемлесенең - унике басмасы, «Мөгаллим әл-гыйбадәт» исемлесенең уналты басмасы бар. Ул китапларны «Сабах» нәшрияты хуҗалары Әхмәдуллиннар дөньяга чыгарган.
Х.Зәбиринең дәреслекләре башлангыч мәктәп балаларын күздә тотып төзелгән. Аларның барысы өчен уртак бер сыйфат ул — кечкенәләргә ислам динен, шәригать кануннарын өйрәтү. «Мөгаллим әл-гыйбадәт» китабында автор намаз уку, тәһарәт алу фарызлары, сөннәтләре турында сөйли. Дәреслекләренең икенче үзәк фикере — баланың әхлагын, холкын тәрбияләү. Бу фикерен дә ул ислам дине кагыйдәләренә бәйләп алып бара. «Гыйбадәт кешене югары әхлаклы, гүзәл холыклы итә», — ди ул. «Әхлак дәресләре», «Кызларга махсус кыйраәт китабы» дәреслекләрендә моны исбат итү өчен вак-вак дини хикәяләр, әйтемнәр, хикмәтле сүзләр туплый.
Сен-Берон
Сен-Берон (Saint-Béron) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Бовуазен кантонына карый.
Хәбибрахман Зәбири
Тәрҗемәи хәл
Х.Зәбири беренче булып 1907 елда рәсемле «Мәктәп балаларына юлдаш, яхуд Рәсемле әлифба» чыгара. Бу үз заманы өчен зур кыюлык була. Әлифба озак еллар кулланышта йөри. Зәбири әлифбасыннан соң әлифбаларга рәсем кую гадәткә кереп китә.
Соррю
Соррю — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Хәбибрахман Зәбири
Тәрҗемәи хәл
Октябрьгә кадәр татар театры «Сәйяр»нең Казанда махсус бинасы булмый. Ул кайда урын таба, шунда спектаклен күрсәтә. Бу артистларга зур мәшәкатьләр, уңайсызлыклар тудыра. Февраль революциясе алды көннәрендә татар театры өчен махсус бина булдыру кичектергесез бурычларның берсенә әйләнгән була. Бу турыда киңәшмәләр үткәрелә, планнар сызыла. Ирек йорты дип аталачак әлеге бинаны хәлле кешеләрдән җыелган акча хисабына төзү бурычы куела. Шушы эшне башкарып чыгу өчен комиссия төзелә. комиссия составына Х.Зәбири дә кертелә.
«Сабах» нәшриятыннан соң 1916-1921 елларда «Өмет» басмаханәсен җитәкли. «Өмет» 1921 елның гыйнвар аенда национализацияләнгәннән соң төрле нәшриятларда җаваплы вазифалар башкара.
Яңа Шүлбе
Яңа Шүлбе (Жаңа Шүлбі) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Хәбибрахман Зәбири
Тәрҗемәи хәл
Октябрьдән соңгы елларда үзәкләштерелгән дәүләт нәшрияты гына китап бастыру ихтыяҗларын канәгатьләндереп җиткерми. Татар язучылары, журналистлары, галимнәре берләшеп, бер нәшрият төзү фикеренә киләләр. Һәр әгъза билгеле бер күләмдә взнос кертү юлы белән 1926 елның март аенда Яңа китап исемле дәүләттән бәйсез хосусый нәшрият оеша. Нәшрият чыгымнарының күп өлешен хосусый эшмәкәрләрнең Казан берләштерелгән кредит җәмгыяте күтәрә. Нәшрият татар язучыларының китапларын, буржуаз, милләтче язучы дип тыелып килгән Ф.Әмирхан әсәрләрен, борынгы татар җырларын, татар галимнәренең фәнни хезмәтләрен бастыруны максат итеп куя. «Яңа китап» нәшрияты озак яши алмый. Әбрар Кәримуллин аның эшчәнлеге 1929 елда хөкүмәт органнары тарафыннан туктатылуы турында яза. Анда актив һәм гаепләнгән әгъзалардан унсигез кешенең исеме китерелгән, барысы кырык өч кеше катнашуы әйтелгән. Шул исемлектә Г.Рәхим, Җ.Вәлиди, Һ.Максуди, Г.Шәрәф, Б.Урманче, Һ.Атласи, И.Бикколов, С.Җәлал кебек байтак күренекле китапчыларга түбәндәге гаепләүләр тагылган: «Яңа китап» нәшрияты, татар милләтчеләренең үз мәнфәгатьләрен беренче планга куен, матбугат аша легаль рәвештә совет властена каршы көрәшү өчен төзелгән. Китапчылар халыкка яңалифкә күчүне совет властеның татарларны урыслаштыру сәясәте итеп аңлату эшләре алып барганнар, шул ният белән «82 протесты» дигән нәрсә әвәләп чыгарганнар. Камил Якуб исемендәге басмаханәгә, алың китап фабрикасына, башка совет учреждениеләренә үтеп кереп, идеология фронтын үз кулларына алу бурычын куйганнар.
Яңа Шүлбе
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Хәбибрахман Зәбири
Тәрҗемәи хәл
Х.Зәбиригә кыскача биографик белешмә теркәлгән. «Гажур» нәшриятында эшләгәндә, Камил Якуб исемендәге китан фабрикасына яшерен рәвештә үтен кереп, шунда Коръән бастырып, шупы халык арасына таратырга йорүе, патша властен сагынып искә алуы, М.Солтангалиев белән бәйләнеш тотуы әйтелгән. Х.Зәбири 1931 елның 8 маенда кулга алынган һәм биш елга Себергә җибәрелгән.
Бу вакытта ул Авыл хуҗалыгы тәэминаты акционерлык җәмгыятенең склад мөдире булын эшли торган булган. Ул шәхес культы чорының ботен газапларын үз башыннан кичергән. Барлыгы өч мәртәбә кулга алынган. Икенчесендә (1937, 16 ноябрь) психик авырулар хастаханәсендә дәваланырга мәҗбүр ителгән. 1941 елның 20 маенда өченче мәртәбә ун елга ирегеннән мәхрүм ителгән. 1942 елның 14 гыйнварында тоткынлыкта вафат булган. 1959 елның 29 сентябрендә акланган.
Сен-Берон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,22 км².
Искәрмәләр
Сен-Берон
Гажаяг
Климат
Гажаяг климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (75%), руслар (10%).
Казан мәйданнары
Казан мәйданнары (Площади Казани) — Казан шәһәрендәге мәйданнар исемлеге. Мәйданнарның элекке, тарихи исеме, шулай ук халыкта кулланылышта йөргән исемнәр курсив белән күрсәтелгән.
Ентала (Юга кушылдыгы)
Ентала (Юнтола) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 176 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 121 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Половизьма
Половизьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кудь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
XCL2
XCL2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Стара Мочальня
Стара Мочальня — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пәллу
Пәллу (Pällu) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Санрайз-Бич-Вилледж (Техас)
Тарихы
Санрайз-Бич-Вилледж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибраһим Хаккы (Якутие)
Ибраһим Хаккы (İbrahim Hakkı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Веленцин (Вишковский повяты)
Веленцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7042
NGC 7042 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Монтинян
Монтинян — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гальюр
Гальюр — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Футс-Крик (Орегон)
Футс-Крик  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Футс-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(261) Примно
(261) Примно  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1886 елның 31 октябрендә К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Саутвест-Гринсбург (Пенсильвания)
Саутвест-Гринсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ломоносов проспекты (метро станциясе)
«Ломоносов проспекты» метро станциясе (станция метро «Ломоносовский проспект») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Станция 2017 елның 16 март көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Раменки районнарында урнашкан.
Василий Соколовский
Василий Данилович Соколовский (бел. Васіль Сакалоўскі Данілавіч;; 9 (21) июль 1897 — 10 май 1968 ел, Мәскәү) — совет хәрби эшмәкәре, Советлар Берлеге маршалы (3 июль 1946 ел), Советлар Берлеге Герое. КПСС Үзәк Комитеты әгъзасы (1952—1961).
Бөек Ватан сугышы вакытында — штаб начальнигы һәм фронтлар командующие. Сугыштан соң теоретик буларак билгеле, «Военная стратегия» хезмәте авторы.
Совет хәрби начальниклары И. Г. Захаркин һәм А. М. Пронинның кодасы.
Биографиясе
1897 елның 9 (21) июлендә Гродно губернасы Белосток өязенең (хәзерге вакытта — Польша ның Подлякск воеводствосы Белосток повяты) Козлики авылында туа. Белорус. 1905 елда чиркәү-мәхәллә мәктәбен тәмамлый һәм Заблудоводагы күн заводында эшли башлый. Анда эшләгәндә үзаллы белем ала, аннары 1912 елда — ике сыйныф укытучылар мәктәбен, ә 1918 елда Невельск укытучылар семинариясен тәмамлый. Семинарист буларак, Беренче дөнья сугышы на чакырылмый, әммә 1915 елда мобилизация буенча берничә ай оборона рубежларын төзүдә эшли.
Кызыл армиядә хәрби хезмәттә 1918 елның февраленнән, үз теләге белән аңа тәүгеләрдән булып керә. 1918 елның маенда Мәскәү хәрби-инструктор курсларын үтә. Ватандашлар сугышы вакытында Көнчыгыш, Көньяк һәм Кавказ фронтларында сугыша. Курслар төгәлләнгәннән соң җибәрелгән 2нче Урал полкына җибәрелә: 1918 елның маеннан рота командиры була, 1918 елның июненнән — батальон штабы начальнигы һәм Лопатинның кызыл гвардиячылар отрядлары инструкторы, 1918 елның июленнән — яңадан Совет тау полкының 2нче ротасы командиры, августтан — полк командиры ярдәмчесе, 1918 елның сентябреннән — полк командиры вазыйфасын башкара.
1918 елның октябреннән 1918 елның июленә кадәр — РККА-ның Хәрби академиясе тыңлаучысы. Курс тәмамлаганнан соң, фронтка, 10 нчы армия Реввоенсовет карамагына җибәрелә. 1919 елдан — 32нче укчылар дивизиясе штабы начальнигының өлкән ярдәмчесе һәм Көньяк фронтта бу дивизиянең вакытлыча бригада командиры. 1919 елның 19 июленнән 7 августына чаклы — Көнчыгыш фронтның 5нче армиясе Җыелма атлы дивизиясе начальнигы. 1919 елның 6 — 16 октябреннән 13нче Себер атлы дивизиясе начальнигы.
Ян Юдин
Ян Андрей улы Юдин яки Янис Юдиньш (Jānis Judiņš,, — , ) — хәрби эшлекле, Беренче бөтендөнья сугышы һәм Гражданнар сугышында катнашучы. 1917—1918 елларда Өченче Латыш Укчылары бригадасы командиры вазифаларын башкарган.
1918 елның августыннан Көнчыгыш фронтның Иделнең сул яр буе гаскәри төркемнәре белән идарә итә. Казанны Ак армиядән азат итү сугышында Кызыл Таучык тимер юл стансасы янында һәлак була. Аның хөрмәтенә стансага Юдин бистәсе исеме бирелә.
Кайшовка
Кайшовка (Кайшоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Музан (Дордонь)
Музан — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Пәллу (Сауэ)
Пәллу (Pällu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Чана спорты
Чана спорты – бозлы улактан зур тизлектә чана шуу. Скелетоннан аермалы буларак спортчы чанада аяклары белән алга таба урнаша, чана белән гәүдә торышын үзгәртеп идарә итә.
Чана спорты XIX гасырның урталарында Швейцариядә Альп таулары итәгендә туган. Санкт-Мориц ял итү йортының хуҗасы Каспар Бадрутт бу спортка нигез салучы санала. 1870 елда Бадрутт төзегән чана шуу юлы бүгенге көнгә кадәр файдаланыла икән, анда хәтта ике тапкыр Олимпия ярышлары уздырылган (кара: Кышкы Олимпия уеннары 1928, Кышкы Олимпия уеннары 1948).
1883 елдан Швейцариядә чанада шуу буенча беренче ярышлар башлана, ә 1913 елда Дрезден шәһәрендә халыкара чана спорты федерациясенә нигез салына. Олимпия уеннары программасына чана спорты 1964 елдан кереп китә.
Кышкы олимпия уеннарында чана спортына охшаш төрләр дә бар, мәсәлән: бобслей һәм скелетон.
XCR1
XCR1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Охаба-Стреюлуй
Охаба-Стреюлуй — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крейшомил (Барселуш)
Крейшомил  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Стара Павлувка
Стара Павлувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дурай
Дурай — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жёр-д’Андор
Сен-Жёр-д’Андор — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Еш-Томель
Еш-Томель — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лехта елгасының уң ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Соши-Коши
Соши-Коши — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Атнаш (Учалы районы)
Атнаш (Аҙнаш) — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453712, — 80253884007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 11 кешенең яшәве мәгълүм.
Квисно
Квисно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Моравське Топлице
Моравське Топлице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лондон килешүе
Лондон килешүе — Бөекбритания башкаласы Лондон шәһәрендә төрле илләр тарафыннан төрле елларда төзелгән килешүләр.
Виминьяно-Кьеза (Болонья)
Виминьяно-Кьеза — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виминьяно-Кьеза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Велична (Мазовия воеводалыгы)
Велична  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Годохос
Годохос — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16) Психея
(16) Психея  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1852 елның 17 мартында Де Гаспарис, Аннибале тарафыннан Обсерватория Каподимонте обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
XDH
XDH —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сен-Бон-Тарантез
Сен-Бон-Тарантез (Saint-Bon-Tarentaise) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Мутье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25,16 км².
Искәрмәләр
Сен-Бон-Тарантез
Яңаавыл (Акмола өлкәсе)
Яңаавыл (Жаңаауыл) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Муледье
Муледье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Маганге
Маганге (Magangué) — Колумбиянең Боливар департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1610 елда нигезләнгән.
Какошчыцы
Какошчыцы (Какошчыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Частая (елга)
Частая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Частинский залив елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крейшомил (Гимарайнш)
Крейшомил  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ибраһимага (Кула )
Ибраһимага (İbrahimağa) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Велишев
Велишев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санрей (Техас)
Санрей  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Санрей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галахтионовская
Галахтионовская (Галахтионовская) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Галахтионовская климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (9%), руслар (87%).
NGC 7043
NGC 7043 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ченовет (Орегон)
Географиясе
Ченовет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паловеэре (Сетомаа)
Паловеэре (Paloveere) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Душники (Лодзь воеводалыгы)
Душники  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стара Розедранка
Стара Розедранка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Касыйм татарлары
Касыйм татарлары (үзатамалары кәчим, кәчим татарлары) — Pоссиянең Рязань өлкәсендә урнашкан Касыйм шәһәрендә һәм тирә-як авылларында урнашып яшәгән татарлар. Элеккеге Касыйм ханлыгы территориясендә формалашканнар.
Тарих
Касыйм татарларының формалаша башлавы 15 йөз башында Мәскәү дәүләте территориясендә Касыйм ханлыгы барлыкка килү белән бәйле. Аларның этник формалашуларында казан татарлары, мишәрләр, кыпчаклар һәм нугайлар, өлешчә фин-угыр кабиләләре (мордвалар) катнашкан. Касыйм татарлары Рус дәүләтенең эчке һәм тышкы тормышында актив катнашканнар: сугышларда рус гаскәре составына кушылганнар, дәүләтнең көньяк чикләрен күчмә халыклар һөҗүменнән саклауда мөһим роль уйнаганнар.
Касыйм халкының нәселен дәвам иттерүче бүгенге татарлар Рязань өлкәсенең Касыйм шәһәренең иске татар бистәсендә һәм шәһәр тирәсендәге авылларда яшиләр.
Алар татар теленең урта диалект дип йөртелгән казан диалектының касыйм, шулай ук шактый күләмдә мишәр сүзләре кушып мишәр диалектының бостан сөйләшендә сөйләшәләр, ислам динен тоталар, үзләренә хас аерымлыклары белән гомуми татар матди һәм рухи мәдәниятен тәшкил итәләр.
Касыйм татарлары элек берничә катлауга бүленгән булган:
Касыйм татарларының белем дәрәҗәләре югары булган. Касыймда "Аң", "Чалгы" газеталары нәшер ителгән. Касыйм татарлары арасыннан татар халкы тарихында беренче хатын-кыз математик, Сорбонна университетын тәмамлаган Сара Шакулова, җырчы, педагог Зөһрә Бәйрәшева һ.б. чыккан.
Саутмонт (Пенсильвания)
Саутмонт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Азамат (Чуашстан)
Азамат (Асамат, Азамат) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Скелетон
Скелетон (skeleton, грекчадан – скелет, каркас) — бозлы улактан зур тизлектә чана шуу. Чана спортыннан аермалы буларак, спортчы чанада гәүдәсен башы белән алга таба йөзтүбән урнаша, аяклары белән боздан этенеп, чанасының юнәлешен үзгәртә.
(4001) Птолемей
Тарихы
1949 елның 2 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 PV» саналган.
Азамат (Чуашстан)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 188 кешенең яшәве мәгълүм.
Скелетон
Скелетон чанасының нигезе яссы рам һәм аның астына трассадан шуу өчен беркетелгән ике металл тимераяктан гыйбарәт. Рам өстенә тотынып төшү өчен ике тоткыч беркетелгән. Рамның ян-яклары спортчыны текә борылышлар вакытында бәрелүдән саклаучы бамперлар белән җиһазландырылган.
Азамат (Чуашстан)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Раменки (метро станциясе)
«Раменки» метро станциясе (станция метро «Раменки») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Л. Борзенков, М Волович, С. Костиков, Т. Нагиева, Н. Солдатова, В. Уваров, И. Земляницкий, Г. Джавадова.
Станция 2017 елның 16 март көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Раменки районнарында урнашкан.
Кедровице (Диңгез буе воеводалыгы)
Кедровице  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Новая Жызнь (Ушацкий районы)
Новая Жызнь (Новая Жызнь ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Кедровице (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая Жызнь (Ушацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Жаровиха
Жаровиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының сул ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Сен-Жёр-д’Э
Сен-Жёр-д’Э — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Соши-Лестре
Соши-Лестре — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Дилектепе (Солхан)
Дилектепе (Dilektepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Моравци-в-Словенських Горицях
Моравци-в-Словенських Горицях — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Виминьяно-Ла Скола (Болонья)
Виминьяно-Ла Скола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Моравци-в-Словенських Горицях
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виминьяно-Ла Скола (Болонья)
Географиясе
Виминьяно-Ла Скола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Охаба-Форгач
Охаба-Форгач — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
XG
XG —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Палукүла (Һииумаа)
Палукүла (Paluküla) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
3-нче корпус
3-нче корпусы — төрле дәүләтләрнең кораллы көчләрендә корпус атамасы.
Армия һәм укчы корпуслары
Моторлаштырылган корпуслар
Механикалаштырыган һәм танклар корпуслары
Кавалерия корпуслары
Парашют корпуслары
Санта-Круз-де-Лорика
Санта-Круз-де-Лорика (Santa Cruz de Lorica) — Колумбиянең Кордоба департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1740 елда нигезләнгән.
Крешпуш
Крешпуш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Готор
Готор — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.