cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Корнбарьё
Корнбарьё — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Манолич
Манолич — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2041
NGC 2041 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(4873) Фукая
(4873) Фукая  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 4 мартында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EC» саналган.
Дубок (Астравецкий районы)
Дубок  (Дубок ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Долени Лази
Долени Лази — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дялу-Флорень
Дялу-Флорень — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анлези
Анлези — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Балыклы Юл
Балыкты-Юл — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чичка-Юл елгасының сул ярыннан 291 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рейка (кратер)
Рейка — Венера планетасының -15.2°N, -217.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 65 километр озынлыкта булган кратеры.
Согукпынар (Аланья)
Согукпынар (Soğukpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Слободка (Вёрда кушылдыгы)
Слободка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вёрда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казьер
Казьер — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пор-Еган
Пор-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга айка-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 78 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 72 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Антрим (Нью-Гэмпшир)
Антрим  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александра Тяжёва
Тяжёва Александра Павловна (14 апрель, 1901 ел, Ардатов, Сембер губернасы — 14 октябрь, 1978ел, Уфа) — совет геологы. Геология-минералогия фәннәре кандидаты (1947). Башкорт АССРның атказанган фән эшлеклесе (1951).
Биографиясе
Тяжёва Александра Павловна Сембер губернасы Ардатов шәһәрендә (бүгенге Мордовия) 1901 елның 14 апрелендә туган.
1929 елда Казан университетын геология белгечлеге буенча физика-математика факультетын тәмамлаган.
1928 елдан Александра Павловна ССРБ Башкорт экспедициясе геологик - разведкасында эшли.
1931-1958 елларда Александр Павловна Көньяк Урал геология идарәсендә әйдәп баручы геолог булып эшли. 1952-1973 елларда Казанда эшли. 1952-1958 елларда - өлкән фәнни хезмәткәр, 1958-1970 елларда - стратегия һәм палеонтология лабораториясе мөдире.
Хезмәт батырлыгы өчен Ленин ордены (1954), Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1949) белән бүләкләнә.
Лузановка
Лузановка (Лузановка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (44,6%), руслар (42,6%), украиннар (6,7%), татарлар (6,2%).
Шүрәле (балет)
Алшартлар
1938 елда Татар академия дәүләт опера һәм балет театрын ачу турында карар чыга. 1939 елда театр Нәҗип Җиһановның "Качкын" операсы белән Казан Зур драма театры кысаларында ачыла. Театр төркеме Мәскәүдә Татар опера студиясе н тәмамлаган музыкантлардан һәм артистлардан оеша, шулар арасында театрның баш балетмейстеры Гай Таһиров, Фәрит Яруллин һ.б.
1939 елда Фәрит Яруллин, үзенең остазы Мәскәү консерваториясенең профессоры Генрих Литинский да ышанычлы таяныч табып, балет иҗатын башлап җибәрә. Генрих Литинский Татар опера һәм балет театрының баш балетмейстеры Гай Таһиров һәм шагыйрь Әхмәт Фәйзи белән элемтәгә керә һәм Фәрит Яруллин белән бергә беренче татар балетын язырга киңәш итә. Гай Таһировның үз "Шүрәле" либреттосы әзер булса да, ул Генрих Литинский тәкъдимен хуплый.
Балет иҗат итү
1939 елда Фәрит Яруллин белән Әхмәт Фәйзи, Габдулла Тукайның «Кышкы кич», «Көтмәгәндә», «Буран», «Суык», «Су анасы», «Бала белән күбәләк» һ.б. әкиятләргә нигезләнеп, иҗат эшен башлап җибәрәләр.
1940 елның 26 апрелендә Мәскәүдә Татар декадасын үткәрү турында СБКФ ҮК карары чыга, һәм Казанга Мәскәү һәм Ленинградтан зур сәнгать эшлеклеләре чакырыла. Бу төркемдә Ленинградтан Л.В.Якобсон һәм Генрих Литинский була. Балетны декадага әзерли башлыйлар.
Фәрит Яруллин һәм Әхмәт Фәйзи нең балеты өч пәрдәдән торырга тиеш була. Балетның беренче һәм икенче пәрдәләре Л.В. Якобсон тарафыннан куелырга тиеш була, ә икенче пәрдә, халык иҗатына якын булу сәбәпле, Гай Таһиров тарафыннан. Тәҗрибәле балетмейстер Л.В.Якобсон балетның кайбер якларын үзгәртергә киңәш итә. Л.В.Якобсон тарафыннан, татар халкы өчен ят булган, балетның баш каһарманы Былтырның урманны яндыру күренеше кертелә. Балетмейстер, Әхмәт Фәйзи белән берлектә яңа үзгәртүләр керткәч, балетның икенче либреттисты булып үзе дә билгеләнә башлый. Декадага ашыгыч әзерләнү башлана, һәм бу сәбәптән Фәрит Яруллин эшен, Генрих Литинский теләге буенча, Гнесиннар укуханәсенең тәҗрибәле укытучысы Ф.В.Витачекка тапшырырга мәҗбүр була ."«Сугышка өч-дүрт ай калганда, Генрих Литинскийдан 'Шүрәле' балетын оркестрга салу турында миңа мөрәҗәгать җиткерелә. Сугыш башланганчы, эшнең яртысы тәмамланган иде инде, ә аннары миңа эвакуация вакытында Казанга килергә насыйп булгач, мин аны тәмамладым. Казанда 1941 елның көзеннән 1942 елның көзенә кадәр булдым. 1942 елның көзендә, партитураны тәмамлап, Татар опера һәм балет театрына тапшырдым. Ничек кенә аяныч булмасын, әмма миңа бер мәртәбә дә Фәрит Яруллинны күрергә язмаган иде, аның вәкиле булып Генрих Литинский хезмәт итте. Ул миңа бик тә булышты, әсәр сурәтләрен бәян итте, кайсы уен коралының кайсы җирдә кулланырга тиешлеген аңлатты. Хәтеремдә калганча, мин тулысынча төгәлләнгән әсәрне, һичбер нәрсәне үзгәртмичә, оркестрга салдым», — Фабий Витачек, 'Шүрәле' балеты инструментламәсенең беренче авторы."
Репетицияләр
Декадага әзерләнү эшен күзәтүче куратор итеп Генрих Литинский куела. Татар опера һәм балет театры нда артистлар җитмәү сәбәпле, Казанга Мәскәү "Бию утравы" ("Остров танца") хореография театры төркеме һәм Ленинград, Мәскәү шәһәрләренең мәшһүр балет артистлары чакырыла. Татар опера һәм балет театры төркеме 25 кешедән 90 кешегә кадәр үсә. 1941 елның 7 июлендә балетның генераль репетициясе уза. Ильяс Әүхәдиев оркестрны җитәкли, Е. М. Мандельберг сәхнә декорацияләрен әзерли, баш балетмейстер булып Л. В. Якобсон куела.
Сөембикә партиясе К. В. Рыхлова өчен исәпләнә, әмма Н. Балтачеева тарафыннан башкарыла, Былтыр партиясе Н. Д. Суворов өчен исәпләнә, ләкин Г. Кумысников тарафыннан башкарыла, Шүрәле - Б. Ш. Әхтәмов.
Беренче куелыш
Төп үзгәрешләр икенче пәрдәдәге дүрт күренешне урыннары белән алмаштыруда тора. Икенче пәрдәнең дүрт күренешен 1-2-3-4 урынына 1-4-2-3 тәртибендә урнаштыралар һәм 4-2-3 күренешләрне бергәләштерәләр. Нәтиҗәдә, икенче пәрдәдә Фәрит Яруллин язган 4 күренеш урынына ике күренеш кенә кала: беренче күренеш һәм берләштерелгән 4-2-3 күренешләр.
Яңа төркем көчләре белән 1945 елның 12 мартында Татар опера һәм балет театрында балетның беренче куелыша урын ала. Балет зур уңыш казана һәм Л.В.Якобсон яңа куелыш булдырырга ниятли.
Алдагы куелышлар
1950 еллардан "Шүрәле" балеты төрле илләрдә һәм шәһәрләрдә куела һәм зур уңышлар казана: спектакль Мәскәүнең Зур театрында, Киев, Харьков, Одесса, Львов, Рига, Таллин, Ташкәнт, Алматы, Дүшәмбе, Уфа, Чиләбе, Сарытау, Горький, Улан-Удэ, Новосибирск шәһәрләрендә, Болгария, Румыния, Чехословакия, Польша, ГДР, Албания, Монголия илләрендә тамашачы тарафыннан зур бәягә лаек була. 1971 елда Киров театрында яңартып куела һәм 1980 елда "Урман әкияте" исеме астында экранлаштырыла.
Беренче пәрдә
''Кара урманның кечкенә аланында, бер агачның куышында Шүрәле яши. Бер көнне Былтыр исемле авыл егете урманга утын артыннан юл тота. Давыл чыга, Былтырны аягыннан бәреп төшерә, һәм агачлар егетнең юлын каплый. Агачка менсә, ни күзе белән күрсен: шүрәлеләр, җеннәр үзләренең бәйрәмен башлыйлар. Ни күзе белән күрсен, Убырлы карчык килүе белән, Шайтанга кушылып биюен башлый. Кояш нурларының балкышы бу тантаның ахырын билгелиләр.''
''Былтыр күл ягына күз сала, һәм очып килгән сихерле кош-кызлар төркемен күрә. Кош-кызлар һәм аларның иң чибәре - Сөембикә - канатларын ярда калдырып, күлдә коеналар. Судан чыккач, кызлар янәдән, канатларын эләктереп, күккә очып китәләр. Әмма Сөембикә үз канатларын таба алмый, һәм аның канатларын качырган Шүрәле гаҗиз Сөембикәне үз кулларына эләктерә. Былтыр кызга ярдәмгә килә һәм урман иясе белән көрәшергә тотына. Озаклаган сугыш-тартыштан соң, егет Шүрәленең бармакларын хәйлә белән агачка кыса һәм җиңә. Былтыр Сөембикәгә бакса, аның йоклап ятканын күрә һәм, бу куркыныч җирдән коткару теләге белән, кызны кулларында урманнан алып чыга.''
Беренче күренеш
''Авыл. Балалар уйный һәм күңел ача, карт-коры шуны күзәтеп утыра. Шул вакытта авылга Былтыр белән Сөембикә керәләр. Курай аһәңнәре уйный башлый. Күкләрдә торналарны күреп, Сөембикә моңсулана башлый. Очып китү мөмкинлегеннән мәхрүм ителгәнен тагын бер кар төшенеп, Сөембикә күңелен кайгы баса.''
Икенче күренеш
''Вакыт уза, авыл Былтыр белән Сөембикәнең туена әзерләнә. Яшьләр, балалар, карт-корылар күңел ачалар, Былтыр белән Сөембикәне котлыйлар. Былтыр белән Сөембикәнең татар халкы йолалары буенча туйның беренче өлеше башлана. Егетләр биюе, кияүне туйга әзерләү.''
Өченче күренеш
''Былтыр һәм Сөембикә туеның икенче өлеше. Кызлар биюе һәм кәләшне туйга әзерләү.''
Дүртенче күренеш
''Һич көтелмәгәндә шук һәм шаян Таз, өстенә үзенчәлекле кием салып, Шүрәле булып кылана. Чын Шүрәленең авылга керүенә беркем дә игътибар салмый. Форсаттан файдаланып, чын Шүрәле Сөембикәгә аның урланган канатларын суза. Былтырны калдыру авыр булса да, Сөембикә, канатларын алып, күккә омтыла. Әмма Шүрәленең ишарәсе белән кара кошлар Сөембикәне әйләндереп ала һәм урман иясенең өненә китерә.''
''Былтыр очып киткән кызны күреп ала һәм аның нәрсәгә юлыкканын төшенә. Кулына чырак алып шүрәлеләр ишләре артыннан куа китә.''
Абрами (Польша)
Абрами  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шүрәле (балет)
Тасвирлама
Ике дөньяның - кеше һәм тылсымлы җан ияләре дөньясының - керешеп килүе балет драматургиясенең асылында ята. Балет музыкасында шулай ук ике сфера күзәтелә. Беренче сфера халык музыкасы һәм ләрдән гыйбарәт булса, икенче сфера Ауропа классик музыкасының алынмаларына нигезләнә, әмма татар халык музыкасы белән тулысынча элемтәсен югалтмый. Тылсымлы җан ияләре сферасы озын моңлы көйләрдән мәхрүм булса да, күптөрле яңгыраш-аһәңнәргә һәм шуннан гыйбарәт үзенчәлекле тембр төсмерләренә ия.
Абрами (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шүрәле (балет)
Беренче пәрдә
Балетның баш каһарманнары - Шүрәле, Былтыр, Сөембикә образлары - махсус лейтмотивлар белән бәйләнгән. Өч баш каһарманның Беренче пәрдәдә махсус номерларда тасвирлары бирелә: "Былтыр чыгышы", "Шүрәле уяна", "Сөембикә балладасы". Былтыр, Сөембикә һәм Шүрәле мотивлары асылында пентатоник шәкеленнән гыйбарәт.
Икенче пәрдә
Икенче пәрдә авыл күренешләренә бай. Шул җәһәттән аның музыкасында фольклор алынмалары бик тә еш кулланыла, хәтта татар туй йоласы да тирән сурәтләнә. Малайлар биюе татар халык "Түтүрүш" көенә нигезләнсә, кызларның "Яулык биюе"нең асылында "Тәфтиләү" көе.
Өченче пәрдә
Өченче пәрдәдә Соңгы адажио аеруча игътибар җәлеп итә. Тыныч мәхәббәт бәхете якты моң белән үрелеп килгән дулкында, үткән фаҗигале кульминацияләрдән соң, бу номер балетны тәмамлый.
Балет музыкасының эшкәртмәләре
Балет музыкасы концертларда төрле ансамбльләр, фортепиано һ.б. уен кораллары башкаруында даими рәвештә яңгырый. Балет музыкасы концерт залларында симфоник сюита шәкелендә дә урын алган.
Татарстан Милли китапханәсендә Фуат Мансуров җитәкчелегендә Мәскәүнең Зур театр оркестры тарафыннан башкарылган "Шүрәле" музыкасыннан сюита аудиоязмасы саклана. Шунда ук Казан консерваториясе доценты Земфира Мөштәри тарафыннан ике фортепиано өчен язылган эшкәртмә ноталары һәм Рем Урасин тарафыннан фортепиано соло өчен язылган өч номерның концерт варианты ноталары саклана. 1966 елда балетның кечкенә өлеше Марс Макаров тарафыннан эшкәртелә һәм Татарстан китап нәшриятының җыентыгында дөнья күрә. Әлфия Бурнашева кайбер балет күренешләрен ике фортепиано өчен эшкәртә, һәм аларның икесе 1987 елда Татар фортепиано музыкасы буенча хрестоматияның икенче кисәгендә бастырыла.
Балет музыкасы рус халык уен кораллары оркестры, баян, фортепиано, скрипка һ.б. башка төрле уен кораллары һәм ансамбльләре өчен төрле елларда эшкәртелә.
Балет клавиры
1971 елда "Музыка" нәшрияте балетның В.Власов-В.Фере редакциясен клавир шәкелендә бастырып чыгара. Төп нөсхәсенең басмада булмавы балетка Фәрит Яруллин керткән өлеше турында бәхәсләр тудыра. Луиза Батыр-Болгари балетның ике сакланып калган тулы чыганагына нигезләнеп, 1987 елда балетның Фәрит Яруллин үзе иҗат иткән юрамасын бастыруга ирешә. Беренче чыганак - Гай Таһировта сакланып калган тулы автор клавиры, икенче чыгынак - Ф.В. Витачек тарафыннан Татар опера һәм балет театры на тапшырылган партитура. Луиза Батыр-Болгариның А.А. Алмазова катнашында клавирның төп нөсхәсен нәшер итү балет клавирының Фәрит Яруллин тарафыннан тулысынча иҗат ителүен бәхәссез исбатлый.
Беренче куелыш
Казанның Татар опера һәм балет театрында 1945 елның 12 апрелендә урын алган :
Киров театры куелышы
Ленинград шәһәренең С.М.Киров исемендәге дәүләт театрында 3 пәрдәдә һәм 4 күренештә 1950 елның 8 майенда "Гали батыр" исеме астында сәхнәләштерелә :
Тшецянув-Оседле
Тшецянув-Оседле — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фотостреслы сынау
Фотостреслы сынау — бу караңгылыкка җайлашуның мөһим сынавы, аның барышында күрү туты яктылык белән җимерелә. Ретиналь сизгерлек вакытлыча югала, аны авыру скотома дип тоя. Күрү сәләтенең кайтуы фоторецепторларның күрү тутын яңадан җитештерә алу сәләтенә бәйле. Сынауны офтальмоскопия мәгълүматы макулопатияне ачыклаганда шик тудырган очракларда, уртача кистоз макула шеше яки үзәктәге сүлле ретинопатия кебек очракларда кулланыла. Бу сынау шулай ук ​​макула патологиясе өчен күрү югалтуын күрү нервы зарарлануыннан аерырга мөмкинлек бирә.
Техника
а) күрү үткенлегенә карап уңай аралыкны билгелиләр;
б) авыру күзен каләм яктырткычына яки көзгеле офтальмоскоп нурына төби, аны 3 см ераклыкта 10 секунд эчендә тоталар. (рәс.1.29а);
в) фотостресстан кайту вакыты (ФКВ) — бу моңарчы билгеләнгән күрү үткенлегенә туры килгән рәттәге төрле өч хәрефне авыру укый ала башлаган вакыт аралыгы. Нормада ФКВ 15-30 секунд тәшкил  итә. (рәс. 1.29б);
г) сынауны  икенче (сәламәт) күздә үткәрәләр, нәтиҗәләрне чагыштыралар;
д) макула  патологиясе булган күздә ФКВ нормадан күбрәк (кайвакыт 50 секунд яки күбрәк  тә), ләкин оптик нейропатиядә ФКВ үзгәрми.
NB Макула патологиясендә яктылыкка бәбәк җаваплары гадәттә үзгәрми, тик челтәркатлауның җитди патологиясендә, мәсәлән, челтәркатлау кубарылу яки ЧҮВ-ның ишемияле томалануында, афферентлы бәбәк кимчелеге (АБК) үсеше мөмкин. Нейропатиядә киресенчә, АБК уртача зарарлануларда да үсә.
Махмуткөй (Шухут)
Махмуткөй (Mahmutköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Шухут илчесенә караган бер авыл (köy).
Дубрава (авыл, Шчучынский районы)
Дубрава  (Дубрава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Виллер-Серне
Виллер-Серне (Villers-Cernay) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Восточный Седан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22.15 км².
Дубрава (авыл, Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Долени Раденци
Долени Раденци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо дел Фико (Парма)
Кампо дел Фико — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо дел Фико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 2042
NGC 2042 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Басберг
Басберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лам-Яха
Лам-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Пяку-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Энн-Арбор
Энн-Арбор — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Энн-Арбор шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Енн-Арбор
Орчерд-Гоумс (Монтана)
Орчерд-Гоумс  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Калальцо-Кадоре
Калальцо-Кадоре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Орчерд-Гоумс (Монтана)
Географиясе
Орчерд-Гоумс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Согукпынар (Мустафакемалпаша)
Согукпынар (Soğukpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маринка (авыл, Болгария)
Маринка  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәндәрбәк Солтанов
Искәндәрбәк Мөхәмәтьяр улы Солтанов (1872, Минзәлә өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 1920) — Башкорт милли-азатлык хәрәкәте җитәкчеләренең берсе, күренекле дәүләт эшлеклесе.
Ольковы
Ольковы (Ольковы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Искәндәрбәк Солтанов
Биографиясе
Искәндәрбәк Мөхәмәтьяр улы Солтанов — чыгышы белән Минзәлә өязе Солтановлар нәселеннән. 1872 елда Минзәлә өязенең мировой посредник Мөхәмәтьяр Солтановның (1837-1915) гаиләсендә дүртенче бала булып дөньяга килә.
Ольковы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Искәндәрбәк Солтанов
Биографиясе
Искәндәрбәк 1905 елда рус кызы Анна Рябикинага өйләнә. Моның өчен аның хатыны ислам динен кабул итеп, Гайнелхаят дигән исем ала.
1917 елда адвокат Искәндәрбәк Солтанов та милли хәрәкәткә кушыла. 1917 елның 8-20 декабрендә элекке 3-нче Башкорт оештыру корылтаенда милли хәрәкәт лидерлары Зәки Вәлиди, Шәриф Манатов, Юныс Бикбов, Сәгыйть Мерәсов белән бергә Башкортстан автономиясенең Кече корылтаена әгъза итеп сайлана. Моннан тыш Башкорт хөкүмәте составына керә.
1918 елның июнендә Чиләбе шәһәрендә Башкорт хөкүмәте тергезелү белән И. Солтанов башкорт гаскәрләрен оештыру эшенә җәлеп ителә. Себер хөкүмәте белән милли гаскәрне тәэмин итү турында сөйләү өчен 1918 елның авгусында Зәки Вәлиди җитди һәм тәҗрибәле эшлекле Искәндәр Солтановны Омск каласына җибәрә. Монда ул Себер хөкүмәтенең хәрби министры белән сөйләшүләр алып бара.
1918 елның 29 сентябреннән Искәндәр Солтанов Ырымбурда Башкорт хөкүмәтенең Ихтыяр бүлеге мөдире булып эшли башлый. Әммә 1918 елның ноябрендә Башкорт хөкүмәте һәм гаскәрләренең хәле катлаулана төшә. Себердә властьны үз кулына алган адмирал Колчак, Уфа Директориясе агзаларын кулга алып, үзен Россиянең баш хакиме итеп игълан итә. Озакламый Башкорт хөкүмәте һәм гаскәрләрен тарату турында-фәрман бирә. Колчак белән сөйләшү өчен Искәндәр Солтанов, Мөхәмәтхан Кулаев, генерал Хаҗиәхмәт Ишбулатов һәм Әүхәди Ишмурзин Омскига юллана. Зәки Вәлиди 14 декабрьдә фронттагы башкорт полк муллаларына җибәргән яшерен хатында: "«Доктор Кулаев, генерал Ишбулатов, Султанов и Ишмурзин еще до сих пор не вернулись. Ездивший туда (Омскига — А. Я.) капитан Юнусов вернулся. Письмо от них получили сегодня. Они пишут о плохом положении Колчака»", — дип хәбәр итә.
Совет власы ягына чыгыр алдыннан 1919 елның 29 гыйнварында, Темәс авылында үткән җыелышта Башкорт хөкүмәтенең составында үзгәрешләр булып үтә. Бу чордан алып И. Солтановның исеме Башкорт милли хәрәкәте документларында очрамый. Искәндәрбәк Мөхәмәтьяр улы Солтановның киләсе язмышы билгесез.
(3915) Фукусима
(3915) Фукусима  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 15 августында М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PA1» саналган.
Дубрава (посёлок, Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бехн (кратер)
Бехн — Венера планетасының -32.4°N, -142°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 25,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Бехн кратеры британ язучысы Афра Бен хөрмәтенә аталган.
Ват Кореши
Ват Кореши(алб. Vath Koreshi; 7 мая 1936, Люшня, Албания — 3 февраль 2006, Рим, Италия) — албан дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, язучы, шагыйрь, журналист, сценарист.
Биография
Тиран политехник институтының геология факультетын тәмамлаганнан соң, 5 ел Кукеста геолог булып эшли. Укуын Тиран университетының Албания филологиясе бүлегендә дәвам итә.
1964 елда «Zëri i rinisë» («Яшьләр тавышы») һәм «Drita» («Яктылык ») газеталарында журналист булып эшли. 1974 елдан алып сценарист буларак «Новая Албания» киностудиясе белән хезмәттәшлек итә. Kinostudio Shqipëria e Re). 1978 елда нәфис фильмнар бүлегенең баш мөхәррире итеп билгеләнә.
1987 елда-Албания мәдәният һәм сәнгать министрлыгында департамент башлыгы.
1991-1992 елларда Албаниянең мәдәният, яшьләр һәм спорт министры. Министр вазыйфасыннан киткәннән соң «Onufri " нәшрияты директоры булып эшли.
2001 елда Албания Социалистик партиясе исемлеге буенча Албания парламенты депутаты була. Италиядә йөрәк өянәгеннән вафат була.
Иҗат
1964 елда " Kur zunë shirat e vjeshtës»хикәяләр җыентыгын бастырып чыгара.
20дән артык киносценарий авторы.
Шыхлар (Гах)
Шыхлар  (Şıxlar ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Агнешково (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долений Глободол
Долений Глободол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Омутная (Зур Ашка кушылдыгы)
Омутная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Ашка елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корронсак
Корронсак — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Поталых-Еган
Поталых-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Юккун-Еган елгасының уң ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тши-Борки
Тши-Борки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заречье (Кошки районы)
Заречье (Заречье) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан бистә.
Анне (Ньевр)
Анне — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Виктор Федоров
Виктор Степан улы Федоров (16.05.1912, Краснодар крае, Армавир — 01.02.1990, Мәскәү) — Совет дәүләт һәм хуҗалык эшлеклесе, Социалистик Хезмәт Герое.
Кампо дел Фико-Селе (Латина)
Кампо дел Фико-Селе — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо дел Фико-Селе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дялу-Фрумос (Арджеш)
Дялу-Фрумос — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виктор Федоров
Биографиясе
Хезмәт эшчәнлеген 1926 елда Грозный шәһәрендә нефть промыселында слесарь булып башлый, бригадалы укучы мәктәбен тәмамлый. 1928 елда институтта укуын дәвам итә.
1932 елда Грозный нефть институтын тәмамлый. Техник фәннәр кандидаты.
1935 елдан укытучы булып эшли.
Төрле җаваплы вазыйфаларда эшләгән:
1940 елдан "Грознефтезавод" берләшмәсендә хуҗалык эшендә»;
1946-1948 елларда СССР көньяк һәм көнбатыш районнарының нефть сәнәгате министры урынбасары;
1948-1951 елларда СССР нефть сәнәгате министры урынбасары;
1951-1952 елларда СССР нефть сәнәгате министрының беренче урынбасары;
1952-1954 елларда ангар нефть химиясе комбинатының төзелеш башлыгы;
1954-1957 елларда СССР нефть сәнәгате министрының беренче урынбасары;
1957-1958 елларда Башкорт СНХ рәисе;
1963-1964 елларда СССР Дәүләт планы каршындагы химия һәм нефть сәнәгате Дәүләт комитеты рәисенең беренче урынбасары;
1964-1965 елларда СССР Дәүләт планы каршындагы нефть эшкәртү һәм нефть химиясе сәнәгате Дәүләт комитеты рәисе-СССР министры;
Федоров Виктор 1990 елның 1 февралендә Мәскәүдә вафат була.
Бүләк һәм премияләре
Социалистик Хезмәт Герое (24.1.1944).
Биш Ленин ордены, Октябрь Революциясе ордены, Хезмәт Кызыл Байрагы ордены, «Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан», «Хезмәттәге батырлыгы өчен», «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәте өчен», «Хезмәт ветераны» медальләре иясе.
Беренче дәрәҗә Сталин премиясе (1948) — нефть продуктларын алу методларын тамырдан камилләштерү өчен, ул югары сыйфатлы бензин ресурсларын шактый киңәйтүне тәэмин итә.
5-10 чакырылыш СССР Югары Советы депутаты.
КПССның Түбән Кама шәһәр комитеты бюросы һәм халык депутатларының шәһәр Советы башкарма комитетының 1981 елның 18 сентябрендәге 398 номерлы карары белән Федоров Виктор Степановичка «Түбән Кама шәһәренең Мактаулы гражданины» исеме бирелә.
NGC 2043
NGC 2043 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Аткинсон (Нью-Гэмпшир)
Аткинсон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Видава (Лодзь воеводалыгы)
Видава  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Махмуткөй (Кешан)
Махмуткөй (Mahmutköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Деньи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2.85 км².
Палермо (футбол клубы)
Palermo (Palermo Football Club) - Италиянең Палермо футбол клубы.
Долений Лесковець
Долений Лесковець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубравица (Навагрудский районы)
Дубравица  (Дубравіца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шашикман (авыл)
Шашикман (Шашикман) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (98%).
Бассенхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Согукпынар (Османгази)
Согукпынар (Soğukpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кальвене
Кальвене — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дениз (Самандаг)
Дениз (Deniz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тши-Гури
Тши-Гури — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Адамова-Гура
Адамова-Гура — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Медово (Бургас өлкәсе)
Медово  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3486) Фулькиньони
(3486) Фулькиньони  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 5 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 CR» саналган.
Пабло (Монтана)
Пабло  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пабло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эсканаба (Мичиган)
Эсканаба  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эсканаба шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караңгылык адаптометриясе
Караңгылыкка җайлашу (КҖ) — бу күрү системасына (бәбәк, челтәркатлау һәм баш миенең арткы кабыгы) түбән яктылыкка җайлашырга ярдәм итүче феномен. Сынауны күбесенчә төнлә күрү кимүенә зарарланган авыруларда кулланалар (никталопия). Челтәркатлауга 25% яки аннан да күбрәк родопсинны таркатырга җитәрлек вакыт эчендә яктылык белән йогынты ясыйлар. Аннан соң нормада таякчыклар яктылыкка сизгерлеген югалта, ә колбачыклар бик якты ярсыткычка гына җавап бирә. Яктылык сизгерлегенең алга таба кайтуын авыруны караңгы бүлмәгә урнаштырып, вакыт-вакыт төрле киеренкелектәге күрү кыры чигендә яктылык кабынуларын күрсәтеп күзәтергә була һәм авыруга бу утлар сизелгәч хәбәр итәргә кушалар.
Голдман-Викс адаптометриясе техникасы
а) авыру караңгы бүлмәдә һәм фоторецепторларны бикләүче якты утка  карый;
б) авыру яктылыкны сизгән чикне билгелиләр;
в) яктылык кабынуларын билгеле бер арада кабатлыйлар һәм күзнең  яктылыкка сизгерлеге әкренләп арта.
Сизгерлек кәкресе
Сизгерлек кәкресе — күз кабул иткән минималь яктылык киеренкелеген вакыт белән чагыштырып күрсәтүче график. График ике өлештән тора (рәс. 1.30):
а) колбачыклы кисем — бу колбачыкларның  сизгерлеге тиз кайткан караңгылыкка җайлашуның 5-10 минут чорын күрсәткән  сызык. Таякчыклар шулай ук бу вакыт эчендә торгызыла, ләкин күпкә әкренрәк;
б) таякчык-колбачык кисеме сызыгы нормада 7-10 минуттан була, ул вакытта  колбачыклар максималь актив була, ә таякчыклар колбачыкларга караганда  сизгеррәк;
Доленчице
Доленчице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куладер
Куладер — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Берггольц (кратер)
Берггольц — Венера планетасының -63.5°N, -53°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 29,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Берггольц кратеры рус язучысы Ольга Берггольц хөрмәтенә аталган.
Дубравка (Дзятлавский районы)
Дубравка  (Дубраўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Махмутлар (Калеҗик)
Махмутлар (Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗик илчесенә караган бер авыл (köy).
Сылтамалар
Mahmutlar, Kalecik Mahmutlar, Kalecik
Кампо дела Лепре (Алесандрия)
Кампо дела Лепре — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо дела Лепре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 2044
NGC 2044 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Адамовизна (Мазовия воеводалыгы)
Адамовизна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Монсель
Ла-Монсель (La Moncelle) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Восточный Седан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1.35 км².
Батвайлер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мощенка (Вожа кушылдыгы)
Мощенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вожа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дениз (Деринҗе)
Дениз (Deniz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Деринҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шотавар
Шотавар (Şotavar ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Яманиха
Яманиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шпановка
Шпановка (Шпановка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87,4%), чуашлар (4,7%), татарлар (4,2%).
Подпоговская
Подпоговская (Подпоговская) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Доленьське Топлице
Доленьське Топлице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Почекуйка
Почекуйка — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 1488 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 69 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Видавка (Лодзь воеводалыгы)
Видавка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(609) Фульвия
(609) Фульвия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Закир Кадыйри
Закир Хәлим улы Кадыйри, Төркиядә: Zakir Kadiri Ugan (Закир Кадыйри Уган) — күренекле татар мәгърифәтчесе, мөгаллим, көнчыгыш халыклар белгече, татар эмиграциясенең күренекле вәкиле.
Тормыш юлы
Закир Хәлим улы 1878 елда Самар губернасының Ставрополь өязе (хәзерге Сембер өлкәсе Чардаклы районы) Абдулла (Урта Кандал) авылында туган. Туган авылында башлангыч белем алгач, укуын Сембердә Вәли хәзрәт һәм Шакир ахун мәдрәсәләрендә дәвам иткән. Уналты яшендә Бохарага барып, 5 ел ислам фәлсәфәсен һәм табигать фәннәрен өйрәнә. Аннан Хиҗазга китеп, хәдисләр һәм гарәп әдәбиятын өйрәнә. Мәдинәдә югары белем ала. Абыйсы киңәше белән, Төркиягә укырга китә. Истанбул университетының илаһият факультетында укый. Истанбул университетында яңа фикерле яшьләр белән аралаша, түгәрәкләргә йөри, диспутларда катнаша. Тирәнрәк белем алу өчен Мисырга китә. Ул анда Әл-Әзһәр университетында укый, дөнья төркиләре турында мәкаләләр яза. «Әл-лива» газетасында, «Әл-Галәм-и Ислами», «Әттилмиз» журналларында эшли.
Югары дини белем алган яшь галим 1907 елда туган иленә әйләнеп кайта. З. Кадыйри Риза Фәхретдин чакыруы буенча, 1907-1917 елларда Ырынбурның «Хөсәения» һәм Уфаның «Галия» мәдрәсәләрендә фәлсәфә, психология һәм логика фәннәрен укыта.
З. Кадыйри XX йөз башында зур күтәрелеш алган җәдитчелек хәрәкәтенең иң актив эшлеклеләреннән булган һәм ул яңача уку-укыту, тәрбия бирүне, ягъни мәктәп-мәдрәсәләрне үзгәртеп коруны кайнар яклаган. «Тормыш» газетасында ул мәктәп-мәдрәсәләрдә балаларны үз ана телләрендә (гарәп телендә түгел) укытуны яклап күпсанлы мәкаләләр бастыра. «Тормыш» газетасында төрки кавемнең үз ана телендә белем биргән университеты да, академиясе дә булырга тиеш дигән фикерне алга сөрә.
1917 елда Бөтенроссия мөселман төрки-татар корылтайларын оештыруда актив катнаша. Милләт мәҗлесенә, мәгариф нәзарәтенә әгъза итеп сайлана. Закир Кадыйри — киң карашлы галим. Аның «Ислам мәдәнияте тарихы», «Мөхәммәт пәйгамбәрнең хәяте», «Гарәп сарфы» һәм «Гарәп нәхүе» кебек хезмәтләре әле дә әһәмиятен югалтмаган. Мәгърифәтче галим хатын-кызны җәмгыятьнең тулы хокуклы әгъзасы итеп күрергә тели. Ул «Кызлар дөньясы» һәм «Хатын-кыз мәсьәләсе» дигән китаплар яза. Аларда әхлак, акыл, сәяси һәм эстетик, физик тәрбия нигезләре турында сүз бара. Автор үзенең әсәрләрендә хатын-кызларны белем алырга, мәгърифәтле булырга өнди, аларның җәмгыяттәге урынын билгели. Күренекле инглиз философы һәм социологы Герберт Спенсерның тәрбиягә багышланаган хезмәтләрен инглиз теленнән татарчага тәрҗемә итә. Шәех Мөхәммәд Әйяд Тәнтавиның «Куәт һәм рух», «Гыйльме калям дәресләре», «Низам вә Ислам», «Тормыш һәм дин» хезмәтләрен гарәпчәдән тәрҗемә итүче дә Закир Кадыйри була.
Мөһаҗирлектә
1928нче елдан бирле Г. Исхакый тарафыннан чыгарылып килә торган «Яңа милли юл» журналында З. Кадыйри «Исламмы, милләтме» исемле фәнни популяр хезмәте басылып чыга. Монда ислам динен тотучы милләтләрнең бер милләт - гарәп телле милләт дәүләте кул астында яши алмавы, һәр мөселман булган милләтнең үз милли аңы, милли горурлыгы, милли әдәбияты, җырлары булуын, һәр милләтнең үз илендә, үз милләтенең гореф-гадәтләрен тотып, үзенең сәяси тәрбиясе, акылы дәрәҗәсенә күрә үзенә аерым бер милләт булып яшәргә хакы барлыгын һәм тиешлеген тарихтан мисаллар белән яктыртып язган.
Шуннан соң Төркия һәм Финляндиядә, янә Төркиядә яши. Мөһаҗирлектә ул педагогик һәм гыйльми эшләр белән шөгыльләнә.
1954 елның 22 октябрендә Төркиядә вафат була, Әнкара шәһәрендә җирләнгән.
Согукпынар (Чат)
Согукпынар (Soğukpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Антрен-сюр-Ноен
Антрен-сюр-Ноен — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Ланг-Ерь-Яха
Ланг-Ерь-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Ланг-Яха елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Миролюбово (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конде-Нортан
Конде-Нортан (Condé-Northen) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,92 км².
Дялу-Фрумос (Ваду-Моцилор, Алба)
Дялу-Фрумос — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшимше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барнстед (Нью-Гэмпшир)
Барнстед  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кальдоньо
Кальдоньо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гагра
Гагра (Гагра, Гагра, გაგრა) — Абхазияның Кара диңгез ярындагы курорт шәһәр. Гагра районының үзәге.
География
Сухумдан 83 һәм Сочи һава аланыннан 36 километр ераклыкта урнашкан.
Тарих
thumb|right|«Гагрипш» рестораны Безнең эрага кадәр I гасырда шәһәр территориясендә антик грек Триглиф факториясе буларак барлыкка килгән.
Истәлекле урыннар
thumb|right|250px|Диңгез буе паркында Колоннадасы
Бернгардт (кратер)
Бернгардт — Венера планетасының -31.6°N, -84.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 25,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Бернгардт кратеры француз актрисасы Сара Бернар хөрмәтенә аталган.
Дубравка (Мастовский районы)
Дубравка  (Дубраўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Куре (коммуна)
Куре — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Адамовице (Мазовия воеводалыгы)
Адамовице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.