cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Щиглице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рендолф (шәһәр, Висконсин)
Рендолф  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Славобоже
Славобоже — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казалунга (Павия)
Казалунга — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казалунга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(8764) Gallinago
(8764) Gallinago — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1109 T-2» саналган.
Виккероде
Виккероде (Wickerode) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16231) Jessberger
(16231) Jessberger — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 11 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 ES130» саналган.
Борыла
Борыла — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уса елгасының сул ярына тамагыннан 61 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каванарка
Каванарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Толмань елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Салис-Оливейра
Салис-Оливейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Баллыҗа (Олту)
Баллыҗа (Ballıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нытва
Нытва (Нытва) — Россия Федерациясенең Пермь краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1942 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): руслар (93,6%), татарлар (1,4%), коми-пермяклар (1,0%).
Тукмак (Лениногорск районы)
Тукмак — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Почта индексы — 423272.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
HD175548
HD175548 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Микалаевка (Буда-Кашалёвский районы)
Микалаевка  (Мікалаеўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
HD175548
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Микалаевка (Буда-Кашалёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сент-Мерис (Канзас)
Тарихы
Сент-Мерис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хорджешть
Хорджешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Стерлиң фунты
Стерлиң фунты, Фунт сте́рлинглар, фунт, Британия фунты (Pound sterling, Pound, British pound) — акча берәмлеге:
Семяни (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Семяни  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ботешть (Бакеу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшалунанг (Тхимпху)
Тшалунанг (Tshalunang ) — Бутан дәүләтенең Тхимпху дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 052 метр биеклектә 27.43333°N, -89.65°W координаталы буенча урнашкан.
Сантомера (Мурсия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люганьяк
Люганьяк — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Алексей Башкиров (1915)
Алексей Башкиров (Алексей Иванович Башкиров,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1943, 1945, 1946).
Караот (Буҗак)
Караот (Karaot) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Буҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
Цецерувка (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Люсе (Эр һәм Луар)
Люсе — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Маһмутча (Дурсунбей)
Маһмутча (Mahmutça) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(8765) Limosa
(8765) Limosa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1274 T-2» саналган.
Салитри (Сеара)
Салитри  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Ринат Бәшәров
Ринат Бәшәров (Ринат Әхкәметдин улы Бәшәров,, — , ) — ССРБ һәм РФ опера җырчысы, укытучы. Башкортстанның халык артисты (1997), Ф. И. Шаляпин исемендәге премия лауреаты (1993).
Славошево (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Славошево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16232) Chijagerbs
(16232) Chijagerbs — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 мартында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 ED152» саналган.
Микалаевка (Добрушский районы)
Микалаевка  (Мікалаеўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Щитковице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Читрагупта гыйбадәтханәсе, Кһаҗураһо
Читрагупта гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Мадхья Прадешта Кһаҗураһода 11-енче гасыр Сурья (Кояш Ходае) гыйбадәтханәсе. Архитектур яктан ул якындагы Җагадамби гыйбадәтханәсенә бик охшаш.
Тарихы
Эпиграфик шәһадәтнамә буенча, гыйбадәтханә төзелеше 1020-1025 елга карарга мөмкин. Мөгаен ул 1023 елның 23 февраленда изгеләштерелгән булган, Шиваратри чарасында. Гыйбадәтханә Һиндстан Археологик Тикшерүе буенча Милли Әһәмияте булган Һиндстан һәйкәлләре исемлегендә классификацияләнгән.
Потлар
Гыйбадәтханәнең изге урынының өлешчә җимерелгән 2,1 метр (6,9 фут) биеклектәге Сурьяның җиде ат җигелгән арбада баручы поты бар. Ул торучы итеп күрсәтелгән, тимер көбә һәм аяк киемнәре кигән, лотос чәчәкләрен тоткан итеп сурәтләнгән. Изге урын ишегендә өч охшаш, әмма кечерәк Сурья сурәте бар. Гыйбадәтханәнең тышкы стеналары эротик парлар, "сурасундари", төрле Ходайлар белән капланган, шуларга 11 башлы Вишну керә. Вишну поты Ходайны аның "пара рупа"сы (иң өлкән формасы)нда күрсәтә, Дашаватар: бу сирәк чагышылыш башка урыннарда күренми, һәм берәр нинди тарихи текстта искә алынуы юк. Башка потларга "митхуна"да катнашкан парлар фигурлары һәм киемнәрен түбәнрәк тотып "йони"ларын күрсәтүче "апсаралар" керә. Шулай ук Шиваның юлдашы Нанди (үгезе)нең поты бар, ул кеше тәне һәм үгез башы белән күрсәтелгән. Бу потлар (һәм шулай ук Җагадамби гыйбадәтханәкеләр) Вишванатха потлары буенча һәм Кандария Махадэва потлары алдыннан даталанырга мөмкин.
Әбрәгунус
Әбрәгунус (Əbrəqunus ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Җулфа районына караган авыл.
Желны (Киров өлкәсе)
Желны (Желны) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Сен-Совёр (Мёрт һәм Мозель)
Сен-Совёр (Saint-Sauveur) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,16 км².
HD1756
HD1756 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Виблиц-Эферсдорф
Виблиц-Эферсдорф (Wieblitz-Eversdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Расколина
Расколина — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Инвешка елгасының сул ярыннан 1,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уводь елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Ука кушылдыктары бассейны Мокша елгасы кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16233) 2000 FA12
(16233) 2000 FA12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 FA12» саналган.
Мусакай (Чиләбе өлкәсе)
Мусакай (Мусакаева) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (87%), руслар (13%).
Цецилювка-Бжузька
Цецилювка-Бжузька — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казалупа (Болцано)
Казалупа — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казалупа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бангор (Калифорния)
Бангор  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сеути
Сеути — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дала (авыл, Бутан)
Дала (Dala ) — Бутан дәүләтенең Чукха дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 152 метр биеклектә 26.85°N, -89.53333°W координаталы буенча урнашкан.
Дмитрий Башмаков
Дмитри Башмаков (Дмитрий Евлампиевич Башмаков,, — , ) — РИ дәүләт эшлеклесе, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1825), Таврия губернасы дворяннары җитәкчесе (1832-1835).
Лютз-ан-Дюнуа
Лютз-ан-Дюнуа — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Семяново (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Семяново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кайдоло
Кайдоло — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Баллыҗа (Акһисар)
Баллыҗа (Ballıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Ballıca, Akhisar Ballıca, Akhisar
Салморан
Салморан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Сент-Пол (Канзас)
Сент-Пол  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Пол шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риб-Лейк (шәһәр, Висконсин)
Риб-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хордила
Хордила — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Алаур (елга)
Алаур (чув. Ялавӑр) — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Куйбышев сусаклагычының уң ярына тамагыннан 1541 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Туктамыш (Биектау районы)
Туктамыш — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422716.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Люзеш
Люзеш — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Щитники-над-Качавою
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ботешть (Златна, Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салоа
Салоа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Славско (Польша)
Славско  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Микалаевка (Ельский районы)
Микалаевка  (Мікалаеўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Славско (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Микалаевка (Ельский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8766) Niger
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1304 T-2» саналган.
Люнан
Люнан — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
(16234) Bosse
Тарихы
2000 елның 29 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 FR20» саналган.
Цецилювка-Гловачовска
Цецилювка-Гловачовска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миңнур Касыймова
Касыймова Миңнур Мөхәммәтҗан кызы  (15 июль 1966 ел) — укытучы, язучы һәм үзешчән композитор. Башкортстан Республикасының атказанган укытучысы (2008).
Биографиясе
Миңнур Мөхәммәтҗан кызы Касыймова 1966 елның 15 июлендә Башкорт АССРның Бөрҗән районы Бәләкәй Кыпчак авылында туган.
1985 елда Белорет педагогия училищесының башлангыч класслар бүлеген тәмамлагач, туган районындагы Саргая башлангыч мәктәбендә укытучы булып эшли. Бер үк вакытта Стәрлетамак дәүләт педагогия институтының башлангыч класслар факультетында читтән  торып укый.
Институтны тәмамлагач, 1986-1987 елларда Бөрҗән районы Колгына сигезьеллык мәктәбендә, аннан соң ике ел Иске Собхангол башлангыч мәктәбендә, 1989 елдан Иске Собхангол урта мәктәбендә башлангыч класслар укытучысы булып эшли.
1991 елда районда беренче тапкыр үтә торган «Ел укытучысы» конкурсы җиңүчесе була. 1993 елда үзе укыган Әбделмәмбәт мәктәбенә кайтып, башлангыч классларда укыта.
1998 елдан Әбделмәмбәт урта мәктәбе директоры итеп билгеләнә һәм 10 еллап бу вазифада эшли. 2009 елдан янәдән башлангыч класслар укытучысы була.
М. М. Касыймова укучылары белән экология һәм фольклор өлкәсендә фәнни тикшеренү эшләре алып бара. Фольклор экспедицияләр оештыра. Аның башлангычы белән Әбделмәмбәт мәктәбендә Ә. М. Сөләйманов исемендәге фольклор кабинеты, туган авылы Бәләкәй Кыпчакта музей җиһазландырылган.
Озак еллар «Башар» экологик-фольклор клубын җитәкли. Урта яшьтәгеләрдән «Гөрелдәк» вокал һәм кече яшьтәге мәктәп укучыларының «Варис» малайлар вокал ансамбле җитәкчесе.
Ф.Рәхимголова исемендәге республика балалар шигърияте фестивалендә башлангыч сыйныф укучылары Р. Шәрипов, Р. Мәсәгутова, А. Сөләйманова, К. Касыймова, Г. Гөбәйдуллина, И. Үтәбаев, С. Билалов, А. Гарифуллина, С. Назаргуловалар җиңүче һәм призер була. Бу укучыларның шигырьләре "Мин — шагыйрь"дип аталган җыентыкка кертелде.
Укучылары башкорт телендә генә түгел, рус телендә дә иркен иҗат итәләр. Г. Шәмиголов, К. Шәрипов, К. Касыймова, А. Шәмиголов, Й. Каһарманова, Г. Гобәйдуллина, А. Босконов «Классная жизнь» конкурсы җиңүчеләре була.
Иҗаты
Пьесалары:
Сенданск
Сенданск — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(8767) Commontern
(8767) Commontern — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сенданск
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8767) Commontern
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1335 T-2» саналган.
Казалфозкино (Парма)
Казалфозкино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казалфозкино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ацвеж (елга)
Ацвеж — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Котельнич һәм Свеча районнары биләмәләрендә ага. Елга  Юма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сеэхин
Сеэхин — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Видерштедт
Видерштедт (Wiederstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16235) 2000 FF46
(16235) 2000 FF46 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 29 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 FF46» саналган.
Басс-Лейк (Калифорния)
Басс-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Басс-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Майбуа
Майбуа — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Сюппле
Сен-Сюппле (Saint-Supplet) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Баллык (Кумру)
Баллык (Ballık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Щитниця
Щитниця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цецишев
Цецишев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салтинью (Сан-Паулу)
Салтинью  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Оханск
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1781 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): руслар (95,5%).
Туктар (Әлмәт районы)
Туктар — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.
Почта индексы — 423424.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Риб-Маунтен (шәһәр, Висконсин)
Риб-Маунтен  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слайсино
Слайсино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маһмутшевкетпаша (Бейкоз)
Маһмутшевкетпаша (Mahmutşevketpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(16236) Stebrehmer
(16236) Stebrehmer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GG51» саналган.
Әлинҗә
Әлинҗә (Əlincə ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Җулфа районына караган авыл.
Тилчә
Тилчә (рус. Ящур)— антропозооноз бүлегеннән (кешеләр һәм хайваннар авырткан авырулар) үтә йогышлы авыру, интоксикация, бизгәк тоту, ашкайнату трактының күп катлы эпителий белән капланган лайлалы тышчасында, шулай ук тиренең йонсыз өлешләрендә үзенчәлекле куыкчыклар (афталар) һәм эрозияләр барлыкка килү белән үзенчәлекле.
Этиология һәм эпидемиология
Тилчәне тудыручы булып— Aphthovirus төренә Picornaviridae гаиләсенә караган РНКлы вирус, 7 серотөре, якынча 70 варианты очрый; тышкы мохитта чыдамлы. Зарарсыз һәм яман формаларга бүленә. Пар тояклы йорт һәм кыргый хайваннарда була (Сыер малы һәм вак терлек, дөя, дуңгыз һ. б. бирешүчән; ат авырмый, ләкин вирусны йөртүче була ала). Кешегә сирәк очракта йога ала. Инфекция чыганаклары — авыру хайваннар һәм вирус йөртүчеләр.
Патогенез
Вирус тышкы мохитка афталар сыеклыгы, сөт, бәвел, тизәк белән эләгә, шулай ук суелган авыру мал итендә һәм канында була. Алиментар, аэроген һәм аралашу юлы белән авыз һәм борын куышлыгының лайлалы тирәсе, тире аша йогуы мөмкин. Вирус эпителий күзәнәкләренә үтеп керә (аеруча авыз, борын һәм уретра), үрчи, күзәнәк элементларын тарката, бу куыкчалар куышлыгында эксудат җыелуга (афталар), эрозиягә, икенчел бактериаль инфекция үсешенә китерә. Аннары канга үтеп (вирусемия) кереп интоксикация китереп чыгара.
Клиник билгеләре
Инкубация чоры 2-12 тәүлек (сирәгрәк 3 атна) тәшкил итә ала. Күп очракта 3-4 көн дәвам итә. Авыру кискен башлана. Хайваннарда төп билгеләре: тән температурасы күтәрелү (39-40 С), калтырау белән, күп селәгәй агу, афталар барлыкка килү, сөт продуктлылыгы кимү, аксаклык, ашказаны-эчәк юллары эшмәкәрлеге бозылу һ.б. Яман авыру формада үткән очракта хайваннарның күпләп үлүе мөмкин. Диагностика өчен эпизоотологик, клиник һәм лаборатор (вирусологик, серологик) тикшерү мәгълүматлары кулланыла. Дәвалау (кирәк булганда) симптоматик (гипериммун сүл һ. б.).
Профилактика һәм көрәш чаралары
Тилчәне кисәтү өчен, ветеринария-санитария чараларын төгәл үтәргә кирәк. Алар вирусның читтән кереп таралуына юл куймаудан һәм хайваннарны вакытында вакциналаудан гыйбарәт. Тилчә табылган очракта, бу авыру буенча иминлексез хуҗалыкта кичекмәстән карантин игълан ителә.
Әдәбият
В39 Ф.Г.Набиев, Г.Ф.Кабиров, Г.3.Идрисов, М.X.Харисов; Под общ. ред. Ф.Г.Набиева.— Казань: Магариф, 2010.— 495 с.
Микалаевка (Лоевский районы)
Микалаевка  (Мікалаеўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санеба
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уводь елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Ука кушылдыктары бассейны Мокша елгасы кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сентрейлия (Канзас)
Сентрейлия  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сентрейлия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Какмож
Какмож – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Вала елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD175619
HD175619 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Караөз (Күтахья)
Караөз (Karaöz) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
Хордилешть
Хордилешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виглиц
Виглиц (Wieglitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьеса (Мурсия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ману (Эр һәм Луар)
Ману — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Салтинью (Санта-Катарина)
Салтинью  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Цецюрки
Цецюрки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ишем (Идел кушылдыгы)
Ишем — Куйбышев сусаклагычына кушыла торган елга. Татарстан Республикасының Кама Тамагы районы биләмәләрендә ага. Елга Куйбышев сусаклагычының уң ярына тамагыннан 1735 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жёлтые
Желтые (Желтые) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(8768) Barnowl
(8768) Barnowl — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2080 T-2» саналган.
Люнгард
Люнгард — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Щодре
Щодре — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сендзице (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Сендзице  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Щодре
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сендзице (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казалфорцато (Кьети)
Казалфорцато — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казалфорцато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(16237) 2000 GX76
(16237) 2000 GX76 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GX76» саналган.
Баллык (Явузэли)
Баллык (Ballık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Флүрә Баязитова
Флүрә Баязитова (Флүрә Сәет кызы Баязитова,, — , ) — телләр белгече, филология фәннәре докторы,  Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1998).
Биографиясе
1965 елда Казан университетының тарих-филология факультетын (татар теле һәм әдәбияты бүлеген) тәмамлый. 1964 елдан ТР Фәннәр академиясенең  Г. Г. Ибраһимов исемендәге тел, әдәбият һәм сәнгать институтында (кече фәнни хезмәткәр, 1986 елдан - өлкән фәнни хезмәткәр, 2000 елдан - әйдәп баручы фәнни хезмәткәр) эшли.
Фәнни эшчәнлек
1973 елда кандидатлык диссертациясен, 1998 елда — докторлык диссертациясен («Керәшен татарлары сөйләшүләре буенча этнолингвистик тикшеренүләр») яклый. Фәнни тикшеренүләрнең төп юнәлешләре:
Татар диалектологиясе;
лексикология һәм лексикография;
этнолингвистика, мәдәният.
Сливин
Сливин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баттонвилл (Калифорния)
Баттонвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Баттонвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тирәнкүл (Октябрьское районы)
Тирәнкүл (Теренкуль) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (85%).
Салту (Сан-Паулу)
Салту  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Салту (Сан-Паулу)
Калмаер
Калмаер — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Куйбышев сусаклагычының сул ярына тамагыннан 1585 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валерий Бебутов
Валери Бебутов (Валерий Михайлович Бебутов,, — , ) — СССР театр режиссөры, РСФСРның атказанган әртисе (1934), ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1945).
Сент-Ай
Сент-Ай (Saint-Ail) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Туктар (Саба районы)
Туктар — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Почта индексы — 422061.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Микалаевка (Микалаевски авыл советы, Буда-Кашалёвский районы)
Микалаевка  (Мікалаеўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Маньи (Эр һәм Луар)
Маньи — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Риб-Фоллс (Висконсин)
Риб-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торре-Пачеко
Торре-Пачеко — Испаниянең Мурсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8769) Arctictern
(8769) Arctictern — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2181 T-2» саналган.
Цецюрки-Влосцянски
Цецюрки-Влосцянски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хорезу (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маһрамлы (Сүлейманпаша)
Маһрамлы (Mahramlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Максу
Максу — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Анемия
Азканлылык (анемия) авыруы организмда эритроцитлар саны азаю яки алар гомумән кимү сәбәпле, канда гемоглобин күрсәткеченең түбән төшүе, белән характерлана. Азканлылыкны патологик халәтнең бер симптомы дип карау дөресрәк. Русиядә һәр 100 мең кешенең 157 сендә азканлылык симптомы очрый.
Азканлылыкны канның гомуми микъдары кимү (олигемия) белән дә бу­ тарга ярамый, чөнки бу очракта организмда әйләнештә булган кан күләме бик көчле кан агу хисабына кими. Организмда канның гомуми күләме нормада (нормоволемия), артып киткән күләмдә (гиперволемия), кимегән (гиповлемия) булуына карап, азканлылыкны берничә төргә аерып карыйлар.
Азканлылык ниндидер авыруның икенчел синдромы булырга мөмкин, әйтик, травмадан соң кан агу, В12 авитаминозы, организмга тимер җитмәү, эритроцитларның ферментлы системасында тумыштан җиткелексезлек, гемоглобинның аномаль ферментлары барлыкка килү, бавыр циррозы булганда барлыкка килүче гиперспления синдромы (гиперспленизм) һәм башкалар очрагында.
Кабул ителгән традиция буенча, бу авыруларның килеп чыгу сәбәпләре, патогенезлары төрле булуга карамастан, төп синдромнары буенча аларны азканлылык дип атыйлар. Азканлылык организм эшендә көчле чагыла.
Авыру билгеле бер дәрәҗәгә җиткәч, органнарда һәм тукымаларда кислородка ачлык — гипоксия барлыкка килә һәм дистрофия (азыкны үзләштерү процессы бозылудан бик нык ябыгу) башлана.
Әгәр канда гемоглобин ике тапкыр кимесә, дистрофиянең башлангыч билгеләре йөрәктә сизелә башлый, тагын да түбәнәйсә, организмда кире кайтарып булмастай үзгәрешләр барлыкка килергә мөмкин. Гипоксия булганлыктан, организмда матдәләр алмашы процессының окисьләшеп бетмәгән продуктлары җыела — беренче чиратта сөт кислотасы. Канның селтеле резервы кими, авыр очракларда ацидоз (канда һәм тукымаларда кислота күбәю) халәте күзәтелә. Бу—тукымаларның трофикасын (тукыма яисә әгъзаларның функциясен һәм структурасын саклауны тәэмин итүче күзәнәк туклануы процесслары җыелмасы) тагын да ныграк начарайта.
Авыр очракларда, тиз үсеш алган азканлылык тукымаларда матдәләр алмашының шактый бозылуы белән характерлана, хәтта кайвакыт мондый үзгәрешләр үлемгә китерергә мөмкин.
Кан ясалу бозылышы нәтиҗәсендә барлыкка калгән азканлылык тимер җитешмәгән очракта күзәтелә. Эритропоэз (организмда эритроцитлар ясалу процессы) өчен кирәк тимер җитешмәү халәте агулану сәбәпле сөяк миенең зарарлануы нәтиҗәсендә, нурланыш тәэсирендә һәм башка төрле ачыкланмаган сәбәпләрдән, шулай ук кызыл сөяк миенең башка төрле I тукыма белән алышынуы — аларның миеломалары үсеп зураю, шешләрнең | күп метастазлары таралу һәм башка сәбәпләр нәтиҗәсендә барлыкка килә. | Бу төр азканлылыкның гомуми билгеләре—тын бетү, лайлалы тышчаның < һәм тиренең төсе агару, хәлсезлек, йөрәкнең еш тибүе, гәүдәнең массасы кимүе. Геморрагик синдром — күзнең челтәр катлавына һ.б. урыннарга кан саву, борыннан, башка әгъзалардан кан китү күзәтелү.
Гемолиз (эритроцитлар таркалып, гемоглобинның эремәгә чыгуы) булу сәбәпле, канның чиктән тыш күп таркалуы. Эритроцитларның таркалуы күзәнәк эчендә яки күзәнәктән тыш факторлар тәэсирендә булырга мөмкин. Гомуми билгеләре — тән калтырау, бизгәк тоту. Билдә һәм эчтә авырту барлыкка килү, тәнгә сары төшү, талакның шактый зураюы (спленомегалия), хәтта шок булырга мөмкин.
Аутоиммун гемолитик азканлылык—яшәү барышында эритроцитларның агглютиногеннарына антитәнчекләр ясалу нәтиҗәсендә барлыкка килгән гемолиз. Ул температура кискен күтәрелүдән башланып китә. Сары төшә, бавыр һәм талак зурая. Гомуми билгеләре — хәлсезлек, тире өслегенең 3 агаруы. Физик йөкләнеш булганда, тын бетә, баш әйләнә, йөрәк тибүе ешая.
Тимер җитешмәү азканлылыгы кан ресурсы кимегәндә (хроник рәвештә кан югалтканда), организмга тимер җитәрлек дәрәҗәдә кермәгәндә (10- 30 % кешеләрдә) күзәтелә. Симптомнары: хәлсезлек, апатия, тын бетү, түбән кан басымы, баш авырту. Күп кан югалтканда баш әйләнә. Кайбер кешеләрнең акбурга, күмергә, теш пастасына һәвәслеге булырга мөмкин. Бу төр азканлылык ашказаны һәм уникеилле эчәк җәрәхәте, шеш, геморрой, глистлы инвазия—кешенең хайван һәм үсемлек паразитларын ияртүе, яшь кызларда аналыктан кан киткәндә һәм башка очракларда булырга мөмкин.
Пернициоз (яман авырулы) һәм В12 витамины җитмәүдән (тәүлегенә 1-5 мкг кирәк) булган азканлылык. Пернициоз азканлылык — ашказаны стенасы күзәнәкләренә антитәнчекләр ясый торган аутоиммун авыру. Ул тумыштан булырга яки яшәү барышында барлыкка килергә мөмкин. 60 яшьтән өлкән кешеләрдә ешрак күзәтелә.
Ураксыман күзәнәкле азканлылык — нәселдән килүче авыру, гемоглобинның төзелеше яисә синтезы бозылу аркасында барлыкка килә һәм I уртача чагылышлы, авырту кризлары кабатланып торучы, инфекцияләргә тиз бирешүче гемолитик азканлылык булып характерлана. Йөклелек вакытында күзәтелә торган азканлылык. Йөклелекнең икенче г яртысында эритоцитларның күбәюе, ә соңгы триместрда яралгының үсүе I нәтиҗәсендә тимергә ихтыяҗ арта. Йөклелек чорында шулай ук фолий I кислотасына ихтыяҗ зурая, ә аның җитмәве—азканлылыкның бер сәбәбе.
Хатын-кыз авырлы булганда, азканлылылык еш күзәтелә. Йөкле хатын­ нарның канында гемоглобин 100-110 г/л дан түбән булса, тимер препа­ ратлары билгеләнә һәм өч атна узгач, канны кабат тикшерәләр.
Югарыда әйтелгәнчә, анемия диагноз түгел, симптом гына булып исәпләнә. Аның нидән булганлыгын белү өчен, тикшереп, төп авыруга диагноз кую һәм менә шул авыруны дәвалау шарт.
Классификацияләрнең үзенчәлеге
Постгеморрагик (кан югалтудан барлыкка килә), тимер дефицитлы (организмда тимер җитмәгәндә), фолий кислотасы (B12 витамины җитмәгәндә), нәселдән килгән гемолитик (эритроцитларда генетик бозылу булганда) һәм тормышта барлыкка килгән  (эритроцитларның бетүенә булышлык итүче кайбер дару препаратлары һәм химик матдәләр тәэсире булганда) һ.б. анемиягә аералар. Кискен һәм хроник формаларда үтә.
Патогенез
Төп симптомнары: тиз аручанлык, тын кысылу, физик көчәнеш вакытында йөрәкнең еш тибүе, тире катламының агарынуы, баш әйләнү, күз алды чынбарлыкны, күрү сәләтенең кимүе. Диагностика өчен клиник һәм лаб. тикшерү мәгълүматларын кулланалар.
ТИМЕР РАЦИОНЫ
Бөтендөнья Сәламәтлек Саклау оешмасының мәгълүматларына караганда, тимер җитешмәү анемиясе — бүген дөньяда иң күп таралган авыру­ ларның берсе. Аның белән 2 миллиардтан артык кеше интегә. Авыруның билгеләре һәм аны диета белән дәвалау методы турында шушы мәкаләдә сүз алып барырбыз.
Кеше организмында тимер кандагы кислородны йөртүдә катнаша. Бу — аның төп функциясе. Составында тимер булган ферментлар калкансыман биз гормоннары синтезында катнашалар. Организмда бу элементның җитешмәве азканлылыкка, икенче төрле әйткәндә, тимер җитешмәү анемиясенә китерергә мөмкин.