cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Глинки (Гарволинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гилтон-Гед-Айленд (Көньяк Каролина)
Гилтон-Гед-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
260 ел
Вафатлар
260er
Гилтон-Гед-Айленд (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурсёль
Бурсёль (Bourseul) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Планкоэт кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,23 км².
Юлия Липницкая
Юлия Вячеслав кызы Липницкая (1998, Екатеринбур) — 🇷🇺 тимераякта фигуралы шуучы, хатын-кызлар арасында ялгыз шууда һәм команда ярышында чыгыш ясый. Олимпия чемпионы (2014, команда ярышы). Европа чемпионы (2014, ялгыз шуу).
Дөнья чемпионы (2012, яшүсмер), вице-чемпионы (2013).
Россиянең атказанган спорт остасы (2014).
Ригонце
Ригонце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юлия Липницкая
Юлия — ялгыз шууда Олимпия ярышлары тарихында иң яшь катнашучы.
Буе 158 см. Тренеры — Этери Тутберидзе, Сергей Дудаков, хореограф — Илья Авербух.
Audiofy китап-чипы
Audiofy китап-чипы ул аудио китапларны SD карталарда таратуның формасы, ул күбесенчә Pimsleur Language Programs тел курсларында кулланыла. Карталар Audiofy'ның батареядән тукланыла торган плейеры, яки картаны эшләтә торган программа тәэминаты булган санакта уйнатыла ала.
Тирбику
Тирбику (Tirbiku) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Кубилья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кардиелуш
Географиясе
Мәйданы —.
Пингри (Төньяк Дакота)
Пингри  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пингри шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кәләпүш
Кәләпүш (фарсыча кәлә — баш, пуш — ябу) — кара хәтфәдән эшләнгән яссы түбәле түбәтәй.
Татарларда 19-20 гасыр башларында таралып, түбәтәйне кысрыклап чыгара диярлек.
Күбесенчә бәрхеттән һәм вилветтан тегелгә.Һәм соңрак төрле бизәкләр белән бизәлә.
Тегелгәндә ике өлештән тегелгән: түбәсеннән һәм призма сыман яныннан.
Конфлан-сюр-Аний
Конфлан-сюр-Аний — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Борнай мәчете
Борнай мәчете (элек Өченче җәмигъ мәчете) — Казанда урнашкан мәчет. 1872 елда архитектор П.И. Романов проекты буенча төзелә башлый. 1895 елда мәчет төзелеп бетә. Төзелеш буенча чыгымнарны үз өстенә сәүдәгәр Мөхәммәтсадыйк Корбангали улы Борнаев (1826–1898) ала. Манарасы Ф.Н. Малиновский һәм Л.К. Хрощонович проекты буенча төзелгән.
Пинчешть (Нямц)
Пинчешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ставрополь губернасы
Тарих
Ставрополь губернасы 1847 елда оештырылып, 1924 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 55,3%, украин теле — 36,6%, нугай теле — 2,3%, төрекмән теле — 1,7%, калмык теле — 1,2%, калмык теле — 1%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 91,1%, мөселманнар — 4,4%, яһүдиләр — 1,2%, буддачылар — 1,2%.
Эчке бүленеш
1897 елда Ставрополь губернасы 4 өязгә һәм күчмә халыклар территориясенә бүленгән булган.
Пятровичы (Докшыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Йолөрен (Эдремит)
Йолөрен (Yolören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Янкелювка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лясница
Лясница (Лясніца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Римське Топлице
Римське Топлице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Копидлувек (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алъяпкыч
Алъяпкыч — күбесенчә өй шартларында һәм эш вакытында киелүче өс киеме. Аны ирләр дә, хатыннар да кия. Күбесенчә кием өстенә киелә. Төп бурычы булып, үз астындагы киемне пычрак төшүдән саклау тора.
Функциясенә карап бүленеше:
Тарих
Беренче алъяпкычлар Борынгы Мисырда ук кулланылганнар, анда аларны дәүләттә хезмәт иткүче ир-атлар кулланган.
Бай французлар 17-18 гасырларда табелье дигән алъяпкыч кигәннәр.
Татарларда
Казан татарларында, бигрәк тә яшь кияүләр һәм яшь киленнәр өчен ул эш киеме генә түгел, ә көндәлек кием булып та саналган. Мәсәлән, яшь кияү беренче елында көтү каршысына чыкканда кыз бирнәсенә килгән кияү күлмәк-ыштанын киеп, чигешле ак киндер алъяпкыч бәйли торган була. Яшь киленнәрдә һәм җиткән кызларда алъяпкыч өс киеменең, күлмәк шикелле үк, иң матур һәм күзгә бәрелеп тора торган өлешен тәшкил иткән. Әүвәлрәк аны эре шакмаклы, сөрмәләп, алмалап яки чуптарлап сугылган өй тукымасыннан күкрәкчәле итеп теккәннәр. Алъяпкычның төсе аның белән бергә киелә торган күлмәкнең төсе һәм формасына яраклашкан була. Күлмәк һәм аның декоратив алымнары тагын да ныграк беленеп торсын өчен, алъяпкыч башка төстәге тукымадан эш­ләнгән. Бу очракта төсләрнең кон­траст хасил итүе, бер-беренә каршы куелуы киемнең гармониясен бозмый, киресенчә, бизәп кенә то­ра, күркәмлек кенә өсти.
Борынгырак заманнарда фәкать күкрәкчәле алъяпкычлар гына булса, XX йөз башларында билгә генә бәйләп куела торган, күкрәкчәсез алъяпкычлар да күренә башлый. Бу вакытларда татар хатын-кызлары арасында төрле төстәге фәбрик тукымасыннан (ситсы, ) эшлән­гән яңа формадагы: төрешле, аркалы, култыклы, канатлы һ.б. төрле алъяпкычлар тарала. Ак коленкордан яки кара нән тегелгән алъяпкычларның итәк очын һәм күкрәк өлешен чигеп эшләргә яратканнар. Печән һәм урак вакытларында буй җиткән кызлар һәм яшь киленнәр күлмәк өстеннән чиккән алъяпкыч бәйләп, җиңсә кигәннәр. Керәшен татар хатын-кызлары да бу вакытта алъяпкычны күбрәк ачык төстәге (яшел, ал, зәңгәр) нән таккан итәк куеп һәм итәк очына ике-өч рәт тасма бастырып эшлә­гәннәр. Мондый гадәт, ягъни кыз­лар алъяпкычын чигү яки аны төр­ле төстәге тасмалар белән бизәү бүгенге көндә дә яшәп килә.
Ука-Сыры бассейнында яшәүче мишәрләрдә, Себер һәм Әстерхан татар­ларында исә алъяпкыч (ирендә һәм хатынында) күбрәк эш киеме булып хезмәт итә.
Глинки (Остроленцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курневка
Курневка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мудьюга (Онега кушылдыгы)
Мудьюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега кушылдыгының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 119 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7506
NGC 7506 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Осюрюк
Осюрюк — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Тискре күла
Тискре күла (Tiskre küla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Лит-Гетфилд (Пенсильвания)
Лит-Гетфилд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лит-Гетфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2244) Тесла
(2244) Тесла  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1952 елның 22 октябрендә M. B. Protić тарафыннан Белград обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1952 UW1» саналган.
Полибино
Полибино (Полибино, Полибино) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429024. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235850001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400002800.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 67 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (94%).
Упата
Тарих
1762 елда нигезләнгән.
ZNF806
ZNF806 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вя Капрареле (Напуль)
Вя Капрареле — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Капрареле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карралкова
Карралкова — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Прондзонка
Прондзонка — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Клод (округ)
Сен-Клод — Франциядәге округ (Arrondissement). Юра департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1003 км². Округ 5 кантоннан тора, алар үз чиратында 71 коммунага бүленгән.
Ринчетова Граба
Ринчетова Граба — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леонид Алексеев
Леонид Алексеев (25 август 1935, Новая Деревня, Стәрлетамак районы, БАССР — 23 декабрь 2008, Уфа) — ССРБ һәм Россия тау инженеры, укытучы. Техник фәннәре докторы (1987), профессор (1989). Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе (1995), ССРБ‑ның мактаулы нефтьчесе (1978).
Биографиясе
1959 елда инженер-механик һөнәре буенча Уфа нефть институтын тәмамлый. 1960 елдан алып Леонид Алексеев Уфа дәүләт нефть техник университетында эшли башлый. 1970—1990 елларда ул тау-нефть факультетының деканы вазифасын били.
1978 елда ССРБ‑ның мактаулы нефтьчесе исеменә лаек була. 1981 елда Леонид Алексеев «Мактаулы Билгесе» ордены белән бүләкләнә.
1987 елда ул техник фәннәр докторы исемен ала. Ике елдан соң профессор дәрәҗәсен яулый.
1995 елда Леонид Алексеев Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе исеме белән бүләкләнә. 1999 елда Россия Федерациясе Хөкүмәтенең фән һәм техника өлкәсендәге премиясенә лаек була.
Леонид Александровичның гыйльми эшчәнлеге скважиналарны бораулау технологиясе, тау токымнарының җимерелү процессларын өйрәнүен тикшерүгә багышланган. Алексеев карамагында бораулау һәм скважиналарны юнәлтү өчен токымнарны җимерүче һәм фрезерлы инструментлар уйлап табыла (Башкортстанның һәм Россия Федерациясенең башка төбәкләренең нефть промыслаларында кулланыла), шуларның эшләү температурасының режимы тикшерелә.
Алексеев 120 гә якын гыйльми эш, 2 монография һәм 12 уйлап табу авторы була.
Леонид Александрович 2008 елның 23 декабрендә Уфада вафат була.
Тобиа
Тобиа (Tobia) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Дүзчам (Карабүк)
Дүзчам (Düzçam) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Карабүк илчесенә караган бер авыл (köy).
Электр агымы
Электр агымы — ирекле корылмалы кисәкчәләрнең, мәсәлән, электр кыры тәэсирендә билгеле тәртиптә компенсацияләнмәгән хәрәкәте. Мондый кисәкчәләр булып: үткәргечләрдә — электроннар, электролитларда — ионнар (катионнар һәм анионнар), газларда - ионнар һәм электроннар, вакуумда билгеле шартларда - электроннар, Ярымүткәргечләрдә — электроннар һәм тишекләр (электрон-тишек үткәрүчәнлеге) булып торырга мөмкин.
Электр агымы энергетикада энергияне арага тапшыру өчен киң кулланыла. Медицинада электр агымын реанимациядә, баш миенең билгеле өлкәләрнең электростимуляциясендә кулланалар. Электр корылма төшүе (разряд) махсус шифаханәләрдә Паркинсон авыруы һәм эпилепсияне дәвалау өчен, шулай ук электрофорез өчен кулланыла. Йөрәк мышцасын импульс агымы белән стимуляцияләүче ритм йөртүчесен брадикардия авыруы булганда кулланалар.
Сыйфатламалар
Агым юнәлеше үткәргечтә уңай корылмаларның юнәлеше белән бер үк икәнлеге тарихи кабул ителгән. Шул ук вакытта бердәнбер агым йөртүче кисәкчәләр булып тискәре кисәкчәләр торса (мәсәлән, металлда электроннар), агым юнәлеше электрон юнәлешенә капма-каршы була. Үткәргечләрдә кисәкчәләрнең юнәлешле хәрәкәтнең тизлеге үткәргечнең материалына, кисәкчәләрнең массасына һәм корылмасына, әйләнә-тирә температурага, куелган потенциаллар тизлегенә бәйле һәм яктылык тизлегеннән шактый кимрәк зурлык тәшкил итә. Билгеле тәртиптә хәрәкәте исәбенә 1 с эчендә үткәргечтә электроннар 0,1 мм дан азрак арага күчәләр. Моңа да карамастан, электр агымының үзенең таралыш тизлеге яктылык тизлегенә тигез, ягъни электромагнит дулкыны фронтының таралыш тизлегенә тигез. даими (direct current, DC) һәм алмаш (alternating current, AC) агымнарны аералар. Бер шундый цикл үтә торган вакыт (агымның ике юнәлешкә дә үзгәрүен кертеп), алмаш агымның периоды дип атала. Вакыт берәмлеге дәвамында агым башкарган периодлар микъдары ешлык атамасы астында билгеле. Ешлык герцларда үлчәнә, бер Герц секундка бер периодка тәңгәл килә. Алмаш югары ешлык агымы үткәргеч өслегенә кысрыклап чыгарыла, бу эффект кабык эффекты (скин-эффект) дип атала.
Агым зурлыгы һәм тыгызлыгы
Агым зурлыгы дип үткәргечнең аркылы киселеше аша берникадәр вакыт эчендә үткән корылма микъдарының шул вакыт арасына нисбәтенә тигез физик зурлыкны атыйлар. СИ системасында агым зурлыгы Амперларда үлчәнә. Ом кануны буенча чылбыр өлеше өчен агым зурлыгы I бу чылбыр өлешенә куелган  көчәнешкә U туры пропорциональ һәм бу чылбыр өлешенең  үткәргеченең каршылыгына R кире пропорциональ : Агым тыгызлыгы дип модуле агым юнәлешенә перпендикуляр ниндидер бер мәйданчык аша үтүче агым зурлыгының бу мәйданчык зурлыгына нисбәтенә тигез, ә вектор юнәлеше агымда уңай корылманың хәрәкәт юнәлеше белән бер булган вектор атала. Ом законы буенча мохиттә агым тыгызлыгы \vec{j} электр кырының көчәнешлелегенә  \vec{E} һәм мохитнең үткәрүчәнлегенә пропорциональ: СИ системасында агым тыгызлыгы квадрат метрга бүленгән амперларда үлчәнә.
Егәрлек
Үткәргечтә агым булганда каршылык көчләренә каршы эш башкарыла. Бу эш җылылык рәвешендә чыгарыла. Җылылык югалтулары егәрлеге дип вакыт берәмлеге эчендә чыгарылган җылылык микъдарына тигез зурлык атала. Джоуль — Ленц законы буенча үткәргечтә җылылык югалтулар егәрлеге үтүче агымның зурлыгына һәм куелган көчәнешкә пропорциональ: Егәрлек Ваттларда үлчәнә. Тоташ мохиттә югалтуларның күләм зурлыгы p бу ноктада агым тыгызлыгы векторы  \vec{j} белән электр кырының көчәнешлелеге \vec{E} белән скаляр тапкырлама белән билгеләнә: Күләм егәрлеге кубик метрларга бүленгән Ваттларда үлчәнә.
Тайпыллма агымы
Кайвакыт җылылык өчен күчеш агымы билгеләмәсен кертәләр. Билгеләмә буенча, тайпылма агым тыгызлыгы  \vec{j_D} — ул электр кырның \vec{E} вакыт белән үзгәрүе тизлегенә тигез вектор зурлыгы: Эш шунда ки, электр кыры үзгәргәндә, агым үткәндә кебек үк, магнит кырының генерациясе була, бу ике процессны бер-берсенә охшаш ясый. Моннан тыш электр кырының үзгәрүе гадәттә энергия тапшыруы белән бара. Мәсәлән, конденсаторның корылма алуы һәм бирүе вакытында, аның тәлинкәләре арасында корылмалы кисәкчәләрнең хәрәкәте булмаса да, аның аша берникадәр энергия ташучы һәм үзешчән рәвешле электр чылбырын тоташтыручы күчеш агымы турында сүз алып баралар. Конденсаторда күчеш агымы I_D түбәндәге формула буенча билгеләнә: монда Q — конденсатор тәлинкәләрендә корылма, U — тәлинкәләр арасында потенциаллар аермасы, C — конденсаторның сыешлыгы. Күчеш агымы электр агымы түгел, чөнки ул электр корылмалы кисәкчәләр күчерү белән бәйле түгел.
Электр куркынычсызлыгы
Кешенең тәне электр агымы үткәргече булып тора. Кешенең каршылыгы тән коры һәм җәрәхәтләнмәгән булганда 3 тән алып 100 кОм га кадәр тирбәлә. Кеше яки хайван организмы аша үткәрелгән агым, түбәндәге гамәлләр кыла: Агым сугуының нәтиҗәсен билгеләүче төп фактор булып, кеше тәне аша үтүче агым зурлыгы булып тора. Куркынычсызлык техникасы буенча электр агымы түбәндәгечә классификацияләнә:
Лясныя Дворышчы
Лясныя Дворышчы (Лясныя Дворышчы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кубо-де-ла-Солана
Кубо-де-ла-Солана — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пятровичы (Дунилавицки авыл советы)
Пятровичы (Пятровічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Альта (Айова)
Альта  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шудимари
Шудимари — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452825, ОКАТО коды — 80259840004.
Писик (Төньяк Дакота)
Писик  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Писик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Конье (Сарта)
Конье — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Мале (Коми)
Мале (Мале) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Мале климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (98%).
Бусланж
Бусланж (Bousselange) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.2 км².
Гит-Спрингс (Көньяк Каролина)
Гит-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рубио (Венесуэла)
Рубио (Rubio) — Венесуэланың Тачира штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1794 елда нигезләнгән.
Түбәтәй
Түбәтәй — күбесенчә түгәрәк яки шакмак, конуссыман түбәле төрек халыкларының баш киеме.
Әрсезгә кия торган түбәтәйләрне карарак төстәге тукымадан, ә бәйрәмнәрдә кияр өчен затлырак тукымалардан (ефәк, бәрхет, парча) эшләнә. Энҗе яки алтын-көмеш җепләр, укалар белән дә чигелә ала.
Зур казанышны ССРБда 1950нче елларда казана. Ул вакыт аны барлык халыклар да милләтенә карамый кия башлый.
Кописць (Лодзь воеводалыгы)
Кописць  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ритмерк
Ритмерк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Глинки (Отвоцкий повяты)
Глинки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Отвьель-Сен-Мартен-Бидеран
Отвьель-Сен-Мартен-Бидеран — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Татьяна Волосожар
Россия атказанган спорт остасы, Украина халыкара класс спорт остасы.
Максим Треньков белән парда 2010 елдан чыгыш ясый.
Дөнья чемпионы (2013), Европа чемпионы (2012, 2013, 2014), Россия чемпионы (2011, 2013).
Украинада С. Морозов белән парда чыгыш ясады, Украинаның дүрт тапкыр чемпионы.
Янково-Млодзяново
Янково-Млодзяново — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лантенн-Вертьер
Лантенн-Вертьер — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Лясок (Карэлицкий районы)
Лясок  (Лясок ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Зур Ния
Зур Ния — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Обва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мөхәммәтсадыйк Борнаев
Мөхәммәтсадыйк Корбангали улы Борнаев (20 гыйнвар, 1826 ел — 4 май, 1898 ел) — Казан сәүдәгәре. Борнай мәчетен төзетүче буларак билгеле.
ZNF808
ZNF808 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тоброва
Тоброва (Tobrova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Прусиново (Диңгез буе воеводалыгы)
Прусиново  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карресу
Карресу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пинь
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2797) Тевкр
(2797) Тевкр  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 4 июнендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 LK» саналган.
Еновка
Еновка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 42 тирәсендә. Почта индексы — 423211.
Тарих
XIX гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар, мордва халкы.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Дакс (округ)
Дакс — Франциядәге округ (Arrondissement). Ланды департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 3194 км². Округ 13 кантоннан тора, алар үз чиратында 153 коммунага бүленгән.
Куэва-де-Агреда
Куэва-де-Агреда — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Кардучи (Лече)
Вя Кардучи — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Кардучи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пятровичы (Камайски авыл советы)
Пятровичы (Пятровічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тыду
Тыду (Tõdu) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Глинки (Сохачевский повяты)
Глинки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ритозной
Ритозной — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кукмара аграр көллияте
Кукмара аграр көллияте, «Кукмара аграр көллияте» дәүләт автоном һөнәри белем учреждениесе (Кукморский аграрный колледж) — Татарстанның Кукмара районы Янил авылында (әүвәлге исемнәре — Новое Село Головино, Яңа Авыл) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Казан дәүләт аграр университетының фәнни-белем бирү кластерына керә. Гамәлгә куючысы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы. Директор (1998 елдан) — Азат Хәлил улы Гатин.
Тарих
1936 елда Янил авылында 37 күмәк хуҗалыкка хезмәт күрсәтүче машина-трактор станциясе (МТС) оештырыла.
1959 елда Янил МТСы каршында тракторчы-машинист һөнәренә өйрәтүче берьеллык 21нче авыл хуҗалыгын механикалаштыру училищесы (УМСХ-21) ачыла.
1962-1963 елларда УМСХ-10.
1963 елдан 10нчы урта һөнәри-техник укуханә (СПТУ-10).
1978 елдан укуханә өчьеллык уку срогына күчә: урта белемле тракторчы-машинистлар әзерли башлый. Укуханә территориясендә яңа укыту корпусы, студенлар өчен тулай торак төзелә.
NGC 7507
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кукмара аграр көллияте
Тарих
2009 елга кадәр 78нче һөнәри лицей (ПЛ-78), 2009 елдан Кукмара аграр көллияте.
2018 елда көллияткә Ресурс үзәге статусы бирелә.
Директорлар
1962-1963 Камал Солтан улы Дәүләтшин, 1963-1966 Нур Зиннур улы Мингалимов, 1966-1967 Кәрим Нәби улы Нәбиев, 1967-1968 Мәсләви Гали улы Галиев, 1968-1987 Нургали Булат улы Хисмәтов, 1987-1998 Илнур Гыйният улы Хәкимов, ТР атказанган укытучысы; 1998 елдан Азат Хәлил улы Гатин.
Белгечлекләр
2017-2018 уку елына Кукмара аграр көллиятенә ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 150 студент кабул ителә.
Питерсбург (Төньяк Дакота)
Питерсбург  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Питерсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Литтл-Бритен (Пенсильвания)
Литтл-Бритен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Литтл-Бритен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Mançesterda terror ğämäle (2017)
Mançesterda terror ğämäle - 2017 yılnıñ 22 mayı kiçke 22:40 säğättä (UTC+1) Böyekbritaniäneñ Mançester Arena stadionında şartlaw näticäsendä kimendä keşe häläk bulğan,  yaralanğan, kübesençä balalar. Şartlaw AQŞ cırçısı Ariana Grande konsertında bulğan.
Qorbannar
Pülisä buyınça, bombanı terrorçı-intixarçı şartlatqan, şartlatqıç tiderüçe elementlar belän tuplanğan bulğan. Şartlaw näticäsendä 23 keşe häläk bulğan, iñ yäşe - 8 yäşlek qız, 59 keşe (bik küp balalar häm yäşüsmerlär) cäräxätlängän.
Soñraq pülisä tapqan ikençe şartlatqıç idärä itelüçe şartlaw yärdämendä beterelgän.
Matbuğat beldergänçä, terror ğämäle öçen cawaplılıqnı İGİL alğan. CBC News buyınça, intixarçı 23 yäşlek Salman Abedi bulğan.
Terror ğämäle säbäple parlamentqa saylaw aldı çaraları waqıtlıça tuqtatılğan.
Мурга (Марега кушылдыгы)
Мурга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 10 елгасының уң ярыннан км ераклыкта Марега урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корм (Сарта)
Корм — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
ZNF81
ZNF81 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ларно (Ду)
Ларно — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Копита (Лодзь воеводалыгы)
Копита  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лятки
Лятки (Ляткі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Глинки-Рафали
Глинки-Рафали — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вадим Андреев
Вадим Андреев (17 август 1955, Уфа, БАССР) — ССРБ һәм Россия галиме, тау инженеры, нефтьче. БР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2009), техник фәннәр докторы (1998), профессор (2003). Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе (2006). А.А. Трофимук исемендәге премия лауреаты (2010).
Биографиясе
Андреев Вадим Евгеньевич 1955 елның 17 августында Уфада туа.
1977 елда Уфа нефть институтын тәмамлый. Аннары шунда ук эшли башлый.
1983 елдан алып Вадим Евгеньевич — өлкән инженер, 1985 елдан бирле — лаборатория мөдире, шул ук вакытта 1988 елдан бирле «Нефть һәм газ чыккан урыннар геологиясе һәм разведкасы» кафедрасының мөдире булып эшли.
1998 елда Вадим Андреев техник фәннәр докторы исемен яклый. 2003 елда профессор дәрәҗәсен яулый.
2002 елдан бирле Башкортстан Фәннәр академиясе Стратегик тикшеренүләр институтының Нефть һәм газ технологияләр һәм яңа материаллар үзәгенең директоры булып эшли башлый.
Тыдва
Тыдва (Tõdva) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Вадим Андреев
Биографиясе
2006 елда Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе исеме бирелә. 2010 елда А. А. Трофимук исемендәге премиягә лаек була.
Башкортстан фәннәр академиясе мөхбир әгъзасы, «Проблемы нефтегазодобычи»гыйльми киңәшмәсенең җитәкчесе.
Андреевның гыйльми эшләре катламнарның нефть бирүчәнлеген арттыру ысулларын геология-технологик нигезләүгә, прогнозлауга багышланган. Андреев карамагы астында физик-химик, микробиологик һәм комплекслы ысулларны файдаланып эшләнгән калдык нефтьне чыгару технологиясен Башкортстан һәм Көнбатыш Себер нефть ятмаларында кулланыла башлый.
Вадим Андреев 300 тирәсе гыйльми хезмәт һәм 29 уйлап табу авторы кебек билгеле.
Парбез
Парбез — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Альта-Виста (Айова)
Тарихы
Альта-Виста шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диалектология
Диалектология (διάλεκτος — сөйләшү, λογία — фән) — территориаль диалектларны һәм сөйләшләрне өйрәнә торган тел белеме тармагы. Диалектология өчен диалектларның, сөйләшләрнең гомум төзелеше түгел, ә билгеле бер диалектка сөйләшкә хас булган аваз үзенчәлекләренең, сүз формаларының, җөмлә калыпларының әдәби тел белән чагыштырып тикшерүе, аларның барлыкка килүе, яшәү сәбәпләрен аңлатуы мөһим.
Диалектологияне өйрәнү теоретик һәм гамәли әһәмияткә ия.
Татар диалектологиясе
Татар диалектологиясе — татар тел белеменең татар теленең җирле диалектларын һәм сөйләшләрен өйрәнә торган тармагы. Хәзерге татар телендә өч диалектны аералар: урта диалект, мишәр диалекты, Көнбатыш Себер татарлары диалекты.
Ритомече
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Терек өлкәсе
Терек өлкәсе (Терская область) — Россия империясенең административ берәмлеге.
Тарих
Терек өлкәсе 1860 елда оештырылып, 1920 елда юкка чыгарылган.
Ялгызнарат (Яңавыл районы)
Ялгызнарат (Яңғыҙнарат) — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452825, ОКАТО коды — 80259840005.
Пужице (Диңгез буе воеводалыгы)
Пужице  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Терек өлкәсе
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 29%, чичән теле — 23,9%, осетин теле — 10,4%, кабарда теле — 9%, ингуш теле — 5,1%, украин теле — 4,7%, нугай теле — 3,9%, комык теле — 3,4%, «татар» теле — 2,9%, авар теле — 1,7%, әрмән теле — 1,3%, алман теле — 1%.
Дини состав, 1897: мөселманнар — 52,4%, праваслаулар — 39,5%, искейолачылар — 3,7%, әрмән-григорианнар — 1,6%, лютераннар — 1%.
Эчке бүленеш
1897 елда Терек өлкәсе 7 өязгә бүленгән булган.
(3765) Тексеро
(3765) Тексеро  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 16 сентябрендә К. Томита тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SU1» саналган.
Каштаньейра (Паредеш-де-Кора)
Каштаньейра  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Буснуа
Буснуа (Boussenois) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Селонже кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.49 км².
Гиффорд (Көньяк Каролина)
Гиффорд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Пятровичы (Шаркавшчынский районы)
Пятровичы (Пятровічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Шаркавшчына гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Бабелмәндәб
Бабелмәндәб (باب المندب баб әл-мәндәб — «елау капкасы» ) — Африка (Җибути һәм Эритрея дәүләтләре) һәм Гарәбстан ярымутравы (Йәмән дәүләте) арасына урнашкан бугаз. Кызыл диңгезне Гарәбстан диңгезенең Гадән култыгы белән тоташтыра. Азияне Африкадан аерып тора. Озынлыгы 109 км, иң тар урыны 26,5 км, фарватерда иң кече тирәнлеге 182 м.
Ла-Лосилья
Ла-Лосилья — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүзчукур (Гүҗе)
Дүзчукур (Düzçukur) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гүҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Янково-Скарбово
Янково-Скарбово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плаза (Төньяк Дакота)
Плаза  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Мон-де-Марсан (округ)
Мон-де-Марсан — Франциядәге округ (Arrondissement). Ланды департаментына карый.
Плаза (Төньяк Дакота)
Тарихы
Плаза шәһәре  елда нигезләнгән.
Мон-де-Марсан (округ)
Географиясе
Мәйданы — 6048 км². Округ 17 кантоннан тора, алар үз чиратында 178 коммунага бүленгән.
Плаза (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тыһела
Тыһела (Tõhela) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Ле-Барбу
Ле-Барбу — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пиорешть (Долж)
Пиорешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йолпынар (Везиркөпрү)
Йолпынар (Yolpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тавыш чипы
Тавыш чипы - ул тавышны ясау өчен ясалган интеграль микросхема (ягъни "чип"). Ул моны Цифрлы, Аналог яки Катнаш электрониканы кулланып эшли ала. Тавыш чипларында гадәттә осцилляторлар, конвертация контроллерлары, дискретизаторлар, фильтрлар һәм көчәйткечләр кебек әйберләр була. 20-енче гасыр ахырында, тавыш чиплары киң итеп аркада уеннарында, видео уен консольләрендә, өй санакларында һәм санак тавыш карталарында кулланылган булган.
Лявки (Смаргонский районы)
Лявки  (Ляўкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZNF813
ZNF813 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Куткус
Куткус — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шайтанка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Вя Карлесе (Виченца)
Вя Карлесе — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Карлесе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рифенгозд
Рифенгозд — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кранн-ан-Шампань
Кранн-ан-Шампань — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Глиняк
Глиняк — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тумеремо
Тумеремо (Tumeremo) — Венесуэланың Боливар штатында урнашкан шәһәр.
Раздольное (Порецкое районы)
Раздольное (Раздольное, Раздольное) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429022. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235880003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400002900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 64 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (85%), мордвалар (13%).
Тышкы сылтамалар
Раздольное
Малешор
Климат
Малешор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (95%).
Копшивна
Копшивна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пятровския
Пятровския (Пятроўскія ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 7508
NGC 7508 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тыһелги
Тыһелги (Tõhelgi) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Ловер-Аллен (Пенсильвания)
Ловер-Аллен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ловер-Аллен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фауна
Фауна (латиннарның Fauna — урманнар һәм кырлар алиһәсенең исеменнән) — билгеле бер өлкәдә яшәүче хайваннарның җыелма атамасы. Йорт хайваннары һәм зоопаркта яшәүче хайваннар фаунага керми.
Теләсә кайсы фаунаны сыйфатлаучы мөһим үзлеге булып аның экологик табигате булып тора. Мәсәлән, тропикларга агачларда яшәүче һәм үрмәләүче төрләр хас булса, дала фаунасының күпчелеген кыш көне йокыга талучы йөгерүче һәм казучы хайваннар тәшкил итә.
Ловер-Аллен (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуздрово
Пуздрово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парди
Парди — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Ланга-де-Дуэро
Ланга-де-Дуэро — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Рифник
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глинянка (Мазовия воеводалыгы)
Глинянка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF814
ZNF814 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ляхавичы (Зэльвенский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Каштелу-ду-Нейва
Каштелу-ду-Нейва — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тоһера
Тоһера (Tohera) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Блуа (округ)
Блуа — Франциядәге округ (Arrondissement). Луар һәм Шер департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2565 км². Округ 14 кантоннан тора, алар үз чиратында 136 коммунага бүленгән.
Яновиче
Яновиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кантаура
Кантаура (Cantaura) — Венесуэланың Ансоатеги штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1740 елда нигезләнгән.
Татар диалектологиясе
Хәзерге татар телендә өч диалектны аералар: урта диалект, мишәр диалекты, Көнбатыш Себер татарлары диалекты.
Портал (Төньяк Дакота)
Портал  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Ле-Белье
Ле-Белье — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Портал (Төньяк Дакота)
Тарихы
Портал шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар диалектологиясе
Өйрәнү тарихы
Татар диалектологиясе белән кызыксыну XVIII гасырның икенче яртысында ук башланган. Ләкин фәнни нигездә татар диалектларын өйрәнү XIX гасыр башына туры килә. Бу чорда Иван Гиганов, Ният-Бака Атнометов хезмәтләрен атап була.
Анамоса (Айова)
Анамоса  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар диалектологиясе
Өйрәнү тарихы
Татар диалектологиясенә нигез салучы буларак исә А. Г. Бессонов санала.
Мурга (Томбой кушылдыгы)
Мурга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 2 елгасының уң ярыннан км ераклыкта Томбой урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1980) Тескатлипока
(1980) Тескатлипока  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1950 елның 19 июнендә A. G. Wilson, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 LA» саналган.
Кре
Кре — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Зур Нюню
Зур Нюню – Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Тол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Пятровцы (Полацкий районы)
Пятровцы (Пятроўцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Буссе (Франция)
Буссе (Boussey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.57 км².
Кораблев
Кораблев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Говен (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рихаревець
Рихаревець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Карло Гаваци (Милано)
Вя Карло Гаваци — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гличин
Гличин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.