cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Югары Китат (Чулым кушылдыгы)
Югары Китат — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 560 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татар орфоэпиясе
Татар милли әдәби телендә әйтелеш нормалары тел формалашу һәм үсеш дәвамында урнашалар, XIX гасыр ахырында — XX гасыр башында тәмамланалар. Татар теленең орфоэпиясе урта диалектның казан арты сөйләшенә нигезләнгән дип санала. Казан күп гасырлар буе татар халкының мәдәни, сәяси үзәге булып килгән, шуңа күрә казан татарларының сөйләше башкалар өчен үрнәк булып килгән.
1905 елгы инкыйлабтан соң татар әдәби әйтелеше кагыйдәләре турында җитди уйланулар башлана. Татар матбугаты зур үсеш ала, уртак нормалар кирәк була. Бәхәс озак еллар дәвам итә. Татар милли әдәби теле гомумхалык нормаларына нигезләнеп үсә.
Татар теленең орфоэпик нормалары түбәндәге принципларга корылган:
Хәзерге татар орфоэпиясе гадиләшү юнәлешендә хәрәкәт итә.
Франклин (Калифорния)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Франклин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кичир (Симав)
Кичир (Kiçir) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (köy).
Савиньи-ле-Вье
Савиньи-ле-Вье — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Закшевко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әрәбләр (Бәрдә)
Әрәбләр  (Ərəblər ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Казе Тоберо (Тревизо)
Казе Тоберо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Тоберо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Выбел (авыл)
Выбел  — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Филип Шоволтер Һенч
Филип Шоволтер Һенч (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1950).
Горанець
Горанець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөгрүпек (Башкале)
Бөгрүпек (Böğrüpek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Попеново
Попеново (Попеново) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(17805) Švestka
(17805) Švestka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 30 мартында М. Тихи, З. Моравец тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FV72» саналган.
Алака
Һинд динендә Алака (Санскрит телендә: अलक), ул шулай ук еш Алакапури дип атала, Һинд дине мифология шәһәре. Ул Якшалар патшасы һәм байлык хуҗасы Кубера һәм аның якшалар дигән хезмәткәрләре йорты. Маһабһаратам бу шәһәрне Якша Патшалыгы башкаласы дип искә ала. Бу шәһәр архитектурасы, муллыгы һәм тулаем балкышы буенча Дэваларның патшасы Индраның башкаласы белән көндәш булып тора. Аның турында Калидасаның мәшһүр Мегһадута лирик поэмасында цитаталар бар. Алака Санскрит телендә бөдрә чәч бәйләме дигәнне аңлата. Ул шулай ук Һинд дине кызлары өчен таралган исем булып тора.
Валя-Скрезий
Валя-Скрезий — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виннсборо (Луизиана)
Виннсборо  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Виннсборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ангри (Мен һәм Луара)
Ангри — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Брунн-ам-Гебирге
Брунн-ам-Гебирге — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Цвизель
Цвизель — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старе Будковице
Старе Будковице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Банвиль-ла-Кампань
Банвиль-ла-Кампань — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Волдомица
Волдомица — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Молога елгасының сул ярына тамагыннан 163 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Queen
Queen (tatar äyteleşe – Kwin, tärcemäse – Patşabikä) Böyekbritaniä rok-törkeme, 1970 yıllardan iñ populyar rok törkemnäreneñ berse bulıp sanala.
Matbuğatçılar şuşı törkemen "tabınulı-kult" dip sanıylar. Tänqitçelär «Bohemian Rhapsody», «We Will Rock You», «We Are the Champions», «Innuendo», «The Show Must Go On», «Radio Ga Ga», «Princes of the Universe» cırları rok klassikası bulıp sanıylar.
Törkem 15 studiä albomı, 5 kontsert häm küp törle cıyıntıqların çığarğan.
Törkemneñ baş cırçısı Freddi Merkuri 1991 yılda ülgännän soñ Queen üz studiä eşçänlege tögällägän. Läkin Brayan Mey häm Rocer Teylor «Queen + Paul Rodgers» iseme astında iske häm yaña cırlarnı başqaralar.
Памерач
Памерач (Памерач ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Воскресенка (Серта кушылдыгы)
Воскресенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Серта елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Горанин (Гнезненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воскресенка (Серта кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Белтинци (община)
Белтинци  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макс Тейлер
Макс Тейлер (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1951).
Хәзинә (мәгънәләр)
Хәзинә — күп мәгънәле сүз. — җиргә күмелгән яки башка ысул белән яшерелгән акча яки башка кыйммәтле әйберләр, шулай ук капитал.
Сартии
Сартии — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Орфография
Имлә яки орфогра́фия (фарсы. املا гарәп.  الإملاء , бор. юнан. ορθός — дөрес һәм бор. юнан. γράφω — язам) — язуда сүзләрнең һәм грамматик шәкелләрнең дөрес язылыш кагыйдәләре җыелмасын тәшкил иткән фонетика бүлеге. Имла анык бер язма телнең билгеле бер үсеш этабындагы язылыш нормаларын билгели.
Дөньядагы орфографик системалар хәрефләрне куллануның нигезендә нинди принцип ятуына карап бер-берсеннән аерылып торалар. Барлыгы 5 принцип бар дип санала:
Орфографик нормалар дөрес язылышны тәэмин итәләр. Хәзерге чорның күп халыкара телләрнең язу системасы бар һәм күпчелек шундый телләр өчен стандарт орфография булдырылган булган, еш телнең стандарт юрамасында нигезләнеп, һәм шулай итеп сөйләм теленнән әзрәк диалект юрамалары күрсәтелә. Кайвакыт телнең орфографиясендә юрамалар булырга мөмкин, мәсәлән, инглиз теле очрагында Америка һәм Британия язылышында кебек. Кайбер телләрдә (мәсәлән, француз телендә) орфография тел академияләре тарафыннан көйләнә. Кайбер телләр өчен (инглиз телен кертеп) андый идарә итүче оешмалар юк һәм "дөрес" орфография сиземләве уку-укытуда, эш урыннарында һәм рәсми булмаган контекстлары аша үсә.
Патока (Индиана)
Патока  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фрейзиер (Калифорния)
Фрейзиер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фрейзиер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Тобия (Пескара)
Казе Тобия — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Тобия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вылчитрын
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орманичи (Даргечит)
Орманичи (Ormaniçi) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (köy).
Тирмән (Мелькомбинат)
Тирмән — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 13 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453620, — 80201810005.
Демография
Халык саны динамикасы:
Закшево (гмина Барухово)
Закшево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Брунненталь (Югары Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кече Южок
Кече Южок — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Рыбинское Шекснинский тугае участогы елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Целлинген
Целлинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валя-Скурте
Валя-Скурте — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әйриҗә (Бәрдә)
Әйриҗә  (Əyricə ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Винфилд (Луизиана)
Винфилд  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Андар
Андар — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Винфилд (Луизиана)
Тарихы
Винфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD201038
HD201038 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Олы Мушка
Олы Мушка (Кугу Мушко, Большая Мушка) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,6%).
Старе Козьле
Старе Козьле — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бенедикт (община)
Бенедикт  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17806) Adolfborn
(17806) Adolfborn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 мартында П. Правец тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FO73» саналган.
Горанин (Конинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Япон хәрби әсирләренә һәйкәл (Алабуга)
Алабугада япон хәрби әсирләренә һәйкәл (Памятник японским военнопленным в г. Елабуге) — Татарстанның Алабуга шәһәрендә урнашкан Петропавел зиратында (Тугаров урамы) куелган һәйкәл. 1945-1956 елларда шушы җирлектә әсирлектә вафат булган япон әсирләре истәлегенә Япония хөкүмәте тарафыннан куелган. Архитектор — Адзава Хидауши (Япония).
Тарих
1945-1948 елларда Япония Квантун армиясенең офицерлары Алабугада, НКВДның 97нче санлы лагерендә тотыла (1948 елга кадәр лагерь башлыгы подполковник Михаил Кудряшов 9 меңнән артык әсир төшкән японны Кизнердан җәяү Алабугага китереп, хатын-кыз  тоталар. Алар арасында хәрби булмаган, гражданский кешеләр дә була, Япониянең ССРБдагы илчесе дә берничә ай әлеге лагерьда тотыла. Япон хәрби әсирләре зираты 1946 елдан соң,  сугышта алган яраларыннан яки төрле авырулардан вафат булгач, Алабуганың Петропавел шәһәр православие зираты янәшәсендә барлыкка килә. Зиратта 85 (88) кабер була. 1948 елда, Находка аркылы Япониягә кайтып китәр алдыннан, хәрби әсирләр, үз куллары белән ясап, япон иероглифлары белән язылган «Вафат булганнарның җаннары тыныч булсын өчен гыйбадәт кылыгыз. 1947 елда монда японнар калды» дигән язулы кечкенә таш һәйкәл ясап, зиратта урнаштырып калдыралар. Әлеге һәйкәл исән (яңа һәйкәл артында), ләкин язуы зәңгәр буяу белән капланган.
Зиратта каберләре булганнарның туганнарына ССРБ хөкүмәте елга 1 мәртәбә, яз көне, Алабугага килеп, каберләрне зыярәт итәргә рөхсәт бирә. Аларны, тәрәзәләре пәрдә белән каплаулы автобусларга утыртып, милиция озатуында, туп-туры зиратка алып киләләр һәм аннан туп-туры (яки тимер юлга) алып китәләр. Соңгы елларда исән булган әсирләрнең үзләренең килү очраклары еш булган. Килүчеләр зиратта дөгеле бөккәннәр һәм шәмнәр калдыра торган була. 1998 елда (?), халыкара килешү буенча, әсирләрнең җәсәдләре казып алына (эксгумация), сугышта һәлак булганнарны олылау өчен борынгы самурай гадәте буенча (зиратта ук) яндырыла (кремация), көлләре Япониягә алып кителә.
2000 елның 30 октябрендә Япония хөкүмәте исеменнән Алабуга шәһәренең читендә урнашкан Петропавел зиратында (Тугаров урамы) һәйкәл куелган. 1998 елга кадәр зиратны (һәм иске һәйкәлне) Алабуга милиция мәктәбе курсантлары, 1998 елдан хәзергәчә Алабуга музей-тыюлыгы хезмәткәрләре карап тора. Япон зираты янәшәсендә, юл аркылы, алман һәм маҗар хәрбиләре зираты бар. Аны карау өчен акчаны Алманиянең хәрби каберлекләрне багучы халык берлеге (Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge) бирә.
Тасвирлама
Стандарт һәйкәл гранит аслыкка бастырылган өч стеладан гыйбарәт. Һәйкәлнең урта өлешендәге ак мәрмәр стелада япон иероглифы белән «Үлгәннәр өчен гыйбадәт кылыгыз» (Помяните души усопших) (?) дип язылган. Япон иероглифлары өчен трафаретны Алабугада әсирлектә булган Аидзава Хидеюки ясаган. Сул яктагы плитәдә ак җирлеккә кара хәрефләр белән урысча, уң яктагы плитәдә япон иероглифы белән язылган:
Бу җирдә вафат булган японнарга һәйкәл
Тынычлык турында уйлар белән, Икенче бөтендөнья сугышыннан соң, 1945-1956 елларда, Туган илгә кайту өмете булып та, шушы җирдә вафат булганнар истәлегенә 2000 елның 30 октябрендә Япония хөкүмәте исеменнән бу һөйкәл куелды
Памятник японцам, умершим на этой земле
с мыслями о мире в память о тех, кто возлагая надежду на возвращение на Родину, умер на этой земле после Второй мировой войны в 1945-1956 годах, воздвигнут этот памятник 30 октября 2000 года от правительства Японии
Зелман Ваксман
Зелман Ваксман (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1952).
Казе Тоери (Алесандрия)
Казе Тоери — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брюккль
Брюккль — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Шигичата
Шигичата (Шигичата) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Брюккль
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шигичата
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Хәзинә (газета, Татнефть)
«Хәзинә» — В. Д. Шашин исемендәге «Татнефть» ачык акционерлык җәмгыяте тарафыннан татар телендә нәшер ителүче атналык корпоратив газета. 1994 елның 1 гыйнварыннан, 4 полосалы булып чыга. «Хәзинә» — РФ нефть ширкәтләре нәшер итә торган гаммәви мәгълүмат чаралары арасында бердәнбер милли телдәге газета. Әлеге басма «Татнефть» хезмәт коллективы тормышы һәм эшчәнлегенең актуаль аспектларын ача, тармакның күренекле кешеләре турында сөйли, нефтьле төбәкнең мәдәни яңалыклары белән таныштырып бара.
Эчтәлек
Басмада Әлмәт төбәге мәдәниятенә багышланган язмаларга зур урын бирелә. Чыга башлаган көненнән алып, үз тирәсенә танылган язучылар һәм журналистларын җәлеп итә. Күренекле шагыйрь һәм әдипләрнең (Гамил Афзал, Әдип Маликов, Миргазиян Юныс, Дамир Гарифуллин, Клара Булатова, Энҗе Мөэминова, Искәндәр Гыйләҗев, Әсгать Сәлах, Гөлзада Әхтәмова һ. б.) һәм яңа буын каләм ияләренең (Н. Сабирҗанова, Р. Шәехова, Л. Янәева, Р. Ахунҗанова, Р. Габделхакова һ. б.) яңа әсәрләрен биреп бара. Нефтьле төбәк мәдәнияте үсешенә өлеш кертүче шәхесләрнең иҗаты һәм биографиясе белән таныштыра. Район һәм шәһәрнең мәдәният һәм сәнгать оешмалары эшчәнлеге турында сөйли. Тәрбия һәм әхлак мәсьәләләрен яктырткан мәкаләләр зур кызыксыну белән кабул ителә. Нур Әхмәдиев тәкъдиме белән «Ядкәр» әдәби кушымтасы бирелеп барыла. 2010 елда Габдулла Тукайның «Туган тел» шигыре язылуга 100 ел тулуга карата газета укучылар арасында әдәби бәйге оештырыла.
Бәяләмә
«Татнефть»нең массакүләм мәгълүмат чаралары («Нефтяные вести», «Хәзинә» газеталары, «Нефть и жизнь» журналы, «Время Татнефти» телестудиясе, шулай ук «Татнефть» компанияләр төркеменең 14 күп тиражлы газетасы, «Нефтяная газета» электрон басмасы) хезмәткәрләргә, халыкка һәм җәмәгатьчелеккә мәгълүмат җиткерүнең төп чыганагы булып тора, аларның материаллары кирәкле һәм актуаль булып кала. Корпоратив массакүләм мәгълүмат чараларының бердәм һәм оператив эшләве Компаниянең үзендә һәм аның тирәсендә уңайлы тирәлек тудыруда, аның уңай имиджын һәм эшлекле абруен саклап калуда зур роль уйный, төркем предприятиеләре технологияләрен һәм продукциясен алга җибәрүдә ярдәм күрсәтә
Сасе (Манш)
Сасе — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Банвиль-сюр-Ажон
Банвиль-сюр-Ажон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Френч-Велли (Калифорния)
Френч-Велли  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковалы (Улаш)
Ковалы (Kovalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (köy).
Закшево (гмина Ваганець)
Закшево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бөгүрген (Измит)
Бөгүрген (Böğürgen) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вырбица (Плевен өлкәсе)
Вырбица  — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Панара
Панара (Панара ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гай (Чиндата кушылдыгы)
Гай — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чиндат елгасының сул ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бургау (Штирия)
Бургау  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Целль (Югары Пфальц)
Целль  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горгошево
Горгошево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курманово
Курманово (Курманово) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Һанс Адольф Кребс
Һанс Адольф Кребс (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1953).
Валя-Соарелуй
Валя-Соарелуй — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орманичи (Мачка)
Орманичи (Ormaniçi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Андинье
Андинье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бенечия (Требне)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Тозти (Перуҗа)
Казе Тозти — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Тозти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Патриот (Индиана)
Патриот  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гәрәнә
Гәрәнә (Gərənə ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Старе Кольне
Старе Кольне — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бургауберг-Нойдауберг
Бургауберг-Нойдауберг — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вотроса
Вотроса — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кирва елгасының уң ярына тамагыннан 5,5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Целль-ам-Майн
Целль-ам-Майн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Френч-Галч (Калифорния)
Френч-Галч  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Френч-Галч халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гортатово (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вокер (Луизиана)
Вокер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вокер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Себевиль
Себевиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Җон Фрәңклин Эндерс
Җон Фрәңклин Эндерс (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1954).
Барбевиль
Барбевиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Закшево (гмина Закшево)
Закшево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кештома
Кештома — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Рыбинское сусаклагычы янындагы Согожи елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чертенки
Чертенки (Чертенки) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (63%).
Глухой Кожух
Глухой Кожух — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кожух (Зур Кожух) елгасының уң ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD201150
HD201150 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гиген
Гиген — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковалыҗа (Бозүюк)
Ковалыҗа (Kovalıca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Балалар өчен Eurovision җыр бәйгесе 2012
Балалар өчен Eurovision җыр бәйгесе 2012 — унынчы Балалар өчен Eurovision җыр бәйгесе. 2012 елның ахырында үткәреләчәк.
Бургкирхен (Югары Австрия)
Бургкирхен  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Балалар өчен Eurovision җыр бәйгесе 2012
Бәйгедә катнашырга гаризалар 2011 елның 18 ноябренә кадәр кабул ителәләр.
Оештыру тарихы
Бәйгедә балаларның кабат катнашуы турында кагыйдә булмаска мөмкин.
Бургкирхен (Югары Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бениця (Лендава)
Бениця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Бхишма (1936 ел фильмы)
Бхишма, шулай ук Бхишма Пратигна буларак мәгълүм (турыдан-туры мәгънәдә: Бхишма Анты) режиссёры П.Й.Алтекар булган 1936 ел Һиндстан Һинду риваять фильмы. Ул Һинд эпосы Маһабһаратамнан Бхишма персонажына нигезләнгән.
Бениця (Лендава)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бхишма (1936 ел фильмы)
Сюжеты
Шантһану маһараджа туганда җиде кызын батыра торган елга Алиһәсе Гангага гашыйк. Аларның сигезенче бала булып Бхишма тора. Атасын канәгатьләндерер өчен һәм әнисенә вәгъдәсен тотар өчен Бхишма өйләнмәскә ант итә.
Саундтрэк
Фильмның музыка директоры һәм шигырьләре турында мәгълүмат юк, гәрчә фильм тарихчысы Рандор Гай ышануынча, икесен дә Папанасам Шива эшләгән. Барысы бергә 23 җыр булган, берсендә аччһа (яхшы), куши (бәхет) һәм беш беш кебек Һинди сүзләре булган.
Чыгарылуы һәм кабул ителүе
Рандор Гай буенча фильм “күбесенчә мәгълүм хикәясе һәм җырлары” булган өчен нигезле уңышлы итеп кабул ителгән.
Веткино (Мари Ил)
Веткино (Веткан почиҥга, Веткино) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Горшевице
Горшевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андрезе
Андрезе — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Целль-им-Фихтельгебирге
Целль-им-Фихтельгебирге — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һуго Теорелл
Һуго Теорелл (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1955).
Ярлыкап
Ярлыкап — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453620, ОКАТО коды — 80201810006.
Демография
Халык саны динамикасы:
Панарка (авыл)
Панарка  (Панарка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рәүф Сабиров
Рәүф Сабиров, Рәүф Әхмәт улы Сабиров (1894 ел, РИ, Казан губернасы, Мамадыш өязе, Айдар — 1937 ел, ССРБ, РСФСР, Мәскәү) — дәүләт эшлеклесе, 1921—1924 елларда Татарстан Үзәк башкарма комитеты президиумы рәисе. Татарстан АССР хакимияте тарихына мондый югары урынны биләгән иң яшь кеше булып (27 яшьтә) кергән шәхес.
Тәрҗемәи хәле
Рәүф Сабиров 1894 елда Казан губернасының Мамадыш өязе (хәзерге Теләче районы) Айдар авылында ярлы керәстиян-азанчы гаиләсендә туган. Башта туган авылы мәдрәсәсендә укый, аннары әтисе аны Сатыш мәдрәсәсенә күчерә. Ата-ана йортыннан, туган авылыннан бик яшьли мөстәкыйль тормышка чыгып китә. Түбән Новгородта кара эшче, вагонеткалар күчерүче, Екатеринославта тоз шахталарында бораулаучы булып хезмәт итә. 1915 елда хәрби хезмәткә алына һәм алман фронтында Беренче бөтендөнья сугышында катнаша. Инкыйлабтан соң, эшче-крестьян кызыл армиясенең 170нче пехота дивизиясендә хезмәт итә. 1918 елда дивизиянең солдат комитеты аны мөселман хәрби корылтаена делегат итеп сайлый һәм Казанга җибәрә. Р. Сабиров хәрби хезмәткә әйләнеп кайтмый, Мамадышта төпләнә һәм 1921 елга кадәр башта татар педагогика курсларында укытучы, аннары Мамадыш башкарма комитеты рәисе булып эшли.
1921 елда Татарстан АССР үзәк башкара комитеты (ТатҮБК) бюросы әгъзасы һәм шул ук елны ТатҮБК президиумы рәисе итеп сайлана. 1924 елда Мәскәүгә эшкә күчерелә һәм ССРБ Бөтенсоюз үзәк башкарма комитетында милли бүлек мөдире урынбасары итеп билгеләнә. 1929 елда партиядән чыгарыла һәм, «буржуаз милләтчелек»тә гаепләнеп, беренче тапкыр кулга алына. Ике елдан соң азат ителә, ләкин җитәкчелек эшләреннән читләштерелә. 1937 елда икенче тапкыр кулга алына һәм үлем җәзасына хөкем ителә. Шул елның 30 декабрендә атып үтерелә.
Казе Тола (Беневенто)
Казе Тола — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Рәүф Сабиров
Мәскәүдә
1924 елның декабренда ТатҮБК президиумы рәислегеннән төшерелә һәм Мәскәүгә ССРБ Бөтенсоюз үзәк башкарма комитетына (БҮБК) чакырып алына. Ләкин бу «күтәрү»нең төп сәбәбе башка була — абруйлы һәм мөстәкыйль фикерле җитәкчене алга таба эзәрлекләү өчен нигез салу. Чөнки Татарстан башлыгы сыйфатында ул бик уңышлы эшли, һәм аңа ниндидер гаеп тагу авыр була.
Казе Тола (Беневенто)
Географиясе
Казе Тола Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Рәүф Сабиров
Мәскәүдә
1925-1929 елларда Р.Сабиров ССРБ БҮБКның милли бүлегендә хезмәт куя. 1932 елда төрмәдән азат ителгәч, Мәскәүнең «ЗиС» (ЗИЛ) автомобиль заводында фрезерчы, катлаулы станокларны көйләүче һәм механик җыю бүлеге бригадиры булып эшли. Заводның профсоюз комитетына сайлана һәм социалистик ярышны оештыру белән шөгыльләнә. Бу елларда Рәүф Сабиров югары техник белем алу һәм үзен тулысынча автомобиль җитештерүгә багышлау турында хыяллана.
Казе Тола (Беневенто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рәүф Сабиров
Мәскәүдә
Ләкин 1937 елда кабат сәяси золым корбаны була. Аны «шпионлык һәм террорчылык эшчәнлеге»ндә гаепләү — шул еллардагы гадәти шаблон гына. Тикшерүчеләр аның кайсы дошман файдасына эшләгәнен генә уйлап таба алмый интегәләр. Татарстан башлыгының тормыш юлын өйрәнгән галим Булат Солтанбәков болай яза: «Эзәрлекләүләрнең чын сәбәбе — күренекле татар революционеры һәм дәүләт эшлеклесе Мирсәет Солтангалиевне (1892-1940) яклап чыгуы. 1923 елның июнь аенда Р. Сабиров РКП(б) Үзәк комитетының дүртенче киңәшмәсе эшендә катнаша һәм аңарда ясаган чыгышында Солтангалиевкә ягылган гаепләүләрне кире кага. Ә бөек юлбашчы үзенә каршы чыгучыларны беркайчан да онытмый һәм кичерми».
Рәүф Сабиров 1990 еллар башында тулысынча аклана.
(17808) 1998 FV74
(17808) 1998 FV74 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FV74» саналган.
Камала Харрис
Камала Харрис, Ка́мала Де́ви Ха́ррис (Kamala Harris, Kamala Devi Harris, 1964 елның 20 октябре, АКШ, Калифорния, Оукленд) — АКШ сәясәтчесе, юрист, дәүләт эшлеклесе, 2011—2017 елларда Калифорния штаты генераль прокуроры, 2017 елдан АКШның Калифорния штатыннан сенаторы. 2020 елның 20 гыйнварыннан — АКШның 49нчы вице-президенты.
Америка тарихында вице-президент югары вазифасына сайланган беренче хатын-кыз (Азия чыгышлы һәм кара тәнле).
Тәрҗемәи хәле
Әнисе Шамала Гопалан — Һиндстаннан, гыйльми хезмәткәр; әтисе Дональд Һаррис — Ямайкадан, икътисад профессоры — Америкага күчеп килгән мөһаҗирләр («Камала» санскрит теленнән «лотос чәчәге» дип тәрҗемә ителә). Ата-анасы Берклидагы укырга кергәч, танышкан. Сеңлесе Майя (Maya Harris) – юрист, сәясәтче. Гаилә Берклида бай булмаган афроамерикан районында яши. Камалага 5 яшь чагында, әти-әнисе аерылышкан. Камала азчылык раса кешеләрен «интеграцияләү» программасы буенча престижлы мәктәпкә («Мең имән») кабул ителә. Вашингтонда политологка укый һәм Берклидагы Калифорния университетында юриспруденция буенча магистрлык диссертациясе яклый. Хокук докторы гыйльми дәрәҗәсенә ия.
Хезмәт юлы
Хезмәт карьерасын Калифорния штатында Аламида округ прокуратурасында башлый, анда җенси җинаятьләр белән бәйле эшләрне алып бара. Сан-Франциско округ прокуроры вазифасында яшүсмерләр җинаятьчелегенә каршы көрәшә. 2011 елдан Калифорниянең генераль прокуроры вазифасын били. Әлеге вазифага сайланган беренче хатын-кыз (Азия чыгышлы һәм кара тәнле). Штат генераль прокуроры вазифасында катгый һәм радикаль карарлары белән истә кала. Мәсәлән, ике тапкыр штатта үлем җәзасын тыю турындагы канун проектына каршы чыга. Моның өчен хокук яклаучыларның каты тәнкыйтенә дучар була. Шулай ук Харрис дәрес калдыручы балаларның ата-аналарын, үз балалары артыннан күзәтмәгән өчен, штрафка тартырга тәкъдим итә.
2017 елдан Калифорния штатыннан АКШ сенаторы. Дебатлар барышында элекке (2009—2017) вице-президент Джо Байденны һәм ул кабул иткән карарларны каты тәнкыйтьли. 2020 елның мартында, күпләрне гаҗәпкә калдырып, Харрис Байден кандидатурасын яклап чыга. «Байден илне берләштерә алучы лидер булачак», дип белдерә.
Харрис — демократик карашлы кеше, социаль дөреслек, тигез хокуклар өчен, теләсә нинди билге буенча дискриминациягә каршы көрәшә. Сайлау алды чыгышларында байлар өчен салымны зурайту һәм Кораллы көчләрне финанслауны киметү тәкъдимнәре белән чыгыш ясый.
Дональд Трамп сайлау алды компаниясе барышында Харрис кандидатурасын каты тәнкыйтьли. Ул аны «» кеше дип атый. АКШ сенатындагы «иң дорфа, иң хөрмәткә лаек булмаган, иң либераль» сенатор дип санавын, Джо Байденның Харрисны сайлау алды кампаниясендә үзенә партнер итеп сайлавына нык гаҗәпләнүен, ышанмавын белдерә.
Гаилә хәле
2014 елның 22 августында юридик бюро буенча партнеры Дуглас Эмхоффка (Douglas Emhoff) кияүгә чыга. Уртак балалары юк. Дугласның беренче никахыннан ике баласы бар.
Френч-Кемп (Калифорния)
Френч-Кемп  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Френч-Кемп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Старе Котковице
Старе Котковице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Френч-Кемп (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старе Котковице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бөгүртлен (Биреҗык)
Бөгүртлен (Böğürtlen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Орманичи (Сындыргы)
Орманичи (Ormaniçi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валя-Станчулуй
Валя-Станчулуй — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Лиахви
Зур Лиахви (Стыр Леуахи ; დიდი ლიახვი [Диди Лиахви]) — Көньяк Осетия һәм Гөрҗистанда елга, Күрәның сул кушылдыгы. Озынлыгы 98 км, бассейнының мәйданы 2440 км².
Зур Кавказ тауларының Лазг-Цити тавыннан башлана. Төп кушылдыклары: уң — Паца; сул — Кече Лиахви.
Көньяк Осетиянең башкаласы Цхинвал шәһәре елгасының ярларында урнашкан.
Сен-Бартелеми (Манш)
Сен-Бартелеми — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Гаммонд (Луизиана)
Гаммонд  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаммонд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бургшлайниц-Кюнринг
Бургшлайниц-Кюнринг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Глава (авыл)
Глава  — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кяласур (елга)
Кяласур яки Келасури, Кялашир (Кьалашәыр [Кялашир], Кяласур, კელასური [Келасури]) — Абхазиядә елга. Елганың тамагы Кара диңгездә урнашкан. Озынлыгы 42 км, бассейнының мәйданы 220 км². Уртача су чыгымы 13,2 м³/сек.
Беренче Кяласур һәм Икенче Кяласур елгаларның бергә кушылу урынында башлана. Кяласур буенча Сухум һәм Гулрыпш районнары чиге үтә. Төп сул кушылдык — Схамач.
Закшево (Грудзёндзький повяты)
Закшево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салих Япиев
Салих Япиев, Салих Җәләлетдин улы Япиев, Япеев Салих Зелялетдинович (1914 елның 17 сентябре, Чиләбе — 1993 елның 20 декабре, Казан) — Татарстан АССР эчке эшләр министры (1954-1978), ССРБ ЭЭМ академиясенең Мәскәү юридик филиалының Казан бүлекчәсе башлыгы (1978-1984). Эчке эшләр хезмәте генерал-лейтенанты (1967). Бөек Ватан сугышында катнашкан.
Тәрҗемәи хәле
1914 елның 17 сентябрендә Чиләбедә татар мәктәбе укытучысы (соңрак хисапчы-тикшерүче) гаиләсендә туган. Чиләбедә җидееллык мәктәпне (1930) һәм коммуналь төзелеш техникумын (1934), Свердловск коммуналь төзелеш мөһәндисләре институтының 1 курсын, Ленинград коммуналь төзелеш мөһәндисләре институтының 2 курсын тәмамлагач, 1936-1938 елларда Чиләбедә 85нче аерым укчы батальонда хәрби хезмәт үтә, Казан хәрби укуханәсендә кече командирлыкка укып, бүлекчә командиры итеп билгеләнә. Армиядән кайткач, 1938-1941 елларда Чиләбе «Водоканал» оешмасында төзелеш бүлеге прорабы булып эшли.
Бөек Ватан сугышы
1941 елның мартында Латвиягә хәрби җыенга чакырыла, шунда Бөек Ватан сугышын каршылый. 71нче гвардия укчы дивизиясе, 115нче аерым төзелеш батальоны составында рота полк командиры урынбасары дәрәҗәсенә күтәрелә. Төньяк-Көнбатыш фронт, Балтыйк буе фронтында, Сталинград өчен сугышларда, Курск янындагы сугышта катнаша. Орденнар белән бүләкләнә. Сугышны 1945 елда «подполковник» дәрәҗәсендә төгәлли, 1946 елда сәламәтлеге буенча (сугышта башы һәм күкрәге яралана) хәрби хезмәттән азат ителә һәм ТАССР эчке эшләр органнарына хезмәткә кабул ителә.
Сугыштан соң
24 ел республика милициясе белән идарә итә, үзе дә җинаятьләрне ачуда катнаша. Менделеевск төрмәсендә тоткыннар бунт күтәргәч, коралсыз гына ялгызы төрмәгә сөйләшергә керә, бер сәгатьтән тоткыннар тынычлана. 1964 елның гыйнварында Мәскәүдә һәм Мәскәү өлкәсендә сабый балаларны үтереп йөрүче маньяк пәйда була. Җинаятьченең шәхесе ачыклана, ул Ионисян дигән бәндә була. Казанда туй үткәрергә җыенган җинаятьчене Казан тимер юл вокзалында кулга алуны Япиев оештыра, үзе сорау да ала.
1978 елның мартында, гариза язып, ТАССР эчке эшләр министры вазифасыннан китә, ССРБ ЭЭМ академиясенең Мәскәү юридик филиалының Казан бүлекчәсе башлыгы итеп билгеләнә. Шул көннән педагог хезмәте башлана. Пенсиягә чыккач та, 9 ел милиция ветераннары җәмгыять оешмасы эше белән шөгыльләнә. 1993 елның 20 декабрендә вафат була.
Гаиләсе
Хатыны Мөнәвәрә Гариф кызы
Гүлгәзли
Гүлгәзли (Gülgəzli ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Аңдре Фередерик Курнаң
Аңдре Фередерик Курнаң (, —, ) —. Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1956).
Пендлтон (Индиана)
Пендлтон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барбери (Кальвадос)
Барбери — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Берковци (Крижевци)
Берковци  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гослиново
Гослиново — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Галчанка
Галчанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бережа елгасының уң ярына тамагыннан 2,8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.