cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе
Предприятиенең төп эшчәнлеге ― турбореактив авиацион двигательләрен эшләү, сервис хезмәтләндерү һәм эшкәртү, вертолет техникасының узелларын эшләү һәм төзәтү, карамай-газ сәнәгате өчен корамаллар чыгару тора. Су-С (Изделие 117 С), Су-27 (АЛ-Ф), Су-30 (двигатель АЛ-Ф и АЛ-П), Су-25 (Р-Ш и Р-195) самолетлары өчен турбореактив двигательләр, «Ка» һәм «Ми» вертолетлары өчен вертолет техникасын сериялы чыгара.
"Оборонпром" Оборона сәнәгать компаниясе ачык акционерлар җәмгыятенең двигательләр эшләү активы белән идарә итү буенча 100 % махсуслашкан "Берләшкән двигательләр эшләү корпорациясе" дочерний компаниясенең составына керә.
Тәнкыйть
Предприятиедә даими бәхетсезлек очраклары күзәтелә. Соңгы үлем очракларының берсе: 2018 елның июнь азагында заводта 40 яшьлек йөк машинасы йөртүчесе һәлак булган, ул 2 тоннага якын авырлыктагы станок белән биргән.
Федераль җитәкчелек Уфада заводка визиты белән бәйле рәвештә урамнар ябыла һәм 3 сәгатьтән артык дәвам итә торган бөкеләр барлыкка килә.
Урлау һәм үтерү турындагы яңалыклар предприятие эше белән бәйле. Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе топ-менеджеры Юрий Яшин 2018 елның июлендә Маркс урамындагы күп катлы йорт парковкасында үтерелә. Аның мәетен тимер юл вокзалыннан ерак түгел Сафоново кичүе янында бер тәүлектән соң табып алалар. Тикшерү версиясе буенча, топ-менеджерны кул астындагы чаралар һәм бәрелешләр белән дүрт наемник үтерәләр.
Әс-Сәмигъ
Әс-Сәмиигъ (السَّمِيعُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Һәр нәрсәне ишетүче һәм тыючы димәктер. Кешеләр дә ишетәләр. Ләкин инсаннарның ишетүе чикле, Аллаһының ишетүе исә чиксез. Ул инсаннар кебек, ишетү әгъзалары аша түгел, әгъзасыз, чарасыз ишетә. Ишетми калган бернәрсәсе дә булмас. Хәтта ул ишетеп кенә калмас, бәлки ишетүдән дә узып, кешеләрнең нәрсә уйлауларын да белер.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Саарьярве
Саарьярве (Saarjärve) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF311
ZNF311 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Милорадз
Милорадз — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Солецка-Друга
Воля-Солецка-Друга — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чиног
Чиног — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коржа елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилас (Көньяк Дакота)
Вилас  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волпара (Терни)
Волпара — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волпара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(2908) Симояма
(2908) Симояма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гайден (Айдахо)
Гайден  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гайден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вале-де-Прадуш
Вале-де-Прадуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гайд-Парк (Беркс округы, Пенсильвания)
Гайд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гайд-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Бонне-ле-Тронси
Сен-Бонне-ле-Тронси — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Бельфе
Бельфе — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Подолшева
Подолшева — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пента
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Эзе-сюр-Сен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.72 км².
NGC 7299
NGC 7299 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Копенһаген метрополитены
Копенһаген метрополитены (Københavns Metro) - 24/7 эшләгән тиз транзит транспорт системасы.
Тулаем озынлыгы 20 километр булган М һәм М2 сызыклары өлеше 2002-2007 елларда ачыла.
Кукали
Кукали (Кукалі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Саарнакырве
Саарнакырве (Saarnakõrve) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Калиско (Лодзь воеводалыгы)
Калиско  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Приволжский край (гәҗит)
Приволжский край — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби журнал. «Волжский листок» гәҗите варисы. 1909 елның 6 октябреннән 1910 елның 19 мартына кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Зур Речка (Укратус кушылдыгы)
Зур Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Укратус елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сувалки
Сувалки (Suwałki) — Польшаның Подлясье воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 69527 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Сувалки Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1715 елдан йөртә.
Петень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кошноруй
Кошноруй (Кăшнăруй, Кошноруй) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429315. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216820001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700004300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Актаныш районы туган як музее
Актаныш районы туган як музее (Актанышский районный краеведческий музей) — Татарстанның Актаныш районы үзәге Актаныш авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Актаныш районы һәм авылы тарихы белән таныштыра.
Кошноруй
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Актаныш районы туган як музее
Тарих
1993 елның 1 гыйнварыннан ТР милли музее филиалы. Филиал мөдире — Факил Сабитов. 1997—2000 елларда — Азия Мөхәммәтша кызы Гәрәева. 2000—2012 елларда — Лилия Гыйльмегани кызы Шәйгарданова. 2012 елдан — Мирсил Магис улы Әһлетдинов.
2003 елның 5 маеннан — «Актаныш районы туган якны өйрәнү музее» дәүләт оешмасы.
2012 елның 12 маеннан — «Актаныш районы туган як музее»” дәүләт бюджет оешмасы.
Бина
2005 елның 7 маеннан элекке Актаныш район кулланучылар җәмгыятенең төзекләндерелгән административ бинасының бер өлешен алып тора. Музейның гомуми мәйданы — 522,1 кв. м. 2014 елда «Туган як» музее яңа бинага күчерелә.
Экспонатлар
Музей фондында 14 866 саклау берәмлеге экспонат бар (2015). Даими экспозиция Актаныш авылының борынгысыннан алып бүгенге көнгә кадәр тарихы белән таныштыра. Экспозиция 10 залда урнашкан: табигать залы; археология залы, Актаныш районының Октябрь инкыйлабына кадәрге чоры; XIX гасыр ахыры — XX гасыр башы татар йортының эчке күренеше; Ватандашлар сугышы һәм сәяси репрессия еллары; спорт мастеры Ф. Солтанова-Жданова казанышлары; сугыш даны залы; хезмәт даны һәм төбәктә мәдәният үсеше тарихы залы; Татарстанның беренче президенты М. Ш. Шәймиев инагурациясе залы.
Алексей Дедков
Алексей Дедков (, —, ) — совет һәм Рәсәй геоморфологы, география фәннәре доторы (1967), профессор (1968), ТАССР атказанган фән эшеклесе (1989), РФ атказанган фән эшлеклесе (1995), Рус география җәмгыятенең  әгъзасы (1995), геоморфологиядә кыр экспериментлары буенча халыкара комиссия әгъзасы (1992-1996). Экзоген рельеф барлыкка килү өйрәнүгә, климатик һәм динамик геоморфология үсешенә зур өлеш керткән 500 дән артык фәнни хезмәт авторы.
Әл-Бәсыйр
Әл-Бәсыйир (الْبَصِيرُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Кешеләрнең һәм бөтен мәхлукатның хәл һәм хәрәкәтләрен нинди дә булса чара кулланмыйча күрүче һәм күзәтүче димәктер. Аның күрүе өчен яктылык һәм караңгылык мөһим түгел. Ул һәр халәттә һәм шартта күрә алыр.
Кол, Аллаһының аның бөтен хәрәкәт һәм кыланышларын белүе турында истә тотып, үзен бертөрле тәртиптә тотарга тиеш.
Милоцин (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альдеаленгуа-де-Педраса
Альдеаленгуа-де-Педраса — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хояне-Павловента
Хояне-Павловента — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF316
ZNF316 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вилтон (Төньяк Дакота)
Вилтон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вилтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Солецка-Перша
Воля-Солецка-Перша — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Окума Сигэнобу
Окума Сигэнобу( 大隈 重信|О:кума Сигэнобу); 11 март 1838, Сага - 10 гыйнвар 1922, Токио - Япония дәүләт эшлеклесе һәм сәясәтчесе, дипломат, финанс эшлеклесе, Мейдзи һәм Тайсё чоры укытучысы.Маркиз. Япониянең 8 һәм 17 нче Премьер-Министры. Васэда университетына нигез салучы.
Биографиясе
Сигэнобу 1838 елның 11 мартында Хизен өлкәсенең Сага шәһәрендә (хәзерге Сага префектурасы ) самурайлар гаиләсендә туа. Ул Хидзэн кланының феодаль мәктәбендә Конфуцианлыкны өйрәнгән. Мэйдзиреставрациясеннән соң, 1867-1868 елларда, ул яңа хакимиятнең сәнәгать һәм финанс бүлекләрендә югары урыннар били. Ул 1873 - 1881 елларда Финанслар министры вазифасында була, феодалларның вассаллары өчен хезмәт хакы системасын яңадан билгели. Аның Мицубиси белән тыгыз бәйләнеше була, ул киләчәктә Япониядә иң зур концернга әверелә   1882 елда, Сигэнобу Япониядә беренче сәяси фиркаләрнең берсе -  Конституцион реформалар фиркасе  төзи. Шулай ук 1882 елда ул Махсус токио мәктәбе (東京専門学校|Токио сэммон гакко) оештыра, ул 1902 елда Васэда университетына үзгәртелә, хәзерге Япониянең иң зур һәм абруйлы шәхси университетларының берсе булып киткән.
1888-1889 елларда ул Ито Хиробуми һәм Курода Киётака кабинетларында Тышкы эшләр министры булып эшли. Ул 1896 - 1897 елларда Мацуката  Масаёсинең икенче кабинетында яңадан Тышкы эшләр министры, шулай ук Авыл хуҗалыгы һәм сәүдә министры булып эшли. Итагаки Тайсукэ белән Конституцион фирка төзи, 1898 елның 30 июнендә Япония тарихында беренче тапкыр фирка кабинеты төзелә, мәгәр ул барлыгы дүрт ай гына дәвам итә. 1907 елда ул 7 елга сәясәттән китә, Васэда университеты эшләре белән шөгыльләнә.
Анастасия Жузе
Анастасия Жузе (Анастасия Җәүзи,, — ) — география фәннәре докторы, һидробиолог, ССРБ ФА океанология институтының өлкән фәнни хезмәткәре, совет миропалентология мәктәбенә нигез салучыларның берсе. Сталин премиясе лаураеаты (1951).
Окума Сигэнобу
Биографиясе
Сигэнобу конституцияне яклап сәясәткә кайта, Премьер-Министр булып хезмәт итә һәм 1914- нче елда үз икенче Министрлар Кабинетын төзи. Ул Премьер-Министр вакытында Япония Беренче бөтендөнья сугышына Антанта ягында була һәм 1915 елның 18 гыйнварында Кытайга " Егерме бер таләп " ультиматумы куела. 1915 елның августында Сигэнобу үз хакимиятен үзгәртеп кора һәм, премьер-министр вазифасыннан тыш, Тышкы эшләр министры булып китте. 1916 елның июнендә император аңа дәүләткә хезмәт күрсәткән өчен косяку исеме бирә 侯爵,   маркиз ) . Шул елның октябрендә бөтен Сигэнобу кабинеты отставкага китә.
Сигэнобу 1922 елның 10 гыйнварында үлә, Хибия паркында күмү тантанасында дистәләгән мең кеше катнаша. Токиода Бункё районы Гококу-дзи монастыре җирлегендә күмелгән.
Пролетар әдәбияты (гәҗит)
Пролетар әдәбияты — гәҗит, «Атака» журналы кушымтасы. Татар пролетар язучылары берләшмәсе органы. 1931 елда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Сәәсекырва
Сәәсекырва (Sääsekõrva) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Вале-де-Салгейру
Вале-де-Салгейру — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Достали (Догубаязыт)
Достали (Dostali) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Венсан-де-Рен
Сен-Венсан-де-Рен — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Гайз-Миллс (Пенсильвания)
Гайз-Миллс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гайз-Миллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пролетариат сәнгате (журнал)
Пролетариат сәнгате — мәдәни-агарту журналы. ТАССР мәгариф халык комиссариаты органы. 1931 елда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 1 саны чыга.
Олы Казаклар
Олы Казаклар — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422722.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Подпеца
Подпеца — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пинзәк
Пинзәк — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452141, — 80257825013.
Бидарре
Бидарре — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Әл-Хәкәм
Әл-Хәкәм (الْحَكَمُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Хакны җиренә җиткерүче, хөкем итүче димәктер. Бөек Аллаһ, һичшиксез, хөкем итүчедер. Ул дөньяда көчен кулланып, кешеләрне хөкем иткәннәргә дә хөкем чыгарыр. Аның теләге һәр җирдә һәм һәрвакытта үтәлер.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Эзи-су-Тиль
Эзи-су-Тиль (Aisy-sous-Thil) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Преси-су-Тиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.30 км².
(4002) Синагава
(4002) Синагава  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1950 елның 14 маенда Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 JB» саналган.
Милоцице (Диңгез буе воеводалыгы)
Милоцице  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волпара (Болонья)
Географиясе
Волпара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сергей Лаппо
Сергей Лаппо (, —, ) — рус хәрби диңгезчесе, һидрограф, Арктиканы өйрәнүче. География фәннәре докторы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры. ССРБ география җәмгыяте Мәскәү филиалының һидрология кәмисиясе рәисе. Редактор научных сборников «Океаны и моря» (Океаннар һәм диңгеләр) һәм «Мировой океан» (Дөнья океаны) фәнни җыентыклары мөхәррире.
Кукалки (Вавкавыский районы)
Кукалки  (Кукалкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Галина Золотова
Галина Золотова (4 август 1924 ел) — совет һәм Россия тел белгече, югары мәктәп укытучысы. Филология фәннәре докторы (1971), профессор. Стокгольм университетының мактаулы докторы, Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе, Чехия, Франция һәм Болгария гыйльми оешмаларының мактаулы әгъзасы.
Биографиясе
Галина Александровна Золотова 1924 елның 4 августында Мәскәүдә туган. М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының рус теле кафедрасы профессоры, Россия Фәннәр академиясенең В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институтының баш гыйльми хезмәткәре, Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе, күренекле галим һәм укытучы.
Мария Лилина
Лилина Мария Петровна (1866 елның 3 июле, Мәскәү, Россия империясе — 1943 елның 24 авгусы, шунда ук, ССРБ; ире буенча — Алексеева) — совет һәм Россия театр актеёры, МХАТ артисты. РСФСРның халык артисты (16.01.1933). К. С. Станиславскийның хатыны.
Биографиясе
Лилина Мария нотариус гаиләсендә туган. Иртә ятим кала һәм Екатерина институтында тәрбияләнә.
Екатерина институты кагыйдәләрен буйсонмыйча, «Әдәбият һәм сәнгать җәмгыяте» спектакльләрендә катнаша, анда уйнаган рольләре:
«Баловень», В. А. Крылов— Таня
Сәәскүла (Косе)
Сәәскүла (Sääsküla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Козловская (Коми)
Козловская (Козловская) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Козловская климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (96%).
Галина Золотова
Биографиясе
Галим хәзерге заманның фәндә тел турында үзләренең шәхси юнәлешен булдырган бик сирәк күренекле лингвистлар исәбенә керә. Бу — тикшеренүләренең үзәгенә сөйләүче шәхесне куйган коммуникатив грамматика.
Аның җитәкчелегендә 20-нән артык кандидатлык диссертациясе язылган. Факультетта Г. А. Золотова мәктәбе актив һәм нәтиҗәле эшли.
Петропавловск-Камчатский
Петропавловск-Камчатский (Петропавловск-Камчатский) — Россия шәһәре, Камчатка краеның административ үзәге.
Галина Золотова
Фәнни кызыксынулары
рус теленең функциональ синтаксисы һәм грамматикасы, семантика, стилистика, матур әдәбият теле.
Петропавловск-Камчатский
Халык саны — 179 526 кеше.
Галина Золотова
Фәнни кызыксынулары
Г. А. Золотова фәнни эшләре фикер тирәнлеге, язу төзеклеге, конкрет тел материалын нечкә анализлавы белән аерылып торалар. Г. А. Золотова 230 дан артык фәнни хезмәт бастырган, шулар арасында мәкаләләр, китаплар, сүзлек, дәреслекләр.
Петропавловск-Камчатский
География
Петропавловск-Камчатский Камчатка ярымутравының көньяк-көнчыгыш өлешендә, Тын океанның Авача бухтасы ярында урнашкан.
Галина Золотова
Басмалары
230 дан артык хезмәт авторы, шул исәптән:
Петропавловск-Камчатский
География
Диңгез порты. «Елизово» халыкара аэропорты.
Мария Лилина
Биографиясе
«Коварство и любовь», Ф. Шиллер — Луиза
«Плоды просвещения», Л. Н. Толстой — Таня.
Петропавловск-Камчатский
Тарих
1822 елда Петропаловский Порт исемле шәһәренә үзгәртеп корылган. 1853—1856 еллардагы Кырым сугышы вакытында шәһәр гарнизоны англо-француз эскадрасының һөҗүмне кире кайтарган.
Волзи (Көньяк Дакота)
Волзи  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Петропавловск-Камчатский
Тарих
1924 елда Камчаткадагы Петропавловскны Казакъстандагы Петропавловсктан аеру өчен шәһәргә Петропавловск-Камчатский исеме кушылган.
NGC 7300
NGC 7300 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Петропавловск-Камчатский
Тарих
1934 елдан — Камчатка өлкәсе үзәге. 2007 елдан Камчатка крае административ үзәге булып тора.
NGC 7300
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Петропавловск-Камчатский
Халык
Милли состав (2002): руслар — 82,0%, украиннар — 5,9%, татарлар — 1,0%, белоруслар — 1,0%; милләтне әйтмәгәннәр — 5,8%, Төньяк милләтләре (ительменнар, коряклар, алеутлар, камчадаллар, эвеннар, чукчалар) — барлыгы 0,5%.
Мария Лилина
Биографиясе
1889 елда Мария Лилина Константин Сергеевич Станиславскийга кияүгә чыга; 1898 елда ул төзегән Художество театры труппасына алына, Мәскәү Сәнгать театрының алдынгы артистларның берсенә әверелә. А. П. Чехов үзенең «Чайка»сында Маша ролен, "Дядя Ваня"да Соняны, «Три сестры» спектаклендә Наташаны һәм "Вишневый сад"та Аняны уйнаган Лилинаның талантын югары бәяли. В. И. Качалов та үзенең ижатын танытканы өчен Лилинаның хезмәтенә югары ихтирам белән карый.
М. П. Лилина соңгы тапкыр 1941 елның 11 октябрендә Л. Н. Толстойның «Анна Каренина» романы буенча спектаклдә МХАТ сәхнәсенә чыга.
Станиславский вафат булганнан соң, ул нигез салган Опера-драма студиясы белән җитәкчелек итә.
Волзи (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пролетарий Татарстана (журнал)
Пролетарий Татарстана — Татарстан һөнәри берлекләр шурасы журналы. 1925 елның февраленнән 1926 елның маена кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Н. Рагс.
ZNF317
ZNF317 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Шәрип Шәймиев музей-йорты (Әнәк)
Шәрип Шәймиев музей-йорты (Дом-музей Шарипа Шаймиева) — Татарстанның Актаныш районы Әнәк авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Актаныш районы туган як музее филиалы. Татарстанның беренче президенты М. Ш. Шәймиевның Әнәк авылында яшәгән әтисе Шәрип Шәймиев һәм аның нәселе тарихы белән таныштыра. 2020 елның августыннан — «Бабайда кунакта» мемориаль комплексы составында.
Тарих
2005 елның 11 июленнән Илшат Шәех улы Фәрдиев (Шәрип Шәймиевның оныгы) карамагындагы шәхси музей буларак ачыла. 2011 елдан Актаныш районы туган якны өйрәнү музее филиалы.
Кали-Товажиство
Кали-Товажиство — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шәрип Шәймиев музей-йорты (Әнәк)
Бина
Музей урнашкан агач йорт ХХ гасыр урталарында төзелгән. 1956—1980 елларда Шәрип Шәймиев гаиләсе яши. Татарстан Республикасының Беренче Президенты Минтимер Шәймиевның балачагы, яшьлеге шушында үтә.
Экспонатлар
1432 кв. м. мәйданда урнашкан музей, торак йорттан башка, мунча, келәт, абзар, баз һәм коены үз эченә ала. Экспозициядә гаилә көнкүреше торгызылган, гаилә әгъзаларының шәхси әйберләре урын алган. ХХ гасыр татар халкының йорт кирәк-яраклары һәм җиһазлары белән таныштыра.
Кали-Товажиство
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чипурная Ледовица
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воля-Станиславовска
Воля-Станиславовска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пераброддзе
Пераброддзе (Пераброддзе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вале-де-Тельяш
Вале-де-Тельяш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Маракай
Маракай (Maracay) — Венесуэланың Арагва штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1701 елда нигезләнгән.
Петеритя
Петеритя — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайленд-Парк (Пенсильвания)
Гайленд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гайленд-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Альдеаленгуа-де-Санта-Мария
Альдеаленгуа-де-Санта-Мария — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайден-Лейк (Айдахо)
Гайден-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гайден-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәәскүла (Луунья)
Сәәскүла (Sääsküla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Әл-Гадел
Әл-Гадел (الْعَدْلُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Гаделлек иясе димәктер. Аллаһ залим түгел, гадел, гадел хөкем итәр. Кешеләр дә гаделлек белән хөкем итәрләр, ләкин төрле сәбәпләр арка¬сында һәрвакыт гаделлекне тәэмин итмәсләр. Аллаһ исә һәрвакыт гадел, тугрылыклыдыр.
Кол, Аллаһының бу исеменнән өлешен алып, бөтен эшләрендә һәм кешеләр белән булган мөнәсәбәтләрендә гадел булырга тырышырга тиеш.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Сергей Лаптев
Сергей Лаптев (, — ) — совет һәм Рәсәй галиме, географ, һидролог, география фәннәре докторы, профессор. Казан университеты каршындагы археология, тарих һәм җәмгыяте әгъзасы, Рус география җәмгыятенең Көнчыгыш Себер бүлеге шурасы рәисе, Казан, Пермь һәм Иркутск университетлары укытучысы.
Инҗегыйз (Кызылҗаһамам)
Инҗегыйз (İnceğiz) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Подпеч-над-Марофом
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Веран (Рона)
Сен-Веран — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Урман (Канаш районы)
Урман (Муллавăр, Лесной) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429296. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216862003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700002400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 146 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (89%), руслар (6%).
Пропагандистка һәм агитаторга ярдәмгә (журнал)
Пропагандистка һәм агитаторга ярдәмгә — иҗтимагый-сәяси журнал. ВКП(б)ның Татарстан өлкә комитетының пропаганда һәм агаитация бүлеге органы. 1944-1958 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррирләр – Г. Шәфиков, И. Үзбәков, Ф. Маһиянов.
Бертланж
Бертланж — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
(4498) Синкояма
(4498) Синкояма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 5 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AG1» саналган.
Визья
Визья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Милошево
Милошево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Старовейска
Воля-Старовейска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Поздняков
Александр Поздняков — Рәсәй галиме, геоморфолог, география фәннәре докторы (1986), Рәсәй табигать фәннәре академиясе әгъзасы (1996). Чәчелмәләр геологиясе һәм геоморфологиясе, яп-яңа тектоника, геоморфология һәм үзән һидродинамиксына караган 200 дән артык фәнни хезмәт авторы.
Вимблдон (Төньяк Дакота)
Вимблдон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вимблдон шәһәре  елда нигезләнгән.
Пропагандистка ярдәмгә (журнал)
Пропагандистка ярдәмгә — иҗтимагый-сәяси журнал. ВКП(б)ның Башкортстан өлкә комитетының пропаганда һәм агаитация бүлеге органы. 1946-1954 елларда Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Кукенишки
Кукенишки (Кукенішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZNF318
ZNF318 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Чукраклы (Чишмә районы)
Чукраклы — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Сәәссааре
Сәәссааре (Säässaare) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Сьюдад-Гваяна
Сьюдад-Гваяна (Ciudad Guayana) — Венесуэланың Боливар штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1961 елда нигезләнгән.
Перавалока (Браславский районы)
Перавалока (Перавалока ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Олег Васильев
Олег Федорович Васильев ( 1 август, 1925, Мәскәү, РСФСР, СССР — 7 март, 2017, Новосибирск, Россия ) — гамәли гидродинамика һәм гидравлика өлкәсендә Россия һәм совет галиме, океонология, атмосфера физикасы һәм география бүлекләре буенча Россия Фәннәр академиясе академигы (1994; 1970 елдан СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты), РФА киңәшчесе.
Биографиясе
РФА Себер филиалының су һәм экология проблемалары институтының оештыручысы (1985) һәм беренче директоры (1987-1995), 1995 елдан РФА киңәшчесе. Көньяк зиратта күмелгән.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни эшчәнлек өлкәләре: гамәли гидродинамика, гидравлика, гидрология, гидрофизика һәм сусаклагычлар экологиясе.
Бүләкләре
- Ике «Хөрмәт Билгесе ордены» (1967, 1975),
- IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (1997),
- медальләр, шул исәптән «Батырлык өчен» медале(1943).
Доюмлу (Сусуз)
Доюмлу (Doyumlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сусуз илчесенә караган бер авыл (köy).
Альдеалькорво
Альдеалькорво — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әл-Ләтыйф
Әл-Ләтыйиф (اللَّطِيفُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Эшләрнең бөтен нечкәлекләрен белүче, колла¬рына бик күп сәбәп белән төрле файдалар бирүче, аларга карата яхшы мөгамәлә кылучы димәктер.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Петешть
Петешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вале-де-Торну
Вале-де-Торну — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Волпара (Парма)
Волпара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волпара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мильвино
Мильвино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Александр Половинкин
Александр Половинкин (, —, ) — совет физигы һәм географы, география методисты, география фәннәре докторы (1943), профессор, РСФСР педагогика фәннәре академиясе әгъза-мөхбире (1945). Дәреслекләр, югары уку йортлар өчен уку әсбаплары һәм урта мәктәп укытучылары өчен методик кулланмалар авторы. А. Барков белән бергә 5 нче сыйныфлар өчен стабил физик география дәреслеген төзегән (1935; 1951 елга хәтле 15 мәртәбә басылган).
Мильвино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Дидье-су-Риври
Сен-Дидье-су-Риври — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Подпеч-об-Дравини
Подпеч-об-Дравини — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2530) Шипка
(2530) Шипка  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 9 июлендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 NC3» саналган.
Берш (Ду)
Берш — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Сәәстла
Сәәстла (Säästla) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Гаммелс-Ворф (Пенсильвания)
Гаммелс-Ворф  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гаммелс-Ворф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чирюг
Чирюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шелюг елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бродский
Бро́дский — яһүд топонимик фамилиясе (галициянең тарихи Броды шәһәреннән).
Волин (Көньяк Дакота)
Волин  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калишки (Лодзь воеводалыгы)
Калишки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пчеловод (журнал)
Пчеловод — айлык рәсемле журнал. 1910-1913 елларда Вәтке, 1913-1916 елларда Санкт-Петербург, 1916-1917 елларда Казан шәһәрләрендә рус телендә нәшер ителә. Нәшир һәм мөхәррир – Михаил Дернов.
Воля-Старогродзька
Воля-Старогродзька — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әл-Хабир
Әл-Хабиир (الْخَبِيرُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Галәмдә булган һәм булачак һәр нәрсәдән хәбәрдардыр. Аның, хәбәре булмаган бер өлкә дә юк. Аллаһ күңелебездән үткән яхшы һәм начар уйларны да белә. Ләкин, моңа карамастан, безне җаваплы итмәс
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте. .
Гамер (Айдахо)
Гамер  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Инҗегыйз (Газипаша)
Инҗегыйз (İnceğiz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гамер (Айдахо)
Тарихы
Гамер шәһәре  елда нигезләнгән.
Кукини
Кукини (Кукіні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZNF319
ZNF319 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Василий Прокаев
Василий Прокаев (, —, ) — совет галиме, физик һәм географ, ландшафт белгече, география фәннәре докторы, РСФСР һәм СССР халык мәгарифе әтличниге, Рус география җәгмыятенең шәрәфле әгъзасы. Физик җәгърфиясе теориясен эшләү, комплекслы тикшеренүләр методикасы, география укыту методикасы, Самар борылмасы һәм Урта Уралның физик географиясе белән шөгыльләнгән.
Югары Ия
Югары Ия — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 42 тирәсендә. Почта индексы — 422730.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Хояне-Станковента
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңгалыш
Яңгалыш — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452156, ОКАТО коды — 80257830001.
Катия-ла-Мар
Катия-ла-Мар (Catia La Mar) — Венесуэланың Варгас штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1965 елда нигезләнгән.
Экс (Коррез)
Экс (Aix) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Юссель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 48,02 км².
Вале-де-Фрадеш
Вале-де-Фрадеш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Слупск
Слупск (Słupsk, Stolp) — Польшанең Поморье воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 96655 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Слупск Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1310 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Przyszłość (журнал)
Przyszłość — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби журнал. 1918 елда Казан шәһәрендә поляк телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Л.Ференцевич.
Көлпә
Көлпә (tat. lat. Kölpä, قولپا Кулпа, үл. 1360)  - Алтын Урда ханы  (1359-1360). Чыгышы билгесез, ялган исем белән йөрүче хаким. Алтын Урданың бөек чуалышы чорында хан.
Тарих
1359 елда Көлпә түнтәрелешне оештырган, түнтәрелеш нәтиҗәсендә Бәрдибәк һәм аның яклысы Туглы-бай үтерелгәннәр. Бәрдибәк үлгәннән соң Бату хан токымы тәмамлана һәм Алтын Урда көчле-кодрәтле дәүләт булудан туктый.
Көлпә үзе турында - Җанибәк улы, Бәрдибәк энесе дип әйткән. Көлпә Бәрдибәкнең тугры яклыларын үтергәннән соң, башкаларына каршы сугыша башлаган.
Көлпәнең дошманнарының берсе - Бәрдибәк кызына өйләнгән төмән Мамай булган. Мамай Иделнең уң ягында хакимиятне алган.
Чуалыш дәверендә абруйлы үзәк хакимият булмаган. Кайбер әмирләр Ак Урда хакимен Чымтай ны Алтын Урда тәхетенә чакырганнар. Чымтай Сарайга үз бертуганын Урда-Шәихне җибәргән, ләкин ул юлда үтерелгән булган.
1359 елның ахырында Хызр үзене Гөлистан хакиме итеп игълан иткән.
1360 елда Көлпә тәхеттән Нәүрүзбәк тарафыннан бәреп төшерелгән һәм уллары белән үтерелгән.
Тәхеткә башка ялган исем белән йөрүче хаким Нәүрүзбәк утырган.
Кече Андреевка
Кече Андреевка (Хыçалкас, Малая Андреевка) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429314. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216874003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700004400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 154 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (95%).
Николай Бродский
Николай Бродский (15 ноябрь (27 ноябрь) 1881 ел, Ярославль — 5 июнь 1951 ел, Мәскәү) — ССРБ-ның әдәбият белгече, Мәскәү дәүләт университеты профессоры (1926). Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1945) кавалеры, К. Д. Ушинский исемендәге премия лауреаты.
Биографиясе
Николай Леонтьевич Бродский — оркестр музыканты улы. 1900 елда гимназия, 1904 елда Мәскәү университетының тарих-филология факультетын тәмамлый. Шул елда ук үзенең беренче хезмәтен бастыра.
1904-1907 елларда Екатеринослав шәһәрендә Коммерция училищесында укыта.
1907 елда Мәскәүгә кайта. Биредә Хатын-кызлар педагогия курсларында, Түбән Новгородның Кала халык университетында әдәбият курсын укый. 1910 елдан Россия тел белемен сөючеләр җәмгыяте, 1911 елдан Мәскәүдәге әдәбият тарихы җәмгыяте әгъзасы. 1916/1917 ел чикләрендә I Бөтенрусия укытучылар съездын оештыручыларның берсе.
Магистр имтиханнарын тапшырып, приват-доцент (1918-1924), аннары Мәскәү университетының профессоры (1926) була, монда Тургенев семинарын җитәкли. 1922 елдан шулай ук Сәнгать фәннәре дәүләт академиясендә гыйльми эш алып бара, Смоленск университетында, Либкнехт исемендәге Индустриаль-педагогия институтында һәм Тверь педагогия институтында укыта.
1934 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы. 1939 елда Бродскийга диссертация якламыйча «Филология фәннәре докторы» гыйльми дәрәҗәсе бирелә. 1941 елдан Дөнья әдәбияты институтының рус әдәбияты бүлеген җитәкли.
Пушкин, Лермонтов, Тургенев, Белинский, Достоевский, Герцен һ. б. ижатын тикшерүче; урта мәктәпләр өчен рус әдәбияты буенча күп кенә әсбаплар, театр тарихы буенча мәкаләләр, әдәбият укыту методикасы буенча белешмәләр авторы.
1947 елдан РСФСР Педагогия фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы.
1951 елның 5 июнендә вафат була, Мәскәүдә Иваново зыяратында җирләнә, 36 нчы уч..
Саате
Саате (Saate) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Койгородок
Койгородок (Койгородок) — Коми Республикасының Койгородок районында урнашкан авыл.
Климат
Койгородок климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (61%), руслар (33%).
Петид
Петид — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Дидье-сюр-Боже
Сен-Дидье-сюр-Боже — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Подпеч-под-Скало
Подпеч-под-Скало — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альдеануэва-де-ла-Серресуэла
Альдеануэва-де-ла-Серресуэла — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Матвей Романов
Матвей Романов — Рәсәй икътисад географиячесе, хуҗалыкны территориаль оештыру, геосәясәт, районлаштыру өлкәләрендә белгеч. РФА Ерак Көнчыгыш фәнни үзәгенең Тын океан институты баш фәнни хезмәткәре. География фәннәре докторы, профессор. 200 дән артык фәнни хезмәт авторы, күп икътсади хариталар һәм фәнни-белешмә атласлар автордашы.
(3867) Cиретоко
(3867) Cиретоко  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 16 апрелендә М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 HG» саналган.
Винг (Төньяк Дакота)
Винг  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Винг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Минента
Минента — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Воля-Суфчинска
Воля-Суфчинска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әл-Хәлим
Әл-Хәлиим (الْحَلِيمُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Аллаһ хилем ияседер. Ул бу исеме белән колларын гөнаһлары өчен шунда ук җәзаламас. Кайбер гөнаһларны гафу итәр, кайсыларының җәзасын ахирәткә калдырыр. Хилем иясе булуда беркем дә аның кебек түгелдер.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Саатсе
Саатсе (Saatse) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Беталь
Беталь — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Чирядка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Перавоз (Вицебский районы)
Перавоз (Перавоз ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZNF32
ZNF32 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Калув
Калув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Речка (Укратус кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: