cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крылья Советов (парк)
Дан Аллеясы
2015 елда дүрт гипс скульптурасы булган үзәк керү юлындагы бюстлар һәм керү төркеме реставрацияләнгән. Әмма 2016 елның язында бюстлар һәм скульптуралар реставрация эшләре технологиясен бозу һәм «инновацион гипс»ны куллану аркасында коела башлаган. 2016 елның җәендә бюстлар торгызылган. 2017 елның июнендә барлык бюстлар һәм скульптуралар вандаль ысул белән төшерелеп, реставрацияләүгә җибәрелгән. 2017 елның 13 июлендә кайбер сайтларда, Татарстан Республикасы Президенты ярдәмчесе Н.Л. Фишманга сылтама белән, кайбер сайтларда реставрациядән соң керү төркеме скульптураларының берсе элеккеге урынга кире кайтарылуы турында мәгълүмат таратылган. Әмма «тәкъдир итү» дән соң скульптураны шунда ук алалар. 2016 елның сентябренә яңартылган бюстлар һәм статуслар элеккеге урыннарга кайтарыла.
Реконструкция
2015 елдан паркның этаплап реконструкциясе башкарыла, аны 2017 елда тәмамлау планлаштырыла.
2016 елның 16 сентябрендә «Крылья Советов» паркын ачу тантанасы уза.
Паркны рәсмиләштерүнең төп идеясе — «Авиация һәм Авиатөзелеш» темасы.
Паркны реконструкцияләү проекты совет чорындагы паркны торгызуны күздә тота. Планлаштыру структурасы сакланып калган. Паркның фирма стиле, логотип, пиктограммалар сериясе эшләнгән.
Төп аллеяда совет парклары өчен хас, ә мәдәни-ял итү комплексы каршындагы мәйданда алты катлы брусчатка җәелгән була, В. И. Ленинның бетон плитәләреннән капламасы торгызыла.
В.И. Ленин һәйкәле, рус авиациясенә нигез салучыларның бюстлары, дүрт гипс скульптурасы булган үзәк керү төркеме реставрацияләнгән.
Яктырту яңартылган, видеокүзәтү һәм тавыш хәбәр итү системасы урнаштырылган.
Олег Кошевой урамы ягыннан (Дементьев урамы белән киселештә) һәм Дементьев урамы ягыннан ике яңа керү төркеме булдырылган.
Паркны реконструкцияләүгә инвестицияләрнең гомуми күләме якынча 202 миллион сум тәшкил итә, шул исәптән шәһәр бюджетыннан — 63 миллион сумга якын, «Казан вертолет заводы» ГАҖ 85 миллион сум акча бүлеп бирә. 12 миллион сумлык барлык проект эшләре Казанның «Гипронииавиапром» предприятиесе тарафыннан башкарылган.
Бүгенге заман
Хәзерге вакытта паркка җиде керү урыны бар: Копылов урамы ягыннан өч (шул исәптән үзәк), Олег Кошевой урамы ягыннан өч (Дементьев урамы белән кисешкән урында) һәм Дементьев урамы ягыннан бер капка.
Шуларның дүртесе (шул исәптән үзәк) реконструкцияләнгән.
Түбәндәге объектлар реконструкцияләнде һәм булдырыла:
Ике бәдрәф ачыла.
Мәдәни характердагы вакыйгалар
2017 елның 12 августында Казанда беренче тапкыр «Крылья Советов» паркында «Казан шәһәр челтәре» тарафыннан оештырылган «Классик музыка марафоны» уза.
Приуральски (Чиләбе өлкәсе)
Приуральский (Приуральский) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Гөльязы (Нилүфер)
Гөльязы (Gölyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Николай Тезяков
Николай Тезяков (Николай Иванович Тезяков,, — , ) — табиб, РСФСР сәламәтлек саклау халык комиссариатының дәвалану урыннары бүлеге мөдире (1920-1925), Хезмәт каһарманы (1923).
Сен-Фирмен-сюр-Луар
Сен-Фирмен-сюр-Луар — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Куруҗаова (Болвадин)
Куруҗаова (Kurucaova) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Болвадин илчесенә караган бер авыл (köy).
(19332) 1996 YQ1
(19332) 1996 YQ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YQ1» саналган.
HD242800
HD242800 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ваймар (Лан)
Ваймар  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рожанець (Чрномель)
Рожанець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2614) Torrence
(2614) Torrence — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 11 июнендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 LP» саналган.
Модже
Модже — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наратъелга (Бакалы районы)
Наратъелга — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452662, — 80207834002.
Суходол (Сембер өлкәсе)
Суходол (Суходол) — Сембер өлкәсенең Чардаклы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92,5%), чуашлар (4,6%).
Утценайх
Утценайх — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ухани
Ухани — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Априлово (Стара-Загора өлкәсе)
Априлово  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фатыйх Тәккә
Фатыйх Тәккә (Fatih Tekke,, — , ) — Төркия футболчысы (һөҗүмче), Төркия милли футбол җыелмасы әгъзасы (1998-2007), 16 яшькәчә яшьләр арасында Европа чемпионы (1994), Төркия чемпионатларының көмеш (1994/95, 1995/96, 2003/04, 2004/05) һәм бронза (2000/01) призчысы, Төркия кубогы иясе (1994/95, 2002/03, 2003/04), Төркия чемпионатының иң яхшы бомбардиры (2004/05), Россия чемпионатларының алтын (2007) һәм бронза (2009) призчысы, Россия суперкубогы иясе (2009), УЕФА кубогы (2007/08) һәм суперкубогы (2008) иясе.
(19333) 1996 YT1
(19333) 1996 YT1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 19 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YT1» саналган.
Мөхәммәт Гали Җиннаһ
Мөхәммәт Гали Җиннаһ, тулы исем-фамилиясе Мөхәммәт Гали Җиннаһбһай, محمد علی جناح (1876 елның 25 декабре, Британия Һиндстаны, Карачи — 1948 елның 11 сентябре, шунда ук) — Һиндстан һәм Пакистанның сәяси һәм дәүләт эшлеклесе, Пакистан дәүләтен оештыручы «Милләт атасы» (بابائے قوم‎, Baba-i-Qaum), «Бөек лидер» (قائد اعظم‎, Qayid-i-Azam),  Пакистанның беренче генерал-губернаторы (1947-1948).
Тәрҗемәи хәле
1876 елның 25 декабрендә Британия Һиндстанының Бомбей президентлыгы Карачи шәһәрендә туган. Әтисе тегүче гаиләсеннән чыккан, гуҗарат милләтеннән бай сәүдәгәр була. Карачида мәдрәсә һәм христиан мәктәбе тәмамлый. 1892 елда әтисе һәм аның ы Лондонга һөнәрчелеккә укырга җибәрәләр, ләкин Мөхәммәт Гали Лондонда Lincoln’s Inn мәктәбендә юриспруденцияне өйрәнә, адвокат һөнәрен үзләштерә.
1896 елда, 20 яшендә, Бомбей (хәзерге Мумбай) шәһәрендә адвокатлык конторасы ача, шәһәрдә беренче мөселман адвокаты була.
1897 елдан Бомбейның югары судында эшли башлый. 1930 елга кадәр адвокатлык эшен ташламый.
1906 елда Калькуттада Һиндстан милли конгрессының (ҺМК) сессиясендә катнаша.
1908 елда Югары судта милли-азатлык көрәше лидеры Бал Гангадһар Тилакны ( en ) (1856-1920) азат итүне таләп итә.
1911 елда Аллаһабадта узган һинд-мөселман берлеге конференциясендә катнаша.
1913 елда Мөселман лигасына кушыла, 1920 елда лиганың президенты итеп сайлана.
1921 елда, Маһатма Гандиның тыныч юл белән каршылык күрсәтү («хезмәт итешмәү хәрәкәте») кампаниясенә риза булмыйча, ҺМКдан чыга.
Һиндстан парламентында ил халкының чиреген тәшкил итүче мөселманнарга 1/3 урын бирүне таләп итә.
1930-1934 елларда Лондонда яши, Бөекбритания хөкүмәте оештырган Һиндстанның конституцион төзелешен тикшерүгә багышланган «түгәрәк өстәл конференцияләре»ндә (1930, 1931) катнаша.
1940 елда Мөселман лигасы утырышында Британия Һиндстаны урынына ике мөстәкыйль дәүләт төзү таләбе куелган резолюция кабул ителә. Мөхәммәт Гали Җиннаһ Һиндстан халкын катгый рәвештә дини билге буенча бүлү һәм мөселман халкы яшәгән өлкәләрне Һиндстаннан аерып алып, шулар нигезендә аерым мөстәкыйль Пакистан дәүләте төзү яклы була. Бу хәл һиндләр һәм мөселманнар арасында дошманлык китереп чыгара, канлы бәрелешләргә, Һиндстан-Пакистан конфликтларына юл ача.
1947 елда Һиндстан ике дәүләткә (доминион) бүленгәч һәм Пакистан дәүләте төзелгәч, Пакистанның беренче генерал-губернаторы була. Пакистанда, дәүләтне оештыручы буларак, хөрмәт ителә, аңа үзе исән чакта ук «Милләт атасы», «Бөек лидер» исемнәре бирелгән.
Андрей Телюкин
Андрей Телюкин (Андрей Сергеевич Телюкин,, — , ) — Россия һәм Алмания һоккейчесе (сакчы).
Воже-Мур
Воже-Мур — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Чемыш-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 33 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 45 км.
Шәфәгать Тәхәветдинов
Шәфәгать Фәхрәзи улы Тәхәветдинев (1946 елның 23 апреле, ) — СБКФнең Лениногорск шәһәр комитетының беренче сәркәтибе (1985—1990), «Татнефть»нең генераль директоры (1999—2013), «Ак Барс» хоккей клубы президенты (2004—2016), Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты (I—IV чакырылышлары). Икътисад фәннәре докторы. Азнакай районының мактаулы гражданы (2001).
Воже-Мур
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шәфәгать Тәхәветдинов
Биография
Шәфәгать Тәхәветдинов 1946 елның 23 апрелендә Татарстан АССРның Габдрахман авылында туа. «Нефть һәм газ ятмаларын эшкәртүнең технологиясе һәм комплекслы механикалаштыру» белгечлеге буенча Мәскәү нефть химиясе һәм газ сәнәгате институтын тәмамлый.
1965—1978 елларда — Әлмәт бораулау эшләре идарәсенең бораулаучы ярдәмчесе, нефть чыгару буенча оператор, скважиналарны җир асты ремонты остасы, цех башлыгы. 1978 елдан «Җәлилнефть» идарәсе башлыгы, «Әлмәтнефть» нефть-газ чыгару идарәсе башлыгы. 1985 елдан 1990 елга кадәр — СБКФнең Лениногорск шәһәр комитетының беренче сәркәтибе.
1997 елның маеннан «Зенит» Банкы Советы әгъзасы. 1999 елның 21 июненнән 2013 елның ноябренә кадәр — «Татнефть» ААҖ генераль директоры. 1999 елның июленнән — «Ак Барс» банкы директорлар советы әгъзасы. 1999 елда — «Түбән Кама нефть эшкәртү заводы» ААҖ директорлар советы рәисе, 2000 елда — «РИТЭК» ААҖ директорлар советы әгъзасы. 2000 елның июленнән — «Нижнекамскшин» ААҖ Директорлар советы рәисе.
2004—2016 елларда — «Ак Барс» хоккей клубы президенты, Татарстан хоккей федерациясе президенты.
2009 елның мартыннан — IV чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты. «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы. Экология, табигатьтән файдалану һәм аграр мәсьәләләр комитеты әгъзасы. 2014 елның 1 октябреннән депутатлар вәкаләтләре туктатыла.
Мопертюи (ай кратеры)
Мопертюи - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 45,49 км булган кратер.
Кефей μ
Кефей μ яки Анат йолдызы — Кефей йолдызлыгында урнашкан кызыл супергигант (үтә зур йолдыз), шулай ук "Гершельның анат йолдызы" булып танылган. Галактикабызда иң эре һәм йолдызча күәте иң зур булган йолдызлардан берсе (тулы яктыртучанлыгы Кояшка карата 350 000 тапкыр артыграк). M2Ia спектрал классына керә.
Горуна
Горуна — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мопертюи (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Пьер Луи де Мопертюи (1698—1759) хөрмәтенә бирелә.
Горуна
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мопертюи (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Рокитниця-Весь
Рокитниця-Весь — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ливермор-Фоллс (сан алу урыны, Мэн)
Ливермор-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ливермор-Фоллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стефен (Миннесота)
Стефен  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стефен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волхола
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эканомия
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Калинувка-Косьцельна
Калинувка-Косьцельна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Марсьяль-де-Мирамбо
Сен-Марсьяль-де-Мирамбо — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Рожний Врх (Требне)
Рожний Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казчина Кантарана (Лоди)
Казчина Кантарана — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пембрук (Массачусетс)
Пембрук  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Мелянда (Нулин районы)
Мелянда (Мелянда) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Пембрук (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Мелянда (Нулин районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Пембрук (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мелянда (Нулин районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
NGC 914
NGC 914 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Иван Темников
Иван Темников (Иван Викторович Темников,, — , ) — Россия футболчысы (сакчы), Россия суперкубогы иясе (2012), ФМЛ беренчелекләренең алтын (2016/17) һәм бронза (2015/16) призчысы.
Гөльяка (Милас)
Гөльяка (Gölyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пынарьяка (Аяш)
Пынарьяка (Pınaryaka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сунгуюл
Сунгуюл — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Обюл елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вайнбах
Вайнбах — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19334) 1996 YV1
(19334) 1996 YV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 19 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YV1» саналган.
Моджеве (Великопольское воеводалыгы)
Моджеве  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фагген
Фагген — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сергей Теплоухов
Сергей Теплоухов (Сергей Александрович Теплоухов,, — , ) — Россия тарихчысы, археолог, Себерне һәм Көнчыгышны өйрәнүче, этнограф.
Рокитниця-Нова
Рокитниця-Нова — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Флоран (Луаре)
Сен-Флоран — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Куруҗаөрен (Кастамону)
Куруҗаөрен (Kurucaören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Күкхан Түрә
Күкхан Түрә (,, — , ) — Төркия һәм Алмания футболчысы (ярымсакчы), Төркия милли футбол җыелмасы әгъзасы (2011-2015), Төркия чемпионы (2015/16).
Ланнуа (коммуна)
Ланнуа (Lannoy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Круа кантонына карый.
(3150) Tosa
(3150) Tosa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 11 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CB» саналган.
Рожний Врх (Целе)
Рожний Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Арнаутито
Арнаутито — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайлы (Гөйгөл)
Чайлы  (Çaylı ) — Әзербайҗанның Гөйгөл районына караган авыл.
Уханька
Уханька — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD242858
HD242858 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Морган (ай кратеры)
Морган - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 9,68 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Огастес де Морган (1806—1871) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Наум Теребинский
Наум Теребински (Наум Варлаамович Теребинский,, — , ) — табиб, Ырынбур губернасыннан III чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Гөльяка (Бейшеһир)
Гөльяка (Gölyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ракушка
Ракушка (Ракушка) — Диңгез буе краеның Ольга районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), украиннар (7%), тазлар (2%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2%.
Пепперелл (Массачусетс)
Пепперелл  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Марсьяль-сюр-Не
Сен-Марсьяль-сюр-Не — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Калинувка-Крулевска
Калинувка-Крулевска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Романово (Александровский повяты)
Романово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Октябрьски
Октябрьски – Башкортстанның җөмһүрият буйсынуындагы шәһәре, 1946 елның апреленә кадәр Туймазы районына кергән.
Тарихи мәгълүматлар
Башкортстанның көнбатышында нефть ятмалары һәм «Туймазынефть» тресты барлыкка килү белән Ыкның уң ярында нефтьчеләрнең бистәсен төзү турында карар кылынган. Дүрт татар авылы: Нарыш, Төрекмән, Мулла һәм Зәет арасындагы кырда “Социалистический городок” төзелеше башланган. Ике ел эчендә саман кирпеченнән 20 бер катлы йорт, клуб, ашханә, почта төзелгән. Эшче куллар җитмәгәч, 1941-1942 елда төзелешкә Идел буе алманнары күчерелә. Алар урман кисә, карьерлардан таш чыгара. Хәзерге автовокзал урынында “25 еллык” лагир булган. Анда 25 елга иректән мәхрүм ителгән репрессия корбаннары тора. 1944 елда Нарыштау астында нефть табылу уңаеннан беренче урамга Девон исеме кушыла.
1946 елда бистәгә шәһәр статусы бирелә.
Халык
Халык саны 109,7 мең (2010). Зурлыгы буенча Башкортстанның бишенче шәһәре.
Танылган кешеләр
Хәзерге Октябрьскига керүче торак урыннардан зур гына кешеләр чыккан: Гомумән, шәһәр үзенең көрәш мәктәбе белән танылган.
Октябрьскиның ширкәтләрендә төрле вакытларда Мөсәгыйть Хәбибуллин, Ризван Хәмид эшләп китәләр, Вагыйз Фәтхуллин, Айдар Хәлим биредә училище тәмамлый, Нәҗип Асанбаев Кызыл Таңның үз хәбәрчесе булып эшли.
Матбугат
«Туган як» —- Октябрьски шәһәренең иҗтимагый-сәяси гәзите, 1990 елдан. Атнага 2 тапкыр чыга.
Икътисад
Октябрьски – зур индустриаль үзәк. Сәнәгать җитештерүе структурасына машина төзү ширкәтләренә 43% туры килә; ягулык сәнәгатенә 32%. Шәһәр предпприятителәре 250 исемдәге товар җитештерә. Нефть промыселлары һәм автомобиль транспорты өчен җиһазлар, төзелеш конструкцияләре һәм материаллары, автомобиль приборлары һ.б.
50гә якын сәнәгать предприятиесенең арасында аерым урынны Башнефть НГДУ (нефть-газ чыгаручы идарә), «Башнефтегазпром» идарәсе, ААҖ АК «ОЗНА», АҖ АК «АПРИ», ОЗНПО, ҖЧҖ ҖШ (җитештерү ширкәте) «Роснефтемаш», ААҖ «Блокжилкомплект», ҖЧҖ «Металл-комплект». АҖ АК «АПРИ» Россиянең эшләүче барлык автомобиль, трактор һәм комбайн җитештерүче заводлары өчен приборлар ясый.
Транспорт
200px|thumb|left|Октябрьски автовокзалы, [[2005 ел]]
Башлангыч һөнәри уку йортлары
№ 4, 22, 56,68
Юбилейная
Юбилейная (Юбілейная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
(19335) 1996 YL2
(19335) 1996 YL2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 28 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YL2» саналган.
Рожник (Гросупле)
Рожник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стиллвотер (Миннесота)
Стиллвотер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стиллвотер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Теренин
Дмитри Теренин (Дмитрий Степанович Теренин,, — , ) — сәясәтче, Казан губернасыннан IV чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Лизбен-Фоллс (Мэн)
Лизбен-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лизбен-Фоллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сезонное
Сезонное (Сезонное) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Вайсенборн (Гессен)
Вайсенборн  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фазольдсберг
Фазольдсберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
NGC 915
NGC 915 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фазольдсберг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пальчиково
Пальчиково — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452662, — 80207834003.
Казчина Кантона (Милано)
Казчина Кантона — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Модла (Калиский повяты)
Модла  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сеннели
Сеннели — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Пырнакапан (Ашкале)
Пырнакапан (Pırnakapan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Герасим Терентьев
Герасим Терентьев (Герасим Львович Терентьев,, — , ) — жандармерия полковнигы, Казан губерна  жандармерия идарәсе башлыгы (1917).
Профсоюзлар урамы (Казан)
Профсоюзлар урамы (Профсоюзная улица) — Казанның тарихи үзәгендә урнашкан урам. Бауман урамы белән киселешеннән башланып, Пушкин урамы белән киселештә тәмамлана. Чернышевский, Муса Җәлил, Кави Нәҗми һәм Астрономия урамнары белән кисешә.
Тарих
Элек Кече тишек урамы (Малая Проломная) дип аталган. Хәзерге исемен 1929 елның 16 маеннан йөртә.
Руфина Гашева
Гашева Руфина Сергеевна (1921—2012) — 46 нчы гвардия төнге бомбардировка авиация полкының эскадрилья штурманы (325-нче төнге бомбардировка авиация дивизиясе, 4-нче һава армиясе 2-нче Белорус фронты), гвардия өлкән лейтенанты. Советлар Союзы Герое (1945).
Уцекайка
Уцекайка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Руфина Гашева
Биографиясе
1930 елда Гашева Руфина Мәскәүгә килә, анда биш сыйныф тәмамлый, шунда Гашева снайперлар мәктәбенә укырга керә һәм комсомол сафына алына.
1941 елда Руфина Гаева Мәскәү дәүләт университетында механика-математика факультетының ике курсын тәмамлый. Өченче курста, 1941 елның октябрь аенда Гашева 46 нчы гвардия төнге бомбардировка авиация полкына тәгаенләнүгә ирешә. 1942 елда Гашева Энгельс хәрби авиация пилотлар мәктәбе янында штурманнар курсын тәмамлый.
1944 елның декабренә Гашева дошманның тере көченә һәм хәрби техникасына зур зыян китереп, 823 хәрби очыш ясый. Ике тапкыр дошман зенитчигы тарафыннан бәреп төшерелә.
СССР Югары Советы Президиумының 1945 елның 23 февралендәге указы белән гвардия өлкән лейтенанты Руфина Сергеевна Гашевага «немец илбасарлары белән сугыш фронтында командованиенең хәрби заданиеләрен яхшы үтәгәне һәм шул ук вакытта күрсәткән батырлыклары өчен» Ленин ордены белән «Алтын Йолдыз» медале (№ 4853) тапшырылып Советлар Союзы Герое  исеме бирелә.
Сугыштан соң
1952 елда Чит ил телләре хәрби институтын тәмамлый. Бронетанк гаскәрләренең хәрби академиясендә 1957 елга кадәр инглиз теле буенча өлкән укытучы булып эшли. 1956 елдан — майор дәрәҗәсендә запаста.
Руфина Гашева запаска чыкканнан соң СССР оборона министрлыгы  нәшриятында өлкән контроль мөхәррире булып эшли. Мәскәүдә яши һәм яшьләрне патриотк тәрбияләүдә катнаша.
2012 елның 1 маенда вафат була. Мәскәүдә Востряков зыяратында җирләнә.
Хәтер
2018 елда Мәскәүдә Флот урамының 28-нче йортына очучы Руфина Гашевага мемориаль тактаташ куела.
Асен (авыл)
Асен  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
То-Яха (Сиди-Тарка кушылдыгы)
То-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сиди-Тарка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ларуи
Ларуи (Larouillies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Росохатка
Росохатка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богдашкино (Чардаклы районы)
Богдашкино (Богдашкино) — Сембер өлкәсенең Чардаклы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (65,2%), алманнар (20,5%), украиннар (6,3%), татарлар (2,5%), чуашлар (2,5%).
Гөльяка (Ылгын)
Гөльяка (Gölyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Горунешть (Белчешть, Вилча)
Горунешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19336) 1997 AF
(19336) 1997 AF — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AF» саналган.
Вож-ПАй-Юган (Ай-Юган кушылдыгы)
Вож-ПАй-Юган  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Леонид Терентьев
Леонид Терентьев (Леонид Леонидович Терентьев,, — , ) — Коломна паровозлар төзү заводының баш инженеры (1942-?), Пенза икътисади административ районының халык хуҗалыгы шурасы рәисе (1957-1962), Сталин премиясе лауреаты.
Юбилейны (Вавкавыский районы)
Юбилейны  (Юбілейны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Морет (ай кратеры)
Морет - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 114,45 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Теодор Морет (1602—1667) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Перу (Массачусетс)
Перу  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ротман (Юршинци)
Ротман  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калиски (Подлясье воеводалыгы)
Калиски  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кошай (Киров өлкәсе)
Кошай (Кошай) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Файстенау
Файстенау — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ворсонга
Ворсонга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының сул ярыннан 107 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
(3934) Tove
(3934) Tove — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ворсонга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
NGC 916
NGC 916 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ворсонга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3934) Tove
Тарихы
1987 елның 23 февралендә Поуль Йенсен, Карл Аугюстесен, тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 DF1» саналган.
NGC 916
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Курукавак (Акчакоҗа)
Курукавак (Kurukavak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
1 нче мәктәп (Минзәлә)
Минзәлә шәһәренең 1нче мәктәбе – гомуми белем бирү муниципаль бюджет оешмасы. Татарстанның Минзәлә шәһәрендә урнашкан, шәһәрдә иң беренче ачылган мәктәп. Карл Маркс урамы, 77A йорты адресы буенча урнашкан.
Тарих
1789 елда Ырынбур губернасына караган Ырынбур, Чиләбе, Минзәлә шәһәрләрендә дүрт халыкара белем бирү йортлары ачыла. Унсигезенче гасыр азагында бу учреждениедә 63 укучы белем ала. 1818 елда әлеге мәктәп өяз училищесына әверелә һәм өч еллык уку программасына күчә. Соңрак, мәктәпнең статусы белән исеме үзгәрә. Ул чын училищега әйләнә һәм дүрт еллык уку программасы буенча эш итә башлый. 1909-1910 елларда монда 146 баланы 5 укытучы укыта. Елдан ел укучылар саны артып бара: 1900-1901 елда инде 153 малай белем ала, 1901-1902 уку елында – 162.
Мәктәпнең 1918 елда да эшен дәвам иткәне мәгълүм. Халыкның, ә иң мөһиме – балаларның, аң-белеме булына, мәгърифәт министрлыгына буйсынган мәктәпләрнең өлеше гаять зур. 20 нче гасыр башында бик күп мәктәпләргә нигез салына. Минзәлә районының җирлегенә 14 земский мәктәп эш итә. Аларның рус авылларында урнашуы да кызыклы. Икенче үзенчәлеге булып, аларның Маҗын, Матвеевка, Рус Караны, Сарсаз-тауллары кебек зур авылларында гына түгел, кечкенә авылларда да эшләве. Әлеге авыллар – Зур Ташлиярка, Дәре, Приволье, Кече Ружевка авыллары. Татар авылларында мәдрәсәләр эшләгән. Анда заманына күрә югары дәрәҗәдә белемле мөдәррисләр укыткан.
1860 елның 15 августында кызлар училищесы ачыла. Монда дини белем белән берлектә дөньяви фәннәр дә укытыла: рус теле, арифметика, тарих, география. Кул эшләренә дә өйрәткәннәр. 1875 елда ир балалар өчен прогимназия ачыла. Алабуга, Сарапул, Минзәлә өязе балалары монда белем алалар. Бу мәктәпнең үз җир биләмәләре дә була. Шуңа күрә укучыларга монда үстерелгән җиләк-җимеш, бөртекле культураларны эшкәтергә өйрәнү мөмкинлеге дә туа. Мәктәпнең кечкенә фермасы да була, белем алу белән беррәттән, балалар хуҗалык эшләрен алып барырга да өйрәнәләр. 1906 елда мәктәп өчен махсус тегермән төзелә, пекарня, ашханә һәм һөнәрчелек бүлмәсе ачыла.
1917 елда чиркәү карамагында булган мәктәпләр һәм шәхси мәктәпләр Наркомпроска күчә. Бу мәктәп тугызъеллык мәктәп булып эшли башлый. Соңрак “Колхоз яшьләре мәктәбе”, аннан соң “1нче номерлы мәктәп”кә әйләнә.
Казчина Кантонале (Павия)
Казчина Кантонале — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Мартен-д’Ари
Сен-Мартен-д’Ари — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Модла (Конинский повяты)
Модла  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вайтерштадт
Вайтерштадт — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19337) 1997 AT
(19337) 1997 AT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AT» саналган.
Стин (Миннесота)
Стин  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уяздув (Володавский повяты)
Уяздув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ракитный (Чиләбе өлкәсе)
Ракитный (Ракитный) — Чиләбе өлкәсенең Варна районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (74%), украиннар (9%), чирмешләр (7%),.
HD24290
HD24290 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Росцимин
Росцимин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рошня (Словения)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чичәкли (Гөйгөл)
Чичәкли  (Çiçəkli ) — Әзербайҗанның Гөйгөл районына караган авыл.
Линкольн (сан алу урыны, Мэн)
Линкольн  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Линкольн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Тетюхин
Сергей Тетюхин (Сергей Юрьевич Тетюхин,, — , ) — Россия волейболчысы, Россиянең атказанган спорт остасы (1999), Россия чемпионатларының алтын (1996/97, 1997/98, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2006/07, 2009/10, 2010/11, 2012/13), көмеш (1994/95, 1995/96, 1998/99, 2005/06, 2014/15) һәм бронза (2007/08, 2013/14, 2015/16) призчысы, Чемпионнар лигасы җиңүчесе (2002/03, 2003/04, 2007/08, 2013/14), Россия чемпионатының иң яхшы уенчысы (1999, 2003, 2006, 2008), Олимпия уеннарының алтын (2012), көмеш (2000) һәм бронза (2004, 2008) медальләре иясе, дөнья чемпионатының көмеш призчысы (2002), Европа чемпионатларының көмеш (1999, 2005, 2007) һәм бронза (2001, 2003) призчысы, Дөнья кубогының алтын (1999, 2011) һәм көмеш (2007) призчысы, Дөнья лигасының алтын (2002), көмеш (1998, 2000) һәм бронза (1996-1997, 2001, 2006, 2008-2009) призчысы.
Баштино (Стара-Загора өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәкиев урамы (Казан)
Зәкиев урамы (улица Закиева) — Казанның Совет районында урнашкан урам.
Географиясе
Җиңү проспектыннан башланып, Глушко урамы белән киселештә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1996 елның 10 октябреннән йөртә.
Юзафины (Дзятлавский районы)
Юзафины  (Юзафіны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Морзе (ай кратеры)
Морзе - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 72,77 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Сэмюэл Морзе (1791—1872) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Рабиа Ана (Якутие)
Рабиа Ана (Rabia Ana) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Файстриц-ам-Вексель
Файстриц-ам-Вексель — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рошпох (Кунгота)
Рошпох  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(19338) 1997 AB2
(19338) 1997 AB2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 3 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AB2» саналган.
Волчаница
Волчаница — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Калажма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Еньян-де-Ге
Сент-Еньян-де-Ге — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Питершем (Массачусетс)
Питершем  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Калишки (Подлясье воеводалыгы)
Калишки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рассказово (Диңгез буе крае)
Рассказово (Рассказово) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), украиннар (24%).
Яңа Катай
Яңа Катай — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452671, ОКАТО коды — 80207840001.
Руда (гмина Рогово)
Руда  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валлуф
Валлуф — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.