cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гоголиха
Халык саны — 30 тирәсендә. Почта индексы — 422928.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Таа
Таа — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лейк-Шор (Миннесота)
Лейк-Шор  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейк-Шор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4336) Ясневич
(4336) Ясневич — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 31 августында Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 QE1» саналган.
Арпаджик
Арпаджик — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галешу
Галешу — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Городчино
Городчино — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18736) 1998 NU
(18736) 1998 NU — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Полойский
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Реутинка
Реутинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кипарисово-2
Кипарисово-2 (Кипарисово-2) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Леманнвилл (Луизиана)
Леманнвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Леманнвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Иске Никулино
Иске Никулино (Старое Никулино) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Альбина Насыйрова
Биографиясе
Насыйрова Альбина Мөнир кызы -1986 елның 26 гыйнварында Казан шәһәрендә  туган. Урта мәктәпне 2нче номерлы татар гимназиясендә, 2008 елда В.И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетын тәмамлаган. Альбина Насыйрова - Татарстанда халыкара полилингваль балалар бакчалары һәм Кембриджның «Бала-Сити» мәктәбенә нигез салучы.
Хезмәт эшчәнлеге
1999-2007 елларда - «Яңа Гасыр «телерадиокомпаниясе» АҖнең корреспонденты, алып баручысы.
2012 елдан- «Бала-Сити гомуми белем бирү оешмасы» автоном коммерциячел булмаган оешмасы генераль директоры.
2018 елдан - «яңа технологияләр мәктәбе «гомуми белем бирү оешмасы " АКБО генераль директоры.
2019 елның сентябреннән-алтынчы чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты.
Лейнсборо (Миннесота)
Лейнсборо  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD221006
HD221006 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Турне-сюр-Одон
Турне-сюр-Одон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ломе (Идрия)
Ломе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нойкирхен-ан-дер-Энкнах
Нойкирхен-ан-дер-Энкнах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Көсеалили (Сарайкент)
Көсеалили (Kösealili) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Сарайкент илчесенә караган бер авыл (köy).
Нил Попов
Нил Попов (Нил Александрович Попов,, — , ) — тарихчы, архивчы, Россия тарихы докторы (1869), Санкт-Петербург ФАнең мөхбир әгъзасы (1883), хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1879), Казан һәм Мәскәү университетлары профессоры.
Өтенчай (Белен)
Өтенчай (Ötençay) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Белен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Марко Попович
Марко Попович (Marko Popović,, — , ) — Хорватия баскетболчысы, Хорватия (2004) һәм Литва (2007, 2008, 2012) чемпионы.
Арыгдам
Арыгдам (Arıqdam ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Гечитли Җумһуриет (Юрегир)
Гечитли Җумһуриет (Geçitli Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Студзянец (Каранёвски авыл советы)
Студзянец  (Студзянец ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Аммала (Чулым кушылдыгы)
Аммала (Бобровка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас җөмһүpиятсы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1487 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүлгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3526) Джеффбелл
(3526) Джеффбелл — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гузов-Платков
Гузов-Платков — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзевульский (ай кратеры)
Дзевульский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 68,9 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Владислав Дзевульский (1878—1962) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Левице (Великопольское воеводалыгы)
Левице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Делгай (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Левице (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Делгай (Луизиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18737) Aliciaworley
(18737) Aliciaworley — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QP79» саналган.
Некля (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Некля  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтело деле Форме (Перуҗа)
Казтело деле Форме — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело деле Форме Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Талю-Сен-При
Талю-Сен-При — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ринат Ташимов
Ринат Ташимов, Ринат Фәрит улы Ташимов (1989 елның 4 марты, СССР, РСФСР, Омск өлкәсе, Муромцево районы, Инсәс) ― россияле драматург, сценарийчы, режиссер, актер.
Тәрҗемәи хәле
1989 елның 4 мартында Омск өлкәсе татар авылы Инсәстә туган. Әнисе ягыннан нәселе Идел буендагы ачлыкта Себергә күченгән. Әбисе Гөлмениса Һашумшәех кызы вафатыннан соң, 10 яшеннән татарча аралашмаган, телне оныткан, әмма милләтен татар дип билгели.
Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университетын «драма театры һәм кино актеры» белгечлеге буенча тәмамлаган. 2013 елда Екатеринбург дәүләт театр институтына (ru) укырга керә, Николай Коляда курсында драматургияне өйрәнә. 2020 елда МХАТ мәктәп-студиясе магистратурасына (Рф атказанган сәнгать эшлеклесе Виктор Анатолий улы Рыжаков останәсенә) укырга керә.
2004 елда Лицей театрында эшли башлый, 2006 елда ― А. Гончарукның театр студиясендә (Омск), 2013 елда «ТОП-театр» яшьләр театрында (Омск) уйный ..
Ломно (Кршко)
Ломно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ринат Ташимов
Тәрҗемәи хәле
2013―2020 елларлда Екатеринбургта «Коляда-театр» труппасында хезмәт куя.
Ломно (Кршко)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Ташимов
Тәрҗемәи хәле
2014 елдан Хәзерге заман драматургиясе үзәгендә (Екатеринбург) режиссер (2016 елдан баш режиссер), биредә хәзерге заман драматурглары пьесалары буенча егермедән артык спектакль куйган.
Күп тапкырлар эре драматургия конкурслары лауреаты. Ике тапкыр «Евразия» халыкара яшь драматурглар премиясе һәм халыкара әдәби Волошин конкурсы җиңүчесе, Любимовка яшь драматургия фестивалендә  , Омск заман драматургиясе лабораториясендә катнашучы , «PRO/ДВИЖЕНИЕ» заманча драматургия конкурсы лауреаты.
2016 елда «Кульминация» конкурсында «Шайтан-күл» (Шайтан-озеро) пьесасы «Ел пьесасы» дип таныла, 2017 елда «Беренче икмәк» (Первый хлеб) пьесасы финалга үтә.
2017 елда драматурглар Юлия Тупикина һәм Михаил Дурненков белән бергә «Lark + Любимовка» Халыкара программасында катнаша, анда аның «Шайтан-күл» пьесасы Нью-Йоркта лаборатория кысаларында тәкъдим ителә.
2018 елның июнендә «Шайтан-күл» пьесасы Колумбия университетында (Нью-Йорк, АКШ) хәзерге заман драматургиясе фестивалендә тәкъдим ителә.
2021 елның июлендә РФ Тикшерү комитеты «Беренче икмәк» спектакленың ветераннарны мыскыл итү-итмәвен тикшерергә кушкан.
Кино режиссёры
2021 елның язында үз сценарие буенча тулы метражлы дебют өстендә эшне тәмамлый ― «Икенче кояш» («29 февраля» киноширкәте, продюсер Алексей Федорченко).
Заманча драматургия үзәге
Мәскәү «Современник» театры
Ермолова театры
Галича
Галича — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Речка (Тошма кушылдыгы)
Речка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тошма елгасының сул ярына тамагыннан 6,8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горчиця (Подлясье воеводалыгы)
Горчиця  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нойкирхен-бай-Ламбах
Нойкирхен-бай-Ламбах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баните
Баните — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 527
NGC 527 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рефт
Рефт — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 103 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Кузнецово (Эткүл районы)
Кузнецово (Кузнецово) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Лексингтон (Миннесота)
Лексингтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лексингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18738) 1998 SN22
(18738) 1998 SN22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 сентябрендә Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SN22» саналган.
Иске Макар (Авыргазы районы)
Иске Макар — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453491, — 80205822009.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 172 кешенең яшәве мәгълүм.
Стукалы
Стукалы (Стукалы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Турньер
Турньер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Стукалы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гечиттепе (Биреҗык)
Гечиттепе (Geçittepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3188) Екабсонс.
(3188) Екабсонс. — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 28 июлендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Перт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 OM» саналган.
Казтело деле Формике (Терни)
Казтело деле Формике — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело деле Формике Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лидия (Луизиана)
Лидия  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лидия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левичинек
Левичинек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кирилловка (Диңгез буе крае)
Кирилловка (Кирилловка) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), кореялеләр (11%).
Михаил Порай-Кошиц
Михаил Порай-Кошиц (Михаил Александрович Порай-Кошиц,, — , ) — химик-кристаллограф, СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1974), МДУның кристаллография лабораториясе мөдире (1952-1974).
Рокша (Шаха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нелюб
Нелюб — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18739) Larryhu
Тарихы
1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SH79» саналган.
Гумтов
Гумтов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арыгыран
Арыгыран (Arıqıran ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Лопар (Копер)
Лопар  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
HD221072
HD221072 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Диана (ай кратеры)
Диана - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 1,55 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Латин исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Diana (crater) Diana (lunar crater)
Кыйбла мәчете
Кыйбла мәчете:
Нойленгбах
Нойленгбах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Көсебаер (Сивриҗе)
Көсебаер (Kösebayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Сивриҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Өшлү (Оникишубат)
Өшлү (Öşlü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Платон Порецкий
Платон Порецки (Платон Сергеевич Порецкий,, — , ) — математик, астроном, мантыйкчы, Казан университетының приват-доценты.
Кирам Хәмзин
Кирам Хәмзә улы Хәмзин — дәүләт эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
Кирам Хәмзин Чистай өязе Татар Ялтаны авылында 1889 елда ярлы крестьян гаиләсендә дөньяга килә. Ул үскән гаиләдә 5 ир бала һәм өч кыз бала була. 1914 нче елны I Бөтендөнья сугышы вакытында аны хәрби хезмәткә алалар. Ул анда унтер-офицер  дәрәҗәсенә ирешә. Язмыш аны Владивосток шәһәренә кадәр алып бара. Анда ул рус телен өйрәнә. 1917 нче елда туган авылына кайтканнан соң аны авыл советы рәисе итеп билгелиләр. Шул ук елны ул Чистай Мөселман комиссариаты  рәисе итеп сайлана. Кирам Хәмзә улы җитәкчелегендә Чистай Мөселман комиссариаты тарафыннан өяздә "Берлек" дип аталган газета чыгарыла башлый, татар балаларын укыту өчен укытучылар курсы оештырыла. Шул елларда татар буржуазиясе вәкилләреннән мәктәпләр файдасына 30000 сум акча җыела, татар театры, концерт төркемнәре туплана. 1918 елда ул III Бөтенроссия крестьяннар, солдатлар һәм эшчеләр съездына делегат итеп сайлана. Шунда ул В.И. Ленинны күрә. 1918 нче елны аклар һөҗүме куркынычы булганда, аны Казанга контрразведка карамагына җибәрәләр.1919 нчы  елда ул Чистай өязендә Колчакка каршы  көрәш отряды командиры итеп билгеләнә. Гражданнар сугышы тәмамланганнан соң,  Кирам Хәмзә улы мәгариф өлкәсендәге  эшчәнлеккә кушыла. 1920 нче елда партиянең Үзәк комитеты карары белән Кырым Республикасының мәгариф  министрлыгына халык комиссары итеп билгеләнә. Мәгариф өлкәсендәге халык комиссариаты РСФСР ның дәүләт органы була. Кирам Хәмзинга  түбән икътисад, ачлык, сәяси террор, Кырымның халык мәгарифе, кырым татарлары мәктәпләренең бик аяныч хәлдә булган шартларда  хезмәт итәргә туры килә. Халык мәгарифе компетенциясендә мәдәният, сәнгать  мәсьәләләре дә  була. Кирам Хәмзин кишлакларда, авылларда башлангыч мәктәпләр ачтыру, укытучылар әзерләү эше белән шөгыльләнә. 1922 елда ул Совнаркомга: "3 меңнән артык укытучы һәм мәктәп хезмәткәрләре паеклардан мәхрүм ителгән, аларга ачлыктан үлем яный",- дип хәбәр итә" . Шул ук елны Совнарком Кырым мәктәпләренә ярдәм итү мәсьәләсен карый. Авыр икътисад булуга карамастан, Кырым  мәктәпләргә 100 мең сумнан артык ярдәм күрсәтелә.  Кирам Хәмзин  1923 нче елда  вафат була.   Шул көннәрдә  баручы Кырым укытучыларының  I съезды делегатлары Кирам Хәмзинны басып искә алалар.  Кирам Хәмзә улы Хәмзин туган авылы  Чистай районы Татар Ялтанында авыл советы каршына күмелә.  Чистай шәһәрендә аның исеме мәңгеләштерелгән: Чистай  шәһәренең бер урамы халык комиссары Кирам Хәмзә улы Хәмзин  исемен  йөртә.
Делкамбер (Луизиана)
Делкамбер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Речелга
Речелга — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горщизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эдуард Шәрәфиев
Эдуард Шәрәфиев  - ЛДПР сәяси партиясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты әгъзасы. Татарстан Республикасының физик культура һәм спорт отличнигы. Россия Көрәш сәнгате берлегенең Татарстан Республикасы буенча филиалы Вице-президенты.
Биографиясе
Шәрәфиев Эдуард Сөләйман улы 1984 елның 13 февралендә Казан шәһәрендә эшчеләр гаиләсендә туган. 8 яшендә ятим кала (әнисе фаҗигале рәвештә үлгән), төрле мәктәпләрдә – шәһәр һәм авыл мәктәпләрендә, шул исәптән мәктәп-интернатта укыган. Беренче хезмәт тәҗрибәсен комбайнчы ярдәмчесе булып эшләп, 12 яшендә ала.
2007 елда Казан дәүләт технология университетын ««Эретеп ябыштыру производствосы җиһазы һәм технологиясе» белгечлеге буенча, 2015 елда «Эшлекле  идарә итү мастеры» программасы буенча Казан (Идел буе) федераль университетын, 2016 "Менеджмент" белгечлеге буенча елда Казан милли тикшеренү технология университетын (квалификациясе «Магистр")  тәмамлаган.
Авыл җирлеге башлыгы вазыйфасын биләп, Куйбышев сусаклагычы акваториясендә югары тизлекле магистраль төзү һәм утраулар төзү мәсьәләләрен хәл иткәндә гражданнар мәнфәгатьләрен яклау буенча принципиаль позициядә тора. Әйләнә-тирә мохитне, шул исәптән Идел елгасы акваториясен яклап чыгыш ясый.
Гаиләсе
Өйләнгән, өч кыз һәм ул тәрбияли.
Тимофеевка (Сембер өлкәсе)
Тимофеевка (Тимофеевка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (46,2%), чуашлар (42,4%), татарлар (8,3%), әзериләр (3%).
Көньяк Ое-Яга
Көньяк Ое-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчаное күле - №9188 исемсез елга урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тойгелде
Тойгелде:
Бакалово
Бакалово (Бакалово) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Барутин
Барутин — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3245) Дженш
Тарихы
1973 елның 27 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 UL5» саналган.
NGC 528
NGC 528 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тутай
Тутай:
Стуки (Воранавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казтело ди Бруса (Венеция)
Казтело ди Бруса — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело ди Бруса Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Галошпетреу
Галошпетреу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыйбла мәчете (Тойгелде, Мөслим районы)
«Кыйбла» ― Татарстанның Мөслим районы Тойгелде авылында 2021 елда ачылган ислам гыйбадәтханәсе (мәчет), авылның икенче мәхәлләсенең, районның 34 нче мәчете. Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенә карый.
Тарих
Авыл 1737 елдан билгеле. 1780 елда авылда мәчет, мәктәп эшләве теркәлгән. XX гасыр башында ике мәчет, мәктәп булган.
«Яшел» мәчет
Беренче мәчет («Яшел мәчет») XIX гасыр ахырында — XX гасыр башында төзелгән, 1937 елда манарасы киселә, 1988 елда бина һәм манара реконструкцияләнә, 1997 елдан даими эшли, тарихи―мәдәни мирас һәйкәле. 1907 елдан 23 ел мулла булып Әхмәтхәбиб Әхмәтҗәләлов (1880―1944) эшләгән. Ул мәдрәсә бетергән, Коръән-хафиз, хаҗи (1912).
Немоевко
Немоевко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кыйбла мәчете (Тойгелде, Мөслим районы)
«Яшел» мәчет
Тойгелде авылының «Яшел» һәм «Кыйбла» мәчетләре имамы ― Фоат хәзрәт Хәбибуллин.
Немоевко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыйбла мәчете (Тойгелде, Мөслим районы)
«Кыйбла» мәчете ачылу
2021 елның 31 июлендә мәчет ачылу тантанасында Татарстан Республикасы мөфтиенең мөхтәсибәтләр белән эшләү буенча урынбасары Равил хәзрәт Зөфәров, имам-мөхтәсибләр: Илгиз хәзрәт Сөнгатуллин (Мөслим районы), Әлфәс хәзрәт Гайфуллин (Чаллы шәһәре), Сәгыйть хәзрәт Хаков (Сарман районы), Мөслим муниципаль районы башлыгы урынбасары Азат Әхмәтҗанов катнаша.
Тасвирлама
Ислам йорты авыл халкының тырышлыгы, иганәчеләрнең матди ярдәме белән сафка баса. Мәчет бер катлы итеп, кирпечтән төзелгән. Манарасы түбәсендә булган мәчет төренә керә. 6 х 12 метр зурлыгында. Бинаның тәһарәтханәсе, ашханәсе һәм склад бүлмәсе бар, мәчетнең әйләнә-тирәсе төзекләндерелгән, юллар салынган. Мәчеттә берьюлы 150 кеше намаз укый ала.
(18740) 1998 VH31
(18740) 1998 VH31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Игорь Портнягин
Игорь Портнәгин (Игорь Игоревич Портнягин,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы, һөҗүмче), Россия милли футбол җыелмасы әгъзасы, Россия чемпионы (2009), Россия кубогы (2009, 2017) һәм суперкубогы (2010) иясе.
(4760) Цзя-Сян
(4760) Цзя-Сян — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 1 апрелендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 GN1» саналган.
Гуров (коммуна)
Гуров  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биләр (Алексеевск районы)
Биләр — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Халык саны — 2215 тирәсендә. Почта индексы — 422920.
Демография
Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): руслар, чуашлар, татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Ленгби (Миннесота)
Ленгби  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ленгби шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туфревиль
Туфревиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Левковець
Левковець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лопата (Жужемберк)
Лопата  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ноймаркт-ам-Валлерзе
Ноймаркт-ам-Валлерзе — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дидро (ай кратеры)
Дидро - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 20 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Дени Дидро (1713—1784) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Госе-Дуже
Госе-Дуже — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Борис Поршнев
Борис Поршнев (Борис Фёдорович Поршнев,, — , ) — тарихчы, социолог, тарих (1941) һәм фәләсәфә (1962) фәннәре докторы, Казан университетының тарих факультеты мөдире (1941-1942).
Самчиха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Госе-Дуже
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Галтиу
Галтиу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Локпорт-Гайтс (Луизиана)
Локпорт-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джексон (Луизиана)
Джексон  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18741) 1998 WB6
(18741) 1998 WB6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WB6» саналган.
Кузнецово (Октябрьское районы)
Кузнецово (Кузнецово) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), башкортлар (10%), алманнар (5%).
Гечмен (Элмалы)
Гечмен (Geçmen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кировка (Диңгез буе крае)
Кировка (Кировка) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), украиннар (19%).
(2080) Йиглава
Тарихы
1976 елның 27 февралендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 DG» саналган.
HD221088
HD221088 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Көседере (Айваҗык)
Көседере (Kösedere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Арысу
Арысу (Arısu ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Гокәшә Хәйруллин
Хәйруллин Гокәшә Хәйрулла улы (9(22) ноябрь, 1918 ел, Яхшыбай авылы, Минзәлә өязе, Уфа губернасы, РСФСР — 22 июнь, 1986, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Яхшыбай) — укытучы, Бөек Ватан сугышы чорында легиончы һәм Франция партизаны (макизар). Шагыйрь һәм төбәк тарихчысы Дамир Гарифуллинның (1939) бертуган абыйсы.
Казтело ди Вялато (Реҗо Эмилия)
Казтело ди Вялато — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гокәшә Хәйруллин
Тәрҗемәи хәле
Гокәшә Хәйруллин 1918 елның 9 (22) ноябрендә Уфа губернасы Минзәлә өязе (хәзерге Татарстанның Сарман районы) Яхшыбай авылында туа. Яхшыбайның башлангыч, Иске Кәшер ТБУМының 7нче сыйныфын тәмамлагач, Алабуга педагогия техникумына укырга керә һәм аны 1936 елда тәмамлый.
Казтело ди Вялато (Реҗо Эмилия)
Географиясе
Казтело ди Вялато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Гокәшә Хәйруллин
Тәрҗемәи хәле
= Хезмәт юлы = Беренче хезмәт юлын Красный Бор районының (хәзерге Әгерҗе районы) Салагыш мәктәбендә укытып башлый. 1938 елда ул Әлмәт районының Бигәш мәктәбендә укытучы итеп билгеләнә һәм шунда 1940 елның февраль аена кадәр, ягъни армия сафларына киткәнче эшли. Җирле матбугатта шигырьләрен бастыра.
Казтело ди Вялато (Реҗо Эмилия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гокәшә Хәйруллин
Бөек Ватан сугышы чоры
1941 ел елның 3 нче сентябрендә, Полтава янындагы канкойгыч сугышларда дистәләгән, йөзләгән, меңләгән солдатлар белән чолганышта калып, фашистларга әсирлеккә эләгә. Аннан соң төрле лагерьларда йөри. Германия дә оештырылган "Идел-Урал" легион ына барып чыга.
Франциядәге эшчәнлеге
Гокәшә Хәйруллин Франция дәге Кастрес шәһәрендә офицерлар курсын, Потсдам шәһәрендә пропагандистлар курсын тәмамлый, легионда пропагандист һәм китапханәче булып эшли. Легионерлар алдында лекцияләр, докладлар укый, алар арасында татар комитетыннан алынган әдәбият һәм газеталар тарата. "Идел-Урал" дигән мөстәкыйль татар дәүләте төзүне чагылдырган "Утлар" дигән пьеса яза.
Тесси
Тесси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гокәшә Хәйруллин
Франциядәге эшчәнлеге
1943 елда 1500 дән артык легиончы француз макизар лары (партизаннары) ягына чыга. Алар арасында Гокәшә Хәйруллин исемле Сарман егете дә була һәм ул "Капитан Александр"ның (Әмир Үтәшев ның) отрядында була. Франция азат ителгәннән соң, совет әсирләреннән 352 нче Совет батальоны оеша һәм Гокәшә 1945 елның август аенда тулысынча туган иленә кайтырга җыена башлый. Әмир Үтәшев ка элекке әсирләрне СССР га кадәр озатып кую йөкләнә.
Совет суды хөкеме
Совет суды Гокәшә Хәйруллинны 25 елга хөкем итә. Ул гомеренең өрлектәй 10 елын Казахстан ның Җизказган шәһәре ндә бакыр шахталарында үткәрә.
Шәхси тормышы
Гокәшә Хәйруллин 1957 елдан Казан да төзелештә эшли. Штукатурлаучы һәм буяучы кызлар бригадасын җитәкли. Әйбәт эшләгәннәрдер, алар турында газеталарга язгалап торалар, рәсемнәрен бастырып чыгаралар. Заманында үзен шәһәр Советына да, район Советына да депутат итеп куялар. Хатыны Зәйтүнә белән өч кыз үстереп, аларны кияүгә бирәләр.
Иҗаты
Шигырьләр язу гадәтен Гокәшә Хәйруллин беркайчан ташламый. Аның белән очрашкан һәркем аннан үзенә багышлап язылган шигырьне бүләк итеп ала ала. Туйларга, юбилейларга шигырьләр яза.Казан да үткәрелгән әдәби кичәләрнең берсен дә калдырмый. Әдибебез Нәкый ага Исәнбәт белән дустанә мөнәсәбәттә була.Әдәбият елы дип билгеләнгән 2015 елда "Шагыйранә йөрәк сүзе" дигән китабы дөнья күрә.
Сахта
Сахта — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ухтома елгасының уң ярына тамагыннан 21 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Стульги
Стульги (Стульгі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сахта
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Беден
Беден — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михайловка (Авыргазы районы)
Михайловка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453444, — 80215831009.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 267 кешенең яшәве мәгълүм.
Немоево (Влоцлавский повяты)
Немоево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лопата (Целе)
Лопата  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левкув
Левкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беренче җәмигъ мәчете каршындагы мәдрәсә (Чүти)
Тарихы
Беренче җәмигъ мәчете имам-хатыйп Шәрәфетдин Бәширов үзенең мәхәлләсендә, дин сабакларыннан тыш, арифметика, география һәм башка фәннәрдән дә укыта. Аның тырышлыгы белән мәхәлләдә җәдид мәдрәсәсе дә ачыла. Мәдрәсә XX йөз башында Акъегет авылы кешесе Иркутск сәүдәгәре Заһидулла Әхмәтҗан улы Шәфигуллин акчасына төзелә. Кайбер чыганаклар буенча төзелү елы дип 1906 ел күрсәтелә. Анда 1906-1907 елларда язучы Зариф Бәшири дә укыткан. Чүти мәдрәсәсе губерна хакимиятендә борчу тудырган. Анда еш кына тентүләр дә үткәрелгән, берничә тапкыр ябарга да тырышканнар. 1911 елның 17 октябрендә Шәрәфетдин Бәширов вазыйфасыннан читләштерелә, ә Октябрь революциясеннән соң мәдрәсә ябыла.
Мәдрәсә бинасы Чүти урта мәктәбе составында 1994 елга кадәр укучы балаларга хезмәт күрсәтә, биредә яңа мәктәп бинасы төзелгәнче 1-3 сыйныф балалары укыган.
Бүгенге көндә мәдрәсә бинасында кибет урнашкан, Кайбыч районы имам-мөхтәсибе тарафыннан Чүти авылында үткән җыенда мәдрәсәне мөселманнарга кайтару кирәклеге фикере әле 2017 елда күтәрсә дә, бина мәдрәсә итеп һаман да үзгәртелмәгән.
(18742) 1998 XX30
(18742) 1998 XX30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XX30» саналган.
NGC 529
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Госе-Мали
Госе-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исмәгыйль Гаспринский
Исмагыйль Мостафа улы Гаспралы (Гаспринский) (кыр.-тат. İsmail Mustafa oğlu Gaspıralı (Gasprinskiy); 8 (21) март, 1851 — 11 (24) сентябрь 1914) — интеллектуал, мәгърифәтче, нәшир, сәясәтче, җәмәгать эшлеклесе, педагог, әдип.
Биография
Исмәгыйль Гаспринский 1851 елның 8 мартында Кырымдагы Олы Сала авылында (бүгенге исеме Синапное) патша прапорщигы Мостафа Гаспринский (Гаспралы) белән Фатыйма-Солтан Тимер-Гази-кызы (Кантакузова) гаиләсендә туа. Бабасы Гаспра авылында туганы өчен үзенә Гаспринский фамилиясен алган. Башлангыч белемне Бакчасарайда мәдрәсәдә ала, Aкмәчеттә рус гимназиясендә укый. Атасының зур тырышлыгы нәтиҗәсендә, Мәскәүнең хәрби гимназиясенә укырга керә. Биредә ул нәшир Михаил Катковның улы белән дуслаша, еш кына аларның өендә була. Исмәгыйль рус мәдәниятен өйрәнә, Катковның славянофил карашлары белән таныша. Әмма ул бу уй-фикерләрне “киресенчә” кабул итә: төркиләрне берләштерү нияте белән яши башлый.
И. Гаспринский бөтен төрки дөньясына мәшһүр мәгърифәтче булып таныла. Ул татар-төрки мәктәпләре өчен дәреслекләр яза, уку-укыту программалары төзи. Аның бу программасы “Ысулы җәдит” дип атала һәм бераздан җәдитчелек хәрәкәте бөтен төрки-татар дөньясына тарала. Җәдит мәктәпләрендә һәм мәдрәсәләрендә дини һәм дөньяви фәннәр бергә укытыла.
Бер үк вакытта Гаспралы китап нәшер итү белән дә шөгыльләнә.
Гаспралы эшчәнлегенең йөзек кашы, әлбәттә, ул чыгарган “Тәрҗеман” гәҗите (1883-1918). Бу гәҗит бөтен дөньядагы төрки халыклар арасында күп тарала һәм аларның мәгърифәтен, мәдәниятен, әдәбиятын җанландыруда зур роль уйный.
Гаспралы – мөселман “Иттифак” партиясенең Бөтенроссия съездын оештыручыларның берсе. Аның Россия мөселманнары турында язган китаплары да бар. 1887 елда И. Гаспралының беренче әдәби әсәре - «Франкистан мәктүпләре» романы басыла. «Франкистан мәктүпләре», «Дар-әл-Рәхәт мөселманнары», «Африка мәктүпләре», «Хатыннар өлкәсе» әсәрләрен берләштергән «Мулла-Габбас» роман-эпопеясы бар.
1905 елда «Көн туды» романы басыла. 1910 елда,сәяси-иҗтимагый эшчәнлеген һәм мәдәният, мәгърифәт өлкәсендәге хезмәтләрен югары бәяләп, "Revue du monde musulman" («Мөселман дөньясына күзәтү») журналы (Франция) И. Гаспралыны Нобель премиясенә тәкъдим итә.
И. Гаспралы 1914 елның 11 (24) сентябрендә вафат була.
Дионисий (ай кратеры)
Дионисий - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,25 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Дионисий Ареопагит (I век н. э.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.