cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Топовка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илльшванг
Илльшванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ономити
Ономити — Япония дәүләтенең Хиросима префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ономити шәһәре 1898 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 148085 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 520 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 284.85 км² тәшкил итә.
Бреаль-су-Витре
Бреаль-су-Витре — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Ярхлино
Ярхлино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эглево
Эглево — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Месхет төрекләре
Месхет (Ахыска) төрекләре (Ahıska Türkleri, თურქი მესხები) – Гөрҗистанның Ахыска төбәгеннән чыккан төркиләр. Хәзерге вакытта өлешчә Төркиядә һәм нигездә элеккеге ССРБ дәүләтләрендә сибелеп яшиләр. Гомум саннары якынча 300 мең. Дингә ышанучылар арасында күпчелеге сөнни мөселманнар.
Килеп чыгышлары буенча ике теория яшәп килә:
მესხები
Шлезвиг (Висконсин)
Шлезвиг  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алан Александр Милн
А́лан Алекса́ндр Милн (A.A. Milne)18 гыйнвар 1882 туган — 31 гыйнвар 1956 үлгән) — инглиз язучысы, ул Винни-Пух турында китаплар авторы.
Алан Лондон районы Килбернда дөньяга килгән. Беренче Бөтендөнья сугышында катнашкан. Бик күп еллар инглиз «Панч» юмористик журналының хезмәткәре булып эшли. Вини-Пух маҗараларын үз улы Кристофер Робин Милнга (1920—1996) яза башлый.
Винни-Пух маҗаралары китабы басылып чыкканчы ук Милн танылган драматург булган инде, ләкин "Винни-Пух маҗаралары" - Милнның иң танылган әсәре була.
(16647) Robbydesmet
(16647) Robbydesmet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SQ6» саналган.
Франц Эрдман
Франц Эрдман (Эрдман Франц Иванович, Friedrich Franz Ludwig Erdmann)- профессор, гарәп һәм фарсы телләре мөгаллиме, татарларның тарихын өйрәнүгә, төрки халыкларның тарихын һәм фәлсәфәсен ачыклауга өлешен керткән шәхес.
Фәнни эшчәнлеге
Профессор Эрдман Франц Иванович гарәп һәм фарсы телләре мөгаллиме була, Шәрык халыкларының, бигрәк тә татарларның тарихын өйрәнүгә, төрки халыкларның тарихын һәм фәлсәфәсен ачыклауга игътибар бирә. Ф.Эрдман 1818 елдан 1845 елга кадәр Казан университетында эшләгән чорында, башлыча, гарәпләр, фарсылар, ә кайчакта төркиләр тарихына һәм фәлсәфәгә караган утыздан артык фәнни хезмәт яза.
1829 елның 20 сентябрендә университетның тел фәннәре бүлеге утырышында декан Ф.Эрдман татар теленең тулы сүзлеген һәм тулы грамматикасын төзү турында язмача тәкъдимнамә эшли. Ул анда: “Бар тарафтан да татарлар чолганышында яшәсәк тә, әлегә кадәр татар теле турында тулы күләмдә һәм төрле тармакларда камил төшенчәгә ия булмавыбыз һәркемгә сәер тоелыр; без хәтта нигезле, системага салынган грамматиканың да, сүзлекне дә, тулысы турында сүз дә юк, хәтта урта кул саналырдаен да күрсәтә алмыйбыз”.
Тел-әдәбият фәннәре бүлеге утырышы махсус карар кабул итә, профессор Эрдман фикере 7 октябрьдә университет советына тәкъдим ителә. Совет әлеге фикерне хуплый һәм мондый сүзлекне төзү өчен (биредә инде грамматика турында бөтенләй сүз бармый) 3000 сумлык бүләк билгели. Шул ук вакытта тел-әдәбият фәннәре бүлегенә сүзлек материал туплый алырдай кеше билгеләргә тәкъдим итә. Студент Де-Мезон нәкъ менә шундый кеше булып чыга да. Шуннан соң университет советы 1830 елның 8 гыйнварында үз ягыннан эш планын таләп итә, һәм попечитель Мусин-Пушкин, советның татар теленең тулы сүзлеге кирәклеге турындагы фикерен хуплап, уйланылган эшнең җентекләп эшләнгән программасын төзергә тәкъдим итә.
Шуның нигезендә профессор Эрдман 1829 елның ахырында татар теленең тулы сүзлеге булдыруның колачлы программасын төзи. Тел-әдәбият фәннәре бүлеге әлеге программаны нигезле, тулы һәм анык дип таба.
12 параграфтан торган әлеге программа һәрьяклап уйланылган булуы белән таң калдыра. Аның программа тулы сүзлек төзүнең төп принципларын аңлатып бирә, хәтта башлангыч чыганакларны да күрсәтә.
Әлеге программа 1830 елның маенда попечитель тарафыннан халык мәгарифе министрлыгына җибәрелә. Бары тик ике елдан соң гына халык мәгарифе министры попечительгә җавап бирә һәм академик Х. Френ белән Шмидтның әлеге программа яктыртылган фикерен җиткерә.
Шмидт һәм Френ аңа каршы сүзлеккә барлык төрки телләре, шул исәптән госманлы теле кертелүне дә тәкъдим иткән үз программасын куя. Профессор Эрдман үз дигәнендә тора һәм мәгълүм бер шартлар буенча бары Казан, Әстерхан, Ырынбур һәм Тобол губерналарында гына яшәгән татарлар теле сүзлеген төзү мөмкин эш дип саный.
Сүзлекнең ниндирәк буласы хакында бәхәс барган бер вакытта, Эрдман материалларны җыю буенча төп эшне йөкләргә җыенган студент Де-Мезон, университетны тәмамлап, Ырынбур губернасына китеп бара һәм анда Неплюев хәрби училищесында төрек-татар телләре укытучысы булып эшли.
Максимовский (Киров өлкәсе)
Максимовский (Максимовский) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), татарлар (3%).
Иван Глебов
Иван Глебов (Иван Александрович Глебов,, — , ) — эчке эшләр органнары эшлеклесе, генерал-лейтенант, СССР ЭЭМнең матди-техник һәм хәрби тәэминат бүлеге башлыгы (1969-1973), СССР ЭЭМнең админисратив милитсәнең баш идарәсе башлыгы (1973-1975).
Батур (Даргечит)
Батур (Batur) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (köy).
HD1826
HD1826 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сандьянес
Сандьянес — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олег Глебов
Олег Глебов (Олег Викторович Глебов,, — , ) — СССР һәм РФ һөнәри һоккейчесе (капкачы).
Нужная
Нужная — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Межа елгасының сул ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Герстборн-Эйкерс (Кентукки)
Герстборн-Эйкерс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Нужная
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9093) Сорада
(9093) Сорада — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 16 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WA» саналган.
Герстборн-Эйкерс (Кентукки)
Тарихы
Герстборн-Эйкерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ракав (Калинкавицкий районы)
Ракав  (Ракаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Ильммюнстер
Ильммюнстер — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Юльянув (Зволенский повяты)
Юльянув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Роза (Риу-Гранди-ду-Сул)
Санта-Роза  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гроувленд (Калифорния)
Гроувленд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лондондерри Энни
Энни Лондондерри(Annie Londonderry; 1870-1947) — америка сәяхәтчесе, журналист һәм авантюрист. Дөньяны велосипедта аркылыга-буй гизеп чыккан беренче хатын-кыз. Үзен «яңа хатын-кыз» образын ачучы дип санаган.
Яшьлек еллары һәм никахы
Энни Латвияда туган, аның чын исеме Анна Коэн. 1875 елда ул гаиләсе белән Бостонга күчеп килә, ул, биш яшьлек бала, америка гражданлыгын ала. 1887 елда Эннинең ата-анасы вафат була. Аның өлкән апасы Сара кияүдә була һәм башка штатта яшәгәнлектән, энесе һәм 8 (9) яшьлек сеңлесе турында хәстәрлекне үз өстенә 17 яшьлек Энни һәм аның 20 яшьлек абыйсы Беннет ала.
1888 елда Энни ваклап сатучы Саймон Копчовскига кияүгә чыга һәм ике фамилия — Коэн Копчовски фамилиясына ия була. Аннары дүрт ел эчендә аның өч баласы туа. Саймон, ортодоксаль яһүд, синагогага йөреп тораны өйрәнгән арада, Энни берничә Бостон газетасында реклама сату белән шөгелләнгән.
Бәхәс (пари)
1894 елда Пол Джонс псевдонимын алган элекке гарвард студенты, велосипедта дөнья тирәли сәяхәткә чыгам, дип бәхәс корам, шуңа күнекмә ясыйм, дигән хәбәр тарата. Аның сүзе буенча, аның бәхәс ставкасы 5 000 доллар була. Әммә ике атна узганнан соң, бернинди дә бәхәс булмавы һәм моның ялган яңалык булуы билгеле була. Әммә, бу ике бай Бостон ир-ат арасында бәхәс тудыра. 10 000 долларга каршы 20 000 доллар куела һәм, бер хатын-кыз да 15 ай эчендә велосипедта дөньяны әйләнеп чыга алмый, дип бәхәсләшә алар. Мөгаен, пари тотучының берсе табиб Альберт Ридер, ә икенчесе, башка әйберләр белән бергә, велосипедлар да җитештерүче фабрика хуҗасы полковник Альберт Поуп була. Ул вакытта (1890 нчы еллар) велосипед транспорт буларак, шул исәптән, ирекле йөрү мөмкинлеген тәэмин иткәнлектән, хатын-кызлар арасында да зур популярлык белән файдаланган. Велосипедның киң таралуы моданы үзгәртә: хатын-кыз авыр материаллардан һәм озын итәкләрдән җиңел тукымаларга һәм марляларга күчә. Велосипедта йөргән хатын-кыз эмансипация символы була. Моннан тыш, берничә ел элек велосипедта дөнья урап чыгучы кеше ир-ат, Томас Стивенс, була. .
Энни Копчовскиның бу бәхәстә катнашырга мөмкинчелекләре аз була: ул бер тапкыр да велосипедта йөрмәгән, тәбәнәк буйлы һәм ябык була, җитмәсә, иренең яһүд фамилиясен йөртә, шәһәрдә антисемит кәефләр кыза барган чор. Әммә аның гаиләсе акчасыз була. Энни багучы— Londonderry Lithia компаниясен— таба, велосипедында рекламалары урынлаштырылган һәм сәфәр дәвамында Энни «Энни Лондондерри» дип танылачагын өчен, 100 доллар түләргә килешелә. Энни 42-фунт авырлыгындагы хатын-кыз велосипеды сатып ала (шул ук вакытта ул үзе якынча 100 фунт тарткан) һәм җир шары тирәли сәяхәткә юллана.
Сәяхәт башы
1894 елның 27 июнендә иртәнге сәгать 11 тирәсендә 24 яшьлек Энни Массачусетс штатындагы Капитолийдә үзенең сәяхәтен башлый. Хатын озын итәктә, корсет һәм югары ягалы блузкада юлга чыга. Энни кием һәм револьвер ала. Яхшы һава шартлары аркасында Лондондерри көненә 8 илдән 10 милгә кадәр ара үтә.
24 сентябрьдә Чикагога килеп җитүенә Энни якынча 20 фунтка ябыга һәм сәфәрен дәвам итү теләге дә кими бара. Көз якынлаша, ә аңа беренче карга кадәр Сан-Франциско тауларын кичергә кирәк һәм моның булуы мөмкин түгел. Энни болай Бостонга кайтырга җыена башлаганда, Sterling Bicycle Co. велосипед компаниясе аны сәяхәте багучысы булырга теләвен тәгъдим итә. Компания Эннига рамасына «The Sterling» дип язылган ир-ат велосипедын бүләк итә. Бу модельнең бер тапшыруы була һәм тормозы булмый, аның каравы, Энниның алдагы велосипедыннан 20 фунтка җиңелерәк була. Шулай ук Лондондерри башта итәк урынына чалбар кия, һәм соңыннан бөтенләй ир-ат киеменә күчә.
АКШка әйләнеп кайтуы
1895 елның 9 мартында Энни, Япония ярларыннан йөзеп китеп, 23 мартта Сан-Францискога җитә. Эль-Пасола Энни һәм тагын да берничә велосипедчы һәлакәткә эләгә һәм чак үлми кала, ә Айовада Энни кул чугын сындыра һәм сәфәрнең калган өлешен гипста башкара.
1895 елның 12 сентябрендә, 15 ай үткәннән соң, Лондондерри, Айовада очраткан ике велосипедчы компаниясендә, Чикагога килә. Шулай итеп, Энни парида җиңүче булып чыга һәм җиңелүчедән 10 000 доллар ставкасын алуга ирешә. New York World журналы аңа багышланган мәкаләсен «бервакыт хатын-кыз башкарган иң искиткеч сәяхәт» атамасы белән бастыра.
Фильм
2013 елда режиссер Джиллиан Уильямс Энни Лондондерри турында 27 минутлык «The New Woman: Annie „Londonderry“ Kopchovsky» дип аталган документаль фильм төшерә.
Казе Бочели (Пяченца)
Казе Бочели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Монродат
Монродат — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Бочели (Пяченца)
Географиясе
Казе Бочели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Яршевко
Яршевко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стрельня
Стрельня — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Молома елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Антон Бочкарёв
Антон Анатольевич Бочкарёв (1978 елның 3 ноябре, Яшел Үзән, Татарстан АССР) — Россия җиңел атлетчысы (урта дистанцияләргә йөгерү, шул исәптән эстафета). Россиянең халыкара класслы спорт мастеры.
Стрельня
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Илдар Гыйльметдинов
Илдар Гыйльметдинов (Илдар Ирек улы Гыйльметдинов,, — , ) — сәясәт эшлеклесе, ВЛКСМның Кама Тамагы район комитетының икенче, Актаныш район комитетының беренче сәркатибе, ТР Яшьләр эшләре һәм спорт министрының беренче урынбасары (2001-2003), Татар федераль милли-мәдәни автономиясе шурасы рәисе, РФ Дәүләт думасы депутаты (4-7 чакырылышлары). РФ Дәүләт Думасының Милләтләр эшләре комитеты рәисе (2016—2020), рәиснең беренче урынбасары (2020 елдан).
Сергей Глинка
Сергей Глинка (Сергей Фёдорович Глинка,, — , ) — РИ галиме, минералогия һәм геология докторы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1913), Мәскәү университетының атказанган профессоры.
Илдар Гыйльметдинов
Биографиясе
1983 елда Казан дәүләт педагогика институтының физика-математика факультетын «физика укытучысы» белгечлеге буенча тәмамлаган. 1982-1984 елларда Казан консерваториясе каршындагы музыка мәктәбендә физика укытучысы, Олы Бортас урта мәктәбе директоры булып эшли.
Антон Бочкарёв
Тормыш юлы
Антон Бочкарёв 1978 елның 3 ноябрендә Татарстан АССРның Яшел Үзән шәһәрендә туган. 1996 елда Мәскәү шәһәренең 1 нче МУОРын тәмамлый һәм урта махсус белем ала. 1997 елда укырга керү имтиханнарын тапшыра һәм Россия дәүләт физик культура, спорт, яшьләр һәм туризм университетына (РГАФК) керә. 2004 елда РГАФКтан күчергәннән соң, Мәскәү өлкәсенең Балашиха шәһәрендәге Мәскәү дәүләт физик культура академиясен физик культура һәм спорт белгечлеге буенча тәмамлый.
Стрельня
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илдар Гыйльметдинов
Биографиясе
1985-1986 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә, аннары комсомол эшендә: ВЛКСМның Кама Тамагы райкомының икенче секретаре, ВЛКСМның Актаныш райкомының беренче секретаре. 1989 елда «политолог» белгечлеге буенча ВЛКСМ ҮК каршындагы югары Комсомол мәктәбенең көндезге-читтән торып уку бүлеген тәмамлый. 1990 елдан-ВЛКСМның Татар Өлкә Комитеты секретаре. 1992 елдан бирле - «Татарстан Республикасы яшьләр оешмалары Советы» идарәсе рәисе.
Төрекмәннәр
Төрекмәннәр — күбесенчә Төрекмәнстан илендә яшәүче төрки халык.
Илдар Гыйльметдинов
Биографиясе
1994 елдан-Татарстан Республикасының балалар һәм яшьләр эшләре буенча Дәүләт комитеты рәисе урынбасары; 2001 елдан-Татарстан Республикасы Яшьләр эшләре һәм спорт министрының беренче урынбасары. 2003 елдан-4 нче (2003-2007), 5 нче (2007-2011), 6 нчы (2011-2016), 7 нче (2016 елның 18 сентябреннән) чакырылыш РФ Дәүләт Думасы депутаты, «Бердәм Россия» Бөтенроссия сәяси партиясеннән кандидатларның федераль исемлеге буенча сайланган. 2007 елда «дәүләт һәм муниципаль идарә» белгечлеге буенча Төньяк-Көнбатыш дәүләт хезмәте академиясен, шулай ук РФ Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясен тәмамлаган. 4 һәм 5 нче чакырылыш Дәүләт думасында Физик культура, спорт һәм яшьләр эшләре комитеты рәисе урынбасары ; 6 нчы Дәүләт Думасында Мәгариф комитеты составына керә; 7 нче чакырылыш Дәүләт Думасында милләтләр эшләре комитеты рәисе һәм хисап комиссиясе рәисе булып тора Является членом фракции «Единая Россия». «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы булып тора, фракциянең Эксперт-консультатив Советында тора.
Антон Бочкарёв
Карьера
1997—1999 елларда Уфа шәһәре янында, «СКА-219» Россиянең Хәрби-һава көчләре сафларында хезмәт итә. Хезмәт тәмамланганнан соң кече сержант исемен ала. 2000 елдан Россия эчке гаскәрләрендә контракт буенча хезмәт итә. 2001 елда Иркутск шәһәренә Россия хәрби-һава көчләренә прапорщик исемен бирү белән күчә. 2006 елның мартында Россия эчке эшләр министрлыгына стажёр сыйфатында күчерелә һәм 2006 елның июнендә милиционер була. Беренче, икенче һәм өченче дәрәҗә Хезмәттәге уңышлары өчен Россия эчке эшләр министрлыгының ведомство медальләре белән билгеләп үтелә.
Илдар Гыйльметдинов
Биографиясе
"ТР яшьләр оешмалары Советы" рәисе.
Антон Бочкарёв
Карьера
Светлана Павловна Плескач-Стыркина, Яков Исаакович Ельянов, Геннадий Михайлович Суворовта шөгыльләнгән. 1995 елда 800 м дистанциядә Англиядә (Бат шәһәре) узган Яшүсмерләр Олимпия уеннарында 5 нче урынны ала. Словениядә узган 1996 елгы яшүсмерләр арасында Аурупа чемпионнары Кубогының бакыр призёры. Берничә тапкыр Россия чемпионатлары һәм беренчелекләре чемпионы һәм призёры:
Илдар Гыйльметдинов
Биографиясе
"Татарларның федераль милли-мәдәни автономиясе" ҖЧҖ Советы Рәисе (2007 елдан).
Антон Бочкарёв
Карьера
Шулай ук 2002, 2004, 2006 һәм 2007 елларда 800 метрга йөгерүдә Россиянең кышкы һәм җәйге чемпионатларында төрле урыннар яулаган.
Илдар Гыйльметдинов
Закон чыгару эшчәнлеге
2003 елдан 2019 елга кадәр, IV, V, VI һәм VII чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты вәкаләтләрен үтәү дәвамында 293 закон чыгару инициативасы һәм федераль закон проектларына төзәтмәләр авторы булды.
Антон Бочкарёв
Карьера
«RunandWin» йөгерү проектына нигез салучы. «ADIDAS» компаниясендә тренер.
Илдар Гыйльметдинов
Гаиләсе
Өйләнгән, улы бар.
Антон Бочкарёв
Карьера
Мәктәптә эшли, шул ук вакытта җиңел атлетика буенча тренер булып эшли. Башлангыч сыйныф укытучысы.
Чербешть
Чербешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16648) 1993 SH7
(16648) 1993 SH7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SH7» саналган.
Бреаль-су-Монфор
Бреаль-су-Монфор — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Эглин
Эглин — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Броскеуць
Броскеуць — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерсиндере (Дидим)
Мерсиндере (Mersindere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Дидим илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чаллыбаш (Татарстан)
Чаллыбаш — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422664.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Юльянув (Минский повяты)
Юльянув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Милена Павлович-Барили
Милена Павлович-Барили (Милена Павловић-Барили; 5 ноябрь 1909 ел — 6 март 1945 ел) — Сербия шагыйре һәм рәссамы.
Биографиясе
Милена Павлович-Барили 1909 елның 5 ноябрендә Сербия корольлегенең Пожаревац шәһәрендә туган. Аның атасы Бруно Барили композитор, музыка тәнкыйтьчесе һәм шагыйрь була. Әнисе Даничи Павлович чыгышы белән Карагеоргиевичлар нәселеннән, ул сәнгатне өйрәнгән. 1922-1926 елларда Белградта Сәнгать король мәктәбендә белем ала, ә 1926-1928 елларда — Германияда Мюнхенда сәнгатне өйрәнә.
1930 нчы еллар башында Югославиядән китә. Икенче дөнья сугышы башланганга кадәр берничә тапкыр Югославияга килә, башлыча Испанияда, Римда, Парижда һәм Лондонда яши, монда Жан Кокто һәм Андре Бретон кебек рәссамнар белән аралашу мөмкинлеген ала. Көнбатыш сәнгать мәктәпләре һәм рәссамнәре, аерым әйткәндә Джорджо де Кирико йогынтысына эләгә. 1939 елдан соң АКШ та Нью-Йорк шәһәрендә яши.
Иҗаты
Аның эшләренең тематикасы күп төрле — биредә портретлар да һәм Тәүрәт сюжетлары интерпретацияләре дә бар. Мотивлар арасында вуальләр, фәрештәләр, Венера статуялары һәм арлекиннар бар. Күп кенә әсәрләре Римд а, Нью-Йоркта, Белградта һәм шулай ук туган шәһәре Пожаревацта даими рәвештә күрсәтелә. Ул туган йорт 1962 елда музейга әйләндерелгән.
(9094) Буцуэн
Тарихы
1995 елның 16 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WH» саналган.
Батуркөй (Диҗле)
Батуркөй (Baturköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куре (Япония)
Куре — Япония дәүләтенең Хиросима префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 246118 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 696 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 353.74 км² тәшкил итә.
Шли (Висконсин)
Шли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Кристобаль-де-Сеа
Сан-Кристобаль-де-Сеа — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыргызстан икътисады
Кыргызстан икътисады, нигездә, сәнәгать һәм хезмәт күрсәтү өлкәсеннән тора, хезмәт яшендәге халыкның яртысыннан да кимрәге хезмәт өлкәсендә эшли. 2011 елда мигрантларны акчалата күчерү күләме ил тулаем эчке продуктының 29% ын тәшкил итте. .
Сәнәгать энергетика һәм нефть чыгару тармагы белән күрсәтелә. Җиңел һәм азык-төлек сәнәгате предприятиеләре бар. АЗС базарын өлешчә Газпром нефть корпорациясе контрольдә тота ул илнең төньягында заправка станцияләренең 63 % ына кадәр ия. 1990 елларда республика Урта Азия күрсәткечләре буенча деиндустрияләштерүне һәм хәтта зур кимүне кичерә: 1990—2001 елларда Кыргызстанның тулаем эчке продукты 10,35 тапкыр кимегән (шул ук вакытта күрше Үзбәкстанда 3,45 тапкыр кимегән). . Дәүләтнең тышкы бурычы җитди проблема булып тора, 2008—2012 елларда ул кискен арткан: 2083,8 млн доллардан 3031,1 млн долларга кадәр. Авыл хуҗалыгы продукциясенең зур өлеше экспортка җибәрелә. Туризм - Кыргызстан өчен мөһим керем чыганагы. 2008 елда илгә 2 миллионнан артык чит ил туристы килә, аларның керемнәре 509 миллион доллар була. Кыргызстан бюджеты шулай ук Манас базасын арендалау сыйфатында АКШтан 63 млн. доллар ала. Кече бизнес өлеше зур түгел-2013 елда кече һәм урта предприятиеләр персоналы (шәхси эшмәкәрләрдән һәм крестьян хуҗалыклары хезмәткәрләреннән башка) бары тик 87,7 мең кеше (икътисадта эшләүчеләрнең гомуми санының 3,9% ы) тәшкил итте. Шулай ук илдә 2013 елга 329,7 мең шәхси эшмәкәр (физик затлар) бар. .
Чыгару тармагы
Кыргызстан җир асты байлыкларыннан чыгарыла:
Еллык нефть чыгару күп түгел һәм әкренләп кими: 1991—2011 елларда ул 142,7 мең тоннадан 68,2 мең тоннага кадәр кимеде. Шулай ук 2011 елда 14,9 миллион м³ табигый газ чыгарылды.
Энергия
Энергия йөртүчеләрнең гомуми запасларында Кыргызстанның өлеше дөньяның 0,037% тәшкил итә (179 ил). Шул ук вакытта, бу запаслар структурасында 96,5% күмергә төшә.
Илнең гидроэнергетика потенциалына игътибар итергә кирәк. Бөтендөнья Энергия Советы (WEC) бәяләве буенча. Тулаем теоретик гидроэнергопотенциал (Gross theoretical capability) - елына 163 ТВт ч сәг. Гомуми техник гидроэнергетика потенциалы (Техник яктан куллану мөмкинлеге) - елына 99 ТВт с/ел. Икътисадый гидроэнергопотенциал (Economically exploitable capability) - 55 ТВт ч с/ел. UNSD (2020 елның апреле) мәгълүматлары буенча 2017 елда Кыргызстанның гидроэлектростанцияләрендә электр энергиясе-брутто җитештерү (EES EAEC ) 14203 млн.кВт / сәг тәшкил иткән һәм, димәк, техник гидроэнергопотенциалны куллану дәрәҗәсе - 14,3%, ә икътисадый - 25,8% күләмендә бәяләнергә мөмкин.
Электр энергиясе индустриясе илнең социаль-икътисади комплексының иң мөһим тармагы. 1945 - 2016 елларда республикада электр җитештерү түбәндәге схема белән күрсәтелгән 2018 ел ахырында электр энергиясе комплексы күрсәткечләре һәм Кыргызстан бәйсезлегенең 25 еллыгы өчен электр энергиясе тармагы үсеш тенденцияләре (1992—2016) ) түбәндә UNSD мәгълүматлары нигезендә бирелә ( БМО мәгълүматлары - 2019 һәм 2021 елның мартына кадәр мәгълүмат. ).
Энергетика
1.   Электр энергиясе комплексы статистикасы
2018 ел ахырына билгеләнгән күәт - нетто электростанцияләр-3869 МВт, шул исәптән гидроэлектростанцияләр (ГЭС) — 3135 МВт (кара Кыргызстанның электр станцияләре исемлеге); электр энергиясен җитештерү-брутто - 15732 млн.кВт ч С, шул исәптән ГЭС - 14318 млн. кВт∙с.
Кыргызстанның электр энергетикасы комплексы бәйсезлек 25 ел эчендә (1992 елдан 2016 елга кадәр чор) төп күрсәткечләрнең түбәндәге динамикасы белән характерлана :билгеләнгән куәт-нетто электростанцияләр (1 нче жядвял) һәм электр балансы (таблица 2) (2нче жядвял)
Искәрмә : MAP (төп эшчәнлек җитештерүче) һәм AP ( автопродюсер) — шуңа бәйле рәвештә электр энергиясен җитештерү алар эшчәнлегенең төп төре булып тора һәм тормый
2.   Электр энергиясенең төп оешмасы һәм төп предметлары
Төп энергия оешмасы - Сәнәгать, энергетика һәм җир асты байлыкларын куллану буенча дәүләт комитеты
Электр энергиясе индустриясенең төп предметлары :: 1. «Милли энергетика холдинг компаниясе» ААҖ. 2. ГЭС Түбән Нарын каскады электр станцияләре (2870 МВт - Nizhny Naryn cascade of HPP in Kyrgyzstan), аерым алганда: Токтогул ГЭСы - 1200 МВт, Курпсай ГЭСы - 800 МВт, Таш-Кумыр ГЭСы-450 МВт, Шамалды-Сай ГЭС-240 МВт һәм Уч-Курган ГЭСы-180 МВт
Банк системасы
Кыргызстанның банк системасы ике дәрәҗәле системадан гыйбарәт, анда системаның беренче дәрәҗәсе Кыргызстан Республикасының Милли банкы (Кыргызстан банкы), ә икенчесе — коммерция банклары белән күрсәтелә. Кыргызстанның Үзәк банкы эшчәнлегенең максаты-тиешле акчалата-кредит сәясәтен уздыру юлы белән бәяләрнең тотрыклылыгына ирешү һәм аны саклап калу. Бу максатка нигезләнеп, Кыргызстан Банкының төп бурычы - милли валютаның сатып алу сәләтен саклап калу, республиканың банк һәм түләү системасының эффективлыгын, куркынычсызлыгын һәм ышанычлылыгын тәэмин итү, озак вакытлы икътисадый үсешне алга этәрү тора.
2021 елның 19 гыйнварына Кыргызстанда 23 коммерция банкы (Пакистан Мили банкының Бишкәк филиалын да кертеп) һәм коммерция банкларының 312 филиалы эшли. Банк системасының гомуми активлары 2021 елның 19 гыйнварына 289,5 миллиард сом тәшкил итә
2021 ел башында, банк системасының депозит базасы узган ел белән чагыштырганда 19,9 % артып, 180,9 миллиард сом тәшкил итә.
Кредит портфеленең гомуми күләме 162,6 миллиард сум тәшкил итә
Инвестицияләр
2012 елда Казакъстан чит ил инвестицияләре буенча беренче урында (1 миллиард доллардан артык) Төркия икенче урында (450 миллион доллардан артык).
Хосусыйлаштыру
Кыргызстанда бәйсезлек чорында дәүләт милкенең шактый өлешен хосусыйлаштыру узды: 2011 елның 1 гыйнварына дәүләт 7334 объектны шәхси кулларга тапшырды (аларның 73,4%). . Сәүдә һәм җәмәгать туклануы тулысынча хосусыйлаштырылган диярлек (97,7 % - 1918 объект) һәм көнкүреш хезмәте күрсәтү өлкәсе (99,9 % - 1236 объект . Башка өлкәләрдә хосусыйлаштыру акрынрак үсә - 2011 елның 1 гыйнварына 60.0 % (435 объект) төзелеш шәхси кулларга күчерелә, 50,8 % производство булмаган өлкәнең (636 объект), 63.1 % транспортның (186 объект), 45.3 % авыл хуҗалыгының  (391 объект), 54,7 % (1282 объект) бүтән тармакларның объектлары күчә . 2010 елның февралендә илнең әйдәп баручы энергия бүлү компаниясе — «Северэлектро» хосусыйлаштырылды, аның контроле Бакиевлар кланына күчте
Авыл хуҗалыгы
Республиканың аграр секторында крестьян (фермер) хуҗалыклары өстенлек итә (2013 елда 382,8 мең берәмлек), аларга 2013 елда илдә җитештерелгән авыл хуҗалыгы продукциясенең 96,5% туры килгән (күмәк хуҗалыкларга - 3,1 %, дәүләт хуҗалыкларына - 0,5%). Республикада деколлективлаштыру төгәлләнде диярлек. 2009-2013 елларда гына да Кыргызстанда күмәк хуҗалыклар саны 781дән 497 берәмлеккә кадәр, дәүләт хуҗалыклары 71тән 56га кадәр кимегән. . Терлекчелек республикада яхшы үсеш алган - 2012 елның 1 гыйнварына терлекләр 1338,6 мең мөгезле эре терлек, 5288,1 мең сарык һәм кәҗә, 388,9 мең ат, 59,2 мең дуңгыз, 4815,3 мең кошлар тәшкил итә.
Тулаем эчке продукт
2009 елда Кыргызстанның ППС буенча тулаем эчке продукты — 14,7 млрд, 2010 елда — 14,893 млрд, 2011 елда — 16,106 млрд, 2012 елда — 16,38 млрд, 2013 елда — 18,439 млрд, 2014 елда — 19,382 млрд.
Халык кереме
2017 елга уртача хезмәт хакы сом (224,82 АКШ доллары) иде. 2018 ел өчен уртача хезмәт хакы сом иде, бу 230 АКШ доллары. 2019 елга минималь хезмәт хакы ай саен 1750 сом (25,11 АКШ доллары). . 2019 елга уртача хезмәт хакы 16,478 сом иде, бу $ 235 АКШ доллары.
Беттвиллер (Мозель)
Беттвиллер (Bettviller) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,41 км².
Каргаҗы (Эрегли)
Каргаҗы (Kargacı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сылтамалар
Kargacı, Ereğli Kargacı, Ereğli
Раковичы
Раковичы (Раковічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сузык
Сузык аваз - әйтелештә үз юлында киртәләр очратмаган, тавыш белән әйтелүче аваз. Иҗекнең нигезе булып тора. Сузык авзаларны 3 аспект буенча карыйлар: күтәрелеш (телнең вертикаль хәрәкәте), рәт (телнең горизонталь хәрәкәте), иренләшү (иреннең әйтелештә кулланылышы). Иренләшкән сузыкларга [ү], [у], [о], [ө] авазлары карый, калганнары - иренләшмәгән. Озынлыгы буенча чагыштырмача кыска ([о], [ө], [ы], [е]) һәм чагыштырмача озын сузыклар ([а], [ә], [у], [ү], [и), [ō], [ы̄], [ē]) була.
Сингармонизм
Сингармонизм - сузык авазларның ярашуы. Рәт гармониясенә һәм ирен гармониясенә бүленә.
Рәт гармониясе: сүздә сузыклар нинди рәттә, шундый рәт белән булган кушымчалар өстәлә. Мәсәлән, алма сүзендә ике сузык та арткы рәт сузыклары, димәк, аларга кушымчаларның калын варианты өстәлә: алма-лар, алма-ны, алма-га.
Ирен гармониясе: әгәр сүздә о,ө хәрефләре беренче иҗектә бар икән, ә башка иҗектә ы,е авазлары икән, [о], [ө] ишетелсә дә е, ы дип язабыз. Мәсәлән: болыт сүзе [болот] дип әйтелсә дә болыт дип языла
Сингармонизм законына буйсынмаган сүзләр
Сингармонизм законына буйсынмау очраклары бишәү:
Сузык авазларының үзгәреше
Редукция - басымсыз сузык авазларның кыскаруы, позицион үзгәреш. Ике төре бар:
Имменройт
Имменройт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Струговая
Струговая — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нократ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кувалжиха
Кувалжиха, ж.д.разъезд (Кувалжиха, ж.д.разъезд) — Чиләбе өлкәсенең Кыштым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), татарлар (11%), башкортлар (10%).
Гиброн-Эстейтс (Кентукки)
Гиброн-Эстейтс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Һаҗыбәдәлли
Һаҗыбәдәлли (Hacıbədəlli ) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
Михаил Глинский
Михаил Глински (Михаил Васильевич Глинский,, — , ) — кенәз, баяр һәм воевода, Явыз Иванның Казан яуларында катнашучы, Казан воеводасы (1554-1555).
Санта-Роза-да-Серра
Санта-Роза-да-Серра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ракуцина (Рагачовский районы)
Ракуцина  (Ракуціна ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Имменштадт-им-Алльгой
Имменштадт-им-Алльгой — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюненьга
Нюненьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кема елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Малахи (Киров өлкәсе)
Малахи (Малахи) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), арлар (15%), татарлар (2%), чуашлар (2%).
(16649) 1993 TY1
(16649) 1993 TY1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бресе (Иль һәм Вилен)
Бресе — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Юневиче
Юневиче — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Батча (Бейпазары)
Батча (Batça) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мерсинҗик (Деринҗе)
Мерсинҗик (Mersincik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Деринҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Броскошешть
Броскошешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эгловник
Эгловник — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Василий Глушков
Васили Глушков (Василий Фёдорович Глушков,, — , ) — РИ һәм СССР юристы, тарихчы, Пермь университетының Рум хокукы кафедрасы мөдире (1917-1922) һәм юридик факультеты деканы (1919-1920).
Муассак-Валле-Франсез
Муассак-Валле-Франсез — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Яршево
Яршево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9095) 1995 WT2
(9095) 1995 WT2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 16 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WT2» саналган.
Сан-Сиприан-де-Виньяс
Сан-Сиприан-де-Виньяс — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Чербия
Чербия — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Уряжушка
Уряжушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының уң ярына тамагыннан 633 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Чербия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уряжушка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кыргызстанда авыл хуҗалыгы
Кыргызстанда авыл хуҗалыгы - бик зур икътисад урыны булып тора. Бөтендөнья ЦРУ фактлары китабы мәгълүматлары буенча, ул тулаем эчке продуктның 18% тәшкил итә һәм аңа гомуми эшче көченең 48% тәшкил итә. Җирләрнең гомуми мәйданының 6,8% гына авыл хуҗалыгы культураларын үстерү өчен файдаланыла, әмма җирләрнең 44% ы терлекләр өчен көтүлекләр сыйфатында кулланыла. Кыргызстанның күп санлы таулары аркасында терлекчелек авыл хуҗалыгының мөһим өлеше булып кала.
Авыл хуҗалыгы культураларын үстерү Фергана үзәнлегендә, Талас өлкәсендә һәм Чуй өлкәсендә тупланган.
Кыргызстанның авыл хуҗалыгы продуктлары арасында тәмәке, мамык, бәрәңге, яшелчәләр, йөзем, җиләк-җимеш бар. Гомуми җитештерү ягыннан төп культуралар - ил терлекләрен тукландыру өчен төрле хайваннар азыклары. Икенче зур уңыш - көзге бодай, аннары арпа, кукуруз һәм дөге.
Мөһим терлек продуктларына сарык, кәҗә, терлек һәм йон керә. Тавыклар, атлар һәм дуңгызлар да илдә үстерелә. Кайбер төбәкләрдә яклар үстерелә.
Төп экспорт продуктлары - мамык һәм тәмәке. Ит шулай ук экспортка чыгарыла, ләкин аз күләмдә. Илдә 9 миллион гектардан артык көтүлек һәм терлекчелекне үстерү өчен уңайлы шартлар бар. 2012 елда Кыргызстан Согуд Гарәбстаны на ит экспортлау турында килешүләр төзеде.
Тәмәке тармагында коррупция
2010 елда AOI-Kyrgyzstan, Alliance One International Inc кыргыз бүлендек компаниясе. Төньяк Каролина, АКШтагы штаб-фатиры булган тәмәке кәгазьләре белән глобаль сәүдә итүчене Кыргызстан түрәләренә кыргыз тәмәкесен сатып алуга бәйле рәвештә түләнә торган ришвәтләргә кагылган коррупция турындагы законны бозуда (FCPA) гаепле дип тапты.
Органик игенчелек
Органик хәрәкәт Кыргызстанда 2004 елда башланган. Ул вакытта бу эш белән 34 фермер шөгыльләнгән. Бүген органик хәрәкәт сертификатлы меңнән артык фермерларны берләштерә һәм мамык, көнбагыш орлыгы, борчаклар, дару һәм хуш исле үсемлекләр һәм күрәгә кебек органик продуктлар тәкъдим итә. Белгечләр әйтүенчә, органик игенчелек кече хуҗалыклар, арзан хезмәт һәм капитал җитмәгән илләр өчен иң кулай. Шулай итеп, органик авыл хуҗалыгы Кыргызстан өчен идеаль киләчәк булырга мөмкин .Чынлыкта, Кыргызстан парламенты 2028 елга органик булмаган авыл хуҗалыгыннан этаплап баш тарту һәм органик булмаган авыл хуҗалыгына күчү планы турында игълан итте.
Гуд (Калифорния)
Гуд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Бочо (Падова)
Казе Бочо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бочо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Чымбулат
Чымбулат — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422752.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Фукуяма (шәһәр)
Фукуяма — Япония дәүләтенең Хиросима префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фукуяма шәһәре 1916 елның 1 июлендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 461368 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 891 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 518.07 км² тәшкил итә.
HD182600
HD182600 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вильгельм II (алман императоры)
__СТАТИЧЕСКОЕ_ПЕРЕНАПРАВЛЕНИЕ__
МиГ-21
МиГ-21 (Е-5 объекты, И-500 очкычы, НАТО кодификациясе буенча: Fishbed — «Слой, богатый окаменелыми останками рыб» ) — совет күп максатлы истребителе, 1950-елларның уртасында ОКБ Микоян һәм Гуревич тарафында эшләнгән. МиГ-21 КБ МиГ өчпочмаклы канатлы беренче очкыч булып тора.
Чыгару
МиГ-21 беренче совет реактив өченче буын истребителе булып чыккан.
Санта-Роза-ди-Витербу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Иван Голицын
Иван Голицын (Иван Иванович Голицын,, — , ) — баяр, Казан воеводасы (1602-1604).
Юрандув
Юрандув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Годнев
Иван Годнев (Иван Васильевич Годнев,, — , ) — сәясәт эшлеклесе, дәүләт киңәшчесе (1903), Казан шәһәр думасы гласные (1891-1895, 1905-1917), Казан губернасыннан РИнең 3 нче һәм 4 нче Дәүләт думалары депутаты, Вакытлы хөкүмәтнең дәүләт контролеры.
Ингенрид
Ингенрид — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаллмати
Авыл өч бүлемнән тора — шуларга Патша Юлы Лаллмати дигән метрополия өлкәсе — яшәү өлкәсе — һәм Giroday Road Lallmatie дигән тере табигать өлкәсе, аңа урман, шикәр камышы басу һәм шарлавык керә.
Лаллмати халкы Христианлык, Католицизм, һәм Ислам практикалыйлар, әмма иң доминант дин булып Һинд дине тора, Лаллмати халкының якынча 83%-ы Һинд дине тарафдарлары булып тора. Рәсми телләр булып Инглиз теле һәм Француз теле тора, шул ук вакытта Маврикий Креол теле еш сөйләшү өчен кулланыла, әмма кайбер яшәүчеләр шулай ук алар халык телләрендә сөйләшәләр, аларга Француз теле, Маврикий Креол теле, Инглиз теле һәм Бһоҗпури теле керә.
Лаллматида бер урта белем бирү учреждениесе бар, ул Manilal Doctor State Secondary School дип атала, ул кызларның дәүләт колледжы һәм ике беренчел белем бирү учреждениесе бар, алар Jawaharlall Nehru Government School һәм Sookdeo Bissoondoyal Government School дип аталалар. Авылда төп транспорт чаралары булып автобус һәм такси тора.
Сан-Хуан-дель-Рио (Оренсе)
Сан-Хуан-дель-Рио — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.