cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гравитомагнетизм
Гравиэлектромагнетик тигезләмәләр
Eg
— гравитацион кыр (бу аналогиядә «гравитоэлектр» дип атала);
E
— электр кыры;
— гравитомагнит кыры;
B
— магнит кыры;
ρ
ρem
— коргы тыгызлыгы:
— масса агымы тыгызлыгы,
, биредә
Әсгать Сәфәров
Әсгать Сәфәров, Әсгать Әхмәт (Әхмәтгали) улы Сәфәров — Татарстан Республикасы Президенты администрациясе (2023 елдан Татарстан Республикасы Рәисе администрациясе) җитәкчесе, «Татмедиа» ААҖ директорлар шурасы рәисе. Генерал-лейтенант. Нәсел-нәсәбе Таҗетдин Ялчыголга бәйле.
Гравитомагнетизм
Гравиэлектромагнетик тигезләмәләр
— гравитацион кырны булдырган масса тизлекләре кыры;
Әсгать Сәфәров
Тәрҗемәи хәле
1961 елның 20 октябренда ТАССР Әтнә районы Яңа Шимбер авылында туган. Әтисе Әхмәтгали Бәйрәмгали улы Әтнә районыннан, әнисе Нәкыя Мөхәммәтфатыйх кызы Сарман районы Карашай Саклау авылыннан. «Хокукчы» белгечлеге буенча Казан дәүләт университетын (1984), РФ ФКХ (ФСБ) ның академиясен (1999) тәмамлаган.
Гравитомагнетизм
Гравиэлектромагнетик тигезләмәләр
Jem
— электр агымы тыгызлыгы;
G
— гравитацион даими;
c
Гравиэлектромагнит кырында кисәкчеккә Лоренц көче аналогы тәэсир итә:
m
— кисәкчек массасы;
v
— аның тизлеге.
Гравимагнит кыры зурлыгы
L
=1,6 кг·м²/с) Җир орбитасында гравимагнит кырын булдыра, аның тизләнеше 5,3 м/с² тәшкил итә, бу тизләнеш 1,3 тапкыр ирекле төшү тизләнешеннән ким (g=9.8 м/с²).
=7 кг·м²/с) дә гравимагнит кырын булдыра, экваторда аның тизләнеше 3,1 м/с² тәшкил итә, бу тизләнеш 3,2 тапкыр ирекле төшү тизләнешеннән ким (g=9.8 м/с²).
Җумһуриет (Теккекөй)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
TULP3
TULP3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Подлубянка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тимер (Туймазы районы)
Тимер — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452754, — 80251817003.
24 июль
24 июль — Милади тәкъвимендә җиденче айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 160 көн кала.
Нядэй-Хасырей-Вис
Нядэй-Хасырей-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Нядэйт елгасының сул ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крахалиха
Крахалиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Агыйдел елгасының уң ярына тамагыннан 121 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Чистополь (Павлодар өлкәсе)
Чистополь (Чистополь) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Подновинка (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Никольское (Алтай Республикасы)
Никольское (Никольское) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Подмахарце (Подлясье воеводалыгы)
Подмахарце  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
TUSC1
TUSC1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Микроспороидаль кератит
Патогенез
Микроспоридия — Microspora spp. оппортунистик патогены булган облигатлы күзәнәк эчендәге спора ясаучы садә. Спора үзенең үзенчәлекле поляр көпшә формасы өчен хуҗа күзәнәгенә үтеп кергәч, инфекция барлыкка килә. БИДС таралуга кадәр микроспоридия кешедә сирәк чир тудыргычы иде.
Гомуми инфекциянең иң еш күренеше — энтерит, ешрак кератоконъюнктивит кебек  офтальмологик күренешләре бар.
Ачыклау
1.    Билгеләре
•      Ике яклы хроник  таралган нокталы эпителиаль кератит (рәс. 9.21а).
•      Әкренләп көчәюче  тирән стромаль кератит (рәс. 9.21б) кайчакта иммунокомпетент авыруларда була  ала.
•      Склерокератит һәм  эндофтальмит (сирәк).
2.     Биопсия һәм гистология үзенчәлекле споралар һәм күзәнәк эчендәге паразитлар ачыклыйлар.
Дәвалау
1.    Эпителий патологиясен медикаментоз терапия: урынлы фумагиллин билгеләү. БИДС-да югары актив антиретровируслы терапия (ЮААРТ) нәтиҗәле була ала. Стромаль зарарлануда комбинация кулланалар: урынлы фумагиллин һәм эчкә альбендазол 400 мг көн саен 2 атна дәвамында, икенче курс — 2 атнадан соң. Авырулар гепатотоксинлык куркынычлыгы өчен күзәтү астында булырга тиеш.
2.     Кератопластика күрсәтелә ала, әмма чир рецидивында трансплантатның перифериясе зарарланырга мөмкин; калган тукыманың криотерапиясе бу  куркынычлыкны киметергә мөмкин.
Гижга (Северный Кондас кушылдыгы)
Гижга — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Северный Кондас елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Купель-Вьей
Купель-Вьей — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Нямдо-Ты-Вис
Нямдо-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сяттей-Ты-Вис елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воздвиженка (Туймазы районы)
Воздвиженка — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Подозерани
Подозерани — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салганда
Салганда (Салганда) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (69%), руслар (25%).
Энсинасола-де-лос-Комендадорес
Энсинасола-де-лос-Комендадорес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
TUSC2
TUSC2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кострина (Песочня №23 кушылдыгы)
Кострина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Песочня №23 елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Кривушка
Кривушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чарыш елгасының уң ярына тамагыннан 228 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корпуле
Корпуле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
«Хыпар» газетасы
Хыпар (Хәбәр) — чуаш телендә чыгучы Чуашстан республикасы газетасы. Көнгә 1 тапкыр 4 биттә дөнья күрә.
Газета Николай Никольский тарафыннан беренче чуаш телле газетасы буларак нигезләнә. Аның беренче номеры 1906 елның 8 гыйнварында Казанда чыга. 1907 елның маенда бастыру туктатыла. 1917 елда Идел буе кече милләтләр берлеге, ә аннан соң Чуаш милли җәмгыяте тарафыннан бастырыла башлый. 1921 елдан Казаннан Чабаксарга күчерелә.
Совет чорында газета «Канаш» (Киңәш, 1918–37), «Чӑ­ваш коммуни» (Чуаш коммунасы, 1937–52), «Коммунизм ялавĕ» (Коммунизм байрагы, 1952–91) исемнәрен йөрткән. 1991 елда газетага тарихи исем кайтарыла.
Морак (Күгәрчен районы)
Морак (Мораҡ)  — Башкортстанның Күгәрчен районының үзәк авылы. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 8 690 кешенең яшәве мәгълүм. Морадым тарлавыгына Күмертау — Морак — Морадым автоюл белән килә ала.
Демография
Халык саны динамикасы:
Рәсемнәр
200px
Видлино (Картузький повяты)
Видлино  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чистополье (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Чистополье (Чистополье) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Haaga
Haaga şähärendä BMO Xalıqara Mäxkämäse, Xalıqara cinäyät mäxkämäse, Xalıqara arbitraj mäxkämäse urnaşqan.
Xalıq sanı buyınça Haaga Nidirlan öçençe şähäre (Amsterdam häm Rotterdam nan soñ).
Xalıq sanı 501 725 keşe (2012). Mäydanı 98,2 km².
Tarix
1230 yılda Hollandiä grafı Floris IV Haaga kirmänenä nigez sala, xäzer ul kirmän - Binnendorf sarayı dip yörtelä.
1248 yılda Hollandiä grafı Wilhelm II üzen Rim patşası dip iğlan itep, yaña kirmängä saldıra.
Wilhelm II ulı Floris V kirmänne tözep beterä häm ul kirmän Alparlar zalı (Ridderzaal) dip atalğan.
Haaga şähärendä zur saqlanu nığıtmaları tözeleşe tıyılğan bulğan, şuña kürä Siksän yıllıq suğışı waqıtında şähär keşesez qalğan diärlek.
1400 yıldan Haaga çın şähärgä äylänä, graflar anda baş yortların tözilär.
1581 yılda Haagada Berläşkän wiläyätlär Cömhüriäte xökümäteneñ yuğarı organı - Ğomumi ştatlar urnaşqan.
XVIII ğasırda xalıq sanı 40 meñgä citä.
1945 yılnıñ 3 martında Böyekbritaniä oçuçıları xata yasap Haaganıñ ber rayonın bombağa tota, 500 keşe häläk bula.
XV ğasırdan şähärneñ bilgese - läkläk bula. Şähär 8 rayonnan tora.
Сейка
Сейка (Сейка) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Подосе (Подлясье воеводалыгы)
Подосе  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
TUSC3
TUSC3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Никитинка (Туймазы районы)
Никитинка — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
ᴨучтьı индексы — 452774, — 80251817006.
Демография
Федераль дәүләт статистикасы хезмәте мәгълүм буенча авылның төп халык - руслар (2002 елда 60%).
Дудка (Астравецкий районы)
Дудка  (Дудка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Маскалёнки (Бешанковицкий районы)
Маскалёнки (Маскалёнкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Черри-Гроув (Огайо)
Черри-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Черри-Гроув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ножорид
Ножорид — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нянь-Вож
Нянь-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Роговая елгасының уң ярыннан 286 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Литтл-Ривер-Академи (Техас)
Литтл-Ривер-Академи  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Литтл-Ривер-Академи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
TUSC5
TUSC5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Карамалы (Эстәвәнҗе кушылдыгы)
Карамалы – Эстәвәнҗе елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Ярмәкәй районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Биндуга (Лосицкий повяты)
Биндуга  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эргихуэла-де-ла-Сьерра
Эргихуэла-де-ла-Сьерра — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилаҗо Валдора (Вербано-Кузио-Осола)
Вилаҗо Валдора — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Валдора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Купель-Нев
Купель-Нев — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
«Удмурт дунне» газетасы
Удмурт дунне (Удмурт дөньясы) — удмурт телендә чыгучы Удмуртия республикасы иҗтимагый-сәяси газетасы. Атнага 4 тапкыр 8 биттә дөнья күрә. Удмуртиядә, Башкортостанда һәм Татарстанда таратыла.
Газетаның беренче номеры 1915 елның 4 февралендә Вятка шәһәрендә «Войнаысь ивор» (Сугыштан хәбәрләр) исеме астында чыга. 1917—1918 елларда — «Удморт», 1918 елда — «Выль Синь», 1918—1930 елларда — «Гудыри» (Күк күкрәве), 1930—1943 елларда — «Удмурт коммуна», 1943—1992 елларда — «Советской Удмуртия» исемнәрен йөрткән. 1992 елдан хәзерге исемен йөртә.
1968 елда «Хөрмәт билгесе» белән бүләкләнә.
Онхоцеркоз
Онхоцеркоз тудыргычы («елга» сукырлыгы) — гельминт Onchocerca volvulus. Таратучысы гадәттә гел арадаш хуҗа була, ул кара чебен Simulium spp., ул тиз агып торган суда үрчи. Личинкалар чебен тешләгәндә тәнгә үтеп керә, аннары җитлеккән зат үсеш ала һәм берничә ел  эчендә миллионлаган микрофилярияләр бүлеп чыгара (рәс. 24.33, 24.34а). Wolbachia (рикетсия) микрофилярия тышчасында симбиозда яши һәм гельминтларның ана затларының үрчемлегендә мөһим роль уйный. Бактерияләрнең липополисахаридлы эндотоксин чирнең патогенезында мөһим роль уйный ала һәм  кайбер авыруларда дәвалануга җавап итеп халәтнең начарлану сәбәбе була ала. Онхоцеркозның эндемик өлкәләре Көнбатыш, Үзәк һәм Көнчыгыш Африка, Үзәк һәм Көньяк Америка, Судан һәм Йеменның кечкенә өлкәләре санала. Бу өлкәләрдә 17,7 миллион кеше зарарланган, күбесенең чирнең субклиник барышы була, шулай да аларның 270 меңе сукыр һәм 500 меңе күрү начарлануын билгели.
1.    Билгеләре
•      Иң еш очраган күренеше - кычыту, аннан соң макулопапулез тимгел, ул ешрак утраксаларда һәм очлыкларда барлыкка килә  (рәс. 24.34б).
•      Балтырда тимгел озак булса гипо- һәм гиперпигментация өлкәләре барлыкка килә («каплан» тиресе — рәс. 24.34в).
Васильевский (Күгәрчен районы)
Почта индексы — ?, — ?.
Онхоцеркоз
•      Вакыт белән тире калыная ала, аның өстендә өзлексез тырмалау нәтиҗәсендә җыерчыклар барлыкка килә («кәлтә» тиресе — рәс.  24.34г).
Васильевский (Күгәрчен районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 36 кешенең яшәве мәгълүм.
Онхоцеркоз
•      Сөякле чыгынтылар өстендә (рәс. 24.34д) һәм баш тиресендә - инкапсуляцияләнгән гельминтлардан торган тире асты төерләре  (онкоцеркома) була.
• Кайвакыт хроник лимфа тоткарлыгы өчен лимфа төерләре шактый зурая.
2.     Дәвалау. 12 мг ивермектин елга бер тапкыр кабул итәләр. Дару тиредәге филярия санын тиз киметә, ләкин йогынты берничә ай гына дәвам итә, аннан соң филярия саны башлангыч күләменнән ел дәвамында  20% яки аннан да күбрәккә җитә. Бу трансмиссив тапшыру дәвамы өчен җитәрлек. Хәзерге вакытта чирне дәвалау өчен яңа ысуллар эшләнә.
Подострувек
Подострувек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Онхоцеркоз
Офтальмологик күренешләре.
Онхоцеркозны җепсыман Onchocerca volvulus, суалчан китереп чыгара, ул чебен (Simulmm) тешләгәндә күчә, шуннан соң миллионлаган суалчаннар  (микрофилярияләр) кешенең бөтен организмы буенча тарала (24 нче бүлекне кара).
Ачыклау
1.    Авыруны  берничә минутка бите белән аска утыртып һәм аннары шундук биомикроскоптан  карасаң алгы камерада хәрәкәтчән микрофилярияләр  табып була.
2.    Алгы увеит бәбәкнең армутсыман деформациясенә китерә ала.
3.    Хориоретинит гадәттә ике яклы һәм күбесенчә күзнең арткы котыбы  җәлеп ителә. Челтәркатлау һәм хориоидея зарарлануның чагылганлыгы тутлы эпителийның урынлы атрофиясе белән (рәс 14.29) тут тупланудан алып таралган  хориоретиналь атрофиягә кадәр була ала (рәс. 14.29б).
Дәвалау
Дәвалау ивермектин ярдәмендә микрофилярийлар чыганагын юк итүдән тора. Алгы увеитны стероидлар белән дәвалау нәтиҗәле, шул ук вакытта хориоретиналь үзгәрешләр кире кайтмый.
Онхоцеркозлы кератит
Онхоцеркоз яки «елга» сукырлыгы, Onchocerca volvulus паразит гельминты үтеп керүе белән бәйле (24 бүлекне кара).
1.   Нокталы кератит мөгезкатлауда үлгән микрофилярияне чолгап  алган күзәнәкле ак инфильтраттан гыйбарәт. Зарарлану ешрак строманың алгы өчтән берендә 3 һәм 9 сәгать ноктасында урнаша.
2.    Склерозлаучы кератит 3 һәм 9 сәгать ноктасында (рәс. 9.22а)  башлана, әкренләп көчәя һәм бөтен мөгезкатлауга күчә. Җөйнең бөтен калынлыгында өслегенә пигмент күчү белән өске һәм тирән тамырлар бар (рәс.  9.22б).
Видлино (Пуцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маскалёнки (Верхнядзвинский районы)
Маскалёнки (Маскалёнкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Илчембәт
Илчембәт (Илсембәт) — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452776, — 80251820001.
Биндуга (Пшасниский повяты)
Биндуга  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кортине
Кортине — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
TVP23A
TVP23A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Советское (Алтай Республикасы)
Советское (Советское) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Крутиха (Бащелак кушылдыгы)
Крутиха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Бащелак елгасының уң ярына тамагыннан 16 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Советское (Алтай Республикасы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Крутиха (Бащелак кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Советское (Алтай Республикасы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Дудки (Мастовский районы)
Дудки  (Дудкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нойдорф (Румыния)
Нойдорф — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Песочня (Пырошня кушылдыгы)
Песочня — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пырошня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Демирханлы (Эдирне)
Демирханлы (Demirhanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Эдирне илчесенә караган бер авыл (köy).
Мак-Клюр (Пенсильвания)
Мак-Клюр  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Биндужка
Биндужка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нянь-Ворга-Вож
Нянь-Ворга-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Харута елгасының сул ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эргихуэла-дель-Кампо
Эргихуэла-дель-Кампо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кырый кератиты
Кырый кератиты, уйлану буенча, стафилококклы экзотоксиннар һәм күзәнәк тышчасы аксымнары белән  мөгезкатлауның (антиген яшь пәрдәсе аша үтеп керә, антитәнчекләр — кан  тамырларыннан) перифериясендә «антиген-антитәнчек» комплексы утырмасы белән  икенчел лимфоцитар инфильтрациягә карата организм җавабы нәтиҗәсе. Тукыманың үрчетү тикшеренүләренең нәтиҗәләре тискәре, әмма еш кабак кырыеннан S. aureus үрчетүен аерып була.
Ачыклау
1. Уртача ярсыту, яшь түгелү һәм уңайсызлык белән билгеләнә.
2.     Билгеләре
•      Кушылу һәм  перифериягә таралу (рәс. 9.23б).
•      Дәвалаусыз барыш  3-4 атна дәвамында, җиңел юкару һәм гадәттә тамырланусыз өске җөй калдырып  тәмамлана.
•      Бик зур  мөгезкатлау инфильтрациясе үзгәртүче факторларга, шулардан кабатланучы  эпителиаль җәрәхәт һәм ЛАСИК-тан соң халәткә җавап була ала.
Дәвалау
Бергә барган кабак кырые чире гигиена чараларын үткәрергә һәм урынлы антибиотиклар куллануын таләп итә. Симптоматик дәвалау: 1 атна дәвамында урынлы флуорометолон 0.1% 4 тапкыр көнгә. Кабатланучы нык барыш очракларында тетрациклин эчәргә кирәк булырга мөмкин.
NB Эпителиаль кимчелек шактый зур булса (> 1 мм), дәвалауны мөмкин булган бактериаль кератитта кебек үткәрәләр.
Подсутки
Подсутки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чичерино (Казакъстан)
Чичерино (Чичерино) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Подсутки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чичерино (Казакъстан)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Казанский альманах
«Казан әлманахы», «Казанский альманах» — Татарстан башкаласы Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителүче әдәби-нәфис һәм мәдәният-мәгърифәт басмасы. Баш мөхәррир — Әхәт Мушинский, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе, Г. Державин премиясе иясе.
TVP23B
TVP23B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Маскалевшчына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Косеч
Косеч — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крутиха (Об кушылдыгы)
Крутиха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының сул ярына тамагыннан 3530 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Черчилль (Огайо)
Черчилль  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Черчилль халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бискупице (гмина Брудзень-Дужи)
Бискупице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чепош (авыл)
Чепош (Чепош) — Алтай Республикасының Чемал районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (40%), руслар (60%).
Идел
Идел, Итил яки Әтил елгасы (борынгы исеме Ра йəки Рау; Урта гасырларда: Итил; Равa, Рав, Юл, Йыл, Атӑл, Волга, Yedil, Еділ, Иҙел.) Россиянең Европа өлешендə иң зур елга.
Озынлыгы 3530 км (Татарстан чиклəрендə – 180 км), бассейнының мəйданы 1360 мең км2 (Татарстан чиклəрендə — 30 км2).
Кыскача
Валдай калкулыгында башлана, Казанга кадəр географик киңлектə, аннары меридиональ юнəлешкə күчеп ага, Каспий диңгезенə коя. Татарстан территориясендә Иделнең урта агымы, аңа Кама, Зөя, Казансу һəм башка елгалар коя.
Иделдә гидроэлектростанция каскадлары һəм сусаклагычлар корылу сəбəпле, суның агыш режимы нык үзгəрə. Казан янында уртача еллык су чыгымы 3510 м3/с, Зывыздан түбəндəрəк 6900 м3/с чамасы. Су ɵсте тигезлегенең уртача еллык тирбəлешлəре 6 м га кадəр җитə. Казан янында Иделгә 8 млн. т каты, 15 млн т' сыек матдəлəр агып тɵшə. Суы гидрокарбонатлы, сульфатлы-кальцийлы, суның иң аз вакыттагы минеральлəшүе 250-750 мг/л.
Кораблар йɵрешле.
Идел — дөнья океанына кушылмаган елгалардан иң зурысы. Идел бассейнының елга системасы үзенә 151 мең су агымын кертә, һәм аның 200 чамасы кушылдыгы бар.
Этимология
Безнең дәврнең кадим язарлары Иделне Ра дип атап йөрткәннәр.Бу атама Иран телләреннән килеп чыкты.
Урта гасырларда Итил яки Әтил исеме белән танылган (Идел, Идель,, Атăл, Иҙел). Борынгы төрки "Этил/Эртил" сүзеннән килеп чыккан. Беренел мәгънәсе һәм тамыры ачык түгел. Ихтимал Иртеш гидронимы белән бердәйдер.
«Волга» аталышы праславян Vьlga сүзеннән килгәндер дип барыла, шулай ук Болгар елга = Болга сүз тезмәсеннән килеп чыккан дип фаразы бар. Әтил суы ака торур, Кыйа төби кака торур, Балык тәлим бака торур, Күлең тәкый күшәрүр (Халык җыры)
Идел — Россиянең үзәк су артериясе
Идел түбәндәге Россия субъектлары аша ага: Тверь өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Чуашстан, Мари Ил, Татарстан, Сембер өлкәсе, Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе, Әстерхан өлкәсе, Калмыкия.
Идел бассейнында өлешчә яки тулысынча Әстерхан, Волгоград, Сарытау, Самар, Сембер, Түбән Новгород, Ярославль, Иваново, Кострома, Мәскәү, Смоленск, Тверь, Владимир, Калуга, Орөл, Рязань, Вологда, Киров, Пенза, Тамбов, Тула өлкәләре, Пермь крае, Удмуртия, Мари Ил, Мордовия, Чуашстан, Татарстан, Башкортстан, Калмыкия, Коми Җөмһүрияте, Мәскәү һәм Казакъстанның Атырау өлкәсе урнашалар.
Идел Балтыйк диңгезе белән Идел-Балтыйк су юлы, Югары Волочёк һәм Тихвин системалары аша тоташкан; Ак диңгез белән Северодвинск системасы һәм Ак диңгез-Балтыйк каналы аша тоташкан; Азак һәм Кара диңгезләре белән Идел-Тын каналы аша тоташкан.
Югары Идел бассейнында эре урман массивлары, Урта һәм өлешчә Түбән Идел буендагы мәйданнарны техник культураларның һәм бөртеклеләр чәчүлекләре биләп торалар. Бахчачылык һәм бакчачылык киң таралган.
Идел-Урал районында — эре нефть һәм газ чыганаклары, Саликам тирәсендә — калий тозлары ятмалары бар. Түбән Иделдә (Баскынчак, Эльтон күлләрендә) — аш тозы табыла.
Вилаҗо Верзолмар (Савона)
Географиясе
Вилаҗо Верзолмар Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Бәйрәкәтүбә
Бәйрәкәтүбә — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452776, — 80251820002.
Җумһуриет (Везиркөпрү)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Видлице (Диңгез буе воеводалыгы)
Видлице  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подцисувек
Подцисувек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
TVP23C
TVP23C —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Чернявка (Раменка кушылдыгы)
Чернявка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Раменка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нойштат
Нойштат — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирхисар (Чаэли)
Демирхисар (Demirhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Косовеле
Косовеле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эргихуэла-де-Сьюдад-Родриго
Эргихуэла-де-Сьюдад-Родриго — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маскалишки
Маскалишки (Маскалішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
TVP23C-CDRT4
TVP23C-CDRT4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кузьминовка (Күгәрчен районы)
Кузьминовка — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Литтлфилд (Техас)
Литтлфилд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Кузьминовка (Күгәрчен районы)
Почта индексы — 453331, — 80238850003.
Литтлфилд (Техас)
Тарихы
Литтлфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Кузьминовка (Күгәрчен районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Литтлфилд (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузьминовка (Күгәрчен районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
Бискупице (гмина Дробин)
Бискупице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
BMO Ğomumi Mäclese
BMO Ğomumi Mäclese yäki Berläşkän Millätlär Ğomumi Assambleyäse, BMO General' Assambleyäse (inglizçä United Nations General Assembly, fr. L'Assemblée générale des Nations unies) — 1945 yılda BMO Nizamı buyınça oyışqan BMOnıñ wäkillär, kiñäş, idärä itüçe baş organı.
BMO İminlek Şurasınıñ qararlarınnan ayırmalı bularaq BMO Ğomumi Assambleyäse qararları mäcbüri köçkä iä bulmıy. Cıyılış 193 BMO äğzasınnan tora. BMO Nizamında taswirlanğan xalıqara mäs'älälärgä qağılışlı fiker alışu mäydançığı bulıp tora.
Assambleyä yıl sayın sentäberennän birle dekabergä qädär saylana.
Tawış birü tärtibe
BMO İminlek Şurası qısalarındağı solıx häm iminlek mäs'älälärennän tış, Assambleyä BMO eçendä kiñäş itä ala.
İdärä
Baş komitet Assambleyä Räisennän, 21 räis urınbasarınnan, 6 töp komitet räisennän tora.
Сугул
Сугул (Сугул) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Пожезини-Гентки
Пожезини-Гентки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәкъсүт (Туймазы районы)
Мәкъсүт — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452776, — 80251820004.
Няревейтывис
Няревейтывис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Виссервис елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Гашин
Гашин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Няревейтывис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гашин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чкалово (Караганды өлкәсе)
Чкалово (Чкалово) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Костаневець
Костаневець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бискупице (Прушковский повяты)
Бискупице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
TWF2
TWF2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Маскаляняты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кызылка (Сива кушылдыгы)
Кызылка – Россия территориясеннән ага торган елга.,, Удмуртия, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сива елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эскурьяль-де-ла-Сьерра
Эскурьяль-де-ла-Сьерра — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нокрих
Нокрих — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилаҗо Гаудияно (Потенца)
Вилаҗо Гаудияно — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Гаудияно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Крутиха (Порозиха кушылдыгы)
Крутиха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Порозиха елгасының уң ярына тамагыннан 37 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Макьюенсвилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Җумһуриет (Алтынорду)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гаювка-Весь
Гаювка-Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кортъелга
Кортъелга — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 40 кешенең яшәве мәгълүм.
Честерленд (Огайо)
Честерленд  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Честерленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Япрык
Япрык (Япрыҡ) — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452776, ОКАТО коды — 80251820005.
Бистре-Хшани
Бистре-Хшани — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Костаневиця-на-Красу
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирчарык (Агын)
Демирчарык (Demirçarık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Агын илчесенә караган бер авыл (köy).
Пожезини-Мендле
Пожезини-Мендле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Масковская Гара
Масковская Гара (Маскоўская Гара ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Курриер
Курриер — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
TWIST1
TWIST1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Оксин-Шор
Оксин-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Роговая елгасының уң ярыннан 59 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бистшанув
Бистшанув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коры Карасук
Коры Карасук (Сухой Карасук) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Гомәр Саттаров
Тәрҗемәи хәле, эшчәнлеге
Гомәр Фәйзрахман улы Саттаров 1932 елның 2нче июлендә Яшел Үзән районы Мулла Иле авылында туа.
1950-1955 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә белем ала. Укуны тәмамлагач, Тубыл дәүләт педагогия институтында өлкән укытучы булып эшли.
1959-1962 елларда профессор М.З. Зәкиев җитәкчелегендә аспирантура үтә. 1962 елдан бүгенге көнгә кадәр Казан дәүләт университетының татар теле кафедрасында эшли.
1963 елда «Җирле диалект шартларында 5-8 класс укучыларының тел культурасын үстерү» дигән темага кандидатлык һәм 1975 елда «Татарстан АССРның антропонимнары» дигән темага докторлык диссертацияләре яклый.
1967 елдан доцент; 1981 елдан профессор;
1994-1999 елларда татар теле кафедрасы мөдире.
2020 елның 26 августында хастаханәдә вафат булган. Туган авылы Мулла Иле авылында дәфен ителгән.
Гомәр Фәез улы Саттаров берничә Мактау грамотасы, медальләр белән бүләкләнгән. Кол Гали исемендәге Халыкара премиясе лауреаты.
BMO Nizamı
BMO Nizamı yäki BMO Statutı — 1945 yılnıñ 26 iyünendä San-Fransisko şähärendä imzalanğan xalıqara Berläşkän Millätlär Oyışmasına nigez salğan xalıqara kileşü.
Kileşügä 50 il wäkile qul quyğan, şul isäptän SSRB häm ayırım itep Belorus SSR, Ukrain SSR.