Аннамачарья
Серле бүлмә
Агиографиясе буенча Аннамачарья 95 яшь яшәп, 4 апреля 1503 елның 4 апрелендә үлгән. Үзенең тормышы вакытында ул берничә мең санкритана иҗат иткән, унике сатака (йөз шигырьдән әсәрләр), һәм шулай двипада формасындагы Рамаянаны һәм "Санкиртана лакшанаму"ны (Sankirthana lakshanamu) иҗат иткән. Аннамачарьяның оныгы бабасының 32 000 санкиртанасын санаган. Аннамачарья әсәрләрен пальма яфракларында язган. Безнең көнгә кадәр алар аның улы Тирумалачарья шигырьләрне бакыр пластиналарда уеп ясаганга күрә барып җиткән. Бакыр пластиналарның күбесе Тирумалада Тирумала Венкатешвара Гыйбадәтханәсендә хунди (иганә җыю өчен металлик контейнер) каршысында таш камерасында сакланган. 400 ел эчендә аларны киң җәмәгать күрмәгән. 1922 елда камера ачылган булган һәм 2289 бакыр пластина чыгарылган булган, аларда 13000 тирәсе санкиртан һәм берничә башка әсәр булган. Бакыр пластиналар бишәр итеп калын боҗра белән тоташтырылган булган. Боҗралар җырчы тоткан аларны берләштергән таякка тезелгән булган. Ачудан соң таш камерага "санкиртана бхандагарам" атамасын алган булган. Сакланып калган әсәрләрнең тулы нәшер ителгәне егерме тугыз том. 150 шигырьнең Инглиз теленә тәрҗемәсе Oxford University Press тарафыннан 2005 елда бастырылган булган. Йөзләрчә бакыр пластиналарның ясалуы, мөгаен, озын һәм кыйммәтле булган. Мөгаен ул урта гасыр Көньяк Азия тарихында иң кыйммәтле бастыру чараларның берсе булган. Озак саклана торган күчермәләрне эшләү шагыйрь иҗады әһәмиятен һәм аның тирәли булган хөрмәт итүне ачыклый. Кайбер очракларда пластиналарда чокучылар исемнәре бар. Бишенче пластинада билгеләп үтелгәнчә, шагыйрьнең улы, Педда Тирумалачарья әсәрләрнең ясалауын үзе түләгән дип язылган. Ягъни, мирас кабул иткәннәр бабаларының әсәрен башкару өчен чакырылган булганнар, моңа рәхмәтле гаилә байый алган. Мәсьәлән, шагыйрьнең оныгы үз хисабына Тирупати янында Шриниваса-Мангапурамада Кальяна-Веншкатешвара гыйбадәтханәсен ремонтлаган (13.61314°N, 79.31997°W) һәм янда Веншкатешвара һәм Лакшми (Аламелу) Алиһәсе һәм Көньяк Һиндстан укытучылары белән бабасының потын куйган.. Тулува династиясеннән 1529-1542-енче елларда Ачьютадеварайя хөкеме вакытында Аннамачарьяның җырлары гыйбадәтханә йолаларының состав өлеше буларак кулланыла башлаган. Соңрак, 1541 елдан 1574 елга кадәр шигырьләр язмалары белән бакыр пластиналар табыну объекты булып киткән. Веншкатешвара гыйбадәтханәсендә Аннамачарья токымыннан кешеләр тарафыннан әсәрләрне башкару гыйбадәтханә хезмәтенең алынмый торган өлеше булып тора. Кайбер пластиналардан шәһадәт ителгәнчә, Аннамачарья 1424 елда иҗат итә башалаган, ягъни аңа Вишну күренеше килгәч уналты яшендә. Ул 1503 елга кадәр иҗат итүен дәвам иткән, бу аның үлем елы булып санала, әмма пластиналарда моның турында әйтелмәгән. Шигырьләрнең бакыр күчермәләре Вайшнавларның башка дини сәфәр урыннарында да булган. Хосусан, Шрирангам, Ахобилам, Кадири, Чидамбарам һәм Симхачалам гыйбадәтханәләрдә. Моннан ары, саклану урыныннан кайбер шигырьләр кулъязма формасында Танджавурда "Сарасвати Махал"да китапханәдә һәм Тирупатида Таллапака гаиләсе йортларында сакланган (10.79175°N, 79.13444°W). Аннамачарьяның мирасын өйрәнгән галимнәрнең берсе Аркакам Удаягири Шринивасачарья (Arcakam Udayagiri Srinivasacaryulu) 1949 елда Тирумала калкулыкларында шигырьләр язмаларын һәм ике таш яссы плитада рагалар тапкан. Алар Таллапака гаиләсе әгъзалары тарафыннан 1460 һәм 1512 еллар арасында ясалган булган. . Шигырьләрне тиражлау Аннамачарья иҗатының популярлыгы үсешен чагылдыра — башта Тирупати янында гыйбадәтханәләрдә, ә соңрак бөтен Көньяк Һиндстан буйлап Вайшнав изге урыннарында.. Аннамачарья иҗадының географиясен киңәйтер өчен үзе дә тырышлык куйган билгеләп әйтергә кирәк. Ул Вишнуның төрле образларына Тирупати чикләреннән тыш дан җырлаган, мәсьәлән, Кадапа шәһәрләрендә (Андхра-Прадеш яки Пандхапурда (Махараштра). Гыйбадәтханәсе Тирумала таулары итәгендә Венкатешвараның "олы абыйсына", Говиндараджага дан җырлаучы шигырьләр калган. Аннамачарьяның оныгы Чиннайя Тирумалачарья Мангалагерида Шри Панкала Нарасимха гыйбадәтханәсендә (16.43706°N, 80.56788°W) башкару өчен җырлар аранжировкалары язмаларын калдырган. Шулай итеп, Тирумаладан бакыр пластиналарын тиражлау аның әсәрләрен гыйбадәтханә каноннарына кертү турында шәһадәт иткән. Аннамачарья үзе, һичшиксез, моның турында белгән. Шигырьләрнең берсендә ул искә ала: «Син мине сүзләр әйтергә мәҗбүр итәсең, — ул Венкатешварага әйтә, — һәм Син мине аларны язып куярга мәҗбур итәсең». Бер җырда башка искә алуда гыйбадәтханә каршында шигырьләр күчермәсе ясалавына ишарә итә: