cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(1748) Маудерли
Тарихы
1966 елның 7 сентябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1966 RA» саналган.
Тепе (Гүлнар)
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Горун
Горун — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тышкы сылтамалар
Горун
Сәлимә Шәрәфиева
Шәрәфиева Сәлимә Шәмсетдин кызы (1934 ел, 10 февраль, Кәрәкәшле авылы, Ютазы районы)
Тәрҗемәи хәле
Шәрәфиева Сәлимә Шәмсетдин кызы 1934 елның 10 февралендә Кәрәкәшле авылында эшче-хезмәткәр гаиләсендә 15 нче бала булып дөньяга килә. 1952 елда, туган авылында мәктәпне тәмамлаганнан соң, Казан дәүләт университетының татар теле, әдәбияты һәм журналистика бүлегенә укырга керә һәм 1957 елда аны уңышлы тәмамлый. Соңрак юллама белән Себергә китә һәм Уват районының Өге авылында укыта башлый. Үзенең тормыш иптәше Әкрәм Әсән улы Ташбулатовны да ул Себердә очрата. 1971 елда алар туган якларга әйләнеп кайталар һәм музей булдыру теләге белән янып йөри башлыйлар. Сәлимә апа туган ягында җиң сызганып эшкә тотына. Язучы Рафаэль Мостафин белән элемтәгә кереп, Муса Җәлил эзләреннән йөреп, мәктәптә шагыйрьгә багышланган музей почмагы булдыра. Кирәкле мәгълүматлар туплау өчен Оренбургка, әдип туган Мостафа авылына да баралар. Сәлимә апа инициативасы белән Кәрәкәшле авылы мәктәбендә музей оештыру эше башлана. Сыйныф җитәкчеләре белән бергә һәр сыйныф укучыларына эш бүлеп бирелә.
Ниһаять 1987 елның 2 ноябрендә музей 70 экспонат белән Кәрәкәшле мәктәбе бинасында ачыла. Татарстан Республикасы Ютазы муниципаль районы Кәрәкәшле авыл җирлеге Советының 2009 елның 2 декабрендәге 22 санлы карары нигезендә, авыл тарихын туплауда, саклауда куйган хезмәтләрен хөрмәтләү йөзеннән Кәрәкәшле авылының Туган як музеена Шәрәфиева Сәлимә Шәмсетдин кызы исеме бирелә. Бүгенге көндә дә әлеге музей Сәлимә Шәрәфиева исемендәге Кәрәкәшле Туган якны өйрәнү музее исеме белән йөртелә. Сәлимә Шәмсетдин кызының хезмәте РТ Мәгариф министрлыгының бик күп мактау грамоталары, рәхмәт хатлары белән билгеләнгән. Ул югары категорияле “Укытучы-методист”, “Өлкән укытучы” исемен йөртүче, “ТР мәгариф отличнигы, “Хезмәт ветераны” медале һәм башка медальләр белән билгеләнгән ихтирамга лаек кеше. Соңрак үзе Казан шәһәренә күчеп китсә дә, һәрдаим музей белән кызыксынып тора, туган авылына, музейга кайтып, укучылар, укытучылар, җәмәгать эшлеклеләре белән очрашулар уздыра. Район үзәгендә музей булдыру теләге белән янып йөри. 2020 елның 6 ноябрендә үлә. Кәрәкәшле авылы зиратына җирләнгән.
Заозерица (Подосиновец районы)
Заозерица (Заозерица) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Өзбек (Шабанөзү)
Өзбек (Özbek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Шабанөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Зур Завязка
Зур Завязка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Бузулук елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Павло Тычина
Павло Тычина (Павло Григорович Тичина; (23 гыйнвар 1891 ел — 16 сентябрь 1967 ел) — шагыйрь. Социалистик Хезмәт Герое (1967). Украина ССР-ның Фәннәр академиясе академигы (1929).
Биографиясе
Павло Тычина (Павел Григорьевич Тычина) 1891 елда Украинаның Чернигов губернасы Пески авылында туган.
Әтисе псаломнар башкарган, «грамота мәктәбе» укытучысы булган. Павел бала чактан музыкага, сурәт төшерүгә һәм шигырьләр иҗат итүгә сәләтле булган.
Башта земство мәктәбендә, шуннан Чернигов ир балалар дини училищесында укыган, бер үк вакытта монастырь хорында җырлаган, чөнки әтисе вафат булып калып, үзен-үзе асрарга мәҗбүр булган. Гаиләдә 13 бала булып, дүртәүсе бала чакта мәрхүм булган.
Аннары дини семинариядә укый (1907-1913).
Павел Тычина 1912 елда басыла башлый, тәүге җыентыгы — «Кояшлы кларнетлар» («Солнечные кларнеты»; 1918)
1917 ел да,  башланганда Тычина Киевта булган.
1923 елда Харьковка, Украинаның ул чактагы башкаласына күченә. Биредә ул журналда эшли, күп языша, әрмән, грузин һәм төрек телләрен өйрәнә башлый.
1943-1948 елларда — УССР мәгариф министры (нарком).
УССР Фәннәр Академиясе академигы (29.06.1929), УССР Әдәбият институты директоры. 1947 елдан Болгария Фәннәр Академиясенең мөхбир әгъзасы.
П. Г. Тычина 1967 елның 16 сентябрендә Киевта вафат була.
Павло Тычина Башкортстанда
Бөек Ватан сугышы елларында Өфедә яши (1941-43). Башкорт фольклоры мотивларын һәм тарихи фактларны файдаланып, Башкортстанның Бөек Ватан сугышы чорындагы тормышын «күкрәүле яңгыр» («Гроза»; 1943) дигән шигырендә бәян итә, гамәлдә, башкорт халкына ихтирамын, мәхәббәтен белдерә.
П. Тычинаның шигырьләрен Б.Бикбай, С.Кулибай, Г.Рамазанов, М.Сөндекле, Г.Әмири һәм башкалар башкорт теленә тәрҗемә иткән. Ул үзе М.Гафури, Б.Бикбай, С.Кудаш, шулай ук башка берничә авторның әсәрләрен украин теленә әйләндергән. Башкорт әдәбияты турында мәкаләләр, «Мәҗит Гафури иҗатында ватанчылык» (1942; башкортча тәржемәсе 1943) китабы басылып чыккан.
Истәлеге
Киевта — Павло Тычина проспекты, Павло Тычина исмендәге Умань дәүләт педагогия университеты; Әрмәнстанның башкаласы Ереванда урамга һәм Ванадзор шәһәрендәге мәктәпкә аның исеме бирелгән.
Өфедә Украин ССР ы Фәннәр академиясе Президиумы урнашкан бинага һәм Павло Тычина яшәгән йортка мемориаль тактаташлар куелган.
Кантуэн
Кантуэн (Cantoin) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 42,37 км².
Чентола
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
821 (сан)
821 (сигез йөз егерме бер) - 820 белән 822 арасындагы натураль сан.
Спрингфилд (Огайо)
Спрингфилд  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спрингфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Во-сюр-Сент-Юрбен
Во-сюр-Сент-Юрбен — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Джаспер (Нью-Йорк)
Джаспер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(745) Мавриция
(745) Мавриция  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1913 елның 1 мартында Франц Кайзер тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1913 QX» саналган.
Тепе (Корган )
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Корган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Рю-Сен-Пьерр (Уаза)
Ла-Рю-Сен-Пьерр — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Дёйе
Дёйе (Deuillet) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Михельбах (Вестервальд)
Михельбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суыксу чишмәсе (Буа районы)
Суыксу чишмәсе
Менә безнең Иске Суыксу авылыда шундыйлардан.Моннан 360 еллар элек Әвез һәм Бакый бертуган агайлар салкын сулы елга ярына килеп төпләнәләр.Мул сулы елганың суы бик салкын була,борынгылар әйтүе буенча аның төбендә җиде чишмә булган.Шунлыктан исемедә Суыксу.Бүгенге көнгә кадәр сакланып калган “Суыксу”чишмәсе (кизләү)бар .Аның суын тирә күрше авыллар да килеп ала.
“Каурый каләм”шигърият клубына йөрүче Гөлфия апа Хөсәенова яшь чакларын исенә төшереп чишмә буйларын карап,шигырь иҗат итте.
Суыксу чишмәсе.
Елга буен ямьләндереп,
Челтерәп ага Суыксу чишмәсе
Яшьлегемә алып кайта
Йөрәктәге серле уйларны.
Әй, чишмә- чишмәкәй
Яшердең гашыйклар серләрен.
Килсәләр яныңа бүген дә,
Ерактан таныйсын үзләрен
Әби-бабай синең суың эчеп
Урак урган,көлтә бәйләгән
Туктап ял итүче юлаучыга
Сәфәренә көч-дәрт туплаган.
Кое казу ,чишмә ачу-
Чишмә суын кабу белән
Тәнгә китә бөтен сихәте.
Татлы суының чәенә
Кирәк түгел балы да
Чишмәгә юл өзелмәсен
Тагын-тагын тагын да.
Әй,чишмә- чишмәкәй,
Арымый туктамый агасың.
Җырлардан җырларга кушылып
Мәңгегә йөрәктә каласың.
(Гөлфия Хөсәенова)
Градини
Градини — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норт-Массапиква (Нью-Йорк)
Норт-Массапиква  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Массапиква халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чеппалони
Чеппалони — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вобон
Вобон — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Өзбек (Чанаккале)
Өзбек (Özbek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чанаккале илчесенә караган бер авыл (köy).
Филлис (кратер)
Филлис — Венера планетасының -12.3°N, -132.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Филлис кратеры грек хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Егын (Суруч)
Егын (Yeğen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Келераший-Веки
Келераший-Веки — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икътисад (Гафури районы)
Икътисад — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453053, — 80221843003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 7 кешенең яшәве мәгълүм.
(3780) Мори
(3780) Мори  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 14 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RL» саналган.
Ла-Уссуа
Ла-Уссуа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Меева
Меева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хорса елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2878
NGC 2878 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чура Нарыков
Чура Нарыков (тат. Чура Наррән улы, نارك, ناررڭ , Chura батыр, Кырым. Çora batır, Казакъ Шора Нәрікұлы, Шора батыр, 1546 елның июлендә үлгән, - Казан ханлыгының дәүләт эшлеклесе, полководец, Тама ырыуыннан карачи-бәк. Ул Казан ханлыгының иң югары дворяннарының берсе була. Рәсәй чыганаклары буенча, Чураның әтисенең "шәҗәрә" легендалары белән расланган исеме Нарык яки Нарренк булган.
Шуны истә тотарга кирәк: "Нарренг" ("Наррк") дастанның төрле версияләрендә "Наррәңк", "Нарәк", "Нарик", "Нарык", "Нарыкбай" исемнәре бар. Хәтта татар теленең үзендә дә әлеге персонажның исеме «Нарәң» («Наренг»), «Наррәң» (Нарренг) яки «Нарран», «Нарәк» («Нарек») формасында очрый. Бу формаларны куллану татар телендә гарәп графикасында язганда ﯓ [Ң] һәм [К] хәрефләрен язуны катнаштыру нәтиҗәсе булырга мөмкин.
Биографиясе
Беренче тапкыр 1526 елның мартында Сафа-Гәрәй ханның Мәскәүгә өч илчесе буларак телгә алына. 1536 елда зур татар гаскәре башында Галич өязе җирләрен бөлгенлеккә төшерә. Алга таба Чура Нарыков 1539 елның 20 сентябрендә Жилан шәһәрчеген алган кешеләр арасында, мөгаен, Мурый шәһәренә поход ясаган һәм Түбән Новгородны җимергән Сафа-Гәрәй хан гаскәрләре составында билгеләп үтелә. Моннан тыш, ул да 1540 елның февраль-март айларында татарлардан, марилардан һәм чуашлардан сигез меңлек гаскәр белән Кострома урыннарын җимергән. Аннары, 1544-45 елның кышында Владимир урыннарына  "казан кенәзе" Амонак һәм Чура Нарыков  җитәкчелегендә Казан кешеләре отряды килә.
1545 елның 29 июлендә Мәскәүгә, гаскәр җибәрүне сорап, аннан һәм кенәз Кадыштан хат килә. Язучылар русларга "патша һәм утыз кешедән торган кырымлыларны" бирергә сүз бирәләр. 1546 елның 17 гыйнварында Мәскәүгә Абейурган сәет, кенәз Кадыш һәм Чура Нарыков исеменнән хан Шаһгалине Казан тәхетенә чакырып хат килде.
1546 елның гыйнварында сарай түнтәрелешен оештыруда һәм Сафа-Гәрәй ханны куып чыгаруда катнаша. Абейурган, Кадыш кенәзләр, Булат Ширин белән берлектә ул вакытлыча хөкүмәт әгъзасы иде. Соңгы тапкыр Чура Нарыков исеме 1546 елның 20 сентябрендә Патриарх (Никоновская) елъязмасында барлыкка килә: Иван IV гә хезмәт итергә килгән атаклы татарлар, шул исәптән Чура Нарыковның бертуганнары  да, "Казанда патша  Чура-кенәз Нарыковны, Баубек-кенәзне, Кадыйш-кенәзне һәм башкаларны үтереүе.. "  турындагы хәбәрне китерәләр.
Кенәз Чура Нарыковның үлеме турында кызыклы мәгълүматлар Казан тарихында бар. Анда әйтелгәнчә, Сафа-Гәрәй Казанга кайткач, ул Шаһгәли Ханга Казаннан качарга булышкан. Ул Казаннан китәргә тырышканда, куәтле көчләр Чура отрядын тар-мар итә һәм бөтен кешеләрне үтерәләр. "Алар батыр воевода Чура Нарыковичны һәм аның улын үтерделәр, һәммәсе белән аның хезмәтчеләрен үтерделәр ...". Отрядның тар-мар ителүе тулы булган. Елъязмада телгә алынган меңнәрчә сугышчыларның 76 сы гына исән калган. Александров-Невский елъязмасында түбәндәгеләрне укыйбыз'': «Казанның сентябрь аеның 20 нче көнендә бөек кенәзгә Казан кенәзләре Колушъ кенәз, Тереур, Бурнаш, Чура Нарыковның бертуганнары, 76 кеше хезмәт итә. Ә Казанда патша башкаларны үтерде... (ПСРЛ. - 29 Т. С. 146, 148.).''
«Чура батыр» эпосы героеның прототибы булып тора.
Бертуганнары абыйлы-энеле Ислам морза һәм Аликәй морза булган, алар Сафа-Гәрәй ханнан качып, Казаннан чыгып киткәннәр. 1546 елның сентябрендә алар Мәскәүдә, 1549 елда алар Нугай Урдасында булган. 1552 елда Казанны яклауда катнашалар, Ислам морза инде кенәз исеме белән.
Спрингборо (Огайо)
Спрингборо  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спрингборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Градница (Добрич өлкәсе)
Градница  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черазо
Черазо — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
822 (сан)
822 (сигез йөз егерме ике) - 821 белән 823 арасындагы натураль сан.
Тепе (Еренлер)
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Еренлер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Норт-Меррик (Нью-Йорк)
Географиясе
Норт-Меррик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михельбах (Хунсрюк)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Водрекур
Водрекур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Егынак (Каракөпрү)
Егынак (Yığınak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Шапель-ан-Серваль
Ла-Шапель-ан-Серваль — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Джей (Нью-Йорк)
Джей  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ключевская (Киров өлкәсе)
Ключевская (Ключевская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пиаф (кратер)
Пиаф — Венера планетасының -0.8°N, -5.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 39,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пиаф кратеры француз җырчысы Эдит Пиаф хөрмәтенә аталган.
Хале-Савой
Хале-Савой — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Еркал-Надей-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 109 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Граничар (Добрич өлкәсе)
Граничар  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзбел (Арач)
Өзбел (Özbel) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Норт-Нью-Гайд-Парк (Нью-Йорк)
Норт-Нью-Гайд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Нью-Гайд-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дюизель
Дюизель (Dhuizel) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Червинара
Червинара — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2879
NGC 2879 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(4456) Моусон
(4456) Моусон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 27 июлендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 OG» саналган.
(1607) Мейвис
(1607) Мейвис  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1950 елның 3 сентябрендә Эрнест Джонсон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 RA» саналган.
Спрингдейл (Огайо)
Спрингдейл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спрингдейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келерець
Келерець — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
823 (сан)
823 (сигез йөз егерме өч) - 822 белән 824 арасындагы натураль сан.
Могендорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Червино
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лаберльер
Лаберльер — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Водремон
Водремон — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гурково (Добрич өлкәсе)
Гурково  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кассюэжуль
Кассюэжуль (Cassuéjouls) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,35 км².
Шипицыны (Оричи районы)
Шипицыны (Шипицыны) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пирет (кратер)
Пирет — Венера планетасының -37.8°N, -41.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 27 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пирет кратеры эстон хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Егынлер (Демирҗи)
Егынлер (Yeğenler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Натан Рыбак
Натан Самойлович Рыбак (1912/1913 — 1978) — Украина, совет язучысы. Икенче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты.
Биографиясе
Танылган украин язучысы Натан Самойлович Рыбак Украинаның Яңа Архангел районы Ивановка авылында 1913 елның 3 гыйнварында (иск.10 декабрь, 1912 ел) яһүд гаиләсендә туган.
Җиде сыйныф тәмамлагач, фабрика-завод техникумында, аннары Киев химик-технологик институтта белем алган.
1931 елдан үзен әдәби иҗатка багышлаган. «Комсомолец Украины», «Комсомольская правда» гәҗитләренә языша, «Молодой большевик» журналында хикәяләре һәм очерклары басыла.
1934 елдан ССРБ Язучылар союзында әгъза булып тора.
1940 елдан ВКП(б) әгъзасы. Бөек Ватан сугышы елларында «Сталинский Сокол» фронт гәзите хәбәрчесе була.
Н. С. Рыбак 1978 елда автомобиль һәлакәтендә һәлак була. Киевта җирләнгән.
Иҗаты
Беренче хикәяләр җыентыгы "Сугыш юллары буйлап" («Дорогами борьбы»), шикәрзаводы эшчеләре тормышына һәм хезмәтенә багышлана, ул 1931 елда басылып чыга.
"Туп көбәкләре көнчыгышка карый" ("Пушки жерлами на восток"; 1934), "Оноре де Бальзакның хатасы" ("Ошибка Оноре де Бальзак"; 1940), "Переяслав радасы" ("Переяславская рада"; 1-2 нче китаплар, 1948-53), "Мундирсыз солдатлар" ("Солдаты без муниров"; 1967) романнары дөнья күрә.
Башкортстанда эвакуациядә
Бөек Ватан сугышы елларында берничә ел Өфедә яши. "Башкортстан кояшы" ("Солнце Башкирии") очерклар китабында һәм "Корал үзебез белән" романында ("Оружие с нами"; икесе дә — 1943) тыл хезмәтчәннәренең фашизмны җиңүгә керткән каһарман хезмәте, сугыш елларында Башкортостанга эвакуацияләнгән башка халык вәкилләре белән башкортларның дуслыгы китерелгән. Натан Рыбак әсәрләрен башкорт теленә Нәҗиб Иделбай тәрҗемә иткән.
(3727) Максхелл
(3727) Максхелл  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 7 августында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 PQ» саналган.
Өзбою (Тосья)
Өзбою (Özboyu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (köy).
Норт-Патчог (Нью-Йорк)
Норт-Патчог  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Патчог халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тепе (Ейьюбие)
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вонкур
Вонкур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лабосс
Лабосс — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Джексон (Нью-Йорк)
Джексон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черкола
Черкола — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Гуслар
Гуслар — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Черкола
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гуслар
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стейбенвилл (Огайо)
Стейбенвилл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стейбенвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мозелькерн
Мозелькерн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коен
Коен — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының уң ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
NGC 2880
NGC 2880 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
824 (сан)
824 (сигез йөз егерме дүрт) - 823 белән 825 арасындагы натураль сан.
Егынли (Силифке)
Егынли (Yeğenli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(1217) Максимилиана
(1217) Максимилиана  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 13 мартында Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 EC» саналган.
Фәнис Дәүләтов
Дәүләтов Фәнис Мөгътәсим улы (4 ноябрь 1960 ел, Исергәп авылы, Баулы районы, ТАССР)
Биография
Дәүләтов Фәнис Мөгътәсим улы 1960 елның 4 ноябрендә Баулы районы Исергәп авылында туа. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1979 - 1981 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. 1981-1986 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтында авыл хуҗалыгы механизациясе белгечлеге буенча инженер-механик дипломы алып чыга. 1978-1979 елларда Баулы районы "Урал" колхозында тракторист, 1986-1993 елларда Ютазы районы "Жданов" совхозында баш инженер, 1993-1995 елларда Ютазы районы "Правда" колхозында рәис, 1995-1996 елларда "Акбаш" күмәк хуҗалыгы җитәкчесе булып эшли. 1996 елдан 2000 елның 30 сентябренә кадәр Ютазы районы администрация башлыгы, районның халык депутатлары Советы рәисе. 2000 елның 30 сентябрендә юл фаҗигасында һәлак була.
Черрето-Саннита
Черрето-Саннита — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Зур Ира
Зур Ира — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кече Ира елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пископия (кратер)
Пископия — Венера планетасының -1.5°N, -190.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 26,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пископия кратеры итальян математигы Елена Корнаро Пископия хөрмәтенә аталган.
Мозила
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дебрене (Добрич өлкәсе)
Дебрене  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тепе (Бисмил)
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кондом-д’Обрак
Кондом-д’Обрак (Condom-d'Aubrac) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 46,08 км².
Гөлнара Сергеева
Сергеева Гөлнара Илдус кызы (5 июнь 1960, Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының Дөбъяз авылында туган) — дәүләт эшлеклесе һәм сәясәтчесе. Бишенче чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты, бишенче чакырылыш Дәүләт Думасында Бердәм Россия әгъзасы, Дәүләт Думасының Федерация эшләре һәм төбәк сәясәте комитеты рәисе урынбасары
Биография
Гөлнара Илдусовна 1960 елның 5 июнендә Татар АССРның Биектау районының Дөбъяз авылында туган.
Келетань
Келетань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гөлнара Сергеева
Биография
1982 елда Казан дәүләт университетын тәмамлый һәм «хокук белеме» белгечлеге буенча югары белем дипломы ала. Кандидатлык диссертациясен яклый, сәяси фәннәр кандидаты булып тора.
Хезмәт эшчәнлеген 1977 елда Казан шәһәренең Мәскәү район халык судында суд утырышы секретаре итеп башлый. 1982 елдан Татарстан АССР адвокатлар коллегиясе стажеры булып эшли. 1985 елда Татарстан АССР адвокатлар коллегиясе әгъзасы була. 1992 елдан 2001 елга кадәр Казан шәһәрендә адвокатлар бюросы мөдире булып эшли.
1998 елдан 2008 елга кадәр ул Татарстан Республикасының Сәүдә-сәнәгать палатасы советы әгъзасы һәм Татарстан Республикасының Сәүдә-сәнәгать палатасында Арбитраж суды әгъзасы.
2001 елда һәм ике ел дәвамында «Сергеева һәм партнерлар»адвокатлар бюросы рәисе булып тора. 2001 елдан 2004 елга кадәр Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты каршындагы икътисадый һәм социаль реформалар буенча республика ведомствоара комиссиясе рәисе урынбасары, эксперт советы рәисе урынбасары итеп билгеләнә һәм җәмәгать башлангычларында эшли.
2004 елда, Россия Федерациясе президенты сайлавында ул кандидат Владимир Владимирович Путинның ышанычлы кешесе.
2004 елда «Бердәм Россия» партиясенең төбәк исемлеге буенча Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты итеп сайлана.
2004 елдан 2008 елга кадәр ул Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты каршындагы эшкуарлыкны үстерү агентлыгының генераль директоры булып эшли.
2007 елның декабрендә V чакырылыш Дәүләт Думасына сайлауларда "Бердәм Россия" партиясеннән кандидатларның федераль исемлекләре буенча җиңү яулый һәм депутат була. Дәүләт Думасында Федерация эшләре һәм региональ сәясәт буенча Дәүләт Дума Комитеты Рәисе урынбасары булып эшли. V чакырылышының Дәүләт Думасында Бердәм Россия фракциясе әгъзасы. Вәкаләтләрен 2011 елның гыйнварында туктата. Буш мандат Илдар Берхеевка бирелә
2011 елның гыйнварында ул Татарстан Республикасы Россия Федерациясе юстиция министрлыгы департаменты башлыгы итеп билгеләнә. Ул үзенең парламент вәкаләтләрен үз ихтыяры графикыннан алда тәмамлады.
2015 елдан 2017 елга кадәр Татарстан Республикасында дәүләт милке белән идарә итү буенча Федераль агентлыкның территориаль идарәсе җитәкчесе вазыйфаларын башкара.
2018 елның 24 маеннан ул "Коррупциягә каршы бизнес" АНО Иҗтимагый процедуралар үзәгенең башкаручы рәистәше булып эшли.
Бүләкләр
Хезмәт уңышлары өчен ул бүләкләнә һәм билгеләнә:
«Россиянең мактаулы адвокаты» билгесе. Россия Федерациясе Ассамблеясының Дәүләт Думасы Почет грамотасы. «Казанның 1000 еллыгын искә алу уңаеннан» медале. Россия Федерациясе юстиция министрлыгының мактау грамотасы. Казан шәһәрендәге XXVII Бөтендөнья җәйге Универсиадада катнашкан өчен медаль. «Фидакарь хезмәт өчен» Татарстан Республикасы медале
Россия Федерациясенең «Атказанган юристы». Татарстан Республикасының «Атказанган юристы».
Дизи-ле-Гро
Дизи-ле-Гро (Dizy-le-Gros) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Өзбурун (Болвадин)
Өзбурун (Özburun) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Болвадин илчесенә караган бер авыл (köy).
Норт-Роуз (Нью-Йорк)
Норт-Роуз  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Роуз халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабрюер (Уаза)
Лабрюер — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Вренкур
Вренкур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
(4145) Максимова
(4145) Максимова  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мойдт
Мойдт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
(4145) Максимова
Тарихы
1981 елның 29 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SJ7» саналган.
Стоу (Огайо)
Стоу  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стоу шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дженеси (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добрево
Добрево — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рөстәм Вәлиев (1936)
Рөстәм Вәлиев (19 октябрь 1936, Троицк, Чиләбе өлкәсе, РСФСР, СССР — 9 февраль 2023 (86 яшь), Чиләбе, Россия) — рус телендә иҗат иткән язучы. Иҗаты: «Ата-баба йорты» («Отчий дом», 1972) повесте, Г.Тукайга багышланган «Дөнья гаме» («Заботы света», 1986), «Шәһәрләр җире» («Земля городов», 1990) романнары. Гаяз Исхакый, Әмирхан Еники әсәрләрен рус теленә тәрҗемә иткән.
Четара
Четара — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Четара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
825 (сан)
825 (сигез йөз егерме биш) - 824 белән 826 арасындагы натураль сан.
Норт-Си (Нью-Йорк)
Норт-Си  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Лабуасьер-ан-Тель
Лабуасьер-ан-Тель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Норт-Си (Нью-Йорк)
Географиясе
Норт-Си халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(348) Май
(348) Май  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1892 елның 28 ноябрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1892 R» саналган.
Алексей Болотов
Алексей Павлович Болотов ( 1803 — 1853 ) — Россия геодезисы, топографы, тәрҗемәчесе; Император хәрби академиясенең геодезия һәм топография профессоры (хәзерге Россия Кораллы Көчләренең Генераль штабының Хәрби академиясе ), Россия Император Армиясенең генерал-майоры.
Биографиясе
А. Т. Болотовның оныгы. Алексей Болотов 1803 елның 17(29) мартында Орел губернасының Кромск өязендә туган; дворяннар. Коллеж асессоры һәм масон Павел Андреевичның (1771-1850) һәм Марья Федоровнаның (кыз фамилиясы Ошанина) (1778-1858), улы.
Полина (кратер)
Полина — Венера планетасының -42.4°N, -148.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 21,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Полина кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Алексей Болотов
Биографиясе
1819 елда ул, атасы да әгъзасы булып торган Мәскәүнең «Ищущих манны» ложасында масонлыкка алына.
1821 елда Муравьев колонновожатыйлар училищесында укуын тәмамлаганнан соң, Император патшасы свитасы прапорщигы дәрәҗәсе бирелә, үз училищесында фортификация укытучысы итеп билгеләнә. 1824 елда ул анда ук математика укытучысы итеп билгеләнә. Мәктәп бетерелгәч, ул баш штабка күчерелә һәм 1828 елда аны Европа Төркиясендә гамәлдәге армиягә җибәрәләр. Бу вакыт эчендә, ул үз инициативасы белән, дәүләт төшерүләрендә геодезия һәм топография белән җентекләп таныша, һәм ул тулы теоретик һәм практик күнегүләр ала, бу командование тарафынан билдәләнә.
1832 елда ул Император хәрби академиясендә бу фәннәр буенча профессорлык кафедрасын ала. Бу вазифаны ике дистә ел калдырмыйча, А. П. Болотов үз курсын яхшырту һәм популярлаштыру турында гел кайгырта, монда зур уңышларга ирешә.
А.Болотовның «Руководство к производству хозяйственной съемки, межевания и нивелирования» (1842 һәм 1856) әсәре Санкт-Петербург Фәннәр академиясенең мактаулы рецензиясенә лаек була. Шулай ук аның хезмәтләре IV класс Изге Георгий Ордены белән бүләкләнә.
Моннан тыш, Болотов француз галиме Луи-Бенжамен Франкерның " Тулы математика курсы «н тәрҗемә итә (1838-1839).
Тепе (Диҗле)
Тепе (Tepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алексей Болотов
Биографиясе
Ул майор генерал дәрәҗәсенә тиклем күтәрелә. 1852 елдан ул шулай ук Хәрби-фәнни комитетның Генераль штаб бүлеге мөдире булып эшләде.
Хале-Савой-Тарка
Хале-Савой-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хале-Савой елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Алексей Болотов
Биографиясе
Географик җәмгыять әгъзасы. 1847 елдан Ирекле икътисадый җәмгыять әгъзасы. 1840-нчы елларда ул классик музыканың үзешчән концертларында катнаша.
Илгизәр Фазлуллин
Илгизәр Кәримҗан улы Фазлуллин- танылган журналист һәм шагыйрь.
Вронкур-ла-Кот
Вронкур-ла-Кот — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Алексей Болотов
Биографиясе
Алексей Павлович Болотов 1853 елның 6 мартында Марсель шәһәрендә үлә.
Хале-Савой-Тарка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Илгизәр Фазлуллин
Иҗаты
Илгизәр Фазлуллин шигырьләре  көндәлек матбугатта 1954-55 нче елларда басыла башлый. Бүгенге көндә ул республикабызда чыга торган төрле исемдәге гәзит-журналларда шигырьләр, парчалар, шулай ук  каләмдәшләренең иҗатларына карата үз фикерләрен әйткән күп санлы мәкаләләр бастырган автор. Аның «Совет әдәбияты» («Казан утлары»), «Идел», «Азат хатын»(«Сөембикә»), «Чаян», «Ялкын» кебек мәртәбәле журналларда, танылган шагыйрь-әдипләр, каләмдәшләре белән берлектә чыккан «Яшьлек алга ашкына», «Дуслык» кебек күмәк җыентыкларда байтак әсәрләре дөнья күрә. Ә 1967 нче елны Татарстан китап нәшриятында «Сабыйлар уянганда» дигән исем белән беренче китабы басылып чыга.
Алексей Болотов
Биографиясе
Аның көле 1869 елда Новгород өязенең Любань авылына күчерелгән (янәшәдә аның Горки именисы булган), анда Петропавлов чиркәве диварлары янында җирләнгән.
Илгизәр Фазлуллин
Иҗаты
Илгизәр Фазлуллин- танылган журналист һәм шагыйрь. Аның күпсанлы шигырьләре композиторларыбыз тарафыннан көйгә салынып, киң таралдылар. Мәсәлән, Илгизәр Фазлуллин шигырьләренә күренекле композиторыбыз Сара Садыйкова иҗат иткән  “Белегез шуны” җыры, менә инде 40 елга якын халкыбызның иң яраткан җырларыннан берсе булып, сәхнәләрдә, концертларда, мәҗлес-табыннарда, әле бүген дә халкыбыз күңелендә сакланып, һаман да башкарылып, җырланып тора. Илгизәр Фазлуллинның төп иҗаты- җыр өчен шигырьләр язу. Ләкин әле бу аның күпкырлы эшчәнлегенең бер ягы гына. Ул, бер үк вакытта, 30 елдан артык инде заводта чыгарыла торган “Алга” гәзите каршында оештырылган әдәбият-иҗат түгәрәгенең җитәкчесе дә булып тора.
Хале-Савой-Тарка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алексей Болотов
Биографиясе
Принцесса София Евграфовна Мишецкая белән никахыннан аның өч улы (Евграф, Павел, Владимир) һәм ике кызы (Элизабет һәм Мария) булган.
Илгизәр Фазлуллин
Илгизәр  Фазлуллинның “Күгеш чишмәсе” китабы.
Анда элеккеге Төньяк Норлат (хәзерге Яшел Үзән) районы төбәгеннән чыккан күренекле кешеләр: бөтен илгә танылган академик Илдус Хәйбуллин, Казандагы “Элекон” заводының башкаручы директоры Равил Мингалиев, тел, әдәбият галиме, профессор Мөхәммәтхан Фазлуллин, композитор Сара Садыйкованың ире, беренче профессиональ  режиссер, актер Газиз Айдарский, ветеран спортчылар арасында Европа һәм дөнья чемпионы Әхмәт Сираҗиев кебек күренекле шәхесләрнең тормыш юлы һәм хезмәт эшчәнлеге яктыртыла, бу төбәккә багышланган шигырьләр һәм җырлар аерым бүлек итеп тәкъдим ителә.
Бүләкләре
1970 нче елда Илгизәр Фазлуллин иҗаты турында Ленин исемендәге мәдәният сараеның яшь кинематографистлары “Истоки творчества” дип исемләнгән кинофильм төшерә һәм ул хезмәт коллективларында күрсәтелә. 1982 нче елда ул, актив әдәби һәм журналистлык эше өчен, “Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре” дигән мактаулы исемгә лаек була.
Сылтамалар
1.http://yashel-uzan.ru/index.php/news/k%D2%AFrenekle-yaktashlar/igelekle-iat-iyase
2.https://search.rsl.ru/ru/record/01002481525
5.https://infourok.ru/prezentaciya-na-tatarskom-yazike-ilgizr-fazlullin-tugan-yagim-shagiyre-2184656.html 6.http://www.heter.ru/catalog/khudozhestvennaya-literatura/belegez-shuny-yrlar/
Мойспат
Мойспат — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзверен (Агры)
Өзверен (Özveren) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
Добрин (Добрич өлкәсе)
Добрин  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Шалаевы (Кирово-Чепецк районы)
Шалаевы (Шалаевы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Үзбәк Вәлиев
Үзбәк Вәлиев (, —, ) — физик, техник фәннәр докторы (2002). 1957-2??? Елларда СССР ХДФнең 14 нче институтында, 1969-1986 елларда лаборатория мөдире, бүлек башлыгы урынбасары.
Келетень
Келетень — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чимитиле
Чимитиле — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Егыноба (Акһисар)
Егыноба (Yeğenoba) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дои (коммуна)
Дои (Dohis) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Лавакери
Лавакери — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Стратерс (Огайо)
Стратерс  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стратерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2881
NGC 2881 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Дженеси-Фоллс (Нью-Йорк)
Дженеси-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вуазе
Вуазе — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Дженеси-Фоллс (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мольсберг
Мольсберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
826 (сан)
826 (сигез йөз егерме алты) - 825 белән 827 арасындагы натураль сан.
Кюрьер
Кюрьер (Curières) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 36,06 км².
Солтан Вәлиев
Солтан Вәлиев, Солтан Галимҗан улы Вәлиев (, —, ) — астроном, физика-математика фәннәре докторы (1991), ТР ФА академигы (2000). 1966-1973 елларда Энгелһардт исемендәге астрономия күзәтүханәсендә; 1973-1987 елларда Кемерово университетында, югары математика кафедрасы мөдире (1983-1987). 1987-2012 елларда Сембер политехника университетында, 1992 елдан гамәли математика һәм информатика кафедрасы мөдире.
Ялгызкаен
Ялгызкаен (Янгискаин) — Башкортстанның Гафури районында урнашкан татар авылы. авыл советы үзәге. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 1027 кешенең яшәве мәгълүм, 454 йорт бар. Җигән елгасы буенда урнашкан. Октябрь инкыйлабына кадәр Кармыш вулысы үзәге.
Нортвест-Гарбор (Нью-Йорк)
Нортвест-Гарбор  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ялгызкаен
Демография
Халык саны динамикасы:
Авыл халкы татар теленең тепекәй сөйләшендә сөйләшә. 1989 елда, 2002дә татар буларак язылганнар (33% — «башкортлар»). 2011 елда 14 бала дөньяга беренче аваз салган.
Нортвест-Гарбор (Нью-Йорк)
Географиясе
Нортвест-Гарбор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ялгызкаен
Социаль өлкә
250 урынлык мәдәният йорты, башка социаль объектлар, дистәгә якын кибет эшли.
Мотокурка
Мотокурка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 513 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Ялгызкаен
Мәгариф
Авылда урта мәктәп эшли. 2009 елда «Ел мәктәбе» исеменә лаек булган. 2011-12 уку елында 135 бала укый. 2011 елда мәктәп 100 еллыгын үткәрде.
Нортвест-Гарбор (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.