cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рәшт
Икътисад
Автомобил юллары аша Тәһран һәм Каспий диңгезе буендагы районнар белән бәйләнгән. Ефәкчелек мәркәзе. Тукымачылык, азык-төлек (тәмәке, чәй), агач эшкәртү, электротехника, пыяла сәнәгате кярханәләре бар. Һөнәрмәндчелек (металл, агач ую, һ.б.н.) үсеш алган.
Трибби (Оклахома)
Трибби  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виллар-де-Ланс
Виллар-де-Ланс (Villard-de-Lans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Фонтен-Веркор кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,73 км².
Кукутень (Ясси)
Кукутень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4230
NGC 4230 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаврание (Юрегир)
Хаврание (Havraniye) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кленце (шәһәр)
Кленце  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4231
NGC 4231 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Илмән таулары
Илмән таулары — Ильме́нские го́ры — Россия Федерациясе Көньяк Уралдагы Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәре янындагы тау сыртлары.
Географиясе
Илмән сыртлары көнчыгыштан урманлы-таулы күлләр белән чиктәш, ә көнбатыштан Мияс елгасы үзәненең аръягында Урал тауларының төп сыртлары китә, шулай итеп Илмән сыртлары үз географик киңлегендә Урал тауларының көнчыгыш сиге булып тора.
Тасвирламасы
Тау токымнары төрлелеге катлаулы һәм дәвамлы геологик тарихы белән бәйле, бу тарих 2,3 миллиард ел исәпләнә.
Иң зур гыйльми киммате пегматит юлаклары белән бәйле — биредә миаскит, гранит, топаз, гранат,сиенит аквамарин, фенакит, циркон, сапфир, турмалин, амазонит һәм башкалар очрый.
1920 елда Илмән таулары Россиядә булдырылган минераллар тыюлыкларның тәүгеләренең берсе — Илмин тыюлыгы биләмәсенә кереп китә.
1824 елда Илмәнгә килгән немец минералогы И. Н. Менге аның башлангыч тасвирламасын яза һәм 1825 елда ул: "Дөньяның бөтен минераллары бер искиткеч сыртта җыелган кебек һәм алда бу җәһәттән күп ачышлар көтә әле," — дип күрәзәләгән
Этимологиясе
Илмән сырты Илмән күленә һәм Илмән тыюлыгына үзенең атамасын биргән. Илмән күле электән русча Ильмень, Эльмень дип аталып килгән (1736, 1742 елдагы карталар);Петр Симон Паллас аны Именкуль дип атаган (башкортча синонимы — «хәвефсез күл»).
Шул ук вакытта Чиләбе өлкәсенең географы, топонимисты Шувалов Николай Иванович үзенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" дигән сүзлегендә атаманы башкортларның тотемы — имән агачыннан килеп чыккандыр дип фаразлый.
Кукучень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әшмән (Кызыл Кама районы)
Почта индексы — 452944, ОКАТО коды — 80237812004.
Сылтамалар
Редькино
Кристал-Сити (Техас)
Кристал-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кристал-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клузе (Эмсланд)
Клузе  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улога (Оклахома)
Улога  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кридмор (Техас)
Кридмор  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кридмор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулдешть
Кулдешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хавуз (Явузэли)
Хавуз (Havuz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кулдешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клоппенбург
Клоппенбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4232
NGC 4232 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виллар-Нотр-Дам
Виллар-Нотр-Дам (Villard-Notre-Dame) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Һаплотөркемнәр
Һаплотөркемнәр (Гаплогруппалар) - кешелек генетик тарихын өйрәнә торган фәндә (популяцион генетикада) бертигез мутацияле уртак борынгы бабасына ия булучы һаплотөрләр (гаплотиплар) охшаш төркемнәре. Мутация - бернуклеотидлы полиморфизм.
Виллар-Нотр-Дам
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,99 км².
Виллар-Реймон
Виллар-Реймон (Villard-Reymond) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Һаплотөркемнәр
Һаплотөркем төшенчәсе генетик генеалогиядә актив кулланыла. Генетик генеология Y-хромосомалы (Y-ДНК), митохондриаль (мтДНК) һәм ГКГ- һаплотөркемнәрне тикшерә.
Тасвир
Генетик маркерлар (билгеләр) Y-ДНК нибары ата юнәлеше аша Y-хромосома белән тапшырыла, димәк атадан улларына, хатын-кызларның Y-хромосомасы юк. мтДНК маркерлары ана линиясе буенча анадан барлык балаларына тапшырыла.
Шулай итеп, тик ир-атлар Y-ДНК маркерларына ия була.
Популяция бөкесе эффекты һаплотөркемне географик тайпылышына китерә.
Төрләр
2002 елга кадәр гадирәк гаплотөркемнәр атамалары кулланылды.
Шулай ук митохондриаль ДНК һаплотөркемнәре тикшерелә, ләкин сирәкрәк.
Татар милләте һаплотөркемнәре
Мисал өчен 2004 елдагы тикшеренүләр буенча татар милләтендәге иң таралган һаплотөркемнәр исемлеге : Һаплотөркемнәр өлешләре:
Әлбәттә, тикшеренүләр санын арту белән бу өлешләр төгәлрәк үзгәреп була.
Тулырак буенча татар һаплотөркемнәре бүленеше фарсы (көнбатыш иранлы) һаплотөркемнәре бүленешенә бик охшаган (Фин-угыр N исәпкә алмаган очракта), шулай итеп татар бабалары - борынгы иран халкы булып әүвәл заманда Иран яки Үзәк Азиядән Идел-Урал төбәгенә килгәч, төркиләшә һәм  фин-угыр-балтыйк халыклары белән өлешчә кушыла дип фаразы бар.
Барьязыбаш
Барьязыбаш — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452944, — 80237812002.
Кулпиу
Кулпиу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кровелл (Техас)
Кровелл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кровелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хавузбашы (Өмерли)
Хавузбашы (Havuzbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Факсон (Оклахома)
Факсон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4233
NGC 4233 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виллар-Рекюла
Виллар-Рекюла (Villard-Reculas) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Кольнраде
Кольнраде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фарго (Оклахома)
Фарго  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кнайтлинген
Кнайтлинген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Фарго (Оклахома)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кнайтлинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фарго (Оклахома)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4234
NGC 4234 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кровли (Техас)
Кровли  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кровли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илмән тыюлыгы
'''В.И. Ленин исемендәге Илмән дәүләт тыюлыгы''' — Ильме́нский государственный запове́дник имени В. И. Ленина — дәүләт тыюлыгы, структура җәһәтеннән Россия Фәннәр Академиясенең Көньяк Урал фәнни үзәге составына керә.
Чиләбе өлкәсенең үзәк өлешендә Мияс шәһәренә якын урнашкан. 1920 елның 14 маенда В. И. Ленин декреты буенча Илмән таулары минералогик тыюлык дип игълан ителә, ул Россиядә тәүге шушындый тыюлыкларның берсе була. Хәзер ул үзе биләгән мәйданы буенча илдәге тыюлыклар арасында 34-се урын били. Бу Россия Фәннәр академиясе Урал бүлекчәсе составында институт статусына ия табигатьне саклау, фәнни-тикшеренү дәүләт учреждениесе.
Геология
Илмән тау комплексы Сысерть-Илмән антиклинориеның көньяк өлешендә урнашкан. Составы буенча магма тау токымнары һәм метаморфик токымнардан тора. Күп санлы уникаль пегмат тармакларында топаз, аквамарин, фенакит, циркон, зәңгәр якут, турмалин, амазонит, төрле сирәк минераллар очрый. Биредә дөньяда тәүге итеп 16 минерал — ильменит, ильменорутил, калийсаданагаит, канкринит, макарочкинит, монацит-(Ce), поляковит-(Ce), самарскит-(Y), свяжинит, ушковит, фергусонит-бета-(Се), фторомагнезиоарфведсонит, фторорихтерит, хиолит, чевкинит-(Ce), эшинит ачылган.
Географиясе
Көнбатыш өлешендә рельефы тәбәнәк таулардан тора. Илмән тауларының һәм Ишкол сыртының уртача биеклеге диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән 400-450 м, максималь калку билгесе 747 м. 85 % мәйданын урман, якынча 6 % — дала били. Флора үсемлекләре, эндемикларны 1200-дән күчү төре очрый.
1930 елдан биредә А. Е. Ферсман оештырган минералогик музей эшләп килә. Биредә Илмән сыртында табылган 200 төрле минерал саклана.
1991 елдан «Аркаем» тарихи-ландшафт археологик һәйкәл филиалы оештырылган, аның мәйданы 3,8 мең га. Б.э.к. XVII — XVI быуаттагы Аркаем тарихи төбәге аерым әһәмияткә ия.
Хавузлар (Чорлу)
Хавузлар (Havuzlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Чорлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Крокетт (Техас)
Крокетт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Кулча
Кулча — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Крокетт (Техас)
Тарихы
Крокетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулча
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фейрленд (Оклахома)
Фейрленд  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 4235
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фейрленд (Оклахома)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коппенбрюгге
Коппенбрюгге — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Сказкин
Сергей Данилович Сказкин ( 7 октябрь (19), 1890, Новочеркаск - 14 апрель 1973,  Мәскәү ) совет тарихчысы. СССР Фәннәр академиясе академикы (1958, 1943 елдан бирле әгъза), СССР педагогик фәннәр академиясенең тулы әгъзасы (1968; RSFSR педагогика фәннәре академиясе 1947 елдан). Тарих фәннәре докторы (1935, "Австро-Россия-Германия Союзы бетүе" монографиясе буенча), Мәскәү дәүләт университетының тарих факультеты профессоры, аның деканы 1940-1943 елларда, 1949 елдан Мәскәү дәүләт университетының урта гасыр тарихы кафедрасы мөдире.
Хавузлар (Антакья)
Хавузлар (Havuzlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сергей Сказкин
Сталин премиясе лауреаты (1942). Социалистик Хезмәт Герое (1970).
Биографиясе
Сергей Данил уыл Сказкин хәрби гаиләдә туган. Энесе Федор (1900-1968) үсемлек физиологы, СССР педагогик фәннәр академиясе академикы.
Коппенграфе
Коппенграфе — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Сергей Сказкин
Биографиясе
Ул Дон Кадет корпусын тәмамлаган, анда 1901-1908 елларда укыган, аннары Мәскәүгә күченгән һәм 1909 елда Мәскәү Университеты тарих һәм филология факультетына укырга керә, һәм аны 1915 елда тәмамлый. Аның укытучылары арасында танылган галимнәр, академиклар Р.Ю.Виппер һәм Д. М. Петрушевский, профессор А. Н. Савин була. Диплом эше өчен ул Бөек университет премиясенә лаек була.
Коппенграфе
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виллар-Сен-Кристоф
Виллар-Сен-Кристоф (Villard-Saint-Christophe) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Сергей Сказкин
Биографиясе
Ул профессорлыкка әзерләнү өчен Гомуми тарих бүлегендә калдырыла. Шул ук вакытта, 1916-1922 елларда ул кызлар гимназиясендә һәм В.И.Ленин (Загорск) исемендәге 96нчы хезмәт мәктәбендә (Мәскәү) эшләде. 1917-1919 елларда ул магистр имтиханнарын тапшыра һәм 1919 елның көзендә кереш лекцияне укыгач, ул югары уку йортында мөстәкыйль укыту хокукына ия була.
Виллар-Сен-Кристоф
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,14 км².
Сергей Сказкин
Биографиясе
1920 елдан бирле ул вакытта Мәскәү дәүләт университетының социаль фәннәр факультетында укыта, 1924 елдан, этнология факультеты  доценты, 1934 елдан доцент, 1935 елдан  тарих факультетының Урта гасырларның тарихы кафедрасы профессоры, 1949 елдан   Мәскәү дәүләт университеты урта гасырлар тарих факультеты  мөдире була.
Шул ук вакытта, 1920 елларда ул Нижный Новгород университетында һәм Тверь педагогик институтында эшли; 1930  елларда - МИФЛИ  һәм Мәскәү шәһәр педагогик институтында, 1925-1961 елларда - КПСС Үзәк Комитеты янындагы Югары партия  мәктәбендә һәм Россия дәүләт хезмәте академиясендә эшли
Ул Мәскәү дәүләт университетындагы эшен RANION Тарих институтында (1922-1927) һәм СССР Фәннәр академиясе Тарих институтында тикшерү эшчәнлеге белән берләштерде, 1936 елдан (7?) Ул өлкән тикшерүче булган, 1946 (8?) - 1949. Директор урынбасары; 1962 елдан ул урта гасырлар тарихы секторын җитәкләде, һәм 1968 елда институт бүленгәннән соң - СССР Фәннәр академиясенең Гомуми тарих институтында шул ук сектор.
1942 елдан, редакция әгъзасы, 1959 елдан - " Средние века " вакытлы коллекциясенең башкаручы мөхәррире. Берничә журналның редакция советы әгъзасы: «Преподавание истории в школе» (1946-1959 елларда, башкаручы редактор ), «Вопросы истории»  (1955 елдан ),.
09.30.1943 елдан СССР Фәннәр академиясенең тарих һәм фәлсәфә бүлегендә (Көнбатыш Европа тарихы) корреспондент әгъзасы, 1958 елның 20 июненнән Тарихи фәннәр бүлегендә академик (Гомуми тарих).
1966 елда ул 25 мәдәният һәм фәнни хезмәткәрнең КПСС Үзәк Комитетының Генераль Секретаре Л.И.Брежневка Сталин реабилитациясенә каршы хатка кул куя.
Тормыш иптәше Вера Владимировна Сказкина. Аның үги улы Николай фронтка үз ирке белән китә, армиядә хезмәт итеп, МГБ мәктәбен тәмамлый.
Фәнни эшчәнлеге
С. Д. Сказкин исән чагында 200 дән артык әсәр бастырган. Аларның иң мөһимле эшләре Көнбатыш Европаның урта гасыр тарихы проблемаларына багышланган (аграр мөнәсәбәтләр, крестьян тарихы, аеруча XVI-XVIII гасырларда Франциядә ; еретик хәрәкәтләр; абсолютизм ; Яңарыш һ.б.) ). Аның шулай ук Көнбатыш Европа илләренең яңа тарихы һәм халыкара мөнәсәбәтләр тарихы буенча әсәрләре бар.
«История средних веков» (т. 1—2, 1952—54; 2-се басма 1977) университет дәреслеге авторларының һәм редакторларының берсе, бу курста урта һәм югары мәктәпләр өчен күп антологияләр туплаучысы ( О. Л. Вайнштейн белән бергә), Н.П. Гратсианский һ.б.).  С.Д.  Сказкин редакторы астында «Настольная книга атеиста» (1968) дөнья күрә.
Кулчу-Маре
Кулчу-Маре — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крайензен
Крайензен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Хаҗи
Яңа Хаҗи — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452944, ОКАТО коды — 80237812003.
Хавузлубаһче (Сейһан)
Хавузлубаһче (Havuzlubahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виллет-д’Антон
Виллет-д’Антон (Villette-d’Anthon) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шарвьё-Шаваньё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,03 км².
NGC 4236
NGC 4236 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фейрмонт (Оклахома)
Фейрмонт  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4237
NGC 4237 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кросбитон (Техас)
Кросбитон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крамме
Крамме — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крюгервилл (Техас)
Крюгервилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крюгервилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулчу-Мик
Кулчу-Мик — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4238
NGC 4238 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виктор Болховитинов
Виктор Федорович Болховитинов (, Саратов - 1970 елның 29 гыйнвары, Мәскәү ) - Совет авиаконструкторы.
Авиация инженер хезмәтенең генерал-майоры (1943), техник фәннәр докторы (1947). РСФСР ның фән һәм техника мактаулы эшчесе.
Биографиясы
1899 елның 23 гыйнварында Сарытауда тыуган.
1926 елда ул Н. Е. Жуковский исемендаге һава көчләре академиясен тәмамлый. Адъюнктурадан соң укытучы була, 1937 елда кафедра башлыгы итеп билгеләнә.
1933 елдан - Филидагы 22 нче номерлы заводның тәҗрибә конструктор бюросы (ОКБ Болховитинова) башлыгы.
1939 елдан - Химкидагы Авиация сәнәгате Халык комиссариатының 293- нче номерлы заводы директоры һәм баш конструкторы.
1934 - 1936 елларда ул авыр бомбардировщик ДВ-A ("Ерак Бомбардировщик - Академия") эшләнмәне җитәкләде, 1936-1937 елларда совет пилотлары йөк белән очыш ераклыгы өчен дүрт дөнья рекорды куйдылар. 209-нчы номерлы бу самолет С. А. Леваневский тарафыннан 1937 елның августында Төньяк полюс аша АКШ-ка очышның фаталь омтылышында кулланылган. 1940 елга кадәр ДB-A кечкенә сериядә җитештерелгән һәм транспорт самолеты буларак кулланылган.
1939-нчы елда ул ике соосный винт белән, очыш сынаулары вакытында 570 км / сәг тизлекне күрсәткән, "С" оригиналь югары тизлекле самолёт-истребитель төзелешен җитәкләй. 1940 ел башында ул самолетка урнаштырылган һава-реактив двигатель сынауларында катнаша
1941-1945 елларда, Болховитинов җитәкчелеге астында конструкторлар А. Я. Березняк һәм А. М. Исаев беренче сыек ягыулык кулланган ракета двигателле совет ракета истребителен эшлидәр.
1946 елдан - Н. Е. Жуковский исемендаге Хәрби-һава көчләре академиясендә укыта.
Ул 1970 елның 29 гыйнварында Мәскәүдә вафат була. Аны Введенское зиратында җирләйдәр (14 нче чокыр).
Бүләкләре
- ике Ленин ордены, - ике Кызыл Байрак ордены, - Кызыл Байрак Хезмәт ордены, - Кызыл Йолдыз ордены, - медальләр белән бүләкләнгән.
Феншо (Оклахома)
Феншо  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хавузлубаһче (Башискеле)
Хавузлубаһче (Havuzlubahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Башискеле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виллет-де-Вьенн
Виллет-де-Вьенн (Villette-de-Vienne) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Вьен-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,38 км².
Искәрмәләр
Виллет-де-Вьенн
Куеро (Техас)
Куеро  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Куеро шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Әшит
Иске Әшит — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Хавутбашы (Балья)
Хавутбашы (Havutbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кумпена
Кумпена — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краненбург (Осте)
Краненбург  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фер-Оукс (Оклахома)
Фер-Оукс  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кребек
Кребек — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кремлинген
Кремлинген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильнев-де-Марк
Вильнев-де-Марк (Villeneuve-de-Marc) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.24 км².
Хавутлу (Юрегир)
Хавутлу (Havutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4240
NGC 4240 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кумперетура
Кумперетура — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кул (Техас)
Кул  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кул шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4239
NGC 4239 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Такталачык (Кызыл Кама районы)
Такталачык — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452944, — 80237812006.
Круммендайх
Круммендайх — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Кунц (Техас)
Тарихы
Кунц шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хавутча (Гөнен)
Хавутча (Havutça) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4242
NGC 4242 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Крумхёрн
Крумхёрн — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ферфакс (Оклахома)
Ферфакс  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виль-су-Анжу
Виль-су-Анжу (Ville-sous-Anjou) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,80 км².
Искәрмәләр
Виль-су-Анжу
NGC 4241
NGC 4241 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мүзәк
Музяк — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452935, — 80237815001.
Кунгря (Арджеш)
Кунгря — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунгря (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куксхафен
Куксхафен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Куксхафен
Филлипс (Оклахома)
Филлипс  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Купер (Техас)
Купер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Купер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кутенхольц
Кутенхольц — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильфонтен
Вильфонтен (Villefontaine) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Л’Иль-д’Або кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,71 км².
Фицгью (Оклахома)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салвадор
Салвадор — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Салвадор
Кунд
Кунд — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 4243
NGC 4243 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хадим (Һадим)
Хадим (Hadim) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һадим илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Воробьево (Кызыл Кама районы)
Почта индексы — 452934, — 80237815003.
Вине
Вине (Vinay) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,93 км².
Кушинг (Техас)
Кушинг  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кушинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4244
NGC 4244 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кюрштедт
Кюрштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флетчер (Оклахома)
Флетчер  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кюстен
Кюстен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хадымкөй (Арнавуткөй)
Хадымкөй (Hadımköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сребреница суешы
Сребреница суешы (Масакр у Сребреници) яки Сребреница геноциды — Югославия сугышы (1991-1995) вакытындагы иң канкойгыч үтерешләр вакыйгасы.
Тарих
1993 елда БМО Иминлек Шурасы Сребреница анклавын "куркынычсызлык зонасы" дип игълан итә, ләкин 1995 елның 11 июлендә Босния серблары гаскәре Сребреницаны басып ала.
Халыкара тикшеренүләр буенча серблар 7000-8000 коралсыз 13-77 яшендәге боснияле ир-атларны үтергән. Үтерешне төп оештыручылар - Ратко Младич, Радислав Крстич, Дражен Эрдемович булып санала.
2007 елда халыкара трибунал үтерешне Сребреница геноциды дип атаган.
2009 елда Европа парламенты 11 июль - "Сребреница геноцидын искә алу көне" итеп билгеләде.
1993 елның 25 июлендә серблар Жепа каласына һөҗүм итеп басып ала.
Югославия буенча Халыкара трибуналга караганда генерал Младич җитәкчелегендәге серблар кораллы көчләре Сребреницада да шәһәрнең тирә-ягында тотып алынган хәрби булмаган мөселман 10-65 яшьлек ир-атлары һәм малайларны берничә көн дәвамында атып үтергәннәр, 8000 кеше үтерелгән һәм туганнар каберлегендә күмелгән. Туганнар каберлекләре әлегә табыла.
Виньё (Изер)
Виньё (Vignieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Морестель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.72 км².
Серблар геноциды (1941–1945)
Сербларны кыргын (1941-1945) яки Серблар геноциды - Икенче Бөтендөнья сугышы вакытында басып алынган Югославия Патшалыгы территориясендә сербларны масса-күләм үтерешләр һәм эзәрләү. Корбаннар төгәл саны әлегә билгесез. Төрле бәяләр буенча 197 000 - 800 000 серб вафат булган.
Кыргынны төп оештыручы - фашист усташлар Хорватия Бәйсез Дәүләте һәм алманнар окупацион хакимияте.
Югославия халык гаскәре мәгълүматы буенча сугышның корбаннары саны — 1 685 000 кеше.
Дәүләт комиссиясенең тикшеренүләре буенча корбаннар саны - 1 706 000 кеше.
240 000 серб көчләп католиклыкка чукындырылган, 400 000 серб качкан. Кылынган җинаятьләр хорватлар һәм серблар арасындагы даими низагны тудырган.
Кунешть
Кунешть — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4245
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фогл (Оклахома)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зубовка (Кызыл Кама районы)
Почта индексы — 452934, — 80237815004.
Хадырлы (Сейһан)
Хадырлы (Hadırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Верния (Техас)
Ла-Верния  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ла-Верния шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаге (Түбән Саксония)
Лаге  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Кунунски
Кунунски — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4246
NGC 4246 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виривиль
Виривиль (Viriville) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.75 км².
Лайферде
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаерлар (Караҗабей)
Хаерлар (Hayırlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фоллис (Оклахома)
Фоллис  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунца
Кунца — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илистанбәк
Илистанбәк — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452935, — 80237815005.
Ламшпринге
Ламшпринге — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форган (Оклахома)
Форган  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вирьё
Вирьё (Virieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,55 км².
Купару
Купару — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 4247
NGC 4247 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ла-Вилла (Техас)
Ла-Вилла  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
NGC 4247
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Купару
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ламштедт
Ламштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Ла-Вилла (Техас)
Тарихы
Ла-Вилла шәһәре  елда нигезләнгән.
Ламштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Вилла (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаероглу (Каратай)
Хаероглу (Hayıroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лан (Хюмлинг)
Лан  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4248
NGC 4248 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Форейкер (Оклахома)
Форейкер  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4249
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виф
Виф (Vif) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Кле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 43,25 км².
Купеле
Купеле — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Xocalı suyışı
Xocalı suyışı (azärbaycança Xocalı soyqırımı) — Qarabax suğışı waqıtında ärmännär qorallı köçläre tarafınnan Azärbaycan şähäre Xocalı yäşäwçelären massa-küläm ütereş, Qarabax şuğışınıñ iñ ayawsız häm qanqoyğıç ütereşe. Azärbaycan çığanaqlarında Xocalı fäciğäse (Xocalı faciəsi) yäki Xocalı genotsidı dip yörtelä.
1992 yılnıñ 25-26 fevrale tönendä ärmän qorallı köçläre BDB köçläre qatnaşında Xocalı şähären basıp ala. Höcüm waqıtında xärbi bulmağan watandaşlar häläk bula, yaralana, xäbärsez yuğala.
1991 yılnıñ közennän alıp Xocalı şähäre ärmännär köçläre tarafınnan bloklana, 1992 yıldan elekroenergiä, su, elemtä belän tä'min itelmi.
Memorial xoquq yaqlaw üzäge buyınça şähärdä 2000-4000 keşe qalıp torğan. 1991-1992 yılnıñ qışında Xocalı şähäre tuqtawsız artilleriä atışı astında bulğan.
İstälek
Azärbaycanda häm dönya küp şähärlärendä Xocalı fäciğäsenä bağışlanğan häykällär açılğan: Baqı, Haaga, Berlin, Mexiko şähärlärendä.
Хаетлы-Аһмет Чавуш (Милас)
Хаетлы-Аһмет Чавуш (Hayıtlı-Ahmet Çavuş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ишмәт (Кызыл Кама районы)
Ишмәт — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — ?, — ?.
Лавледи (Техас)
Лавледи  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лангведель (Везер)
Лангведель  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калтай (Кызыл Кама районы)
Калтай — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452935, — 80237815007.
NGC 4250
NGC 4250 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вожани (Франция)
Вожани (Vaujany) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,90 км².
Форест-Парк (Оклахома)
Форест-Парк  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лангельсхайм
Лангельсхайм — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ланген (Бремерхафен)
Ланген  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайзатуллин
Гайзатуллин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Гайзатулла» («Аллаһының ярсулы көче») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
NGC 4251
NGC 4251 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Во-Мильё
Во-Мильё (Vaulx-Milieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Л’Иль-д’Або кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,22 км².
Форт-Гибсон (Оклахома)
Форт-Гибсон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Гайзатуллин
Ринат Гайзатуллин (Ринат Рәүф улы Гайзатуллин) — III, V чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты, «Казан ит комбинаты» ААҖ генераль директоры (1998). ТР атказнган авыл хуҗалыгы хезмәткәре, РФ атказанган азык-төлек сәнәгате хезмәткәре, икътисад фәннәре кандидаты, биология фәннәре докторы. ТР финанс министры Радик Гайзатуллинның абыйсы.
Тәрҗемәи хәле
1957 елның 19 сентябрендә ТАССР Буа районы Яңа Тинчәле авылында туган. «Зоотехния» (зооинженер) белгечлеге буенча Казан дәүләт ветеринария институтын (1980), «менеджмент» белгечлеге буенча Казан финанс-икътисад институтын (2001) тәмамлаган.
Гаилә хәле
Өйләнгән, улы Рамил Гайзатуллин — «РФ социаль иминиятләштерү фондының Татарстан буенча регион бүлекчәсе» дәүләт оешмасы идарәчесе.
Куптоаре (Корня, Караш-Северин)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карякино
Карякино — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452934, — 80237815008.
NGC 4252
NGC 4252 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗет (Кыркагач)
Хаҗет (Hacet) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кыркагач илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ланген (Эмсланд)
Ланген  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамил Гайзатуллин
Рамил Гайзатуллин (Рамил Ринат улы Гайзатуллин) — «РФ социаль иминиятләштерү фондының Татарстан буенча регион бүлекчәсе» дәүләт оешмасы идарәчесе. Медицина фәннәре кандидаты.
Тәрҗемәи хәле
1980 елның 11 октябрендә Казанда туган. Әтисе - Ринат Гайзатуллин, ТР Дәүләт шурасы депутаты, «Казан ит комбинаты» ААҖ генераль директоры (1998). Әтисенең энесе – Радик Гайзатуллин, ТР финанс министры. «Дәвалау эше» белгечлеге буенча Казан дәүләт медицина институтын (2003), «менеджмент» белгечлеге буенча Казан дәүләт финанс-икътисад институтын (2007) тәмамлаган, Колорадо дәүләт университетында (АКШ) белем ала. «Шеш инвазиясен бәяләүдә һәм ашказаны рагы белән авыручыларга хирургия юлы белән тыкшынуны модельләштерүдә комплеклы нур диагностикасының әһәмияте» темасына кандидатлык диссертациясе яклаган.
Вонаве-ле-Ба
Вонаве-ле-Ба (Vaulnaveys-le-Bas) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,86 км².
Купшень
Купшень — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗеттепе (Алтындаг)
Хаҗеттепе (Hacettepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Никольски (Кызыл Кама районы)
Никольское — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Форт-Кобб (Оклахома)
Форт-Кобб  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вонаве-ле-О
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,02 км².
Лангендорф (Эльба)
Лангендорф  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4253
NGC 4253 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Лангендорф (Эльба)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4253
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Куптоаре (Решица, Караш-Северин)
Куптоаре — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лаго-Виста (Техас)
Лаго-Виста  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лаго-Виста шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курагеу
Курагеу — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форт-Коффи (Оклахома)
Форт-Коффи  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лангенхаген
Лангенхаген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Лангенхаген
NGC 4254
NGC 4254 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ла-Ворд (Техас)
Ла-Ворд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ла-Ворд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илмән күле
Илмән күле — — Россия Федерациясе Чиләбе өлкәсенең Миасс шәһәре янындагы күле.
Географиясе
Илмән күле Көньяк Уралдагы Илмин сыртының көньяк очында Миасс каласы янында, Илмин корсагы янында урнашкан. Диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән — 331 м. Күлнең көньягында Транссебер магистраленең Көньяк Урал тимер юлы Миасс станциясе, төньяк һәм көнчыгыш яры буйлап Миасс — Чыбаркүл автомобиль юлы һәм Уфа — Чиләбе тимер юлы үтә.
Тасвирламасы
Су яткылыгы төньяк-көнбатыштан көньяк-көнчыгышка таба сузыла, озынча түәрәккә якын рәвешле. Мәйданы — 4,76 км2.
Юллардан ары көнчыгыш яры хуҗалык эшмәкәрлеге өчен кулланылмай, чөнки Илмин корсагы биләмәсендә урнашкан. Көньяк яры Баткак.
Яр буена таба төбе ылымлы, куе булып су үсемлекләре баскан.
Хайваннар донъясы уникаль. Биредә галимнәр бөҗәкләрнең сирәк очраган төрләрен тапкан, урындагы аучылар һәм балыкчылар җәмгыяте әгъзалары өлкәнең Кызыл китабына кертелгән елга камасы очравын теркәгән.
Күлне өлешчә дамба белән уратканнар, күлдән агып чыккан су Мияс елгасына коя. .
Лангеог
Лангеог — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Илмән күле
Этимологиясе
Шул ук вакытта Чиләбе өлкәсенең топонимикасын, башкорт халкының фольклорын өйрәнгән географ, топонимист Шувалов Николая Иванович үзенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" дигән сүзлегендә күлнең исемен башкортларның тотемы — имән агачыннан килеп чыккандыр дип фаразлый.
Хаҗи Али Өзтүрк (Ислаһие)
Хаҗи Али Өзтүрк (Haci Ali Öztürk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хаҗиват (Йылдырым)
Хаҗиват (Hacivat) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Апач (Башкортстан)
Апач — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Вореп
Вореп (Voreppe) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Вуарон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.69 км².
Ланглинген
Ланглинген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4255
NGC 4255 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Курекиу
Курекиу — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форт-Сапплай (Оклахома)
Форт-Сапплай  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4256
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.