cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Күрү нервы невриты
Офтальмоскопия классификациясе
Папиллит — балаларда күрү нервы невритының иң таралган төре, әмма өлкәннәрдә дә очрый  ала.
3.     Нейроретинит папиллит  белән бергә ретиналь нерв катламы ялкынсынуы һәм «макуляр йолдыз» күренеше  ясалу белән сыйфатлана (рәс. 21.4г). Бу оптик невритның сирәгрәк төре һәм кайвакыт демиелинизация күренеше була.
Этиологик классификациясе
1.     Демиелинизация — иң таралган сәбәп.
3.     Инфекция риноген яки «мәчеләр тырмалау» чире, сифилис, Лайм чире, КИВ белән авыруларда криптококклы менингит һәм herpes zoster белән  бәйле була ала.
Демиелинизацияләүче оптик неврит
Демиелинизация — миелинизацияләнгән нерв җепселләре үзенең аеручы миелин катламын югалтуы белән барган патологик барыш. Миелин микроглия һәм макрофаглар белән йотыла, аннары астроцитлар аны фиброз тукыма  (төерчәләр) алмаштыра. Демиелинизацияләүче чирләр баш һәм арка миенең ак матдәсенең үткәрү юллары буенча нерв импульсы үткәрүен боза, шул ук вакытта  периферия нервлары зарарланмый. Офтальмологик патологиянең сәбәбе түбәндәге демиелинизацияләүче чирләр була.
2.    Таркау склероз — иң еш чир.
4.    Шильдер чире сирәк очрый. 10 яшьтә үсүче һәм 1-2 ел дәвамында үлемгә китерүче таралган, өзлексез көчәюче чир. Яхшыру перспективасыз күрү нервының ике яклы невриты белән була ала.
Дзевчын
Дзевчын (Дзеўчын ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Хайнинген (Гёппинген)
Хайнинген (Heiningen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Күрү нервы невриты
Демиелинизацияләүче оптик неврит
5.     Офтальмологик күренешләре
Хайнинген (Гёппинген)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күрү нервы невриты
Демиелинизацияләүче оптик неврит
а) күрү юллары зарарлануына күбесенчә күрү нервы җәлеп ителә һәм оптик невритка китерә.  Демиелинизация кайвакыт хиазма өлкәсендә һәм сирәгрәк күрү тракты һәм нурланышы  өлкәсендә барлыкка килә ала;
Мекленберг (округ, Виргиния)
Мекленберг — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бойдтон шәһәре.
Дзевчын
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мекленберг (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1742 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1759/1619 км² тәшкил итә.
Лопорсано
Лопорсано — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күрү нервы невриты
Демиелинизацияләүче оптик неврит
б) баш мие кәүсәсе зарарлануы караш  параличына, нистагмга, күз йөртүче, өч тармаклы һәм бит нервлары зарарлануына  китерә.
Күрү нервы невриты һәм таркау склероз белән бәйләнеше
Күрү нервы невриты белән кайбер авыруларда системалы чирләрнең клиник күренешләре булмауга карамастан, оптик неврит һәм ТС белән тыгыз бәйләнеш  бар.
•     ТС белән якынча 15-20% авыруда чир оптик неврит үсеше белән башлана; ә ТС  диагнозы белән 50% авыруда соңыннан күрү нервы невриты үсеш ала.
•     Күрү нервының кискен невриты өянәгеннән соң киләчәк 10 елда ТС үсеш  куркынычлыгы уртача 38% тәшкил итә.
•     Оптик невритның беренче өянәгеннән соң МРТ мәгълүматы буенча баш мие  зарарлану билгеләре булган авыруларда (рәс. 21.5) ТС клиник күренешләр  булмаганда 10 ел дәвамында аның үсеш куркынычлыгы 56% очракта бар; МРТ чир  билгеләре булмаганда куркынычлык 22% кадәр төшә.
•     Хәтта МРТ'дә зарарлану билгеләре булса да, 44% очракта ТС 10 ел дәвамында  үсеш алмый.
•     Оптик неврит белән авыруларда ТС үсеш куркынычлыгы HLA- DR2 булганда һәм Uhtoff  феноменында кышын арта  (симптоматика  физик күнегүләр һәм кайнар ванна кергән вакытта тән температурасы  күтәрелгәндә арта).
Ачыклау
1.   Гомернең  2-5 дистәсендә (уртача — 30 яшьтә) аскискен бер яклы күрү начарлануы белән билгеләнә. Кайбер авырулар кечкенә ак я төсле җемелдәү яки яктылык кабынып китүен билгели (фосфеннар феномены). Гадәттә күздә яки аның янында авырту һәм уңайсызлык билгелиләр, алар күз алмасын  йөрткәндә көчәя. Күрү начарлану берничә көн дәвам итә, бу билгеләр алдыннан яки бергә була ала. Шулай ук маңгай өлкәсендә һәм күз алмасында авырту була ала.
2.    Билгеләре
Сорожья
Сорожья — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пеша елгасының сул ярыннан 211 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Күрү нервы невриты
Ачыклау
•   КҮ гадәттә 6/18 һәм 6/60 арасында, кайвакыт  түбәнрәк.
•   Күрү нервы дисфункциясенең башка билгеләре:  афферент бәбәк кимчелеге (АБК), дисхроматопсия, яктылык тоемлау кимү һәм  контраст сизгерлеге бозылу.
Сорожья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күрү нервы невриты
Ачыклау
•   Күбесенчә күрү нервы дискы үзгәрмәгән  (ретробульбар неврит); калган очракларда папиллит үсеш ала.
•   Чигә ягыннан диск агарганлыгы икенче күздә  күренә ала, бу неврит кичерү турында аңлата.
3.    Күрү кыры кимчелекләре
•   Иң таралган бозылу булып үзәк өлкәдәге 30°  таралган сизгерлек кимүе тора.
•   Аннары нерв җепселләре бәйләмнәре  зарарлануы үсеш ала, ә нәтиҗәсе — үзәк скотомалар (рәс. 21.6).
•   Урынлы кимчелекләр еш гомуми депрессия  белән бара.
4.    Барышы. Күрү берничә көннән алып 2 атнага кадәр кими, аннары 2-4 атна дәвамында яхшыру чоры башлана.
Башта яхшыру тиз бара, аннары әкренәя һәм 6 айдан алып 12 айга кадәр дәвам итә.
Фараз
Якынча 75% авыруның күрү үткенлеге 6/9 яки югарыракка кадәр кайта; хәтта өянәк вакытында күрү бик түбән булса да, 85% очракта 6/12  кадәр кайту мөмкин.
Күрү үткенлеге кайтуга карамастан, башка сыйфатлар (төс һәм яктылык тоемлау, контрастлы сизгерлек) еш түбән кала. АБК саклана һәм күрү нервы атрофиясе барлыкка килә ала, аеруча чирнең  кабатлануларында. 10% авыруда күрү нервының хроник невриты үсеш ала, ул яхшыру чорларсыз көчәюче яки баскычлы күрү начарлануы белән сыйфатлана.
Дәвалау
1. Дәлилләр. Күрү үткенлеге беренче атна дәвамында 6/12 ким булса, терапия яхшыруны 2-3 атнага тизләтә ала. Бу икенче күз күрүе түбән булган авырулар өчен яки эшчәнлеге буенча авыруга югары күрү сәләте кирәк булганда  әһәмиятле, әмма бу кечкенә өстенлекне югары дозадагы стероидларны куллану  куркынычлыгы белән чагыштырырга кирәк. Әмма терапия азактагы күрү үткенлегенә тәэсир итми һәм күпчелек авыруларга дәвалау кирәкми.
2. Тәртип
а) вена эченә метилпреднизолонның  натрий сукцинатын 1 г/тәү дозасында 3  көн дәвамында кертү, алга таба — эчкә преднизолон (1 мг/кг/тәү) 11 көн  дәвамында, аннары дозаны 3 көн дәвамында киметәләр;
б) мускул эченә  интерферон в-1a кертү невритның беренче очрагында МРТ'дә минең субклиник  үзгәрешләренә нигезләнгән югары куркынычлык төркеме авыруларында ТС клиникасы  үсеше мөмкинлеген киләсе 3 ел дәвамында киметә.
Әмма өстенлекләр зур түгел һәм авырулар интерферон в-1а демиелинизациянең икенче эпизодының клиник күренеше үсеш  алганчы кулланмый.
NB Монотерапия буларак преднизолон эчкә күрсәтелми, чөнки савыгу тизлегенә тәэсир итми һәм кабатланулар үсешенең югары куркынычлыгы  белән бәйле.
Күрү нервының параинфекцион невриты
Күрү нервы невриты төрле вируслы инфекцияләр белән бергә була ала, шулардан кызамык, инфекцион  паротит, кызылча, коклюш һәм инфекцион мононуклеоз. Ул шулай ук вакцинациядән соң үсеш алырга мөмкин. Балалар, өлкәннәргә караганда ешрак бирелүчән.
Ачыклау
1.   Гадәттә  кичергән вируслы инфекциядән 1-3 атнадан соң кискен, шактый, кайвакыт ике  яклы күрү югалту белән билгеләнә. Башка неврологик симптоматика белән бергә була ала, мәсәлән баш авыртуы, тартышу яки атаксия (менингоэнцефалит).
2.     Билгеләре. Ике яклы папиллит иң еш очрый, нейроретинит үсеш алырга мөмкин, ләкин гадәти диск күренеше  дә мөмкин.
Сан-Педру (Говея)
Сан-Педру  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Күрү нервы невриты
Дәвалау
Үзлегеннән күрү яхшыру фаразы уңай булганга, күбесенчә дәвалау кирәкми. Әмма ике яклы шактый күрү начарлану яки бердәнбер күрүче күз җәлеп ителү очракларында вена эченә  стероидлар куллану тәкъдим ителә.
Туймазы (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Сан-Педру (Говея)
Географиясе
Мәйданы —.
Туймазы (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күрү нервы невриты
Күрү нервының инфекцион невриты
1. Риноген оптик неврит — көчле баш авыртуы һәм сфено-этмоидаль синусит белән бергә барган бер яклы кабатланучы күрү начарлану белән сыйфатланган сирәк  халәт.
3.    Сифилис беренчел яки икенчел папиллит яки нейроретинит сәбәбе  була ала (24 бүлекне кара). Зарарлану бер яклы яки ике яклы була һәм еш уртача витреит белән бергә була.
4.    Лайм чире (боррелиоз) — Borrelia burgdorferi чыгарган,  талпан тешләве аркылы күчә торган спирохетоз (24 бүлекне кара). Нейроретинит, кайвакыт — кискен ретробульбар неврит сәбәбе була ала, ул башка неврологик симптоматика  белән бергә була ала һәм ТС охшата ала. Неврологик какшауларны вена эченә цефтриаксон 2 г/тәү дозасында 14 көн дәвамында кертәләр.
5.    Криптококклы менингит БИДС белән авыруларда кискен оптик неврит белән бергә  була ала, кайвакыт ике яклы (24 бүлекне кара).
6.    Җил чәчәге вирусы иң еш ретинит өзлегүе буларак папиллитка китерә (кискен  ретиналь некроз, көчәюче ретиналь тышкы некроз — (24 бүлекне кара).  Оптик невритның беренчел үсеше хас түгел, әмма иммунодефицит белән кешеләрдә  очрый ала, кайберәүләрдә соңыннан вируслы ретинит үсеш алырга мөмкин. Дәвалау  — вена эченә вирусларга каршы препаратларны кертү.
Саркоидоз
Кайбер авыруларга түбән дозадагы стероидлар белән дәвамлы дәвалау кирәк. Стероидлы терапиягә өстәмә буларак яки стероидларга бирешмәүчән авыруларга монотерапия буларак метотрексат билгеләү  мөмкин.
Аутоиммун чирләр
Күрү нервының аутоиммун зарарлануы ретробульбар неврит яки алгы ишемияле оптик нейропатия белән билгеләнә ала (алга таба кара). Кайбер авыруларда әкрен көчәюче күрү начарлану мөгаен күрү нервының кысылуы өчен үсеш ала. Дәвалау — системалы стероидлы терапия.
Нейроретинит
1.  Авыртусыз  бер яклы күрү начарлану белән билгеләнә, ул әкренләп башлана һәм бер атнадан соң күренә башлый.
2.  Билгеләре
•     Төрле дәрәҗәдәге КҮ  кимүе.
•     Папиллит  перипапилляр һәм макуляр шешү белән бара; авыр очракларда веноз тоткарлык  барлыкка килә ала, ул сызыксыман кан савулар белән бара (рәс. 21.7а).
4.  Барышы
•     Диск шешүе беткәннән  соң «макуляр йолдыз» күренеше ясала (рәс. 21.7в).
•     Күбесенчә «макуляр  йолдыз» күренеше беткәннән соң күрү 6-12 ай дәвамында башлангыч дәрәҗәгә  кадәр диярлек кире кайта.
•     Кайбер авыруларда  соңыннан икенче күз зарарлана ала.
•  Чир кабатланулары хас түгел, әмма алар  барлыкка килсә, башка клиник күренеш барлыкка килә, ул күрү нервының  дисфункциясе һәм күрү буенча начар фараз белән сыйфатлана.
5.  Системалы күренешләре. 25% очракта чир идиопатияле (идиопатияле йолдызлы Лебер нейроретиниты) 60% очракта беренчел сәбәп «мәчеләр тырмалау» чире санала. Башка таралган сәбәпләрдән сифилис, Лайм чире, инфекцион паротит һәм лептоспирозны билгелиләр.
6.  Дәвалау чир сәбәбенә бәйле. Идиопатияле кабатланучы чир вариантларында стероидлар һәм/яки азатиоприн куллану мөмкин.
Закшувек-Весь (Мазовия воеводалыгы)
Закшувек-Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добруцова
Добруцова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11131) 1996 VO30
(11131) 1996 VO30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 7 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VO30» саналган.
Çikləwek Watuçı
Çikläwek Watuçı (Щелкунчик, The Nutcracker) - ike akttan torğan äkiäti balet. Pötr Çaykovskiy tarafınnan 1891-1892 yıllarda icat itelä häm E.T.A. Hoffmannıñ «Çikläwek watuçı häm tıçqan patşası» isemle äkiätenä nigezlängän.
Könbatış illärendä bu balet iñ danlıqlı baletlarınıñ berse bularaq sanala, säm ğädättä, Raştua bäyrämendä säxnäläşterelä.
Baletnıñ premyerası 1892 yılnıñ 18 dekäberendä Mariin teatrında ütä. Lev İvanov belän Marius Petipa – baletmeyster, Riccardo Drigo – dirijor wazıyfaların başqaralar.
Baletnıñ dönyaküläm şöhrät qazanuın ğadättä Mixail Barışnikov eşkärtüe belän bäylilär. Ul berençe tapqır 1976 yılda Kennedy Centerda quyıla.
İkençe akt
- Şokolat (İspan biüe) - Kofe (Ğäräp biüe) - Çäy (Qıtay biüe) - Trepak (Rus biüe) - Fleyta biüe - Ginger Ana häm anıñ balaları - Berençe variatsiä - İkençe variatsiä
Әнәс Сәлахов
Әнәс Сәлах улы Сәлахов (1923 елның 1 сентябре, Әҗмәр авылы, Спас кантоны, Татарстан АССР, РСФСР, ССРБ — 2020 елның 24 августы) — татар совет педагогы. ССРБның халык укытучысы (1980).
Тормыш юлы
7 яшендә аксый башлый — бу аксау гомер буена саклана. 12 яшендә ятим кала. Кыенлыкларга карамастан, бишле билгеләренә укыган һәм 16 яшендә Спас педагогика училищесына укырга кергән.
Укуны тәмамлаганнан соң Ямбакты авылында мәктәп директоры булып эшли. 1944 елның августында Измери мәктәбе директоры була. Биредә 18 ел эшли, бер үк вакытта тарих укытучысы була. Аның җитәкчелегендә яңа мәктәп бинасы, укытучылар өчен йорт, мәктәп укучылары өчен 350 урынга исәпләнгән интернат төзелә, 3 гектар мәйданда җиләк-җимеш бакчасы булдырыла, дуңгызлар, чебиләр үстерелә торган зур ярдәмче хуҗалык оештырыла, шулай ук 80 гектарга якын җир эшкәртелә.
Илленче еллар башында Казан педагогика институтын экстерн рәвештә тәмамлап, рәсми рәвештә тарихчы була.
1961 елда Казанга 68 нче номерлы мәктәп белән җитәкчелек итү өчен күчерелә. Аннары Казанның берничә мәктәбендә, шул исәптән 55 нче урта мәктәптә эшли (1970—1988).
1988 елда пенсиягә чыга. Әмма өйдә утырмый һәм 2002 елга кадәр 13 нче мәктәп-гимназиядә өстәмә белем бирү педагогы булып эшли башлый.
Гомуми педагогик стажы — 61 ел.
Өйләнгән, ике улы бар.
Ачу (фильм, 2004)
«Ачу» (Man on Fire) — режиссер Тони Скотның 2004 елдагы криминаль драма һәм триллер жанырларындагы А. Дж. Квиннелның шул үк исемдәге романы буенча төшерелгән фильмы. Бу шушы романың икенче экранлаштыруы, беренчесе 1987 елда төшерелгән.
Эчтәлеге
Фильмдагы вакыйгалар Мексикада 2003 елда бара. Эре бизнесмен Самуэл Рамос үзенең 9 яшьлек кызы Пита (Лупита) өчен куркып тора. Кызын яклау һәм саклау өчен ул элекеге ҮКИ махсус сугымчы Джон Кризины тән сакчысы итеп эшкә ала. Джон ризалаша эшләргә, әмма ул үзе авыр эмоциональ кризис хәлендә үз-үзен үтерү турында уйлап тора. Бу кыз-бала белән танышуы, аның белән дуслашуы, кабат Джонда тормыш белән кызыксыну уята.
Музыка дәресе беткәч, Питага һөҗүм максаты белән урлау оештырыла. Джон урлаучыларга бәйге бирә һәм дүрт җинаятьчене атып үтерә, әмма үзе каты яралана. Җинаятьчеләр кызны үзләре белән алып китәләр. Урлаучылар кызның әти-әниләренә кыз өчен долларлык йолым сорап мөрәҗәгать итәләр. Акчаны алгач кызны кайтарабыз дип вәгъдә бирәләр. Әмма акчаны тапшырганда, ниндидер вакыйга килеп чыга да, атышу башлана, кызны акчага алмаштыру килешүе уңышсызлык белән бетә. Урлаучылар әти-әниләренә кызны үтердек дип хәбәр җибәрәләр. Джон, иптәше Пол Рейборн ярдәме белән әле тулысынча терелеп бетмәйче хастаханәдән кача. Джон Питаның әнисенә — Лиза Рамоска бөтен кызны урлауга катнашучылардан ачу алам һәм бөтенесендә үтерәм дип ант бирә.
Башта Джон урлауның башкаручыларына чыга. Газап астыннан бер башкаручыдан урлауны кемнәр оештырганың белә. Урлаучылар чылбырыннан югарырак менә торгач, Джонга кызның әтисе урлауны оештырганы ачыклана. доллар аныкы түгел, ләкин Самуэл алдаулы эш ясарга җыенган булган. Шуның буенча ярты акча аңа тияргә тиеш булган. Шул акчаны тапшырганда урлаучының бер туганы үтерелгәч, моның бөтен исәпләре җимерелгән. Джон Самуэлга үз-үзен үтерергә мөмкинлек бирә.
Фильмның соңгы чыгышында — көч структуралары вәкиле Мехико Мигел Манзано кулга алган вакытта Даниел Санчесны үтерә.
Бәяләмәләр
Фильм күбесенчә кинокритикларның тискәре фикерләрен алды. Rotten Tomatoes-да фильмның уртача рейтингы. Metacritic-та —.
Зейтинли (Байрамич)
Зейтинли (Zeytinli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (köy).
Торецк
Торецк, 2016 елга хәтле Дзержинск (Торецьк, Торецк) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 34750 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Торецк Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1806 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Милли состав (2001): украиннар — 61,4%, руслар — 36,1%, белоруслар — 1,0%.
Туган тел буенча, 2001: рус теле — 87,1%, украин теле — 12,2%.
(10283) Cromer
Тарихы
1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JE2» саналган.
Таласкавшчына
Таласкавшчына (Таласкаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Прилог
Прилог — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гвадокавали (Кампобасо)
Гвадокавали — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвадокавали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кшцин
Кшцин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лоскорралес
Лоскорралес — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Закшувек-Колёния
Закшувек-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Армияләрнең «B» төркеме
Армияләрнең «B» төркеме — (алман Heeresgruppe B) — Алман Кораллы көчләре (вермахт) эчендәге гаскәрләрнең оператив-стратегик берләшмәсе.
Төркемне оештыру. Көнбатышта кампания
Армияләрнең «B» төркеме 1939 елның 12 октябрендә оештырыла Польшадан көнбатышка күчереп урнаштырылган армияләрнең «Төньяк» төркемен (Heeresgruppe Nord) исемен алмаштырып.
Дзивнава
Дзивнава (Дзіўнава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Шандор Апати
Шандор (Александр) Апати (Apáthy Sándor,, —, ) — коммунистлар хәрәкәте эшлеклесе. Беренче бөтендөнья сугышы вакытында Аустрия-Маҗарстан гаскәренә алынып, 1916 елда урысларга әсир төшә. 1916-1919 елларда Казанда: Казан заводларының берсендә агач остасы, К. Маркс ис. интернациональ батальон оештыручыларның берсе (1917); «Uj Elöre» һәм «Коммунист» гәҗитләре мөхәррире (1918-1919). 1919 да Маҗарстанга кайта; Маҗарстан Совет Республикасы дәверендә Уйпешт шәһәре идарәсе (директориясе) әгъзасы була; шул ук елны төрмәгә ябыла. 1924 елда СССР һәм Маҗарстан арасында тоткыннар белән алмашу нәтиҗәсендә иреккә чыгарыла; алдагы язмышы билгесез.
Дзивнава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11132) Horne
(11132) Horne — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 17 ноябрендә Деннис ди Сикко тарафыннан Sudbury обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 WU» саналган.
Добрянка (гмина Бирча)
Добрянка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нортборо (Айова)
Нортборо  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нортборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Педру (Мантейгаш)
Сан-Педру  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ла-Мот (Кот-д’Армор)
Ла-Мот (La Motte) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Мюр-де-Бретань кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 43,03 км².
Парма (Лодзь воеводалыгы)
Парма  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горбан (коммуна)
Горбан — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Хайтерсхайм
Хайтерсхайм (Heitersheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ручь
Ручь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Весляна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 70 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фостер (Род-Айленд)
Фостер  — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урта Иевка
Урта Иевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иевка елгасының сул ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
(10284) 1981 QY2
(10284) 1981 QY2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Урта Иевка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10284) 1981 QY2
Тарихы
1981 елның 24 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 QY2» саналган.
Ласана (Техас)
Ласана  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ласана халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхәт Салихов (1966)
Бу Уфа тарихчысы турында мәкалә, Казан галиме турында моннан укыгыз
Әхәт Салихов, Әхәт Гобәй улы Салихов (Әхәт Ғөбәй улы Сәлихов, 1966 елның 12 июне, СССР, РСФСР, БАССР, Күгәрчен районы, Бикеш) ― тарихчы-галим, тарих фәннәре кандидаты (2003), Россия Фәннәр академиясе Уфа федераль тикшеренү үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институтының Көнчыгыш кулъязмалары бүлеге мөдире (2014 елдан), Мәҗит Гафури, Мифтахетдин Акмулла (2013), Шәһит Ходайбирдин (2018) исемендәге премияләр лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1966 елның 12 июнендә БАССР Күгәрчен районы Бикеш авылында туган. Стәрлетамак дәүләт педагогика институтының (хәзер БДУ Стәрлетамак филиалы) тарих-педгогика факультетын тәмамлаган.
1997 елда ― Мимар-Синан исемендәге университетның Социаль фәннәр институтында (Истанбул, Төркия) магистрлык диссертациясен, 2003 елда ― тарих фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган. Диссертация темасы: «Әхмәтзәки Вәлидиның 1908-1920 еллар фәнни һәм иҗтимагый-сәяси эшчәнлеге».
2006―2014 елларда ― БР мәдәният министрлыгының ТӨРКСОЙ оешмасындагы вәкиле.
2014 елдан ― Россия Фәннәр академиясе Уфа федераль тикшеренү үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институтының Көнчыгыш кулъязмалары бүлеге мөдире.
Кшчоновице (Островецкий повяты)
Кшчоновице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лупиньен-Ортилья
Лупиньен-Ортилья — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Довге (Сяноцкий повяты)
Довге — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гвазине (Виченца)
Гвазине — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвазине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11133) Кумотори
Тарихы
1996 елның 2 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XY» саналган.
Падаккасы (Оринино авыл җирлеге)
Падаккасы (Патаккасси, Падаккасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429534. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300009800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 206 кешенең яшәве мәгълүм.
Юныс Әхмәтҗанов
Казан һөнәри сәүдә-кулинария училищесын тәмамлап, хезмәт юлын 1942 елда аш-су остасы булып башлый. 1957 елны мастер-повар дәрәҗәсенә ирешә. 1960 елны Юныс Әхмәтҗанов Ленин ордены белән бүләкләнә. СССРның Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсендә (ВДНХ урысча) куелуга ирешкән кулинар хезмәтләре ил күләмендә югары бәяләнеп, ул алтын медаль белән бүләкләнә.
Падаккасы (Оринино авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,57%),.
Юныс Әхмәтҗанов
Юныс Әхмәтҗанов татар милли кулинариясен тирәнтен өйрәнә, татар авыллары буенча рецептлар җыя, үзе күп кенә рецептлар яза. 1958 елны татар халык ашларына караган 220 рецептны эченә алган беренче китабы басылып чыга. Ул Казанда милли ашлар әзерләү буенча махсуслашкан җәмәгать туклануы предприятиесен ачу идеясен тәкъдим иткән иде. Шул рәвешчә «Татар ашлары йорты» барлыкка килгән.
1980 елда Мәскәү Олимпиадасы вакытында узган халыкара чараларда татар халык ашларын тәкъдим иткән.
Кодыбирде
Кодыбирде (Кулабердино) — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Багай авыл җирлегенә карый.
Тарих
Авыл Казан ханлыгы чорында ук билгеле булган.
Халык саны
Милли состав (2010): руслар (94%), чуашлар (6%).
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Едревиль-ан-Льевен
Едревиль-ан-Льевен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
GSC2758-2067
GSC2758-2067 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Зейтинлик (Ардешен)
Зейтинлик (Zeytinlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ардешен илчесенә караган бер авыл (köy).
Залава
Залава — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Педру (Селорику-да-Бейра)
Сан-Педру  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Талачын
Талачын (Талачын ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дзмитравка 1
Дзмитравка 1 (Дзмітраўка 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Тапсуй
Тапсуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының уң ярыннан 591 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 283 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прилог-Вий
Прилог-Вий — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паролице
Паролице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балашау
Балашов, Балашау (Балашов) — Россия Федерациясенең Сарытау өлкәсендә урнашкан шәһәр, Балашау районының администатив үзәге.
Мидлсекс (округ, Виргиния)
Мидлсекс — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Салуда шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1765 елда оештырыла.
Балашау
География
Шәһәр Ука-Тын тигезлегенең көнчыгыш читендә, Хопёр елгасында, Тамбов — Камышлы һәм Поворино — Пенза тимер юл сызыкларларның киселеше урынында, Сарытаудан 210 киломектрга көнбатыштарак урнашкан.
Тарих
17 гасырның азагыннан Балашово саласы буларак мәгълүм булган. Шәһәр статусын 1780 елдан башлап йөртә. 1895 елда шәһәргә тимер юл килеп җитә.
Мидлсекс (округ, Виргиния)
Территориясе
Округ мәйданы 546/337 км² тәшкил итә.
Балашау
Тарих
1954—1957 елларда Балашау өлкәсе үзәге булып торган.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%), украиннар (1,3%).
Мидлсекс (округ, Виргиния)
Искәрмәләр
Мидлсекс (округ, Виргиния)
Норт-Буена-Виста (Айова)
Норт-Буена-Виста  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норт-Буена-Виста шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горбенешть (коммуна)
Горбенешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Хельмштадт-Барген
Хельмштадт-Барген (Helmstadt-Bargen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10285) Renemichelsen
(10285) Renemichelsen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 17 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 QX1» саналган.
Шошка (Сыктывдин районы)
Шошка (Шошка) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (78%),руслар (20%).
(11134) Ceske Budejovice
(11134) Ceske Budejovice — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 4 декабрендә М. Тихи, З. Моравец тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XO2» саналган.
Кшчоновице (Сташовский повяты)
Кшчоновице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Довжиця (Лиский повяты)
Довжиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монесма-и-Кахигар
Монесма-и-Кахигар — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Педру (Транкозу)
Сан-Педру  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Роншероль-сюр-ле-Вивье
Роншероль-сюр-ле-Вивье — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Педру (Транкозу)
Географиясе
Мәйданы —.
Чарлзтаун
Чарлзтаун — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Талянишки
Талянишки (Талянішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Урта Шубная
Урта Шубная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Шубная елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Залази
Залази — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Урта Шубная
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Залази
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урта Шубная
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гвазтакончо (Кьети)
Гвазтакончо — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвазтакончо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дзмитравка 2
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Парондзице
Парондзице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ласара (Техас)
Ласара  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ласара халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Припоара
Припоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рыта
Рыта — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калеҗик (Һалылые)
Калеҗик (Kalecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Едревиль-сюр-Ер
Едревиль-сюр-Ер — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(11135) Ryokami
(11135) Ryokami — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 3 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XF3» саналган.
(10286) Shnollia
(10286) Shnollia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кшчонув (Свентокшиж воеводалыгы)
Кшчонув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(10286) Shnollia
Тарихы
1982 елның 16 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SM6» саналган.
Pötr İlyiç Çaykovskiy
Pötr İlyiċ Ċaykovski (Rusċa Пётр Ильич Чайковский) - romantik ċorga qaragan rus kompozitorı.
Кшчонув (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Pötr İlyiç Çaykovskiy
Ċaykovski dönyakülәm ṡöhrәt qazana. Biograf yazuċı Anthony Holden assızıqlawınċa, Ċaykovskiga qәdәr rus muzıkası xalıq cırlarınnan hәm kapella yañgırawlarınnan torgan. Ṡulay uq Ċaykovski berenċe tapqır ċit il tıñlawċısın rus muzıkası belәn tanıṡtıra. Mәsәlәn, Mixail Glinka üz tormıṡında berdәnber tapqır ċit il konsertın Parijda birә.
Tormıṡı
Pötr Ċaykovski 1840 yılnıñ 7 mayında xәzerġe Udmurtia respublikasınıñ Votkinsk ṡәhәrendә dönyaġa kilә. Ətise – İlya Petroviċ ṡaxta injenerı, әnise – fransuz tamırınnan bulġan Aleksandra Andreyevna Assier. Ċaykovski öyendә pianino tawıṡı tuqtamaġan. Pötr berenċe muzıka dәreslәren 5 yәṡendә baṡlıy. Öċ yıl eċendә ul notalarnı uqıtuċısı dәrәcәsendә uqıy alırday yuġarılıqqa kütәrelә.
1850 yılda Ċaykovski Sankt-Peterburgnıñ Xoquq mәktәbenә kerergә dip әzerlek klassların ala baṡlıy. 1858 yılġa xәtle ul ṡul mәktәpne tәmamlıy. Ṡunnan soñ ul Yustitsiә Ministrlıġına bilgelәnә. Bu eṡne ul öċ yıl dәwamında alıp bara.
1862 yılda Ċaykovski Anton Rubinstein qulı astında muzıka dәreslәren ala baṡlıy.
1891 yılda Ċaykovski konsertları belәn AQṠnı qolaċlıy. Carnegie Hall aċılu tantanasında ul Slavonic March әsәren baṡqara.
1893 yılda Ċaykovskiġa Cambridge universitetınıñ Muzıka fәnnәre doktorı dәrәcәse birelә.
Ṡәxsi tormıṡ
Ozaq yıllar dәwamında Çaykovski icatın öyrәnüçelәr anıñ gomoseksual sıyfatların tikşerep kildelәr. Bu ezlәnülәr Sovet xökümәte waqıtında ber çiktәn ikençe çikkә taypıla. Lәkin, nәrsә genә bulsa da, 1870nçe yıllar tirәsendә Çaykovski ğailә qoru telәge belәn yana başlıy.
Ozaq yıllar buyınça Çaykovskiğa emotsianal yaqtan zur terәk bulıp Nadejda fon Mek tora. Bu xatın belәn ul berqayçan da oçraşmasa da, anıñ patornatı hәm finans yәrdәme belәn dönya kürә. Alarnıñ küpsanlı xatları Çaykovskineñ şәxsi tormışı turında bay mәğlümatnı açıqlıy.
Глухов (Сумы өлкәсе)
Глухов (Һлухив, Глухів, Глухов) — Украинаның Сумы өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 34282 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Глухов Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
992 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 83,2%, рус теле — 16,5%.
Монтануй
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горгота (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Довжиця (Сяноцкий повяты)
Довжиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Педру-де-Риу-Секу
Сан-Педру-де-Риу-Секу — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Армияләрнең «C» төркеме
Төркемне оештыру. Көнбатыш фронт 1939—1940
1939 елның 26 августта Франкфурт-на-Майнеда армияләрнең «C» төркеме оештырыла. Оештырылган армияләрнең төркеме Көнбатыш фронтка урнаштырылган.
1941 елның 20 июнендә армияләрнең «Төньяк» төркеме (Heeresgruppe Nord) исемене алмаштырыды.
Сенегалда ислам
Сенегалда ислам (Islam au Sénégal, الإسلام في السنغال ) ― күпчелек дине. Бәяләүләр буенча, ил халкының (15, 8 млн кеше, 2018 елга) 96 % ы ― мөселманнар. Ислам дине Сенегалда XI гасырда ук урнашкан. Илдә зур йогынтыга ия суфичылык тарикатьләре (Тиҗания, Лайения, Мөридия, Кадыйрия һ. б.) Франция колонизациясе чорында көчәйгән. Мөселманнарның 95 % ы – суфилар, 1 % ы – шигыйлар (Ливаннан чыккан Сенегал ватандашлары), 1 % тан кимрәге – әхмәдияләр.
Тарих
Сенегалда Ислам дине XI гасырда ук урнашкан. 1040 елда, Төньяк һәм Көнбатыш Африка арасында сәүдә элемтәсе нәтиҗәсендә, хәзерге Сенегал территориясендә урнашкан, IX-XIII гасырларда яшәгән дәүләте короле Вар Җаби (War Jabi) ислам динен кабул иткән. Такрур дәүләте ― әлеге төбәктәге беренче ислам дәүләте булган. Ислам динен кабул итү дәүләткә зур файда китергән, Африканың башка ислам илләре белән икътисади һәм сәяси элемтәләрне ныгытырга һәм киңәйтергә мөмкинлек биргән.
XVII гасырда ислам Сенегалда элита һәм сәүдәгәрләр диненә әверелә. XVIII гасырда Франция колонизациясе башлангач, сенегаллылар колонизаторларга каршы берләшә, илдә суфичылык тарикатьләре (Тиҗания, Мөридия, Кадыйрия һ. б.) йогынтысы арта.
Сенегалда дөньяви дәүләт урнаштырып, француз администрациясе шулай ук Коръән өйрәнү мәктәпләре булдыруны чикли, дәүләт мәктәпләрендә дөньяви программа буенча укытуны кертә, җәмәгатьчелекнең Ислам темаларына китаплар алу мөмкинлеген, Сенегал һәм Якын Көнчыгыш арасындагы элемтәләрне, Мәккәгә хаҗ кылуны чикли, мөселман галимнәрен кулга ала һәм үтерә.
1953 елда реформалар яклы шәех Тур Мөселман мәдәнияте берлеген (l'Union culturelle musulmane) оештырган.
1956 елда Согуд Гарәбстанында укыган Мамаду Ба (Mamadou Ba) Сенегалда сәләфиләр җәмгыятенә нигез салган. Хәзер Сенегалда сәләфиләрнең күренекле вәкиле – Алиун Ндао (Alioune Ndao).
(11136) Shirleymarinus
(11136) Shirleymarinus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 8 декабрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XW12» саналган.
Зейтинлик (Артвин)
Зейтинлик (Zeytinlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Артвин илчесенә караган бер авыл (köy).
Гвазтала Нуова (Верона)
Гвазтала Нуова — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гвазтала Нуова Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Идәш
Идәш — татар-башкорт яши торган төбәкләрдәге гидроним. Кара:
Норт-Вашингтон (Айова)
Норт-Вашингтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норт-Вашингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Падаккасы (Юськасы авыл җирлеге)
Падаккасы (Патаккасси, Падаккасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232885009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300009900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.