cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Катаракта
ИОЛ'ның ялгыш урнашуы
2.   Миотиклар  белән дәвалау   бераз күчүдә нәтиҗәле. ИОЛ'ның шактый күчүе аның алмаштыруын таләп итәргә мөмкин (рәс. 12.216).
Челтәркатлау кубарылу
Челтәркатлауның регматоген кубарылуы, ЭЭК яки факоэмульсификациядән соң сирәклегенә карамастан, түбәндәге куркынычлык  шартлары белән бәйле була ала.
1.     Операциягә кадәр
•     «Рәшәткәле» дегенерация яки челтәркатлау ертылулары  катаракта экстракциясе яки лазерлы капсулотомия алдыннан офтальмоскопия  мөмкин булса, яки шундук бу мөмкин булгач, дәвалау таләп итә.
•     Арткы капсула ертылу.
•     Пыяласыман җисем югалту, аеруча чираттагы тактика ялгыш  булса, кубарылу куркынычлыгы якынча 7% тәшкил итә. Якынча 6 дптр миопия булганда куркынычлык 15% кадәр арта.
3.   Операциядән соң. Бер ел эчендә операциядән соң лазерлы капсулотомия үткәрү.
Кисталы макуляр шешү
Макуланың кисталы шешүе арткы капсула ертылу, пыяласыман җисем коелу һәм кайвакыт кысылу белән бергә барган катлаулы  операциядән соң ешрак үсеш ала, әмма уңышлы үткәрелгән операциядән соң да  мөмкин. Гадәттә операциядән 1-6 айдан соң билгеләнә. Клиник күренеше һәм дәвалау ысуллары 17 нче бүлектә бирелгән.
Томас Джефферсон
Томас Джефферсон (Thomas Jefferson; 1743 елның 13 апреле, Британия империясе, Виргиния колониясе — 1826 елның 4 июле, АКШ, Виргиния штаты) — АКШ сәясәтчесе һәм дәүләт эшлеклесе, күренекле акыл иясе, демократ, АКШ дәүләтенә нигез салучыларның берсе, 3-нче АКШ президенты (1801—1809).
Тәрҗемәи хәле
1743 елның 13 апрелендә Британия империясе Виргиния колониясендә күп балалы плантатор гаиләсендә туган. 1752 елдан шотландияле рухани Уильям Дугласның башлангыч мәктәбендә, 1758—1760 елларда Гордонсвиллда урнашкан рухани Джеймс Мори мәктәбендә, 1760—1762 елларда Уильямсбургта урнашкан Вилһелм һәм Мария көллиятенең фәлсәфә бүлегендә укый. Латин, борынгы грек, француз телләрен өйрәнә.
1762—1767 елларда билгеле адвокат Джордж Вит (Уайт) янында хокук, юриспруденция фәннәрен өйрәнә, ораторлык серләренә төшенә. 1767 елдан мөстәкыйль рәвештә адвокат эшчәнлеген башлый: 1767 елда 68 эшне карауда катнашса, 1769 елда 200 эшне карауда катнаша.
Адвокат эшчәнлеге белән бергә сәясәттә дә катнаша башлый.
1769 елда Виргиния канун чыгару җыелышы депутаты итеп сайлана.
1776 елда «АКШ бәйсезлеге турында декларация»не әзерләүче комиссияне җитәкли. Декларация 1776 елның 4 июлендә АКШ конгрессы тарафыннан кабул ителә.
1776—1779 елларда Виргиния штаты делегатлар пулатына сайлана. 3 ел эчендә штат өчен 130 канун проекты эшли, шулар исәбендә Дин иреге турында билль, Виргиниягә яңа коллар китертмәү турында канун һ. б.
1779—1781 елларда Виргиния губернаторы. Штат башкаласын Ричмондка күчерә. Дини белем бирелми торган Виргиния университетын оештыра. 1781 елның июнендә Британия гаскәриләре тарафыннан әсирлеккә алына, әсирлектән качкач, губернатор вазифасыннан баш тарта.
1785—1789 елларда АКШ-ның Франциядәге илчесе.
1789—1793 елларда Джордж Вашингтон кабинетында АКШ-ның (беренче) дәүләт сәркатибе. Штатларга киң мөстәкыйльлек бирү яклы сәясәтче буларак, федерализмга каршы чыга. АКШ-ның Демократик-республика фиркасен төзи. 1793 елда Дж. Вашингтонга карата оппозициягә күчә, Виргиниягә үз утарына кайтып китә.
1796 елгы АКШ президентын сайлауларда федераллар фиркасе вәкиле Джон Адамска җиңелә, ләкин сайлаучылар биргән тавышлар аны илнең вице-президенты итеп сайларга мөмкинлек бирә. 1800 елгы АКШ президентын сайлауларда җиңә. Президент булган чорда (1801—1809) бер тапкыр да вето хокукыннан файдаланмый. Салымнарны, АКШ коры җир гаскәре һәм флотының чыгымнарын киметә. җаваплылыгын һәм бәйсезлеген арттыруга ирешә.
1804 елгы сайлауларда, федераллар фиркасе вәкиле Чарльз Пинкнины 162:16 тавыш белән җиңеп, икенче президент итеп сайлана. АКШ территориясенә яңа коллар китермәү турында билльгә кул куя. 1804 елның мартында Франциядән долларга Луизиана җирләрен сатып алу турында килешү көченә керә. 1805 елның апрелендә Урта диңгезгә, Триполи портын камарга җибәрелгән АКШ хәрби флоты беренче мәртәбә илдән ерак җирләрдә дә сугыш хәрәкәтләре алып барырга сәләтле икәнен күрсәтә. Өченче мөддәткә президент итеп сайлану тәкъдимен катгый кире кага. Виргиния штатында мәгарифне тамырдан үзгәртеп кору программасын эшли. Виргиния университетын оештыру комиссиясен җитәкли, уку биналарын төзү белән дә үзе җитәкчелек итә, барлык факультетлар өчен уку планнары төзи, профессорлар туплау белән шөгыльләнә. 1826 елның 4 июлендә вафат була. Үзе төзеткән Монтичелло утарында җирләнә.
Гаиләсе
1772 елда тол хатын Марта Скелтонга (?—1782) өйләнгән. 6 баласы туган.
Белиц
Белиц — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Әсгать Мохтар
Әсгать Мохтар (әдәби тәхәллүсе, тулы исем-фамилиясе Әсгать (Әскад) Мохтар улы Мохтаров, Asqad Muxtor, Asqad Muxtorov, Асқад Мухтор, 23 декабрь 1920 — 17 апрель 1997) — Үзбәкстан ССРның халык шагыйре, язучы, тәнкыйть мәкаләләре авторы.
Белиц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әсгать Мохтар
Биография
Әсгать Мохтар 1920 елның 23 декабрендә Фәрганәдә туа. 11 яшьтә ятим кала, балалар йортында тәрбияләнә. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1938 елда Урта Азия дәүләт университетына (1960 елдан Ташкент Дәүләт университеты, 2008 елдан ) укырга керә.
Ташкентка күченгәч, 1957-69 елларда Үзбәкстан Язучылар берлегенең секретаре булып эшли, республиканың «Звезда Востока», «Гулистан» кебек үзәк басмаларында баш мөхәррир була.
Иҗаты
1938 елдан үзенең иҗатын вакытлы матбугатта бастыра башлый. Әсгать Мохтар үзбәк әдәбиятына хезмәт кешесе темасын кертә: Әсгать Мохтар – «Булат коючы» («Пўлат куювчи», 1947), «Зур юлда» («Катта йўлда», 1949) поэмалары, «Хөрмәтле кардәшләрем» («Ҳамшаҳарларим», 1949), «Рәхмәт, сөеклем» («Раҳмат, меҳрибоним», 1954), «99 миниатюра» (1962) шигъри җыентыклары, «Елгалар кушылган җирдә» («Дарёлар туташган жойда», 1950), «Каракалпак кыйссасы» («Қора-қалпоқ киссаси», 1958) повестьлары, «Апа-сеңелләр» («Опа-сингиллар», 1955), «Туу» («Туғилиш», 1961), «Дәвер минем тәкъдиремдә» («Давр менинг тақдиримда», 1964), «Чинар» («Чинор», Үзбәкстан ССРның Хәмзә исемендәге дәүләт бүләге, 1968, татарча басмасы – 1976), «Күзгә йокы кермәгәндә...» («Тундаликлар...», 1997) романнары, берничә пьеса, А. Пушкин, М. Лермонтов, А. Блок, К. Симонов, У. Шекспир,, Софокл әсәрләренең тәрҗемәләре авторы. Роман-поэмаларында үзбәк хатын-кызларының «уянуы», көрәшчеләр, үзбәк халкының тарихы тасвирлана.
Үзбәкстанда татар әдәбиятын пропагандалый. Җирле вакытлы матбугатта Г. Тукай, М. Җәлил, Г. Әбсәләмов, Һ. Такташ тормышын һәм иҗатын чагылдырган мәкаләләр бастыра, Тукайның (1946, 1961, 1986) һәм Җәлилнең (1958, 1982) шигырьләр җыентыкларын нәшер итүгә әзерли (җыентыкны төзүче, кереш сүз авторы һәм кайбер шигырьләрнең тәрҗемәчесе буларак).
Язучының әсәрләре рус, инглиз, беларус, украин, кытай, румын, һинди, урду һ. б. телләргә тәрҗемә ителгән.
«Чинара» романы өчен Хәмзә исемендәге Республика Дәүләт премиясе ала. Ике орден һәм медальләргә ия була.
1997 елда Ташкентта вафат була.
Николай Бутенин
Николай Бутенин (, Абдай, Чар өязе, Казан губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — мари совет дәүләт эшлеклесе, Беренче бөтендөнья сугышында катнашучы.
Укытучы (1903-?), патша гаскәрендә (1914-1917), укытучы (Казан губернасы) (1917-1918), РСФСР милләтләр эшләре халык комиссарлыгы мари бүлеге мөдире урынбасары (1919), 2-нче армиянең сәяси идарәсендә (1919), мари халкы яшәгән районнарда эш итү өчен РК(б)Ф ҮК Көнчыгыш секциясе вәкиле (1919-1920), РК(б)Ф ҮК пропаганда-агтиация бүлеге каршындагы Үзәк мари бюросы сәркәтибе (1920-?), РК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1921-1922), Мари мохтар өлкәсе кулланучылар җәмгыятьләре берлеге идарәсе рәисе (1922-1924), Мари мохтар өлкәсе өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1924-1928), Краснококшайск шәһәр шурасы рәисе (1927-1928), БҮБК Президиумы каршындагы Мари мохтар өлкәсенең даими вәкиллегендә (1928-?), «Союзхлебторг» оешмасында кадрлар буенча өлкән киңәшчесе (?-1938), кулга алынган һәм атып үтерелгән (1938).
Маутхаузен (коммуна)
Маутхаузен  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ромен (Марна)
Ромен — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Браунсвилл (Луизиана)
Браунсвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Браунсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18589) 1997 YL10
(18589) 1997 YL10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YL10» саналган.
Ксаверув (гмина Крамск)
Ксаверув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтел Санта Мария (Перуҗа)
Казтел Санта Мария — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел Санта Мария Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хой-Яха (Надым кушылдыгы)
Хой-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының сул ярына тамагыннан 88 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(2496) Фернандус
(2496) Фернандус — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Крка (поселення)
Крка  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фонпедруз
Фонпедруз — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Бала Бәһмәнли
Бала Бәһмәнли (Bala Bəhmənli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Кеннон-Фолс (Миннесота)
Кеннон-Фолс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Смавжы (Слонимский районы)
Смавжы  (Смаўжы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Гамулька
Гамулька — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Смавжы (Слонимский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гамулька
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кеннон-Фолс (Миннесота)
Тарихы
Кеннон-Фолс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арий Пазовский
Ари Пазовски (Арий Моисеевич Пазовский,, — , ) — СССР дирижеры, СССРнең халык әртисе (1940), РСФСРнең һәм УССРның атказанган әртисе (1925, 1935), Сталин премиясе лауреаты (1941, 1942, 1943), Мәскәүдәге Зур театрының баш дирижеры һәм сәнгать җитәкчесе (1943-1948).
Го Шоу-Дзин (ай кратеры)
Го Шоу-Дзин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 33,48 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Го Шоуцзин (1231—1316) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Евсигний Пайгусов
Евсигни Пайгусов (Евсигний Григорьевич Пайгусов,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
Сен-Пьер-Тарантен
Сен-Пьер-Тарантен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Мауэр-Амштеттен
Мауэр-Амштеттен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мировице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Мировице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өренбоялы (Гүнейсыныр)
Өренбоялы (Örenboyalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Гүнейсыныр илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сусловы
Сусловы (Сусловы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Выглен (Сливен өлкәсе)
Выглен  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сусловы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
NGC 464
NGC 464 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сусловы
Халык
Халык саны динамикасы:
NGC 464
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сусловы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Плейнвилл (Коннектикут)
Плейнвилл  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Үтәбай
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
(4694) Фестоу
(4694) Фестоу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Үтәбай
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (14%), башкортлар (86%).
(4694) Фестоу
Тарихы
1985 елның 14 августында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 PM» саналган.
Плейнвилл (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войта
Войта — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пётр Лежнёв-Финьковский
Пётр Лежнёв-Финьковский (, Глушково, Тверь губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, РСФСР, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе.
Тимирәзев ис. Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясен (1929), Кызыл профессура аграр институтын (1934) бетергән. Чикмә кантун җир бүлеге мөдире (?-?), Чикмә кантун уңыш сату буенча гадәттән тыш комитеты рәисе (1921), РК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1922-1923), РСФСР игенчелек халык комиссарлыгында бүлек башлыгы (1923-?), Бөтенроссия җир һәм урман эшчеләре берлеге ҮК президиумы әгъзасы (?-?), Мәскәү зоотехника институты директоры урынбасары (1935-1936), Бөтенсоюз мех хуҗалыгы институты директоры (1936-1937).
Роминьи
Роминьи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ксаверув (Калиский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18590) 1997 YO10
(18590) 1997 YO10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YO10» саналган.
Бенсдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Годдард (ай кратеры)
Годдард - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 93,18 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Роберт Годдард (1882—1945) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Занадворовка
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92,12%), украиннар (7,22%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,88%.
Александр Палицын
Александр Палицын (Александр Степанович Палицын,, — , ) — генерал-лейтенант, Волын һәм Казан (1899-1902) губерна җандар идарәләре башлыгы.
Гейикли (Шалпазары)
Гейикли (Geyikli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Шалпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Смилги
Смилги (Смілгі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Казтел Тасо-Казтелтоно (Болцано)
Казтел Тасо-Казтелтоно — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел Тасо-Казтелтоно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Крн (Кобарид)
Крн  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фонрабиуз
Фонрабиуз — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
HD218067
HD218067 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мауэрбах
Мауэрбах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кенсингтон (Миннесота)
Кенсингтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кенсингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ганьча (Подлясье воеводалыгы)
Ганьча  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мирославице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Мирославице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(3695) Фиала
(3695) Фиала — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Мирославице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3695) Фиала
Тарихы
1973 елның 21 октябрендә Генри Джиклас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 UU4» саналган.
Браунфилдс (Луизиана)
Браунфилдс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Браунфилдс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Князевка (Авыргазы районы)
Князевка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453483, — 80205804003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 28 кешенең яшәве мәгълүм.
Змеевка (Пышма кушылдыгы)
Змеевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гәр (Алабуга районы)
Гәр — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Халык саны — 336 тирәсендә. Почта индексы — 423638.
Тарих
1678 елда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Биринҗи Маһмудлу
Биринҗи Маһмудлу (Birinci Mahmudlu ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
(18591) 1997 YT11
(18591) 1997 YT11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 30 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YT11» саналган.
Палладий (Шерстенников)
Паллади (Павел Александрович Шерстенников,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Казанның Ходай алдыннан килүче Ибан (1924-1926) һәм Кизик (1926-1930) кәшишханәләре баш рухание, Алабуга (1930-1933), Ржев (1933-1936), Олонец һәм Петрозаводск (1936-1937) һәм Калинин (1937-?) епискобы, Симәй һәм Павлодар (1947-1949), Иркутск һәм Чита (1949-1958) һәм Сарытау һәм Вольск (1958-1963) архиепискобы, Орөл һәм Брянск митрополиты (1963-1970).
Иван Иванов (1889)
Иван Иванов (сентябрь 1889, Попова, Тверь губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
Пенза шәһәр шурасы рәисе (?-1920), Пенза губерна шурасы башкарма комитеты рәисе урынбасары (1920-1921), РК(б)Ф Пенза губерна комитеты оештыру бүлеге мөдире (1922-1923), РК(б)Ф-БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1923-1926), Брянск губерна транспорт эшчеләре берлеге рәисе (1927-1928), металлислар берлеге Мәскәү губерна комитеты кадрлар бүлеге мөдире (1928-?), кулланучылар җәмгыятьләре үзәк берлегендә (1930-?), капиталь төзелеш бүлеге башлыгы, химия машинатөзүчелеге баш идарәсе башлыгы урынбасары (1937-?).
Дорожкина (Песчанка кушылдыгы)
Дорожкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчанка елгасының уң ярыннан 0,3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Хольдид-Яха
Хольдид-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ты-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 18 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мауэркирхен
Мауэркирхен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Михаил Пальмин
Михаил Пальмин (Михаил Архипович Пальмин,, — , ) — язучы, Казан һәм Санкт-Петербург университетлары профессоры.
Годен (ай кратеры)
Годен - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 34,25 км булган кратер.
Плейнфилд (Коннектикут)
Плейнфилд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Годен (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Луи Годен (1704—1760) хөрмәтенә бирелә.
Плейнфилд (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Годен (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Плейнфилд (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гавраилово
Гавраилово — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейикли (Гөнен)
Гейикли (Geyikli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Берге (Пригниц)
Берге  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Куликов
Василий Куликов (, Бушуиха, Вологда губернасы, Россия империясе —, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
Сарытау губерна һөнәри берлекләр шурасы рәисе (?), Көньяк-Көнбатыш фронт хәрби-инкыйлаби трибунал рәисе (1919), БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1926-1929), Татарстан өлкә һөнәри берлекләр шурасы рәисе (1929-1930), БК(б)Ф Сәхәлин өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1936-1937), Сәхәлин өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1937), Зея өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1937), 8 елга иректән мәхрүм ителүгә хөкем ителгән (1940).
Ксенгинки (Косцянский повяты)
Ксенгинки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Реми (Кальвадос)
Сен-Реми — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
NGC 465
NGC 465 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Войтег
Войтег — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крнице (Храстник)
Крнице  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өренбурч (Сарай)
Өренбурч (Örenburç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18592) 1997 YO18
(18592) 1997 YO18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 24 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YO18» саналган.
Смильгини (Доцишски авыл советы)
Смильгини  (Смільгіні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Гарасимовиче
Гарасимовиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Смильгини (Доцишски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гарасимовиче
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Панаев
Владимир Панаев (Владимир Иванович Панаев,, — , ) — рус телендә иҗат иткән шагыйрь, яшерен киңәшче (1844), Санкт-Петербург ФА академигы (1841), Казан университетының шәрәфле әгъзасы.
(1794) Финсен
(1794) Финсен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1970 елның 7 апрелендә J. A. Bruwer тарафыннан Лейден обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 GA» саналган.
Мислаково
Мислаково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мауэр-Мельк
Мауэр-Мельк — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казтел Тривелино (Ферара)
Казтел Тривелино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел Тривелино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кичма (Киров өлкәсе)
Кичма (Кичма) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Кент (Миннесота)
Тарихы
Кент шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18593) Wangzhongcheng
(18593) Wangzhongcheng — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 5 гыйнварында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 AG11» саналган.
Бөюк Бәһмәнли
Бөюк Бәһмәнли (Böyük Bəhmənli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Камышенка (Пышма кушылдыгы)
Камышенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пышма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 5,2 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты
Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты белән бутамагыз
Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты (Северо-Восто́чный государственный университе́т) — Магадан өлкәсенең административ үзәге Магадан шәһәрендә урнашкан югары уку йорты, классик университет.
Тарих
1955 елда ачылган педагогика техникумы нигезендә (уку корпусларын, тулай торак, күпчелек укытучыларын алып), 1960 елда Магадан дәүләт педагогика институты оештырыла. 1961 елның 3 сентябрендә яңа ачылган югары уку йортында өч факультетта (тарих-филология, педагогика, физика-математика) белем бирү башлана. 1961 елда торып уку бүлегенә 200, читтән торып уку бүлегенә 75 студент кабул ителә. 1965 елда башлангыч класслар укытучылары, 1966 елда югары белемле тарих, рус теле һәм әдәбияты, физика һәм математика укытучыларының беренче чыгарылышы була.
1970 елда 800 кешегә исәпләнгән яңа уку корпусы төзелгәч, анда гуманитар факультетлар студентлары укый башлый.
1970—1980-елларда тарих-филология факультеты ике мөстәкыйль факультетка: тарих факультеты һәм рус теле һәм әдәбияты факультетына бүленә, өстәмә рәвештә чит телләр факультеты оештырыла.
1980-еллар азагы — 1990-еллар башында тарих факультеты социаль-гуманитар факультет, физика һәм математика факультеты табигать фәннәре һәм математика факультеты итеп, әзерлек бүлеге Вузга кадәрге әзерлек һәм һөнәри юнәлеш бирү үзәге итеп үзгәртелә.
1992 елда Магадан дәүләт педагогика институты Халыкара педагогика университеты итеп үзгәртелә. 1997 елда Төньяк халыкара педагогика университетын һәм Хабаровск техник университетының (хәзерге Тын океан дәүләт университеты) Магадандагы филиалын (1977 елда ачылган булган) берләштерү юлы белән өр-яңа югары уку йорты — Төньяк халыкара университеты оештырыла, 2007 елдан исеме — Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты.
Структура
Югары уку йорты составында 3 институт һәм 2 факультет бар.
Аспирантура
1992 елда университетта аспирантура ачыла. 2019 елда аспирантлар әзерләү 6 белгечлек буенча алып барыла: Аспирантура ачылганнан бирле 120дән артык кандидатлык, 61 докторлык диссертациясе якланган.
Диссертация советы
2005 елда университетта өч фәнни белгечлек буенча кандидатлык диссертацияләрен яклау буенча берләшкән төбәк диссертация советы ачыла:
Бу диссертация советында биология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертацияне уңышлы яклаган беренче аспирант — РФА Ерак Көнчыгыш бүлегенең Төньяк-Көнчыгыш комплекслы фәнни-тикшеренү институты фәнни хезмәткәре Александр Петр улы Бульбан.
Университет АКШ, Япония, Алмания, Корея, Кытай һ. б. чит ил партнерлары белән элемтәдә тора.
Матди-техник базасы
Университет балансында:
Гейикпынары (Бейпазары)
Гейикпынары (Geyikpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ксенгинки (Сьремский повяты)
Ксенгинки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көпрүбашы (Менген)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Менген илчесенә караган бер авыл (köy).
Гергевец
Гергевец — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меггенхофен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бридж-Сити (Луизиана)
Бридж-Сити  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бридж-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козырево
Козырево (Козырево) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
(4985) Фитцсиммонс
(4985) Фитцсиммонс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 23 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 QK4» саналган.
Михаил Панарин
Михаил Панарин (Михаил Петрович Панарин,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1944).
Беркенбрюк
Беркенбрюк — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крниця (Горе)
Крниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войтештий-дин-Вале
Войтештий-дин-Вале — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плимут (Коннектикут)
Плимут  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Годибер (ай кратеры)
Годибер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 33,14 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Казимир Мариа Годибер (1823—1901) хөрмәтенә бирелә.
Западный (Диңгез буе крае)
Западный (Западный) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Гарбари (Подлясье воеводалыгы)
Гарбари  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вадим Панин
Вадим Панин (Вадим Александрович Панин,, — , ) — Россия баскетболчысы, Россия чемпионатларының көмеш призчысы (2007, 2011).
Өрендере (Козан)
Өрендере (Örendere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роне (Марна)
Роне — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сергей Кутузов
Сергей Кутузов (, Никоново, Калуга губернасы, Россия империясе —май 1976, Ленинград, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
Кулга алынган (1912), азат ителгән (1912), Киевка сөрелгән (1914), казый, инкыйлаби трибунал әгъзасы (1918), РК(б)Ф Түбән Новгород шәһәр комитеты рәисе (1918-1920), Донецк губерна һөнәри берлекләр шурасы президиумы әгъзасы (1920), Түбән Новгород губерна һөнәри берлекләр шурасы эшче куллары асбүлеге мөдире, президиум әгъзасы (1920-1923), Түбән Новгород губерна хезмәт бүлеге мөдире (1924-1926), БК(б)Ф Выкса район комитеты әгъзасы (1928-?), БК(б)Ф Дзержинск район комитеты әгъзасы (?-1929), БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1929-1930), Түбән Новгород край халык хуҗалыгы шурасында президиум әгъзасы, план, авыл хуҗалыгы, фәнни-тикшеренү эшләре сиктырлары башлыгы (1930-1931), Түбән Новгород край шурасы башкарма комитеты каршындагы баш арбитр (1931-1932), Совет эшендә (Ленинград) (1932-?), кулга алынган (1949), 10 елга иректән мәхрүм ителүгә хөкем ителгән (1951), азат ителгән (1954).
Мислакувко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Четь (Кия кушылдыгы)
Четь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 432 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Смильгини (Мисявицки авыл советы)
Смильгини  (Смільгіні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казтел Трозино (Асколи Пичено)
Казтел Трозино — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел Трозино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фосс (Көнчыгыш Пиреней)
Фосс — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
(18594) 1998 BJ
(18594) 1998 BJ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 16 гыйнварында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BJ» саналган.
Мёггерс
Мёггерс — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Глуфишево
Глуфишево — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Динияр Биләлетдинов
Динияр Ринат улы Биләлетдинов — футболчы, Россия җыелма командасының һәм "Спартак" клубының ярым сакчысы.
Тормыш юлы
Динияр Биләлетдинов 1985 елның 27 февралендә Мәскәүдә туган. Әти-әнисе — Түбән Новгород өлкәсе татарлары. Футбол белән кызыксынуы нәселдән килә. Әтисе, танылган футболчы һәм тренер Ринатның футболга һәвәслеге олы улы Марат һәм урта улы Диниярга да күчкән. Диниярның энесе Данил исә фехтование белән профессиональ шөгыльләнә.
Динияр 2004 елдан бирле Россиянең яшьләр җыелма командасында (Андрей Чернышев җитәкчелегендә) футбол уйный. 2009 елга кадәр төзегән килешү буенча ул "Локомотив" командасы футболчысы була. Тренеры әйтүенчә, Динияр — бик тырыш һәм максатына ирешүче футболчы. Бабасы Сәйяр әйтүенә караганда, бу тырышлыгы аның татар милләтенә хас тырышлык. Динияр әйтүенчә, аның өчен тормышта иң мөһиме — туган-тумачаларының иминлеге һәм якын дусларының дуслыгы.
Футбол уйнаудан тыш, Динияр Мәскәү дәүләт индустрия университетында укый.
Клублар
<ul></ul>
Кеньйон (Миннесота)
Кеньйон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Динияр Биләлетдинов
Гаилә хәле
Хатыны Мария (Позднякова), 2011 елда өйләнешкәннәр. Уллары Тимур (21.03.2012).
Кеньйон (Миннесота)
Тарихы
Кеньйон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейиктепе (Енишеһир)
Гейиктепе (Geyiktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мостафа (Авыргазы районы)
Мостафа — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 432 кешенең яшәве мәгълүм.
Ксёнженице (Великопольское воеводалыгы)
Ксёнженице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 466
NGC 466 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Җуварлы
Җуварлы (Cuvarlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Крниця (Копер)
Крниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4987) Flamsteed
(4987) Flamsteed — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 20 мартында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Перт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FH12» саналган.
Martin Lüter
Martin Lüter (almança Martin Luther, 1483-1546) - xristian dine belgeçe, Reformatsiäne başlap cibärüçe, Täwrat kitabın alman telenä töp tärcemäçe. Anıñ xörmätenä protestantizmnıñ ber yünäleşe Lüteranlıq dip atalğan.
Tärcemäi xäle
Martin elekke mäğdänçe ğailäsendä tuğan. Martin tuğannan soñ ğailä Mansfeld şähärenä küçä, ätise mul tormışlı bürgergä äwerelä.
1501 yılda Martin Erfurt Universitetına kerä, 1505 yılda irek sänğät magistrı däräcäsen ala.
1505 yılda Avgustin monastırenä kerä.
Войтештий-дин-Дял
Войтештий-дин-Дял — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Martin Lüter
Tärcemäi xäle
1506 yılda Lüter monax näzeren qabul itä, 1507 yılda ruxani rätenä kertelä.
Беркхольц-Майенбург
Беркхольц-Майенбург — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Медер (Форарльберг)
Медер  — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Беркхольц-Майенбург
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медер (Форарльберг)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Martin Lüter
Tärcemäi xäle
1508 yıldan Wittenberg Universitetında uqıta başlıy.
1511 yılda Rim şähärenä säfär yasağanda Rim-katolik klirınıñ üz-üzeñne totışı belän zur qänäğätsezlek kiçerä.
Войтештий-дин-Дял
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Martin Lüter
Tärcemäi xäle
1512 yılda din belgeçe doktorı däräcäsen ala.
(18595) 1998 BR1
(18595) 1998 BR1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Martin Lüter
Reformatorlıq
1517 yılda papa Lev X "gönahlarnı kiçerü häm indulgentsiälärne satu turında" bullanı çığara. Lüter şuşı bullanı kisken tänqitli başlıy.
95 tezis
1517 yılnıñ 31 oktäberendä Lüter 95-tezislı tänqitne çığara. Bu tezislar Brandenburg häm Maynts arxiepiskoplarına cibärelä.
95 tezista Lüter katolik çirkäweneñ töp qağidälären tänqitli, ayıruça indulgentsiä mäslägen.
1519 yılda uzğan Leyptsig bäxäsendä Lüter papalarnı açıq tänqitlägän.
Cawabında Lüter Wittenberg Universitetı işeğaldında "çirkäwdän quu" Exsurge Domine bullasın yandıra häm böten Almaniä xalqın papalar zararlı yoğıntısına qarşı köräşenä çaqıra.
Krestian suğışı (1524-1526) waqıtında Lüter baş kütärüçelägä qarşı çığış yasıy.
1529 yılda Zur häm Keçe Katexezis tözi.
1546 yılda Aysleben şähärendä ülä.