cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Норрис-Каньйон (Калифорния)
Географиясе
Норрис-Каньйон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йокысызлык
Йокысызлыктан, төрле сәбәпләр аркасында бик күп кеше интегә. Бу, үз чиратында, кәеф төшенкелегенә, эшчәнлек сәләте түбәнәюгә, сәламәтлек какшауга китерә.
Рәзтәк
Рәзтәк (Рясток) — Миндәк елгасы (Җаек бас.) кушылдыгы. Башкортстан Республикасының Учалы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Миндәк елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Йокысызлык
Галимнәр раславынча, әгәр дә йоклаган кешенең башы көнчыгышка караса, аны төн буе куркыныч төшләр интектерә, бите сула икән. Башны көнбатышка каратып йокласаң, кан басымы сикерә, канда шикәр арта. Башны көньякка таба куеп йокласаң, ашкайнату бозыла. Иң дөрес вариант: башны төньякка таба юнәлтеп йоклау. Болай эшләгәндә, кешегә магнит давыллары һәм космик нурлар тәэсир итми. Матраска арыш яки солы саламы тутыру да файдалы. Бу чараны радиостезиологлар һәм биоэнергетиклар тәкъдим итә.
Булакув
Булакув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Йокысызлык
Галимнәр төш күрү 5-6 секундтан озаграк булмый дип раслыйлар.
Булакув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәзтәк
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, инештән Верхнеуральск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Йокысызлык
Яшь арткан саен, төш күрү вакыты кыскара. Балалар гел төш күрсә, олы яшьтәгеләрдә төшләр биш мәртәбә азрак була.
Ипсвич
Ипсвич (Ipswich) — Англиянең Саффолк графлыгында урнашкан шәһәр.
Йокысызлык
Кеше гомеренең өчтән бер өлешен йоклап уздыра. Кечкенә балаларга тәүлегенә 12 сәгать йокы таләп ителсә, олы кешегә, йокы тую һәм көч туплау өчен, 6-9 сәгатькә якын йоклау җитә. Олы кешегә йокы бик аз таләп ителгән очраклар да билгеле. Мәсәлән, Гёте тәүлегенә 5 сәгать кенә йоклый торган булган. Наполеонга 4 сәгать тә җиткән. Эдиссон 3 сәгать кенә йоклаган, ә Леонардо да Винчи сәгать ярым белән дә канәгатьләнгән (дүрт сәгать саен унбишәр минут).
Кеше озак йокламый торса, ниләр була соң? 1 төн йокламаганда, ор­ ганизмның аруы, хәтер, дикъкать начарлануы күзәтелә. Кеше 3 төн йокламаса, хәрәкәтләр координациясе бозыла, күрү дәрәҗәсе начарлана, нерв тартышуы барлыкка килә, косасы килә. 5 төн йокламаганда, көчле ярсыну күзәтелә, галлюцинацияләр һәм саташулар интектерә. 6-8 төн йокламасан, сөйләм акрыная, очлыклар калтырый, кыска-кыска вакытка хәтер югалып тора, кешенең үз-үзен тотышы сәерләнә.
Налташ (Саимбейли)
Налташ (Naltaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Саимбейли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Йокысызлык
Йокының тирәнлеге, дәвамлылыгы организмның шәхси үзенчәлекләренә бәйле булса да, аңа сезонлы факторлар да тәэсир итә. Йокысызлык, йокы туймау тойгысы кыш азагында, яз башында бик еш күзәтелә. Кыш буе арыганлык җыелу нәтиҗәсендә, тышкы тискәре йогынтыларга имму­ нитетның каршы торучанлыгы кими һәм кешенең организмы көчсезләнә.
Бу афәттән ничек котылырга сон? Йокысызлыкны җиңеп, туйганчы йок­ лап, иртән үзеңне яхшы хис итү өчен, гади кагыйдәләрне үтәү дә ярдәм итә.
Йокыга ятыр алдыннан бүлмәне җилләтү, төнлә форточканы аз гына ачык калдырып, саф һава сулау сулыш һәм кан йөреше системасына уңай тәэсир итә, ә бу, үз чиратында, йокы сыйфатын яхшырта.
Көн саен бер вакытта йокларга ятып, бер үк вакытта торырга тырышыр а кирәк. Йокы бүлмәсенә яктылык, бигрәк тә ай яктысы төшмәсен.
Ашау рационын витаминнар һәм минераллар белән тулыландырыгыз.
Бигрәк тә В группасы витаминнары, кальций, магний, бакыр, тимер, цинк минераллары организмга җитәрлек кергән кешеләрнең йокысы тыныч була.
Аеруча В группасы витаминнары мөһим, чөнки бу витаминнар организм арыган, киеренкелек туган вакытта яхшы ярдәм итә. Кальций көч кертү, ә магний тынычландыру тәэсиренә ия.
Банан, төрле яшелчәләр, цитрус җимешләр, бавыр, сөт ашамлыклары, кипкән җимешләр организмны җитмәгән микроэлементлар белән тулы­ ландыралар. Йокысызлык интектергәндә, организмга триптофан амино­ кислотасы керүе мөһим. Ул соя эремчегендә (тофу), кабак, көнҗет төш­ ләрендә, бадәм, әстерхан чикләвекләрендә күп була. Буш ашказаны йокларга ирек бирми, диләр. Шуңа күрә, бик ашыйсы килгәндә, кичен җиңелчә генә бутерброд ашарга була.
1 стакан җылы сөткә йә үлән чәенә 1 кашык бал салып эчү йокысызлыкны җиңәргә булыша. Бал табигый йоклаткыч булып исәпләнә, ул борчылуны, киеренкелекне киметеп, үзәк нерв системасын тынычландыра. Йоклаткыч дарулар белән мавыкмагыз! Бик еш кабул иткәндә, «йокы» таблеткалары ияләшүгә китерә, даруларны контрольсез кабул итү бик зур проблемалар тудырырга мөмкин. Сулыш системасы чирләре, йөрәк-кан тамырлары авырулары, төрле неврозлар белән интеккән кешеләргә дә йоклаткыч даруларны бик саклык белән генә кулланырга тәкъдим ителә. Йоклап булмый дип борчылып ятарга кирәкми, бу йокысызлыкны көчәйтә генә. Әгәр дә төнлә шомлану, борчылудан интексәгез, бөтнек, мәтрүшкә, чабыр үләне, калмак кабырчыгы, мелисса, тубылгы кебек исле үләннәрне кечкенә капчыкка салып, караватка баш очыгызга элеп куегыз. Озак йоклый алмый ятсагыз, торып нәрсә белән булса да шөгыльләнегез, күзләр йомыла башлап, йокы килгәнлеге тәмам сизелгәч кенә, урынга ятыгыз. ‘ Бер-ике атна дәвамында махсус күнегүләр ясау тиз йокыга китәргә ярдәм итә. Аркага яткан килеш, кулларны чук сөякләре өлешендә кысыгыз һәм алтыга кадәр санагач җибәрегез. Аякларны тездән бөгеп, корсакка китерегез һәм сулышыгызны туктатып алтыга кадәр санагыз, Сулыш алгач, мускулларның киеренкелеген йомшартып, аякларны алга сузыгыз.
Күнегүләрнең икесен бергә дә ясарга ярый.
Әгәр дә сез ян якта йокларга күнеккән булсагыз, яткан килеш кулыгызны 5-10 сантиметрга югары күтәреп 2 минут тотыгыз, аннан аякны 2 минут күтәреп тотарга кирәк. Киеренкелек бераз кимегәч, ике күнегүне дә бергә башкарырга ярый. Түбәндәге күнегү дә күңелсез уйларны бетерергә һәм тынычланырга ярдәм итә. Моның өчен уң як борын тишеген баш бармак белән басып, 10 га кадәр санап, сул ягы белән тирән итеп сулагыз. Аннан сул борын тишеген ябып, күнегүне кабатлагыз. Табиблар әйтүенчә, бу күнегү җиңелчә генә арытып, йокыны китерергә тиеш. Уч төбендә әстерхан чикләвеге йә күп кырлы карандаш тәгәрәтү дә,нерв киеренкелеген киметә.
Йокы алдыннан уздырылган бу үзенчәлекле дәва психик тынычлануга, ми үзәкләрендәге арыганлыкны бетерергә ярдәм итә, чөнки бармак башларындагы нерв очлары баш мие белән бәйләнештә торалар.
Хуш ис чыгара торган майлар салып ванна кабул итү дә яхшы нәтиҗә бирә. Валериана, ылыс яки юкә чәчәге салган ванна да йоклап китү өчен файдалы. Юкә чәчәгеннән ванна ясау өчен, 100 г юкә чәчәген марля капчыкка салганнан соң, 35 градуслы суда тоталар. Йокы алдыннан шул ваннада 10 минут ятып чыгарга кирәк. Аякларны ваннада тоту да яхшы нәтиҗә бирә. Моның өчен 1 өлеш шалфей, 1 өлеш чикләвек куагы яфракларын, 1 өлеш саз чәчәкләрен пешереп, суга кушарга кирәк.
Укроплы дәва ысулы. 50 г укроп орлыкларын 0,5 л кагорга яки портвейнда 15-20 минут салмак утта кайнаталар. 1 сәгать төреп төнәткәч, сөзеп сыгарга кирәк. Төнәтмәне йокыга ятыр алдыннан 50-60 мл кабул итәләр.
Бу чараның бернинди дә зарары юк һәм ул тирән йокыга талдыра. Колмак төнәтмәсе. 1 стакан кайнар суга 2 балкашык колмак салырга.
Төреп 4 сәгать төнәткәч, сөзәргә. Йоклар алдыннан 1 стакан төнәтмә эчәргә.
Анже (Манш)
Анже — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Вулька (Липновский повяты)
Вулька  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Шербенешть (Штефенешть, Вилча)
Шербенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вулька (Липновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шербенешть (Штефенешть, Вилча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәфил Ханов
Ханов Рәфил Лотфулла улы (16 май 1946 ел) — совет спортчысы һәм авыр атлетика буенча тренер; ССРБ-ның халыкара класлы спорт мастеры (1972), Башкортстан Республикасының атказанган физик культура хезмәткәре (1993)
Биографиясе
«Локомотив» (тренеры Б.М.Мусиевич) һәм «Хезмәт» (тренеры Г. Л. Аферин) спорт җәмгыйәтләре тәрбияләнүчесе.
Кельча
Кельча — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рәфил Ханов
Биографиясе
1970—1972 елларда ССРБ авыр атлетика җыелма командасы әгъзасы. РСФСР чемпионы була (1969), ССРБ кубогының (1971) һәм РСФСР чемпионатының (1970) көмеш призеры, шулай ук ССРБ (1972) һәм РСФСР (1971—1972) чемпионатларының бронза призеры.
Кельча
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәфил Ханов
Биографиясе
11980 елдан алып Ханов Рафил тренерлык эше белән шөгыльләнә. «Башстройуч» территориаль берекмәсен 3-нче төзелеш тресты «Уфимец» спорт клубы балалар-үсмерләр спорт мәктәбендә, 2005 елдан — «Уфимец» олимпия резервы спорт мәктәбендә (Уфа шәһәре, Башкортстан Республикасы) тренер-укытучы булып эшли. Югары квалификация категорияле тренер.
Гаиләсе
Хановлар гаиләсе Уфаның спорт биографиясендә үзенчәлекле гаилә булып тора. Бу авыр атлетлар гаилә командасында — ике халыкара сыйныф спорт мастеры, спорт мастеры һәм мастерлыкка кандидатлык. Рәфил Хановның улы — Рафаэль, шулай ук спортчы-авыр атлет булып китә. Аның оныгы Эльвина 1992 елгы һәм аннан кечерәк спортчылар арасында авыр атлетика буенча Россия беренчелегенең көмеш призеры була. Шушы ук ярышларда Эльвинаның сеңлесе — Гүзәл катнаша һәм спорт мастерлыгына кандидатлыкка нормативларын раслый
1-че Уфа ТЭЦ-ы
Тарих
Составына казанлык-турбина, электр, химия, технологик процеслар автоматлаштырылу идарә итү системасы, техник хезмәтләндерү, кече энергетика эксплуатациясе бар.
(17281) Mattblythe
(17281) Mattblythe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Арти (Арьеж)
Арти (Artix) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-1 кантонына карый.
(17281) Mattblythe
Тарихы
2000 елның 6 июнендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 LV28» саналган.
Рака-Вож
Рака-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кула елгасының сул ярына тамагыннан 45 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абингтон (Коннектикут)
Абингтон  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9678) van der Meer
(9678) van der Meer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2584 P-L» саналган.
Постмюнстер
Постмюнстер — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беһчетие (Тепебашы)
Беһчетие (Behçetiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тимофеево (Мари Ил)
Тимофеево (Рушъял, Тимофеево) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), руслар (0%).
Сердеж (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (12%), руслар (88%).
Йорк
Йорк (York) — Англиянең Норт-Йоркшир графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Рум империясе заманында нигезләнгән.
Вайдеень
Вайдеень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Умари
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гарсибуэй
Гарсибуэй — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Маркези (Пяченца)
Казе Маркези — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пинель-Отрив
Пинель-Отрив — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Казе Маркези (Пяченца)
Географиясе
Казе Маркези Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аркадия (Индиана)
Аркадия  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маякски (Аргаяш районы)
Маякский (Маякский) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (5%), башкортлар (89%).
Анктевиль
Анктевиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Вулька (Рипинский повяты)
Вулька  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9679) Crutzen
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2600 P-L» саналган.
Ләйлә вә Мәҗнүн (Фөзүли)
Ачыклама
Фөзүли әсәре әзери халык авыз иҗаты мотивларына нигезләнгән һәм Шәрыкъ классиклары традицияләрен дәвам итә. Бу җәһәттән әдипләрдән беренче булып фарсы классик шагыйре Низами Гәнҗәви исеме ассызыклана. Низами Гәнҗәви беренче булып гарәп легендалары нигезендә "Ләйлә вә Мәҗнүн" әсәрен иҗат итә. Мөхәммәт Фөзүли әсәренең төп аермасы буларак 22 газәл. 2 мөрәббә, 2 мөнәҗәт кертүе билгеләнә.
Әсәрнең төп каһарманы Кәйс исемле шагыйрь тормышының мәгънәсен мәхәббәттә эзли. Сыйнфый-дини кагыйдәләр аның юлында киртә булып баса. Үзе яшәгән даирә кешеләре тарафыннан Кәйс тилергән булып күрелә һәм аңа "Мәҗнүн" дигән кушамат тагыла. Әсәрнең төп бәрешеле буларак, Кәйснең сылу Ләйләгә карата мәхәббәте аркасында нык гаеплүе ята. Әсәр ахырында мистик агымнар көчәйсә дә, автор чын кешелекле мәхәббәт хисләрен тирән тасвирлауга ирешә.
Ләйлә вә Мәҗнүн дөньясы
Әйләнә-тирә Фөзүли әсәрендә тирән һәм киң сурәтләнә.
(17282) 2000 LS34
(17282) 2000 LS34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зур Кодач
Зур Кодач — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 65 км.
(17282) 2000 LS34
Тарихы
2000 елның 3 июнендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 LS34» саналган.
Зур Кодач
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Ансониа
Ансониа — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ансониа шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD192934
HD192934 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Шербень
Шербень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярадуллу
Ярадуллу (Yaradullu ) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
Бунтово
Бунтово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Артиг (Арьеж)
Артиг (Artigues) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Хәсән Заманов
Хәсән Заманов, Хәсән Заман улы Заманов, Заманов Хасан Заманович (1912 елның 14 сентябре, Уфа губернасы, Минзәлә өязе, Күҗәкә — 1956 елның 20 ноябре, Свердловск өлкәсе, Покровск-Уральский) — Бөек Ватан сугышында катнашкан Советлар Берлеге Каһарманы (10.01.1944 ), укчы, ефрейтор.
Тәрҗемәи хәле
1912 елның 14 сентябрендә Уфа губернасы Минзәлә өязе (хәзерге Актаныш районы) Күҗәкә авылында крестьян гаиләсендә туган. Авыл мәктәбендә 3 сыйныф тәмамлый. Күмәк хуҗалыкта эшли. 1929 елдан Чусавай тимер юл станциясендә эшли, 1931 елдан Ижауда яши, машина төзү заводында эшли. 1942 елның мартыннан Кызыл гаскәрдә хәрби хезмәттә.
Бөек Ватан сугышы
1943 елның июнь аеннан хәрәкәттәге армиядә сугышларда катнаша. Брянск, Воронеж (1943 елның октябреннән 1нче Украина фронты) фронтлары составында Курск дугасында, сул як Украинаны азат итүдә, Белгород-Харковь юнәлешендә һөҗүм итү операцияләрендә катнаша. Воронеж фронты, 38нче армия, 16нчы укчы дивизия, 465нче укчы полк укчысы булып хезмәт итә. Днепрны кичкәндә каһарманлык күрсәтә. 1943 елның 25 сентябрендә Киев шәһәреннән төньяктарак Вышгород янында Днепрны беренчеләрдән булып кичеп, уң як ярга чыга. Подразделениесе белән бер ай дәвамында яр буе плацдармын тотып тору һәм ныгыту өчен барган каты сугышларда катнаша. 1943 елның 3 ноябрендә Киев янындагы Пуща-Водица өчен барган сугышта каты яралана. Полкташлары аны үлгән дип белә. Ләкин санитарлар аны үлемнән коткарып кала. Озак кына дәвалангач, янәдән сафка баса. 4нче гвардия танк корпусының 3нче гвардия мотоукчылар бригадасында Львов-Сандомир, Карпат-Дукла, Сандомир-Силезия, Түбән Силезия, Берлин, Праһа юнәлешендә һөҗүмнәрдә катнаша.
1944 елның 10 гыйнварында Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә (документларында «вафатыннан» соң дип язылган). Ләкин бүләкләү документларында «Заманов» урынына фамилиясен «Саманов» дип язу аркасында бүләкне үзе исән чагында ала алмый кала. Бүләкләнү турындагы грамота туганнарына 1968 елда гына тапшырыла.
Сугыштан соң
1945 елда инвалидлык буенча хәрби хезмәттән азат ителә. Башта Ижауга әйләнеп кайта, анда он комбинатында эшли. Аннан Пермьгә күченә. Свердловск өлкәсенең хәзерге Североуральск шәһәр округына керүче Покровск-Уральский эшчеләр бистәсендә яши һәм, сәламәтлеге начар булуга карамастан, «Первомайская» шахтасында эшли. Гаиләсе, кызы һәм оныгы (ир бала) була. 1956 елның (версия: 1951 елда) 20 ноябрендә кинәт вафат була. Бистә зиратында җирләнгән.
Поттенштайн (Югары Франкония)
Поттенштайн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гиппократ анты
Гиппократ анты - табиб тәртибенең төп әдәп-әхлак принципларын чагылдыручы табиблар анты һәм табиб булырга җыенган һәркем кабул иткән гомуми кулланыла торган ант исеме.
Борынгы Греция табибы, «медицинаның атасы» Гиппократ фикерләренә нигезләнгән.
Татарча Гиппократ анты
Аполлон, Асклепий табибы, Гигиея, Панакея һәм барлык тәңреләр исеменнән, аларны үземә шаһит итеп, үземнең көчемә һәм фикерләү сәләтемә таянып, түбәндәгеләрне үтәргә ант итәм һәм шуны язма рәвештә белдерәм: мине табиб сәнгатенә өйрәтүчене әти-әниемдәй үз итәргә, үземнең бар булганым белән бүлешергә һәм, кирәк була калса, аңа һәрчак булышырга, аның нәсел дәвамнарын үз туганнарым дип санарга, әгәр алар әлеге медицина: сәнгатен үзләштерергә теләсәләр, бу сәнгатьнең асылына аларны бернинди килешүләрсез ихластан өйрәтергә, уку дәверендәге тәкъдим-киңәшләрне, телдән дәресләрне һәм башка үгет-нәсихәтләрне, медицина канунына бәйле йөкләмәгә һәм антка туры китереп, бары тик үз улларыма, укытучымның улларына, укучыларыма җиткерергә. Мин, авыруларның хәл - әхвәлләрен яхшырту өчен, үземнең сәләт көчемә һәм белем дәрәҗәмә бәйле рәвештә, төрле авырлыклардан һәм гаделсезлекләрдән йолып калырга, аларга унайлырак шартлар тудырырга юнәлтермен. Мин үлемгә илтә торган чараларны беркемгә дә бирмәячәкмен, андый уйда торучыларга юл күрсәтмәячәкмен, нәкъ шулай ук баласын төшерергә теләүче бер хатын-кызга да ярдәм кулы сузмаячакмын. Үземнең көнкүрешемне һәм үз сәнгатемне пакь һәм гадел рәвештә тормышка ашырырмын. Мин бер очракта да таш авыруын кисеп алу юлы белән дәвалауга алынмаячакмын, моны бу эш белән махсус шөгыльләнүчеләргә тапшырырмын. Мин кайсы йортка гына керсәм дә, бигрәк тә ирекле һәм кол булган хатын-кызлар һәм ирләр белән ниндидер файданы, мәхәббәт куертуны күздә тотып түгел, ә авыруга ярдәм кулы сузар өчен керәм. Дәвалау барышында да, аннан тыш та, кешенең шәхси тормышына кагылышлы күренешләрне яки сүзләрне башкаларга кайчан да булса сөйләргә ярамый икән - әйтмим, мин мондый нәрсәләрне сер дип саклыйм. Миңа - антны тайпылышсыз үтәүчегә - бу ант тормышымда һәм сәнгатемдә бәхет китерәчәк һәм кешеләр күңелендә мәңгелек дан булып торачак; антны үтәмәүчегә һәм аңа хыянәт итүчегә шуның киресе булыр.
Налынлар (Орһанели)
Налынлар (Nalınlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Норт-Гайлендс (Калифорния)
Норт-Гайлендс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Гайлендс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Умаризал
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кусацу (шәһәр)
Кусацу — Япония дәүләтенең Сига префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кусацу шәһәре 1954 елның 15 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 123512 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1818 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 67.92 км² тәшкил итә.
Казе Маркезин (Тревизо)
Казе Маркезин — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Маркезин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вест-Бромвич
Вест-Бромвич (West Bromwich) — Англиянең Вест-Мидлендс графлыгында урнашкан шәһәр.
Табылгашты
Табылгашты — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Миндәк елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, инештән Верхнеуральск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кемпа (Ополе воеводалыгы)
Кемпа  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Арыслан (Бүздәк районы)
Арыслан — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы, Арслан авыл җирлегенә керә - үзәге Иске Богадыда. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 12 кешенең яшәве мәгълүм.
Тарих
Биредә 1762 елны татар кенәзләре Яушевлар килеп төпләнә. 1877 елны Богады волостенең Арслан авылында Яушевлардан 87 ир заты яши.
Демография
2002 елда 46% халык рәсми рәвештә татарлар итеп яздырылган, «башкорт» – 45%.
Гарсиернандес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рассоха-Она
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Польяк
Польяк — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Вулька-Коморовска
Вулька-Коморовска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9680) Molina
(9680) Molina — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Анктовиль-сюр-Боск
Анктовиль-сюр-Боск — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Праккенбах
Праккенбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17283) Ustinov
(17283) Ustinov — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 24 июнендә Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 MB1» саналган.
Шербеняса (Вилча)
Шербеняса — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Лемьёль
Зур Лемьёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лемью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бухажево
Бухажево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сибирь (Кирово-Чепецк районы)
Сибирь (Сибирь) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Артига
Артига (Artigat) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Ариз-Лез кантонына карый.
Бриджпорт (Коннектикут)
Бриджпорт  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бриджпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Бриджпорт (Коннектикут)
Питерборо
Питерборо (Peterborough) — Англиянең Кембриҗшир графлыгында урнашкан шәһәр.
Каялык (Сусуз)
Каялык (Kayalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сусуз илчесенә караган бер авыл (köy).
Вайдей (Горж)
Вайдей — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Умбауба
Умбауба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гөлира Фатыйхова
Гөлира Фатыйхова, Гөлира Хатыйп кызы Фатыйхова (1953 елның 24 июне, СССР, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Мортышбаш) ― балалар табибы, 1978 елдан ТАССР Сарман районы Җәлил эшчеләр бистәсе район хастаханәсенең балалар бүлеге мөдире, Татарстанның атказанган табибы.
Тәрҗемәи хәле
1953 елның 24 июнендә Татарстан АССР Сарман районы Мортышбаш (вариант: Колмәт ) авылында авыл советы рәисенең өч балалы гаиләсендә туган. Әтисе ― Хатыйп Мөхәммәтфатыйх улы, 1926 елгы, Бөек Ватан сугышында катнашкан, 1955―1986 елларда ― укытучы, мәктәп директоры, халык мәгарифе отличнигы. Әнисе Зәйнәп ― татар теле һәм әдәбияты укытучысы.
1960―1970 елларда Сарман районы мәктәпләрендә: Әлмәт җидееллык, Мортышбаш сигезьеллык, Сарман урта мәктәпләрендә белем ала.
1978 елдан ― Сарман районы Җәлил бистәсендә урнашкан район хастаханәсендә. 2013 елда Казан дәүләт медицина университетында педиатрия буенча квалификация күтәрү курслары үткән. Җәлил район хастаханәсендә табиб-педиатр, балалар бүлеге мөдире булып эшли.
Гаиләсе
Ире ― Илдар Рәис улы Әшрәфуллин, 1955 елгы, 1987 елдан Сарман районы «Корыч кул» күмәк хуҗалыгы рәисе булып эшләгән, Татарстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (2001). 2 кыз үстергәннәр. Гаилә Иске Минзәләбаш авылында яши
Нәүрүзов
Нәүрүзов, Нәүрүзев — фамилия.
Атланта (Индиана)
Атланта  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тапшер
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (88,4%), руслар (11,6%).
Вулька-Парушевска
Вулька-Парушевска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Намазгаһ (Йылдырым)
Намазгаһ (Namazgah) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Норт-Гейт (Калифорния)
Норт-Гейт  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Гейт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пребиц
Пребиц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гарсиррей
Гарсиррей — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD192949
HD192949 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
3-нче Уфа ТЭЦ-ы
3-нче Уфа ТЭЦ-ы (3-сө Өфө ТЭЦ-ы, Уфимская ТЭЦ-3)- Җылылык электр үзәге. Башкортстан генерацияләү компаниясе контрольдә, составында. Электр һәм җылылык энергиясен эшләп чыгара.
Составына казанлык, турбина, электр, химия, җылылык автоматикасы һәм үлчәүләр цехлары; төзәтү-төзелеш һәм сипләү участкалары керә. 2013 елда 292 кеше эшләгән. Продукциясен кулланучылар – Уфа халкы һәм предприятиеләр.
ТЭЦта җылылык энергиясе электр энергиясе белән бер вакытта эшләп чыгарыла (энергияне аерым җитештерү белән чагыштырганда җитештерү экономиясе 1,5—2 тапкыр арта).
Тарих
Предприятиелә тармакта тәүгеләрдән булып югары күкертле мазутлы аз һава калдыгы белән яндыруны тәэмин иткән югары куәтле газ-мазут горелкасы индерелә (60 нчы елда). 2013 елда оешма тарафыннан 39141 млн кВт•сәг электр энергиясе эшләп чыгарыла һәм 248,4 млн Гкал җылылык энергиясе җибәрелә.
Аннвиль-ан-Сер
Аннвиль-ан-Сер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Помпонь
Помпонь — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Морияма
Морияма — Япония дәүләтенең Сига префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Морияма шәһәре 1970 елның 1 июлендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 74263 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1355 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 54.81 км² тәшкил итә.
Казе Маркети (Торино)
Казе Маркети — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(17284) 2000 MJ5
(17284) 2000 MJ5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казе Маркети (Торино)
Географиясе
Казе Маркети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17284) 2000 MJ5
Тарихы
2000 елның 26 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 MJ5» саналган.
Светлик
Светлик — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ёлва-Мезенская елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9681) Sherwoodrowland
(9681) Sherwoodrowland — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4069 P-L» саналган.
Гыйззениса Таҗетдинова
Гыйззениса Таҗетдинова(1894, Казан губернасы,Татар Әйшәсе - 1970 ) - басмаханә эшчесе, инкыйлабчы, профсоюз, дәүләт һәм фирка эшлеклесе, хатын-кыз хокуклары өчен көрәшче.
Тәрҗемәи хәле
Татар Әйшәсендә ярлы крестьян гаиләсендә туган. Ике ел туган авылда остазбикәсендә укыды. Җир җитмәү сәбәпле, аның әти-әнисе 1908 елда Казанга күченә. Гыйззениса Кәримовлар матбагасында китап төпләүче булып эшләгән. Анда ул булачак ире белән танышкан, аңа 1912 елда кияүгә чыккан.
Енигүн
Енигүн (Yenigün ) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
Буч (Польша)
Буч  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Умберту-ди-Кампус (Мараньян)
Умберту-ди-Кампус  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Бристоль (Коннектикут)
Бристоль  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Умберту-ди-Кампус (Мараньян)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бристоль (Коннектикут)
Тарихы
Бристоль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стокпорт
Стокпорт (Stockport) — Англиянең Зур Манчистыр графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 1170 елда телгә алына.
Тарлау (Җаек кушылдыгы)
Тарлау — Җаек елгасының кече кушылдыгы. Башкортстан Республикасының Учалы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 2376 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, инештән Верхнеуральск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Тарлау
Шербеняса (Димбовица)
Шербеняса — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арьен-ан-Бетмаль
Арьен-ан-Бетмаль (Arrien-en-Bethmale) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
Берекет (Гүлнар)
Берекет (Bereket) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мөхәммәд Шахтахтинский
Мөхәммәд ага Мөхәммәдтаһи Солтан улы Шахтахтинский (Məhəmməd ağa Məhəmmədtağı Sultan oğlu Şahtaxtinski; 1846, Эриван — 1931, Бакы) — Азәрбайҗан публицисты, мәгърифәтче, Көнчыгышны өйрәнүче, тел белгече, педагог һәм җәмәгать эшлеклесе. Халыкара Фонетик Җәмгыятьнең хакыйкый әгъзасы (1899), Халыкара Азия Җәмгыяте әгъзасы (1900), Император Рус География Җәмгыятенең Кавказ бүлеге әгъзасы (1903).
Тормыш юлы
Мөхәммәд ага Шахтахтинский 1846 елда Эриванда (хәзер Ереван, Әрмәнстан башкаласы) туа. Нахчыван шәһәр мәктәбендә укый. 1863 елда Тифлис классик гимназиясен тәмамлый. Шул ук елда Петербургта мөстәкыйль рәвештә алман телен өйрәнә. 1869 елда Лейпциг университетының фәлсәфә, тарих һәм хокук факультетын тәмамлый. 1873—1875 елларда Парижда Көнчыгыш телләр мәктәбендә лекцияләр тыңлый, анда ул француз телен өйрәнә. Азәрбайҗан, рус, алман, француз, инглиз, гарәп, төрек һәм фарсы телләрендә фәнни һәм сәнгать әсәрләре яза. Үзенең фәнни эшчәнлеген Алманиядә Көнчыгыш тарихы буенча тикшеренүләр алып бара башлагач башлый. Шахтахтинский тарафыннан XIX гасырның 70 нче елларында бастырылган мәкаләләрдә либераль халыкчылыкның йогынтысы сизелә. Алфавитны үзгәртү өлкәсендә Мирза Фатали Ахундовның эзлеклесе була. Көнчыгышта әлифбаны үзгәртү тарихында беренче тапкыр 1879 елда Тифлиста «Камилләштерелгән мөселман алфавиты» китабын бастыра. Күпмедер вакыт «Московские ведомости» газетасында хезмәткәр һәм Истанбулда махсус хәбәрче булып эшли.
1891—1893 елларда «Каспий» газетасының вакытлы редакторы итеп билгеләнә. 1898 елда азәрбайҗан телендә «Тифлис» газетасын бастырырга тели, ләкин патша цензурасы газетаны чыгарырга рөхсәт итми. Шул ук елны Мөхәммәд Шахтахтинский Ауропага китә. 1902 елга кадәр ул Парижда яши, Коллеж де Франста көнчыгыш телләр укыта. Бу чорда француз телендә дөнья күргән әсәрләр Көнбатыш Ауропа һәм Америка матбугатында бәхәс һәм фикер алышулар предметларына әверелә. Шахтахтинский профессор П. Пассин җитәкчелегендә Сорбонна университетында фонетика өлкәсендә тикшеренүләр үткәрә һәм 1901 елда Франция Мәгариф министрлыгының мактаулы дипломын ала.
1902 елда Тифлиста махсус типография ача, анда 1903 елның мартыннан «Шәрги-Рус» (Рус Көнчыгышы) газетасын чыгара башлый. Бу газета азәрбайҗан әдәбияты һәм матбугаты тарихында мөһим роль уйный. Көн кадагындагы сәяси мәгълүмат белән беррәттән, «Шәрги-Рус» газетасында Россиядәге мөселманнар тормышындагы әһәмиятле вакыйгаларга игътибар бирелә. Бер үк вакытта «Шәрги-Рус»та заманча әдәби әсәрләр дөнья күрә, алар арасында тәрҗемәләр дә мөһим урын алып тора. «Шәрги-Рус» тел, язма һәм милли тәңгәллек мәсьәләләре белән шөгыльләнүче мөһим әгъзага әверелә. Гәҗит азәрбайҗан-төрки телен кулланырга чакыра һәм «азәрбайҗан әдәби теленең бабасы» ролен уйный.
1907 елда Шахтахтинский Эриван губернасыннан икенче Дәүләт думасына депутат итеп сайлана. Дума таратылганнан соң Петербургтагы «Россия» газетасы редакциясендә эшли. 1908—1918 елларда Якын Көнчыгышта яшәгән (Төркия, Гыйрак, Иран). 1919 елда Азәрбайҗанга кайткач үзен Бакы университетын төзүгә багышлый, көнчыгыш телләре һәм әдәбияты буенча лекцияләр укый. Алфавитны реформалауда актив катнаша, латин алфавитына күчүне пропагандалый.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Кемпниця
Кемпниця — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вульне
Вульне — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Прем
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вульне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гахатес
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрьски (Кызыл Армия районы)
Октябрьский (Октябрьский) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (47%), татарлар (5%), башкортлар (45%).
Искәрмәләр
Октябрьский (Челябинская область)
(17285) Bezout
(17285) Bezout — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 июлендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 NU» саналган.
Сизево (Киров өлкәсе)
Сизево (Сизево) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: арлар (100%).
Зур Лена-Вож
Зур Лена-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Велью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9682) Gravesande
(9682) Gravesande — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4073 P-L» саналган.
Брайтон
Брайтон (Brighton) — Англиянең Ист-Сассекс графлыгында урнашкан шәһәр.
Аннвиль-сюр-Мер
Аннвиль-сюр-Мер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Вайдей (Хунедоара)
Вайдей — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Помпье
Помпье — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Банкер-Гилл (Индиана)
Банкер-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Намазлы (Чаршамба)
Намазлы (Namazlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Умбузейру
Умбузейру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Кармыш авыл советы (Әлшәй районы)
Кармыш авыл советы — Россия Федерациясе Башкортстан Республикасының Әлшәй районы муниципаль районындагы муниципаль берәмлек. «Башкортстан Республикасында муниципаль берәмлекләренең чикләре, статуслары һәм административ үзәкләре турындагы Законга» тиешле авыл биләмәсе авыл җирлеге статусына ия.
Вест-Гейвен (Коннектикут)
Вест-Гейвен  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вест-Гейвен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бушевко (Великопольское воеводалыгы)
Бушевко  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аску
Аску (Ascou) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Шербештий-Веки
Шербештий-Веки — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD192969
HD192969 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.