cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Недроу (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Христовци (Габрово өлкәсе)
Христовци  — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо (Уаза)
Кампо — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2837
NGC 2837 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Йөзимән
Йөзимән — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453066, — 80221828008.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 317 кешенең яшәве мәгълүм.
Хорасган
Хорасган (Xorasqan ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Бошемен (Югары Марна)
Бошемен — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
(758) Манкуния
(758) Манкуния  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1912 елның 18 маенда Гарри Вуд тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1912 PE» саналган.
Вьель-Сен-Реми
Вьель-Сен-Реми (Viel-Saint-Remy) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Новьон-Порсьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22.63 км².
Норт-Роялтон (Огайо)
Норт-Роялтон  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норт-Роялтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отрот
Отрот (Ottrott) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,89 км².
Сенеркия
Сенеркия — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Текке (Серик)
Текке (Tekke) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фуабго
Фуабго — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Туха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Меккенбах (Биркенфельд)
Меккенбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Гоуп (Нью-Йорк)
Гоуп  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Меккенбах (Биркенфельд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гоуп (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кедия-Маре
Кедия-Маре — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Царева-Ливада
Царева-Ливада — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүмрек (Сивриһисар)
Дүмрек (Dümrek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Отлуязы (Ахлат)
Отлуязы (Otluyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Ахлат илчесенә караган бер авыл (köy).
Куси-ла-Виль
Куси-ла-Виль (Coucy-la-Ville) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кампреми
Кампреми — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Серино
Серино — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Браше
Браше — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Юныс Мохтаров
Мохтаров Юныс Хамәтьяр улы Еллар бер - бер артлы үтә тора. Узган һәр ел безне 1418 көнгә сузылган дәһшәтле Бөек Ватан сугышыннан ераклаштыра. Шул уңайдан сезнең игътибарыгызга авылдашыбыз, Бөек Ватан сугышында катнашкан Мохтаров Юныс Хамәтьяр улы турында язма тәкъдим итәм. Юныс Хамәтьяр улы 1921 нче елның 10 нчы июлендә Татарстан республикасы Алексеевск районы (элек Биләр) Урманасты Шынталысы авылында тырыш, тату гаиләне тулыландырып 5 нче бала булып дөньяга килә. Эшчән малай 7-8 яшләрендә үк тормыш арбасына җигелеп, бабасы белән бергәләп үгез җигеп җир сукалашкан, урман кисү эшләрен башкарган. Дүртенче классны тәмамлау белән колхоз эшенә ныклап алынган. 1941 нче елның 9 нчы маенда ул хәрби хезмәткә алына. Шул ук елның 22 нче июнендә фашист илбасарлары, илебез күген кара кайгыга батырып, канкойгыч сугыш башлап җибәрә. Юныс Хамәтьяр улы Ульяновскидагы танк училищесына укырга җибәрелә, 3 айдан соң аларны дивизиягә берләштерәләр. Корилье-Финский республикасында оештырылган чаңгычылар батальонына озаталар, анда 4 ай буена Онежск күле, Медвежьегорск шәһәре тирәсендә оборонада торалар. Аннан соң яңадан Мәскәү астына – Волоколамск шәһәренә алып кайталар. Анда тагын дивизиягә берләштерәләр, атлы артиллериядә хезмәт итә: ат өстендә пушка тартып йөри. Сталинград өчен барган сугышта оборонада торалар һәм шәһәрне фашистлардан азат итәләр. Сугыш юлы дәвам итә, Ковель шәһәрен алганда, пилоткасын немец пулясы тишеп утә, бәхетенә каршы,  сәламәтлегенә зур зыян килми, ә атының муенына пуля тиеп аты шунда үлеп кала. Кыю сугышчы разведкага баргач немец офицерын кулга алып частькә алып кайта. Аннан соң Польшага, Варшавага озаталар. 1944 елда Польшаны азат иткәннән соң Берлинга юл алалар. Җиңүне Берлинда каршылый. Сугыш тәмамланганнан соң да Юныс Хамәтьяр улына тагын бер ел буе хезмәтен дәвам итәргә туры килә. 1946 елның май аенда исән-сау туган авылына әйләнеп кайта. Мөслимә исемле чибәр кыз белән тормыш корып җибәрәләр һәм 5 бала тәрбияләп үстерәләр, барысын да укыталар, якты тормыш юлына озаталар. Пенсиягә чыкканчы күмәк хуҗалыкта төрле эшләрдә эшли, күп еллар бригадир вазыйфаларын башкара, үзенең оста оештыручы икәнен күрсәтә.1995 нче елда 74 яшендә вафат була. Бүләкләре: Кызыл Йолдыз ордены III дәрәҗә Дан ордены 2 дәрәҗә Бөек Ватан сугышы ордены (1985)
NGC 2838
NGC 2838 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Наоми (кратер)
Наоми — Венера планетасының -6°N, -70.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 17,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Наоми кратеры яһүд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Текке (Һавран)
Текке (Tekke) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Һавран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нейчурал-Бридж (Нью-Йорк)
Нейчурал-Бридж  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нейчурал-Бридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чернопенье (Слободской районы)
Чернопенье (Чернопенье) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(3461) Мандельштам
Тарихы
1977 елның 18 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 SA1» саналган.
Цвятковци
Цвятковци — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Bundesliga
Бундеслига (Bundesliga) – елда нигезләнгән Алманиянең иң югары футбол дивизионы. такым катнаша; сезон аенда башлана. Лиганың иң яхшы такымнары УЕФА Чемпионнар лигасында һәм УЕФА Европа лигасында катнашу хокукын ала; иң начар нәтиҗәләр күрсәткән такымнар исә лигасына төшеп кала.
Цвятковци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серрамеццана
Серрамеццана — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гоупвелл (Нью-Йорк)
Гоупвелл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сул Рассоха (Юрас кушылдыгы)
Сул Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрас елгасының сул ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жинди
Жинди (Jindi ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Дүмүклү (Акчадаг)
Дүмүклү (Dümüklü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Меккенбах (Кирн)
Меккенбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кандор
Кандор — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Бреванн-ан-Бассиньи
Бреванн-ан-Бассиньи — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Голая (Койниха кушылдыгы)
Голая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Койниха елгасының сул ярына тамагыннан 24 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Клешня (Кече Бурначка кушылдыгы)
Клешня — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кече Бурначка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(739) Мандевиль
(739) Мандевиль  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Куси-ле-Шато-Офрик
Куси-ле-Шато-Офрик (Coucy-le-Château-Auffrique) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Оттерсвиллер
Оттерсвиллер (Otterswiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,28 км².
Нерроусбург (Нью-Йорк)
Нерроусбург  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Граншан (Арденны)
Граншан (Grandchamp) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Новьон-Порсьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.28 км².
Ньюарк (Огайо)
Ньюарк  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ньюарк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кедия-Мике
Кедия-Мике — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серрара-Фонтана
Серрара-Фонтана — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Отманалан (Хафик)
Отманалан (Otmanalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Табын
Табын — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453071, — 80221831001.
Чавеи
Чавеи — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Зыятдин Шәйхетдинов
Шәйхетдинов Зыятдин Гыйльметдин улы Бөек Җиңү таңы - 1945 нче елның 9 нчы мае илебезгә, җиребезгә шатлыклы хәбәр алып килде. Дүрт елга сузылган канлы сугышта миллионлаган батыр сугышчылар белән беррәттән авылыбызның корычтай ир-егетләре дә, дошманга каршы сугышларда аяусыз көрәшеп, туган илебезгә тынычлык алып килделәр.
Табын
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 827 кешенең яшәве мәгълүм.
Чавеи
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зыятдин Шәйхетдинов
Бу язмада шуларның берсе 2 Кызыл Йолдыз ордены иясе  Шәйхетдинов Зыятдин Гыйльметдин улы турында истәлекләр урын алыр. Шәйхетдинов Зыятдин Гыйльметдин улы 1924 елның 16 нчы февралендә Татарстан республикасы Алексеевск районы (элек Биләр) Урманасты Шынталысы авылында  урта хәлле гаиләдә туган. Башлангыч белемне туган авылында алган. 4 класс бетергәннән соң төрле эшләрдә әти-әнисенә булышкан. Бөек Ватан сугышына кадәр Казан-Бөгелмә тимер юлында эшләгән. 1942 нче елның 27 нче августында Шәйхетдинов Зыятдин Гыйльметдин улын Биләр хәрби военкоматына чакыртып алалар. Сугыш юлы аны Кострома ягындагы Песочный лагерена илтә. 10 ай буена кече командирлар әзерләү курсында укый. 1943 нче елның май аенда 6 нчы гвардия танк корпусына набор җыялар. Ул шул частьтәге 49 нчы бригадага эләгә. Шуннан соң Орел белән Тула арасындагы сугышка керә, разведкада хезмәт итә. Сугыша-сугыша Ментопольгә барып җитәрәк 6 нчы корпус тетелә һәм аларны 11 нче танк корпусына берләштерәләр. Көз көне Орелны алалар. Мәскәүгә кайтырга тиеш булалар, ләкин Харьковта тукталалар. Черкассолазовой дигән авылга алып баралар. Өстәмә көчләр көтеп берничә ай вакыт үтеп китә. Өстәмә көчләр килгәч, язгы якта 11 нче танк корпусы составында сугышка китәләр. Ковель шәһәреннән яңадан сугышка керәләр –Буг елгасын кичәләр. 1945 елның гыйнварында батырлык кыла: разведка вакытында немец часовоен үтерә. Җиңү таңын Берлинда каршы алалар. Бөек Ватан сугышында сержант, командир булып хезмәт итә. Сугыштан соң да 1947 нче елның 3 нче мартына хәтле Нальчик шәһәрендә хәрби хезмәтен  дәвам итә. Кыю йөрәкле батыр солдат ямьле язда туган авылына әйләнеп кайта. Күмәк хуҗалыкта хезмәт юлын дәвам иттерә, төрле вазыйфалар башкара: бригадир, ферма мөдире, хәзерләүче булып лаеклы ялга чыкканчы хезмәт куя. Пенсиягә чыккач та хуҗалык эшләренә сорау булганда, һәрвакыт ярдәм кулы суза.Мөнҗия исемле уңган, чая кызны гомерлек яр итеп, туган илебезгә лаеклы алмаш булырдай 7 бала: 5 кыз һәм 2 ул тәрбияләп үстерәләр. Булдыклы хуҗаларның яшелчә бакчаларында үскән исәпсез алмагачлар, карлыган куаклары Һ.б җиләк- җимешләргә бай булуын күпләр хәтерли әле. Әле дә ул бакча күз явын алырлык булып мул уңыш бирә. Зыятдин Шәйхетдинов 2005 нче елның 9 нчы февралендә  вафат була. Зыятдин Шәйхетдиновның сугышчан батырлык өчен бүләкләре арасында: 2 Кызыл Йолдыз ордены, "Варшаваны азат иткән өчен", "Берлинны алган өчен" медальләре бар. Сержант Зыятдин Шәйхетдиновка 11 нче танк корпусы составында Радом шәһәре, Варшаваны, Ковель һәм Висла ярында күрсәткән батырлыклары өчен РӘХМӘТ белдерелгән приказлар әле дә саклана.
NGC 2839
NGC 2839 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нделла (кратер)
Нделла — Венера планетасының 15.9°N, -60.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,9 километр озынлыкта булган кратеры.
(3698) Мэннинг
Тарихы
1984 елның 29 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UA2» саналган.
Канли
Канли — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Елена Шибаева
Елена Шибаева (8 март 1923 ел — 5 ноябрь 1999 ел) — юрист, халыкара хокук буенча, шул исәптән халыкара оешмалар хокуклары белгече;  Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын тәмамлаучы (1946); юридик фәннәр докторы (1969), МДУ юридик факультеты халыкара хокук кафедрасы профессоры (1972-1999); «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медаленә лаек була (1946).
Биографиясе
Елена Шибаева 1923 елның 8 мартында Владимир шәһәрендә туган.
1946 елда, Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын тәмамлый һәм аспирантурага укырга керә. 1953 елда «Проблема права убежище в международном праве» темасына кандидатлык диссертациясе яклый — юридик фәннәр кандидаты була. 1954 елның февралендә Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетында укытучы була, кече фәнни хезмәткәр, ассистент, өлкән укытучы һәм доцент вазифаларын били һәм үзенең вафатына кадәр МДУ-да эшли.
1970 елда «Юридическая природа и правовое положение специализированных учреждений ООН» дигән темага докторлык диссертациясен уңышлы яклый — юридик фәннәр докторы булып китә. Ике елдан соң ул халыкара хокук кафедрасында профессор позициясен били; МДУ студентларына халыкара хокук буенча лекцияләр курсын, шулай ук ук — халыкара оешмалар хокуклары буенча махсус курс укый. 1999 елның 5 ноябрендә Мәскәүдә  вафат була.
Хезмәтләре
Елена Шибаева халыкара хокукта, шул исәптән халыкара оешмаларның эшчәнлеге белән бәйле хокук мәсьәләләрдә махсуслаша. Ул йөздән артык гыйльми хезмәт авторы һәм автордашы булып тора:
Бренвиль-сюр-Мез
Бренвиль-сюр-Мез — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Футлу-су
Футлу-су — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан биләмәләрендә ага. Елга  Чирахчай елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Серре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кекону
Кекону (Kekonu ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Мариэтта Чудакова
Мариэтта Чудакова (кыз фамилиясе — Хан-Магомедова; туган. 2 гыйнвар 1937 ел, Мәскәү шәһәре – 2021) — совет һәм русия әдәбият белгече, тарихчы, текстолог. Филология фәннәре докторы, язучы һәм мемуарчы, җәмәгать эшлеклесе, педагог.
Биографиясе
Чудакова М. О. 367 номерлы Мәскәү мәктәбен тәмамлаган, аннары 1959 елда — Мәскәү дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый. 1959-1961 елларда Мәскәү мәктәпләренең берсендә рус теле һәм әдәбиятын укыта. 1964 елда,аспирантура тәмамлап, филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә дәгъва итеп «Творчество Эффенди Капиева» темасына диссертация яклый.
1965-1984 елларда ул СССР ның Ленин исемендәге Дәүләт китапханәсенең кулъязмалар бүлегендә эшли. Мәскәү комсомолы премиясе лауреаты (1969).
1970 елдан — СССР Язучылар берлеге әгъзасы. 1980 елда филология фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә дәгъва итүче «Печатная книга и рукопись: взаимодействие в процессе создания и функционирования (На материале художественной прозы и науки о литературе 1920-1930-х годов)» темасына диссертация яклый.
1985 елдан  М. Горький исемендәге Әдәбият институтының яңа заман рус әдәбияты кафедрасында укыта.
1988 елдан алып америка һәм аурупа университетларында визит-профессор булып эшли. 1991 елдан алып — Аурупа Академиясе әгъзасы.
Шәхси тормышы
Әдәбиятчы А. П. Чудаковта кияүдә була. Кызы бар, байдаркада йөзү белән мавыга.
Дүндарҗык (Бигадич)
Дүндарҗык (Dündarcık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мариэтта Чудакова
Иҗтимагый эшчәнлеге
М. С. Горбачев реформалары елларында ук совет корылышын актив тәнкыйтьли башлый. 1993 елның августында бер төркем әдәбиятчылар белән бергә Югары Советын алдан сайлау таләбе язылган мөрәҗәгатькә кул куя. . 15 сентябрьдә Б Н. Ельцин хат авторларын дачага чакыра. Чудакова очрашудан соң : «Нужен прорыв!.. Сила не противоречит демократии — ей противоречит только насилие...» -дип яза.
1993 елның октябрендә Югары Советны куганнан соң Чудакова «Письмо 42-х» документына кул куя.
1994-2000 елларда Президент советы (РФ Президенты каршындагы консультатив орган) составында эшли. 2006 елда «кызу нокталар» ветераннарын һәм интеллигенция вәкилләрен берләштергән «ВИНТ» дигән җәмәгать оешмасын оештыра. .
2007 елда СПС партиясеннән Дәүләт Думасына сайлауларда катнашкан депутатларның тәүге өчәүнең берсе була .1 % тавыш җыйган СПС 5 процентлык барьерны җиңә алмый кала.
2010 елның апрелендә рус оппозициясенең «Путин чигенергә тиеш» дигән мөрәҗәгатенә кул куя.
Россиянең Украинаны яклап язган барлык ачык хатларына да кул куя. Атап әйткәндә, 2014 елның мартында Киносоюзның Украинаны яклап «Без сезнең белән!» хатына кул куя.
Фәнни эшчәнлеге
XX гасыр әдәбияты, филология фәне тарихы һәм әдәби тәнкыйть өлкәсендә 200 дән артык фәнни эш һәм мәкәләнең авторы. Чудакованың тикшеренүләр белән кызыксыну сферасы — совет чорындагы рус совет әдәбияты тарихы (бигрәк тә М. А. Булгаков, Е. И. Замятин, М. Зощенко, М. Козыревларның иҗаты), поэтикасы, рус филология фәннәре тарихы, архивны өйрәнү (архив эше һәм аның тарихы), текстология.
Бөтенрусия Булгаков фонды рәисе булып тора, шулай ук Тынянов җыентыкларының җаваплы мөхәррире.
1980-нче еллар ахырыннан алып тарихи-әдәби эшләре белән беррәттән, Россия чынбарлыгының кискен сәяси һәм социаль мәсьәләләре турында күп яза.
Меккенхайм (Пфальц)
Меккенхайм  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гошен (Нью-Йорк)
Гошен  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чакалите
Чакалите — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Карлайл (Огайо)
Нью-Карлайл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отманлы (аянҗык)
Отманлы (Otmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Куси-лез-Эп
Куси-лез-Эп (Coucy-lès-Eppes) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Оттерсталь
Оттерсталь (Ottersthal) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Несконсет (Нью-Йорк)
Несконсет  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Теккекөй (Һавза)
Теккекөй (Tekkeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Несконсет (Нью-Йорк)
Географиясе
Несконсет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бренн
Бренн — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
(2219) Мануччи
(2219) Мануччи  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Жюстин-Эрбиньи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.77 км².
NGC 2840
NGC 2840 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чарково (Болгария)
Чарково  — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүндаркөй (Орһанели)
Дүндаркөй (Dündarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Головниха (Чем кушылдыгы)
Головниха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Чем елгасының сул ярына тамагыннан 78 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Неелтэ (кратер)
Неелтэ — Венера планетасының -12.4°N, -124.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10 километр озынлыкта булган кратеры.
Кезенешть (Васлуй)
Кезенешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кулонж-Коан
Кулонж-Коан (Coulonges-Cohan) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Неелтэ (кратер)
Исеме
Неелтэ кратеры голланд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Кезенешть (Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кәләхан
Кәләхан (Kələxan ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Сесса-Аурунка
Сесса-Аурунка — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гранвилл (Нью-Йорк)
Гранвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Олбани (Огайо)
Нью-Олбани  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Олбани шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бретене
Бретене — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Чернопенье (Оричи районы)
Чернопенье (Чернопенье) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мелинген
Мелинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Канни-сюр-Ма
Канни-сюр-Ма — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Мелинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нивервилл (Нью-Йорк)
Нивервилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Теккекөй (Кавак)
Теккекөй (Tekkeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нивервилл (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сесса-Чиленто
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Червена-Локва
Червена-Локва — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левтюга
Левтюга (Левтера) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сырга елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(870) Манто
(870) Манто  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 12 маенда Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 BX» саналган.
Свинуха (Мачеха кушылдыгы)
Свинуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мачеха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сиано
Сиано — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Офвиллер
Офвиллер (Offwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,92 км².
Березовка (Гафури районы)
Березовка — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453071, — 80221831006.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 154 кешенең яшәве мәгълүм.
NGC 2841
NGC 2841 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сәламәтлек паркы (Әлмәт)
Әлмәт сәламәтлек паркы(Мәдәният һәм ял паркы, Сквер ) - Әлмәтнең Үзәк район хастаханәсе янындагы бу территория нарат, каен һәм иске тирәкләрдән урман массивын үз эченә алган парк. Шулай ук парк гражданнарның актив ял итү урынын да тәкъдим итә.
Яшел зона Зифа Балакина урамында урнашкан.
Тарих
Паркны төзекләндерү Татарстан Республикасының иҗтимагый киңлекләрен үстерү программасын тормышка ашыру кысаларында башкарылган.
2018 елның 2 сентябрендә Татарстан Республикасы президенты Рөстәм Миннеханов, аның ярдәмчесе Наталия Фишман, Әлмәт муниципаль районы башлыгы (2015 елның 23 сентябреннән 2019 елның 5 июненә кадәр) Айрат Хәйруллин һәм «Татнефть» ГАҖ генераль директоры Наил Маганов Әлмәттә Зифа Балакина урамы буйлап урнашкан яңа төзекләндерелгән «сәламәтлек» паркын ачалар.
Төзелеш барышында территорияне төзекләндерү — яшелләндерү, яр буе территориясен ныгыту эшләре башкарылды, шулай ук спорт мәйданчыгында күпер һәм спорт инвентаре куелды. Паркта агачларны яктырту оештырылган, ә җәяүлеләр өчен юл буйларында эскәмияләр һәм чүп савытлары урнаштырылган. Парк өч участоктан тора: фонтанлы Мәйдан, балалар мәйданчыгы һәм сәламәтләндерү спорт мәйданчыгы.
Паркның төп бурычы: авыруларны реабилитацияләүдә ярдәм итү һәм туганнары һәм якыннары белән очрашу өчен урын бирү.
Үзәк мәйдан
Үзәк мәйданда фонтан урнаштырылган.Парк ягыннан ага торган елга төбе чүп-чардан чистартылды, киңәйтелде һәм төзекләндерелә. Шулай ук парктан торак массивка күпер һәм зур проекцион куполлы планетарий төзелә. Эшләрнең заказчысы - ТР Главинвестстрой.
Балалар мәйданчыгы
Балалар Мәйданчыгы Таган, батутлардан, таулардан тора, анда балалар мөмкин. Парк территориясендә Планетарий балалар күңел ачу үзәге төзелгән. Анда заманча интерактив җиһаз урнаштырылган, ул балаларга планетаның төзелеше һәм йолдызлык тарихы турында белергә мөмкинлек бирә, шулай ук балалар Кояш системасын өйрәнә ала.
Планетарийның сыйдырышлыгы 50 кеше тәшкил итә. Коену планетариеның биеклеге - 10 метр, ә диаметры — 20 метр.
Балалар-күңел ачу үзәгендә мастер-класслар һәм белем бирү чаралары үткәрелә. Балалар-белем бирү үзәге белем бирү программалары белән интерактив стенд белән җиһазландырылган, махсус класслар бар, анда балалар уен формасында бер-берсе белән аралаша һәм үсә ала.
Спорт зонасы
Спорт зонасында хастаханә пациентларын реабилитацияләү һәм сәламәтлекләре буенча мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен тренажерлар урнаштырылган.
Фюнтв
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дражны Тайлы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Немцова (кратер)
Немцова — Венера планетасының -5.9°N, -125.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 22,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Немцова кратеры чех язучысы Божена Немцова хөрмәтенә аталган.
Черневци
Черневци — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүндаркөй (Караязы)
Дүндаркөй (Dündarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Корни-Машеромениль
Корни-Машеромениль (Corny-Machéroménil) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Новьон-Порсьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.54 км².
Купрю
Купрю (Coupru) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Канни-сюр-Терен
Канни-сюр-Терен — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Гранд-Айленд (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брикон
Брикон — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
775 (сан)
775 (җиде йөз җитмеш биш) - 774 белән 776 арасындагы натураль сан.
Теккекөй (Теккекөй)
Теккекөй (Tekkeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(565) Марбахия
(565) Марбахия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1905 елның 9 маенда Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1905 QN» саналган.
Кәлвәз
Кәлвәз (Kəlvəz ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Кезенешть (Гиорою, Вилча)
Кезенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Филадельфия (Огайо)
Нью-Филадельфия  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Филадельфия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сириньяно
Сириньяно — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Оюктепе (Дивриги)
Оюктепе (Oyuktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Нискаюна (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Нискаюна  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нискаюна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мельбах
Мельбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карлепон
Карлепон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Черноврых
Черноврых — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сичиньано-дегли-Альбурни
Сичиньано-дегли-Альбурни — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Курб
Курб (Courbes) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Дүндарлы (Һавза)
Дүндарлы (Dündarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Графтон (Нью-Йорк)
Графтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бриокур (Югары Марна)
Бриокур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Җәйге Гбач
Летний Гбач (Бач) — Россия территориясеннән ага торган елга. Арxангил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының сул ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Теккекөй (Кумру)
Теккекөй (Tekkeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Офранкенайм
Офранкенайм (Hohfrankenheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,76 км².
776 (сан)
776 (җиде йөз җитмеш алты) - 775 белән 777 арасындагы натураль сан.
Норт-Бабилон (Нью-Йорк)
Норт-Бабилон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Бабилон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нгаио (кратер)
Исеме
Нгаио кратеры маори хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Оя (Ширван)
Оя (Oya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 2842
NGC 2842 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нью-Франклин (Огайо)
Нью-Франклин  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Франклин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лопатинка (Мокрая Панда кушылдыгы)
Лопатинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсенең Инжавино районы биләмәләрендә ага. Елга  Мокрая Панда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1730) Марселине
(1730) Марселине  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1936 елның 17 октябрендә Маргарита Ложье тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 UA» саналган.
Скала
Скала — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кынҗыво
Кынҗыво (Kıncıvo ) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
Читаковци
Читаковци — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кате
Кате — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Кузьма-Александровка
Кузьма-Александровка — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
(1300) Марсель
(1300) Марсель  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1934 елның 10 февралендә G. Reiss тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 CL» саналган.
Бро-ле-Шатель
Бро-ле-Шатель — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кузьма-Александровка
Почта индексы — 453071, — 80221831002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 кешенең яшәве мәгълүм.
Ла-Нёвиль-ле-Вазиньи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.21 км².
Кезенешть (Мехединць)
Кезенешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мельсбах
Мельсбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүндарлы (Шеһиткамил)
Дүндарлы (Dündarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Теккекөй (Малкара)
Теккекөй (Tekkeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грейг (Нью-Йорк)
Грейг  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скампителла
Скампителла — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Елбань (Бердь кушылдыгы)
Елбань  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының сул ярына тамагыннан 232 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 62 км.
Курбуэн
Курбуэн (Courboin) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Елбань (Бердь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нижина (кратер)
Нижина — Венера планетасының -25.8°N, -122.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 36,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Нижина кратеры рус биючесе Бронислава Нижина хөрмәтенә аталган.
777 (сан)
777 (җиде йөз җитмеш җиде) - 776 белән 778 арасындагы натураль сан.
Светлана Шитова
Светлана Шитова (12 февраль 1936 ел) — хезмәт ветераны, галим-этнограф. 1958-2006 елларда хәзерге Россия Фәннәр академиясе Уфа федераль тикшеренүләр үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институты хезмәткәре, шул исәптән 1970 елдан — өлкән гыйльми хезмәткәр. Тарих фәннәре кандидаты (1968). Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2003).
Биографиясе
Светлана Николаевна Шитова 1936 елның 12 февралендә РСФСР-ның Сталинград өлкәсе Сталинград (хәзерге Волгоград) шәһәрендә туа.
1958 елдан алып СССР Фәннәр академиясе Башкортстан филиалының Тарих, тел һәм әдәбият институтында эшли.
1968 елда Мәскәү дәүләт университетында башкорт халык костюмнары тарихы буенча кандидатлык диссертациясе яклый. 1969 елдан Тарих, тел һәм әдәбият институтының өлкән гыйльми хезмәткәре.
2006 елда Уфада С. Н. Шитованың 70 яшьлек юбилеена багышлап «Башкорт халкының этногенезы һәм этник тарихы проблемалары» дигән темага Бөтен Россия гыйльми-гамәли конференциясе үткәрелә.
Фәнни эшчәнлеге
1959 елдан башкорт халкының көнкүрешен һәм мәдәниятен  өйрәнү буенча 30 этнографик экспедициягә җитәкчелек итә һәм катнаша. Бер үк вакытта Башкортстанның башка халыкларының да тарихын өйрәнә. СССР Фәннәр академиясенең Этнография институты экспедицияләре составында Үзбәкстан, Татарстан һәм Таҗикстанга бара, Ямал-Ненец милли округының ненец һәм селькуп халыклары этнографиясен өйрәнә. 50-дән артык гыйльми хезмәт һәм алты монография авторы.
Светлана Шитованың фәнни эшчәнлегенең төп юнәлешләре — башкорт халкының борынгыдан алып хәзерге заманга кадәрге матди мәдәниятен һәм декоратив сәнгатен тикәерү. Этнограф милли киемнәрне өйрәнү, башкорт халкының декоратив сәнгатен тикшерү белән шөгыльләнә.
Галим эшләгән башкорт халкының матди мәдәниятен классификацияләү һәм типологик характеристикалау методы башка халыкларның этнографиясен өйрәнүдә дә кулланыла.
Гыйльми хезмәтләре
Кара, тулы исемлеге монда
Чукилите
Чукилите — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норт-Бей-Шор (Нью-Йорк)
Норт-Бей-Шор  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Бей-Шор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хабю-Яха
Хабю-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Косомы-Яга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Катенуа
Катенуа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Кузино (Свердловск өлкәсе)
Кузино (Кузино) — Свердловск өлкәсенең Первоуральск шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.
География
Бистә Первоуральскидан 38 километр көнбатыштарак урнашкан.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1703 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Оберлин (Огайо)
Оберлин  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Ояҗа (Сунгурлу)
Ояҗа (Oyaca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Оберлин (Огайо)
Тарихы
Оберлин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оффен
Оффен (Hoffen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
NGC 2843
NGC 2843 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Оффен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,45 км².
Дүрбинар (Акчаабат)
Дүрбинар (Dürbinar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мёльсхайм
Мёльсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Солопака
Солопака — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Мёльсхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.