cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казе Пагото (Тревизо)
Казе Пагото — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пагото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Олы Ашламаш
Олы Ашламаш (Кугу Ашламаш, Большой Ашламаш) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Яфрак төшкән инде юлга (җыр)
Яфрак төшкән инде юлга (1984) — Шамил Шәрифуллин тарафыннан Зөлфәт сүзләренә иҗат ителгән иң танылган җырларының берсе.
Тарих
Зөлфәтнең "Яфрак төшкән инде юлга" шигыре 1970 елда языла.
Шамил Шәрифуллин исемдәш җырын яза, ул 1984 елда Татарстан китап нәшриятында "Йөгерә чәчәчкләр" җыентыгында беренче тапкыр бастырыла, әмма цензура таләпләренә үтәмәве сәбәпле, сәхнәдә 6 елдан соң гына башкарыла. Бу беренче башкарылу вакытында тыңлаучыларга бик тә таныш булганга, хәтта халык җыры буларак та күзаллана. Иң танылган башкаручылары арасында Римма Ибраһимова һәм Гөлнара Морзиева.
Эдвардспорт (Индиана)
Эдвардспорт  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Епюизе
Епюизе — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Виткувко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пачаёль
Пачаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лемью елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любошице (Ополе воеводалыгы)
Любошице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Билмеҗе (Чинар)
Билмеҗе (Bilmece) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шри Кришна Шарма
Пандит Шри Кришна Шарма - ул 1926 елда Һиндстаннан, Раджкоттан Фиджига килгән Арья Самадж дәгъвачысы булган. Ул сәләтле чыгыш ясаучы һәм дини җырлар җырлаучы булган. Ул Фиджида Арья Самадж хәрәктенә дәрт өстәгән. Аның йогынтысы астында Фиджида Арья Самадж мәктәпләре һәм гыйбадәтханәләре нигезләнгән булган. Ул Фиджида барлык Һиндуларны берләштерү максаты өчен Һинду Маһа Сабһасын нигезләгән. Ул шуддһи (Һинд диненә кире кайту) яклы һәм бу Фиджида Мөселманнар һәм Христианнар белән конфликтка китергән. Шарма шулай ук ай саен чыга торган Һинди телле Ведик Сандеш газетасын башлаган. Ул Һиндстанга 1929 елда кайткан һәм Фиджи Хөкүмәте аңа кире кайтырга рөхсәт бирмәгән. 1956 елда ул Фиджига Фиджида Арья Самаджның Алтын Юбилеенда катнашыр өчен кайткан. Ул Сувада Даянанд Англо-Ведик Мәктәпләре Системасын һәм Надида Арья гыйбадәтханәсен нигезләгән.
(9857) 1991 EN
(9857) 1991 EN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 10 мартында Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EN» саналган.
Чапаевка (Чиләбе өлкәсе)
Чапаевка (Чапаевка) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Шри Кришна Шарма
Шулай ук карарга мөмкин
Фиджида Арья Самадж
Чапаевка (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (26%), татарлар (4%), башкортлар (68%).
(17481) 1991 PE11
Тарихы
1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PE11» саналган.
Ромоленд (Калифорния)
Ромоленд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ромоленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гочалки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Филичи
Филичи (Филичи) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Боримечково
Боримечково — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кепез (Чанаккале)
Кепез (Kepez) — Төркия Җөмһүриятенең Чанаккале иленә караган бер шәһәре.
Элизиариу
Элизиариу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Навашыно (Карэлицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Штиецешть
Штиецешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валя-Крингулуй
Валя-Крингулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Go A
Go_A (Ґоу_Ей) — Украина электрофолк-төркеме. «Евровидение-2021»дә Украинаны тәкъдим итәләр. «Шау» җыры белән конкурс финалында 5 нче урынны яулыйлар. Башта Украинаны «Евровидение-2020»дә 2020 елның 12 маенда конкурсның беренче ярымфиналында «Сандугач» җыры белән тәкъдим итәргә тиеш булалар.
Тарих
Беренче тапкыр заманча электрон музыканы этник мотивлар белән берләштерүче төркем төзү идеясе Тарас Шевченкода 2011 елда барлыкка килгән, әмма аңа фикердәшләрен табу кыен булган. Шуңа күрә Шевченконың беренче омтылышлары өйдә ноутбукта була, ә тере музыкантлар белән эш 2012 елның азагында башлана. Ул вакытта беренче «Коляда» җыры барлыкка килә.
2017 ел башында Go_A Катя Chilly белән хезмәттәшлектә «Юмарт кич» синглын язалар. Шул ук елны төркем UA: Беренче телеканалында «Фолк-music» телевизион концертында катнаша, анда Крячковкадан килгән «Древо» фольклор ансамбле белән танышу була. Хезмәттәшлек нәтиҗәсендә «Брод тирәсендә елга түгәрәге» дигән җыр языла.
2019 елның язында «Веснянка» синглы Словакиядә 10 iTunes Dance chart ына керә.
«Евровидение-2020»гә сайлап алу
2020 елның 20 гыйнварында Go_A ның «Евровидение-2020» җыр конкурсына милли сайлап алуда катнашачагы билгеле була. Жирәбә нәтиҗәләре буенча төркем 8 февральдә узган милли сайлап алуларның беренче ярымфиналында чыгыш ясый һәм финалга чыга. 22 февральдә илкүләм сайлап алу финалында судьялардан да, тамашачыдан да тавыш бирү нәтиҗәләре буенча иң күп балл җыеп, беренче урынны ала. Шулай итеп, төркем Украина данын Нидерландта, Роттердамда узырга тиеш булган конкурста тәкъдим итәр иде.
18 мартта COVID-19 пандемиясе аркасында конкурсны рәсми рәвештә гамәлдән чыгара. Конкурсны гамәлдән чыгарганнан соң берничә сәгатьтән соң, НСТУ Go_A Украинаны «Евровидение-2021» җыр конкурсында тәкъдим итәчәкләрен игълан итә.
«Евровидение-2021» җыр конкурсы финалында милли жюри һәм тамашачылар баллары суммасы буенча төркем 5 нче урынны ала (тамашачылар тавыш бирү нәтиҗәләре буенча — 2 нче урын).
Таннхаузен (Бавария)
Таннхаузен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Go A
Төркем составы
Төркемгә Тарас Шевченко нигез салган. Барлыкка килгәннән соң төркем составы 14 тапкыр үзгәрә. Go_A музыкантлары Украинаның төрле якларыннан: Катерина Павленко — Нежин, Тарас Шевченко — Киев, Игорь Диденчук — Луцк, Иван Григоряк — Буковинадан.
Таннхаузен (Бавария)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Go A
Музыкаль стиль
Төркем Украина аутентик вокалын, заманча бию битларын, Африка барабаннарын һәм гитара драйвын берләштерә.
Фестивальләрдә катнашу
«Jazz Koktebel», «Ш. Fest», «Краўна Мрій», «ГогольFest», «Vedalife», «Трипольский круг», «ART-Пикник Славы Фроловой», «Polyana Music Festival», «Kyiv Open Air», «Белые ночи vol2», «Древний Меджибож» (2015), «Голосеевский тайник» (2016) , Израильдә, Польшада, Беларусиядә узган фестивальләрдә катнашалар.
Пәке уены
Пәке уены  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Бу уен күбрәк пәке (пычак) яхшы кадала торган урыннарда (киң такта, юан бүрәнә һ. б.) уйнала.
Балалар үзара чират билгелиләр һәм шуның буена пәке ыргыталар. Уен ун ысулдан тора. Кем кайсы ысулда ялгыша (пәке кадалмый), икенче мәртәбә чираты җиткәч, шул хәрәкәттән башлап китә. Хәрәкәтләрнең тәртибе түбәндәгечә:
1.	Пәкене сабыннан тотып кадату.
2.	Пәкене йодрыклаган кул өстенә (уч ягына) куеп кадату.
3.	Пәкене йодрык өстенә (баш бармак ягына) куеп кадату
(аны «чәрке» дип атыйлар). 4.	Пәкене бармакка салып кадату.
Гощево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Гощево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пәке уены
Уйнау тәртибе
5.	Пәке йөзен учка салып кадату (аны «әби» дип атыйлар).
6.	Пәкене кул аркасына куеп кадату (исеме «баба»).
Гощево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пәке уены
Уйнау тәртибе
7.	Пәкене теш белән чәйнәп ыргыту һәм кадату.
8.	Пәкене баш өстеннән төшереп кадату.
9.	Пәкене артка таба ыргытып кадату.
10. 	Пәке очыннан бармак белән тотып кадату (исеме «чыргытма»).
Барлык ысуллар буенча да пәкене кадатып чыга алган малай җиңүче була.
Уен соңында ахырда калган малайга җәза бирәләр. Җәза мондый була: кечкенә генә чокыр казыйлар һәм чокыр төбенә чөй кагалар. Җиңелгән малай шул чөйне теше белән тартып ала һәм үзе теләгән якка йөгерә. Шул арада ул тешендәге чөйне кеше күрмәгән җиргә төкереп калдырырга тырыша. Башка малайлар да аның артыннан чабалар. Әгәр дә ул төкереп калдырган чөйне тапсалар, бу малай өчен җәзаны тагын кабатлыйлар. Әгәр табылмаса, уен тәмам була.
Куштамга
Куштамга — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мияс елгасының сул ярына тамагыннан 564 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
HD196470
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казе Падернели (Порденоне)
Казе Падернели — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дәүләт (Баймак районы)
Дәүләт — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
(17482) 1991 PY14
Тарихы
1991 елның 6 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PY14» саналган.
Сангра
Саңгырау (Сангра) — Нязя елгасы кушылдыгы. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нязя елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Ганеша Чатуртхи
Ганеша Чатуртхи (IAST: ), яки ул шулай ук Винаяка Чатуртхи буларак мәгълүм — ул Ганеша Ходаена табына торган Һинд дине бәйрәме. Ун көн дәвам итә торган бәйрәм Һинд дине ай-кояш календареның Бхадрапада аена туры килә, бу Грегориан Август яки Сентябрь айларына туры килә. Бу фестиваль вакытында өйләрдә, яки җәмәгать урыннарында махсус эшләнгән пандалларда (вакытлы сәхнә) Ганешаның балчык сыннарын урнаштыралар. Бәйрәм итү вакытында Ведик гимннарны яки "Ганапати Упанишад" кебек Һинду текстларны җырлыйлар, дога укыйлар һәм "врата" (ашаудан тыелулар) үтиләр. Пандалдан җәмәгатькә прасад өләшелә, боларга фил башлы Ходайның яраткан ризыгы дип саналган модакалар керә, ягъни Көньяк Азия татлы ризыклары. Фестиваль ун көн узгач бетә, шул вакытта сынны җәмәгать процессиясе белән музыка уйнатып һәм төркемләп җырлап алып баралар һәм якындагы сулыкка (елгага яки океанга) салалар, шуннан соң балчык сын эри һәм Ганеша Ходай Парвати һәм Шива янына Кайлаш тавына кайта дип ышаналар.
Җәмәгать үзәкләрендә, текстларны уку һәм бергәләп ашау белән бергә, шулай ук атлетик һәм хәрби сәнгать ярышлары үткәрелә.
Тарихы
Бәйрәм кайчан килеп чыкканы мәгълүм түгел, ул Көньяк Азия чыгышлы булырга мөмкин, әмма тарихтан билгеле булганча ул төп иҗтимагый һәм җәмәгать чарасы булып Шиваджи тәэмин итүе белән Могол-Маратха сугышларыннан соң булып киткән һәм янә 19-ынчы гасырда Локманья Тилак Һиндстан хөррият өчен сугышчысы тарафыннан ул Британия хөкүмәтенең 1892 елда чыккан җәмәгать җыелышларына каршы законга каршы көрәшкән.
Ганеша
Хәзер Ганеша яки Винаяка буларак мәгълүм "Ганапати" беренче мәртәбә "Ригведа"да очрый. Ул "Ригведа"да ике мәртәбә очрый, беренче мәртәбә 2.23.1 гимнында очрый һәм шулай ук 10.112.9 гимнында очрый. Бу ике гимнда да "Ганапати"ның роле "багучылар арасында багучы, чарасыз мул итеп ризык бирүче, картлар арасында рәис һәм чакыру Ходае" дип әйтелә, шулай ук гимнның 10-ынчы мандаласында "Ганапати"сыз бернәрсә дә эшләнергә мөмкин түгел дип әйтелә.
Ганапати Грхья Сутралар кебек пост-Ведик текстларда очрый һәм шуннан соң "Ваджасанейи Самхита", "Яджнавалкья Смрити", һәм "Махабхарата" Санскрит телендәге текстларда "Ганешварас" һәм "Винаякалар" буларак очрый. "Ганеша" урта гасыр Пураналарында "Уңыш Ходае һәм киртәләрне юк итүче" буларак очрый. Бигрәк тә аңа "Сканда Пурана", "Нарада Пурана" һәм "Брахма Вайварта Пурана"да дан укыла. Текст интерпретацияләре, археологик һәм эпиграфик шәһадәтнәмәләрдә Ганеша безнең эраның 8-енче гасырына кадәр популяр булып киткән һәм аның 7-енче гасыр һәм иртәрәк чорга карый торган күп сурәтләре бар. Мәсәлән, Эллора Мәгарәләре кебек Һинд дине, Буддизм һәм Джайн гыйбадәтханәләрендә 5-енче һәм 8-енче гасырлар арасында кисеп ясалган сурәтләр Ганешаны ихтирам итеп төп Һинд дине Алиһәләрнең берсе (Шакти) белән утырып күрсәтәләр.
Бәйрәм
Башкалар мәгълүматы буенча, мәсәлән, Каур буенча, фестиваль җәмәгать чарасы булып соңрак 1892 елда булып киткән, ул вакытта Бхаусахеб Лакшман Джаваль (шулай ук Бхау Рангари буларак мәгълүм) Пунеда беренче "сарваджаник" җәмәгать сынын урнаштырган. 1893 елда Һиндстан хөррият өчен көрәшүчесе Локманья Тилак үзенең Кесаригазетында "сарваджаник Ганеша утсав" бәйрәм итүен мактаган һәм үзенең көчләрен ел саен өйдә үткәрелә торган фестивальне зур, яхшы оештырылган җәмәгать чарасына әверелдерүенә багышлаган. Тилак Ганешаның "һәркем өчен Ходай" буларак мөрәҗәгатен таныган, һәм Роберт Браун буенча ул Ганеша Ходаен "Браминнар һәм Брамин булмаганнар арасындагы ара"ны кечерәйтер өчен сайлаган.
Башка галимнәр фараз итүенчә Британия Империясе, 1870 елда фетнә җыеннарыннан куркып, Британия Һиндстанында 20-дән артык кеше җыелуга каршы закон чыгарган, ләкин Һиндстан Мөселман җәмәгате басымы астында Җомга догалары өчен мәсҗедкә җыелышларны рөхсәт иткән. Ул Ганешаның зур җәмәгать сурәтләрен Бомбейда урнаштыручыларның беренчесе булган.
Гоада Ганеша Чатуртхи Кадамба чорына кадәр килә. Гоа Инквизициясе Һинд дине фестивален тыйган һәм Христиан диненә күчмәгән Һинд дине тарафдарларын эзәрлекләгән. Шулай да Һинд динен тотучы Гоалылар үзләренең динен тотуын дәвам иткән. Күп гаиләләр Ганешага "патри" формасында табыналар (Ганеша һәм башка Ходайларга табыну өчен яфраклар кулланыла). Кайбер гаиләләрдә Ганеша потларын яшерәләр, бу инквизиция заманнарыннан калган.
Бәйрәмне каршы алулы
Бәйрәм өчен әзерләнүләр күп айлар алдан башлана. Җирле Мандапа яки Пандаллар гадәттә җирле яшәүчеләр яки ширкәтләр тарафыннан акчага куела. Махараджада Муртины ясау гадәттә "Падья пуджа"дан башлана, бу Ганешаның табаннарына табыну. Муртилар "пандал"ларга бәйрәм көнендә яки аңа кадәр булган көндә китерелә. Пандаллар матур итеп бизәлгән һәм яктыртылган.
Өйдә, фестиваль әзерләнүенә Пуджа өчен әйберләр сатып алына. Ганеша мурти өйгә Ганеша Чатуртхи көнендә яки аңа кадәр көндә китерелә. Гаиләләр потны урнаштырганчы өйнең матур, чиста өлешен чәчәкләр белән бизиләр. Фестиваль көнендә, балчык "мурти"ны урнаштырганда көннең игелекле вакытында изге мантраларны һәм бхаджаннарны кертеп пуджаны үткәрәләр.
Изгеләштерү церемониясе вакытында, каһин Прана Пратиштханы Ганешаны кунак буларак чакыру өчен үткәрә. Моннан соң 16 адым Шодашопачара ритуалы үткәрелә, аның вакытында потка пальма шикәре, "модак"лар, "дурва" үләне һәм кызыл гибискус чәчәкләре тәкъдим ителә. Шулай ук Нарада Пуранадан Ганеша стотра (догасы) җырлана. Махараштрада һәм шулай ук Гоада, дуслар һәм гаилә белән Аартилар үткәрелә гадәттә иртә белән һәм кичен.
Һиндстан
Һиндстанда, Ганеша Чатуртхи беренче чиратта өйдә бәйрәм ителә яки Мадхья Прадеш, Махараштра, Гөҗәрат һәм Гоа һәм Карнатака, Керала, Андхра Прадеш, Телангана, Тамил Наду һәм Одишаның көнчыгыш штатларында җәмәгать тарафыннан бәйрәм ителә.
Өйдә
Махараштра өйләрендә гаиләләр бәйрәм вакытында табыну өчен кечкенә балчык сыннар урнаштыралар. Муртига иртән чәчәкләр, яшь үлән, гуҗия һәм модаклар (татлы әйберләр) биреп табыналар. Табыну Ганешаны һәм башка Ходайларны һәм Изгеләрне хөрмәт итү өчен "аарти"ны җырлау белән бетә. Махараштрада 17-енче гасыр изгесе Самартх Рамдас уйлап чыгарган "Суханакарта Духанакарта" "аарти"сын җырлыйлар. Бәйрәмне төрле гаиләләрдә төрле вакытта бетерәләр. Өйдә бәйрәм итүләр 1 1⁄2, 3, 5, 7 яки 11 көннән соң бетә. Ул вакытта Мурти церемониаль рәвештә сулыкка китерелә (мәсәлән, күлгә, елгага яки диңгезгә) һәм шунда аны чумдыралар. Махараштрада, Ганешотсавка шулай ук башка фестивальләр керә, атап ук әйткәндә Тидж һәм Гаури фестивальләре.
Гоада, Ганеша Чатуртхи Конкани телендә Чаватх буларак мәгълүм (яки Параб яки Парва) ул Бхадрапада ай календаре аеның өченче көнендә башлана. Бу көндә Парвати һәм Шивага ашаудан тыелучы хатыннар табыналар. Ритуаллар вакытында гхумотлар, цимбаллар (ताळ(taal)) һәм пахавадж (Һиндстанның мичкә формасындагы, ике башлы барабаны) кебек музыка кораллары кулланыла. Уңыш бәйрәме, Навьячи Панчам, киләсе көнгә бәйрәм ителә; басулардан (яки гыйбадәтханәләрдән) дөге алып киләләр һәм пуджа үткәрелә.
Карнатакада Ганеша Чатуртхига кадәр Гоури фестивале уза, һәм штат буенча кешеләр бер-берсенә алкышлар телиләр. Андхра Прадешта өйләрдә балчыктан Ганеша Муртиларына ("Матти Винаякуду") яки куркумадан Ганеша Муртиларына ("Сиддхи Винаякуду") табыналар.
Җәмгыятьтә
Фестивальне җәмәгатьтә киң бәйрәм итәләр, аларны яшь кешеләр төркемнәре, күршеләр яки эшмәкәрләр төркемнәре оештыра. Җәмәгать фестивале өчен акча ассоциация әгъзаларыннан, ширкәтләрдән җыела. Ганеша һәм аның юлдашлары сыннары вакытлы мандаплар яки пандаллар буларак билгеле сыену урыннарында урнаштырыла. Фестивальләргә җырлау, театр һәм оркестр уйнату кебек мәдәни чараланы керә һәм шулай ук җәмәгать гамәлләре, мәсәлән, бушлай медицина тикшерүләре, кан бирү урыннары һәм ярлыларга хәер бирелә. Ганеша Чатуртхи үзенең дини аспектына өстәп Мумбаи, Сурат, Пуне, Хәйдәрабад, Бангалор һәм Ченнайда әһәмиятле икътисади эшчәнлек булып тора. Күп җырчылар, ширкәтләр һәм эшмәкәрләр башлаучы җырчылар өчен сәхнә булган фестивальдән күп акча җыялар.
Потларны шулай ук һәм башка органик продуктлардан ясыйлар. Аларга шулай берничә көн пандалларда табыналар һәм шулай ук киләсе якшәмбе көнне Бенгалия Култыгында чумылдыралар. Кералада фестиваль шулай ук "Ламбудхара Пираналу" буларак мәгълүм, ул Чингам аена туры килә. Тхируванантапурамда процессия Пажавангати Ганапати Гыйбадәтханәсеннән Шанкумугхам Пляжына органик продуктларыннан һәм сөттән ясалган биек Ганеша сыннары белән бара һәм аннан соң аны суга маналар.
Башка илләрдә
Ганеша Чатуртхины Берләшкән Корольлектә анда яшәүче Британия Һинд дине тарафдарлары бәйрәм итәләр. Саутэнд-он-Сида Гөҗәрати кешеләре төркеме оештырган башка чарада 18 000 тугъры килгән. Ел саен бәйрәм итүләр шулай ук Ливерпульдә Мерсей Елгасында була.
Филадельфия Ганеша Фестивале Төньяк Америкада иң популяр Ганеша Чатуртхи Бәйрәмнәрнең берсе, шулай ук ул Канадада, Маврикийда, Малайзиядә һәм Сингапурда бәйрәм ителә. Маврикийда ул 1896 елдан бирле бәйрәм ителә һәм Маврикий хөкүмәте аны җәмәгать бәйрәме иткән. . Малайзиядә һәм Сингапурда фестиваль күп-санлы Һинду азчылыгы булуына күрә Винаягар Чатуртхи буларак мәгълүм.
Ризыклар
Фестиваль вакытында төп татлы ризык булып модак тора (Маратхи һәм Конкани телендә modak, Телугу телендә modakam яки kudumu, Каннада телендә modaka яки kadubu, Малаялам телендә kozhakatta яки modakkam Тамил телендә kozhukattai яки modagam. Modak ул дөге яки бодай оныннан ясалган чумар, эченә туралган, пальма шикәре, киптерелгән җимешләр һәм башка тәмләткечләр салалар. Башка популяр татлы ризык булып karanji тора (яки Каннада телендә karjikai), ул составы буенча modakка охшаш ләкин ярымтүгәрәк формасында. Бу татлы ризык Гоада "Неври" дип атала.
Андхра Прадешта һәм Теланганада modak, laddu, vundrallu (пешерелгән, эре кисәкләп вакландырылган дөге оныннан шарлар), panakam (пальма шикәре, кара борыч һәм кардамон тәмле эчемлек), vadapappu (суда тотылган Мунг ногыт борчаклары) һәм чаливиди (пешерелгән дөге оныннан һәм пальма шикәреннән катнашма) ризыкларын Ганешага тәкъдим итәләр. Бу тәкъдим итүләр "найведья" буларак мәгълүм һәм "modak" салынган тәлинкәдә гадәттә 21 данә татлы әйбер була. Гоада modak һәм idli (Sanna) ризыклары популяр.
Панчакаджджая бәйрәм вакытында Карнатаканың өлешләрендә Ходай Ганешага тәкъдим ителә. Ул киптерелгән, кыздырылган Бенгалия грам порошогы, шикәр, ги һәм сезам катнашмасы. Панчакаджджаяның төрле вариантлары ясала. Кыздырылган Бенгалия грамы, яшел грам, кыздырылган чана дал (путани) яки авал кулланылырга мөмкин.
Әйләнә-тирә мохиткә тәэсире
Мадрас Югары Мәхкәмәсе 2004 елда Ганешаны суга чумылдыру законсыз дип карар чыгарган, чөнки алар уйлавынча химикатлар суны пычраталар. Гоада гипс Ганеша сыннарын сату тыелган һәм бәйрәм итүчеләр традицион кәсепчеләр ясаган сыннарны сатып алалар. Хәйдәрабадта традицион балчык Ганеша сыннарын ясауны торгызалар.
Әйләнә-тирә турында борчылулар булганга күрә, күп гаиләләр сулыкларга бармыйча балчык сыннарын өйдә су мичкәсендә эретәләр. Берничә көннән соң, балчыкны өй бакчасында тараталар. Кайбер шәһәрләрдә җәмәгать, экодустанә сынны чумылдыру процессы кулланыла.
Элизиу-Медраду
Элизиу-Медраду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нусрет (Кепсут)
Нусрет (Nusret) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Пор (Арьеж)
Ле-Пор (Le Port) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнчыгыш Кузеран кантонына карый.
Кароль (Манш)
Кароль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Витниця (Великопольское воеводалыгы)
Витниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9858) 1991 OL1
(9858) 1991 OL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сена
Се́на (Seine, Sequana) — Франция төньягында урнашкан елга. Иль-де-Франс һәм Югары Нормандия регионнарында ага. Илнең эре транспорт артериясе.
Борынгы заманнарда елга атамасы Секвана (Sequana) дип яңгыраган. Бу праиндоевропа sak- (изге) тамырыннан килеп чыга дип санала.
Озынлыгы — 776 км, бассейн мәйданы — 78,65 мең км².
Гидрография
Сена башы Бургундиядә урнашкан Лангрның көньяк өлешендә урын били. Аннары соң елга Париж бассейны буенча ага, Париж шәһәре аша үтә. Гавр янында елга Ла-Манш бугазына ага. Елга тамагында Нормандия күпере төзелгән.
Уртача су чыгымы 250—500 м³/с. Көчле яңгырлар нәтиҗәсендә су ташу күренеше күзәтелергә мөмкин.
Елгада урнашкан төп портлар — Париж, Руан, Гавр.
Бинатлы (Суруч)
Бинатлы (Binatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ербо
Ербо — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Навашышки
Навашышки (Навашышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эджвуд (Индиана)
Эджвуд  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кожласола (Советский районы)
Кожласола (Кожласола, Кожласола) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Гарретсон (Көньяк Дакота)
Гарретсон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гарретсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элиополис (Баия)
Элиополис  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җир алыш
Җир алыш  — татар халык уены.
Мики (Әзербайҗан)
Мики  (Miki ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Җир алыш
Уйнау тәртибе
Малайлар ике метр чамасы диаметрлы түгәрәк сызалар һәм аны балалар санынча тигез итеп бүлгәләп чыгалар. Һәр малай үз бүлеме янына баса.
Шуннан соң балалар «1, 2, 3 ...» дип кычкырып чират билгелиләр. Пәкене сабына перпендикуляр итеп бөгәләр дә чират буенча шул түгәрәккә пәке ыргыталар. Һәр малай күршесенең җиренә кадатып, шул кадалган урыннан сызып, үз «биләмәсен» зурайта. Кем күбрәк җир ала ала, шул җиңүче була. Уен кагыйдәсе буенча, әгәр җиргә кадалган пәкенең сабы белән җир арасына ике бармак сыймаса, ул ыргыту хисапланмый, чират буенча икенче малай ыргыта.
Бошуля
Бошуля — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штинепари
Штинепари — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
28 декабрь
28 декабрь – Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 3 көн кала.
Танштайн
Танштайн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фифилята
Фифилята (Фифилята) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Пашкевож
Пашкевож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Укъю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Фифилята
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Пашкевож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фифилята
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Россмор (Калифорния)
Россмор  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Россмор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(17483) 1991 RA
(17483) 1991 RA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 2 сентябрендә K. S. Russell тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RA» саналган.
Радослав Кавенцкий
Радослав Кавенцкий (Radosław Kawęcki; 1991 елның 16 июле, Глогув, Польша) — Польша йөзүчесе, аркада йөзү буенча махсуслашкан. Ике тапкыр дөнья чемпионатларының көмеш призёры (2013, 2015). Кыска суда йөзү буенча өч тапкыр дөнья чемпионы (2012, 2014, 2016). Күп тапкырлар Европа чемпионы.
Тормыш юлы
Польшаның Глогув шәһәрендә туган. Беренче тапкыр 2011 елда Шанхайда узган су спорт төрләре буенча дөнья чемпионатыннан соң танылу ала. Аркада 100 һәм 200 метр дистанцияләрдә катнаша. 200 метр дистанциядә беренче раундта, 1 минут һәм 57,97 секундта йөзеп, 8 урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 1 минут һәм 57,15 секундта йөзеп, бишенче урынны ала һәм финалга чыга. Финалда 1 минут һәм 57,33 секундта йөзеп, 5 нче урынны ала. 100 метр дистанциядә беренче раундта 55,01 секундта йөзеп, 28 урынны ала һәм ярымфиналга узмый.
Дебреценда су спорт төрләре буенча 2012 елгы Европа чемпионатында катнашучы. Аркада 200 метр дистанциягә йөзә. Беренче раундта, 1 минут һәм 58,79 секундта йөзеп, беренче урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 1 минут һәм 56,68 секундта йөзеп, икенче урынны ала һәм финалга чыга. Финалда 1 минут һәм 55,28 секундта йөзеп, алтын медаль яулый, бу дистанциядә чемпионатлар рекордын һәм Польша рекордын куя
2012 елда Лондонда узган Җәйге Олимпия уеннарында катнаша. Аркада 200 метр дистанциягә йөзә. Беренче раундта, 1 минут һәм 58,18 секунд эчендә йөзеп, 14 урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 1 минут һәм 56,74 секундта йөзеп, бишенче урынны ала һәм финалга чыга. Финалда 1 минут һәм 55,59 секундта йөзеп, 4 урынны ала.
2013 елда Барселонада узган су спорт төрләре буенча дөнья чемпионатында катнашучы. Аркада 100 һәм 200 метр дистанцияләргә йөзә. 200 метр дистанциядә беренче раундта, 1 минут һәм 57,99 секундта йөзеп, 11 урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 1 минут һәм 56,14 секундта йөзеп, 3 урын ала һәм финалга чыга. Финалда 1 минут һәм 54,24 секундта йөзеп, көмеш медаль яулый, бу дистанциядә Европа рекордын һәм Польша рекордын куя, америкалы оттыра. 100 метр дистанциягә беренче раундта, 54,20 секундта йөзеп, 10 урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 53,82 секундта йөзеп, 9 урынны ала һәм финалга уза алмый.
Берлинда су спорт төрләре буенча 2014 елгы Европа чемпионатында катнаша. Аркада 100 һәм 200 метр дистанцияләрдә йөзә. 200 метр дистанциядә беренче раундта, 1 минут һәм 59,94 секундта йөзеп, алтынчы урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 1 минут һәм 57,35 секундта йөзеп, беренче урынны ала һәм финалга чыга. Финалда 1 минут һәм 56,02 секундта йөзеп, алтын медаль яулый. 100 метр дистанциядә беренче раундта 55,29 секундта йөзеп, 12 урынны ала һәм ярымфиналга чыга. Ярымфиналда, 54,92 секундта йөзеп, 10 урынны ала, финалга узмый.
Грабе (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Грабе  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Витобель
Витобель — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Пайни (Парма)
Казе Пайни — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пайни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кепекли (Бига)
Кепекли (Kepekli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Навики (Астравецкий районы)
Навики  (Навікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Любч (Ополе воеводалыгы)
Любч  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элиудора
Элиудора — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нусретие (Карамүрсел)
Нусретие (Nusretiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Карамүрсел илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валя-Кришулуй (Бихор)
Валя-Кришулуй — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9859) Ван Лирде
(9859) Ван Лирде — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 3 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PE5» саналган.
Әтемган
Әтемган (Этимганова) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (4%), башкортлар (89%).
Каттвиль
Каттвиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Калинино (Баймак районы)
Калинино — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Жи-ан-Солонь
Жи-ан-Солонь — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Эстониядә Һинд дине
Эстониядә 1980-енче еллар ахырынннан башлап Көнчыгыш чыгышлы диннәрдән, беренчеләре булып Һинд дине һәм Буддизм барып җиткән. Һинд дине һәм Буддизм 1990-ынчы елларда теркәлгән булган.
Фаразлар
Эстониядә Һинд дине тарафдарлары күп түгел. Эстониядә 2000 ел халык санын алу 138 Һинд дине тарафдарын күрсәткән. Боларга 90 кеше Һинд дине тарафдары (54 Эстон кешесен кертеп) керә һәм 48 Һаре Кришна тарафдары керә (22 Эстон кешесен кертеп)
Бингеч (Караҗасу)
Бингеч (Bingeç) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Караҗасу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD196502
HD196502 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бай һәм ярлы
Бай һәм ярлы  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Җиргә бер метр чамасы диаметрдагы бер түгәрәк сызыла. Аның бер ягына кеше сыешлык кына янә бер түгәрәк ясала. Ул ярлыныкы, ә зурысы «бай җире» була.
«Ярлы» бер очлы әйбер белән, мәсәлән, игәүнең очлы ягы белән, бай җиренә ата. Ул җиргә кадалса, шул кадалган урыннан кисеп бай җирен үзенекенә тоташтыра. Әгәр дә кадалмаса, бай ата һәм ярлының җирен шул рәвешчә бүлеп ала. Монда кагыйдә буларак, иң беренче байның җире бетә. Басып торырлык та җире калмаса, бай җиңелгән була.
Гаррисбург (Көньяк Дакота)
Гаррисбург  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элой-Мендис
Элой-Мендис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Братаница
Братаница — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17484) Гангхофер
(17484) Гангхофер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 сентябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RY4» саналган.
Навики (Ашмянский районы)
Навики  (Навікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Юрми (мәгънәләр)
Юрми — күп мәгънәле сүз.
Иль-де-Франс
Иль-де-Фра́нс (Île-de-France ) — Франциянең тарихи өлкәсе һәм үзәк регионы. Башкаласы — Париж. Иль-де-Франс — француз дәүләтчелегенең үзәге.
Хәзерге француз телендә Île-de-France «Франция утравы» мәгънәсен йөртә. Элек исә атама «liddle Franke» («кечкенә Франция») сүзтезмәсеннән барлыкка килгән. 1715—1814 елларда «Иль-де-Франс» атамасын шулай ук Маврикий утравы йөрткән.
Регион 1976 елда оеша.
Географик мәгълүмат
Иль-де-Франс регионына Париж һәм аның янында яткан җирләр керә. Регион 8 департаментка бүленә: Париж (Paris), Сена һәм Марна (Seine-et-Marne), Ивелин (Yvelines), Эсон (Essonne), О-де-Сен (Haute-de-Seine), Сен-Сен-Дени (Seine — Saint-Denis), Валь-де-Марн (Val-de-Marne), Валь-д’Уаз (Val-d’Oise).
Регион дәүләт җиренең 2 %-ын тәшкил итә.
Иң зур елгалары — Сена, Марна һәм Уаза.
Грабини (Липновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тапфхайм
Тапфхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Штиоборень
Штиоборень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эдинбург (Индиана)
Эдинбург  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Любша (Ополе воеводалыгы)
Любша  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Витово (гмина Коло)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любша (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарана (Караидел кушылдыгы)
Сарана (Зур Сарана) — Караидел елгасы кушылдыгы. Свердловск өлкәсенең Красноуфим районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасының уң ярыннан 473 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 56 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ле-Пюш
Ле-Пюш (Le Puch) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Эмас
Эмас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Кугенер (Советский районы)
Кугенер (Кугэҥер, Кугенер) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Эмас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кугенер (Советский районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,4%), урыслар (4,6%).
Казе Пакиярота (Пескара)
Казе Пакиярота — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пакиярота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Роуз-Гиллс (Калифорния)
Роуз-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роуз-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кече Сыростан
Кече Сыростан — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Атлян елгасының сул ярына тамагыннан 2,1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фомины (Киров өлкәсе)
Фомины (Фомины) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(9860) Археоптерикс
(9860) Археоптерикс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 6 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PW9» саналган.
Педы-Я
Педы-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Хатемалья елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Навики (Воранавский районы)
Навики  (Навікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Моталаятаг
Моталаятаг (Motalayataq ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Кыргыз (мәгънәләр)
Кыргыз — күп мәгънәле сүз.
Альпеш Вадһер
Альпеш Валлабхдас Вадһер (Найробида, 1974 елның 7 сентябренда туган), әтисе хөрмәтенә исем кушылган, Һиндле чыгышлы элек уйнаган Кения крикетчысы. 1997 елда Бангладешка каршы уенда дебютында 42 балл җыеп, ул 1999 ел Дөнья Крикет Кубогында бераз әзрәк нәтиҗә күрсәткән, анда ул ике илле эшләгән, Шри Ланкага каршы җиңелмәгән 73-не кертеп.
Ул 2000 елда спорттан киткән, әмма командатарафыннан элеккеге Кения капитаны Аасиф Кәрим белән 2003 Дөнья Крикет Кубогы вакытында кире чакырылган булган. Ул икенче һәм соңгы мәртәбә Дөнья Кубогы беткәч спорттан киткән.
Крикеттан соң
Крикеттан соң ул Шитал Вадһерга өйләнгән, хәзерге вакытта Кениядә PKF өчен эшли, анда ул партнер булып тора. 2012 елда Вадһер Крикет Кения яңа төзелгән сайлау панеленә сәркатиб булып билгеләнгән булган.
Валя-Кришулуй (Ковасна)
Валя-Кришулуй — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нусретие (Картепе)
Нусретие (Nusretiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Картепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жон (Луар һәм Шер)
Жон — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Яшьлек (кинофестиваль)
Киев халыкара "Яшьлек" кинофестивале (Київський міжнародний кінофестиваль «Молодість», КМКФ Молодість; Kyiv International Film Festival "Molodist", KIFF "Molodist") — Украинаның иң зур заманча кинофестивале. 2016 елга кадәр октябрьнең соңгы ун көнендә (декадасында) ел саен үткәрелгән. 2017 елда фестиваль рәислеге "Яшьлек"не җәйге айларга күчерү турында белдерә һәм 2018 елдан фестиваль 26 май - 2 июнь көннәрендә үткәрелә башлый. Фестиваль Халыкара кинопродюсерлар берлеге тарафыннан Көнчыгыш Аурупаның һәм Украинаның иң зур киновакыйгаларының берсе булып исемләнә. Фестивальның төп бүләге - "Скиф боланы" («Скіфський олень») һәйкәлчеге.
Бингөзе (Азизие)
Бингөзе (Bingöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).