cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дартс
Саннар тәртибе
Патрик Чэплин саннар тәртибенең авторы дип Йоркширда яшәгән Томас Уильям Баклны (Thomas William Buckle) саный. Аның уйлавынча, домино җитештерүче Бакл Лондон бишле мишенен үзгәртеп Йоркшир мишененың беренче версиясен ясый.
Ишан хәзрәт наратлыгы
Тарихи чыганакларны искә төшерсәк, Болгар дәүтенең хакиме Әлмуш хан иң беренчеләрдән булып Ислам динен кабул иткән һәм аңа Ягъфәр исемен биргәннәр. Шуннан соң күп дин әһелләре дөньялыкта Ягъфәр исеме белән йөргәннәр.
Дартс
Саннар тәртибе
Йоркшир мишенендәге һәм хәзерге заман дартс мишенендәге саннар тәртибе туры киләләр.
Ишан хәзрәт наратлыгы
Уфадан кайтуга, мин энеләрем белән тагын наратлыкка килдем. Ясин сүрәсе укыдым һәм без якташыбызның әллә ничә тапкыр актарылган кабере каршында баш идек. Йөзъяшәр наратлар шавында изге җанның сүзләре ишетелгәндәй булды миңа. Актаныш төбәгендә истәлекле урыннар бик аз бит. Вакытның аяусызлыгын зиаратларда тоеп булмый: йөзьеллык каберлекләр бездә генә түгел, Ауропада да бик сирәк очрый.
Дартс
Дротиклар
thumb|left|200px|Дротиклар — дартс уен өчен кыска уклар Дротиклар — дартс уенында кулланыла торган кыска уклар. Аларның озынлыгы 30,5 см (12 дюйм), ә авырлыгы 50 г артмаска тиеш. Авырлыклары буенча дартс уклары өч төргә бүленәләр:
Хәзерге заманда, гадәттә, 15-40 граммлы дротикларны кулланалар. Спортчыларның осталыгы арткан саен, алар җиңелрәк дротикларга күчәләр, чөнки оста өчен түбән массалы объетларны контрольдә тоту җиңелрәк. Яңа уенчыларда дротикны тыю хисе осталар белән чагыштырганда әзрәк, шуңа күрә аларга авырырак дротиклар куллану киңәш ителә.
Дротикның контрукциясе
thumb|right|300px|Дротикның өлешләре Дротикларның конструкциясе дүрт өлештән тора: энәсе, корпусы, койрыгы, канаты.
Дартс өчен уклар комплектлап сатыла. Бер комплектта өч данә. Дротикларның койрыклары һәм канатлары тиз сафтан чыга, шуңа күрә алар кибетләрдә аерым да сатыла.
Корпус
Дротикларның корпусларын төрле материаллардан ясыйлар: латунь, вольфрам, титан һ.б. Формасы буенча цилиндрга охшаш, тамчысыман һәм кушылмалы формадагылары очрый. Тышы буенча шома һәм кытыршы була.
Койрык
Дартс угының койрыгы озынлыгы буенча озын (48-50 мм), уртача (35-38 мм) һәм кыска (28 мм) булалар. Төрле материаллардан ясалалар: нейлон, әлүмин, титан, кушма материаллар.
Дротик корпусына койрыкны, гадәттә, борып урнаштыралар. Койрыкның башы тәре сыман кисек була. Бу урын койрык өчен.
Канат
Дротикның канатының максаты — дротикның очуын стабилизацияләү һәм очу траекториясен саклау. Ул шулай ук төрле зурлыкта була. Кечкенә канатлы дротиклар тышкы тәэсирләргә әз бирешә (мәсәлән, җил), ләкин уенчының хаталарын капламый. Зур койрык уенчыларның хаталарын төзәтә, ләкин оста ук атучыларга киресенчә комачаулый гына.
501 (301)
Һәр як уенны 501 (301) исәбе белән башлый. Шул санны киметеп нульга җиткергән уенчы җиңә. Уен «дабл» яки «булл-ай» секторларына бәрелеп тәмалануы мәҗбүри. Әгәр уенчы соңгы бәреше белән нульны узса, яисә исәбе бер санына тиң булса, соңгы сериянең бөтен ыргытулары саналмый һәм уен моңа кадәрге исәп белән дәвам итә. Һәр 301 уены «лэг» дип атала. Биш «лэг» бер «сет»ны тәшкил итәләр. Уен өч «сет»та җиңүгә кадәр дәвам итә. Алдан билгеләнгән «сетлар» санында өскә чыккан уенчы җиңүче була.
Мең
Бу уенда булл-айга һәм яшел боҗрага эләгү генә санала. Уенчылар серияләп атып 1000 санын җыярга тиешләр. Артыгын җыю, шулай ук, серияне юк итә. Беренче итеп 1000не җыйган кеше ота.
Раунд
Уенчылар дротикларны рәттән 1 алып 20 секторларга, алардан соң 20нче секторның «дабл»ына һәм «требл»ына, уенны тәмамлап Булл-айга аталар. Уенчы үз сериясендәге бөтен өч атуында да максатына ирешсә, ул атуын дәвам итә. Җиңүче булып беренче итеп бөтен секторларны үтеп булл-айга эләккән уенчы билгеләнә.
Биш гомер
Өч дротик ыргытып моңа кадәр ыргыткан уенчыдан бергә булса да күбрәк сан җыярга кирәк. Чыгарма булып 180 саны тора. Һәр уенчы биш тапкыр ялгыша ала. Бу уенны биш – алты кеше белән уйнарга яхшырак.
Воляни (Түбән Силезия воеводалыгы)
Воляни  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вегас-дель-Хениль
Вегас-дель-Хениль — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лакшми йолдызы
Нисбәтләре
Йолдызның ягы a эчке дөрес сигезпочмакның ике квадратның киселешен ягы b озынлыгын табарга була. : Ике квадратның берләшү һәм киселешләре мәйданнары бу формулалар буенча исәпләнә Йолдызны радиусы йолдыз яртысы булган әйләнәгә бөтен түбәләре дә кагылган итеп кертеп сызарга була. Әгәр дә йолдызның түбәләрен тоташтырырга, яңа сигезпочмак барлыкка килә, аның яклары һәм мәйданы
Кастийон-де-Кастетс
Кастийон-де-Кастетс — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Шеметкивци
Шеметкивци — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14092) Gaily
(14092) Gaily — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 июнендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 MC8» саналган.
Шеметкивци
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Засточе (Люблин воеводалыгы)
Засточе  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исен (муниципалитет)
Исен  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Павлава (Кобрынский районы)
Павлава  (Паўлава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пауль Каррер
Пауль Каррер (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1937).
дигән уку йортында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Агриж
Агриж — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пажнице
Пажнице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6778) Тосамакото
Тарихы
1989 елның 4 октябрендә А. Такахаси, тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TX10» саналган.
Корть-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Рожнова
Рожнова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Корть-Ю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рожнова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ермолина (Туринская Слобода районы)
Ермолина (Ермолина) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Инверно (Павия)
Инверно — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инверно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Велес-де-Бенаудалья
Велес-де-Бенаудалья — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Гранд-Рези
Ла-Гранд-Рези (La Grande-Résie) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,76 км².
Омонзе
Омонзе — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Эсгрус
Эсгрус (Esgrus) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игумново (Котельнич районы)
Игумново (Игумново) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(14093) 1997 OM
(14093) 1997 OM — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 26 июлендә G. R. Viscome тарафыннан Rand обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 OM» саналган.
Макмиллин (Вашингтон)
Макмиллин  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Макмиллин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алайбейи (Азизие)
Алайбейи (Alaybeyi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мегин-Еган
Мегин-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ватылька елгасының сул ярыннан 185 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Көклүҗе (Юрегир)
Көклүҗе (Köklüce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сура (Румыния)
Сура — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Юкарыканатлы (Кованҗылар)
Юкарыканатлы (Yukarıkanatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Сура (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алатана
Алатана — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453154, — 80249812001.
Демография
Халык саны динамикасы:
Синапс
Синапс (грек. synapsis-элемтә, тоташтыру) – хәрәкәтчән халәттә күзәнәкләр арасында сигналны үзгәртү һәм тапшыру функциясен башкара торган махсус элемтә төре.
Алатана
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 137 кешенең яшәве мәгълүм.
Синапс
Синапс функциясе буенча күзәнәкләрнең эшен көчәйтә торган һәм акрынайта торган бүлеккә бүленә. Синапс синапс очыннан һәм аның янәшәсендәге мембранадан тора. Аларда бәйләнеш химия, электр яки электрохимия юлы белән башкарыла. Синапс очында тулы медиаторлар урнашкан. Нерв импульсы синапс очына җитә, мембранның электр энергиясен үзгәртә һәм кальций ионы үткәрүчәнлеген арттыра. Синапс электр механизмы бик тар булганлыктан, ток синапс ахырыннан аның янәшәсендәге күзәнәккә турыдан-туры йогынты ясый.
Мондый синапслар кечкенә молекуляр кушылмалар күзәнәкләрнең бер цитоплазмасыннан икенчесенә күчә торган каналлардан гыйбарәт.
Вомбнице
Вомбнице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(6779) Перрине
(6779) Перрине — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Вомбнице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6779) Перрине
Тарихы
1990 елның 20 февралендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DM1» саналган.
Кастийон-ла-Батай
Кастийон-ла-Батай — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Пайонкув
Пайонкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ита (Санта-Катарина)
Ита  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Анна (Иллинойс)
Анна  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Анна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD135232
HD135232 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вентас-де-Уэльма
Вентас-де-Уэльма — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Твин-Гровс (Арканзас)
Твин-Гровс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рожновице (Кече Польша воеводалыгы)
Рожновице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лиственная (Егол-Ях кушылдыгы)
Лиственная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Егол-Ях елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Деми
Ла-Деми (La Demie) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,26 км².
Застув-Карчмиский
Застув-Карчмиский — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рихард Кун
Рихард Кун (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1938).
дигән уку йортларында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Павлава (Пружанский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пакослав (Мазовия воеводалыгы)
Пакослав  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14094) Garneau
(14094) Garneau — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 июлендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 OJ1» саналган.
Я-Седа-Яха
Я-Седа-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нурма-Яха елгасының уң ярыннан 93 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юркова Воля
Юркова Воля — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Корьев
Корьев — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга   без названия №2055 елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Qarluqlar
Qarluqlar (borınğı törki teldä, üzbäkçä qarluqlar) — VIII-XV ğasırlarda Üzäk Aziädä torğan törki küçmä qäbiläläre berlege.
Baştaraq qarluqlar berlege öç qäbilädän torğan, iñ zurısı çigil qäbiläse bulğan. Qıtay çığanaqlarında bolaq, çigil, taşlıq qäbiläläre telgä alına.
Tarix
Baştaraq qarluqlar Altay häm Balxaş küle arasında cirlären bilägän. Küçmä terlekçelek, awlaw belän şöğellängän häm äkrenläp igençelek belän şöğellänä başlağan.
Berençe Yabğu (xakim) iräge Çu yılğasında bulğan, 940 yılda Almatı ölkäsendäge Qoylıq awılına küçkän.
960 yıldan qarluqlar arasında İslam dine tarala başlıy.
744 yılda uyğırlar häm qarluqlar köçläre basmılı xalqın ciñep, qahannı üterä.
751 yılda ğäräplär (Xälifät) häm qıtaylılar (Tan näsele) arasında Törkistan öçen Talas suğışında qarluqlar ğäräplär yağın yaqlap ciñälär.
Talas suğışınnan soñ Qarluq qahanlığı (766-940) barlıqqa kilä, şunnan soñ Qaraxani däwlät (940-1210) bulğan.
1211 yılda Çıñğızxan ğäskärenä irekle xäldä Almalıq xakime Buzar, Arıslan-xan, Färğänä qarluqları xakime Qadar-mälik buysınalar.
Qarluq söyläme (1220-1390 yıllarda çağatay tele) zamança üzbäk tele häm uyğır tele nigezendä bula.
Инвико (Бреша)
Инвико — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инвико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вонвольниця (Түбән Силезия воеводалыгы)
Вонвольниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чуаш даругасы
Яуаш даругасы яки Җөри даругасы — Казан ханлыгының (патшалыгының) административ-территориаль берәмлеге. Соңрак, XVI — XVIII гасырларда Казан өязе составына керә.
Административ үзәге булып Җөри шәһәре, хәзерге Татарстан Республикасының Теләче районындагы Иске Җөри авылы торган. .
Тарихы
1781 елда ликвидацияләнә, даруга территориясе Казан губернасының Арча һәм Мамадыш өязләре, Нократ наместниклыгының  Алабуга, Малмыж һәм Сарапул өязләре һәм Пермь наместниклыгының Оса өязе арасында бүленгән.
Ефимовская (Таборы районы)
Ефимовская (Ефимовская) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Эльвира Юнысова
Юнысова Эльвира Әхтәм кызы (4 гыйнвар 1960 ел) — театр һәм кино актеры, югары мәктәп укытучысы, җәмәгать эшлеклесе. 1983 елдан Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академиягә драма театры артисты, бер үк вакытта 1987-1995 елларда Уфа дәүләт сәнгать институты укытучысы. 1983 елдан СССР Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы. 2008-2013 елларда Башкортстан Республикасының 4-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтае депутаты, Мәгариф, фән, мәдәният, спорт һәм яшьләр эшләре буенча комитет җитәкчесе урынбасары. Россия Федерациясенең атказанган (2007) һәм Башкортстан Республикасының халык (1992) артисты.
Биографиясе
Эльвира Әхтәм кызы Юнысова 1960 елның 4 гыйнварында Башкорт АССРның Сибай шәһәрендә укытучылар гаиләсендә туган. Урта мәктәп белән беррәттән музыка мәктәбен тәмамлаган. Урта белем алгач, Уфа сәнгать училищесының фортепиано бүлегенә укырга керә һәм аның өч курсын тәмамлаганнан соң укуын Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтының театр факультетында (профессор Рәфкать Исрафилов курсы) дәвам итә. Институтның өченче курсында укыганда ук Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академиягә театры спектальләрендә уйнарга чакырыла. Шул исәптән билгеле режиссер Рәфкать Исрафилов сәхнәләштергән Әнгам Атнабаевның «Хуш, хыялларым...» драмасында (1981) Гөлнариса, Мостай Кәримнең «Җәяүле Мәхмүт» комедиясендә (1983) Зәмзә кебек төп рольләрне башкара. «Апалы-сеңелле өчәү» драмасындагы (Антон Чехов, русча — «Три сестры») Маша роле яшь актрисаның, 1983 елда югары уку йортын тәмамлаганда, диплом эше була, икенче елда ул республиканың төп драма театры сәхнәсендә күрсәтелә башлый.Татар драматургы Туфан Миңнуллин пьесалары буенча куелган спектакльдә төп рольләрне башкара.(Диләфрүз - "Диләфрүзгә дүрт кияү", Дилемма -"Әниләр һәм бәбиләр" һ.б.)
1983-2008 елларда Эльвира Юнысова Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академиягә драма театры актрисасы һәм бер вакытта 1988-1995 елларда — Уфа дәүләт сәнгать институты (2003 елдан Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать академиясе) укытучысы. Театрда эшләү дәверендә ул үзен оста актриса итеп таныткан һәм берничә буын тамашачыларының көчле мәхәббәтен яулаган.
Сәяси һәм җәмәгать эшчәнлеге
2008 елда Эльвира Юнысова Башкортстан Республикасы дүртенче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты итеп сайлана. Шул ук елдан ул даими нигездә Дәүләт Җыелышы — Корылтаеның Мәгариф, фән, мәдәният, спорт һәм яшьләр эшләре буенча комитетның рәис урынбасары. Берничә ел дәвамында Башкортстан Профсоюзлар федерациясе Советы, ә 2006-2009 елларда — Башкортстан Республикасының Хатын-кызлар берлегенең президиум әгъзасы була. «Бердәм Россия» сәяси фиркасе әгъзасы.
Ойтин
Ойтин (Eutin) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастр-Жиронд
Кастр-Жиронд — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Вильямена
Вильямена — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Онкур
Онкур — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(6780) Бородин
Тарихы
1990 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 ES3» саналган.
Мало (Вашингтон)
Географиясе
Мало халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итаара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Яңа Кормаш колхозы
Туган авылым бик күп вакыйгаларның шаһиты була. 1921 елда Идел буена котычкыч ачлык килә. Халык телендә ул елны “алабута елы” дип атаганнар. Ашарга берни дә булмый. Кешеләр алабутадан ипи пешереп ашаганнар. Авылның иң өлкән кешесе Әнҗәп әби ул елларны тирән хәсрәт белән искә ала: “Мин үземне белә башлаганнан бирле бәрәңге кәлҗемәсе ашый идек. Кешеләр ачлыктан шешенеп йөриләр иде. Бик күп кеше үлде, хәттә гаиләләре белән ачтан үлделәр. Бик авыр булды ул еллар”.
1931-1932 нче елларда колхозлар оеша башлый. Җирлектә оешкан колхозга “Кызыл Октябрь” исеме бирәләр. Ул алты бригададан тора. Беренче колхоз рәисе – Дәүләтъяров Билал исемле кеше була. Басуларны ат белән сөреп, икмәкне тубал асып, кул белән чәчәләр. Бала – чага басуга чүп утарга йөри. Колхзга кергәндә авыл халкының атларын, җирләрен һәм симәнә орлыкларын җыеп алалар. Хәттә келәтләрен дә сүтеп алып, бер урынга берләштереп салалар. Әнҗәп әби хәтирәләрен дәвәм итте. “Безнең әткәй бик эшчән кеше иде. Атларны бик яратты. Бер аты белән кайдадыр күргәзмәдә катнашып, сабан белән дә бүләкләнделәр. Колхозга кергәндә без 3 келәт, 3 ат, тимер арба, тимер сабан һәм тарантасын биреп кердек.
Башлангыч белем алган яшьләр авылда, хуҗалыкның башка тармакларында эшли башлыйлар. Әхмәтов Шаех хәтта район судьясы хезмәтләрен башкара. Колхоз кырларына килгән беренче тракторларны эшләтүчеләр: Дәүләтъяров Авзал, Маликов Нургали һ.б. шулай ук башка авыл хуҗалыгы машиналарын эшләтүчеләрдә 20 нче елларда башлангыч белем алган иптәшләр булдылар.1937 нче елда колхоз бөртеклеләрдән 17 ц уңыш ала. Ул чор өчен бу зур уңыш була.
Дәһшәтле 1941 нче ел җитә, 50 яштән яшьрәк ир - атларны сугышка алалар. Авыл бушап кала. Бөтен эш хатын – кыз һәм яшүсмерләр җилкәсенә төшә. Өлкән класс укучылары урып – җыю эшендә катнашалар. Май аенда, каникулга туктагач, малайлар ат белән сабан сөрү, тырмалау, чәчү кебек эшләргә тартылалар. Көз көне көлтә кертәләр, Дербешка, Ямалы, Әҗәкүл ашлык тапшыру пунктларына икмәк ташу да актив катнашалар. Тракторларны хатын –кызлар үзләре егәрли. Фәрдиева Дәтҗинә, Таймасова Мәхмүзә, Нуртдинова Сания һәм Хәбирова Вәсилә әбиләр бары тик ирләр генә башкарырдай эшләрне эшлиләр. Симәнә орлыгын ерак Әҗәкүлдән, Сәфәрдән, Дербешкадан, язгы суларга төшә-төшә, капчыклап ташыйлар. Аякларда күтәртмәле чабата. Иртән киеп чыккан чабатаның кичкә йөзе генә кала. Язга чыкканда, атлар ачлыктан хәлсезләнеп күтәртәләр. Атларны таскака асып күтәртеп куялар һәм җирләрне, басуларны көрәк белән казыйлар, симәнәне, тубал тотып, кул белән чәчәләр.
Сугыштан соңгы еллар авыл халкы өчен бик авыр була. Мәҗбүри заемнар, налоглар түләү, хезмәт көненә генә эшләү бик озак еллар дәвам итә. 1953 нче елда Сталин үлә. Авыл халкы җиңел сулап куя.
1957 нче елда авылга радио кертәләр. Ә бер елдан авылга ут кертү эше башлана. Утны караңгылана башлагач кына яндырып, сәгать  10 да сүндерәләр. Ул чорда өйләргә торф ягалар.Салам һәм тал чыбыгы ягып яшәгән кешеләр дә була. Мал астын чыгарып өеп, аны яндырып, яз җиткәч аяк белән басып, тирес ясап ягу да була ул вакытта.
Еллар үтә. Авылда тормыш җайлана бара. Авылга су колонкалары куела. 1997 нчы елда авыл халкы табигый газ яга башлый. Бер елдан су өйләргә кертелә. Шәбез елгасы аша тимер күпер салына. 1999 нчы елда авыл аша асфальт юл төзелә һәм озак та үтми, Күҗәкә – Актаныш маршруты ачыла. Авылым халкы бу үзгәрешләргә куанып яши.
(14095) 1997 PE2
(14095) 1997 PE2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Агриш (Клуж)
Агриш — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көклүҗе (Арабан)
Көклүҗе (Köklüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алайбейли (Кырыкһан)
Алайбейли (Alaybeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Волтер Норман Һоворс
Волтер Норман Һоворс (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1937).
дигән уку йортларында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Павлавичы (Бярозавский районы)
Павлавичы  (Паўлавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Застув-Поляновский
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рожнув (Кече Польша воеводалыгы)
Рожнув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сурань
Сурань — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палапус
Палапус — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD135235
HD135235 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Юкарыкараашык (Ениҗе)
Юкарыкараашык (Yukarıkaraaşık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Аркола (Иллинойс)
Аркола  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Карт (Франция)
Ла-Карт (La Quarte) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,19 км².
Вильянуэва-де-лас-Торрес
Вильянуэва-де-лас-Торрес — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яхады-Орта-Яха
Яхады-Орта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яхады-Яха елгасының уң ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 79 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кос-Ёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яблонь
Яблонь — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Söläyman I Qanuni
Söläyman I Qanuni (ğosmanlıça سليمان اول‎ — Süleymân-ı evvel, törekçä Birinci Süleyman, Kanuni Sultan Süleyman; 1494-1566) Ğosman İmperiäse 10-nçı soltanı (1520 yıldan), xälifä (1538 yıldan).
Söläyman Ğosmannar näselennän iñ böyek soltanı bulıp sanala, ul idärä itkän çorında Ğosman İmperiäse üseşe iñ yuğarı däräcäsenä citä.
Awrupada Söläymannı Söläyman Zinnätle dip yörtelä, möselman dönyasında Söläyman Qanuni dip atala.
Tärcemäi xäle
Söläyman I 1494 yılda Trabzon şähärendä soltan Selim I häm Äyşä Soltan Xafsa (Qırım xanı Meñle Gäräy I qızı) ğailäsendä tuğan.
1520 yılda soltan Selim I ülgännän soñ 26 yäşlek Söläyman Ğosman täxetenä utıra.
Yawlar
1526 yılda Moxaç yanındağı suğış näticäsendä Söläyman I Macarstan patşası Layoş II citäklägän ğäskärne tar-mar itä, Layoş II qaçıp çigengändä sazlıqta bata. Suğış näticäsendä Macarstannıñ zur öleşe Ğosman imperiäsenä quşıla.
1530 yıllarda Söläyman I Ğiraq, Rodos utrawı, Egey arxipelağı küp utrawları, Tripolitaniä, Älcäzäir illären basıp ala.
1533 yılda soltan Azärbäycanğa höcüm itkäç, Täbriz şähären basıp ala.
Söläyman I Qawqazda İranğa qarşı kisken köräşne alıp bara.
Söläyman Qanuni häm tatar däwlätläre
Söläyman Qanuni idärä itkän çorında Qırım xanlığı Ğosman İmperiäsenä kerä.
Qırım xanlığı başqalası Baqçasaray qalasında tuğan Safa-Gäräy Qazan xanlığı täxetenä 1524 yılda utırğaç Ğosman İmperiäsennän bäylelegen tanığan, xättä Seber xannarı Ğosmannardan protektoratnı tanığandır.
1541, 1552, 1555, 1555 yıllarda Qırım xanlığı belän töreklär Rusiägä qarşı yawlarnı oyıştıra.
Soñğı suğış
1566 yılda Söläyman 13-nçe xärbi yawğa barğanda Macarstanğa qarşı suğışta Sigetvar kirmäne qamalışı waqıtında wafat bulğan.
Söläymaniä mäçete yanındağı ziratta yaratqan xatını Roksolana törbäse yanında kümelgän.
Qanun-namä
Söläyman I mäçetlär, saraylar, nığıtmalar tözeleşenä zur iğtibar birgän. Söläyman I idärä itkän çorda Sinan Miğmar mäşhür binalar tözi.
Ğailä
Söläymanğa ulın tapqan berençe känizäge - Fülane bulğan.
Söläymannıñ ikençe känizäge - Gölfäm Xatın bulğan.
Öçençe känizäge - çerqas näselennän Maxidevran Soltan yä Gölbahar bulğan.
Söläymannıñ dürtençe känizäge häm berençe qanunlı xatını - Anastasiä (başqa çığanaqta Aleksandra) Lisovskaya yäki Hürrem Soltan, Awrupada anı Roksolana dip yörtelä. Ul qızın Mihrimah, ulın Abdalla, ulın Selim, ulın Cihangir taba. Roksolana häm Söläyman ulı Selim soñraq täxetkä utıra.
Тиллар (Арканзас)
Тиллар  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итабаяна (Параиба)
Итабаяна  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кенсак (Жиронда)
Кенсак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Илюшинцы
Илюшинцы (Илюшинцы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(14096) 1997 PC4
(14096) 1997 PC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 4 августында H. Mikuž тарафыннан Чёрный Верх обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PC4» саналган.
Фардорф
Фардорф (Fahrdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вонгрода
Вонгрода — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палки (Мазовия воеводалыгы)
Палки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ортонкур
Ортонкур — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Малотт (Вашингтон)
Малотт  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Палки (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малотт (Вашингтон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сосновая (Егол-Ях кушылдыгы)
Сосновая — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Егол-Ях елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Засцянки (Люблин воеводалыгы)
Засцянки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(6781) 1990 OD
(6781) 1990 OD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 19 июлендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OD» саналган.
Роздзеле (Бохенский повяты)
Роздзеле — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ингвалкьера (Пезаро һәм Урбино)
Ингвалкьера — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Забельское
Забельское — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 200 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453154, — 80249812002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сылтамалар
Забельское
(14097) Capdepera
(14097) Capdepera — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 11 августында А. Лопес, Р. Пачеко тарафыннан Мальорка обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PU4» саналган.
Яңа керәшен конторасы
Яңа керәшен конторасы (Новокрещенская контора) — Идел буеның рус булмаган халыклары (мордва, чувашлар, чирмешләр, арлар, татарлар) өчен 1740 елда оешкан христианлык миссиясе.
Тарихы
Контора 1731 елда ук барлыкка килгән Яңа керәшен эшләре комиссиясе нигезендә оештырыла, аның җитәкчелегендә Алексей Раифский тора. Аның үзәге Свияжскида җирле православие монастыре каршында урнашкан була. Миссия рәсми рәвештә Анна Иоановнаның 11 сентябрь указы буенча гамәлгә куела башлый. Миссия башлыгы итеп архимандрит Дмитрий Сеченов билгеләнә, аның җитәкчелеге астында башта 5 кеше (баш идарәче, өч вәгазьче, канцелярия) булган. Миссияне саклау өчен дәүләт солдатлар аерып бирә. Миссия ихтыяҗлары өчен чиркәүләр төзелә һәм чиркәү-приход мәктәпләре (Казан, Алабуга, Чуел, Царевококшайск) оештырыла, алар еш кына русификация коралы буларак кабул ителә. Христианлыкка күчүне хуплау өчен, рекрут вазифасыннан азат итү һәм акчалата премия бирү вәгъдә ителгән.
Яңа керәшен конторасы эшчәнлеге Түбән Новгород губернасының рус булмаган халыкларын руслаштыруга ярдәм итә. 1747 елда бер Нижегород епархиясендә 50 меңнән артык яңа чукынган кеше исәпләнгән.
1753 елда күпчелек чуашлар һәм марилар формаль рәвештә генә чукындырыла. 1764 елда Свияжск конторасы бетерелә, чирмешләр үз диннәрен әйләнеп кайта башлый. XIX гасырда Яңа керәшен конторасының варисы буларак изге Изге Гурийның туганлыгы оеша.
Вильянуэва-Месия
Вильянуэва-Месия — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Корбьер
Ла-Корбьер (La Corbière) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,15 км².
Итабаяна (Сержипи)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Өч япьле сөңге (кыек сызыгы)
Математикада өч япьле сөңге дип (шулай ук Ньютон өч япьле сөңге яки Декарт параболасы) ул кыек сызыклар гаиләсенең формуласы түбәндәгечә булган әгъзасы:
Көклүк (Чаршамба)
Көклүк (Köklük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өч япьле сөңге (кыек сызыгы)
аның чыганагында икеләтә гади нокта бар. Өч япьле кыек сызыклар, шулай итеп, нуль төренең рациональ алгебраик кәкре сызыклары булып тора.
Алайбейли (Талас )
Алайбейли (Alaybeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Талас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Медвежья (Таз кушылдыгы)
Медвежья — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының уң ярыннан 1301 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Франсиск Будрис
Франсиск Будрис (Pranciškus Budrys,, — , ) — Рим-католик чиркәве эшлеклесе, төрле вакытларда Пермь, Чиләбе, Екатеринбург, Тубыл католик мәхәлләләре мөдире.
Палуки (Мазовия воеводалыгы)
Палуки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павлинава (Баранавицкий районы)
Павлинава  (Паўлінава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Яхады-Яха
Яхады-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Малыгин богазы урнашкан. Елга озынлыгы 195 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коспо-Ёль
Коспо-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Тимшер елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Сурдешть (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рөстәм Булатов (1980)
Рөстәм Булатов (Рөстәм Баян улы Булатов,, — , ) — «Lumen», «23» музыкаль төркемнәренең вокалисты һәм җырлар авторы.
Дантешвари Гыйбадәтханәсе
Манзара
Дҗагдалпурның көньяк көнбатышында Дантевадада урнашкан, Шанкини һәм Дһанкини изге елгалар кушылган урында, ике елга да төрле төсләргә ия, бу алты йөз еллык гыйбадәтханә Һиндстанда борынгы мирас урыннарының берсе булып тора һәм Бастар регионының дини-иҗтимагый-мәдәни тарихы чагылышы булып тора. Һиндстанның бу гыйбадәтханәсе турында мәгълүмат аз. Гаять зур гыйбадәтханә комплексы хәзер тарих һәм традициянең чынлап торучы һәйкәле булып тора. Бай архитектур һәм сынчылык байлыгы һәм купшы фестиваль традицияләре белән Дантешвари Май гыйбадәтханәсе бу төбәкнең әһәмиятле рухи үзәге булып тора.
Риваять
Ышану буенча монда Сатиның теше монда төшкән һәм Дантешвари Шакти Пита нигезләнгән булган. Борынгы риваять буенча Сати Алиһәсе ягна кунд ут чокырында үзен яндырган булган. Бу Яга вакытында аның әтисе Дакша ире Шиваны рәнҗеткән өчен шулай булган. Сатиның үлеменә ярсуланып Ходай Шива Дакшаның Ягасын җимергән һәм кулларында Сатиның тәне белән "Таандав" башкара башлаган. Ходай Вишну Ходай Шиваны Сатиның үлеменнән борчылуыннан арындырыр өчен Сати Алиһәсенең үле гәүдәсен Сударшан белән кискән. Сати Алиһәсенең үле тәненең өлешләре илле ике төрле урыннарга куелып һәм Шакти Питһалар итеп изгеләштерелгән булган.
Арихитектура
Дантешвари гыйбадәтханәсе 14-енче гасырда төзелгән булган. Дантешвари Маиның поты кара таштан кисеп ясалган булган. Гыйбадәтханә дүрт өлешкә бүленгән: Гарбһ Гриһа, Маһа Мандап, Мукхья Мандап һәм Сабһа Мандап. Гарбһа Гриһа һәм Маһа Мандап таш кисәкләрдән төзелгән булган. Гыйбадәтханәгә керү алдында Гаруда Баганасы бар. Гыйбадәтханә үзе массив стеналар белән әйләндерелгән киң мәйданчыкта урнашкан. Шикхара сынчылык бизәлеше белән бизәлгән.
Жернакова (Верхотурье шәһәр округы)
Жернакова (Жернакова) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Вонгродно (Түбән Силезия воеводалыгы)
Вонгродно  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ялинка (Словакия)
Ялинка  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Агриш (Сату-Маре)
Агриш — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тинсман (Арканзас)
Тинсман  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Атланта (Иллинойс)
Атланта  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Атланта шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фарен (Алмания)
Фарен (Fahren) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6782) 1990 SU10
(6782) 1990 SU10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SU10» саналган.
Юкарыкарабой (Битлис)
Юкарыкарабой (Yukarıkaraboy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (köy).