cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рацице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Эткүл
Яңа Эткүл (Новоеткульский) — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (65%), украиннар (13%), чирмешләр (8%), казахлар (14%).
Михалув-Третий
Михалув-Третий — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голумбу
Голумбу — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Россия фундаменталь тикшеренүләр фонды
Россия фундаменталь тикшеренүләр фонды(Российский фонд фундаментальных исследований) — дәүләт коммерциячел булмаган оешма федераль учреждениесе, Россия Федерациясе Хөкүмәте карамагында. РФФИ Россия Федерациясе Президенты «Россия Федерациясенең фәнни-техник потенциалын саклау буенча кичектергесез чаралар турында» Указы белән 27 нче апрельдә 1992 елда булдырылган.
Фондның төп максаты — фәнни-тикшеренү эшләренең барлык юнәлешләр буенча ярдәм итү, фундаменталь фән, фәнни квалификация галимнәр, үстерү, фәнни бәйләнешләр, шул исәптән халыкара фәнни хезмәттәшлек өлкәсендәге фундаменталь тикшеренүләргә ярдәм итү. Фонд федераль бюджеттан финанслана.
Сен-Жан-д’Англь
Сен-Жан-д’Англь — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Раздрто (Постойна)
Раздрто  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Мартин (Миннесота)
Сент-Мартин  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поляны (Диңгез буе крае)
Поляны (Поляны) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Шнипава
Шнипава (Шніпава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Рувр-Сен-Жан
Рувр-Сен-Жан — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Безелих
Безелих — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мирзәһүсейнли
Мирзәһүсейнли (Mirzəhüseynli ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Зусенко
Зусенко — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шипочане
Шипочане — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 876
NGC 876 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(19276) 1995 XS4
Тарихы
1995 елның 14 декабрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 XS4» саналган.
Утар (Бакалы районы)
Утар — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452657, — 80207810008.
Монтгомери (Массачусетс)
Монтгомери  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөлкые (Караҗабей)
Гөлкые (Gölkıyı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куртчулар (Аздавай)
Куртчулар (Kurtçular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
Урман Хмелёвкасы
Урман Хмелөвкасы (Лесная Хмелевка) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79,8%), чуашлар (6,4%), мaрдьıва (4,5%), татарлар (3,5%).
Трибен
Трибен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Тшенсини
Тшенсини — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трибен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Аптын-Юган
Аптын-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Шеркальская елгасының уң ярына тамагыннан 15 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Редеч-Великий-Весь
Редеч-Великий-Весь — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вошберн (сан алу урыны, Мэн)
Вошберн  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вошберн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альп таулары
right|250px|thumb|Космостан күренеш Альп таулары яки Альплар (алм. Alpen, фр. Alpes, итал. Alpi, словен. Alpe) — Көнбатыш Европаның иң зур таулары. Франция, Италия, Швейцария, Алмания, Австрия, Лихтенштейн, Словения илләрнең өлешләрендә урнашалар.
Озынлыгы якынча 1 200 км. Киңлеге 260 км-га кадәр.
Альплар — халыкара туризм, альпинизм, таудан чаңгыда төшү спорты мәркәзе.
Альпларның флорасы
Альпларның флорасы диңгез өсте биеклегенә бәйле.
HD240311
HD240311 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мейтнер (ай кратеры)
Мейтнер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 87,27 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Лиза Мейтнер (1878—1968) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Разкриже (община)
Разкриже  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Базальт
Базальт (basaltes) — магмалы калып, габбон эффузив аналогы. Селте составлы плагиоклаз, монолитлы фиркәсеннән һәм магнетит, ильменит, апатит, оливин, вулкан быласы кушылмалардан тора. Структурасы тыгыз яки вак бөртекле, еш кына порфирлы, текстурасы күзәнәкле;Ул еш кына бүкән нигезле аерымлыгы була. Төсе куе сорыдан карага кадәр диярлек. Таш коела, чуерташ, тышлау материаллары һ.б. җитештерүдә, кулланыла. Башкортстанда палеозой базальт Магниттау мегасында үскән, аларның метаморфозланган соңгы кембрий алды аналоглары локаль рәвештә Башкорт механикларының аскы, урта рифей һәм венд утырмаларында таралган.
Химик состав
Гадәттә, базальтлар караңгы-соры, кара яки яшел-кара токымлы, порфир структурасы белән.
Zur terror
Zur terror - 1937-1938 yıllarda SSRBda Stalin oyıştırğan iñ kisken mass-küläm repressiälärneñ çorı. Tarixi fändä repressiälärneñ töp säbäbe turında berdäm fiker älegä yuq.
Mass-küläm repressiälär Politbüro ÜK qararları nigezendä ütkärelgän, älege qararları kapitalistik qatlamnar qaldıqlarına qarşı köräş itü öçen proletariat diktaturasın köçäytü turında Stalin teoriäse buyınça qabul itelgän.
Bar bastıru çaraları "xalıq doşmannarı"n açıqlaw häm cäza birü buyınça "cirle xakimiät qabul itkän plan biremnäre" nigezendä ütkärelgän.
Qorbannar
Älege çorda säyäsi säbäplär buyınça 681 692 keşe atu ülem cäzasına xökem itelgän.
Berençe tapqır "Zur terror" terminın britan tarixçısı Robert Konkvest üz kitabında qullanğan.
Stalinnan soñ waqıtta älege çor "Yejov däwere" (yejovşçina) eçke eşlär komissarı Yejov iseme buyınça atalğan.
Zur terror SSRB iqtisadı, ğäskär, xucalıq, sänğat, fängä zur zıyan kitergän.
Zur terrornıñ iñ mass-küläm waqiğaları:
Bik küp mäşhür ğälimnär Zur terror repressiäläre astına eläkkän:
küp sänğät eşlekläre üterelgän: Osip Mandelştam, Nikolay Zabolotskiy, Vsevolod Meyerxold h.b.
Zur terror waqıtında kürenekle ğäskär başlıqları üterelgän: Mixail Tuxaçevskiy, İona Yakir, İeronim Uboreviç, Vasiliy Blüxer, Pavel Dıbenko h.b.
Repressiälängän tatarlar
1930-yıllarda TASSR häm SSCSneñ OGPU-NKVD oyışmaları distälägän yalğn ğäyepläw «eşläre»n başqaralar: «Atlasof» eşe, «İdel-Uralçilar oyışması» eşe, «Trotskiçelärneñ kontrrevolütsion törkeme» eşe, «Kontrrevolütsion fetnäçelär oyışması» eşe, «Millätçelärneñ kontrrevolütsion-fetnäçel oyışması» eşe, «Burjuaz millätçelärneñ Sovet xakimiätenä qarşı oyışması» eşe, «Millätçelärneñ Sovet xakimiätenä qarşı oyışması» eşe, «Soltanğäliefçelärneñ Mäskäw üzäge» eşe, «Trotskiçe millätçelärneñ kontrrevolütsion-terroristik oyışması» eşe, «Trotskiçelärneñ kontrrevolütsion-terroristik oyışması» eşe, «Uñ trotskiçe millätçelärneñ Sovet xakimiätenä qarşı oyışması» eşe, h.b.
SSCB, TASSR xökümätläre häm Yuğarı mäxkämä oyışmaları qaraları belän repressiä qorbannarınıñ küpçelege 1954-1958 häm 1989-1990 yıllarda räsmi aqlana.
Дисперс системасы
Дисперс системасы — бирү яки ике яки күберәк санлы, үз арасында бөтенләй буталмый, кушылмаган фазалар (матдәләр) торган система.
Кадыйр Тимергазин
Тимергазин Кадир Рәхим улы (5 февраль 1913 — 4 апрель 1963) (Тимерғазин Ҡадир Рәхим улы) — галим-нефтьче-геолог. Башкортлардан беренче геология-минералогия фәннәре докторы, БАССРның җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе. Башкорт АССР Югары Шурасы Президиумы рәисе.
Биографиясе
Кадир Рәхим улы Тимергазин 1913 елның 5 февралендә Пермь губернасы Шадрин өязе Аксу (хәзерге Чиләбе өлкәсе Коншак районы Сабакүл (Асаба) авылында ярлы крестьян гаиләсендә тугызынчы бала булып туган. Бала чагыннан ук көтүче, батрак була. 14 яшендә ата-анасыннан качып китеп, Аргаяшта интернат-мәктәпкә укырга керә.
1930-1935 — Казан университетының геология факультетында укый.
1935-1937 — Университетны тәмамлагач, Башнефтекомбинат Үзәк фәнни-тикшеренү лабораториясенең эксперименталь промысел геологиясе лабораториясендә геолог, петрография кабинетында петрограф булып эшли.
1937—1941 — «Башнефть» берләшмәсенең Үзәк фәнни лабораториясе геология кабинеты башлыгы.
1941—1943 — Кызыл Армия сафында: башта Монголияда Байкал арты фронты артиллерия взводы командиры, соңрак икееллык Хәрби-юридик академиягә Ашхабад каласына күчерелә.
1943—1945 — 1нче Беларус фронтының 397нче укчы дивизиясендә сугыша. Белоруссия, Балтыйк буен, Польшаны азат итүдә, Көнчыгыш Германияне алуда, Берлинны штурмлауда катнаша, Америка армиясе белән Эльбадагы очрашуда катнаша. Орден һәм медальләр белән бүләкләнгән.
1945—1946 — Германияда Совет Армиясе сафында хезмәт итә.
1946—1947 — «Башнефть» Үзәк фәнни - тикшеренү институты директоры (аның нигезендә Уфа нефть эшкәртү заводы Үзәк лабораториясе катнашында Уфа нефть фәнни-тикшеренү институты оештырыла).
1950—1951 — Уфа карамай фәнни-тикшеренү институтының геология бүлеге башлыгы.
1951—1953 — СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалы Тау геологиясе институты директоры.
Соңрак — Тау геологиясе институтының карамай һәм газ лабораториясе мөдире (хәзерге Россия фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге Геология институты).
1959—1963 — БАССР Югары Советы депутаты һәм Президиум рәисе.
1960 елдан — профессор.
1963 — РСФСР Югары Советы депутаты.
1963 елның 4 апрелендә фронтта окопта алган нефрит чиреннән Мәскәүдә вафат була.
Фәнни казанышлары
Тәүгеләрдән булып, Ишембай карамай яткылыгы тау токымнарының литология, карбонның коллектор сыйфатларын, Көньяк Уралның көнбатыш сыртының Нөгеш кисемендә уфа кызыл төстәге катламнарының характеристикасын бирә.
Башкортстанның Туймазы районындагы Пермь чоры ташкүмер һәм девон катламнарын комплекслы (төрле яклап) тикшерә. Бу эшләрнең нәтиҗәсендә: карамай һәм газ яткылыкларында эзләнү-күзәтчелек эшләренең нәтиҗәлелеге арта, Башкортстан җир мае табу буенча ССРБда беренче урынга чыга. Ул девонның терриген катламының үсү мәйданында скважиналар бораулауны тәкъдим итә. Туймазы, Баулы, Шкапов, Серафимовка карамай яткылыкларын ачуда катнаша. 70 фәнни хезмәт авторы.
Ичетовкины
Ичетовкины (Ичетовкины) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Михалув-Четвертий
Михалув-Четвертий — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голфин
Голфин — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шнипки
Шнипки (Шніпкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Владимир Баранов (1872)
Владимир Баранов (, —, ) — астроном, гравиметрист. 1895 елдан Казан университетында, профессор (1918). 1918-1941 елларда Казан астрономия күзәтүханәсе директоры.
Водьма
Водьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Aрxангил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кизьма елгасының сул ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19277) 1995 YD
(19277) 1995 YD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 17 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 YD» саналган.
(4082) Swann
(4082) Swann — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 27 ноябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SW3» саналган.
Бенсхайм
Бенсхайм — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крейвик
Крейвик (Craywick) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Гранд-Сент кантонына карый.
Пынарҗык (Келес)
Пынарҗык (Pınarcık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Келес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зусно
Зусно — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рувре-Сент-Круа
Рувре-Сент-Круа — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Жан-д’Анжели
Сен-Жан-д’Анжели — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Широки-Дол
Широки-Дол — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Мерис-Пойнт (Миннесота)
Сент-Мерис-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Мерис-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Редеч-Великий-Парцеле
Редеч-Великий-Парцеле — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михаил Барон
Барон Михаил Аркадьевич (1904— 1974) — совет галим-гистологы һәм педагогы, функциональ стервология һәм нейрогистологияга нигез салучы, медицина фәннәре докторы (1934), профессор (1936), ССРБ Медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты (1945).
Биографиясе
Михаил Аркадьевич Барон 1904 елның 21 гыйнварында Мәскәүдә туган.
Маги (Самур кушылдыгы)
Маги — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан биләмәләрендә ага. Елга  Самур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Михаил Барон
Биографиясе
1922 елдан 1927 елга кадәр Мәскәү дәүләт университетының медицина факультетында укый. 1927 елдан 1932 елга кадәр МДУ-да фәнни-педагогик абыну гистология кафедрасында укытучы сыйфатында эшли, аның укытучылары булып профессорлар Б И. Лаврентьев, А. Г. Гурвич һәм И. Ф. Огнев тора.
Маги (Самур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михаил Барон
Биографиясе
1932 елдан 1952 елга кадәр И. М. Сеченов исемендәге беренче Мәскәү медицина институтында фәнни-педагогик эшендә гистология һәм эмбриология кафедрасы мөдире, бер вакытта 1945 елдан 1951 елга кадәр ССРБ Медицина фәннәре академиясе Нормаль һәм патологик морфологиясенә институтында фәнни-тикшеренү эшендә гистология һәм эмбриология бүлеге мөдире вазифасын башкара.
Гыйльми-педагогик эшмәкәрлеге
М.А. Баронның төп гыйльми-педагогик эшмәкәрлеге эксперименталь гистология һәм нейрогистология өлкәсендә мәсьәләләр белән бәйле, ул ми катламын, синовиаль һәм яралгы тышчаларын, корсак ярысының функциональ морфологиясен тикшеренү белән шөгелләнә. 1946 елда М. А. Барон җитәкчелегендә трахископия ысуллары эшләнә, ул органнарның һәм тукымаларның рельефын өйрәнү мөмкинлеген бирә, бу үз чиратында эчке органнарның структураларының күләмле сурәтләрен алырга мөмкинлек бирә. М. А. Барон анатомнар, гистолог һәм эмбриологларның Бөтен союз гыйльми җәмгыяте идаралыгы әгъзасы булып тора.
1934 елда ул медицина фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый, 1936 елда аңа профессор исеме бирелә. 1945 елда ССРБ ФА әгъза-корреспонденты итеп сайлана. В.И. Прозоровский җитәкчелегендә йөзгә якын фәнни хезмәт языла һәм утыз өч кандидатлык һәм докторлык диссертацияләре яклана.
Михаил Аркадьевич Барон 1974 елның 5 ноябрендә Мәскәүдә вафат була.
NGC 877
NGC 877 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гөллер (Чаталпынар)
Гөллер (Göller) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Моллаһаҗылы
Моллаһаҗылы (Mollahacılı ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Рака (Кршко)
Рака  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трибендорф
Трибендорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(19278) 1995 YN
(19278) 1995 YN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 19 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 YN» саналган.
Монтерей (Массачусетс)
Монтерей  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшепецини
Тшепецини — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мелисса (ай кратеры)
Мелисса - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,21 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Грек исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Melissa (crater) Melissa (lunar crater)
Чүмәлә
Чүмәлә — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452657, ОКАТО коды — 80207810009.
Геннадий Баранов
Геннадий Баранов (, —, ) — юрист, хөкемче, ТССРның һәм Русиянең атказанган юристы (1991, 1995). 1973-1985 елларда ТАССР Югары мәхкәмәсе рәисе урынбасары, ТАССР ЮМның граждан (1973-1975) һәм җинаять (1975-1985) эшләре буенча коллегияләре рәисе, 1985-2011 елларда - ТР Югары мәхкәмәсе рәисе.
Шнуравичы
Шнуравичы (Шнуравічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Редеч-Кальни
Редеч-Кальни — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михальча
Михальча — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4194) Sweitzer
(4194) Sweitzer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 15 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 RE» саналган.
Вудленд (Вашингтон округы, Мэн)
Вудленд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голяска (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөллер (Гүргентепе)
Гөллер (Göller) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD24033
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Зуцелець
Зуцелець — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сайма (Аргаяш районы)
Сайма (Сайма) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Беркаталь
Беркаталь — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19279) 1995 YC4
(19279) 1995 YC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 28 декабрендә AMOS проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 YC4» саналган.
Ангора ак мәчесе
Ангора ак мәчесе, Әнкара песие яки Төркия ангорасы — Европа һәм америка селекционерлары белән чыгарылган өй песие токымы, нигезенә XX гасырда Әнкарадан чыгарылган песи токымнары алынган. Ангора песиенең уртача гомер озынлыгы 12-15, яхшы шартларда 20 елга кадәр.
Тышкы кыяфәте
Төркия ангорасы — урта озынлыктагы башлы бөгелүчән зур гына түгел мәче. Көчле иякле, урта озынлыктагы танаулы. Озынча түгәрәкле тәпиле, очлы озын койрыклы, коры, юка, озын, җонлы, таплы җон да булырга мөмкин.
Тәртибе
Әлеге токымлы песиләр башлы һәм бик кызыксынучан, гадәттә, бик актив яшәү рәвешен алып баралар. Алар һәрвакыт игътибар уртасында булырга тырыша. Төрек ангорасы озакка берүзе калырга яратмый, кеше белән алалар сәгатьләр буе уйный ала. Җиңел ишекләрен ачарга һәм утны кушырга өйрәнә алалар. Бик ияләшүчән, хуҗасына әйберләр алып килергә яраталар.
Сент-Огаста (Миннесота)
Сент-Огаста  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Огаста шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антони Лонгин Барановски
Антони Лонгин Барановски (, —, ) — хәрби эшлеклесе (Россия империясе, Польша), генерал-майор (1916). 1909-1911 елларда полк командиры (Иркутск). 1919 елда Себердәге Польша хәрби миссиясе җитәкчесе. Себердән кайткачтын совет-поляк сугышында катнаша, армияләр төркеме командиры (1921).
Рюан (Луаре)
Рюан — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Ракитна (Брезовиця)
Ракитна  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трибусвинкель
Трибусвинкель — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Каратау (мәгънәләр)
Каратау ― төркиләр яшәгән җирләрдә еш очраган топоним, кара төсле тау мәгънәсеннән килә.
Шума (Болгария)
Шума  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 878
NGC 878 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Атым Соим
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пяша (Хопер кушылдыгы)
Пяша — Хопер елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хопер елгасының уң ярыннан 845 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Креспен (Нор)
Креспен (Crespin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Марли кантонына карый.
Редеч-Крукови
Редеч-Крукови — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нагант (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Семен Баратаев
Семен Баратаев (, —, ) — РИ дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, кенәз, генерал-майор (1789). 1768-1774, 1787-1789 еллардагы рус-төрек сугышларында катнашучы. 1786-1787 елларда Казан дары заводы төзелеше җитәкчесе, 1789-1797 елларда Казан калгайлыгы хакиме.
Тшецякув
Тшецякув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сен-Жан-де-Ливерсе
Сен-Жан-де-Ливерсе — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Тшецякув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рассвет (Сембер өлкәсе)
Рассвет (Рассвет) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан разъезд.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Пынарҗык (Акһисар)
Пынарҗык (Pınarcık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мүскүрлү
Мүскүрлү (Müskürlü ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Михожевко
Михожевко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19280) 1996 AV
(19280) 1996 AV — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 11 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AV» саналган.
Менделеев (ай кратеры)
Менделеев - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 325,13 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Дмитрий Иванович Менделеев (1834—1907) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1961 елда раслана.
Боҗыр (авыл)
Боҗыр — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452664, — 80207813001.
Кушлавыч мәктәбе
Кушлавыч мәктәбе - Татарстан Республикасы Арча муниципаль районының "Кушлавыч төп гомуми белем мәктәбе" муниципаль бюджет гомуми белем бирү учреждениесе.
Ваймога
Ваймога — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Лахома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Поповка (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Ваймога
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Поповка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Ваймога
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Поповка (Диңгез буе крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (14%).
Шоркина
Шоркина (Шоркіна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD240419
HD240419 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(2138) Swissair
(2138) Swissair — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1968 елның 17 апрелендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 HB» саналган.
Телу Маллешвара Гыйбадәтханәсе, Хириюр
Теру Маллешвара Һиндстанның Карнатака штатының әһәмиятле Читрадурга шәһәре янында, Хириюр шәһәрчегендә Виджаянагара эрасы гыйбадәтханәсе. Хириюр Ведавати елгасының уң як ярында урнашкан. "Теру Маллешвара" ярминкәсе (Ятра ул фестивальләр белән дини җыелыш) ул ел саен бер атнага бәйрәм ителә январьда яки февраль аенда тулы айдан башлап. (магха дип атала). Теру Маллешвара гыйбадәтханәсе Карнатака штаты Һиндстанның Археологик Тикшерүе бүлегендә саклау астында булган һәйкәле. Шива Ходаена багышланган.
Люция Хәсәнова
Люция Бари кызы Хәсәнова – җырчы, Татарстанның атказанган артисткасы (1986).
Тәрҗемәи хәле
1951 нче елның 3 июнендә ТАССР Арча районы Хәсәншәех авылында туа. Кечкенәдән үк җырларга ярата. Районда, мәктәптә үткән җыр бәйгеләрендә катнашмыйча калмый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, Татарстан җыр һәм бию ансамбленә кабул ителә. Анда эшләгән елларда Урта Азиядә, Себердә, Балтыйк буе республикаларында, Русиянең күп кенә шәһәрләрендә була.
1970 нче елда, Ленинград мәдәният институтының Казан филиалы ачылгач, ансамбльнең хор җитәкчесе Җ. Котдусов тәкъдиме белән шушы уку йортында белем ала. Люциянең җырлавы анда тагын да камилләшә, дирижерлык һөнәрен дә үзләштерә, вокал белән шөгыльләнә, күп тапкырлар хорда башлап җырлый. Вуз студентлары белән Германиягә бара һәм, татар халык җырларын башкарып, тамашачыны таң калдыра. Университет капелласы белән студентларның Ригада үткән “Ювениус-79” конкурсында катнаша һәм, “Сибелә чәчәк” җырын башкарып, беренче урынны алып кайта.
Люция Хәсәнова Татар дәүләт филармониясенең концерт бригадаларында да эшли. Ул татар җырын яратуы, милли репертуарны белүе һәм югары культуралы башкаруы белән башкалардан аерылып тора, борынгы халык җырларын да, татар-рус композиторлары әсәрләрен дә яратып башкара. Татар композиторларының вокаль-җыр иҗатын актив пропагандалаучыларның берсе дә әле ул. Татар музыкасына нигез салучы С.Сәйдәшев, Ф.Яруллин, Н.Җиһанов, Җ.Фәйзи җырлары һәм романслары җырчының репертуарында зур урын алып тора.
Доцент гыйльми дәрәҗәсе ала. 1986 нчы елда Люция Хәсәновага “Татарстанның атказанган артисткасы” дигән мактаулы исем бирелә.
Җырлары
“Татарстан” дәүләт телерадиокомпаниясе фондында Люция Хәсәнованың 60тан артык язмасы саклана. Ул башкара торган “Бөдрә тал”, “Зөлхиҗҗә”, “Зиләйлүк”, “Сүнмәс дәрт”, “Сибелә чәчәк”, “Гөлләр үсә” һ.б. кебек җырлар җыр сәнгатенең җәүһәрләре булып саналалар.
Укучылары
Асылъяр, Дилә Нигъмәтуллина, Рәсүл Салихов,Энҗе Әхмәтҗанова. Алсу Шәйдуллина һ.б.
Шутовщина
Шутовщина (Шутовщина) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (96%), татарлар (2%), арлар (1%).
Тринс
Тринс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Голяска (Джурджу)
Голяска — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зюлково (Подлясье воеводалыгы)
Зюлково  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Берфельден
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ракитниця (Рибниця)
Ракитниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Редчице
Редчице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куруагыл (Козаклы)
Куруагыл (Kuruağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Козаклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Гөллер (Ейьюбие)
Гөллер (Göller) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Göller, Eyyübiye Göller, Eyyübiye
Гартленд (сан алу урыны, Мэн)
Гартленд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гартленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сандийон
Сандийон — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Ябланица (авыл, Болгария)
Ябланица  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19281) 1996 AP3
(19281) 1996 AP3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 гыйнварында AMOS проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AP3» саналган.
Нантакет
Нантакет — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сереж (Чулым кушылдыгы)
Серёж — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының сул ярыннан 1417 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 232 км.
Нантакет
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сереж (Чулым кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 879
NGC 879 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тшешковице
Тшешковице — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Питер (Миннесота)
Сент-Питер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Питер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михожево
Михожево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крошт
Крошт (Crochte) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Шпильки (Лидский районы)
Шпильки  (Шпількі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пынарйолу (Нарман)
Пынарйолу (Pınaryolu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рейна
Рейна — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гомоешть
Гомоешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тристах
Тристах — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Гөллер (Һыныс)
Гөллер (Göller) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рейна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тристах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Иванки (Подлясье воеводалыгы)
Иванки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җәүдәт Фәйзи урамы (Казан)
Җәүдәт Фәйзи урамы (улица Джаудата Файзи) — Казанның Совет районында урнашкан урам.
Географиясе
«Гаилә» мәчете тирәсеннән башланып, Җиңү проспектына чак кына барып җитмичә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 2000 елның 26 әприленнән йөртә.
Яңа Каолиновый
Яңа Каолиновый (Новокаолиновый) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Мендель (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Грегор Иоганн Мендель (1822—1884) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Mendel (crater)
(19282) Zhangcunhao
(19282) Zhangcunhao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 гыйнварында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AM15» саналган.
Сен-Жени-де-Сентонж
Сен-Жени-де-Сентонж — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Бибергемюнд
Бибергемюнд — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поту
Поту (Potu ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Ракитовець (Копер)
Ракитовець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ялботина
Ялботина — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Атым-Егарт
Атым-Егарт — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Ялботина
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Атым-Егарт
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4679) Sybil
(4679) Sybil — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 9 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TR4» саналган.
Санто (Франция)
Санто — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Тшещани Други
Тшещани Други — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 880
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Көрчәй
Көрчәй — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452664, — 80207813002.
HD240456
HD240456 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.