cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әл-Җәлил
Әл-Җәлиил (الْجَلِيلُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе.
Аллаһ җәләл ияседер. Олуглык һәм бөеклек Аңа хастыр. Аның заты бөек булган кебек, сыйфатлары да бөектер. Кәбиир сыйфаты затының, асылының камиллегенә, Җәлиил сыйфаты сыйфатының камиллегенә, Газыйм сыйфаты исә затының да, сыйфаты¬ның да камиллегенә дәлил булыр.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Лазавыя (Михалишкавски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Джеймс-Сити (Пенсильвания)
Джеймс-Сити  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джеймс-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кендрик (Айдахо)
Кендрик  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кендрик шәһәре  елда нигезләнгән.
Губашка
Губашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Косьва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пунто-Фихо
Тарих
? елда нигезләнгән.
Трев (Рона)
Трев — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
(1430) Сомали
(1430) Сомали  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 5 июлендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 NK» саналган.
Марасолеха
Марасолеха — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свидница
Свидница (Świdnica, Schweidnitz) — Польшанең Түбән Силезия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Свидница Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Ломбу (Маседу-де-Кавалейруш)
Ломбу  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Селья (Кеһтна)
Селья (Selja) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Чачки-Мали
Чачки-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плишчына
Плишчына (Плішчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пордашинци
Пордашинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рейхстаг
Рейхста́г (алм. Reichstag — «Империя җыелышы») — Берлинда урнашкан мәшһүр тарихи бина. 1894—1933 елларда бу бинада Алмания парламенты җыелды. 1999 елдан бирле исә монда Бундестаг (Хәзерге парламент) урнаша.
Тарих
Бина Франкфурт архитекторы Пауль Валлот проекты буенча 1884—1894 елларда төзелде.
1945 елда бинага Җиңү байрагын элделәр.
Шулай ук карагызрга
Ράιχσταγκ
Дуйгулу (Сивриҗе)
Дуйгулу (Duygulu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Сивриҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Воньо Индузтрияле (Бергамо)
Воньо Индузтрияле — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Воньо Индузтрияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Вулька-Курдибановска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лазарышки
Лазарышки (Лазарышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
П'етришу (Вилча)
П'етришу — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Гута (Диңгез буе воеводалыгы)
Нова Гута  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Отрикур
Отрикур (Autricourt) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26.77 км².
Гупл (Төньяк Дакота)
Гупл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гупл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кашеви-Косьцельне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF479
ZNF479 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
NGC 7363
NGC 7363 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Инҗирлик (Синҗан)
Инҗирлик (İncirlik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әр-Ракыйб
Әр-Ракыйиб (الرَّقِيبُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Галәмдәге һәр нәрсәне күзәтүче, бөтен барлыкларны күзәтү астында тотучы димәктер. Аллаһының кодрәте бөеклегенә туры килә. Һичбер нәрсә Аның күзәтүеннән читтә кала алмас. Аннан яшерен, Ул күрмәгән бер эш тә кылынмас.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Марасуэла
Марасуэла — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кам (коммуна)
Кам — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Мазоку
Мазоку — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шоркасы (Канаш районы)
Шоркасы (Шуркасси, Шоркасы) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429316. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216880001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700010100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 246 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Кабимас
Кабимас (Cabimas) — Венесуэланың Сулия штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
(3334) Сомов
(3334) Сомов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 20 декабрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 YR» саналган.
Сенсорлы система
Сенсорлы система — нерв системасы өлеше, ул тышкы һәм эчке мохиттан билгеле бер сигналларны (сенсор стимулларын) үзләштерү өчен җаваплы.
Сенсор системасы рецептлардан, үткәргеч нейрон юлларыннан һәм баш миеннән алынган мәгълүматларны үзләштерү өчен җаваплы бүлекләреннән тора. Иң билгеле сенсор системалары: күрү, ишетү, сизү, тәм сизү һәм ис сизү. Сенсорлы система белән температура, тәм, тавыш яки басым кебек физик халәтләрне билгеләп була.
Анализаторларны да сенсор системалары дип атап була. "Анализатор" төшенчәсен кулланышка Рәсәй физиологы И. П. Павлов керткән. Анализаторлар (сенсор системалары) — тышкы һәм эчке мохиттан иңгән мәгълүматны үзләштерә, тапшыра һәм анализлый торган сыйфатлар тупламасы.
Поребер
Поребер — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плоскае (Талачынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Бызовка
Бызовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Селья (Тори)
Селья (Selja) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Урсай (Шаран районы)
Урсай — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452634, — 80258805010.
Чеколди
Чеколди — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Краснобор (Коми)
Краснобор (Краснобор) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Климат
Краснобор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (96%).
Борын
Кошларның тын юлы томшыгында, борын өстендә урнашкан.
Джексонвалд (Пенсильвания)
Джексонвалд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Борын
Хайваннарның борыны
Сөйрәлүче хайваннарның борын куышлыгы күпкә зуррак. Мәсәлән, крокодилның томшыгы озын, бу аңа яртылаш су астында тын алырга мөмкинлек бирә.
Тусье (Рона)
Тусье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Джексонвалд (Пенсильвания)
Географиясе
Джексонвалд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Борын
Хайваннарның борыны
Кошларның томшык төзелеше хайваннарның борынына охшаш, әмма ис сизү куышлыгы күпкә кечерәк һәм начар үскән.
Вадья
Вадья (Вадьица) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Порма елгасының сул ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Борын
Хайваннарның борыны
Имезүче хайваннарның борын куышлыгы нык зур, гадәттә башның яртысын били. Шулай да аларның кайсы берләренең ис тою сәләте түбән.
Вадья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Борын
Кешенең борыны
Йөздәге борынның төбе, сырты, очы, яфраклары була. Ул борын сөягеннән, кимерчәкләрдән төзелгән.
Вадья
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борын
Антропологияда борынның әһәмияте
Борынның күләме һәм формасы антропологиядә кешенең нинди расага каравы, яшен, җенесен, шәхсилеген билгеләүче мөһим күрсәткеч булып тора.
Борын билгесе
Расаны борынның күләме (озынлыгы һәм киңлеге) генә түгел, аларның бер-берсенә карата процент нисбәте күрсәтә.
Борынның яраклашуы һәм аның бурычлары
Антропологик әдәбияттә борынның климатка бәйлелеге билгеләнә: лепториния төре салкын һәм коры һава шартларында, хэамэриния — эссе һәм дымлы климатта таралган.
Борын сөягенең кешенең йөзе төзелешендә нык калкып торуы аны башка приматлардан аерып, түбәндәге функцияләрне башкара: Әдәби әсәрләр, музыка һәм кино:
Әдәбият
''Хомутов-А. Е.'' Антропология. — Ростов н/Д: Феникс, 2004. ISBN 5-222-05286-9
Әл-Мүҗиб
әл-Мүҗииб (الْمُجِيبُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе.
Үзенә дога кылып ялварганнарның догаларын кабул итүче димәктер. Аллаһ ихлас күңелдән дога кылганнарның догаларын кабул итәр. Моның мәгънәсе теләкләрне җиренә җиткерү. Кол Аллаһыдан нәрсәне теләргә, нәрсәне теләмәскә икәнен белергә тиеш.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Лейн (Көньяк Дакота)
Лейн  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартин-Мигель
Мартин-Мигель — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муса Җәлил мемориаль музее (Минзәлә)
Муса Җәлил мемориаль музее (Мемориальный музей Мусы Джалиля) — Татарстанның Минзәлә шәһәрендә, Минзәлә педагогика көллияте бинасында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Минзәлә туган якны өйрәнү музее филиалы. 1970 елның 3 мартында ачылган. Ил тарихында күренекле татар совет шагыйре, Советлар Берлеге Каһарманы Муса Җәлилгә (Муса Мостафа улы Җәлилов, 1906—1944) багышланган беренче музей. Муса Җәлилнең тормышы һәм иҗаты, шулай ук Минзәләдә булу көннәре (1941 елның 7 ноябреннән 1942 елның 1 гыйнварына кадәр) белән таныштыра.
Тарих
Муса Җәлил Курск шәһәреннән Минзәләгә эвакуацияләнгән һәм педагогика училищесы бинасында урнашкан, Кызыл гаскәр өчен политработниклар (сәяси хезмәткәрләр) әзерләүче хәрби-политик училище оештырган курсларда 1941 елның 7 ноябреннән 1942 елның 1 гыйнварына кадәр (56 көн) укый. Муса Җәлилгә, танылган шагыйрь буларак, мөнәсәбәт башка курсантларга караганда үзгә була. Курсантлар өчен тиз арада әзерләнгән казармада шагыйрь берничә төн генә куна. Педагогика училищесының татар теле укытучысы Мөхәммәт Гарифуллин шагыйрьне үз йортына кунакка дәшә. Казан рабфагында шагыйрь белән бергә укыган курсташы Мәхмүдә Сабирова өендә дә аны җылы кабул итәләр. Муса Җәлил Сабировларның Иншәр исемле кызларына шигырьләр багышлый. Илдә Муса Җәлил исеме тыелган заманда да Иншәр ядкарьләрне юк итми, кадерләп саклый. Соңрак бу шигырьләр Муса Җәлилнең Мәскәүдә «Малыш» нәшриятында 1986 елда чыккан «Девочке из Мензелинска» китабында дөнья күрә.
Муса Җәлил Минзәләдән 1942 елның 1 гыйнварында китә. Курсантлар белән саубуллашу кичәсендә «Минзәлә истәлеге» шигырен укый. 18 гыйнварда, фронтка китәр алдыннан, Минзәлә җитәкчеләренә хат юллый. Хатта үзенә булган хөрмәт өчен рәхмәт белдерә: Хөрмәтле Мөхәмәтшин иптәш! Сезгә кайнар кызылармеецлык сәламемне юллыйм. Минзәләдә булган аз гына вакыт эчендә мин Сезнең миңа күрсәткән игътибарыгыз һәм кайгыртучанлыгыгызны күреп, үземдә Ватанны саклауга һәм әдәби эшемә зур дәрт үскәнне сиздем. Минем Ватанны саклаучы бөек Армиябыз сафында булуымны һәм татар совет әдәбиятенә күрсәткән азмы-күпме хезмәтләремне искә алып булса кирәк, Минзәләдә чакта мине Минзәлә партия һәм совет органнары җитәкчеләре аерым зур игътибар һәм кайгыртучанлык белән чорнап алдылар. (бер сүз сызылган) Хаҗимәрдәнов һәм Чекмарев иптәшләрнең чакыртып сөйләшүләреннән башлап, сез, Закирова, Хәкимова һәм башка иптәшәр миңа һәр эштә ярдәм итәргә, кайгыртучанлык күрсәтергә тырыштыгыз. Мин иҗад чыгышларымда миңа шундый игътибар бирелүне, мине яхшы колхозга алып җибәрүне ифрат зур шатлык белән, сезнең игътибарыгыз итеп карадым. Ахыр килеп сез мине пар атта шундый зурлап, матур итеп озаттыгыз. [...]
Минзәләдә Муса Җәлилнең мемориаль музеен булдыру нияте белән педучилище укытучылары Мөхәммәт Гарифуллин белән Васил Һадиев 1960-елларда ук йөри башлый. 1970 елның 3 мартында укуханәнең бер сыйныф бүлмәсендә музей ачылган. Музейны нигезләүчеләр — көллият директоры И. Б. Уткин, татар теле укытучысы М. Г. Гарифуллин, көллият укытучысы Васил Һади улы Һадиев (Хадиев, 1929—1996). В. Һ. Һадиев — музейны оештыручы һәм музейның беренче директоры. Аның вафатыннан соң музей белән җитәкчелек итү аның хатынына, аннан кызы Алсу Васил кызы Григорьевага тапшырыла.
1991 елдан — ТР милли музее, 2010 елдан — Минзәлә туган якны өйрәнү музее филиалы.
Музей урнашкан педагогика көллияте бинасы янәшәсендәге паркка Муса Җәлил исеме бирелгән, шагыйрьнең бюсты урнаштырылган. Паркка һәм шагыйрьнең бюстына 2020 елда реставрация уздырылган.
Экспонатлар
Музей Минзәлә педагогика көллиятенең бер аудиториясен алып тора. Әлеге бина — республика дәрәҗәсендәге архитектура һәм тарих һәйкәле. Музей бүлмәсенең мәйданы 70 кв. м. Музей фондында 2 394 саклау берәмлеге: сугыш чоры йорт кирәк яраклары һәм документлар, «Кар десанты» эзтабарлар оешмасы сугыш кырларыннан алып кайткан ядкарьләр, Муса Җәлил әсәрләре урын алган.
Экспозиция М. Җәлил замандашлары истәлекләре нигезендә төзелгән. 1941 елда хәрби-сәяси курслар дәресләре үткәрелгән сыйныф бүлмәсе, шагыйрь еш кына кунакка барган Сабировлар йортының эчке күренеше торгызылган. Музейда Сабировлар йортында кунак булганда Муса утырган урындык һәм ул кулларына алып уйнаган мандолина саклана.
Порторож
Порторож — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плусы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гленбурн (Төньяк Дакота)
Гленбурн  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гленбурн шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 7364
NGC 7364 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лазавцы (Шчучынский районы)
Лазавцы  (Лазаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мальядаш
Мальядаш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вулька-Лаговска
Вулька-Лаговска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кашеви-Тарновски
Кашеви-Тарновски — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вонья Сото (Верчели)
Вонья Сото — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вонья Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кери (Айдахо)
Кери  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кери шәһәре  елда нигезләнгән.
Овиллар-сюр-Сон
Овиллар-сюр-Сон (Auvillars-sur-Saône) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.
Кери (Айдахо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Овиллар-сюр-Сон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.74 км².
Әл-Вәсигъ
Әл-Вәәсигъ (الْوَاسِعُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе.
Белүе, ихсаны һәм мәрхәмәте бик киң димәктер. Гыйлеме киң, чиксездер. Кодрәте киң, иксез-чиксездер. Аңа хас булган сыйфатларда да чик күздә тотылмас.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Ибраһим Борнашев
Ибраһим Борнашев (Ибраһим Рәхмәтулла улы Борнашев,, — , ) — ТАССР финанс халык комиссары (1924), «Ленин юлы» гәҗите мөхәррире (Ижау, 193?), Удмурт АССР эчке сәүдә халык комиссары (193?-1937).
Виллар-ле-Бламон
Виллар-ле-Бламон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пверто-ла-Крус
Пверто-ла-Крус (Puerto La Cruz) — Венесуэланың Ансоатеги штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1594 елда нигезләнгән.
Нова Домброва (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Инҗирлик Җумһуриет (Юрегир)
Инҗирлик Җумһуриет (İncirlik Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каймар
Каймар — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 14 тирәсендә. Почта индексы — 422710.
Тарих
1565 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Посавець
Посавець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2455) Сомвилль
(2455) Сомвилль  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1950 елның 5 октябрендә Сильвен Арен тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 TO4» саналган.
Чепеле
Чепеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
П'етришу (Джурджу)
П'етришу — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джексонвилл (Сентер округы, Пенсильвания)
Джексонвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Губь
Губь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Яйва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Вадья-Вадьинская
Вадья-Вадьинская — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ВОлышка елгасының сул ярыннан 140 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мартин-Муньос-де-ла-Деэса
Мартин-Муньос-де-ла-Деэса — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуйгулу (Ардешен)
Дуйгулу (Duygulu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ардешен илчесенә караган бер авыл (köy).
Лаздуны 1
Лаздуны 1 (Лаздуны 1 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Марс Әминов
Марс Әмин улы Әминов — Алтынчы чакырылыш Татарстан Югары Шурасы депутаты, тракторчы.
Биография
1938 елда ТАССРның Актаныш районы Иске Кормаш авылында туган.
Җидееллык белем алгач, ул 1954-1956 елларда туган колхозында прищепщик булып эшли. Аннан Иске Кормаш машина-трактор станциясендә тракторчы була. 1958 елда Марс Әминов Ямашта механизаторлар хәзерләү мәктәбен тәмамлый. Шуннан бирле ул Минзәлә производство идарәсенең «Үрнәк» колхозында тракторчы булып эшли.
Җәмәгать эшчәнлеге
Әминов колхозда авторитет казана, депутатларның район һәм авыл Советлары депутаты, җәмәгать эшләрендә актив катнаша.
Уял
Уял — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452634, — 80258805011.
Марзаган (Карразеда-ди-Ансиайнш)
Марзаган  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Плюсы (агрошәһәрчек)
Плюсы (Плюсы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Марзаган (Карразеда-ди-Ансиайнш)
Географиясе
Мәйданы —.
Плюсы (агрошәһәрчек)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сельяметса
Сельяметса (Seljametsa) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Вулька-Ланенцка
Вулька-Ланенцка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тюпен-е-Семон
Тюпен-е-Семон — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
ZNF480
ZNF480 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сьюдад-Охеда
Сьюдад-Охеда (Ciudad Ojeda) — Венесуэланың Сулия штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1937 елда нигезләнгән.
Грано (Төньяк Дакота)
Грано  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Грано шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Гаврилюк
Александр Акимович Гаврилюк (, Заболотье авылы, Бельский өязе, Седлецк губернасы, Россия Империясе, хәзер Польша, - 1941 елның 22 июнендә, Львов, Украина ССР-ы ) - Украина язучысы - коммунист һәм публицист.
Биографиясе
Крестьян гаиләсендә туган. Көнбатыш Беларусия һәм Көнбатыш Украина җирләрендәге коммунистик подпольела актив катнашучы. 1929 елда ул Көнбатыш Беларусияның Коммунистлар партиясенә керә, аның өязг комитеты секретаре.
Ул Львовтагы Украина Коммунистлар партиясе Үзәк Комитетының яшерен газетасында эшләй. Ул Көнбатыш Украина пролетар язучылары «Горно» төркеме әгъзасы була, алар арасында язучылар Ярослав Галан һәм Степан Тудор була. 1936 елда Львовта мәдәният эшлеклеләренең антифашистлар конгрессын оештыручыларның һәм катнашучыларның берсе.
1929 - 1939 елларда ул 14 тапкыр Польша полициясе тарафыннан кулга алына, ике тапкыр Береза-Картузская концлагерендә була, һәм 1939 елның сентябрендә Кызыл Армия тарафыннан азат ителә.
Ул әдәби эшчәнлеген 1929 елда башлай. Александр Гаврилюкның «Воспоминания политзаключенного» дигән беренче шигыре төрмәдә язылган (соңрак шигырь сүзләре популяр революцион җыр тексты булып китә). «Львов» (1939) поэмасында ул 1936 елда Львовтагы эшчеләр хәрәкәтен чагылдыра. «Паны и панычи над „Кобзарём“» украин милләтчеләренә каршы брошюра авторы ( 1936 елда бастырылган). Үзенең «Песня из Берёзы» поэмасында (1937) һәм «Берёза» повесында (1941) ул концлагерь тоткыннары көрәшен сурәтләй.
Ул шулай ук публицист һәм әдәбият белгече буларак та билгеле («Пальцы на горле», «Учимся понимать и воспринимать поэзию» мәкаләләре һ.б. ).
1940 елдан - Украина совет язучылары Союзы әгъзасы, Әдәбият Фондының Львов бүлеге директоры.
Левовта Бөек Ватан сугышының беренче көнендә Степан Тудор белән бергә немец һава бомбасы очраклы эләгүдән үлә. 1957 елда Киевта урамга аның хөрмәтенә исеме бирелә. Элегерәк Львовта А. Гаврылюк исеме белән аталган урам була (хәзер ул үзгәртелә).
Лычак зиратында С. Тудор белән бер кабердә җирләнгән.
Камбо-ле-Бен
Камбо-ле-Бен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Юманзары
Юманзары (Юмансар, Юманзары) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429321. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216819003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700010200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 679 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Нова Карчма (гмина Нова Карчма)
Нова Карчма  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Әл-Хәким
Әл-Хәкиим (الْحَكِيمُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе.
Аллаһ хикмәт ияседер. Һәрбер нәрсәне һәрвакыт урынлы эшләр. Эшләвендә кимчелек яки хата булмас. Аның әмер һәм тыюларында кешеләр өчен хикмәтләр бар. Ул һәрвакыт кешеләрнең мәнфәгатенә туры килгән әмер һәм тыюларны бирер. Кешегә аларны өйрәнү һәм тормышында алар белән эш итү йөкләнер.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
(3821) Сонет
(3821) Сонет  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 6 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RC3» саналган.
Кашевице
Кашевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вораньо (Торино)
Вораньо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вораньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Lataqiä
Lataqiä yäki Äl-Ladiqiä (ğäräpçä اللاذقية‎‎, yunança Λαοδικεία) - Süriäneñ Urta diñgezdäge töp portı.
1971-1991 yıllarda biredä SSRB Xärbi-diñgez flotınıñ Urta diñgez eskadrası urnaşqan bulğan, xäzer ul torğızıla.
Lataqiädä iñ küp alavitlar yäşi. Küp pläjlar urnaşqan.
Şähärdän 25 çaqrım arada Lataqiä hawa alanı urnaşqan.
Tarix
Soñraq ul urınında yunan şähäre bulğan.
İskändär Zölqärnäynneñ ğäskär başlığı Selevk I Nikator yañadan şähärgä nigez salğan häm Laodikeya dip quşqan.
Постойна
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Lataqiä
Tarix
494 häm 555 yılda şähär cir teträw näticäsendä cimerelgän.
1097 yılda täre yörtüçelär şähärne basıp ala.
1188 yılda Säläxetdin Äyübi şähärne täreçelärdän azat itä.
XVI ğasırda 1914 yılğa qädär Ğosmanlı imperiäse eçenä kerä.
Fäysäl patşasın bärep töşergännän soñ, fransuz xäkimiäte astında.
1936 yılda Süriägä kerä.
2011 yılda Süriä xökümät ğäskäre häm fetnäçelär arasında bäreleşlär bula. Süriä watandaşlar suğışı başlana.
Инҗирликую (Тарсус)
Инҗирликую (İncirlikuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ленгфорд (Көньяк Дакота)
Ленгфорд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Мартин-Муньос-де-лас-Посадас
Мартин-Муньос-де-лас-Посадас — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Селли
Селли (Selli) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Джексонвилл (Пенсильвания)
Джексонвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джексонвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7365
NGC 7365 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виллар-Сен-Жорж
Виллар-Сен-Жорж — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кетчум (Айдахо)
Кетчум  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кетчум шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Червоне (Польша)
Червоне  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лаздуны 2
Лаздуны 2 (Лаздуны 2 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Әл-Вәдүд
Әл-Вәдүүд (الْوَدُودُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе.
Аллаһ яхшы колларын сөяр, аларга рәхмәт һәм бәрәкәтен ирештерер. Ул ризасына һәм сөюенә ирешергә тиешле булган бердәнбер Барлык.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Мармелуш
Мармелуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Плябанцы (Браславский районы)
Плябанцы (Плябанцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZNF483
ZNF483 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вулька-Ленчешицка
Вулька-Ленчешицка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Потаре
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оксан
Оксан (Auxant) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Блиньи-сюр-Уш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.56 км².
П'етришу (Олт)
П'етришу — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коро
Коро (Coro) — Венесуэланың Фалькон штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1527 елда нигезләнгән.
(1293) Соня
(1293) Соня  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1933 елның 26 сентябрендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 SO» саналган.
Васисс
Васисс — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шиш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Маруган
Маруган — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Кишева
Нова Кишева — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уллен
Уллен — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Давенпорт (Төньяк Дакота)
Давенпорт  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Давенпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуймадык (Гүмүшхане)
Дуймадык (Duymadık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (köy).
Инҗирлиова (Инҗирлыова)
Инҗирлиова (İncirliova) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Инҗирлыова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сепа (Тарту)
Сепа (Sepa) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Чупай (Шаран районы)
Чупай — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452630, ОКАТО коды — 80258805007.
1481 ел
Вакыйгалар
1481 елда Нугай Урдасы барлыкка килде
1481 елда Мәскәү дәүләте Сарайга мөстәкыйлеген иглан итте.
Вафатлар
1481 елда Ибак хан һәм нугай татарлары гәскәре Азау буйларында Әхмәд ханны утерделәр
Юрий Гагаринский
Юрий Владимирович Гагаринский (16 февраль 1915 ел, Полтава губернасы Гадячский өязенең Петровка авылы - 1976 елның 22 гыйнвары, Владивосток) - совет органик булмаган химик, химия фәннәре докторы (1964), профессор (1967), СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (1970).
Биографиясе
Авыл табибының улы (гаиләдә бишенче бала, әнисе аны 48 яшендә тудырган). Әтисе үлгәч, ул Мәскәүгә күченә, ул вакытта олы абыйлары һәм сеңелләре анда яшәгән була.
Мәскәү дәүләт университетының химия факультетын тәмамлай (1937, кызыл диплом белән тәмамлый). Аспирантурага укырга керергә җыена, ләкин анкетада абыйсының Ак Армиядә хезмәт иткәнен, аннары Болгариягә күченүен күрсәтеү сәбәпле, ул комсомолдан куыла.
Калинин өлкәсенең Редкино авылындагы урта мәктәптә математика һәм физика укытучысы,(1937-1939), Клин ясалма җепсел заводында смена инженеры (1939-1941).
1941-1946 елларда ул Кызыл Армиядә хезмәт итә, Бөек Ватан сугышында катнашучы, соңгы хәрби дәрәҗәсе подполковник, армиянең химия бүлеге начальнигы. Демобилизациядән соң ул Мәскәү дәүләт университетының термохимия кафедрасында фәнни хезмәткәр була.
1947-1961 елларда ул СССР химия сәнәгатенең «ябык» фәнни тикшеренү институтында эшләй. Атом проектында катнашучы, ул уран, полоний, тритий һәм башка радиоактив элементларның химиясе һәм технологиясе мәсьәләләре белән шөгыльләнә. Уран фторидлары җитештерү өчен химия һәм технология темасы аның кандидатлык һәм докторлык диссертацияләренең, аннары Л. А. Хрипин белән бергә язылган «Тетрафторид урана» монографиясенең нигезен тәшкил итә.
1961 елда ул Новосибирскка күченә, СССР Фәннәр академиясенең Себер филиалының органик булмаган химия институты фәнни хезмәткәре, уран һәм торий химиясе лабораториясен җитәкләй. 1966 елдан - СССР Фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш филиалының Химия бүлегендә, ул аның җитәкчелегендә 1970 елда. Ерак Көнчыгыш фәнни үзәгенә үзгәртелә.
Химия фәннәре докторы (1964). Профессор (1967). СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспондены (1970).
Фәнни кызыксынулары өлкәсе: галогенидлар, оксидлар һәм башка уран кушылмаларының термодинамик үзлекләре, органик булмаган кушылмаларның кристаллик структуралары.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
- Кызыл Йолдыз ордены (1944),
- 1- нче дәрәҗәдәге Ватан сугышы ордены (1945),
- Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1975)
Кашевице-Колёния
Кашевице-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лазовка (Астравецкий районы)
Лазовка  (Лазоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Джером (Пенсильвания)
Джером  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джером халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әл-Мәҗид
Шаны бөек һәм югары димәктер. Аңа көч җитмәс. Ул җиңелмәс. Ләкин гүзәл хәрәкәтләр, яхшы эшләр белән ризалыгына ирешә алыр. Кылынган яхшылыкларга яхшылык белән җавап бирер.
Вандыш
Вандыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ВОлышка елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 66 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Плявшкеты
Плявшкеты (Пляўшкеты ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Вандыш
Сылтамалар
Вандыш
Плявшкеты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Красный Яг
Красный Яг (Красный Яг) — Коми Республикасының Печора районында урнашкан авыл.
Климат
Красный Яг климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (50%), руслар (45%), украиннар (5%).
Червоне Багно (Подлясье воеводалыгы)
Червоне Багно  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF484
ZNF484 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Потискавець
Потискавець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7366
NGC 7366 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Маседу-де-Кавалейруш (район)
Маседу-де-Кавалейруш  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ворга (Фрозиноне)
Ворга — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ворга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вулька-Лесёвска
Вулька-Лесёвска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мариамман Гыйбадәтханәсе (Вьетнам)
Вьетнамда Хо Ши Мин шәһәрендә урнашкан Мариамман Гыйбадәтханәсе ул Һинд дине Алиһәсе Мариамманга багышланган гыйбадәтханә. Ул 19-ынчы гасыр ахырында Тамил Надудан килгән сәүдәгәрләр тарафыннан төзелгән.
Архитектурасы
Тышкы залда, Парватиның уллары Ганеша һәм Муруга, тәңгәл килгән рәвештә аның уң һәм сул ягында торалар. Бу гыйбадәтханәнең Раджа гопурамы якынча 12 м биеклектә һәм аның берничә сыны бар. Зал юлларында Лакшми, Муруган һәм башка дэваларның сыннары тора. Гыйбадәтханәнең төп хасияте Мариаманның төрле сыннары, алар гыйбадәтханәнең тышкы стеналарын уратып торалар. Шулай ук Натараджа, Шива, Брахма, Вишну, Кали Алиһәсе, Бирамашакти, Самунди, Тхирумагал, Магешвари, Минадчи, Валамбигай, Андал, Камадчиамман, Карумари-амман, Шивагами һәм тезләрендә утыручы Муруган белән Парвати. Шулай ук койл эчендә гаять зур "мандапам" яки төп зал бар.
Тугърылар
Ул иң элек Вьетнамның Четтияр җәмәгатенә хезмәт итәр өчен төзелгән булган. Ул Хо Ши Мин Ситида якынча илле Тамил гаиләсенә хезмәт итә. Тугърыларның күпчелеге Вьетлар яки Хоа халкы (кытай-вьетнам), алар Мариамман көчләренә шәһид булган дип ышаналар.
Виллар-су-Дамжу
Виллар-су-Дамжу — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Лестервилл (Көньяк Дакота)
Лестервилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Матабуэна
Матабуэна — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әл-Бәгыйс
Әл-Бәәгыйс (الْبَاعِثُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Терелтүче димәктер. Бер көн барыбызга да дөньяви тормышыбызның соңы киләчәк һәм галәмдәге бу төзеклек бозылачак, бер җанлы да калмаячак. Үлгәннән соң Аллаһы Тәгалә кешеләрне кабат терелтәчәк һәм хисап алачак. Әл-Бәәгыйсь исеме шуны аңлата.
(2432) Соомана
(2432) Соомана  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Әл-Бәгыйс
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
(2432) Соомана
Тарихы
1981 елның 30 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 FA» саналган.
Кимберли (Айдахо)
Кимберли  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Турмеро
Тарих
1620 елда нигезләнгән.
Кимберли (Айдахо)
Тарихы
Кимберли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Косьцельниця
Нова Косьцельниця — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пляханава
Пляханава (Пляханава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лазовка (Смаргонский районы)
Лазовка  (Лазоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Данн-Сентер (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сепакүла (Һаапсалу)
Сепакүла (Sepaküla) — Эстониянең Ляэнемаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF485
ZNF485 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Потов Врх
Потов Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инҗиртепе (Чинар)
Инҗиртепе (İncirtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гудысь
Гудысь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Порыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 43 км.