cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лайм
Таралуы
Лаймның туган иле дип Малакка ярымутравы исәпләнә. Лаймның сәнәгать культурасы беренче тапкыр XIX гасырның 70-се елларында Монтсеррат утравында (Кече Антиль утрауларыннан) барлыкка килә. Лаймның миллионлаган агачларын Һиндстан, Шри-Ланка, Индонезия, Мьянма, Бразилия, Венесуэла, Көнбатыш Африка илләрендә үстерәләр.
Халыкара базарына лайм башлыча Мексика, Мисыр, Һиндстан, Куба һәм Антил утрауларыннан китерелә. Лайм гадәттә диңгез дәрәҗәсеннән 1000 м биеклеккә кадәр тропик зоналарда культивацияләнә. Күп белгечләр, лайм туфрак шартларына таләпчән түгел, ташлы һәм ярлы комлы туфракта үсүе мөмкин, дип исәпли. Ләкин лыйм күпчелек цитрус культураларына караганда, туфрак-климат шартларына сизгер. Иң яхшы туфрак — тирән сөрелгән һәм яхшы дренажлы җиңел балчыклы. Лайм түбән температураларга тотырыклыгы буенча соңгы урыннарның берсен били, минус 1-2°С вакытында зыян күрә, лимон начар уңыш биргән дымлы тропик климат шартларына яхшы кулайлашкан, шуңа күрә тропикларда лайм — төп «ачы цитрус».
Сортлары һәм гибридлары
Лаймның күп сорттары бар:
Лаймның лимонайм (лайм × лимон), лаймкват (лайма × кумкват) һ.б. кебек гибридлары билгеле.
Куллану
Башлыча чи килеш, шулай ук сут һәм сегментлар консервалауда кулланалар. Сутында 6-8 % лимон кислотасы бар, якшы сортларда орлыклар аз (0-4). Лайм исе лимон исеннән аерыла.
Лайм суты лимон кислотасын алу өчен файдаланыла. Мае алкогольсез эчемлекләр җитештерүдә ароматизатор кебек кулланыла.
Косметика чарасы буларак
Майлы тире өчен. Тире майлы булганда катнашмада: себум бүленүен контрольдә тота, биттәге кара нөктәләрне бетерә, тирене агарта (бигрәк тә арка һәм муенны). Чәчне, тырнакларны ныгыта, аларның үсешенә булышлык итә. Кан әйләнешен арттыра, зарарланган капилляр (купероз) һәм зыян күргән тирене тергезә, яңа күзәнәкләр үсешен стимуллаштыра, җыерчыкларны бетерә, тиренең тонусын күтәрә, йөзнең төсен якшырта (йөклелектән соң, тәмәке тартучыларның, гасаби стресслардан һәм каты авырудан соң). Ябык камедондарны (милиум яки ак сыткыларны) дәвалауда кулланылырга мөмкин
Медицинада куллану
Лаймның ревматизмга каршы, антисептик, вируска каршы, бактерицид, яраны уңалту, тонусны күтәрүче үзенчәлекләре медицинада киң кулланыла. Йөрәкнең еш һәм көчле тибүен тынычландыра. Ашказанга уңай йогынты ясый. Эчәклекнең стресс китереп чыгарган ялкынсынуын бетерә. Еш кына лимон урынына кулланыла, чөнки аларның үзенчәлекләре охшаш. Бизгәкле, инфекцияле авыруларны, тамак авыруын, салкын тигәнне дәвалауда кулланалар.
Мораса (мәгънәләр)
Мораса́:
Пояна (Яломица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эспиносо-дель-Рей
Эспиносо-дель-Рей — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Байрак (Зәй районы)
Почта индексы — 423511.
Шиколе
Шиколе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скотт (округ, Айова)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Давенпорт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1186 км² тәшкил итә.
Усть-Щугер
Усть-Щугер (Усть-Щугер) — Коми Республикасының Вуктыл районында урнашкан авыл.
Климат
Усть-Щугер климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (87%).
(10115) 1992 SK
(10115) 1992 SK — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 24 сентябрендә Элеанор Хелин, Джефф Алу тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SK» саналган.
Александр Дмитриев
Дмитриев Александр Алексеевич (6 март 1854 ел — 27 июнь 1902 ел) — тарихчы һәм туган якны өйрәнүче. Урал тарихы буенча белгеч. Финляндия археология җәмгыятенең мөхбир әгъзасы, Петербург археология институты һәм башка фәнни оешмаларның әгъзасы. Пермь гыйльми архив комиссиясе рәисе (1890).
Биографиясе
Александр Алексеевич Дмитриев 1854 елның 2 февралендә Пермь губернасы Соликамск өязе Дедюхин авылында тоз ведомствосы чиновнигы гаиләсендә туган.
1872 елда Пермь ирләр гимназиясен белем ала һәм Казан Император университетының тарих-филология факультетына укырга керә. Студент чорында урта гасыр Новгород шәһәре тарихын өйрәнә, бу аңа шул дәвердә Новгород белән тыгыз сәүдә элемтә тоткан Пермь краеның — «Бөек Пермьнең» тарихын өйрәнергә җитди кызыксыну уята. 1876 елда университетны тәмамлый һәм Пермьгә кайта.
1877-1890 елларда Пермь шәһәре гимназияларында тарих һәм география укытучысы булып эшли.
1890 елдан Соликамск һәм Пермь өязләре халык училищелары инспекторы була. 1890 елда Пермь гыйльми архив комиссиясе рәисе итеп сайлана.
Александр Дмитриев 1902 елның 14 июнендә вафат була. Пермь шәһәренең Егошин зыяратында җирләнә.
Вилкенешть (коммуна)
Вилкенешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Льюис (Айова)
Льюис  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Льюис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Жираковска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Желязна-Нова
Желязна-Нова — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лонгрю
Лонгрю — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Нове Лютобори
Нове Лютобори — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вале-де-Аморейра
Вале-де-Аморейра — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Камедули
Камедули — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гипертония ретинопатиясе
Ретинопатия — артериаль басым арту белән бәйле патогенез ягыннан микротамырлы какшаулар өчен челтәркатлауның тармырлы үзгәрешләрнең комплексы. Системалы гипертензиягә челтәркатлау артериолаларының беренчел җавабы аларның тараюы санала (вазоконстрикция). Әмма аларның тараю дәрәҗәсе тамыр тышчасы фиброзының чагылганлыгына бәйле (инволюцион склероз). Шуңа күрә гипертензия чыгарган тамырлар тараюын яшь авыруларда гына күзәтеп була. Өлкән яшьтә челтәркатлау артериолалары ригидлыгы инволюцион склероз өчен тамырларга чагылган дәрәҗәдә тараерга мөмкинлек бирми. Чыдамлы артериаль гипертензия эчке гематоретиналь киртәнең какшаган өлкәләре барлыкка килү белән бара, бу тамырлы үтешлек артуына китерә. Шуңа күрә гипертонияле ретинопатиядә күз төбе күренеше түбәндә саналган күренешләр белән сыйфатлана.
Артериолалар тараю
Артериолалар тараюы урынлы (рәс. 16.42а) һәм таралган (рәс. 16.42б) була ала. Тамырларның таралган тараюының офтальмоскопик диагностикасы билгеле кыенлыктан гыйбарәт, әмма урынлы тараю гипертензия булуның югары ихтималлыгына күрсәтә. Авыр гипертензия мамыксыман чыганаклар (рәс. 16.42в) барлыкка килүенә китерә ала.
Артериолосклероз
Артериолосклероз медианың үзенчәлекле гипертрофия һәм гиалинозы белән тамыр тышчасының калынаюына китерә (рәс. 16.43а). Иң мөһим клиник симптомы артериовеноз чаты өлкәсендә үзгәрешләр булу санала (артериовеноз кысылу) (рәс. 16.43б). Бу үзгәрешләр гипертензия авырлыгын гел күрсәтми, әмма алар гипертензия күп еллар булуы турында күрсәтә. Артериовеноз чаты дәрәҗәсендә уртача чагылган үзгәрешләрне гипертензия булмаганда һәм инволюцион артериосклероз белән авыруларда күзәтәләр. Артериолосклерозның түбәндәге классификациясе бар (рәс. 16.44).
Саутерн-Шорс (Төньяк Каролина)
Саутерн-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гипертония ретинопатиясе
Артериолосклероз
1 дәрәҗә. Бераз артериоляр яктылык рефлексының киңәюе, артериолаларның уртача таралган тараюы (аеруча кечкенә тармакларның), веналар «югалу».
Саутерн-Шорс (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гипертония ретинопатиясе
Артериолосклероз
3 дәрәҗә.
•      «Бакыр чыбык» симптомы.
•      Чат өлкәсеннән дисталь венаның бөгелеше (Боннет симптомы).
•      Чатның ике ягыннан да венаның тараюы (Гунн симптомы) һәм венаның туры почмакта тайпылышы.
4 дәрәҗә. «Көмеш чыбык» симптомы һәм 3 нче дәрәҗәгә хас үзгәрешләр.
NB Челтәркатлауның артериолаларының таралган тараюы һәм мөмкин булган артериовеноз тараюы өлкәләре булу хәзерге артериаль басым дәрәҗәсенә карамастан моңа кадәрге гипертензия белән бәйле.
Хориоидея үзгәрешләре
Яшь авыруларда хориоидеяның гипертония кризы (яман гипертензия) нәтиҗәсендәге патологик үзгәрешләре сирәк очрый.
2.    Сигрист сырлары— хориоидаль тамырлар буенча сызыклы урнашкан күпертмә сыман чыганаклар (рәс. 16.45б) һәм алар фибриноидлы некроз өлкәләреннән гыйбарәт (рәс. 16.45в).
3.    Челтәркатлауның экссудатив кубарылуы, кайвакыт ике яклы, бик еш йөклелек токсикозында очрый.
Казымкарабекирпаша (Терме)
Казымкарабекирпаша (Kazımkarabekirpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Галачовка (Чавуский районы)
Галачовка  (Галачоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
GSC2406-798
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Старына (Аршанский районы)
Старына (Старына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Джей-Еф-Вилларреал (Техас)
Джей-Еф-Вилларреал  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Эндинген (Кайзерштуль)
Эндинген (Endingen am Kaiserstuhl) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Джей-Еф-Вилларреал (Техас)
Географиясе
Джей-Еф-Вилларреал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эндинген (Кайзерштуль)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шилентабор
Шилентабор — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гарцета (Бреша)
Гарцета — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гарцета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бемекур
Бемекур — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ларьяга
Ларьяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчанка-То күле — №5712 исемсез елга урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Воля-Зарчицка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ларьяга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пояна-Ампоюлуй
Пояна-Ампоюлуй — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Желязна-Приватна
Желязна-Приватна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җелалкөй (Дигор)
Җелалкөй (Celalköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Дигор илчесенә караган бер авыл (köy).
Шелби (округ, Айова)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1531 км² тәшкил итә.
Юнклер
Юнклер — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10116) Robertfranz
(10116) Robertfranz — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 21 сентябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SJ2» саналган.
Йорт татарлары
Йорт татарлары, йортлылар, караөйле нугайлар (йорт.тат. нугай-татарлар, нугайлар, татарлар ) — Әстерхан татарлары составында этник төркем, ислам динен тота. Халык санын алу кысаларында йорт татарлары әстерхан, казан һәм башка татарлар белән берләштерелгән һәм татар халкының субэтносы буларак билгеләнгән. Әстерхан һәм барча татарларны милләт булып берләштереп торучы - әдәби тел.
Этноним
Йорт татарлары — публицистик атама. Беренче тапкыр Әстерхан ханлыгын яулап алганнан соң калган төрки телле халыкны Әстерхан губернасы губернаторы В.Н.Татищев XVIII гасырда шулай дип атаган.
Йорт татарлары үзләрен йә «нугайлар», йә «татарлар» дип атыйлар.
Телләре
Йорт татар телендә сөйләшәләр. Алдан йорт татарлары теле татар әдәби яки аның диалектларына караганда, нугай һәм алабугат татарлары телләренә якынрак була. Соңрак әдәби татар теле йогынтысында хәзерге заман татар теленә якыная.
Тарихы
Халыкның этник формалашуында хәзәрләр, кыпчаклар, Азак буе болгарлары, ногайлар һәм башка халыклар катнашкан. Йорт татарларының, Әстерхандагы барлык татарларның да кебек үк, XVII-XX гасырларда Түбән Идел буена күчеп килгән Идел буе – Урал татарлары этномәдәни үсешенә зур өлеш кертә.
XVI гасырдан башлап йорт татарлары нугайлыларга карата аерым этнос булып тора. XVII гасырда йорт татарлары әстерхан төбәгенең йомышлы төрки халыкларны билгелиләр, анда ногайлылар да керә. XVIII-XIX гасырларда йорта татарлары төрле этник төркемнәрнең һәм нугайлыларның җыелма исеме буларак характерлана. Йорт татарлары XVIII-XX гасырлар дәвамында күчмә яшәү рәвешенә, күчмә терлекчелектән игенчелек, бакчачылык һәм яшелчәчелек, сәүдә һәм балыкчылыкка күчә.
XX гасыр башына Әстерхан татарлары башка татарлар белән бергә бердәм татар милләтен оештыралар.
Йорт татарлары әстерхан татарларының иң урбанизацияләнгән төркеме, алар арасында мәдәни-тел ягыннан казан татарларына юнәлеш ачык чагыла, әмма башка татарлардан аермалы буларак, аларда «нугай» яки «нугай-татар» исеме саклана.
Таралыш
Йорт татарлары Әстерхан шәһәре һәм шәһәр яны зонасы халкы булып торалар.
Күренекле вәкилләре
Басыйр Мәҗит улы Абдуллин — нугай язучысы, драматург, нугай телендә беренче пьесалар һәм беренче роман авторы.
Нәҗиб Нугайлы (Нәҗиб Аллаберди улы Мавлюбердиев) - нугай алфавиты реформаторы.
Фольклор
Мөселман буларак аеруча мөһим бәйрәмнәр булып Ураза һәм Корбан гаете санала. Йортау татарларында яңа ел «әмәл» исеме астында билгеле, аны иске стиль буенча 10 март көнне, бер үк вакытта яз җитүен дә билгеләп үтәләр. Элек никах коруны үз этник төркеме эчендә генә өстен күргәннәр (бөтен халык төркемеме? һәрберсе? кемнең фикере ул?). Идел буе татарлары кебек үк, йорт татарлары арасында да ир йортына кергәндә яшь киленне «чистарту» дигән магик йолалар яшәп килә.
Жекс
Жекс (Gex) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Жекс кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,02 км².
Вилчеле (коммуна, Ковасна)
Вилчеле — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Анри Барбюс
Анри Барбюс (Henri Barbusse; 17 май 1873 ел — 30 август 1935 ел, Мәскәү) — француз язучысы, журналист һәм халыкара коммунистик хәрәкәтнең сәяси эшлеклесе. СССР ФАнең мактаулы әгъзасы (1933), шулай ук 1923 елдан Француз коммунистик фиркатенең әгъзасы.
Анри Барбюс дөньякүләм танылуы «Ут» (Le Feu, 1916 ел) романына бәйле. Бу әсәр Беренче Бөтендөнья сугышында халыкның революцион ышануларына, өметләренә нигезләнгән. Шулай ук Анри Барбюс каләм астыннан танылган әсәрләр һәм романнар: «Вакыйга» и «Чын хикәяләр» (1928). Гонкур бүләге лауреаты.
Галачэва
Галачэва (Галачэва ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Каменець (Келецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вале-де-Коэлья
Вале-де-Коэлья — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лю-Верн (Айова)
Лю-Верн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лю-Верн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шинков Турн
Шинков Турн — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нове Межно
Нове Межно — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лондиньер
Лондиньер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Диянәт (журнал)
«Диянәт» (دیانت, Диянәт – «динлелек, дин тотучылык» ) — мөселманнар өчен 1926—1928 елларда Уфада чыгарылган рәсемле, дини мәгърифәт басмасы (журнал).
Воля-Зглобенска
Воля-Зглобенска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казымпаша (Сердиван)
Казымпаша (Kazımpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сердиван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Желязна-Стара
Желязна-Стара — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старына (Вяликадолецки авыл советы)
Старына (Старына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сол Иевка
Сол Иевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иевка елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Басурманнар (Муркаш районы)
Басурманнар (Пӑсӑрман, Басурманы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300001500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,11%),.
Энгельсбранд
Энгельсбранд (Engelsbrand) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парус-Шор
Парус-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тыкотлова елгасының уң ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Свепсонвилл (Төньяк Каролина)
Свепсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каменець (Опатовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юнклильос
Юнклильос — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10117) Tanikawa
(10117) Tanikawa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 1 октябрендә М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 TW» саналган.
Хрустальный
Хрустальный (Хрустальний, Хрустальный) — Украинаның Луганск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Фактик рәвештә «Луганск Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 82228 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Хрустальный Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1895 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: рус теле — 87,8%, украин теле — 10,4%.
Галеевка (Быхавский районы)
Галеевка  (Галееўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Баһаветдин Вәисев
Баһаветдѝн Хәмзә улы Вәѝсев — фәлсәфәче, шагыйрь, дин эшлеклесе, Вәисиләр хәрәкәтен башлап җибәрүче, аның җитәкчесе.
Тәрҗемәи хәле
Ул хәзерге Яшел Үзән районы Мулла Иле авылында игенче гаиләсендә дөньяга килә. Башлангыч белемен туган якларындагы мәдрәсәләрдә ала. Якын һәм Урта Көнчыгыш илләрендә укыган Җәгъфәр Салихов Иске Кулаткы авылында мәдрәсә ачкан дигән хәбәрне ишеткәч, Баһаветдин дә 1841 елда шул мәдрәсәгә укырга керә, 1862 елның 20 июлендә остазы үлгәнгә кадәр бу мәдрәсә белән бәйләнешен өзми.
1863 елда Казанда «чын дин» йортын ача, «Вәисиләр илаһи полкы»н оештыра.
1863 елның 7 октябрендә «патшага дога» текстын иҗат иткән остазы — шәехе каберенә тәкия ясар өчен акча сорап, патшага хат яза. Үзен шул тәкиягә сакчы, карап торучы итеп тәкъдим итә. Хаттагы проблемалар буенча консультация сорап, Санкт-Петербург университеты профессоры Александр Казем-Бекка мөрәҗәгать итәләр. Казем-Бек мондый «шәехлек-мөритлек»нең нинди нәтиҗәгә китерү ихтималын яңа гына бастырылган Шамил җитәкчелегендәге азатлык хәрәкәтенә ишарәләп аңлата. Б. Вәисевнең шундый сорау белән патшаның үзенә мөрәҗәгать итүенә ярсый. Хатны Диния нәзарәте тикшерүенә җибәрергә, Вәисевне исә җирле хакимият аша катгый кисәтергә тәкъдим итә. Шуннан эзәрлекләүләр башлана. Бу эзәрлекләүләргә җавап итеп, Вәисев муллаларга, Диния нәзарәтенә, җирле хакимияткә каршы көрәшне максат иткән яшерен оешма төзи. Вәисев оешмасы ислам динендә яңа секта рәвешендә формалаша.
1884 елда кулга алына, 1885 елда, акылга зәгыйфь кеше дип, Казан округы психик авырулар хастаханәсенә урнаштырыла. 1893 елда вафат була.
Утка-Видзь
Утка-Видзь (Утка-Видзь) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Вале-де-Мадейра
Географиясе
Мәйданы —.
Беранжевиль-ла-Кампань
Беранжевиль-ла-Кампань — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Пояна-Аюдулуй
Пояна-Аюдулуй — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
4-нче танк армиясе (1941)
4-нче танк армиясе (4.Panzerarmee) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә.
Тарих
4-нче танк армиясе
Белосток-Минск сугышы
3 июльне көндез вакытында 3-нче танк төркеме Полоцктан төньяк-көнбатышрак Көнбатыш Двинага чыга. 2-нче танк төркеме Березина аша чыга. 3 июльне 2-нче һәм 3-нче танк төркемнәрдән Клюгеның 4-нче танк армиясе оештырыла.
Смоленск бәрелеше
10 июльне 4-нче танк армиясының 2-нче һәм 3-нче танк төркемнәре Витебск районнан Духовщина ягына һөжүмгә күчте
GSC2407-1503
GSC2407-1503 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Джеронимо (Техас)
Джеронимо  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джеронимо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вилчеле (коммуна, Олт)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Воля-Здаковска
Воля-Здаковска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шипек
Шипек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Екатерина Рябова
Екатери́на Дми́триевна Ря́бова (1997 елның 4 августы, Щелково, Мәскәү өлкәсе, Россия) — Балалар өчен Евровидение 2009 җыр бәйгесендә Россиядән җырчы. «Кечкенә принц» җырын җырлап, ул 2 урын яулады. 2011 елда яңадан Россияне Балалар өчен Евровидение 2011 җыр бәйгесендә күрсәтәчәк.
Биографиясе
Екатерина 1997 елның 4 августында Щелковода (Мәскәү өлкәсе) туган, хәзерге вакытта Юбилейный шәһәрендә тора. Ул 7нче сыйныфта укый, эстрада вокалы белән «СветАфор» һәм "Әкият" студияләрендә шөгылләнә.
Нове Острови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Pnompen
Pnompen (kxmer telendä ក្រុងភ្នំពេញ, Phnom Penh (/pəˈnɔːm ˈpɛn/ )- Kamboca başqalası. Tolesap yılğası Mekong yılğasına quşılu urınında urnaşa.
Xalıq sanı - 1 501 725 keşe (2012).
İsem
Şähär 1372 yılda barlıqqa kilgän. Riwäyät buyınça Pen isemle monax-bikäse Mekong yılğasında Budda sınnarın tapqan. Pen yortı yanında qalqulıq yasalğannan soñ (qalqulıq - pnom) anıñ östendä ğibädätxänä tözelgän.
Şulay itep Pnompen - Pen qalqulığı dip tärcemä itelä.
Tarix
1505 yıldan täxet öçen köräş näticäsendä başqala başqa qalalarğa küçerelä.
1866 yılda Norodom patşası idärä itkän çorda Pnompen yänä Kamboca başqalası bula.
1870 yıldan Frantsiä kolonial' xäkimiäte şähärgä zamana qazanışların kertälär.
Vyetnam suğışında Pnompen - Vyetkong häm Tönyaq Vetnam ğäskäre baza bularaq qullanıla.
1975 yılda qızıl kxmerlar şähärne basıp alalar.
Гарци Сотано (Савона)
Гарци Сотано — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гарци Сотано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Pnompen
Tarix
1979 yılda Vyetnam ğäskäre qızıl kxmerlarnı Pnompen şähärennän quıp çığara.
Sıltamalar
Törkem:Башкалалар
Лонмений
Лонмений — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Желязня
Желязня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Су (округ, Айова)
Су — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ориндж-Сити шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.
Старына (Вяркудски авыл советы)
Старына (Старына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гизоначча
Географиясе
Коммуна мәйданы — 68,25 км².
Люзерн (Айова)
Люзерн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Люзерн шәһәре  елда нигезләнгән.
Сол Пешинская Рассоха
Сол Пёшинская Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уң Пешинская Рассоха елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вале-де-Эшпинью
Вале-де-Эшпинью — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Каменець (Сандомирский повяты)
Каменець  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Җелаллер (Чамарды)
Җелаллер (Celaller) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Чамарды илчесенә караган бер авыл (köy).
Галёнки
Галёнки (Галёнкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Юнкос
Юнкос — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кайганлы (Акһисар)
Кайганлы (Kayganlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шире
Шире — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Коринецка
Воля-Коринецка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Энген
Энген (Engen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киселевка (Зәй районы, Александр Бистәсе авыл җирлеге)
Киселевка — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Тарих
XIX гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Агния Десницкая
А́гния Васи́льевна Десни́цкая (23 август 1912, Седнев, Чернигов губернасы — 18 апрель 1992, Санкт-Петербург) — совет һәм Россия лингвисты, индоевропеистика, герман, албан теле, әдәбият һәм фольклор буенча белгеч. Профессор, 1964 елның 26 июненнән ССРБ ФА Әдәбият һәм тел бүлеге буенча әгъза-корреспонденты.
Биографиясе
Танылган революционер, социал-демократ В.А. Десницкийның кызы (революциядән соң, нигездә әдәбият белеме белән шөгыльләнгән). Герцен исемендәге Ленинград педагогия институтын тәмамлый. Академик В. М. Жирмунскийда укый; ГИРК аспирантурасында (1933) укый.
1933—1935 елларда Ленинград фәнни-тикшеренү тел белеме институтының  фәнни хезмәткәре, 1935-1937 елларда Герцен исемендәге Ленинград педагогия институтының доценты була. 1938—1950 елларда тел һәм фикерләү институтының өлкән фәнни хезмәткәре.1942 елда Кыштымга эвакуацияләнә, анда Герцен исемендәге Ленинград педагогия институтының чит телләр кафедрасы мөдире вазифасын башкара (1944 елга кадәр). 1945-1947 елларда-1нче Ленинград фәнни-тикшеренү тел белеме институтының  доценты. 1947 елдан Ленинград дәүләт университетының доценты, 1949 елдан профессоры. 1950-1963 елларда өлкән фәнни хезмәткәр, 1963-1976 елларда СССР Фәннәр Академиясенең Ленинград бүлеге тел белеме институты мөдире, 1976 елдан шул ук институтның индоевропа телләрен чагыштырмача — тарихи өйрәнү һәм ареаль лингвистика секторы мөдире. Кандидатлык диссертациясе (1935) «Чередование гласных в германских языках (аблаут)» темасына; докторлык диссертациясе (1946) — «Развитие категории прямого дополнения в индоевропейских языках» темасына. 1957 елда аның башлангычы белән Ленинград дәүләт университетында албан теле һәм әдәбияте бүлеге ачыла.
Тәүге эшләре, нигездә, индоевропеистика һәм германистика буенча (Ленинград грамматика мәктәбе рухында); алга таба, албанчы буларак, махсуслаша, ә чынлыкта Россиядә албан филологиясе буенча беренче белгеч һәм  Петербургта  албан фәненә  нигез салучы. Аның албан әдәбияты тарихы (1987) һәм албан теле һәм аның диалектлары тасвирламасы (1968) аеруча билгеле.
Нове Ровиска
Нове Ровиска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бервиль-ан-Румуа
Бервиль-ан-Румуа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(10118) 1992 UK1
(10118) 1992 UK1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 19 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UK1» саналган.
Пояна-Бленкий
Пояна-Бленкий — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свонсборо (Төньяк Каролина)
Свонсборо  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Желязова Воля
Желязова Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каменець (Сташовский повяты)
Каменець  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джирард (Техас)
Джирард  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Джирард халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лытка (авыл)
Лытка (Лытка) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Тарих
1905 елда нигезләнгән.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Вилчелеле (коммуна, Бузеу)
Вилчелеле — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Зур Татаркасы
Зур Татаркасы (Мӑн Тутаркас, Большие Татаркасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Вилчелеле (коммуна, Бузеу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Татаркасы
Почта индексы — 429544. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232820002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300001200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 220 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (93,83%), руслар (4,94%).
Воля-Кривецка
Воля-Кривецка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алабугат татарлары
Этноним
Утар этнонимы ут-ар сүзтезмәсенә барып тоташа, биредә ут — үлән яки учак буларак кулланыла. Шулай итеп, утарлар үлән белән эш итүче кешеләр яки ут белән эш итүче кешеләр буларак билгеләнәләр. Алабугатлар этнонимы татарлар күчеп йөргән җирләрдәге Алабугат станциясе исеменнән килеп чыккан.
Этногенез
XVIII гасыр ахырында күчмә йорт татарларының 100 кибиткасыннан торган төркем административ берләшүе нәтиҗәсендә, калмыклашкан казакълар, төркмән һәм зинзәлә татарлары (үз чиратында алар йорт нугайларының казан татарлары һәм мишәрләр белән кушылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән), ә соңыннан аларга «Бохара йорты»ның 25 гаиләсе дә кушыла, өстәвенә, нугайлылар бу төркемнең этногенезында төп роль уйныйлар.
XIX гасырның икенче яртысында Алабугат һәм Талагай-Терновская почта станцияләре тирәсендә, Каспий диңгезе буенда күченеп йөргәннәр. XX гасырда ике авыл барлыкка килә. 1930 елдан алып 1962 елга кадәр татар телендә белем бирү сәбәпле, татарларның этномәдәни йогынтысы сизелә, өлешчә татар теленә күчәләр. Л.Ш. Арсланов 1980 елда алабугат татарларының этник үсешендә татар милләтенә якынаю тенденциясе күзәтелмәвен билгеләп үтә. Бу төркем үз телен, этнографик һәм көнкүреш үзенчәлекләрен, этник үзаңын саклый, аларны мөстәкыйль этник төркем дип санарга мөмкинлек бирә. Хәзерге вакытта алабугатлылар аз булу сәбәпле, мәктәпләрдә нугай телен укыту мәсьәләсе куелмый, балалар рус мәктәпләрендә белем ала һәм калмык телен өйрәнә. Шул ук вакытта утарларның «нугай» үзаңын саклап кала. Әмма 2002 елгы Бөтенроссия халык санын алуны әзерләгәндә утарларны әстерхан татарларына кертү турында карар кабул ителә.
Таралышлары
Калмыкия Республикасының Лагань шәһәрендә, Улан-Хол һәм Северное авылларында, Әстерхан өлкәсендә, Зинзәлә һәм Яңа Әскәр авылларында яшиләр. Алабугат татар телендә сөйләшәләр. 1979 елгы халык санын бәяләү — 383 кеше, 1989 елда 422 кеше, 2002 елда халык санын алу вакытында үзләрен алабугат татарлары дип бары 5 кеше генә атаган.
Старына (Докшыцкий районы)
Старына (Старына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сол Рассоха (Захарьина кушылдыгы)
Сол Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Захарьина елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лонруа
Лонруа — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ширманский Хриб
Ширманский Хриб — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алахар
Алахар — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бөгелмә кантоны
Бөгелмә кантоны (Бугульминский кантон) — Татарстан АССР составындагы административ-территориаль берәмлек. 1920—1930 елларда гамәлдә торган.
Тарих
Бөгелмә кантоны 1920 елнда барлыкка килгән.
1930 елда, Татарстанның барлык кантоннары белән бергә, Бөгелмә кантоны юкка чыгарыла; аның территориясендә Азнакай, Әлмәт, Баулы, Бөгелмә, Чирмешән районнары барлыкка киләләр.
GSC2407-384
GSC2407-384 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вале-де-Эштрела
Географиясе
Мәйданы —.
Стори (округ, Айова)
Стори — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Невада шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1846 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1484 км² тәшкил итә.
Парья (Тол-Я кушылдыгы)
Парья – Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тол-Я елгасының уң ярыннан 73 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны – Төньяк Сосьва, елга бассейны – Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Люксембург (Айова)
Тарихы
Люксембург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нове Садковице
Нове Садковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Энгстинген
Энгстинген (Engstingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кайгусуз (Бафра)
Кайгусуз (Kaygusuz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бервиль-ла-Кампань
Бервиль-ла-Кампань — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Җелаллер (Чаталзейтин)
Җелаллер (Celaller) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Чаталзейтин илчесенә караган бер авыл (köy).
(10119) Remarque
(10119) Remarque — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 18 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 YC1» саналган.
Желязув (Мазовия воеводалыгы)
Желязув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Мала (Карпатасты воеводалыгы)
Воля-Мала — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.