cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 1 сентябре. 72-нче сугыш көне
Смоленск бәрелеше (1941).
Киев операциясе (1941). (карта кара — Киев саклану операциясе 7 сентябрь — 26 сентябрь 1941 ел).
1941 елның 2 сентябре. 73-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 3 сентябре. 74-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
Франц Һалдер. 22 июннән 31 августка хәтле алман гаскәрләренең югалышлары 409 998 кеше чамасы булды. Уртача тәүлеклек югалышлар — 5775.
Җого Пиколо (Болцано)
Җого Пиколо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 4 сентябре. 75-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Җого Пиколо (Болцано)
Географиясе
Җого Пиколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 4 сентябре. 75-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Җого Пиколо (Болцано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 4 сентябре. 75-нче сугыш көне
Смоленск бәрелеше (1941). 2-нче танк төркеме
1941 елның 5 сентябре. 76-нчы сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Смоленск бәрелеше (1941). «Үзәк» армия төркеменең 2-нче армия һәм 2-нче танк төркеме гаскәрләре көньякка акрын сугышлар белән алаг күчәләр.
1941 елның 6 сентябре. 77-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
Смоленск бәрелеше (1941). «Үзәк» армия төркеменең
1941 елның 7 сентябре. 78-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
Смоленск бәрелеше (1941). 7 сентябрьне «Үзәк» армия төркеменең 2-нче танк төркеме Конотопны басып алды, 2-нче армия
1941 елның 8 сентябре. 79-нчы сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
8 сентябрне — Ленинград блокадасы башлана.
Смоленск бәрелеше (1941).
1941 елның 9 сентябре. 80-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе. 9 сентябрьне 9.30 иртән Армияләрнең «Төньяк» төркеме яңа һөжүмне башлай,
1941 елның 10 сентябре. 81-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Франц Һалдер. 22 июннән 26 августка хәтле алман гаскәрләренең югалышлары 441 100 кеше чамасы булды. Уртача тәүлеклек югалышлар — 6683.
1941 елның 11 сентябре. 82-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 12 сентябре. 83-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 13 сентябре. 84-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе. 13 сентябрьне алман гаскәрләре Красногвардейскны басып алдылар.
1941 елның 14 сентябре. 85-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 15 сентябре. 86-нчы сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 16 сентябре. 87-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 17 сентябре. 88-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 18 сентябре. 89-нчы сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
1941 елның 19 сентябре. 90-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
Киев операциясе (1941). 19 сентябрьне 37-нче армия Киевне калдырды
Икенче бөтендөнья сугышы барышында Киев алман гаскәрләре тарафыннан алына.
1941 елның 20 сентябре. 91-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Слобозия (Стенишешть, Бакеу)
Слобозия — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Cozef Con Tomson
Ser Cozef Con Tomson (inglizçä Joseph John Thomson, 1856-1940) — Böyekbritaniä fiziğı, fizika ölkäsendä Nobel premiäse iäse (1906).
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 20 сентябре. 91-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Cozef Con Tomson
Mass-spektroskopiä üzeşenä zur öleş kertä.
Tormış yulı
1856 yılda Mançester yanında kitaplar satuçı şotland ğailäsendä tua.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 21 сентябре. 92-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
Mançesterda Owens kölliätendä uqıy.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 22 сентябре. 93-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
1876 yılda Kembric Triniti kölliätenä kerä, 1880 yılda bakalavr däräcäsen ala. Anda Lord Reley fänni citäkçelegendä eşli.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 22 сентябре. 93-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
Lord Reley kitkännän soñ, Tomson Kavendiş täcribäxänäseneñ citäkçese bula.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 22 сентябре. 93-нче сугыш көне
Одессаны саклау. 22 сентябрьне диңгез һәм парашют десанты,
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
1890 yılda Raza Peyctkä öylänä, anıñ ulı Corc Peyct Tomson (1892-1975) 1937 yılda da fizika ölkäsendä Nobel premiäsen ala.
Kavendiş täcribäxänäsendä gazlar aşa elektr ağımın tikşerä, gazlar ütkärüçänlegen öyränä.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 22 сентябре. 93-нче сугыш көне
Совинформбюро.
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
1914-1916 yıllarda London fiziklar cämğiäteneñ prezidentı.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 23 сентябре. 94-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау. Карелия фронтының 14-нче армиясе һәм диңгез җәяүле гаскәр частьләре Төньяк флотның кораблар һәм авиацияләр булышлык янында Мурманск юнәлешендә
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
1915-1920 yıllarda London patşalıq cämğiäteneñ prezidentı.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 23 сентябре. 94-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Одессаны саклау.
Cozef Con Tomson
Tormış yulı
1940 yılda Kembricda ülä.
Либуша (село)
Либуша — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крутавцы
Крутавцы (Крутаўцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 24 сентябре. 95-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
Одессаны саклау.
1941 елның 25 сентябре. 96-нчы сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Одессаны саклау.
1941 елның 26 сентябре. 97-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Алексей Казем-Бек
Казан университетының көнчыгыш телләре укытучысы Николай Казем-Бекның улы, Россиядә көнчыгышны өйрәнү фәненә нигез салган Александр Казем-Бекның туганнан туган энесе.
Фәнни хезмәтләре
Беренчеләрдән булып, авыруның пульсына  һәм йөрәк тибешенә карап, аневризмга диагноз куя башлый.
Саз бизгәген, дифтерияне метилен синькасы белән дәвалап, җиңә. Йөрәк авыруының катлаулы төрләрен дәвалаганда Африка үсемлеге Комбе строфант орлыгыннан ясалган строфантинны куллануны гамәлгә кертә. Россия Һәм Алманиянең табиб журналларында бу хакта фәнни мәкаләләр урнаштыра.
Казанда беренчеләрдән булып, профессор А.Ф. Самойлов белән электр кардиограммасы алуны гамәлгә кертә.
«Казан медицина журналы»ның мөхәррире була.
(13501) 1987 VR
(13501) 1987 VR — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 15 ноябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 VR» саналган.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 26 сентябре. 97-нче сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Алексей Казем-Бек
Туберкулёзга каршы көрәш башында
1913 елның 23 мартында Биектау тимер юл станциясеннән 3 км да, Сталбишчы урманчылыгының нарат урманында туберкулёз санаторие өчен 60 дисәтинә җир бүлеп бирүгә ирешә. Бинаны төзүгә мигъмарчы Ф.Р.Ампонг алына. Ләкин 1914 елгы сугыш эшне тоткарлый. 1920 елда төзелеп бетә.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 26 сентябре. 97-нче сугыш көне
Одессаны саклау.
1941 елның 27 сентябре. 98-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе.
Алексей Казем-Бек
Себердә
1918 елның августында гаиләсе белән Казаннан китә.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 27 сентябре. 98-нче сугыш көне
Франц Һалдер. 22 июньнән 23 сентябрьга хәтле алман гаскәрләренең югалышлары 522 833 кеше булды. Уртача тәүлеклек югалышлар — 5562.
1941 елның 28 сентябре. 99-нчы сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Алексей Казем-Бек
Себердә
1918 елның октябрендә Тум университетына доцент булып урнаша.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 28 сентябре. 99-нчы сугыш көне
Ленинград саклану операциясе.
Алексей Казем-Бек
Себердә
1919 елның 26 июнендә вафат була.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 28 сентябре. 99-нчы сугыш көне
Одессаны саклау.
Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе. Көньяк фронтының Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе (27 июль — 28 сентябрь) тәмамланды.
Алексей Казем-Бек
Чыганаклар
1. М. Подольская. Профессор Казем-Бекның ак чәчәге 100 ел чәчәк ата.”Наш дом – Татарстан”, 2014, 2 сан, 49 бит.
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 28 сентябре. 99-нчы сугыш көне
Франц Һалдер.
Алексей Казем-Бек
Тышкы сылтамалар
AZƏRBAYCAN гәҗите
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 29 сентябре. 100-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Мари Утары
Мари Утары (Одар, Мари-Отары) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (89,5%), руслар (10,5%).
Бөек Ватан сугышы хроникасы/1941 елның сентябре
1941 елның 29 сентябре. 100-нче сугыш көне
Одессаны саклау.
Донбасс операциясе (1941). Көньяк фронт гаскәрләренең Көньяк-көнбатыш фронт сул канаты гаскәрләре булышлыгы белән Донбасс саклану операциясе (29 сентябрь — 4 ноябрь) башлана (картаны карагыз— Донбасская оборонительная операция (29 сентября — 4 ноября 1941 г.)).
29 сентябрьне 1-нче танк төркеме Днепропетровск районыннан көньяк-көнчыгыш юнәлешкә һөжүмгә күчә һәм Иван Галанинның 12-нче армиясының уң флангын саклауны өзә.
1941 елның 30 сентябре. 101-нче сугыш көне
Поляр аръякларны саклау.
Ленинград саклану операциясе. Ленинград стратегик саклану операциясе (10 июль — 30 сентябрь 1941 ел) тәмамланды.
Мәскәү өчен сугыш. Мәскәү стратегик саклану операциясе (30 сентябрь — 5 декабрь 1941 ел) башланды. Алман идарәлеге Мәскәүне алуны максат иткән «Тайфун» операциясен гамәлгә ашыра башлый.
Одессаны саклау.
Донбасс операциясе (1941).
Франц Һалдер. 1941 елның 22 июннән 26 сентябрьгә хәтле алман гаскәрләренең югалышлары 534 970 кеше чамасы булды. Уртача тәүлеклек югалышлар — 5515.
Траян (коммуна, Телеорман)
Траян — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Карзи (Әртә шәһәр бүлгесе)
Кече Карзи (Малые Карзи, Йыванал) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), чирмешләр (12%).
Лариса Ившина
Ившина Лариса Алексеевна (Лариса Олексіївна Івшина; 9 июнь 1960) — ССРБ һәм украин журналисы. «День» газетасының баш мөхәррире. Украинаның атказанган журналисты (2001).
Биографиясе
Ившина Лариса Алексеевна 1960 елның 9 июнендә Волынск өлкәсенең Локачи шәһәрчегендә туган. Атасы — Җановага Алексей Павлович (1927-1961), әнисе — Мария Архипова (1927 елгы). 1984 елда Тарас Шевченко исемендәге Киев дәүләт университетының журналистика факультетында белем ала. Лариса Ившина университетны тәмамлаганнан соң хәбәрче булып эшли, соңыннан 1990 елда «Киевский вестник» дип үзгәртелгән «Знамя коммунизма» газетасының бүлек мөдире булып эшли. 1992 елның июлендә «Киевские ведомости» газетасының сәясәт бүлеге мөхәррире, ә киләсе елда баш мөхәррир урынбасары була. 1994 елның декабрь аенда АКШ-та Брукинг университетында стажировка үтә.
1997 елның гыйнварында «День» газетасының баш мөхәррире булып эшли.
Лариса Ившина Джеймс Мейс исемендәге премияне оештыручы. Блаженный Кароль Войтыла исемендәге журналистика премиясенең жюри составына керә. «Острое академиясе» милли университетының, Леся Украинка исемендәге Волынь милли университеты, Иван Франко исемендәге Львов милли университеты һәм «Львов политехник» милли университетының күзәтү советына керә. 2016 елда — Леся Украинка исемендәге Волынь милли университетының мактаулы профессоры.
Йогынтысы
Ившина Лариса Алексеевна «Үзәк» атналыгы төзегән «Украинаның 100 иң йогынтылы хатын хатыны» исемлегенә берничә тапкыр кертелә. Мәсәлән, 2006 елда ул 32-се урынны биләгән, 2007 елда — 35 урынны , ә 2008 елда — 20-се урынны били , 2013 елда — 83 урынны , 2014 елда — 85 урынны били , 2015 елда — 62 урынны били , ә 2016 елда — 71 урынны.
Шәхси тормышы
Ир — сәясмән Евген Марчук
(6260) Келси
(6260) Келси — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1949 елның 2 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 PN» саналган.
Коҗагүр (Ефелер)
Коҗагүр (Kocagür) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Висоза-ду-Сеара
Висоза-ду-Сеара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ушпол
Ушпол — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының уң ярыннан 214 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голодниця
Голодниця — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ласёб-Пропр
Ласёб-Пропр — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Вильялан-де-Кампос
Вильялан-де-Кампос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сойга (Вычегда кушылдыгы)
Сойга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Станиславице (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куссета (Алабама)
Куссета  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олстер (округ, Нью-Йорк)
Олстер — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кингстон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1683 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3007 км² тәшкил итә.
Шариска Поруба
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Вьельмулен
Вьельмулен (Vieilmoulin) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сомбернон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14.78 км².
Нариман (Югары Ослан районы)
Нариман — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Почта индексы — 422577.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Яснаполле
Яснаполле (Яснаполле ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(6261) Хиона
Тарихы
1976 елның 30 ноябрендә Г.-Э. Шустер тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 WC» саналган.
(13502) 1987 WD
(13502) 1987 WD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 17 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 WD» саналган.
Нова Весь (гмина Старожреби)
Нова Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тонопа (Аризона)
Тонопа  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тонопа халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Россия Милли китапханәсе
Филиаллар
Төп бинадан тыш берничә филиалы бар:
HD12563
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Озе (Вандея)
Озе — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Слобозия (Стоенешть, Арджеш)
Слобозия — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Виста-Алегри
Виста-Алегри — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Крушын (Видзиборски авыл советы)
Крушын  (Крушын ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Җозио (Вербано-Кузио-Осола)
Географиясе
Җозио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Крушын (Видзиборски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Виста-Алегри
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җозио (Вербано-Кузио-Осола)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Липе (Кече Польша воеводалыгы)
Липе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лёбау
Лёбау (Löbau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акөрен (Гүргентепе)
Акөрен (Akören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ворнер-Робинс
Ворнер-Робинс — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Траян (коммуна, Яломица)
Траян — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ворнер-Робинс
Тарихы
Ворнер-Робинс шәһәре елда нигезләнгән.
Траян (коммуна, Яломица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шелепенки
Шелепенки (Шелепенки) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Станиславув (Ченстоховский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уоррен (округ, Нью-Йорк)
Уоррен — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Куинсбери шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1813 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2253 км² тәшкил итә.
Вильялар-де-лос-Комунерос
Вильялар-де-лос-Комунерос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голомб (Любартивский повяты)
Голомб  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Виста-Алегри-ду-Алту
Виста-Алегри-ду-Алту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(6262) Джавид
Тарихы
1978 елның 1 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RZ» саналган.
Коҗадаг (Нусайбин)
Коҗадаг (Kocadağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13503) 1988 RH6
(13503) 1988 RH6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 6 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RH6» саналган.
Траян-Вуя (коммуна)
Траян-Вуя — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Нова Весь (гмина Хожеле)
Нова Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лейк-Вью (Алабама)
Лейк-Вью  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слобозия (Урекешть, Бакеу)
Слобозия — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясная Зара
Ясная Зара (Ясная Зара ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бакал
Бакал (Бакал) — Россия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урашкан шәһәр.
Ушья (Тауда кушылдыгы)
Ушья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының сул ярыннан 480 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Бакал
Халык саны — кеше.
Ушья (Тауда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бакал
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1951 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (87,3%), татарлар (6,4%), башкортлар (3,4%), украиннар (1,0%).
Кабак (Ту кушылдыгы)
Кабак — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ту елгасының сул ярыннан 1,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тимшер (Вычегда кушылдыгы)
Тимшер — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 129 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Варшава-Ивангород операциясе
Варшава-Ивангород операциясе — алман һәм австрияле гаскәрләрнең Россия империясенең гаскәрләренә каршы операция.
Яклар хәлләре
Галиция бәрелешендә җиңелү Австрия-Маҗарстанның хәле хәрби һәлакәт чигенә җиткән. Шул шартларда алман гаскәре үзенең берлектәшенә ярдәмгә килде һәм үз көчләренең өлешен көньякка юллаган, Силезиядә Август фон Макензен җтиәкчелеге астында 9-нче гаскәр оештырылды. Русларның Силезиягә бәреп керүгә юл куймас өчен, алман сәргаскәрлеге Краков—Ченстохова районыннан Ивангород һәм Варшавага һөҗүм итәргә карар итте.
Операция барышы
18—23 октәбер көннәрдә рус гаскәрләре Новогеоргиевск — Варшава — Ивангород — Сандомир сызыгыннан һөҗүмгә күчтеләр. Чолганышка эләкмәс өчен, Һиндербург Маккензен төркемен Варшавдан читкә күчергән. 21—26 октәбер көннәрендә 1-нче австрия-маҗар армиясе, белектәшкә ярдәм күрсәтеп, Ивангородка таба һөҗумне ачты, әмма кара-каршы бәрелешендә ул тар-мар ителгән һәм тәртипсез рәвештә чигенгән. 27 октәбрендә австрия-алман гаскәрләре чыгыш позицияләре чигенә башлаганнар.
Нәтиҗә
Варшава-Ивангород операциясе — ике фронт гаскәрләре тарафыннан алып барылган Беренче бөтендөнья сугышының иң зур бәрелешләрдән берсе. Ул Алманияне Көнчыгыш фронтка гаскәрләрне күчерергә мәҗбүрләде, Көнбатыш фронтындагы Россия берлектәшләренә хәлне җиңеләйтте. Варашава янындагы уңышсызлык (Галициядәге җиңлеше белән беррәттән) балкан дәүләтләрне австрия-алман блокына җәлеп итәргә мөмкинлек бирмәгән.
Галишева (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Галишева (Галишева) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Лёбниц (Саксония)
Лёбниц (Löbnitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD125630
HD125630 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Крушын (Рухчански авыл советы)
Крушын  (Крушын ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Липини (Кече Польша воеводалыгы)
Липини — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вьельверж
Вьельверж (Vielverge) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Понтайе-сюр-Сон кантонына карый.
Станиця (Силезия воеводалыгы)
Станиця  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шариске Ястрабье
Шариске Ястрабье — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Голомб (Пулавский повяты)
Голомб  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Никольский (Киров өлкәсе)
Никольский (Никольский) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Виста-Алегри-ду-Прата
Виста-Алегри-ду-Прата — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җола (Римини)
Җола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вашингтон (округ, Нью-Йорк)
Вашингтон — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Форт-Эдуард шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1772 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2191 км² тәшкил итә.
(6263) 1980 PX
(6263) 1980 PX — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 6 августында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 PX» саналган.
Тонто-Бейсин (Аризона)
Тонто-Бейсин  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тонто-Бейсин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трезня (коммуна)
Трезня — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Олонн-сюр-Мер
Олонн-сюр-Мер — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Россия Федерациясе Федераль куркынычсызлык хезмәтенең Чик буе хезмәте
Россия Федерациясе Федераль куркынычсызлык хезмәтенең Чик буе хезмәте — Россия Федерациясе Федераль куркынычсызлык хезмәте (Россия ФИХ) составында бүлекчә. Төп бурычы — Россия Федерациясе дәүләт чиген — аның Коры җир һәм су чикләрен, шулай ук Россия Федерациясенең махсус икътисадый зонасындагы диңгез биологик ресурсларын саклау.
«Оборона турында» 1996 елның 31 маендагы 61-ФЗ номерлы Федераль законның 1 статьясы нигезендә, Россия Федераль куркынычсызлык хезмәтенең Чик буе органнары Россия Федерациясе Кораллы Көчләре составына керми, ләкин оборона өлкәсендәге аерым бурычларны үтәү өчен җәлеп ителә торган органнар булып тора.
Вильялон-де-Кампос
Вильялон-де-Кампос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13504) 1988 RV12
(13504) 1988 RV12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RV12» саналган.
Акөрен (Ейьюбие)
Акөрен (Akören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ясная Паляна (Бялыницкий районы)
Ясная Паляна  (Ясная Паляна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тугызынчы планета
Тугызынчы планета (инглизчә Planet Nine) — Кояш системасында Плутон орбитасы читендәге, Җирдән берничә тапкыр зуррак булган фараз ителгән транснептун планета.
Әлеге планетаның булу ихтималы турында Калифорния институты галимнәре Константин Батыгин һәм Майкл Браун (күп кенә транснептун күк җисемнәрен һәм  кәрлә планеталарны ачучы) 2016 елның 20 гыйнварында «Астрономия журналы»нда хәбәр иттеләр.
Х планетасы турындагы элекке фаразлар кебек үк, әлеге планетаның булу ихтималы турындагы фараз да Койпер поясындагы кайбер аеруча ерактагы күк җисемнәренең хәрәкәт үзенчәлеген математик ысуллар белән исәпләүне аңлату өчен тәкъдим ителгән. Әлегә ул планета табылмады һәм тик математик фараз булып кала бирә.
Мара (Һинд дине Алиһәсе)
Мара "үлем" өчен һәм аның персонификациясе өчен Санскрит сүзе. Һинд динендә Мара үлем Алиһәсе һәм аның алтарена тәкъдимнәр куелырга тиеш. Гәрчә азрак популяр булса да, бу Алиһәгә табына торган дини юнәлешләр Һиндстанда бар.
Воррентон (Джорджия)
Воррентон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Степанкино
Степанкино (Стапан, Степанкино) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,5%), руслар (4,5%).
Лейквью (Алабама)
Лейквью  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Весь (гмина Цеханув)
Нова Весь  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ласрад
Ласрад — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Слобозия (Филипень, Бакеу)
Слобозия — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нова Весь (гмина Цеханув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Слобозия (Филипень, Бакеу)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инҗедере (Пософ)
Инҗедере (İncedere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (köy).
(6264) 1980 SQ
(6264) 1980 SQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 29 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 SQ» саналган.
Лёсниц
Лёсниц (Lößnitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Крывица
Крывица (Крывіца ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Становице (Силезия воеводалыгы)
Становице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шеломово (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Становице (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шеломово (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Липинки (Кече Польша воеводалыгы)
Липинки — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колихо
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коҗадаг (Һавран)
Коҗадаг (Kocadağ) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Һавран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мәхмүтфуат Туктаров
Мәхмүтфуат Туктаров, Мәхмүтфуат Фәсәх улы Туктаров (1882 елның 5 феврале, Казан губернасы, Чистай өязе, Күлбай Мораса — 1938 елның 19 декабре, Төркия, Әнкара) — җәмәгать эшлеклесе, сәясәтче, публицист, Бөтенрусия оештыру җыелышының депутаты (1917). Казан губернасында Мөселман комитетының оештыручысы һәм җитәкчесе. Париж солых конференциясендә (1919—1920) Милли Мәҗлес вәкиле. Соңгы елларын Төркиядә мөһаҗирлектә үткәрә.
Тәрҗемәи хәле
1882 елның 5 февралендә Казан губернасы Чистай өязе (хәзерге Норлат районы) Күлбай Мораса авылында мулла гаиләсендә туган. Чистай мәдрәсәсен тәмамлагач, төпле белем алу нияте белән Казанга күчеп килә. Казанда гимназиядә укый, 1911 елдан Казан университетының юридик факультеты студенты. Казанда яшәгәндә сәүдәгәр Василий Михаил улы Щегловның йортында (Мәскәү урамы, 54) фатир алып тора.
Казанда татар халкының милли-азатлык көрәшенә кушылып китә. 1901 елдан шәкертләрнең сәяси түгәрәге эшендә катнаша. 1905 елда инкыйлаб хәрәкәтенә кушыла, халык дружинасына языла һәм октябрь аенда Казан шәһәр идарәсе бинасында кулга алына. 1905-1907 елларда Гаяз Исхакый, Сәгыйть Рәмиев, Шакир Мөхәммәдъяров белән берлектә яшьләрнең «Таңчылар» хәрәкәтен оештыра. Хәрәкәтнең исеме «Таң йолдызы» газетасы исеменнән алынган. Таңчылар социалист-инкыйлабчылар (эсэрлар) фиркасе сәясәте яклы була. 1906 елдан полиция күзәтүе астына алына. 1907 елдан Петербургта яши. II Дәүләт Думасының мөселманнар фракциясенең түләүле сәркатибе вазифасын башкара. Мөселман хезмәт таифәсе тарафыннан татар һәм азәрбайҗан телләрендә нәшер ителгән «Дума» газетасының төп (эшче) мөхәррире була, апрель-май айларында газетаның 6 саны дөнья күрә, аннан мәхкәмә тарафыннан тыела.
Инкыйлаб елларында Ф. Туктаров публицист буларак танылу ала: «Корылтай», «Маяк» газеталары мөхәррире, «Казан мөхбире», «Ил», «Сүз» газеталары, «Мәктәп», «Ялт-Йолт» журналларының авторы була. «Мәхмүт-Фуат Усал» тәхәллүсе белән «Беренче, икенче вә өченче Думада мөселман депутатлары һәм аларның кылган эшләре» китабын яза (1909).
1917 елгы февраль инкыйлабыннан соң Казанда Мөселман комитетының оештыручысы һәм җитәкчесе (рәисе) була. Беренче (1917 елның 1-11 мае) һәм Икенче мөселман корылтайлары эшендә катнаша. Казан шәһәр думасына гласный итеп сайлана. Казан губернасы Милли Шурасы башкарма комитетына керә. 1917 елның азагында Казан һәм Самар сайлау округларыннан Бөтенрусия оештыру җыелышына (Учредительное собраниегә) депутат булып сайлана. Оештыру җыелышы большевиклар тарафыннан куып таратылгач, Чистай шәһәрендә Гариф Бадәмшин өендә качып ята. 1918 елда Комучка (Оештыру җыелышы әгъзалары комитеты) керә.
Большевиклар фиркасе сәясәтенә кискен каршы булу сәбәпле, Совет хакимиятенең беренче елларында ук мөһаҗирлеккә китә, Париж солых конференциясендә (18 гыйнвар 1919 — 21 гыйнвар 1920) Милли Мәҗлес вәкиле буларак катнаша.
1920 елдан башлап, гомеренең соңгы елларын Төркиядә үткәрә, журналист булып эшли, укыта. 1938 елның 19 декабрендә Әнкарада вафат.
Голомбки (Люблин воеводалыгы)
Голомбки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виста-Гауша
Виста-Гауша — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Триваля-Моштень (коммуна)
Триваля-Моштень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Торновка (Вычегда кушылдыгы)
Торновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вычегда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: