cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Полаевек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мусачево (София өлкәсе)
Мусачево  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Петер-ам-Каммерсберг
Санкт-Петер-ам-Каммерсберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лион-ан-Бос
Лион-ан-Бос — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Александр Смагин
Александр Смагин (Александр Сергеевич Смагин,, — , ) — Россия һоккейчесе (сакчы), Ижау «Ижстале»нең баш тренеры (2006-2011).
Чапунь
Чапунь (Чапунь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Теклин (Люблин воеводалыгы)
Теклин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ворохово
Ворохово (Ворохово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Прапретно (Радече)
Прапретно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кумчелтеги (Чорум)
Кумчелтеги (Kumçelteği) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Шаһмәммәдли
Шаһмәммәдли (Şahməmmədli ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
NGC 798
NGC 798 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(19153) 1990 QB3
Тарихы
1990 елның 28 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QB3» саналган.
Межеево (Великопольское воеводалыгы)
Межеево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шведт
Шведт — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Проф Др Аһмет Танер Кышлалы (Чанкая)
Проф Др Аһмет Танер Кышлалы (Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казчина д'Оро (Комо)
Казчина д'Оро — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина д'Оро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Глоговяну
Глоговяну — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Чапялева
Чапялева (Чапялева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Гран-Фор-Филипп
Гран-Фор-Филипп (Grand-Fort-Philippe) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Гранд-Сент кантонына карый.
Глоговяну
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ратленд (сан алу урыны, Массачусетс)
Ратленд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Чапялева
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ратленд (сан алу урыны, Массачусетс)
Географиясе
Ратленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залесе (Монецкий повяты)
Залесе  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ньёль-сюр-Мер
Ньёль-сюр-Мер — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(4784) Samcarin
(4784) Samcarin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 28 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 DF1» саналган.
Расин (Миннесота)
Расин  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Расин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD23137
HD23137 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Чаусс
Чаусс — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2912    кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
HD23137
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Чаусс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Лио (ай кратеры)
Лио - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 150,6 км булган кратер.
Чаусс
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мухово
Мухово — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD23137
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Санкт-Петер-ам-Оттерсбах
Санкт-Петер-ам-Оттерсбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Видный (Сембер өлкәсе)
Видный (Видный) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (44%), татарлар (38,4%), чуашлар (6%), чирмешләр (4,6%, украиннар (3%).
Соломон Смеркович
Соломон Смеркович (Соломон Львович Смеркович,, — , ) — инженер, кораблар төзүче, СССР дәүләт премиясе лауреаты (1949), Казан газ аппаратурасы заводы директоры (1963—1968).
Лио (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Бернар Лио (1897—1952) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Lyot (crater)
Пиреней ярымутравы
Пирене́й ярымутравы́ (шулай ук Иберия ярымутравы дип атала; порт., исп. , галис. , астур. Península Ibérica, баск. Iberiar penintsula, араг. Peninsula Iberica, кат. península Ibèrica, эстр. península Ibérica, фр. péninsule Ibérique, лат. Iberia Paeninsula) — Европаның көньяк-көнбатышында урнашкан ярымутрау. Урта диңгез, Атлантик океан, Бискай култыгы сулары белән юыла.
Альтернатив Иберия исеме Борынгы Римга кадәр шул ярымутрауда яшәгән Ибер халкы белән бәйле.
Хәзерге вакытта Пиреней ярымутравында Испания, Португалия, Андорра, Франция һәм Бөекбритания территориясе — Гибралтар урнашкан.
Полаево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Полаево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кошка (Пшиш кушылдыгы)
Кошка — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга  Пшиш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гөкчеөрен (Измит)
Гөкчеөрен (Gökçeören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(19154) 1990 QX4
(19154) 1990 QX4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чарапакальня
Чарапакальня (Чарапакальня ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Телятин
Телятин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Александр Смирнов (1857)
Александр Смирнов (Александр Васильевич Смирнов,, — , ) — илаһиятче, Казан руханилар академиясе профессоры, Казан губернасыннан IV чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Ключевка (Троицк районы)
Ключевка (Ключевка) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), украиннар (5%).
Довер (Массачусетс)
Довер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 799
NGC 799 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Прапретно (Шентюр)
Прапретно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Лион-ан-Сюльяс
Лион-ан-Сюльяс — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Межин (Великопольское воеводалыгы)
Межин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчина Досена (Кремона)
Казчина Досена — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Досена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Начево
Начево — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карай (Хопер кушылдыгы)
Карай (Сулы Карай) — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хопер елгасының уң ярыннан 540 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 139 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грюзон
Грюзон (Gruson) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
Динә Камалетдинова
Динә Камалетдинова 1946нчы елның 26нчы апрелендә Иске Суыксу авылында туган.Ул кече яшьтән шигырьләр яза башлый.Алар мәктәп һәм колхоз стена газеталарында урын ала. Алтмышынчы еллар башында аның шигырьләре район газетасы битләрендә күренә башлый. Ә 1969нчы елда Динә Камалетдинованың яхшы шигырьләре Татарстан китап нәшрияты чыгарган “Беренче карлыгач” җыентыгында басыла.
Ятимлекнең ачысын татып үскән Динә беркайчан югалып калмый. Мәктәптә дә укый, почтальон булып та эшли. Шул ук вакытта фермада эшләргә дә вакыт таба. Үзенең тырышлыгы белән Казан дәүләт университетының журналистика факультетына укырга керә. Ләкин укып бетерергә насыйп булмый. Ул 1972нче елда Иске Суыксу авылы егете Фәязга тормышка чыга. Шул елларда авыл советында секретарь булып эшли. 1974нче елда кызы Гөлнара, ә 1975нче елда улы Рафаэль һәм 1981нче елда кече улы Рушан дөньяга килә. 1982нче елда “Татарстан” колхозына хәреф җыючы булып эшкә күчерелә.
Глод (Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Динә Камалетдинова
Тормышта булса да шагыйрә иҗатын ташламый. Күп кенә җыр текстлары һәм шигырьләр яза. Аларның күпчелегенә якташы Фирзәр Мортазин көй яза. Аның җырларын үзешчәннәр дә, танылган артистлар да яратып башкаралар. Динә Камалетдинова шигырьләре нәрсә белән җәлеп итә соң? Ул купшы сүзләр, ясалма образлар артыннан кумый, ә үзе белгән, күргән вакыйгаларны гади, ләкин ышандырырлык, күңелләргә үтеп керерлек итеп яза белә. Туган якның матур табигате, якташларыбызның намуслы хезмәте аңарда соклану тудырып кына калмый, ә шигырь юлларына әйләнә.
Динәгә тормыш бик җиңел бирелми. Ул яшьли тол калып өч баласын һәм ике әнисен (кайнана) тәрбияли. Хәзерге вакытта балалары тормышлы, ә әниләре картаеп гүр ияләре булдылар.
Шверин (Кёнигс-Вустерхаузен)
Шверин  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Динә Камалетдинова
Динә Камалетдиова инде ялда булса да, иҗат эшен дәвам итә. Шигырьләре район газетасында һәм шулай ук “Заман”, “Татарстан яшьләре”ндә басылып тора.
Шигырьләре
Кызым
Кызым көзге каршысында
Чәчләрен тарап тора.
Әйтерсең көзгедән минем
Яшьлегем карап тора.
Юлдаш булсыннар кызыма
Куаныч-шатлыкларым,
Өлге итеп алсын иде
Күңелем сафлыкларын.
Хуҗасы булсын иде ул
Бәхетле язмышларның.
Миңа син кирәк
Күктә йолдызлар
Яна бергәләп
Эзли күбәләк.
Гомерем юлында
Бул миңа терәк.
Бәхетле булырга
Миңа син кирәк.
Парлы каеннарны
Каералмый җилләр.
Бер төптә үсәләр
Бәхетле гөлләр.
Таң көтә кояшны
Төн көтә айны.
Янымда син булсаң,
Читләшә кайгы.
Гел сине күрергә
Талпына йөрәк.
Бәхетле яшәргә
Миңа син кирәк!
Соңгы иртә
Үз өендә бүген ялгыз ана
Каршылады соңгы иртәсен.
Төне буе керфек какмады шул
Уйлап бүген юлга китәсен.
Биш тәр(ә)зәдән кояш нуры төшкән,
Капкачларын ничек ябасы?
Соңгы кадакларын кагасы.
Мин алладан саулык сорыйм
Мин ходайдан саулык кына сорыйм,
Ә саулыкны тиңлим байлыкка.
Афәтләрдән йолып кала алмый
Кешеләрне нинди байлык та.
Безнең бәхет бармакларга язган,
Маңгайларга насыйп булмаган.
Сөялләнеп каткан шул куллардан
Ходай санап биргән гомерләрнең
Күп өлеше инде үтелгән.
Үзем сайлап алган язмышыма
Юк, үкенмәм, һич тә үкенмәм.
Авырлыклар һич куркыныч түгел,
Кулларыңда көчең булганда.
Эшләп тапкан ризык бәрәкәтле,
Саулык кына бирсен бер Алла.
Яңа елга тагын синсез керәм
Кыш кышлыгын күрсәтеп тә карый
Ничәнче көн инде тоташтан.
Төннәрендә җирдә янган утлар
Йолдызларга чаклы тоташкан.
Ә яктылык юлы – энҗе тулы,
Күз чагылып китә алардан.
Безнең булалмаган энҗе туйның
Бөртекләре микән таралган?!
Тулган айны болыт килеп каплый.
Күкләр дәшми. Йолдыз атыла.
Яңа елга тагын синсез керәм,
Поледно
Поледно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Динә Камалетдинова
Шигырьләре
Салкын бушлык урый җанымны.
Поледно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Динә Камалетдинова
Шигырьләре
Икәү бергә булган табынны.
Рамазан
Иртә таңда сәхәр пешә бу минутта.
Бер яшь ана коймак сала майлап кына.
Уята ул балаларын җайлап кына:
“Торыгыз, тор, бәбкәләрем, намаз җитә.
Өстәлемдә ризыкларым сезне көтә.
Рамазанның савапларын бир, бер Аллам
Үз бәхетен тапсын иде барлык балам.
Сакла, раббым, юлыктырма япан юллар,
Кагылмасын һич аларга яман куллар.
Кайда соң син?
Динә Камалетдинова сүзләре
Кайда соң син, кайда,
Сөйлимме мин айга?
Серемне сагынган чагымда.
Ай мине аңламас,
Сердәшем булалмас,
Аның бит йолдызы янында.
Син миннән качтыңмы,
Күкләргә аштыңмы?
Киек каз юллары буйлата.
Урамда ап-ак кыш
Күңелдә моң- сагыш
Залесе (Сокульский повяты)
Залесе  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Санкт-Петер-ам-Харт
Санкт-Петер-ам-Харт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Залесе (Сокульский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Динә Камалетдинова
Шигырьләре
Гел синең турыда уйлата.
Давыллы буранда
Чыгам да юлларга
Тилмереп карыйм ак юлларга.
Бик көтәм бит сине,
Кайтырсың шикелле
Буранга урала-урала.
Әниемә
Фирзәр Мортазин музыкасы
Көзләр җитә диеп моңсуланма
Өмет өзмә килер язлардан.
Көзләрдә дә гөлләр яшәрерләр
Әни синең килер язлардан.
Айдан микән, әллә кояштанмы
Күзләреңә күчкән яктылык.
Балам, диеп, көлеп бер карасаң
Бөтен дөнья китә яктырып.
Яшәсәм дә синнән еракларда
Бу җырымны сиңа багышладым
Мәрхәмәтле газиз әнием.
== Жырлары ==
(2624) Samitchell
(2624) Samitchell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1962 елның 7 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1962 RE» саналган.
Липперсгей (ай кратеры)
Липперсгей - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,74 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иоанн Липперсгей (якынча 1570 -1619) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
HD231382
HD231382 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(19155) Lifeson
(19155) Lifeson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 сентябрендә Б. Роман тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SX3» саналган.
Чарапки
Чарапки (Чарапкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Семеновское (Баймак районы)
Семеновское — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453631, — 80206842001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 276 кешенең яшәве мәгълүм.
Кумъюрт (Сивас)
Кумъюрт (Kumyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Рейнгем-Сентер (Массачусетс)
Рейнгем-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рейнгем-Сентер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чебула (Ояш кушылдыгы)
Чебула  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ояш елгасының уң ярына тамагыннан 70 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Отрадное
Отрадное (Отрадное) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (7%).
Сөйки мәгарәләре
Сөйки мәгарәләре — Татарстанда 1958 елга кадәр булган зур мәгарәләр төркеме. Сөйки тауларында, Сөйки авылы янында, хәзерге Кама Тамагы районы территориясендә урнашкан. Мәгарәләр Куйбышев сусаклагычын тутырганда су баскан һәм соңыннан сусаклагыч ярларын ныгыткан вакытта җимерелгән.
Тасвирлама
Идел агымы буенча тәртиптә Сөйки мәгарәләре исемлеге: Исемсез, Змей, Отвай-Камень (Вали-Камень) яки Кладовая, Кызлар (Зур Сөки), Коры (Кече Сөйки), Боз, Удачинская.
Мәгарәләрнең иң зурлары: Олы Сөйки (Кызлар) мәгарәсе, аның буе 240 м, мәйданы 3205 м², күләме 14515 м³; Кече Сөйки мәгасәсе, аның озын 70 м, мәйданы 128 м², зурлыгы 734 м³, шулай ук Сөйки Ледяная, озынлыгы 45 м. Башка мәгарәләр бик зур түгел, аларның барсына да 1950 елга керү урыны җимерелгән һәм су белән тутырылган.
Кызлар мәгарәсе Сөкәй тауыннан бер ярым километр чамасы югары урнашкан һәм биш залдан торган. Мәгарә эчендә озынлыгы 90 м, иңе 12 м га кадәр, тирәнлеге 1-2 м булган күл булган, күл суы температурасы җәен һәм кышын даими 6,8 градус булган.
Коры мәгарә Идел агымы буйлап Кызлар мәгарәсеннән 150 м түбәндә урнашкан. Мәгарәләрнең гипс стеналары һәм доломит түшәме булган. Мәгарәләрне ел саен Идел суы ташкан вакытта су басан булган, һәм керү юллары берничә тапкыр чүп-чар белән капланган. Бу вакытта мәгарәләргә көймә белән йөзеп кереп йөргәннәр, су шулай ук бүрәнәләр һәм боз кисәкләре китереп тутырыр булган. Коры мәгарәнең яше Кызлар мәгарәсеннән күпкә яшерәк.
Тикшеренү тарихы
Зур Сызма Китабында (Книга Большого Чертежа) "Юрь тауларында, Иделдән ярты тау ераклыгында, бозлы күлле мәгарәләр бар" дип әйтелә. Әмма,билгеле булган Юрь тауларында бозлы күлле мәнаралар юк, бу язма Кызлар мәгарәсендәге күлгә күрсәтә дигән тәкъдимнәр бар.
Мәгарәләрнең соңгы һәм иң җентекле тасвирламасы А.В.Ступишин тарафыннан тупланган.
Җимерелү
Сусаклагычны тутырганнан соң, мәгарәләр е сезонлы су тирбәлешләре зонасына эләгә. Бу тирбәлешләр тау ишелүгә китерә. Кайбер бәяләүләр буенча, бу участокта сусаклагычның дулкын-су кимәле эшчәнлеге мәгарәләр тирәнлегеннән артып китә һәм аларны, һичшиксез, юкка чыккан дип санарга була.
Кызыклы фактлар
1918 елда Сөкәй мәгарәләрендә Петр Драверт тарафыннан сирәк очрый торган минерал ольдгамит табыла («дравертин» исеме белән билгеле), ул вакытта Советлар Союзы территориясендә беркайда да мондый минерал табылмаган.
Чыганаклар
Пещеры. «Татарский энциклопедический словарь» Казань, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998. ISBN 0-9530650-3-0
Ньёль-сюр-Сёдр
Ньёль-сюр-Сёдр — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Негушево
Негушево — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Анатолий Смирнов (1911)
Анатолий Смирнов (Анатолий Александрович Смирнов,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, Дзержинск шәһәр башкарма комитеты рәисе (1950-1956).
Негушево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прапрече (Врансько)
Прапрече  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөкчеөрен (Даренде)
Гөкчеөрен (Gökçeören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Расселл (Миннесота)
Расселл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Расселл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грязное Павлово
Грязное Павлово (Грязное Павлово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Казчина Доси (Павия)
Казчина Доси — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
NGC 800
NGC 800 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Казчина Доси (Павия)
Географиясе
Казчина Доси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тенетиска
Тенетиска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19156) Heco
(19156) Heco — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 20 сентябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SE4» саналган.
Швиловзе (посёлок)
Швиловзе  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Дракет (Массачусетс)
Дракет  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Петер-им-Зульмталь
Санкт-Петер-им-Зульмталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Залесе-Випихи
Залесе-Випихи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мелешин (Великопольское воеводалыгы)
Мелешин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Залесе-Випихи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мелешин (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мостовая (Чулым кушылдыгы)
Мостовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1500 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Топса (Уфтюга кушылдыгы)
Топса — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Уфтюга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Полихно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Полихно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аполлон Смирнов
Аполлон Смирнов (Аполлон Иванович Смирнов,, — , ) — фәлсәфәче, мантыйкчы, Казан университетының тарих-филология кафедрасы деканы (1897-1901), Казан университетының атказанган профессоры (1898).
Ломбрей
Ломбрей — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Гузокур
Гузокур (Gouzeaucourt) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
Шәфәг (Горанбой)
Шәфәг  (Şəfəq ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Чаравки (Лидский районы)
Чаравки  (Чараўкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Липпман (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Габриэль Липпман (1845—1921) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Глод (Димбовица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2091) Sampo
(2091) Sampo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Георгий Смирнов
Георги Смирнов (Георгий Семёнович Смирнов,, — , ) — Россия Федерациясе каһарманы (2008).
Неделиште
Неделиште — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прапрече (Загоре-об-Сави)
Прапрече  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ковыльный (Сембер өлкәсе)
Ковыльный (Ковыльный) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69,6%), чуашлар (10,4%), мордва (9,5%), татарлар (8,9%).
(19157) 1990 SS6
(19157) 1990 SS6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SS6» саналган.
Чаркасы (Ашмянский районы)
Чаркасы  (Чаркасы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ПТТ (Юрегир)
ПТТ (PTT) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Николай Смирнов (1824)
Николай Смирнов (Николай Павлович Смирнов,, — , ) — РИ дәүләт эшлеклесе, хакыйкый яшерен киңәшче (1896), Синод обер-прокуроры урынбасары (1878-1892), РИ сенаты әгъзасы (1892-1905).
Полихново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчина Доти (Бергамо)
Казчина Доти — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Милан Стоядинович
Милан Стоядинович (Милан Стојадиновић, Milan Stojadinović,, Чачак, Сербия кыйраллыгы —, Буэнос-Айрес, Аргентина) — серб дәүләт эшлеклесе, икътисад белгече.
Белград университетын (1911) бетергән.
Аурупада (Алмания, Франция, Берләшкән Кыйраллык, 1911-1913), Сербия кыйраллыгы финанслар министрлыгында (1914-1916), Юнанстанда мөһаҗирлектә (1916-1918), Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы финанслар министры (1922-1926), Югославия кыйраллыгы финанслар министры (1934-1935), Югославия кыйраллыгы министрлар шурасы рәисе (1935-1939), 1941 елда мөһаҗирлектә: Маврикидә, 1946 елдан Аргентинада, Аргенитина президетының икътисади мәсьәләр буенча киңәшчесе, журналист (194?-1961).
Нюайе-д’Они
Нюайе-д’Они — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Теодорув (Люблин воеводалыгы)
Теодорув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ратледж (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Швилохзе (посёлок)
Швилохзе  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подольски (Чиләбе өлкәсе)
Подольский (Подольский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
HD231427
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Подольски (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
HD231427
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Подольски (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (62%), украиннар (5%), башкортлар (7%), казахлар (23%).
Гөкчепаям (Арабан)
Гөкчепаям (Gökçepayam) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кумьязы (Маден)
Кумьязы (Kumyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Маден илчесенә караган бер авыл (köy).
Борис Варакин
Борис Александрович Варакин (22 март 1929, Вологда — 23 декабрь 2008, Санкт-Петербург) — ССРБ регби тренеры, регби буенча ССРБ җыелма командасының беренче тренеры (1974 ел), педагогия фәннәре кандидаты (1983). РСФСР-ның атказанган тренеры (1974).
Спорт карьерасы
Ленинград автоматика һәм приборлар төзү авиацион техникумын, П. Ф. Лесгафт исемендәге милли дәүләт физик культура, спорт һәм сәламәтлек университетын тәмамлый (1958 ел). Җиңел атлетика белән шөгыльләнә (урта дистанцияга югерә), «Буревестник» ирекле спорт җәмгыяте өчен чыгыш ясый. Соңыннан тренерлык карьерасы белән шөгыльләнә, 1963 елда Ленинград санитар-гигиена медицина институтында (ЛГСМИ) регби секциясен ача һәм команданың тренеры була. «Буревестник» кебек билгеле булган ЛСГМИ командасы белән, 1968 елда ССРБ чемпионаты уеннарында 4-нче урынны яулый , ә 1969 елда аның белән бергә «Ленинградның спорт атнасы» һәм Ленинград Кубогын яулый. Ленинград Кубогы җиңүен билгеләп, ул регби буенча тренерларның кискен җитешмәвен билгели һәм Лесгафт исемендәге физкультура институтында регби буенча факультатив курслар ачуны чакыра.
Гюссиньи
Гюссиньи (Gussignies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
Борис Варакин
Спорт карьерасы
1970 елда Варакин тренер буларак 30 иң яхшы ССРБ регбичы исемлегенә эләгә. «Буревестник» белән бергә ул 1971 елда ССРБ чемпионатының бронза призеры һәм 1973 елда ССРБ чемпионатының көмеш призеры була. «Приморец» клубы белән 1977 елда ССРБ Кубогы финалына чаклы җитә. 1979 елда ССРБ-ның Беренче лигасында команда белән 8-нче урынны яулый һәм аны Югары лигага чыгара.
1974 елда Варакин «Социалистик индустрия» призына турнирда ССРБ җыелма командасын җитәкли, анда совет регбистлары еңә. Варакин командасында тугыз уенчы Ленинград «Буревестник» командасы өчен чыгыш ясый. «Социалистик индустрия» турнирларында ССРБ җыелма командасы белән шулай ук 1975 һәм 1977 елларда җитәкчелек итә, соңрак ССРБ җыелма командасының икенче тренеры булып эшли. Варакинның регбистларны әзерләү методикасы ССРБ җыелма командасына озак вакытлар рәсми матчларда барлык диярлек көндәшләрне җиңергә мөмкинлек бирә.
Варакин шулай ук Ленинград медицина институтының кайбер спорт ярышлары судьясы булып эшли (шул исәптән чаңгы узышлары).
Академик карьерасы
1952-1960 елларда берничә предприятиелә физик культура инструкторы, 1960-1961 елларда Петроград райспорткомитет рәисе була. 1961-1964 елларда Ленинград санитар-гигиена медицина институтында, 1964-1972 елларда 1-се Ленинград медицина институтында (физик тәрбия кафедрасының өлкән укытучысы) һәм А. А. Жданов исемендәге Ленинград дәүләт университетында (1980 ел) өлкән укытучы. 1972-1979 елларда 1-се Ленинград медицина институты доценты. Педагогия фәннәре кандидаты (1983). Шулай ук «Основы подготовки регбистов» китабы автордашы буларак билгеле (1984).
Рокпорт (сан алу урыны, Массачусетс)
Рокпорт  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рокпорт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Несла
Несла — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 801
NGC 801 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Санкт-Петер-ин-дер-Ау
Санкт-Петер-ин-дер-Ау — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мелешувка
Мелешувка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Залесе-Лабендзьке
Залесе-Лабендзьке — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Липский (ай кратеры)
Липский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 91,15 км булган кратер.
Залесе-Лабендзьке
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липский (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Юрий Наумович Липский (1909—1978) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Лорри
Лорри — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(19158) 1990 SN7
(19158) 1990 SN7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SN7» саналган.
Николай Смирнов (1918)
Николай Смирнов (Николай Фёдорович Смирнов,, — , ) —  Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1945).
Чебулинский Падун
Чебулинский Падун — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Елбак елгасының уң ярына тамагыннан 11 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монасыйп (Баймак районы)
Монасыйп — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453631, — 80206842002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
Зур Семеновка
Зур Семеновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пуя елгасының уң ярыннан 124 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4048) Samwestfall
(4048) Samwestfall — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1964 елның 30 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 UC» саналган.
Прапрече (Трбовле)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лидия Смирнова
Лидия Смирнова (Лидия Николаевна Смирнова,, — , ) — СССР һәм РФ кино һәм театр актеры, СССРнең халык әртисе (1974), Сталин премиясе лауреаты (1951).
Дуглас (Массачусетс)
Дуглас  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Чаркесы (Ивевский районы)
Чаркесы  (Чаркесы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Глод (Марамуреш)
Глод — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.