cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шимановице-Мали
Шимановице-Мали — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тарчини
Тарчини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Баһчели Эвлер (Һүюк)
Баһчели Эвлер (Bahçeli Evler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һүюк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гибельштадт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8947) Мидзутани
(8947) Мидзутани — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 14 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CH26» саналган.
Френе-ле-Жильмер
Френе-ле-Жильмер — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Топожик (Свидвинский повяты)
Топожик  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Мигел-дас-Мисойнс (муниципалитет)
Сан-Мигел-дас-Мисойнс  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Падлужжа (Чачэрский районы)
Падлужжа  (Падлужжа ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16445) Klimt
(16445) Klimt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GN3» саналган.
Петилья-де-Арагон
Петилья-де-Арагон — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эпли
Эпли (Éply) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Бребу (Димбовица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эпли
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,17 км².
Казе (Изерния)
Казе — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Карафакылы (Кескин)
Карафакылы (Karafakılı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Кече Кураты
Кече Кураты — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Малка елгасының уң ярына тамагыннан 138 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка елгасы башыннан Куро-Марьин каналына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мемуревлери (Муратпаша)
Мемуревлери (Memurevleri) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блеки (Кентукки)
Блеки  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Блеки шәһәре  елда нигезләнгән.
(8948) 1997 CW27
(8948) 1997 CW27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 6 февралендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CW27» саналган.
Блеки (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татари (Нидзицкий повяты)
Татари  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Терру
Терру — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Татари (Нидзицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старк (Висконсин)
Старк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фуццу
Фуццу — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фуццу шәһәре 1971 елның 1 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 48973 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 238 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 205.35 км² тәшкил итә.
Виллоу-Крик (Калифорния)
Виллоу-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Виллоу-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөслим Абдуллин
Мөслим Абдуллин (Мөслим Мокыйм улы Абдуллин, ) – җырчы (тенор), Казакъстан ССР халык артисты (1947). Казакъстанда опера сәнгатен барлыкка китерүчеләрнең берсе. Ришат Абдуллинның игезәк туганы. Алибәк Днишевның абыйсы (Алибәк – сеңлесе Камиләнең улы).
Тәрҗемәи хәле
1916 елның 14 мартында Симәй өлкәсе Үскәмән шәһәрендә татар гаиләсендә туган. Алматы музыка һәм драма техникумында укый башлый (1932), Мәскәү консерваториясенең милли бүлеген (А.И. Вишневский сыйныфы) тәмамлый (1937). 1938-1965 елларда Казакъ опера һәм балет театрында эшли. 1955 елдан КПСС әгъзасы. 1965 елдан Казакъ филармонисенең «Казакъконцерт» төркеменең сәнгать җитәкчесе.
Абдуллин казакъ, рус һәм Көнбатыш Европа операларында партияләр башкара. Сәхнәдә лирик персонажлар: Тулеген, Кайракбай, Балпан, Арыстан («Кыз-Жыбек», «Жалбыр», «Ер-Таргын» һәм Е.Г. Брусиловскийның «Айман — Шолпан») образларын гәүдәләндерде. Мәскәүдә казакъ әдәбияты һәм сәнгате декадасында катнашучы (1936).
Шиманув (Груецкий повяты)
Шиманув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мөслим Абдуллин
Иҗаты
XX гасырның 40 елларында Европа төрендәге һөнәри казакъ операсы барлыкка килгән чорда иҗат итә. Мәскәүдә казакъ әдәбияты һәм сәнгате көннәрендә (1936) катнаша. Чит ил, рус, совет композиторларының операларында лирик тенор партияләрен (игезәк туганы Ришат Абдуллин баритон партияләрен) башкара. Концертларда рус, казакъ композиторлары әсәрләрен, казакъ, татар, рус халык җырларын, рус композиторларының романсларын башкара.
Әдәбият
Л.Г. Хәмиди, Р.Л. Хәмиди. Сәнгатьтә узган гомер. Алматы, 1967.
Моны да карагыз
Карина Абдуллина сөйли
Шиманув (Груецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Такталым
Такталым (Тахталым) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Гильхинг
Гильхинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Такталым
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (41%), татарлар (18%), башкортлар (40%).
Таһир Имаков
Имаков Таһир Гыйльман улы (26 октябрь 1895 ел — 14 ноябрь 1937 ел) —дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе. 1919-1920 елларда Башревкомның эчке эшләр һәм милләтләр комиссары. Беренче дөнья һәм Гражданнар сугышларында һәм Башкорт милли хәрәкәтендә катнашучы. Сәяси золым корбаны.
Биографиясе
Таһир Гыйльман улы Имаков 1895 елның 26 октябрендә Ырынбур губернасы Канчура авылында туган, «Хөсәения» мәдрәсәсен тәмамлаган.
1914—1915 елларда Ырынбурда һәм Джизакта (Үзбәкстан) эшләгән.
Беренче дөнья һәм Гражданнар сугышларында катнашкан. Бөтен башкорт корылтайлары (съездлары) делегаты була.
1917 елның декабреннән алып Башкорт Хөкүмәте әгъзасы була.
1918 елның гыйнвар — февраль айларында — Бөтенроссия мосолманнарының хәрби съездында башкорт делегациясе җитәкчесе.
1918 елның мартыннан — Башкортстанның вакытлы революцион советы әгъзасы, ә апрельдән Үзәк мөселман комиссариатының башкорт эшләре буенча бүлек мөдире итеп куела.
1918 елның июлендә Габделхәй Иркәбаев белән Бөрҗән-Түңгәвер ирекле отрядын оештыруда катнаша.
1918 елның октябреннән Башкорт гаскәренең Габдулла Иделбаев исемендәге 2 нче Башкорт кавалерия полкының 1 нче эскадроны белән командалык итә.
1919 елның февралендә 1нче Бөтен башкорт хәрби съезында катнаша.
1919 елның 26 февраленнән Башревкомның эчке эшләр һәм милләтләр эшләре буенча комиссары итеп билгеләнә. Май аенда РККА-ның 1 нче Армия Ревтрибуналына Башревкомның сәясәт буенча вәкиле итеп җибәрелә.
Август аенда Әхмәтзәки Вәлиди белән Башкорт аерым калерия бригадасын Кызыл Армия ягына чыгуны оештыра.
1920 елның гыйнварыннан Башкортстанның Гадәттән тыш комиссиясе җитәкчесе.
Матьецовка
Матьецовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Фёдоровка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Таһир Имаков
Биографиясе
1920 елның декабрендә Башкортстан Үзәк Башкарма Комитеты вәкиллеге составына кергән.
Аннары БАССРның хокук эшләре буенча комиссариатында эшли, 1935 елдан — СССР Дәүләт банкының Ырынбур бүлекчәсендә.
1937 елда репрессияләнә һәм атып үтерелә. 1960 елда аклана.
Сан-Мигел-ди-Тайпу
Сан-Мигел-ди-Тайпу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Падлуки
Падлуки (Падлукі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Копорулиха
Копорулиха (Копорулиха, Копорулиха) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Френе-ле-Конт
Френе-ле-Конт — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Трошин (Грифинский повяты)
Трошин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Николай Быков (1862)
Николай Быков (Николай Алексеевич Быков,, — , ) — СССР җылылык технигы, эчке янулы йөрткечләр өлкәсендә белгеч, педагог, профессор, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1916), Санкт-Петербург электр техникасы институты директоры (1912-1918).
Баһчели Юкарыбурһан (Акдениз)
Баһчели Юкарыбурһан (Bahçeli Yukarıburhan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Церкулешть
Церкулешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тачки
Тачки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бабәки
Бабәки (Babəki ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Водготь
Водготь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының уң ярыннан 142 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16446) 1989 MH
(16446) 1989 MH — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Эпье-сюр-Шьер
Эпье-сюр-Шьер (Épiez-sur-Chiers) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
(16446) 1989 MH
Тарихы
1989 елның 29 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 MH» саналган.
Сан-Мигел-ду-Алейшу
Сан-Мигел-ду-Алейшу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Эпье-сюр-Шьер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,19 км².
Сан-Мигел-ду-Алейшу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Глайрич
Глайрич — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Питильяс
Питильяс — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Глайрич
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Питильяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8949) 1997 CM28
(8949) 1997 CM28 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 13 февралендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CM28» саналган.
Мозокей
Мозокей — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Малка елгасының уң ярына тамагыннан 149 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка елгасы башыннан Куро-Марьин каналына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стелла (Висконсин)
Стелла  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе а Норд-Эзт ди Базедо (Порденоне)
Казе а Норд-Эзт ди Базедо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Френе-л'Евек
Френе-л'Евек — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Корабли (Киров өлкәсе)
Корабли (Корабли) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Бребу (Караш-Северин)
Бребу — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиманув (Липский повяты)
Шиманув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урыссу
Урыссу шәһәр сыман бистәсе — Татарстан Республикасының Ютазы районы үзәге. Казаннан 380 км ераклыкта, Ык суының сл ярында урнашкан.
Почта индексы — 423951. Урыссу бистәсе 1945-46 елларда Урыссу ГРЭСы төзелү сәбәпле барлыкка килә. Бистәгә якындагы Урыссу (хәзерге Иске Урыссу) дигән татар авылы исеме кушыла. Ырыс-су иске татар теллэренден муллык, бэрэкэтле су мэгнэсе белэн килэ. Соңгы вакытта халык саны кимүгә таба бара.
Халык
Халыкның 71% — татарлар, 25% — урыслар тәшкил итә. Шулай ук чуашлар, арлар, алманнар бар.
Транспорт
Урыссу аша Куйбышев тимер юлы, берничә төбәк һәм район дәрәҗәсендәге автомобиль юл уза. Ык аша салынган күпер Урыссуны Башкортстан ягындагы Октябрьски белән тоташтыра. Бистәдә күпсанлы җитештерү ширкәтләре эшләп килә:, Казан «Элекон» заводының бүлекчәсе «Электросоединитель» заводы, химия заводы, бемит заводы, Урыссу ГРЭСы (2016 елда ябылган) һ.б.
Мәгариф
Урыссуда 1 урта мәктәп, 2 төп мәктәп, 1 гимназия, сәламәтлеге чикле балалар өчен 1 мәктәп-интернат, балалар сәнгать мәктәбе, «Олимп» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, 7 балалар бакчасы эшли (2017).
Падлядзичы
Падлядзичы (Падлядзічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Мигел-ду-Анта
Сан-Мигел-ду-Анта — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
(16447) Vauban
(16447) Vauban — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сан-Мигел-ду-Анта
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(16447) Vauban
Тарихы
1989 елның 3 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RX» саналган.
Ториак (Ло)
Ториак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Тенгути
Тенгути — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блумфилд (Кентукки)
Блумфилд  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Блумфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Менгелли (Биреҗык)
Менгелли (Mengelli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карафасыл (Пынарбашы)
Карафасыл (Karafasıl) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Пынарбашы илчесенә караган бер авыл (köy).
HD179477
HD179477 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Трошин (Каменский повяты)
Трошин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йоцукайдо
Йоцукайдо — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Йоцукайдо шәһәре 1981 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 85738 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2471 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 34.70 км² тәшкил итә.
Виллоубрук (Калифорния)
Виллоубрук  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Виллоубрук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гыйлем (проект)
«Гыйлем» (2014 елның октябреннән алып) — татар телендәге фәнни-популяр интернет-проект. Төрле фәннәр, технологиялар турында актуаль һәм хакыйкый мәгълүмат яктырту, төрле фән өлкәләрендәге белем сыйфатын арттыру, шуңа мультимедиа ресурсларын әзерләү аның төп максатлары булып тора.
Тарих
«Гыйлем» проекты 2014 елда Актанышның Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат базасында оештырыла. 2015 елның октябреннән проект КФУның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты белән тыгыз хезмәттәшлек итә башлый. Шул ук елдан балалар һәм яшүсмерләр журналы "Ялкын" үзенең битләрендә яңа "Гыйлем" рубрикасын ачып җибәрә. 2016 елның гыйнварында "Гыйлем" берләшмәсенең сайты .tatar доменына күчә. Шул ук елның октябрендә "Хәлбуки" лекторие даими үткәрелә башлый, TED Ed анимацияләре татар телендә чыгарыла, «Татарстан» радиосында фәнни-популяр тапшырулар урын ала.
Тасвирлама
Бүгенге көндә проектның хәзинәсендә йөзләгән фәнни-популяр мәкаләләр, видеоматериаллар, инфографика, XKCD һәм ZenPencils комикслары, китаплар, җәмгыятьнең төрле катламнарына кызык булган җитди темаларга татарча лекторийлар һәм үзенчәлекле зәвыклы бренд продукциясе.
Проектның беренче көннәрендә аның кысаларында мәктәп укучылары гына хезмәт иткән. Әкренләп проект даирәсе шактый киңәйгән, бүгенге көндә проект кысаларында Татарстан, Россия һәм чит илләрдә белем алучы студентлар, укучылар, укытучылар, галимнәр һәм күпсанлы ихтыярилар хезмәт итә. "Гыйлем" проекты белән КФУның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты галимнәре, Математика һәм механика институты галимнәре һәм Бионанотехнологияләр лабораториясе хезмәткәрләре, Башкортстан тире-венерология диспансеры медицина профилактикасы бүлеге башлыгы М. Хәйдәров тә хемәттәшлек итә.
«Гыйлем»нең фәнни эшчәнлеге ВКонтакте, Facebook, Instagram сәхифәләрендә, рәсми сайтта, «Ялкын» журналының махсус рубрикасында укучыга ачык.
Мелетка
Мелетка — Нократ кушылдыгы. Киров өлкәсенең Малмыж районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глайсенберг
Глайсенберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Баһчелиевлер (Анамур)
Баһчелиевлер (Bahçelievler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глайсенберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пётр Быстров (1979)
Пётр Быстров (Пётр Александрович Быстров,, ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), Россия милли футбол җыелмасы әгъзасы (2003), Россия чемпионы (2009), Россия кубогы (2011/12) һәм суперкубогы (2010, 2012) иясе.
(8950) 1997 EG46
(8950) 1997 EG46 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 15 мартында BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 EG46» саналган.
Падмосце
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вожеровка
Вожеровка (Вожера) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Монза елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пуэйо
Пуэйо — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стенли (Баррон, Висконсин)
Стенли  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байтук
Байтук (Байтук) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), татарлар (18%), казахлар (6%).
Цермуре (Арад)
Цермуре — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һенрих Бүнеман
Һенрих Бүнеман (Heinrich Ludwig Bünemann,, — , ) — алман галиме, Казан университетында беренче хокук белеме профессоры.
Сан-Мигел-ду-Арагуая
Сан-Мигел-ду-Арагуая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Френсе
Френсе — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Терешево
Терешево — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16448) 1989 RV2
(16448) 1989 RV2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RV2» саналган.
Урывкино
Урывкино — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422785.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Казанбаш
Казанбаш — Татарстан Республикасының Арча районында урнашкан авыл. Арчадан 8 км төньяк-көнчыгыш ягына. 2002 елда 549 кеше яшәгән (татарлар). Урысларга 1617 елдан билгеле. Элек Кармыш Казанбаш буларак та билгеле. 1866 елда мәчете булган.
20 гасыр башында 2 мәчетле авыл; мәдрәсә, су тегермәне, 6 лавка эшли. Казанбаш җәмгыятенең җире ул вакытта 1869,8 десятина тәшкил иткән. 20 гасыр башында авылда вулыс идарәсе, 2 мәчет, кредит хуҗалыгы, тегермән, тимерчелек, 6 лавка. 1920нче елга кадәр Кармыш вулысы үзәге, 1920 елдан – Арча кантонында, 1930 елдан, Арча районы оешкач, шунда кертелә. Халык саны: 1782 - 161 ир-ат заты; 1859 - 877, 1897 - 1074, 1908 - 1178, 1920 - 1256, 1926 - 1183, 1938 - 948, 1949 - 793, 1958 - 697, 1970 - 695, 1979 - 628, 1989 - 596 кеше.
Тарихы
Авыл 1617 елдан бирле билгеле, 1917 елга кадәр шулай ук Кармыш Казанбаш дип аталган. XX гасыр башында Казан губернасының Кармыш волостеның үзәге була. 1920 елдан ТАССРның Арча кантоны составына керә. 1930 елдан Арча районына керә.
Җирле халык сөйләвенчә, авылга 700 елдан артык. Авылга ике болгар егете - Моллагол белән Әхмәт нигез салган, беренче яшәүчеләр агач хәзерләү, терлекчелек һәм үсемлекчелек белән шөгыльләнгән, дип санала. Калкулыкта марилар яшәгән, әмма аннары алар исламны татар гаиләләре белән уртак тамырлар аркасында кабул иткән дигән фикер бар.
1880-1910 еллар вакытлары турында бакалея кибете, берничә мастер, аерым алганда, Зиннәтулла турында мәгълүматлар сакланган, ул руслардан авыл хуҗалыгы коралларын ясарга өйрәнгән, аның остаханәсе безнең көннәргә кадәр сакланган. 1891 елда корылык аркасында авылда ачлык була, аның белән Ногмановлар гаиләсенең ярлы Җамалый сараена ут төртүе бәйле, шуның нәтиҗәсендә авылда зур янгын башлана һәм күп кенә йортлар зыян күргән.
Күмәкләшү вакытында колхозга нигез салына, алма бакчасында колхоз умарталыгы була. Мәктәп (1928), балалар бакчасы, ике мәчет төзелә.
241 кеше сугышка киткән, алар арасында 8 хатын-кыз, 103 кеше кайтмаган, алар арасында бер хатын-кыз, 61 кеше хәбәрсез югалган. Билгеле булганча, 3 кеше әсирлектә һәлак булган, 22 кеше "Суслонгер җәзасына" дучар ителгән.
Сугыштан соңгы чор. Хәзерге вакыт
Сугыштан соң халык саны арта башлый. 1967 елда колхоз конторасы төзелә.
2018 елның февралендә Казанбаш мәктәбендә 39 кеше зыян күргән эчәк инфекциясе (норовируса) кабынышы булган. Ул Россия ММЧ ларында яктыртылган.
Казе Агозта (Трапани)
Казе Агозта — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Агозта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шиманув (Пясечинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эрбевиллер
Эрбевиллер (Herbéviller) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,12 км².
HD179527
HD179527 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Владимир Вавилов
Владимир Вавилов (Владимир Владимирович Вавилов,, — , ) — җәмәгать эшлеклесе, Анжела Вавилова исемендәге хәйрия фондына нигез салучы һәм аның рәисе, РФ дәүләт премиясе лауреаты (2017).
Трошинек
Трошинек — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гласхюттен (Югары Франкония)
Гласхюттен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Падозбин
Падозбин (Падозбін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бребу-Меджиешеск
Бребу-Меджиешеск — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Мигел-ду-Гостозу
Сан-Мигел-ду-Гостозу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Зоя Воскресенская
Воскресенская Зоя Ивановна (ире буенча — Рыбкина; 28 апрель 1907 ел — 8 гыйнвар 1992 ел) — совет разведчигы һәм балалар язучысы. СССР-ның Дәүләт премиясе лауреаты (1968). Полковник. Тула өлкәсенең мактаулы гражданы.
Биографиясе
Зоя Ивановна Воскресенская 1907 елның 15 (28) апрелендә Узловая станциясендә (хәзерге Тула өлкәсе), башка чыганаклар буенча, Алексина тимер юл станциясе начальнигы ярдәмчесе гаиләсендә туа.
Баһчелиевлер (Енишеһир)
Баһчелиевлер (Bahçelievler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зоя Воскресенская
Биографиясе
14 яшендә Смоленск губернасы ВЧК-сының 42-нче батальоны китапханәчесе була, 1923 елда — балигъ булмаган хокук бозучылар колониясе политругы, 1928 елда — Смоленск РКП(б) сының Днепр аръягындагы (Заднепровский) райкомына эшкә күчә.
(8951) 1997 FO
(8951) 1997 FO — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зоя Воскресенская
Биографиясе
1928 елда Мәскәүгә күчеп килә һәм 1929 елның авгусыннан ОГПУ-ның Чит илләр бүлегендә — тышкы разведкада эшли башлый. 1929 елдан ВКП(б) әгъзасы.
Беренче күзәтчелек эшләре сәяхәте Харбин каласына була. Анда ул «Союзнефть» синдикаты секретаре булып исәпләнә, ике еллап КВЖД-да кискен сугыш чорында җаваплы разведка бурычларын үти.
1932 елдан Ленинградта ОГПУ даими вәкиллегенең Чит ил бүлеген җитәкли.
Соңрак күзәтчелек эше белән Латвия, Алмания һәм Австриядә була.
Бер мең тугыз йөз утыз биш — 1939 елларда — Финляндияд ә НКВД күзәтчелек резиденты урынбасары. Рәсми рәвештә Хельсинкида ВАО «Интурист» совет вәкиллеге җитәкчесе бурычын үти.
1936 елда Финляндиягә консул вазифасы артына яшенеп (соңрак — вәкиллекнең икенче секретаре) Б. А. Рыбкин («Ярцев», «Кин») килә. Башта резидентның һәм аның эшлекле мөнәсәбәтләре авыр бара. «Без һәр сәбәп буенча бәхәсләштек! — дип хәтерли Зоя Ивановна. — Мин эшли алмабыз, дип уйладым һәм үзәктән мине чакырып кайтаруларын сорадым». Яңа резидентка эшнең асылына кереп китәргә ярдәм итәргә, аннары бу мәсьәләгә әйләнеп кайтырга, дигән җавап килә. Ләкин... мәсьәләгә кабат әйләнеп кайтырга туры килми. «Ярты елдан соң без үзәктән өйләнешергә рөхсәт сорадык ...».
Аннары Воскресенская-Рыбкина П А. Судоплатов ( генерал-лейтенант, НКВД-ның махсус идарә начальнигы) белән хезмәттәшлек итә.
Мәскәүгә Финляндия белән сугыш башланыр алдыннан кайта һәм аналитика белән шөгыльләнә башлый. Күзәтчелек аналитикларының иң төп белгечләрнең берсе була. Аңа мөһим мәгълүматлар, шул исәптән билгеле «Кызыл капелла» вәкилләреннән— «Старшина» (Харро Шульц-Бойзен) һәм «Корсиканец» (Арвид Харнак) — килә. 1940 елның көзендә сорау алуларда катнаша, ә Бөек Ватан сугышы башланганнан соң нейтраль илләргә А. С. Нелидовны әзерләү һәм ташлауда катнаша.
1941 ел ахырыннан 1944 елның мартына кадәр Швециядә совет илчелегендә илчелек киңәшчесе һәм резиденты булган ире белән бергә матбугат секретаре булып эшли. Швецияда илче А.М.Коллонтай була. Ике хатын да, һәркем үз тармагы буенча, 1944 елның 20 сентябрендә Финляндия фашистик Алмания белән союзын өзеп, Советлар Союзы белән килешү төзүгә булышлык итә. Резидент аша транзит белән үткән Алмания хәрби көчләрен күзәтүне оештыра, Швеция белән Алмания арасында диңгез юлы белән нинди йөк ташылуы теркәлеп бара. Швециянең төньягында, Финляндия белән чиктәш сенатта, агентура төркеме Финляндиягә немец хәрби техникасын һәм хәрби частьларын ташлауны терки. Икенче агентура төркеме Швециянең көньяк портларында Алмания-Швеция арасында үзара алыш-бирешне күзәтә.
Мәскәүгә кайткач, Үзәк күзәтчелек аппаратында аналитик эш белән шөгыльләнә, немец бүлеге начальнигына кадәр үрли, Берлинга оператив заданиеләр белән командировкаларга чыга.
Воскресенская-Рыбкинаның ире — полковник Б. А. Рыбкин Прага янында хезмәт бурычларын үтәгән вакытта 1947 елның 27 ноябрендә автомобиль фаҗигасендә һәлак була.
1953 елда кулга алынганнан соң, П. А. Судоплатов аны яклап чыгыш ясый.
1953 елда разведкадан җибәрелә һәм үзенең, пенсиягә яше җиткәнгә кадәр дәүләт иминлеге органнарында теләсә нинди  вазифада калдыруын үтенеп соравы буенча, 1955 елда Воркутага (ГУЛАГ лагерьларының берсе) махсус бүлек начальнигы итеп җибәрелә һәм анда ике ел тирәсе хезмәт итә.
1956 елда СССР Эчке эшләр министрлыгы полковнигы дәрәҗәсендә пенсиягә чыга һәм әдәби эшчәнлек белән шөгыльләнә башлый.
Фретиньи
Фретиньи — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Зоя Воскресенская
Биографиясе
1965 елда СССР Язучылар берлегенә кабул ителә. 1962-1980 елларда аның китаплары 21 миллион 642 мең данә тираж белән басыла. Прозасының күп өлешен балалар әдәбияты, шул исәптән И. Ленинның балалык һәм яшүсмер еллары турында китаплар тәшкил итә. Балалар язучысы буларак, ул китап укучыларга киң билгеле була.
Әдәбиятта үзен кискен сәяси юнәлешле язучы һәм әхлакый проблемаларны күтәрүче буларак күрсәтә. Аның китаплары тарихка, аның батыр һәм фаҗигале битләренә, гамәлдәге тарихи шәхесләр образына карата кызыксыну тәрбияли.
1992 елның 8 гыйнварында вафат була.
Мәскәүдә Новодевичье зиратында җирләнә.
З. Воскресенская разведкада үзенең остазы дип Иван Чичаевны атый.
Подгорное (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77,8%), чуашлар (15,6%), әрмәннәр (6,7%).
Треспу-Расьель
Треспу-Расьель — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Пуэнте-ла-Рейна
Пуэнте-ла-Рейна — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бәһруз Кәнгәрли (Шәрур)
Бәһруз Кәнгәрли  (Bəhruz Kəngərli ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Тилице (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Тилице  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стентон (Данн, Висконсин)
Стентон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блу-Ридж-Манор (Кентукки)
Блу-Ридж-Манор  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Блу-Ридж-Манор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16449) Kigoyama
(16449) Kigoyama — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 29 сентябрендә Т. Фудзии, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SO» саналган.
Мошты
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка елгасы башыннан Куро-Марьин каналына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николай Вагнер
Николай Вагнер (Николай Петрович Вагнер,, — , ) — РИ зоологы, язучы, мөхәррир, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1876), Демидов премиясе лауреаты (1863), Себер (1869) һәм Казан (1899) университетларының шәрәфле әгъзасы.
Сан-Мигел-ду-Гуама
Сан-Мигел-ду-Гуама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Падрачыцкае
Падрачыцкае (Падрачыцкае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Карахабалы (Каман)
Карахабалы (Karahabalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Каман илчесенә караган бер авыл (köy).
Вилсония (Калифорния)
Вилсония  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вилсония халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глаттбах
Глаттбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиманув (Сохачевский повяты)
Шиманув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каринә
Каринә яки Карина - хатын-кыз исеме, татар телендә Карин - якын, дус, иптәш, юлдаш, Каринә - мәгънә, "тел төбе" дигән сүзләр (гарәп теленнән килгән алынмалар).
Шулай ук башка халыкларда кулланыла торган хатын-кыз исеме. Латин чыганагы - Carina, carus - мәхәббәт дигән сүз, яки алман телендә Катарина/Катерина.
Исем Грециядә, Россиядә, Скандинавиядә, Польшада, Казакъстанда, Италиядә, Испаниядә кулланыла. Юнанстанда "саф" дип билгели.
Коса (Киров өлкәсе)
Коса (Коса) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), арлар (4%).
Трощино
Трощино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ләйсән
Ләйсән - хатын-кыз татар исеме. Заманча татар телендә "язгы беренче җылы яңгыр" яки "кояш чагындагы язгы яңгыр" дип тәрҗемә ителә.
Казе Агостинето (Венеция)
Казе Агостинето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ләйсән
Нисан (татарча Юмарт) гарәп сүзеннән чыга. Борынгы Сүрия тәкъвиме буенча Нисан - явым-төшемле апрель аена туры килә.
Казе Агостинето (Венеция)
Географиясе
Казе Агостинето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Цермуре (Селаж)
Цермуре — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тильково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цермуре (Селаж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ләйсән
Татарларда һәм башкортларда кулланыла торган хатын-кыз исеме.
Мелюкова
Мелюкова — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Медянка №3414 елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Воза
Воза — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ида елгасының уң ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8952) ODAS
(8952) ODAS — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 2 мартында ODAS тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EG2» саналган.
Содегаура
Тарихы
Содегаура шәһәре 1991 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 59443 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 626 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 94.92 км² тәшкил итә.
Февраль революциясе
__СТАТИЧЕСКОЕ_ПЕРЕНАПРАВЛЕНИЕ__
(16450) Messerschmidt
(16450) Messerschmidt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SY2» саналган.
Фриез
Фриез — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Мөбарәк Вакасо
Мөбарәк Вакасо (Mubarak Wakaso,, — , ) — Гана футболчысы, Гана милли футбол җыелмасы әгъзасы, Шотландия чемпионы (2014/15), Африка милләтләр кубогының көмеш призчысы (2015).
Пьедрамильера
Пьедрамильера — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ырым (Тәтеш районы)
Ырым — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.
Пьедрамильера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ырым (Тәтеш районы)
Почта индексы — 422388.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Баһчелиевлер (Һавза)
Баһчелиевлер (Bahçelievler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мендерес (Мезитли)
Мендерес (Menderes) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мезитли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Мигел-ду-Гуапоре
Сан-Мигел-ду-Гуапоре — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эрбевиллер-сюр-Амезюль
Эрбевиллер-сюр-Амезюль (Erbéviller-sur-Amezule) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,45 км².
Шоргоннар
Шоргоннар — чуаш мифологиясендә сихри атлар.
Тасвирлама
Шоргоннар (төгәлрәк, «шора шоргоны» — ак шорганнар) бердәнбер автор атакай В. П. Вишневскийда «Чуашларның дини ышанулары» (1846) иншасында искә алына. . В.П.Вишневский буенча шоргоннарда иң олы Ходай Тураның юллаганнары – сюрегеньнар (“йөрүчеләр”) “дөнья буенча оча, чаба һәм йөри”.
Образ килеп чыгышы
Н. И. Егоров билгеләп үткәнчә, русча «шоргон» дип бирелгән чуаш сүзенең этимологиясе ачык булмаган булып кала. Н. И. Ашмарин сүзлегендә Шур Хун (Шор Хон) даирәсенең атамасы билгеләнгән, әмма бу «сихри шоргон сүзен аңлау өчен бернәрсә дә бирми».
Шулай ук карарга мөмкин
Ургамак — чуаш мифологиясеннән батырларның очучы аты.
Стентон (Сент-Круа, Висконсин)
Стентон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәмигулла Вәлиев
Сәмигулла Вәлиев (Сәмигулла Хисмәтулла улы Вәлиев,, — , ) — СССР хуҗалык, фирка һәм дәүләт эшлеклесе, Янил машина-трактыр стансасы директоры, ССҖЮ Югары шурасы депутаты (3 нче чакырылыш).
Глётт
Глётт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.