cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Татарстан башкортлары
XIX гасыр ахыры — ХХ йөз башы
1920-1921 елларда Минзәлә, Бөгелмә, Сарапул, Алабуга өязләре биләмәләре Мәскәү үзәк хакимиятенең административ ҡарары белән яңа төзелгән Татар АССРы составына кертелде. Байлар кабиләсе башкортларының барлык диярлек асаба җирләре, йәнәй, бүләр һәм юрмый кабиләләренең күпчелек җирләре (Этнографик төркемнәр бүлегендә карагыз), кыргыз ыру җирләренең бер өлеше (Актаныш һәм Ютазы районнарында), гәрәй (Актаныш районында) һәм елан (Баулы районында), шулай ук мең һәм табын башкортларының киң җирләре Татар АССРы чикләренә кертелә. 1920 елларда Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы Хөкүмәте, Башкорт Үзәк Башкарма Комитеты һәм РКП (б)ның Башкортстан өлкә комитеты Татарстан Республикасының хәзерге көнчыгыш районнары территорияләрен Башкорт автономиясенә кертү өчен чаралар күрергә тыршып карый. 1897 елгы Россия империясе халкының беренче җанисәбен алу мәгълуматлары буенча, Минзәлә, Бөгелмә, Алабуга, Сарапул өязләре территориясендә 166 598 башкорт (алар туган теле дип башкорт телен күрсәтә) яшәгән (4 нче таблицаны карагыз). 1920 елгы Бөтенрусия халык исәбен алу буенча, шул вакыттагы Татарстан җирлегендә 120300 башкорт була. 1926 елдагы Бөтенсоюз җанисәбе нәтиҗәләре буенча, Татарстан АССРында башкортлар саны кискен рәвештә 1 752 кешегә чаклы кимеде. Заманча тикшеренүчеләрнең кайберәүләре бу күренешнең төп сәбәбен башкортлар күпләп яшәгән территорияләрнең ТАССРдан БАССРга күчүе белән бәйләсә, башкалар моны ТАССР дәүләт-административ аппаратының милләтне ясалма үзгәртү сәясәте белән, шулай ук, тел һәм этник ассимиляция белән бәйли.
Б. Л. Хәмидуллин сүзләре буенча, башкортлар яшәгән территорияләрнең бер өлешенең Казан ханлыгына керүе, аның күрше территорияләргә икътисадый һәм сәяси йогынтысы, башкортларның хан армиясендә хезмәт итүе XVI гасырда татарлар белән башкортларның кушыла башлауына этәргеч биргән.
1917 елда Совет Җир турында декреты җиргә бөтен шәхси милек төрләрен, шул исәптән башкортларның асаба хокукларын юкка чыгарды, һәм аларның башка этник төркемнәр тарафыннан йотылу куркынычы тизләтелде.
Соңрак, фәлсәфи фәннәре кандидаты Асылгужин Р. Р. сүзләре буенча, кайбер башкорт филолог галимнәре, төньяк һәм төньяк-көнбатыш башкортлары сөйләшү телен башкорт әдәби теленең состав өлешө булуын танудан баш тартып (башкорт теленең төньяк-көнбатыш диалекты), хәлне тагы да катмрлаштырды.
Ассимиляцияләнгән төркемне Татарстан галимнәре хәзерге вакытта казан татарлары составындагы типтәр-башкорт этнографик төркеме дип саный.
Татарстан Республикасы башкортларының милли-мәдәни автономияләре
Хәзерге вакытта Татарстан Республикасында башкортларның дүрт милли-мәдәни автономиясе бар. Үзләренең барлыкка килүе белән алар XX гасырның 90нчы еллары башында республикада барлыкка килгән башкорт мәдәни җәмгыятьләренә бурычлы. 1992 елда Казанда "Башкорт йорто" мәдәни җәмгыяте, ә Яр Чаллыда "Юлдаш" мәдәни җәмгыяте оешты. Бу җәмгыять әгъзалары 1992 елның маенда узган Татарстан Халыкларының Беренче Җыенында башкорт халкының мәдәниятын күрсәтте.
1998 елның мартында, нигез салу конференциясендә, "Башкорт йорто" җәмгыяте Казан шәһәре башкортларының Милли-мәдәни автономиясенә әверелде. 2000 елда "Юлдаш" шулай ук Яр Чаллы шәһәренең "Шоңкар" Башкорт милли мәдәни автономиясе итеп үзгәртелде. Шул ук елны, Түбән Кама шәһәрендә "Урал" Башкорт милли — мәдәни автономиясе пәйда булды. Бу оешмалар инициативасы белән, 2002 елның маенда, Татарстан Республикасы башкортларының Беренче Корылтайы җыелды, анда дүртенче автономия — Татарстан Республикасы башкортларының милли-мәдәни автономиясе булдырылды.
Глассманор (Мэриленд)
Географиясе
Глассманор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Парадизо (Комо)
Казчина Парадизо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Парадизо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вейлс (Мэн)
Вейлс  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Респиги (ай кратеры)
Респиги - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,9 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Лоренцо Респиги (1824—1890) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Хоэ-Ванд
Хоэ-Ванд — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(19597) Ryanlee
(19597) Ryanlee — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NJ32» саналган.
Баньо-сюр-Луен
Баньо-сюр-Луен — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Старе Рожно
Старе Рожно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дхармараджа Адхварин
Дхармараджа Адхварин (безнең эраның 17-енче гасырда туган, Кхандараманиккам, Танджор, Һиндстан) Һинд дине фәлсәфәчесе булган. Ул Адвайта теориясен булдырган. Моңарчы Һинд фәлсәфәсендә метафизика һәм эпистемология бердәм буларак каралган.
Кракувки-Влодки
Кракувки-Влодки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гура-Веий (Ясси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куҗбахты авыл шурасы
Куҗбахты авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
Сазак (Миһалыччык)
Сазак (Sazak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Биньон-дю-Мен
Ле-Биньон-дю-Мен — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Голямо-Церквиште
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтарыя
Альтарыя (Альтарыя ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ударное
Ударное (Ударное) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Бәхет (шәһәр)
Бәхет (Baxt, Бахт) — Үзбәкстанның Сырдәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Ударное
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Бәхет (шәһәр)
Тарих
Шәһәр статусын 1980 елдан башлап йөртә.
Ударное
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Тлаке (Рогатець)
Тлаке  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Бегичи
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гүзельязы (Сарыоглан)
Гүзельязы (Güzelyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новий Кшимув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Геннадий Егоров
Геннадий Васильевич Егоров (1946 елның 9 марты, Тетвел Чистай районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия сәясәтчесе, беренче чакырылыш Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты.
Тормыш юлы
Геннадий Егоров 1946 елның 9 мартында Чистай районының Тетвел авылында туа. 1962—1970 елларда Әлмәт газ эшкәртү заводында эшче, производствоны автоматлаштыру цехы бригадиры булып эшли. 1970—1975 елларда ВЛКСМның Әлмәт шәһәр комитетында инструктор, икенче секретарь, шәһәр комитетының беренче секретаре булып эшли. 1973 елда «инженер-технолог» белгечлеге буенча С. М. Киров исемендәге Казан химия-технология институтының нефть факультетын тәмамлый.
1975—1981 елларда төзелеш һәм нефть тармагы предприятиеләрендә партия комитеты секретаре, трест идарәчесе урынбасары булып эшли. 1983 елда СБКФның Сарытау югары партия мәктәбен тәмамлый. 1983 елдан СБКФның Татарстан өлкә комитетында оештыру бүлеге инструкторы булып эшли.
1993 елда 25 нче Әлмәт бермандатлы сайлау округыннан I чакырылыш Россия Федерациясе Федераль Җыелышының Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. Дәүләт Думасында җирле үзидарә мәсьәләләре комитеты әгъзасы була, «Россия» депутатлар төркеменә керә.
1996 елдан «Татнефть» ААҖдә Казандагы вәкиллек директоры булып эшли.
Райнхардсхаген
Райнхардсхаген — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоэнайх
Хоэнайх — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 1101
NGC 1101 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Понтоток (Миссисипи)
Понтоток  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Понтоток шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нохо-Яха (Түбән Хабирутта кушылдыгы)
Нохо-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Хабирутта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Куюҗак (Никсар)
Куюҗак (Kuyucak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (köy).
Рсай авыл шурасы
Рсай авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
(1969) Ален
(1969) Ален  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 3 февралендә Сильвен Арен тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 CG» саналган.
Кракувки-Домбки
Кракувки-Домбки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альхова (Вавкавыский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пти-Феи
Пти-Феи (Petit-Fayt) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Старе Сьверчини
Старе Сьверчини — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сырдәрья (шәһәр)
Сырдәрья (Sirdaryo, Сирдарё) — Үзбәкстанның Сырдәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1971 елдан башлап йөртә.
Горица (Тырговиште өлкәсе)
Горица  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Толмин (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глубоковская
Глубоковская (Глубоковская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
(19598) Luttrell
(19598) Luttrell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Глубоковская
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
(19598) Luttrell
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NL39» саналган.
Глубоковская
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Барбе
Барбе — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Бурнеф-ла-Форе
Ле-Бурнеф-ла-Форе — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Казчина Пезча (Кремона)
Казчина Пезча — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Пезча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD245726
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рехт (ай кратеры)
Рехт - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 20 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Альберт Уильям Рехт (1892—1962) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1982 елда раслана.
Вейн (Мэн)
Вейн  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глен-Берни (Мэриленд)
Глен-Берни  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Глен-Берни халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Водопойка (Чиләбе өлкәсе)
Водопойка (Водопойка) — Чиләбе өлкәсенең Увельский районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Тилзит солыхы
Тилзит солыхы, Frieden von Tilsit, Traités de Tilsit, Тильзитский мир — 1807 елның июнь аенда Франция һәм Россия империясе, шулай ук Франция һәм Пруссия арасында төзелгән солых килешүе. 1806-1807 еллардагы Россия империясе — Пруссия — Франция сугышында Наполеон армиясе җиңгәннән соң имзалана. Рус гаскәре әлеге сугышта Пруссия ягыннан катнашкан була.
Тарих
Александр I һәм Наполеон Тилзиттан (хәзерге Калининград өлкәсе Советск) ерак түгел Неман елгасы уртасындагы салларга ясалган павильонда очрашалар һәм министрлардан башка гына сөйләшүләр үткәрәләр.
Россия императоры Пруссияне Наполеон тарафыннан бөтенләй тар-мар ителүдән авырлык белән генә саклап кала. Шулай да Пруссия җирләренең яртысын диярлек югалта: Эльбаның сул ягындагы җирләр яңа төзелгән Вестфалия, Котбус округы Саксониягә бирелә, Данциг (Гданьск) ирекле шәһәр статусы ала. Белосток округы Россия империясенә күчә. Франция һәм Пруссия арасындагы килешү буенча, Пруссия Франциягә 100 млн франк контрибуция түләргә һәм Бөекбританияне континенталь камауга кушылырга тиеш була.
Пруссия Франциягә бәйле булып кала: аңа 42 меңнән артык гаскәр тотарга рөхсәт ителми, контрибуцияне түләп бетергәнче Пруссия кирмәннәрендә француз гарнизоннары урнашып тора. Польшаны бүлгәләү нәтиҗәсендә Пруссиягә кушылган җирләр Варшава герцоглыгына берләшәләр.
Наполеон Ольденбург, Саксен-Кобург, Мекленбург-Шверин герцоглыкларын торгызырга ризалаша. Франция императоры солых кына төзеп калмыйча, Россия империясе белән союз төзергә дә хыяллана. Балкан илләрен һәм Финляндияне күптәннән Россия империясе йогынтысында булган җирләр буларак таный. Наполеон солых килешүенә Россия империясе һәм Франция арасында хәрби берлек төзү турында яшерен маддә кертүгә ирешә. Әлеге маддә буенча, Россия империясе һәм Франция, аларга һөҗүм булган чагында, бер-берсенә ярдәмгә килергә тиеш була.
Франция басымы астында Александр I Бөекбритания белән Франция арасында арадашчы булырга ризалаша. Әгәр Англия Александр I нең арадашчылыгына риза булмаса һәм Франциядән тартып алган колонияләрне кире кайтармаса, Россия империясе Англия белән мөнәсәбәтләрне бетерергә һәм Бөекбританияне континенталь камауга кушылырга тиеш була.
Россия империясе шулай ук Валахия һәм Молдавиядән гаскәрләрен чыгарырга һәм Төркия белән тынычлык килешүе төзергә өстенә ала. Әгәр Төркия Россия империясе белән ике арадагы мөнәсәбәтләрдә Франция арадашчылыгын кабул итмәсә, Наполеон Төркиягә каршы сугыш башларга вәгъдә итә.
Тилзит солыхы 1812 елгы Ватан сугышы башланганчы көчендә була.
Шауяды
Шауяды — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 353 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452987, ОКАТО коды — 80208841001.
Му-Хот-Соим (Лыхма кушылдыгы)
Му-Хот-Соим  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лыхма елгасының уң ярына тамагыннан 229 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чинизелло-Бальсамо
Чинизелло-Бальсамо (Cinisello Balsamo) — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Чинизелло-Бальсамо Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Гура-Витиоарей
Гура-Витиоарей — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Любош
Новий Любош — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хоэнау-ан-дер-Марх
Хоэнау-ан-дер-Марх — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сазак (Яһьялы)
Сазак (Sazak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гарагашлы (Хачмаз)
Гарагашлы  (Qaraqaşlı ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Ширин (шәһәр)
Ширин (Shirin, Ширин) — Үзбәкстанның Сырдәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1972 елдан башлап йөртә.
Идовка
Идовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Цна елгасының уң ярыннан 62 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гүзельяйла (Торослар)
Гүзельяйла (Güzelyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эзёро (Люблин воеводалыгы)
Эзёро  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кракувки-Здзихи
Кракувки-Здзихи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сүлте авыл шурасы
Сүлте авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
Альховка (Астравецкий районы)
Альховка  (Альхоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Райскирхен
Райскирхен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19599) Brycemelton
(19599) Brycemelton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NX40» саналган.
1993 ел
Вафатлар
right|170px|thumb|Рөстәм Яхин
Толстий Врх (Дравоград)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2927) Аламоса
(2927) Аламоса  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 5 октябрендә Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 TM» саналган.
Горна-Златица
Горна-Златица — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1102
NGC 1102 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ридберг (ай кратеры)
Ридберг - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 48 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Йоханнес Роберт Ридберг (1854—1919) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Старий Бжесць
Старий Бжесць — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Летний Коноваж
Летний Коноваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Коноваж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Попларвилл (Миссисипи)
Попларвилл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Попларвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Бюре
Ле-Бюре — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Пуа-дю-Нор
Пуа-дю-Нор (Poix-du-Nord) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Парюг
Парюг (Парюг) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Крамажево (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Толстий Врх (Лития)
Толстий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үрмәт авыл шурасы
Үрмәт авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
Барбизон
Барбизон — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Хоэнау-ан-дер-Раб
Хоэнау-ан-дер-Раб — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Пейрети (Торино)
Казчина Пейрети — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Пейрети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Новий Наквасин
Новий Наквасин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горна-Кабда
Горна-Кабда — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альховка (Лидский районы)
Альховка  (Альхоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(19600) 1999 NV41
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NV41» саналган.
HD245786
HD245786 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Удобное
Удобное (Удобное) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%).
Доровская
Доровская (Доровская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Вейт (Мэн)
Вейт  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Крамково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ридель (ай кратеры)
Ридель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 49 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Клаус Ридель (1907—1944), хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Гленмонт (Мэриленд)
Гленмонт  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Райхельсхайм (Веттерау)
Райхельсхайм  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Гленмонт (Мэриленд)
Географиясе
Гленмонт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Райхельсхайм (Веттерау)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гленмонт (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эленець (Люблин воеводалыгы)
Эленець  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гүзельяйла (Мачка)
Гүзельяйла (Güzelyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Альховка (Навагрудский районы)
Альховка  (Альхоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Сазгын (Огузэли)
Сазгын (Sazgın) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Черекүл авыл шурасы
Черекүл авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
(4420) Аландреев
(4420) Аландреев  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1936 елның 15 августында Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 PB» саналган.
Ле-Жене-Сент-Иль
Ле-Жене-Сент-Иль — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Гура-Вледесей
Гура-Вледесей — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Алтухов
Владимир Николаевич Алтухов (1954 елның 12 октябре, Кимовск, Тула өлкәсе, ССРБ) — Россия сәясәтчесе, беренче һәм икенче чакырылыш Россия Федерациясе Федераль Җыелышының Дәүләт Думасы депутаты
Тормыш юлы
Владимир Алтухов 1954 елның 12 октябрендә Тула өлкәсенең Кимовск шәһәрендә туа. 1979 елда Түбән Кама энергия төзү техникумын тәмамлый. югары белем ала.
1972 елдан 1974 елга кадәр Совет Армиясендә хезмәт итә, ССРБ чик буе гаскәрләрендә хезмәт итә.
1975 елдан «КамАЗ» ҖБ ремонт-инструменталь заводында расточник булып эшли. 1989 елдан 1993 елга кадәр «Агромеханика» кече предприятиесендә генераль директор урынбасары. 1993—1994 елларда «Олеандр» предприятиесендә директор булып эшли.
1991 елга кадәр СБКФ әгъзасы була. Автозавод район халык депутатлары советы депутаты итеп сайланган (Яр Чаллы). Автозавод район халык депутатлары советы башкарма комитеты әгъзасы, депутат төркеме җитәкчесе була.
1994 елдан 1995 елга кадәр I чакырылыш Россия Федерациясе Федераль Җыелышының Дәүләт Думасы депутаты. Беренче чакырылыш Дәүләт Думасында Россия бердәмлеге һәм килешү партиясе (ПРЕС) фракциясе әгъзасы, Икътисадый сәясәт ДД комитеты әгъзасы була.
1995 елда 24 нче номерлы Яр Чаллы бермандатлы сайлау округы буенча II чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. II чакырылыш Дәүләт Думасында Федерация эшләре һәм төбәк сәясәте комитеты әгъзасы була, «Яңа региональ сәясәт — Дума-96» депутатлар төркеменә кергән.
Закон чыгару эшчәнлеге
I һәм II чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты вәкаләтләрен үтәү барышында «Магистраль торбаүткәргеч транспорты турында» һәм «Россия Федерациясенең юл хуҗалыгында концессия турында» ике закон проектының авторы була.
Толстий Врх (Равне-на-Корошкем)
Толстий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гарагурдлу
Гарагурдлу (Qaraqurdlu ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Старий Бугпомуж
Старий Бугпомуж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Урта Балтай авыл җирлеге
Урта Балтай авыл җирлеге (Среднебалтаевское сельское поселение) — Татарстан Республикасының Апас районында урнашкан җирле административ берәмлек. Үзәге - Урта Балтай авылы.
Географиясе
Территория 3340 кв. км, шул исәптән авыл хуҗалыгы билгеләнешендәге җирләрнең мәйданы 3097 кв. км.
Урта Балтай авыл җирлеге Бакырчы, Биеш, Дәвеш, Каратун, Кызылтау, Коштавы һәм Шәмбалыкчы авыл җирлекләре белән чиктәш.
Урта Балтай авыл җирлеге чиге Шәмбалыкчы авыл җирлеге белән чиктәш җирдә Урта Балтай, Бакырчы һәм Шәмбалыкчы авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Бакырчы авылыннан 2,1 км төньяк-көнчыгышта урнашкан 14 нче тоташу ноктасыннан алып 5,0 км көнчыгышка таба «Кайбыч урманчылыгы» Татарстан Республикасы дәүләт бюджет учреждениесенең Балтай участок урманчылыгындагы 30, 31, 32, 33 нче урман кварталларының төньяк чиге буйлап уза, алга таба 37 нче урман кварталының төньяк чиге буйлап 1,0 км, көнчыгыш чиге буйлап 1,3 км көньякка таба һәм төньяк чиге буйлап 400 м көнчыгышка таба Урта Балтай, Шәмбалыкчы һәм Каратун авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Ябалак авылыннан 2,3 км көнбатышта урнашкан 15 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Урта Балтай авыл җирлеге чиге Каратун авыл җирлеге белән чиктәш җирдә Урта Балтай, Каратун һәм Биеш авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Түбән Балтай авылыннан 1,4 км төньяк-көнчыгышта урнашкан 32 нче тоташу ноктасыннан алып төньякка таба 800 м урман полосасы буйлап, 100 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, 150 м урман полосасы буйлап, Мурзинка елгасын кисеп үтеп, 350 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, «Кайбыч урманчылыгы» Татарстан Республикасы дәүләт бюджет учреждениесенең Балтай участок урманчылыгындагы 38 нче урман кварталына кадәр уза, алга таба әлеге урман кварталының көньяк чиге буйлап 300 м көнбатышка таба һәм көнчыгыш чиге буйлап 1,0 км төньякка таба 15 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Урта Балтай авыл җирлеге чиге Дәвеш авыл җирлеге белән чиктәш җирдә Урта Балтай, Дәвеш һәм Коштавы авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Иске Борнаш авылыннан 800 м төньяк-көнбатышта Бла елгасында урнашкан 34 нче тоташу ноктасыннан алып Бла елгасы агымы буенча, Буа – Каратун автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, 1,5 км өскә таба уза, алга таба, сынык сызык ясап, төньяк-көнчыгышка таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, Буа – Каратун автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны берничә тапкыр кисеп үтеп, 1,7 км, әлеге автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаның көньяк-көнчыгыш чиге буйлап 1,7 км бара, аннары 200 м көньякка таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 33 нче тоташу ноктасына кадәр бара. Урта Балтай авыл җирлеге чиге Коштавы авыл җирлеге белән чиктәш җирдә 34 нче тоташу ноктасыннан алып 2,7 км көньяк-көнбатышка таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап Урта Балтай, Коштавы һәм Кызылтау авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Иске Борнаш авылыннан 2,0 км көньяк-көнбатышта урнашкан 35 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Урта Балтай авыл җирлеге чиге Кызылтау авыл җирлеге белән чиктәш җирдә Урта Балтай, Кызылтау һәм Бакырчы авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Кызылтау авылыннан 1,9 км төньякта урнашкан 38 нче тоташу ноктасыннан алып авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, чокырларны кисеп үтеп, 1,8 км көньяк-көнчыгышка таба, 600 м төньяк-көнчыгышка таба, көньяк-көнчыгышка таба 1,2 км авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, 400 м урман полосасының көньяк-көнбатыш чиге буйлап, Кызылтау авылын Шәмәк авылы белән тоташтыручы автомобиль юлына һәм Урта Балтай – Кызылтау – Күкшем автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаларны кисеп үтеп, 150 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, 200 м зиратның көньяк-көнбатыш чиге буйлап, 150 м зират буйлап, Яламыш күлен кисеп үтеп, 1,7 км авыл хуҗалыгы җирләре буйлап Бла елгасына кадәр уза, аннары әлеге елга агымы буенча 300 м аска таба бара, алга таба 1,6 км көньяк-көнчыгышка таба, Буа – Каратун автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 35 нче тоташу ноктасына кадәр бара.
Тарихы
Авыл җирлеге 1929 елда оешкан, Апас шәһәр тибындагы поселогы булган район үзәгеннән 19 км ераклыкта урнашкан.
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Апас муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 8-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән».
Социаль-икътисадый характеристикасы
Урта Балтай авыл җирлеге бюджетының 2013 ел өчен гомуми керем күләме 2177,921 мең сум тәшкил итә. Бюджет чыгымнарының гомуми күләме 2164,264 мең сум.
Авыл җирлеге составы
Авыл җирлеге составына керүче торак пунктлар: Урта Балтай, Югары Балтай, Түбән Балтай, Кече Бакырчы, Шәмәк авыллары.
NGC 1103
NGC 1103 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Горна-Хубавка
Горна-Хубавка — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоэнберг (Түбән Австрия)
Хоэнберг  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Пелада (Комо)
Казчина Пелада — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Пелада Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Порт-Гибсон (Миссисипи)
Порт-Гибсон  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Порт-Гибсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петровская (елга)
Петровская — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1923 ел
Туулар
Шулай ук карагыз: Төркем:1923 елда туганнар
Вафатлар
Шулай ук карагыз: Төркем:1923 елда вафатлар
(19601) 1999 ND42
(19601) 1999 ND42 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 ND42» саналган.
Рикко (ай кратеры)
Рикко - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 65 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Аннибале Рикко (1844—1911) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Болотная (Улыберда кушылдыгы)
Болотная — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Улыбердь елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крамкувка-Дужа
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новий Олесець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альшаны (Карэлицкий районы)
Альшаны  (Альшаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Устиново (Мияс шәһәр округы)
Устиново (Устиново) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
Куюҗакпынар (Боябат)
Куюҗакпынар (Kuyucakpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Толстий Врх (Словенське Конице)
Толстий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мысенг-Соим
Мысенг-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Атлым елгасының уң ярына тамагыннан 130 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ле-Ор
Ле-Ор — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Райхельсхайм (Оденвальд)
Райхельсхайм  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элень (Люблин воеводалыгы)
Элень  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бассевель
Бассевель — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Элень (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горно-Козарево
Горно-Козарево — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раденгем-ан-Вепп
Раденгем-ан-Вепп (Radinghem-en-Weppes) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аннёллен кантонына карый.
Хоэнбругг-Вайнберг
Хоэнбругг-Вайнберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Валерий Фёдоров
Валерий Васильевич Федоров (Фёдоров, Валерий Васильевич, 1947 елның 3 октябрендә Татарстан АССРның Кайбыч районы Арыслан авылында туган) - Совет һәм Россия физигы, монокристаллдагы нейтроннар, электроннар һәм гамма-квантларның динамик дифракциясе өлкәсендә белгеч. «Курчатово институты» ФТҮ ПИЯФ рентген һәм гамма-спектроскопия лабораториясе мөдире. РФА академия физика-технология университетының нейтрон физика кафедрасы мөдире. Санкт-Петербург дәүләт политехника университетының эксперименталь атом-төш физика кафедрасы профессоры. СПбДУ тикшеренүләренең атом-төш-физик методлары кафедрасы профессоры. Санкт-Петербург дәүләт университетының физик факультетының нейтрон һәм синхрон физика кафедрасы профессоры. Роснанотех дәүләт корпорациясенең синхрон нурланышны һәм нейтроннарны Нано наукларда һәм материалларда куллану буенча фәнни советы әгъзасы. Лауэ-Ланжевена халыкара институты гыйльми советы әгъзасы (Гренобль, Франция).
Биографиясе
1971 елда Атом-төш физикасы белгечлеге буенча Ленинград дәүләт университетының физика факультетын тәмамлаганнан соң («авыр атомнарның рентген дәрәҗәләренең үтә югары структурасын исәпләү» диплом эше темасы) А. Ф. Иоффе исемендәге ФТИ филиалының рентген һәм гамма-спектроскопия секторында Олег Игорь улы Сумбаев җитәкчелегендә стажер-тикшеренүче булып эшли башлый (1971 елның октябреннән СССР ФА Ленинград атом-төш физика институты).
1980 елда киңлек-периодик мохиттә электромагнит процессларга дифракция йогынтысы темасына атом төше физигы һәм элементар матдәләр физигы белгечлеге буенча кандидатлык диссертациясен яклый.