cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Суслики
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Каллембург (Алабама)
Каллембург  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Каллембург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сегиште
Сегиште — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Невиль-ле-Бре
Ла-Невиль-ле-Бре — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(12511) Patil
(12511) Patil — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FQ121» саналган.
Чарноцин (Свентокшиж воеводалыгы)
Чарноцин  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меммот-Спрингс
Меммот-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тьерра-Верде (Флорида)
Тьерра-Верде  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Меммот-Спрингс
Тарихы
Меммот-Спрингс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тьерра-Верде (Флорида)
Географиясе
Тьерра-Верде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пужальт
Пужальт — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сергей Землянов
Сергей Землянов (Сергей Александр улы Землянов, — ) — 1 нче гилдия сәүдәгәре, икмәк белән сату итүче, аннары парахутчылык хуҗасы. 1896-1917 елларда Казан шәһәр думасы гласные, 1901-1917 елларда Казан шәһәр банкының хисаплау комитеты әгъзасы, 1909-1917 елларда шәһәр финанс комиссиясе әгъзасы, 1904-1908 елларда Казан елга укухасенең шурасы рәисе.
790 ел (б. э. к.)
790 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Новы Вендараж
Новы Вендараж (Новы Вендараж ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
(5350) Эпетерсен
(5350) Эпетерсен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GL1» саналган.
Берк (округ, Төньяк Каролина)
Берк — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Моргантон шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 1334 км² тәшкил итә.
Янковичи (Польша)
Янковичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мунтений-де-Сус (коммуна)
Мунтений-де-Сус — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Дел До (Падова)
Дел До — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Төньяк Парова-Яха
'''Сев. Парова-Яха''' — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тулгомы-Яха елгасының сул ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Дел До (Падова)
Географиясе
Дел До Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Төньяк Парова-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Конштансия (район)
Конштансия  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Хшановице (Радомщанский повяты)
Хшановице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лашево (Мазовия воеводалыгы)
Лашево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хшановице (Радомщанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пон (Кот-д’Ор)
Пон (Pont) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Осон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.49 км².
Клинген
Клинген (Clingen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монастырская Виска
Монастырская Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Уса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хәй Мөхәмәдьяров
Хәй Мөхәмәдьяров (тәхәллүсе М. Хәй, тулы исеме Хәй Габдрәфыйк улы Мөхәмәдьяров, Хәй Fабдрафиҡ улы Мөхәмәтйәров) — Бөек Ватан сугышында һәләк булган фронтовик башкорт шагыйре, тәрҗемәче. ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы (1934).
Тәрҗемәи хәле
1911 елның 15 сентябрендә Пермь губернасы Шадрин өязе (хәзерге Чиләбе өлкәсе Сосновский районы, элегрәк Коншак районы) Кунакбай авылында туган. 1941 елның декабрендә Верея шәһәре тирәсендә хәбәрсез югала.
Уфада Ленин мәктәбен (1928), Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтын (1937) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1928—1929 елларда Башкортстан АССР Аргаяш кантонының пионер бюросында, 1931 елдан «Яшь төзүче» («Йәш төҙөүсе» (хәзерге «Йәншишмә »), «Яшь коммунар», «Ленинчы» («Ленинсы», хәзерге «Йәшлек»)  гәҗитләрендә мөхәррир.
1938—1940 елларда Мәҗит Гафури исемендәге Тел һәм әдәбият гыйльми-тикшеренү институтында эшли.
1940 елның 7 февраленнән хәрби хезмәттә. Дивизия сәяси бүлегендә, дивизия гәҗитенең мәхәрририятендә хезмәт итә.
1941 елда Мәскәүдә Башкортстан АССР әдәбияты һәм сәнгате көннәре үткәрелү сәбәпле, Башкортстан хөкүмәте юллавы буенча Уфага кайтарыла. Сәгыйть Мифтахов пьесасы буенча «Сакмар» («Һакмар») операсының либреттосы өстендә эшли.
Бөек Ватан сугышы башлангач, кызылармияче М. Хәй сугышка китә. Смоленск, Калинин юнәлешендәге сугышларда катнаша. Батырларча һәлак була.
Иҗаты
М. Хәй 1920-еллардан ук иҗат итә. Фәлсәфи шагыйрь буларак таныла. Беренчеләрдән булып, сонет төрендә яза башлый. «Барышта»(1931), «Өлгерү» (1940) җыентыклары, сугышка киткәнче 6 китабы басылган.
Багушы (Малахавецки авыл советы)
Багушы  (Багушы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
HD10560
HD10560 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Новы Вострав (Кличавский районы)
Новы Вострав  (Новы Востраў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Чарнца
Чарнца — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новы Вострав (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12512) Split
(12512) Split — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карачукур (Анамур)
Карачукур (Karaçukur) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12512) Split
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HW7» саналган.
Масси (Эссонна)
Масси — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Кабаррус (округ, Төньяк Каролина)
Кабаррус — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Конкорд шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1792 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 945 км² тәшкил итә.
Пучдальбер
Пучдальбер — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сухой Лог шәһәр округы
Сухой Лог шәһәр округы (Городской округ Сухой Лог) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Көньяк идарә округынә керә.
Административ үзәк — Сухой Лог шәһәре.
Административ бүленеш
Сухой Лог шәһәр округы составына 26 торак пункт керә.
Яңа Мичән
Яңа Мичән — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Почта индексы — 422065.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
791 ел (б. э. к.)
791 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Хшановице (Серадзький повяты)
Хшановице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Енибуҗак (Терҗан)
Енибуҗак (Yenibucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (köy).
Тәүзыйха Зарипова
Тәүзыйха Гәрәй кызы Зарипова (1930 елның 12 гыйнвары, — 2018 елның 3 сентябре, Татарстан, Россия) — авыл хуҗалыгы хезмәткәре, сарык үрчетүче. Авыл хуҗалыгын үстерү өлкәсендә казанышлар һәм бишьеллык (1966—1970) планын үтәү өчен Социалистик Хезмәт каһарманы исеменә лаек булган (1971).
Биография
Тәүзыйха Зарипова 1930 елның 12 гыйнварында Татарстан АССРның Баулы районы Мортаза авылында туа. Әтисе Киров исемендәге җирле колхозда агроном булып, әнисе гади колхозчы булып эшли. Балачак еллары Бөек Ватан сугышы белән туры килгән. Кыз, барлык авыл яшьтәшләре белән бергә, өлкәннәргә кыр һәм фермаларда авыр крестьян эшен башкарырга ярдәм итә, моның өчен «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медаленә лаек була.
Сугыштан соң сарыклар үстерү хезмәтен сайлый, моңа утыз елга якын гомерен бирә. 1944—1946 елларда — бригадир, 1951—1954 елларда — учётчы, 1954 елдан «Ирек» колхозының сарыкчылык фермасында сарык үрчетүче булып эшли. 1962 елдан бирле сарык үрчетүче, 1975 елдан пенсиягә чыкканчы унике ел дәвамында Баулы районының С. М. Киров исемендәге колхозның сарыкчылык фермасы мөдире. 1972 елдан 1978 елга кадәр Баулы район cоветының халык депутаты.
Лаеклы ялга чыкканнан соң Тәүзыйха Зарипова ире Илһам (нәсел механизаторы) белән бергә өч баласын тәрбияләгән: кызлары Альбина һәм Илмира, шулай ук өлкән улы Альберт.
Ютазы районы Кәрәкәшле авылында яшәгән. 2018 елның 3 сентябрендә вафат була.
HD105601
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Тәүзыйха Зарипова
Бүләкләр
1971 елда Тәүзыйха Зариповага Социалистик Хезмәт каһарманы исеме бирелә һәм Ленин ордены тапшырыла (VIII бишьеллык планын үтәүдә югары нәтиҗәләр өчен);
HD105601
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тәүзыйха Зарипова
Бүләкләр
Шулай ук «Хөрмәт Билгесе» ордены һәм медальләр белән бүләкләнә, алар арасында «Аеруча хезмәт күрсәткән өчен», ССРБ ВДНХ медале дә бар.
Шустово
Шустово (Шустово) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Коруши (район)
Коруши  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Солнечногорск
Солнечногорск (Солнечногорск) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Коруши (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Солнечногорск
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,6%), украиннар (2,8%), әрмәннәр (1,6%).
Киша (Киша кушылдыгы)
Киша — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Сеченово районы биләмәләрендә ага. Тамагы - исемдәше булган Киша (Сура кушылдыгы) елгасына сул ярыннан 23 км ераклыкта суын коя. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трошково (Тугылым шәһәр округы)
Трошково (Трошково) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Ла-Невиль-Сир-Бернар
Ла-Невиль-Сир-Бернар — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(5351) Дидерот
(5351) Дидерот — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SG5» саналган.
Яновець (Карпатасты воеводалыгы)
Яновець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карлайл-Рокледж (Алабама)
Карлайл-Рокледж  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Карлайл-Рокледж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дел Кризто (Тревизо)
Дел Кризто — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сеглец
Сеглец — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дел Кризто (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Файв-Пойнтс (Флорида)
Файв-Пойнтс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Файв-Пойнтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лашево-Ветшник
Лашево-Ветшник — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иосиф Наговицын
Иосиф Алексей улы Наговицын (Иосиф Алексеевич Наговицын, 6 (18 сентябрь) 1888 — 21 ноябрь 1937) — совет дәүләт эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәл
Иосиф Наговицын Вятка губернасы Глазов өязенең Омутница авылында (хәзер Удмуртиянең Глазов районына карый) удмурт крестьяны гаиләсендә туа. Өч класслы мәктәп тәмамлый, Глазов шәһәр училищесына укырга керә, анда ул 1903 елда марксистлар белән таныша. 1904 елда Вятка авыл хуҗалыгы училищесына укырга керә, кайда социал-демократик түгәрәге әгъзасы була. 1905 елда студентлар забастовкасында катнашу сәбәпле училещесыннан куыла. 1905—1907 елларда Вяткада, Глазовта, Екатиринбурда партия эшен алып бара, аннан соң Кыштымга җибәрелә.
1907 елда кулга алына һәм Енисей губернасына сөрелә. 1913 елда эмиграциягә китә, Белгиядә, Франциядә, Бөекбританиядә яши, чит илләрдәге бәлшәвикләр оешмаларында катнаша. 1918 елның ахырында Россиягә кайта, Я. М. Свердлов исемендәге Коммунистик университетта эшли, 1919 елдан Милләтләр эшләре буенча халык комиссариаты карамагындагы Вәтәк комиссариаты башлыгы булган. 1921 елда — Вәтәк автонмияле өлкәсенең Хәрби-Революцион комитеты башлыгы. 1921—1925 елларда — Вәтәк автонмияле өлкәсенең өлкә советының башкарма комитеты рәисе, 1925—1926 елларда — РСФСР мәгариф халык комиссариатының комиссиясе әгъзасы, милли азчылыкларны мәгърифәтләү буенча советы рәисе. 1926—1937 елларда — РСФСР социаль тәэминат халык комиссары.
1937 елның 21 ноябрьдә Кырымдагы Мисхорда санаторийда үпкә туберкулёзыннан вафат була.
Истәлек
Наговицын исемен Ижауда һәм Можгада урамнары йөртә. Ижауда Наговицынга һәйкәл куелган.
Лозорне
Лозорне — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Мерфрисборо (Арканзас)
Мерфрисборо  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мерфрисборо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мунтень (коммуна)
Мунтень — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.
(12513) Niven
(12513) Niven — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мунтень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(12513) Niven
Тарихы
1998 елның 27 апрелендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HC20» саналган.
792 ел (б. э. к.)
792 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Новы Гарадок (Киравский районы)
Новы Гарадок  (Новы Гарадок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Клингс
Клингс (Klings) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мошью
Мошью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ижма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Колдуэлл (округ, Төньяк Каролина)
Колдуэлл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ленуар шәһәре.
Мошью
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Колдуэлл (округ, Төньяк Каролина)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1841 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1228 км² тәшкил итә.
Пучреч
Пучреч — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чартошови
Чартошови — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Косу
Косу — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Бажки
Бажки (Бажкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Мазһар Абдуллин
1912 елда хәзерге Башкортстанның Салават районы I Иделбай авылында туган. 1942 елның 25 августында Калинин өлкәсе Зубцев районы Воригино авылында һәлак була.
Новы Дзедзин
Новы Дзедзин (Новы Дзедзін ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Косу
Географиясе
Мәйданы —.
Мазһар Абдуллин
Уфадагы Ленин мәктәбен (1930 ел), Мәскәүдә Журналистларның коммунистчыл институтын (1933 ел) тәмамлый.
1935-1937 елларда Кызыл Армиядә хәрби хезмәттә.
Новы Дзедзин
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мазһар Абдуллин
Бөек Ватан сугышы башлангач, танкчылар мәктәбендә укый, Мәскәү өлкәсендә барган сугышларда катнаша.
Дошманга нәфрәт, ватандарлык хисләре белән язылган шигырьләре тупланган “Тормыш” һәм “Кимәл” китаплары дөнья күргән.
''Ватан! Һәрбер кеше сине яклау өчен Күтәрелде изге көрәшкә.
Миллион күңелләргә якын исем – Ватан исеме безнең йөрәктә.
Туган илнең намусын саклаудан да
Артык бәхет бармы дөньяда? ''Ватан-ана. Аның яшәве өчен''
Кызганмыйбыз кайнар канны да!  (“ Ватан" шигыре, 1941 ел )
Тышкы сылтамалар
http://www.kitap-ufa.ru/authors/detail.php?ID=2999
Меннеси
Меннеси — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Бажки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
0-еллар
0-еллар — 1 елда башланган һәм 9 елда тәмамланган унъеллык.
Рус-Литва сугышлары
Рус-Литва сугышлары (Русско-литовские войны) — XIII-XV гасырларда аерым рус кенәзлекләре тарафыннан тәкъдим ителгән, аннары үзәкләштерелгән Рус дәүләте арасында Литва һәм Русь арасындагы хәрби конфликтлар.
Алдындагы тарих
«Литва» исеме беренче тапкыр 1009 елда телгә алына «Вакытлы еллар повесте» (1117 елдән дә соңга калмыйча) Литваны Руська ясак түләүче халыклар арасында искә ала. Литвалар Бөтенслав Брячиславич идарә иткән вакытта Полоцк кенәзлегенә ясак түли, шулай ук Киев Русенең башка кенәзлекләре белән каршы торуда катнаша. .
1225–1245 елларда Смоленск кенәзлеге Литвага каршы сугыша.
Бөек Литва кенәзлеге экспансиясе
1238 елның көзендә яки кыш көне 1239 елның шул вакытта бәйләнешле Галичтан Михаил Всеволодовичның өлкән улы Ростислав һәм галиция гаскәрләре Литвага поход үткәрә, алар белән Л. Войтович ике Чернигов-Северск князьләре: Михаил — Роман Игоревич улын һәм Святослав Всеволодовичны — Владимир Игоревич оныгың үлеме белән бәйли. Походтан соң Ростислав Венгриягә кача, Галичны югалтып. 1245 елда Литва халкы Торжок һәм Бежецк тирәләрене һөҗүм итә 1274 Алтын Урда ханы Мәнгүтимер Смоленск кенәзлегенә Литвага каршы гаскәрләр белән булышкан. Татар гаскәре сугыш хәрәкәте нәтиҗәсендә Литва чигенгән.
Ольгерд идарәсендә
1356 елда Литва кенәзе Ольгерд Брянск, Ржев шәһәрләрен басып ала.
Янушковице (Карпатасты воеводалыгы)
Янушковице — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хшемце
Хшемце — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD105608
HD105608 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Седаты-Томбой
Седаты-Томбой — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Морды-Яха елгасының сул ярыннан 250 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дел Лаворо (Виченца)
Дел Лаворо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дел Лаворо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лашувка
Лашувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хшонстава (Лодзь воеводалыгы)
Хшонстава  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12514) Schommer
(12514) Schommer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HM26» саналган.
Понтайе-сюр-Сон
Понтайе-сюр-Сон (Pontailler-sur-Saône) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Понтайе-сюр-Сон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.17 км².
Лок
Лок — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Авҗыбашы (Чалдыран)
Авҗыбашы (Avcıbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Фалуаз
Ла-Фалуаз — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Камден (округ, Төньяк Каролина)
Камден — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кэмден шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1777 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 793 км² тәшкил итә.
Енивакыф (Чилимли)
Енивакыф (Yenivakıf) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Чилимли илчесенә караган бер авыл (köy).
Карачукур (Алачам)
Карачукур (Karaçukur) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Йосыф турында риваять (балет)
«Йосыф турында риваять» (Сказание о Йусуфе) — Кол Галинең «Кыйссаи Йосыф» әсәре буенча 2001 елда Татар дәүләт опера һәм балет театрында куелган 3 актлы балет.
I акт. Йосыф һәм туганнары
Вакыйга борынгы Көнчыгышта бара. Изге коңгызлар — скарабейлар, кеше язмышы хуҗалары, тормыш шарларын тәгәрәтеп уйныйлар. Мөгаен, зирәк Якуб өчен иң әһәмиятле булган сорауны чишү дә алар кулындадыр — җиткән улларының кайсына яшь ягыннан олылык япмасын (нәсел дәвамчысы дәрәҗәсен) бирергә? Бертуганнарның һәркайсы үзен әлеге исемгә лаек дип исәпли, шуны расларга тырыша. Җемелдәүче йолдызлар уратып алган коңгызларның янәдән күренүе ниндидер могҗиза вәгъдә итә. Алар тәгәрәтеп алып кергән шар ярыла, аннан чибәр егет — Якубның тагын бер улы пәйда була. Егетнең мөкаммәл матурлыгын күреп, Якуб аны башка туганнарыннан өстенрәк күрә, япманы Йосыфка бирергә  карар кыла. Көнләшкән туганнары Йосыфны кыйный, изге япманы ерткалап бетерә. Йосыф кайгыра. Ләкин Якуб һәм коңгызлар аңа әлеге хәлнең аңа Ходай җибәрәчәк сынауларның берсе генә булуын төшендерәләр. Йосыф абыйларын гафу итә, ләкин тегеләре аны яңадан кыйнап, коега ташлый. Коеда Йосыф караңгылыктан курка. Йолдызлар һәм коңгызлар моның да бер сынау икәнен әйтеп, Йосыфны коедан чыгаралар. Йосыфтан котылуларына шатланып торган туганнары аны исән-сау күреп, шашып кала. Келәмгә төреп, яшереп куялар. Якуб бу вакытта улын эзли.
Кое янына тауар төягән кәрәван туктый. Абыйлары Йосыфны сәүдәгәргә сатарга ният кыла. Мөкаммәл гәүдәле колны сатудан керәчәк табышын уйлап, сәүдәгәр шундук риза була. Йосыфның туганнарына акча ыргытып, сәүдәгәр Йосыфны көрсигә утырта. Кәраван юлын дәвам итә. Якуб килеп кергәч, уллары аннан тезләнеп кичерүен сорыйлар.
II акт. Йосыф һәм Зөләйха
Фиргавен авырый. Аның кәефен күтәрү өчен, хатыны Зөләйха бәйрәм оештыра. Ләкин фиргавен моңа битараф кала. Сәүдәгәр фиргавенгә чибәр колны күрсәтергә рөхсәт сорый. Егетнең чибәрлегенә шаккаткан Зөләйха фиргавеннән аны сатып алуын сорый. Сәүдәгәрне үзенең коткаручысы дип санаган Йосыф өчен коллыкка сатылу — тагын бер зур сынау булып тоела.
Зөләйха егетнең игътибарын җәлеп итмәкче була. Ләкин егет аңа карамый. Зөләйха фиргавенгә Йосыфның сәләтләре турында сөйли. Фиргавеннең авырганын ишетеп, Йосыф аны терелтә. Рәхмәт йөзеннән фиргавен олы мәҗлес оештыра.
Зөләйха, егет белән ялгызы калгач, аны яратуын үтенә, дәртенә чыдый алмыйча, күлмәген ертып төшерә. Килеп кергән фиргавенгә Зөләйха шикаять итә, егетне үзен көчләргә теләүдә гаепли. Фиргавен егетне зинданга ташларга боера.
III акт. Йосыф һәм фиргавен
Якуб фиргавенне улының гөнаһсыз булуына ышандырырга тели. Рәнҗеп, күкләрдән ярдәм сорый. Мисырга хәвеф арты хәвеф ява. Ил җимерелә, кешеләр үлә.
Йосыф зинданда. Кинәт ишек ачылып китә, яраннарын һәм Йосыфның туганнарын ияртеп, фиргавен килеп керә. Ул Йосыфтан кичерүен һәм илне коткаруын сорый. Йосыф барысын да гафу итә. Фиргавен аңа үзе янәшәсендә урын тәкдим итә. Шул вакытта йолдызлар килеп керә, һәм Ходай сайлаган Йосыфны үзләре белән алып китәләр.
Бәяләмә
Балетка куелган бәяләр төрле.
Карлтон (Алабама)
Карлтон  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Карлтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мупыръёль
Мупыръёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Югары Двойник елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чахув (Свентокшиж воеводалыгы)
Чахув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шмелек
Шмелек (Шмелек) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Седерхат
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новы Крамянец
Новы Крамянец (Новы Крамянец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
793 ел (б. э. к.)
793 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Мина (Арканзас)
Мина  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мина шәһәре  елда нигезләнгән.
Пьера
Пьера — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фасселс-Корнер (Флорида)
Фасселс-Корнер  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фасселс-Корнер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клостер-Фесра
Клостер-Фесра (Kloster Veßra) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мунтень-Бузеу
Мунтень-Бузеу — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лапа (Карташу)
Географиясе
Мәйданы —.
Байки (Пружанский районы)
Байки  (Байкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Мамалай (Татарстан)
Мамалай — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Почта индексы — 422067.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Яренювка
Яренювка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(5353) 1989 YT
(5353) 1989 YT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 20 декабрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YT» саналган.
Дел Медико (Падова)
Дел Медико — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Хшонстув-Великий
Хшонстув-Великий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дел Медико (Падова)
Географиясе
Дел Медико Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лащин (Мазовия воеводалыгы)
Лащин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(12515) Suiseki
(12515) Suiseki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лащин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12515) Suiseki
Тарихы
1998 елның 30 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HE43» саналган.
Новы Кучын
Новы Кучын (Новы Кучын ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
794 ел (б. э. к.)
794 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
Трубина (Пышма шәһәр округы)
Трубина (Трубина) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Электр
Электр — электр коргыларының хасил булуы, тәэсир итешүе һәм хәрәкәте белән бәйләнгән күренешләр җыелмасы. Инглиз галиме У. Гильберт (1554—1603) гәрәбәнең һәм башка шундый җисемнәрнең мондый үзенчәлеген электрлану дип атаган, чөнки грек телендә гәрәбәне «электрон» дип йөртәләр, шуннан «электр» сүзе дә килеп чыккан. .
Борынгы заманнардан бирле кешеләр электр күренешләре белән кызыксынганнар. Мәсәлән, борынгы грек галимнәре безнең эрага кадәр VII гасырда ук гәрәбәнең (ἤλεκτρον: электрон), йон тукымага ышкыгач, төрле җиңел вак әйберләрне үзенә тартуын күреп белгәннәр. Бик озак вакытлар дәвамында бу үзлек гәрәбәгә генә хас дип уйлаганнар. Ә инде электр күренешләрен системалы рәвештә өйрәнү урта гасырларда гына башланган. Җисемнәрнең ике төрле электрлануын француз галиме Дюфе ачыклаган. Америка галиме Б. Франклин (1706—1790) җисемнәрнең ике төрле электрлануын җисемнәрдә ике төрле электр коргысы булуы белән аңлаткан. Ул, күнгә пыяла таякчыкны ышкыганда, пыяланың—уңай («+»), ә күннең тискәре («-») коргы белән электрлануын фаразлаган. Соңыннан пыяланың икенче төрле электрлануы ачыкланса да, физикада Б.Франклин керткән билгеләү үзгәртелмәгән. Б.Франклин электр күренеш-ләрен фәнни нигездә өйрәнүне башлаучы һәм электростатикага нигез салучы галим буларак билгеле. Җисемнәрне электрландыру буенча куелган күпсанлы тәҗрибәләрдә электр коргыларының бер җисемнән икенче җисемгә югалтуларсыз күчүе ачыкланган. Берьюлы ике җисем электр-ланганда, берсе уңай («+») тамгалы электр коргылары алса, икенчесе шул ук микъдарда тискәре («-») тамгалы электр кор-гылары ала. Бу тәҗрибәләргә нигезләнеп табылган канун электр коргылары саклану кануны дип атала. Бу канунны инглиз галиме M. Фарадей ачкан.
Трубина (Пышма шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Электр
Электрланмаган җисемдә уңай һәм тискәре тамгалы электр каргылары бертигез микъдарда, шуңа күрә барча җисемнәр электр нейтраль булалар. Электр һәм электр күренешләре XX гасыр башында гына фәнни нигездә аңлатыла алганнар. XIX гасыр ахырында тискәре электр йөртүче элементар кисәкчек — электрон ачыла. Электронның электр коргысы q =1,6 Кл һәм массасы те = 9,11 кг. XX гасыр башында инглиз галиме Э. Pезерфорд (1871—1937) атом төшен ача һәм аның уңай тамгалы электр кисәкчекләре — протоннардан торуын исбатлый. Протонның уңай тамгалы электр коргысы q = 1,6 Кл, ә массасы = 1,67 кг. Атомда протоннар һәм электроннар саны тигез, һәм шул сәбәпле атом электр нейтраль була.
Табигый электр
Яшен – атмосферада булган зур электрик бушану, табигый электр.
HD105680
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Картерет (округ, Төньяк Каролина)
Картерет — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бофорт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1722 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3473 км² тәшкил итә.
Мепюи
Мепюи — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Сысәрт шәһәр округы
Сысерть шәһәр округы (Сысертский городской округ) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы.
Административ үзәк — Сысерть шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (89,4%), татарлар (3,4%), башкортлар (1,5%), удмуртлар (1,4%).
Административ бүленеш
Сысерть шәһәр округы составына 38 торак пункт керә.
Киша (Сура кушылдыгы)
Киша — Сура елгасының уң кушылдыгы. Түбән Новгород өлкәсе Сеченово районы һәм Чуашстанның Порецк районы чиге буйлап ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2064/206 урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мылотовиска
Мылотовиска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Тибейвиска елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Шаватт
Ла-Шаватт — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Чекажевице-Други
Чекажевице-Други — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Авҗыкөй (Испир)
Авҗыкөй (Avcıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лапаш
Лапаш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Хшонстувек (Згерский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кнау
Кнау (Knau) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
10-еллар
10-еллар — 10 елда башланган һәм 19 елда тәмамланган унъеллык.
Ражадель
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бакиничы
Бакиничы (Бакінічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пон-д’Эн
Пон-д’Эн (Pont-d'Ain) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Локца
Локца — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ярочин (Карпатасты воеводалыгы)
Ярочин — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD105686
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.