cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бурнев
Тарихы
Хәрбиләр утраудан якынча 1992 елда китә. Утрауда калын пыяла стеналы шлюзлар сакланган эчке күл бар. Утрау ярында куәтле насос станциясе урнашканлыктан, эчке күлнең дәрәҗәсе үзгәрер дип фаразларга була.
Обсерватория калдыклары һәм җимерелгән хәрби корылмалар сакланган. 2005 елдан да соңга калмыйча, хәрбиләр янә утрауда барлыкка килә. Алар утрауда даими түгел, ә вакытлыча урнашкан.
Бөтен утрау буенча объектлар грунт юлы белән бәйле, анда зур машинаның эзләре күренеп тора, ягъни монда хәрбиләр булалар һәм бүгенге көнгә кадәр файдаланып, утрау корылмаларын күнекмәләр һәм ату өчен кулланалар. Утрауда берничә пристань бар, аларның берсе шактый яхшы сакланган һәм, мөгаен, нәкъ менә биредә техника бушатыла. Пристань янында җимерек бина һәм кечкенә бетон бункер сакланган. Төньяктан тагын бер пристань бар, әмма су кимү сәбәпле, ул инде функциональ түгел. Ярда шулай ук каланча, су насослары калдыклары булган бетон бункер бар, алар эчке күлгә су сиптерү өчен хезмәт иткән, ниндидер складның ярымҗимерек корылмалары сакланган.
Даян Мурзин
Даян Фәтхелбаян улы Мурзин — “Кара генерал”, Бөек Ватан сугышында фашистларга каршы сугышкан партизан отрядларын оештырган легендар шәхес, Чехословакиянең Милли батыры. Адольф Гитлерның шәхси дошманы.
Сугышка кадәр
1921 елның 20 гыйнварында Бакалы районының Иске Балыклы авылында күп балалы гаиләдә дөньяга килгән. Гаиләдә 10 бала — бер кыз, тугыз малай үскән. Даян Мурзин балачакта укытучы булырга хыялланган. Аеруча математика фәнен яратып укыган. Мәктәптән соң, укытучы булырга теләп, Кушнаренко педагогика көллиятенә белем алырга киткән. Аны тәмамлап авыл мәктәбендә мөгаллимлек итә башлаган.
1939-1945 еллар
Совет-фин сугышы башлану белән Даян Мурзин үз теләге белән гаскәргә языла. Уфада хәрби әзерлек узганнан соң аны Ленинградта укыттылар, арытаба Финляндиягә җибәрәләр. Укып әзер булуга, фин сугышы тәмамлана. Мурзин Ригадагы хәрби көллияткә укырга керә. Бөек Ватан сугышы башлануын ул курсант буларак чик буенда каршылый. Каты яраланып, чолганышта кала, дошман кулына әсир төшә. Савыгып киткәч, әсирләр лагереннән кача, “Ватан өчен” дигән партизаннар төркеменә кушыла. Аны разведка взводы командиры итеп билгелиләр. Отряд фашист тылында партизаннар сугышын җәелдереп җибәрә. Фашистның танау төбендә бик кыю диверсияләр үткәрәләр. Гитлер армиясенең кораллары, аэродромнары, корал складлары, күперләр һәм юллар шартлатыла, барысының да тузаны күккә оча. Мурзин бу һөҗүмнәрдә икенче тапкыр яралана. Тыл һоспиталеннән аны Украинадагы дошман тылына җибәрәләр. Ул килгәч, монда да партизаннар хәрәкәте көчәеп китә. Аннан Мәскәүгә разведчиклар мәктәбенә укырга чакыртып алалар. Соңыннан Молдавиягә җибәрәләр, Мурзин анда Молотов исемендәге яңа партизан отрядын оештыра. Бу отряд Карпатта Гитлерчылары белән сугыш алып бара. 1944 елда партизаннар отряды алдына катлаулырак бурыч куела. Мурзинны башта штаб башлыгы, аннан соң Ян Жижка исемендәге данлыклы партизаннар бригадасы командиры итеп билгелиләр. Тугыз совет ватандашы, барлыгы 700 сугышчысы булган бригада алман протектораты астындагы Чехия белән Моравиядә фашистларга каршы партизан сугышы башлап җибәрә. Бригада командиры Ян Ушияк бәрелештә һәлак булгач, командир итеп 23 яшьлек Даян Мурзин тәгаенләнә.
Румыния һәм Маҗарстан чигендә канкойгыч сугышлар барганда фюрер үзе басып алган илләрдә алман солдатлары күпләп кырылуына шакката. Моны аңлау өчен Адольф Гитлер үзе Праһага килә. Бөтен кешене җыеп, хисап бирүне таләп итә. Аңа Мурзин отрядының кыю, актив эшчәнлек алып баруы турында сөйләгәннәр. Гитлер ярты миллионлы алман армиясен куркуда тоткан «Кара генерал»ның “Кара генерал”ны тоткан яки үтергән өчен 3 миллион рейхсмарка вәгъдә ителә. Аны тоту өчен гестапо армияне генә түгел, басып алынган территориядәге барлык халыкны җәлеп итмәкче булган. Моравиядә, Чехиядә, Словакиядә очкычлардан Мурзин сурәте төшерелгән меңләгән листовка ташлыйлар. Мурзинның соңрак язылган хатирәләрендә: “Халык ул акчага мине сатмады”, — диелә. Партизан отрядын коткару өчен, Чехословакия чигеннән чыгарып торалар. Гитлерчылар, партизаннар отряды урнашкан авылны җир белән тигезләгәч, “Кара генерал”ның бандасын юк иттек, дип уйлаганнар. Ләкин бу “шатлык” озакка бармый. Мурзин отряды фашистның борын төбеннән 16 нчы танк армиясе сәргаскәре генерал Мюллерның үзен тоткын итеп ала. Мурзин отряды генерал Власовны кулга төшерү буенча да уңышлы операция үткәрә. Мурзин бригадасы хәрби техникасы белән бергә 68 эшелонны, меңнәрчә фашистны, 86 стратегик мөһим күперне юкка чыгара.
Сугыштан соң
Мурзин озак еллар дәвамында Башкортстан прокуратурасында хезмәт итә, аннан БАССР Адвокатлар коллегиясенең рәисе вазифаларын башкара. Аның тырыш хезмәте “Башкортстанның атказанган юристы” дигән мактаулы исем белән билгеләнә. Тынгысыз ветеран лаеклы ялга чыккач та өйдә кул кушырып утырмый. БР Хокук саклау, кораллы көчләр, сугыш һәм хезмәт ветераннары шурасы президиумы рәисе була, хөкемгә тартылучыларны аклау комиссиясендә дә әгъза булып тора. Моңардан тыш, аны һәрдаим яшьләр белән очрашуларга чакырып торалар.
Бүләкләр һәм хөрмәт билгеләре
Мурзин — Моравия һәм Чехиянең 18 шәһәрендә шәрәфле ватандаш дип танылган, Злин шәһәрендә майор Мурзинның исемен йөртүче урам бар. Әмма Чехословакияне азат иткәне өчен Даян Мурзинга бер генә совет медале дә бирелмәде. Ике тапкыр Герой Йолдызы белән бүләкләү турындагы карар кире кагылды. Бөтен дөнья халкы Җиңүнең 60 еллыгын бәйрәм иткәндә, Россиянең иң югары түрәләреннән торган делегация Словакиягә барды. 2005 елда Чехия белән Словакиянең атаклы шәхесләре Россиянең ул чактагы президенты В. Путиннан Даян Мурзинга Россия Герое исемен бирүне сорап хат язганнар. Бу үтенеч тә җавапсыз калган. Даян Баян улы Мурзин каты авырып 2012 елның 10 февралендә Уфада вафат булды.
Даян Мурзин нәфис әдәбиятта
Заманында Даян Мурзин батырлыгына багышлап рус һәм яһүд язучылары байтак әдәби повесть һәм романнар иҗат иткәннәр. Татарлардан исә язучы Мияссәр Басыйров кына үзенең атаклы якташы Даян Мурзин хакында “Кара сакаллы генерал” дигән документаль повесть язган.
Мурено
Мурено — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окурҗалар (Аланья)
Окурҗалар (Okurcalar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нуретдин Мөхетдинов
Нуретдин Мөхетдинов (, Аллан, Сырдәрья өлкәсе, Рәсәй империясе —, Ташкәнт, Үзбәкстан) — үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
Бөтенсоюз кооператив институын (1948) бетергән.
Казе Санти (Тревизо)
Казе Санти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Санти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нуретдин Мөхетдинов
ҮКФ Нәмәнгән өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1948-1950), ҮзССР Югары шурасы рәисе (1950-?), ҮКФ Ташкәнт өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1950-1951), Үзбәкстан ССР Министрлар шурасы рәисе (1951-1953, 1954-1955) рәис урынбасары (1953-1954), Үзбәкстан коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1955-1957), ССРБның Сүриядәге илчесе (1968-1977), ССРБ сәүдә-сәнәгать пулаты рәисе урынбасары (1977-1987). СБКФ ҮК әгъзасы (1952-1966), 3-5 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
Гендер кемлек
Гендер кемлек — кешенең феминин, маскулин яки икеле түгел гендерлы булу эчке хисе.
Ожга
Ожга — Сивинь елгасы кушылдыгы. Мордва Республикасының Иске Шайгово районы, бераз өлеше Кадошкино биләмәләрендә ага. Елга Сивинь елгасының сул ярына тамагыннан 57 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Аман-Лонпре
Сент-Аман-Лонпре — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Радзеюв (Ополе воеводалыгы)
Радзеюв  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гартсвилл (Көньяк Каролина)
Гартсвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17700) 1997 GM40
(17700) 1997 GM40 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GM40» саналган.
Хартенштайн (Бавария)
Хартенштайн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джуно
Джуно — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.
Падгорная (Слонимский районы)
Падгорная  (Падгорная ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Джуно
Тарихы
Джуно шәһәре елда нигезләнгән.
Падгорная (Слонимский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Джуно
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Джуно
Бадерсдорф
Бадерсдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Глогова (Турецкий повяты)
Глогова  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Темплтон (Калифорния)
Темплтон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Темплтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түлү (Балакән)
Түлү  (Tülü ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Ельгишево
Ельгишево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ториньян-Вьё
Ториньян-Вьё (Taurignan-Vieux) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-дю-Кузеран кантонына карый.
Муртинци
Муртинци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валя-Педурий
Валя-Педурий — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
7 номерлы лицей-интернат
7 нче номерлы лицей-интернат (элекеге исеме 7 нче татар-төрек лицее) — Казанның иң абруйлы һәм алдынгы мәктәпләрнең берсе. Лицей 1994 елда Татарстан һәм Төркия хөкүмәтләре тарафыннан ачылган.
Гомуми мәгълүмат
Лицейда 7 сыйныфтан башлап укыйлар. Лицей үзенчәлеге – интернат, ягъни укучыларның күпчелеге атна буена махсус бинада яшиләр. Биредә гендерлы укыту кулланыла, укучылар ир-ат җенесеннән.
Укыту 4 телдә алып барыла: татарча, төрекчә, инглизчә, урысча. Лицейны тәмамлаучыларның 100% диярлек Татарстан, Россия һәм чит ил университетларына укырга керәләр. Лицей укучылары Татарстан, төбәк һәм Россия бәйге/олимпиадларында зур уңышларга ирешәләр. Балалар лицейга 6 нчы сыйныфтан соң, март-июнь айларында уздырылган махсус имтиханнар нәтиҗәседә кабул ителәләр.
Арбатур
Арбатур — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының сул ярыннан 648 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Моншатон
Моншатон — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Хаслох
Хаслох — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Заречное (Чиләбе өлкәсе)
Заречное (Заречное) — Чиләбе өлкәсенең Варна районы составына керүче авыл.
Казе Сантило (Беневенто)
Казе Сантило — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Заречное (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Казе Сантило (Беневенто)
Географиясе
Казе Сантило Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Заречное (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Казе Сантило (Беневенто)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Заречное (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
(17701) 1997 GU41
(17701) 1997 GU41 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 9 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GU41» саналган.
Киллик (Боябат)
Киллик (Killik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Радзиковице
Радзиковице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Рахманинов
Сергей Василий улы Рахманинов (tat. lat. Sergey Raxmaninov ) (1873 елның 1 апрелендә – 1943 елның 28 мартында) – Россия бөек композиторы, зур оста-пианист һәм дириҗёр. Үзенчәлекле музыкаль стилен булдыручы, дөньяның музыкасына зур йогынтысы ясаган.
Рахманинов борынгы татар нәселеннән чыккан, Рахман морзалары 15 гасырда Алтын Урдадан рус кенәзлегенә күчкән, 16 гасырдан морзалар – дворяннар булып танылган Россия патшасына хезмәт итә башлаганнар.
Тәрҗемәи хәл
Рахманинов Санкт-Петербург һәм Мәскәү консерваториясендә укыган. 1888 елда ул консерваторияне пианист буларак тәмамлый. Консерваториядан соң башта укытучы булып эшли.
1901 елда Икенче фортепиано концертын иҗат итә. Соңрак Зур Театрда дириҗер булып эшли башлый.
Рахманинов ике тапкыр – 1910 һәм 1916 елда Казанда булган. Казанда бөек композитор чыгыш ясаган һәм Казанның музыкаль уку йортларын тикшерә һәм аларга булыша. Сергей Рахманинов истәлегенә Казан шәһәрендә Халыкара фестиваль "Ак канәфер" (Белая сирень) үткәрелә.
Октябрь инкыйлабыннан соң Рахманинов Швецияга концертка чакырыла. Шулай итеп Рахманинов белән хатыны Россиядән китә. 1918 елда ул Норвегиядән Нью-Йорк шәһәренә күчә.
Бөек Ватан сугышы чорында Рахманинов берничә концертларны бирә һәм бөтен җыелган акча Кызыл Гаскәр фондына тапшыра.
Сергей Рахманинов 1943 елда меланома чиреннән Калифорниядә үлә. Нью-Йорк шәһәре янындагы Кенсико зиратында күмелгән.
Истәлек
Рахманинов исемен Тындагы Ростов hәм Париж шәhәрләрендәге консерваторияләр йөртәләр.
Рахманинов исемендәге "Ак канәфер" Халыкара фестивале
Казан шәһәрендә Рахманинов истәлегенә "Ак канәфер" (Белая сирень) Халыкара фестивале 2011 елдан башланып китә. "Ак канәфер" (Белая сирень) – Рахманиновның мәшһүр романсы. 2011 елның 1 июнендә Казан ратушасында Рахманиновка истәлек тактасы куела.
"Ак канәфер" Халыкара фестиваленең нигезләвенә Татарстанның Дәүләт симфоник оркестры җитәкчесе Александр Сладковский, Дмитрий Мацуев бик булыштылар. "Ак канәфер" Халыкара фестивале ачылу тантанасында Рахманинов оныгы – Александр Рахманинов – Конюс (1933 – 2012) катнашты. "Ак канәфер" Казанның Халыкара фестивалендә мәшһүр дөньяның пианистлары чыгыш ясый.
Иҗат әсәрләре
Произведения без опуса:
Әдәбият
(D’Antoni Claudio A. Rachmaninov – Personalità e poetica, 2003 Roma, Bardi Editore, pp. 400, ISBN 88-88620-06-0; ISBN 978-88-88620-06-0) (D’Antoni Claudio A. Dinamica rappresentativa del ’suono-parola’- La ’drammaturgia compressa’ delle Romanze di Rachmaninov pp. 480,, 2009 Roma www.ilmiolibro.it)
Моргантаун (Индиана)
Моргантаун  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Анн (Луар һәм Шер)
Сент-Анн — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Глодно (Гродзиский повяты)
Глодно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD199311
HD199311 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Нопино
Нопино (Нопино) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Падгрушаны
Падгрушаны (Падгрушаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Окуркөй (Һани)
Окуркөй (Okurköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Падгрушаны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бад-Зауэрбрунн
Бад-Зауэрбрунн — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сабир Камалов
Сабир Камалов (, Ташкәнт, Сырдәрья өлкәсе, Рәсәй империясе —, Ташкәнт, ҮзССР, ССРБ) — үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе. Ташкәнт марксизм-ленинизм институтында (1936-1937), БК(б)Ф ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбендә (1946-1949) укыган. Комсомолның Каракалпак өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1933-1936), ҮКФ Фәрганә өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1938-1940), ҮзССР игенчелек халык комиссары (1940), Үзбәкстан ССР Халык комиссарлары шурасы рәисе урынбасары (1940-1951), Үзбәкстан КФ Каракалпак (1941-1946), аннары Фәрганә (1949-1950) өлкә комитетлары беренче сәркәтибе, ҮзССР Министрлар шурасы рәисе (1955-1957), Үзбәкстан коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1957-1959), Фәрганә өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1959-1962), ҮзССР хәзерләүләр министры (1970-1980). Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1956-1961), 2-5 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
Амо Сагиян
Амо Сагиян (Համո Սահյան, чын исеме Амаяк Саакович Григорян; 1914 елның 14 апреле, Лор — 1993 елның 17 июле, Ереван) — Совет һәм әрмән шагыйре.
Тормыш юлы
Туган ягында башлангыч белем алганнан соң укуын Бакыда дәвам итә, анда урта белем ала, ә Бөек Ватан сугышы алдыннан Бакы педагогика институтының (хәзер Азәрбайҗан дәүләт педагогика университетының) лингвистика бүлеген тәмамлый. 1939—1941 елларда Бакыда «Совет язучысы» журналында әдәбиятчы булып эшли. Сугышта катнаша, Каспий флотилиясендә хезмәт итә.
Сугыштан соң әрмән язучысы Стефан Зорьян чакыруы буенча Ереванга килә һәм күпмедер вакыт аның өендә яши. Ереванда гомер азагына кадәр яши һәм эшли. СБКФ әгъзасы, 1946 елдан КПСС.
Хезмәт Кызыл Байрагы, Октябрь Революциясе һәм Почёт Билгесе орденнары белән бүләкләнә. Әрмән ССР Дәүләт премиясе лауреаты (1975 ел, «Սեզամ, բացվիր» — «Сезам, ачыл» шигырьләр җыентыгы өчен).
Иҗат
Амо Сагиян 1930 елларда бастыла башлый. 1939 елдан ССРБ язучылар берлеге әгъзасы.
Аның «Воротан ярында» исемле беренче шигырь җыентыгы 1946 елда чыга. Аннан соң «Биеклектә» (1955), «Яшел тупыл» (1959), «Армения җырларда» (1962), «Кояш батуы алдыннан» (1963), «Кыялар җыры» (1968), «Елларым минем» (1970), «Чакыр, торна!»(1973) һәм башкалар дөнья күрә.
Бойдере (Кочарлы)
Бойдере (Boydere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Диллингхем
Диллингхем — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу зонасы. Үзәге - Диллингхем шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1980 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 54 170 км² тәшкил итә.
Радиня
Радиня — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Насалевци
Насалевци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ельзаново (Голюбско-Добжинский повяты)
Ельзаново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гаффни (Көньяк Каролина)
Гаффни  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаффни шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17702) Крыштофгарант
(17702) Крыштофгарант — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 1 маенда П. Правец тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 JD» саналган.
Монюшон
Монюшон — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Хасфурт
Хасфурт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паньжа
Паньжа — Мокша елгасының сул кушылдыгы. Мордва Республикасының Торбеево районы, Ковылкино районы, Пенза өлкәсенең Наровчат районы биләмәләрендә ага. Елганың башы Торбеево районында. Елга озынлыгы 53 км.
Ториньян-Касте
Ториньян-Касте (Taurignan-Castet) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-дю-Кузеран кантонына карый.
Паньжа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Теннант (Калифорния)
Теннант  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Теннант халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Ишль
Бад-Ишль — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Led Zeppelin
Led Zeppelin - Böyekbritaniä rok-törkeme, London şähärendä 1968 yılda barlıqqa kilgän. İñ uñışlı, yañalıqçı, abruylı zamanlı tarixta törkemnärneñ berse tanılğan.
Казе Сардина (Пиза)
Казе Сардина — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Led Zeppelin
Üzençälekle yañğıraş buldırıp (gitara drayvı, ritm-bülek, açı tawış belän) Led Zeppelin - iñ uñışlı xard-rok törkemnärneñ berse bulıp sanala. Xevi-metal, folk-blüz stilen buldıruçı.
Казе Сардина (Пиза)
Географиясе
Казе Сардина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Led Zeppelin
Led Zeppelin rok-muzıkasında iñ uñışlı törkemnär arasında qala, alarnıñ albomnar tirajı 300 million artıq, 112 million AQŞta satılğan.
Казе Сардина (Пиза)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Led Zeppelin
1995 yılda Led Zeppelin "Rok-n-roll Şöhräte" zalına kerä, 2005 Grammi bülägen ala (Grammy Hall of Fame), 2006 yılda - Polar Music Prize - Nobel bülegeneñ muzıykal' analoğın ala.
Diskografiä
Studiä albomnarı:
Cıyıntıqlar:
Песочная (Болотея кушылдыгы)
Песочная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Болотея елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Валя-Пекий
Валя-Пекий — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Песочная (Болотея кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бойлуҗа (Низип)
Бойлуҗа (Boyluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Морокко (Индиана)
Морокко  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17703) Bombieri
(17703) Bombieri — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 9 сентябрендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 RS5» саналган.
Хаттенхофен (Бавария)
Хаттенхофен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Арну (Луар һәм Шер)
Сент-Арну — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Чудиново (Киров өлкәсе)
Чудиново (Чудиново) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (98%).
Ени Шәриф
Ени Шәриф (Yeni Şərif ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Падгурье
Падгурье (Падгур’е ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Глодно (Конинский повяты)
Глодно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Окчабел (Гүргентепе)
Окчабел (Okçabel) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глодно (Конинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD199340
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кукнур (Мари Иле)
Кукнур (Кукнур, Кукнур) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,4%), урыслар (8,6%).
Ернестово
Ернестово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мопертю-сюр-Мер
Мопертю-сюр-Мер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Ернестово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Киллик (Токат)
Киллик (Killik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Радлув (Ополе воеводалыгы)
Радлув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Негованци
Негованци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көнбатыш Алеут утраулары
Көнбатыш Алеут утраулары — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу зонасы. Үзәге - Уналашка шәһәре.
(17704) 1997 UM5
(17704) 1997 UM5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 21 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UM5» саналган.
Көнбатыш Алеут утраулары
Тарихы
Рәсми рәвештә 1980 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 36 561 км² тәшкил итә.
Касыйм-Җумарт Тукаев
Касыйм-Җумарт Кәмал улы Тукаев (Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев,, , Казакъ ССР, ССРБ) — казакъ дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, Казакъстан Республикасының гамәлдәге президенты һәм Казакъстан Кораллы көчләренең Башкомандующие, Казакъстан Республикасының Куркынычсызлык Шурасы рәисе (2022 елның 5 гыйнварыннан), «Аманат» фиркасенең рәисе (2022 елның 28 гыйнвары ― 26 апреле).
2019 елның 20 мартыннан башлап Казакъстан Республикасы президенты вазыйфаларын вакытлыча башкаручы, сәяси фәннәр докторы, Казакъстан Республикасының элекке премьер-министры (1999–2002), Казакъстан Республикасының Парламенты Сенаты Рәисе (2013 елның 16 октябреннән).
2019 елның 9 июнендә, чираттан тыш Президент сайлауларында, 70,96% тавыш җыеп, 2022 елның 20 ноябрендә узган сайлауларда 81,31% тавыш җыеп, җиңгән.
Гринвилл (Көньяк Каролина)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гринвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Клайнкирххайм
Бад-Клайнкирххайм — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Радомеровице
Радомеровице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хаузен (Ашаффенбург)
Хаузен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тремуле
Тремуле (Trémoulet) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-д'Арьеж кантонына карый.
Паддубна (Лидский районы)
Паддубна  (Паддубна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Морристаун (Индиана)
Морристаун  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Аргудат
Аргудат — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Четь елгасының сул ярыннан 248 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 52 км.
Морристаун (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Аргудат
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Морристаун (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аргудат
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глодово (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Перилор
Валя-Перилор — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мусорка (Зур Юг кушылдыгы)
Мусорка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Юг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жабенець (Александровский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17705) 1997 UM24
(17705) 1997 UM24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бойно (Шеһиткамил)
Бойно (Boyno) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аллаһьярлы (Бейләган)
Аллаһьярлы  (Allahyarlı ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
Мопертюи (Манш)
Мопертюи — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Сент-Еньян (Луар һәм Шер)
Сент-Еньян — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Парка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Парка
Казе Сартор (Тревизо)
Казе Сартор — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Сартор Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чарлз Дауэс
Чарлз Гейтс Дауэс (Charles Gates Dawes; 27 август 1865 ел, Мариетта, Огайо – 23 апрель 1951 ел Эванстон Иллинойс) — АКШ дәүләт эшлеклесе, дипломат, эшкуар һәм хәрби. 1925 елда Джозеф Чемберлен белән бергә Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
Биография һәм сәяси эшчәнлек
Чарлз Дауэс сәясәтчеләр һәм эшкуарларның борынгы нәселеннән, аның бер бабасы Азатлык өчен сугыш батыры була. АКШ гаскәрләрендә хезмәт иткәндә, Дауэс генерал Джон Першинг белән дуслаша. 1894 елдан кайбер нефть компанияләре белән уртак җитәкчелек итә. Уильям Маккинли администрациясендә валюта системасы белән идарә итә (1898-1901). Соңрак, Сенатка сайлауларда җиңелеп, яңадан бизнеска кайта һәм Иллинойс трест компаниясен 1914 елга кадәр җитәкли. Беренче бөтендөнья сугышында катнашып, бригада генералы була. 1923-1924 елларда Алмания өчен репарацион план төзегән халыкара белгечләр комитетының рәисе була. Бу эше һәм аның исемен йөртүче планны төзегән өчен, ул 1925 елда Тынычлык өчен Нобель премиясе белән бүләкләнә.
Неделково
Неделково — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Чарлз Дауэс
Биография һәм сәяси эшчәнлек
1925-1929 елларда Дауэс президент Калвин Кулидж идарәсендә Җөмһүрияти фиркадан вице-президент була. Иң кызыгы шунда ки, Кулидж белән Дауэс (президент һәм вице-президент) арасындагы мөнәсәбәт АКШ тарихында иң начар булып санала: сайлаулардан соң ук Дауэс Кулиджка аны мыскыллап, хат җибәрә, хөкүмәт утырышларында катнашмаячагын белдерә, ә аннары сенаторлар белән талаша (вице-президент буларак, ул сенат рәисе дә була). Моннан ары дәүләтнең «беренче» кешеләре беркайчан да татулашмыйлар.
Неделково
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарлз Дауэс
Биография һәм сәяси эшчәнлек
Ул Иллинойс штатында, Эванстон җирлегендә 1951 елның 23 апрелендә вафат була.
Термал (Калифорния)
Термал  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Термал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алабуга епархия хатын-кызлар укуханәсе
Алабуга епархия хатын-кызлар училищесы (Елабужское епархиальное женское училище, Yelabuga′s eparchial girl′s school) — Нократ губернасы Алабуга шәһәрендә 1903-1918 елларда эшләгән хатын-кызлар өчен урта уку йорты. Алты ел уку дәвамында әлеге укуханәдә өй укытучылары, чиркәү-приход мәктәбе укытучылары, епархия укуханәләре укытучылары әзерләнгән. Октябрь инкыйлабына кадәр берничә йөз кыз балага аттестат бирелгән.
Тарих
Алабуга сәүдәгәре Василий Григорий улы Стахеев (1842-1896) истәлегенә аның тол хатыны, укуханәнең шәрәфле багучысы Глафира Федор кызы Стахеева акчасына салынган. Чулман буе төбәгендә православие чиркәве ихтыяҗларын исәпкә алып, 3 губернаның — Нократ, Уфа, Казан губерналары — 5 өязенең үзәк пункты булган Алабуга шәһәрендә руханилар семинариясе ачуны сорарга дигән фикергә килдем
Изге Синод сәүдәгәр хатынның ниятен хупласа да, семинария ачарга рөхсәт бирми, хатын-кызлар өчен укуханә төзергә генә рөхсәт итә. Укуханә бинасын Нократ губерна 1нче дәрәҗәле архитектор, класслы рәссам И. А. Чарушин (ru) проекты буенча архитектор-рәссам И. А. Горохов 1898-1903 елларда төзеткән. 1899 елның 8 июнендә тантаналы рәвештә нигезгә беренче ташны салу оештырыла. Төзелешнең хуҗалык-икътисад ягын Глафира Федор кызының улы, 1 гильдия сәүдәгәр, РИ Дәүләт шурасы әгъзасы Федор Василий улы Стахеев (1870-1945) күзәтеп тора. 1903 елда Ф. В. Стахеев үзе төзеткән электр станциясеннән (бинасы элекке Пристань, хәзерге Шишкин урамында) үз акчасына укуханә бинасына электр уты кертә. 1903 елның 15 августына төзелеш эшләре тәмамлана.
Укучылар
Уку йортына 10-12 яшьлек кыз балалар кабул ителгән. Укыган өчен гаиләнең матди хәленә карап түләү кертелгән. Укуханәгә рухани, чиркәү әһелләре балалары белән беррәттән, дөньяви кешеләрнең балалары, шул исәптән милләте рус булмаганнар һәм ятимнәр дә кабул ителгән. Ятимнәр өчен акчаны епархия түләгән.
Укыту-тәрбия
Укулар 1 сентябрьдә башланып, имтиханнар алдыннан май аенда туктатылган. Дәресләр укуханә башлыгы төзи һәм епархия иерархы раслый. Дәресләр иртәнге сигездән көндезге икенче яртыга кадәр дәвам итә. Алты ел уку дәверендә түбәндәге фәннәрдән белем бирелгән: Закон Божий, рус теле, арифметика, алгебра, геометрия, тригонометрия, география, физика, тарих, чиркәү җырлары, рус ватандашлар тарихы, дидактика, педагогика, этика, матур язу, кул эше, музыка, француз теле. Укуханәне тәмамлаучыларның күпчелеге «өй укытучысы» аттестаты алган. Тел-тарих һәм физика-математика бүлекләрендә ачылган махсус классларны тәмамлаучылар «чиркәү-приход мәктәбе укытучылары», «епархия укуханәләре укытучылары» белгечлеге алып чыккан.
Ябылу
Совет хакимияте урнашкач, 1917 елның ахырыннан Рус православие чиркәвенә карата чикләүләр кертелә. РСФСР 1918 елның 23 гыйнварында көченә кергән «Чиркәүне дәүләттән, мәктәпне чиркәүдән аеру турындагы декрет»ы кабул ителгәч, иң беренче булып, дини уку йортлары һәм алар эчендәге чиркәүләр ябыла.
Бина
Вятка бароккосы дигән стильдә салынган бина. Бинаның урта өлеше (фасады) очына главка һәм тәре куелган гөмбәзсыман корылма белән тәмамлана. Урта өлештән соң бинаның симметрияле уң һәм сул канаты сузыла. Аларга ике яктан ике катлы флигельләр ялгана. Сул яктагы флигельдә үрнәк чиркәү-приход мәктәбе, уң яктагы флигельдә мунча һәм хуҗалык итү бүлмәләре урнашкан булган. Бинаның төп корпусы дүрт катлы, идән асты бүлмәләре (подвалы) бар. Тышкы диварлары һәм цоколе кирпеч һәм ак ташның җирле токымы белән тышланган. Коридорлар, рекреация заллары, этаж арасындагы баскыч мәйданчыклары, бинадан чыгу юллары Алабуганың үзендә, Капитон Яков улы Ушков заводында эшләнгән плитка белән капланган. Укуханә эчендә даими эшләүче Василий чиркәве урнашкан булган. Чиркәүнең эчке бизәлеше Византия стилендә башкарылган. Россия империясендәге хатын-кызлар өчен салынган укуханәләр биналары арасында уздырылган архитектура бәйгесендә Алабуга училищесы беренче урынны ала.
Кызыклы факт
Бинаның подвалыннан шәһәрдәге башка биналар белән тоташтырылган, гөмбәзләп эшләнгән җир асты юлына керү ишеге булган. Совет заманында, балалар уйнарга кереп адаша һәм югала башлагач, ишекне томалаганнар. Төнге каравылчылар бинада даими рәвештә төнлә дини җырлар башкарылганын, шулай ук флигельгә илтүче тар гына аралыктан узганда бала елаган тавыш ишетүләрен әйтәләр. Төзелеш вакытында кирпечләр арасына күп күләмдә йомырка салынган измә салып барылган, шуңа күрә бина ремонты вакытында диварларны сүтү-җимерү бик авыр.
Мукагали Макатаев
Мокагали Макатаев (Мұқағали Мақатаев) — казакъ-совет шагыйре, язучы һәм тәрҗемәче.
Тәрҗемәи хәле
Мокагали Макатаев 1931 елның 9 февралендә РСФСР Казакъ АССР-ның (1936 елдан Казакъстан ССР) Алматы өлкәсе Нарынкол районы (хәзерге Раембәк районы) Карасаз авылында дөнья күргән. 1952—1969 елларда Казакъ Радиосында диктор булып, «Советтік шекара» (Совет чиге), «Социалистік Қазақстан» (Социалистик Казакъстан), «Мәдениет және тұрмыс» (Мәдәният һәм тормыш) гәзитләрендә һәм «Жұлдыз» (Йолдыз) журналында эшләде. 1970 елдан Казакъстан ССР Язучылар берләшмәсенең әгъзасы.
Иҗаты
Мукагали Макатаев әсәрләре 1948 елдан республика газеталарында басыла башлады. «Апассионата» (1962) поэмасын язганнан соң, киң халыкка мәгълүм булды. Уильям Шекспирның сонетларын, Уолт Уитменнең шигырьләрен, Дантеның «Илаһи кәмитен» казакъ теленә тәрҗемә итте.
Макатаев 1976 елның 27 март көнне Алматы шәһәрендә вафат булды. 1999 елда аңа, вафатыннан соң, Казакъстан хөкүмәте Казакъстан Җөмһүриятенең Дәүләт бүләген тапшырды.
HD199343
HD199343 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Радостиня
Радостиня — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хаузен (Түбән Бавария)
Хаузен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Кройцен
Бад-Кройцен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Окчу (Чумра)
Окчу (Okçu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гринвуд (Көньяк Каролина)
Гринвуд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гринвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пикша (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Тебеньково
Тебеньково (Тебеньково) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Заречный (Карталы районы)
Заречный (Заречный) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
(17706) 1997 VA6
(17706) 1997 VA6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 9 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VA6» саналган.
Казе Сартори (Виченца)
Географиясе
Казе Сартори Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.