cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аррениус (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Сванте Август Аррениус (1859—1927) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Arrhenius (crater)
Бад-Висзе
Бад-Висзе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар (Җәбраел)
Татар  (Tatar ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Боровые (Слободской районы)
Боровые (Боровые) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Вруаль
Вруаль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Идрис (Әлшәй районы)
Идрис — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452120, — 80202870006.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 389 кешенең яшәве мәгълүм.
Котучи-Яга
Котучи-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Татляга-Яга елгасының сул ярына тамагыннан 68 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 80 км.
Космополитизм
Космополитизм (κοσμοπολίτης ягъни kosmopolites — космополит, дөнья кешесе) — дөньякүләм кешелекнең (ru) мәнфәгатьләрен аерым милләт яки дәүләт некеннән өстенрәк куючы һәм һәрбер кешене Җир чикләре эчендә суверен шәхес (ru) дип күрүче бөтендөнья ватандашлыгы идеологиясе.
Котучи-Яга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Космополитизм
Космополитизмның төрле формадагы фикерләрен уртаклашкан кешене космополит дип атыйлар.
Котучи-Яга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Космополитизм
Космополит җәмгыять уртак әхлак, уртак икътисади мөнәсәбәтләр, яки берничә милләтне берләштерүче сәяси структурага нигезләнә ала. Үрнәк буларак Кваме Аппиа (ru) төрле үзенчәлекле шартлары булган урыннардан (физик, икътисади, һ.б.) килгән индивидлар дини, сәяси һ.б. ышанулары аерылуына карамастан бер-берсенә карата хөрмәткә нигезләнгән мөнәсәбәтләргә керә алуларына ишарәли.
(18240) Mould
(18240) Mould — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Космополитизм
Тарих
Космополитизм Борынгы Грециядә барлыкка килә. Дөнья ватандашлыгы турында фикерләрне Сократ ның белдерүе билгеле булса да, үзен "космополит" дип беренче тапкыр Диоген (ru) билгели. Шул заманнарда космополитизм киниклар тәгълимат ында үсә иде. Моның өчен көчле импульс буларак Пелопоннес сугышы аркасында аерым полислар үз бәйсезлеген һәм әһәмиятен югалтулары сәбәпле чикле җирле ватанпәрвәрлек төшенчәсенә таба үскән негатив карашлар булды. Соңыннан (аеруча Борынгы Рим чорында) теоретик нигезләрне стоиклар фәлсәфә мәктәбе эчендә үсә.
Урта гасырлар да космополитизм дин и төсмерен ала һәм католик чиркәве нең папалар теократиясен төзергә тырышлыгында күзәтелә, тик теоретик планда үсми. XVI гасыр дан башлап, космополитизм күбесенчә дөньяви төсмерен йөртә. 1544 елда "космополитизм" термины яңадан дөньяви мәгънәсендә Гийом Постель (ru) тарафыннан һәрбер кешенең ирекле сайлауга нигезләнгән, милләт яки дин төшенчәләре белән чикләнмәгән кардәшлеккә нигезләнгән дөньякүләм дәүләт буларак уйлап чыгарыла. Шуңа карамастан, космополитизм уйлары бу чорда әле оешу стадиясендә, алхимия һәм герметизм белән кызыксынучыларның яшерен оешмаларында үсеп килә.
Җәмгыятьләренең  киң таралганлыгы, структурасы һәм сәяси тәэсире аркасында космополитизм фикерләренең җәелүе беренче тапкыр масонлык (ru) заманында күзәтелә. Формалашуы сугышлардан арган аурупалылар арасында пацифизм (ru) фикерләренең үсә барган чорга туры килә. Нәтиҗәдә хәттә Монтескье (ru) һәм Вольтер кебек мәгърифәтчелек чоры шәхесләре вәзгыятьнең чишелешен Европаның суверен илләренең берләшүендә, бердәм республиканың вилаятьләргә әйләнүендә күрә башлады. Бу юлда Бентам (ru) һәм Кант тәкъдим иткән "Мәңгелек тынычлык" (ru) проекты (дәүләтләрнең тынычлык мәсьәләсендә бердәмлеген саклаучы даими эшләүче Европа конгрессын булдыру) зур роль уйнады. Кант космополитизмны кешелекнең иң югары үсеш халәте дип игълан итте.
Икенче бөтендөнья сугышы ннан соң капиталистик (ru) илләрендә уңышлы үсеш кичерә: 1948 елның 10 декабрь көнендә халыкара хокукта Җирдә һәрбер яшәүченең табигый хаклары төшенчәсен ныгыткан "Кеше хокукларының гомуми декларациясе" кабул ителә, ә 1954 елда Гарри Дэвис (ru) «Дөнья ватандашы паспорты» (ru) исемле документларны тарату белән дан казанган  "Бөтендөнья ватандашлары хөкүмәте" (World Service Authority) (ru) исемле коммерциячел максатлары булмаган оешмага нигез сала. Шул ук вакытта ССРБда совет зыялыларының скептик һәм көнбатыш илләре яклы фикер ияләре дип саналган бер өлешенә каршы "космополитизм белән көрәш" (ru) исемле идеологик кампания үткәрелә.
"XXI гасырда космополитизм үсеше гомуми глобализация дулкынында дәвам итә. Индивидуализм һәм нигилизмга (ru) каршы торучы либертариан (ru) һәм коммунитарист (ru) фикер ияләренең бер өлеше космополитизмны кеше ирегенең (ru) төп төрәкләренең берсе дип күрә.
Космополитизмны яклаучылар
Лев Толстой белдергән фикере буенча, патриотизм — варварлык чорларының калдыгы, явызлык, фәкать сугышу һәм агрессияга таба китерүче вәзгыять: ...миңа калса, яшәгән заманыбызда ватанпәрвәрлекне изгеләштерүче, үзләренең яшь буыннарын ватанпәрвәрлек хорафатында үстерүче, әммә, шул ук вакытта,  ватанпәрвәрлек китергән котылгысыз нәтиҗәсе булган сугышны теләмәгән халыкларның сукырлыгы шул ахыр дәрәҗәгә җиткән ки, үз акыл-зиһенне ачык тоткан һәрбер кешенең теленнән үзеннән-үзе ычкынырга торучы гап-гади фикернең яңгыравы кешеләрнең үзләре баткан ялваручы каршылык хәленә күзләрен ача алачак дип тыела... Миңа инде берничә тапкыр ватанпәрвәрлек турында, аның Христос тәгълимәтенең идеаль халәте белән генә түгел, ләкин христиан җәмгыятенең иң түбән әхлакый таләпләренә туры килмәве турында язырга туры килде, һәм һәр тапкыр минем аргументларга дәшмәү, яки мин белдергән уйлар фәкать мистицизм, анархизм һәм космополитизмның утопик чагылышлары дип тәкәббер белдерүләре белән җавап кайтарылды. Еш кына уй-фикерләрем кыскартылган килеш кабатлана һәм аларга каршы аргумент урынына бу фәкать космополитизм дип, бу сүзнең кулланылышы мин китергән бар дәлилләрне һичшиксез кага алырлык сыман, белдерелә иде. Идеологик коммунитаризм фәлсәфәчесе Майкл Уолцер (ru) ССРБның коммунистик идеологиясен "бозык космополитизм" дип бәяли иде.
Космополитизмның ачык тарафдарлары арасында  <span class="iw plainlinks" data-lang="en" data-lang-name="англ." data-title="Харвиц, Стивен">Стив Харвиц<sup class="iw__note noprint" style="font-style:normal; font-weight:normal;"><span class="iw__tooltip" title="Steven Horwitz — версия статьи «Харвиц, Стивен» на английском языке">[en]  <span class="iw plainlinks" data-lang="en" data-lang-name="англ." data-title="Харвиц, Стивен"> ны атап була. Космополитизмның фәлсәфи нигезе Жак Деррида (ru) һәм Эммануэль Левинас (ru) хезмәтләрендә үсеш алды, шулай ук алман социолог һәм сәяси филәлсәфәче Ульрих Бек (ru) эшләрендә, аеруча аның "Космополит дөньяга караш" китабында.
Беннингтонга (1997) биргән интервьюда Деррида "космополитизмга" түбәндәгечә кыскача тасвирлаган,
Космополитизмны тәнкыйтьләүчеләр
Еш кына космополитизм милли традицияләргә салкын карашны пропагандалавы, милли мәдәниятне түбәнсетү аркасында тәнкыйтькә тотыла. Патриотлык тарафдарлары космополитизм тарафдарларының хәзерге заман шартларында ватан төшенчәсе нинди дә булса әһәмияткә ия булмавы карашлары белән килешми.
Космополитизм тарафдарлары алга сөргән суверенитеттан (ru) халыкара һәм супрадәүләт оешмалар һәм берләшмәләр файдасына баш тарту, карарларны кабул итү хокукларны супрадәүләт институтларга тапшыру берләшмәләрнең әгъзалары булган зәгыйфьрәк ил ләрнең милли икътисад лары хәленең начараюына китерә. Шундый берләшмәләрнең супрадәүләт характеры илләрнең үз икътисади сәясәтен билгеләү бәйсезлеген югалту һәм милли хөкүмәт функцияләрнең берлекнең иң көчле әгъзалары контроль иткән органнарга күчүе белән чикләнелә. Соңгысының үрнәге буларак, Европа берлеге очрагында Алмания булып тора.
Дол (Горний Град)
Дол  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раклевичы
Раклевичы (Раклевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Яврово
Яврово — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Говард (Колорадо)
Говард  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Мениль-Дюран
Ле-Мениль-Дюран — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Березовка (Аргаяш районы)
Березовка (Березовка) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (25%), башкортлар (72%).
NGC 240
NGC 240 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Адарка
Адарка (Адарка) — Диңгез буе краеның Спасск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Копуз (Торул)
Копуз (Kopuz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Торул илчесенә караган бер авыл (köy).
Волтем (Миннесота)
Волтем  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Волтем шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крушин-Краенский
Крушин-Краенский — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Авиация генерал-майоры
Авиация генерал-майоры — шәхси хәрби дәрәҗәсе югары команда (җитәкче) составы Генерал-майор авиации
Антон Матвеев (1903)
Антон Матвеев (, Осинкино, Чабаксар өязе, Казан губернасы, Рәсәй империясе —, Брәнск, Рәсәй СФСР, ССРБ) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе, Рәсәй ватандашлар сугышында катнашучы. Казан финанс-икътисад институтын (1933) бетергән. БК(б)Ф Октябрь район комитеты икенче, беренче сәркәтибе (1934-1938), Чуаш АССР финанс халык комиссары урынбасары (1938-?), БК(б)Ф Советское район комитеты беренче сәркәтибе (?-1940), БК(б)Ф Чуаш өлкә комитеты өченче сәркәтибе (1940-1941), Чуаш АССР халык комиссарлары (министрлар) шурасы рәисе (1942-1947). ССРБ Югары шурасының 2 нче чакырылыш депутаты.
Османлар (Бүюкорһан)
Османлар (Osmanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дженоа (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боратинець Ляцкий
Боратинець Ляцкий — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бүюккөмармут (Пынарбашы)
Бүюккөмармут (Büyükkömarmut) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Катажинин
Катажинин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бад-Грёненбах
Бад-Грёненбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раклёвцы
Раклёвцы (Раклёўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тюркан
Тюркан — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Зеебенштайн
Зеебенштайн — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Казете Азизмике (Л'Аквила)
Казете Азизмике — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете Азизмике Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вуальмон
Вуальмон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Артамонов (ай кратеры)
Артамонов - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 62 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Николай Николаевич Артамонов (1906—1965) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Дол (Кочевье)
Дол  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ле-Мениль-Жермен
Ле-Мениль-Жермен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Дол (Кочевье)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягодово (Пловдив өлкәсе)
Ягодово  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD209260
HD209260 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(18241) Генцель
(18241) Генцель — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1325 T-2» саналган.
HD209260
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Видра (Алба)
Видра — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ксавери (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ксавери  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Копуз (Байбурт)
Копуз (Kopuz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Апай (Мари Ил)
Апай (Кувшинсола, Апаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (58,7%), урыслар (37,5%), чуашлар (3,8%).
Кече Юрманга
Кече Юрманга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Юрманга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алсу Галина (Гафарова)
Алсу Галина (Гафарова) (Алсу Вәнзир кызы Галина (Гафарова)) — драма артисты, җырчы, Гафури театрының  (Уфа)  әйдәүче артисты, БР атказанган артисты (2006).
Тәрҗемәи хәле
1973 елның 3 мартында БАССР Балтач районы Иске Балтач авылында туган. Балтач районы үзәге Иске Балтачның 1- санлы мәктәбен (1990), Уфа дәүләт сәнгать институтын (1996) тәмамлаган.
Иҗаты
2009 Туфан Миңнуллинның «Сөю гөнаһмы ?» спектакле премьерасы белән (Әнисә ролендә) төрки халыкларның IX Нәүрүз театр фестивалендә (Казан) катнаша.
Волтерс (Миннесота)
Волтерс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Волтерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зекирхен-ам-Валлерзе
Зекирхен-ам-Валлерзе — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Президент
Президент яки рәис (ингл. President) — юридик яктан берәр илнең яки административ берәмлекнең сайланган дәүләт башлыгы. Шулай ук берәр оешманың, органның башлыгы.
Этимологик яктан президент «рәис, җитәкче» сүзләрен аңлата (лат. prae (алгы як) + sedere (утыру)).
В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты
'''В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты''' (Казанский инновационный университет имени В. Г. Тимирясова, ИЭУП) – Казанда урнашкан югары уку йорты. 1994 елның 22 июлендә нигез салынган.
Исеме
Законнардагы үзгәрешләр белән бәйле рәвештә,югары уку йорты рәсми исемен берничә тапкыр үзгәрткән. Хәзерге вакытта аңа нигез салучы һәм беренче ректор В.Г. Тимирясов исемен йөртә.
1994-1996 елларда Икътисад, идарә һәм хокук университеты, 1996-2016 елларда Икътисад, идарә һәм хокук институты, 2016 елдан В.Г.Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты (ИЭУП) исемен йөртә.
Джипсем (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты
Тарихы
1998-2002 елларда югары уку йортының Әлмәт, Бөгелмә, Яшел Үзән, Яр Чаллы, Түбән Кама һәм Чистай филиаллары оештырыла һәм белем бирү эшчәнлеген дәвам итә. 2014 елның маеннан Россия белән кушылган Кырымда белем бирү эшчәнлеген алып бара башлакучы Россиянең беренче югары уку йортларының берсе. Университетта Бөтендөнья татар конгрессы белән Кырым Республикасы муниципаль берәмлекләре җитәкчеләрен укыту буенча уртак проект тормышка ашырыла.
Раклишки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бад-Грисбах-им-Ротталь
Бад-Грисбах-им-Ротталь — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гоене (Колорадо)
Гоене  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты
Тарихы
2014 елдан башлап югары уку йорты базасында Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгы боерыклары нигезендә 2 федераль инновацион мәйданчык булдырылды һәм эшли:
Гоене (Колорадо)
Географиясе
Гоене халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
NGC 241
NGC 241 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты
Тарихы
Хәзерге вакытта университет мәгариф һәм фән өлкәсендә күзәтчелек буенча Федераль хезмәт тарафыннан бирелгән сроксыз лицензия һәм дәүләт аккредитациясе турында таныклык нигезендә эшчәнлек алып бара.
NGC 241
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты
Рейтинг
Югары уку йорты «Идарә өлкәсе югары уку йортлары (икътисад, финанслар, юриспруденция)» номинациясендә «Россия сегодня» мәгълүмат агентлыгы төзегән 2015 елда Россия Федерациясендә югары уку йортларының ихтыяҗлары рейтингы номинациясендә 9 нчы урынны били.
Төзелеш
Университет структурасына 6 филиалы, 5 факультетл, 4 институты, шулай ук көллияте керә. Моннан тыш, университетта «Икътисадның һәм хокукның актуаль проблемалары» федераль рецензияләнә торган журналы чыгарыла, ул рецензияләнә торган фәнни басмалар исемлегенә кертелгән, анда кандидат һәм фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертацияләрнең төп фәнни нәтиҗәләре басылырга тиеш.
Боратинець Руский
Боратинець Руский — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куимты-Шор
Куимты-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Һул Хетта елгасының сул ярына тамагыннан 264 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вуапре
Вуапре — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кудино
Кудино (Кудино) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Тинли (Җәбраел)
Тинли  (Tinli ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Кудино
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Григорий Харин
Харин Григорий Ефимович (2 гыйнвар 1924 ел — 4 июнь 2005 ел) — рәссам. 1976 елдан СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы. Бөек Ватан сугышында һәм Җиңү парадында катнашучы. II дәрәҗә Ватан сугышы (1987) һәм ике Кызыл Йолдыз (1943, 1944) орденнары кавалеры. Башкорт АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1974).
Биографиясе
Григорий Ефимович Харин 1924 елның 2 гыйнварында Куйбышев өлкәсенең Петровский районы Лозовка авылында крестьян гаиләсендә туган. 30 нчы елларда Хариннар гаиләсе Уфага күчеп килә.
1942 елдан Бөек Ватан сугышында катнаша. Орел, Смоленск, Витебск шәһәрләрен азат итүдә, Инстербург, Пиллау һәм Кенигсберг шәһәрләрен азат итүдә катнаша. Берничә тапкыр яралана. Хәрби хезмәтләре өчен Кызыл Йолдыз орденына (ике тапкыр), Ватан сугышы орденына, маршал Иван Баграмянның рәхмәт белдерүенә, күп медальләргә лаек була. Кызыл мәйданда Җиңү парадында катнаша. Сугыш тәмамланып ике ел үткәч демобилизацияләнә һәм Уфага әйләнеп кайта. 1949 елда ул М. И. Калинин исемендәге Мәдәният йорты янындагы рәсем сәнгате студиясендә рәссам Г. В. Огородовта шөгыльләнә башлый.
1970 елда Мәскәүдә Н. К. Крупская исемендәге Бөтенсоюз читтән торып уку халык мәдәнияте университетының рәсем сәнгате факультетын тәмамлый (НОУ читтән торып уку халык сәнгате университеты).
Григорий Ефимович Уфа шәһәрендә яши һәм эшли. Училищеда укыта, аннары Уфа моторлар төзү җитештерү заводында рәссам-бизәүче булып эшли.
2005 елның 4 июнендә Уфада вафат булып кала.
Рәссамның картиналары М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда (Уфа), МРСИ (Джерси-Сити, АКШ), Алла Булянская галереясында (Мәскәү, ЦДХ), «Academia» сәнгать галереясында (Уфа, УГАЭС), «Сәнгать» галереясында (Уфа), «Мирас» галереясында (Уфа), Нефтекама «Мирас» картиналар галереясында (Башкортстан Республикасындагы Нефтекама шәһәре), «Янгантау» картиналар галереясында (Башкортстан Республикасының Салават районы, «Янгантау» шифаханәсе) саклана.
Эшләре
Григорий Ефимович Харин йөздән артык картина тудыра, шулар исәбендә «Урал», «Кызылтүшләр», «Уфа иртәсе», «Кызыл тал чәчкә ата» «Зәңгәр кич», «Изумрудный полдень», «Муллакай пристане», «Таш чәчмәсе», «Инҗәр елгасы», «Кара каргалар килделәр», «Җәйге көн», «Саесканнар боз өстендә», «Март» пейзажлары.
Күргәзмәләр
Григорий Ефимович Харин — 1959 елдан алып республика, зона һәм чит ил күргәзмәләрендә катнаша.
1975 елда башкорт рәссамнары әсәрләренең ГДРдагы күргәзмәсендә, 1975, 1976 елларда — Япония күргәзмәләрендә катнаша.
Шәхси күргәзмәсе — 1974 һәм 2005 елларда.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
II дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1987)
БАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1974)
Казете Антонели (Мачерата)
Казете Антонели — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете Антонели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Катажинки (Великопольское воеводалыгы)
Катажинки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тьерсе (Мен һәм Луара)
Тьерсе — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Дол (Кршко)
Дол  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илларион Афанасьев
Илларион Афанасьев (, Оскасы, Чабаксар өязе, Казан губернасы, Россия империясе —, Воронеж, Россия СФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
Тимирәзев ис. Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясен (1930) бетергән. фәнни лаборатория җитәкчесе, Бөтенберлек ашламалар институты директоры урынбасары (1931-1936), БК(б)Ф Орөл өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1945-1947), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе (1947-1955). РСФСР Югары шурасының 2 нче чакырылыш депутаты, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары шурасының 3-4 чакырылышлары депутаты.
Османлы (Айваҗык)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Артемис (ай кратеры)
Артемис - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 2,3 км булган кратер.
Бүюккөсебалҗы (Тарсус)
Бүюккөсебалҗы (Büyükkösebalcı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Артемис (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Грек исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Бһогиреддипалле
Бһогиреддипалле Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Мачилипатнам бүлгесенең Мачилипатнам мандалында урнашкан.
Ксёнж (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ксёнж  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясно-Поле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зёлль (Тироль)
Зёлль  — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Югары Сосновка
Югары Сосновка (Верхняя Сосновка) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (61%), башкортлар (31%).
Каран (Әлшәй районы)
Каран — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан татар авылы.
Авылның икенче исеме — Яңа Кункас.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 76 кешенең яшәве мәгълүм.
HD20927
HD20927 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Нурмат Мирзабаев
Нурмат Нарман улы Мирзабаев ( Нұрмат Нарманұлы Мирзабаев ; 11 ноябрь 1972, Казакъстан) - Казакъ футболчысы, саклаучы.
Клуб
Мирзабаевның профессиональ карьерасы 1994-нче елда Тараз футбол клубында башланган, анда ул өч сезон үткәргән. Бу клуб белән ул 1996-нчы елда Казакъстан чемпионатында җиңә. Аннан соң 1998 елда ул Павлодардан " Иртыш " ның тагын бер Казакъстан клубына күченде.
Нурмат Мирзабаев бер сезонны Павлодар командасында үткәрә һәм Петропавелнан «Аксесс-Есиль» клубына күченә. Бу клуб тарихында берничә тапкыр үзгәртелә, һәм " Есиль-Богатырь " исеменә үзгәртү вакытында Мирзабаев та бу команда составына керә.
Ләкин, 2001 сезоны ахырында, ул Иртышка кайтты, һәм анда тагын бер сезон үткәрә. Бу команда белән ул 2002-нче елда Казакъстан чемпионатында җиңә. 2003 елда ул шул ук исемдәге шәһәрдән «Актүбә» белән бер елга килешү төзи.
2004 елда ул «Тараз» клубына күченде, һәм 2005 елда карьерасын тәмамлый.
2014 елда ул «Тараз» клубының баш тренеры вазифаларын башкаручы итеп билгеләнде.
Милли командада
Ул 1998 елда Казакъстан җыелма командасында чыгыш ясады. Гомумән алганда, Мирзабаев 16 матч уйный.
Гафаров
Игътибар: Гаффаров фамилиясе белән бутамаска
Гафаров – татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Гафар» / «Гаффар» («кичерүче») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Бад-Кёнигсхофен-им-Грабфельд
Бад-Кёнигсхофен-им-Грабфельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боратиньщизна
Боратиньщизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Видра (Арад)
Видра — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вуарс
Вуарс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ракуцева
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Воррен (Миннесота)
Воррен  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Воррен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дол (Медводе)
Дол  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Катажиново (Конинский повяты)
Катажиново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крюков каналы
Крюков каналы — Россиянең Санкт-Петербург каналларының берсе.
Тарих
Крюков каналы Россия империясенең Санкт-Петербург шәһәрендәге хәзерге Хезмәт мәйданындагы билгеле Адмиралтейство каналыннан Фонтанкага кадәр казылган су өлеше.
1830 елдан Мойкадан Фонтанкага кадәр булган бүлек, шулай ук су элемтәләрен булдыру өчен казылган, ләкин максатын акламаган, Крюков каналы дип атала башлаган. Канал 1801-1807 елларда гранит ярлар белән капланган.
Географик мәгълүмат
Санкт-Петербургның бу билгеле канлының озынлыгы 1,5 км, киңлеге 20 м, тирәнлеге 2 м. Адмиралтейство каналы белән берлектә, Крюков каналы Яңа Голландия утравын 2-нче Адмиралтейство утравыннан аерsg тора.
Баланлы (Азнакай районы)
Баланлы — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы поселок.
Халык саны — 0 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423307.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Голд-Гилл (Колорадо)
Географиясе
Голд-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Александровка (Диңгез буе крае)
Александровка (Александровка) — Диңгез буе краеның Спасск районында урнашкан авыл.
Голд-Гилл (Колорадо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александровка (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), украиннар (13%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2%.
(18243) Гунн
(18243) Гунн — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Килехма
Килехма — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ихалица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ле-Мениль-Може
Ле-Мениль-Може — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Зёльден (Австрия)
Зёльден  — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Липки (Адагума кушылдыгы)
Липки — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адагум елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Зёльден (Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Липки (Адагума кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Варнавинск гидротөене су объектлары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Артемьев (ай кратеры)
Артемьев - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 66 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Владимир Андреевич Артемьев (1885—1962) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Казете Вердини (Мачерата)
Казете Вердини — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете Вердини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Джонстаун (Колорадо)
Джонстаун  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ксенжа-Кемпка
Ксенжа-Кемпка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кампино милли паркы
Административ бүленеш
Парк Мазовец воеводалыгында, 17 гмин территориясендә урнашкан. «Кеше һәм биосфера» ЮНЕСКО программасы таләпләренә туры китереп, тыюлыкны өч зонага бүлгәннәр: үзәк, буфер һәм күчмә зоналар.
Джонстаун (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Балкански
Балкански — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Джонстаун (Колорадо)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балкански
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампино милли паркы
География
Парк Висланың борынгы үзәнендә урнашкан урман комплексларының мәйданы булып тора. Паркның 70% тан артыгы (240 км²) урманнар белән капланган. Ландшафтның характерлы үзенчәлекләре - эчке дюннар һәм төрле үсемлекләргә бай булган су-сазлы җирләрнең киң комплексы. Кампино милли паркында өслек сулары зур булмаган мәйданны били. Ласица (Бзурның уң як кушылдыгы) иң мөһим елга булып тора, чөнки аның бассейнында буфер зонасының зур өлеше урнашкан. Шулай ук паркта зур булмаган күлләр һәм буалар да бар, аларның иң зурысы Келпиньск һәм Дзекановск санала.
Климат
Парк диңгез климаты йогынтысына дучар. Уртача еллык температура якынча 7,8 °C тәшкил итә; уртача еллык явым-төшем күләме— 530 мм чамасы. Төрле рельеф һәм ландшафт аркасында паркның климаты бөтен район буенча тигез түгел. Паркның климаты шулай ук күрше өлкәләрдән аерылып тора: салкынча яки җылы һава массалары биредә Варшавага караганда озакка кала, җилсез чорлар еш була. Климатка шулай ук Висла елгасы үзәне һәм Варшава шәһәр агломерациясенең якынлыгы да йогынты ясый.
Флора һәм фауна
Парк территориясендә барлыгы 118 үсемлек берләшмәсе бар һәм 1500 төрдән артык үсемлек үсә. Күпчелеген нарат урманнары тәшкил итә. Яфраклы урманнар, нигездә, сазлыклы җирдә үсә. Шуңа да карамастан, нарат урманы акрынлап катнаш урман белән алмашына. Агачларның үсүенә минераль компонентларга бай булган туфрак уңай тәэсир итә. Кампино паркы флорасында ерак географик регионнардан төрле элементлар барлыгы да күзәтелә, ә диңгез һәм континенталь климат кушылмасы флора төрлелегенә зур йогынты ясый. 125 төр үсемлек саклана, 44 - элешчә сак астында. Парк бик күп төр хайваннары өчен уңайлы шартлар тудыра, шул исәптән кошлар өчен оялар урыны һәм аларның миграцияләре юлында мөһим урын булып тора. Паркта 3000 төр хайван теркәлгән, алар Польша фаунасының яртысын тәшкил итә (бигрәк тә сөйрәлүчеләр, амфибия һәм имезүчеләр). Поши, кыр кәҗәсе, болан, селәүсен, кабан, кондыз, шулай ук төлкеләр, бурсыклар, куяннар, сусарлар, назлар яши. Поши урманның үзенчәлекле рәсми сәүдә маркасы булып тора. 220 төр хайван катгый саклана.
Паркта элек бу районда яшәгән һәм кеше эшчәнлеге нәтиҗәсендә үлгән хайваннар һәм үсемлекләр реинтродукциясе үткәрелә.
Туризм
Кампино милли паркына ел дәвамында бер миллионга якын турист килә. Алар карамагында җәяүлеләр һәм велосипед хәрәкәте өчен туры килә торган 360 километрга якын туристик юллар бар. 12 күңел ачу урыны һәм 21 автостоянка бар. Массакүләм чаралар, паркны белем бирү максатлары, фәнни һәм мәдәни иҗат өчен куллану, табигатькә тискәре йогынты ясамый торган җитештерү һәм сәүдә эшчәнлеге парк дирекциясенең язмача рөхсәте белән тормышка ашырылырга мөмкин. Шулай ук чаңгы туризмы да бар, әмма аның сезоны шактый кыска. Шәһәр транспортында паркка кадәр барып җитәргә мөмкин. Паркның күп кенә юллары машиналар һәм мотоцикллар йөрү өчен ябык.
Мәдәни мирас
Парк һәм аның сак зонасы территориясендә 39 тарихи бина һәм 1863 тарихи объект урнашкан. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында һәлак булганнарның хәрби зиратлар бу территорияда бик күп.
Бад-Кёцтинг
Бад-Кёцтинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 242
NGC 242 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лабас-Юган
Лабас-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Лонг-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 15 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 37 км.
Бүюккум (Демре)
Бүюккум (Büyükkum) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Демре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тулус
Тулус (Tulus ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Ралавшчына
Ралавшчына (Ралаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сазан
Сазан яки гади карп — карплылар гаиләсеннән төче су балыгы. Кара, Арал, Каспий диңгезләрендә һәм Уссури өлкәсендәге су бассейнында яши торган, бик үрчүчән мөһим төрләрен балыгы.
Духовкада пешерелгән Сазан-тәмле ризык, бигрәк тә әгәр дә сезнең килограмм авырлыктагы лаеклы экземплярыгыз булса. Сазан карплылар төренә керә, һәм вак сазанда сөякләр күп, һәм алар, гадәттә, балыкчыларның кыйммәтләре юк. Хөрмәттә 3 кг һәм аннан да югарырак-мондый балыкны котлетларга да, хәтта пилмәнгә дә кертәләр. Балык исе дә юк, иттән дә бик нык аерылмый торасың, бераз майлы дуңгыз ите яки сал өстәсәң, сусыллык. иң элек эре саргылт һәм ысланган сазан - майлы, ялтыравыклы, кояшта яшь калтырап торган сазан кыйммәтләнә.
border|400px
HD20929
HD20929 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Олы Казакбай
Олы Казакбай (Большая Казакбаева) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (97%).
Жафар Ирисмәтов
Жафар (Яфар) Турсумбаевич Ирисмәтов ( Jafar Irismetov; 23 август, 1976, Ташкәнт, Үзбәк ССРы, СССР ) - һөҗүмче булып уйнаган Үзбәк футболчысы. Ул Үзбәкстан милли футбол җыелмасында уйный. Хәзерге вакытта футбол тренеры.
Биография
Жафар Ирисмәтов Мәскәү "Спартак" клубы белән берлектә ул Бердәмлек Кубогы җиңүчесе һәм 2001 елда Россия чемпионы була.
Һөҗүмче әйтүенчә, ул карьерасында иң яхшы елларын, Казахстан чемпионатында узгара.
2012 елның 5 гыйнварында Халыкара футбол тарихы һәм статистика федерациясе (IFFHS) ил чемпионатында иң күп туп керткән һөҗүмчеләр исемлеген бастырды. Жафар Ирисмәтов 428 матчта (2012 елның 5 гыйнварына) 239 туп кертеп, рейтингта 9нчы урынны ала.
Казакъстандагы чыгышлары вакытында Ирисмәтов югары күрсәткечләре белән аерылып торды. Гомумән алганда, ул Казакъстан командалары өчен 149 рәсми матчта 75 туп кертте, һәр матчта уртача 0,5 туп тәшкил итте.
2017 елның 26 октябрендә спорт журналисты Виктор Хохлюк тарафыннан Казакъстан командаларының бомбардир-легионерлары клубы оештырыла, ул легионерлар арасында беренче тапкыр Казакъстан футбол клублары өчен 100 туп кертә алган Бразилия һөҗүмчесе Нилтон Мендес хөрмәтенә атала. Үзбәкстан һөҗүмчесе Казакъстан командалары өчен 75 туп кертә.
Дол-при-Любляни (община)
Дол-при-Любляни  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.