cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нюдя-Яга
Нюдя-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хей-Яга елгасының уң ярыннан 112 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цешене
Цешене — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7826
NGC 7826 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Боск-ле-Ард
Боск-ле-Ард — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Данлап (Айова)
Данлап  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Карагайка (Выя кушылдыгы)
Карагайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Выя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Есаул (авыл)
Есаул — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Трун авыл җирлегенә карый.
Сахоненки
Сахоненки (Сахоненкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Есаул (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сахоненки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Андорра (Теруэль)
Андорра — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Есаул (авыл)
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Кангла
Кангла — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вор-Я елгасының уң ярыннан 132 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тодраж
Тодраж — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайнацо (Модена)
Гайнацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гайнацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вулька-Липова
Вулька-Липова — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Барок (Бабруйский районы)
Барок  (Барок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Мартинью-даш-Мойташ
Географиясе
Мәйданы —.
Дембе (Легёновский повяты)
Дембе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бобота (коммуна)
Бобота — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Коиньяк
Коиньяк (Cohiniac) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,26 км².
Любянкув
Любянкув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Приполярный (Коми)
Приполярный (Приполярный) — Коми Республикасының Усинск шәһәр округында урнашкан авыл.
Любянкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Приполярный (Коми)
Климат
Приполярный климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Цешимово
Цешимово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Приполярный (Коми)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Цешимово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поду-луй-Паул
Поду-луй-Паул — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Äcem mäçete
Äcem mäçete Qazanda, Tatar dini arxitekturası istälege. 1887-1890. yıllarda säwdägär Mortaza Äcimev iğänäsenä milli romantik yünäleştäge eklektika formalarında tözelgän. Elegräk anıñ urınında 1804. yılda ağaçtan tözelgän mäçet ide. Arxitektorı bilgesez. Äcem meçete ber qatlı, ike zallı, bizäleşendä Şäreq arxitekturası elementläre qullanılğan, manarası (bieklege 51 m, kiñlege 3 m) mäçet bínası yanında qorılğan. Camiğ mäçet. 1930-1992. yıllarda eşlämi. 1990-1992. dä restawrasiälänä (arxitektor R.W. Bilâlov). 1992. yılda Möselman cämäğätçelegenä qaytarıla.
Зөя утрау-шәһәрчеге музей-тыюлыгы
«Зөя утрау-шәһәрчеге» музей-тыюлыгы, «Зөя утрау-шәһәрчеге» дәүләт тарих-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгы (Государственный историко-архитектурный и художественный музей-заповедник «Остров-град Свияжск») — Татарстанның Яшел Үзән районы Зөя авылында урнашкан дәүләт мәдәният оешмасы (музей-тыюлык). Экспозицияләр утрау-шәһәрчекнең оешуыннан алып XX гасыр башына кадәрге административ, социаль-икътисад, мәдәни үсеше, җирле халыкларның кәсепләре тарихы белән таныштыра.
Музей-тыюлыкка керә
Утрау-шәһәрчектә ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелгән Мәрьям Ананың дөньялыктан күчү кәшишханәсе (Успение монастыре, Свияжский Успенский монастырь) урнашкан.
Биналар
Музей объектлары XVI гасырның уртасы — XX гасыр аралагында төзелгән биналарда урнашкан. Мәсәлән, «Зөя тарихы музее» — 2009 елдан башлап, элекке эшлекле очрашулар урыны булган комплекста (1838—1840 елларда төзелгән), «Елга музее» яңа корылган Зөя елга вокзалында урнашкан.
Тарих
1987 елда утрауда ТР сынлы сәнгать музее филиалы оеша. «Зөя утрау-шәһәрчеге» музее Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2009 елның 28 августында кабул ителгән 584нче санлы карары нигезендә оештырыла. 2015 елдан — музей-тыюлык статусында. Музейны булдыру өчен башлангыч чорда ким дигәндә 6 млрд сум акча таләп ителә. Музей-тыюлыкны булдыру эше белән ТР беренче президенты М. Ш. Шәймиев химаячелегендәге «Болгар һәм Зөяне саклау һәм үстерү буенча “Яңарыш” фонды» (Фонд «Возрождение») җитәкчелек итә.
Экспонатлар
Тыюлыкта күп санлы борынгы рус архитектурасы, православие һәм тарих һәйкәлләре сакланган. Дәүләт сагында 37 мәдәни мирас объекты тора: аларның 19ы — федераль дәрәҗәдәге әһәмияткә ия, 18е — төбәк (Татарстан) дәрәҗәсендәге әһәмияткә ия. Музей фондында 33 398 саклау берәмлеге (24 129 берәмлек төп фондта һәм 9 269 берәмлек фәнни-ярдәмче фондта) исәпләнә (2014 елның 1 гыйнварына). 20 220 саклау берәмлеге — археология табылдыклары, 1 356 саклау берәмлеге — декоратив-гамәли сәнгать әйберләре, 1 134 саклау берәмлеге — нумизматика һ. б. экспонатлар. «Археология» тупланмасында Зөя елгасы ярында табылган һәм, югары дымлы климат булу сәбәпле, бүгенге көнгә кадәр сакланган күпсанлы чынаяк кирпеч, балчык эшләнмәләр, акча, агач һәм күн әйберләр тупланган. «Сәнгать» тупланмасында тормышлары һәм иҗатлары Зөя шәһәрчеге белән бәйле булган рәссамнарның дистә еллар дәвамында тапшырылып килгән эшләре урын алган.
Роза Әхмәтова
Биографиясе
Роза Сәмигулла кызы Әхмәтова 1924 елның 13 февралендә Башкорт АССР Җылаер кантоны Габбас авылында туган. Ире Әхмәтов Фәрит Гали улы (1926 елгы) — инженер-технолог, Уфа нефть эшкәртү заводының директор урынбасары («Өфөнефтехим» ачык акционерлар җәмгыяте); КПСС-ның Уфа шәһәр комитетының сәнәгать буенча секретаре, Кызыл Байрак Хезмәт(1971), «Хөрмәт Билгесе» (1976) орденнары кавалеры. Улы — Әхмәтов Арыслан Фәрит улы.
1949 елда Львов политехник институтын тәмамлый. Һөнәре буенча инженер-технолог. 1967 елда техник фәннәр кандидаты дәрәҗәсен ала.
1949-1986 елларда Башкортстан нефть эшкәртү фәнни-тикшеренү институтында эшли. 1978-1986 елларда Башкортстан нефть эшкәртү фәнни-тикшеренү институтында бүлек мөдире була.
Нефть эшкәртү тармагындагы заводларга, битум җитештерүчеләргә практик ярдәм күрсәтә. Болгарияд ә, Һиндостанда, Кубада һәм башка илләрдә битум җитештерүне җайга салуда катнаша. Аның җитәкчелегендә битумны, нефтьләрне һәм аларның калдык продуктларын битум алу өчен чимал сыйфатында куллану юнәлешендә комплекслы эзләнү үткәрелә; битум эшләү технологияләрен чимал сыйфатына бәйләү башкарыла; яңа битум корылмаларын проектлау һәм булганнарын реконструкцияләү буенча тәкдимнәр; битум сыйфатын күтәрү буенча тәкъдимнәр эшләнә һәм производстволарга тапшырыла; төрле тәгаенләнешле битум өчен ГОСТ-лар һәм ТУ-лар чыгарыла һәм куллануга кертелә.
Матбугатта бастырылган 90 га якын хезмәт һәм 7 уйлап табу авторы.
2009 елның 16 гыйнварында Уфа шәһәрендә вафат була.
Уйон
Уйон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Яңа Әнҗерә
Яңа Ямкино — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422882.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Кабактепе (Козан)
Кабактепе (Kabaktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Gaz
Gaz yäki rix (niderl. gaz, yunança χάος) — matdäneñ dürt agregat xaläteneñ berse, ayırım öleşläre (molekulalar, atomnar, ionnar) arasında bik zäğif bäyläneş köçläre häm zur xäräkätçänlege belän sıyfatlana. Rix kisäkçäläre xaotik, tärtipsez, irekle räweştä xäräkät itä, häm ber-berse belän bäreleşkännän soñ, alarnıñ xäräkäte üzgärä.
Şulay uq gaz - temperaturası çik noqtanı arttırğan matdä, bu temperaturada gaz qısu sıyıqçanı buldırmıy. Näq ul üzlege belän gaz budan ayırılıp tora, çönki basım artqanda tuyındırılğan bu öleşçä sıyıqçağa äylänä, ä gaz äylänmi.
Sıyıqça kebek gaz ağuçanlıq häm deformatsiägä qarşı toruçanlığı üzleklärenä xas.
Sıyıqçadan ayırmalı bularaq gaz bilgelängän külämgä iä bulmıy häm irekle öslegen buldırmıy, ä böten ütärlek külämne tutırırğa tırışa.
Gaz häm gaz qatnaşmaları ximik üzlekläre küp törle - inert gazlardan şartlatqıçlarğa qädär.
Töp üzleklär
Gaz molekulaları cılılıq xäräkäteneñ töp üzlege - xäräkätneñ tärtipsezlege.
Molekulalar özleksez xäräkäteneñ dälilläre - diffuziä häm broun xäräkäte bulıp tora.
Basım, küläm, kisäkçälär sanı häm temperatura belän taswirlana.
Qatı cisem gazğa äylänüe sublimatsiä dip yörtelä.
Avogadro qanunı
Telägän gazlar bertigez külämnäre bertigez basımda häm temperaturada - bertigez molekulalar sanına iä bula.
Ul qanun 1811 yılda Amedeo Avogadro tarafınnan açılğan. Läkin bu qanun bik qısılğan gazlarnı taswirlamıy.
Matdäneñ molekulär massası mol' (gramnar sanı) belän isäplänä. Avogadro sanı - ber mol'da bulğan molekulalar sanı:
ГОСТ 3651.2-97 buyınça
CODATA−2010 buyınça
İdeal' gaz
Klassik ideal' gaz xaläte tübändägeçä tigezlämä belän taswirlana:
gomum gaz qanunı formasında:
Monnan Boyl-Marriott, Şarl häm Gey-Lüssak qanunnarı çığarıla:
İdeal' gaznıñ eçke energiäse:
biredä
\hat{c}_V - maxsus konstanta (3/2 beratomlı gaz öçen)
Real' gaz
Real' gaz - gaz molekulaları arasında üzara tä'sir iteleşe isäpkä alına. Molekulalar arasında üzara tä'sir iteleşe R ≤ 10−9 m arada kürenä.
1873 yılda Van der-Waals real' gaz öçen yaqınça tigezlämä täqdim itä:
NGC 7827
NGC 7827 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Боск-Мений
Боск-Мений — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Калава
Калава (Санскрит телендә - कलावा) ул изге Һинду җебе, шулай Хинди телендә маули (मौली) яки чараду дип атала, кайчак ракша. Аны дога кылу церемониясенә килгән кешеләргә Пандит яки гаилә әгъзасы, типик рәвештә дәү әти - дәү әни яки ата-аналар бәйли. Калава ирләрнең һәм кияүгә чыкмаган кызларның уң беләзегенә бәйләнә һәм кияүгә чыккан хатынның сул беләзегенә бәйләнә. Кечкенә сары кертемнәре белән кызыл төстә җеп формасындагы мамык кыллар киң таралган, шулай да башка төсләр дә очрый. Аларда кайвакыт төеннәр бар, алар кеше табигатенең саттвик халәтенә килү өчен мантраларны укыганда ясала һәм алар бу кешедән бу кызыл җепне кигәч явызлыкны читкә кагу өчен киелә. Калаваның стильләштерелгән формасы Ракша Бандхан бәйрәме өчен кулланыла.
Язмаларда
Бхагавад Гита буенча Җирдә беркем дә табигатьнең өч гуналардан (тенденцияләр, сыйфатлар, хасиятләр) азат түгел: Раджас (дәрт), Тамас (караңгылык яки җимерү) һәм Саттва (сафлык). Бу гуналар акыл халәтенә, безнең кәефебезгә, табигатебезгә һәм үз-үзебезне тотышыбызга зур йогынты ясыйлар. Мәсьәлән, баласын ашатучы ана саттвик булып санала; баласы белән уйнаганда раджас гунасында була; ә йоклаганда тамас гунасында була. Беләзектә җеп вакыт узу белән акыл кичерүче кәеф дулкынуларын контрольдә тотарга һәм көндәлек тормышта тыныч һәм саттвик халәткә китерә.
(621) Верданди
(621) Верданди  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1906 елның 11 ноябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 WJ» саналган.
Аренс-де-Льедо
Аренс-де-Льедо — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Смирна-Бич (Флорида)
Нью-Смирна-Бич  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нью-Смирна-Бич шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фармерсвилл (Пенсильвания)
Фармерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фармерсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Толмин
Толмин — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даллас (Төньяк Каролина)
Даллас  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Мартинью-даш-Шанш
Сан-Мартинью-даш-Шанш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вулька-Пентковска
Вулька-Пентковска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барок (Бялыницкий районы)
Барок  (Барок ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Дембе (Мазовия воеводалыгы)
Дембе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сачывки (Мёрский районы)
Сачывки (Сачыўкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Микалаёва гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Bornay mäçete
thumb|200px|right|Bornay mäçeteneñ manarası Bornay mäçete (Öçençe camiğ mäçet), Qazandağı Tatar dini arxitektura istälege. 1872. yılda säwdägär Möxämmätsadıyq Bornayıv iğänäsenä arxitektor Pötr İvanoviç Romanov proyektı belän milli romantik yünäleştäge eklektika formalarında tözelä. Manarası 1895. yılda Födor Nikolayeviç Malinovski proyektı (dip farazlana) belän quyıla. İşek östenä utırtılğan manaralı, 1 zallı, 1 qatlı kirpeç binadan ğıybarät camiğ mäçet. Tışqı yağın bizäwdä urta ğasır Tatar häm Urıs arxitekturası elementlare qullanılğan. 1930-1994. yıllarda eşlämi. 1994. yıllardan üz wazıyfasın başqara.
Криямана Карма
Крийямана карма Һинд динендә кешеләр хәзерге вакытта барлыкка китергән карма, аның җимешләре соңрак татылачак.
Поду-Лунг
Поду-Лунг — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярополк Святослав улы
Яропо́лк Святосла́в улы (? - 11.06.978 ) — Бөек Киев кенәзе (972—978), кенәз Святослав Игорь улының олы улы.
Киев тәхетенә менү
972 елда кенәз Святослав Игорь улының үлүеннән соң Киев Ярополк Святослав улы тарафыннан идарә ителгән. 977 елда Ярополк энеләре белән сугышуга керешә.
Даус (Айова)
Даус  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Даус шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
EOn
Традицион молекуляр динамика миллисекунда дәвамында булган вакыйгаларны төгәл модельли алалар. Озаграк булган чараларны модельли өчен, Eon узу халәте теориясен Монте Карло кинетикасы белән комбинацияли. Нәтиҗә классика механикасы белән тыгызлыгык функционалы теориясенең комбинациясе булып тора.
Элеккеге яңа эшләү җиһазларның барлыкка китерү элеккеге эшләү җиһазларның барлыкка килүенә бәйле булганга күрә, проект һәр хостка берьюлы берничә генә җиһаз бирә алган.
2014 елның 26 маенда eOn BOINC-тан китәчәк дип игълан ителде.
Любятув (Лодзь воеводалыгы)
Любятув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Угольные Копи шәһәр җирлеге
Угольные Копи шәһәр җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Угольные Копи штп.
Состав
Беринг шәһәр җирлегенә Угольные Копи шәһәр тибындагы посёлогы керә.
Цигани (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боск-Роже-сюр-Бюши
Боск-Роже-сюр-Бюши — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Богата (коммуна)
Богата — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кабактепе (Азизие)
Кабактепе (Kabaktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гайни (Алесандрия)
Гайни — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гайни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кизис
Кизис — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Лолог елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ариньо
Ариньо — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фармингтон (Пенсильвания)
Географиясе
Фармингтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ариньо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кошице
Кошице (Košice, Kassa, Kaschau) — Словакиянең Коишце төбәгендә урнашкан шәһәр.
Нядей-Ты-Вис
Нядей-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Падымей-Ты-Вис елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Кошице
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Кошице Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Нядей-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Кошице
Тарих
Беренче мәртәбә 1230 елда телгә алынган.
Нядей-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кошице
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Кан-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Вулька-Плебанска (Свентокшиж воеводалыгы)
Вулька-Плебанска  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7828
NGC 7828 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Буэс
Буэс — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
(226) Верингия
(226) Верингия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1882 елның 19 июлендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Колиньи
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,87 км².
Толминске Равне
Толминске Равне — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эмиль Золя
Эмиль Золя (Émile Zola, 2 апрель 1840 - 29 сентябрь 1902, Париж) - Франция язучысы, публицист, сәяси эшлекле.
Аның иң танылган әсәрләре: «Ругон-Маккары», "Париж карыны" («Чрево Парижа»), "Иҗат", "Тозак" ("Западня"), «Жерминаль».
Свабода (Гарадоцкий районы)
Свабода (Свабода ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сан-Мартинью-де-Моруш
Сан-Мартинью-де-Моруш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Коста-Рика
Коста-Рика, Коста-Рика Җөмһүрияте (исп. República de Costa Rica [re̞ˈpuβ̞lika ð̞e̞ ˈko̞sta ˈrika], «бай яр» дип тәрҗемә ителә) — Үзәк Американың иң кечкенә дәүләтләренең берсе. Ике кыйтганы берләштергән урында урнаша. Төньякта Коста-Рика Никарагуа белән, көньяк-көнчыгышта Панама белән чиктәш. Көньяктан һәм көнбатыштан дәүләтне Тын океан сулары юа. Көнчыгыштан исә Коста-Рика Кариб диңгезе тарафыннан юыла.
Коста-Рика башкаласы — Сан-Хосе шәһәре (890 мең кеше).
Колумбка кадәр чорда Коста-Рика халкын уэтарлар тәшкил иткән. Якынча 1530 елдан Испания колонизациясе башлана.
Диннәр
Коста-Риканың 1949 елгы конституциясе Католик динен дәүләт дине итеп билгели, бер үк вакытта, гражданнарның дини иреген хуплый. 2021 елда Коста-Рика университеты үткәргән тикшеренү күрсәткәнчә, ил халкының 47 % ы – католиклар, 27 % ы – дин тотмаучылар, 19 % ы – Инҗил христианнары, 1 % ы – традицион протестантлар, 0,3 % ы – мормоннар, 0,2 % ы – Иегова шаһитлары, 0,1 % ы ― мөселманнар, 2,7 % ы – башка диннәр (яһүд дине, Һинд дине һ. б.) тарафдарлары.
Үзәк Америка
Үзәк Америка — Төньяк һәм Көньяк Америка арасында, географик һәм геологик яктан Төньяк Америкада урнашкан регион. Төп тел — испан теле (фәкать Белизда инглиз теле).
Боссо
Боссо — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ивановка (Чернушка районы)
Ивановка — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Трун авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Дембе (Соколовский повяты)
Дембе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цис (Старогардский повяты)
Цис — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберндейл (Флорида)
Оберндейл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оберндейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любятув-Закшев
Любятув-Закшев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алькатваам авыл җирлеге
Алькатваам авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Алькатваам авылы.
Баровка (Быхавский районы)
Баровка  (Бароўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кабакулак (Акъязы)
Кабакулак (Kabakulak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гайоне (Алесандрия)
Географиясе
Гайоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Приуральский (Коми)
Приуральский (Приуральский) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (51%), руслар (39%), украиннар (7%).
Прешов
Халык саны — 90835 кеше (2011).
Тарих
Беренче мәртәбә 1247 елда телгә алынган.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Сан-Мигел-де-Вила-Боа
Сан-Мигел-де-Вила-Боа — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вулька-Поклонна
Вулька-Поклонна — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Толминський Лом
Толминський Лом — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дау-Сити (Айова)
Дау-Сити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дау-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Новостройка
Новостройка — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422882.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Märcani mäçete
Märcani mäçete (Berençe camiğ mäçete, Yunısovlar mäçete), Qazanda dini Tatar arxitektura istälege, 1766-1770. yıllarda Ekaterina II röxsäte belän şähär keşeläre iğänäsenä Tatar xalqınıñ Urta Ğasırlar tözeleş tradisiälärendä, provinsial barokko stilendä tözelä. Vasiliy Kaftırev proyéktı dip farazlana. İske Tatar bistäsendä, Qaban Küle buyında urnaşqan.
2 qatlı, 2 zallı camiğ mäçet, tübäsendä 3 qatlı manarası bar. Tışqı yağında häm eçtäge interier bizäklärendä Peterburg barocco'sı bizäleşe belän Tatar ğämäli bizäleş sänğäte ürnäkläre quşılğan. 1861. yılda säwdägär İ. Ğ. Yunısov iğänäsenä mäçetneñ tönyağına basqıçlı yanqorma östelä. 1863. yılda anıñ iğänäsenä mirxab zuraytıla, täräzä uyıla. Ozaq yıllar Yunıs mäçete dip yörtelä. 1885. yıllarda säwdägär Z. Ğosmanov iğänäsenä manarası üzgärtep qorıla, 1887.dä säwdägärlärW. Ğizzätullin häm M. Wälişin iğänäsenä manara mäydançığı çeltärle metall qoyma belän äyländerep alına. Sovet çorında üz maqsatında faydalanılanğan mäçet.
Mäçetkä anda 1850. yıldan eşlägän imam-xatib Şihabetdin Märcani iseme birelgän.
Märcani mäçete öcendä Qazan xanlığı çorındağı qaber taşı saqlana.
Аркос-де-лас-Салинас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богаць (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бото
Бото — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Фаундривилл (Пенсильвания)
Фаундривилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3891) Вернер
(3891) Вернер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 3 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EY31» саналган.
Цисеве (Польша)
Цисеве — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ваеги авыл җирлеге
Ваеги авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Ваеги авылы.
Состав
Ваеги авыл җирлегенә Ваеги авылы керә.
NGC 7829
NGC 7829 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шәриф Сүнчәләй
Шәриф Сүнчәләй (Шариф Сюнчелей) – мәгърифәтче, педагог, этнограф-галим, фәннәр кандидаты (1936), доцент. Шагыйрь Сәгыйть Сүнчәләйнең абыйсы.
Тәрҗемәи хәл
Сүнчәләйләр Сарытау губернасының Хвалын өязе Иске Мәстәк авылында ярлы крестьян гаиләсендә туган. 1891 елда гаилә башлыгы Хәмидулла, хатынын һәм балаларын алып, Әстерхан шәһәренә күченә. Бертуган ике зур шәхеснең бала чагы шул шәһәрдә үтә.
1885 елда туган Шәриф шундагы мәдрәсәдән соң 1903-07 елларда Казан татар укытучылар мәктәбендә укый, беренче революция чорында шәкертләр чуалышында катнаша, листовкалар тәрҗемә итеп тарата. Бу уңайдан аның тормышына бәйле бер тарихи вакыйгага тукталасы килә.
1906 елның 22 декабрендә Казанның “Новый клуб”ында шушы мәктәпнең ярлы укучылары файдасына “Кызганыч бала” һәм “Гыйшык бәласе” спектакльләре күрсәтелә. Бу тамашалар тарихка тәүге рәсми спектакльләр һәм татар театры туган көн буларак кереп кала. Ул спектакльләрдә артистлар сыйфатында Шәриф Сүнчәләй белән Сәгыйть Рәмиев та катнаша.
Казаннан соң Шәриф Пермь губернасы Уса өязенең Сараш авылындагы рус-татар мәктәбендә сигез ел укыта. Даими пүлисә күзәтүе астында торып, революцион эшчәнлек алып бара. 1915 елның сентябрендә ул Уфа губернасы Бәләбәй өязе земствосына Яңа Каргалы районы буенча мәктәптән тыш белем бирү лектор-инструкторы булып эшкә килә. 1916 елда Мәскәүдәге А. Л. Шанявский исемендәге университет каршындагы өч айлык курсларда квалификациясен күтәрә. 1917 елгы февраль революциясе вакытында ярлы крестьяннарны – митингларга, училище укытучыларын һәм укучыларын демонстра¬цияләргә чакыра.
Мартта Уфага күчә, Шәһит Ходайбирдин, Галимҗан Ибраһимов, Мәҗит Гафури белән дуслаша, татар телендәге “Ирек”, “Солдат теләге”, «Авыл халкы» гәзитләрен чыгаруда мөхәрририят әгъзасы буларак катнаша. Уфа губерна Советы янындагы татар-башкорт комиссариатының халык мәгарифе бүлеге мөдире була. Шул ук елның көзендә Бөтенрусия учредительный җыелышына вәкилләр сайлау башланып китә. Уфа округыннан сайланган 18 делегатның бишесе, шул исәптән Шәриф Сүнчәләй, губерна мөселман Советы исемлеге буенча үтә.
1919 елның җәендә Уфа колчакчылардан азат ителгәч, ул, губернада мәгариф эшләрен актив оештыручыларның берсе буларак, Уфада һәм авылларда уку йортлары ачуда катнаша, халыкка яңача укыту-тәрбия эшенең асылын аңлата, наданлыкны бетерү чараларын күрә. 1922-27 елларда Сүнчәләй Башкортстан мәгариф халык комиссары урынбасары, социаль тәрбия идарәсе мөдире, гыйльми-методик үзәк рәисе була. Мәктәпләр, педагогия техникумнары һәм Уфа халык мәгарифе институты укытучыларын, мәгариф хезмәткәрләрен үз тирәсенә туплый, аларның барлык көчен һәм тырышлыгын укыту-тәрбия эшенең фәнни-гамәли мәсьәләләрен хәл итүгә юнәлтә. Комиссариатта һәм академүзәктә Сүнчәләй Закир Шакиров, Әхтәм Мансуров, Сәләх Ямалиев, Хөсни Усман белән бергә яңа педагогика һәм методика таләпләренә җавап бирүче дәреслекләр, программалар һәм башка әсбаплар төзүдә зур эш башкара. Уфа халык мәгарифе институтына җитәкчелек итүне көчәйтү максатында ул аның директоры итеп тәгаенләнә. Сүнчәләй ике ел эчендә аны югары уку йорты итеп үзгәртүгә зур өлеш кертә. 1929 елның 13 июненнән Шәриф Сүнчәләй — К.А. Тимирязев исемендәге БДПИ ректоры.
1930-34 елларда Шәриф Хәмидулла улы, Мәскәүнең Көнчыгыш халыклары институты аспирантурасын тәмамлап, диссертация яклый һәм шунда ук өлкән гыйльми хезмәткәр итеп эшкә калдырыла. 1936 елда ул тарих фәннәре кандидаты итеп раслана. Бер үк вакытта Мәскәү тукымалар институтында сәяси икътисад доценты вазыйфасын башкара. Кандидатлык эшен яклагач, Сүнчәләй ССРБ халыклары тарихы музеенда өлкән фәнни хезмәткәр, аннары Музей сектор мөдире итеп эшли.
Сүнчәләй 1937-38 елларда сәяси эзәрлекләүләргә дучар ителә, эшеннән читләштерелә, ВКП(б)дан чыгарыла. 1956 елда тулысынча аклана, нахак гаепләүләр кире алына. 1959 елда Мәскәүдә вафат була. Шәхси архивы Башкортстан дәүләт архивында саклана.
Фәнни эшчәнлеге
1934 елда Мәскәүдә ССРБ милләтләрен фәнни-тикшеренү институтында аспирантура тәмамлый.
Башкортстан тарихы һәм икътисады, этнография темалары буенча гыйльми-тикшеренү эшләре алып бара, күп фәнни хезмәтләр яза. Аның “Башкортстан турында гомум мәгълүматлар”, “Башкортстан мәктәпләрендә туган якны өйрәнү” дигән хезмәтләре аеруча зур кызыксыну тудыра. 1947 елда Мәскәүдә басылган “Этнографические особенности башкир” китабы төрле мәгълүматларга бай булуы белән аерылып тора. Галим башкорт фольклоры, теле буенча библиография төзи, гыйльми күзәтүләр ясый, гомумиләштерүләр белән шөгыльләнә.
Спартак Әхмәтов
Спартак Әхмәтов (8 июнь 1949 ел) — ССРБ һәм Россиянең партия, хуҗалык һәм дәүләт эшлеклесе, галим. 1992-2007 елларда Стәрлетамак шәһәре шәһәр округы хакимияте башлыгы. Техник фәннәр кандидаты. Россия Федерациясенең бишенче чакырылыш Дәүләт Җыелышының Дәүләт Думасы депутаты, Дәүләт Думасының Дәүләт Думасы Регламенты һәм эшне оештыру комитеты рәисе урынбасары (2007—2011). «Бердәм Россия» фиркасе әгъзасе. Россия Федерациясенең һәм Башкортстан Республикасының атказанган төзүчесе. Дуслык һәм «Хөрмәт Билгесе» орденнары кавалеры. Стәрлетамакның мактаулы гражданы.
Биографиясе
Спартак Гали улы Әхмәтов 1949 елның 8 июнендә Башкорт АССР-ының Стәрлебаш районы Стәрлебаш авылында туган.
1968 ел — ССРБ Миннефтехимпромның Салават индустриаль техникумын тәмамлый.
1968—1970 — Совет Армиясендә хезмәт итә.
1970 —1986 — «Стәрлетамакстрой» һәм «Востокнефтезаводмонтаж» трестында инженер һәм җитәкче вазифаларда эшли.
1986—1987 — КПСС-ның Стәрлетамак шәһәр комитетының икенче секретаре.
1987—1992 — Стәрлетамак кала Советы башкарма комитеты җитәкчесе.
1989 елда — Свердловск Югары партия мәктәбен тәмамлый.
1992 елдан — Стәрлетамак шәһәре хакимияте башлыгы һәм Башкортстан Дәүләт Җыелышы Вәкиллек Палатасы депутаты.
2007 елның 2 декабрендә «Бердәм Россия» Бөтенрусия сәяси партиясе тарафыннан китерелгән кандидатларның федераль исемлеге составында бишенче чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана.
Дембе-Велике (Минский повяты)
Дембе-Велике  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Любяшув
Любяшув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бюзансе
Бюзансе — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Дембе-Велике (Минский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Архенте
Архенте — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свабоднае (Сенненский районы)
Свабоднае (Свабоднае ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Söyembikä manarası
Berniçä tarixçılar fikerläre buyınça Söyembikä manarası Möxämmät-Ämin xan waqıtında tözelgän. Mäskäw Kremleneñ Borovitskiy manarası (rus.) tözegän waqıtında (1490) Möxämmät-Ämin Mäskäwdä İvan III yanında yäşägän häm İtaliä arxitektorları (Pyetro Antonio Solari) belän tanışıp, duslaşıp, soñraq alarnı Qazanğa yaña manara tözer öçen çaqırğan. Tözeleş waqıtı: 1507-1517 yıllar.
Başta yaña Manarası - xärbi manarası bularaq tözelgän, läkin Möxämmäd-Ämin üz fikeren üzgärtkän, häm bu qorılma xan mäçet manarasına äwerelgän. Söyembikä soñğı yıllarda manarasında yäşägän öçen xalıq bu binanı Söyembikä Manarası dip yörtkän.
Васькина (Демьянка кушылдыгы)
Васькина — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Демьянка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Каркась-Я
Каркась-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 364 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 91 км.
Васькина (Демьянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Каркась-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Васькина (Демьянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Баровка (Касцюковицкий районы)
Баровка  (Бароўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ур (коммуна)
Ур — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Коллине
Коллине (Collinée) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плене-Жюгон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,06 км².
Кабала (Артуклу)
Кабала (Kabala) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вулька-Смоляна (Свентокшиж воеводалыгы)
Вулька-Смоляна  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Поду-Неружей
Поду-Неружей — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Одрина
Дмитрий Антонович Одина (1892, Телешовка авылы, Киев губернасы — 16 ноябрь 1919, Каменец-подольский) — украин сәяси һәм дәүләт эшмәкәре. Украина Халык Республикасының (УХР) Сәламәтлек саклау министры һәм министрлар советы рәисе урынбасары. .
Элмаязы (Дадай)
Элмаязы (Elmayazı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Дадай илчесенә караган бер авыл (köy).
Дмитрий Одрина
Биографиясе
Киев янындагы бай булмаган күп балалы гаиләдә туган. Дүртенче земство мәктәбендә, аннары Киев фельдшерлар мәктәбендә укыган. Киевтагы земство фельдшер училищесын тәмамлаган, 1911 елда Мерин ирләр гимназиясенә укырга керү өчен экстерн имтиханнар тапшырган һәм 1916 елда Киев университетының медицина факультетына укырга керә алган.
Университетта Украина социалист-революционерлар фиркасе әгъзасе булып китә. Беренче дөнья сугышы вакытында фронтта санитар поездлар белән җитәкчелек иткән.
1917 елның июль соңыннан санитар-медицина бүлеге мөдире вазифасын башкара, хәрби-санитария мәсьәләләре буенча Симон Петраның урынбасары була.
1917 елның декабрендә Одина УН армиясенең Генераль хәрби-санитария идарәсе рәисе итеп билгеләнә. 1919 елның июненнән — Сәламәтлек саклау министры һәм УР министрлар советы рәисе урынбасары була..
Антанта Ак гвардиячеләр союздаш булганга күрә, УНР сәүдә блокадасына дучар ителә, бу блокана дару препаратларына да тарала, күп тә үтми илдә бик катлаулы эпидемиологик хәл барлыкка килә, төрле урыннарда йогышлы авырулар башлана. 1919 елның 16 октябрендә Украина Халык Республикасы Директориясе халыкара Кызыл тәре оешмасына ярдәм сорап мөрәҗәгать итә — әмма үкенеч игътибарсыз кала. .
Килеп туган хәлдә Дмитрий Антонович тәүлегенә 16-18 сәгать эшләп хәлне үзгәртергә тырышты. Тик күп тә үтми үзе дә тутлы тиф белән авырый башлый.
1919 елның 16 ноябрендә Каменец-Подольск шәһәрендә үлә һәм шунда җирләнә.
Сан-Мигел-ду-Мату (Возела)
Сан-Мигел-ду-Мату  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Өч-Болак
Өч-Болак (Үч-Булак) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл.
Халкы
Халкы — 1479 кеше.
Фаунтен-Спрингс (Пенсильвания)
Фаунтен-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даягонал (Айова)
Даягонал  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Даягонал шәһәре  елда нигезләнгән.
Овиедо (Флорида)
Овиедо  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Богда (коммуна)
Богда — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Овиедо (Флорида)
Тарихы
Овиедо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брадьянкур
Брадьянкур — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Толстий Врх-при-Мислини
Толстий Врх-при-Мислини — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канчалан авыл җирлеге
Канчалан авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Канчалан авылы.
Состав
Канчалан авыл җирлегенә Канчалан авылы керә.
Нядей-Ю
Нядей-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Море-Ю елгасының уң ярыннан 151 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Циси (Мальборский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Асайла
Асайла — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игорь Ермоленко
Биография
1932 елның 2 апрелендә Минск шәһәрендә академик Н.Ф. Ермоленко гаиләсендә туган.
1947 - 1952 елларда Беларусия дәүләт университетының химия факультетында, 1952 - 1955 елларда әлеге университетның аспирантурасында укыган.
1955-1965 елларда ул БССР Милли Фәннәр академиясенең Физика һәм математика институтында кече һәм өлкән хезмәткәр, люминесенция һәм фотохимия лабораториясенең фәнни төркеме җитәкчесе булып эшләде.
NGC 7830
NGC 7830 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.