cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трахома
Өзлегүләр
•	Чагылган мөгезкатлау томалануы.
•	Бокалсыман күзәнәкләр һәм яшь бизе юллары җимерелү белән килеп чыккан «коры» күз синдромы.
Алып бару тактикасы
1.	 	Профилактикага санитар-гигиеник кагыйдәләрне үтәү керә.
2.	 	Антибиотиклар
•	Азитромицин 20 мг/кг 1 г кадәр бер вакытта кискен трахома үсеше куркынычлыгын киметә, дәвалауны 1 елдан соң кабатларга тәкъдим ителә.
•	Эритромицин 500 мг 2 тапкыр көнгә 14 көн дәвамында — бала тудыру яшендәге хатын-кызларга альтернатив дәвалау.
•	Тетрациклин 1% урынлы файдасы эчкә кабул иткәнгә караганда кимрәк.
3.	 	Хирургик дәвалауны трихиазны киметү һәм кабакларның тулы ябылуын тәэмин итү өчен үткәрәләр.
NB SAFE аббревиатурасы трахоманы 4 дәвалау принципына нигезләнә: Surgery (трихиазда хирургия), Antibiotics (кискен авыруда антибиотиклар), Face (юыну), Environmental (яшәү шартларын яхшырту).
(2209) Тяньцзинь
(2209) Тяньцзинь  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 28 октябрендә ук әлеге атамасы тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 US1» саналган.
Тудулинна
Тудулинна (Tudulinna) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Михаил Рыжов (1922)
Рыжов Михаил Иванович - Советлар Берлеге каһарманы.
Тормыш юлы
Рыжов Михаил Иванович 1922 елның 6 ноябрендә Татар АССР Балык Бистәсе районы Урахча авылында крестьян гаиләсендә туа. Милләте - рус. Авыл хуҗалыгын механикалаштыру техникумының 2 курсын тәмамлый. 1940 елда аэроклубка йөри башлый һәм шул ук елны Совет Армиясенә алына. 1944 елда Ырынбур шәһәрендә Чкалов хәрби авиация очучылары мәктәбен тәмамлый һәм шул ук елдан Бөек Ватан сугышы фронтларында була. Ул 103-нче штурмлау авиация полкында звено командиры була (230-нчы штурмлау авиация дивизиясе, 4-нче һавадиңгез армиясе, 2-нче Белорус фронты). 1945 елдан КПСС сафларында. Беларус һәм Польшаны фашистлардан азат итүдә катнаша. 1945 елның маена лейтенант Рыжов штурмлау һәм бомбага тоту буенча 123 хәрби очыш башкара, дошманның сугышчыларын һәм хәрби техникасын юк итә. 1946 елның 15 маенда аңа Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.
Сугыштан соң да ул хәрби очучы. 1975 елда полковник дәрәҗәсендә запаска чыга. Украинаның Днепропетровск өлкәсендә Кривой Рог шәһәрендә яшәде. 1988 елның 12 апрелендә вафат.
Рунтоле
Рунтоле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Джон (Төньяк Дакота)
Сент-Джон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Джон шәһәре  елда нигезләнгән.
Труды Казанской городской астрономической обсерватории (журнал)
Труды Казанской городской астрономической обсерватории — фәнни журнал. 1893 елдан башлап Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
Мадалена-де-Жолда
Мадалена-де-Жолда — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Радковшчына
Радковшчына (Радкоўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Вя Маритима (Латина)
Вя Маритима — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
ZNF99
ZNF99 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вя Маритима (Латина)
Географиясе
Вя Маритима Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пириу-Кручий (Погечауа, Муреш)
Пириу-Кручий — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туһала
Туһала (Tuhala) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Үзнугай диалекты
Үзнугай диалекты -  нугай теленең бер диалкты. Ставрополь краенда яшәүче нугайлар арасында таралган. Шулай ук кум нугай диалекты, ачикулак нугай диалекты дип тә йөртелә.
Язу
Юк.
Таралышы
Каранугай диалекты Ставрополь краенда яшәүче нугайлар арасында таралган. Диалектны якынча 21 меңнән артык кеше белә дип санала (2002 ел).
Лонжвиль
Лонжвиль — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пшитарня
Пшитарня — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7534
NGC 7534 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Нимеша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
NGC 7534
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нимеша
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ятвезь-Мала
Ятвезь-Мала — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шоле (округ)
Шоле — Франциядәге округ (Arrondissement). Мен һәм Луара департаментына карый.
Ятвезь-Мала
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Шапель-Сен-Реми
Ла-Шапель-Сен-Реми — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Эвҗи (Ыгдыр)
Эвҗи (Evci) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Руперче
Руперче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коханув (Скерневицкий повяты)
Коханув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малая Бераставица
Малая Бераставица (Малая Бераставіца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Йоразлар (Ылгын)
Йоразлар (Yorazlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Туһалаане
Туһалаане (Tuhalaane) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Эллори (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Бри-су-Шале
Бри-су-Шале — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Эллори (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сырдәрья өлкәсе (Россия империясе)
Сырдәрья өлкәсе (Сыр-Дарьинская область) — Россия империясенең һәм РСФСРның административ берәмлеге.
Тарих
Сырдәрья өлкәсе 1867 елда оештырылып, 1924 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: «кыргыз-кайсак» теле — 64,4%, башка төрки телләр — 10,7%, сарт теле — 9,8%, каракалпак теле — 6,3%, үзбәк теле — 4,3%, рус теле — 2,2%.
Дини состав, 1897: мөселманнар — 96,4%, праваслаулар — 2,9%.
Маршаллтон (Пенсильвания)
Маршаллтон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маршаллтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рекуэрда
Рекуэрда — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Эстос
Эстос — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Барнум (Айова)
Барнум  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Барнум шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пётр Лукирский
Пётр Иванович Лукирский (1894 елның 1 (13) декабре, Ырынбур — 1954 елның 16 ноябре, Ленинград) — совет физигы, ССРБ Фәннәр Академиясе академигы (1946).
Тормыш юлы
Пётр Лукирский Ырынбурда җир үлчәүче гаиләсендә туган. 1903 елда Лукирскийлар Новгородка күчеп килә, анда Пётр ирләр гимназиясен тәмамлый. 1912 елда ул Санкт-Петербург университетының физика-математика факультетына укырга керә, анда Абрам Иоффе җитәкчелегендә фәнни эш башлап җибәрә; «Вейс магнетоны турында» дигән эш яза. Университетны 1916 елда тәмамлый, диплом эше NaCl электр чыбыкларына багышланган була.
1925 елда конденсатор методы ярдәмендә ул беренче тапкыр углерод, алюминий һәм цинкның характеристик нурланышы энергиясен үлчи ала. Тиздән ул рентген нурланышы дисперсиясе һәм Комптон эффекты буенча эшләрне бастыра.
1933 елда Пётр Лукирский Фәннәр Академиясенең әгъза-корреспонденты итеп сайлана, 1934—1938 елларда Ленинград дәүләт университетының физик факультетының электр кафедрасы мөдире була.
1938 еның, 3 апрелендә ялган гаепләү буенча кулга алына.
1942 елның октябренә кадәр Төзәтү-хезмәт лагерендә була. Башта Казанда, аннары Ленинградта эшли.
Сугыштан соң ул атом-төш физикасы өлкәсендә эшли, нейтроннарның матдә белән үзара бәйләнешен тикшерә, 1954 елда дөньяда беренче тапкыр К-мезон барлыкка китергән атом-төш таркату турында эш бастыра.
Неклюдиха
Неклюдиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Говорово (Остроленцкий повяты)
Говорово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4349) Тибурсио
(4349) Тибурсио  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 5 июнендә W. Landgraf тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 LX» саналган.
Мазарефеш
Мазарефеш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Радкуны
Радкуны (Радкуны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Туп (журнал)
Туп — сәяси, әдәби, икътисадый һәм сатирик журнал. РСДРПның Әстерхан комитетының татар төркеме органы. 1907 елның март-апрель айларында Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 3 саны чыга. Нәшир – Корбангали Ирембәтов, Рəсми мөхəррир - Хəбибулла Гомəрзадə (Гомəрев), чын мөхəррир - Мəхмүт Галəү-Мəрҗани.
ZNFX1
ZNFX1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Рухна Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пириу-Кручий (Ричу, Муреш)
Пириу-Кручий — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вәрәшбаш (Яңавыл районы)
Вәрәшбаш — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Яцевичи
Яцевичи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вәрәшбаш (Яңавыл районы)
Почта индексы — 452826, — 80259860004.
Кришна-Чайтанья-чаритамрита
«Кри́шна-чайта́нья-чарита́мрита» — Санскрит телендә Гаудия-вайшнавизм агиографик тексты, ул Гаудия-вайшнавизм традициясе нигезләүчесе Чайтанья Махапрабхуның (1486—1534) һәм аның якын тарафдарларының тормышын тасвирлый. «Кришна-чайтанья-чаритамрита» Чайтанья Махапрабхуның үлеменнән соң бераз гына вакыт узгач тезелгән булган, якынча 1535 елда. Автором теста был Мурари Гупта.
Сентер (Төньяк Дакота)
Сентер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сентер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туплан (гәҗит)
Туплан — гәҗит. «Туплан» яшьләр оешмасы органы. 1918 елның 12 мартыннан 10 маена кадәр Ырынбур шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 10 саны чыга.
Лонжвиль-Мон-д'Ор
Лонжвиль-Мон-д'Ор — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Түһьясма
Түһьясма (Tühjasma) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Пшитоцко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Шапель-Юон
Ла-Шапель-Юон — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Вя Маркацан (Верона)
Вя Маркацан — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Маркацан Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сомюр (округ)
Сомюр — Франциядәге округ (Arrondissement). Мен һәм Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2229 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 112 коммунага бүленгән.
NGC 7535
NGC 7535 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яңа Александровка (Бөгелмә районы)
Яңа Александровка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423220.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Акнугай диалекты
Акнугай диалекты -  нугай теленең бер диалкты. Карачай-Чиркәс Республикасында яшәүче нугайлар арасында таралган. Шулай ук кубан нугай диалекты дип тә йөртелә.
Язу
Юк.
Таралышы
Каранугай диалекты Карачай-Чиркәс Республикасында яшәүче нугайлар арасында таралган. Диалектны якынча 15 меңнән артык кеше белә дип санала (2002 ел).
Сергей Киров
Серге́й Миро́н улы Ки́ров (чын фамилиясе Ко́стриков, Серге́й Миро́нович Ки́ров) (, Өрҗем, Вятка губернасы —, Ленинград) — совет дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәл
Фәкыйрь гаиләсендә туган. 1894 елда әтисез калган, ятимнәр йортына озатылган. 1901—1904 елларда Казан механика-техника училищесындә белем ала; шул ук елда Томскига күчә һәм анда РСДРП фиркасенә керә. . 1909 елда Владикавказга күчеп китә һәм анда РСДРПның Владикавказ оешмасы җитәкли; «Терек» гәҗитендә эшли, анда аның мәкаләләре башта Миронов, аннан соң Киров псевдонимы астында бастырып чыгарылалар.
1917 елда — Владикавказ Шурасы әгъзасы, Октябрь инкыйлабыннан соң бәлшәвикләр ягына күчә. 1919 елдан — Кызыл Гаскәрдә, төрле хәрби-сәяси эшендә. 1920 елда — Гөрҗистанда РСФСРның тулы вәкаләтле вәкиле, БКФ(б) ҮК Кавказ бюросының рәисе.
1934 елның 1 декбрендә һөҗүм нәтиҗәсендә үтерелгән. Аның үтерүе массакүләм репрессияләргә этәргеч була.
Истәлек
2013 елдагы хәле буенча, Калинин исемен 4 меңнән мәйдан, урам, проспект вә тыкрык йөртә. Элекке ССРБ илләренең байтак шәһәрләрдә (мәсәлән, Казанда) Киров районы бар. Киров исемен берничә шәһәр йөртә: Киров (элекке Хлынов, Вятка), Киров (элекке Песочня, Калуга өлкәсе), Кировоград (элекке Елисаветград, Зиновьевск, Кирово Кировоград өлкәсе үзәге), Кировград (элекке Калата, Свердловск өлкәсе), Кирово-Чепецк, һ.б. Киров исемен шулай ук күп ширкәтләргә, уку йортларына, хәрби бүлекләргә дә кушылган.
Руцманци
Руцманци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Türk Yurdu (журнал)
Türk Yurdu — журнал. 1911 елдан башлап нәшер ителә. Беренче мөхəррир - Йосыф Акчура.
Радунь (Лепельский районы)
Радунь (Радунь ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Рельо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туимыиса
Туимыиса (Tuimõisa) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Мазеду
Мазеду — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
ZNHIT1
ZNHIT1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Малая Вобрына
Малая Вобрына (Малая Вобрына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Коханув (Томашовский повяты)
Коханув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Межег
Межег (Межег) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Межег климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (57%), руслар (35%), украиннар (5%).
Пириул-Киржей
Пириул-Киржей — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Эра Байбәкова
Эра Байбәкова (Эра Мөхәммәт кызы Байбикова, Эра Мухамедовна Байбекова), ) — гистолог, медицина фәннәре докторы (1976), профессор (1989). 1962 елдан Ташкәнт медицина институтында, 1976 елдан Үзәк фәнни тикшеренү лабораториясенең морфология бүлеге мөдире. Аш кайнату органнарының репаратив һәм компенсатор-җайлашу процессларының структур аспектларына караган фәнни хезмәтләр авторы.
Бассетт (Айова)
Бассетт  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бассетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мастоп (Пенсильвания)
Мастоп  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мастоп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яцовляни
Яцовляни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эстьялеск
Эстьялеск — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Яцовляни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бриньяк-ла-Плен
Бриньяк-ла-Плен — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Сентинел-Бютт (Төньяк Дакота)
Сентинел-Бютт  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сентинел-Бютт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Говорово (Плонский повяты)
Говорово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ручетна Вас
Ручетна Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюльнюга
Нюльнюга (Нюльнега, Нельнюга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега кушылдыгының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(2158) Титьен
(2158) Титьен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1933 елның 24 июлендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 OS» саналган.
Зур Сордва
Зур Сордва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Шартр-сюр-ле-Луар
Ла-Шартр-сюр-ле-Луар — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Түки
Түки (Tüki) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Йорганҗы (Мерам)
Йорганҗы (Yorgancı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Yorgancı, Meram Yorgancı, Meram
Пшиязнь (Диңгез буе воеводалыгы)
Пшиязнь — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эндрюс (Көньяк Каролина)
Эндрюс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Жданов (1904)
Александр Павлович Жданов (1904 елның 1 августы, Кобылино авылы, Вологда губернасы, Россия империясе — 1969 елның 12 апреле, Ленинград, ССРБ) — совет физигы, совет атом бомбасын төзүдә күренекле катнашучыларның берсе. «Космик нурлар белән бром һәм көмеш ядрәләренең аномаль таралуы» мәкаләсендә бәян ителгән космик нурлар барлыкка китергән атом ядрәләре таралуының яңа төрләрен ачкан өчен Сталин премиясе (1946) белән бүләкләнгән.
Тормыш юлы
Александр Жданов 1904 елда Вологда губернасының Кобылино авылында крестьян гаиләсендә туа. 1918 елдан бирле йомышчы булып эшли, параллель рәвештә кичке мәктәптә укый. 1922 елда юллама буенча Петроград университетына укырга керә, аны 1929 елда тәмамлый.
Радиев институтында эшли: фәнни-техник хезмәткәр (1925—1930), 1930 елдан — аспирант, 1934 елдан — өлкән фәнни хезмәткәр, лаборатория мөдире, космик нурларны өйрәнү өлкәсендә белгеч. Радий эманацияләреннән препаратларны алу һәм үлчәү белән шөгыльләнә.
1940 елдан — физика-математика фәннәре докторы (1940), 1940 елдан — профессор.
1939 елда космик нурларны атом-төш фотоэмульсияләре ысулы белән өйрәнү лабораториясе оештыра. Фәнни эшчәнлеге Бөек Ватан сугышы сәбәпле өзелә, әмма 1944 елда ук «Physical Review» журналында Александр Жданов, М. Ю. Дейзенрот һәм Н. А. Перфиловның «Космик нурлар аркасында атом-төш таркалуның гадәти булмаган ешлыгы» дигән мәкаләләре басыла. Бу эш өчен Александр Павлович Сталин премиясен ала.
Бу тикшеренү ССРБда атом-төш энергиясен кулланып, массакүләм зарарлы коралны булдыруга юнәлтелгән технологияләр эшләүгә һәм аларны гамәлгә ашыруга зур өлеш кертә.
Сугыштан соң лаборатория үз эшчәнлеген дәвам итә.
Александр Жданов 1969 елның 12 апрелендә вафат була.
Сегре (округ)
Сегре — Франциядәге округ (Arrondissement). Мен һәм Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1164 км². Округ 5 кантоннан тора, алар үз чиратында 61 коммунага бүленгән.
Радчанки
Радчанки (Радчанкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Фәүзи Байбурин
Фәүзи Байбурин — механика өлкәсендә галим, техника фәннәре докторы (1989), профессор (1990). 1975 елдан В.И.Ленин ис. Югары хәрби-диңгез мөһәндисләр укуханәсендә (Санкт-Петербург), 1989-1994 елларда эчке янулы йөрткечләр кафедрасы мөдире. Кораб дизелләренең эш процессларын моделләштерүгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Sid Meier’s Civilization
Sid Meier’s Civilization (, кыскача Civilization) — Civilization сериясеннән беренче санак уены, MicroProse компаниясендә Сид Мейер һәм Брюс Шелли тарафыннан эшләнгән һәм елның сентябрендә чыгарылган. Уен адымлап баручы стратегиясе жанрына карый һәм ул 4X, глобаль стратегиясен, варгейм һәм ачык дөнья жанрларын берләштерә. В Civilization да уенчы цивилизация белән идарә итүдә төп карарларны тарихи вакыт дәвамында — Борынгы дөньядан хәзерге көнгә кадәр.
Шәһәрләр
Цивилизация карамагында аның җитештерү куәтләрен формалаштыручы берничә шәһәр бар: аларда юнитлар төзелә, азык-төлек үстерелә, сәүдә бара һәм акча эшли, фән үсә һәм моннан шундый.
ZNHIT2
ZNHIT2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Руше
Руше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Эвҗи (Хафик)
Эвҗи (Evci) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (köy).
Руше
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джорджтаун (Гайана)
Джорджтаун (Georgetown) — Гайана башкаласы, илнең иң зур шәһәре.
Тарих
1781 елда нигезләнгән.
NGC 7536
NGC 7536 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Мату
Мату — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тупенурме
Тупенурме (Tupenurme) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Реньеблас
Реньеблас — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Марколини (Бреша)
Вя Марколини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Марколини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Удмурт Ошьясы
Удмурт Ошьясы — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452826, — 80259860005.
Акбулатов
Акбулатов — фамилия:
Эсперанто
Эспера́нто (Esperanto) — иң киң таралган ясалма тел. Тел 1887 елда 10 ел эштән соң Варшава табибы Людвиг Заменһоф тарафыннан эшләнде. Заменһоф псевдонимы Эсперанто («Өмет итүче») исә тел исеменә әйләнде.
Бүгенге көндә эсперанто телендә төрле чыганаклар буенча берничә дистә мең кешедән 2 миллион кешегә кадәр сөйләшә.
Эсперанто теле универсаль халыкара тел буларак ясалды. Эсперанто әлифбасы латин әлифбасына нигезләнгән. Аның 28 хәрефе бар: A, B, C, Ĉ, D, E, F, G, Ĝ, H, Ĥ, I, J, Ĵ, K, L, M, N, O, P, R, S, Ŝ, T, U, Ŭ, V, Z.
Тарих
Эсперанто 1870 еллар ахырында поляк табибы Людвиг Заменhоф тарафынан иҗат ителә башлады. Эсперанто телен уйлап чыгару 10 елга якын вакыт алган, шул вакытта әдәби әсәрләр һәм шигырьләр иҗат ителгән. 1887 елда Варшава шәһәрендә эсперанто теленең грамматика әсбабы басыла. 50 ел эчендә тел Россия империясе һәм Көнчыгыш Европага, аннары Америкага, Кытайга һәм Япониягә тарала. Телнең максаты — Европа илләрендәге халыкларны берләштерү. Дин һәм тел ягыннан каршылклар килеп чыкмасын өчен, барысы да бер-берсен аңласын өчен ясалган махсус тел.
Малая Воля
Малая Воля (Малая Воля ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
93нче Питрәч һөнәри лицее
93нче Питрәч һөнәри лицее, 2013 елдан Казан машина төзелеше техникумы филиалы, 2015 елдан П.В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техник көллияте филиалы (Пестречинский профессиональный лицей, филиал Казанского авиационно-технического колледжа им. П.В. Дементьева) — Татарстанның Питрәч районы Ленино-Кокушкино авылында (1924 елга кадәр Кокушкино, 1964 елга кадәр Ленино, 1964 елдан, Апакай авылы белән кушылгач, Ленино-Кокушкино авылы)  урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы. Директор (2015 елдан) — Илназ Зиннәтулла улы Шакиров, ТР физик тәрбия һәм спорт отличнигы (2011).
Басси (Айова)
Басси  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
93нче Питрәч һөнәри лицее
Тарих
1976 елда тракторчы-машинистлар әзерләүче укуханә ачыла. Дәресләр үткәрү өчен «Питрәч» совхозының механизатор остаханәләре һәм конторасы бирелә. Беренче оста-укытучы итеп Александр Василий улы Щербинин билгеләнә. Ленино-Кокушкино, Крәш-Сәрдә урта мәктәпләрендә, Казиле авылында укуханәнең филиаллары ачыла.
Басси (Айова)
Тарихы
Басси шәһәре  елда нигезләнгән.
93нче Питрәч һөнәри лицее
Тарих
1990 елда уку йорты 93нче урта һөнәри-техник училищесы (СПТУ-93) итеп үзгәртелә.
Басси (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
93нче Питрәч һөнәри лицее
Тарих
1995 елдан 93нче һөнәри лицей (ПЛ-93).
Кохлев
Кохлев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
93нче Питрәч һөнәри лицее
Тарих
2013 елның 1 ноябреннән, авыл хуҗалыгы юнәлешен саклаган хәлдә, Казан машина төзелеше техникумына филиал итеп кушыла.
Кохлев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
93нче Питрәч һөнәри лицее
Тарих
2015 елда ТР министрлар кабинеты карары белән Казан машина төзелеше техникумы П.В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техник көллиятенә кушылгач, 93нче һөнәри лицей да көллиятнең (420036, ТР, Казан, Копылов ур., 2нче "б" йорт) филиалы булып исәпләнә
Уку йортының 104 урынлык тулай торагы (өч катлы йортның икенче катында) бар.
Лаварден (Сарта)
Лаварден — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Раёвка (Докшыцкий районы)
Раёвка (Раёўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Сабир Нәбиев
Сабир Нәбиев (Сабир Колый улы Нәбиев,, — , ) — фирка эшлеклесе, ВКП(б)ның Актаныш район комитетының 1 нче сәркәтибе (1936-1937).
Раёвка (Докшыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пириул-Маре
Пириул-Маре — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тургай өлкәсе (Россия империясе)
Тургай өлкәсе (Тургайская область) — Россия империясенең һәм РСФСРның административ берәмлеге.
Тарих
Тургай өлкәсе 1868 елда оештырылып, 1920 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: «кыргыз-кайсак» теле — 90,6%, рус теле — 6,7%, украин теле — 1%.
Ячники (Польша)
Ячники  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Томас (Төньяк Дакота)
Сент-Томас  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тургай өлкәсе (Россия империясе)
Эчке бүленеш
1897 елда Тургай өлкәсе 4 өязгә бүленгән булган.
Рявиця
Рявиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сент-Томас (Төньяк Дакота)
Тарихы
Сент-Томас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонжшо
Лонжшо — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Туплова
Туплова (Tuplova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Говорувек
Говорувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бригёй
Бригёй — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
(753) Тифлис
(753) Тифлис  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1913 елның 30 апрелендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1913 RM» саналган.
ZNHIT3
ZNHIT3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Меадела
Меадела — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Jak Kartie
Jak Kartie (frantsuzça Jacques Cartier; 1491-1557, Señ-Malo) - Fransa diñgez säyäxätçese, Tönyaq Amerikanı Fransa kolonizatorları tarafınnan üzläşterügä nigez salğan.
Amerikağa öç säyäxät yasağan, İzge Lavrentiy qultığın, İzge Lavrentiy yılğası häm "Kanada ile" ciren taswirlağan.
Jak Kartie belän Kabot häm Şamplen Kanadanı berençe açuçı bulıp sanala.
Tärcemäi xäle
1524 yılda Covanni Verratsano belän Tönyaq Amerikağa gizä. Tönyaq Karolina, Yaña Şotlandiä, yar buyındağı utrawlarnı fänni tikşerälär.
Başqa säyäxättä Bräzil yarına kilep citälär.
1534 yılda Fransa patşası Fransisk I röxsäte buyınça Kartie Nyufaunlend, Kanada atlantik yarı, İzge Lavrentiy qultığı yanına säyäxät itä.
1535-1536 yılda ikençe säyäxättä İzge Lavrentiy yılğasın fänni tikşerä.
1540 yılda Fransisk I Kartie'gä açılğan cirlärdä xalıq utırtırğa quşa.
1541 yılda Kartie yänä Kanadağa gizä, irokez qäbiläläre kirmänne çolğap alalar. Qışlağannan soñ Kartie Kanadadan Fransagä qayta.
Tağın säyäxätlär itmägän, Sen-Malo'da portugal telennän tärcemäçe bulıp eşlägän.
Epidemiä waqıtında, onıtılğan Kartie 1557 yılda Sen-Malo şähärendä ülgän. Señ-Vinsent Çirkäwendä kümelgän.
Пшиязня
Пшиязня — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парамарибо
Тарих
1603 елда нигезләнгән.
Һинд дине
Арья Девакер Һинд дине гыйбадәтханәсе Парамарибоның манзарасы һәм Суринамның иң зур мандирларны берсе булып тора. Ул Суринамнан һәм дөньяның башка урыннарыннан килүче Һинд дине тарафдарларын да, Һинду булмаганнарны да үзенә җәлеп итә.
Тәхәллүс
Тәхәллүс яки псевдоним — язучы, артист, рәссам, һәм башка кайбер кешеләрнең үзенә үзе алган уйдырма исеме яки фамилиясе. Баштарак тәхәллүс исемдә туу җире атамасын күрсәтә иде, гадәттә "и" кушымча ярдәмендә билгеләнә, мәсәлән: Габдрәхим ибн Усман ибн Сармаки ибн Крым Утыз-Имәни, Луиза Батыр-Болгари, Сәйф Сараи һ.б., төп-төгәл әйткәнчә, псевдоним ул тәхәллүс генә түгел, ләкин хәзер тәхәллүс сүзе псевдоним мәгънәсендә кулланыла, еш кына географик урынга бәйле булмый.
Сабир Насыйбуллин
Сабир Насыйбуллин (Сабир Насыйп улы Насыйбуллин,, — , ) — фирка эшлеклесе, 124 нче заводның конструкторлык бүлеге башлыгы (193?-1940), ВКП(б)ның Ленин район комитетының 1 нче сәркәтибе (1940-1941).
Тәхәллүс
Шулай ук тәхәллүс яки кушамат Интернетта киң таралыш алган.
Сүз чыгышы
Псевдоним (ψευδώνυμον/pseudṓnymon — «ялган исем») грек телендәге ψευδής/pseûdos — «ялган» и όνομα/ónoma — «исем» сүзләрнең кушылуы (сүзтезмә) юлы белән булдырылган төшенчә.
Матер (Пенсильвания)
Матер  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Матер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Этшебар
Этшебар — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Йорулмаз (Лиҗе)
Йорулмаз (Yorulmaz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Турбунеэме
Турбунеэме (Turbuneeme) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Авранш (округ)
Авранш — Франциядәге округ (Arrondissement). Манш департаментына карый.
Реснос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Авранш (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1762 км². Округ 16 кантоннан тора, алар үз чиратында 160 коммунага бүленгән.
ZNHIT6
ZNHIT6 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эвҗи (Акдагмадени)
Эвҗи (Evci) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңа Александровка
Яңа Александровка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы —.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Вя Маркони (Бергамо)
Вя Маркони — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
NGC 7537
NGC 7537 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вя Маркони (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Малая Жорнавка
Малая Жорнавка (Малая Жорнаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нюхаловка
Нюхаловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 71 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чукотка автономияле округы
Чуко́тка автоно́мияле о́кругы (Чукотский автономный округ, Чукоткакэн автономныкэн округ) — Россия Федерациясенең Ерак Көнчыгышында урнашкан субъекты. Ерак Көнчыгыш федераль округынә керә.
Административ үзәге — Анадыр шәһәре.
География
Чукотка автономияле округы Россияның төньяк-көнбатышында урнаша. Бөтен Чукотка ярымутравын били, кыйтга өлешеннән тыш берничә утравында да урнаша.
Көнчыгыш Себер, Чукотка һәм Беринг дингезләре белән юыла.
Чукотка автономияле округы - чик буе зонасы. Чукоткага барыр өчен чит илле кешеләргә ФСБның рөхсәте кирәк.
Пириул-Пинтей
Пириул-Пинтей — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Чукотка автономияле округы
Климат
Округ күбесенчә Төньяк поляр түгәрәге артында урнашкан. Шуңа күрә анда каты субарктик климат, кыш 10 ай уза. Гыйнварның урта температурасы -15...-39 °C, июльнең +5...+10 °C. Явымнар 200-500 мм ел эчендә.
Пириул-Пинтей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рявци
Рявци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чукотка автономияле округы
Файдалы казылмалар
Табигый газ, нефть, алтын, күмер, аккургаш, вольфрам, терекөмеш.
Тарих
Чукотка милли округы 1930 елның 13 декабрендә Ерак Көнчыгыш крае составында барлыкка килгән. 1938-1951 елларда Хабарау краеның Камчатка өлкәсе составында булган.
1951 елда округ Хабарау краеның туры буйсынуына күчкән.
1953 елның 3 декабрьдә Магадан өлкәсенең составына керә; 1977 елда исемен Чукотка автономияле округына алыштыра.
1992 елда ЧАО Магадан өлкәсенең составыннан чыга.
Административ-территориаль бүленеш
right|500 px
Икътисад
Чукотка автономияле округы ТРП кеше башына буенча дүртенче урын ала (2008); икътисадның нигезе - алтын приисклары һәм рудниклар.
Сәнәгать
Билибино шәһәрендә АЭС эшли; Күмер чыгарыла, балык эшкәртү предприятеләре эшли.
Транспорт
Күбесенчә авиа- һәм диңгез буе транспорты.
Ражки (Браславский районы)
Ражки (Ражкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Баттл-Крик (Айова)
Баттл-Крик  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Эргардт (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Баттл-Крик (Айова)
Тарихы
Баттл-Крик шәһәре  елда нигезләнгән.
Эргардт (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баттл-Крик (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Няндома (Нименьга кушылдыгы)
Няндома — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нименьга елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 69 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мелентьево
Мелентьево (Мелентьево) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Климат
Мелентьево климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (93%).
Удмурт Урадысы
Удмурт Урадысы — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452826, — 80259860006.
Л'Опиталь-дю-Гробуа
Л'Опиталь-дю-Гробуа — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Ячно (Сокульский повяты)
Ячно  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гоголе-Велики
Гоголе-Велики — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ячно (Сокульский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гоголе-Велики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түри-Аллику
Түри-Аллику (Türi-Alliku) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Мей (Португалия)
Мей  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лаваре
Лаваре — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Ааст
Ааст — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
(2251) Тихов
(2251) Тихов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 19 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 SU1» саналган.
Йорт татарлары сөйләше
Кайвакыт аерым тел булып исәпләнеп йорт татар теле дип тә йөртелә. Формалаша башлаган дәвердә йорт татар теле нугай һәм алабугат татар телләренә, әдәби татар теленә караганда, якынрак була. Соңрак әдәби татар теле йогынтысында татар теленә якыная.
Язу
Язуы юк. Рәсми рәвештә татар әдәби теленнән файдаланалар. XХ гасыр башына чаклы йорт татарларының иске татар телендә Хаҗитархан шәһәрендә ике мәшһүр газеты чыккан.
Таралышы
Тел йорт татарлары (әстерхан татарлары) арасында таралган. Телне якынча 12 мең кеше белә дип санала (2008 ел бәяләмәсе).
ZNRD1
ZNRD1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пшодково
Пшодково — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рявче
Рявче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сибли (Төньяк Дакота)
Сибли  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сибли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брийак
Брийак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Ретортильо-де-Сория
Ретортильо-де-Сория — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шербур-Октевиль (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1639 км². Округ 15 кантоннан тора, алар үз чиратында 189 коммунага бүленгән.
Малая Изва
Малая Изва (Малая Ізва ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Зур Сурмог
Зур Сурмог — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Глухая Вильва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 47 км.
Вәлиулла Мортазин-Иманский
Вәлиулла Гайназар улы Мортазин — Сәйяр һәм Ширкәт труппалары артисты, режиссеры, башкорт һөнәри театрына нигез салучы, БАССР халык (1922), РСФСР атказанган (1935) артисты.
Зур Сурмог
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вәлиулла Мортазин-Иманский
Ул хәзерге Ырынбур өлкәсенең Октябрь районы Имангол дигән татар авылында 1885 елда дөньяга килә. Сәхнәдә беренче адымнарын Ырынбурда И.Кудашев-Ашказарский, Н.Гайнуллин, Ә.Кулалаев, Н.Хәйретдинов белән бергә ясый. Соңыннан Габдулла Кариев белән берлектә, беренче профессиональ татар труппасы «Сәйяр»ны төзи һәм, 1915 елда «Ширкәт»не төзелгәнче, анда актер, режиссер сыйфатында хезмәт итә.
Октябрь инкыйлабыннан соң, Вәлиулла Мортазин башкорт профессиональ театры булдыру эшенә керешә. 1919 елда ул Стәрлетамакта яңа төзелгән Башкорт драма театрына баш режиссер итеп куела. 1937 елга кадәр Башкортстан хөкүмәтендә мәдәният өчен җаваплы вазифалы урыннар били.