cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Непалда Һинд дине
Непал патшалыгының Һинду нигезләве
Тарихчылар һәм җирле традицияләр сөйләгәнчә "Не" исемле Һинду изгесе тарихка кадәр чорда үзен Катманду үзәнендә торган һәм "Непал" сүзе "Не акыл иясе" тарафыннан сакланган (Санскрит телендә "пала") урынны аңлата. Ул Текуда, Багмати һәм Бишумати елгалары кушылган урында дини церемонияләр үткәргән. Риваять буенча ул динчел көтүчене Гопала Династиясенең күп патшаларының берсе итеп сайлаган. Бу хөкемдарлар Непалда 500 елдан артык хөкем сөргән. Ул Бхуктаманны Гопал ("Сыер көтүче") Династиясе сызыгында беренче патша итеп сайлаган. Силнкан Гопал династиясе 621 ел хөкем сөргән. Якшья Гупта бу династиянең соңгы патшасы булган.
Сканда Пурана буенча, "Не" яки "Немуни" дигән хаким Һималайларда яшәгән. Пашупати Пуранада ул изге һәм саклаучы буларак искә алынган. Ул Багмати һәм Кесавати елгаларында тапасья кылган һәм шулай ук анда үзенең доктриналарын өйрәнгән.
Непалның Һинду символизмы
Вымпел әһәмиятле Һинду байрагы булган һәм Һинду гыйбадәтханәләре өстенә куелган.
Вишну Ходай Непал кешеләрен оештырып аларга байрак биргән, анда Кояш һәм Ай эмблемалар булып торган. Һинду Пуранада Ходай Шива Ходай Вишнуга байракны тапшырган һәм аннан соң Вишну Ходае демоннарга көрәшү макасты белән Индра Ходаена тапшырган.
Этник төркемнәр буенча Һинду халкы
2001 һәм 2011 ел халык санын алулардан күренгәнчә, Һиндуларның проценты 0,72%-ка күтәрелде, 80,62%-тан 81,34%-ка үскән. Шулай да тулаем тренд күбесенчә тискәре булып кала. Сино/Тибетлылардан башка барлык төп раса төркемнәре Һинд дине тарафдарлары процентының кимүен күрсәткән, бигрәк тә Адивасиның Тхару һәм Далит төркемнәре арасында. Сино/Тибетлылар арасында Һинду проценты 49,74%-тан 52,11%-ка үсте, 2,37% ка.
(17026) 1999 EC8
(17026) 1999 EC8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 EC8» саналган.
Игорь Золотусский
Игорь Золотусски (Игорь Петрович Золотусский,, — , ) — әдәби тәнкыйтьче, әдәбият тарихчысы, язучы, Николай Гогольнең тормышын һәм иҗатын өйрнәүче.
Лагуна-де-Камерос
Лагуна-де-Камерос — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Талалаев
Владимир Тимофей улы Талалаев ( 17 май 1886 — 1 сентябрь 1947, Мәскәү) — совет патологоанатомы, РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1942). 1946 елдан КПСС әгъзасы.
Биографиясе
Бөек Ватан сугышы вакытында Талалаев Фәрганәдә 4-се Мәскәү институтын оештыруда катнаша, патологик анатомия һәм патологик физиология кафедрасын җиткәли, прозектор сыйфатында эвакуация госпитальләре хезмәт күрсәтеп. 1943 елда Мәскәүгә кире чакыртып алына һәм Мәскәүнең эвакуация госпитальләрнең баш патологоанатомы итеп тәгаенләнә. Сугыштан соңгы елларда Мәскәү һәм Мәскәү өлкәсенең баш патологоанатомы урынын били<.
Тайпу
Тайпу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Владимир Талалаев
Биографиясе
Новодевичье зиратында җирләнгән. 1949 елда М.Ф. Владимирский исемендәге Мәскәү өлкә фәнни-тикшеренү клиника институтының патологоанатомия корпусына Талалаев исеме бирелә, анда аның бюсты куелган .. Шулай ук Талалаев исемендәге ике бүләк булдырылган: РСФСР сәламәтлек саклау министрлыгының Мәскәү медицина институтында һәм Мәскәү мәйдан гыйльми-тикшеренү институтында аспирантлар өчен. 1953 елда Талалаевны сайланма фәнни хезмәтләре нәшер ителгән.
Тайпу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бейлиова (Җиһанбейли)
Бейлиова (Beyliova) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Җиһанбейли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пресье (Луара)
Пресье — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Богушинек
Богушинек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк
Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк(lat. Başkorttarım, ukıu kerek, ukıu kerek!) яки Минем башкортлар — шагыйрь Мифтахетдин Акмуллага нисбәтләнгән шигъри әсәр. XX гасыр башында әдәби җыр буларак язылган дип санала. Әлеге шигырь беренче тапкыр 1931 елда нәшер ителгән. Авторлыкны Акмуллага фольклорчы, халык иҗатын туплаучы Закир Шакиров нисбәтли. .
1990-2000нче елларда бу шигырь Башкортстан республикасының агитация чараларында актив кулланыла. Уку йортларында, төрле публик чараларда әлеге шигырьнең беренче строфасы диварларны, сәхнәләрне бизи. Аның әһәмиятлеге иҗат итүченең Минем башкортлар! мөрәҗәгате белән аңлатыла. Мондый мөрәҗәгать беренче тапкыр Салават Юлаевта очрый.
Текст
Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк!
Арабызда наданнар күп, уку сирәк.
Аңгыра аюдан Уралдагы курыккандай,
Эй, туганнар, наданлыктан курку кирәк!
Җаһиллектән килә ятыр зур афәтләр.
Укыганнар күктә очыр, суда йөзер,
Юктыр анда әүлиялек, кәрамәтләр.
Укыганга бу дөньяда җәләл булыр,
Бәхет-дәүләт чишмәсе ачам дисәң,
Гыйлем-һөнәр бердәнбер чара булыр.
Алтыга берде кушып, сан ун булмый,
Сәгатьне алга борып, төн көн булмый.
Белемлелек — арысланнан көчле батыр,
Шуңа атланмый, синең төшең һич өн булмый.
Һүшүн
Һүшүн (Hüşün ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Мияс (авыл)
Мияс (Миасское) — Чиләбе өлкәсе составына керүче авыл, Кызыл Армия районының үзәге.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), татарлар (7%).
Айдар Абдуллин
Абдуллин Айдар Риват улы (26 июль 1962 ел) — философ, фәлсәфә фәннәре докторы (2002), профессор (2009).
Биографиясе
Айзар Риват улы Абдуллин 1962 елның 26 июлендә Башкорт АССР‑ының Учалы районы Кече Учалы авылында (хәзер Учалы бистәсенәа керә) туган.
1984 елда Киевтагы ватандашлар авиациясе инженерлары институтын тәмамлаганнан соң, Уфа аэропорты инженеры.
1986 елдан — ВЛКСМ‑ның Уфа район комитеты секретаре.
1988 елдан — Уфа авиацион техникумы лабораториясе мөдире.
1991-92 елларда Уфа дәүләт авиацион техник университеты хезмәткәре.
1995-99 елларда Башкортстан Фәннәр Академиясенең социаль фәннәр бүлеге гыйльми секретаре.
2002 елдан бирле Уфа дәүләт авиацион техник университетында, 2003 елда — Көнчыгыш икътисади-юридик гуманитар академиясендә укыта. Фәнни хезмәтләре башкорт халкының рухи мәдәнияте, тел философиясе, феноменологик герменевтика һәм экзистенциаль анализ проблемаларына багышланган. 60‑ка якын фәнни хезмәт һәм 2 уйлап табу авторы.
Әдәбият
Абдуллин Айҙар Риват улы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө:  «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
Уюнишчы
Уюнишчы (Уюнішчы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Войновички
Войновички — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
«Ханума» спектакле
right|300px|thumb|Спектакльдан күренеш «Ханума» – Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры куйган музыкаль комедия. 2 бүлектән тора. Дәвамы 2 сәгать 50 минут. Спектакльнең премьерасы 2004 елның 10 декаберендә булды. Драматургы – Авксентий Цагарели.
Сюжет
Спектакль Кавказдагы иң хәйләкәр, тапкыр һәм зирәк яучы Ханума турында. Ул теләсә кемне өйләндерә һәм кияүгә дә бирә ала. Шәһәрдәге бер генә туй да Ханумадан башка узмый. Ләкин Кабато исемле икенче яучы аңа көндәш булырга җөрьәт итә.
Принстон (Кентукки)
Принстон  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Принстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD188656
HD188656 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Казе Казтело ди Байда (Трапани)
Казе Казтело ди Байда — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Казтело ди Байда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аллон (Ло һәм Гаронна)
Аллон — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Велика Кемпа (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Велика Кемпа  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17027) 1999 EF12
(17027) 1999 EF12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 15 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 EF12» саналган.
Лейк-оф-те-Вудс (Калифорния)
Лейк-оф-те-Вудс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-оф-те-Вудс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сага (Печора кушылдыгы)
Сага — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Иван Зыбин
Иван Зыбин (Иван Фёдорович Зыбин,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1944).
(9458) 1998 FF97
(9458) 1998 FF97 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 мартында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FF97» саналган.
Аң
Бу мәкалә фәлсәфи төшенчә ''турында. Психология фәнендәге терминның аңлатмасы өчен, Аң (психология) мәкаләне карагыз.''
Аң - тыштагы яки үз эчендәге берәр әйберне (объектны) тану сыйфаты яки хәле. Субъектлык, тану, сизгерлек, тәҗрибәне яшәү (сизү) яки хис итү мөмкинлеге, уяу булу, аерым бер шәхес булуны тою, һәм акылның контроль итүче система буларак билгеләнгән иде. Билгеләүдә очраткан кыенлыкларга карамастан, фәлсәфәчеләрнең күбесе аңның нәрсә булуын киң таралган уртак интуитив аңлауның барлыгы белән килешә. en:Max Velmans һәм Susan Schneider язган The Blackwell Companion to Consciousness китабында белдерелгәненчә: "Билгеле бер мизгелдә таныганыбыз һәрнәрсә аңыбызның бер өлешен билгели; бу сәбәпле аңлы тою тәҗрибәсе бер үз заманда тормышыбызның иң таныш һәм иң серле аспекты булып тора."
Рене Декарт һәм Джон Локк заманыннан бирле фәлсәфәчеләр аңнын табигатен аңларга һәм анын төп сыйфатларын билгеләргә торышалар. Аң фәлсәфәсендәге төп сораулар арасына керүче мәсьәләләр:
Такаймбо
Такаймбо — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лагунилья-дель-Хубера
Лагунилья-дель-Хубера — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мюльхаузен (Югары Пфальц)
Мюльхаузен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бутань
Бутань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Зыбин
Сергей Зыбин (Сергей Александрович Зыбин,, — , ) — артиллерия генерал-майоры, Ижау корал һәм корыч ясау заводының башлыгы ярдәмчесе (1913-1914), Самар торбачыклар заводы башлыгы (1915-1918).
Юлтимер (Сарман районы)
Юлтимер — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423371.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Грантсвилл (Көнбатыш Виргиния)
Грантсвилл  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чорояшу
Чорояшу — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козь
Козь — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Пию елгасының уң ярына тамагыннан 24 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солынчанка (Солынчанка кушылдыгы)
Солончанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсенең Бреды районы, Ырынбур өлкәсенең Бреды районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Солончанка елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорск гидротөененнән Ириклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Уютны (Буда-Кашалёвский районы)
Уютны  (Уютны ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Рамай (мәгънәләр)
Рамай — күп мәгънәле сүз, кеше исеме. «Рамазан» яисә «Рәхмәтулла» исеменнән кыскартылган булырга мөмкин.
Богушинець (Великопольское воеводалыгы)
Богушинець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17028) 1999 FJ5
(17028) 1999 FJ5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 18 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FJ5» саналган.
Пуи-ле-Нонен
Пуи-ле-Нонен — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Каешлар (Менген)
Каешлар (Kayışlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Менген илчесенә караган бер авыл (köy).
Иван Зюзюкин
Иван Зүзүкин (Иван Иванович Зюзюкин,, — , ) — СССР һәм РФ балалар язучысы, журналист, «Русиянең алтын каләме» премиясе лауреаты (2008).
Войслав (Ополе воеводалыгы)
Войслав  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пестерево (Киров өлкәсе)
Пестерево (Пестерево) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Муратчаеры (Чат)
Муратчаеры (Muratçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пестерево (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (15%), руслар (73%), татарлар (7%), арлар (5%).
Томи
Томи — Япония дәүләтенең Нагано префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томи шәһәре 2004 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 31211 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 278 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 112.30 км² тәшкил итә.
(9459) 1998 FW113
(9459) 1998 FW113 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 31 мартында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FW113» саналган.
Амбрюс
Амбрюс — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Беймелек (Демре)
Беймелек (Beymelek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Демре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хынахлы
Хынахлы (Xınaxlı ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Лардеро
Лардеро — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Извеково авыл җирлеге
Извеково авыл җирлеге (Извековское сельское поселение) — районына керүче муниципаль берәмлек. Идарә үзәге — Извеково авылы. Җирлек территориясенда 46 торак пункт урнашкан.
2004 елның 1 декабрендә нигезләнгән.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь.
Экономика
Авыл хуҗалыгы җирлеге.
Административ төзелеше
Җирлеккә кырык алты авыл керә:
Казе Казчина (Болонья)
Казе Казчина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Казчина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Факел
Факел (Факел ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Провиденс (Кентукки)
Провиденс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Провиденс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Такарана
Такарана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мюльхаузен (Франкония)
Мюльхаузен  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17029) Cuillandre
(17029) Cuillandre — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Велика Клёня
Велика Клёня — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лейк-оф-те-Пайнс (Калифорния)
Лейк-оф-те-Пайнс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-оф-те-Пайнс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD18866
HD18866 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(9460) McGlynn
(9460) McGlynn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 29 апрелендә NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HS30» саналган.
Худой (Печора кушылдыгы)
Худой — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 76 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пуи-ле-Фер
Пуи-ле-Фер — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Войславице (Ополе воеводалыгы)
Войславице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балтач (Юлсубино)
Балтач (Юлсубино) — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл. Балтач авылы Балык Бистәсе районында урнашкан. Ул район үзәге Балык Бистәсе авылыннан 27 чакрымда, тимер юл станциясе Арчадан 70 чакрымда утырган. Балтач — җирле үзидарә үзәге. Авылда барлыгы 380 хуҗалык бар.
Почта индексы — 422669.
Тарих
Археологлар Балтач янында борынгы болгар чорларына мөнәсәбәтле авыл хәрабәләре тапканнар, ә 3 чакрым ераклыктагы күрше Ямаш авылы яныннан болгар — Алтын Урда чорларына нисбәтле авыл хәрабәсе билгеләгәннәр.
XVIII йөздә Балтач авылында 112 ясаклы татар яшәгән. А. Артемьев җыентыгында авыл Юлсубино (Балтач) дип күрсәтелгән һәм анда 116 хуҗалыкта 351 ир-ат һәм 385 хатын-кыз яшәве теркәлгән. Авылда бер мәчет эшләгән.
Авыл мәчете
Авылда беренче мәчет бинасы сакланган. Мәхәллә рәсми рәвештә XIX гасыр башында теркәлгән. Авылның метрика дәфтәрләре 1830 елдан алып барылган. Чыганаклар буенча, мәчетнең 1875 һәм 1905 елларда бина кылынуы мәгълүм. Мәчетнең хәзерге вакытта сакланган кирпеч бинасы 1915 елдан соң Казан өязенең Байчура авылы кешесе Мөхәммәтвәли Сәфәргали улы Вәлитов акчасына төзелгән. Казан губерна идарәсенең төзелеш бүлеге, башта ризалык бирмәсә дә, мәхәллә халкы куелган таләпләрне үтәгәннән соң, мөселманнарның үтенечен канәгатьләндергән.
Руханилар хакында түбәндәге мәгълүматлар бар.
1853 елның 9 мартыннан гыйбадәтләр Габдрахман Габделхәлилов җитәкчелегендә үткәрелгән. Аңа ярдәмчеләр итеп 1871 елның 15 ноябрендә Нуретдин Фәхретдинов (1845—1909), ә 1899 елның маенда Хуҗахан Габдрахманов билгеләнгән. 1902 елның гыйнварында Хуҗахан хәзрәт беренче мәхәлләнең имамы, ә 1911 елның гыйнварында имам хатип булып расланган. Хуҗахан Габдрахмановның кызы — күренекле татар шагыйрәсе Зәйнәп Бәширова (1903—1984).
Икенче мәчетнең 1887 елда төзелгән бинасы сакланмаган. 1884 елның 3 декабрендә Казан губерна идарәсе раслаган проект буенча бу мәчет 1887 елда төзелгән булган. Яңа оешкан мәхәлләнең беренче имам хатибы итеп Чистай өязенең Яңа Әмзә авылы (хәзер Татарстанның Норлат районына керә) кешесе Габдрахман Хәбибуллин билгеләнгән. Ул 1895 елда Мамадыш өязе Үсәли авылының беренче мәхәлләсенә күчкән, бу урынга Самар губернасы Бөгелмә өязе Әбдекәй авылыннан Мөгаллим Галәветдин улы Шәмсетдинов сайланган.
Авылда элек мәдрәсә эшләгән. Революциядән соң мәчет манарасы киселгән, ае төшерелгән. Хәзер мәчет эшли.
Табигать
Авыл урман-суларга бай, шуның белән матур да. Авыл аша Чошы суы агып үтә, ул Чошы аланыннан башлана. Шарлы суы да авыл эченнән ага. Балан елгасы янында элек-электән баланлык булган, шуңа нисбәтән елга әлеге исемне алган.
Чишмәләр
Авылда чишмәләр дә шактый күп. Күгәрчен чишмәсе Күгәрчен авылына бара торган якка урнашкан өчен шулай аталган.Аның янында яңа гына буа төзелде.Сафа чишмәсен (халык Сапа дип йөртә) шул исемдәге кеше карап торган.
Алатай чишмәсе авылдан читтәрәк урнашкан, төбеннән кайнап чыга, күлне хәтерләтә. Чишмә янында элек бик матур болын булган, анда ат көтүе көткәннәр, атларны шушы чишмәдән эчергәннәр. Бервакыт шул суда ала тай батып үлгән, шуннан ул Алатай чишмәсе дип йөртелә башлаган.
Авылда моннан башка Изгеләр чишмәсе, Закир бабай, Хөсәен, Күз, Чумар чишмәләре бар. Авылда чишмә-чыганакларга игътибар бик зур. Аларны һәр язда шул урам кешеләре тәрбияләп, чистартып, коймаларын буяп, таш булганнарын агартып, агачлар утыртып торалар.
Алып бабай чабатасын каккан тау
Авылдагы бер тауның атамасы — Алып бабай чабатасын каккан тау. Авыл халкы Алып бабайны үз авылларының борынгы бабасы итеп сөйли. Бу бабай зур гәүдәле булуы белән аерылып торган һәм бик озак яшәгән, дип әйтәләр. Шуның өстенә ул күрәзәче дә булган, диләр. Бервакыт бабай кыр эшләреннән кайтып килгәндә ял итәргә утыра һәм чабатасын кага, шул урында тау барлыкка килә. Тауга Алып бабай тавы дип исем биргәннәр.
Шарлы тавы
Шарлы тавы дип йөртелә торган тау да авылга ямь өстәп тора. Аю күле түбәсе тавыннан хәтта Чистай районы җирләре күренә. Шул тау янындагы күлдә аюлар су коенган, дип сөйлиләр. Хәзер бу күл кипкән, ә тау Аю күле түбәсе дигән исем алган.
Каенлык һәм урманнар
Урманнарны урманчы исеме белән Әхәт урманы, Рифат урманы дип атыйлар. Аланнарны, кем печәнен чаба, кем тәрбияләп тора, шул кеше исеме белән йөртәләр. Юлларның исемнәре түбәндәгечә: Интәркә, Маш янындагы юл, Чаллы юлы, Тегермәнлек юлы.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Томск урамы
Авылдагы бер урам исеме игътибарга лаек. Ул — Томск урамы. Шушы урамда яши торган берничә кеше Себергә китеп акча эшләп кайта торган булган. Шуңа күрә урам шәһәр исеме белән атала башлаган.
Алтын табан балык
Алтын табан балык (Carassius carassius) — карплылар гаиләсендәге төче су балыгы. Европа hәм Себер сулыкларында киң таралган. Озынлыгы 50 см га кадәр һәм 5 кг авырлыкка кадәр җитәргә мөмкин.
Аның озынлыгы 9-24 см, авырлыгы 600 г. Яшәвенең 4-5 нче елында җенси җитлегә. Үрчемлелеге 137-300 мең бөртек уылдык. 10-12 ел яшиләр.
Юлтимер (Лениногорск районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Алтын табан балык
Алтын табан балык бөҗәк курчагы, суүсем, детрит, кортлар белән туклана.
Богушице (Великопольское воеводалыгы)
Богушице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Данвилл (Көнбатыш Виргиния)
Данвилл  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иакинф (Бичурин)
Иакинф (Никита Яковлевич Бичурин,, — , ) — Рус праваслау чиркәве архимандриты, Көнчыгышны өйрәнүче, сәяхәтче, Русиядә иң беренче Кытайны өйрәнүчеләрдән берсе.
Ангерак
Ангерак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Чортешть (Вилча)
Чортешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фалевичы (Рагачовский районы)
Фалевичы  (Фалевічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Урта Гусиха
Урта Гусиха — Җаек елгасының уң кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Кваркено районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының сул ярыннан 1916 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорск гидротөененнән Ириклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әхмәтҗан Булатов
Әхмәтҗан Булатов (Әхмәтҗан Галимҗан улы Булатов,, — , ) — фирка-хуҗалык эшлеклесе. 1970-1978 елларда ТАССР авыл хуҗалыгы министры урынбасары. 1967-1970 һәм 1978-1990 елларда СБКФнең Татарстан өлкә комитетында: авыл хуҗалыгы бүлеге инструкторы, авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек сәнәгате бүлеге мөдире (1980-1985, 1978-1985 елларда мөдир урынбасары), 3 нче сәркәтип (1985-1990). 1990-1994 елларда ТР ит сәнәгате җитештерү берләшмәсе директоры, 1994-1998 елларда «Мясная промышленность Татарстана» һолдиң ширкәте директоры. ТР Югары Шурасы депутаты (1990-1995).
Бутень (Арад)
Бутень — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войцехув (Намисловский повяты)
Войцехув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17030) Sierks
(17030) Sierks — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FC9» саналган.
(9461) 1998 HV33
(9461) 1998 HV33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HV33» саналган.
Такарату
Такарату — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Риф Әхмәдиев
Әхмәдиев Риф Барый улы (13 февраль 1954 ел) — башкорт әдәбияты белгече, шагыйрь, югары мәктәп укытучысы. 2013-2018 елларда Башкорт дәүләт университетының башкорт филологиясе һәм журналистика факультеты деканы. 1994 елдан Россия һәм Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы. Филология фәннәре докторы (2004), профессор (2010). Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1997). Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре, Кыйгы районының мактаулы гражданы
Биографиясе
Риф Барый улы Әхмәдиев 1954 елның 13 февралендә Башкорт АССРның Кыйгы районы Әбдрәзәк авылында туган. Арыслан урта мәктәбен тамамлагач, совхозда, аннан соң мәктәптә эшли. 1972-1974 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә, аннары Кыйгы районы «Киров» совхозының ВЛКСМ комитеты секретаре була. 1975 елда Башкорт дәүләт университеты филология факультетының башкорт—рус бүлегенә укырга керә. Студент елларында факультетның комсомол оешмасын җитәкли. Укуын тәмамлап, университетта эшкә калдырылгач, БДУ-ның ВЛКСМ комитеты (район комитеты хокуклары белән) секретаре итеп сайлана, читтән торып әдәбият гыйлеме буенча аспирантурада укый.
Яшьләр оешмасы җитәкчесе буларак, күп башлангычлар белән чыгыш ясый, студент төзелеш отрядлары эшчәнлеге, яшьләрнең укуы, ялы һәм көнкүреше белән актив шөгыльләнә.
1984-1986 елларда университетның әзерлек бүлегендә укытучы һәм декан урынбасары, 1986 елдан Башкорт дәүләт университетының филология, аннары башкорт филологиясе һәм журналистика факультетында укытучы, доцент, декан урынбасары була. 2013 елдан бу факультетның деканы, журналистика кафедрасы профессоры. Университетта эшләвенең тәүге елларына ук Башкортстан республикасы «Белем» җәмгыятенең актив лекторларының берсе, аның башкорт әдәбияты һәм журналистикасына, иҗтимагый-сәяси темаларга багышланган чыгышлары тыңлаучыларда зур кызыксыну уята.
Фәнни эшчәнлеге
Студент елларында ук Риф Әхмәдиев гыйльми-тикшеренү белән ныклап мавыга башлый, курс эшләрен һәм дипломын башкорт драматургиясенең үсеш мәсьәләрен өйрәнүгә багышлый. Аспирантурада укыганда бу проблемалар белән җитди һәм максатчан шөгыльләнә. Аның кандидатлык (1984) һәм 2004 елда якланган докторлык диссертацияләре нәкъ шушы темаларга багышлана. Бер үк вакытта ул башкорт драматурглары ижатын да ныклап тикшерә. Аннары галим республика журналистикасы тарихына, көндәлек торышына һәм үсешенә нык игътибар итә. Саналган юнәлешләр буенча дистәдән артык фәнни монография һәм хезмәт бастыру белән бергә, университет укытучысы буларак, студентлар өчен күп кенә дәреслекләр һәм уку кулланмалары да әзерли. Фән докторының узган гасырның 70-80-нче елларындагы башкорт драматургиясенең жанр һәм стиль үзенчәлекләренә багышланган гыйльми хезмәтләреннән «Хәзерге башкорт комедиясе проблемалары» (1992), «Шагыйрь драматургиясе» (1994), «Суть и суд жанра» (1996), «Хәзерге башкорт драматургиясе: конфликт проблемасы һәм жанр формаларының төрлелеге» (2003), «Конфликты. Жанры. Характеры» (2009) дигән фәнни хезмәтләре киң билгелелек яулады һәм авторны республикадан читтә дә яхшы танытты.
Рамай (җыр)
«Рамай» — татар халык җыры. Бәетчән сюжетка корылган егермедән артык варианты бар. Бөек Ватан сугышы тәмамлануга чыккан җыр тиз арада ифрат популяр булып китә.
Риф Әхмәдиев
Иҗади эшчәнлеге
Аннары аның шигърият сөючеләр җылы кабул иткән әсәрләре саналган һәм башка гәзитләрдә, «Башкортстан кызы» һәм «Агыйдел» журналларында, шулай ук татар һәм рус телләрендә басылып тора. 1992 елда чыккан «Тәрәзәләр» дип аталган икенче җыентыгы тиз арада шигырь сөючеләр арасында таралып бетә. Авторның соңгы елларда дөнья күргән «Чәчкә моңы» һәм «Сөю рухы» китаплары да шул ук язмышка дучар була. Риф Әхмәдиев шигъриятендә туган илгә һәм табигатькә, хатын-кызга  мәхәббәт темасы белән бергә фәлсәфи лирика  урын алып тора. Шагыйрь мәңгелек проблемалар — яшәү рәвеше һәм тормыш мәгънәсе, яхшылык һәм яманлык турында җанлы һәм ачык образлар аша фикерләрен ачып кына калмый, бу турыда укучыны да җитди уйланырга мәҗбүр итә. Композиторлар Айрат Кәримов, Айрат Кобагошов һәм башкаларның Риф Әхмәдиев шигырьләренә язылган дистәләгән җыры радио һәм телевизор аша даими яңгырый.
Рамай (җыр)
Тарих
Бөек Ватан сугышы тәмамлануга чыккан җыр. Татар халык җырларын җыйнаучы фольклорчылар (Илбарис Надиров, Җәүдәт Фәйзи) аның бер үк көйгә җырлана торган, ләкин сүзләрендә аерма булган текстларын 1950-еллардан башлап Чаллы (хәзерге Тукай) районы Борды, Мамадыш районы Көек-Ерыкса авылларында, Магнитогорски яшьләреннән язып ала.
Риф Әхмәдиев
Иҗади эшчәнлеге
Әдип 1994 елдан Башкортстан һәм Россия Федерациясе Язучылар союзлары әгъзасы.
Рамай (җыр)
Тарих
«Рамай» исеме «Рамазан» яисә «Рәхмәтулла» исеменнән кыскартылган булырга мөмкин. Бу алым мишәр татарларында еш очрый, шуңа күрә «Рамай» бәете Чистай тирәсендәге авылларның берсендә чыккан булуы ихтимал.
Җырда бәет жанрының үзенчәлекләре бар: сүзләрнең бер фаҗигале сюжетка корылуы, поэтик чагыштырулар күп булу, хәсрәтле вакыйгаларны үлгән кеше авызыннан сөйләтү алымы, аның Рамайга мөрәҗәгать итүе һ. б. Көендә иске «Чегән егете белән качкан мулла кызы Хәмидә» бәете интонацияләре очрый. Җыр тарихына кагылышлы риваяте дә бар.
Риваять
Чулман (Агыйдел) буенда урнашкан авылларның берсендә бер матур кыз Рамай исемле егетне сөя. Әмма мәхәббәтен сиздерергә җөрьәт итми. Сугыш башлану белән Рамай фронтка китә. Кыз кайгысыннан авырый башлый. Берничә елдан Рамайның үлгән хәбәре килә. Авыруга сабышкан кыз, Рамайга багышлап, җырлар чыгара, иптәш кызлары җырны көе белән отып алып, тирә-якка тарата. Кыз үлә. Вакыйганың икенчерәк дәвамы да бар. Анда Рамайның сугыштан исән, ләкин аннан бер шәфкать туташына өйләнеп кайтуы, шул кайгыдан кызның авырып үлүе турында сөйләнә.
Җырчылардан Зөләйха Хисмәтуллина, Фән Вәлиәхмәтов,, Гүзәл Уразова, Ранис Габбазов һ. б. репертуарында урын алган.
Сүзләре
Төнгә каршы берәү моңлы итеп, Рамай, Аерылышу көен җырлады. Тынга калды урман буйлары ла, Рамай, Чишмәләр дә акмый тыңлады.
Агыйделкәй алкын, суы салкын, Рамай, Салкын диеп керми калмадым. Сөйдем сине, бәгърем, чын күңелдән, Рамай, Аңлашырлык сүзләр тапмадым.
Сәхрәләргә чыгып бер сызгырдың, Рамай, Чапкан печәннәрем кипсен дип. Безгә кемнәр теләк теләде икән, Рамай, Гомерләре аеры үтсен дип.
Колмогорская Курья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Рамай (җыр)
Сүзләре
Йөрәк ярсуыңны баса алмыйча, Рамай, Тыңларсыңмы, җырлар ла җырлармын. Күзләреңне тутырып карарсыңмы, Рамай, Зәңгәр таудан яулык ла болгармын.
Төнгә каршы берәү моңлы итеп, Рамай, Аерылышу көен җырлады. Тын калдылар урман буйлары ла, Рамай, Чишмәләр дә акмый тыңлады.
Чигелгән дә сөлге матур була, Рамай, Сабан туйларында эләргә. Минем теләкләрем якты иде, Рамай, Бергә яшәп, бергә үләргә.
Нигә шулай кача икән балык, Агыйделдә яткан ак таштан? Синең гыйшык утларыңда янып, Рамай, Салкын гүргә кердем яшь баштан.
Китәм инде, бәгърем, дөньялыктан, Рамай, Ай, каласың, бәгърем, аерылып, Гел карамасаң да бер карарсың, Рамай, Каберем өсләренә каерылып.
Сугышлардан кайткан ялгыз атны, Рамай, Ак каенга бәйләп куйсыннар. Дөньялыкта, бәгърем, каушалмадык, Рамай, Каберебез бергә булсыннар.
Мюнзинг
Мюнзинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ледесма-де-ла-Коголья
Ледесма-де-ла-Коголья — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Копаловски
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (60%), татарлар (7%), башкортлар (5%), казахлар (26%).
Казе Калвино (Беневенто)
Казе Калвино — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Калвино Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бейнам (Бала)
Бейнам (Beynam) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бала илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Накано (шәһәр)
Накано — Япония дәүләтенең Нагано префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 46295 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 413 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 112.06 км² тәшкил итә.
Пуи-су-Шарлье
Пуи-су-Шарлье — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Каяагзы (Искилип)
Каяагзы (Kayaağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (köy).
Муратчакыроглу (Түркоглу)
Муратчакыроглу (Muratçakıroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Түркоглу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лейк-Риверсайд (Калифорния)
Лейк-Риверсайд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Риверсайд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Проспект (Кентукки)
Проспект  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Проспект шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фаставичы
Фаставичы (Фаставічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Велика Коможа
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богушички
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андиран
Андиран — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Пестеры
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(17031) Piethut
(17031) Piethut — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 22 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FL9» саналган.
Войцехув (Олеский повяты)
Войцехув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9462) 1998 HC37
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HC37» саналган.
(17032) Edlu
(17032) Edlu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 22 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FM9» саналган.
Щугор (Печора кушылдыгы)
Щугор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 300 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Такуара (Риу-Гранди-ду-Сул)
Такуара  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Наталья Гончарова (рәссам)
Ната́лья Серге́й кызы Гончаро́ва (Ната́лья Серге́евна Гончаро́ва) (21 июнь 3 июль 1881, Ладыжино авылы (башка мәгълүматлар буенча, Нагаево авылы), Тула губернасы - 1962 елның 17 октябре, Париж) - рус рәссам-авангардист, график, сценограф. Лучизм һәм футуризм вәкиле.
Суботак
Суботак (Субутак) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), татарлар (4%).
Кадыйр Әлибаев
Әлибаев Кадыйр Әхмәткирәй улы (17 июнь 1940 ел — 4 декабрь 2003 ел) — башкорт шагыйре.
Биографиясе
Кадыйр (Әбделкадыйр) Әхмәткирәй улы Әлибаев 1940 елның 17 июнендә Башкорт АССРның Хәйбулла районы Әбүбәкер авылында туган.
1958 елда Акъяр урта мәктәбен тәмамлый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, авылларында башлангыч классларда укытучы булып эшли.
1962 елда Башкорт дәүләт университетына укырга керә һәм аны 1968 елда тәмамлый. Төрле районнарда укытучы булып эшли.
1992 елдан Язучылар берлеге әгъзасы.
Сибайда вафат булган.
Иҗат эшчәнлеге
Кадыйр Әлибаевның балалар өчен иҗат ителгән  “Ак чишмә” китабы  1982 елда дөнья күрә. Аннары “Җырлы яңгыр”,”Әсәем куллары”,”Самавыр җыры”,”Атаем тупсасы” дигән китаплары  чыга. Үзенчәлекле шагыйрьнең әсәрләренә бик күп җырлар язылган һәм алар бүген дә сәхнәләрдә яңгырый. Кадыйр  Әлибаев  шигырьләрен туган җиренә, табигатенә  һәм халкына     багышлай. Аның ижаты тормышчан, халыкчан, телгә  бай, образларының  кабатланмас булуы белән аерылып тора. Туган-үскән дала якларын хәтта шигырь чишмәсенә тиңли ул.
Бутень (Клуж)
Бутень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.