cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирсина
Ирсина — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Радув
Радув — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Глинишча Страчанскае
Глинишча Страчанскае (Глінішча Страчанскае ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Горений Подборшт-при-Великий Локи
Горений Подборшт-при-Великий Локи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкорт күтәрелеше (1662—1664)
1662-1664 еллардагы башкорт күтәрелеше — XVII гасырның икенче яртысындагы башкорт күтәрелешләренең тәүге эре күтәрелешләренең берсе.
Күтәрелешнең сәбәпләре
1662 елда Әманәтләрне бер өлешен ул җәзалап хәбәре башкорт күтәрелеше (1662-64) көчәюенә сәбәп була.
Күтәрелеш территориясе
Күтәрелеш көнчыгышта Исәт, Миасс елгаларының урта агымыннан алып көнбатыштагы Чулман елгасының урта агымына кадәр, көньякта Җаек (хәзер Җаек) елгасыннан алып төньяктагы Чусовая елгасына кадәр территорияда тарала.
Баш күтәрүчеләрнең хәрәкәт иткән юллары
Күтәрелеш Себер һәм Уса юлларында башланып китә. Башкортлар Сары Мәргән, Арсланбәк Баккин һәм башка юлбашчылар җитәкчелегендә Катай төрмәсен, Далматово һәм Невьян монастырләре, Әрәмил, Эрбет, Белослуд, Мурза һәм башкабистәләргә һөҗүм итә, аларның кайсы берләрен басып алалар. Башкортлар белән көрәшкә патша хөкүмәте җитди хәрби көч юнәлтә. Иртәш күле янында эре сугыш була.
Төньяк Башкортстанда да сугыш башлана, башкортлар Күңгәр каласын, Степан төрмәсен, Воздвиженка һәм Рождественский монастырләре басып алалар, рус авылларын һәм Сылва елгасы буендагы авылларны туздыралар. Күтәрелеш Нугай һәм Казан даругаларын якын ала. Башкорт Гаур Акбулатов һәм Салыш кушаматлы Үләкәй җитәкчелегендә Уфаны, Минзәләне һәм башка ныгытмаларны, авылларны камап алалар. Хөкүмәт Нугай һәм Казан башкортларына каршы Казан воеводасы кенәз Ф. Ф. Волконский җитәкчелендә гаять зур көч юнәлтә. Уфага килеп җиткәч, ул ихтилалчыларга каршы карательләр отрядларын җибәрә. Шушы ук вакытта ул башкортларга баш салырга чакырып мөрәҗәгать итә. Аңа кайбер башкорт феодаллары, мәсәлән, Нугай юлы тархан Ишмөхәмәт Дәүләтбаев кбеккләр, ярдәм күрсәтә. Казан һәм Нугай юлларында баш күтәрүчеләрнең бер өлеше корал салуларын белдерә. Кенәз Волконский күтәрелеш җитәкчеләре Гәвер белән Үләкәйне җәзалап үтертә. 1662 елның көзендә башкортларның күпчелеге сөйләшүләргә ризалык белдерә, әммә бу сөйләшүләр буш кала.
Күтәрелешнең нәтиҗәсе
Патша хөкүмәте күтәрелүчеләрне җиңә алмый һәм аларның таләпләрен үтәргә мәҗбүр була. Уфа воеводасы стольник А. М. Волконский вакытыннан алда эштән чыгарыла, аның урынына башкортларның үтенеченә тиешле стольник Ф. И. Сомов тәгаенләнә. Җир мәсьәләсе буенча хөкүмәт эченнән хәрби ташлама эшләнә, иң мөһиме: рәсми рәвештә башкортларның җиргә асабалык хокуклары раслана. Яңа воеводага башкортларның килмешәкләр тарафыннан җирләрен биләүләре тураһындагы яуларын кичекмәстән карарга һәм аларның таләпләрен үтәргә кушыла. Хөкүмәт шулай ук корылма җыенучыларның да башбаштаклыгын бетерергә вәгъдә итә.
(20733) 1999 XE168
(20733) 1999 XE168 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XE168» саналган.
11 июнь
11 июнь — Милади тәкъвимендә алтынчы айның унберенче көне. Ел ахырына кадәр 203 көн кала.
Дубова (Румыния)
Дубова — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
«Горки-Әмәт урманы» паркы
«Горки-Әмәт урманы» паркы — Казан шәһәренең Совет районында урнашкан парк. Территория буенча Казанның иң зур паркы. Ике шәһәр эчендәге урман массивлары: көньяктан Горкино урманы һәм төньяктан — Әмәт урманы нигезендә барлыкка килгән. Ике урман массивы да башта бер-берсеннән бушлык белән бүленгән, соңрак ул өлешчә үскән; бердәм парк киңлеге кысаларында бу арадаш территория гаилә ял итү һәм ял итү зонасына әверелгән.
Территориаль урнашу
«Горки-Әмәт урманы» паркы Казанның көньяк-көнчыгыш өлешендә, Совет районы территориясендә урнашкан.
2015 елга кадәр булачак парк территориясе ике районның административ чиге белән бүленгән булган: Әмәт урманы — Совет районы составында, ә Горки — Идел буе районы составында; районнар арасындагы чик бу урында ике урман массивын аерып торучы бушлык буенча киң юнәлештә барган. 2015 елның апрелендә чик көньякка таба китеп, Бертуган Касыймовлар урамының так ягында үтә башлый, шуның аркасында Горки урманы Совет районы составына керә.
«Горки-Әмәт урманы» паркы Горки һәм Азино торак районнарына якын урнашкан. Аның территориясе: төньяк өлешендә — Родин урамы һәм урта катлы йортлар төзү линиясе; көнчыгышта — Җиңү проспекты һәм ике медицина учреждениесе — Республика кан үзәге, шулай ук А. Ф. Агафонов исемендәге Республика йогышлы авырулар клиник хастаханәсе территорияләре; көньякта — Бертуган Касыймовлар урамы; көнбатыш өлешендә — «Яңа Горки» торак комплексы (элекке Казан ит комбинаты территориясе), шулай ук котельный, гараж кооперативлары территорияләре һәм Рихард Зорге урамы белән чикләнгән.
Паркның барлык проектлаштырылган территориясенең мәйданы (перспективалы үзләштерү участокларын исәпкә алып) 87,42 га тәшкил итә. Гамәлдәге парк территориясенең мәйданы — 66,45 га.
Исем
«Горки-Әмәт урманы» паркы исемендә ике урман массивының исемнәре берләштерелгән, алар арасында Горки урманы һәм Әмәт урманы бар. Әлеге урман массивларының исемнәре революциягә кадәр ике шәһәр яны авылы (хәзерге вакытта Казан составындагы бистәләр (торак массивлар)) — Горки һәм Әмәт исемнәреннән барлыкка килә. Урман массивларына әлеге авылларның исемнәрен беркетү әлеге урманнарның Горки һәм Әмәт крестьяннары карамагында булуы аркасында килеп чыккан.
[Подпись]»
«Паркка кадәрге» чор (2016 елга кадәр)
«Горкино-Әмәт урманы» паркын тәшкил итүче ике урман массивы озак вакытлар дәвамында үзенең табигый йөзен һәм территориаль колачын саклый. Актив антропоген йогынты 1970 елларда Горки торак районы төзелеше барышында башланган. Шул сәбәпле, массакүләм торак төзелеше районы белән турыдан-туры элемтәгә кергән Горки урманы нык зыян күрә.
Бондзинь
Бондзинь — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
«Горки-Әмәт урманы» паркы
«Паркка кадәрге» чор (2016 елга кадәр)
Беренче этапта, 1970 елларның беренче яртысында 6 нчы микрорайон төзелеше башлангач, Горки урманының көнбатыш өлеше кисүгә дучар була. Икенче этапта Горки урманы көнчыгыш яктан зыян күргән, аның территориясе аша Җиңү проспекты салынган. Горки торак районыннан төньяк юнәлештә киткән бу магистраль урман массивыннан аның көнчыгыш өлешен кисеп алган.
Әлмәт урманы, киресенчә, совет чорында, революциягә кадәрге чордан бирле үз территориясен саклап, аеруча зыян күрмәгән. 2010 еллар уртасында ике урман массивы хакимият һәм җәмәгатьчелек ягыннан зур игътибар үзәгенә әйләнә. 2014 елның мартында Горки урманы һәм Әлмәт урманы «Аккош күле» Аеруча саклана торган табигый территорияләр составында җирле әһәмияттәге аеруча саклана торган табигый территорияләр статусына ия булалар.
Бондзинь
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
«Горки-Әмәт урманы» паркы
Парк төзү (2016 ел)
«Горки-Әмәт урманы» паркы проектын эшләү буенча беренче адымнар 2016 елның язында «Архитектура десанты» Казан бюросы белгечләре төркеме тарафыннан кабул ителә.
Тирә-юньдәгеләр арасында үткәрелгән анкеталаштыру Горки һәм Әлмәт урманнарында анкета сорауларына җавап биргән гражданнарның 58 проценты булуын күрсәтә. Анкета нәтиҗәләрен анализлау барышында аларның әлеге табигый территорияне төзекләндерү өлешендә өстенлекләре ачыклана."«Сораштырулар нигезендә, халыкның төп таләпләренең берсе — балалар һәм өлкәннәр өчен куркынычсызлык. Урман зоналары чигендә гаражлар бар, урманнар яктыртылмый, алар территориясендә адашып була бит. Халыкның тагын бер ихтыяҗы — урман массивын төзекләндерү. Чокырлар белән чүпләнгән территория — ял итү өчен аз кызыклы урын..»"Җәмәгатьчелек тәкъдимнәрен һәм искәрмәләрен исәпкә алып, проект, асылда, Горки һәм Әмәт урманнарын реконструкцияләүнең беренче чираты проекты белән эшләп бетерелә. Беренче исәпләүләр буенча, аны гамәлгә ашыру бәясе 100 млн. сумнан тәшкил итәргә тиеш булган. Әмма факттагы чыгымнар күләме күпкә югарырак булып чыккан. 2016 елның декабрендә 160 млн. сумнан артык сумма аталса да, 2017 елның июнендә реконструкциянең беренче чиратының бәясе 250 млн. сум тәшкил итә, шул исәптән 47 млн. сум — бу Горки чокырын ныгыту эшләренә тотылган чыгымнар, дип игълан ителә. Шул ук вакытта Республика бюджеты чыгымнары 115 млн. сум тәшкил итә, калган өлеше — инвесторлар һәм меценатлар акчалары. 2016 елда проектның төп инвесторы — «ICL-КПО ВС» компаниясе була.
2016 елның 25 декабрендә «Горки-Әмәт урманы» паркын ачу тантанасы була, анда Татарстан Республикасы Президенты Р. Н. Миңнеханов һәм Казан мэры И. Р. Метшин катнаша.
Недко (кратер)
Исеме
Недко кратеры ненец хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Игралиште
Игралиште — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1784
NGC 1784 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
HD303821
HD303821 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Роггентин (Миров)
Роггентин  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мекрен
Мекрен — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Девтешти (Һалылые)
Сылтамалар
Devteşti, Haliliye Devteşti, Haliliye
Козьмино (Киров өлкәсе)
Козьмино (Козьмино) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Каморо
Каморо — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каморо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Югары Ай (Омск өлкәсе)
Югары Ай (Нагорно-Аевск) — Омск өлкәсенең Тәбриз районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тара өязенә караган.
Селимие (Сивриһисар)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ориньюс
Ориньюс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Седалия (Миссури)
Седалия  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Кермешка
Кермешка — Сорока (Самара кушылдыгы) елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Тук районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кальвелло
Кальвелло — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кери (Миссисипи)
Кери  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тау ягы
Тау ягы (Taw yağı, чуаш. Вирьял) яки Җәбәлстан  — Казан ханлыгы территориясенең Иделнең уң ярын алып торган тарихи өлкәсе. Үзәге булып Тауиле шәһәре саналган.
Бүгенге көндә әлеге территориядә Татарстан, Мордовия, Мари Ил, Чуашстан, Сембер, Түбән Новгород өлкәләренең бер өлешләре урнашкан.
Тарих
Казан алынганчы да бу якларда сугышлар булгалаган.
Каюм Насыйри алдарак болай дип язып үткән: «Риваятьләр гуахлык бирәдер: Иван Грозный Казанны алмак нияте белән Казан алынасы елларның элгәреге елларында һәм ишә тарафка гаскәр җибәреп халыкны кырдыргалаган».
Казанга яу булып килүче рус гаскәрләре Әрә елгасы буйлап Зөягә, Казанга барганнар. Бу юл озак еллар дәвамында Мәскәү белән Казанны тоташтыручы юл булган.
Халкы
Тау ягының җирле халкын татарлар, чуашлар, чирмешләр, мордвалар тәшкил итә.
Шәһәрләре
Тау ягына Япанчы, Чүри-Бураш, Зөя, Сөки, Тауиле, Танай-Турай шәһәрләре керә.
Бу шәһәрләрнең күбесе XIV гасыр ахырында Аксак Тимер яулары һәм аннан соң исән калганнары 1395 елның көзендә өч ай буе рус гаскәрләре алып барган талау сугышлары нәтиҗәсендә юкка чыккан. Бу сугышлардан соң әлеге шәһәрләрнең бер өлеше генә торгызыла.
(3218) Дельфин
(3218) Дельфин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6611 P-L» саналган.
Горений Подшумберк
Горений Подшумберк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анастасия Доценко
Анастасия Александровна Доценко (1986 елның 14 октябре, Яшел Үзән, Татарстан АССР) — Россия чаңгычы, дөнья Кубогы этаплары призёры.
Карьера
Анастасия Доценко 1986 елның 14 октябрендә Яшел Үзән шәһәрендә туа. Чаңгы белән Тольяттида шөгыльләнә башлаган, тик яхшы финанслау аркасында туган Татарстанга әйләнеп кайткан.
Дөнья Кубогында Доценко 2010 елда беренче тапкыр чыгыш ясаган, 2012 елның февралендә спринтта беренче тапкыр дөнья Кубогы этабында иң яхшы өчлеккә керә. Моннан тыш биш тапкыр дөнья кубогының этапларында иң яхшы унлыгына эләккән (өч тапкыр эстафетада һәм ике тапкыр шәхси спринтта). Доценконың Дөнья Кубогының гомуми йомгаклау зачётында иң яхшы казанышы — 2011/12 сезонында 26 нчы урын.
Карьерасында өч дөнья чемпионатында катнашкан. 2011 елгы дөнья беренчелегендә спринтта 30 нчы, 30 чакрымга масс-стартта 32 нче һәм команда спринтында 10 нчы була. Иң яхшы нәтиҗә — Фалунда узган 2015 елгы чемпионатта команда спринтында 5 урын.
Дисквалификация
2017 елның 1 декабрендә, Халыкара Олимпия комитеты карары белән, допингка каршы кагыйдәләрне бозган өчен 2014 елда Сочида узган Олимпия уеннарында алынган нәтиҗәләр юкка чыгарыла һәм Олимпия уеннарында катнашудан гомерлеккә читләштерелә. 2018 ел башында спорт арбитраж суды (CAS) өлешчә Доценко апелляциясен канәгатьләндерә, ул допингка каршы кагыйдәләрне бозуда гаепле дип табыла, аның Сочидагы нәтиҗәләре гамәлдән чыгарылган, әмма суд уеннардан гомерлек читләштерүне 2018 елгы Олимпиадада чыгыш ясауны тыю белән алыштырган.
Фонтет
Фонтет (Fontette) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
Barbarossa operatsiäse
Tarix
1940 yılda ciñü belän tämamlanğan Frantsiädä kampaniädän soñ alman-natsist säyäsi citäkçelege SSRBğa qarşı suğışnı äzerlärgä qarar itä.
Küp fiker alışudan soñ 1940 yılnıñ 5 dekaberendä F. Halder täqdim itkän "Otto" digän plan qabul itelä.
Ğäskärlär tuplanuı häm cäyelderüe turında ämergä feldmarşal Brauxiç 1941 yılnıñ 31 ğinwarında qul quya.
Nigezlär
Barbarossa planı strategik burıçı: "Agliäne ciñgänçe qısqa waqıt eçendä Sovetlar Räsäyen ciñärgä ".
Barbarossa planınıñ töp fikere - tiz häm tirän höcüm belän Pripät sazlıqları yanında Sovet frontın özärgä häm soñraq bülengän törkemnärne yuq itärgä. Annan soñ Mäskäw, Leningrad, Donbassnı basıp alırğa häm Arxangelsk-İdel-Ästerxan sızığına çığarğa.
Berençedän höcüm waqıtı - 1941 yılnıñ mayına bilgelänä, läkin Yugoslaviä häm Gretsiägä qarşı ütkärgän operatsiälär säbäple SSRBğa qarşı höcüm datası 22 iyüngä kiçekterelä (17 iyündä ämer birelä).
Höcüm
1941 yılnıñ 22 iyünenä SSRB çikläre yanında 181 alman tömäne, şul isäptän 19 tank tömäne, 14 motorlı tömän, 18 brigada tuplana.
Qara diñgez buyınnan Pripät sazlıqlarına qädär 44 alman, 13 rumın tömäne, 9 rumın, 4 macar brigadası, Pripät sazlıqlarınnan Goldapqa qädär - "Üzäk" ğäskärläre törkeme (50 alman tömäne, 2 brigada), Goldaptan Memelgä qädär - "Tönyaq" ğäskärläre törkeme (29 tömän) tuplana. Finländiädä 2 fin ğäskäre, Norvegiädä 5 alman, 16 fin tömäne häm 3 fin brigadası tuplana. Töp burıçı - Mäskäwne basıp alu häm Leningradqa çığu.
Rezervta tağı 24 tömän bulğan. Barlıq 5,5 mln. keşe, 3712 tank, 47 260 qoral, 4950 xärbi oçqıç tuplana.
Ciñelü
Zur xärbi törkem tuplağanğa qaramastan faşist Almaniäse Barbarossa planın uñışlı ütkärä almağan, Mäskäw yanındağı suğışta Almaniä xärbi elitası yuq itelä häm berqayçan torğızılmıy.
Ай-Нятлонга-Ягун
Ай-Нятлонга-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нятлонга-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 157 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Радувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(20734) 1999 XA169
(20734) 1999 XA169 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XA169» саналган.
Бондкув (Лодзь воеводалыгы)
Бондкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стара Лубянка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глинна (Смаргонский районы)
Глинна  (Глінна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Роггентин (Росток)
Роггентин  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Изгрев (Благоевград өлкәсе)
Изгрев  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
У Хоу (кратер)
У Хоу — Венера планетасының 25.5°N, -317.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 27,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
У Хоу кратеры  Кытай императрицасы У Хоу хөрмәтенә аталган.
Паринтинс
Паринтинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Борок урман дачасы
Борок урман дачасы - Татарстан Республикасының Түбән Кама районында Борок авылыннан 4 км көньяк-көнбатышка таба Прось күле янында урнашкан төбәк әһәмиятендәге ландшафтлы табигать һәйкәле. Күлләр һәм сазланган күлләр булган Кама елгасы тугаеның бер өлешен тәшкил итә.
Тарихы
Татарстан АССР министрлар Советының 1976 елның 1 апрелендәге 222 номерлы карары белән Түбән Кама районындагы 1026 гектарлы «Борковская дача» урман массивы, табигый нарат үсентеләре күпчелекне тәшкил иткән уникаль табигый объект булып торучы, дәүләт саклавына алынырга тиешле табигать һәйкәлләре исемлегенә кертелгән.
Географиясе
Борок дачасы территориясендә барлыгы 300 төр кан тамыры үсемлекләре билгеләп үтелә, аларның 27 Төре Татарстан Республикасының Кызыл китабына кертелгән ( болын канәфере, гадәти җиләк һ. б.), 54 төр көчле рекреацион шартларда саклау чараларына мохтаҗ: дала чиясе, зур төсле кыңгыраулары һ.б.
Саклана торган территориянең фаунасы начар өйрәнелгән. ТР Кызыл китабына кертелгән төрләрдән су еланын, гади кара еланны,төн күгәрченен, озын койрыклы ябалакны әйтеп үтәргә мөмкин.
Кыркпынар (Нигде)
Кыркпынар (Kırkpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Нигде илчесенә караган бер авыл (köy).
Селимие (Оникишубат)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кальвера
Кальвера — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Горений Поток
Горений Поток — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дегнек (Торослар)
Дегнек (Değnek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юган (авыл)
Юган (Юган) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: башкортлар (7%), руслар (48%), татарлар (15%), хантлар (12%), украиннар (8%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Мелиньи-ле-Гран
Мелиньи-ле-Гран — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1785
NGC 1785 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Дубоз
Дубоз — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20735) 1999 XU169
(20735) 1999 XU169 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XU169» саналган.
(1274) Дельпортия
(1274) Дельпортия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 28 ноябрендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 WC» саналган.
Наполеон (Мичиган)
Географиясе
Наполеон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әнәс Кари
Әнәс Кари — татар язучысы, шагыйрь.
Ул әдәби иҗат эше белән дә шөгыльләнә. Аның “Балаларга бүләк”, “Гөлбакча”, “Күңелле ял”, “Дуслык”, “Беренче адымнар” дигән китапларын балалар яратып укый. 1990 елда шагыйрьнең “Тамчы тамганда” исемле җыентыгы басылды.
Язучы 1954 елда вафат.
Родухельсторф
Родухельсторф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонки (Лодзь воеводалыгы)
Бонки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Боярчук
Александр Алексеевич Боярчук (21 июнь 1931 ел, Грозный — 10 август 2015, Мәскәү ) — Совет һәм Россия физигы һәм астрономы. Россия фәннәр академиясе академикы ( 1987 елдан). Россия Фәннәр академиясенең астрономия институтының фәнни директоры.
Фәнни эшчәнлекнең төп юнәлеше — йолдызлар физикасы. 1986 елдан соң басылып чыккан эшләргә 2000-дән артык цитатасы бар. Хирша индексы-21.
Биография
Александр Алексеевич Боярчук 1953 елда Петербург дәүләт университетын тәмамлый. Аны тәмамлагач, ул СССР Фәннәр академиясенең Кырым астрофизик обсерваториясендә эшли. 1969 елдан ул обсерваториянең фәнни эш буенча урынбасары булып эшли. 1976-нчы елда СССР Фәннәр академиясенең тиешле әгъзасы, 1987- нче 1987 елда СССР Фәннәр академиясенең академикы булып сайлана. 1987 елдан 2003 елга кадәр ул Россия Фәннәр Академиясенең Астрономия Институты директоры ( 1990 елга кадәр — СССР Фәннәр Академиясенең Астрономик Советы Рәисе, институт булдырылган). 1991 елдан 1993 елга кадәр ул Халыкара астрономия берлеге президенты.
Аны Троекуровский зиратында җирлиләр.
Фәнни казанышлары
А.А. Боярчукның фәнни эшләре темасы-йолдызлар физикасы. Ул төрле сыйныф йолдызларының химик составын тикшерә, аерым алганда, β Лирада артык гелияны ачыклый. А.А. Боярчук йолдыз атмосферасында хәрәкәтне, шулай ук йолдызлар әйләнешен өйрәнә. Ул үзенең берничә әсәрен стационар булмаган йолдызларга багышлый.
Ул симбиотик йолдызлар моделен — салкын гигант һәм кайнар куактан торган бинар системалар ын   уйлап табучы. Бу модель нигезендә әйберләрнең бәяләү массасын, күләмен, температурасы һәм башка характеристикаларын ала.
Глиняны
Глиняны (Гліняны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Александр Боярчук
Фәнни казанышлары
Э. Р. Мостель белән бергә яңа йолдызлар кабыгы өчен модель тәкъдим итте.
А. А Боярчук житәкчелегендә «Астрон» ультрафиолет космик телескопы булдырылды.
Бүләкләре
А. А. Боярчук хөрмәтенә 1977 елның 22 мартында Кырым астрофизика обсерваториясенең кече планетасы (2563) Боярчук атала
Килмайкл (Миссисипи)
Килмайкл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Обра
Стара Обра — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ракув (Любуш воеводалыгы)
Ракув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фраво
Фраво (Fravaux) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
Сен-Бозей (Терн һәм Гаронна)
Сен-Бозей — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Сондуга
Сондуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сондуж күле - Кулой елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илинден (Благоевград өлкәсе)
Илинден  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сейлем (Миссури)
Сейлем  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камороне (Бергамо)
Камороне — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камороне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(20736) 1999 XV170
(20736) 1999 XV170 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XV170» саналган.
Алтамира
Алтамира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Горений Сухадол
Горений Сухадол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Азы
Азы (Азы) — Омск өлкәсенең Тәбриз районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тара өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 75,8%, руслар — 17,6%.
Легканур
Легканур (Легканур) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
Тамара (кратер)
Тамара — Венера планетасының -61.6°N, -317.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Тамара кратеры грузин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Дегнеклер (Гөлмармара)
Дегнеклер (Değnekler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөлмармара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3390) Деманет
(3390) Деманет  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 2 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 ES1» саналган.
Бонкова-Гура
Бонкова-Гура — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Папоротка
Папоротка — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Богоявленка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Сылтамалар
Папоротка
Кальчано
Кальчано — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD30430
HD30430 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Розенов
Розенов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Златю Бояджиев
Златю Георгиев Бояджиев (1903-1976) портретлары һәм пейзажлары белән танылган болгар рәссамы. XX гасырның иң аерылып торган болгар рәссамнарының берсе.
Биография
Златю Бояджиев 1903 елның 22 октябрендә Брезово шәһәрендә туган. Софиядәге Милли сәнгать академиясендә Цено  Тодоровта укый, академияне 1932 елда тәмамлый. Бояджиев иҗаты ике төрле чорга бүленә: 1951 елга кадәр һәм аннан соң, рәссам авыр инсульт кичерә һәм аның тәненең яртысы параличланган булган, шуңа күрә берничә ел дәвамында ул бары сул кулы белән генә яза һәм сүзен югала. Бояджиев эшенең беренче чоры классик композицияләр белән аерылып тора, нигездә авыл пейзажлары, сары төстә, XVI гасыр Голландия картинасын хәтерләтә. Инсульттан соң, ул экспрессионист төс схемасында сакланган дистәләгән фигураларны үз эченә алган гротеск образларга, композицияләргә мөрәҗәгать итә.
Пловдивта Бояджев музее ачылды.
Улы Георгий Бояджиев (1939 елда туган) - рәссам.
Кыркпынар (Адаклы)
Кыркпынар (Kırkpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Адаклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Стара Ольшина
Стара Ольшина — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ранско
Ранско — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мелиньи-ле-Пети
Мелиньи-ле-Пети — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Колдвотер (Миссисипи)
Колдвотер  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камочели Инфериоре
Камочели Инфериоре — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камочели Инфериоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гловсевичы
Гловсевичы (Глоўсевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(20737) 1999 XJ189
(20737) 1999 XJ189 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XJ189» саналган.
Дуд
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ай-Нятым-Кор-Ягун
Ай-Нятым-Кор-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Волокта-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 58 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(349) Дембовска
(349) Дембовска  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1892 елның 9 декабрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1892 T» саналган.
Олы Станичное
Олы Станичное (Большое Станичное) — Сембер өлкәсенең Карсун районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88,9%), үзбәкләр (11,1%).
NGC 1786
NGC 1786 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Юильск
Юильск (Юильск) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Белоярский районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: хантлар (90%), ненецлар (6%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Жасмин (җырчы)
Жасмин (кияүгә чыкканчы — Сара Львовна Манахимова, беренче никахта Семендуева, икенчесендә — Шор; 1977 елның 12 октябре, Дәрбәнт, Дагстан АССР, ССРБ) — Россия җырчысы, актриса, телетапшырулар алып баручы, фотомодель һәм дизайнер; РФ атказанган артисты (2014), Дагстанның атказанган артисты (2009).
9 «Алтын граммофон» премиясе, MTV Russia Music Awards премиясе («2005 елның иң яхшы башкаручысы»); 17 «Ел җыры» премиясе лауреаты. Музыкаль карьерасы башланганнан Жасмин 10 студия альбомын чыгара.
Тормыш юлы
1977 елның 12 октябрендә Дәрбәнт шәһәрендә тау яһүдләре гаиләсендә туа.
Әтисе — Лев Яковлевич Манахимов (1950 — 2021 ), балетмейстер, Дагстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе. Әнисе — Маргарита Семёновна Манахимова (1955 елның 20 гыйнвары — 1996), дирижёр. Абыйсы — Анатолий Львович Манахимов.
Медицина көллиятен кызыл диплом белән тәмамлый.
Карьера
Беренче иренең финанс ярдәме белән Сара, Жасмин тәхәллүсен алып, 1999 ел ахырында карьерасын «Так бывает» композициясе һәм шул ук исемдәге клип белән башлап җибәрә. 2000 елның сентябрендә чыккан «Долгие дни» композициясе Жасминга киң танылу китерә. 2000 ел ахырында әлеге җыр белән беренче тапкыр «Ел җыры» фестивале лауреаты була, шулай ук «Алтын граммофон» премиясен ала. Шул ук елның 12 октябрендә «Мираж» клубында «Долгие дни» дебют соло альбомын тәкъдир итү була. Дискның релизын Iceberg Music компаниясе башкарган.
2001 ел башында «Лели-лели» җырына клип чыга. Шул ук елның май уртасында Стокгольм һәм Хельсинкида «Перепишу любовь» композициясенә видеоклип төшерелә. Шул ук айда Жасмин «Долгие дни» клипы белән «Овация» премиясе лауреаты була. 22 ноябрьда «Метелица» күңел ачу комплексында Жасминның икенче альбомын тәкъдир итү була.
2003 елның февралендә экраннарга «Холодно» клибы чыга, ә июнь аенда «Дольче Вита» клибы өстендә эш төгәлләнә. Сентябрьдә «Квадро-диск» лейблында «100% любви» дүртенче студия альбомы чыга. 9-12 октябрьдә шул ук исемдәге программа кысаларында җырчы «Россия» дәүләт Концертлар залында дүрт соло концерт бирә. Декабрьдә Жасмин «Дольче Вита» композициясе өчен «Алтын граммофон» бүләген ала.
2007 ел азагыннан Юрий Гальцев белән бергә Первый каналдагы «Две звезды» проектында катнаша.
2011 елның 2 апрелендә Жасмин «Mercedes-Benz Russian Fashion Week» кичәсендә подиумга чыга, ул анда «Eleonor» Мода йортының «Аның өчен» дип аталган туй һәм кичке күлмәкләр коллекциясен тәкъдим итә.
2014 елның җәендә «Свадебные истории» синглын — танылган Молдавия җырының рус телле ремейк чыгара. 17 октябрьдә Кремль сараенда «Другая Я» дигән концерт программасы белән чыгыш ясый.
2014 елның 30 октябрендә Мәскәүдә Мода атнасы кысаларында кичке күлмәкләр һәм кулдан эшләнгән аксессуарлар коллекциясен тәкъдим итә.
2014 ел ахырында Эстония режиссёры Хиндрек Маасик җитәкчелегендә Киевта төшерелгән «Дожди» җырына клип тәкъдим итә.
2019 елның 13 апрелендә Жасмин Крокус Сити Холлда (Мәскәү) «Жасмин.Яз» яңа концерт программасын тәкъдим итә.
2019 елның 14 июнендә Жасмин текстны Михаил Гуцериев, музыканы Сергей Ревтов язган «Сильней огня» композициясен тәкъдим итә. Шул ук елның ноябрендә Сергей Солодкий төшергән видеоклип чыга.
27 декабрьдә Жасмин «Я верю в любовь» альбомын чыгара, аңа 12 композиция, аерым алганда, Леонид Руденко белән бергә язылган «Ак кош» исемле трек керә.
Шәхси тормыш
Беренче ире (1996 елдан 2006 елга кадәр) — Вячеслав Семендуев — Мәскәүнең «Эльдорадо» рестораны хуҗасы. 2006 елда Жасмин кыйнау аркасында аерылышырга тәкъдим иткән.
Икенче ире (2011 елдан) — Илан Шор — Молдавия сәясәтчесе, бизнесмен һәм миллионер. 2017 елның 21 июнендә Илан Шор Кишинёв суды тарафыннан Молдова Республикасының банк системасыннан «миллиард урлау» турындагы эш буенча 7 елга һәм 6 айга ирегеннән мәхрүм ителгән. 2020 елның 26 июнендә халыкара эзләнүгә игълан ителә.
Жасминның беренче никахыннан улы Михаил (1997 елның 16 августы), икенче никахтан — кызы Маргарита (2012 елның 7 феврале) һәм улы Мирон (2016 елның 25 апреле) бар.
Бүләкләр
Жасмин — 9 тапкыр «Алтын граммофон» премиясе лауреаты (2000, 2001, 2003—2005, 2012—2015 еллар), шулай ук «Ел җыры» 2000—2005, 2007—2018 еллар) лауреаты.
Горени Врсник
Горени Врсник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD30453
HD30453 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Нессен-Сити (Мичиган)
Нессен-Сити  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нессен-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонковець (Лодзь воеводалыгы)
Бонковець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рольвиц
Рольвиц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илинденци
Илинденци — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дегыйм (Вираншеһир)
Дегыйм (Değim) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Венсан (Терн һәм Гаронна)
Сен-Венсан — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Селимие (Гөлҗүк)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нову-Гама
Нову-Гама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фралинь
Фралинь (Fralignes) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
Кампомаджоре
Кампомаджоре — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сеймур (Миссури)
Сеймур  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сеймур шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солейс (кратер)
Солейс — Венера планетасының -35.9°N, -317.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Солейс кратеры латин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
(20738) 1999 XG191
(20738) 1999 XG191 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Стара Пшисека-Друга
Стара Пшисека-Друга — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Глушки (Свислацкий районы)
Глушки  (Глушкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рацлав (Любуш воеводалыгы)
Рацлав  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Комо (Миссисипи)
Комо  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кестанты
Кестанты — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Баксан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.