cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кантарасильо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буснак
Буснак (Boussenac) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнчыгыш Кузеран кантонына карый.
Сен-Жан-де-Дюрас
Сен-Жан-де-Дюрас — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Әфлисун төсе
Әфлисун (кызгылт сары, orange, оранжевый) — кызыл һәм сары арасындагы төс. Спектрда шәмәхә төс диапазоны — 590–620 нм.
Төсмерләр
Әфлисун кабыгы (orange peel) — RYB төсләр түгәрәгендә гәрәбә (amber) һәм әфлисун уртасында дүртенчел төс булып тора.
Браунсбург (Индиана)
Браунсбург  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ат койрыгы (шарлавык)
Ат койрыгы шарлавыгы (Horsetail Fall) — бу гаҗәеп матур шарлавык. Шундый гадәттән тыш исемле шарлавык Калифорниянең Йосемити Милли паркында урнаша. Шул исемне шарлавык үзенчәлекле күренеш өчен алган — февральдә берничә көн дәвамында бу шарлавыкта шәфакь кояшның нурлары чагылдыруын күреп була.
Шул чакта шарлавык ут кызгылт сары була. «Ат койрыгы» Эль Капитан тавының көнчыгыш сөзәклегендә урнаша. Бу ике төшә торган су ташкыны, һәм аның зурлыгы 480 метр. Бөтен шарлавыкның зурлыгы 650 метр.
Валеряново (Конинский повяты)
Валеряново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Генсин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Генсин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Мацета (Парма)
Казе Мацета — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Уруока
Уруока — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Казе Мацета (Парма)
Географиясе
Казе Мацета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Уруока
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казе Мацета (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пфорцен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курск сугышы
Курск сугышы яки Курск дугасы сугышы (tat.lat. Kursk suğışı) (5 июль — 23 август 1943 ел) - Икенче бөтендөнья сугышының һәм Бөек Ватан сугышының иң мөһим бәрелешләренең берсе. Дөньяның тарихында иң зур танк сугышы. Курск сугышында ике миллион тирәсендә кеше, алты мең танк, дүрт мең очкыч катнаша.
Курск сугышы 49 көн сузыла. Фашист-алманннар үз һөҗүмен «Цитадель»-операциясе дип исемлиләр.
Курск сугышыннан соң стратегик инициатива Икенче бөтендөнья сугышында тулысынча Кызыл гаскәргә күчә, Кызыл гаскәре Икенче бөтендөнья сугышы тәмамына кадәр һөҗүм итә бышлый.
Курск сугышының сәбәпләре
Кызыл гаскәрнең кышкы һөҗүме һәм Вермахт Украинада каршы-һөҗүме нәтиҗәсендә совет-алман фронты үзәгендә чыккан урын (150 км тирәнлектә, 200 км киңлектә) - Курск дугасы барлыкка килә. Алман-фашист көчләре Совет гаскәрләрен камап алыр өчен Цитадель һөҗүме операциясен башлый.
Фашист һөҗүме
1943 елның 5 июлендә алман һөҗүме башлана. Совет гаскәр башлыгы төгәл алман һөҗүменең вакытын белеп (5 сәгатьтә Мәскәү вакыты), 22:30 һәм 2:20 (М. в.) сәгатендә контрарт-хәзерләнүен уздыра. Шуңа күрә фашист һөҗүме уңышлы булмый.
Прохоровка бәрелеше
12 июльдә Дөньяның тарихында Прохоровка янында иң зур танк сугышы булган. Фашист ягыннан 700 танк тирәсендә катнаша.
Прохоровка бәрелешендә алман-фашист көчләре Прохоровканы буйсындыра алмыйлар, совет саклануын да ерый алмыйлар. Совет гаскәре алман берләшмәсен камап алмый. Ләкин алман гаскәрләре чигенергә мәҗбүр булганнар.
Прохоровка бәрелешенең нәтиҗәсе: фашист һөҗүме "Цитадель" операциясенең уңышсызлыгы.
Орёл һөҗүм операциясе («Кутузов» операциясе)
13 июльдә Кызыл гаскәр Орёл янындагы фашист саклавын ерый.
5 августта Совет көчләре Орёл шәһәрен азат итәләр. Орёл һөҗүм операциясендә 90 мең фашист юк ителә.
Белгород-Харковь һөҗүм операциясе («Румянцев» операциясе)
Көньяк фронт өлешендә Совет каршы-һөҗүме 3 августта башлана.
5 августта беренче тапкыр Бөек Ватан сугышында Мәскәүдә сәлүт булды.
Эрих фон Манштейн алман фельдмаршалы соңрак язган:
Курск сугышы нәтиҗәләре
Курск сугышыннан соң стратегик инициатива Икенче бөтендөнья сугышында тулысынча Кызыл гаскәргә күчә, Кызыл гаскәре Икенче бөтендөнья сугышы тәмамына кадәр һөҗүм итә бышлый. Днепр операциясе мөмкинлеге булдырыла.
Түбән Кама ҖЭҮ-2
Түбән Кама ҖЭҮ-2 — Татарстан Республикасы Түбән Кама шәһәренең сәнәгать зонасында урнашкан җылылык-электр үзәге. «Түбән Кама ҖЭҮ» ҖЧҖ, «Татнефть» ҖАҖнең бүлендек оешмасы милке булып тора. ҖЭҮ Түбән Кама шәһәрен дә, «Түбәнкаманефтехим» һәм «Танеко»ны да җылылык белән тәэмин итә. Электроэнергия электр энергиясе һәм Россия куәтенең күпләп сату базарында гамәлгә ашырыла.
1970 елларда Түбән Камада нефть химиясе һәм шиналар җитештерүе актив үсеш алган, аларның энергетик ихтыяҗларын Түбән Кама ҖЭҮ-1 канәгатьләндерә алмаган. 1975 елда 570 МВт күәтле икенче ҖЭҮ төзү турында карар кабул ителә, аны проектлау «Теплоэлектропроект» институтының Львов бүлегенә йөкләнә. Станция шулай ук сәнәгать кулланучыларына 1887 т/сәгать пар һәм 335 Гкал/сәгать кайнар суда җылылык бирергә тиеш була. Төп ягулык сыйфатында мазут сайлана. Төзелеш 1976 елның язында башлана, ә 1980 елның 11 гыйнварында беренче энергия блогы эксплуатациягә алына. Тулы җылылык һәм электр куәтенә станция 1987 елда чыга. Җиһазларны модернизацияләгәннән соң ҖЭҮ Уренгой ятмасының табигый газын яндыруга күчте.
Модернизацияләү һәм яңа төзелеш
2000 нче елларда җитештерү кимү сәбәпле, ҖЭҮнең су астында торган турбиналарыннан пар куллану кимегән, бу исә, үз чиратында, аларның электр егәрлеген киметкән. 2012 елда түбән потенциаль пар турбиналары белән идарә итүгә каршы эзлекле рәвештә «үзгәртелгән» турбиналары урнаштыру юлы белән станция эшенең нәтиҗәлелеген арттыру турында карар кабул ителә. Моның өчен төп корпуска янкорма төзелгән, анда К-110-1,6 турбинасы урнаша. Яңа җиһазлар 2015 елда файдалануга тапшырыла.
2019 елда Түбән Кама ҖЭҮ-2 энергия генерациясе объектларын модернизацияләү федераль программасына кертелгән иде. Программа нигезендә электр энергиясе кулланучыларның югары түләүләре исәбенә модернизацияләүгә инвестицияләр кайтару гарантияләнә. Проект 155 МВт куәтле газ турбинасы урнаштыруны күздә тота. Проектны гамәлгә ашыруның якынча срогы — 2024 елга кадәр. .
Айдос
Айдос — Караидел елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Караидел районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Павловка сусаклагычының (Айдос култыгы) уң ярыннан 239 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Урта Попьюга
Урта Попьюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Попьюга елгасының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD193346
HD193346 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бутаки
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (5%), башкортлар (10%).
Максимов
Максимов — фамилия.
Гали Акыш
Гали Акыш, Ali Aqış (1918 елның 14 гыйнвары — 2011 елның 17 июле) — күренекле татар журналисты, җәмәгать эшлеклесе, сәясәтче, язучы, Бөтендөнья татар лигасының мактаулы президенты.
Тормыш юлы
Ул 1918 елның 14 гыйнварында Төньяк Маньчжуриянең Хайлар шәһәрендә дөньяга килә. Әти-әнисе Октябрь инкыйлабыннан элегрәк, Пенза губернасының Усть-Рахмановка волостендагы Татар Юнәсе авылыннан килеп, Хайларда урнашып калганнар.
1924—1929 елларда Хайларда татар башлангыч мәктәбендә белем ала. Аннан соң Хайлардагы рус гимназиясендә укуын дәвам итә. 1934 елда Гали Акыш Гаяз Исхакыйның Хайлар татарлары алдында ясаган чыгышын ишетә. Әлеге чыгыш Гали Акышны гомер буе милләткә хезмәт итәргә этәрә.
Гимназияне тәмамлагач, Гали Ерак Көнчыгыштагы татар милли-мәдәни оешмасы ярдәме белән Мисырдагы Әл-Әзһәр университетына җибәрелә. 1938 елдан башлап ул Варшава каласында яши башлый, «Прометей лигасы» эшчәнлегендә актив катнаша. 1938 елда ул Гаяз Исхакый белән таныша.
1940 елда Гали Акыш Төркиягә күченә. Анда Истанбул университетының икътисад факультетын тәмамлый, журналист булып эшли башлый. 1956 елның 28 ноябрендә Финляндия татары Зарифә Хөснетдин белән гаилә кора.
1966 елда Гали Акыш Азатлык радиосында эшләү өчен Мюнхенгә күчә. 1966—1983 елларда ул Азатлыкның татар-башкорт редакциясендә тәрҗемәче һәм диктор булып эшли.
1990 елда Гали беренче тапкыр Казанга килә. Аның сәфәр вакытында Татар иҗтимагый үзәгенә беренче санак бүләк итә. Бөтендөнья Татар Лигасы җитәкчесе итеп сайлана.
Гали Акыш — татар, рус һәм төрек телләрендәге 60 тан артык мәкалә авторы. Ул татар, рус, төрек, алман, инглиз телләрен яхшы белгән. 1994 елда Владимир Жириновскийның «Последний бросок на Юг» китабын укыгач, Гали Акыш төрек «Миллият» газетасы өчен рус милләтчесе һәм аның карашлары турында мәкалә яза. Мәкалә төрки җәмәгатьчелегендә зур кызыксыну уята.
2000 елда ул кабат Төркиягә әйләнеп кайта. Гомернең соңгы елларын Төркиянең Әнкара шәһәрендә сеңелләре Саидә һәм Наҗия Акышлар белән бергә кичерә.
Гали Акыш йөрәге 2011 елның 17 июлендә тибүдән туктый. Ул Әнкараның Җебеҗи зиратындагы әти-әнисе, абыйсы һәм сеңлесенең каберләре янына җирләнгән.
Нарлы (Даламан)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Суна районы
Суна районы (Сунский район) — Киров өлкәсендә ураншкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Суна.
Тарих
Район 1929 елда оештырыла.
Дилман
Дилман (Dilman ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Шибот
Шибот — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Валя-Албе (Алба)
Валя-Албе — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бьер
Бьер (Biert) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнчыгыш Кузеран кантонына карый.
Оберри (Калифорния)
Оберри  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оберри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9710) 1964 VN1
(9710) 1964 VN1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1964 елның 9 ноябрендә галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 VN1» саналган.
Бот
Бот — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Кожонек (Ополе воеводалыгы)
Кожонек  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Карбахоса-де-ла-Саграда
Карбахоса-де-ла-Саграда — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ренат Салаватов
Ренат Салаватов, Ренат Салават улы Салаватов (1949 елның 5 ноябре, ССРБ, Казакъстан ССР, Шымкент) — дирижер, композитор. Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижеры (2003 елдан). Татарстан АССРның (1982), Казакъстанның халык, РФ атказанган (2010) артисты. Казакъстанның атказанган эшлеклесе (2019). Тукай премиясе лауреаты (2020).
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 5 ноябрендә Казакъстан ССР Шымкент шәһәрендә туган. Ренатка музыкаль белем бирү өчен, әнисе ике баласы белән Алматыга күченә. Алматыдагы Кояш Байсәетова исемендәге махсус музыка мәктәбендә виолончель сыйныфында укый. Мәскәү консерваториясенең Үзәк музыка мәктәбенең виолончель классын (1969 ел, А. Е. Васильева классы), Н. Римский-Корсаков исемендәге Ленинград консерваториясенең симфония дирижерлыгы факультетын (1974 ел, проф. К. А. Симеонов һәм проф. И. А. Мусин классы) тәмамлаган. Мәскәү консерваториясендә аспирантурада профессор Л. М. Гинзбург җитәкчелегендә белем алган.
Хезмәт юлы
1974 елдан — Казакъ радиосы камера оркестрының (Алматы) баш дирижеры.
1976—1978, 1985—1989, 2001—2009 елларда — Абай исемендәге Казакъ дәүләт опера һәм балет театрының (Алматы) дирижеры, соңрак баш дирижеры һәм сәнгать җитәкчесе. Чакырылган дирижер сыйфатында Зур театр, Ленинград, Ереван, Тбилиси, Ташкент, Екатеринбург, Ялта һәм Сочи театрлары оркестрлары белән эшли.
1979—1985 елларда — ТАССР Дәүләт симфоник оркестрының (Казан) баш дирижеры (Натан Рахлин урыннына). Казанда симфоник оркестр белән Н. Җиһанов, Л. Любовский, Б. Трубин, Ф. Әхмәтов һ. б. күп кенә татар композиторларының әсәрләрен башкара, шул ук вакытта опера һәм балет театры белән дә хезмәттәшлек итә: Н. Даутов белән «Ярканат» опереттасын куя.
1989—1990 елларда — Мария театры (Санкт-Петербург) дирижеры. Әлеге театр труппасы белән Бөекбритания, Франция, Италия, Ирландия һәм Алманиядә гастрольләрдә була.
1990—1995 елларда — Бавария Милли балетының (Мюнхен) пианисты һәм дирижеры.
1996—2001 елларда — Швециянең Король балеты (Стокгольм) дирижеры (Майя Плисецкая тәкъдиме буенча).
2003 елдан — Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижеры.
2013 елда Жамбыл казакъ дәүләт филармониясенә (Жамбыл мемлекеттік облыстық филармониясы) (Тараз) сәнгать җитәкчесе һәм дирижер буларак чакырылган. Казакъстанның Дәүләт академик симфоник оркестрын да җитәкли.
Иҗаты
Репертуарында Европа, рус, татар, казакъ композиторларының 130 дан артык опера, балет симфоник әсәрләре бар.
Швециянең Король балеты театры сәхнәсендә яңартылган «Щелкунчик», «Пер Гюнт», «Жизель», «Фрекен Жюли», «Дон Кихот», «Щелкунчик» һәм башка спектакльләргә дирижерлык итә.
Metropolitan Opera (АКШ), Англия Милли Операсы (Лондон), Grand Opera (Париж), Мәскәүдә Зур театр һәм башка сәхнәләрдә чыгыш ясый.
2000 елда, чакырылган дирижер буларак, Мария театры сәхнәсендә Ж. Массненың «Манон», И. Стравинскийның «Петрушка» балетларын куя.
Режиссёр Ю. Александров белән бергә Астанада Ж. Массненың «Вертер», Дж. Вердиның «Аида», Дж. Пуччининың «Тоска», Алматыда Дж. Пуччининың «Турандот» операларын сәхнәләштерә.
Бразилиядә, Төркиядә, АКШта, Кытайда, Көнчыгыш Европа илләрендә гастрольләрдә була.
Музыкаль җитәкче һәм дирижер буларак, М. Мусоргскийның «Борис Годунов», Ж. Бизеның «Кармен», Г. Доницеттиның «Лючия ди Ламмермур» (спектакль «Алтын битлек» милли театр премиясенә тәкъдим ителгән булган), Н. Җиһановның «Җәлил», Дж. Пуччининың «Турандот» операларын, А. Аданның «Корсар», П. Чайковскийның «Йокыга талган гүзәл», Э. Григның «Пер Гюнт», В. Гаврилинның «Анюта» балетларын куюга катнаша.
Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры репетуарындагы барлык спектакльләргә дирижерлык итә, Халыкара Шаляпин һәм Нуриев фестивальләрендә чыгыш ясый. Театр труппасы белән Көнчыгыш һәм Үзәк Европа илләрендә чыгыш ясый (театр белән чит ил гастрольләрендә елга 130лап спектакль бирә).
2012 елда Тукай премиясе лауреатлыгына кандидат булган.
Гаилә хәле
Өйләнгән, балалары, оныклары бар. Гаиләсе Швециядә яши.
Велч (Көнбатыш Вирджиния)
Тарихы
Велч шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жан-де-Тюрак
Сен-Жан-де-Тюрак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Атами
Атами — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Атами шәһәре 1937 елның 10 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 40524 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 658 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 61.56 км² тәшкил итә.
Урупа
Урупа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гәрәбә төсе
Гәрәбә (сары-әфлисун, yellow-orange/amber, янтарный) — сары һәм әфлисун арасындагы төс.
Альфред Маршалл
Альфред Маршалл (1842-1924) - инглиз экономисты. Буржуаз политэкономиянең Кембридж мәктәбенә нигез салучы. Иҗтимагый үсешнең социаль кануннары белән санашып тормастан, Чарльз Дарвин тәгълиматын иҗтимагый мөнәсәбәтләр өлкәсенә күчерергә тырышкан кеше.
Валеряново (Познанский повяты)
Валеряново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Максимов (1924)
Иван Максимов, Иван Тихон улы Максимов, Максимов Иван Тихонович (1924 елның 5 августы, ТАССР, Мамадыш кантоны, Албай — 1987 елның 11 ноябре, Казан) — Бөек Ватан сугышында катнашкан Советлар Берлеге Каһарманы (29.06.1945), рота командиры, өлкән лейтенант (сугыш вакытында, соңыннан — полковник).
Тәрҗемәи хәле
1924 елның 5 августында ТАССР Мамадыш кантоны (хәзерге Мамадыш районы) Албай авылында туган. Татар милләтеннән. Мәктәпнең 8 сыйныфын тәмамлагач, күмәк хуҗалыкта хисапчы булып эшли. 1942 елның августыннан Кызыл гаскәрдә. Сарапулга (Удмурт АССР) күчерелгән Смоленск хәрби пехота укуханәсен тәмамлаган (1943, март).
Сугыштан соң
1987 елның 11 ноябрендә Казанда вафат, Казанның Самосырово зиратында җирләнгән.
Берчинчатак (Кызылҗаһамам)
Берчинчатак (Berçinçatak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Исак-Ёль
Исак-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алмаз (Әтер кушылдыгы)
Алмаз — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Әтер елгасының сул ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казе Маци (Бергамо)
Казе Маци — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Маци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пфофельд
Пфофельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Браунстаун (Индиана)
Браунстаун  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шивица
Шивица — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюзан
Бюзан (Buzan) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
Тужа районы
Тужа районы (Тужинский район) — Киров өлкәсендә ураншкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Тужа.
Тарих
Район 1929 елда оештырыла.
Собакино (Киров өлкәсе)
Собакино (Собакино) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (82%), руслар (11%), татарлар (7%).
Нарлы (Чатак)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чатак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Урупема
Урупема — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Карпио-де-Асаба
Карпио-де-Асаба — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9711) Желетава
(9711) Желетава — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1972 елның 7 августында Пауль Вильд, I. Bauersima тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 PA» саналган.
Гжегож (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Гжегож  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD193381
HD193381 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Элабад (Агсу)
Элабад  (Elabad ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Сен-Жеро
Сен-Жеро — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бофисель
Бофисель — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Ырынбур (мәгънәләр)
Ырынбур — күп мәгънәле сүз.
Текодонтлар
Тикодантлар (Текодо́нты), ячеистозу́бые (Thecodontia) —
Тикодантлар алар динозаврлар булалар.
Систематика
thumb|Зауришийлар hәм орнитишийлар очалары төзелеше thumb|left|Зауришийлар очасы төзелеше thumb|Орнитишийлар оча сөяге төзелеше Динозаврлар — триасның азагында текодонтлардан аерылган архозаврлар тәртибе.. Динозаврларны ике зур астәртипкә бүләләр: орнитишийларга (Ornithischia, кош ләгәнлеләр) һәм зауришийларга (Saurischia, кәлтә ләгәнлеләр). Әмма кайбер галимнәр зауришийларны һәм орнитишийларны динозаврларга берләштерми, архозаврларның аерым төркемнәренә чыгара.
Каяпынар (Эшме)
Каяпынар (Kayapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Эшме илчесенә караган бер авыл (köy).
Вестовер (Көнбатыш Вирджиния)
Тарихы
Вестовер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валерянув (Великопольское воеводалыгы)
Валерянув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Огаст (Калифорния)
Огаст  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Огаст халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Субась (Ёртом кушылдыгы)
Субась  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ёртом елгасының сул ярына тамагыннан 42 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коза (Ополе воеводалыгы)
Коза  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9712) Навплий
(9712) Навплий — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ито (шәһәр)
Ито — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ито шәһәре 1947 елның 10 августында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 72038 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 580 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 124.13 км² тәшкил итә.
Гжемби
Гжемби — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Микалаева (Өе районы)
Микалаева  (Мікалаева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Өе районында урнашкан авыл.
Пфраймд
Пфраймд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Микалаева (Өе районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пфраймд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урупес
Урупес — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казе Мацокато (Тревизо)
Казе Мацокато — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Октябрьск
Октябрьск (Октябрьск) — Самар өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Сен-Жорж (Ло һәм Гаронна)
Сен-Жорж — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Октябрьск
Халык саны — 27 244 кеше (2010).
География
Октябрьск Идел елгасының (Сарытау сусаклагычының) уң ярында, Самар борылышының көньяк-көнбатыш өлешендә, Самардан 154 километр көньяк-көнбатыштарак урнаша. Куйбышев тимер юлында станциясе (Самар—Сызран—Пенза сызыгы). Шәһәр янында М5 «Урал» (Мәскәү — Рязань — Пенза — Самар — Уфа — Чиләбе) автоюлы бара. Октябрьскида Идел аша тимер юл күпере («Сызран күпере») урнаша.
Тарих
1684 елда татар крепосте җимереклекләре урынында Городище (соңрак — Вознесенское, Костычи, Старые Костычи) бистәсе барлыкка килә. 1704 елда Батраки бистәсе барлыкка килә.
1874 елда Моршанск-Сызран тимер юл сызыгы Батраки кадәр төзелә; 1876 һәм 1898 елларда Батраки аша тагын ике тимер юл (Самар-Ырынбур һәм Мәскәү-Казан сызыклары) төзелә. 1880 елда Идел аша күпере ачыла. 1882 елда Печерский әсфәлт заводы эшчеләрнең бистәсе оеша.
1942 елда югарыдагы торак пунктлар Сызран шәһәренең Октябрь районына үзгәртеп корылалар. 1956 елда Сызран шәһәренең Октябрь районы шәһәр составыннан чыгарыла һәм Октябрьск шәһәренә үзгәртеп корыла.
Бошам (Манш)
Бошам — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Арганча
Арганча — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан белән Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасының сул ярыннан 719 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Валя-Албе (Нямц)
Валя-Албе — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ирәндек (мәгънәләр)
right|300px|thumb|[[Ирәндек Баймак районында. ]] Ирәндек  — күп мәгънәле сүз.
Шигеу
Шигеу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нарлы (Балья)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шигеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искавож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн бүᴫгeында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карраскаль-де-Баррегас
Карраскаль-де-Баррегас — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Браянт (Индиана)
Браянт  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Содом (Шабалино районы, Черновское авыл җирлеге)
Содом (Содом) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Әрәбмеһдибәй
Әрәбмеһдибәй (Ərəbmehdibəy ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Бюрре
Бюрре (Burret) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Валь-д'Арьеж кантонына карый.
Берчиньяьялар (Кызылҗаһамам)
Берчиньяьялар (Berçinyayalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Микалаевшчына (Слонимский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Валишево (Великопольское воеводалыгы)
Валишево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урусанга
Урусанга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(17311) 6584 P-L
(17311) 6584 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6584 P-L» саналган.
Карраскаль-дель-Обиспо
Карраскаль-дель-Обиспо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(9713) Океакс
(9713) Океакс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карраскаль-дель-Обиспо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гжечна-Панна
Гжечна-Панна — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD193382
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Югары Караси
Югары Караси (Верхние Караси) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Вестон (Көнбатыш Вирджиния)
Вестон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Югары Караси
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Вестон (Көнбатыш Вирджиния)
Тарихы
Вестон шәһәре  елда нигезләнгән.
Югары Караси
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), татарлар (5%), башкортлар (8%).
Вестон (Көнбатыш Вирджиния)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Илер-де-Люзиньян
Сен-Илер-де-Люзиньян — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бранвиль-Аг
Бранвиль-Аг — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Оейсис (Риверсайд округы, Калифорния)
Оейсис  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оейсис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиеу (Бистрица-Несеуд)
Шиеу — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каяпынар (Мусабейли)
Каяпынар (Kayapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Мусабейли илчесенә караган бер авыл (köy).
Козел (Польша)
Козел  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Мацоти (Римини)
Казе Мацоти — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пфронтен
Пфронтен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бадут
Бадут (Индонезия телендә:Candi Badut) ул Маланг шәһәреннән якынча 5 километр көнбатышта Тидар даирәсендә урнашкан 8-енче гасыр Һинд дине чандисы (гыйбадәтханәсе). Бу андезит таш структурасы Индонезиядә, Көнчыгыш Явада, Маланг регентлыгында, Каранга Бесуки авылында урнашкан. Маланг янында башка гыйбадәтханәләрдән, мәсьәлән, Сингһасари гыйбадәтханәсе һәм Кидал Гыйбадәтханәсеннән аермалы буларак Көнчыгыш Явада урнашуына карамастан бу гыйбадәтханәнең стиле борынгырак Үзәк Ява стиле. Фараз ителгәнчә ул безнең эраның 760 елында төзелгән булган, бу аны Көнчыгыш Явада иң борынгы гыйбадәтханә дип санарга мөмкинчелек бирә.
Этимология
Популяр ышанулар "Бадут" исемен Индонезия һәм Ява төшенчәсе белән бәйли, аларның мәгънәсе "клоун". Шулай да "Бадут" исеме Санскрит төшенчәсе Bha-dyut-тан алынган, ул Канопус йолдызына яки Агастья йолдызына карый.
Тарихы
Индонезия тарихчысы Пурбатҗарака бу гыйбадәтханәне Мерҗосари авылыннда табылган Динойо язмасы белән бәйли. Бу язма Санскритта борынгы Ява язмасын кулланып язылган, аның чандрасенгкала (хронограммасы) бар: nayana vayu ras ул 682 Сака елына, яки безнең эраның 760 елына карый, анда Канҗуруһан Патшалыгының хөкемдары Гаджаяна патшасы искә алына. Шулай да гыйбадәтханәнең Динойо язмасы белән бәйлелеге тарихчылар арасында һаман бәхәсле, чөнки язма һәм гыйбадәтханә арасында көчле бәйлелек юк. Гыйбадәтханә хәрабәләре 1921 елда ташлар һәм туфрак өеме формасында табылган булган. Бадут гыйбадәтханәсе турында мәгълүм иткән беренче шәхес булып Маурин Бречер булган, ул Малангта эшләгән Нидерланд контроллёры булган. Бадут гыйбадәтханәсе 1925-1926 елда Нидерланд Көнчыгыш Индияләренең Б.Де Хаан каравы астында янә төзекләндерелгән булган. Шул вакытта башкарылган казып чыгарулар нәтиҗәсендә гыйбадәтханә бинасы һаман сакланып калган нигез өлешләреннән кала, тулаем җимерелгән икәне мәгълүм булган.
Структурасы
Гыйбадәтханә көнбатыш-төньяк-көнбатышка юнәлгән һәм гыйбадәтханәнең алды өч "первара" яки кечерәк изге урыннарның калдыгы булган. Гыйбадәтханә планы тирәли турыпочмаклы таш читән белән әйләндерелгән булган, аның үлчәме 11x 11 метр. Стенаның актуаль биеклеге мәгълүм түгел, чөнки таш читән нигезе генә сакланып калган. Гыйбадәтханәнең уникальлеге булып аның гади нигезе яки аскы өлеше булып тора; ике метр биеклектәге турыпочмаклы гади пьедестал, анда бернинди дә бизәкләр яки тоташтырулары юк. Баскычлар көнбатыш якта төньяк бүлмәдән керү алдыннан уң якта урнашкан. Стенаның тышында баскычлар тышында хәзер сакланып калмаган кисеп ясалган сурәтләр, әмма флейтада өреп уйнаучы шәхес тирәли чәчәк мотивлары һаман бар. Гарба гриһага (эчке sanctum)-га керү якынча 1,5 метрга чыгып торучы бүлмә белән җиһазланган. Керү портал өстендә кала-макара бизәлеше белән шактый киң булып тора. Гарба гриһа якынча 5.53 x 3.67 метр зурлыгында бүлмә. Бүлмә уртасында лингам һәм йони, алар Шива символы һәм муллылык символы. Бүлмә тирәли кечкенә нишалар бар, анда кайчандыр Һинд дине Илаһларының потлары булган дип ышаныла. Хәзерге охшаш Ява Һинду гыйбадәтханәләре, мәсьәлән, Самбисари, Гебанг һәм Мерак гыйбадәтханәсе планнары мисаллары буенча; ишектән уң һәм сул якта Маһакала һәм Нанди (үгезе) потлары урнашкан, төньякта Дурга Маһисасурамардини, көнчыгышысы Ганеша поты өчен ясалган һәм көньяк якта Агастья поты урнашкан. Шулай да, Һинду пантеонының бу баррлык потлары арасында Бадут гыйбадәтханәсендә бары тик Дурга Маһисамурамардини поты сакланып калган, ә башкалары юк. Шул чорның гадәти Ява Һинд дине гыйбадәтханәсе кебек, гыйбадәтханә өч өлештән тезелгән; аскы өлеше ул нигез пьедесталы һәм баскычлар; төп өлеше ул стеналар белән әйләндерелеп алынган төп бүлмәгә алып баручы портал һәм яруслы пирамида түбә структурасы формасында баш өлеше. Хәзерге вакытта гыйбадәтханәнең бары тик ниегез һәм төп өлешләре сакланып калган, ә түбә структурасы юк, бу түбәне төзекләндерү өчен таш өлешләр җитмәүгә күрә.
Субась (Пучкома кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нарлы (Эдремит)
Нарлы (Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Урусуи
Урусуи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(17312) 7622 P-L
(17312) 7622 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 22 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «7622 P-L» саналган.
(9714) 1975 LF1
(9714) 1975 LF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 1 июнендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 LF1» саналган.
Симада
Симада — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Симада шәһәре 1948 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 95762 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 490 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 195.40 км² тәшкил итә.
Сен-Кантен-дю-Дро
Сен-Кантен-дю-Дро — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Валкув
Валкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Микелевшчына
Микелевшчына (Мікелеўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Су асты көймәсе
Су асты көймәсе (субмарина) — су астына төшә һәм озак вакытлар су астында хәрәкәт итә ала торган караплар класы. Ләкин 1944 елга кадәр бөтен су асты көймәләре нигездә су өстендә йөзә һәм асылда яктыла дошманга һөҗүм итер яки дошман карапларыннан яшеренер өчен су астына төшә торган су өсте көймәләре булып тора.
Дөньяның күп дәүләтләрендә кораллы көч хәрби-диңгез флотының су астындагы төп коралы.
Хәрби максатта куллану
Су асты көймәләре нигездә хәрби корал итеп кулланыла. Җиһазландырыу һәм классына карап, алар түбәндәге максатларга хезмәт итә:
Тыныч чорда куллану
Су асты көймәләре фәнни-тикшеренү максатларында киң кулланыла. Җирнең геомагнит кырын өйрәнү белән бәйле тәҗрибәләрдә су астына төшерелгән су асты көймәләре коралны урнаштыру өчен тотрыклы платформа рәвешендә файдаланыла.
Әрәмә (елга)
Әрәмә — Әртә елгасы кушылдыгы. Свердловск өлкәсенең Әртә районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Әртә елгасының уң ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Испередъю
Испередъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Илыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 64 км.
Әрәмә (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Испередъю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Әрәмә (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Испередъю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ак аю
Ак аю, яки төньяк аюы, яки поляр аю, яки диңгез аюы – иң зур ерткыч хайваннарның берсе.
Аның гәүдә озынлыгы 3 метрга кадәр җитә. Авырлыгы 800 килограммга җитә.
Ул көрән туганыннан ак туны белән аерыла. Шул ук вакытта аның тиресе кара төстә. Озак вакыт кояш астында йөрсә, аның йоны саргылт төскә керә.
Тиресе астындагы калын май катламы аны котып суыкларыннан саклый.
Зур булуга карамастан ул шәп йөзә, чума ала. Суда тизлеге 5,4 км/сәг. җитә ала.
Ак аю ау белән туена: нерпа, диңгез куяны, морж һәм башка диңгез хайваннарын аулый. Ау вакыт аңа ис тою, күрү сәләте, ак туны ярдәм итә.
Көрән аюдан аерма буларак, кышын 50-80 көнгә, гадәттә, ана аюлар гына йокыга ята.
Ата аюлар күпчелек гомерен ялгыз үткәрә.
right|left|thumb|[[Гудзон култыгында ак аюлар]]
Браффе
Браффе — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Купай (елга)
Купай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара елгасының сул ярыннан 78 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD19342
HD19342 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Әрәбсарван
Әрәбсарван (Ərəbsarvan ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Касафранка
Касафранка — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валь (коммуна)
Валь (Vals) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Соколово (Нема районы)
Соколово (Соколово) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы: