cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирек Юлышев
Биографиясе
1958 елдан Киров өлкәсе Фален селекция станциясендә агроном-орлыкчы булып эшли. 1960 елдан Фален селекция станциясе директоры, ә 1962 елдан шушы ук станциянең директор урынбасары вазифаларын били.
1962 елның октябреннән 1968 елга кадәр Киров каласындагы Нократ авыл хуҗалыгы академиясендә укыта, бер үк вакытта 1964-1966 елларда лаборатория мөдире була.
1968-1972 елларда Мали Республикасының Халыкара политехник институтында эшли.
1972-1976 елларда Нократ авыл хуҗалыгы академиясендә укытучы булып эшли.
1976-1990 елларда Киров каласындагы Н. В. Рудницкий исемендәге Төньяк-Көнчыгыш авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институтында эшли:
1990 елдан Нократ дәүләт авыл хуҗалыгы академиясендә укыта, бер үк вакытта 1993-2008 елларда агрохимия һәм туфракны өйрәнү кафедрасы мөдире була.
Фәнни эшчәнлеге
210 нан артык фәнни хезмәт һәм 13 уйлап табу авторы. Фәнни эшчәнлеге гумусның трансформациясен, миграциясен һәм балансын, биоген элементларны, авыр металларны, туфракта төп туклану элементларын файдалануны тикшерү белән бәйле.
Ударник (гәҗит, Манҗаш)
Ударник — гәҗит. 1935 елда Манҗаш авылында татар телендә нәшер ителә.
Ариниш (коммуна)
Ариниш — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Слайково
Слайково — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(167) Урда
(167) Урда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1876 елның 28 августында К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Медзики
Медзики (Медзікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ганалар
Гана сүзе ((ˈ|g|ʌ|n|ə); Санскрит телендә: गण) Санскрит һәм Пали телендә "төркем, күплек, кабилә, серия яки сыйныф" дигәнне аңлата. Ул шулай ук "зиярәт кылучылар" яки "шул ук максатларга ирешү өчен формалашкан кешеләрнең тупланышы яки компаниясенә" карарга мөмкин. "Гана" сүзе шулай ук дин мәсьәләләре яки башка темалар турында сөйләшү өчен җыелышлар яки тупланышларга карарга мөмкин. Һинд динендә лар Кайлаш Тавында яшәгән Шиваның иярүчеләре. Аларның җитәкчесе итеп Шива тарафыннан Ганеша сайланган булган, шулай итеп Ганешаның титулы Ганеша яки Ганапати яки "ганалар җитәкчесе яки Ходае".
Шиваның иярүчеләре буларак
Һинд динендә, ганалар зиратлар яки мәетләрне яндыру мәйданчыкларында кебек урыннарында яшәүче иярүчеләр. Ганалар шулай ук Кайлаш Тавында Шива Ходаеның иярүчеләре. Вирабхадраны барлыкка килүнең тарихы һәм Шиваның Дакшаны Вирабхадра һәм аның ганалары тарафыннан бикләве һәм юк итүе Пураналардан популяр тарихлар булып кала.
Тупланмалар булрак
Санскрит әдәбиятында күп китапларда ганалар һәм сангхалар кулланылган. Панини үзенең Санскрит грамматикасында гана сүзен кулланган.
Шанти Парвада
ГАНАЛАРНЫҢ тәфсилле анализы Шанти Парваның 108-енче бүлегендә китерелгән, анда Юдхиштхира Бхишманы ганалар турындай сорый: ничек алар арталар, ничек алар үзләрен дошманнарның бүлү сәясәтеннән саклыйлар, аларның дошманнарны яулап алу һәм дусларны ясау техникалары нинди, алар үзләренең серле мантраларын ничек саклыйлар. Бхишманың бу сорауларга җаваплары шлокалар (шигырьләр) формасында Шанти Парвада 16-32-дә китерелгән.
Ведаларда
Ганалар турында Ведаларда сугышчылар төркеме формасында сөйләнелгән, бу Риг-Веданың (РИГВЕДА 3-26-6) түбәндәге "сутраларыннан" аңлашыла:
Ганатантра (җөмһүрият) җыелышлар тарафыннан идарә ителә торган дәүләтне аңлата.
Кланнарның вәкаләтле әгъзалары ганалар буларак мәгълүм булганнар һәм аларның җыелышлар сангхалар буларак мәгълүм булган, аларның җитәкчесе ганадхипати яки Ганеша яки Ганапати буларак мәгълүм.
Сангам әдәбияты
Тамил телендәге Сангам әдәбиятында (безнең эрага кадәр 300-енче ел – безнең эраның 300-енче ел) Ганаларга тәкъдим итүләрне тасвирлый. Шилапатхикарам Иланго Адигалның Тамил телендә биш эпосларның берсе, анда унсигез төр Ганалар өчен тәкъдим итүләр турында әйтелә.
Буддист әдәбияты
Буддист әдәбиятында Махабагга түбәндәгене искә ала:
Бу Раджасабхада (дәүләт җыелышында) ганалар санын карарга тиеш офицерга карый.
"Пали-питака", Маджджхамникая, махабагга, Авадана шатакада кебек Буддизм китапларында ганалар яки сангхалар искә алына. Һиндстанда Буддизм чоры вакытында 116 җөмһүрият яки ганасангха булган. Буддист вакытларында, Ганалар Сангхаларның җыелышлары булган, бу "Гана-раджья"лар буларак иртә демократик җөмһүриятләр булган, алар "Гана-раджья"лар буларак мәгълүм булган, турыдан-туры мәгънәдә бу "җыелыш хөкеме" дигәнне аңлата. Бу төшенчә Һиндстанның рәсми исемендә "Бхарата Ганараджйя"да чагыла.
Ванамыиса (Тырва)
Ванамыиса (Vanamõisa) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
NGC 7642
NGC 7642 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ринье
Ринье — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Содинци
Содинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бригидув
Бригидув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агуаш-Боаш
Агуаш-Боаш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Рукшы
Рукшы (Рукшы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кшечув (Лодзь воеводалыгы)
Кшечув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вянчино (Верчели)
Вянчино — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вянчино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кастетис
Кастетис — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Силверстрит (Көньяк Каролина)
Силверстрит  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сен-Жермен-сюр-Сарт
Сен-Жермен-сюр-Сарт — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Тринити (Төньяк Каролина)
Тринити  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тринити шәһәре  елда нигезләнгән.
Угольница
Угольница — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Арxангил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Подлесная елгасының уң ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Тринити (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Угольница
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Плешань
Плешань — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Эшче (гәҗит)
Эшче — үзәк татар эшчеләр гәҗите. 1918 елның 27 сентябреннән 1932 елга кадәр Мәскәү (1920-1921 елларда Казан) шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррирләр – Борһан Мансуров, Вәли Шәфигуллин, Сәләх Атнагулов, Исхак Рәхмәтуллин. 1932 елда «Игенчеләр» гәҗите белән берләштерелә.
Слайшево
Слайшево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ивашевка
Ивашевка (Йăвашав) — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Халык саны — 9 тирәсендә. Почта индексы — 422404.
Тарих
1670 елларда күрше Кыят авылы алпавытлары Ивашевлар тарафыннан рус авылы буларак нигезләнгән.
Демография
1960-1980 елларда руслар барысы да шәһәрләргә күчеп китәләр, биредә бары тик күрше авыллардан күчеп килгән татарлар һәм чуашлар гына кала. Соңрак аларның да бер өлеше үз авылларына кире кайта.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Федор Завалишин
Федор Завалишин (Фөдор Семөн улы Завалишин,, — , ) — механика өлкәсендә галим, техник фәннәр докторы, профессор (1966). РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе. 1946-1954 елларда Үзәк кара туфрак авыл хуҗалыгы ФТИдә (Воронеж) механикалаштыру бүлеге мөдире. 1954-1966 елларда Казан авыл хуҗалыгы институты машина-трактыр паркыннан файдалану һәм аны ремонтлау кафедрасы мөдире, 1966 елдан Воронеж авыл хуҗалыгы институтында шул ук вазыйфада. Авыл хуҗалыгында җитештерү процессларын һәм операцияләрен проектлауның теоретик нигезләрен һәм ысулларын эшкәртүгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Грабова (гмина Русинув)
Грабова  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Parijdağı terror ğämälläre (noyäber, 2015)
Parijdağı terror ğämälläre, terrorçılar Parijğa höcüme - 2015 yılnıñ 13 noyäberendä kiçen Fransiä başqalasınıñ berniçä urınında qorallı höcümnär näticäsendä yözdän artıq keşe häläk bula.
Ber ük waqıtta Parij stadionı "Stad de Frans" yanında berniçä şartlaw bula, ul waqıtta biredä Fransiä häm Almaniä cıyılma taqımnarı arasında iptäşlärçä matç uza, stadionda prezident Fransua Olañd bula. Şulay uq restorannarda bulğan keşelär atıp üterelgän häm "Bataklan" teatrında totıqlar itep alınğan häm 100 artıq keşe üterelgän.
Ğomum qorbannar sanı 153 keşe, 100 keşe totıq itep alınğan.
Qorbannar sanı buyınça Frantsiä tarixında iñ zur terror ğämälläre.
Terror oyışması "İGİL" terror höcüme öçen üzenä cawaplığın aldı.
Tarix
13 noyäberdä Parijnıñ törle öleşendä 7 höcüm bula.
Игәнә
Игәнә — Татарстандагы елга, Минзәлә елгасының сул кушылдыгы. Сарман, Тукай, Минзәлә районнары биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 54 км. Елга башы Сарман районы Мостафа, елга тамагы Минзәлә районы Наратлы Кичү авыллары янәшәсендә.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Содишинци
Содишинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшче тавышы (гәҗит)
Эшче тавышы — гәҗит. Украина КП(б) ҮК каршындагы татар-башкорт секцияләрнең үзәк бюросы органы. 1920 елда Харковь шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Санта-Крус-де-лос-Каньямос
Санта-Крус-де-лос-Каньямос — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Шаламон (Эн)
Шаламон (Chalamont) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сезерья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,88 км².
Аричештий-Зелетин (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Риньозо
Риньозо — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Завадский
Завадский Владимир Рому́лович (Ромуальдович) (1846—1913) — Россия суд эшлеклесе; сенатор. Яшерен киңәшче.
Сен-Жермен-ан-Ле (округ)
Сен-Жермен-ан-Ле — Франциядәге округ (Arrondissement). Ивелин департаментына карый.
Владимир Завадский
Биографиясе
Владимир Ромулович Завадский 1846 елның 7 (19) июлендә туган. Слеповрон гербы поляк дворяннары Завадскийлар нәселеннән. Подолия губернасы дворяннарыннан. Әтисе — Ромул (Ромуальд) Игнатьевич Завадский (1802—?) Чик сакчыларының Одесса бригадасы күзәтүчесе, әнисе — Мария Яковлевна Ниценко, Закатал коменданты кызы. Башка уллары да танылу ала: Владислав (1840—1911) һәм Михаил (1848—1926).
Сен-Жермен-ан-Ле (округ)
Географиясе
Мәйданы — 341 км². Округ 16 кантоннан тора, алар үз чиратында 45 коммунага бүленгән.
Владимир Завадский
Биографиясе
1867 елда Ришель гимназиясен тәмамлый һәм  Казан университетының юридик факультетына  укырга керә. Университетны кандидат дәрәҗәсендә тәмамлау белән  1870 елның 20 маенда Ярославль округы судында прокурор канцеляриясендә хезмәт итә башлый. 1871 елның мартында Казан суд палатасы прокуроры канцеляриясенә кабул итү турында гариза белән мөрәҗәгать итә һәм 1871 елның 15 июлендә Казан округ суды түрәләре штатына күчерелә; 1871 елның 30 ноябрендә Казан суд палатасы прокуроры каршындагы Суд вазыйфаларына кандидат итеп билгеләнә.
1873 елның февралендә ул Сембер округ суды прокурорының иптәше, ә 1879 елның 4 июлендә - Самар округ суды прокуроры итеп билгеләнә.
1883 елдан ул янә Казанда хезмәт итә: 8 июньдә Казан суд палатасы прокуроры ярдәмчесе итеп билгеләнә, 1894 елның 10 июнендә Казан округ суды рәисе, ә 1899 елның 15 февралендә Казан суд палатасы прокуроры итеп билгеләнә; 1894 елның 1 гыйнварыннан ул чын статистик киңәшче булып санала.
1901 елның 7 мартында ул Иркутск суд палатасының өлкән рәисе, сенатор исемен ала һәм яшерен киңәшче була. Шул ук вакытта аңа Иркутск суд палатасына буйсынган органнарның һәм вазыйфаи затларның эшчәнлеген контрольдә тоту хокукы бирелә.
1910 елның 22 сентябрендә, сәламәтлеге буенча үтенеч нигезендә хезмәттән азат ителә.
1913 елның 21 маенда (3 июнендә) Ялтада вафат була. Ауткин зиратында җирләнә.
Гаиләсе
Надворный киңәшчесе кызы Александра Александровна Евдокимовага өйләнә. Аларның балалары:
Вест-Окободжи (Айова)
Вест-Окободжи  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вест-Окободжи шәһәре  елда нигезләнгән.
Исмаиллер (Дурсунбей)
Исмаиллер (İsmailler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Окободжи (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оуквуд (Пенсильвания)
Географиясе
Оуквуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эшче халык сүзе (гәҗит)
Эшче халык сүзе — гәҗит. ВКП(б)ның Симәй губерна комитеты органы. 1919-1920 елларда Симәй шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – С. Шәрәфетдинов.
Юныс Сафиуллин
Юныс Габдулла улы Сафиуллин — татар драматургы, артист, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1996), СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәл
Юныс Габдулла улы Сафиуллин 1947 елның 18 октябрендә Татарстанның Яшел Үзән районы Бакырчы авылында туа. Акъегет сигезъеллык урта мәктәбен тәмамлагач, 1962 елда Казан театр училищесына укырга керә, аны 1966 елда уңышлы тәмамлый. Аны Республика күчмә театрына эшкә билгелиләр. Шул ук елда Совет Армиясенә хезмәткә алына, хезмәтен тутырып кайткач, янәдән Күчмә театрда актер булып эшли. 1976 елда А. В. Луначарский исемендәге Мәскәү дәүләт театр сәнгате институты (ГИТИС) каршында режиссерлар хәзерләүче икееллык Югары курсларны тәмамлый һәм 1981 елга хәтле Казан драма һәм комедия театрында актерлык эшен дәвам иттерә.
1981 елның февраленнән 2008 елга кадәр Г.Камал исемендәге Татар Дәүләт академия театры театрында башта актер, аннары театрның әдәби бүлек мөдире булып эшли.
Әдәби иҗаты
Ю.Сафиулла егермедән артык сәхнә әсәрләре. Аларның күпчелеге 1970 елларның башында язылган, ләкин берничәсе генә сәхнәләштерелгән. Шулардай «Әллә өйләнергә инде?!» (Татар дәүләт драма һәм комедия театры, 1977), «Менә без дә үсеп җиттек...» (Әлмәт драма театры, 1979), «Ни булган бу ирләргә?!» (Әлмәт драма театры, 1981), «Әбидә кунак егетләр» (Минзәлә драма театры, 1981), «Алмазбулат» (Татар дәүләт академия театры, 1981), «Ләйсән ире Хәсән» (Татар дәүләт академия театры, 1986) кебек драма әсәрләре әдәбият-сәнгать җәмәгатьчелеге һәм тамашачылар тарафыннан җылы каршы алынды. Автор үз әсәрләрендә кешеләрдәге әхлак, табигатькә мөнәсәбәт, бүгенге һәм киләчәк буыннар турында уйлану, мещанлыкның яңа формаларына каршы көрәш, мәхәббәт һәм гаилә мөнәсәбәтләренә җитди караш шикелле, замандашларыбызны тирәнтен кызыксындыра һәм борчый торган актуаль мәсьәләләрне күтәрә һәм шуларны үзенчәлекле сәнгать чаралары, әдәби образлар ярдәмендә үтемле итеп әйтеп бирергә омтыла. Аны драматург буларак таныткан әсәре – «Идегәй» дастаны (Н.Исәнбәт пьесасы буенча). 1983 елда Татарстан китап нәшриятында драматургның пьесалар җыентыгы («Менә без дә үсеп җиттек...») басылып чыкты.
Ю. Сафиуллин — 1982 елдан СССР Язучылар союзы члены. Әдәби бүлек мөдире булып эшләгәндә (2007 елга кадәр) ул татар театры шәхесләренә багышланган мемуар басмалар чыгарыша. “Татар театрына 100 ел”, Рәфкать Бикчәнтәев, Дамир Сираҗиев, Марсель Сәлимҗанов, Газиз Айдарский һәм Ринат Таҗетдиновка багышланган китаплар авторы һәм төзүчесе.
Медзялишки
Медзялишки (Медзялішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(4716) Юри
(4716) Юри  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 30 октябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UL5» саналган.
Содий Врх
Содий Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вана-Нурту
Вана-Нурту (Vana-Nurtu) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Адоригу
Адоригу — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Экинҗик (Имранлы)
Экинҗик (Ekincik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Грабовець (Венгровский повяты)
Грабовець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сливини (Диңгез буе воеводалыгы)
Сливини — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бриниця (Свентокшиж воеводалыгы)
Бриниця  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кшиванице (Лодзь воеводалыгы)
Кшиванице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ханега
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рулёвшчына
Рулёвшчына (Рулёўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Вяраго (Тренто)
Вяраго — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Эшчеләр дөньясы (гәҗит)
Эшчеләр дөньясы — гәҗит. 1919 елның 30 гыйнварыннан 1919 елның 16 мартына кадәр Ырынбур шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Скоша (Көньяк Каролина)
Скоша  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7643
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Иван Заварыкин
Иван Заварыкин (Иван Александр улы Заварыкин,, — , ) — ССРБ Каһарманы. 1936 елдан Кызыл Гаскәрдә. 1938 елдан Энгелс хәрби авиация укуханәсен бетергән (1938). 104 тан артык сугышчан очыш ясый, дошманның 7 очкычын, 40 танкын, 130 га якын автомобилен, 20 артиллерия бәтәрәен юк итә (1943). Сугыштагы хезмәтләре өчен Советлар Берлеге каһарманы исеменә лаек булган (13.4.1944). Сугышчан биремен үтәгәндә һәлак булган.
Риян
Риян — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Вана-Сонда
Вана-Сонда (Vana-Sonda) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Аричештий-Рахтивань (коммуна)
Аричештий-Рахтивань — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кизләү (мәгънәләр)
Кизләү — күп мәгънәле сүз. Кизләү — «чишмә», «инеш», иске татар телендә «кизләү» — «яшерү» фигыленнән.
Кастетнер
Кастетнер — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Содна Вас
Содна Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Санта-Крус-де-Мудела
Санта-Крус-де-Мудела — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Содна Вас
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жорж-де-ла-Куе
Сен-Жорж-де-ла-Куе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Ярашъю
Климат
Түбән Ярашъю климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Грабовець (Липский повяты)
Грабовець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Феэтвилл
Феэтвилл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Феэтвилл шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Феєтвілл
Версаль (округ)
Версаль — Франциядәге округ (Arrondissement). Ивелин департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 165 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 19 коммунага бүленгән.
Плешешть (Алба)
Плешешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алва
Алва — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Слоновице (Диңгез буе воеводалыгы)
Слоновице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Усыс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шален (Эн)
Шален (Chaleins) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Виллар-ле-Домб кантонына карый.
Содражиця
Содражиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ванассааре
Ванассааре (Vanassaare) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Медники (Ашмянский районы)
Медники  (Меднікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(501) Урхиксидур
(501) Урхиксидур  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1903 елның 18 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1903 LB» саналган.
Равил Сафиуллин
Равил Сафиуллин (Равил Сафа улы Сафиуллин,, ) — Украина сәясәтчесе һәм спорт чинаунигы, «Шахтар» (Донецк) футбол клубының вице-президенты (1994-2000), Украинаның Һөнәри футбол лигасы президенты, Украина гаилә, яшьләр һәм спорт эшләре министры (2010), Украина яшьләр һәм спорт эшләре министры (2013-2014).
Вест-Пойнт (Айова)
Вест-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вест-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бриниця-Мокра
Бриниця-Мокра — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исмаиллер (Демирҗи)
Исмаиллер (İsmailler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аркань (коммуна)
Аркань — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Рум (Расонский районы)
Рум (Рум ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Грабовець (Плоцкий повяты)
Грабовець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скрантон (Көньяк Каролина)
Скрантон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Розе-Флюан
Розе-Флюан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кшивець (Лодзь воеводалыгы)
Кшивець  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Скрантон (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кшивець (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәрдә (мәгънәләр)
Сәрдә — күп мәгънәле сүз. Сәрдә — фарсы теленнән кергән, күнчеләр теленнән таралган атама, «алтын-сары буяу, шундый буяу бирә торган үсемлек» ← тамыры: фарсы «зӓрд» («алтын»).
NGC 7644
NGC 7644 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пайкс-Крик (Пенсильвания)
Пайкс-Крик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайкс-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черривилл (Төньяк Каролина)
Тарихы
Черривилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сасеруэла
Сасеруэла — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урус (Уң Сученьга кушылдыгы)
Урус — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уң Сученьга елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Слоновички
Слоновички — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вярман (Торино)
Вярман — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Слоновички
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вярман (Торино)
Географиясе
Вярман Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Соек
Соек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белорет (мәгънәләр)
Белорет — топоним, торак пунктлар исеме.
Экинҗик (Оваҗык)
Экинҗик (Ekincik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Алвите (Моимента-да-Бейра)
Алвите  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ванауссаиа
Ванауссаиа (Vanaussaia) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Сен-Жорж-дю-Буа (Сарта)
Сен-Жорж-дю-Буа — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Брессюир (округ)
Брессюир — Франциядәге округ (Arrondissement). Дё-Севр департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1623 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 62 коммунага бүленгән.
Sergey Eyzenşteyn
Sergey Mixail ulı Eyzenşteyn (rusça Сергей Эйзенштейн, 1898-1948, Mäskäw) - teatr häm kino SSRB rejissörı, rässamı, stsenaristı, sänğät teoretiğı, uqıtuçı.
İke Stalin premiäseneñ iäse (1941, 1946).
VGİK professorı, sänğät beleme doktorı (1939), kino teoriäsenä bağışlanğan kitaplar avtorı.
Anıñ iñ mäşhür filmnarı: "Aleksandr Nevskiy", "Potemkin bronälı köymäse", "Yawız İvan".
Tärcemäi xäle
Eyzenşteyn Riga şähärendä 1898 yılda qalalıq miğmarnıñ ğailäsendä tuğan. Ber aydan çuqındırılğan.
İnqıylabqa qädär ğailä mul yäşägän. Berençe rus inqıylabınnan soñ 1907 yılda ğailä Parijka küçä.
1915 yılda Eyzenşteyn real' uquxanäne tämamlıy häm Petrogradta Watandaşlar injenerlar institutına kerä.
Böyek Oktäber İnqıylabınnan soñ Eyzenşteyn bik fäqirlänä.
1918 yılda Eyzenşteyn militsiä ştabına kerä, annarı praporşçik mäktäbenä kerä.
1918-1920 yıllarda Qızıl Ğäskärdä. Agitpoyezdta eşli.
1921 yılda Meyerxold citäklägän yuğarı rejissör ostaxanälärenä kerä.
1925 yılda Eyzenşteyn üzeneñ iñ mäşhür filmın "Potemkin bronälı köymäse" (Potemkin bronenosetsı) töşerä. Şuşı film SSRBda häm çil illärendä zur dan qazana. Soñraq bu film dönyanıñ iñ yaxşi filmı bulıp tanıla.
1938 yılda Eyzenşteyn "Aleksandr Nevskiy" stsenarien yaza häm töşerä.
1941-1945 yıllarda Eyzenşteyn bik qarşılıqlı "Yawız İvan" filmın töşerä. Töşerü Mäskäwdä başlana, läkin 1942 yılda evakuatsiä säbäple Alma-Atağa küçerelä.
"Yawız İvan" filmı Stalin kontrole astında bulğan, şuña kürä anda İvan qırıslığı, wäxşilege, Opriçnina kürsätelmägän. Yalğan tarix taswirlanğan.
1948 yılda Eyzenşteyn yöräk öyänägennän Mäskäwdä ülä.
Rejissör bularaq
Filmnarnıñ original' isemnäre
Ädäbiät
Törkem:Режиссёрлар
Асюл
Асюл — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Печмень авыл җирлегенә карый.
Барда авылы үзәгеннән якынча 30 км көнчыгыштарак урнашкан.
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Бриниця-Суха
Бриниця-Суха — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Медрыки
Медрыки (Медрыкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кастетпюгон
Кастетпюгон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Учалы байрагы
Учалы байрагы— Учалы шәһәренең рәсми символы. Канун буенча, "Байрак үзәгендә башында курай чәчәге белән сары төстәге келтә" сүрәтләнгән.
2013 елның 28 мартта Учалы шәһәренең депутатлары белән расланган.
Грабовець (Седлецкий повяты)
Грабовець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Харога
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Nikolay Bulganin
Nikolay Aleksandr ulı Bulganin (urıs. Николай Александрович Булганин, 30 may (11 iyün) 1895, Nijgar — 24 fiwräl 1975, Mäskäw) — säwit däwlät eşleklese, Säwitlär Berlege Marşalı (1947—1958).
Tärcemäi xäle
Xezmätkär ğailäsendä tuğan. 1917 yılda riäl uquxanäne tämamlıy. 1917 neñ martınnan RSDRP(b) äğzası. 1918—1922 dä Bötenräsäy Fäwqelğädä kämisiäsendä (VÇK) eşli. 1922—1927 dä Xalıq Xucalığı Yuğarı Şurasında (VSNX) eşta, 1927—1931 dä Kuybışev is. Mäskäw ilikter zawutınıñ diriktirı.
1931—1937 dä Mäskäw şahär başqarma qömitäseneñ räise. 1937—1938 dä RSFSR Xalıq Kämisärläre Şurası räise. В 1938—1941 dä häm 1947—1953 tä SSRB XKŞ (1946 dan — Ministırlar Şurası) räise urınbasarı. 1938—1940, 1941—1945 tä häm 1958 dä SSRB Däwlät bankı idäräse räise. Böyek Watan suğışı däwerendä berniçä fruntnıñ xärbi şura äğzası bulğan.
1944 tän SSRB saqlanu xalıq kämisäre urınbasarı, SSRB Qoarallı Köçläre ministırınıñ urınbasarı. 1947—1949 da häm 1953—1955 tä SSRB Qorallı Köçläre (saqlanu) ministırı. 1953 tän SSRB MŞ räiseneñ berençe urınbasarı, 1955—1958 dä SSRB MŞ räise. 1958—1960 ta Stawropol xalıq xucalığı şurası räise. 1960 yildan pinsädä.
SSRB Yuğarı Şurasi diputatı (1—5 çaqırılışlar). Satsiälistik Xezmät Qaharmanı (1955). Şuralar Berlege Marşalı (1947—1958, däräcäsennän mäxrüm itelgän), yanaral-palkawnik (1958). Mäskäwneñ Novodeviçye ziratında cirlängän.
Кшивожека (Лодзь воеводалыгы)
Кшивожека  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Слосинко
Слосинко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аркиш (коммуна)
Аркиш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(1838) Урса
(1838) Урса  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарлау (мәгънәләр)
Тарлау — күп мәгънәле сүз.
Кайрево
Кайрево — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Халык саны — 42 тирәсендә. Почта индексы — 422401.
Тарих
1675 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Розюре
Розюре — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Соколичи
Соколичи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плешешть (Берка, Бузеу)
Плешешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сокуэльямос
Сокуэльямос — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смирна (Көньяк Каролина)
Смирна  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исмаилли (Һайраболу)
Исмаилли (İsmailli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шале (Эн)
Шале (Chaley) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,60 км².
7-нче Балтыйк флоты диңгез җәяүле гаскәрләр бригадасы
7-нче диңгез җәяүле гаскәрләр бригадасы — Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККГдиңгез җәяүле гаскәрләр бригадасы.
1941 елның 22 сентябренда оештырылган.
Вестсайд (Айова)
Вестсайд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вестсайд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабакайка
Кабакайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Язьва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шарлотт (Төньяк Каролина)
Шарлотт  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шарлотт шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 7645
NGC 7645 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Шарлотт (Төньяк Каролина)
Сылтамалар
Шарлотт (Північна Кароліна)
Владимир Щелкачёв
Владимир Щелкачёв (3 ноябрь 1907 ел, Владикавказ, Терек өлкәсе, Россия Империясе — 13 апрель 2005 ел, Мәскәү, Россия) — ССРБ һәм Россиянең инженер‑механигы, математик. Техник фәннәр докторы (1941), профессор (1941). РСФСР‑ның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1968), РФ Ягулык һәм энергетика министрлыгының атказанган хезмәткәре (1995), Башкортстанның (1997) һәм Татарстанның (1997) атказанган нефтьчесе, Россия Федерациясенең мактаулы югары профессиональ белем бирү хезмәткәре (1996). Сталин премиясе лауреаты (1950). Ленин (1971), Кызыл Байрак Хезмәт (1948, 1957, 1980), 4‑нче дәрәҗәдә «Ватан алдында күрсәткән хезмәтләре өчен» (1997) орденнары белән бүләкләнгән.
NGC 7645
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Щелкачёв
Биографиясе
Щелкачёв Владимир Николаевич 1907 елның 21 ноябрендә Россия Империясенең Владикавказ шәһәрендә туа.
1922-1928 елларда Мәскәү дәүләт университетында белем ала. 1930 елга кадәр Мәскәүдә Дәүләт нефть тикшерүләр институтында гыйльми хезмәткәр, Халык хуҗалык институтының энергетик факультетында һәм Кичке эшчән машина төзү институтының теоретик механика кафедрасында ассистент булып эшли.
1930 елда дини оешма эше буенча кулга алына. Хөкем карары — концлагерьда 3 ел Алматыга сөргенгә алмаштырыла. 1994 елда реабилитацияләнә.
1931-1932 елларда Алматыда Исәп-икътисад техникумында математика укытучысы булып эшли. 1932-1933 — Казакъ педагогия институтында югары математика кафедрасының доценты. 1934-1939 елларда Грозный нефть институтында теоретик механика кафедрасының доценты һәм мөдире була. Аннары ике ел Владимир Николаевич Днепропетровск дәүләт университетының теоретик механика кафедрасының доценты вазифасын били.
1941 елда кире Грозный нефть институтына эшләргә кайта. 1944-1946 — Мәскәүдә Наркомнефть нефть чыгаруының интенсификациясе буенча махсус төркемнең хезмәткәре. 1992 елга кадәр И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институтында теоретик механика кафедрасының профессоры һәм мөдире булып эшли.
1941 елда техник фәннәр докторы исемен яклый. 1942 елда профессор дәрәҗәсенә лаек була.
1971-1974 елларда вакытлыча нефть чыккан урыннарны эшкәртү кафедрасының мөдире була. 1969 елдан 1991 елга кадәр Румынияда, Венгрия, ГДР-да, Кытайда һәм Сириядә нефть чыккан урыннарны эшкәртү, җир астында гидродинамика, югары мәктәптә педагогика мәсьәләләре буенча лекция циклларын укый. Россия табигать фәннәре академиясенең әгъзасы.
Фәнни‑җитештерү эшчәнлеге нефть ятмаларын үзләштерүгә, җир асты гидродинамикасына һәм гамәли математика мәсьәләләрен өйрәнүгә багышланган. Туймазы нефть ятмасын нәтиҗәле катламнарга су җибәреп үзләштерү проектын төзүчеләр арасында була.
Щелкачёв 350 ләп гыйльми эшләр авторы була. Аның җитәкчелегендә техник фәннәрнең 42 кандидат һәм 19 доктор әзерләнә.
2005 елның 13 апрелендә Мәскәүдә вафат була.
Ньор (округ)
Ньор — Франциядәге округ (Arrondissement). Дё-Севр департаментына карый.
Румина
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ньор (округ)
Географиясе
Мәйданы — 2792 км². Округ 18 кантоннан тора, алар үз чиратында 166 коммунага бүленгән.
Ускала
Ускала (Ускола) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сухона елгасының уң ярыннан 133 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солкан
Солкан — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пайматюнинг-Норт (Пенсильвания)
Пайматюнинг-Норт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайматюнинг-Норт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вяро (Л'Аквила)
Вяро — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вяро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алдея-ди-Накомба
Алдея-ди-Накомба — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Нибель (станция)
Нибель (Нибель) — Коми Республикасының Сосногорск районында урнашкан станция.
Климат
Нибель климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Сен-Жорж-дю-Розе
Сен-Жорж-дю-Розе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Броговець
Броговець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Слупя (Диңгез буе воеводалыгы)
Слупя — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аркуш (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабови-Ляс
Грабови-Ляс — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кшиж (Лодзь воеводалыгы)
Кшиж  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Солчава
Солчава — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(860) Урсина
Тарихы
1917 елның 22 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 BD» саналган.
Кастийон (кантон Арти-э-Пеи-де-Субестр)
Кастийон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Смоукс (Көньяк Каролина)
Смоукс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Экинҗик (Тосья)
Экинҗик (Ekincik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (köy).
Ванавески
Ванавески (Vanaveski) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Медухава (Зэльвенский районы)
Медухава  (Медухава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Розьер-сюр-Барбеш
Розьер-сюр-Барбеш — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Грабово (гмина Говорово)
Грабово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.