Конарк_Кояш_гыйбадәтханәсе
Урнашуы
Гыйбадәтханә планында шакмак планында урнаштырылган Һинду гыйбадәтханәнең барлык традицион элементлары кертелгән. Капила Ватсьяян буенча нигез планы, сыннар һәм рельефлар урнашуы кебек үк, шакмак һәм түгәрәк геометриясе буенча эшләнгән Силпасарини кебек Одиша гыйбадәтханә корылышы текстларында табылган формалар. Бу мандала корылышы Одишада һәм башка урыннарда башка һинд дине гыйбадәтханә планнарына мәгълүмат бирә. Асаба атамасы деул булган Конарк төп гыйбадәтханәсе бүтән юк. Аның тирәли Һинду Илаһларының, бигрәк тә төрле аспектларда Сурьяны тасвирлаучы өстәмә нишалар. Деул югары терасада төзелгән булган. Гыйбадәтханә элек реха деул яки бада деул (туры мәгънәдә зур санктум) дип аталган төп санктуарийдан торган комплекс булган. Аның алдында бһадра деул (туры мәгънәдә кечкенә санктум), яки җагамоһана (туры мәгънәдә халык җыелу залы) (Һиндстанның башка өлешләрендә мандапа дип аталган) булган. Беркетелгән платформа пида деул дип аталган булган, ул пирамидаль түбә белән квадрат мандападан гыйбарәт булган. Бу барлык корылмалар үзәгендә квадрат булган һәм һәрберсенең өстендә төрле экстерьер белән панчаратһа планы булган. Паһа дип аталган үзәк проекция, “каника-пага” дип аталган ян проекцияләргә караганда әзрәк чагылдырылган, бу стильнең максаты Кояш яктыгылының һәм күләгәнең үзара уены һәм көн буена корылманың визуаль җәлеп итүенә өстәү. Бу стиль өчен дизайн күрсәтмәсе борынгы Одишаның Шилпа Шастраларында бар. Биеклегеннән ике мәртәбә киңрәк булып җагамоһананың стеналары 100 фут (30 м) биеклектә. Сакланып калган корылманың һәрберсенең алты “пиданың” өч ярусы бар. Болар адым-адым итеп кечерәяләр һәм аскы өлгеләрне кабатлыйлар. Пидалар террасаларга бүленгән. Бу террасаларның һәрберсендә музыкант фигураларының сыннары тора. Төп гыйбадәтханә һәм җагамоһана өй алды дүрт төп зонадан тора: платформа, стена, магистраль һәм мастака дип аталган таҗ башыннан. Беренче өчесе квадрат, ә мастака циркуляр. Төп гыйбадәтханә һәм җагамоһана төрле үлчәмдә, декоратив темада һәм дизайнда булган. Төп гыйбадәтханәнең урта гасыр Һинду архитектура текстларында гандһи дип аталган магистрале күптән хәрабә хәлендә булган. Төп гыйбадәтханәнең санктумы хәзер түбәсез һәм күпчелек элек булган өлешсез. Төп гыйбадәтханәнең көнчыгыш ягында Ната мандира (туры мәгънәдә бию гыйбадәтханәсе). Ул биек, катлаулы киселгән платформада тора. Платформада рельеф гыйбадәтханәнең сакланып калган стеналардагысыларының стилена охшаш. Тарихи текстлар буенча төп гыйбадәтханә һәм Ната мандира арасында Аруна стамбһа (туры мәгънәдә Аруна баганасы) булган, әмма ул бүтән анда түгел, чөнки ул Пурида Җаганнатһа гыйбадәтханәсенә гыйбадәтханәнең проблемалы тарихы вакытында күчерелгән булган. Һарле буенча текстта тәкъдим ителгәнчә элек комплекс тирәли 865 фут (264 м)га 540 фут (160 м) стена булган һәм өч ягында капка юллары булган. Кояш гыйбадәтханәсе өч төр таштан ясалган булган. Хлорит ишек тоташтыргычы һәм рамнар һәм шулай ук кайбер сыннар өчен кулланылган булган. Латерит платформа үзәге өчен һәм нигез янында баскычлар өчен кулланылган булган. Хондалит гыйбадәтханәнең башка өлешләре өчен кулланылган. Митра буенча, хондалит ташы вакыт узу белән тизрәк җилләнеп җимерелә һәм бу эрозиягә кертем ясап гыйбадәтханәнең өлешләре җимерелүен тизләтергә мөмкин булган. Бу ташларның берсе дә табигый якында очрамый һәм архитекторлар һәм һөнәр ияләре мөгаен урын янында елгаларны һәм су каналларын кулланып ташларны төрле чыганаклардан алган һәм күчергән. Ташчылар шуннан соң "әшләр"не барлыкка китергән, анда ташлар шомартылган һәм тоташтыру урыннарын күренмәслек диярлек итеп тәмамланган булган. Элеккеге гыйбадәтханәнең төп sanctum sanctorum (вимана) булган, ул фараз ителгәнчә 229 фут (70 м) биеклектә булган. Төп вимана 1837 елда ватылып төшкән булган. 128 фут (39 м) биеклектәге төп мандапа җыелыш залы (җагамонаһа) һаман тора һәм сакланып калган хәрабәләрдә төп корылма. Хәзерге көнгә сакланып калган корылмалар арасында бию залы (Ната мандира) һәм аш залы (Бһога мандапа).