cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Полуденный Алзас
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гамлин (Канзас)
Гамлин  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гамлин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клирвотер
Клирвотер — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Клирвотер шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Закрашынски Мох
Закрашынски Мох (Закрашынскі Мох ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Паранапуан
Паранапуан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Артур Сәгадиев
Артур Владимир улы Сәгадиев (, —, ) — фәлсәфәче, фәлсәфә фәннәре докторы (1987). Гарәп-мөселман фәлсәфәсендә караган фәнни хезмәтләр авторы.
Серники (Люблин воеводалыгы)
Серники  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Артур Сәгадиев
Тормыш юлы
Артур Сәгадиев 1931 елның 24 февралендә Казанда педагоглар гаиләсендә туа. Әтисе Сәгыйтҗан Сагадеев биология профессоры, әнисе Нәфисә доцент булган, икесе дә Казан педагогика институтында эшләгән. 1942 елның гыйнварында бер ай эчендә Артурның әтисе дә, әнисе дә тифтан үлә. Сагадеевлар белән дус булган профессор Владимир Векслер гаиләсе Артурны уллыкка ала, Артурга профессорның фамилиясен бирәләр (соңрак Артур әтисенең фамилиясен кире кайтара, янәдән Сәгадиев була, ләкин Владимир Иосифович Векслерга рәхмәт буларак «Владимирович» аталыгын калдыра). Мәскәүдә 5—10 сыйныфларда укыганда Векслерлар гаиләсендә яши. Аннан Казанга китә.
Серники (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Артур Сәгадиев
Тормыш юлы
1965—1970 елларда ССРБ Фәннәр академиясенең фәлсәфә институтында өлкән фәнни хезмәткәр вазыйфасын башкара, шул ук вакытта МДУда философия факультетында эшли. 1970 елдан — ССРБ ФА иҗтимагый фәннәр буенча фәнни мәгълүмат институтының Азия Һәм Африка илләре бүлегенең баш фәнни хезмәткәре, 1992 елдан башлап Россия халыклар дуслыгы университетының фәлсәфә кафедрасы профессоры.
1987 елда «Көнчыгыш перипатетизм. Урта гасыр материализмы тарихыннан» темасы буенча фәлсәфә фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
Артур Сәгадиевның ибн Рөшд, ибн Сина фәлсәфәсенә багышланган һәм «Көнчыгыш перипатетизм» һәм «Классик гарәп-мөселман фәлсәфәсе» фундаменталь хезмәтләренә югары бәя бирелә. 2009 елда «Мәрҗани» нәшрият йорты Сагадеевның «Bibliotheca Islamica» сериясендә тәрҗемәләрен һәм эшләрен яңадан нәшер итә.
Җамал Вәлиди
Җамал Вәлиди, тулы исеме Җамалетдин Җәләлетдин улы Вәлидов — татар тел галиме, тәнкыйтьче, әдәбият тарихчысы, педагог, җәмәгать эшлеклесе.
Биография
Җамал Вәлиди 1887 елның 13 октябрендә Казан губернасының Тәтеш өязе (хәзерге Татарстанның Апас районы) Апас авылында мулла гаиләсендә туа. Авыл мәктәбен һәм Иж-Бубый мәдрәсәсен тәмамлаганнан соң, 1911-1918 елларда «Хөсәения» мәдрәсәсендә укыта, шулай ук «Шура» журналы һәм «Вакыт» газетасына актив языша. 1918 елда Җамал Вәлиди Казанга килә. 1918–1923 елларда мәктәпләрдә, татар рабфагында, Көнчыгыш Академиясендә укыта. Шул ук вакытта Татарстан Җир эшләре халык комиссариатында, терминология комиссиясе җитәкчесе вазыйфаларын башкара. 1923–1931 елларда Казан шәрекъ педагогия институты доценты.
Җамал Вәлидинең исеме матбугатта узган гасырның унынчы еллар башында ук күренә башлый. «Вакыт» газетасы һәм «Шура», «Аң» журналларында басылган беренче мәкаләләрендә үк ул үзен әдәбиятта һәм сәнгатьтә тирән аңлаган, киң эрудицияле, сәләтле тәнкыйтьче итеп таныта. Шул чорның күренекле язучылар иҗаты турында әдәби-тәнкыйди мәкаләләрен яза. 1923 елда чыккан «Очерк истории образованности и литературы татар» исемле китабында татар иҗтимагый фикеренең борынгы заманнардан алып 1917 елга кадәр үсешенең төп этапларына сыйфатнамә бирә, XIX–XX гасыр татар фәненең, мәдәниятының күп кенә вәкилләре эшчәнлегенә бәя бирә.
Җамал Вәлидинең әдәбият белеме һәм тәнкыйте өлкәсендәге хезмәтләре. аерым җитешсезлекләре һәм каршылыклы фикерләре булуга карамастан, Габдулла Тукай, Фатих Әмирхан, Галимҗан Ибраһимовлар нигез салган егерменче йөз башы татар демократик тәнкыйтенең үзенчәлекле бер өлешен тәшкил итә. Тәнкыйтьченең эстетик карашлары системасында үзәк урынны биләгән әдәби осталык, тормышчанлык һәм халыкчанлык, дөнья әдәбиятының алдынгы үрнәкләре белән багланыш мәсьәләләре хәзерге заман эстетикасының да төп принципларыннан санала.
Җамал Вәлиди шулай ук күренекле тел галиме дә. Бу өлкәдә аның «Татар теленең грамматикасы» (1919), 1919-1931 елларда төрле журнал һәм җыентыкларда басылган күпсанлы мәкалә – тикшеренүләре бар. 1927-1929 елларда икешәр зур том булып басылып чыккан «Татар теленең тулы сүзлеге» аеруча зур кыйммәткә ия. Ул В.Бартольдның «Краткая история мусульманской культуры» дигән хезмәтен тәрҗемә итә.
1931 елда Җамал Вәлиди гаепсезгә репрессияләнә, 1932 елның 30 ноябрендә Беломорканал төзелешендә вафат була, аннары реабилитацияләнә.
Җамал Вәлиди исемендәге Татарстан Язучылар берлегенең премиясе оештырылган.
Каза Мозкини (Болонья)
Каза Мозкини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Мозкини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Витре (Мёрт һәм Мозель)
Витре (Vitrey) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,54 км².
Каенлы Җиләк
Каенлы Җиләк — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
(15570) 2000 GT60
(15570) 2000 GT60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GT60» саналган.
Миллер (округ, Миссури)
Миллер — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Таскамбия шәһәре.
Южно-Сахалинск
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1915 елдан йөртә.
Миллер (округ, Миссури)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.
Южно-Сахалинск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (83,2%), кореялылар (9,2%), украиннар (2,3%).
Миллер (округ, Миссури)
Халкы
2019 елда халык саны 24 778 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1533 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Миллер (округ, Миссури)
Тимерчән (елга)
Тимерсянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Бирюч елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Богомолово (Киров өлкәсе)
Богомолово (Богомолово) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Туношонка
Туношонка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Горьковское елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ногалес (Луго)
Ногалес — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карлсбад (АКШ)
Карлсбад (Carlsbad) — АКШның Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1952 дә нигезләнә.
HD163712
HD163712 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Сюз-ла-Русс
Сюз-ла-Русс — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Рашув (Каменногурский повяты)
Рашув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кёнигсмарк
Кёнигсмарк (Königsmark) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ашагытепеҗик (Текман)
Ашагытепеҗик (Aşağıtepecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Недзьведзи-Руг
Недзьведзи-Руг — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Серняви
Серняви — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәхри Әсгать
Биография
Фәхри Әсгать Татарстанның Әлки районы Алпар (Иске Алпар) авылында туган. Башлангыч белемне авыл мәктәбендә алгач, унике яшендә Казанга килеп, «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенә укырга керә. Революциядән соң, 1917–1921 елларда, укуын Чистай шәһәрендә педагогика һәм авыл хуҗалыгы техникумнарында, аннан соң Казан авыл хуҗалыгы институтында дәвам иттерә. Институтның ике курсын тәмамлагач, авыруы көчәю сәбәпле, ул укуын ташларга мәҗбүр була. Шуннан соң Фәхри Әсгать иҗат эше белән генә шөгыльләнә һәм Казан дәүләт университеты каршындагы әдәбият түгәрәгенә җитәкчелек итә.
Ләкин рәхимсез үпкә авыруы аның сәламәтлеген какшатканнан-какшата барып, 1926 елның 25 сентябрендә, егерме биш яше тулар-тулмас, Фәхри Әсгать вакытсыз вафат була.
Иҗат
Фәхри Әсгатьнең иҗат гомере нибары биш-алты ел дәвам итә – ул үзенең иҗат планнарын гамәлгә ашыра алмый кала. Аның тәүге хикәяләре һәм нәсерләре 1919-1920 елларда «Кызыл яшьләр» газетасы һәм «Безнең юл» журналы битләрендә күренә, «Тормыш кочагында» исемле беренче җынтыгы 1925 елда, ә икенчесе, «Сүзләрдән чәчәкләр» дигәне, авторның вафатыннан соң 1927 елда басылып чыга. Боларның беренчесенә – тугыз, икенчесенә унсигез хикәя һәм нәсер урнаштырылган. Ләкин шул аз санлы хикәя, нәсерләрдә Фәхри Әсгатьнең язучылык таланты, образлы фикерләү, сюжет кору осталыгына ия булуы, күзәтүчәнлеге, теленең халыкчанлыгы ачык сизелеп тора. Гражданнар сугышы эпизодлары, авылдагы сыйнфый көрәш, НЭП заманы күренешләре – болар һәммәсе авторның үткен каләме тотып алган тормышчан детальләр аша хикәяләрдә җанлы, үзенчәлекле гәүдәләнеш таба. Менә шушы хасиятләре белән Фәхри Әсгатьнең зур булмаган иҗат мирасы егерменче еллар башы татар прозасы хәзинәсендә үзенең хөрмәтле урынын били.
Залатамино
Залатамино (Залатаміно ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ерелюи
Ерелюи — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Порывайка
Порывайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының уң ярыннан 339 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Белоречка (Свердловск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
XX гасыр башында рудиник янындагы бистә буларак нигезләнгән.
1935—2004 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (13%)
Азат Гаеткулов
Азат Гаеткулов, Азат Миңлегали улы Гаеткулов (Азат Миңлеғәле улы Айытҡолов, 1956 елның 27 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, БАССР, Матрай районы, Юлдыбай) – курайчы артист. Россия Федерациясенең атказанган артисты (1998). Г.Сәләм (1990), С. Юлаев (2000) премияләре лауреаты. БР курайчылар берлеге рәисе (2007-2010).
Тәрҗемәи хәле
1956 елның 27 гыйнваренда БАССР Матрай (хәзерге Җылаер) районы Юлдыбай авылында туган. Уфада 1- санлы интернат-мәктәпне, сәнгать укуханәсен (1977, Г. Сөләйманов сыйныфы), дәүләт университетын (1994) тәмамлаган. Уфада сәнгать укуханәсендә укыта (1975-1978). 1978 елдан эстрада артисты (Росконцерт). Уфа филармониясендә әдәби-музыкаль лекторий солисты (1994 елдан).
Иҗаты
Курайда виртуоз уйнау остасы, әлеге уен коралында классик уйнау традицияләрен дәвам иттерүче. Каракалпакстанда (1976), Якутиядә (1978) «БАССР әдәбияты һәм сәнгате көннәре»ндә катнаша. Халык уен коралларында уйнаучыларның III бөтенроссия конкурсында (Тула, 1986) дипломга ия була. Финляндия, Әфганстан, Перу, АКШ, Канада, Испания, Австралия, Яңа Зеландия, Сингапур, Һолландия, Алмания, Төркиядә гастрольләрдә була.
Ансамбль җитәкчесе
Әлшәй, Авыргазы, Бишбүләк, Дәүләкән, Җылаер, Кырмыскалы, Миякә, Чишмә районнарында, Курган, Пермь өлкәләрендә, Мәскәүдә курайчылар ансамбльләре оештыра.
Озын көйләр
«Ашкадар», «Буранбай», «Гыйльмияза», «Тәфтиләү», «Таштугай», «Уел», «Урал», «Чыңрау торна», «Җәяүле Мәхмүт», «Зарифа», «Мөгълифә», «Чук шомырт», «Перовский», «Порт Артур».
Гаилә хәле
Хатыны Фәния Кырмыскалы районы Мөхсин авылыннан. 1982 елда Уфада туган улы Азат Украинадагы сугышта 2022 елның ноябрендә һәлак булган, өч баласы калган
Сачала
Сачала — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кондома елгасының сул ярына тамагыннан 248 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Суский-Млинек
Суский-Млинек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сприңфилд (Иллинойс)
Сприңфилд (Springfield) — АКШның Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1819 да нигезләнә. 1830-еллардан башлап Иллинойс башкаласы.
Любчина (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Любчина  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паранапуэма
Паранапуэма — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Карагөмлек (Эзине)
Карагөмлек (Karagömlek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
(15571) 2000 GM61
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GM61» саналган.
Йорк (Грин, Висконсин)
Йорк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фишер (Румыния)
Фишер — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Святослав Астафьев
Святослав Астафьев (Свәтослав Владимир улы Молоствов,, — , ) — СССР тиятыр һәм кино актеры, тиятыр режиссеры, РСФСРның атказанган әртисе (1956).
Кынык (Сивриһисар)
Кынык (Kınık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гент (Көнбатыш Виргиния)
Гент  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гент халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәшидә Туйсина
Рәшидә Туйсина (Рәшидә Гыйльметдин кызы Туйсина, Рәшиҙә Ғилметдин ҡыҙы Туйсина) – биюче артист. РСФСР атказанган артисты (1978). Г.Сәләм (1968), С.Юлаев (1974) премияләре лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1942 елның 10 маенда БАССР Баймак районы Чыңгыз авылында туган. Мәктәпне тәмамлагач, пионер әйдаманы булып эшли. Уфага вожатыйлар укуына баргач, Фәйзи Гаскәров ансамбленә кастинг үтә.
Иҗаты
Молдавиядә (1972), Эстониядә (1977) «РСФСР әдәбияты һәм сәнгате көннәре»ндә, Якутиядә (1978), Чуашиядә (1981) «БАССР әдәбияты һәм сәнгате көннәре»ндә катнаша. ССРБ шәһәрләрендә һәм 20 чит илдә (Мали, Сенегал, Гвинея, Һиндстан, Монголия, Франция, Италия, Швеция, Алмания, Польша, Финляндия, Испания, Дания һ.б.) гастрольдә була. Яшьләр һәм студентларның бөтендөнья фестивалендә (София, 1968) лауреат исеменә, җыр һәм бию ансамбльләренең бөтенрусия ярышында (Мәскәү, 1978) дипломга лаек була.
Репертуар
Р. Туйсина биюләре табигыйлеге, тирән эчтәлекле булуы белән җәлеп итә. Тумыштан килгән искиткеч грация һәм сокланырлык кул пластикасы белән биюләрендәге хатын-кыз образларын  эшкәртелү  дәрәҗәсенә җиткерә.
Иске Кәшер
Иске Кәшер — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423357.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Бирдешть
Бирдешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8238) Courbet
(8238) Courbet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4232 T-1» саналган.
Каза Монаке (Пескара)
Каза Монаке — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Монаке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Темекьюла
Темекьюла (Temecula) — АКШның Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1859 да нигезләнә.
Ороль
Ороль — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кённерн
Кённерн (Könnern) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миссисипи (округ, Миссури)
Миссисипи — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чарлстон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1842 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 13 266 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1070 км² тәшкил итә.
Ганнвелл (Канзас)
Ганнвелл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ганнвелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суск-Новий (Остроленцкий повяты)
Суск-Новий  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караңгы Авыл
Караңгы Авыл — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Горчаки (Польша)
Горчаки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Недзьведзьке (Елцкий повяты)
Недзьведзьке  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Паранасити
Паранасити — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Недзьведзьке (Елцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паранасити
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD16372
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Серокомля
Серокомля — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Залатуха
Залатуха (Залатуха ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Любятово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волчиха
Волчиха (Волчиха) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Уң Рассоха (елга)
Уң Рассоха (Рассоха) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урта Маганакова елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Волчиха
Халык
Халык саны динамикасы:
Уң Рассоха (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Волчиха
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сания Афзаметдинова
Сания Афзаметдинова (Сания Юныс кызы Афзаметдинова,, — , ) — СССР архитекторы, УССР дәүләт премиясе лауреаты (1978).
Карагуз (Дүзичи)
Карагуз (Karaguz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Дүзичи илчесенә караган бер авыл (köy).
Төньяк Зур
Төньяк Зур — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Карюг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ашагытулгалы (Өзалп)
Ашагытулгалы (Aşağıtulgalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вест-Җордан
Вест-Җордан (West Jordan) — АКШның Юта штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1849 да нигезләнә.
Ерм (Ланди)
Ерм — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Тен-л'Ермитаж
Тен-л'Ермитаж — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Евгений Афинеевский
Евгени Афинеевски (Evgeny Afineevsky,, — , ) — АКШ кино режиссөры, актер, сценарийче һәм продюсер.
Кённигде
Кённигде (Könnigde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витримон
Витримон (Vitrimont) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,85 км².
Йорк (Дейн, Висконсин)
Йорк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15572) 2000 GH65
(15572) 2000 GH65 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GH65» саналган.
Фишич
Фишич — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Отеро-де-Рей
Отеро-де-Рей — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суск-Новий (Серпецкий повяты)
Суск-Новий  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Недзьведзьке (Олецкий повяты)
Недзьведзьке  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Газизә Насыйрова (1916)
Насыйрова Газизә Галиәсгар кызы (15 сентябрь 1916 ел — 25 апрель 1994 ел) — актриса, Башкорт АССРның халык (1974) һәм атказанган (1966) артисты. Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы (1953). «Нур» театрын оештыручыларның берсе.
Биографиясе
Насыйрова Газизә Галиәсгар кызы 1916 елның 15 сентябрендә Уфа губернасының Стәрлетамак өязе Сәмән авылында (хәзер Башкортстан Республикасының Авыргазы районы) крестьян гаиләсендә туган.
1931 елдан үзешчән драма түгәрәкләрендә уйный. Профессиональ сәхнәгә 1933 елда чыга.
Газизә Нәсыйрова махсус театр белеме алмаган. Театрларда катнашып, анда уйнап, тәҗрибә туплый. Беренче сәхнә осталыгы дәресләрен ул күренекле режиссер Елизавета Сыртланова-Шляхтинадан ала. Соңрак Газизә Насыйрова режиссерлар Хәмит Садыйков, В. Сәйфуллин, К. Нәдершин, Халит Усманов, Лек Вәлиев, Әнвәр Нурмөхәммәтов белән уңышлы эшли. Насыйрованың репертуары киң. Актриса башкорт хатын-кызларының күп кенә нәфис образларын гәүдәләндәрә: М. Буранголов, Д. Юлтый, Х. Ибраһимовның фольклор образлары; М. Гафури, С. Мифтахов, Һ. Дәүләтшина әсәрләреннән социаль типлар, М. Кәрим, Ә. Мирзаһитов, Н. Асанбаев, Ә. Атнабаевның күп планлы реалистик образларын тудыра.
Байтак комик, башлыча  сатирик  рольләрдә уйный:  Җиһан («Башмагым»), Җомабикә («Кыю кызлар», Т. Гыйззәт), Хажиана («Бай һәм хезмәтче», Х. Х. Ниязи), миссис Даджен  («Иблис шәкерте» — «Ученик дьявола», Б. Шоу). Бигрәк тә ана образларын уңышлы гәүдәләндәрә; аларда актриса халык акылы зирәклеген, хатын‑кызның киң күңеллелеген, рухи ныклыгын чагылдыра: Хәзинә («Балакайларым», Ә. К. Атнабаев), Сафура («Аналар көтәләр улларын», Ә. М. Мирзаһитов), Ана («Канлы туй» — «Кровавая свадьба», Ф. Гарсия Лорка). «Нур» театрын оештыручыларның берсе.
Бөек Ватан сугышы елларында Газизә Насыйрова башка алты актриса белән бергә үзенчәлекле батырлык кыла. Актерларның барысы да фронтка китә, һәм театр аларның җилкәсендә кала. Актрисалар барлык ир-атлар һәм хатын-кыз ролен башкара. Сугыш вакытында бер көн дә спектакльсез үтми.
Газизә Насыйрова 1994 елның 25 апрелендә Салават шәһәрендә вафат була.
(8239) Signac
(8239) Signac — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1153 T-2» саналган.
Зур Нева
Зур Нева́ (Больша́я Нева́) — гомуми атама, кайчакта Нева елгасының Сарай күпереннән Фин култыгына кадәр өлеше Зур Нева дип йөртелә. Башка чынакларга караганда Зур Невкадан Нева ирегенә кадәр сузыла.
География хәбәрләр
Озынлык — 3,5 км тирәсе. Киңлек — 200 дән 400 метрга кадәр. Тирәнлек — 12,8 метрга кадәр.
Паранатама
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Каза Монтанара (Анкона)
Каза Монтанара — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Монтанара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рашув (Тшебницкий повяты)
Рашув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гепзиба (Көнбатыш Виргиния)
Гепзиба  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гепзиба халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биржовень
Биржовень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сероцк (Люблин воеводалыгы)
Сероцк  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селезень (Мунжа кушылдыгы)
Селезень  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мунжа елгасының сул ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Удисна
Удисна — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Касть елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кынык (Ашагы) (Кызылҗаһамам)
Кынык (Ашагы) (Kınık (Aşağı)) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Залаты Рог
Залаты Рог (Залаты Рог ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гановер (Канзас)
Гановер  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гановер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15573) 2000 GX65
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GX65» саналган.
Ашагытургутлу (Чаршамба)
Ашагытургутлу (Aşağıturgutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Терсанн (Дром)
Терсанн — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Кёрбелиц
Кёрбелиц (Körbelitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гну
Тасвиры
Хайванның биеклеге 1,15—1,4 м, авырлыгы 150 — 200 кг га җитә. Хайваннар Африканың саванналарында, Серенгети экорайонында тереклек итә. Гомер озынлыгы 20 елдан артык.
Гну хайваннарының мизгелле миграциясе билгеле, яңгыр мизгеле үткәч антилопаларның төп ризыгы — тәбәнәк үлән артыннан яңа көтүлекләргә күчәләр. Май һәм ноябрь айлары иң киң миграция чоры, майда 1.5 миллион гну тигезлектән урманнарга күченә; яңгыр мизгеленнән соң ноябрьда кире әйләнеп кайталар.
Гну — тигезлекләр экосистемасының мөһим өлеше, аларның тизәкләре туфракны ашлый. Гну итен азык итеп кулланалар. Ау вакытында 500-ләп хайваннан торган көтү сәгатенә 55 ка тизлектә йөгереп, көтүлеккә зыян китерә.
Фишка
Фишка — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коста-Меса
Коста-Меса — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коста-Меса шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люлевице
Люлевице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мейкон (округ, Миссури)
Мейкон — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мейкон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 15 359 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2082 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мейкон (округ, Миссури)
Карагүвеч (Бесни)
Карагүвеч (Karagüveç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (köy).
Недзяли (гмина Барцяни)
Недзяли  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палас-де-Рей
Палас-де-Рей — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD163803
HD163803 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Иске Кенәр
Иске Кенәр — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422030.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Ерре
Ерре — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Фәрит Әсәдуллин
Фәрит Әсәдуллин (Фәрит Габдулла улы Әсәдуллин,, — , ) — мөселман дин эшлеклесе, ислам белгече, гарәбиятче, ТРның атказанган мәдәният хезмәткәре (2007).
Биографиясе
1955 елның 3 февралендә Казанда хезмәткәрләр гаиләсендә туа. Милләте буенча Казан татары.
1972-1977 елларда Ленинград дәүләт университетында (ЛГУ) Көнчыгыш факультетта укый, ул «Көнчыгыш телләре һәм әдәбияты. Гарәп филологиясе» белгечлеге буенча тәмамлый.
1976 елда Йәмәндә эшли.
1978-1979 елларда Ливиядә.
1980 елда Ленинград дәүләт университетының аспирантурасына укырга керә.
1984 елдан РФА көнчыгышны өйрәнү институтында эшли, анда Гарәп Магрибы илләренең заманча мәсьәләләре белән шөгыльләнә. Ул Россия стратегик һәм Халыкара тикшеренүләр үзәгендә эшли.
1989 елдан - Мәскәү җәмигъ мәчете каршындагы мәдрәсәдә гарәп теле һәм Ислам нигезләре укытучысы.
1992-1993 елларда үзәк телевидениедә «Ныне» дини-агарту программасында Ислам блогы авторларының һәм әйдәп баручыларның берсе була.
1993 елда Әл-Әзһәр университетында дини кадрларны камилләштерү курсларында стажировка уза.
1994-1995 елларда «Халыкара мөнәсәбәтләр» белгечлеге буенча РФ Тышкы эшләр министрлыгының Дипломатик академиясе тыңлаучысы.
1995 елдан - РФ Дәүләт хезмәтләре белән фән һәм элемтә бүлеге мөдире. РФ Хөкүмәте каршындагы дини берләшмәләр мәсьәләләре буенча Комиссия рәисе, Россия Мөфтиләр шурасы мәгълүмати-аналитик үзәге рәистәше, Мәскәү мөфтияте рәисе урынбасары.
1999 елда Венада катнашучы дәүләтләрнең дини иреген тәэмин итү мәсьәләләре буенча экспертлар эшендә катнаша.
2004 елда «Мәскәү мөселман: тарих һәм хәзерге заман» монографиясен чыгара, аның өчен 2009 елда көнчыгышны өйрәнү өлкәсендә С.Ф. Ольденбург исемендәге премия бирелә. 2009 елда гарәп басмасы чыкты.
2009 елда - РФ Иҗтимагый палатасы әгъзасы.
РФ Дәүләт Думасының халыкара эшләр комитеты каршындагы тышкы сәясәт Советы әгъзасы.
«Вөҗдан иреге һәм дини берләшмәләр турында»Федераль законны әзерләү буенча эксперт комиссиясе эшендә катнаша.
Хельсинкида (1997), Тегеранда (1999), Амманда (1999), Вашингтонда (2000), Парижда (2000), Берлинда (2001) дини һәм конфессияара проблематикасы буенча халыкара конференцияләрдә һәм симпозиумнарда катнаша.
ВШЭ ның хокук һәм чагыштырма хокук белеме теориясе кафедрасы укытучысы.
Халыкара Лихачев фәнни укулары һәм "цивилизацияләр диалогы" халыкара иҗтимагый форумында даими катнаша.
Дөнья халыкларының халыкара рухи бердәмлеге академиясенең хакыйкый әгъзасы.
"Восточный Свет" журналының редакция советы әгъзасы.
Гарәп мәдәниятен үстерү, ислам тарихы, мөселман дине һәм диниара мөнәсәбәтләр мәсьәләләре буенча 100гә якын фәнни публикация авторы.
Өйләнгән, ике улы бар.
Паранатинга
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Төньяк Козленец
Төньяк Козленец — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Керженец елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Курба
Зур Курба (Большая Курба) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Залаве (Чачэрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8240) Матисс
(8240) Матисс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4172 T-2» саналган.
Йорк (Кларк, Висконсин)
Йорк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рашувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серсковоля
Серсковоля — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коргау
Коргау (Korgau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сусковоля
Сусковоля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уң Терсь
Уң Терсь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Түбән Терсь елгасының уң ярыннан 98 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Толиньян
Толиньян — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Югары Нейвински
Югары Нейвинский (Верх-Нейвинский) — Свердловск өлкәсенең Югары Нейвинский шәһәр округы составына керүче шәһәр тибындагы бистә.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
(15574) Stephaniehass
(15574) Stephaniehass — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GF66» саналган.
Кынык (Юкары) (Кызылҗаһамам)
Кынык (Юкары) (Kınık (Yukarı)) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Азат Әхмәдуллин
Азат Гыйльмулла улы Әхмәдуллин — татар әдәбият белгече һәм тәнкыйтьче, филология фәннәре докторы, профессор, Татарстан Фәннәр Академиясенең мөхбир әгъзасы (1994 елдан), ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1982 ел).
Биография
Азат Әхмәдуллин 1932 елның 13 октябрендә Татарстанның Саба районы Байлар Сабасы авылында туа. Шунда урта белем ала. Аннан соң Казан дәүләт университетында укый. Ике ел Тубыл пединститутында укыта. 1958—1961 елларда Казанда Тел, әдәбият һәм тарих институтында аспирантурада укый, Татарстан радиокомитетында эшли. Аны тәмамлагач, шунда ук фәнни эшкә калдырыла. 1981—1999 елларда КДУда эшли, 1999-2004 елларда КДПУда татар әдәбияты кафедрасын җитәкли.
2021 елның 8 декабрендә Казанда вафат.
Узакса
Узакса — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кострома нижняя елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 6,4 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: