cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Редвуд-Велли (Калифорния)
Географиясе
Редвуд-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Жобур
Жобур — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Моисей Швайштейн
Швайштейн Моисей Хаимович (2 октябрь 1936 ел) — скрипкачы, педагог, югары мәктәп укытучысы. Профессор (1993). Башкортстан Республикасының халык артисты (1995).
Биографиясе
Моисей Хаимович (Михаил Ефимович ; Швайштейн 1936 елның 2 октябрендә Белоруссия ССРның Витебск шәһәрендә туган.
1954 елда Уфа музыка училищесын (педагогы М. Г. Файн), 1959 елда — П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваториясен (педагогы М. Б. Питкус) тәмамлаган.
Консерваторияне тәмамлаганнан соң, 1959-1962 елларда Башкорт дәүләт опера һәм балет театрында оркестр солисты һәм концертмейстеры булып эшли. 1959 елдан — Башкорт дәүләт филармониясе солисты.
Концерт эшчәнлеге белән бер  үк вакытта 1962-1972 елларда Уфа сәнгать училищесында кыллы кораллар бүлегендә, 1972 елдан — Уфа сәнгать институтында укытучы булып эшли, 1986 елдан — кыллы музыка кораллары кафедрасы мөдире, профессор (1993).
Укучылары
Швайштейн Моисей Хаимовичның укучылары — скрипкачылар Л. Айкаев, Л Минибаева, Ф. Ситдикова, Н. Кириллова.
Хезмәтләре
Моисей Хаимович Швайштейн — 20 гыйльми-методик эш, ике скрипка өчен пьеса җыентыгы авторы (Уфа, 1982, 1986).
«Мелодия» фирмасында аның башкаруында башкорт композиторларының скрипка музыкасы язылган 2 диск чыгарылган.
Репертуары
Чит ил әсәрләре, рус классикасы, хәзерге заман, шул исәптән башкорт композиторлары, әсәрләре.
Нырвомэньёль
Нырвомэньёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Яман Җылга
Яман Җылга — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Сарыкүл №1547 күленә    кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасы Чиләбе каласынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Торопово (Киров өлкәсе)
Торопово (Торопово) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мәзһәб
Мәзһәб (гарәп. مذهب‎‎) – Ислам диненең сөнни юнәлешендә хокук системасы яки дини агым. Хәзер гомуми танылган 4 мәзһәб бар:
Бу мәзһәбләрне башлап җибәрүчеләр мөҗтәхидләр дип танылганнар. Мәзһәбләрнең секталарга кагылышы юк, чөнки алар сөнничелеккә генә хас. Мәзһәбләр барысы да тигез хокуклы булып санала. Һәр мөселман үзе теләгән мәзһәбтә була ала. Русиядә мөселманнарның күпчелеге – хәнәфиләр.
Лядо (Смоленск өлкәсе)
Лядо (Ля́до) — Смоленск өлкәсе Новодугино районында урнашкан авыл. Извеково авыл җирлегенә керә. Әлегә муниципаль статусы — авыл (федераль классификатор буенча).
Климат
Биредә климат уртача-континенталь.
Виктор Герасименко (1949)
Виктор Герасименко, Виктор Григорий улы Герасименко (Виктор Григорьевич Герасименко, 1949 ел, ССРБ, РСФСР, Рязань) — театр рәссамы. РФ атказанган рәссамы (2005), ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы (1987). Тукай премиясе лауреаты (2020).
Сәнгатьнең төрле жанрларында — театр һәм концерт сценографиясе, станок рәсеме сәнгате, графикада эшли.
Тәрҗемәи хәле
1949 елда Рязаньда туган. Рязань сәнгать училищесын (1968) һәм Н. К. Черкасов исемендәге Ленинград дәүләт театр, музыка һәм кинематография институтының (ЛГИТМиК, рәссам И. Г. Сегаль остаханәсе, 1975), А. С. Пушкин исемендәге Ленинград академия драма театры каршындагы стажерларның югары курсларын (РСФСР халык рәссамы М. Ф. Китаев җитәкчелегендә, 1984) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1993 елдан — Мәскәү театрларында («Новая опера», «На Покровке», «Балет Москва», Эстрада театры, Милләтләр театры) спектакльләр куя.
1999 елдан – Е. В.К олобов исемендәге «Яңа Опера» театрының рәссамы, 2001—2017 елларда баш рәссамы (Мәскәү).
Күренекле хезмәтләре
РФ шәһәрләрендә (Мәскәү, Пермь, Казан, Екатеринбург, Уфа, Сарытау, Ижевск, Рязань, Грозный, Ярославль, Кострома һ. б.) 150дән артык опера, балет, драма спектакльләрендә сәхнә бизәлешен ясаган һәм костюм эскизларын эшләгән.
Күргәзмәләре
2007 елда А. Бахрушин исемендәге музейның Кече Ордынкадагы филиалында рәссамның «Яшәеш асылы» дигән шәхси күргәзмәсе оештырылган. Аның картиналары Пермь, Ижевск һәм Мәскәү дәүләт сәнгать галереяләрендә, шәхси коллекцияләрдә тупланган.
Гаилә хәле
Өйләнгән, улы һәм кызы, 9 оныгы бар.
HD195943
HD195943 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Марфа (Күнгәк кушылдыгы)
Марфа — Күнгәк (Төй бас.) елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Аскын районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Күнгәк елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фәлистыйнда ислам
Фәлистыйнда ислам (الإسلام في إسرائي; אסלאם בישראל) — Фәлистыйн территориясендә ислам дине. Ислам — Иордан елгасының көнбатыш яр буенда һәм Газа секторында иң танылган диннәрнең берсе. Фәлистыйн дәүләте халкының күп өлеше — мөселманнар (Көнбатыш ярда 85 % һәм Газа секторында 99 %).
Тарих
VIII гасыр башыннан алып XX гасыр уртасына кадәр Фәлистыйнда ислам дине өстенлек итә. 638 елда Фәлистыйнны гарәпләр яулап ала. Аларның җитәкчесе хәлиф Гомәр Иерусалимда булып, Гыйбадәтханә тавында дога кыла.
687—691 елларда, Өмәвиләр хәлифе кушуы буенча, изге урын булган нигез ташы өстендә, үзенең алтын гөмбәзе белән танылган Кыя гөмбәзе мәчете төзелә. Аның уртасында буе 17,7 метр һәм киңлеге 13,5 метр булган 1,25—2 метр биеклектәге зур булмаган калкулык урнашкан. Исламда бу таш изге дип санала һәм аңа беркем дә кагылмасын өчен, алтын рәшәткә белән әйләндереп алынган.
680-елларда Гыйбадәт тавының көньяк өлешендә Әл-Әкъса мәчете төзелә. Башта бинасы агачтан була. Мәчет кимендә 5 тапкыр яңадан төзелгән. Бүгенге көнгә кадәр сакланган таш бина 1035 елда төзелгән.
1099 елда нәтиҗәсендә мөселманнар белән канкойгыч сугыштан соң, Иерусалим тәре йөртүчеләр кулына күчә.
1187 елда солтаны Сәләхетдин Әюби җитәкчелегендә Фәлистыйнның күпчелек өлеше, Иерусалим тәре йөртүчеләрдән азат ителә. Шәһәрнең Яңадан терелү чиркәвеннән башка барлык чиркәүләре мәчеткә әйләндерелә.
XIII гасырда җирлектә хакимият мәмлүкләр кулына күчә.
XVI—XX гасырларда Фәлистыйн Госманлы империясе хакимияте астында була. Сөләйман I Кануни заманында шәһәр диварларын һәм Гыйбадәтханә тавы диварларын яңадан үзгәртеп корулар уздырыла.
Беренче бөтендөнья сугышыннан соң, 1922—1948 елларда, Фәлистыйн җирләре Милләтләр лигасы мандаты буенча Бөекбритания идарәсендә булган. Мандат 1948 елның 14 маенда тәмамлана. Шул ук көнне Израиль дәүләтен булдыру турында игълан ителә. Яһүд дәүләте барлыкка килү белән гарәп илләре аның легитимлыгына дәгъва белдерәләр, гарәп милләтчеләре аны юкка чыгарырга өндиләр. 1947 елда БМО Фәлистыйнны ике аерым дәүләткә — гарәп дәүләтенә һәм яһүд дәүләтенә бүлү планын кабул итә. 1948 елның 14 маенда Израиль дәүләте оеша. Гарәп дәүләте оештырылмый кала. Яһүд дәүләте төзелү белән мөселман гарәпләр милли азчылыкка әверелә. Мөселманнарның югары рәсми органы — Иерусалим мөфтие хаҗи Әмин Әл-Хөсәйни җитәкчелегендәге Югары Мөселман шурасы 1937 елда мөфтинең чит илгә китүе белән эшләүдән туктый һәм хәзер дә яңадан торгызылмаган.
1967 елдан башлап Израиль дәүләте тарафыннан Иордан елгасының көнбатыш яр буе һәм Газа секторының оккупацияләнүе күп кенә мөселман оешмаларының эшчәнлеген җитди чикләүгә һәм киметүгә китерә. Израиль, халыкара хокукны бозып, оккупацияләнгән җирләрдә яһүди бистәләрен төзи.
1987 елда Фәлистыйн гарәпләре Израиль дәүләте тарафыннан Иордан елгасының көнбатыш яр буе һәм Газа секторының оккупацияләнүенә каршы 1нче интифада башлап җибәрә. 1994 елда  Фәлистыйн автономиясе төзелә.
2012 елда БМО Генераль Ассамблеясендә тавыш бирү нәтиҗәсендә (138 — риза, 9 —- каршы, 41 — тавыш бирми кала) Фәлистыйнга БМОда дәүләт-күзәтүче статусы бирелә.
Сөнниләр
Сөнниләр Фәлистыйн мөселманнарының 85 % ын тәшкил итә, шуларның 40 % ы – шәфигый мәзһәбендәге сөнниләр. 1970 елларда, Фәлистыйн студентлары чит илләрдә дини белем алып кайткач, Газа секторында тамыр җәйгән. Газадагы кайбер сәләфи төркемнәре Согуд Гарәбстаныннан финанс ярдәме алуны дәвам итә.
Шигыйлар
1979 елдан башлап, Иран йогынтысында Газа секторында яшәүче сөнни мөселманнарның шигый исламга күчүе күзәтелә.
Әхмәдия
Әхмәдия — Фәлистыйндагы төп мөселманнар тарафыннан танылмый торган Ислам сектасы. Әхмәдияләр җәмгыяте эзәрлекләүләргә дучар була һәм җирле шәригать судлары тарафыннан кертелгән никах чикләүләрен кичерә. Әхмәдияләр күбесенчә Көнбатыш ярда очрый.
Әл-Хәрәм әл-Кудс әш-Шәриф
Фәлистыйннар башкала итеп исәпләүче Иерусалим шәһәре дини корылмаларының яһүд дине, христианлык һәм исламдагы борынгыдан килүче зур роле аркасында алар күп кенә дини каршылыклар чыганагы булып тора. Иерусалим (Әл-Кудс) — Согуд Гарәбстанындагы Мәккә һәм Мәдинәдән соң, мөселманнар өчен изге урын булган өченче шәһәр. Яһүд гыйбадәтханәләренең (Гыйбадәтханә тавы, Храм тавы) бер өлеше булган Әл-Хәрәм әл-Кудс әш-Шәрифне мөселманнар Мөхәммәд пәйгамбәрнең күккә күтәрелгән, 7 кат күк аша үтеп Аллаһы тәгалә каршына баскан (Мигъраҗ) урыны дип саныйлар.
Хигасине
Тарихы
Хигасине шәһәре 1958 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 46141 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 223 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 207.17 км² тәшкил итә.
(9831) Simongreen
(9831) Simongreen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1979 елның 22 августында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 QZ» саналган.
(17444) 1989 VQ1
(17444) 1989 VQ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 VQ1» саналган.
Винна (Великопольское воеводалыгы)
Винна  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Интунекоасе
Валя-Интунекоасе — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даггер (Индиана)
Даггер  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виктор Герасименко (мәгънәләр)
Виктор Герасименко:
Истису (Астара)
Истису  (İstisu ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Навасёлки (Сяньковшчынски авыл советы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шангри-Ла (Бразилия)
Шангри-Ла  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Беюзүмү (Тушба)
Беюзүмү (Beyüzümü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лиготка (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Нуове Русо (Месина)
Казе Нуове Русо — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Нуове Русо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Виллерабль
Виллерабль — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Штефанка (Алба)
Штефанка — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роттенбух
Роттенбух — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Бастид-сюр-л’Эр
Ла-Бастид-сюр-л’Эр (La Bastide-sur-l'Hers) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Редкрест (Калифорния)
Редкрест  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Редкрест халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николае Чаушеску
Чаушеску Николае – Румынияның 1974 елдан башлап президенты, 1965 елдан Румыния Коммунистик Партиясе Генераль Секретаре. Илдә диктатура урнаштыра. 1989нчы елда халык күтәрелеше нәтиҗәсендә бәреп төшерелә һәм хатыны белән бергә атып үтерелә.
Әбүбәкер Терегулов
Әбүбәкер Батыргәрәй улы Терегулов (21 февраль 1885 — 18 декабрь 1966) — табиб һәм педагог, галим, җәмәгать эшлеклесе, татарлар арасында беренче медицина профессоры.
Тәрҗемәи хәле
1885 елның 21 февралендә Уфа шәһәрендә Мөселман Диния нәзарәтенең җаваплы хезмәткәре гаиләсендә туа. 1898 елда ул Уфа гимназиясенә укырга керә. Гимназияне тәмамлагач, 1906 елда Казан император университетының медицина факультетына укырга килә.
III курсны тәмамлагач, җәйге каникул вакытында Терегулов Уфа губернасы Минзәлә өязе Акташ авылында эшли. Бернинди медицина ярдәме күрмәгән игенче сыйныфының сәләмәтлегенә янаган куркыныч авыруларга (ваба һ.б.) каршы торалмавын күргән булачак табиб Терегулов катлаулы врач хезмәтенең асылына тирәнрәк төшенә, медицинада профилактика, аңлату-мәгърифәтчелек юнәлешен үстерүнең мөһимлеген ныграк аңлый башлый.
1911 елда Әбүбәкер Терегулов медицина факультетын «бик яхшы» билгеләренә тәмамлый. Профессор Казем-Бек сәләтле татар егетенә үз клиникасында калырга тәкъдим итсә дә, Терегулов үзенең хезмәт юлын земство врачы булып башларга карар кыла. Ул ике ел Уфа губернасының Чишмә станциясендә земство табибы булып эшли. Аның укуын дәвам итүе, фән белән тирәнтен шөгыльләнүе һәм көндәлек табиблык хезмәте шуннан соң башланып китә.
1913 елда Әбүбәкер Терегулов Казанга кайта; университетта ординатор, 1917 елдан ассистент булып эшли.
Гражданнар сугышы һәм аннан соңгы чорларда Терегулов, күп кенә башка врачлар белән бергә, башта - Томск университетында, соңрак Иркутск шәһәре госпиталендә эшли.
1927 елда Әбүбәкер Терегулов докторлык диссертациясен уңышлы яклый; 1929 елда приват-доцент исеме ала һәм шушы ук елда ул эчке авырулар пропедевтикасы кафедрасы мөдире итеп сайлана. Аңа кадәр бу вазифаны Шамов хастаханәсендә С.С.Зимницкий башкарган була. Шулай итеп, ул, татарлардан беренче булып, медицина өлкәсендә профессор була.
Алга таба аның бөтен гомере шушы хастаханә белән бәйле. 1944 елдан ул ахыргы көннәренә чаклы госпиталь терапиясе кафедрасын җитәкли.
Әбүбәкер Терегулов җәмәгать эшләреннән дә читтә калмый. Сугыш елларында ябылып торган «Казан медицина журналы»н яңадан чыгара башлауда күп тырышлык куя, 1959 елга кадәр журналның редакторы вазифаларын башкара.
Терегулов медицина тарихын яхшы белгән галим буларак та билгеле. Аның Казан терапия мәктәбе үсешен яктырткан күп кенә хезмәтләре бар.
Терегулов 70 тән артык фәнни хезмәт яза, 17 кандидатлык диссертациясе яклаучыларның фәнни җитәкчесе була.
Әбүбәкер Терегуловның турыдан-туры катнашуы белән Казанда беренче рентген аппараты, беренче электрокардиограф куйдырыла.
Әбүбәкер Терегулов 1966 елның 16 декабрендә вафат була. 1969 елда аның исеме Казанның беренче шәһәр клиник (элекке Шамов) хастаханәсенә бирелә.
Вагнер (Көньяк Дакота)
Вагнер  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вагнер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17445) Аватча
(17445) Аватча — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 28 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YC5» саналган.
Петровски (Нагайбәк районы)
Петровский (Петровский) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (34%), татарлар (4%), казахлар (36%), нагайбәкләр (19%).
Обанадзава
Обанадзава — Япония дәүләтенең Ямагата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Обанадзава шәһәре 1959 елның 10 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 19937 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 53.5 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 372.32 км² тәшкил итә.
Жоганвиль
Жоганвиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Винна-Гура (Великопольское воеводалыгы)
Винна-Гура  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шан-ди-Алегрия
Шан-ди-Алегрия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Большеникольск (Мари Ил)
Большеникольск (Никольский почиҥга, Большеникольск) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,8%), урыслар (3,2%).
(9832) Xiaobinwang
(9832) Xiaobinwang — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EH3» саналган.
Навасёлки (Верабьевицки авыл советы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казан тизләтелгән трамвае
Гади трамвай юлы нигезендә төзелгән.
Казан тизләтелгән трамвае сызыгы Зур Казан боҗрасы өлеше буенча оештырылган.
Тимер юл "Казан-1" вокзалыннан башлап Киров күпере аша, Адмираллык бистәсе, Җиләк бистәсе, Яңа Савин, Ямашев проспекты, Өченче транспорт күпере, Арбузов урамы, Әзин, Таулык торак массивлары, Универсиада Авылы аркылы Кояшлы Шәһәргә кадәр бара.
№ 5 санлы маршрут озынлыгы - 23 км, 32 тукталыш, 1 сәгать 10 мин - юл вакыты.
2013 елның 7 маеннан өч бүлекле яңа трамвай кертелә.
Липки (Ополе воеводалыгы)
Липки  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рабгузый
Рабгузый, шулай да Насретдин Рабгузи, Борһан угълы Казый Насыйр (чын исеме — Борһанеддин углы Насреддин) — Алтын Урда чоры әдибе, татарларның һәм үзбәкләрнең уртак язучысы дип исәпләнә.
Тәрҗемәи хәле
Тумышы белән Алтын Урданың көнчыгыш төбәкләреннән булуы фараз. Тәхәллүсе нигезендә Хәрәзм өлкәсенең Рабат угыз дигән җире белән бәйләнеше дәлилләнә. Күп еллар дәвамында казый вазифасын үти. Насыйр әд-дин Тукбуг әмир вәзирләре арасына керә, Мәварәэннәһернең үзәгендә яшәп китә. 1310-1311 елларда үзенең "Кыйссаи Рабгузи" (шулай да "Кыйссасел-әнбия" ("Пәйгамбәрләр турында кыйссалар", «Пәйгамбәрләр тарихы») исемле дини әсәрен иҗат итә. Әсәрен Алтын Урда түрәләренең берсе - Тукбуга багышлый.
Кыйссасел-әнбия
Иске төрки телдә иҗат ителгән "Кыйссасел-әнбия" әсәре татарларда киң таралыш тапкан. Әсәрнең төп нөсхәсе сакланмаган, әмма әсәрне төрки дөньяга кайтару Идел-Урал халыкларында күп кулъязма күчерелмәләре саклануыннан гыйбәрәт. Китапның беренче басмасы Казан университетының типографиясенең кысаларында Рәхмәтулла Әмирхан тарафыннан 1859 елда бастырыла. Татар һәм башка мәдрәсәләр әсәрне дәреслек буларак кулланалар. Әсәр Таҗетдин Ялчыгол, Габдерәхим Утыз-Имәни иҗатына зур йогынты ясаган.
Тороповщина
Тороповщина (Тороповщина) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD195961
HD195961 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кара кәрлә йолдыз
Кара кәрлә йолдыз — суынган, шуңа күрә күренмә диапазонда нурланыш таратмый (яки бик зәгыйфь нурландыра) торган ак кәрлә йолдыз. Аккреция булмаганда ак кәрлә йолдызларның соңгы дәвере.
Кара кәрлә (ак кәрлә кебек) йолдызларның массасы югарыдан Чандрасекар чиге белән чикләнә. Заманча теорияләр буенча беренче буын йолдызларның эволюциясендә барлыкка килгән ак кәрлә йолдызлар (яше ≈13 миллиард ел) хәзерге вакытта 3200 к фотосфера температурасына ия, ялтыравы ≈16 абсолют йолдызча зурлык тәшкил итә, ягъни алар бик тонык объектлар булып тора һәм яшерен массага бер намзәт булып санала.
Мәсәлән суынган объектлар арасында - ак кәрлә  WD 0346Ь246 табылган, аның өслеге температурасы 3900 К.
Валя-Калде
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даэр (Индиана)
Даэр  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабатю (Арьеж)
Лабатю (Labatut) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-д'Арьеж кантонына карый.
Кемерли (Эйнесил)
Кемерли (Kemerli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Эйнесил илчесенә караган бер авыл (köy).
Герасимов
Герасимов — фамилия.
Масаль
Масаль — Йөрүзән елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Салават районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөрүзән елгасының уң ярыннан 140 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Анатолий Хаустов
Хаустов Анатолий Тихонович  (27 февраль 1942 ел — 21 август 2017 ел) — театр актеры. 1966 елдан СССРның Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы. Башкорт АССРның халык артисты (1984).
Биографиясе
Анатолий Тихонович Хаустов 1942 елның 27 февралендә Сарытау шәһәрендә туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, политехник институтка укырга керә. Төзелештә, аннары Сарытау драма театрында электрик-яктыртучы булып өстәмә акча эшли. Политехник институтта укуын ташлап, яңа ачылган Иван Слонов исемендәге театр училищесына укырга күчә.
1965 елда Сарытау театр училищесын (А. С. Быстряков, Я .А. Рубин курсы) тәмамлый. Олег Янковский белән бер курста укый.
Хатыны Галина Мидзяева, рус драма театры актеры, Россия Федерациясенең халык артисты.
Виллербон
Виллербон — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Анатолий Хаустов
Искәрмәләр
]
Нюмылга
Нюмылга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Мылва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 80 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карасаелга
Карасаелга — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мияс елгасының сул ярына тамагыннан 155 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мияс елгасы Чиләбе каласынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вишуддхананда Парамаханса
Вишуддхананда Парамаханса (бәңгәл телендә: Bishuddhananda Pôromôhongśo) (14 Март, 1853 – 14 Июль, 1937), популяр рәвештә Гандһа Баба буларак мәгълүм Һинду йогины һәм изге булган. Ул Бһоланатх Чаттопадхайяда Акхил Чандра Чаттопадхайя һәм Раҗ Раҗешвари Чаттопадхайяга Һиндстанның Көнбатыш Бенгалиядә хәзерге Бардхаман районында Бондул дигән авылда туган. Вишуддхананд Парамахамса фәнни һәм рациональ фикерләве белән бергә тугъры сыйфатларына ия булган изге булган. Ул үзенең гурусына тугъры булан һәм гуру күрсәтмәләрен беркайчан да тыңламый торган булмаган. Аның рухи өйрәнү мәктәбе Тибетта Гьянганҗ булган. Ул Навмуди асана садханасына ия булган (Варанаси), бу Шакти юлының иң югары реализациясе. Ул ышанып булмаслык рухи җитештерүгә ия бердәнбер изге булган. Вишуддхананд Парамахамсаның чиксез диярлек сиддхилары булган, әмма ул аларга кеше алдында беркайчан да игътибар җәлеп итмәгән. Иҗтимагый тормыш аңа ошамаган. Аның ялгызлыгы аның Илаһига тугърылыгы булган. Күп кешеләр авыртудан бары тик Вишуддхананда Парамхамса алкышы белән терелгәннәр. Ул дөньяга күк Кояш Фәненә нигезләнгән дәвалану үзәге эшләмәкче булган һәм шуны дәрт белән тараткан, әмма соңыннан туктаган, чөнки аның өлкәнрәк Гуру Бертуганнары шуны теләмәгән. Аның иң мәшһүр өйрәнчекләре булып Доктор Гопинатх Кавираҗ һәм Акшай Кумар Дутта Гупта булган. Аның төп юлламасы булып "Кармебйоһ Намаһ" булган (Гуру тарафыннан кабул ителгәнчә мантра белән Йогик Крийяны эшләү илаһи белемгә илтәчәк, шуннан соң илаһи бхакти булачак һәм соңыннан илаһи мәхәббәт булачак).
(17446) Мопаку
(17446) Мопаку — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 23 гыйнварында R. Rajamohan тарафыннан Kavalur обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BC2» саналган.
Беягач (Месудие)
Беягач (Beyağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Какалос
Какалос (Kakalos ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Казе Нуове Секонде (Перуҗа)
Казе Нуове Секонде — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Нуове Секонде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Винниця (Конинский повяты)
Винниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шан-Прета
Шан-Прета — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Навасёлки (Вердамицки авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нанъё
Нанъё — Япония дәүләтенең Ямагата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нанъё шәһәре 1967 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 34542 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 215 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 160.70 км² тәшкил итә.
Роттендорф
Роттендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рейзин-Сити (Калифорния)
Рейзин-Сити  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рейзин-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штефанка (Муреш)
Штефанка — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайт (Көньяк Дакота)
Вайт  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вайт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жувиньи-ле-Тертр
Жувиньи-ле-Тертр — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Липники (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петр Бородин
Петр Бородин (, Екатеринослав, Екатеринослав губернасы, Рәсәй империясе —, ССРБ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, БК(б)Ф Молдавия өлкә комитетынең беренче сәркәтибе (1939-1940), Молдавия коммунистик фиркасе үзәк комитетынең беренче сәркәтибе (1940-1942). Үзәк ревизия комиссиясе рәисе (1941-1952), Украина коммунистик партиясе Үзәк комитеты әгъзасы (1940-1949), 1 нче чакырылыш ССРБ Югары Шурасы депутаты.
Виллермен
Виллермен — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
(9833) Rilke
(9833) Rilke — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 21 февралендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 DW3» саналган.
HD195991
HD195991 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(17447) Heindl
(17447) Heindl — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 25 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 HE» саналган.
Валя-Калулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рейл-Роуд-Флет (Калифорния)
Рейл-Роуд-Флет  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рейл-Роуд-Флет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навасёлки (Вишневски авыл советы, Смаргонский районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нуһһоҗа (Бейпазары)
Нуһһоҗа (Nuhhoca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лавлане
Лавлане (Lavelanet) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Пеи-д'Ольм кантонына карый.
Шаншере
Шаншере — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ругендорф
Ругендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Федеряев
Федеряев Александр Алексеевич (30 гыйнвар 1962) — театр һәм кино актёры. Россия Федерациясенең атказанган (2014), Башкортстан Республикасының халык (2004) артисты.
Биографиясе
Федеряев Александр Алексеевич 1962 елның 30 гыйнварында Чиләбе өлкәсенең Кропачево бистәсендә туган.
Армия сафына алынгач,Әфганстанда хәрби хәрәкәтләрдә катнаша.
1983 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын (П. Р. Мельниченко курсы) тәмамлый.
1983 елдан алып Башкортстан Республикасының  рус драма театрында эшли. Амплуасы — «кире» персонажлар.
Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы (1990).
Тохтино
Тохтино (Тохтино) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Данвилл (Индиана)
Данвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казе Нуове-Кватро Страдони (Казерта)
Казе Нуове-Кватро Страдони — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Нуове-Кватро Страдони Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Навасёлки (Вярэйкавски авыл советы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Баһаветдин әл-Мәрҗани
Баһаветдин әл-Мәрҗани, Баhаветдин бине Сөбхан бине Габделкәрим әл-Мәрҗани (1787, РИ, Казан губернасы Казан өязе, Түбән Бәрәскә—1856, РИ, Казан губернасы, Казан өязе, Мәмсә волосте, Ташкичү ) — күренекле дин әһеле, имам-хатыйб, мөдәррис, Казан губернасы Казан өязе (хәзерге Әтнә районы) Япанчы, Казан өязе Мәмсә волосте (хәзерге Арча районы) Ташкичү авыллары мәчетләренең имам-хатыйбы, Ташкичү мәдрәсәсенең мөдәррисе. XIX йөзнең мәшһүр татар галиме, тарихчы, философ һәм мәгърифәтче Шиһабетдин Мәрҗаниның әтисе.
Тәрҗемәи хәле
1787 елда Казан губернасы Казан өязе (хәзерге Әтнә районы) Түбән Бәрәскә авылында мәчет имамы һәм мәдрәсә мөдәррисе Сөбхан бине Габделкәрим (1747—1834) гаиләсендә туган. Күәм, Түбән Бәрәскә, Ашыт, Ташкичү авылларындагы мәдрсәләрдә, унике ел Бохараның «Турсуния» (Турсунҗан бай) мәдрәсәсендә укый. Бохара әмире Хәйдәр бине Мәгъсүм аңа әлеге мәдрәсәдә мөдәррис булып калырга тәкъдим итсә дә, 1813 елда туган ягына кайтуны кулайрак күрә. Әйләнеп кайтканнан соң да, әмир Баhаветдинга бүләк итеп кием җибәргән (Мәрҗаниләр нәселендә әмир, илтифат итеп, киемнәр җибәргән өч кешенең берсе). Бохарадан кайткач, 1815 елда өйләнә, 1816 елда Казан өязе (хәзерге Әтнә районы) Япанчы авылы мәчетендә имам-хатыйб вазифасында. 1818 елның 16 гыйнварында улы Шиһабетдин туа. 1822 елда беренче хатыны дүртенче баласын тапканда вафат була. 1823 елда икенче хатыны Бибихәбибә белән никахлана. Икенче никахтан 9 баласы туа.
1821 елда гаиләсе белән Казан өязе Мәмсә волосте (хәзерге Арча районы) Ташкичү авылына күчә. Авылның ике мәчетенең берсе булган таш мәчетенең имамы итеп билгеләнә.
40 елга якын (1821—1856 елларда) Ташкичү мәдрәсәсенең мөдәррисе. Шәкертләре арасында — үзенең улы, XIX йөзнең булачак мәшһүр татар галиме, тарихчы, философ һәм мәгърифәтче Шиһабетдин Мәрҗани (1818—1889).
1856 елда вафат.
Гаиләсе
I никахы (1815—1822 елларда). Балалары: II никахы (1823 елдан) Бибихәбибә. Балалары:
Винцентово (Слупецкий повяты)
Винцентово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маскары (Караидел кушылдыгы)
Маскары, Мәчкәрә — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе Нязепетровск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасының сул ярыннан 743 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Беязалтын (Тепебашы)
Беязалтын (Beyazaltın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(9834) Кирсанов
(9834) Кирсанов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 14 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TS1» саналган.
Кыйссасел-әнбия
«Кыйссасел-әнбия» («Пәйгамбәрләр тарихы», "Кыйссаи Рабгузи") — 1310-1311 елларда Насретдин Рабгузый тарафыннан язылган әсәр. Шәрык телләрендә «Кыйссасел-әнбия» исемле башка әсәрләр дә булуын исәпкә алып, бу китапны еш «Кыйссаи Рабгузый» дип тә атыйлар.
Тарих
Әсәр 1310-1311 елларда Насретдин Рабгузый тарафыннан языла. Әсәр Алтын Урданың түрәсе Тукбуга багышлана.
Әсәрнең XV-XIX йөзләргә караган күп кулъязма нөсхәләре Казан, Санкт-Петербург, Ташкәнт, Лондон китапханәләрендә урын алган. Төп нөсхәсе сакланмаган. Кулъязма күчермәләр рәвешендә татарлар арасында да киң таралган булган. Китап булып беренче мәртәбә Казан университетының типографиясендә 1859 елда Рәхмәтулла Әмирхан тарафыннан басылган. Әсәр татар һәм башка мәдрәсәләрдә дәреслек буларак та кулланылыш таба. Әсәрнең зур йогынтысы Таҗетдин Ялчыгол, Габдерәхим Утыз-Имәни иҗатында күзәтелә.
Тасвирлама
Әсәр нигезендә иске төрки телендә чәчмә белән язылган, әмма шулай ук төрки һәм гарәп парчаларын үз өченә алган. Әсәр Ислам пәйгамбәрләре, диндәге мәшһүр шәхесләр һәм башка Коръән, шулай да Тәүрат темаларына язылган 72 кыйссадан гыйбарәт. Әсәрнең бер өлеше - "Бәһарият" ("Яз") исемле газәл - Идел-Урал буйларына хас табигать күренешләрен тасвирлый :
Nürnberg rasalı qanunnarı
Nürnberg rasalı qanunnarı (almança Nürnberger Rassengesetze) — 1935 yılnıñ 15 sentäberendä Adolf Hitler niäte buyınça Nürnberg şähärendäge Natsional-sotsialistik firqäse cıyılışında iğlan itelgän ike rasalı qanun (berençe çiratta yähüdlärgä qarşı yünälgän) - "Reyx watandaşı turında qanun" (Reichsbürgergesetz) häm "Alman qanı häm alman namusın saqlaw xaqında qanun" (Gesetz zum Schutze des deutschen Blutes und der deutschen Ehre), soñraq Nürnberg şähärendä cıyılğan Reyxstag maxsus utırışında raslanğan.
"Reyx watandaşı turında qanun" buyınça Reyx watandaşı alman yäisä qärdäş alman xalqı qanı iäse genä bulırğa mömkin. Bu qanun berençe çiratta çegännärne häm yähüdlärne Almaniä watandaşlığınnan mäxrüm itkän.
"Ariy" häm "ariy tügel" töşençäläre kertelgän.
Ähämiät
Nürnberg qanunnarı yähüdlärne häm çegännärne berençe çiratta Almaniädä qanunnan tış quyğannar. Holokostqa berençe etärgeç bula.
Кушма
Кушма — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Каменка елгасының уң ярына тамагыннан 6,3 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мияс елгасы Чиләбе каласынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Нюмылга-Вож
Нюмылга-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нюмылга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Цуруока
Цуруока — Япония дәүләтенең Ямагата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Цуруока шәһәре 2005 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Нюмылга-Вож
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цуруока
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 140097 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 107 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 1311.51 км² тәшкил итә.
Габдыр
Габдыр (Габдырахман, Абдырова) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (4%), башкортлар (96%).
Кемерташ (Байбурт)
Кемерташ (Kemertaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Вильбару (Луар һәм Шер)
Вильбару — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Липно (Ополе воеводалыгы)
Липно  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуе
Жуе — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Иветт Тот
Иветт Тот (1998 елның 20 декабре, Будапешт, Маҗарстан) — Маҗарстанның фигуралы шуучы, Ice Challenge «Челленджер» сериясе турнирының бакыр призёры (2014), дүрт тапкыр Маҗарстан чемпионы (2014—2017), илнең вице-чемпионы (2018). Шулай ук яшьүсмерләр арасында үз иленең чемпионы (2013).
Карьера
Иветт 1998 елда Будапештта туа, фигуралы шуу белән 2005 елдан шөгыльләнә башлый.
2012 елның көзендә ул яшүсмерләр Гран-При этабында дебют ясый. Берничә айдан соң Иветт яшүсмерләр арасында Маҗарстан беренчелеген ота һәм Миланда яшүсмерләр арасында дөнья чемпионатында катнашу хокукын ала. Киләсе сезонда ул өлкәннәр арасында Маҗарстан чемпионы була һәм Софиядә яшүсмерләр арасында дөнья чемпионатында катнаша, әмма финал өлешенә чыга алмый.
2014 елның көзеннән ул өлкәннәр арасында халыкара турнирларда да катнаша башлый, Грацта узган турнирда өченче урынны ала һәм Будапештта Яңа ел турнирында җиңү яулый. Чехиядә һәм Хорватиядә яшүсмерләр Гран-при этапларында янәдән катнаша. Икенче тапкыр ил чемпионы булды. Гыйнвар аенда ул Стокһольмда узган Европа чемпионатында беренче тапкыр чыгыш ясый, анда финал өлешенә чыга алмый. Март аенда Таллиннда яшүсмерләр арасында дөнья чемпионатында катнаша, анда да финал өлешенә чыга алмый. Сезонны Шанхайда дөнья чемпионатында тәмамлый һәм монда фортуна аннан баш тарта; Иветт чемпионатның финал өлешенә чыкмый.