cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Һиндстан
Яңа тарих
Беренче бөтендөнья сугышыннан соң һиндстанны куәтле милли азатлык хәрәкәте чолгап ала. Бу хәрәкәт Бөек Октябрь социалистик революциясенең турыдан-туры йогынтысы белән киңәйгәннән-киңәя бара. Завод-фабрикаларда беренче көчле забастовкалар булып үтә. Сыйнфый көрәш барышында беренче профсоюзлар һәм беренче коммунистик группалар барлыкка килә.
1942 елны Милли кәнгрис партиясе милли хөкүмәт төзүне таләп итә. Моңа җавап итеп, инглизләр партия җитәкчеләреннән Ганди, Неру һ. б. ларны кулга алалар. 1946 елны илдә гаять киеренке хәл туа. Бөтендөнья сугышында хәлсезләнгән Англия биредә көчәя баргач милли азатлык хәрәкәтенә каршы тора алмый. 1947 елны Англия, илне икегә бүлеп, икесенә дә, Пакстанга һәм һиндстанга доминион хокукы бирергә мәҗбүр була. Беренче милли хөкүмәтнең премьер-министры Җаваһарлал Неру була. Ләкин Һиндстан доминион булып озак яшәми. Өч елдан соң, 1950 елның 26 гыйнварында, Һиндстан хөкүмәте илне бәйсез, мөстәкыйль дәүләт итеп игълан итә.
Географик мәгълүмат
Төп мәкалә Һиндстан географиясе.
Һиндстан Көньяк Азия территориясендә урнашкан. Мәйданы буенча бу дәүләт дөньяда җиденче урында тора (3 287 590 км², шул исәптә, коры җир: 90,44 %, су: 9,56 %). Халык саны буенча исә Һиндстан икенче урында (1 131 191 071 кеше). Һиндстан Пакистан, Кытай, Непал, Бутан, Бангладеш һәм Мьянма илләре белән чиктәш. Шулай ук су буенча Мальдив утраулары, Шри-Ланка һәм Индонезия белән чиктәш. Сорау астында булган Джамму һәм Кәшмир территориясе Әфганстан белән чиктәш.
Административ бүленү
Төп мәкалә Һиндстан административ бүленүе.
Һиндстан – федератив җөмһүрият. Ул 28 штаттан, 6 союз территориядән һәм Милли башкала Дели округыннан тора. Бөтен штатларда үзләре сайлаган хөкүмәтләр бар. Штатларның күбесе халык сөйләгән телгә нигезләп төзелгән.
1948 елны Һиндстан егерме сигез штат һәм берничә ханлыктан торса, 1956 ел реформасы буенча илдә бары тик зурайтылган 14 штат кала.
350px|thumb|Административ бүленү
Халык
Төп мәкалә: Һиндстан халкы.
Халык саны буенча Һиндстан дөньяда Кытайдан соң икенче урында тора (1,15 млрд кеше). Халыкның 70% авылларда яши. Һиндстанның иң зур шәһәрләре: Мумбаи (элеккеге Бомбей), Дели, Колката (элеккеге Калькутта), Ченнай (элеккеге Мадрас), Бангалор, Хайдарабад һәм Ахмадабад.
Дин
Һиндстанда индуизм, буддизм, сикхизм һәм җайнизм кебек диннәр барлыкка килгән. Безнең эраның беренче меңьеллыгында Һинд субконтинентына зороастризм, яһүд дине, христианлык һәм ислам диннәре дә килеп җитә һәм төбәк мәдәниятенең төрлеләнүенә үз өлешен кертәләр.
Һинд дине — Һиндстанда иң киң таралган дин, ул халыкның 80 % ын тәшкил итә. Ислам — халыкның ~15 % ы, тарафдарлары зурлыгы буенча икенче дин. Һиндстанда башка төп дини төркемнәр — христианнар (2,3 %), сикхлар (1,9 %), буддачылык вәкилләре (0,8 %) һәм джайнилар (0,4 %). 2011 елда һиндларның 0,9 % ы бернинди дин дә тотмый.
(7012) Hobbes
(7012) Hobbes — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CH2» саналган.
Кемпа (Холмский повяты)
Кемпа  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кажамар
Кажамар — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Уржумноля
Уржумноля (Уржумноля, Уржумноля) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,9%), руслар (5,1%).
Рудня (Брэсцкий районы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Массюгас
Массюгас — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Япон-рюкю телләре
Гаиләгә керүче телләр:
Плишки
Плишки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нидзь
Нидзь — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Локчим елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илвирә Ибраһимова
Илвирә Ибраһимова (Илвирә Винир кызы Ибраһимова,, — , ) — биатлончы, чаңгычы, РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (2002), РФның атказанган спорт остасы (2007), 2006 елгы Паралимпия уеннарының бронза мидәле иясе (биатлон, 7,5 кмга шәхси узыш), 2002 елгы Паралимпия уеннарының көмеш мидәле әгъзасы (чаңгы узышы).
HD137920
HD137920 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пем
Пем (Pesmes) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,64 км².
Рәшит Сабитов
Сабитов Рәшит Мәхмүт улы (27 март, 1937 ел ― 26 февраль, 2023) — Башкортстан язучысы, журналисты, язучылар берлеге әгъзасы (1984).
Биографиясе
Башкортстан ның Гафури районы Ялгызкаен авылында туган. Туган авылында мәктәптә укыган вакытта ук стена гәзите редакторы була. Чөнки ул шигырьләр язу белән бергә, оста итеп сурәт тә төшерә. Шул ук вакытта Рәшит район гәзитенә дә шигырьләрен, мәктәп тормышыннан хәбәрләрен җибәреп тора. Аннары «Пионер» (хәзерге «Аманат») журналына да языштыра. Ул чактагы мөхәррир Шәриф Бикколдан: «Язышып тор, бәйләнешле өзмә»,- дигән эчтәлекле язышу алу аны канатландыра. Авылларында мәктәпне тәмамлагач, Стәрлетамак каласындагы авыл хужалыгын механизацияләү училищесендә укый, киң профилле тракторист-машинист һөнәре ала, Ялгызкаен МТС-нда эшләп ала. Кара диңгез флотында өч ел хәрби бурычын үтәгәннән соң ул Урта Азия тарафларына юллана. Анда Бохара каласы янында нефть эзләү экспедициясе идарәлегендә бораулаучы ярдәмчесе булып хезмәт чыныгуы ала. Аннары, кире Башкортостанга кайта. 1967 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый һәм Кырмыскалы районы Сәвәли урта мәктәбендә татар теле һәм татар әдәбияты укытучысы булып эш башлый. Әммә аны иҗат тарта.
1968 елдан Уфада "Кызыл таң" гәзитенә эшкә килә. Киләсе тормышы Уфа белән бәйле. 1975 елдан "Пионер" журналына әдәби хезмәткәр булып эшкә килә. 1979-1988 елларда Башҡортостан китап нәшрияте мөхәрирре, 1993 - 1997 елларда "Заман-Башкортстан" гәзитенең баш мөхәррире урынбасары. 1997 елдан «Тамаша» журналының җаваплы секретаре итеп билгеләнә.
Озак еллар Башкортстан Язучылар берлеге каршындагы татар язучылары секциясен җитәкли. 2011 елга кадәр язучылар оешмасының әдәби консультанты булып эшли.
Вафаты
2023 елның 26 февралендә, авырудан соң, 86 яшендә вафат була.
Иҗат юлы
«Яшьлегем йөзе» исемле беренче шигырьләр җыентыгы 1980 елда басылып чыга. Соңыннан бер-бер артлы 1981 елда «Лачыннар биек оча», 1985 елда «Кыйгак-кыйгак каз кычкыра», 1988 елда «Сънгщн йолдыз яктысы» хикәяләр һәм повестьлар җыентыклары дөнья күрә. Балалар өчен язылган «Саумы, мәктәп!» (1983), «Мин нефтьче булам — Я буду нефтяник» (1987) китаплары да бар. Аның шигырьләренә композиторлар Н.Г.Сабитов, Д. Д.Хәсәншин, Х. Ф.Әхмәтов һ.б. җырлар язган.
Исаак бен Мозэс Эли
Исаак бен Мозэс Эли һа-Сэфаради унбишенче гасыр Испания яһүд математигы, ул Арагон Патшалыгында, Ориуэлада туган булган. Мориц Штейншнайдер бенча ул Альгамбра Декреты буенча 1492 ел Испания качакларыннан булырга мөмкин булган, мөгаен ул Константинопольгә киткән. Ул "Мелекет һа-Миспар" дигән математик эшен язган, ул өч өлешкә бүленгән булган: (1) саннар теориясе, биредә беренче дүрт кагыйдә һәм квадрат тамырларны чыгару турында сүз бара; (2) пропорцияләр, һ.б; һәм (3) элементар геометрия. Китап Евклидка кереш булып тора һәм фигуралар фәне билгеләмәсе белән башлана.
Соксюр-сюр-Мозелотт
Соксюр-сюр-Мозелотт — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Перекатная (Каменистой кушылдыгы)
Перекатная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каменистая елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хазенмор
Хазенмор (Hasenmoor) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Бондзе (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Бондзе  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14279) 2000 CD65
(14279) 2000 CD65 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CD65» саналган.
Гантс-Пойнт (Вашингтон)
Гантс-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татарстан телләре турындагы канун
Татарстан телләре турындагы канун – 1992нче елның 8 июлендә Татарстан Дәүләт Шурасы тарафыннан кабул ителгән канун. Бу канун буенча Татарстан Республикасында татар һәм рус телләре дәүләт телләре булып тора.
1994 елда, әлеге Законны тормышка ашыру өчен, программа кабул ителә.
2004 елның 1 июлендә әлеге Канунга үзгәрешләр һәм өстәмәләр кертелеп, ул “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” ТР Кануны дип атала башлый. Әлеге Канунны тормышка ашыру өчен “2004-2013 елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы дәүләт программасы” эшләнә.
Строне (Лимановский повяты)
Строне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ночная (Кокса кушылдыгы)
Ночная  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Кокса елгасының сул ярына тамагыннан 131 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татарстан Конституциясе
right|250px|thumb Татарстан Республикасы Конституциясе – Татарстан Җөмһүриятенең төп кануны. 1992 елда кабул ителгән.
Михаил Иванов (1905)
Михаил Иванов (Михаил Иван улы Иванов,, — , ) — инженер-механик, РСФСҖның атказанган уйлап табучысы (1965), ССҖБның нифет эшкәртү сәнәгате әтличниге (1967), Сталин премиясе лауреаты (1952).
Татарстан Конституциясе
Кабул итү
1990 елның 30 августында Татарстан суверенитеты турында декларация кабул ителә. 1992 елның 21 мартында Татарстан суверенитеты турында референдум үткәрелә, тавыш бирүчеләрнең 61,4 проценты суверенитетны хуплыйлар. Әлеге процессларны кануни яктан саклап калу максатыннан Татарстан Конституциясен язу зарурилыгы баса. Аны әзерләү өчен махсус комиссия оеша.
Моңа кадәрге ТАССР Конституцияләре бары тик декларатив характерда була һәм кырыс партия цензурасы шартларында кабул ителә. Яңа Конституцияне язу исә катлаулы вәзгыятьтә бара: Татарстан статусы турында федераль үзәк белән даими сөйләшүләр алып барыла, Казан урамнарында татар милли хәрәкәте һәм үзен демократик дип атаган хәрәкәт вәкилләре даими урам чараларын оештырганнар.
Яңа Татарстан Конституциясе проекты 1991 елның 31 декабрендә киң фикер алышу өчен тәкъдим ителә, аңа карата барлыгы 5,3 мең тәкъдим, төзәтмә кертелә. Халыкара хокукый экспертизалар үткәрелә. 1992 елның маенда Татарстан Югары Советы утырышында төп канунның беренче укылышы үтә. Халык депутатларыннан 500дән артык төзәтмә карала. Кайбер аерым мәсьәләләр зур бәхәс уята (тигез дәүләт телләре, дәүләт хакимиятен оештыру, республика гражданлыгы һ.б.).
Төзәтмәләр
Татарстан Конституциясенә төзәтмәләр 15 тапкыр кертелә: 1994 елның 29 ноябрендә, 1995 елның 30 марты һәм 8 декабрендә, 1996 елның 27 ноябрендә, 1999 елның 26 маенда һәм 21 июлендә, 2000 елның 3 марты, 31 мае һәм 19 декабрендә, 2001 елның 28 июнендә, 2002 елның 19 апрелендә, 2003 елның 15 сентябрендә, 2004 12 мартында, 2005 елның 14 мартында.
Роспиты
Роспиты (Роспиты) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Видра
Видра — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Роспиты
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Видра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роспиты
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Грабовниця (гмина Крошнице)
Грабовниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Албулешть
Албулешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Грабовниця (гмина Крошнице)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Албулешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диксон (Иллинойс)
Диксон  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Диксон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рудня (Быценски авыл советы)
Рудня  (Рудня ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пломенець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ио (иярчен)
Ио́ (Ἰώ) — Юпитерның иярчене. Дүрт Галилей иярченнәре арасында планетага иң якын.
Кемпа-Божеховска
Кемпа-Божеховска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Али Паша (Сур)
Али Паша (Ali Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юпитер
Бу сүзнең берничә аңламы бар:
Катыр-Игль
Катыр-Игль — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гидраденит
Гидраденит — тир бизләренең стафилококклар китереп чыгарган ялкынсынуы, еш кына тире асты тукымаларында гигиена таләпләрен сакламаганлыктан барлыкка килә. Иң күп тир чыгаручы бизләр култык астында урнашкан. Бу авыру вакытында култык астында бик көчле авыртучан төерләр ясала. Төерләр күп вакытта берничә була һәм әстерхан чикләвеге кадәр булып үсәргә мөмкин. Ялкынсынган инфильтратлар зәңгәр, куе кызыл төстә түгәрәк яки имчәк формасында булып, тиредән бүлтәеп торалар. Процесс алга таба үсеш алса, төерләр үлекли һәм үлек куышлыгы ясала Гомуми халәт бик сизелерлек начарланмаса да, зарарланган яктагы кулны хәрәкәтләндереп булмый — култык астындагы көчле авырту комачаулый. Авыруның башлангыч чорында консерватив (кулны бәйләп кую, антибиотиклар, ультрашәмәхә нурланыш һ.б.) ысул белән ялкынсыну учагын туктатырга тырышалар. Иң әүвәл култык астындагы йоннарны кырып, тирене камфара спирты белән яхшылап чистарталар.
Флюктуация (үлек тулган урындагы тирбәнеш) барлыкка килсә, операция ясап үлекне чыгаралар. Яра бик озак төзәлмичә, рецидив еш булып торса, специфик иммунотерапия (стафилококк вакцинасы, анатоксин, стафилококк антифагы), гамма-глобулин, гомуми чыныктыра торган дәва кулланыла. Авырудан профилактика — гигиена таләпләрен үтәү, артык тирләүчәнлекне киметү.
Көсекөй (Картепе)
Көсекөй (Köseköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Картепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Степто (Вашингтон)
Степто  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Степто халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йано (Фиренца)
Йано — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Йано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(7013) 1988 RS4
(7013) 1988 RS4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кажапио
Кажапио — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
(7013) 1988 RS4
Тарихы
1988 елның 1 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RS4» саналган.
Кажапио
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пен (коммуна)
Пен (Pin) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Юкарыхүюк (Кангал)
Юкарыхүюк (Yukarıhüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (köy).
Пен (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,04 км².
Тарница (Хунедоара)
Тарница — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новгородова (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Новгородова (Новгородова) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Җон Чарльз Полани
Җон Чарльз Полани (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1986).
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Бонди (Польша)
Бонди  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Ивушкин
Владимир Ивушкин (Владимир Иван улы Ивушкин,, — , ) — Хезмәт даны орденының тулы кавалиры (1975, 1981, 1986).
HD137925
HD137925 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Меринья (Жиронда)
Меринья — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Евгения Ивченко
Евгения Ивченко (Евгения Гордей улы Ивченко,, — , ) — химик-технолог, техник фәннәр нәмзәде (1969), БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1969), БАССРның атказанган нифетчесе (1966), ССҖБның шәрәфле нифет химиячесе (1981).
Хасло
Хасло (Hasloh) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14280) 2000 CN72
(14280) 2000 CN72 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 февралендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CN72» саналган.
Перекатная (Товатыль-Кы кушылдыгы)
Перекатная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Товатыль-Кы елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Плонна (Мазовия воеводалыгы)
Плонна  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Болгар (Мари Ил)
Болгар (Булгар, Болгары) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Нилеч
Нилеч — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Буб елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сокур
Сокур — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Мәктәп (шигырь)
«Мәктәп» шигыре -Габдулла Тукай тарафыннан 1913 елда язылган шигырь.
Шигырь
''Тәфсир кыйлынса. — аңлатылса''.
Матлаб — теләк
Стружа (Лимановский повяты)
Стружа — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кажари
Кажари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Зәйни Игъдәүләтов
Зәйни Игъдәүләтев (Зәйни Сирай улы Игъдәүләтев,, — , ) — Башкорт академия драма театры актеры, БАССРның атказанган (1954) һәм халык (1970) артисты.
Видререс
Видререс — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонше
Бонше — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грабовниця (гмина Милич)
Грабовниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарра (Вашингтон)
Гарра  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алдень
Алдень — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пензьер
Пензьер (Pennesières) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,07 км².
Плоняви-Брамура (Мазовия воеводалыгы)
Плоняви-Брамура  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лимфангит
Лимфангоит — лимфа тамырлары ялкынсынуы ул. Авыру барлыкка килүгә тире асты клетчаткасының һәм тиренең кискен ялкынсынуы, үлек чыгып китәргә юл булмаганда, үлекле яралар сәбәпче булып торалар. а Әлеге чир тире өстендә эренле урыннан йөрәк ягына таба юнәлгән (лимфа бара торган юл буенча) кызыл буй сызыклар пәйда булу белән характерлана. Лимфа чыгып китә алмаганлыктан, бу урында тукымаларның шешенүе күзәтелә. Лимфа юлларын басып караганда көчле авырту сизелә. Лимфангоит бик еш лимфаденит авыруы белән бергә бара. Лимфаденит—лимфа төеннәре ялкынсынуы. Бу авыру вакытында лимфа төеннәре зураеп китә, алар аз гына кагылганда да бик каты авырталар.
Лимфа төеннәрендәге ялкынсыну процессы үлек ясалганчы бик көчле булырга мөмкин. Бу очракта ялкынсыну тирә-як тукымаларга, шулай ук тирегә күчә. Ул урыннар кызарып чыга, тукымалар шактый тыгызлана. Лимфангоит белән лимфаденит гомуми хәлнең бик начарлануы (югары температура, калтырау, пульс ешаю, баш авырту, хәлсезлек һ.б.) белән характерлана. Лимфангоит белән лимфаденит организмдагы үлекле ял­ кынсынуның катлаулануы булганлыктан, дәвалау боларның барысына да тәэсир итәрлек итеп алып барыла. Үлекле шешне ачу, ярага дренаж кую савыгуга китерә. Авыру органга тынычлык, зарарланган очлыкка күтәренке торыш бирү авыруның хәлен җиңеләйтә. Бу авыру вакытында артык хәрәкәтләр, дәвалау гимнастикасы, массаж ясарга ярамый. Ачылган шештән үлек яхшы чыкса, авыруны дөрес дәвалаганда, лимфангоит һәм лимфаденитка хас ялкынсыну күренешләре 4-5 көн эчендә узарга тиеш.
Качарма
Качарма — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Васюган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7014) Nietzsche
(7014) Nietzsche — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GT4» саналган.
HD137949
HD137949 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Огнёвка (Катунь кушылдыгы)
Огнёвка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Катунь елгасының сул ярына тамагыннан 629 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
HD137949
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Огнёвка (Катунь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча::
Ардатау районы (Нижгар өлкәсе)
Ардатау районы (Ардатовский район) — Түбән Новгород өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Ардатау шәһәр тибындагы бистәсе.
Тарих
Район 1929 елда Түбән Новгород краеныңАрзамас округы составында барлыкка килгән. 1936 елдан — Горький өлкәсе составында.
1954—1957 елларда Арзамас өлкәсе составында булган.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (98,6%).
Административ бүленеш
Ардатау районы составына 2 шәһәр һәм 7 авыл җирлеге керә.
Көселер (Гөрдес)
Көселер (Köseler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Игорь Мищенко
Игорь Мичченко (Игорь Тихон улы Мичченко,, — , ) — тау инженеры, техник фәннәр докторы (1984), профессор (1987), Россия таигый фәннәр академиясе акадимиге (1996), РФның атказанган фән эшлеклесе (1997), РФ ягулык һәм энергетика министрлыгының атказанган хезмәткәре (1998), СССРнең югары мәктәп әтличниге (1987), СССРнең шәрәфле нифетчесе (1990), РФның шәрәфле югары белем бирү хезмәткәре (2000), СССР уйлап табучысы (1985), РФ хөкүмәт премиясе лауреаты (1997, 2000), Губкин ис. премия лауреаты (1998, 2002, 2006).
(14281) 2000 CR92
(14281) 2000 CR92 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ду-Коин (Иллинойс)
Ду-Коин  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Али Улви Куруҗу (Мерам)
Али Улви Куруҗу (Ali Ulvi Kurucu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ду-Коин (Иллинойс)
Тарихы
Ду-Коин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йано (Реҗо Эмилия)
Йано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Йано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ли Юәнҗы
Белем
дигән уку йортларында белем алган.
Оешмаларда әгъзалык
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Тагола (Вашингтон)
Тагола  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кемпа-Колёния
Кемпа-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Тагола (Вашингтон)
Географиясе
Тагола халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кемпа-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илмир Хәзетдинев
Илмир Хәзетдинев (Илмир Ришат улы Хәзетдинев,, — , ) — РФ трамплиннан сикерүчесе, 2015 елгы Кышкы Универсиаданың алтын (такым исәбендә) һәм көмеш (шәхси исәптә) мидәлләре иясе.
Тагола (Вашингтон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хассельберг
Хассельберг (Hasselberg) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кажати (Сан-Паулу)
Кажати  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Тарница (Ясси)
Тарница — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мериньяк (Жиронда)
Мериньяк — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Мериньяк (Жиронда)
Йосиф Пинтус
Йосиф Пинтус (Йосиф Геннади улы Пинтус,, — , ) — Украина медия-эшмәкәре, «РБК-Украина» мәгълүмати агинтлыгын гамәлгә куючыларның берсе, аның хуҗасы һәм директоры.
Каратун авыл җирлеге
Каратун авыл җирлеге - Россия Федерациясе Татарстанның Апас районындагы муниципалитет.
Административ үзәк - Каратун тимер юл поселогы.
Тарихы
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Апас муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 8-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән»
География
Каратун авыл җирлеге Биеш, Болын-Балыкчы, Урта Балтай һәм Шәмбалыкчы авыл җирлекләре белән чиктәш.
Каратун авыл җирлеге чиге Шәмбалыкчы авыл җирлеге белән чиктәш җирдә Каратун, Шәмбалыкчы һәм Урта Балтай авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Ябалак авылыннан 2,3 км көнбатышта урнашкан 15 нче тоташу ноктасыннан алып 1,9 км көньяк-көнчыгышка таба «Кайбыч урманчылыгы» Татарстан Республикасы дәүләт бюджет учреждениесенең Балтай участок урманчылыгындагы 38 нче урман кварталының төньяк һәм төньяк-көнчыгыш чикләре буйлап, 250 м көнчыгышка таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап кибеп баручы инешкә кадәр уза, аннары әлеге инеш агымы буенча 2,0 км аска таба аңа икенче кибеп баручы инеш койган җиргә кадәр бара, алга таба әлеге инеш агымы буенча 600 м өскә таба уза, төньякка таба 70 м чокыр буенча һәм 70 м чокырның төньяк чиге буенча бара, аннары авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, чокырны кисеп үтеп, 150 м көньякка таба, Олан – Каратун автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, 1,9 км көньяк-көнчыгышка таба бара, алга таба төньяк-көнчыгышка әлеге автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаның көньяк-көнчыгыш чиге буйлап 900 м һәм, аны кисеп үтеп, әлеге автомобиль юлына бүлеп бирелгән полоса буйлап 200 м уза, аннары 400 м көньяк-көнчыгышка таба «Казан – Ульяновск» – Апас – «Олан – Каратун» автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаның көньяк-көнбатыш чиге буйлап бара, 950 м төньяк-көнчыгышка таба, «Казан – Ульяновск» – Апас – «Олан – Каратун» автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, Горький тимер юлына бүлеп бирелгән полосаның төньяк-көнбатыш чиге буйлап Каратун, Шәмбалыкчы һәм Болын-Балыкчы авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Каратун тимер юл станциясе поселогыннан 900 м төньяк-көнчыгышта урнашкан 16 нчы тоташу ноктасына кадәр уза.
Каратун авыл җирлеге чиге Болын-Балыкчы авыл җирлеге белән чиктәш җирдә Каратун, Болын-Балыкчы һәм Биеш авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Биеш авылыннан 700 м төньяк-көнчыгышта урнашкан 17 нче тоташу ноктасыннан алып 40 м төньяк-көнбатышка таба сәнәгать объектының төньяк-көнчыгыш чиге буйлап уза, алга таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 100 м төньяк-көнчыгышка таба, 100 м төньяк-көнбатышка таба бара, аннары төньяк-көнчыгышка таба 300 м урман полосасының көньяк-көнчыгыш чиге буйлап, 300 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап уза, алга таба төньяк-көнбатышка 150 м агач-куак полосасының төньяк-көнчыгыш чиге буйлап, 200 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап һәм 650 м көньяк-көнчыгышка таба бара, аннары төньяк-көнбатышка таба 200 м урман полосасының көньяк-көнбатыш чиге буйлап, Свияжск – Кормаш автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, 100 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, 200 м сазлык буенча, Горький тимер юлына бүлеп бирелгән полосаны һәм аның яр буе урман полосаларын кисеп үтеп, 1,7 км авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 16 нчы тоташу ноктасына кадәр бара.
Каратун авыл җирлеге чиге Биеш авыл җирлеге белән чиктәш җирдә 17 нче тоташу ноктасыннан алып, сынык сызык ясап, 150 м көнбатышка таба, урман полосасын һәм «Казан – Ульяновск» – Апас – «Олан – Каратун» автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, сәнәгать объектының көньяк чиге буйлап, 50 м көньяк-көнбатышка таба авыл хуҗалыгы җирләре буйлап уза, алга таба текә ярның төньяк-көнбатыш чиге буйлап 50 м, текә ярны кисеп үтеп, 40 м, сынык сызык ясап, авыл хуҗалыгы җирләре буйлап 600 м көньяк-көнбатышка таба һәм 1,2 км көнбатышка таба, 900 м төньяк-көнчыгышка таба, яр буе урман полосасын кисеп үтеп, «Казан – Ульяновск» – Апас – «Олан – Каратун» автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаның көньяк-көнбатыш чигенә кадәр бара, алга таба 650 м төньяк-көнбатышка таба әлеге автомобиль юлына бүлеп бирелгән полосаның көньяк-көнбатыш чиге буйлап уза, аннары 30 м көньяк-көнбатышка таба урман полосасының төньяк-көнбатыш чиге буйлап, сынык сызык ясап, 550 м көнбатышка таба сәнәгать объектының көньяк чиге буйлап, авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, чокырны берничә тапкыр кисеп үтеп, сынык сызык ясап, 800 м көньяк-көнбатышка таба, кибеп баручы инешне, аның текә ярларын һәм чокырны берничә тапкыр кисеп үтеп, сынык сызык ясап, 900 м көньяк-көнчыгышка таба, әлеге инешне кисеп үтеп, 1,0 км көньяк-көнбатышка таба, 600 м төньяк-көнбатышка таба, 1,0 км көньяк-көнбатышка таба, Горький тимер юлына бүлеп бирелгән полосаны кисеп үтеп, сынык сызык ясап, 950 м төньяк-көнбатышка таба бара, аннары көньяк-көнбатышка таба Горький тимер юлына бүлеп бирелгән полосаның төньяк-көнбатыш чиге буйлап 150 м, әлеге тимер юлга бүлеп бирелгән полоса буйлап, сынык сызык ясап, 200 м, Горький тимер юлына бүлеп бирелгән полосаның көньяк-көнчыгыш чиге буйлап, канауны кисеп үтеп, 900 м уза, аннары әлеге тимер юлга бүлеп бирелгән полоса буйлап 50 м төньяк-көнчыгышка таба Мурзинка елгасына кадәр бара, әлеге елга агымы буенча 1,1 км өскә таба бара, алга таба көнбатышка, 300 м урман полосасын кисеп үтеп, 20 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап бара, 1,0 км урман полосасының көньяк чиге буйлап, 750 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап, 700 м урман полосасының көньяк чиге буйлап, 600 м авыл хуҗалыгы җирләре буйлап Каратун, Биеш һәм Урта Балтай авыл җирлекләре чикләре тоташкан урында Түбән Балтай авылыннан 1,4 км төньяк-көнчыгышта урнашкан 32 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Боравске (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Боравске  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ганимед (иярчен)
Ганимед (Γανυμήδης) — Юпитерның иярчене. Дүрт Галилей иярченнәреннән берсе.
Рудск
Рудск (Рудск ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сольси-сюр-Мерт
Сольси-сюр-Мерт — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Вилабертран
Вилабертран — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабовно
Грабовно — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вениамин Йофе
Вениамин Йофе (Вениамин Виктор улы Йофе,, — , ) — СССР һәм РФ хокук яклаучысы, тарихчы, «Мемориал» җәмгыятенең Санкт-Петербургдагы бүлеге рәистәше (1989-?).
Стружа (Мисленицкий повяты)
Стружа — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Нилыдзь
Нилыдзь — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пожёг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Пехте-Ен
Пехте-Ен — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каралька елгасының сул ярыннан 210 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Перруз
Перруз (Perrouse) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,39 км².
Гартлайн (Вашингтон)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14282) Cruijff
(14282) Cruijff — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2097 P-L» саналган.
(7015) Шопенгауэр
(7015) Шопенгауэр — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QC8» саналган.
Кемпа-Пйотравинска
Кемпа-Пйотравинска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алдешть (Арад)
Алдешть — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боравске-Мали
Боравске-Мали — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирина Шабанова
Ирина Шабанова (Ирина Николай кызы Шабанова,, — , ) — физик, физика-математик фәннәре докторы (1990), профессор (1993), СССР һәм Удмуртия дәүләт премияләре лауреаты (1985, 1994).
Савиново (Уржум районы)
Савиново (Савиново) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (19%), руслар (76%), татарлар (4%).
Европа (иярчен)
Европа иярчене күбесенчә силикат токымыннан тора, үзәгендә тимер төш урнашкан.
Европа уртача радиусы 1560,8±0,5 км, Юпитерга карата һәрвакыт тик бер ягы белән борылган (синхронланган).
Өслеге бик яссы һәм боздан тора, анда бик аз кратерлар, ләкин күп ярыклар бар.
Европа котыпларында температурасы -223 С (50 К), экваторында -163 С (110 К).
Өслегенең яшьлеге һәм тигезлеге булганга күрә аның астындагы су океандагы микроскопик тереклек хакында фараз бар.
Агылыш көчләре сәбәпле шушы фараз ителгән су океан катмый, ахры. Агылыш көчләренең периодик үзгәрешләре иярченнең деформациясенә китерә һәм асты катламнарны җылыта.
Иярчендә сирәк атмосфера бар, ул күбесенчә уттуардан тора, атмосфера басымы нибары 0,1 мкПа, яки 10−12 атм тәшкил итә.
Плоняви-Колёния
Плоняви-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Европа (иярчен)
Ачылыш тарихы һәм атамасы
Европа Галилео Галилей тарафыннан 1610 елда үзе уйлап тапкан телескоп ярдәмендә ачыла. Шулай ук иярченне ачуны немец астрономы Симон Мариус та дәгъвалый. Ул иярченне 1609 елда күзәтә, ләкин моның белән бәйле мәгълүматларны вакытында бастырмый.
Иярченгә борынгы грек мифологиясе персонажы Европа исеме бирелә. Бу атаманы 1614 елда Симон Мариус тәкъдим итә.
Кажоби
Кажоби — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Яңа Алексеевски (Первоуральск шәһәр бүлгесе)
Яңа Алексеевское (Новоалексеевское) — Свердловск өлкәсенең Первоуральск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (7%).
Хатштедт
Хатштедт (Hattstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Квензер
Квензер — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көселер (Суруч)
Көселер (Köseler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD137956
HD137956 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Йантозка (Авелино)
Йантозка — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.