cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ржавка
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (70%), татарлар (8%), украиннар (5%), башкортлар (16%).
Ла-Шамба
Ла-Шамба — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Будзислав (Жнинский повяты)
Будзислав  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борек (Крапковицкий повяты)
Борек  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наталья Гуменюк
Наталья Петровна Гуменюк (Наталія Петрівна Гуменюк; 24 июль 1983, Биробиджан) — украин журналисты, язучы һәм җәмәгать эшмәкәре. «Громадское телевидение» җитәкчесе (2015—2019).
Биографиясе
Наталья Петровна Гуменюк 1983 елның 21 июлендә Биробиджанда туган. Дүрт яшендә астроном булырга хыяллана, ә тугыз яшендә хәрби конфликтлар белән мавыга, гуманитар хезмәткәре булырга хыяллана.
Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты (2000—2004) Журналистика институтының халыкара журналистика бүлегендә укый. Студент елларында студентларның «Наше дело» (2002—2004) гәзитенең баш мөхәррире була. 2005 елдан 2006 елга кадәр Эребру Университетында халыкара журналистика магистрына укый.
«Яңа канал» (2002—2003), «Бишенче канал» (2003), «ProfiTV» (2004) мәгълүмат агентлыгында, ICTV каналында «Факт» программасында (2003—2004) журналист булып эшли. 2005 елдан 2007 елга кадәр халыкара бүлеге җитәкчесе, махсус хәбәрче, «К1» каналында «Бер репортаж» программасының авторы-алып баручысы. 2007 елда «Интер» телеканалында махсус хәбәрче булып эшли башлый. 2007 елдан бер холдингка кергән «Интер» һәм «К» телеканалларында халыкара бүлекнең җитәкчесе була. «Интер» бүлегенең җитәкчесе буларак 2008 елның август аендагы Көньяк Осетияда кораллы конфликтны яктырту өчен җаваплы була. «Интер», редакция материаллары өчен «Яңалык» номинациясендә халыкара «Эмми» премиясенә лаек була. 2009 елның декабрендә Гуменюкны «Интер» телеканалы сәбәпләрне аңлатмаенча эштән бушата. 2010 елда Украина Би-би-си хезмәте һәм «Профиль» атналыгы өчен Көньяк-Көнчыгыш Азия турында материаллар сериясе авторы була. 2010 елдан 2011 елга кадәр чит украиннар турында «Интер» телеканалында «Наши» проектының авторы һәм шеф-редакторы. 2010 елдан азат журналист буларак Рейтер, Польша телевидениесе, Украина Би-би-си хезмәте, RTL-4, OpenDemocracy, «Украинская правда» Tochka.net һәм «Профиль» атналыгы белән хезмәттәшлек итә. Гарәп язы турында вакигаларны яктырта. «Стоп цензуре!» җәмәгать хәрәкәте эшмәкәрлегендә катнаша. Могилян журналистика мәктәбендә «халыкара медиасистема» курсларын укый.
2013 елда «Громадское телевидение» проектына нигез салучыларның берсе була. 2014 елның февралендә, «Громадское телевидение» телеканалында эшләү белән беррәттән «Аристократлар» радиосында «Интернационал» программасын алып бара. 2014 елның мартында Docudays UA кинофестивале җиңүчеләрен бүләкләү тантанасы алып бара. Украинаның көнчыгышында хәрби хәрәкәтләр зонасында кораллы конфликт вакигаларын яктырта. 2015 елның гыйнварында «Громадское телевидение» телеканалында хезмәтне җитәкли. 2015 елның маенда «Громадське телевидение» каналында җитәкче Роман Скрыпинны алмаштыра. Гуменюк 2015 елның июлендә төшерелгән Би-би-си «Глобальный вызов» программасында бердәнбер хатын-кыз-эксперт була.
2019 елның 9 ноябрь Владимир Зеленский Гуменюкны Украина Президенты каршындагы журналистларны һәм сүз азатлыгын яклау мәсьәләләре буенча совет составына кертә.
2019 елның 20 декабрендә «Громадское телевидение» каналында Гуменюк җитәкчесе сыйфатында Юлия Бакова алмаштыра. Моннан соң партнерлык буенча баш мөхәррирнең урынбасары булып эшли һәм Hromadske International проектын җитәкли. 2020 елның февралендә Гуменюк журналист Ангелина Карякина контрактын озайтмау сәбәпле, «Громадское телевидениедан» китүе турында игълан итә.
2020 елның маенда «Иҗтимагый кызыксыну журналистикасы лабораториясе» проектын төзей. 2020 елның 2 сентябреннән — Украина милли иҗтимагый телерадиокомпаниясендә стратегик план кору буенча яңалык шеф-редакторы, анда Гуменюкны Ангелина Карякина чакыра.
Абруе
2019 елда «Үзәк» атналыгы төзегән «Украинаның 100 иң абруйлы хатын -кызы» исемлегенә кертелә.
Шәхси тормышы
Ире — «Яңгыр» телеканалында эшләүче Россия журналисты Пётр Рузавин
(9365) Chinesewilson
(9365) Chinesewilson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 RU3» саналган.
Агилар-дель-Рио-Алама
Агилар-дель-Рио-Алама — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вячеслав Завальнюк
Вәчеслав Завальнүк (В'ячеслав Дмитрович Завальнюк,, — , ) — Украина һоккейчесе (сакчы), Россия чемпионы (2007).
Вой-Вож (Лемью кушылдыгы)
Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лемью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кашлыҗа (Тут)
Кашлыҗа (Kaşlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Тут илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Мало-де-Фили
Сен-Мало-де-Фили — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Казе ди Терая (Перуҗа)
Казе ди Терая — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Терая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Анаволт (Көнбатыш Виргиния)
Анаволт  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Явата
Явата — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Явата шәһәре 1977 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 73822 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 3029 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 24.37 км² тәшкил итә.
Алексей Заварухин
Алексей Заварухин (Алексей Борисович Заварухин,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
(16923) 1998 FB61
(16923) 1998 FB61 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FB61» саналган.
Сцежарнае (авыл)
Сцежарнае  (Сцежарнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Била Колёния
Била Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колд-Спрингс (Ель-Дорадо округы, Калифорния)
Колд-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Колд-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чокану
Чокану — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мотыйгуллин
Мотыйгуллин — фамилия.
(9366) 1992 WR1
Тарихы
1992 елның 17 ноябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WR1» саналган.
Сидерополис
Сидерополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Ла-Шамбони
Ла-Шамбони — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Сидерополис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мусагатка
Мусагатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кумак елгасының уң ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Муллакасым (Ешилъюрт)
Муллакасым (Mullakasım) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Варлаам Аванесов
Варлаа́м Алекса́ндрович Аване́сов (Сурен Карпович Мартиросов/Мартиросян, 24 март (5 апрелб) 1884 — 16 март 1930) — совет дәүләт эшмәкаре, сыгышы буенча әрмән
Биографиясе
Көнбатыш Әрмәнстанда Карс өлкәсенең Кагизман шәһәрендә, крестьян гаиләсендә туган. Ул башлангыч белемне җирле мәхәллә мәктәбендә алган. 1896 елда, Төньяк Кавказга күченгәч, ул Ставрополь ирләр гимназиясенә керә.
Гимназист буларак, ул " Дашнакцутюн " әрмән партиясенә кушыла. 1901 елда ул "Дашнакцутюн" белән өзелә һәм Әрмәнстан социал-демократик партиясенә (Гнчак) кушыла, 1903 елда ул РСДРП-га (меншевиклар)  күчә. 1905 - 1907 елларда ул Ставрополь, Краснодар һәм Новороссийск хәрби бүлекләрендә пропаганда эшләрен башкара. Эзәрлекләүләрдән саклану өчен, ул Фарсы гражданины Арменак Александрович Аванесянт паспорты белән Швейцариягә китә. Шул вакыттан алып ул В. А. Аванесов дип таныла. 1913 елда ул Цюрих университетының медицина факультетын тәмамлый, Мәскәүгә кайта һәм яшерен эшләрен алып бара. 1914 елдан - большевиклар партиясе әгъзасы.
Будзислав (Радзейовский повяты)
Будзислав  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Варлаам Аванесов
Биографиясе
1917 елның февраленнән - Мәскәү эшчеләр һәм солдатлар депутатлары Советының Башкарма комитеты Президиумы әгъзасы. 1917 елның сентябрендә ул Мәскәү Советының беренче большевик президиумы әгъзасы булды. Бөек Октябрь инкыйлабында катнаша, Петроград хәрби революция комитеты әгъзасы, Бөтенроссия Революция Комитетының матбугат һәм мәгълүмат бүлеге начальнигы. II Бөтенроссия Советлар съезында (1917) ул Бөтенрусия Үзәк Башкарма Комитеты (ВЦИК) әгъзасы итеп сайлана һәм Президиум әгъзасы ( 1919 елдан) һәм 2-6 чакырылыш Бөтенрусия Үзәк Башкарма Комитеты секретаре була.
Будзислав (Радзейовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варлаам Аванесов
Биографиясе
1918 - 1921 елларда - РСФСР милли комиссариатында Әрмәнстан эшләре буенча комиссар. Аның җитәкчелегендә Әрмәнстан эшләре комиссариаты Русия га сыенган әрмән качакларына булышу буенча зур эш башкара. Совет Россиясенең күп шәһәрләрендә әрмән мәктәпләре, китапханәләр, театрлар, музейлар булдырыла, газеталар бастырыла. Ул "Төрки Әрмәнстан турында" ( 1917 ) декрет проектын эшләүдә актив катнаша.
1919 елның мартыннан - контр-революциягә һәм саботажга каршы көрәш буенча Бөтенроссия Гадәттән тыш Комиссия Коллегиясы әгъзасы. Август аеннан - ВЧК Махсус бүлеге начальнигының икенче урынбасары. А.И. Деникин гаскәре һөҗүм иткан вакытта Мәскәү өлкәсен саклау буенча өч кешелек комиссия әгъзасы була. 1920 - 1922 елларда - ВЧК коллегиясы әгъзасы һәм шул ук вакытта 1919 - 1924 - РСФСР дәүләт контроль Халык Комиссариаты коллегиясы әгъзасы, Эшче-Крестьян инспекциясе халык комиссары урынбасары. 1924 - 1925 елларда - СССРның тышкы сәүдә буенча халык комиссары урынбасары. 1922-1927 елларда - СССР Үзәк Башкарма комитеты әгъзасы. 1925 елдан - СССР халык хужалыгы Югары Советы Президиумы әгъзасы, һәм аңа халык хужалыгы Югары Советы Президиумы янында хәрби сәнәгать идарасын булдыру бурычы йөкләнә. Ул халык хужалыгы Югары Советының Баш инспекциясен беренче оештыручыларның берсе һәм башлыгы була, соңрак ул хисап бүлеген, аннары тәэмин итү секторын җитәкләй. Ул Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә.
Ул 1930 елның 16 мартында үлә. Көле Новодевичье зиратының колумбарийында күмелгән.
Совет танкеры «Варлаам Аванесов» аның хөрмәтенә аталган.
Бунджецань
Бунджецань — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марольдсвайзах
Марольдсвайзах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агонсильо
Агонсильо — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коломна урамы (Казан)
Коломна урамы (улица Коломенская) — Казанның Мәскәү районында, Урицки бистәсе исемле микрорайонында урнашкан урам.
Географиясе
Хәсән Туфан урамыннан урамыннан башлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 нче ноябреннән йөртә.
Ширванлы (Агдам)
Ширванлы  (Şirvanlı ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Хакан Шөкер
Хакан Шөкер (Hakan Şükür; 1971 елның 1 сентябре, Адапазары, Сакарья, Төркия) — төрек футболчысы, һөҗүмче. Күп еллар дәвамында (тәнәфесләр белән) Истанбулның «Галатасарай» командасы өчен чыгыш ясый. 2008 елда футболчы «Галатасарай» белән контрактны озайтмый һәм карьерасын тәмамлый. Соңрак сәяси карьераны башлый.
Тормыш юлы
Хакан Шөкер 1971 елның 29 июлендә туа, әмма туу датасында 1971 елның 1 сентябрендә Сакарьяда Адаптазар шәһәрләрендә туган дип язылган. Албан тамырлары бар, аның әтисе, Сәрмәт Шөкер (Sermet Şükür) — Приштинадан (Сербия) иммигрант; әнисе, Нәрмин Шөкер (Nermin Şükür) — Өскептән (Македония) иммигрантка. Ул Ahmet Akkoç мәктәбен тәмамлаган. Мәктәптә укыганда баскетбол командасы әгъзасы була. Әтисе йогынтысында ун яшендә футбол белән мавыга. Хакан Шөкүр футбол карьерасын үзенең туган Адапазары шәһәрендә «Сакарьяспор» клубында башлаган.
Клуб карьерасы
Шөкер 2008 елга кадәр «Галатасарай» өчен чыгыш ясый, анда 10 сезоннан артык вакыт уздыра. 2000 елда ул Миланның «Интер» клубына күчә, аннары «Парма»да һәм инглиз «Блэкберн Роверс» клубларында уйный, шуннан соң 2003 елда Истамбул клубына әйләнеп кайта. 2008 елда Окан Бурук белән бергә клубтан китә (Хакан үзенең клубыннан китүе турында 2007 елның ноябрендә ук игълан итә).
2002 елгы дөнья чемпионатында Шөкер уйнаган Төркиянең милли җыелма командасы турнирның ярымфиналына барып җитә, анда булачак чемпионнарга, бразилиялеләргә оттыралар. Шөкер үзе оптималь формада булмаса да, ул 3 нче урын өчен матчта үз талантын күрсәтә — Көньяк Корея җыелма командасына дөнья чемпионатлары тарихында иң тиз гол кертә, уен башланганнан соң 9,8 секундтан соң.
Шөкер ил җыелмасы өчен үзенең йөзенче матчын 2006 елгы дөнья чемпионатында Украинага каршы сайлап алу турнирында уйный. Ул мондый нәтиҗәгә ирешкән өченче төрек футболчысы — Бөлент Коркмаз һәм Рөштө Речбердан соң.
Аның Төркиядә популярлыгы һәм танылуы зур була, 1995 елда аның туен телевидение аша турыдан-туры эфирда күрсәтәләр.
Сәяси карьера
Футболдан киткәннән соң сәясәт белән шөгыльләнә башлый. 2013 елның декабренә кадәр Гаделлек һәм үсеш партиясе әгъзасы булып тора. 2011 елда аннан Бөек милли җыелыш әгъзасы итеп сайлана. 2015 елның декабрендә, гүләнчеләр белән бәйләнештә гаепләнүдән соң, Төркиядән китә. 2016 елның февралендә Твиттерда хәбәре өчен Төркия Президенты Рәҗәп Эрдоганны мыскыл итүдә гаепләнә. АКШта яши, Вашингтонда таксист булып эшли һәм китаплар сата.
Казанышлар
«Галатасарай»
«Парма»
Төркия милли җыелмасы
Шәхси
Филипинда ислам
Филипинда ислам (Islam sa Pilipinas ) — Филипин территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Филипин халкының (109 млн 581 мең кеше) 8,00 % ы (7 млн 913 мең кеше) (бөтен дөнья мөселманнарының 0,45 % ы) — Ислам дине тарафдары (2020). Филипинның күпчелек мөселманнары шәфигый мәзһәбендәге сөнни ислам агымы вәкилләре, илдә әхмәдия мөселманнары азчылыгы да бар.
(16924) 1998 FL61
(16924) 1998 FL61 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Филипинда ислам
Тарих
Филипинда дин көчле йогынтысында урнашкан. Ил испан короле исемен йөртә, ил халкының якынча 81 % ы - Рим католик чиркәве  христианнары. Калган 11 % диндарлар — башка христиан конфессияләре вәкилләре, 8 % — илнең көньяк-көнбатыш өлешендә яшәүче мөселманнар.
(16924) 1998 FL61
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FL61» саналган.
Филипинда ислам
Тарих
Филипинның күпчелек мөселманнары Минданао утравында, һәм Палаванда яши. Минданао мөселман автономияле районы (ММАР) — Филипинның күбесенчә мөселманнар яши торган өлкәләрдән торган регионы: Басилан (Исабела шәһәреннән кала), Ланао-дель-Сур, Магуинданао, Сулу һәм Тави-Тави, шулай ук Марави ислам шәһәре. Бу — Филипинның үз хөкүмәте булган бердәнбер регионы. Төбәк башкаласы (шәһәр аның юрисдикциясенә керми) — Котабато шәһәрендә урнашкан. Мөселман халкы булган башка провинцияләр — Төньяк Котабато, Көньяк Котабато, Солтан Кударат һәм Замбоанга ярымутравы. Алар ММАР составында түгел.
2019 елда үзәк хөкүмәт ММАР урынына автономияле районы төзи.
Филипинда ислам
1390 елда Минангкабау Раджа Багинда (Rajah Baguinda) һәм аның тарафдарлары ислам динен кабул итә.
XIV гасырда төзелгән — Филипинның беренче мәчете булып санала.
Филипинның Ислам урнашкан өлкәләре булып илнең көньягында урнашкан Магуинданао солтанлыгы, Сулу солтанлыгы, Ланао солтанлыгы һәм Көньяк Филипинның башка төбәкләре тора.
1565 елда Мигель Лопес де Легаспи җитәкчелегендәге Испания флоты Филипинга килгән. Испаннар үзләрендәге маврларга охшатып, Филипин мөселманнарын моро дип атаган. 1570 елда алар буйсынган Манила патшалыгының мөселман раджасы Сөләйман III каршылыгы белән очраша.
Моро халкы 400 елдан артык Испания, Америка һәм Япония идарәләренә каршылык күрсәтә. Испаннар, америкалылар, японнар һәм филипиннарга каршы көч кулланып көрәшү Бангсаморо (мөселман милләтенең) дүрт гасырлык «милли-азатлык хәрәкәте»нең бер өлеше буларак карала. Филипин дәүләтеннән бәйсез мөселман дәүләте төзү өчен көрәш дәвам итә.
1898 елда Филипин АКШ кулына күчә, 1901—1939 елларда АКШның утрау хөкүмәте тарафыннан идарә ителә.
1942 елда, Икенче бөтендөнья сугышы чорында, Япон империясе гаскәрләре Минданаога бәреп керә һәм аны яулап ала. Җирле моро мөселманнары японнарга каршы фетнә күтәрәләр. Өч елдан соң, 1945 елда, АКШ һәм Филипин берләшкән гаскәре ярдәмендә җирле партизан отрядлары япон гаскәрләрен тулысынча тар-мар итә.
1969 елдан башлап Филипин үзәк хөкүмәте һәм Минданао утравында актив мөселман сепаратистларының кораллы төркемнәре арасында бара.
Оешма
Мөселманнар эшләре идарәсе — Филипинлы мөселманнар эшләре буенча милли комиссия (Pambansang Komisyon sa mga Pilipinong Muslim) хөкүмәт оешмасы булып тора. Аның максаты — мөселман филипинлыларның хокукларын яклау һәм аларның Филипин дәүләте тормышында актив катнашуын тәэмин итү.
Шыгай (Сарман районы)
Шыгай — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Сен-Малон-сюр-Мель
Сен-Малон-сюр-Мель — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Шыгай (Сарман районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
HD187566
HD187566 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Борек (Ниский повяты)
Борек  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Моргантаун (Кентукки)
Моргантаун  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моргантаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кашлыҗа (Чаталзейтин)
Кашлыҗа (Kaşlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Чаталзейтин илчесенә караган бер авыл (köy).
Била Паненска
Била Паненска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оглоблино (Киров өлкәсе)
Оглоблино (Оглоблино) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Визинга (Түбән Пузла кушылдыгы)
Визинга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Түбенге Пузла елгасының сул ярына тамагыннан 17 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Оглоблино (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Визинга (Түбән Пузла кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бейҗик (Наллыһан)
Бейҗик (Beycik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сидрейра (Риу-Гранди-ду-Сул)
Сидрейра  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Анмур (Көнбатыш Виргиния)
Анмур  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сцяг Працы
Сцяг Працы (Сцяг Працы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Ла-Шапель-ан-Лафе
Ла-Шапель-ан-Лафе — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Казе ди Тилио (Пескара)
Казе ди Тилио — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе ди Тилио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тина Донжашвили
Донжашвили Тина Георгиевна (1916 елның 8 (21) сентябре, Тбилиси шәһәре —) — табиб, грузин совет сәясәтче, Бөек Ватан сугышында катнашучы. 1949 елдан КПСС әгъзасы.
Биографиясе
Донжашвили Тина Георгиевна Грузиянең башкаласы Тбилисида туган.
1 нче Мәскәү медицина институтында һәм С. М. Киров исемендәге Хәрби-медицина академиясендә белем ала.
1941—1945 елларда барган Бөек Ватан сугышы һәм Япония белән 1945 елның җәендә барган сугышта катнашкан.
Берничә хәрби наградалары бар, алар арасында « Кавказ оборонасы өчен» дигән медаль
Әдәби иҗаты
Тина Георгиевна Донжашвили әсәрләре нигезенә, сугышны үз күзләре белән күреп, анда үзе катнашкан автор буларак, сугыш эпизодлары салынган.
1947 елда аның "Мин сине ташламам" дигән беренче повесте басылып чыккан.
1950 елда дигән әсәре ССРБ-да яшәгән халыкларның дуслыгына багышланган булган. Бу әсәр рус телендә дигән исем белән басылып чыккан.
"Алазанидә" (На Алазани) дигән романы (1956)  рус теленә дә А. Дмитриева һәм Р. Микадзе тарафыннан тәржемә ителә, һәм 1968 елда Мәскәүдә "Художественная литература" нәшриятендә басылып чыга Бу романда сугыштан соңгы грузин авылындагы тормыш сүрәтләнгән.
«Җиңүчеләр елмаюы», «Якты юл», «Басулар әкияте» пьесалары грузин сәхнәләрендә куела.
«Минем дус» әсәре рус тәрҗемәсендә Тбилисида 1967 елда дөнья күрә.
(9367) 1993 BO3
(9367) 1993 BO3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 30 гыйнварында A. Натори, Т. Урата тарафыннан Якиимо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BO3» саналган.
(16925) 1998 FB63
(16925) 1998 FB63 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FB63» саналган.
Колд-Спрингс (Туолеми округы, Калифорния)
Колд-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Колд-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косъю (Лемью кушылдыгы)
Косъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лемью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кётанабе
Кётанабе — Япония дәүләтенең Киото префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кётанабе шәһәре 1997 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 65211 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1519 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 42.94 км² тәшкил итә.
Сен-Марк-ле-Блан
Сен-Марк-ле-Блан — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Алесанко
Алесанко — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартинсрид
Мартинсрид — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сасык (Кукпыкта кушылдыгы)
Сасык — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кукпыкта елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хөрмәтулла Үтәшев
Хөрмәтулла Үтәшев, Хөрмәтулла Газзали улы Үтәшев (Хөрмәтулла Ғәззәли улы Үтәшев, 1959 елның 23 ноябре, СССР, РСФСР, БАССР, Хәйбулла районы Солтангуҗа (Таштугай)) – драма театры артисты, куючы режиссёр. БР (1995) һәм РФ (2008) халык артисты. С. Юлаев премиясе (2002) лауреаты. «Алтын битлек» премиясе номинанты (2008).
Тәрҗемәи хәле
1959 елның 23 ноябренда БАССР Хәйбулла районы Солтангуҗа (Таштугай) авылында туган. Стәрлетамакта мәдәни-агарту укуханәсен, Уфа сәнгать институтын (Ф. Касыймова курсы) (1986), БАГСУ (2005) тәмамлаган. Сарытауда химия гаскәрләрендә хәрби хезмәттә була. «Иҗади чакыру» хәйрия чарасында (2014) катнаша.
Иҗаты
Күпчелек уйнаган рольләре — романтик рухтагы, каршылыклы холыклы каһарманнар. Шулай ук көлкеле рольләрне дә фарс һәм гротеск тирәнлегендә оста башкара. «Хатынымның исеме Морис» (Р. Шарт), «Алдан түлим» (Н. Птушкина), «Бенжамент институты» (Якоб фон Гунтен, Р. Вальзер), «Маугли» (Р. Киплинг) әсәрләрен тәрҗемә итә.
«Алтын битлек» премиясе фестивале
2008 — Уфа драма театрында Кен Кизи әсәре буенча Айрат Абушахманов куйган «Кәккүк оясы» (Пролетая над гнездом кукушки) спектаклендәге Мак-Мерфи роле өчен «Иң яхшы башкарылган ир-ат роле» номинациясендә «Алтын битлек» премиясенә тәкъдим ителә.
Борич
Борич — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чокань
Чокань — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Будзишево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Будзишево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шигали (Буа районы)
Шигали — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Почта индексы — 422406.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Муллаушагы (Даренде)
Муллаушагы (Mullauşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Mullauşağı, Darende Mullauşağı, Darende
Габдулла Мотыйгуллин
Тәрҗемәи хәле
1923 елның 11 сентябрендә Татарстан АССР Лаеш кантоны (хәзерге Теләче районы) Түбән Саурыш авылында керәстиян гаиләсендә туган. Җидееллык мәктәпне тәмамлаган. Яшь вакытта күмәк хуҗалыкта эшләгән. 1942 елда Кызыл гаскәргә алынып, Бөек Ватан сугышына китә. Беренче чыныгуны Сталинград сугышында ала. 1943 елның маеннан 5нче армияннең 97нче укчы дивизиясендә булып хезмәт итә. Днепрны кичкәндәге батырлыгы өчен 1944 елда III дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнә. Днестр елгасын кичеп, 164нче биеклекне (Молдавия) алгандагы батырлыгы өчен II дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнә. Варшава шәһәрен азат итүдәге батырлыгы өчен I дәрәҗә Дан орденына лаек була (әлеге бүләк үзенең иясен ун елдан гына эзләп таба). Сугышны Дрезденда тәмамлый. 1946 елда хәрби хезмәттән азат ителә.
Сугыштан соң Кытай Халык Республикасында төзелештә эшли, Владивосток портында йөкче, коючы була, Казакъстанда чирәм җирләр күтәрә, шахтада күмер чаба. 1986 елда Казакъстаннан күченеп кайта. 1988 елның 27 гыйнварында вафат була. Кабере Сабаның Тимершык авылы ягы зиратында. Район хәрби комиссариаты гранит кабер ташы куйдырган.
Хәтер
Саба музееның (1994 елның 13 маеннан ТР берләштерелгән Дәүләт музее филиалы) дүртенче бүлеге күргәзмәсендә Габдулла Мотыйгуллинның шәхси әйберләре, документлары, аның тормышына багышлап төзелгән альбом урын алган.
Лыаёль (Лемью кушылдыгы)
Лыаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лемью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Анстед (Көнбатыш Виргиния)
Анстед  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бунешть (Брашов)
Бунешть — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үтәшев
Үтәшев – татар һ.б. халыкларда очрый торган фамилия. «Үтәш» сүзеннән ясалган. Утяшев, Утешев вариантлары да очрый.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Кашлыкая (Чылдыр)
Кашлыкая (Kaşlıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Чылдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Светлые Озера
Светлые Озера (Светлые Озера) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (45%), татарлар (8%), башкортлар (7%), чуашлар (6%), казахлар (27%).
Шишпапаглар
Шишпапаглар (Şişpapaqlar ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
(16926) 1998 FH63
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FH63» саналган.
Биле Пйонтково
Биле Пйонтково — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сидроландия
Сидроландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Морганфилд (Кентукки)
Морганфилд  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Морганфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михаил Загоскин
Михаил Загоскин (Михаил Васильевич Загоскин,, — , ) — язучы, мөхәррир һәм җәмәгать эшлеклесе, «Иркутские губернские ведомости» гәҗитенең баш мөхәррире (1859-?), Иркутск шәһәр думасы гласные (1872-1879, 1881-1884).
Ла-Шапель-Виллар
Ла-Шапель-Виллар — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Сцяпанав (Добрушский районы)
Сцяпанав  (Сцяпанаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Сен-Марк-сюр-Куенон
Сен-Марк-сюр-Куенон — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Бейҗик (Кемер)
Бейҗик (Beycik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казе ди Тренто (Терамо)
Казе ди Тренто — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гөлҗиһан Нурмиева
Нурмиева (Хөсәенова) Гөлҗиһан Хөсәен кызы (10.04.1929, Миңгәр авылы, Саба районы,, , ) — Икенче Бөтендөнья сугышы чоры совет тыл хезмәтчәне, авыл һәм район депутаты.
(9368) Esashi
Тарихы
1993 елның 26 гыйнварында М. Мукаи, М. Такэиси тарафыннан Kagoshima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BS3» саналган.
Хәсән Әхмәров
Әхмәров Хәсән Нурый улы (1866—?) — хәрби эшлекле, Русиядәге Гражданнар сугышы һәм Башкорт милли хәрәкәтендә катнашучы.
Биографиясе
Әхмәров Хәсән Нурый улы 1866 елда Ырынбур шәһәрендә туган.
Ырымбурда Неплюев кадет корпусын, аннан соң — хәрби училищесын тәмамлаган.
Артемий Загряжский
Артеми Загрәжски (Артемий Григорьевич Загряжский,, — , ) — РИ хәрби-дәүләт эшлеклесе, генерал-аншеф, Казан губернаторы (1741-1748).
Хәсән Әхмәров
Биографиясе
Соңыннан рус армиясендә хезмәт иткән. Полковник дәрәҗәсенә лаек булган. 1917 елга кадәр Беренче дөнья сугышында   катнашкан.
1918 елдан алып Үсәргән кантонында Башкорт хөкүмәтенең вәкиле булып эшләгән.
1919 елдан  — Эшче-Крестьян Кызыл армиясенең (РККА) Көнчыгыш фронты Көньяк төркеме армияләре штабы янындагы  Башкортостан Хәрби-революцион комитетының хәрби бүлеге буенча вәкил урынбасары.
1919-1920 елларда Кызыл Армия сафларында хезмәт итә. 49 нчы Себер укчылар полкы командиры була. Автономияле Башкорт Совет Республикасының хәрби эшләр буенча халык комиссариатының тәэмин итү бүлеге начальнигы ярдәмчесе итеп куела.
1919 елның июненнән Бәләбәй шәһәрендә РККА-ның аерым Башкорт укчылар бригадасы частьларын булдыру белән шөгыльләнә. Ә шул ук елның августыннан алып Башкорт аерым укчылар бригадасы командиры итеп билгеләнә.
1919 елның октябрь — ноябрь айларында Петроградны саклап калуда, акларның генерал Н. И. Юденич җитәкчелегендәге Төньяк - Көнбатыш армиясен тар-мар итүдә катнаша.
1920 елның февраленнән алып октябрьгә кадәр — Автономияле Башкорт Совет республикасының запас гаскәрләре идарәлеге начальнигы була. Шул ук вакытта Әхмәров Хәсән Нурый улы башкорт гаскәрләрен оештыру һәм фронтка җибәрү белән җитәкчелек иткән.
Аннан соңгы язмышы билгесез.
Борки-Велики (Олеский повяты)
Борки-Велики  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колледж-Сити (Калифорния)
Колледж-Сити  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Колледж-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартинсхайм
Мартинсхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16927) 1998 FX68
(16927) 1998 FX68 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FX68» саналган.
Алесон
Алесон — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сижефреду-Пашеку (Пиауи)
Сижефреду-Пашеку  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Будзяки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Будзяки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Икенче бөтендөнья сугышы
Икенче дөнья сугышы (1939 елның 1 сентябре — 1945 елның 2 сентябре) — ике хәрби-сәяси коалиция арасындагы сугыш. Кешелек тарихындагы иң зур сугыш. Хәрби хәрәкәтләр барлык континентларда һәм дүрт океанда алып барыла. Анда ул вакытка булган 73 дәүләтнең 62-се (Җир шары халкының 80%-ы) катнашкан.
Вож (Түбән Цебьюга кушылдыгы)
Вож  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Цебьюга елгасының сул ярына тамагыннан 41 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Икенче бөтендөнья сугышы
Сугышта барлыгы якынча 70 млн кеше һәлак була.
HD187578
HD187578 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Икенче бөтендөнья сугышы
Сугыш хәрәкәтләре Европа, Азия Һәм Африка территорияләрендә һәм барлык океаннар суларында алып барыла. Бу — атом-төш коралы кулланылган бердәнбер конфликт.
Александр Заев
Александр Заев (Александр Алексеевич Заев,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945).
Икенче бөтендөнья сугышы
Катнашучылар
Катнашучылар саны сугыш дәвамында үзгәрә. Аларның кайберләре актив хәрби хәрәкәтләр алып барды, икенчеләре азык-төлек белән тәэмин итүдә үз союздашларына ярдәм итте, ә күбесе сугышта бары тик номиналь рәвештә генә катнашты.
Вож (Түбән Цебьюга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
HD187578
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вож (Түбән Цебьюга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Икенче бөтендөнья сугышы
Сугыш алшартлары Европада
Версаль килешүе Алманиянең кораллы көчләрен үстерү мөмкинлеген нык чикләгән. Алмания буенча Версаль килешүендәге шартлар юридик залимнар һәм икътисади тормышка ашмаслыклар. Өстәвенә, репарацияләр суммасы алдан ук әйтелмәгән һәм ике тапкырга арткан. Болар барысы да халыкара киеренкелек һәм 20 елдан соң дөнья сугышы яңадан торгызылачагына ышаныч тудыра.
HD187578
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Икенче бөтендөнья сугышы
Сугыш алшартлары Европада
Рапалл килешүен имзалаганнан соң, 1922 елның 11 августында Рейхсвер белән Кызыл Армия арасында хезмәттәшлек турында яшерен килешү төзелә. Алмания һәм Совет Россиясенең Беренче бөтендөнья сугышы елларында тупланган хәрби-техник потенциалны сакларга һәм үстерергә мөмкинлекләре барлыкка килде. Хезмәттәшлек нәтиҗәсендә, Кызыл армия Алмания хәрби сәнәгатенең техник казанышларына һәм Алмания Генштабының эш алымнарына юл ала, ә Рейхсвер СССР территориясендәге өч мәктәптә очучылар, танкчылар һәм химик корал буенча белгечләр әзерли башлый, Алмания хәрби сәнәгатенең бүлендек предприятиеләре базасында үз офицерларын Алмания территориясендә тыелган коралның яңа модельләре белән таныштыра ала.
1928 елның 27 июлендә Парижда милли сәясәт коралы буларак сугыштан баш тарту турында Бриан — Келлог пактына кул куела. Пакт 1929 елның 24 июлендә үз көченә керергә тиеш була. 1929 елның 9 февралендә, пакт үз көченә кергәнче үк, Мәскәүдә «Литвинов беркетмәсе» — СССР, Польша, Румыния, Эстония һәм Латвия арасында Бриан — Келлог пактын вакытыннан алда гамәлгә кертү турындагы Мәскәү протоколы имзалана. 1929 елның 1 апрелендә аңа Төркия һәм 5 апрельдә Литва кушыла.
1932 елның 25 июлендә Советлар Союзы һәм Польша һөҗүм итмәскә килешү төзиләр.
1933 елда Адольф Гитлер җитәкчелегендәге Милли-cоциалистик эш партиясе хакимияткә килгәч, Бөекбритания һәм Франция ягыннан аерым каршылыкларны очратмыйча, кайбер урыннарда һәм алар ярдәмендә Версаль килешүенең күп кенә чикләүләренә игътибар итми башлый-аерым алганда, армиягә чакыруны торгыза һәм корал һәм хәрби техник җитештерүне тиз арттыра. 1933 елның 14 октябрендә Алмания Милләтләр Лигасыннан чыга һәм коралсызландыру буенча Женева конференциясендә катнашудан баш тарта. 1934 елның 26 гыйнварында Алмания белән Польша арасында һөҗүм итмәскә килешү төзелә. 1934 елның 24 июлендә Алмания Австриягә аншлюс ясарга омтыла, Венада хөкүмәткә каршы юл күрсәтә, ләкин Италия диктаторы Бенито Муссолини кискен тискәре позициясе аркасында, үз планнарыннан баш тартырга мәҗбүр.
1930 елларда Италия агрессив тышкы сәясәт үткәрә. 1935 елның 3 октябрендә ул Хәбәшстанга керә һәм 1936 елның маена аны ала. 1936 елда Италия империясе игълан ителә. Урта диңгезгә «безнең диңгез» (Mare Nostrum) исеме бирелә. Акт көнбатыш державаларыннан һәм милләтләр Лигасыннан канәгатьсезлек тудыра. Көнбатыш державалар белән мөнәсәбәтләр начараю Италияне Алмания белән якынаюга этәрә. 1936 елның гыйнварында Муссолини, Адриатикада экспансиядән баш тарткан очракта, аншлюска принципиаль ризалык бирә. 1936 елның 7 мартында алман гаскәрләре Рейн демилитарлаштырылган зонасын били. Бөекбритания һәм Франция күрсәтми моңа тәэсирле каршылык, формаль протест белән чикләнеп. 1936 елның 25 ноябрендә Алмания һәм Япуния коммунизм белән уртак көрәш турында Коминтернга каршы пакт төзи. 1937 елның 6 ноябрендә пактка Италия кушыла.
1938 елның мартында Алмания бер каршылыксыз үзенә Австрияне куша.
1938 елның 30 сентябрендә Британия премьер-министры Чемберлен һәм Гитлер тарафыннан Бөекбритания белән Алмания арасындагы бәхәсле мәсьәләләрне җайга салу һәм җайга салу турында декларация — ССРБ-да Мүнхен сүзе буларак билгеле килешү имзаланган. 1938 елда Чемберлен өч тапкыр Гитлер белән очраша, ә Мүнхенда очрашудан соң «мин сезгә тынычлык алып килдем!» дип өйгә кайтты. Асылда, Чехословакия җитәкчелеге катнашыннан башка төзелгән әлеге килешү Маҗарстан һәм Польша катнашында, аның бүлегенә китерә. Агрессорны тынычландыру буенча классик үрнәг булып санала, ул соңыннан аны агрессив сәясәтен тагын да киңәйтүгә этәргән һәм Икенче бөтендөнья сугышы башлану сәбәпләренең берсе булган.
Бөекбританиягә сугыш белән рисвайлык арасында сайлау тәкъдим ителгән иде. Ул намуссызлыкны сайлый һәм шуңа сугыш алачак.