cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тайнинг
Тайнинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Кабан (Арьеж)
Ле-Кабан (Les Cabannes) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Билдим (Ейьюбие)
Билдим (Bildim) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рим Сыртланов
Рим Сыртланов Бүздәк районының Сыртлан исемле татар авылында туып үскән.
1930 елда Башкорт сәнгать техникумын тәмамлый.
1928 - 1972 елларда Башкорт дәүләт академия театры актеры. Ике йөздән артык роль башкарган.
Усовы
Усовы (Усовы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Казе Орьенти (Гросето)
Казе Орьенти — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Орьенти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Косю
Косю — Япония дәүләтенең Яманаси префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Косю шәһәре 2005 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 35072 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 133 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 264.01 км² тәшкил итә.
Навасяды (Воранавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Госьцешин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Госьцешин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эйтораи
Эйтораи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Данзе
Данзе — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
1нче Төрекмән
Беренче Төрекмән — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Валя-Котоарей
Валя-Котоарей — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любешув (Ополе воеводалыгы)
Любешув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17475) 1991 GA7
(17475) 1991 GA7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GA7» саналган.
Туктыбай
Туктыбай (Туктубаево) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (4%), башкортлар (95%).
Штефенешть-Сат
Штефенешть-Сат — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дублин (Индиана)
Дублин  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вортинг (Көньяк Дакота)
Вортинг  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Олы Таловка (Куштумга кушылдыгы)
Олы Таловка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Куштумга елгасының сул ярына тамагыннан 5,5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Вортинг (Көньяк Дакота)
Тарихы
Вортинг шәһәре  елда нигезләнгән.
Олы Таловка (Куштумга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Вортинг (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Таловка (Куштумга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Спасский (Мари Иле)
Спасский (Спасский, Спасский) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Априлци (Пазарҗык өлкәсе)
Априлци  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виташице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Патоквож
Патоквож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Выраю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карантии
Карантии — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Экопоранга
Экопоранга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(9853) 1991 AN2
(9853) 1991 AN2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 7 гыйнварында Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AN2» саналган.
Навасяды (Гальшански авыл советы)
Навасяды  (Навасяды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Кампала
Кампала (инг. һәм суахили Kampala Kampala) — Уганданың башкаласы, Виктория күленең төньяк яр буе янында урнашкан. Үзәк өлкәнең һәм Кампала округының административ үзәге.
Навасяды (Гальшански авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кампала
Тарихы
Кала 1890 елда британ колонисы Ф. Лугард тарафыннан Кампала таулыгына форпост буларак нигезләнә. Атамасы импала (антилопа төре) сүзеннән барлыкка килгән.
2010 елның 11 июлендә шәһәрдә зур террористик акт булган. 76 кеше һәлак булган.
Кампала климаты субэкваториаль, диңгез күләме өстендәге биеклеге бик зур булуы белән йомшара.
Мәдәнияте
Илнең төп сәяси, мәдәни, сәүдә һәм финанс үзәге. Шәһәр биләмәсендә Милли университет, Уганда музее (шул исәптән уникаль музыка кораллары коллекциясе), Археологик тикшеренүләр үзәге, Милли театр, Нельсон Мандела исемендәге милли стадион, нәфис сәнгать мәктәбе, сәнгать галереясы, Изге Павел соборы урнашкан.
Тайснах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампала
Мәдәнияте
Угандада иң зур мәчет — «Каддафи» мәчете урнашкан, ул Мөәмәр Каддафи исемен йөртә.
Гаилә
thumb| Гаилә́ (гарәп. عائلة - өй җәмәгате, ғәйлә дип укыла) – әгъзалары көндәлек тормыш, үзара әхлакый җаваплылык белән берләштерелгән оештырылган иҗтимагый төркем. Гаилә әгъзалары үз арасында туганлык мөнәсәбәтләре белән бәйләнгән.
Гаилә җәмгыятьнең иң мөһим кыйммәтләре арасына керә.
Бала өчен гаилә аның физик, психик, эмоциональ һәм интеллектуаль үсешен тәэмин итүче тирәлек булып тора.
Олы кеше өчен гаилә аның кайбер ихтыяҗларын тәэмин итүче чыганак һәм аңа төрлелеге һәм катлаулылыгы белән аерылып торучы төрле җаваплылык йөкләүче бер төркем булып тора. Яшәү дәверендә аның гаилә каршысындагы вазифалары һәм аның эчендә алып торган урыны үзгәрә.
Уть
Уть (Уть) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Марзәсә
Марзәсә (Marzəsə ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Ле-Карларе
Ле-Карларе (Le Carlaret) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-2 кантонына карый.
Госьцешинек
Госьцешинек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кепез (Муҗур)
Кепез (Kepez) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Муҗур илчесенә караган бер авыл (köy).
Билеҗе (Акчакале)
Билеҗе (Bilece) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Никотин
Никоти́н - пасленчалар (Solanaceae) гаиләлеге үсемлекләрендә, аеруча тәмәке, махоркада, бик аз күләмдә томат, бәрәңге, бадымжан, яшел борычта тупланучы алкалоид
Никотин алкалоидлары шулай ук кока яфракларында бар. Никотин коры тәмәкенең 0,3 - 5 % авырлыгын тәшкил итә, махоркада 2,2 %. Никотинның биосинтезы тамырда, ә никотин туплануы яфракларда уза. Никотин — көчле бөҗәкләргә тәэсир итүче нейротоксин һәм кардиотоксин; шунлыктан элек бөҗәк үтергеч буларак файдаланылган.
Тәмәке төтененең составында 30лап химик матдәнең (никотин, аммиак, синил әчелеге, исле газ, никел, хром, мышаяк һәм башкалар) никотин – иң куркынычы. Әлеге алкалоид тәмәкенең барлык төрләренә дә керә һәм 0,68-4,8 % тәшкил итә. Кешене үтерү өчен аның 0,08-0,16 граммы (20-25 папирос) да җитә. Әгъзәләргә кергән никотинның бер өлеше бик тиз тарала, ләкин шул кыска вакытта да ул бар организмны агуларга өлгерә. Агулану беренче тапкыр тәмәке тартканда аеруча сизелә. Мондый чакта кеше хәлсезләнә, колак һәм баш шаулый, йөз агара, селәгәй ага, укшыта, йөрәк кага, хәтта аң югалтып егылырга мөмкин. Берничә тәмәке тартканнан соң, кеше аңа шулкадәр ияләшә ки: организмда үзгәрешләр башлана. Агулы матдә беренче чиратта үзәк нерв системасын, йөрәк-кан тамырларын зарарлый. Соңыннан башка әгъзаларга – үпкәгә, бавырга, ашказанына чират җитә. Әгәр бүлмәдә тәмәке тартучы бар икән, тәмәке төтене барлык кешене дә агулый. Аларның организмында да үзгәрешләр башлануы ихтимал.
Никотин йөрәк кыскаруларын 15-20 %-ка көчсезләндерә, йөрәк-кан тамырлары системасын күтәренке режимда эшләргә мәҗбүр итә. Нәтиҗәдә кан тамырлары кысыла, инфаркт булырга мөмкин. Тәмәке тарту шулай ук тирә-яктагы кешеләр өчен дә куркыныч. Тартучы ата-аналарның балалары йөткерү белән интегә, аларда бронхит һәм пневмония авыруы үсү куркынычы арта. Төрле органнар һәм системаларның, беренче чиратта йөрәк һәм баш миенең кан белән тәэмин ителеше бозыла. Хәтер һәм эшкә сәләтлелек акрыная. Акыл сәләте кими. Тәмәке төтенендә булган зарарлы матдәләр яман шеш авыруының барлыкка килүенә булышлык итә. Организмның саклану сыйфатлары көчсезләнә. Тәмәке тартучылар үпкә ялкынсынуы, туберкулез, бронхиаль асмы белән еш авырыйлар. Тәмәке хатын-кызның тышкы кыяфәтенә тискәре йогынты ясый.
Экуадор (Риу-Гранди-ду-Норти)
Экуадор  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нусратлар (Чубук)
Нусратлар (Nusratlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Розамонд (Калифорния)
Розамонд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Штефень
Штефень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Друе
Друе — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Штефень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Розамонд (Калифорния)
Географиясе
Розамонд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любжа (Ополе воеводалыгы)
Любжа  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Киалим
Олы Киалим — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мияс елгасының сул ярына тамагыннан 535 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валя-Кочешть
Валя-Кочешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(17476) 1991 GG7
(17476) 1991 GG7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GG7» саналган.
Ревдель
Ревдель (Зур Ревдель) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бардым елгасының уң ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Виташички
Виташички — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баня (Пазарҗык өлкәсе)
Баня  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Павани (Ровиго)
Казе Павани — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Навасяды (Жупрански авыл советы)
Навасяды  (Навасяды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Франция географиясе
Франция мәйданы — 547 030 км² (диңгез арты җирләре белән бергә — 674 843 км²). Ил көньяктан төньякка һәм көнбатыштан көнчыгышка 1000 км-га сузыла. Зурлыгы буенча Франция Аурупада тулысынча урнашкан илләр арасында икенче урынны алып тора (Украинадан соң).
Франция җирләре аша Пиреней, Альп, Юра сузыла.
Чиктәшлек
Франциянең күпчелек өлеше Көнбатыш Аурупада урнаша. Төньяк-көнчыгышта ул Бельгия, Люксембург һәм Алмания белән, көнчыгышта Алмания һәм Швейцария белән, көньяк-көнчыгышта Монако һәм Италия белән, көньяк-көнбатышта исә Испания һәм Андорра белән чиктәш.
Көнбатышта һәм төньякта Франция Атлантик океан (Бискай култыгы һәм Ла-Манш бугазы), көньякта Урта диңгез тарафыннан юыла.
Тюо (Яманаси)
Тюо — Япония дәүләтенең Яманаси префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 31875 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1002 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 31.81 км² тәшкил итә.
Акборын
Акборын — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Гоцаново
Гоцаново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элдораду (Мату-Гросу-ду-Сул)
Элдораду  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(9854) Karlheinz
(9854) Karlheinz — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 15 гыйнварында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AC3» саналган.
Капкаев
Капкаев — фамилия.
Вотертаун (Көньяк Дакота)
Вотертаун  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вотертаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Билеҗилер (Адапазары)
Билеҗилер (Bileciler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каркебю
Каркебю — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17477) 1991 GN9
(17477) 1991 GN9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 10 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GN9» саналган.
Тайссайль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чевернур (Михайловка авыл җирлеге)
Чевернур (Чевернур, Чевернур) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (73,7%), урыслар (26,3%).
Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте санньясилары исемлеге
Биредә Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ИСККОН-ның) хәзерге заманда мәшһүр санньясилары (Һинд дине ашрамалар системасында ваз кичеп тормыш тәртибе) исемлеге китерелгән. Санньясилар Идарә Ошемасы Комиссиясе тарафыннан ИСККОН-ның санньяса министрлыгы тарафыннан җентекләп өйрәнүдән соң билгеләнә. Бары тик өлкән, алдынгы ИСККОН тугърылары махсус инициациядән соң санньясилар була ала. ИСККОН-да санньясилар яктыртылган укытучылар дип таныла һәм алардан даими бер урында яшәмәскә, даими сәфәр кылырга һәм дәгъва итәргә таләп ителә.
Дюн-Эйкерс (Индиана)
Дюн-Эйкерс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элдораду (Сан-Паулу)
Элдораду  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Юрматы җире
Юрматы җире — Ишембай һәм Салават калаларының хәзерге биләмәләрендәге бетерелгән туплавык пунктлар хөрмәтенә, шулай ук яуларда батыр һәлак булган Ватанны саклаучылар истәлегенә 2003 елның 24 сентябрендә куелган мемориаль комплекс.Бу биредә яшәүче татар, башкорт, чу​ваш, рус халыклары өчен изге урын. Ул Салават — Ишембай — Стәрлетамак трассасы ярында, Башкортстанның Стәрлетамак районы биләмәсендә, Салават шәһәре белән чиктән якын-тирәдә урнашкан. Салават шәһәре шәһәр округы «Мирас» мәдәният һәм сәнгать муниципаль бюджет учреждениесенең структур бүлекчәсе булып тора.
Тарихы
Бөек Ватан сугышы елларында Аллагуат, Карлыкүл, Ирек, Кызыл Яңавыл, Ил артлы, Яңа Петровск (Кожа) һәм Кече Аллагуат авыллардан (аларның урыннарында Салават шәһәре төзелгән) 1428 кеше фронтка киткән, 513 кеше сугыш яланында һәлак булган. Аларның исемнәре «Юрматы ере» мемориалының гранит плитәләренә бар. Алар арасында Аллагуват авылы кешесе Советлар Берлеге Герое Әхтәмов Хәсән Баһны улының да исеме бар.
Бүгенге көндә «Юрматы ере» мемориаль комплексы янында истәлекле чаралар оештырыла, ветераннарны тәбриклиләр, үлгән истәлегенә веноклар күтәрәләр.
Ел саен 9 майда, 22 июньдә һәм һәр атнаның шимбә көннәрендә, яшьләр ЗАГС-та язылышу үткәннән соң, мемориал һәйкәле янында чәчкәләр салу тантанасы үткәрелә.
Мемориаль комплекс проекты авторы — Прочухан В. П., Әхтәмов Хәсән Басыйр улы һәйкәле авторы — Башкортстанның атказанган рәссамы, Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы М. Р. Хәлилов
Патракарьем-Вомынбежъёль
Патракарьем-Вомынбежъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Илыч елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Навасяды (Ивевский районы)
Навасяды  (Навасяды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Айти (префектура)
Айти (愛知県) — Япониянең Тюбу төбәгенә караган префектура. Административ үзәге - Нагоя шәһәре.
Административ төзелеше
Хоккайдо префектурасы 10 өязгә, алар үз чиратында 63 муниципалитетка бүленгән.
Географиясе
Префектура Хонсю утравында урнашкан. Мәйданы 5 153,81 км² тәшкил итә.
Халкы
2019 елда префектурада 7 043 235 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы 1 км²-га  1 366 кеше тәшкил итә.
Нусратлы (Ладик)
Нусратлы (Nusratlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)
РФ ФА Уфа фәнни үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институты — Башкортстанның иң өлкән фәнни оешмасы. 1932 елның 5 мартында оештырыла. 1982 елда институт Хөрмәт Билгесе ордены белән бүләкләнә.
Тикшеренү эшчәнлеге алып барылган бөтен чор эчендә институт тарафыннан 600-ләп фәнни хезмәт бастырылган. Тарих, тел һәм әдәбият институты каршында «Башкорт энциклопедиясе» төркеме оеша, аннары ул мөстәкыйль бүлек булып аерылып чыга.
Ун фәнни хезмәткәрнең хезмәте — Башкортстан Республикасының Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясе, өчесенеке — В. П. Бирюков исемендәге Урал премиясе, берсенеке Г. Сәлам исемендәге бүләк белән билгеләнгән, Институтның ике дистәгә якын галиме Россия Федерациясенең һәм Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәрен йөртә.
Бүлекләре
Тарих, тел һәм әдәбият институты 7 бүлектән тора: Аларда 70 тикшеренүче, шул исәптән 1 Башкортстан Республикасы Фәннәр Академиясе академигы, 9 фән докторы, 38 фән кандидаты, эшли.
Тарихы
1922 елда Башкорт АССР Мәгариф халык комиссариаты каршында Академик үзәк ачыла, ә аның карамагында «Башкортстанны өйрәнү җәмгыяте» оештырыла. Аның максаты башкортларның көнкүрешен, тарихын, мәдәниятен өйрәнү була. Элек анда 10 кеше эшли.
1930 елда Башкорт АССР Халык Комиссарлары Шурасы каршында Башкортстан комплекслы фәнни-тикшеренү институты ачыла. Озакламый Институт үзгәртеп оештырыла.
1931 елда Комплекслы институт базасында Милли мәдәният институты ачыла. 1932 елның 4 мартында Институт буенча беренче фәрман чыгарыла. Бу көн Тарих, тел һәм әдәбият институты эшчәнлегенең башы булып тора. «Беренче марттан Башкортстан милли мәдәният фәнни-тикшеренү институты директоры вазифасын үти башлады. Директор М. Солуянов Башкортстан тарихын өйрәнүгә зур өлеш керткән галимнәр: К. З. Әхмәров, И. Г. Галәветдинов, В. А. Иванов, Э. Ф. Ишбирзин, Р. Г. Кузеев, Н. Х. Мәксүтова, С. Ф. Миржанова, Г. Җ. Рамазанов, К. В. Сальников, Ә. М. Сөләймәнов, З. Г. Ураксин, Х. Ф. Усманов, Ә. И. Харисов, Г. Б. Хөсәенов һ.б.
Институтның атамалары
Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәге Тарих, тел һәм әдәбият институты 1932 елда Башкортстан комплекслы фәнни-тикшеренү институты (1930) базасында Башкортстан милли мәдәният фәнни-тикшеренү институты сыйфатында оештырыла. 1936 елда Башкортстан тел һәм әдәбият фәнни-тикшеренү институты итеп үзгәртелә. 1943 елда М. Гафури исемендәге Башкортстан тарих, тел һәм әдәбият фәнни-тикшеренү институтына әверелә. Хәзерге атамасында — 1951 елдан, шул ук вакытта институт ССРБ Фәннәр академиясе Башкортстан филиалы составына кертелә.
Җитәкчеләре
Түбәндәгеләр төрле чорда институтның җитәкчеләре була:
Любич (Ополе воеводалыгы)
Любич  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Витковице (Конинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ушкинская
Ушкинская (Ушкинская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кепез (Сейдилер)
Кепез (Kepez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Сейдилер илчесенә караган бер авыл (köy).
Роллинг-Гиллс (Мадера округы, Калифорния)
Роллинг-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роллинг-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаяо Миядзаки
Хая́о Миядза́ки (яп. 宮崎 駿, 1941 елның 5 гыйнварында, Токиода туган) – Япон һәм дөнья анимациясе тарихында иң танылган һәм хөрмәт ителгән режиссёрларның берсе. Исао Такахата белән бергә «Гибли студиясе»н оештырган.
Кайбер фильмнарны Хаяо Сабуро Акицу һәм Тэрэкому псевдонимнары астында чыгарды.
Иҗат
«Калиостро замкы» (1979) «Җилләр үзәненнән Навскикая» (20 март1984) «Күк замкы Лапута» (1986) «Минем күршем Тоторо» (1988) «Убырлының китерү хезмәте» (1989) «Порко Россо» (1992) «Мононоке принцессасы» (1997) «Өрәкләр белән алып кителгәннәр» (2001) «Йөрүче замок» (2004) «Кыяда Поньо балыкчыгы» (2008) «Җил ныгый» (2013)
Раскадровщик һәм сценарист
«Кече һәм зур панда» (1972) «Йөрәк пышылдавы» (1995) «лилипутлар иленнән Ариэтти» (2010)
Концепция һәм анимация «Гулливерның галәми могҗизалары» (1965) «Төньяк принцы» (1968) «Итекле песи» (1969-1976) «Очучы өрәк-кораб» (1969) «Кыйммәтле хайваннар утравы» (1972)
HD196426
HD196426 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Биркова
Биркова — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габдулла Капкаев
Габдулла Капкаев (1897 ел, РИ, Әстерхан — 1946 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Әстерхан дәүләт татар драма театры артисты, журналист, юрист. Әстерхан театрына «дәүләт театры» статусын алу өчен күп көч куйган сәнгатькәр.
Тәрҗемәи хәле
1897 елда Әстерханда туган. Туган шәһәрендә мөселман эшче яшьләрнең драма түгәрәге эшендә катнаша. Әстерханда ачылган беренче татар театр студиясендә (студия җитәкчесе Зәйни Солтанов) укый. 1918—1921 елларда Әстерхан татар драма театрында актер буларак, театрның күп кенә спектакльләрендә катнаша (мәсәлән, Н. В. Гогольның «Ревизор»ында Лукич ролен башкаруы мәгълүм). Башка күп кенә сәнгать әһелләре белән үзешчән «Әстерхан мөселман артистлары берлеге»н һөнәри театр итеп үзгәртү өчен күп көч куя. Кризис сәбәпле, әлеге театр ябылгач, Әстерханнан китә. 1926 елда Мәскәү татар театрында эшләп ала. 1928 елда Әстерхан театры янәдән ачылгач, шунда кайта. Театр репертуарында Г. Капкаевның үз әсәре дә урын ала: 1929 елда Әстерхан театры сәхнәсендә Г. Капкаевның Хөсәен Уразиков белән бергә язган дүрт актлы «Кара тап» драмасы куела (спектакльнең режиссеры Кәрим Тинчурин). Драмада Әхмәди кулак гаиләсе мисалында авылда кулакларга каршы сыйнфый көрәш вакыйгалары сурәтләнә. Әхмәдинең улы Галиулла әтисенең ризалыгыннан башка комсомолга кергәч, элекке дусларының нәфрәтен тоя. Әсәрнең финалында ул дошман пулясыннан һәлак була. Әхмәди ролен Хөсәен Уразиков үзе башкара.
1941 елда Әстерхан театры ябыла.
Театрдан киткәч, Г. Капкаев Әстерхан, Актүбә районы Түбән Баскунчак, Сарытауның совет оешмаларында эшли.
Гомеренең соңгы елларында Казанның хокук саклау органнарында хезмәт куя.
1946 елда вафат.
Штефеняка
Штефеняка — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Машхан
Машхан (Maşxan ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Навасяды (Кальчунски авыл советы)
Навасяды  (Навасяды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(9855) 1991 CU
(9855) 1991 CU — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Уразбай
Уразбай (Уразбаева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (4%), башкортлар (96%).
Казе Пагане (Казерта)
Казе Пагане — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пагане Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Элдораду-дус-Каражас
Элдораду-дус-Каражас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Югары Ирәмәл (елга)
Югары Ирәмәл — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мияс (быуа №841) елгасының сул ярына тамагыннан 619 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казан (Баймак районы)
Казан — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Урзайбаш
Урзайбаш — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы. Арслан авыл советына карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 713 кешенең яшәве мәгълүм.
Демография
1917 елда үткәрелгән авыл хуҗалыгы исәбен алу мәгълүматларында Уфа губернасы Бәләбәй өязенең Богады вулысының Уразай-баш авылында 436 хуҗалыкта 2485 кеше яшәве күрсәтелә, шул исәптән 388 хуҗалыкта 2217 типтәр, 48 хуҗалыкта 268 башкорт. Өч ел узуга, 1920 елда Бүздәк вулысы, Уразай-баш авылында 456 хуҗалыкта 2759 кеше яши, шул исәптән 407 хуҗалыкта 2204 татар, 49 хуҗалыкта 255 башкорт яши.
2002 елда авыл халкының 38 проценты башкорт итеп яздырылган, алайда татарлар (60%) әле бар.
Дюизон
Дюизон — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гоцанувко
Гоцанувко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Кошуштей
Валя-Кошуштей — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тальмассинг
Тальмассинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
(17478) 1991 LQ
(17478) 1991 LQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 LQ» саналган.
Лембрассак
Лембрассак (Limbrassac) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Карне
Карне — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Ираттаипулавар
Ираттаипулавар (мәгънәсе игезәк шагыйрьләр) яки Ираттайяр - алар 14-енче гасырда Чола Надуда Аландураида Сенгунтһар Каикола Мудалиар җәмәгатендә туган ир туганнар булган. Өлкән иртуганының исеме Мудһусурьяр "Борынгы Кояш" булган, ул аксак булып туган; энесе Иланҗчурияр "Яшь Кояш" сукыр булган. Алар күчеп йөргәннәр сукыр туганы аксак туганын җилкәләрендә алып барган һәм алар бер-берсенә шигърияттә тормышта кебек ярдәм иткәннәр берсе икенчесенең башлаганын экспромт белән дәвам иткән. Алар Каламега пулавар ның замандашлары булган.
Билек (Шеһиткамил)
Билек (Bilek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сабарда
Сабарда — Сарана елгасы кушылдыгы. Свердловск өлкәсенең Красноуфим районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любнув (Ополе воеводалыгы)
Любнув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Элдораду-ду-Сул
Элдораду-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Любнув (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элдораду-ду-Сул
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Дюпонт (Индиана)
Дюпонт  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Штефешть
Штефешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Навасяды (Каменналогски авыл советы)
Навасяды  (Навасяды ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нусратлы (Сүлейманпаша)
Нусратлы (Nusratlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Блатница
Блатница — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вунсокет (Көньяк Дакота)
Вунсокет  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вунсокет шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ронга
Ронга (Роҥго, Ронга) — Мари Илнең Советский районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (77,9%), урыслар (20,6%).
(17479) 1991 PV9
(17479) 1991 PV9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 13 августында Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PV9» саналган.
Тальмессинг
Тальмессинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Витковице (Шамотульский повяты)
Витковице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тальмессинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витковице (Шамотульский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элесбан-Велозу
Элесбан-Велозу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гоцлав (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Гоцлав  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Патраковка
Патраковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Роллингвуд (Калифорния)
Роллингвуд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роллингвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анкилозаврлар
thumb|Эдмонтонияләр Анкилозаврлар (Ankylosauria) — тиреофорлар асотрядының инфраотряды.
Систематика һәм төзелеш үзенчәлекләре
Анкилозаврлар — орнитишийлар тәртибенең вәкилләре, тиреофорлар төркеменә керәләр. Анкилозаврларны санамыйча, бу төркемгә стегозаврлар, скутеллозаврлар һәм сцелидозавридлар карыйлар. Анкилозаврларның үзенчәлекләре: арткы азаклыклар алгылардан ике тапкырга зуррак булганнар, бөтен тәне сөякле пластиналар белән капланган иде, кай урыннарда шиплар да булганнар, «калкансыз» тамак һәм корсак кына калганнар.
Анкилозаврларның тешләре нечкә, сулы ризык кына ашау өчен кирәк. Шуңа күрә, мөгаен, анкилозаврлар үсемлекләрне генә түгел, үлгән хайваннарның гәүдәләрен һәм башка динозаврларның йомырткаларын ашый алганнар.
Казе Пагани (Парма)
Казе Пагани — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Анкилозаврлар
Систематика һәм төзелеш үзенчәлекләре
Инфратәртип ике гаиләлеккә бүленә: Кайбер анкилозаврлар (мәсәлән, гастония, иртәнге акбүр, Юта, һәм полакантус, иртәнге акбүр, Англия һәм Испания) үзләрендә анкилозавридларның һәм нодозавридларның сыйфатларын бергәләштерәләр. Бәлки, алар өченче ботакка карыйлар.
Казе Пагани (Парма)
Географиясе
Казе Пагани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Филейка
Филейка (Филейка) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), арлар (2%).
Ле-Пера
Ле-Пера (Le Peyrat) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
Епие
Епие — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Билмеҗе (Илкадым)
Билмеҗе (Bilmece) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Илкадым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(9856) 1991 EE
(9856) 1991 EE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кепез (Зиле)
Кепез (Kepez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
(9856) 1991 EE
Тарихы
1991 елның 13 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EE» саналган.
Навасяды 1
Навасяды 1 (Навасяды 1 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Люботинь (Ополе воеводалыгы)
Люботинь  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виткувки (Великопольское воеводалыгы)
Виткувки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валя-Криковулуй
Валя-Криковулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Элиас-Фаусту
Элиас-Фаусту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бозёва
Бозёва — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17480) 1991 PE10
(17480) 1991 PE10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PE10» саналган.
Кала алу
Кала алу  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уен зур булмаган мәйданда яки бүлмәдә уйнала. Уйнаучыларның саннарына карап түгәрәк бер сызык сызалар. Түгәрәкнең уртасында өч таякны бергә бәйләп бастырып куялар. Ул «кала» була.
Барлык уйнаучылар, берсеннән-берсе берәр аршын чамасы ара калдырып, түгәрәк сызык тирәсенә тезеләләр. Берсе каланы саклар өчен түгәрәкнең уртасында кала.
Уйнаучыларның берсе җитәкче булып, аның күрсәтүе буенча бер бала буксә (туп) белән калага бәреп тидерергә һәм аны аударырга тырыша. Җитәкче буксәне кулы белән кире бәреп каланы саклый. Кире кайтарылган буксә тагын бер уенчы кулына эләгә, ул тагын калага бәрә. Уенчыларның берсе каланы бәреп аударганга кадәр уен шулай дәвам итә. Соңыннан каланы бәреп аударучы үзе кала сакчысы була.
Уенның түбәндәге кагыйдәләре бар:
Уйнаучылар буксәне ыргытканда түгәрәк эчендә тора алмый; буксәне аяк белән сугарга ярамый; кала сакчысы буксәне ике кулы белән дә, бөтен гәүдәсе, аягы белән дә саклый ала, тик аяк белән тибәргә ярамый; таяклар җиргә егылганнан соң гына кала «алынган» хисаплана; урыныннан кузгалган яки ава башлаган каланы төзәтеп куярга ярамый; сакчы каланы ялгыш үзе аударса, ул «җиңелгән» санала һәм икенче сакчы белән алмаштырыла.
Штея
Штея — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD196437
HD196437 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Навасяды 2
Навасяды 2 (Навасяды 2 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нусратфакы (Сүлейманпаша)
Нусратфакы (Nusratfakı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Танн (Бавария)
Танн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Савалда
Савалда — Курга (Караидел бас.) кушылдыгы. Чиләбе өлкәсенең Нязепетровский районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Курга елгасының сул ярыннан 2,1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Анкилозавридлар
Анкилозавридлар (Ankylosauridae — бөгелгән кәлтә) - анкилозаврлар инфратәртибенең гаиләлеге. Юра чорының уртасында барлыкка килгәннәр, акбүр чорының азагына кадәр яшәгәннәр. Без белгән анкилозаврларның борынгысы — гаргойлезавр (Вайоминг, бәләкәй баш сөяге һәм тулы булмаган скелет буенча билгеле). Анкилозаврларның таңы стегозаврларның һәм завроподларның иң яхшы вакытында башлана (Дракопелта, Португалия, һәм мумоорапелта, Колорадо).
Гаймор (Көньяк Дакота)
Гаймор  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Анкилозавридлар
Нодозавридлардан калын, бер-берсенә кушылган, сөяк белән бергәләштерелгән пластиналар белән капланган киң, өчпочмаклы баш, койрыктагы палица, башның арткы өлешендә эре түгел сөякле мөгезләр белән аерылалар. Эуплоцефалусның сөякле, әмма хәрәкәтле күз кабагы булган. Иң алдынгы анкилозавридларның баш сөягендә тын алу өчен кыен каналлар системасы бар иде. Алар исләр сизүне яхшыртканнар һәм авазлар ясау өчен кулланыла алганнар.
Гаймор (Көньяк Дакота)
Тарихы
Гаймор шәһәре  елда нигезләнгән.
Мәсчитмәһәллә
Мәсчитмәһәллә (Məsçitməhəllə ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Индишта
Индишта — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Киалим елгасының уң ярына тамагыннан 15 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә  башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Элизеу-Мартинс
Элизеу-Мартинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ле-Пла
Ле-Пла (Le Pla) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.