cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сөт
АНА СӨТЕ
Әгәр бу болай булса, хатын-кызлар арасында йөргән фикер буенча, баланы имезер өчен гадәттәгегә караганда күбрәк ашарга кирәк булып чыга. Табиблар бала имезгәндә гадәттәге ашау рационын алыштырырга ; киңәш итмиләр. Шунысын истә тотарга кирәк, ана сөте баланың үсүе өчен ; җитәрлек дәрәҗәдә туклыклы матдәләргә, витаминнарга бай булырга тиеш. Бала имезгән хатын-кызның организмы сөтне күбрәк эшләп чыгарсын өчен, ; көнгә 2 литрга якын сыеклык эчәргә кирәк. Тазару мәсьәләсенә килгәндә, хатын-кызлар йөкле вакытта күбрәк тазара, бала имезгәндә, алар элекке формаларына кайта башлый. *Балага зыян китермәс өчен, имезгән чорда әни кешегә кайбер ашамлыклардан баш тартырга кирәк. Рационыгыздагы ризык ничек төрле булса, сабый шуның кадәр күбрәк тәм тойгылары ала. Әлбәттә, сарымсак, суган, кавын, тозлы сельдь кебек ашамлыклар белән артык мавыгырга киңәш ителми. Бу сабыйга охшап бетмәскә дә мөмкин. Тик сез йөкле вакытта сарымсак, суган, селедка ашаган булсагыз, ул баланы борчымас. Әгәр сез бу ашамлыкларны рационыгызга кайбер очракта гына кертәсез икән, ул сабыйның эчәклек эшчәнлеге бозылуга китерергә мөмкин, һәртөрле спиртлы эчемлекләр, шулай ук сыра эчәргә һич тә ярамый. Чөнки алкоголь сөткә төшә һәм яшь балага зыян китерә. * Ана сөтен имеп үскән бала белән ана арасында бик көчле бәйләнеш була. Әнисе күкрәген имеп үскән бала әнисе белән тирәнрәк эмоциональ ; контактта булганлыгы расланган. Тик бу имезеп үстерүнең җитешмәгән ягы ; түгел, киресенчә, уңай үзенчәлеге. Мондый балалар тормышка яхшырак яраклаша, кайда да үзен ышанычлы, сакланган итеп сизә, чит кешеләр белән дә тиз аралаша. *Бала имезү — әнисенең «иреген» чикли. Баланы билгеле вакытта гына ашатырга кирәк. Дөрестән дә 6 айга кадәр, имезүдән тыш ашату керткәнче, әнисенә баланы | калдырып китәргә ярамый. Бу күп сәбәпләргә бәйле. Ярты елга кадәр ана кешенең «бала тудырганнан соңгы период»ы дәвам итә. Бу чорда хатын-кызның организмында гормональ үзгәрешләр бара һәм шуңа күрә бу чорда хатын-кызга үзен саклау файдалы. Балага ана сөтеннән тыш бүтән ризык та ашата башлагач, әнисе үзен иркенрәк хис итә башлый. Ә аерым сәгатьтә ашату мәсьәләсенә килгәндә, бу—ялгыш фикер, бала кайчан ашыйсы килә,  шул вакытта ашарга тиеш. *Бала имезү күкрәк бизләренә начар тәэсир итә.
Киресенчә, имезү онкологик авыруларны кисәтү мәсьәләсендә бик зур роль уйный. Бала имезгән вакытта биз тукымасы барлыкка килә, ә имезмәгәндә, зарарлы булмаган шеш, 40 яшьтән соң яман шешләр дә барлыкка килергә мөмкин. Бала имезүдән туктар алдыннан, туган- тумачалар, күршеләр киңәше белән төрле чаралар кулланмыйча, маммолог белән киңәшү начар булмас. *Бала имезүче әниләрдә бик еш сөт бизе ялкынсынуы (мастит) булуы күзәтелә.
Беренчедән, Интернеттагы мәгълүмат белән генә чикләнмичә, бала тудырганчы, табиб белән киңәшергә, аның консультациясен алырга кирәк.
Икенчедән, бала имезүче әнигә туганнары ягыннан тулы психологик' комфорт тудыру сорала. Мастит бала имезүче хатынның нервлануы, йокысы туймавы, гигиена яклары аксавы, якыннарының ярдәме булмавыннан, бизләрдә сөт торгынлыгы фонында барлыкка килә. Шуның өчен табиб янына бала имезүче әни белән әти кеше, әби дә барса, бик яхшы.
Ормож (община)
Ормож  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доманово (Подлясье воеводалыгы)
Доманово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бландфорд (Массачусетс)
Бландфорд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геурень (Румыния)
Геурень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюрг-Траутенфельс
Пюрг-Траутенфельс — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Любово (Великопольское воеводалыгы)
Любово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәбәткечмәз
Сәбәткечмәз (Səbətkeçməz ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
(18916) 2000 OG44
(18916) 2000 OG44 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 30 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OG44» саналган.
Средок
Средок — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нашуа (Миннесота)
Нашуа  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нашуа шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Рязанцев (1980)
Александр Рәзанцев (Александр Владимирович Рязанцев,, — , ) — Россия һоккейчесе (сакчы), яшьләр арасында дөнья чемпионатларының алтын (1999) һәм көмеш (2000) призчысы, дөнья чемпионатының бронза призчысы (2005), Гагарин кубогы иясе (2011).
Гөкмуса (Балья)
Гөкмуса (Gökmusa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Трокеники 2
Трокеники 2 (Трокенікі 2 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нордвестуккермарк
Нордвестуккермарк — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пейнирли (Тортум)
Пейнирли (Peynirli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Тортум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кременки (Сембер өлкәсе)
Кременки (Кременки) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81,5%), татарлар (8%), чуашлар (7,8%).
Вевеантик (Массачусетс)
Вевеантик  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вевеантик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Себер дәүләт автомобиль-юл университеты
Себер дәүләт автомобиль-юл университеты (Сибирский автомобильно-дорожный университет, СибАДИ) - Омскта урнашкан югары уку йорты.
Тарихы
1930 елда СССР СНК һәм ВКП(б) ҮК карары белән Цудортранс системасында 5 автомобиль-юл институты оештырыла: Мәскәүдә (МАДИ), Ленинградта (ЛАДИ), Саратовта (САДИ), Харьков (ХАДИ) һәм Омскида (Себер дәүләт автомобиль-юл университеты).
Себер дәүләт автомобиль-юл университетының беренче ректоры Никита Герасимович Гладков була. Башта Себер дәүләт автомобиль-юл университетында ике бүлек ачылган: юл-төзелеш һәм автомобиль.
1930 елдан 1940 елга кадәр 745 инженер чыгарылган, шул исәптән 438 юл-төзелеш һәм 307 автомобиль факультетларында.
Бөек Ватан сугышы елларында институтның төп бинасы госпитальгә тапшырыла, әмма институт эшен дәвам итә һәм сугыш елларында 250 инженер чыгара. Институт хезмәткәрләре һәм студентлары җыелган акчаларына«Себер дәүләт автомобиль-юл университеты» хәрби самолеты, «Сугышчан дуслар» танкы төзелгән.
Сугыштан соң вузда, икътисад үсешенең төп юнәлешләрен исәпкә алып, берничә яңа кафедра һәм белгечлек ачыла.
1950нче еллар башында Себер дәүләт автомобиль-юл университеты автомобиль һәм юл-төзелеш факультетларына җыелмаларны арттыра, кичке һәм читтән торып уку факультетларын ача.
1962 елда «Юл машиналары», 1964 елда «Сәнәгать һәм гражданлык төзелеше», 1968 елда «РСФСР автомобиль юллары һәм юл хуҗалыгы министрлыгының инженер-техник хезмәткәрләре кадрларын яңадан әзерләү» факультетлары ачыла.
60 нчы елларда аспирантура ачыла, аннары кандидатлык һәм докторлык диссертацияләрен яклау буенча киңәшләр бирелә, үз нәшрияты, патентлар бүлеге барлыкка килә.
1999 елда (14.04.99 ел, № 978 боерык) РФ гомуми һәм һөнәри белем бирү Министрлыгы боерыгы нигезендә Себер дәүләт автомобиль-юл академиясенә (Себер дәүләт автомобиль-юл университеты) дип үзгәртелә.
2011 елда Себер дәүләт автомобиль-юл университеты технологияләре трансферы үзәге булдырыла һәм «транспортта һәм төзелештә үзебезнең инновацияләр» технологияләре трансферы челтәре эшли башлый.
2017 елдан университет буларак квалификацияләнә.
Оснищевко
Оснищевко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузкөй (Эрбаа)
Кузкөй (Kuzköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (köy).
Старий Ямельник
Старий Ямельник — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Осек (Нова Горица)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2090) Мидзухо
(2090) Мидзухо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 12 мартында Т. Урата тарафыннан Якиимо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 EA» саналган.
Евгений Рясенский
Евгени Рәсенски (Евгений Александрович Рясенский,, — , ) — Россия һоккейчесе (сакчы), яшьләр арасында дөнья чемпионатының көмеш призчысы (2007), дөнья чемпионы (2012), Россия чемпионатларының алтын (2006) һәм көмеш (2007) призчысы.
NGC 655
NGC 655 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(18917) 2000 OG48
(18917) 2000 OG48 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 31 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OG48» саналган.
Казчина Бертини (Торино)
Казчина Бертини — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Бертини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Армантьер
Армантьер (Armentières) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Армантьер кантонына карый.
Гөрҗиләр
Гөрҗиләр, грузиннар яки картвелләр (үз аталышы — картвелеби, ქართველები) — Кавказның үзәк һәм көнбатыш өлешләрендә яшәүче картвель төркеменә керүче халык. Диннәре — православие, 319 елның 6 маенда рәсми рәвештә кабул ителгән.
Гөрҗи теленә ибер, сван һәм мегрел-лаз төркемнәре керә, соңгы икесе картвел төркеменә керә.
Гөрҗиләр антропология буенча понт һәм кавкасион типларына карыйлар.
ДНК генеалогиясе
Y-ДНК тикшеренүләре буенча гөрҗиләр (сван, мегреллар) һаплотөркемнәре:
Зур Шумаково
Зур Шумаково (Большое Шумаково) — Чиләбе өлкәсенең Увельский районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%),.
Коллинз (ай кратеры)
Коллинз - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 2,58 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Майкл Коллинз (1930-) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Любомеж (Великопольское воеводалыгы)
Любомеж  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Домбки-Лентовниця
Домбки-Лентовниця — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буан (Луаре)
Буан — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Хафиз Сабиров
Хафиз Сабиров (Хафиз Сабир улы Сабиров,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1940).
Стайчин-Дол
Стайчин-Дол — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Лучки
Кече Лучки (Малые Лучки) — Диңгез буе краеның Хороль районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), украиннар (25%).
Курсрак
Курсрак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гецари
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюрет
Пюрет — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18918) Nishashah
(18918) Nishashah — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нутеталь
Нутеталь — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18918) Nishashah
Тарихы
2000 елның 31 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OB50» саналган.
Леонид Ярош
Леонид Владимирович Ярош (1957 елның 22 июне, Горица, Менск районы, Чернигов өлкәсе, Украин ССР, ССРБ) — совет, Россия шахмат композиторы.
Тормыш юлы
1957 елның 22 июнендә Украинаның Чернигов өлкәсе Менск районы Горица авылында туа.
Троки (Ивевский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Леонид Ярош
Тормыш юлы
Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлый.
Казанның Рәшит Нәҗметдинов исемендәге Шахмат һәм шашка сараеның беренче директоры.
Валерий Карпов һәм Станислав Галиәкбәровның укучысы.
Шахмат композициясендә казанышлар
1.а7 һәм төп вариантлар: 1…abФ 2.abФ Ф:b2 3.Ф:b3 Ф:а1 4.Л:f4#, 1…abЛ 2.abЛ Л:b2 3.Л:b3 Kр: c4 4.Фa4#, 1…abС 2.abС Сe4 3.С:f4 С:a8 4.Сe3(e5)#, 1…abК 2.abК К:d2 3.Фc1 Кe4 4.Кc6#.
1983 елда дөньяда беренче булып ортодоксаль композиция өчен иң авыр темаларның берсенә легаль мәсьәлә барлыкка китерә — «таск Бабсон», ул 100 ел дәвамында чишелмичә торган. Соңрак бу темага тагын берничә композиция төзи. Шул ук 1983 елда басылып чыккан мәсьәлә дөнья шахмат композициясендә иң яхшыларның берсе дип таныла.
Леонид Ярош 60 шахмат композициясен барлыкка китерә, кайбер эшләр ФИДЕ Альбомына кертелә.
HD224166
HD224166 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Леонид Ярош
Шахмат композициясендә казанышлар
Россия җыелма командасы составында дөнья чемпионы (1992, 2004).
Россия җыелма командасы составында V команда дөнья чемпионатының бакыр призёры (V WCCT) (1993—1997).
HD224166
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Леонид Ярош
Шахмат композициясендә казанышлар
РСФСРның 8 нче шәхси чемпионатында 4 нче урынны ала. 17 нче ССРБ шәхси беренчелеге финалында катнаша, анда XX гасыр рекордына 1—2 нче урын бирелә. РСФСР шәхси беренчелегенең 9 нчы вице-чемпионы.
Спорт җәмәгатьчелеге, массакүләм мәгълүмат чаралары һәм спорт структуралары карары буенча Татарстан Республикасының иң яхшы ун спортчысы исемлегенә керә.
Татарстан Республикасының атказанган спорт мастеры.
«Могҗизалар кыры — 64» китабы авторы (Казан, 2003).
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Пекеҗик (Көпрүкөй)
Пекеҗик (Pekecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иске Әпсәләм
Иске Әпсәләм — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453477, — 80205861001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 433 кешенең яшәве мәгълүм.
Осек (Света Троица-в-Словенських Горицях)
Осек  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оснищево
Оснищево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богдан Сабуров
Богдан Сабуров (Богдан Юрьевич Сабуров,, — , ) — рус хәрби эшлеклесе, баяр, Казан воеводасы (1579, 1582-1584).
Староселе
Староселе — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блекстоун (Массачусетс)
Блекстоун  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раб (Югары Австрия)
Раб  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Россия халкы
Россия халкы —Россия территориясен биләгән халык җыелмасы. 2019 нчы елнын 1 гыйнварындагы "Росстат " исәпләүләре буенча, Россиядә 146 781 095 кеше яши, халык саны буенча бу ил тугызынчы урында.
Халыкның тыгызлыгы — 8,57 кеше/ км2(2019). Халык бер тигез итеп урнашмаган:   Россиянең Ауропа өлешендә яшәүчеләр 68,43%, бу территориянең 20,82% тәшкил итә. Росстат мәгълүматлары буенча 2018 нче ел өчен, Ерак Көнчыгыш, Себер, Урал, Идел Буе федераль округларында яшәүче халкы кимегән, ә Үзәк, Төньяк-Көнбатыш, Көньяк һәм Төньяк-Кавказ федераль округлары халкы арткан. Шул рәвешле, Россиянең көнбатыш өлешендә халык тыгызлыгы арткан. Россиянең Ауропа өлешендәге халык тыгызлыгы- 27 кеше/км2, ә азия — 3 кеше/км2. Федерациянең субъектлар арасында иң куп тыгыз урнашкан шәһәре Мәскәү — 4626 кеше/км2 гә  артык, иң әзе Чукот автономияле округында —  0,07 кеше./км2
Шәһәр халкы — 74%, авыл халкы- 26% тәшкил итә (2018). 2017 нче елның 1 гыйнвар мәгълүматларына караганда,170 шәһәрдә 100 меңнән артык кеше яшәгән. Шулар арасындагы 16 шәһәрдә бер миллионнан артык кеше яши. 1991 елдан башлап 2013 елда Россиядә беренче халыкның табигый артуы күзәтелә, ул 22 700 кеше тәшкил иткән. Башка илләрдән күчеп килә хисабына халык 294 500 кешегә арткан.
Росстатның 2015 нче елгы мәгълүматларына караганда, туучылар санының гомуми коэффициенты 1,777.
2010 нчы елның халык санын алу нәтиҗәләренә караганда,Россиядә 200 дән артык милләт    вәкиле яши (этник төркемнәр) .Бу фактнын мөһимлеге  Россия Конституциясенең кереш өлешендә күрсәтелә.
Бөтен халык санының 81% ын руслар тәшкил итә. Рәсми үлүчеләр саны туучылар саныннан 250-750 мең кеше булса да, соңгы берничә ун ел эчендә бу өлештә үзгәреш юк. Руслар территория буенча тигез утырмаган: Чечняда бөтенхалык санының 2% тан кимрәген, ә Ингушетиядә 0.8% ын гына тәшкил итә. Шулай ук, саны 1 миллионнан артык кеше булган, этник төркемнәрнең 6 группасы бар — татарлар (3,9%),украиннар (1,4%), башкортлар (1,1%),чуашлар (1%), чеченнар (1%), әрмәннәр (0,9%).
Эшкә яраклы кешеләр һәм пенсионерлар саны буенча Россия беренче ун дәуләт исемлегенә кергән. Bloomberg эшлекле информ агентлыгы 178 илне чагыштыру өчен исемлек төзегән. РФ сендә бер пенсионерга 2,4 эшләүче кеше туры килә.
Субъектлар буенча туучылар саны
2013 нче елда Тыва җөмһүриятенән Ленинград өлкәсенә кадәр туучылар саны коэффициенты 3,42 дән башлап 1,23 кадәр  үзгәреш кичерә.
Руссиядә туучылар саны 1950-2017 :
'''Россия. Туучылар санынын суммар коэффициенты, 1960-2017 :'''
(2971) Мор
(2971) Мор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 30 декабрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 YL» саналган.
Гөкнеби (Сеетгази)
Гөкнеби (Göknebi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Старцево (Болгария)
Старцево  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Армбу-Каппель
Армбу-Каппель (Armbouts-Cappel) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кудкерк-Бранш кантонына карый.
Трудавая (Шчучынский районы)
Трудавая  (Трудавая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казчина Бертола (Торино)
Казчина Бертола — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Бертола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 656
NGC 656 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Невис (Миннесота)
Невис  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Невис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Душко Саванович
Душко Саванович (Duško Savanović, Душко Савановић,, — , ) — Сербия баскетболчысы, Әдрән лигасы чемпионы (2005/06).
Хима (Пукса кушылдыгы)
Хима — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пукса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Славьянка (Гәдәбәй)
Славьянка  (Slavyanka ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Домброва-Бибитки
Домброва-Бибитки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18919) 2000 OJ52
(18919) 2000 OJ52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 31 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OJ52» саналган.
Атузенок
Атузенок — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шегарка елгасының уң ярына тамагыннан 308 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Осилниця (община)
Осилниця  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гигиу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Любомисьле
Любомисьле — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колумб (ай кратеры)
Колумб - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 79,02 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Христофор Колумб (1451—1506) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Тахта (Караидел кушылдыгы)
Тахта — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасының сул ярыннан 868 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Кузкышла (Илич)
Кузкышла (Kuzkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (köy).
Тахта (Караидел кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, инештән Долгобродск сусаклагычына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буаньи-сюр-Бионн
Буаньи-сюр-Бионн — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Нуте-Урштромталь
Нуте-Урштромталь — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Раба (посёлок)
Раба  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вест-Брукфилд (сан алу урыны, Массачусетс)
Вест-Брукфилд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Брукфилд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты
Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты (русча Сибирский государственный университет физической культуры и спорта, СибГУФК) — Себердә, Омск өлкәсенең үзге Омск шәһәрендә урнашкан спорт буенча тәрбия һәм белем бирә торган югары уку йорты.
Тарихы
Себер дәүләт физик культура һәм спорт университетына 1950 елда Омск дәүләт физик культура институты буларак нигез салына. .
1994 елда исемме Себер дәүләт физик культура академиясе (СибГАФК) дип үзгәртелә.
2003 елда академия университет статусын ала.
2015 елның көзеннән Себер дәүләт физик культура һәм спорт университетының укытучылар коллективында киеренке хәл хөкем сөрә. Элеккеге ректор Владимир Михалев хезмәт коллективына басым ясый һәм югары уку йортында барган процессларга йогынты ясый. Укытучылар һәм җитәкчелек арасындагы бәрелешләр, шулай ук ректор Олег Шалаевның, протеже Михалевның сайлауларының законлылыгына шикләре Россия Спорт министрлыгында да билгеле. Югары дәрәҗәле түрәләр, шул исәптән Дәүләт думасы депутаты һәм боксчы Николай Валуев та югары уку йортына игътибар күрсәтәләр.
Факультетлары
Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты физик культура, спорт, фәнни-педагогик, читтән торып һәм дистанцион укыту факультетлары эшли.
Филиаллары
Университет төрле вакытта эшчәнлеген туктаткан өч филиалга ия: Кемеровода (2009 елга кадәр), Надымда (Ямал-Ненец автоном округы, 2011 елга кадәр) һәм Березовский (Свердловск өлкәсе, 2011 елга кадәр).
Стикыл
Стикыл — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вакытның релятивистик әкренәюе
Вакытның релятивистик әкренәүе - Махсус чагыштырмалылык теориясендә кинематик эффект буенча хәрәкәтләнә торган җисемдә хәрәкәтсез хисап системасына карата барлык физик күренешләр әкренрәк баралар. Вакытның релятивистик әкренәүенә күрә Җирнең атмосферасы югары катламнарында хасил булган кыска вакыт яшәүче элементар кисәкчекләр Җирнең өслегенә җитәләр.
Әлеге күренеш вакытның гравитацион әкренәюе белән иярчен навигация системаларында (мәсәлән GPS) исәпкә алына: иярчендә урнашкан сәгатьләр бер көндә 38 микросекундада әкренрәк бара.
Вакытның релятивистик әкренәүенең мөһим мисалы - игезәкләр парадоксы.
Даими тизлек белән хәрәкәт
Тигезләмәнең төгәллеге күп тапкыр уңай тикшерелгән.
Шулай ук озынлыкның релятивистик кыскаруы чыгарыла.
Яктылык тизлегенең инвариантлыгы
Вакытның релятивистик әкренәюе һәм озынлыкның релятивистик кыскаруының төп сәбәбе - баштарак пастулатланган, ә соңрак исбатланган төрле хисап системаларында вакуумда яктылык тизлегенең үзгәрмәүчәнлеге (даимилеге).
Нәкъ әлеге мәсләктән вакытның релятивистик әкренәюе чыгарыла. Яктылык сәгате схемасы ярдәмендә әлеге эффект күзәтелә:
Шуннан Вакытның релятивистик әкренәюе чыгарыла.
Яки:
Алмаш тизлек белән хәрәкәт
Алмаш тизлекле җисем өчен вакытның әкренәюе интеграл ярдәмендә исәпләнә:
Интеграл юл буйлап алына.
- еш кына үз вакыты дип йөртелә.
Вакытның әкренәюе тик тизлек белән билгеләнә, тизләнеш йогынты ясамый.
CERN Storage-Ring тизләткечендә мюоннар тизлеге җитеп, вакыт  тапкырда әкренәйгән, ә тизләнеш  җиткән, биредә  м/c² (ирекле төшү тизләнеше)
Труднава
Труднава (Труднава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Савватий (Перепёлкин)
Савватий (Сергей Александрович Перепёлкин,, — , ) — православие дине эшлеклесе, Ванино һәм Переяслав епискобы.
(18920) 2000 OU52
(18920) 2000 OU52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 31 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OU52» саналган.
Л’Умо
Л’Умо — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Старосцин (Люблин воеводалыгы)
Старосцин  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гостовский
Гостовский (Гостовский) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1905 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Пекер (Шеһзаделер)
Пекер (Peker) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арнек
Арнек (Arnèke) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
HD224263
HD224263 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Осново
Осново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 657
NGC 657 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Осойник (Железники)
Осойник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ян Сыровый
Ян Сыровый (, Требиц, Моравия, Аустрия-Маҗарстан —, Праһа, Чехословакия) — чехословакияле хәрби-дәүләт эшлеклесе.
Брүндагы югары сәнәгать мәктәбен бетергән (1908). Австрия-Маҗарстан гаскәрендә (1908-1909), Варшауда (Рәсәй) (1911-1914), Рәсәй гаскәре тәркибендәге Чех полкында, әфисир дәрәҗәсе бирелгән (1914-1917), Чех-словак корпусы командиры (1918-1919), Чех-словак гаскәре баш штабы командиры (1927-1933), Чехословакия кораллы көчләре генерал-инсипекторы (1933-1938), Чехословакия премьер-министры (1938), Чехословакия президнеты вазыйфаларын башкаручы (1938), Чехсловакия (Боһемия-Моравия протектораты) милли саклану министры (1938-1939), алман оккупациясе вакытында (1939-1945) өй сагы астында, чех хакимиятләре тарафыннан кулга алынган (1945), ватанга хыянәт итү өчен 20 ел төрмәгә хөкем ителгән (1947), азат ителгән (1960), төнге каравылчы (196?-1967), пинсәдә (1967).
Леонид Савёлов
Леонид Савөлов (Леонид Михайлович Савёлов,, — , ) — хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1913), Холм губернаторы (1916-1917).
Гөкһасанлы (Караисалы)
Гөкһасанлы (Gökhasanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любонек
Любонек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гигишень
Гигишень — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рабау
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(3046) Мольер
(3046) Мольер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4120 P-L» саналган.
Казчина Бетола (Новара)
Казчина Бетола — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нельсон (Миннесота)
Нельсон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нельсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стойките
Стойките — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кербежик
Кербежик — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таранжуль елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бойлстон (Массачусетс)
Бойлстон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трумпишки
Трумпишки (Трумпішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кольхерстер (ай кратеры)
Кольхерстер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 78,78 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Домброва-Велика (Подлясье воеводалыгы)
Домброва-Велика  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Изге Николай Чиркәве (Кенәз авылы)
Һәр храмның тарихы кабатланмый торган һәм гаҗәеп. Ул кеше язмышлары белән тыгыз үрелеп бара, аларның рухи үсеше яки хәтта түбән төшүләре белән дә. Татарстан Республикасы Тукай районы Кнәз авылындагы азат итүче Изге Николай Чиркәве дә искәрмә түгел. Ул дүрт авылны берләштерүче юл чатында урнашкан. Шул сәбәпле кеше яшәгән пунктлардан читтәрәк тора. 2006 елда безнең чиркәүгә 100 ел тулды. Башкача әйткәндә, бу XX гасыр  башында төзелгән архитектура һәйкәле. Ул абыйлы-энеле Татищевларның берсенең акчасына төзелгән була. Сөйләүләр буенча майор Николай Татищев бәхетсез мәхәббәт аркасында үз-үзенә кул салган, ә туган абыйларына үзенең акчасына бар яктан күренеп торырлык биш  гөмбәзле чаңлы  чиркәү салырга әйтеп калдырган. Алар шулай эшләгәннәр дә – чиркәүнең биш гөмбәзе, берсе уртада, дүртесе храмның почмакларында. Чиркәүне аның исеме белән атаганнар да. Әгәр бу чынбарлыкка туры килсә, чиркәү 1853 елдан 1880 елга кадәр аралыкта төзелгән, ә хәзерге чиркәү башлыгы әйткәнчә, XX гасыр  башында түгел. Ул вакытта чиркәү рухи кыйммәт үзәге һәм аллага ышану булып саналган, шуның өчен аны бөтен дөнья белән төзегәннәр дә. Никольский чиркәвен төзү вакытында төзүчеләр   цементның ни икәнен белмәгәннәр, кирпечне тавык йомыркасы аксымы куша-куша, известь катнашмасы белән беркеткәннәр. Кызыл кирпеч балчыктан шул җирлекнең кирпеч задодында җитештерелгән. Совет хакимияте барлыкка килү чорында дингә каршы көрәш пропагандасы вакытында аны җимерергә теләгәннәр, ләкин бу эшне ахырына җиткермәгәннәр. Хәзергә кадәр моңа нәрсә сәбәп булганы билгеле түгел, бары тик берәүнең гарипләнеп, тиз арада үлүе генә билгеле. Чиркәүнең чын тарафтарлар  иконаларны саклап калырга тырышканнар – өйләренә алып китеп, өй түбәләренә яшергәннәр. Соңыннан XX гасыр  ахырында  алар чиркәүгә кире кайтканнар, ләкин барысы да түгел. Эш барышында без Башкорт АССРның  үзәк дәүләт архивыннан «1800 елдагы Төп ызанлау» материаллары белән җитәкчелек иттек һәм бабалары  безнең авылныкы булган  җирле хуҗалыклардан алган сораштыру мәгълүматларына нигезләндек.
Безымянка (Киша кушылдыгы)
Безымянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Киша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Обербарним
Обербарним — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Москвина
Москвина (Москвина) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Оссово
Оссово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бакса
Бакса — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шегарка елгасының уң ярына тамагыннан 213 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 206 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вест-Деннис (Массачусетс)
Вест-Деннис  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Деннис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буассо
Буассо — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Су
Су (су тудыргыч оксиды) — төссез һәм иссез үтә күренмәле сыеклык. Химик формуласы: Н2O. Каты хәле боз яки кар дип атала, газсыман хәле пар дип. Җир өслегенең 71 % су белән капланган (океаннар, диңгезләр, күлләр, елгалар, полюслардагы бозлыклар).
Су тере организмнарның химик төзелешендә мөһим урын биләп тора.
Рабенвальд
Рабенвальд — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Су
Бүген дөньяда кеше файдаланган суның 70 проценты авыл хуҗалыгы җирләрен сугаруга туры килә. Җир шарында елдан-ел арта баручы халыкны азык-төлек белән тәэмин итү максатында авыл хуҗалыгында җитештерүне арттыру мөмкинлекләре фәкать туфракны сугарып эшкәртүгә нигезләнә.
Рабенвальд
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Осойник (Семич)
Осойник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Су
ХХI гасыр урталарында төче су җитмәү мәсьәләсе кискенләшәчәк. Бүген бу проблемадан дөньяның 43 илендә яшәүче 700 миллион кеше җәфа чигә. 2025 елга аларның саны 3 миллиардка җитәчәк, дип фаразлана.
Кеше организмының 70-80 проценты судан гыйбарәт. Судан башка организмның күп кенә функцияләре эшли алмый. Су тән температурасын көйли, организмны чистарта, туклыклы матдәләр белән баета, күзәнәкләргә әче тудыргыч белән глюкоза җиткерә, көне буена җитәрлек энергия белән баета, тәнне һәм тән тукымаларын сулыландыра, мускулларны ныгыта, ашкайнату системасын нормальләштерә. Кеше тәүлегенә 2-4 литр су эчә, шулай ук 2-2,5 литр су югалта.
22 март — Бөтендөнья Су көне. Ул дөньяда — 1993 елдан, Русиядә “Су — тормыш ул” девизы астында 1995 елдан үткәрелә. 2013 елда бу көн Берләшкән Милләтләр Оешмасының Генераль ассамблеясе тарафыннан “Халыкара су хезмәттәшлеге көне” дип игълан ителгән.
Александр Савельев
Александр Савельев (Александр Александрович Савельев,, — , ) — земство эшлеклесе, Түбән Новгород губернасыннан I, II, III чакырылышлары РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Маргаритово
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), украиннар (14%).
Осойник (Семич)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старосцице
Старосцице — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арньи (Нор)
Арньи (Hargnies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
Соналар
Соналар (Sonalar ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
(18922) 2000 PU12
(18922) 2000 PU12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.