cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нугарулет
Нугарулет — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
(6435) Дэверосс
Тарихы
1984 елның 24 февралендә Элеанор Хелин, Скотт Данбэр тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 DA» саналган.
Олы Шыгак
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,0%), руслар (10,0%).
Изела (Новара)
Изела — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Товий Эпштейн
Товий Давидович Эпштейн (1895—1969) — совет галимы-гигиенисты, медицина фәннәре докторы, профессор. Берничә хезмәт авторы, шул исәптә Татар АССР нда демографик процесслар һәм сәламәтлек саклау, Казан медицина мәктәбе буенча эшләре бар.
Изела (Новара)
Географиясе
Изела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Товий Эпштейн
Биографиясе
1895 елда Россия империясында, хәзер Латвияда яһүди теш табибының гаиләсендә туган.
Изела (Новара)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Товий Эпштейн
Биографиясе
1920 елда Казан университетының медицина факультетын алтын медалгә тәмамлый һәм Сембер шәһәре (хәзер Сембер) дәваханәләренең берсендә эшли. 1922 елда Воткинскта өлкә сәламәтлек саклау белән идарә итә
1923 елда табибларның белемен камилләштерү өчен Казан дәүләт институтында эшли (ГИДУВ, хәзер Россия медицина дипломнан соң белем бирү академиясе), анда ординатордан алып социаль гигиена кафедрасы мөдиренә кадәр юл үтә. Аннары директор урынбасары һәм дәвалау өлеше буенча Татар АССР ы Сәламәтлек саклауның халык комиссары урынбасары булып эшли (1935-1938 елларда). 1939 елдан 1942 елга кадәр Товий Давидович Сталинград медицина институтында үзе оештырган сәламәтлек саклау оешмасы кафедрасын җитәкли (хәзер Волгоград дәүләт медицина университеты), бер вакытта директор урынбасары вазифасын башкара.
1942 ел азагында К. В. Эпштейн Казанга эвакуацияләнә. 1942—1954 елларда Казан медицина институтында (хәзер Казан дәүләт медицина университеты, анда социаль гигиена кафедрасы һәм соңыннан медицина тарихы кафедрасы мөдире), кафедра мөдире Ф.Г. Мөхәммәтьяровның сәламәтлек саклау оешмасы кафедрасының икенче профессоры булып тора. Бер үк вакытта 1942-1946 елларда Татар АССР-сәламәтлек саклау министрының урынбасары һәм баш дәүләт санитар инспекторы булып тора. Фәнни-укыту, шулай ук эпидемияга каршы һәм дәвалау-профилактика эше белән шөгыльләнә. Ул өч доктор (В. В. Трейман, М. Х. Вахитов, Н. И. Жучков) һәм 24 фән кандидаты әзерли
1954 елдан алып 1966 елга кадәр чорда Товий Давидович Эпштейн сәламәтлек саклау оешмасының һәм медицина тарихының берләшкән кафедрасы белән җитәкчелек итә. 1966 елда пенсияга чыккач, варисы һәм укучысы медицина фәннәре докторы, профессор М.Х. Вахитовның консультанты була.
1969 елда Казанда вафат була. Шәһәрнең Арский зиратында җирләнә Татар АССР ның атказанган фән эшмәкәре (1945), «Хөрмәт билгесе ордены» һәм медальләр белән бүләкләнә.
Хелештень (коммуна)
Хелештень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Еряхульта-Яха
Еряхульта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Матюй-Яха елгасының уң ярыннан 94 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Долаговинда Шива Гыйбадәтханәсе
Долаговинда Шива гыйбадәтханәсе, шулай ук Вайдьянатһа Шива гыйбадәтханәсе Бһубанешварда Ратхагада Чоукта, Иске Шәһәрдә урнашкан. Төп илаһ булып изге sanctum-да урнашкан түгәрәк йонипитһада Шива лингам тора. Бу 15-енче-16-ынчы гасыр бинасы хәзер дә эшләүче гыйбадәтханә булып тора. Баш каһин булып Лакшмидаһара Праһараджа тора. Гыйбадәтханә юл аркылы якындагы Дола Мандапага күрә Долаговинда Шива буларак мәгълүм. Асаба кешеләр гыйбадәтханә Кешариларга карый дип күрсәтәләр, башкача алар Сомавамши династиясе буларак мәгълүм. Әмма архитектура схемасы Сомавамшиларга карауны исбатламый. Чатурдаши, Шиваратри һәм Картика пурнима кебек ритуаллар башкарыла.
Дескоберту
Дескоберту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Акташ (Бүюкорһан)
Акташ (Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD128521
HD128521 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(13676) 1997 MA4
(13676) 1997 MA4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 MA4» саналган.
Бедная (Няколь-Ту кушылдыгы)
Бедная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Няколь-Ту елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солтан Гыйрфанов
Солтан Гыйрфанов (Солтан Гыйрфан улы Гыйрфанов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Биографиясе
Солтан Гыйрфан улы Гыйрфанов 1913 елның 3 июлендә Башкортстан Республикасының хәзерге Кыйгы районы Еланлы авылында туган. Татар. Урта белемле.
Хезмәт юлын 1930 елда Кыйгы районының Киров исемендәге колхозында башлый, аннан соң көтүче булып эшли. 1938 елда колхозның кыр караучысы бригадасына бригадир итеп билгеләнә. 1939-1940 елларда совет-фин сугышында, 1941-1942 елларда — Бөек Ватан сугышында катнаша. Фронттан кайтканнан соң, туган колхозында, саулыгы какшау сәбәпле, кыр караучылар бригадасында бригадир булып эшли. 1945-1946 елларда Думадагы бер еллык елкычылык мәктәбендә укый, аны бетерү белән, Солтан Гыйрфан улын колхозның елкычылык фермасына мөдир итеп билгелиләр.
Ветеринария, анатомия, физиология һәм авыл хуҗалыгында малларны тукландыру өлкәсендәге нигезле белеме нәтиҗәәсендә, С. Г. Гыйрфанов фермада хезмәтне оста оештыра һәм кыска вакыт эчендә елкычылыкны үстерүдә югары хезмәт күрсәткечләренә ирешә. Ике ел эчендә малларның саны ике тапкыр арта. Ат малларын карауның санитар-гигиена шартларына, аларны ашату рационына, терлекчелек корылмалары торышына аерым игътибар бүленә. Елкычылык фермасындагы эшләрнең оста оештырылуының нәтиҗәсе булып, елкыларның саны артуы һәм тайларның иминлегенә югары күрсәткечләр тора: С.Г. Гыйрфанов җитәкләгән фермада 1947 елда 28 биядән 28 колын алынган һәм үстерелгән.
1947 елда югары артымлы авыл хуҗалыгы продуктларын сатуга мәҗбүри чыгару планын үтәгәне һәм малчылыкны үстергәне өчен ССРБ Югары Советы Президиумының 1948 елның 27 июль Карары белән С.Г. Гыйрфановка Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә.
Серрада
Серрада — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Солтан Гыйрфанов
Биографиясе
1949 елда Киров исемендәге колхоз рәисе итеп сайлана. 1954 елда «Кызыл Урал» колхозында агроном булып эшли, 1966 елда Еланлы авыл советы рәисе итеп тәгаенләнә. 1971 елда пенсияга чыга.
Серрада
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солтан Гыйрфанов
Биографиясе
1989 елның 31 мартында вафат.
Степан Кувыкин
Степан Кувыкин (Степан Иван улы Кувыкин,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Балакау районы
Балакау районы (Балаковский район) — Сарытау өлкәсе керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Балакау шәһәре.
Тарих
Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Вольск округы эчендә оештырылган. Аның элекке
1934 елдан — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе.
Гуща (Люблин воеводалыгы)
Гуща  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балакау районы
Тарих
1959 елда район бетерелгән Красавка районы территориясе кертелгән.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (92%), татарлар (1,7%), украиннар (1,7%).
Тарихы
Яңа Әләзәнгә 1820-елларда Пенза губернасының Урта һәм Түбән Әләзән авылларыннан күчеп утыручылар нигез сала. 1940 елга кадәр мәчет, 1962 елга кадәр сигезьеллык татар мәктәбе була.
Хәзерге торышы
1998 елдан Балакау шәһәрендә «Мирас» татар-башкорт милли-мәдәни үзәге эшли, аның каршында вокаль һәм хореографик коллективлар, студияләр, яшьләр һәм хатын-кызлар клублары бар. Һәр елны Татар мәдәнияте көннәре үткәрелә. Балакау районы һәм Балакау шәһәренең мөселман дини берләшмәсе эшли, мәчет төзелә. Хәзерге вакытта Яңа Әләзән урта мәктәбендә татар теле факультатив дәрес буларак укытыла.
Административ бүленеш
Балакау районы 1 шәһәр җирлеге һәм 16 авыл җирлеге керә.
Спиделе
Спиделе — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сейнт-Флориан
Сейнт-Флориан — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Янковице (Пщинский повяты)
Янковице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блитар
Географиясе
Блитар Җава утравының көнчыгыш өлешендә урнашкан.
Йокушлу (Юсуфэли)
Йокушлу (Yokuşlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Милювка (Кече Польша воеводалыгы)
Милювка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Куприянов
Иван Куприянов (Иван Дмитри улы Куприянов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Елпайн-Нортвест (Вайоминг)
Елпайн-Нортвест  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Елпайн-Нортвест халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ремзе
Ремзе (Remse) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аревиль
Аревиль — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Дестерру
Дестерру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ак диңгез
Ак диңгез (Белое море) —Төньяк Боз океаны диңгезләренең берсе. Россия ярларын юа.
(13677) Alvin
Тарихы
1997 елның 2 июлендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 NK1» саналган.
Коздере (Назилли)
Коздере (Kozdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Николай Ломодуров
Николай Ломодуров (Николай Зинови улы Ломодуров,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Элбертон (Джорджия)
Элбертон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Элбертон шәһәре  елда нигезләнгән.
Зуево (Киров өлкәсе)
Зуево (Зуево) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Хелкиу (коммуна)
Хелкиу — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(6436) Коко
Тарихы
1985 елның 13 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 JX1» саналган.
Амста-Игол
Амста-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Лелен-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лышчыки
Лышчыки (Лышчыкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бишта-Купеле
Бишта-Купеле — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Нулан
Нулан — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Нове Рогово
Нове Рогово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гунуңситоли
Гунуңситоли (Gunungsitoli) — Индонезиянең Төньяк Суматра правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Гунуңситоли Ниас утравында урнашкан.
Янковице (Рациборский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сигалес
Сигалес — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Гуж (Сысола кушылдыгы)
Зур Гуж — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6437) Строганов
(6437) Строганов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 28 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QS7» саналган.
(13678) Shimada
(13678) Shimada — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 6 июлендә T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 NE11» саналган.
Гущка-Дужа
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ивановски (Яшел Үзән районы)
Ивановское — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Халык саны — 136 тирәсендә. Почта индексы — 422534.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар, татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Друхш
Саййяд Друкш гыйбадәтханәсенең башта төзелүе 12-енче гасырда Патша Сурьяварман II (хөкем итү еллары: 1113-1150) хөкем итү вакытында булган. Вишну Ходаена багышланып, ул патшаның дәүләт гыйбадәтханәсе һәм башкала шәһәре итеп төзелгән. Ни нигезләү стеласы, ни гыйбадәтханәгә карый торган хәзерге заман язмалары табылмаганга күрә, аның башлангыч исеме мәгълүм түгел, әмма ул төп Ходай хөрмәтенә Враһ Вишнулок дип мәгълүм булырга мөмкин булган. Ул хәзерге Сием Реап шәһәреннән 5,5 км төньякта һәм Бапхуонда үзәге булган элеккеге башкаладан бераз көньякта һәм бераз көнчыгышта урнашырга мөмкин булган. Патша үлеменнән соң эш бетәргә тиеш булган, шулай да кайбер барельефлар тәмамланмыйча калган. 1177 елда Ангкор Кхмерларның еш дошманы булып торган Тямпа тарафыннан таланган булган. Шуннан соң империяне яңа патша Джаяварман VII торгызган, ул яңа башкаланы нигезләгән һәм төньякка берничә километр ераклыкта дәүләт гыйбадәтханәсен (тәңгәл килгән рәвештә Ангкор Тхом һәм Байонны) нигезләгән. 14-енче яки 15-енче гасырларда гыйбадәтханә Тхеравада Буддист куллануы өчен үзгәртелгән булган, бу хәзергәчә кадәр дәвам итә. Ангкор Ват Ангкор гыйбадәтханәләре арасында гадәти түгел, һәм гәрчә 16-ынчы гасырдан бирле монда әзрәк кеше килсә дә, ул бөтенләй ташландык хәлгә килмәгән. Аның канавы шулай ук джунглидан берникадәр саклау тәэмин иткән. Шул вакыт тирәсендә гыйбадәтханә Преаһ Писнулок буларак мәгълүм булган, бу Сурьяварманның үлеменнән соң титулы хөрмәтенә.
Изеле (Вербано-Кузио-Осола)
Изеле — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
HD128540
HD128540 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мөбарәк Галиев
Галиев Мөбарәк Касыймхан улы—сугыш һәм хезмәт ветераны.
Бөек Ватан сугышында катнашу
1942 елда М.Галиев Кызыл Армия сафларына алына. Шушы көннән алып 1944 елның башына кадәр ул фронтта. Сталинград, Ворошиловград, Харьков, Запорожье өлкәләрен, күптән түгел үзе эшләп йөргән Донбассны фашистлардан азат итү сугышларында артиллерист буларак катнаша. 1944 елның гыйнварында каты яралана, озак вакыт госпитальләрдә дәваланганнан соң инвалидлык алып туган ягына кайта. Аның сугышчан юлы күп медальләр белән бәяләнә.
Сугыштан соңгы чорда хезмәте
Яраларыннан савыкканнан соң М.Галиев 1947 елга кадәр Дәүләт Куркынычсызлыгы комитетының Балтач бүлегендә хуҗалык эшләрен алып бара. 1948-1952 елларда ул кабат Донбасста—Горловка шахталарында күмер чаба.
1952 елдан соң аның егерме ел гомере халыкка кино хезмәте күрсәтүгә багышлана. Район кино челтәре директоры буларак иң артта калган оешманы республикада иң алдынгылар рәтенә чыгара.
Мактаулы исемнәре һәм дәүләт бүләкләре
Шушы тырышлыгы өчен 1977 елда «Почет билгесе» ордены белән бүләкләнә. 1975 елда М.Галиевкә «СССР кинематографиясе отличнигы» билгесе бирелә. 1973 елда ул Татарстан  АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исемгә лаек була.
Җәмәгать эшләре
Актив җәмәгать эшлеклесе. Район газетасының актив хәбәрчесе. Болар өстенә М.Галиев  танылган үзешчән шагыйрь. Аның шигырьләренә танылган композиторлар язган җырлар халык арасында популярлык казанды.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Нидерланд
Нидерла́нд Патшалыгы́ (Нидерла́нд, нидерл. Koninkrijk der Nederlanden) – Көнбатыш Европада урнашкан дәүләт. Нидерланд Төньяк диңгез белән юыла (451 км). Нидерланд күршеләре – Алмания (577 км) һәм Бельгия (450 км).
Илнең башкаласы булып Амстердам санала, ләкин дәүләтнең парламенты һәм хөкүмәте Һаага шәһәрендә урнашкан. Роттердам – илнең иң зур порты, шулай ук ул дөньяның иң зур портлары арасында тора, ә Утрехт – ил тимер юлларының үзәге. Һаага, Амстердам, Утрехт һәм Роттердам шәһәрләре Рандстад дип исемләнгән агломерацияне төзиләр, анда якынча 7,5 млн. кеше яши.
Кариб диңгезендә урнашкан Аруба утравы һәм Нидерландның Антиль утраулары белән берлектә Нидерланд Нидерланд Патшалыгы дип исемләнгән дәүләтне төзиләр. Патшалык әгъзалары арасында мөнәсәбәтләр Нидерланд Патшалыгы Хартиясе (нидерл. Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden) белән көйләнә. Бу Хартия 1954нче елда кабул ителде.
Нидерландны еш кына Голландия дип атыйлар, ләкин бу исем дөрес түгел, чөнки Төньяк һәм Көньяк Голландия бары тик Нидерландарның 12 провинциясеннең икесен генә тәшкил итә, ләкин бу өлкәләр иң алга киткән провинцияләр булу сәбәпле, Голландия исеме гадәткә төште.
Европа берлегенә керә.
Тарих
Нидерландта инде соңгы Боз чорыннан башлап кешеләр яшәгәннәр. Кеше эшчәнлегенең иң иске эзенә 100 мең ел. Беренче кешеләр аучылар булганнар, һәм шулай ук азык-төлек җыеп гомер кичергәннәәр.
Римлылыр килгәндә, Нидерландта алман кабиләләре яшәделәр(тубантлар, канинефатлар һәм фризлар монда инде безнең эрага кадәр 600 елында килделәр). Рим империясе вакытында Нидерландның көньяк өлеше римлылар контроле астында булды.
left|200px|thumb|[[Вильгельм I Оранлы]] Урта гасырларда Аскы илләр (хәзерге Нидерланд һәм Бельгия) Изге Рим империясенә кергән төрле графлык һәм герцоглыклардан торды. XVI гасырда Габсбурглар нәселе ярдәмендә алар бер дәүләткә берләштерелгән. Испан патшасы Филиппа II дәүләтне үзәкләштерергә торышты, ләкин Вильгельм I Оранлы җитәкләгән инкыйлаб ярдәмендә дәүләтнең бәйсезлеге игълан ителде. Рәсми рәвештә бу бәйсезлек бары Сиксәнъеллык сугыштан соң гына танылды (1568–1648 еллар). XIX гасыр башында, француз окупациясе беткәч, Нидерланд Оран нәселе җитәкчелегендәге патшалыкка әйләнделәр. 1830 елда Бельгия рәсми төстә Нидерландтан чыкты һәм бәйсез патшалык булды. Люксембург бәйсезлекне 1890 елда алды. Либераль сәясәтчеләр басымы астында 1848 елда дәүләт конституцион монархлы парламент демократиясенә әйләнде. Әлеге сәяси халәт фашист окупациясе чорыны санамыйча, хәзерге көнгә кадәр дәвам итә.
1957 елда Нидерланд Европа Берлегенең нигез салучылары арасында булды. Ләкин 2005 елда Европа Конституциясе буенча референдумда Нидерланд халкының күпчелеге ризасызлык белдерде.
Географик мәгълүмат
right|200px|thumb|Нидерланд, иярченнән фотосүрәт. Нидерланд – тыгызлыгы буенча Европаның иң зур илләренән берсе.
Сәясәт
thumb|170px|right|[[Беатрикс — 2013 елда тәхеттән ваз кичә, 2013 елдан Нидерланд принцессасы.]] thumb|170px|right|Хөкүмәтнең башлыгы – премьер-министр [[Марк Рютте]]
1815нче елда кабул ителгән конституциягә күрә төп хакимлек иясе – патша, ләкин икепалаталы парламентның да кануннар чыгару хокукы булган. Хәзерге конституция 1848нче елда кабул ителгән иде. Бу конституцияне «тыныч инкыйлаб» дип атаганнар, чөнки ул кинәт кенә патшаның хакимлиген бетергән. Хәзерге конституциягә күрә парламент туры саулауларда сайлана, һәм илдә зур роль уйный. Шулай итеп, Нидерланд Европада абсолют патшалыктан конституцион патшалыкка һәм демократиягә күчкән илләрнең иң алдынгылар арасында.
1917нче елда конституциягә яңа үзгәрешләр нәтиҗәсендә саулау хокукы бөтен 23 яшькә җиткән ир-кешеләргә бирелде, ә 1919нчы елда хатыннарга да. 1971нче елдан башлап сайлау хокукы барлык 18 яшькә җиткән кешеләрдә бар. Зур үзгәрешләр конституциягә 1983нче елда кертелгән. Моннан башлап, Нидерланд гражданнарына сәяси генә түгел, шулай ук социаль хокуклар гарантияләнә: дискриминациядән яклау, үлем җәзасын алып ату, яшәү минимумга хокук. 1983нче елдан соң конституциягә тагын төрле үзгәрешләр кертелде, мәсәлән армиядә хөзмәт итүне чакыру буенча бетерделәр.
Рәсми төстә буларак, илнең башлыгы — патша, ләкин чынбарлыкта хакимият премьер-министр кулында. 1980-2013 елларда Нидерланд патшабикәсе — борынгы Оран династиясеннән Беатрикс. 2013 елдан анын өлкән улы Виллем-Александр — Нидерланд короле. Тәхет варисы — Виллем-Александрның өлкән кызы Кристина-Амалия. 1890 елдан 2013 елга кадәр Нидерланд патшалары – бары тик хатын-кызлар булды. Еш кына патшалар үз урыннарын яшьрәк кешеләргә бирәләр, Беатрикс та моны эшләде. Чынлап алганда, патша сәяси сорауларга тими, бары тик рәсми церемонияләрдә китнаша, ләкин аның яңа хәкүмәтнең формалашуда зур йогынтысы бар.
Канун чыгару органы – Генераль штатлар. Алар ике палатадан тора: беренче (75 урын) һәм икенче (150 урын).
Халык
2008нче елның 1 июленә эшләнгән бәяләү буенча Нидерландның халык саны – 16 440 133 кеше. Халык саны буенча эшләнгән исемлектә Нидерланд 60нчы урында торалар. Башка Европа илләренә караганда, Нидерландның халык саны бик тиз үсә: 1850нче елда 3 млн. кеше, 1900нче елда 5 млн. кеше, 2000нче елда 16 млн. кеше.
Икътисад
Уңайлы яклар: югарыклассификацияле һәм күптелле эшчеләр. Шәп инфраструктура. Бөтен дөнья буйлап эшләгән Philips һәи Shell кебек зур концернлары. Түбән инфляция (2004 елда 4,5 %) һәм түбән эшсезлек (3 %).
Тискәре яклар: салымнарның өчтән бере социаль түләүләргә бара.
Нидерландта заманча постиндустриаль икътисад бар. Иң мөһим яклар:
Дәүләт һимны
Het Wilhelmus
(беренче һәм алтынчы куплетлары)
Wilhelmus van Nassouwe ben ik, van Duitsen bloed, den vaderland getrouwe blijf ik tot in den dood. Een Prinse van Oranje ben ik, vrij onverveerd, den Koning van Hispanje heb ik altijd geёerd.
Mijn schild ende betrouwen zijt Gij, o God mijn Heer, op U zo wil ik bouwen, Verlaat mij nimmermeer. Dat ik doch vroom mag blijven, uw dienaar t’aller stond, de tirannie verdrijven die mij mijn hart doorwondt.
Вилһелм җыры
(тәрҗемәсе)
Вилһелм ван Нассаумын, Халкым каны кал(е)бемдә, Ватаныма биргән анттан Ваз кичмәм гом(е)ремдә. Асыл зат Оран угланы, Тугры намусыма, Испан кыйралына бары Хөрмәт кылам гына.
Калканым Син, терәгем Син, Кодрәтле, газиз Аллам. Гаҗиз итмә мине, Тәңрем, Сиңа гына таянам. Хак тарафта булырмын Мәңге Синең колың; Бетсен йөрәкне, халкымны Телгәләгән золым.
Дин
Нидерланд — дәүләт дине булмаган дөньяви дәүләт. Әмма илдә дин тоту иреге бар. Илдә христианлык өстенлек итә. Христианнарга 7 млн 414 мең кеше (43,4 %) керә, аларның 4 млн 359 меңе — католиклар (26,6 %); протестантлар, нигездә, кальвинистлар һәм лютераннар - 3 млн 033 мең кеше (16,8 %). Иммигрантлар исәбенә мөселманнар саны 880 мең кеше тәшкил итә (5,8 %). Мөселманнар, нигездә, эре шәһәрләрдә яши. Илдә яһүд җәмгыяте элек-электән булган, хәзерге вакытта 30-35 мең кеше исәпләнә. Һинд дине тарафдарлары 215 000 кеше (1,3 %), буддачылар 1,0 %.
Көнчыгыш Себер диңгезе
Көнчыгыш Себер диңгезе (Восточно-Сибирское море) —Төньяк Боз океаны диңгезләренең берсе. Россия ярларын юа.
Дестерру-ди-Энтри-Риус
Дестерру-ди-Энтри-Риус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Елпайн-Нортист (Вайоминг)
Елпайн-Нортист  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йокушлу (Калкандере)
Йокушлу (Yokuşlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Калкандере илчесенә караган бер авыл (köy).
Армонвиль
Армонвиль — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Минога
Минога — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ройт (Фогтланд)
Ройт (Reuth) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акташ (Чүнгүш)
Акташ (Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чүнгүш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Беличья (Ватылька кушылдыгы)
Беличья — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ватылька елгасының сул ярыннан 194 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хелмаджу (коммуна)
Хелмаджу — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Спиешть
Спиешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Секшн (Алабама)
Секшн  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Ар-Игол
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Авокадо
Авока́до (аллигатор грушасы, лат. Persea americana) – лавр гаиләдә булган яшел үсемлекләрнең төре, шулай ук алай шул үсемлекнең җимеше атала.
Лышчыцы
Лышчыцы (Лышчыцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Дмитрий Нестеров
Дмитрий Нестеров (Дмитрий Леонтий улы Нестеров,, — , ) — агроном, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Дестерру-ду-Мелу
Дестерру-ду-Мелу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нове Росцишево
Нове Росцишево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13679) Shinanogawa
(13679) Shinanogawa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Голякова (Туринская Слобода районы)
Голякова (Голякова) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
(6438) Суарес
(6438) Суарес — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 18 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BS3» саналган.
Индирчато-Се
Индирчато-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Салета елгасының уң ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Федор Павлов
Фөдор Павлов (Фөдор Максим улы Павлов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Коздере (Енишеһир)
Коздере (Kozdere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сигуньюэла
Сигуньюэла — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Эллавилл (Джорджия)
Эллавилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эллавилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йолагелди (Хавса)
Йолагелди (Yolageldi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Хавса илчесенә караган бер авыл (köy).
Биловежа (Словакия)
Биловежа  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Айрат Мәрдиев
Айрат Мәрдиев (1 гыйнвар,1987 ел, Яр Чаллы ) "КАМАЗ-Мастер" командасының Россия автоузышчысы. "Дакар ралли- 2015" җиңүчесе.
Айрат Илгизәр улы Мәрдиев 1987 елның 1 гыйнварында  Яр Чаллы да туган. Аның әтисе Илгизәр Мәрдиев - шулай ук раллий пилоты, 2014 елның 24 августында фаҗигале төстә һәлак булган. Айрат Дакар-2015 раллиендагы Җиңүен әтисенә багышлый.
Мирошув
Мирошув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гущка-Мала
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Янковице (Рибницкий повяты)
Янковице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антарктида
Антарктида (ἀνταρκτικός — Арктиканың киресе) — Җир шарының иң көньягында урнашкан кыйтга. Антарктиданың үзәге якынча Көньяк географик полюсы белән бер ноктада. Антарктида Көньяк океан сулары белән юыла (элек бу океанны Һинд, Тын һәм Атлантик океаннар буларак карадылар). Кыйтга мәйданы — км². Антарктида — үз табигатенең кабатланмас булуы белән бердәнбер һәм гаҗәеп кыйтга. Поляр тикшеренүчеләр аңа җансыз, кешесез, серле, ак бозлык материгы дип исем биргәннәр. Кышын анда поляр төннәр, ә җәен поляр көннәр күренеше була. Кояш чыгу һәм бату күренешен елына фәкать бер генә тапкыр күзәтеп була. Антарктида — җирнең иң биек һәм иң салкын материгы. Анда җирдәге төче суның -ы тупланган.
Географик урыны
Антарктида — Җирнең иң көньягына урнашкан кыйтга. Ул тулысынча диярлек көньяк поляр түгәрәк читләрендә ята. Антарктиданы һәм аның янындагы утрауларны, шулай ук к. к.-нең 50—60-ына кадәрге океан өлешен берләштерүче көньяк поляр өлкәне Антарктика дип атыйлар.
Ачу һәм тикшерү тарихы
Антарктида 1819 елда Ф. Ф. Беллинсгаузен Һәм М. П. Лазарев җитәкчелегендәге «Восток» һәм «Мирный» корабларында Беренче рус антарктик экспедициясе вакытында ачыла. 1911 елның 14 декабрендә норвегияле Руаль Амундсен, ә бер айдан соң — 18 гыйнварда — англияле Роберт Скотт Көньяк полюска аяк басалар.
Табигате
Материк бөтенләе белән диярлек бозлык капламы белән капланган. Аның калынлыгы уртача чамасы, ә көнчыгышта -га кадәр җитә. Материкның бозны да исәпкә алганда уртача биеклеге.
Федор Рябов
Фөдор Рәбов (Фөдор Андрей улы Рәбов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Ерапегоу (Вайоминг)
Ерапегоу  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Антарктида
Табигате
Антарктида өслегенең өчтән бере чамасы океан өсте тигезлегеннән түбәнрәк урнашкан. Бозлык астында тау тезмәләре һәм массивлары бар. Көнбатыш Антарктида нык тармакланган. Антарктика ярымутравы һәм кыйтганың көнбатыш кырые буйлап таулар төзелеп киткән. Монда кыйтгадагы иң биек тау массивы () һәм иң тирән иңкүлек (-) урнашкан. Материкның кырыенда Росс диңгезе утрауларының берсендә хәрәкәт итүче Эребус вулканы бар.
Паланчок Бхагвати Гыйбадәтханәсе
Гыйбадәтханә Бхагавати хөрмәтенә аталган Паланчок калкулык өстендә урнашкан, аның биеклеге 1563 метр һәм ул юл белән Арнико Шоссесы белән тоташтырылган. Гыйбадәтханәгә күп пилигримнар килә, бигрәк тә Сишәмбе һәм Шимбә көннәрендә һәм корбан бирелә. Бөек Дасайн фестивале фасылында бөтен халык Паланчоук Бхагаватига дини сәфәргә килә.
Ароль (Вогез)
Ароль — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Паланчок Бхагвати Гыйбадәтханәсе
Паланчоук Бхагавати Дурга Алиһәсен чагылдыра һәм монда Рудра яки Химса тәэсирен күрми. Ул тыныч, яратучы һәм алкышлар бирә. Дини әһәмияткә өстәп калкулык өстеннән матур күренешләр һәм манзаралар күреп була.
Ерапегоу (Вайоминг)
Географиясе
Ерапегоу халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Люция Гыйззәтуллина
Люция Гыйззәтуллина - журналист, тәрҗемәче
Ерапегоу (Вайоминг)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антарктида
Табигате
Антарктиданың климаты бик кырыс — анда хәтта җәен дә тәүлеклек уртача җылылык −35 °С-дан югары күтәрелми, ә кышын −75 °С-дан да түбәнрәк була. Җирдәге иң түбән температураны (−89,2 °С) Антарктидадагы «Восток» станциясендә төркиләр.
Люция Гыйззәтуллина
Тәрҗемәи хәле
Гыйззәтуллина Люция Әнвәр кызы 1953 елның 3 ноябрендә Татарстан ның Әгерҗе районы Кадыбаш авылында туган. 1971 елда Кадыбаш авылы мәктәбендә ун сыйныфны тәмамлаган. 1971-1976 елларда  Казан дәүләт университеты ның татар теле һәм әдәбияты бүлегендә белем ала.
Антарктида
Табигате
Җәен Антарктида Кояш җылысын экваториаль өлкәләргә караганда да күбрәк ала, ләкин бу җылылыкның -ы кар һәм бозлар тарафыннан чагылып, кире кайтарыла. Җәй бик кыска була. Яр буенда җылылык 0 °С-ка кадәр күтәрелә.
Люция Гыйззәтуллина
Иҗат эшчәнлеге
1976 елда Татарстан китап нәшрияты нда  корректор, өлкән корректор, аннары редактор булып эшли.
1992 елдан ул – «Мәгариф» милли нәшриятында балалар әдәбияты редакциясе мөдире хезмәтендә.
Люция Гыйззәтуллина – әдәби иҗат эшенең тәрҗемә өлкәсе вәкиле. Әдәби тәрҗемә белән ул Татарстан китап нәшрияты нда эшләгәндә шөгыльләнә башлый. Әүвәлге тәрҗемә хезмәтләре – рус, украин, казакъ язучыларының повесть, хикәяләре «Рәхмәт сиңа, солдат!» (1984), «Нәниләргә бүләк» (1985, 1988), «Дуслык аланы» (1987), «Дала гөлләре» (1991), «Сыбызгы сере» (1996) һәм башка исемнәрдә чыккан күмәк җыентыкларда дөнья күрә.
Беренче мөстәкыйль тәрҗемә китабы – танылган балалар язучысы С.Радзиевскаяның табигать турындагы хикәяләре тупланган «Урман әкияте» җыентыгы 1988 елда нәшер ителә. Шулай ук кече яшьтәге мәктәп балалары өчен хайваннар, кош-кортлар, җәнлекләр дөньясына багышланган «Баллы яңгыр» (1992) китабы, балалар өчен рус халык әкиятләрен эченә алган «Куян күчтәнәче» (1998), «Бармак малай» (2006), «Әтәчкәй – алтын кикриккәй» (2007) җыентыклары һәм бигрәк тә Л.Толстойның «Хаҗи Морат» (2000) повесте тәрҗемәләре Л.Гыйззәтуллинаның әдәби тәрҗемә өлкәсендәге зур иҗади уңышы буларак кабул ителә.
Тәрҗемәләреннән «Куян күчтәнәче» җыентыгы «2000 ел китабы» конкурсында махсус диплом белән бүләкләнә. «Хәзинә», «Милли әдәбият китапханәсе», «Бала күңеле», «Балачак әдипләре» кебек исемнәр астында серияләп чыгарыла торган китапларны оештыра, төзи һәм басмага әзерли.
Аның хезмәт җимеше булган китаплар – республика «Ел китабы» конкурсының даими дипломантлары.
Бүләкләре
Абдулла Алиш исемендәге премия лауреаты
«Казанның 1000 еллыгы» медале
1996 елдан Татарстан һәм Россия Журналистлар берлеге әгъзасы.
1999 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
Төп тәрҗемә китаплары
Радзиевская С. Урман әкияте: хикәяләр. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1988. – 168 б. – 15000 д.
Сладков Н. Баллы яңгыр: әкиятләр, хикәяләр. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1992. – 255 б. – 15000 д.
Толстой Л. Хаҗи Морат: повесть. – Казан: Мәгариф, 2000. – 207 б. – 2000 д. Бармак малай: рус халык әкиятләре. – Казан: Мәгариф, 2006. – 40 б. – 2000 д. Әтәчкәй – алтын кикриккәй: рус халык әкиятләре. – Казан: Мәгариф, 2007. – 48 б. – 2000 д.
Андерсен Һ. Унике сәяхәтче: әкиятләр. – Казан: Мәгариф, 2008. – 175 б. – 2000 д.
Күгәрченем, син дә гөрлә...: балалар өчен җырлар. – Казан: Мәгариф, 1994. – 127 б. – 15000 д.
Татар акылы: татар язучылары афоризмнары / соавт. А.Яхин, Л.Шәрифуллина. – Казан: Мәгариф, 2002. – 207 б. – 3000 д
. Йокы әкиятләре: татар халык әкиятләре. – Казан: Мәгариф, 2004. –119 б. – 3000 д.
Матбугат йорты – гомер китабы: истәлек-хатирәләр. – Казан: Мәгариф, 2006. – 271 б. – 1000 д.
Таныш көйләр: 50–60 нчы еллар татар прозасы. – Казан: Мәгариф, 2007. – 415 б. – 2000 д.
Аккош күле – илһам аланы: истәлек-хатирәләр. – Казан: Мәгариф, 2007. – 191 б. – 1000 д.
Чыганак
Шәрифуллина Л. Сабыйларга куян күчтәнәче // Мәгърифәт. –1998. – 12 дек. Нурмөхәммәт Т. Люция 21 нче гасырга атлый // Шәһри Казан. – 1999. – 12 март.
Зыятдинова Ф. Үлми торган кеше // Мәдәни җомга. – 2001. – 24 авг. Миннибаев К. Золотой век // К.Миннибаев. Перевод – это искусство. – Казань: Татар. кн. изд-во, 2004. – С. 65–67
Хелмеджел (коммуна)
Хелмеджел — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Диадема (Бразилия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Диадема (Бразилия)
(13680) 1997 PY
(13680) 1997 PY — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 4 августында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PY» саналган.
Лаптевлар диңгезе
Лаптевлар диңгезе (море Лаптевых) —Төньяк Боз океаны диңгезләренең берсе. Россия ярларын юа.
Риза (шәһәр)
Риза (Riesa) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изенго (Кремона)
Изенго — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изенго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кара диңгезе
Физик-географик урыны
Диңгез Ауразияның төньяк яры һәм Яңа Җир, Франц-Иосиф, Төньяк Җир, Гейберг утраулары белән чикләнгән. Диңгезнең төньяк өлешендә, 1924 елда ачылган Бизе утравы урынлашкан.
Диңгез башлыча су баскан урыннарда (шельфта) урынлашкан, бик күп утраузар калған. Тирәнлеге 50—100 метр, иң зур тирәнлек 620 метр. Мәйданы 893 400 км².
Кара диңгезе Россиядә иң салкын диңгезләрнең бересе, тик елгалар тамагында гына җәй су температурасы 0 °C югарырак була. Томан һәм штормлар еш була. Елның күп вакытында диңгез боз белән капланган.
Василий Солонин
Васили Солонин (Васили Степан улы Солонин,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
Асес-Еган
Асес-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дымково (Нема районы)
Дымково (Дымково) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кажим (Сысола кушылдыгы)
Кажим — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 68 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6439) Тироль
(6439) Тироль — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 13 февралендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CV» саналган.
Акташ (Испир)
Акташ (Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любажэрдзе
Любажэрдзе (Любажэрдзе ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Нове Румунки
Нове Румунки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.