cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Река (Лашко)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капитан
Капитан — күпчелек дәүләтләрнең хәрби көчләрендә офицерлык дәрәҗәсе.
Урта гасырларда Франциядә пәйда булган, Россиядә — XVI гасырдан билгеле. Элекке СССРда — 1935 елдан гамәлдә.
Хәрби-диңгез флотында 1 нче, 2 нче, 3 нче ранг капитаны һәм капитан-лейтенант коры җир гаскәрләрнең полковник, подполковник, майор һәм капитан дәрәҗәләренә туры килә.
Куругүней (Байбурт)
Куругүней (Kurugüney) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Млиниско (Великопольское воеводалыгы)
Млиниско  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 894
NGC 894 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ульрихскирхен-Шлайнбах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нортфилд (Массачусетс)
Нортфилд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ришево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ришево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19303) 1996 TP1
Тарихы
1996 елның 5 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TP1» саналган.
Мещерский (ай кратеры)
Мещерский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 65,94 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иван Всеволодович Мещерский (1859—1935) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Көлке көне
Көлке көне — башкаларны көлдерү, юмор ярдәмендә елмайтуга багышланган чара. Күп мәдәниятләрдә 1 апрель көнне билгеләнгән рәсми булмаган бәйрәм. Испаниядә бу бәйрәм 28 декабрь көнне билгеләнә.
Пынарлы (Месудие)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Илер-Сен-Мемен
Сен-Илер-Сен-Мемен — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Горень
Горень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Терентьевка
Терентьевка – топоним.
Ист-Миллинокет (сан алу урыны, Мэн)
Ист-Миллинокет  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ист-Миллинокет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Реп (Словенська Бистриця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Печенкино (Кызыл Армия районы)
Печенкино (Печенкино) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD24217
HD24217 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Камышлытамак
Камышлытамак (Ҡамышлытамаҡ) — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Иваняне
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кювиллер
Кювиллер (Cuvillers) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Камбре кантонына карый.
Сен-Жюльен-де-л’Эска
Сен-Жюльен-де-л’Эска — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Майор
Майор - күпчелек дәүләтләрнең кораллы көчләрендә әфисәрлек дәрәҗәсе. XVII гасырда барлыкка килә. Россия патшалыгы һәм империясе чорында 1689-1731 һәм 1798-1894 елларда бар булган, ССРБда - 1935 елдан.
Шчопаны
Шчопаны (Шчопаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөлова (Элмалы)
Гөлова (Gölova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Удриче-Колёния
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4645) Tentaikojo
(4645) Tentaikojo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кәримә Нигъмәтуллина
Кәримә Нигъмәтуллина (3 апрель, 1984 ел, Мәскәү) — галим-математик, Мәскәү генераль планының фәнни-тикшеренү һәм проектлау институты директоры вазифасын үти (2013 елның 1 февраленнән ).
(19304) 1996 TQ1
(19304) 1996 TQ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кәримә Нигъмәтуллина
Биография
1984 елда Мәскәүдә зыялы гаиләдә дөньяга килә. Әтисе Роберт Нигъмәтуллин — физика-математика фәннәре докторы, Россия фәннәр академиясе академигы. Әнисе Венера Нигъмәтуллина – техник фәннәр кандидаты.
(19304) 1996 TQ1
Тарихы
1996 елның 5 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TQ1» саналган.
Кәримә Нигъмәтуллина
Биография
Кәримә өченче класста укыганда аның әтисенә АКШ коллегалары белән эш алып барырга тәкъдим ясыйлар. Нигъмәтуллиннар гаиләсе вакытлыча АКШга күченә. Анда Кәримә Albany Academy for Girls мәктәбенә укырга керә. Өлкән классларда физика буенча Кәримә эшләгән проект Нью-Йорк штатында иң яхшы дип табыла. Соңрак проекты Сан-Хоседа Intel International Science and Engineering Fair белән халыкара олимпиадасында катнашып беренче дүртлеккә керә.
Шушы уңышлары һәм Albany Academy мәктәбен медаль белән тәмамлау аңа Принстон университетында дәүләт хакына белем алу мөмкинчелеген бирә. Университеттан соң MIT аспирантурасын тәмамлый. Аспирантурада ул гамәли математика буенча диссертация яклый. Диссертация темасы буларак ул инфекцион чирләрнең таралуын модельләүне сайлый.
Параллель рәвештә Кәримә Бостонда консалтинг фирмасында эшли һәм MITда белем бирә.
Умхаузен
Умхаузен — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Кәримә Нигъмәтуллина
Биография
2009 елдан алып 2012 елга кадәр АКШ Сәламәтлек саклау министрлыгы өчен математик, компьютер модельләр эшләп чыгару һәм программалар язу буенча проектка нигез салучы һәм аны җитәкләүче була.
2012 елның апреленнән — Мәскәү генераль планының фәнни-тикшеренү һәм проектлау институты мөдире урынбасары булып билгеләнә. 2012 елның 24 августыннан оешма мөдиренең беренче урынбасары була. 2013 елның 1 февраленнән оешма мөдире вазифаларын үти.
Умхаузен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Йодозёри
Йодозёри — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 895
NGC 895 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Брахтталь
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прохаско
Прохаско (Прохаско) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Вейсәлли (Гөйчай)
Вейсәлли  (Veysəlli ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Бенилюкс
Көнбатыш Аурупадагы өч монархияне (Бельгия, Нидерландлар, Люксембург) үз эченә алучы икътисади берләшмә. Берләшмәнең атамасы өч дәүләтнең атамасындагы беренче хәрефләрдән оешкан. Бенилюкс берләшмәсендә яшәүчеләр саны якынча 27,5 млн кеше, гомум мәйданы 74640 км² тәшкил итә.
Чын барлыкта Бельгия революциясе (1830) кадәр илләр бер дәүләт булды.
Иоанн Сырцов
Иоанн Сырцов (Иоанн Яковлевич Сырцов,, — , ) — чиркәү тарихчысы, дини язучы, Кострома руханилар семинариясе ректоры (1897-1902).
Репище (Видем)
Репище  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норфолк (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курудере (Чукурҗа)
Курудере (Kurudere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Чукурҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Аннексия
Аннексия - берәр илне яки аның бер өлешен берьяклы рәвештә башка илгә көчләп кушу.
Халыкара хокук нигезендә аннекския — агрессия төрләреннән берсе булып, хәзерге вакытта халыкара-хокукый җавалылыкны китереп чыгара. БМО Низамына нигезләнеп һәрнинди суверен дәүләтнең территориаль бөтенлегенә яки сәяси мөстәкыйльлегенә каршы көч куллану яисә көч куллану белән янау тыела.
(19305) 1996 TH10
(19305) 1996 TH10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 9 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TH10» саналган.
Порнэ-Яха (Седэ-Тарка кушылдыгы)
Порнэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Седэ-Тарка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Күчмә кошлар
Күчмә кошлар һәм кошлар миграциясе дигәндә, бер урыннан икенче урынга күчеп килүче кошлар күздә тотыла. Бу экологик яки азык табу шартлары үзгәрү белән барлыкка килә, яки үрчү үзенчәлекләре һәм оя кору, кышлау өчен территория эзләүдән килеп чыга. Хайваннар миграциясенең бер формасы. Миграция – климаттагы сезонлы үзгәрешләргә һәм аларга бәйле факторларга яраклашу (азык табу, ачык су һәм башкалар). Кошларга, башка төр җир хайваннарыннан аермалы буларак, оча белү сәләте, күченү өчен күбрәк мөмкинлекләр бирә. Миграция төрләре. Кошларның сезонлы күчүен характер буенча: күчләп, төркемләп яшәү, күчмә төрләргә бүлеп йөртәләр. Кайбер кошлар, аерым шартларда, башка хайваннар кебек, килгән территорияләренә кире кайтмаслык итеп урнашып калалар, яки шул регионнан читтә даими яшәргә яраклаша, болар күчмә кошларга керми. Кошларның даими торып калуы, ландшафтның табигый үзгәрүләренә – урмандагы янгыннар, урманнар киселү, сазлыкларның киптерелүе һәм башкалар белән бәйле булырга мөмкин. Мондый шартларда кошлар үзләренә яңа урын эзләргә мәҗбүр булалар һәм аларның болай күчүе яшәү шартларына да, ел фасылларына да бәйле түгел. Яраклашып яшәүчеләрне еш кына интродукция – регионнарга яңа төрләрнең күчеп килүе керә, моңарчы алар анда җан асрамаганнар. Соңгысына, мәсәлән, гади сыерчыкны кертеп була. Тәгаенләп кенә аларны утырма, кабиләләп, күчеп яшәүче кош дип тә әйтеп бетереп булмый: популяция төрләре дә, кош төре дә бер үк булса да үзләрен төрлечә тотарга мөмкиннәр. Мәсәлән, кычыткан чыпчыгы кошларның таралу өлкәсеннән чыгып,  Европаның күпчелек өлешен һәм төньяк Командор белән Алеут утруауларында утырма кош буларак яши, ә Канада да һәм АКШ ның төньягында кабиләләп яши, ә Рәсәйнең төньяк-көнбатышында, Скандинавиядә һәм Ерак Көнчыгышта күчмә кош булып санала. Гади сыерчык белән зәңгәр саесканда да (Cyanocitta cristata) шул ук хәл, кыш җиткәч аларның бер өлеше территориянең көн ягына, бер өлеше төньяктан күчәләр, ә бер өлеше утырма кош буларак яши. Күчеп яшәү күпчелек очракта киң фронтта бара, ләкин кайбер очракларда тар паласаларда да күзәтелә. Мондый хәрәкәт итүләр тау сыртлары, яр буе полосаларында бара. Бу кошларга һава алырга, географик барьерларны үтәргә, окен киңлекләрен җиңәргә ярдәм итә. Мондый хәрәкәт итүләр очуның ике юлы белән дә туры килмәскә мөмкин. Бу очракны элмәксыман күчеш дип атыйлар. Күпчелек эре кошлар төркемләп күчеш ясый. Алар 12-24 коштан торган, V-формасында “очлык” ясап очалар. Мондый очыш энергияне сакларга ярдәм итә. Бөтен кошлар да очып кына күчми. Пингвиннар, мәсәлән меңнәрчә километрлар йөзеп күчәргә мөмкиннәр. Император пингвиннары Антарктида буенча җәяүле килеш күчеп йөриләр. Зәңгәр көртлекләр (Dendragapus obscurus) җәяү төрле биеклекләргә менеп даими күчеш ясый. Корылыклар башлангач, австралия эмусы (Dromaius) озын җәяүле юлны үтә.
Ми (ай кратеры)
Ми - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 134,11 км булган кратер.
Слейтон (Миннесота)
Слейтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Ми (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Артур Батлер Ми (1860—1926) хөрмәтенә бирелә.
Порнэ-Яха (Седэ-Тарка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Слейтон (Миннесота)
Тарихы
Слейтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Ми (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Порнэ-Яха (Седэ-Тарка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Слейтон (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рогалин (Радзейовский повяты)
Рогалин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волюга
Волүга (Валүга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Aрxангил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының уң ярыннан 180 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 70 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Владимир Сысенко
Владимир Сысенко (Володимир Анатолійович Сисенко,, — , ) — СССР һәм Украина футболчысы (сакчы), СССРнең 1 нче лигасы җиңүчесе (1988).
Коста Хетагуров
Коста́ (Константи́н) Лева́н улы Хетагу́ров (осет. Хетæгкаты Леуаны фырт Къоста; 1859—1906) — осетин әдәбиятына нигез салучы, шагыйрь, мәгърифәтче, рәссам.
(4343) Tetsuya
(4343) Tetsuya — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 10 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CA» саналган.
Млини-Страхоцки
Млини-Страхоцки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шчорсы
Шчорсы (Шчорсы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Олинские
Олинские (Олинские) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (59%), руслар (41%).
Сарыкүл
Сарыкүл (Сарыкуль) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (5%).
Webinar
Webinar, web-konferensiä, web-seminar, päräwez aşa seminar (webinar) — İnternet aşa canlı (tere) räweştä oçraşular häm bergäläp eşläwne oyıştıru öçen texnologiä häm qoral. Webinarda canlı täqdir (onlayn prezentatsiä) uzdırırğa, dokumentlar häm quşımtalar belän bergä eşlärgä, saytlarnı, videofayllarnı häm räsemnärne qararğa bula. Şul uq waqıtta här qatnaşuçı üz eş urınında üz sanağı (kompüterı) artında utıra. Webinarda, ğädättä, ber alıp baruçı (spiker) bula.
Унгенах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Йоски
Йоски — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пынарлы (Һендек)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Удриче-Конець
Удриче-Конець — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казичене
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адмирал
Адмирал (‏أمير البحر ’әмир әл-бәхер - "диңгез хакиме") - хәрби-диңгез флотының командирларына бирелә торган хәрби дәрәҗә. Флот хезмәтендәге адмиралллар өчен — контр-адмирал, вице-адмирал, адмирал; инженерлык хезмәтендәге адмираллар өчен — инженер-контр-адмирал, инженер-вице-адмирал һәм инженер-адмирал дәрәҗәләре бар.
Олег Табаков
Олег Табаков (Олег Павлович Табаков,, — , ) — театр һәм кино актеры һәм режиссеры, ССРБның Халык артисты (1988), СССР (1967) һәм РФ (1997) дәүләт премияләре лауреаты, Чехов исемендәге Мәскәү сәнгать театры сәнгать җитәкчесе.
Ольга Карлова
Ольга Анатольевна Карлова (14 май 1957 ел, Абакан, Хакасия автономияле округы, Красноярск крае, ССРБ) — ССРБ һәм Россия дәүләт эшмәкәре, философ, әдәбият белгече, журналист.
Филология фәннәре кандидаты, фәлсәфә фәннәре докторы, профессор. Енисей энциклопедик сүзлегенең (1997) XX гасыр әдәби тәнкыйть һәм әдәбият бүлеге буенча авторларның берсе.
2008—2012 еллар — Красноярск крае губернаторы урынбасары — Красноярск крае Хөкүмәте Рәисе урынбасары.
Репно (Шентюр)
Репно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ольга Карлова
2013 елның 11 июненнән 2014 елның 11 мартына кадәр В.П.Астафьев исемендәге Красноярск дәүләт педагогия университеты ректоры.
Репно (Шентюр)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольга Карлова
2014 елның 22 декабреннән 2016 елның 27 июненә кадәр  — Красноярск кала башлыгының социаль сораулар буенча урынбасары (яшьләр сәясәтен, халыкны социаль яклау, мәгариф, спорт, мәдәнияте).
Тормыш юлы һәм хезмәт эшчәнлеге
Ольга Анатольевна Карлова 1957 елның 14 маенда Абаканда язучы һәм журналист А.И.Чмыхало гаиләсендә туган. Олы агасы — филолог Б.А.Чмыхало.
1978 елда Красноярск дәүләт педагогия университетын «Фәлсәфә» һөнәре буенча тәмамлый Югары уку йортын тәмамлаганнан соң пропаганда һәм агитация бүлеге инструкторы сыйфатында эшли, шулай ук Красноярск шәһәренең ВЛКСМ Үзәк РК мәгълүмат-методик үзәге мөдире булып эшли.
1981 елдан 1987 елга кадәр — комсомол оешмалары бүлеге инструкторы, ВЛКСМ-ның Красноярск крае комитетының пропаганда һәм мәдәни-гомуми эш бүлегенең лектор төркеме мөдире, комсомол тормышы бүлеге мөдире, " Красноярский комсомолец» гәзите мөхәррире урынбасары
1990 елда КПСС Үзәк Комитеты каршындагы педагогия фәннәр академиясе А.Н.Чиратның гыйльми җитәкчелеге астында филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә дәгъва итеп «Советская литература и гуманистическая концепция современности» темасына диссертация яклый. (Һөнәр 10.01.02 — ССРБ халыклары әдәбияты / совет чорында), рәсми оппонентлары булып филология фәннәре докторы, профессор В. И. Воронов һәм филология фәннәре кандидаты В.В. Дементьев чыгыш ясый
1990 елдан 1995 елларда кадәр — Красноярск дәүләт университетының өлкән укытучысы, доцент (1993 ел), эстетик белем бирү кафедрасы мөдире.
1995 елда — Красноярск дәүләт сәнгать институтының вуз-ара һәм халыкара элемтәләр буенча проректоры
1995 елдан 1997 елга кадәр — «Башкала саклык банкы» Акционерлык коммерция банкының Красноярск филиалы рекламасы һәм ярдәмне чаралары бәйләнеше буенча директор урынбасары.
1999 елдан 2000 елга кадәр — мәдәният теориясе һәм тарихы доцент һәм кафедра мөдире, Красноярск дәүләт университетының сәнгать белеме һәм культурология факультетының декан вазифасын башкаручы
2000 елдан 2003 елга кадәр — директор «„Городские новости“ газетасы редакциясе» муниципаль унитар предприятиесенең баш мөхәррире
2001 елда академик М. Ф. Решетнев исемендәге Себер дәүләт аэрокосмос академиясында фәлсәфә фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә дәгъвалау өчен «Миф и мифологическое сознание: Гносеологические и онтологические основания» темасына диссертация яклый. (Һөнәре 09.00.01 — Онтология һәм танып белү теориясе). Фәнни консультанты — В.И.Жуковский.
2003 елдан 2004 елга кадәр — корпоратив сәясәт, Үзәк аппаратның җәмәгатьчелек һәм массакүләм мәгълүмат чаралары белән бәйләнеш буенча директор, "Росбанк» АКБ ААҖ корпоратив сәясәте һәм персоналы буенча директор
2008 елның июленнән — Красноярск крае губернаторы урынбасары — социаль мәсьәләләр буенча Красноярск крае Хөкүмәте рәисе урынбасары.
2010 елның гыйнварыннан — Красноярск крае губернаторы урынбасары вазифасын башкаручы — Красноярск крае Хөкүмәте рәисе урынбасары.
2010 елның мартыннан 2012 елның августына кадәр — Красноярск крае губернаторы урынбасары — Красноярск крае Хөкүмәте рәисе урынбасары. Бу вазифада мәгълүмат сәясәте белән шөгыльләнә, гаиләгә һәм балаларга ярдәм күрсәтү өлкәсендә төбәк программаларын эшләү, шулай ук эпидемияга каршы чаралар үткәрү белән шөгыльләнә
2012 елның 22 августыннан 2013 елның 11 июненә кадәр — В.П.Астафьев исемендәге Красноярск дәүләт педагогия университетының ректоры вазифасын башкаручы. Вазифага керү вөждансыз сугыш һәм канун бозулар сәбәпләре буенча җәнҗал белән бәйле.
2013 елның 11 июненән 2014 елның 11 мартына чаклы — Красноярск дәүләт педагогия университеты ректоры. 2014 елның март башында үзенең постын калдыра. Китүенең рәсми сәбәбе дип аның саулыгының хәләтен атарга була. Апрель башында фән һәм мәгариф министрлыгы аның эштән китүе белән килешә һәм ректор вазифасын башкаручы итеп Валерий Ковалевскийның тәгаенли. Фәрман 2014 елның 5 апрелендә көченә керә.
2014 елның апреленнән — Себер Фонды үсеш башлыгы.
2014 елның 22 декабреннән 2016 елның  27 июненә кадәр — Красноярск шәһәре башлыгының социаль мәсьәләләр буенча урынбасары (яшьләр сәясәтен, халыкны социаль яклау, мәгариф, спорт, мәдәнияте). .
Бренсбах
Бренсбах — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Ольга Карлова
Тормыш юлы һәм хезмәт эшчәнлеге
2012—2014 елларда — Галимнәр советы рәисе, «Вестник КГПУ» басмасының баш мөхәррире. «Северные архивы и экспедиции» гыйльми журналының мөхәрририят коллегиясе әгъзасы.
Бренсбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольга Карлова
Тормыш юлы һәм хезмәт эшчәнлеге
Россия Федерациясе Муниципаль академиясенең әгъза-корреспонденты; Петр сәнгать һәм фән академиясенең әгъза-корреспонденты. Себер федераль университеты һәм Тыва дәүләт университетының берләшкән 999.029.02 Д диссертация советы әгъзасы. Себер федераль университеты каршында Д 212.099.17 диссертация советы әгъзасы.
Горинь (Румыния)
Горинь — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нью-Ашфорд (Массачусетс)
Нью-Ашфорд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Атлым
Олы Атлым — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 946 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 141 км.
Кюржи
Кюржи (Curgies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Марли кантонына карый.
Олы Атлым
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гөловасы (Юмурталык)
Гөловасы (Gölovası) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юмурталык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зиновий Таланцев
Зинови Таланцев (Зиновий Михайлович Таланцев,, — , ) — 1 нче гилдия сәүдәгәре, Казан губернасыннан II чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
NGC 896
NGC 896 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(19306) Voves
(19306) Voves — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 12 октябрендә А. Ваньоцци тарафыннан Стронконе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TN12» саналган.
Чәкәт
Чәкәт — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452661, ОКАТО коды — 80207825002.
Казчина Калдерара (Кремона)
Казчина Калдерара — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Калдерара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сен-Жюст-Люзак
Сен-Жюст-Люзак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Урта Көнчыгыш
Урта Көнчыгыш (, مشرقی وسطٰی, الشرق الأوسط, Orta Şərq, המזרח התיכון, Rojhilata Navîn, Orta Doğu) — Көнбатыш Азиянең Европа һәм Пакьстан арасында урнашкан өлешенең шартлы атамасы. Еш кына Пакьстан үзе дә бу өлкәгә кертелә.
Репче (Любляна)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рогалин (Семполенский повяты)
Рогалин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Унгердорф
Унгердорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Миланкович (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Милутин Миланкович (1879—1958) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Milankovic (crater)
Слипи-Ай (Миннесота)
Слипи-Ай  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Слипи-Ай шәһәре  елда нигезләнгән.
Йорк-Гарбор (Мэн)
Географиясе
Йорк-Гарбор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шчуки (Шчучынский районы)
Шчуки  (Шчукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Варнас
Варнас — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пянда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Лие-ла-Форе
Сен-Лие-ла-Форе — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(19307) 1996 TG13
(19307) 1996 TG13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 14 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TG13» саналган.
Ялман
Ялман (Yalman ) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
Млинково (Чарнковско-Тшцянецкий повяты)
Млинково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4932) Texstapa
(4932) Texstapa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 9 мартында Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EA1» саналган.
Рогальки
Рогальки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пынарлы (Памукова)
Пынарлы (Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Памукова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курудере (Бингөл)
Курудере (Kurudere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (köy).
Репче (Требне)
Репче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ужондкув
Ужондкув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брехен
Брехен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исток (гмина Дубичи Церковни)
Исток  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нью-Брейнтри (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клисура (София шәһәр өлкәсе)
Клисура  — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
HD242310
HD242310 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Собиски (Миннесота)
Собиски  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Собиски шәһәре  елда нигезләнгән.
Ерак Көнчыгыш
Ерак Көнчыгыш — үз эченә Төньяк-Көнчыгыш, Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Азияне үз эченә алучы. Азия-Тын океан геосәяси өлкәсенең бер өлеше.
Ерак Көнчыгышта урнашкан дәүләтләр:
Александр Сызганов
Александр Сызганов (Александр Николаевич Сызганов,, — , ) — СССР җәррахы, КазССР ФА акадмемигы (1954), КазССРның атказанган фән эшлеклесе (1941), Алматыдагы клиник һәм эксперименталь хирургия институты директоры (1945-1975). 900-дән артык фәнни публикациясе бар. Аның җитәкчелеге астында 18 доктор һәм кандидат диссертациясе якланган. 10 монография һәм 200 мәкалә авторы. Алма-Атада Сызганов исемендәге урам бар.
Биографиясе
Александр Николаевич Сызганов 1896 елның 4 (16) августында Арча шәһәрендә туган. Башлангыч белемне Арчада алган, аннары Казан гимназиясендә укыган, аннан соң Казан дәүләт университетының медицина факультетына укырга кергән. Университетны 1922 елда уңышлы тәмамлый. Перспективалы фәнни хезмәткәр буларак, аны университетта калдыралар.
Хезмәт эшчәнлеге
1922-1934 елларда хирургия кафедрасының ассистенты, шулай ук институтның приват-доценты була.
1934-1963 елларда Алма-Ата медицина институтының гомуми хирургия кафедрасы мөдире булып тора, шулай ук 1945 елдан алып 1975 елга кадәр Алма-Ата шәһәрендә клиник һәм эксперименталь Хирургия институты директоры була.
1930 елларда туберкулез, онкологик һәм кардиологик авыруларны операцияләүгә керешә.
1936 елда Республика онкология диспансерын оештыручыларның берсе. Аның инициативасы буенча өлкә үзәкләрендәге һәм сәнәгать шәһәрләрендәге филиаллары булган "зоб" авыруына каршы диспансер оештырыла.
Бөек Ватан сугышы елларында Республика кан җибәрү станциясен оештыра. Ул шулай ук Казакъстанда хирург-клиницистларның фәнни мәктәбен булдыра, йөрәккә операция ясау методикасын эшли.
А. Сызганов 150дән артык фәнни эш, 900 фәнни публикация, 10 монография һәм 200 дән артык мәкалә авторы. Аның җитәкчелегендә 18 докторлык һәм 80 кандидатлык диссертациясе якланган.
Сызгановның үткәрелгән тикшеренүләре нигезендә канцерогенезның физиологик теориясе тәкъдим ителә, йөрәккә операция ясау методикасы эшләнә.
1975-1980 елларда-Казан клиник һәм эксперименталь хирургия фәнни-тикшеренү институтының фәнни консультанты.
1980 елның 8 октябрендә вафат була. Некрологка ул вакытта Казакъстан ССР ҮК секретаре Д.А. Кунаев җитәкчелегендәге Казакъстан ССР җитәкчеләре кул куя.
Хәтер
Алмата шәһәрендәге "казах клиник һәм эксперименталь Хирургия институты «(хәзер" милли хирургия үзәге " АҖ) һәм урам Сызганов исемен йөртә.
Сызганов яшәгән 131нче йортта мемориаль такта куелган.
Бүләкләре
* «Ленин» ордены * ике «Хезмәт Кызыл Байрагы» ордены, * ике «Хөрмәт Билгесе» ордены, * Казахстан ССР Югары Советының Мактау грамотасы * «Сәламәтлек саклау отличнигы» билгесе * СССР ФА Президиумы грамотасы
Горненць
Горненць — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Милихий (ай кратеры)
Милихий - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12,19 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Якоб Милих (1501—1559) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
NGC 897
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Воеводин
Воеводин Владимир Валентинович (1962) — хисаплау техникасы, суперкомпьютер программалау һәм параллель программалау өлкәсендә Россия галиме, Мәскәү дәүләт университетының исәпләү математикасы һәм кибернетика факультеты профессоры, МДУ Фәнни-тикшеренү исәпләү үзәгенең директоры. Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2003).
Полетаево 2-нче
Полетаево 2-нче (Полетаево II-е) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Владимир Воеводин
Биографиясе
Воеводин Владимир Валентинович 1979 елда Мәскәүдә 52нче физика-математика мәктәбен тәмамлый.
Полетаево 2-нче
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Владимир Воеводин
Биографиясе
1979 елда Мәскәү дәүләт университетының исәпләү математикасы һәм кибернетика факультетына укырга керә, 1984 елда тәмамлый.
Полетаево 2-нче
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Владимир Воеводин
Биографиясе
Физика-математика фәннәре кандидаты (1989),«Макроанализ параллельной структуры последовательных программ и алгоритмов» темасына диссертация яклый.
Физика-математика фәннәре докторы (1990), диссертация темасы «Аналитические и инструментальные средства исследования тонкой структуры программ».
Янганай
Янганай (Енганаево) — Сембер өлкәсенең Чардаклы районында урнашкан сала.
Владимир Воеводин
Биографиясе
Россия Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (2003).
Янганай
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (94,6%), руслар (3%).
Владимир Воеводин
Биографиясе
«Аналитические и инструментальные средства исследования тонкой структуры программ» эшләр циклы өчен И.И.Шувалов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты премиясе лауреаты.
Яшь фән докторлары өчен Россия Федерациясе Президентының грантлар Конкурсы җиңүчесе.
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең мәгариф өлкәсендәге премиясе (2002).
Россия Федерациясенең югары һөнәри белем бирүнең почетлы хезмәткәре (2004).
Педагогик эшчәнлеге өчен М. В. Ломоносов исемендәге бүләк лауреаты (2015).
1984 елдан МДУ исәпләү математикасы һәм кибернетика факультетында АСКВ кафедрасының исәпләү комплекслары лабораториясендә эшли.
1990 елда МДУ-ның Гыйльми-тикшеренү үзәгенә эшкә күчә, гыйльми хеҙмәткәр, өлкән гыйльми хеҙмәткәр, лаборатория мөдире, 1999 елдан — Мәскәү дәүләт университетының хисаплау математикасы һәм кибернетика факультетында директор урынбасары
2012 елдан алып — МДУ хисаплау математикасы һәм кибернетика факультетының суперкомпьютер һәм квант информатикасы кафедрасы мөдире.
2019 елдан — Мәскәү дәүләт университеты Гыйльми-тикшеренү исәпләү үзәгенең директоры
Укытучы эшчәнлеге
Воеводин 1988 елдан МДУ исәпләү математикасы һәм кибернетика факультетында укыта
МДУ хисаплау математикасы һәм кибернетика факультетында төп «Параллельная обработка данных» курсын укыта, «Параллельные вычисления» махсус семинар эше белән җитәкчелек итә.
Югары җитештерүчәнлекле исәпләүләр һәм 2011 елдан үтә торган Җәйге Суперкомпьютер академиясе буенча МДУ укыту-гыйльми үзәген оештыра.
Фәнни кызыксынулары өлкәсе
Параллель исәпләү, программаларның нечкә структурасын тикшерүнең математик алымнары, компьютерларны тасвирлау һәм анализлау методлары, параллель программалаштыру технологияләре, суперкомпьютерлар һәм параллель исәпләү системалары өчен программаларны оптимизацияләү ысуллары, интернет-технологияләр һәм бүленгән исәп-хисапларны оештыру, метакомпьютеринг.
Әдәбият
Владимир Воеводин Интернет — Parallel.ru челтәрендә параллель исәпләүләр буенча Мәгълүмат-аналитика үзәге белән җитәкчелек итә.
Фәнни конференцияләрдә 65 доклад ясый
10 фән кандидаты әзерли
9 программалары белән тәэмин итү нең хокукларны теркәү турында таныклык ала
90 нан артык фәнни хезмәте, шул исәптән монографияләре бастырылып чыга
(19308) 1996 TO66
Тарихы
1996 елның 12 октябрендә Ч. Трухильо, Д. Джуитт, Джейн Лу тарафыннан Мауна-Кеа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TO66» саналган.
Синяевка
Синяевка — Хопер елгасының югаргы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Пенза районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хопер елгасының уң ярыннан 960 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казинс-Айленд (Мэн)
Казинс-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Казинс-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөлолук (Аксу)
Гөлолук (Göloluk) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Үстем
Үстем — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452661, ОКАТО коды — 80207825003.
Унзерфрау-Альтвайтра
Унзерфрау-Альтвайтра — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кюэнси
Кюэнси (Cuincy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Дуэ кантонына карый.
Сен-Кантен-де-Рансан
Сен-Кантен-де-Рансан — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Казчина Калнаго (Милано)
Казчина Калнаго — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Калнаго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Млинково (Шамотульский повяты)
Млинково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шчучы Бор
Шчучы Бор (Шчучы Бор ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Олы Лахсын
Олы Лахсын — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 645 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 64 км.
Ресник (Зрече)
Ресник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Олы Лахсын
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ресник (Зрече)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рогово (Жнинский повяты)
Рогово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исток (гмина Нарва)
Исток  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәшит Ваһапов урамы (Казан)
Рәшит Ваһапов урамы (улица Рашида Вагапова) — Казанның Совет районында урнашкан урам.
Географиясе
Сахаров урамыннан башланып, Магистраль урамына барып җитеп тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1998 елның 17 ноябреннән йөртә.
Уйсьце (Люблин воеводалыгы)
Уйсьце  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(3998) Tezuka
(3998) Tezuka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 1 гыйнварында Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AB» саналган.
Валентин Танаевский
Валентин Танаевски (Валентин Алексеевич Танаевский,, — , ) — икътисадчы, географ, ТаҗССРның атказанган фән эшлеклесе, Киров һәм Сталинабад педагогия институтларында, Таҗик һәм Пермь дәүләт университетларында икътисади география кафедраларына нигез салучы.
NGC 898
NGC 898 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.