cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Андрес Веленкосо
Карьера
Веленкосо «L'Officiel Hommes», «Hercules», «Arena Homme +» кебек күп әйдәп баручы мода журналларының тышлыкларында, шулай ук «​​Elle», «Vanity Fair» һәм «L'Officiel Hommes» халыкара басмаларында урын ала. Дебютыннан бирле ул Banana Republic, Louis Vuitton, H&M, Trussardi, Chanel, Ermenegildo Zegna, Loewe, Jean Paul Gaultier, Elie Tahari һәм Etro кебек күп реклама кампанияләренең йөзе була. Фотографлар Томпсон һәм Нарстан кала, ул Терри Ричардсон, Карл Лагерфельд, Инес ван Ламсвирде һәм Винуд Матадин кебек танылган фотографлар белән эшли.
Ул Нью-Йорктагы IMG Models, Париждагы MGM, Копенгагендагы 2pm Model Management, Миландагы I LOVE Models һәм Токиодагы Donna Models белән килешүләр төзи.
Актёр карьерасы
Веленкосо модельләштерү эше белән беррәттән актёр да булып тора. Ул «Җәйге лагерь» һәм «B&b, de boca en boca» фильмнарында роль уйный. 2017 елда аның режиссёр Дэниел Бирманның Аргентинада төшереләчәк Netflix каналының «Эда» драмасында төп рольне уйнавы игълан ителә. 2021 елда ул Армандо ролендә Netflix каналының «Элита» сериалында дүртенче сезонда катнаша.
Шәхси тормыш
2008 елдан 2013 елга кадәр Веленкосо җырчы Кайли Миноуг белән очраша. 2013 елдан 2015 елга кадәр ул Испания актрисасы Урсула Корберо белән мөнәсәбәтләрдә була. Ул испан, каталан, француз һәм итальян телләрендә сөйләшә.
Ауль
Ауль — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эжики
Эжики — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Кочерга
Кочерга Иван Антонович (6 октябрь 1881 ел — 29 декабрь 1952 ел) — украин совет драматургы. Сталин премиясе лауреаты (1948), Украина ССР-ның атказанган сәнгать эшмәкәре (1950).
Биографиясе
Иван Антонович Кочерга Украинаның Чернигов өлкәсе Носовка аймагында 1881 елның 6 октябрендә (иск. 24 сентябрьдә) туа. 1903 елда Киев университетының юридик факультетын тәмамлый.
Иҗаты
Әдәби эшмәкәрлеген 1904 елда башлаган. «Бокалдагы җыр» («Песня в бокале») дигән әкиятнең авторы (1910), ул беренче тапкыр 1926 елда Харьков халык театрында куела. «Алмас тегермән ташы» («Алмазные жернов») драмасы (1927), «Марко тамукта» («Марко в аду») феериясе (1928), ул Харьковтагы Кызыл завод театрында куела; «Свичканың туе» («Свадьба Свички») (1930), «Ярослав Мудрый» (1946) драматик поэмаларның, "Хакыйкәть" («Истина») (1947) драмасы авторы. Шулай ук ул дистәләгән пьеса язган.
Башкортстанда эвакуациядә
Бөек Ватан сугышы елларында күмелер вакыт Өфедә яши. Иван Кочерга «Касә» («Чаша») дигән драмасы украин драматургиясендә күренекле урын били, ә анда сурәтләнгән хәл-вакыйгалар тулысынча Өфедә бара. Катлаулы эпизодларда Башкортстан хезмәтчәннәренең ничек итеп эвакуациягә килгән интеллигенцияны кабул итүе, сугыш сынауларына эләккән кешеләрнең яңа урынга җирегүе бәян ителә. Алар — урындагылар да, читтән килгәннәр дә — гомуми максатка, дошманны тар-мар итүгә өлеш кертү ынтылышы белән яши башлаганы сүрәтләнә. Өфенең тимер юлындагы, «Өфе» кунакханәсендә булган сәхнә күренешләре бик кызык.
Гәҗит вакытны һәм көчле күп алса да, Иван Кочерга ике пьесасын — «Касә» (1942) «Төнге вәсвәсә» (1943) дигән пьесаларын яза.
Үзе эшләгән гәҗиттә Иван Кочерга 1941 елның 28 ноябрендә болай дип яза: «Әле мин башкорт халкының 1812 - 1814 еллардагы Ватан сугышында катнашуы турында опера өчен либреттога тарихи матди өстендә эшләдем».
(3223) Форсиус
(3223) Форсиус  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1942 елның 7 сентябрендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 RN» саналган.
Каменско
Каменско — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2004
NGC 2004 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Шален (Мез)
Шален — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Соганлы (Алашеһир)
Соганлы (Soğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санберст (Монтана)
Санберст  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампияно (Равена)
Кампияно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лодж-Поул (Монтана)
Лодж-Поул  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аманда (кратер)
Аманда — Венера планетасының -29.2°N, -94.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 12,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Драбавичы
Драбавичы (Драбавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Аманда (кратер)
Исеме
Аманда кратеры латин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Драбавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Долга Вас
Долга Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бервиллер
Бервиллер (Berrwiller) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,66 км².
Весёлув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дялу-Маре (Ионешть, Вилча)
Дялу-Маре — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гозальдо
Гозальдо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гранд-Гейвенс (Мичиган)
Гранд-Гейвенс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гранд-Гейвенс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирөлчек (Чинар)
Демирөлчек (Demirölçek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2005
NGC 2005 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Калозан
Калозан (Kalhausen) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,52 км².
Искәрмәләр
Калозан
Кокуй (Серебрянный кушылдыгы)
Кокуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Серебряная елгасының сул ярыннан 96 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3813) Фортов
Тарихы
1970 елның 30 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 QA1» саналган.
Турев (Великопольское воеводалыгы)
Турев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Драбишуны
Драбишуны (Драбішуны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Санькин Аил
Санькин Аил (Санькин Аил) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Эзёри (Любуш воеводалыгы)
Эзёри  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Санькин Аил
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Эзёри (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санькин Аил
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (78%), руслар (22%).
Каменяк (Бургас өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаратала
Гаратала (Qaratala ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Яңа Антропы
Яңа Антропы (Новые Антропы) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кампияно II (Гросето)
Географиясе
Кампияно II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Больвиллер
Больвиллер (Bollwiller) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,63 км².
Согансую (Чинар)
Согансую (Soğansuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рахман (Самар өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), чуашлар (7,4%), татарлар (5,2%), мордва (4,3%).
Локвуд (Монтана)
Локвуд  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Локвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кушинко
Кушинко — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Пшеха елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Игнейшес (Монтана)
Сент-Игнейшес  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Камчия (авыл)
Камчия  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Сент-Игнейшес (Монтана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Камчия (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Игнейшес (Монтана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Шаронов
Фәнни эшчәнлеге
Филология фәннәре докторы, Профессор (2002), Мордовия Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты (1995), М.А. Кастрен җәмгыятенең Беренче әдәби премиясе лауреаты (1997, Финляндия), Халыкара китап күргәзмәсе-ярминкәсе лауреаты (1995), Мордовия Республикасы Хөкүмәте каршындагы НЦСЭМ баш фәнни хезмәткәре,Россия Язучылар берлеге әгъзасы(1999), Г. Р. Державин исемндәге рус сүзлеге һәм гүзәл сәнгать академиясенең хакыйкый әгъзасы.
Ул шундый нәтиҗә ясады, мерян һәм эрзән телләр элек бер тел диалекты булган һәм эрзя-мерян теле турында сөйләшү дөрес булыр иде. XIX—XXI гасыр рәсми тарихына каршы килә торган әлеге теория фәнни фикерләү хәлендә. Топонимик мәгълүматлар эрзяне, мерян, Муром һәм мещерның басу аша яшәвенә һәм бер территориядә бергә яшәвенә күрсәтә, шуның нәтиҗәсендә аларның бердәм халык булуын нәтиҗә ясарга кирәк булган аерым этнографик төркемнәр, тел диалектлары. Мери, муром, мещер, веси, чуди, корел һәм эрзи телләр борынгы рус теленең нигезен тәшкил иттеләр, аны формалаштыруда шулай ук литовыларның, латыш, эстонцларның телләре катнашты, алар " вакытлы еллар повестьлары» на рус дәүләтчелеген һәм борынгы рус халкын могҗиза, авырлык, мерь һәм сүз белән беррәттән иҗат итүче Халыклар санына кертелгән.Бу факт аталган халыклар Велесны, Перунны, Мокошьны һәм башка гыйбадәт кылганнәрен дәлилли.М. В. Ломоносов артыннан («Борынгы Россия тарихы Россия халкы башыннан алып бөек князь Ярослав Перваго яки 1054 елга кадәр», С.-Петербург, 1766) А. М. Шаронов «Русь» сүзен Ра елгасы исеменнән, соңрак — Иделдән чыгара.А. М. Шаронов Россиянең Европа өлешендә Рус төп халкы дип саный( Үзәк һәм Төньяк-Көнбатыш Россия), аның тарихи феноменын күрсәтеп, славян колонизациясен кире кага. А. М. Шаронов, рус телендә шөнизм генетик түгел, ә тарихи-мәдәни фактор бар. Ул римлылар белән турыдан-туры аралашу нәтиҗәсендә барлыкка килгән эрзә һәм рус телләре составында латин сүзләренең бик күп булуын күрсәтә. Аның фикеренчә, рус һәм эрзә халыкларының һәм аларның телләре тарихы Яңа карашта үз тикшеренүләрен көтә.
Төп юнәлешләре тикшеренүләр
Фәнни эшчәнлектә күп еллар дәвамында эшчәнлегенең Шаронов Марк улы Александрың төп юнәлешләре булды:
Весцице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Шаронов
Публикации
Китап авторы «Масторава» эрзян телендә (1994, 2014), Мукшы теле ндә (2001), рус (2003; дополненном төрендә — 2010), венгер телендә (2010), финск (2015) телендә, «Телдән-шигъри иҗат мордва халкы», т. 1, кн. 2 (1977), «җирдә Инешкипаза» (2006), монография «Мордва батыр дастаны» (2001), «...каян киле Русс җире...» (2012, Алмания), «Эрзя, Меря, Русь " Россия тарихы» (2013), фантастик повесть «Потехония» (2012, Алмания), китап, шигърият һәм проза «Планета Эра» (2014), 300дән артык фәнни һәм публицистических мәкаләләр.
«Масторав» эпосыннан тыш, «Кудадей», «Текшонь», «Нарчатка», «Инешкипаз», «Садко», «Шапка-невидимка һәм шагыйрь» поэмалары, «Тюштя» әкияте, «Эра планетасы» фәнни-фантастик повесте, «Потехония» фантастик повесте, «Мәхәббәт һәм карлик» повесте, «Инешкипаза Җирендә»китабы да киң танылу алды.
Иҗтимагый тормыш
«Масторава» җәмгыятенең I съездын оештыру комитеты әгъзасы һәм аның делегаты (1990), эрзя-мокшан халкының I съездын оештыру комитеты әгъзасы һәм аның делегаты (1992), II (1996) һәм дүртенче (2004) съездлар делегаты эрзя-мокшан халкының VI Бөтендөнья фин-угор язучыларының Конгрессы делегаты (2000), республика, Бөтенсоюз һәм халыкара фәнни конференцияләрдә катнашкан, «Эрзянь мастор» газетасының беренче мөхәррире( 1993), «Чилисема» һәм «Сятко» журналларының редколлегиясе әгъзасы, эрзян теленең иҗтимагый коткару фонды идарәсе әгъзасы, Аксакаллар Советы әгъзасы (Атянь эзем) эрзяннар халкы.
NGC 2006
NGC 2006 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ауэн (Рейнланд-Пфальц)
Ауэн  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нямты-Тяха
Нямты-Тяха — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ампута елгасының сул ярына тамагыннан 63 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Драбушы
Драбушы (Драбушы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Манавлы (Эшме)
Манавлы (Manavlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Эшме илчесенә караган бер авыл (köy).
(19) Фортуна
(19) Фортуна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1852 елның 22 августында Дж. Р. Хайнд тарафыннан Обсерватория Бишопа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Кампо (Белуно)
Кампо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Горго-аль-Монтикано
Горго-аль-Монтикано — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гранд-Ледж (Мичиган)
Гранд-Ледж  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шурбуй
Шурбуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поча елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Долга Гора
Долга Гора — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эзёри-Високи
Эзёри-Високи — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тури (Кольский повяты)
Тури  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дялу-Маре (Клуж)
Дялу-Маре — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирөрен (Анамур)
Демирөрен (Demirören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Камплиш
Камплиш (Kemplich) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Искәрмәләр
Камплиш
Каравелёво
Каравелёво — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петр Агейкин
Агейкин Петр улы Григорий (1 декабрь 1924 — 1 декабрь, 2007) — эрзян һәм рус шагыйре, язучы.
Биографиясе
Агейкин Григорий 1 декабрь 1024 нче елда Кочкурово авылында ( элекеге - Кочкуровск районы үзәге Мордовия). Крестьян гайласендә икенче бала. Уку вакытында мәктәптә тырышып мордовия теле белән шөгелләнә, 6 класта беренче шигырен язды һәммэктэп газетасында басылды; язучы И. П кривошеев белән курешкәндә, иҗатка омтылыш өчен хуплау алды. Тиздән Григорий шигерләре "Сятко"газетасында басыла.
1941 елда
Агейкин Бөек Ватан сугышына чакырылган иде. РАзветкада хезмәт итте, Смоленск тармагында сугышка катнашты, Украинада хэм Белоруссияда, Молдавия, Румыния, Венгрия, Австрия һәм Болгарияда(Кызыл Байрак ордены һәм II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалеры). 1947 нче елнын апрелендә ватанына кайтты. Партия мәктәбен һәм Мордва дәүләт университетын, филология факультетын тәмамлады. "Мордовия советы" һәм " Әрзянь коммуна" газетасында эшләде, һәм "Пионерэнь вайгель" ("Пионер тавышы") журналында редактор булып эшләде,шуның аркасында балалар өчен әсәрләр яза башлаган.Агейкин газетасында Мордовиянең булачак атаклы язучыларыда: А. Моро, А. Лукьянов һәм Е. Пятаев басылды.Тиздән өч басманың барысы да «Советская Мордовия» басмасына берләштерелә, анда әрҗән, Мокша һәм рус телләрендә мәкаләләр һәм әсәрләр бастырыла, әмма «Эрзянь коммуна» газетасы хезмәткәрләре һәм хәбәрчеләре ачуына бәйле рәвештә Агейкин эшен дәвам иткән «Эрзянь правда» исеме астында торгызыла. Үз тәрбиясенә кадәр Агейкин «Эрзянь правде» да эшләгән, халыклар дуслыгына, туган як матурлыгы, хезмәт һәм мәхәббәт темасына багышланган күп кенә әсәрләрне бастырып чыгарган. Балалар өчен хикәяләр һәм шигырьләр авторы, баллад, очерклар, фельетоннар һәм юморескалар авторы буларак билгеле.
Вафат булды 1 декабрь, 2007 ел.
Виттельсайм
Виттельсайм (Wittelsheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,63 км².
Касаньябер-Турнас
Касаньябер-Турнас — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Соганъемез (Эдремит)
Соганъемез (Soğanyemez) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вехновице
Вехновице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2007
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Теньга (авыл)
Теньга (Теньга) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (58%), руслар (42%).
Ширяй
Ширяй — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иловля елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гашгачай
Гашгачай (Qaşqaçay ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Афлер
Афлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3008
NGC 3008 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Драбышы (Ивевский районы)
Драбышы  (Драбышы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кампо (Верона)
Кампо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Манас (Байбурт)
Манас (Manas) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (köy).
Долга Нива-при-Шентловренцу
Долга Нива-при-Шентловренцу — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоло (Монтана)
Лоло  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акуловка
Акуловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чичка-Юл елгасының сул ярыннан 370 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское (Тум өлкәсе)Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Серкел (Монтана)
Серкел  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Акуловка
Сылтамалар
Акуловка
Серкел (Монтана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирсубашы (Гемлык)
Демирсубашы (Demirsubaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карагеоргиево
Карагеоргиево — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Огорелово
Огорелово (Огорелово) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Эзёри-Дольне
Эзёри-Дольне — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2762) Фаулер
(2762) Фаулер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 14 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 AT» саналган.
Гранкона
Гранкона — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нярсин-Ягун
Нярсин-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Энтль-Ими-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 162 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 50 км.
Виттенайм
Виттенайм (Wittenheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Нярсин-Ягун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виттенайм
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,01 км².
NGC 2008
NGC 2008 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Шампуньи
Шампуньи — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Туркови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Склерокомпрессия
1.  Максат.
Склераль басуны туры булмаган офтальмоскопиядән соң гына башкаралар. Төп максат - экватор алдындагы челтәркатлау перифериясенең карау почмагын арттыру (рәс. 1.10); склераль басу шулай ук ​​динамик күзәтүгә мөмкинлек бирә.
2.    Техника
а)  12 сәгать ноктасында тешле сырны тикшерү өчен авыруга аска карарга кушалар, ә склераль басуны өске кабак аша тарзаль тәлинкә кырые буенча башкаралар (рәс.1.11а);
б)  авыруга өскә карарга кушалар һәм басуны орбитаның өске гөмбәзе астына күз алмасына параллель күчерәләр (рәс. 1.11б);
в)  табиб карашын линза һәм басу юнәлеше белән берләштерә;
г)  кечкенә батынкылык уры барлыкка килә, аннан соң басуны күрше өлкәдә дәвам итәләр (рәс. 1.11в).
NB Басуны һәрвакыт орынма буенча күз алмасына юнәлтергә кирәк, чөнки перпендикуляр басым авырттырырга мөмкин.
Гранд-Репидс (Мичиган)
Гранд-Репидс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гранд-Репидс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дялу-Маре (Марамуреш)
Дялу-Маре — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампо (Катанцаро)
Кампо — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Ах (Трир)
Ах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канфан
Канфан (Kanfen) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,50 км².
Искәрмәләр
Канфан
Согуҗак (Торослар)
Согуҗак (Soğucak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Караново (Бургас өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куяныш
Куяныш — Олы Юшатыр елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Куергазы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дравяники
Дравяники (Дравянікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вехуцице
Вехуцице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2133) Фрэнсесрайт
(2133) Фрэнсесрайт  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 20 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 WB» саналган.
Мангаллар (Гереде)
Мангаллар (Mangallar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Эзёрна (Любуш воеводалыгы)
Эзёрна  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2009
NGC 2009 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Лома (Монтана)
Лома  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
NGC 2009
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лома (Монтана)
Географиясе
Лома халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кын (Чусовая кушылдыгы)
Кын (Мягкий Кын) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чусовая елгасының сул ярыннан 161 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яков Кулдуркаев
Кулдуркаев Яков (22 октябрь, 1894 — 28 июль 1966) — эрзә  совет шагыйре һәм язучысы. «Эрьмезь» поэмасы авторы.
Биографиясе
Яков Яков улы Кулдуркаев 22 октябрь 1894 елның авылда Лобаски (Ламбаське, хәзерге Әтәш районы Мордовия Республикасы) крестьян гаиләсендә туа.
1903-1906 елларда авыл башлангыч мәктәпкә йөри. 1912 елда Саранск реаль училищесын тәмамлый. Себергә юл тотты, анда Амур тимер юлында табельщик булып эшләгән.
1915 елда армиягә алына, Беренче бөтендөнья сугышында катнаша, контузия ала. Соңрак Кызыл Армия сафларында Гражданнар сугышында катнаша. Фронттан кайткач, 1923 елда Мәскәүдә счетоводлар курсларына укырга керә, аларны тиздән тәмамлый. Хисапчы, бухгалтер, ревизор булып эшли.
1938 елда «халык дошманы» буларак репрессияләнә. Соңыннан Коми АССР, Түбән Новгород һәм Джамбул өлкәләре лагерьларында эштән чыккан. 1958 елда реабилитацияләнә.
Яков Кулдуркаев 1966 елның 28 июлендә вафат була, Лобаски авылында җирләнә.
Иҗаты
Кулдуркаев сүзләре бунча, аның Беренче әдәби әсәрләре 1910 елга карый. Аның иҗатына мордва халык фольклоры йогынтысы, шулай ук язучылар Ф. М. Чесноков, П. С. Глухова һәм А. М. Морозов белән танышу да йогынты ясады.
1928 елда Кулдуркаев үзенең «Эрьмезь» поэмасының беренче башлыкларын «Якстере теште» газетасында бастыра, ә 1935 елда поэманың тулы басмасы чыга. Поэмада XIII гасыр мордва халкының үткәне сурәтләнә. Шагыйрь А.М. Моро Кулдуркаев иҗаты турында шулай дип бәя бирде:
Төрмәдән кайтканнан соң Кулдуркаев үз әсәрләрен эшләп бетерергә алына, әмма ахыргы вариантны чыгарырга өлгерми. Ул 1980 нче елларда гына бастырыла. Кулдуркаев әсәрләре балалар өчен: «Сенксь» поэмасы («Челән»), «Андямо» хикәясе һәм башкалар.
Хәтер
Колдуркаев хөрмәтенә Лобаски авылында шагыйрьнең туган ягында урам исемләнде.
Советский Байгол
Советский Байгол (Советский Байгол) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (36%), руслар (64%).
Демирташ (Кыркагач)
Демирташ (Demirtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кыркагач илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Долга Поляна
Долга Поляна — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стенфорд (Монтана)
Стенфорд  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастане-Толозан (кантон)
Кастане-Толозан — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Пюльверсайм
Пюльверсайм (Pulversheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,56 км².
Гранторто
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Урта Уң Чесноковка
Урта Уң Чесноковка (Средне-Правая Чесноковка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (68,8%), ᴎстуннар (31,1%).
Гайсарлы
Гайсарлы (Qaysarlı ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Кирово (Болгария)
Кирово  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Драгичаны
Драгичаны (Драгічаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кампо (Козенца)
Кампо — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Турковице (Великопольское воеводалыгы)
Турковице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ахт (Айфель)
Ахт  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туры булмаган офтальмоскопия
Башкару техникасы:
а) нурның киңлеген аның тулы диаметрыннан 1/4 өлешенә кадәр кысалар;
б) яктыртуны биомикроскоп белән коаксиаль почмакта урнаштыралар;
в) тикшерүне кечкенә зурлыктан һәм түбән яктырту киеренкелегеннән башлыйлар;
г)  нурны үзәккә урнаштыралар, ул турыдан авыруның бәбәге аша уза;
д) линзаны нур аның уртасы аша үтсен өчен керфекләргә тидереп турыдан-туры мөгезкатлау алдында тоталар;
е) күз төбен линзаны хәрәкәтсез калдырып идарә таянычын асма һәм ятма буенча күчереп карыйлар;
ж) җентекләп тикшерү өчен көчлерәк зурайту кулланалар;
з) периферияне тикшерү өчен авыруга тиешле якка карарга кушалар.
Мәсләкләр
Туры булмаган офтальмоскопия күз төбенең стереоскопик күренешен бирә. Җиһаздан төшкән яктылык күзнең фокус ноктасында урнашкан җыю линзасы аша күз төбенә төшә. Күз төбе күренеше ятма һәм асма буенча әйләнгән (рәс. 1.8а). Күренешне офтальмоскопның махсус оптик системасы аша карыйлар. Җыю линзасының көче кимрәк булган саен, эш аралыгы һәм зурайту зуррак була, ә күренгән мәйдан кими һәм киресенчә.
Җыючы линзалар
Туры булмаган офтальмоскопия өчен төрле көчтә һәм диаметрда линзалар кулланалар (рәс. 1.8б).
•     20 дптр (x3 зурайту; 45° кыр) күз төбен гомуми бәяләү өчен кулланыла.
•     25 дптр (х 2,5 зурайту; 50° кыр).
•     30 дптр (х2 зурайту; 60° кыр) авыруның бәбәкләре тар булганда кыска эш аралыгында кулланыла.
•     40 дптр (х 1,5 зурайту; 65° кыр) кечкенә балаларны тикшерү өчен кулланыла.
•     Панретиналь 2.2 (х 3 зурайту; 55° кыр).
Техникасы
а) бәбәкләрне 1% тропикамид эремәсе белән киңәйтелә һәм кирәк булса, тикшерү вакытында якты нурдан алар тараймасын өчен 10% фенилэфрин эремәсе кулланыла;
б) авыру караватта башын мендәргә куеп ятарга (рәс. 1.9) яки урындыкта туры утырмаяча, ярым утырып урындыкка яки диванга таянып торырга тиеш;
в)  тикшерү бүлмәсе караңгы булырга тиеш;
г) окулярлар дөрес бәбәкләр арасында урнаштырыла һәм нур каралган төзелешнең үзәгенә юнәлтелә;
д) авыру һәрвакыт күзләрен ачык тотарга тиеш;
е) линзаны кулга алалар һәм яссы ягы белән авыруга тоталар, тикшерү барышында ул авыруның төсле катлавына параллель булып кала;
ж) кирәк булса, авыруның бәбәкләрен әкрен генә күтәрергә була;
з) авыруга яктылыкка ияләшергә вакыт бирү өчен өскә карарга кушалар һәм башта өске периферияне тикшерәләр;
и) тикшерү өчен уңайлы торышны сайлау өчен авыруга күзләрен һәм башын хәрәкәт итәргә кушалар. Мәсәлән, ерак периферияне тикшергәндә, авыруга табиб ягына карарга кушалар.
1. Техника.
Туры булмаган офтальмоскопиядә алынган күренеш асма һәм ятма буенча әйләнгән була. Күз төбен ясаганда бу феноменны кулланып, схеманың өске өлешен авыруның аякларына юнәлтәләр (ягъни өстән аска). Шулай итеп, әйләнгән күз төбе схемасы алынган күренешкә туры килә. Мәсәлән, уң күздә 11 сәгать ноктасындагы U-сыман ертылу схемадагы 11 сәгать ноктасына, «рәшәткәле» дегенерация - 1 һәм 2 сәгать арасындагы ноктага туры киләчәк (рәс. 1.12а).
2.  Төсле билгеләү (рәс. 1.12б):
а) челтәркатлау кубарылу чикләрен дисктан перифериягә кадәр күрсәтелә;
в) ретиналь веналар юлын зәңгәр төстә билгелиләр. Ретиналь артериоллаларны нык зарарлансалар гына ясыйлар;
г) челтәркатлау ертылуларын зәңгәр кырлар белән кызылга буилар; аның өзелгән өлешен дә зәңгәр төс белән буилар;
д) юкарган челтәркатлауны зәңгәр кырлар белән кызыл сызыклар белән билгелиләр; «рәшәткәле» дегенерацияне зәңгәр кырлар белән  зәңгәр сызыклар, тут тупламасын - кара, экссудат - сары, пыяласыман җисем томанлануын  - яшел белән билгелиләр.
Сосланбәк Тавасиев
Тавасиев Сосланбәк Дафай улы (осет. Тауасити Дафай фырт Сослæнбек, 1894 елның 25 декабре — 1974 елның 10 апреле ) — совет монументаль сын остасы, Төньяк Осетин АССРының (1955) һәм Башкорт АССРының (1967) халык рәссамы, ССРБ Рәссамнар Берлеге әгъзасы (1939). Уфадагы Салават Юлаев һәйкәленең авторы.
Биографиясе
Дафа Тавасиев һәм Хангуасса Койбаева гаиләсендә Төньяк Осетиянең Дигориядәге Фаснал авылында дөньяга килгән. Милләте буенча осетин-дигор. Гаиләдә сигез бала була: биш улан — Хәджирәт, Женя (Бездук), Хажи, Ага (Кышкы сарайны штурмлаучы) Сосланбәк һәм өч кыз.
Дафа балаларына яхшы белем бирергә тырыша, шуңа күрә аның балалары башта Алагирдәге мәктәпкә, ә аннары — Владикавказ гимназиясенең әзерлек сыйныфына укырга йөриләр.
Сосланбәк тә 1914 елны армиягә осетин батальонына алынганга кадәр гимназияда укый.
Октябрь инкыйлабыннан соң 1917 елда башланган Ватандашлар сугышларында большевиклар ягында була. Шкуро һәм Бичехаров җитәкчелегендәге казак отрядларына каршы сугыша һәм Осетиядә беренчеләрдән булып хәрби Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә.
1924 елда Владикавказда урындагы рәссамнар күргәзмәсендә катнаша. Күргәзмәдән соң аны М. Г. Авсагаров Ленинградка Югары сынлы сәнгать-техник институтына (элекке Сынлы сәнгать академиясе) укырга юнәлтмә бирә. Сын факультетын Сосланбек Тавасиев 1927 елда отличие белән тәмамлый (педагогы А. К. Матвеев).
1927 елда Сосланбәк Дафа улы институтның матди мәдәнияте кафедрасында ассистент булып эшли. 1928 елда Мәскәүгә күчә. АХРРның (Революцион Россия рәссамнары ассоциациясенең), Эшче-крестьян Кызыл Армиясенең 10 еллыгына багышланган күргәзмәләрендә катнаша. 1939 елда ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы булып китә.
Салават Юлаев һәйкәлен иҗат итү идеясе Тавасиевка нәкъ Башкортстанда яшәгән 1941-1946 елларда килә.
Салават Юлаев һәйкәленең тарихы
1941 елның җәендә Стәрлебаш авылында Сосланбәк Тавасиев тәүге тапкыр Салават исемен ишетеп кала. Фронтка новобранецларны озаткан чакта бер олы яшьтәге башкорт, җиңү өчен Салават кебек батыр булырга кирәк, дип әйтә. Шул вакыйгадан алып Сосланбәк Салават белән кызыксына башлый, аның турында булган әдәбиятне укый, архив материалларын һәм башкорт фольклорын өйрәнә.
Чын зурлыгындагы гипс һәйкәлнең моделе 1963 елда тәмамлана. ССРБның мәдәният министрлыгы коллегиясендә белгечләр тарафыннан карала һәм рәсми рәвештә раслана. Аны Башкорт опера һәм балет театры фойесына куялар. Автор үзе хәтерләвенчә, барысына да һәйкәлнең проекты охшый. Тик бер генә башкорт хатыны, батыр өчен Салават фигурасы артык көчсез, дип әйтә. Сосланбәк Дафа улы бу искәрмәдән соң һәйкәл өстендә эшен дәвам итеп, аны тагын да камиллаштыра.
Сын Ленинградтагы «Монументскульптура» заводында бронза ягылган чуеннан коеп ясала. Завод инженерлары һәм эшчеләре зур теләк белән аны эшлиләр һәм ай ярым эчендә һәйкәл әзер була. Бик зур һәм катлаулы атлы скульптурасы өчен махсус корылмалар уйлап табарга кирәк була.
Шул ук вакытта скульптор һәйкәлне Агыйдел елгасының текә ярында куярга теләген белдерә. Республика матбугатында бәхәс башлана, партиянең өлкә комитеты һәйкәлне Горсовет алдына яки Совет мәйданында куярга тәкъдим итә. Тавасиев үз фикерендә нык тора һәм җиңеп чыга.
Гомеренең соңгы елларында Тавасиев Мәскәүдә яши. Аның остаханәсе Югары Масловка урамында урнашкан була.
1974 елның 10 апрелендә Мәскәүдә вафат була. Новодевичье зиратында җирләнгән.
Нятлонга-Ягун
Нятлонга-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1488/4/366    кушыла. Елга озынлыгы 208 км.
Сосланбәк Тавасиев
Эшләре
Тавасиевның иҗади эшләре арасында Уфа шәһәре символына әверелгән һәм Башкортстан гербына кергән Салават Юлаев һәйкәле аеруча билгеле (Уфа, 1967), Икенче танылу алган монумент — Осетия драма театры каршында куелган Коста Хетагуров һәйкәле (Владикавказ).
Нятлонга-Ягун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Шантрен (Мез)
Шантрен — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2010
NGC 2010 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Дялу-Маре (Мехединць)
Дялу-Маре — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.