cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сөембикә образы сәнгатьтә
Бәетләр
«Сөембикә бәете» — татар тарихының иң фаҗигале чорын чагылдырган халык әдәбияты җәүһәрләренең берсе. "Сөембикә бәете"нә беренче мәртәбә күләмле һәм төпле анализ 1997 елда «Казан утлары» журналында профессор Фатих Урманче тарафыннан бирелә. "Сөембикә бәете"ндәге мәгълүматларның тарихи дөреслеккә якын килү-килмәү мәсьәләләре дә конкрет мисаллар белән дәлилләнә. Сөембикә турындагы бәетләрнең берничә варианты барлыгы билгеле. Әмма аларның кайчан барлыкка килүе турында фикер аныклыгы юк.
Шәкерт Гомәр Бәширов "Сөембикә бәете"н кулъязмадан күчереп ала, ләкин нинди кулъязмадан, кайсы китаптан күчереп алуын теркәп калдырмаган. Әмма чагыштырып карагач, ул күчергән бәетнең мәгърифәтче галим, шагыйрь Габделгалләм Рәшидинең «Сөембикә хәлләре» исемле әсәре белән бик охшаш булуы ачыклана. Г. Рәшиди аны 1912 елда «Сөембикә» журналында да, аерым китап рәвешендә дә бастырып чыгара. 1997 елда Г. Рәшиди тексты кабат «Сөембикә» журналында дөнья күрде. Г. Рәшидинең «Сөембикә хәлләре» күләм ягыннан шактый зур. "Сөембикә бәете"ндә бәетләр саны 66, Г. Бәширов күчергән вариантта 70 булса, Г. Рәшидинең "Сөембикә хәлләре"ндә аларның саны 102 гә җиткерелгән.
Мөнәҗәтләр
Егерменче гасыр башында татарлар арасында Сөембикә турында мөнәҗәтләр киң таралган. Безнең көннәрдә аларның берсенә фольклорчы һәм композитор Котдус Хөснуллин тарафыннан музыка да язылган.
Риваятьләр
Халык иҗатында сакланып калган «Сөембикә» риваятенең дә берничә язып алынган варианты бар.
Бервакыт Мәскәү патшасы Сөембикә рәсемен күрә дә гашыйк була. Илчеләрен Казанга Сөембикәне кияүгә сорап җибәрә. Сөембикә риза булмый. Мәскәү патшасы ачуы килеп: «Үз теләгең белән чыкмасаң, сугышып алам, ди». Җиде ел камап торганнан соң крепость стеналарын ваттырып, Казан шәһәрен ала. Сөембикә дошманының җиңүен күргәч, ире күмелгән мәчет манарасына менә дә, аска ташлана. Менә шуннан соң хан мәчетен «Сөембикә манарасы» дип атый башлыйлар.
Икенче риваять тасвирлаганча, рус падишаһы Явыз Иван, Казан ханбикәсе Сөембикәнең рәсемен күреп, аңа гашыйк була, үзенә хатынлыкка сорап, яучылар җибәрә. Горур Сөембикә моңа риза булмый. Шуннан соң Явыз Иван, зур гаскәр белән килеп, Казанны яулап ала, Сөембикәне үзенә буйсындырмакчы була. Ризалык бирмәсә, бар халкын кырып бетерү белән яный. Шуннан соң Сөембикә теләсә-теләмәсә дә ризалыгын белдерә. Тик бер шарт куя: җиде көн эчендә җиде катлы матур манара калыксын. Әгәр дә җиде көн шундый күккә ашкан манара әзер булса, урыс патшасына чыга, имеш, булмаса — вәссәлам.
Брангович
Брангович (Бранговић) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Сөембикә образы сәнгатьтә
Җырлар
Тарихи җырларда ханбикәнең Касыйм шәһәрендәге тормышы, Шаһгали хатыны буларак кыерсытылып яшәгән еллары тулырак итеп гәүдәләнгән.
Брангович
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөембикә образы сәнгатьтә
Опера
«Сөембикә» —2 күренештән торучы татар операсы. Композитор Резеда Ахиярова, либретто авторы—шагыйрь  Ренат Харис Премьерасы  2018 елның 26—27 сентябрендә  Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында уза. Татар һәм рус телләрендә башкарыла.
Брангович
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Сөембикә образы сәнгатьтә
Балет
«Сөембикә, яки Казан ханлыгының буйсынуы» — 1832-1835 елларда Петербургның Зур театрында күрсәтелгән 4 актлы балет. Композитор Катерино Кавос, балетмейстер Шарль Дидло әсәре. Сәхнәгә композитор Ипполит Соне, балетмейстер Алексис Блаш чыгара. Сөембикә партиясен Авдотья Истомина (1799-1848) бии.
Сөембикә образы рәсем сәнгатендә
Сөембикә — татар рәсем сәнгатенең гүзәл ханымы. Яраткан ханбикәбезнең образы бик күп рәссамнарның иҗатында чагылыш таба.
1. [http://вики.татаровед.рф/data/pdf/buklet_Seymbike.pdf «Сөембикә ханбикә улы Үтәмешгәрәй белән». Билгесез рәссам].
2. «Дала кызы Сөембикә». И.Муртазин рәсеме.
Лучерна (Латина)
Лучерна — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сөембикә образы сәнгатьтә
Сөембикә образы рәсем сәнгатендә
3. «Сөембикә ханнар төрбәсендә ире Сафагәрәй белән хушлаша». Р.Шәмсетдинов рәсеме.
Лучерна (Латина)
Географиясе
Лучерна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Сөембикә образы сәнгатьтә
Сөембикә образы рәсем сәнгатендә
4. «Сөембикә белән Үтәмешгәрәй Сафагәрәй төрбәсе янында». Н.Хаҗиәхмәтов рәсеме.
5. «Сөембикә һәм аның улы Үтәмешгәрәй хан». Р.Шәмсетдинов рәсеме.
Лучерна (Латина)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сөембикә образы сәнгатьтә
Сөембикә образы рәсем сәнгатендә
6. «Сөембикәне озату». Ф.Халиков рәсеме.
7. «Сөембикә ханбикә» К.Муллашев рәсеме, (1997)
8. «Болгар ханбикәсе». И.Рәфыйков рәсеме. (1987)
9. «Сөембикә, Үтәмешгәрәй,Сафагәрәй». К.Нәфыйков рәсеме. (1997)
10. «Ике ханбикә. Сөембикә һәм Нефертити». М.Хаҗиев рәсеме.
12. «Сөембикә һәм Леонардо да Винчи». Б. Гыйлванов рәсеме(2015)
13. «Сөембикә дивар утырышында». Ф.Халиков рәсеме.
14. «Әсирлеккә алынган Сөембикәнең Казан белән хушлашуы». В.Худяков рәсеме (1870)
16. «Сөембикә».В. Ханнанов рәсеме(1993)
17. «Сөембикә патшабикә һәм аның гаиләсе». А.Карнаухов рәсеме(1913)
18. «Сөембикә алмасы». Р.Салихов рәсеме(2002)
19. «Яшь Сөембикә». Ә.Сәйфетдинов рәсеме"(1993)
20. «Реквием. Казанны саклаучыларга багышлана». Ф.Халиков рәсеме(2001)
21. «Сөембикә» И.Зарипов рәсеме (1990)
22. «Сөембикә» С.Исаева рәсеме (1998)
23. «Үтәмешгәрәйнең бишеге». Н.Хаҗиәхмәтов рәсеме(1997)
24. «Борынгы фреска». Ч.Әхмәров (1987)
26. «Сөембикә». Р. Шәмсетдинов (1998)
27. «Сөембикә уку вакытында». Н.Хаҗиәхмәтов (1998)
28. «Сөембикә һәм Иван Грозный». И.Фәйзуллин
29. «Сөембикәнең үсмер чагы». Л.Аюдаг.
30. «Сөембикә». Ф.Зиязов рәсеме (1998)
31. «Сөембикә биюе». А.Бузунеева.
32. «Сөембикә портреты» Р. Сәмсетдинов рәсеме
34. «Ханбикә Сөембикә улы белән»(тоткынлыкта). Билгесез рәссам(XVII йөз)
Сөембикә образы әдәбиятта
Сөембикә образы әдәбиятта һәрвакыт популяр булды һәм булачак. Әдипләребез Сөембикә турында язган романнарында, аның исеме белән бәйләп, татар халкының тарихтагы ролен, урынын, рухи һәм мәдәни дөньясының байлыгын күрсәтергә омтылганнар. Татар шагыйрьләре һәм язучылары Сөембикәгә багышлап бик күп әсәрләр иҗат иткәннәр.
2. Мәҗит Гафури «Тәэссораты». Икенче исеме «Сөембикәнең соңгы сүзләре» (1910)
3. Габдулла Тукай «Кичке азан» (1906)
4. Гамил Афзал  «Сөембикә сылу» (1968)
5. Зөлфәт «Сөембикәнең хушлашу догасы»(1978)
6. Мөдәррис Әгьләмов «Син дә әкиятмени?» (1990)
7. Илдар Юзеев «Сөембикә манарасы янында» (1995)
8. Рәдиф Гаташ «Тарих өне»
9. Сөйдә Зыялы «Ханбикә Сөембикәнең Казан белән хушлашуы».
10. Розалина Шаһиева «Сөем-Сөем-Сөембикә»
11. Илсөяр Иксанова «Сөен, Сөем!»
12. Әхмәт Рәшит "Сөембикә"поэма(1980)
13. Разил Вәлиев «Кайтчы, Сөембикә!»
14. Сания Әхмәтҗанова «Кичер, Сөембикә!»
15. Эльмира Шәрифуллина «Сөембикә сүзе»
16. Эльмира Шәрифуллина «Сөембикә-ханбикә»
17. Ләйсән Юнысова «Сөембикә»
19. Разил Вәлиев «Сөембикә манарасы»
Истәлекле урыннар
Казанда ханбикә исеме белән ике истәлекле урын бар. Аның берсе – Казан кирмәнендәге Сөембикә манарасы булса, икенчесе – Сөембикә бакчасы. Татар тарихчылары мәгълүматларына караганда, бакча Урта Кабан буенда, хәзерге  Әрхәрәй дачасы  урнашкан җирдә булган. Сөембикә бөтен туган-тумачасы белән җәй көннәрендә монда ял иткән..
Казанда  «Сөембикә» кафесы.
Азнакайда Сөембикә урамы.
Казахстан Республикасы башкаласы Астана шәһәрендә «Family Village» коттедж поселогында Ханбикә Сөембикә хөрмәтенә аталган урам бар.
Яр Чаллының Сөембикә проспекты — Татарстанның Яр Чаллы шәһәре Яңа шәһәр өлешендә урнашкан урам. 1992 елда Яр Чаллы топонимика, архитектура һәм сәнгать буенча шәһәр комиссиясе башлангычы белән, 1549—1551 елларда Казан ханлыгы идарәчесе Сөембикә ханбикә (1516—1566) хөрмәтенә «Сөембикә проспекты» итеп үзгәртелә.
Яр Чаллы «Сөембикә мәчете».
Скульптура.
1. Сөембикә һәйкәле. Касыйм шәһәре.(2022)
2. «Сөембикә». Б.Урманчы»(1980)
3. [http://www.intomoscow.ru/skulptura-syuyumbike-v-zdanii-kazanskogo-vokzala.html Сөембикә скульптурасы. Мәскәү шәһәре, Казан вокзалы (Скульптор И.Логвиненко,1997)]
Траяна (Арецо)
Траяна — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Эстабло (Окампо, Гуанахуато )
Эль Эстабло — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Эстабло Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Мисковице
Мисковице (Miskovice) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Лявковшчына
Лявковшчына (Ляўкоўшчына ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Айтпай
Айтпай (Айтпай) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Багдере (Ханөнү)
Багдере (Bağdere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ханөнү илчесенә караган бер авыл (köy).
Абрамова
Абрамова (Абрамова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пьеве Сан Лоренцо (Лука)
Пьеве Сан Лоренцо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Сан Лоренцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Буеҗо (Бергамо)
Буеҗо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Буеҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бранковина
Бранковина (Бранковина) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
MROH9
MROH9 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бранковина
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Лучерне (Кунео)
Лучерне — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лучерне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алто дел Горион (Мануел Добладо)
Алто дел Горион — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Алто дел Горион Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Тре Арье (Козенца)
Тре Арье — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тре Арье Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ляхава (Слуцкий районы)
Ляхава  (Ляхава ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Айту
Айту (Айту) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Мисколези
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Айту
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Мисколези
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Пьеве Сан Николо (Перуҗа)
Пьеве Сан Николо — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Сан Николо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бранчич
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
MRPL1
MRPL1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Багдере (Элазыг)
Багдере (Bağdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (köy).
Абруб (Абрубски авыл советы)
Абруб (Абруб ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Охуелос (Салватьера)
Охуелос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Охуелос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ляхавичы (Дзяржынский районы)
Ляхавичы  (Ляхавічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.
Буели (Пяченца)
Буели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Буели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Эстабло (Селая)
Эль Эстабло — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Эстабло Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Тре Арье (Реҗо ди Калабрия)
Тре Арье — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тре Арье Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Айтуар (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
Айтуар (Айтуар) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ляхавичы (Мядзельский районы)
Ляхавичы  (Ляхавічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Буериз (Удине)
Буериз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пьеве Сан Паоло (Маса-Карара)
Пьеве Сан Паоло — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Сан Паоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
MRPL11
MRPL11 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лучерта (Катанцаро)
Лучерта — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лучерта Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мислейовице
Мислейовице (Myslejovice) — Чехиянең Оломоуц крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Абруб (Псуевски авыл советы)
Абруб (Абруб ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Празароки гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Якуб Зекки
Якуб Зекки (чын исеме — Якуб Мурат улы Умеров; 1917елның 18 августы, Янҗу — 1977, Жданов, Донецк өлкәсе) — кырым татар телендә язган совет язучысы һәм журналисты. СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1975). Бөек Ватан сугышы әгъзасы. КПСС әгъзасы (1940).
Биографиясе
1917 елның 18 августында Таврия губернасының Янҗу авылында туган (хәзерге Бакчасарай районына карый). Бакчасарай педагогик көллиятен тәмамлаган (1935). Ягъя Байбуртлы, Әбләй Шамил һәм Осман Әмит тәэсирендә әдәбият белән кызыксына башлый. Бакчасарай районы «Ударник» газетасында эшли, 1937 елда ул үзенең «Кара чекмен» (Кара чикмән) дигән беренче хикәясен бастыра.
1940 елда ул ВКП(б)га керә.
Бөек Ватан сугышы елларныда Одесса, Севастополь, Керч һәм Новороссийскны яклауда катнашкан. Ул разведка бүлеге командиры, старшина була. Сугыш беткәч, Донецкта яши, анда төзелеш оешмаларында икътисадчы булып эшли. 1975 елдан ул СССР Язучылар берлеге әгъзасы. « Ленин байрагы» газетасында басылган. Аның берничә әсәре рус теленә тәрҗемә ителгән. Язучының иҗаты фәлсәфи, әхлакый һәм этик проблемаларга юнәлтелгән.
Братачич
Братачич (Братачић) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Якуб Зекки
Биографиясе
Ул 1977 елның июнендә Мариупольдә 60 яшендә үлә.
Братачич
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Багҗагыз (Илич)
Багҗагыз (Bağcağız) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (köy).
Ляхавка (Барысавский районы)
Ляхавка  (Ляхаўка ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.
Николас Браво (Арселия)
Николас Браво — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Николас Браво Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Бргуле (Уб)
Бргуле  (Бргуле) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Абруб Беразвецки
Абруб Беразвецки (Абруб Беразвецкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
MRPL13
MRPL13 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Очомитас (Юририя)
Очомитас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Очомитас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Лучи (Кьети)
Лучи — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Айша бибе авылы
Айша бибе авылы (Айша бибі ауылы) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Лучи (Кьети)
Географиясе
Лучи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Буҗа (Модена)
Географиясе
Буҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тре Берте (Сьена)
Тре Берте — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тре Берте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Пьеве Терцаньи (Кремона)
Пьеве Терцаньи — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Терцаньи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алто Канал (Ирапуато)
Алто Канал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Алто Канал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Нәфисә Василова
Нәфисә Василова, Анастасия Петровна Васильева (1943 елның 15 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Теләче районы, Субаш ― 2006 елның 17 июле, РФ, ТР, Казан) ― җырчы (контральто), Татарстан АССР халык артисты (1979). Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле хор җырчысы (1965―1969), солисты (1969―1990).
Алто Канал (Ирапуато)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Нәфисә Василова
Тәрҗемәи хәле
1943 елның 15 гыйнварында Татарстан АССР Теләче районы Субаш авылында Екатерина (Кәтернә түти) белән Петр (Питер дәдәй) гаиләсендә бишенче бала булып дөньяга килә. Кыз тууга, әтисе Петр сугышка алына һәм һәлак була. 1955 елда әнисе белән Казанга күченә. Казан шәһәренең 13нче урта мәктәбен тәмамлагач, төзелеш училищесына кереп, маляр-штукатур белгечлеге ала. «Светоч» кондитер фабрикасында, Казан елга портында эшли, Казан «Идел» тегү берләшмәсендә (1964―1965 елларда) тегүче була, үзешчән сәнгатьтә катнаша
Алто Канал (Ирапуато)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Нәфисә Василова
Тәрҗемәи хәле
1965 елда Г. Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең җыр һәм бию ансамбленең конкурсында катнаша һәм, махсус музыка белеме булмаса да, киң диапозонлы, сирәк очрый торган түбән (контральто) тембры булуы сәбәпле, ансамбльгә алына. Александр Ключарев тәкъдиме белән сәхнә псевдонимы итеп Нәфисә Василова исемен ала.
Алто Канал (Ирапуато)
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Нәфисә Василова
Тәрҗемәи хәле
1965 елның 17 февралендә Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле хорында җырлый башлый, 1969 елдан ансамбльнең солисткасы – Нәфисә Василова буларак чыгыш ясый. 1966 елда ансамбль составында Монголия Халык Республикасы буйлап гастрольләрдә була. Татар халык җырларын ― «Гөлҗамал», «Тәфтиләү», «Беләзегем, йөзегем», «Сәгать чылбыры», композитор Солтан Габәшинең «Кәккүк», Марс Макаровның Хәсән Туфан сүзләренә язган «Киек казлар», Әнвәр Бакировның «Җиде елга» җырларын иң оста башкаручыларның берсе булып таныла. «Яшьлегем эзләре» (Мансур Шиһапов сүзләре, Сара Садыйкова көе), «Үз илемдә» (Гөлшат Зәйнашева ― Сара Садыйкова), «Әйтергә микән, әйтмәскә микән» (Ә. Закиров сүзләренә), «Уралым» (Абдулхак Игебаев ― Марс Макаров), «Яшьлегем тугае» (Фаил Шәфигуллин ― Зиннур Гыйбадуллин) һәм башка бик күп җырлар җырчы тарафыннан зур осталык белән башкарылалар.
Аның чыгышлары чит илләрдә дә югары бәя ала. Японча, казакъча, башкортча һәм башка телләрдә җырлый белгән, Италия, Япония, Тунис, Мальта, Көнбатыш Африка һәм башка илләрдә үзенчәлекле тавышы белән татар җырларын яңгыраткан, халык көйләренең дәрәҗәсен дөнья күләмендә күтәрүгә зур өлеш керткән.
Казакъстан, Башкортстан филармонияләренә китеп эшләп караган, әмма Казанга әйләнеп кайткан. Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә 25 ел гомерен багышлый.
2006 елның 17 июлендә Казанда вафат булган. Коры Елга бистәсе зиратында җирләнгән.
Гаилә хәле
Башкортстаннан килгән музыкант Вилдан Кучуков белән гаилә кора. Аларның 1969 елда уллары Илнур туа. 1972 елда гаилә таркала. Илнур Вилдан улы Кучуков, И. Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллиятен (1995), Казан консерваториясен (2001) тәмамлаган, Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында хор җырчысы (бас). Илнурның хатыны Гөлфәния музыка мәктәбендә фортепиано дәресләре бирә.
Ляхавка (Любанский районы)
Ляхавка  (Ляхаўка ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мислетин
Мислетин (Mysletín) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Аманат (фирка)
«Аманат» фиркасе («Аманат» партиясы) идарә итүче президент яклы һәм Казакъстанның иң эре сәяси фиркасе. 1999 елда Казакъстанның беренче Президенты Нурсолтан Назарбаев инициативасы белән «Отан» Җөмһүрият сәяси фиркасе буларак нигезләнгән. 2006 елдан 2022 елга кадәр «Нур Отан» исемен йөрткән.
Назарбаев 2022 елның 28 гыйнварына кадәр «Нур Отан» партиясе рәисе булып тора, шул вакытта «Нур Отан» партиясе рәисе итеп президент Касыйм-Җумарт Тукаев билгеләнә. Соңыннан Токаев президент буларак барлык партияләрдән һәм хәрәкәтләрдән читләшү өчен партиядән чыга, ә аның рәисе булып мәҗлес спикеры Ерлан Кошанов тора.
Багҗыгаз (Сафранболу)
Багҗыгаз (Bağcığaz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Тре Валони (Кампобасо)
Тре Валони — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лучино (Комо)
Лучино — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Тре Валони (Кампобасо)
Географиясе
Тре Валони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лучино (Комо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Абузерье
Абузерье (Абузер’е ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дебиллык
Дебиллык (латин сүзеннән dēbilis) — акыл ягыннан артта калуның иң зәгыйфь дәрәҗәсе, ул үсешнең тоткарлануы яки яралгының баш миенең органик зарарлануы белән бәйле. Беренче тапкыр дебиллык Валантен Маньян тарафыннан 1890 елда аерып күрсәтелгән.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Бреждҗе
Бреждҗе (Брежђе) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Айшырак
Айшырак (Айшырақ) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
MRPL15
MRPL15 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эль Эстабло, Алехандро Маркокио Родригез (Гуанахуато )
Эль Эстабло, Алехандро Маркокио Родригез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Эстабло, Алехандро Маркокио Родригез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Пьеве Требио (Модена)
Пьеве Требио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Требио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Ляхавшчына (Вилейский районы)
Ляхавшчына  (Ляхаўшчына ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.
Буҗало (Комо)
Буҗало — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Буҗало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Оя де Алварез (Валье де Сантияго)
Оя де Алварез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Оя де Алварез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Мислетице
Мислетице (Mysletice) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Айымҗан
Айымҗан (Айымжан) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Алфарерия (Силао)
Алфарерия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Алфарерия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Багҗык (Эгирдир)
Багҗык (Bağcık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Эгирдир илчесенә караган бер авыл (köy).
Абухава (Аршанский районы)
Абухава (Абухава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лучино-Родано (Милано)
Лучино-Родано — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лучино-Родано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тре Виле (Фиренца)
Тре Виле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тре Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брезовица (Уб)
Брезовица  (Брезовица) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Пьеве Чезато (Равена)
Пьеве Чезато — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьеве Чезато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ляхавшчына (Минский районы)
Ляхавшчына  (Ляхаўшчына ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Буҗана (Арецо)
Географиясе
Буҗана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
MRPL17
MRPL17 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Мислеховице
Мислеховице (Myslechovice) — Чехиянең Оломоуц крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Тре Гоби (Модена)
Тре Гоби — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Тре Гоби Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брезовице (Вальево)
Брезовице  (Брезовице) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Айыр (авыл)
Айыр (Айыр) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Николас Браво, Занха дел Теньенте (Акапулко де Хуарез)
Николас Браво, Занха дел Теньенте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Николас Браво, Занха дел Теньенте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Абухава (Бешанковицкий районы)
Абухава (Абухава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Пьевевекия (Пезаро һәм Урбино)
Пьевевекия — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пьевевекия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
MRPL18
MRPL18 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лучиньяна (Лука)
Лучиньяна — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лучиньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Эль Эстанко (Саламанка)
Эль Эстанко — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Эстанко Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Айыртас
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Багҗылар (Динар)
Багҗылар (Bağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Динар илчесенә караган бер авыл (köy).
Буковац (Мионица)
Буковац  (Буковац) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.