cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Револь Вәлиев
Револь Вәлиев (, —, ) — юрист, юридик фәннәр докторы (2000), профессор (2001), ТАССРның һәм РФның атказанган юристы (1988, 1999). 1965-1976 елларда ТАССР Югары мәхкәмәсе әгъзасы. 1976-1994 елларда Казан юридик инситутында җинаи хокук һәм җинаи процесс кафедрасы башлыгы. 1994-? елларда КФУның халыкара һәм Европа хокукы кафедрасы мөдире.
Хадуте-Яха
Хадуте-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Пяку-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Пекшела
Кече Пёкшела — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 444 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яссы-Тугай авылы тарихы
Яссы Тугай авылы тарихы - Татарстан Республикасының Ютазы районындагы Яссы Тугай авылының бай тарихын тасвирлауга багышланган мәкалә.
Барлыкка килүе
Яссы-Тугай авылы Урыссу бистәсеннән 10 км көнбатыштарак, Ютазы елгасы буенда урнашкан. Яссы-Тугай- Татарстанның Ютазы районындагы татар авылы. Ул колхоз төзелеше елларында, 1920-1930 елларда оеша.Бирегә Иске Урыссу авылыннан татарлар күчеп килеп төпләнгән.
Күмәкләштерү
Төбәктә күмәк хуҗалыкларны оештыру процессы зур кыенлыклар белән барган, кайбер очракларда хәрәкәт энтузиастлары туган җирләреннән еракта яңа авыллар булдыруны өстен күргәннәр. Шулай итеп Яссы-Тугай авылы һәм шул исемдәге колхоз барлыкка килгән. 1938 елда авылда 405 кеше яшгән дип исәпләнә.
Бөек Ватан сугышы
Авылның алтмыштан артык ир-аты фронтка, Ватанны сакларга китә. Тылда калган картлар, хатын-кызлар һәм балалар Җиңүгә үз өлешләрен кертергә тырышканнар. Ютазы районына фронт яны территорияләреннән качаклар җибәрелгән, эвакуацияләнгән халыкның бер өлешен Яссы-Тугай авылында да урнаштырганнар. Беренче вакытта кыенлыклар туган, чөнки Украина, Ленинградтан килүчеләр татар телен белмәгәннәр, ә кайбер җирле халык – руслар булган. Әмма уртак кайгы барыбызны да берләштереп, тел киртәләрен читкә ташлап, дус-тату гомер кичергәннәр.
Сугыштан соң
Сугыштан соң Яссы-Тугай авылында тормыш яңа көч белән алып барыла башлаган. 1950 елда авыл клубы ачылган. Эшчән директор Суфиян Фәйзуллин тырышлыгы белән клуб чын мәдәни үзәккә әверелгән. Нәкъ менә клубта җирле китапханә дә урнашкан була, моңа кадәр ул колхоз идарәсе бинасында егерме елга якын кечкенә бүлмәдә эшләгән. 1970 елларда клуб өчен яңа бина төзелгән.
Авыл халкының төп шөгыле – игенчелек, терлекчелек. Оешкан көннән алып Ютазы районы составында санала. 1963 елның 1 февраленнән – Бөгелмә, 1965 елның 12 гыйнварыннан – Баулы, 1991 елның 6 апреленнән – Ютазы районнарында.
Халык саны
Халык саны: 1938 дә - 405, 1949 да - 475, 1970 тә - 399,  1979 да - 345,  1989 да - 248,  2002 дә – 229, 2010 да – 181,  2015 тә - 199 кеше. Милләтләре буенча – татарлар.
Меттендорф (Айфель)
Меттендорф  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Өзбагы (Дивриги)
Өзбагы (Özbağı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Дей (Нью-Йорк)
Дей  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
NGC 2867
NGC 2867 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Дей (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2867
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Россфорд (Огайо)
Россфорд  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Россфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4547) Массачусетс
(4547) Массачусетс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 16 маенда К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан JCPM Sapporo обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KP» саналган.
Рейшсфельд
Рейшсфельд (Reichsfeld) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,95 км².
Фонтегрека
Фонтегрека — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кювилли
Кювилли — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Лондрина
Лондрина (Londrina) — Бразилиянең Парана штатында урнашкан шәһәр һәм.
Тарих
1934 елда нигезләнгән.
Жеспёнсар
Жеспёнсар (Gespunsart) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Нузонвиль кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21.02 км².
Темашалык (Һавран)
Темашалык (Temaşalık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Һавран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Меттенхайм (Рейнхессен)
Меттенхайм  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василево (Добрич өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
807 (сан)
807 (сигез йөз җиде) - 806 белән 808 арасындагы натураль сан.
Яңа Семеновка (Гафури районы)
Яңа Семеновка — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453078, ОКАТО коды — 80221837004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 14 кешенең яшәве мәгълүм.
Ортенсиа (кратер)
Ортенсиа — Венера планетасының -7.6°N, -155.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ортенсиа кратеры итальян хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Пермяки (Оричи районы)
Пермяки (Пермяки) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 2868
NGC 2868 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Жуис-ди-Фора
Жуис-ди-Фора — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Форино
Форино — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(20) Массалия
(20) Массалия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кече Рассоха (Лапа кушылдыгы)
Кече Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лапа елгасының сул ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
(20) Массалия
Тарихы
1852 елның 19 сентябрендә Де Гаспарис, Аннибале тарафыннан Обсерватория Каподимонте обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Кече Рассоха (Лапа кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вяжля
Вяжля — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ворона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 70 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Сандаски (Огайо)
Сандаски  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ведрина
Ведрина — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилье-ле-Сек (Югары Марна)
Вилье-ле-Сек — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Рәмзи Вәлиев
Рәмзи Вәлиев (, —, ) — тарихчы, тарих фәннәре докторы (1990), профессор (1992), ТРның атказанган фән эшлеклесе (1994). 1968 елдан Казан университетында, 1995-2005 елларда тарих факультеты деканы. Төп хезмәтләре Урта Идел буе төбәгенең 20 гасырның 1 нче чирегендәге иҗтимагый-сәяси тарихына, татар зыялыларына, Татарстанда Сталин чоры репрессияләренә карый.
Биографиясе
Рәмзи Вәлиев 1937 елның 7 маенда Яшел Үзән районының Карашәм авылында Кәлимулла агай гаиләсендә дөньяга килә. Уку йортын 1963 елда уңышлы тәмамлый. Һәм шундук Казан университетының ВЛКСМ комитеты секретаре вазифасына тәкъдим ителә, бер үк вакытта ул философия кафедрасы ассистенты итеп тәгаенләнә.
1970 елда аны Казан университетының СССР тарихы кафедрасының өлкән укытучысы итеп раслыйлар, тагын биш елдан ул доцент вазифаларын башкара башлый. 1992 елдан бүгенгәчә Р.К. Вәлиев – хәзерге заман Ватан тарихы кафедрасы профессоры. Хәзерге көндә дә Рәмзи Кәлимович – университетның Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм Шәрекъне өйрәнү институты Ватан тарихы кафедрасының әйдәп баручы профессорларыннан берсе.
1981 елда ул Казан университетының тарих факультеты деканы урынбасары итеп билгеләнде, 1995 һәм 1998 елларда ике тапкыр әлеге факультетның деканы булып сайланды.
Киң күләмдә танылган абруйлы галим буларак, 1990 елда Россиядәге 1917 елгы гомуммилли кризисны әтрафлы ачкан һәм анализлаган докторлык диссертациясе яклады, соңрак ул, баетылып, аерым монография рәвешендә дөнья күрде («Назревание общенационального кризиса и его проявление в Поволжье и на Урале в 1917 году», Казан, 1979). Бүгенге көндә без аны ике дистәгә якын монография һәм 300 дән артык фәнни, фәнни-популяр мәкалә авторы буларак беләбез.
Фәнни тикшеренү әшчәнлеге
Тарихчы галим буларак, Рәмзи Кәлимович әтрафлы фәнни тикшеренү эшчәнлеге алып бара. Яшь чагында археологик казу эшләрендә катнашты, аны Лаеш районының Үкереч Колтык авылы янындагы археологик комплексны өйрәнү нәтиҗәләренә багышланган «Үкереч Колтык авылы янындагы археологик истәлекләр» («Археологические памятники у села Рождествено». Казан, 1962) хезмәте бар.
Галимнең төп эзләнүләре Урта Идел буе төбәгенең XX гасырның 1 нче чирегендәге иҗтимагый-сәяси тарихы, татар зыялылары, шул исәптән Борһанетдин, Гыйльметдин, Галимҗан һәм Шәһретдин Шәрәфләр язмышы, Татарстанда Сталин чоры репрессияләре мәсьәләләренә багышлана. Шуларның нәтиҗәсе буларак «Фаҗига» китабы дөнья күрә (Казан, 1996), ул ана телебездә басылган фундаменталь монография буларак фәнни даирәләрдә зур яңгыраш ала, җәмәгатьчелекнең игътибарын җәлеп итә.
Кютри (Эна)
Кютри (Cutry) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Евели (Месудие)
Евели (Yeveli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Александр Смирнов (физиолог)
Смирнов Александр Иванович (1887—1976) — ССРБ галиме һәм физиология өлкәсендә педагог, медицина фәннәре докторы (1916), профессор (1919), әгъза-корреспонденты (1950). Медицина хезмәте полковнигы. РСФСР-ның атказанган фән эшмәкәре (1946).
Биографиясе
Александр Иванович Смирнов Петроградта 1887 елның 10 сентябрендә туа.
1909 елдан 1914 елга кадәр Император Санкт-Петербург университетының физика-математика факультетында табигый бүлегенә укырга керә. 1909 елдан 1916 елга кадәр И.П. Павлов җитәкчелегендә лабораториялә аш сеңдерү бизләренең секрециясе механизмнарын өйрәнү буенча гыйльми-тикшеренү эше белән шөгыльләнә.
1919 елдан алып 1920 елга кадәр Кубань авыл хуҗалыгы институтында физиология кафедрасы профессоры дәрәҗәсендә педагогик эш белән шөгыльләнә һәм бер вакытта 1920 елдан алып 1932 елга кадәр педагогик эшчәнлектә Кубань медицина институтында нормаль физиология кафедрасы мөдире була.
Гыйльми-педагогик эшчәнлеге
А.И. Смирновның төп гыйльми-педагогик эшчәнлеге физиология, шулай ук йөрәк эшчәнлегенең экстракардиаль көйләүне һәм зур баш миенең һәм ярымшарлар кабыгы үзәгенең фунциональ бәйләнешенең проблемалары өлкәсендәге мәсьәләләрне өйрәнү белән бәйле. А.И. Смирнов җитәкчелегендә норма һәм патология, шул исәптән гипотермия, гипоксия, миокард инфаркты шартларында йөрәк эшчәнлегенең көйләү законлыклары өлкәсендә эзләнү үткәрелә. А. И. Смирнов И.П. Павлов исемендәге Бөтен Союз физиология җәмгыятенең мактаулы әгъзасы булып тора, шулай ук берничә зур оешмалар әгъзасы, шул исәптән ССРБ Югары аттестация комиссиясе, Галимнәр Советы Президиумы — РСФСР-ның Сәламәтлек саклау министрлыгының һәм Совет армиясенең Төп хәрби-медицина идаралыгы әгъзасы булып тора.
1916 елда ул медицина фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә дәгъва итеп, «К физиологии практической секреции» темасына диссертация яклый, 1919 елда аңа гыйльми профессор исеме бирелә. 1950 елда ССРБ Медицина фәннәре академиясе әгъза-корреспонденты итеп сайлана. А.И. Смирнов җитәкчелегендә йөзгә якын тикшеренү, шул исәптән монографияләр һәм югары медицина уку йортлары өчен дәреслекләр, шул исәптән: «О центральном тоническом и рефлекторном замедлении сердечного ритма» (1928), «О происхождении тонуса центра блуждающего нерва» (1929), «О вегетативной нервной системе» (1932), «Регуляция дыхательных движений» (1940), «О депрессорном нерве синокаротидной области» (1947), «К вопросу о функциональной взаимосвязи с дыхательным центром коры больших полушарий головного мозга и других отделов центральной нервной системы» (1959), «Роль тонуса центров блуждающих нервов в экономной форме сердечной деятельности» (1967)  һәм  «Сердце как гетерогенная возбудимая система» (1970)  дәреслекләре языла. 1946 елда эксперименталь физиология сферасына керткән өлеше өчен А. И. Смирнов РСФСР-ның атказанган фән хезмәткәре мактаулы исеменә лаек була.
1976 елның 1 маенда Мәскәүдә вафат була.
Дейтон (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
808 (сан)
808 (сигез йөз сигез) - 807 белән 809 арасындагы натураль сан.
Кюи (Уаза)
Кюи — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Келдерешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меттерих
Меттерих — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзбагы (Деврек)
Өзбагы (Özbağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (köy).
Апаресида-ди-Гояния
Апаресида-ди-Гояния — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Темел (Сейдикемер)
Темел (Temel) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Форио
Форио — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Жуаньи-сюр-Мёз
Жуаньи-сюр-Мёз (Joigny-sur-Meuse) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Нузонвиль кантонына карый.
(3298) Массандра
(3298) Массандра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 21 июлендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 OB15» саналган.
Карасев Лог
Карасев Лог — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Новосибирск су саклагычы (Об) елгасының сул ярына тамагыннан 3161 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рексинген (Түбән Рейн)
Рексинген (Rexingen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,32 км².
Великово (Добрич өлкәсе)
Великово  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
809 (сан)
809 (сигез йөз тугыз) - 808 белән 810 арасындагы натураль сан.
Ошалче (кратер)
Ошалче — Венера планетасының -29.7°N, -155.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 8,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Саут-Юклид (Огайо)
Саут-Юклид  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саут-Юклид шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Декейтер (Нью-Йорк)
Декейтер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кюижи-ан-Бре
Кюижи-ан-Бре — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Форкия
Форкия — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
NGC 2869
NGC 2869 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Егыҗиушагы (Сарычам)
Егыҗиушагы (Eğeciuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Суходол (Гафури районы)
Суходол — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
Темел Егыйтим (Кумлуҗа)
Темел Егыйтим (Temel Eğitim) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кумлуҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куяба
Куяба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Өзбараклы (Ташова)
Өзбараклы (Özbaraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (köy).
Хадуттэ
Хадуттэ — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 373 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Видно
Видно — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Формикола
Формикола — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Метценхаузен
Метценхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келдеруша (Бреила)
Келдеруша — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казан XXI гасыр
«Казан XXI гасыр» — Казанның  «Җиденче күк» торак районы составында, Казан-2 ябык аэропортының элеккеге территориясе өлешендә урнашкан торак комплексы.
810 (сан)
810 (сигез йөз ун) - 809 белән 811 арасындагы натураль сан.
Казан XXI гасыр
Территориаль урнашу, чикләре
«Казан XXI гасыр» торак комплексы Казан үзәгеннән көнчыгышта, Совет районы территориясендә урнашкан. Ул «Җиденче күк» торак районының 6А, 6Б, 7А, 7Б микрорайоннары территорияләре өлешендә урнашкан.
«Казан XXI гасыр» торак комплексы Альберт Камалиев проспекты буйлап бер километрдан артык арага сузыла, проспект аның чиген «Зәңгәрсу күкләр» һәм Казан ипподромына каршы көнчыгыш (төньяк-көнчыгыш) якларыннан билгели. Көньяктан чик Академик Сахаров урамының көнбатыш участогы, ә көнбатыш (көньяк-көнбатыш) һәм Төньяк чикләре, «Казан XXI гасыр» торак комплексын бер катлы шәхси төзелешләрдән (6Б микрорайоны), сәүдә йортлары, гараж кооперативлары һәм башка күп фатирлы йортлар (6А, 7А, 7Б микрорайоннары) аерып, югарыда аталган микрорайоннар эчендә борылыш белән уза.
Тарихы
«Казан XXI гасыр» торак комплексын проектлауны «Татинвестгражданпроект» ДУП гамәлгә ашырды, инвестор булып «„Ак Барс» Банк» торды, ә төзелешне әлеге проект өчен махсус төзелгән «Казан XXI гасыр» төзүчесе алып барды. 2008 елда "Ак Барс Девелопмент" ("Ак Барс Дом") компанияләр төркеме оештырыла, ул инвестор да, әлеге торак комплексның төзүчесе дә була.
«Казан XXI гасыр» торак комплексы 2005 елда Казан-2 аэропортының элеккеге очыш кырының көньяк-көнбатыш секторында төзелә башлый. Аның беренче чираты 2011 елга тәмамлана һәм үз эченә төрле каттагы (9дан 16 катка кадәр)  20 торак йортны ала. Соңрак икенче чират төзелеше башлана, аның кысаларында 2020 елга 18-22 катта 7 торак йорт төзелё. Шулай ук торак комплексы территориясендә ике мәктәп һәм дүрт балалар бакчасы төзелё.
«Казан XXI гасыр» торак комплексы Очу урамының архитектура ансамбленә нигез салды, ул 2005-2006 елларда элеккеге очып китү-утыру полосасы буйлап Патрис Лумумба һәм Академик Сахаров урамнарын тоташтыра (2009 елда проспект Альберт Камалиев проспектына үзгәртелә). Ул 2012 елда 445,44 гектар мәйданда төзелгән "Җиденче күк" торак районының үзәгенә әверелә. Моңа кадәр "Җиденче күк" исеме асылда аның коммерция бренды буларак "Казан XXI гасыр" торак комплексының икенче исеме буларак кулланыла.
Башта барлык торак комплексның мәйданы, шул исәптән Казан-2 аэропортының (шул исәптән «Казан» халыкара ат-спорт комплексы) һәм аның янәшәсендәге җирләрне дә кертеп, 198 гектар тәшкил итәр дип ниятләнә. Әмма алга таба «Казан XXI век» торак комплексының төзелеш мәйданы Альберт Камалеев проспектының җөп ягы буйлап территория белән чикләнде, ә хәзер инде «Җиденче күк» торак районының калган участокларында башка исемдәге торак комплекслар төзи башладылар.
2012 елда “Җиденче күк” торак районы төзелгәч, аның территориясенең күпчелек өлеше 12 микрорайонга бүленә. «Казан XXI гасыр» торак комплексы дүрт микрорайон - 6А, 6Б, 7А, 7Б территорияләрендә булып чыкты. Шунда ук өч микрорайон - Габдулла Кариев һәм Тулпар урамнары арасындагы чикләргә әверелгән ике яңа урам барлыкка килде.
Күпфатирлы йортлар составы
«Казан XXI гасыр» торак комплексы составында төрле катлы 28 күпфатирлы йорт бар - ун 9 катлы, өч 10 катлы, ике 11 катлы, биш 16 катлы, өч 18 катлы, ике 19 катлы, бер 20 катлы һәм ике 22 катлы.
Урам челтәре
«Казан XXI гасыр» торак комплексы территориясе буйлап һәм аның чикләре буйлап биш урам уза, шуларның берсе проспект статусына ия. Шуларның берсе - Академик Сахаров урамы, аның озынлыгы буенча аермалыклар бар. "Җиденче күк" торак районын һәм аның аерым территорияләрен планлаштыру һәм ызанлау буенча расланган проектларда Академик Сахаров урамының аерым территорияләрен турыдан-туры күрсәтелгән торак район территориясенә керә һәм үзенең көнбатыш очы белән Гадел Кутуй урамына барып җитә. Шул ук вакытта Яндекста. Аның озынлыгы Азино торак районы территориясе белән генә ялгыш чикләнгән.
Камалеев проспекты буенча шәһәр үзәгеннән Азино йокы районына баручы 3 нче троллейбус маршруты эшли.
Гомуми белем бирү уку йортлары (мәктәп, лицей)
2010 елда беренче булып 550 укучыга исәпләнгән 178 нче мәктәп төзелгән. Аны башта ук 178 нче Мәгариф үзәге кысаларында 121 нче лицей (Космонавтлар ур., 19) белән берләштерәләр. Шуңа күрә әлеге уку йортының икеләтә нумерациясе кулланыла - 121 нче лицей яки 178 нче мәгариф үзәге.
2017 елда 181 нче мәктәп ачыла.
Кюиз-ла-Мотт
Кюиз-ла-Мотт — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(1904) Масевич
(1904) Масевич  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1972 елның 9 маенда Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 JM» саналган.
Севен-Гиллс (Огайо)
Севен-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Севен-Гиллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Си-ла-Коммюн
Си-ла-Коммюн (Cys-la-Commune) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
NGC 2870
NGC 2870 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кече Семрас
Кече Сёмрас — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Семрас елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оттавия (кратер)
Оттавия — Венера планетасының 47.5°N, -187.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 12,9 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Оттавия кратеры Рим хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Иске Суыксу китапханәсе
Татарстан республикасы Буа районы Иске Суыксу авылы үзәкләштерелгән китапханәсе тарихы.
Буа районында Иске Суыксу Һәм Яңа Суыксу авыллары элек-электән иң зур авыллардан саналган.Төп халкы мишәрләр.Алар уку ягыннан,сәнгать ягыннан алга киткән булган. 1917 елларда авыл уртасында приказ йорты ачылган, анда авыл башлыгы да утырган. Шул йортта авылның документлары сакланган, бер бүлмәсендә -уку залында (изба-читальня)  халыкны укырга-язарга өйрәткәннәр. Хатыннарны шул вакыт өчен белемлерәк булган Зәйдә Камалетдинова (шагыйрә Динә Камалетдинованың әбисе) өйрәткән. Ул вакытта гарәп хәрефләре белән язылган китаплар (саны билгесез), газеталар җыйналган, ә 1918 елдан соң латин хәрефләре белән язылган китаплар да барлыкка килгән. Ул китапларны бары тик шунда гына укыганнар, өйгә бирмәгәннәр. Бу чорда  1924 елга кадәр Шәрәфетдинов фамилияле кеше эшләгән.
1924 елда яңа китаплар кайтарыла башлый. Китапларны саклар өчен аерым йорт кирәк булган. Хәзерге пилорама янында урнашкан байлардан тартып алынган йортка уку залын һәм почтаны урнаштырганнар. Шул елларда авылда мәктәп ачылган. Ул мәктәп китапханәсе дә булып торган. Ирле-хатынлы укытучылар Сәет һәм Зәйнәп Бакировлар уку залын алып барганнар, китапларны өйгә дә бирә башлаганнар. Колхозлашу елларында анда җыелышлар,заманына күрә төрле чаралар үткәрелгән.
Яңа Суыксу авылының Пушкин урамында да уку йорты булган.Ул йортны Фәйзрахман исемле кешедән тартып алалар, ә үзен Себергә куалар.”Фрунзе” колхозының идарә бүлмәсе булып та тора ул йорт.Анда 1930 елдан 1931 елга кадәр Хөсәенов Низам дигән кеше эшләгән.
Колхозлашу еллары чорында һәм аннан соң  активист Хәйруллин Шәрип эшли, ул авыл советында беренче председатель, Сарсаз авылында колхоз председателе, ферма мөдире дә булып тора. Хәйруллин Шәрип эшләгән вакытларда авылда беренче театрлар куела башлый. Мәсәлән, “Зәңгәр шәл” пьесасында төп рольне -  Мәйсәрәне хатыны Хәйруллина Нәфисә башкара. Эшне 1941 елга кадәр дәвам итәләр. Шәрип абый 1941 елда сугышка китә. 1941-1945 сугыш елларында китапханәдә авылның грамоталы кызы, коммунист Җаббарова Кәмилә эшли. Ул авыл Советы депутаты булып та торган.
1946 елда Иске Суыксу авылына килен булып төшкән Әлфия Камалетдинова эшли башлый(соңыннан ул озак еллар Түбән Наратбаш авылында эшен дәвам итә).Әлфия апа укытучы да булган, китапханә эшен дә алып барган. 1950 елда инде китапханәдә меңәрләгән китап тупланган, шул елдан бирле авылның активисты Вафин Сәетхан эшкә керешкән. Авылда радио, телевизор булмау сәбәпле,  халык  күбрәк китапханәгә тартылган. Кичен китап укулар оештырылган. Сәетхан абый 1955 елның 5 мартына кадәр эшли (соңыннан башлангыч партия оешмасы секретаре, сберкасса мөдире була).Анардан соң Насыйбуллин Сәлим Һәм Низамова Нурзидә эшләгән. Насыйбуллин Сәлим авыл Советына председатель булып күчә.1957 елда Иске Суыксу ягында кунакханә төзелә, шуның бер бүлмәсен китапханәгә бирәләр Хусаинова (Низамова ) Нурзидә анда күчкәч, аның урынына Хайруллина Солтания килә. Шул вакытларда ул 6 ел авыл Советы депутаты булып тора. 1960 елларда мөгезле эре терлек фермасында клуб ачыла. Анда күчмә китапханә урнаштырыла,  айга берничә мәртәбә китаплар илтәләр,төрле әдәби чаралар үткәрәләр. Ә соңрак, Яңа Суыксу авылы ягындагы китапханә Иске Суыксу авылы китапханәсенә кушыла.Ул вакытта колхозлар берләшкән, авыл советы бер була. Бу вакытта инде китаплар саны 3000 гә җитә.
Хөсәенова (Низамова Нурзидә) Низам кызы китапханәдә 40 ел эшли. Ул читтән торып Алабуга культура-агарту училищесын тәмамлый. Бу вакытта инде 7000 нән артык китап була. 1973 елда авыл уртасында яңа мәдәният йорты төзелә. Шуның беренче катында 96 кв.м. мәйданда урнашкан Иске Суыксу авыл китапханәсендә эшләр өчен бер генә кеше аз була.
Ренгельдорф
Ренгельдорф (Ringeldorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Делавер (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Суыксу китапханәсе
Китапханә мөдире булып озак  еллар эшләгән Хөсәенова (Низамова) Нурзидә 1998 елда лаеклы ялга китә.
Ренгельдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,78 км².
Иске Суыксу китапханәсе
1998 елның мартыннан аның урынына китапханә мөдире булып Ибраһимова Әлфия кала.Ул озак еллар буе төрле агарту эшләрендә актив катнаша: сайлауларда,халык санын алуда .Авыл халкы белән уртак тел таба.Яшен-картын китапханәгә тарта ,төрле чаралар үткәрә,язучылар белән авыл халкын очраштыра.Төрле мактау грамоталары белән бүләкләнә.Ә ярдәмче итеп Гыймадиева Гөлнараны эшкә алалар. 2008 елның маенда Ибраһимова Әлфия лаеклы ялга киткәч, урынына китапханә мөдире булып махсус белемле (Казан шәһәрендә читтән торып китапханәчеләргә өстәмә белем бирү институтын тәмамлаган (ИДПО) Гыймадиева Гөлнара кала. 2008 елдан китапханәдә 1 генә хезмәткәр эшли башлый. Китапханә район китапханәләре арасында алдынгылар рәтендә бара.Кайткан китапларны халыкка тиз арада җиткерәбез.”Яңа китап-яңа дус”- диеп исемләнгән күргәзмә оештырдык.Китапханәгә килә алмаучыларга өйләренә илтеп бирәбез.Китапханә һәм мәдәният йорты ветераннарын онытмыйбыз, һәрвакыт бергә фикер алышабыз.Өлкәннәрне,китапханәчеләр көне белән котлау өчен  китапханәгә чакырабыз.
Районда узган семинарларда,чараларда актив катнашабыз.
Хәзерге вакытта китапханәнең мәйданы 96 кв.м, 24 кешелек уку залы, китапханә фондында 17 мең китап, 15 төрле яздырылган газета-журналлар, компьютер, ноотбук, видеопроектор бар. 1296 китап укучысы ,  шуларның 180 се  балалар (монда авылга кунакка кайтучы балалар да керә).
2018 елның 11 октябрендә  китапханәгә капиталь ремонт булды.
Вичово
Вичово — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нёфлиз
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.2 км².
Милен
Милен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзбахче (Кечиборлу)
Өзбахче (Özbahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Кечиборлу илчесенә караган бер авыл (köy).
811 (сан)
811 (сигез йөз унбер) - 810 белән 812 арасындагы натураль сан.
Темелли (Даргечит)
Темелли (Temelli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (köy).
Фейра-ди-Сантана
Фейра-ди-Сантана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пермяки (Уни районы)
Пермяки (Пермяки) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Егыйл (Эгыйль)
Егыйл (Eğil) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилье-сюр-Сюиз
Вилье-сюр-Сюиз — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Пермяки (Уни районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кюиньер
Кюиньер — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ютазы авылы тарихы
Ютазы авылы Ютазы авылы Урыссу бистәсеннән 18 км көнбатыштарак, Ютазы елгасы буенда урнашкан, авыл аша Ульянов-Уфа тимер юлы станциясе һәм Урал - Үзәкне тоташтыручы автомагистраль үтә. Авыл геологиясе татар ярусының пермь чорына карый. Җир катламы комнан, чуерташтан, вак таштан, балчыктан тора. 1935-1958 нче елларда ТАССРның Ютазы районы үзәге булып тора. Авылга 20 нче йөз башларында (1912 елда) нигез салынган дип исәпләнә. Оешкан көннән алып Сумароково волостеның Бөгелмә өязе Самара губернасына карый. 1920 нче елдан – Баулы районы, 1935 нче елның 10 февраленнән – Ютазы районы үзәге, 1958 нче елның 28 нче февраленнән район үзәге булып Урыссу бистәсе билгеләнә, 1963 нче елның 1 февраленнән – Бөгелмә районы, 1965 нче елның 12 гыйнварыннан – Баулы районы, 1991 нче елның 6 апреленнән – Ютазы районы составына керә. Биредә яшәүче халыкның төп шөгыле – игенчелек, терлекчелек. Авылда элеватор, урта мәктәп, мәдәният йорты, ике китапханә, мәчет, хастаханә эшли. Муниципаль берәмлек территориясендә бер урта мәктәп, балалар бакчасы, авыл клубы, китапханә,  спорт корылмалары бар,  участок врач амбулаториясе эшли. Авылда чаңгы, гер күтәрү, бокс, җиңел атлетика спорты зур үсеш алган. Халык саны: 1926 да – 67, 1938 дә – 1097, 1949 да – 3010, 1958 дә – 2647, 1970 тә – 2766, 1979 да – 2427, 1989 да – 2389, 2002 дә – 2211, 2010 да – 2095, 2015 тә – 2169 кеше исәпләнә. Милләтләре– 2002 нче елгы халык санын алу буенча 83% татарлар яши.
Николай Шихалеев
Биография
Николай Кузьмич Шихалеев 1923 елның 19 декабрендә  Мари АССРның Шихалеево авылында туган.
Н.К.Шихалеев хезмәт юлын 1941 елдан унҗиде яшендә Серго Орджоникидзе исемендәге 124 нче Казан заводында һәм СССР авиация сәнәгатенең халык  комиссариаты С.П. Горбунов исемендәге 22 нче Казан авиация заводында башлый.Сугыш чорында завод хәрби продукция, аерым алганда, Пе-2 хәрби самолетларын, фронт авиациясе ихтыяҗлары өчен чыгару белән шөгыльләнә. .
1949 - 1956 елларда Казан авиация институтында белем ала.
1956 - 1958 елларда баш технолог итеп билгеләнә.
1958 - 1961 елларда СССР Авиация сәнәгате министрлыгының 163 нче номерлы Пенза заводында баш инженер булып эшли.
1961 елдан 1987 елга кадәр, егерме алты ел дәвамында Н.К. Шихалеев Пенза тикшеренүләр һәм җитештерү берләшмәсенең СССР Авиация сәнәгате министрлыгы "ЭРА" фәнни җитештерү берләшмәсенең Генераль директоры
Н. К. Шихалеев җитәкчелегендә һәм турыдан — туры катнашында «Эра» фәнни-җитештерү берләшмәсендә СССР авиация сәнәгатендә яңа юнәлеш — тренажерлар төзелеше булдырыла, Советлар Союзында авиация һәм космос тренажерларын серияле җитештерү һәм чыгару буенча бердәнбер гамәли база була.
Н. К. Шихалеев җитәкчелегендә предприятиедә кырыктан артык төрле тренажер эшләнә, «Энергия — Буран» космик программасын тормышка ашыруга зур өлеш керә.Предприятие эшләнмәләре дөньяның төрле илләренә утыздан артык предприятиегә озатылган.Авиация сәнәгатендәге казанышлары өчен СССР Югары Советы Президиумы Указы белән Н.К. Шихалеев Октябрь Инкыйлабы орден ы, ике  Хезмәт Кызыл Байрак ордены һәм "Хөрмәт Билгесе" ордены белән бүләкләнә. .
1973 елда СССР Министрлар Советы Указы белән "Авиация сәнәгатендә тренажерлар төзү тармагын булдырган өчен» Н.К.Шихалеев СССР дәүләт премиясенә лаек була.
Ул 1997 елның 28 февралендә үлә һәм Пенза шәһәрендә күмелә.
Фояно-ди-Валь-Форторе
Фояно-ди-Валь-Форторе — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Миллен
Миллен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Кинтереп (Бердь кушылдыгы)
Кинтереп  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының сул ярына тамагыннан 162 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Франколизе
Франколизе — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Кинтереп (Бердь кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Франколизе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(4293) Масуми
(4293) Масуми  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 1 ноябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 VT» саналган.
Ялав (журнал)
Ялав (Байрак) — чуваш язучыларының иллюстрацияләнгән әдәби-сәнгать һәм публицистик журналы. Совет чорында — РСФСР язучылар берлегенең матбугат органнарының берсе. Ул 1924 елның июленнән 2007 елга кадәр нәшер ителә.
Бу битләрдә сатира һәм тәнкыйть, проблемалы публицистика һәм очерклар, шигырьләр һәм җырлар, уку аудиториясенең фикерләре һәм уйланулары, шулай ук танылган язучыларның, республиканың күренекле мәдәният һәм сәнгать эшлеклеләренең бүгенге көннең актуаль темалары буенча чыгышлары басылган.
Тарих
1924 елның 25 июлендә «Сунтал» (Башбаш) журналының беренче саны дөнья күрә. Бу исем астында журнал 1941 елга кадәр чыга. Бөек Ватан сугышы елларында аның басмасы туктатыла. 1946 елның гыйнварында журнал яңа тормыш ала, әмма инде башка «Ялав» (Байрак) исеме белән.
Журнал чуаш әдәбиятының алтын фондын тәшкил итүче язучыларның иҗади көчләрен берләштергән: П. Хузангай, Я.Ухсай, А. Алга, Н. Илбәк, Ф. Уяр, А. Артемьев, К. Турхан, А. Талвир.
1974 елда журнал «Хөрмәт Билгесе» ордены белән бүләкләнә. 2004 елда журнал 80 еллыгын билгеләп үтә.
Мөхәррирләр
Журналның беренче номерларының редакторы «Канаш» газетасының баш мөхәррире Н. Я.Золотов була. Соңрак журналны Н. В. Шубоссини, С. В. Эльгер, М. Д. Шумилов һ. б. төзәтәләр.
Ерак Кардаил
Ерак Кардаил — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кардаил елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сейлем (Огайо)
Сейлем  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сейлем шәһәре  елда нигезләнгән.
Келдеруша (Бузеу)
Келдеруша — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимирово (Добрич өлкәсе)
Владимирово  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2871
NGC 2871 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Темелли (Мачка)
Темелли (Temelli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Мачка илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пейдж (кратер)
Пейдж — Венера планетасының 1.2°N, -24.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 6,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пейдж кратеры итальян хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Аракажу
Аракажу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
812 (сан)
812 (сигез йөз унике) - 811 белән 813 арасындагы натураль сан.
Франьето-л'Абате
Франьето-л'Абате — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ренгендорф
Ренгендорф (Ringendorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,66 км².
Толпар
Толпар — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453065, — 80221840001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 236 кешенең яшәве мәгълүм.
(2685) Мазурский
(2685) Мазурский  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 3 маенда Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JN» саналган.
Кютс
Кютс — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Александр Шимин
Александр Шимин (1989 ел, 4 февраль, ТАССР Югары Ослан) - " Халыкара класслы Россия спорт мастеры " (2009, йөзү, ирекле стиль). 2007 елның тәүге Кара диңгез уеннары җиңүчесе. Белград (2009) һәм Шэньчжэнь (2011) Универсиадаларында катнашучы. Россия чемпионы (2010 - 800 м). Россия чемпионатының бронза призеры (2008, 2011 - 400 м; 2009 - 800 м; 2010 - 1500 м ). Россия кыска курс чемпионатының бронза призеры (2015 - эстафета 4х200 м биеклектә).
Биография
1989 елның 4 февралендә ТАССРның Югары Ослан районы Югары Ослан авылында туган. Казанда яши. 2012 елда Казан милли тикшеренү техник университетының радиотехника факультетын тәмамлый.
2009 елда йөзү буенча (ирекле стиль) Россиянең халыкара спорт мастеры була.
Берничә тапкыр Россия беренчелеге призеры: Россия чемпионы: Россия чемпионы (2010 - 800 м). Россия чемпионатының бронза призеры (2008, 2011 - 400 м; 2009 - 800 м; 2010 - 1500 м).
Кыска суда йөзү буенча Россия чемпионатының бронза призеры (2015 - эстафета 4х200 м ).
Тренеры - Эльвира Илдус кызы Гарнышева.
Ул Татарстан Республикасыөчен чыгыш ясый.
Өзбашы (Пософ)
Өзбашы (Özbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (köy).
Даньи-Ламберси
Даньи-Ламберси (Dagny-Lambercy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Эдуард Черкашин
Биографиясе
Эдуард Иванович Черкашин 1936 елның 9 июлендә Соловьевск бистәсендә (хәзерге - Амур өлкәсенең Тындинский районы) туган.
1959 елда Казан авиация институтын (белгечлеге: «авиация двигательләре һәм энергия җайланмалары», квалификациясе:  «инженер-механик»)  һәм 1981 елда  Мәскәү халык хуҗалыгы институтында квалификация күтәрү курсларын тәмамлый.
Хезмәт эшчәнлеге
11 чакырылыш РСФСР Югары Советы депутаты итеп сайланган.
Ул 2018 елның 27 апрелендә үлә.
Делгай (Нью-Йорк)
Делгай  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
813 (сан)
813 (сигез йөз унөч) - 812 белән 814 арасындагы натураль сан.
Воднянци (Добрич өлкәсе)
Воднянци  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Минден (Зауэр)
Минден  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Нузонвиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10.92 км².
Егыйн (Доганһисар)
Егыйн (Yeğin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Доганһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Серова
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Селина (Огайо)
Селина  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Селина шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2680) Матэо
(2680) Матэо  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1975 елның 1 июлендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 NF» саналган.
Винь-ла-Кот
Винь-ла-Кот — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Темрезли (Һайраболу)
Темрезли (Temrezli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Франьето-Монфорте
Франьето-Монфорте — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Контажен
Контажен — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
NGC 2872
NGC 2872 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Норт-Гейтс (Нью-Йорк)
Географиясе
Норт-Гейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Вильнев-су-Тюри
Ла-Вильнев-су-Тюри — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Кинтереп (Суенга кушылдыгы)
Кинтереп  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Суенга елгасының уң ярына тамагыннан 2 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Келдерушанка
Келдерушанка — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хадуттэтарка
Хадуттэтарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.