cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Колёния-Емска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борис Назаров (1947)
Борис Назаров (Борис Виктор улы Назаров,, — , ) — РФ хәрби-дәүләт эшлеклесе, техник фәннәр дуктыры (1991), профессор (1993), РФ дәүләт премиясе лауреаты (1997), РФ Баш техник комиссиясе каршындагы Баш фәнни-техник идарә башлыгы (1999-2005).
Тангыт (елга)
Тангыт — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Жасатер елгасының уң ярына тамагыннан 30 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дембина (Түбән Силезия воеводалыгы)
Дембина  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шермизе
Шермизе — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Подгурки (Мазовия воеводалыгы)
Подгурки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илдар Таҗетдинов
Илдар Рәшит улы Таҗетдинов (1977 елның 1 октябре, Шестая Речка авылы, Балык Бистәсе районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия муниципаль эшлеклесе. Балык Бистәсе районы башлыгы (2018 елдан). Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы, Икътисад фәннәре кандидаты (2015).
Айра (Вермонт)
Айра  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Пескиша
Пескиша — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кузоб-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Айра (Вермонт)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илдар Таҗетдинов
Тормыш юлы
1998 елдан Шомбыт спирт заводының баш бухгалтеры урынбасары булап эшли. 1999—2000 елларда «Ак Барс» банкның өстәмә офисын исәпләү техникасы һәм программа белән тәэмин итү буенча белгеч, кредит бирү һәм акчалата мөрәҗәгать буенча белгеч. 2000 елдан Балык Бистәсе районы Кызыл Йолдыз урман хуҗалыгының маркетинг һәм әзер продукция сату буенча баш белгече, баш бухгалтер урынбасары. 2001 елдан Россия Финанс министрлыгының Балык Бистәсе районы буенча Федераль казначылык бүлеге җитәкчесе. 2005—2006 елларда «Простор» агросәнәгать корпорациясе ҖЧҖ генераль директоры.
2006 елдан махсус икътисади зоналар белән идарә итү буенча федераль агентлыкның Татарстан буенча территориаль идарәсе җитәкчесе урынбасары. 2011 елдан 2018 елга кадәр «"Алабуга" сәнәгать-җитештерү тибындагы махсус икътисадый зонасы» АҖ генераль директорының эксплуатация буенча урынбасары булып эшли. 2018 елның 16 гыйнварыннан Балык Бистәсе муниципаль районы башкарма комитеты җитәкчесенең икътисадый мәсьәләләр буенча урынбасары.
Пескиша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илдар Таҗетдинов
Тормыш юлы
2016 елның 29 июнендә Илдар Таҗетдиновка Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы дигән мактаулы исем бирелә.
Хёгель
Хёгель (Högel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Вашульки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хёгель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Озерный (Реж шәһәр округы)
Озерный (Озерный) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.
Тарих
1955—1999 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Дивәй районы
Дивәй районы (Дивеевский район) — Түбән Новгород өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Озерный (Реж шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Дивәй районы
Тарих
Район 1929 елда Түбән Новгород (Горький) краеныңАрзамас округы составында Глухово районы буларак барлыкка килгән. Хәзерге исемен 1931 елдан йөртә. 1936 елдан — Горький өлкәсе составында.
Озерный (Реж шәһәр округы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), арлар (5%).
Дивәй районы
Тарих
1954—1957 елларда Арзамас өлкәсе составында булган.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (95,4%), украиннар (1,3%), молдаваннар (1,1%).
Административ бүленеш
Дивәй районы составына 6 авыл җирлеге керә.
(7095) Ламетри
Тарихы
1992 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SB22» саналган.
Сернички
Сернички (Сернічкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Вячеслав Назаров
Вәчеслав Назаров (Вәчеслав Сергей улы Назаров,, — , ) — җаз музыканты, пианиночы һәм вокалчы.
Көшккөй (Мурадие)
Көшккөй (Köşkköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Мурадие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пюжоль-сюр-Сирон
Пюжоль-сюр-Сирон — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Колёния-Замек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14361) Boscovich
(14361) Boscovich — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 17 февралендә галинәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 DE» саналган.
Лейкон (Иллинойс)
Тарихы
Лейкон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риторика
Риторика (ῥητωρική — «ораторлык сәнгате»,  — «оратор») - сөйләм сәнгатен, нәфис сүз төзү кагыйдәләрен, ораторлык сәнгатен, дөньяга карашын, гыйбарәне өйрәнүче филология дисциплинасы.
Риторика сүзенең беренчел әһәмияте-Ораторлык сәнгате турындагы фән-соңыннан проза, аргументация теориясенә кадәр киңәйтелде.
Христиан риторикасы IV—V гасырларда чәчәк ата. Ул бигрәк тә көчле Италиядә (Бембо һәм Кастильоне; XVI гасыр), анда латин (фәнни) һәм Итальян (халык) телләре каршылыгы аркасында өч стиль турында укулар үсеш алган.
Русиядә Петр Iга кадәр бары тик рухи яктан кызыл сүз булган, ул XVII гасырдан латыньга көньяк-көнбатыш дини мәктәпләрендә укыткан һәм гомилетика белән өйрәнелә. Риторика буенча беренче рус фәнни хезмәтләре М. Ломоносов тарафыннан чыгарыла (Риторика, 1748, Чиркәү китапларының файдасы турында фикер алышу, 1757).
Лонтын-Ях
Лонтын-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Васюган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 135 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кевендиш (Вермонт)
Кевендиш  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кевендиш халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампуз-Алтус
Кампуз-Алтус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Томашовице (Кече Польша воеводалыгы)
Томашовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кампуз-Алтус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Томашовице (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ромен Нәзиров
Ромен Нәзиров (Ромэн Гафан улы Нәзиров,, — , ) — әдәбият белгече, филолгия фәннәре дуктыры (1996), профессор (1997).
Огасса
Огасса — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD139472
HD139472 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ка Байити (Модена)
Ка Байити — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Байити Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юнусемре (Пиразиз)
Юнусемре (Yunusemre) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Пиразиз илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Совёр (Югары Сона)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,02 км².
Пушкаревщина
Пушкаревщина (Пушкаревщина) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Хёгерсдорф
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ворончихино (Мари Иле)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Севруки (Баранавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пюрмель-Кикя
Пюрмель-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №6720 исемсез уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вевюрка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Вевюрка  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поддембе
Поддембе — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7096) Непер
(7096) Непер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 3 ноябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 VM» саналган.
Дембице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Дембице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Алипаша (Чорлу)
Алипаша (Alipaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Чорлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фаил Камаев
Фаил Мисбах улы Камаев (1969 елның 3 мае, Сәләүз-Мухан авылы, Мөслим районы, Татарстан АССР) — Россия муниципаль эшлеклесе. Актаныш муниципаль районы башлыгы (2013—2017), Тукай муниципаль районы башлыгы (2018 елдан). «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы/
Тормыш юлы
Фаил Камаев 1969 елның 3 маенда Татарстан АССРның Мөслим районы Сәләүз-Мухан авылында туа. 1992 елда Алабуга дәүләт педагогика институтын тәмамлый. Югары уку йортын тәмамлаганнан соң, Сәләүз-Мухан урта мәктәбендә тарих укытучысы булып эшли башлый. 1992 елдн Сәләүз-Мухан мәктәбендә тәрбия эшләре буенча директор урынбасары, ә 1993 елдан директор була.
2001—2002 елларда Мөслим районы Метрәй авылы җирле үзидарә башлыгы. 2002 елдан, 15 ел дәвамында Актаныш районы хакимиятендә эшли: башлыгының социаль мәсьәләләр буенча урынбасары (2002), мәгариф территориаль бүлеге башлыгы (2002—2005), хакимият башлыгы урынбасары (2005), Актаныш муниципаль районы башлыгы урынбасары, Актаныш муниципаль район Советы рәисе урынбасары (2006—2009). 2009 елдан район башкарма комитеты җитәкчесе. 2012 елдан Актаныш районы башлыгы вазыйфаларын башкаручы. 2013 елның сентябрендә Актаныш муниципаль районы башлыгы итеп сайлана.
2017 ел ахырында Тукай районы башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы итеп билгеләнә. 2018 елда Тукай районы башкарма комитеты җитәкчесе була. 2018 елның 14 сентябрендә Тукай муниципаль районы башлыгы итеп сайлана.
Өйләнгән, өч баласы бар.
(14362) 1988 MH
(14362) 1988 MH — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 16 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 MH» саналган.
Озеро (Алапаевск шәһәр бүлгесе)
Озеро (Озеро) — Свердловск өлкәсенең Алапай шәһәре муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), чуашлар (10%).
Колёния-Келчевице-Дольне
Колёния-Келчевице-Дольне — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шеф-О
Шеф-О — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Сәлмән әл-Фәриси
Сәлмән әл-Фәриси (гарәп.سلمان الفارسي) — Мөхәммәд пәйгамбәрнең билгеле сәхабәләренең берсе. Мөхәммәд пәйгамбәр аны бик хөрмәтләгән, хәтта аны үзенең гаиләсе (әһлүл-бәйт) әгъзасы итеп игълан иткән.
Тормыш юлы
Сәлмән Иранда Исфаханнан ерак түгел булган Җәйй авылында туа. Исламга хәтле исеме Бузахшан улы Мабах була. Аның әтисе зороастризм динендә була. Бервакыт Сәлмән христианнар белән очраша, һәм алар динен әйбәтрәк дип таба. Әтисенә сөйләгәч, әтисе аны богаулап куя, ләкин Сәлмән христианнар белән яшерен рәвештә элемтәдә тора. Сүриягә христианнар кәрваны барганын белгәч, алар белән качып китә. Анда берничә монахта хезмәт итә. Үләр алдыннан соңгы остазы аңа Гарәпстанда ахыргы пәйгамбәр киләчәген һәм аның кайбер билгеләрен әйтә.
Шуннан соң Сәлмән әл-Фәриси гарәпләр кәрванына ияреп, Хиҗазга таба юнәлә. Кәрванчылар Сәлмән терлеге хисабына аны Гарәпстанга алып барырга ризалашалар, ләкин алар, сүзләренә хыянәт итеп, аны Вәди әл-Куррадагы яһүдигә саталар. Аннары әлеге яһүди аны Мәдинәдәге бәну курайза яһүдиенә сата.
Һиҗрәттән соң, Сәлмән Мөхәммәднең христиан монахы сурәтләгән кешегә туры килүен күреп ислам кабул итә. Һ. 5 елга кадәр (акча түләп ирек алганчы) Сәлмән кол була, шуңа күрә Хандакка хәтле сугышларда катнаша алмый. Чокыр сугышында мөселманнарга 10 меңлек мөшрикләр гаскәренә каршы торырга туры килә. Мәдинәдә саклану позициясен алырга булалар, ләкин шәһәр ныгытылмаган булу сәбәпле, аны яклау бик авыр була. Әлеге хәлдән чыгу юлын Сәлмән күрсәтә: шәһәр тирәсен атлар чыга алмаслык чокыр белән әйләндереп алырга тәкъдим итә. Әлеге фикер Мөхәммәд пәйгамбәргә ошый. Чокыр казу нәтиҗәсендә мөшрикләр гаскәре һөҗүмен кире кайтаралар.
Сәлмән әл-Фәриси һәрвакыт Пәйгамбәр пәйгамбәр белән була, ә аның үлеменнән соң, Әбу Бәкер хәлифәлеге вакытында Мәдинәдә кала. Гомәр хәлиф булгач, Сәлмән Иранга каршы сугышларда катнаша. Ул Сәгъд ибн Әби Вәккас җитәкчелегендәге гаскәрләрдә була. Сәлмән үзенең милләттәшләре исламга күчсен өчен күп тырыша. Иран башкаласы Мәдәинны алган вакытта, ул шаһның сарай сакчыларын бирелергә күндерә. Сәгъд ибн Әби Вәккас әлеге шәһәрне мөселман гаскәрләренең штабы итәргә уйлый, ләкин Гомәр уңайлырак урын сайларга әмер бирә, һәм Сәлмән белән Хузәйфә Мәдәиннән көньяктарак Ефрат ярында Куфә шәһәренә нигез салалар (һ. 17/638). Гомәр Сәлмәнне Мәдәин шәһәре башлыгы итеп билгели. Ул шунда һ. 36 елда 80 яшендә вафат була (кайбер чыганакларда башка даталар күрсәтелә).
Алтринджен
Алтринджен — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампу-Ларгу-ду-Пиауи
Кампу-Ларгу-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Телчишор
Телчишор — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мануэль Марреро Крус
Мануэль Марреро Крус (Manuel Marrero Cruz, 1963 елның 11 июле, Куба, Ольгин) — Куба сәясәтчесе, 2019 елның 21 декабреннән  премьер-министры, әлеге вазыйфа 1976 елда бетерелгән һәм 2019 елның апрелендә кабул ителгән Куба конституциясендә яңадан торгызыла.
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 11 июлендә Кубаның көнчыгышындагы Ольгин провинциясендә туган. Мануэль Марреро — квалификацияле архитектор. Туристлык эшчәнлегенә 1990 елда кушылган. Ул Гавиота төркемендә (Grupo Gaviota) инвестор буларак эшли башлый, аннары техник инвестицион төркем башлыгы, Рио-де-Луна (Río de Luna) отеленең директор урынбасары һәм генераль директоры, ә аннары көнчыгыш провинцияләре өчен Гавиота субделегаты була. Varadero Azul кунакханә комплексы генераль директоры, Гавиота төркеменең беренче вице-президенты һәм президенты булып эшли.
Куба премьер-министры
2019 елның 21 декабрендә ул Куба парламенты тарафыннан Хөкүмәт премьер-министры итеп билгеләнә. Аның кандидатурасын ил президенты Мигель Диас-Канель тәкъдим иткән һәм депутатлар тарафыннан бердәм хупланган. Кубада премьер-министр вазыйфасыы 1976 елда бетерелә һәм янәдән 2019 елның апрелендә кабул ителә. Фидель Кастро 1959 елның февраленнән алып 1976 елның декабренә кадәр Дәүләт Советы рәисе һәм Министрлар Советы рәисе булып тора.
Мануэль Маррероның премьер-министрлык вәкаләтләре срогы, 2019 елгы Куба Конституциясенең 141 статьясында күрсәтелгәнчә, биш ел тәшкил итә.
Айрасбург (Вермонт)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перцовка
Перцовка — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Почта индексы — 423520.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Көшккөй (Шенкая)
Көшккөй (Köşkköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сигневичы
Сигневичы (Сігневічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пеш-Ю
Пеш-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олот
Олот — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюибарбан
Пюибарбан — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Тархата (Урсул кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зәйтүнә Нәсретдинова
Зәйтүнә Нәсретдинева (Зәйтүнә Әгъзам кызы Нәсретдинева,, — , ) — балет әртисе, ССҖБның халык әртисе (1955), РСФСҖның атказанган һәм халык әртисе (1949, 1954), БАССРның атказанган әртисе (1946), «Алтын битлек» премиясе лауреаты (2008).
Ка Байоли (Парма)
Ка Байоли — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Байоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вевюрки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Вевюрки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кейнен (сан алу урыны, Вермонт)
Кейнен  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кейнен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Сюльпис (Югары Сона)
Сен-Сюльпис (Saint-Sulpice) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,53 км².
Рәүф Насыйров
Рәүф Насыйров (Рәүф Хәй улы Насыйров,, — , ) — башкорт һәм рус телләрендә иҗат иткән язучы һәм журналист, БРның журналислар (1970) һәм язучылар (1999) берлекләре әгъзасы, БАССРның һәм РФның атказанган мәдәният хезмәткәре (1978, 1993).
Хёгсдорф
Хёгсдорф (Högsdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подеблоце
Подеблоце — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дембники (Түбән Силезия воеводалыгы)
Дембники  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лейк-Форест (Иллинойс)
Лейк-Форест  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лейк-Форест шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юнусефенди (Гөльяка)
Юнусефенди (Yunusefendi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Гөльяка илчесенә караган бер авыл (köy).
Томице (Кече Польша воеводалыгы)
Томице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колёния-Лазиска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампу-Лимпу-ди-Гояс
Кампу-Лимпу-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Телчу
Телчу — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD139474
HD139474 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Алипаша (Османгази)
Алипаша (Alipaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(14363) 1988 RB2
(14363) 1988 RB2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 8 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RB2» саналган.
Шакир Насыйров (1913)
Шакир Насыйров (Шакир Гыйният улы Насыйров,, — , ) — башкорт телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче, журналист, БАССР язучылар берлеге әгъзасы (1956), «Һәнәк» журналының җаваплы мөхәррире (1955-1957).
(7097) Яцука
(7097) Яцука — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 8 октябрендә Х. Абэ, С. Миясака тарафыннан Yatsuka обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TF» саналган.
Шушканы
Шушканы (Шушканы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Лутковая
Лутковая — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чертала елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шомузе
Шомузе — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Ордис
Ордис — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пякаль-Кы
Пякаль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының уң ярыннан 486 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 209 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(7098) Реомюр
(7098) Реомюр — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 9 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TK39» саналган.
Тоня (Кече Польша воеводалыгы)
Тоня — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ка Бакано (Реҗо Эмилия)
Ка Бакано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Бакано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Силичы (Пружанский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Вежба (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Вежба  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пюинорман
Пюинорман — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Хёндорф
Хёндорф (Höhndorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көшклүчешме (Гебзе)
Көшклүчешме (Köşklüçeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Айсль-ла-Мотт
Айсль-ла-Мотт — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подзагайник
Подзагайник — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алун (Бошород, Хунедоара)
Алун — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пяндымы-Яха
Пяндымы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Янг-Яха елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пив-Ю
Пив-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Прупт елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 106 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Натан Сельский
Натан Селски (Натан Евсей улы Селски,, — , ) — җәррах, медицина фәннәре дуктыры (1965), профессор (1965), БРның һәм РФның атказанган табибы (2000, 2015), БРның сәламтлек саклау әтличниге (2008).
Шок
Шок организмга бик көчле патологик ярсыткыч тәэсир иткәндә килеп чыга һәм ул тормыш өчен куркыныч процесс булып тора. Вак артерияләрдә, артериолаларда, капиллярларда, венулаларда һәм вак веналарда кан әйләнешенең критик рәвештә бозылуы, тукымаларның кислородка җитәрлек туенмавы, организмда матдә һәм энергия алмашы дефициты барлыкка килү һәм күзәнәкләр һәлак булу күзәтелә.
Барлыкка килү сәбәбе буенча бу халәтне берничә төргә: канның гомуми микъдары кимүгә бәйле (гиповолемия), септик шок, кардиоген, нейроген, анафилактик һәм башка төрле шокларга аералар. Ләкин табиблар практикасында шок бик еш катнаш хәлдә очрый. Мәсәлән, травма шогы булганда күп кан югалту, агулану һәм көчле авырту күзәтелергә мөмкин.
ГЕМОРРАГИК ШОК. Бик күп (20-40 % ка кадәр) кан югалтканда күзә­ телә. Җиңел дәрәҗәсе — 20 %, уртача — 20-40 % , авыр дәрәҗәдәге шок 40 % тан артык кан югалтканда очрый.
Кнәгин районы
Кнәгин районы (Княгининский район) — Түбән Новгород өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Шок
Геморрагик шок 3 стадиягә бүленә.
Кнәгин районы
Административ үзәк — Кнәгин шәһәре.
Шок
Компенсацияле кайтма шок. 700-1300 мл кан югалганда күзәтелә. Бу очракта уртача дәрәҗәдәге тахикардия була, кан басымы бераз төшә, тире асты веналары бушый, очлыклар суына, бәвел бүленеп чыгу яртылаш кими.
Кнәгин районы
Тарих
Район 1944 елда нигезләнгән.
Шок
Компенсацияләнмәгән кайтма шок. Кан югалту күләме 1300-1800 мл.
Пульс ешлыгы минутына 120-140 була, систолик кан басымы терекөмеш баганасының 100 мм дәрәҗәсенә кадәр төшә. Тын бетүе сизелә, салкын тир бәреп чыга, очлыклар суына.
Кире кайтмый торган шок. Кан югалту күләме 2000-2500 мл га җитә.
Кнәгин районы
Административ бүленеш
Кнәгин районы составына 1 шәһәр 4 авыл җирлеге керә.
Шок
Пульс 140 тан артып китә, систолик кан басымы 60 тан түбәнгә төшә яки бөтенләй булмый, аң югала, бәвел бүленми башлый.
Кан күп югалганда, йөрәк эшен көчәйтүче дарулар кертергә ярамый.
Беренче чиратта магистраль венага катетер куялар һәм аның аркылы организмга кан алмаштыргыч сыекчалар, шулай ук плазма, мөмкин булганда альбумин һәм протеин кертүне тәэмин итәләр. Уртача һәм авыр дәрәҗәдәге шок булганда, кан күчерү таләп ителә. Периферик тамырларның спазмын бетерү өчен авыруны җылыталар. Дымлы кислород бирәләр.
Эренле яра, сепсис авыруы булган очракта антибиотиклар кулланыла.
КАРДИОГЕН ШОК. Бу — йөрәкнең кинәт кенә кан кууын киметү нәти­ җәсендә барлыкка килгән шок. Кагыйдә буларак, ул киң тәэсирле миокард инфаркты булганда күзәтелә. Мондый шок миокардның 40 % массасы зарарланган сырхауларның 5-20 % ында очрый. Башка сәбәпләре: үтә көчле миокардит, аорта, сул йөрәгалды-карынчык тишеме кискен рәвештә (стеноз) тараю яки аларның үтә көчле җиткелексезлеге, карынчыкларның пәрдәсе ярылу, йөрәк ритмы бозылу. Кардиоген шок күбрәк олы яшьтәге кешеләрдә күзәтелә.
Бу шок вакытында кан басымы кискен рәвештә түбәнәя, тире төсе ага­ ра, дымлана, үпкәләр шешенә. Үзәк нерв системасы да читтә калмый — миңгерәүләнү сизелә. Авыруны тикшергәндә, аның очлыклары салкын була, көчле авыртудан аңын югалтырга мөмкин. Дәвалауда төп бурыч — кан басымын күтәрү. Авыруга кислород бирелә. : Аерым очракта диастола вакытында махсус насос белән аортага кан кертү,, башка төр дәвалау чаралары кулланыла. Кардиоген шок булганда, кан басымын үлчәү, йөрәк кыскару ешлыгын, организмнан бүленеп чыккан бәвел микъдарын, башка барлык кирәкле күрсәткечләрне даими рәвештә үлчәп торырга кирәк. Кардиоген шок вакытында үлем-китем 50-90 % ка җитә.
СЕПТИК ШОК. Перитонит, сидек һәм үт чыгару юллары инфекцияләре, пневмония, панкреонекроз, септик аборт һәм бала тапканда сепсис авыруы белән катлаулану булганда күзәтелә. Күп вакытта септик шок бактерияләр, вируслар, гөмбәчекләр, түбән төзелешле микроорганизмнар тәэсире нәтиҗәсендә барлыкка килә.
Симптомнары: температура күтәрелү, калтырау, кызыл һәм ак кан тәнчекләре нисбәте үзгәрүе. Нерв-психик халәт тайпылышы: ярсу, көзән җыеру, миңгерәүләнү хәле, кома. Йөрәк-кан тамырлары системасында үзгәреш: кан басымы түбәнәю, йөрәк ритмы бозылу, миокард ишемиясе.
Сулыш алу тайпылышлары: тирәнтен булмаган еш сулыш алу (тахипноэ), канда кислород күләме кимү (гипоксемия). Паренхималы әгъзалар функциясенә зыян килә. Кайчак ашказаны-эчәк трактыннан кан китә, су- электролит балансы бозыла.
Инфекция учакларын хирургик юл белән дәвалау таләп ителә. Йөрәк-кан тамырлары эшчәнлеген, кан әйләнешен көйләргә кирәк була. Үпкәдә һава алмашы кислород биреп нормальләштерелә. Кирәкле сыекча парентераль юл белән кертелә.
Дәвалау процессында геморрагик шок булгандагы кебек дәвалау алымнары кулланыла. Хастаханәгә салганчы ук, телнең эчкә батуын булдырмау, йоткылыкның урта өлешен чистарту, ясалма сулыш алдыру, үпкәләргә һава кермәсә, трахеягә көпшә кертү шарт. Кан йөрешен торгызу өчен, йөрәккә тышкы массаж ясау, көчле кан акканда жгут, кыса торган бәйләвеч салырга кирәк. Венага кан алыштыручы сыекчалар кертү, ’ авыртуны басучы дарулар кадау, сынган урынга иммобилизация ясау ярдәм итә. Авыруны носилкага җайлап салырга таләп ителә. Күкрәк читлеге зарарланганда — ярым утыртып, баш травмасы булганда — Фаулер торышында (ярым утыру хәле, баш, иңбашлар югарыдарак була), эч зарарланганда — горизонталь торышта госпитализацияләү шарт. Оча зарарланганда, авыруга бака торышы (аяклар аерылган, тезләр бераз бөгелгән хәлдә аркага яткыру) бирергә кирәк.
Конкорд (сан алу урыны, Вермонт)
Конкорд  — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Конкорд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колёния-Нешава
Колёния-Нешава — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Мари-ан-Шануа
Сент-Мари-ан-Шануа (Sainte-Marie-en-Chanois) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,79 км².
Пәнҗаблылар
Пәнҗаблылар, Панджаблылар (Көнчыгыш Пәнҗаб телендә:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ, Көнбатыш Пәнҗаб телендә:پنجابی لوک) — Пәнҗаб дигән географик һәм тарихи өлкәсенең төп халкы (Пакистан штаты Пәнҗабта һәм Һиндстан Пәнҗаб һәм Харьяна штатлары территориясендә). Шулай ук зур диаспоралар Европада, Америкада, Азиядә, Якын Көнчыгышта һәм Африкада бар. Саны - 110-120 млн кеше. Пәнҗаблыларның зур саны Пәнҗаби телендә сөйләшәләр (Һинд-Европа телләр гаиләсенең Һинд-Арий тармагы), аз саны (Сикхлар - Хинди телендә (Һиндстанда)), ленди (лахнда һәм урду телендә (Пакистанда). Пакистанда Пәнҗаблылар Ислам тарафдарлары, ә Һиндстанда күбесенчә Сикх дине, Һинд дине тарафдарлары. Халыкның этногенезы төрлечә; борынгы заманнан ук хәзерге Пәнҗаб һәм төньяк Һиндстанның территорияләре халыкларына Арий, Скиф, Гарәп һәм башка яулар белән бәйле килгән халык төркемнәре кушылган. Пәнҗаблыларның формалашуына джатлар, раджпутлар һәм гуджарлар зур йогынты ясаган. Безнең эрага кадәр 3-енче меңьеллыкта Пәнҗаблылар куәтле дәүләтләр нигезләүчеләре буларак мәшһүр булганнар (Таксила, һ.б.). Пәнҗаблылар күбесенчә җир сөрүчеләр (төп авыл хуҗалыгы культурасы булып сугарылган кырларда бодай булып тора); шулай ук туку, чүлмәкчелек кәсебе, келәмнәр ясау һәм агач буенча незекле кисү булып тора. Авылларда төп торак булып - яссы түбәле яндырып чыныкландырылмаган кирпечләрдән йорт булып тора. Пәнҗаблылар арасында чагыштырмача квалификацияле эшчеләр һәм техник интеллигенция вәкилләре күп, бу бигрәк тә Һиндстан өчен хас. Ике илдә дә Пәнҗаблылар арасында укый-яза белү сәләте күрше халыкларга караганда югарырак.
Тархата (Чуя кушылдыгы)
Тархата  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Чуя елгасының сул ярына тамагыннан 207 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 83 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дембниця (Түбән Силезия воеводалыгы)
Дембниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юлия Нейман
Юлия Нейман (Юлия Моисей кызы Нейман,, — , ) — рус телендә иҗат иткән шагыйрә һәм тәрҗемәче.
Юнускөй (Инеболу)
Юнускөй (Yunusköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
(7099) Фейербах
(7099) Фейербах — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HX25» саналган.
Нина Немцева
Нина Немсева (Нина Борис кызы Немсева,, — , ) — СССР һәм Үзбәкстан Урта гасырлар тарихын өйрәнүчесе, археолог, тарих фәннәре нәмзәде (1972).
Кампу-Лимпу-Паулиста
Кампу-Лимпу-Паулиста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Теляк (Алба)
Теляк — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лексингтон (Иллинойс)
Лексингтон  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
(14364) 1988 RM2
(14364) 1988 RM2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 8 сентябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RM2» саналган.
Ка Бакино (Римини)
Ка Бакино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Бакино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Йолдызча зурлык
Йолды́зча зурлык — Җирдәге күзәтүче карашы буенча берәр объект яктылыгының үлчәмсез сан сыйфаты. Гадәттә күк җисемнәренә карата куллана. Йолдызча зурлык объектның физик хасиятләргә (яктылыкка), аңа кадәрге ераклыкка, күренмә почмакча зурлыкка һ.б. бәйле. Йолдызча зурлык объектның ялтыравының үлчәм берәмлеге булып тора. Йолдызча зурлык никадәр азрак булса, аның яктылыгы шулкадәр зуррак була.
Ике объектның күренүчән йолдызча зурлыгы:
биредә
m
— объектның йолдызча зурлыгы,
L
— яктыртучанлык
Кайбер объектларның йолдызча зурлыклары
<br style="clear:both;" />
Топожиско (Кече Польша воеводалыгы)
Топожиско — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Симанавичы (Драгичынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Осор (Испания)
Осор — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD139478
HD139478 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Җорҗ Ола
Җөрҗ Олаһ (, —, ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1994).
Белем
дигән уку йортында белем алган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Нәҗип Хаҗипов (1957)
Нәҗип Нәкыйп улы Хаҗипов (1957 елның 13 сентябре, Сатыш, Саба районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия муниципаль эшлеклесе. Теләче муниципаль районы башлыгы (2019 елдан). Татарстан Республикасының атказанган зоотехнигы. Биология фәннәре кандидаты.
Тормыш юлы
Нәҗип Хаҗипов 1957 елның 13 сентябрендә Татарстан АССРның Саба районы Сатыш авылында туа. Хезмәт эшчәнлеген 1974 елда Саба районының «Марс» колхозы комбайнчысы ярдәмчесе булып башлый. 1975 елдан 1977 клга кадәр Совет Армиясе сафларында хезмәт итә. 1983 елда Казан ветеринария институтын тәмамлый.
Югары уку йортын тәмамлаганнан соң, «Марс» колхозының баш зоотехнигы булып эшли. 1985 елдан СБКФның Саба районы комитетында авыл хуҗалыгы бүлеге инструкторы. 1986—1989 елларда — Ленин исемендәге тәҗрибә-җитештерү хуҗалыгы партия оешмасы секретаре. 1989 елдан Саба районының «Ильич» исемендәге колхозы рәисе. 1992 елда Теләче районында эшли башлый. Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсенең авыл хуҗалыгы продуктларын сатып алу һәм аларның сыйфаты буенча бүлек мөдире, баш дәүләт инспекторы була. 2000 елдан районының халык депутатлары Советы рәисе урынбасары. 2001—2003 елларда район хакимияте башлыгы урынбасары – районының авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы.
Колёния-Поток-Великий
Колёния-Поток-Великий — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Люлл
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Октябрина (Богданович шәһәр округы)
Октябрина (Октябрина) — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.
Тамара Нечаева
Тамара Нечаева (Тамара Павел кызы Нечаева,, — , ) — сынчы, керамика остасы, монуметалист, рәссам, БАССРның халык рәссамы (1968), БАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1958), РСФСРның атказанган рәссамы (1974), Салават Юлаев премиясе лауреаты (Салават Юлаев һәйкәле (Палдиски) өчен 1991), БР рәссамнар берлеге рәисе (1958-1967).
Октябрина (Богданович шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (6%), чирмешләр (9%), арлар (5%).
Хёрнум (Зильт)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подзакшувек
Подзакшувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.