cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брандо (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 22,22 км².
(1545) Тернёэ
Тарихы
1941 елның 15 октябрендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1941 UW» саналган.
Ричардтон (Төньяк Дакота)
Ричардтон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ричардтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Герасимович
Борис Петрович Герасимович (1889 елның 19 (31) марты, Кременчуг, Полтава губернасы, Россия империясе — 1937 елның 30 ноябре, Ленинград, ССРБ) — совет астрономы, илнең теоретик астрофизикасына нигез салучыларның берсе.
Тормыш юлы
1899 елда Борис Герасимович Полтава классик гимназиясенә укырга керә, 1906 елда укуы туктатыла: революцион дулкыннарда катнашу өчен аны гимназиянең соңгы классыннан куалар (башка уку йортларына керү хокукыннан башка). Әмма 1909 елда имтиханнарны экстерн тапшыра һәм 1910 елда Харьков университеты физика-математика факультеты була.
Икенче курста Герасимович «Рус астрономия җәмгыяте хәбәрләре»ндә (1912) һәм «Bulletin Astronomique» (1914) француз фәнни журналында басылып чыккан «Ут аберрациясе һәм чагыштырма теория» тикшеренү эше өчен А. Ф. Павловский исемендәге премиягә лаек була.
1916 елда А. А. Белопольский һәм С. К. Костинский җитәкчелегендә Пулково обсерваториясендә стажировка үтә.
1917 елдан — Харьков университетының приват-доценты, 1922 елдан — әлеге университет профессоры.
Харьков югары уку йортларында укыта: 1922 елдан 1925 елга кадәр Харьков технологик институты профессоры була, Харьков геодезия институтында профессорлар кафедрасын били, 1929 елдан башлап Харьков Халык мәгарифе институтында теоретик механика кафедрасын җитәкли.
1924—1935 елларда Дания, Франция, АКШта чит ил фәнни командировкаларында була. 1927—1929 елларда Гарвард обсерваториясе директоры Х. Шепли чакыруы буенча АКШта эшли.
1931 елдан — Пулково обсерваториясенең астрофизика бүлеге мөдире, ә 1933 елдан 1937 елга кадәр аның директоры.
1934 елның декабрендә аңа диссертация яклаусыз физика-математика фәннәре докторы дәрәҗәсе бирелә.
İzomerlar
İzomerlar - molekulalarınıñ sostavı berdäy (molekulyar formulası ber ük törle), ä ximik tözeleşe törleçä bulğan häm şuña kürä üzlekläre ber-berennän ayırılıp torğan matdälär.
Борис Герасимович
Тормыш юлы
Пулково астрономнарының контрреволюцион төркемен оештыруда гаепләнү буенча («Пулково эше») 1937 елның 28 июнендә кулга алына һәм 1937 елның 30 ноябрендә атып үтерелә.
ZNF837
ZNF837 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Борис Герасимович
Тормыш юлы
ССРБ Югары судының 1957 елның 23 мартындагы 4н-025898/56 номерлы Хәрби коллегиясе билгеләмәсе белән Борис Герасимовичка карата 1937 елның 30 ноябрендәге ССРБ Югары Судының Хәрби коллегиясе карары гамәлдән чыгарыла һәм аның турында эш җинаять составы булмау сәбәпле туктатыла.
Фәнни эшчәнлек
Борис Герасимовичның төп хезмәтләре йолдызларның стационар булмавы, аларның эчке төзелеше һәм эволюциясе, йолдыз статистикасы, йолдызара мохит һәм планетарара томанлык физика, йолдыз атмосфералары төзелеше, теоретик астрономия, Кояш физикасы проблемаларына бәйле. 1927 елда В. Лейтен белән бергә Кояшның галактик яссылыктан ераклыгын билгели. Be-йолдызларны җентекләп өйрәнә. Кояшны өйрәнү белән шөгыльләнә, кояш тотылуы агымнарын күзәтү өчен берничә экспедициядә катнаша.
1970 елның 30 августында Кырым астрофизик обсерваториясендә Т. М. Смирнова ачкан ай кратеры һәм кече планета 2126 Герасимович исеме белән атала.
Мединасели
Мединасели — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күл Дубасное
Күл Дубасное — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Глужек
Глужек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Немша
Немша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 3 км ераклыкта оз. Немш-озеро - р. Сеза урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Фәрит Баһаветдинов
Фәрит Баһаветдинов (, —, ) — хакимият-хуҗалык эшлеклесе. 1959 елдан Бондүга, Алабуга, Түбән Кама районнарында комсомол, фирка һәм хуҗалык эшендә. 1979-1987 елларда ТАССР сәүдә министры. 1987-1994 елларда ТҖ бәяләр буенча дәүләт комитеты рәисе.
Немша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Колом
Сент-Колом — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Тоомика
Тоомика (Toomika) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Ле-Мутеро
Ле-Мутеро — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Рогинська Горца
Рогинська Горца — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коту (Аркуш-де-Валдевеш)
Географиясе
Мәйданы —.
Дүмрек (Чанаккале)
Дүмрек (Dümrek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чанаккале илчесенә караган бер авыл (köy).
Курсель-ла-Форе
Курсель-ла-Форе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Пшезмарк (Диңгез буе воеводалыгы)
Пшезмарк  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мажули
Мажули (Мажулі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 7517
NGC 7517 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Янчево (гмина Эдвабне)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Косёрув (Лодзь воеводалыгы)
Косёрув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глупянка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лоялганна (Пенсильвания)
Лоялганна  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоялганна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рабинавка (Полацкий районы)
Рабинавка (Рабінаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тоомья
Тоомья (Toomja) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Кече Бор
Кече Бор (Малый Бор) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Климат
Кече Бор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Рогла
Рогла — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Кече Бор
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Шатобриан (округ)
Шатобриан — Франциядәге округ (Arrondissement). Атлантик Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2148 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 53 коммунага бүленгән.
Вя Коронела (Ферара)
Вя Коронела — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Коронела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Миньо-де-Мединасели
Миньо-де-Мединасели — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крашту
Крашту — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гриливилл (Көньяк Каролина)
Гриливилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ривердейл (Төньяк Дакота)
Ривердейл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пирвулешть (Бакеу)
Пирвулешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ариспи (Айова)
Ариспи  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Ле-Плен-е-Гран-Ессар
Ле-Плен-е-Гран-Ессар — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Ариспи (Айова)
Тарихы
Ариспи шәһәре  елда нигезләнгән.
Пшемислав (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1868) Терсит
(1868) Терсит  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2008 P-L» саналган.
Дала Коровиносы (Порецкое районы)
Дала Коровиносы (Степное Коровино, Степное Коровино) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429027. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235840005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400003600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм.
Йолчаты (Низип)
Йолчаты (Yolçatı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Байкал арты губернасы
Байкал арты губернасы (Забайкальская губерния) — Рәсәй империясенең һәм Ерак Көнчыгыш Җөмһүриятенең административ берәмлеге.
Совтер-де-Беарн
Совтер-де-Беарн — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Байкал арты губернасы
Тарих
Байкал арты губернасы 1851 елда оештырылып, 1922 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 65,1%, бүрәт теле — 26,7%, «тунгус» теле — 4,5%, яһүд теле — 1,2%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 65,9%, буддачылар — 25,9%, искейолачылар — 5,5%, яһүдиләр — 1,2%.
Эчке бүленеш
1897 елда Байкал арты губернасы 8 бүлгегә бүленгән булган.
Дүмрекорта (Тавшанлы)
Дүмрекорта (Dümrekorta) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Родеж
Родеж — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Парья
Зур Парья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Лолог елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тоомла
Тоомла (Toomla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Ярилувка
Ярилувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Барабановка
Югары Барабановка — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452812, ОКАТО коды — 80259875003.
Рабцава (Сенненский районы)
Рабцава (Рабцава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мажэйкава
Мажэйкава (Мажэйкава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
ZNF84
ZNF84 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее
Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее (Зеленодольский музей историко-культурного наследия) — Татарстанның Яшел Үзән шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Яшел Үзән төбәге, Зөя өязе тарихы белән таныштыра.
Тарих
1973 елда җәмәгать башлангычында тарих музее эшли. Шәһәр һәм район тарихы буенча экспонатлар туплауда туган як тарихын өйрәнүче сугыш ветераны М. А. Штатнов башлап йөри. 1980-1993 елларда — Халык иҗаты һәм этнография музее — ТР милли музее филиалы. 2002 елдан район мәдәният бүлеге карамагында.
2005 елда, Бөек Җиңүнең 60 еллыгы уңаеннан, Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее ачыла. 2010 елда ике филиалы белән «Яшел Үзән районы музейлар берләшмәсе»нә керә.
Бина
1939 елда төзелгән балалар бакчасы бинасы. Ике катлы ике бина җылы белән тоташтырыла. Бер бинада — күргәзмә заллары, икенче бинада — фондлар.
Экспонатлар
Музейда 5 зал:
Михаил Мейерович
Михаил Германович Мейерович (1921 елның 12 ноябре, Ярославль — 2004 елның 9 гыйнвары, Ашкелон) — совет һәм Россия тарихчысы, туган якны өйрәнүче, музей хезмәткәре.
Тормыш юлы
Михаил Мейерович 1921 елның 12 ноябрендә Ярославльдә туган. 1920 еллар ахырында әтине Себер шәһәренә Ачинскка сөргенгә җибәрелә, бу уңайдан аның гаиләсе дә анда күчә.
1939 елда Луганск шәһәрендә урта мәктәпне тәмамлый һәм Мәскәү фәлсәфә, әдәбият, тарих институтына (МИФЛИ) укырга керә. 1939 елда армиягә алына. Бөек Ватан сугышы елларында Көньяк, Төньяк Кавказ һәм Кавказ арты фронтларында сугыша. Армиядән 1946 елда демобилизацияләнә. МИФЛИ составына кергән Мәскәү дәүләт университетында укуына әйләнеп кайта.
Университетны тәмамлаганнан соң 1951 елда Ярославльнең туган якны өйрәнү музеена эшкә җибәрелә, анда 20 ел эшли, шул исәптән 18 — фәнни эш буенча директор урынбасары вазыйфасында. Бу чорда туган якны өйрәнү белән актив шөгыльләнә. Ярославль буенча берничә юл күрсәткече әзерләгән. Ярославль музей-тыюлыгын оештыруда мөһим роль уйный. Аның катнашында «Туган як турындагы язмалар» чыга башлый. 1970 елдан башлап Ярославль дәүләт университетында башта икътисадый, аннары тарихи факультетта эшли башлый.
1970 елда «Ярославль губернасы пролетариаты реакция һәм яңа революцион күтәрелеш елларында (1907—1914 еллар)» темасына кандидатлык диссертациясен яклый. 1980 нче еллардан башлап Ярославль дәүләт университетының Ватан тарихы кафедрасы Үзәк сәнәгать районы пролетариаты тарихын өйрәнү үзәге була. Ил тарихы институты белән 7 зона фәнни конференция үткәрелә һәм М. Г. Мейерович катнашында 3 фәнни хезмәт җыентыгы нәшер ителә. Шулай ук Ярославль педагогия институтында да укыта. 120 дән артык фәнни эш бастырган.
1996 елда Израильгә күчеп китә. 2004 елда Ашкелон шәһәрендә үлгән һәм җирләнгән.
II дәрәҗә Ватан сугышы ордены һәм медальләр белән бүләкләнә.
Глусець
Глусець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7518
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Криштелу (Каминья)
Криштелу  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Нант (округ)
Нант — Франциядәге округ (Arrondissement). Атлантик Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2118 км². Округ 29 кантоннан тора, алар үз чиратында 82 коммунага бүленгән.
Косин (Лодзь воеводалыгы)
Косин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чыңрау торна (балет)
Чыңрау торна (Сыңрау торна, Торна җыры) — өч пәрдәле беренче башкорт милли балеты. Фәйзи Гаскәров либреттосы; композиторлар — Заһир Исмәгыйлев, Лев Степанов. «Сынрау торна» исемле башкорт халык торналар турында легендасы мотивлары буенча язылган.
Рудольф Нуриев исемендәге XXI Халыкара балет сәнгате фестивале беренче башкорт балеты «Сыңрау торна» белән ачылды.
Тарих
Балет премьерасы 1944 елда Башкорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәсендә үтә.
1944 елда Башкорт хәләл опера һәм балет театрында «Сынрау торна» балеты куела. 1-се редакция составы:
Риган (Төньяк Дакота)
Риган  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Риган шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Понте (Ду)
Ле-Понте — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Бро (Кот-д’Ор)
Бро (Braux) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Преси-су-Тий кантонына карый.
Родик
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бро (Кот-д’Ор)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.84 км².
Нерюга
Нерюга (Нернюга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы оз. Мят-озеро - р. Нюльнюга урнашкан. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Пирвулешть (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тыыракырве
Тыыракырве (Tõõrakõrve) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Абрам Мусин
Абрам Мусин (Абрам Җәләлетдин улы Мусин,, — , ) — фирка эшлеклесе, ВКП(б)ның Минзәлә (1930-1931) һәм Дөбьяз (1932-1933) район комитетларының 1 нче сәркәтибе, Лаеш район башкарма комитеты рәисе (?-1937).
Кызыл Чишмә (Бөгелмә районы)
Кызыл Чишмә — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 35 тирәсендә. Почта индексы — 423228.
Тарих
1933 елда нигезләнгән.
(1161) Фессалия
(1161) Фессалия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кызыл Чишмә (Бөгелмә районы)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
(1161) Фессалия
Тарихы
1929 елның 29 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 SF» саналган.
Әүфәр Гәрәев
Әүфәр Гәрәев (28 октябрь 1946 ел) — галим-географ-гидролог. География фәннәре докторы (1991), профессор (1992). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (1998), Башкортстан Республикасы су хуҗалыгының атказанган хезмәткәре (2010). Географик экология фәнни юнәлешенә нигез салучы.
Биографиясе
Әүфәр Миңлегази улы Гәрәев 1946 елның 28 октябрендә Башкортстан АССР Кандра районы (хәзерге Башкортстан Республикасы Сәйрән авылында туган.
1972 елдан Уфада «Южуралгипроводхоз» институты Башкортстан филиалында эшли:
1982-1990 елларда Башкорт дәүләт педагогия институтында укыта, география кафедрасы мөдире була.
1990 елдан Башкорт дәүләт университетында укыта, гидрология һәм геоэкология кафедрасы мөдире була, бер үк вакытта 2000-2012 елларда Башкортстан су хуҗалыгы гыйльми-тикшеренү директоры вазифасын башкара.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни эшчәнлеге геоэкология, табигатьне саклау, экологик мониторинг өлкәсендә тикшеренүләр, Башкортстан Республикасының һәм аның белән чиктәш төбәкләрнең су ресурсларының үзенчәлекләрен, антропоген факторларның су экосистемаларына йогынтысын өйрәнүгә бәйле. Әүфәр Гәрәев мелиорацияләнгән җирләрнең режимы, табигать комплексларының деградация үзенчәлекләрен өйрәнә, суны оптималь файдалануның һәм Башкортстан елгалары бассейны буенча су саклау чаралары системасы вариантлары, сакланучы табигать территориялләре системасын, акваль комплексларны географик‑экологик бәяләү методикасы эшләнелә.
300-дән артык фәнни мәкаләләр һәм китаплар авторы.
Согис-Сент-Этьен
Согис-Сент-Этьен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Рабцы (Сенненский районы)
Рабцы (Рабцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пшенсин
Пшенсин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Данкан (Көньяк Каролина)
Данкан  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Люсерн-Майнс (Пенсильвания)
Люсерн-Майнс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ярнути (гмина Визна)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миньо-де-Сан-Эстебан
Миньо-де-Сан-Эстебан — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Корте Чентрале (Ферара)
Вя Корте Чентрале — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Корте Чентрале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Криштелу (Паредеш-де-Кора)
Криштелу  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дүмрекулукөй (Тавшанлы)
Дүмрекулукөй (Dümrekuluköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Рамазан Шакиров
Рамазан Шакиров (Рамазан Шакир улы Шакиров,, — , ) — фирка эшлеклесе, ВКП(б)ның Мөслим (1935-1937) һәм Арча (1937) район комитетларының 1 нче сәркәтибе.
Йольязы (Һалылые)
Йольязы (Yolyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глуск (Мазовия воеводалыгы)
Глуск  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Родине
Родине — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молинос-де-Дуэро
Молинос-де-Дуэро — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косиска (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мажэйкавшчына
Мажэйкавшчына (Мажэйкаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ле-Пюи (Ду)
Ле-Пюи — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Тыырасте
Тыырасте (Tõõraste) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Сыреси
Почта индексы — 429029. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235880001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400003700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: мордвалар (898%), руслар (11%).
Сен-Назер (округ)
Сен-Назер — Франциядәге округ (Arrondissement). Атлантик Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1758 км². Округ 15 кантоннан тора, алар үз чиратында 57 коммунага бүленгән.
NGC 7519
NGC 7519 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рабчонки
Рабчонки (Рабчонкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кымсас
Кымсас — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Туй елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арион (Айова)
Арион  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Арион шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ридер (Төньяк Дакота)
Ридер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ридер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальцевгрезд
Мальцевгрезд (Мальцевгрезд) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
Климат
Мальцевгрезд климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (89%), руслар (11%).
Пшенславек
Пшенславек — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пирвулешть (Мехединць)
Пирвулешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бразе-ан-Морван
Бразе-ан-Морван (Brazey-en-Morvan) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Льерне кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17.22 км².
Cakomo Puççini
Cakomo Antonio Domeniko Mikele Sekondo Maria Puççini (italiança Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini; 1858-1924, Brüssel) - İtaliä opera kompozitorı, muzıka "verizm" yünäleşeneñ kürenekle wäkile. Verdi'dan soñ iñ kürenekle opera kompozitorı.
Tärcemäi xäle
Puççini Lukka şähärendä zur ğailädä tuğan.
Dürt yıl däwamında Milan konservatoriäsendä uqığan.
1884 yılda anıñ berençe operası "Villisa" säxnäşterelgän. Soñraq "Edgar", "Bohema" yazılğan.
1909 yılda Puççini avtohäläkättä eläkkän.
1918 yılda "Triptix" opera premyerası uzğan.
1924 yılda infarkttan wafat bulğan.
Ädäbiät
Dry, Wakeling Giacomo Puccini, London & New York: John Lane, 1905.
(4902) Фессандр
(4902) Фессандр  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 9 гыйнварында Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AN2» саналган.
Нечела
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Рияз Алкин
Рияз Алкин (Рияз Йосыф улы Алкин,, — , ) — фирка эшлеклесе, ВКП(б)ның Арча (1930-1934) һәм Бауман (1937) район комитетларының 1 нче сәркәтибе.
Нечела
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зеркә
Зеркә — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452817, — 80259853003.
Родине-при-Требнем
Родине-при-Требнем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каюм Насыйри музее (мәгънәләр)
Каюм Насыйри музее:
Мъюр (Пенсильвания)
Мъюр  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мъюр халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сосед (коммуна)
Сосед — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
S-elektronnar
S-elektronnar - sferik bolıt barlıqqa kiterüçe elektronnar.
Mäsälän vodorod atomında ber s-elektron bar. Geliy atomında — ike s-elektron. Alarnıñ bolıtları ber ük törle (sferik) formada, iñ tığız urınnarı da töştän ber ük yıraqlıqta.
Вя Крезоле (Виченца)
Вя Крезоле — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Крезоле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ярнути (гмина Ломжа)
Ярнути  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZNF843
ZNF843 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тооси
Тооси (Toosi) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Куртие
Куртие — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Криштелу-Кову
Географиясе
Мәйданы —.
Мажэйки (Ашмянский районы)
Мажэйки  (Мажэйкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ле-Рюссе
Ле-Рюссе — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Рабышы
Рабышы (Рабышы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Родмошци
Родмошци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йольяны (Оникишубат)
Йольяны (Yolyanı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глухи (Мазовия воеводалыгы)
Глухи  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дүмрекхүсейинпаша (Тавшанлы)
Дүмрекхүсейинпаша (Dümrekhüseyinpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Момблона
Момблона — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тоосте
Тоосте (Tooste) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Костусин (Лодзь воеводалыгы)
Костусин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Риджент (Төньяк Дакота)
Риджент  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Риджент шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иркутск губернасы
Иркутск губернасы (Иркутская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Тарих
Иркутск губернасы 1763 һәм 1796 елларда оештырылып, 1783 һәм 1926 елларда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 73,1%, бүрәт теле — 21,2%, яһүд теле — 1,4%, «татар» теле — 1,4%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 83,3%, башка христиан булмаган ышанулары — 10,1%, буддачылар — 2,3%, мөселманнар — 1,5%, яһүдиләр — 1,5%.
Эчке бүленеш
1897 елда Иркутск губернасы 5 өязгә бүленгән булган.
Джеймстаун (Көньяк Каролина)
Джеймстаун  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Parlaşqan elektron
Parlaşqan elektron- elektron bolıtlar bergä urnaşıp ike elektronlı urtaq ber bolıt xasil itü.
Mäsälän geliy atomında — ike s-elektronnıñ bolıtları ber ük törle (sferik) formada, iñ tığız urınnarı da töştän ber ük yıraqlıqta. Bu isä alarnıñ elektron bolıtları bergä urnaşalar häm ike elektronlı urtaq ber bolıt xasil itälär digän süz.
Монтаржи (округ)
Монтаржи — Франциядәге округ (Arrondissement). Луаре департаментына карый.
NGC 7520
NGC 7520 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Монтаржи (округ)
Географиясе
Мәйданы — 2631 км². Округ 12 кантоннан тора, алар үз чиратында 126 коммунага бүленгән.
NGC 7520
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пирву-Рошу
Пирву-Рошу — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәдичә Җәлил
Хәдичә Җәлил, Хәдичә Мостафа кызы Җәлилова (русча документларында Залилова (Джалилова) Ходича Мустафовна, 30.12.1918, РСФСР, Ырынбур губернасы, Ырынбур өязе, Мостафа — 03.11.2000, РФ, Ырынбур) — каһарман — шагыйрь Муса Җәлилнең (1906 — 1944) бертуган сеңлесе. Бөек Ватан сугышында элемтәче буларак катнашкан. Сәяси репрессия корбаны. Абыйсы турында истәлек китабы (К.: ТКН, 1969, 1976) авторы.
Тәрҗемәи хәле
1918 елның 30 декабрендә РСФСР Ырынбур губернасы Ырынбур өязе (хәзерге Ырынбур өлкәсе Шарлык районы) Мостафа авылында туган. Әтисе — Мостафа Әбүбәкер улы Габделҗәлилов (1872 — 1919), әнисе — Рәхимә Сафиулла кызы Җәлилова (1877 — 1928). Туганнары: абыйлары Закир, Зәки, Ибраһим, Муса, апасы Зәйнәп. Яшьли ятим калган сеңлесенә абыйсы Муса ярдәм итә. Хәдичәне балалар йортына урнаштыра, аннан үз тәрбиясенә ала.
Пшеточино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәдичә Җәлил
Бөек Ватан сугышы
Хәдичә Мостафа кызы 1942 елның маенда, үзе теләп, Бөек Ватан сугышына китә, Горький (хәзерге Түбән Новгород, Түбән Новгород) шәһәрендә хәрби элемтәчегә укый, элемтәчеләр әзерләүче полкта аңа курсташларын укыту вазифасын йөклиләр: Морзе әлифбасына, аппарат белән эш итәргә, радиограммаларны тиз арада алырга һәм җибәрергә, стройда йөрергә өйрәтә. Полкта укытучы булып калырга өндиләр, ләкин ул сугышның алгы сызыгына китә, Брянск фронты штабының 65нче аерым элемтә полкында хезмәт итә.
Сәяси золым
1943 елның 13 гыйнварында алманнар ягыннан килгән листовканы укыган өчен (вариант: ике шаһит алдында Сталин исемен телгә алып, аны сүккән өчен ), кулга алына. 1943 елның 22 гыйнварында Брянск фронты хәрби трибуналы 58-10 статья (II бүлек) буенча («җиңелү турында коткы тарату, халыклар юлбашчысы, күмәк хуҗалык турында гайбәт сөйләү») 10 елга ирегеннән мәхрүм итәргә хөкем итә. Ун ел Түбән Тагил төрмәсендә утыра. 1952 елда иреккә чыгарыла. 1959 елда исеме аклана.
Лаеклы ялга чыкканчы Ырынбурда метеоролог булып эшли. Хәдичә Мостафа кызының ире 23 яшендә сугышта үлгән. Апасы Зәйнәпнең ятим калган кызы Лена Абдееваны тәрбияләп үстерә. Лена Ырынбур педагогия институтының чит телләр факультетын тәмамлаган.
Истәлекләр китабы
Казанда Татарстан китап нәшриятында рус телендә каһарман — шагыйрь Муса Җәлил (1906 — 1944) турында «Абыем турында» (1969), «Абыем турында: истәлекләр» (1976) дигән китаплары басылып чыга.
Хәдичә Мостафа кызы Советлар Союзы Каһарманы, яраткан абыйсы Муса Җәлилнең тормыш юлы һәм иҗади эшчәнлеге турындагы истәлекләр белән, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦенең шәһәр – авылларында җәмәгатьчелек һәм мәктәп балалары алдында чыгышлар ясый.
Муса Җәлилнең тууына 90 ел тулуга багышлап, 1996 елның 22 июнендә Ырынбур шәһәренең Постников урамында, «Тирәк» (Тополь) паркына каршы урнашкан «4 апрель» скверында ачылган һәйкәлне ачу тантанасында катнаша. Һәйкәлнең авторы — Кадим Җәмитов (Казан).
ZNF844
ZNF844 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Хәдичә Җәлил
Истәлекләр китабы
2000 елның 3 ноябрендә 82нче яшендә Ырынбурда вафат. Васыяте буенча, Ырынбур өлкәсенең Сакмар районы Татар Каргалысы авылы зиратында җирләнгән.
Кызыклы факт
Муса Җәлилнең 1943 елның 12 февралендә язган «Хәдичә» дигән шигыре бар. Күрше кызы Хәдичә, Шулай гадәттәгечә, Озак йөреп бакчада, Кичегеп кайтты кичә...
Рөстәм Гаделшин
Рөстәм Гаделшин (14 апрель 1955 ел — 10 май 2016 ел) — математик. Физика-математика фәннәре докторы (1994), профессор (1999). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2006). Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2005).
Биографиясе
Рөстәм Рәшит улы Гаделшин 1955 елның 14 апрелендә Уфа шәһәрендә туган. 1977 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлаганнан соң, Исәпләү үзәге булган Математика институтында эшли (1995 елдан алып — төп гыйльми хезмәткәр). 1997 елдан алып — Башкорт дәүләт педагогия университетында — алгебра һәм геометрия кафедрасы, 2003 елдан — математик анализ кафедрасы, 2011 елдан бирле математика һәм статистика кафедрасы мөдире.
1998-2016 елларда Уфа дәүләт авиация техник университетында укыта, математика кафедрасы профессоры.
1983-1986 елларда СССР Фәннәр академиясенең башкорт филиалы физика һәм математика бүлеге аспиранты (гыйльми җитәкчесе А. М. Ильин). 1988 елда кандидатлык диссертациясе яклый.
1995 елда РФА Математика институтының Санкт-Петербург бүлегендә докторлык диссертациясе яклый.
2016 елның 10 маенда Уфада вафат була.
(17) Фетида
(17) Фетида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1852 елның 17 апрелендә Роберт Лютер тарафыннан Дюссельдорф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Рөстәм Гаделшин
Фәнни эшчәнлеге
100-дән артык фәнни хезмәт авторы.
Макалистервилл (Пенсильвания)
Макалистервилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Макалистервилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Родний Врх
Родний Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тоовере
Тоовере (Toovere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Криштовал
Криштовал — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ле-Терр-де-Шо
Ле-Терр-де-Шо — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Зур Поломка (авыл)
Зур Поломка (Большая Поломка) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (6%), руслар (94%).
Кюр
Кюр — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Равуты
Равуты (Равуты ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вя Кунео (Комо)
Вя Кунео — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Кунео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
P-elektronnar
P-elektronnar - külämle sigezle formasındağı bolıt xasil itüçe elektronnar.
Каюм Насыйри исемендәге архитектура-этнография комплексы (Олы Ачасыр)
Каюм Насыйри исемендәге архитектура-этнография комплексы (Архитектурно-этногафический комплекс имени Каюма Насыри) — Татарстанның Яшел Үзән районы Олы Ачасыр авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее филиалы. Күренекле мәгърифәтче, галим-энциклопедияче, картограф, этнограф, әдип, педагог Габделкаюм Габденнасыйр улы Насыйри (Каюм Насыйри, 1825—1902) тормыш юлы, XIX гасыр ахыры—XX гасыр башында яшәгән мөселман керәстиянның көнкүреше белән таныштыра.
Тарих
Музейга 1992 елның 1 гыйнварында нигез салынган. 1997 елның 1 мартында ачылган. Музейга нигез салучы — Рәмзия Әсрар кызы Абзалина.
Бина
Музей ачылган бинаны (бер катлы агач авыл йорты) 1947 елда Каюм Насыйриның туган авылы Олы Шырданнан Зур Ачасыр кешесе Габделгани Минзариф улы Зарипов күчереп сала, бинадагы мохитны саклый һәм 1982 елда музей өчен бушлай тапшыра.
Тасвирлама
Мәйданы 290 кв. м. Музей фондында 800 саклау берәмлеге. Алар арасында — йорт кирәк яраклары һәм этнография әйберләре. Музейга (архитектура-этнография комплексына) керәстиян йорты, «кияү келәте», абзар, сарай, галимнең иҗат остаханәсе, ат иярләре өчен әвеслек һәм ак мунча керә. Комплекс бакчасында К. Насыйриның 1892 елда басылып чыккан «Чәчәкләр һәм үләннәр» хезмәтенә таянып, дару үләннәре, чәчәкләр үстерелә.
Аркадия (Айова)
Аркадия  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аркадия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мажэйки (Воранавский районы)
Мажэйки  (Мажэйкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Бразе-ан-Плен
Бразе-ан-Плен (Brazey-en-Plaine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Лон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25.55 км².
Мәсгуть (Яңавыл районы)
Мәсгуть — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452815, — 80259855001.
Монтеагудо-де-лас-Викариас
Монтеагудо-де-лас-Викариас — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Глухово (Мазовия воеводалыгы)
Глухово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Турдаково
Турдаково (Турдаково, Турдаково) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429022. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235885002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400003800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (84%), мордвалар (16%).
Кирилловка (Бөгелмә районы)
Кирилловка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 12 тирәсендә. Почта индексы — 423225.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Дүндар (Акынҗылар)
Дүндар (Dündar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Акынҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Рое-при-Требелнем
Рое-при-Требелнем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Костшеви (Лодзь воеводалыгы)
Костшеви  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тырду
Тырду (Tõrdu) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Ясёнова-Долина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиргерешть
Пиргерешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.