cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Охо де Агва (Сан Луис де ла Паз)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Пунтвеил (Болцано)
Пунтвеил — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунтвеил Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Милесимов
Милесимов (Milesimov) — Чехиянең Пардубице крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Эль Чикеро (Атархеа)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Листападавичы
Листападавичы (Лістападавічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.
Агустин Ривас Рамирез (Акамбаро)
Агустин Ривас Рамирез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Агустин Ривас Рамирез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Брукет (Валле д'Аоста)
Географиясе
Брукет Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Трава (Удине)
Трава — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сирогойно
Сирогойно (Сирогојно) — Сербиянең Златибор округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
№60-тимер юл разъезды
№60-тимер юл разъезды (№60-темір жол айрығы) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Ашагычифтлик (Сафранболу)
Ашагычифтлик (Aşağıçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (köy).
№60-тимер юл разъезды
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
MIEF1
MIEF1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лукио (Лука)
Лукио — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Лукио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Милетин (Желив)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Листапады
Листапады (Лістапады ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пунте (Венеция)
Пунте — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунте Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
MIEF2
MIEF2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Травагеро (Алесандрия)
Травагеро — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Травагеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
№69-тимер юл разъезды
№69-тимер юл разъезды (№69-темір жол айрығы) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Скакавци (Косъерич)
Скакавци  (Скакавци) — Сербиянең Златибор округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Луко (Асколи Пичено)
Луко — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ашагычифтликкөй (Аралык)
Ашагычифтликкөй (Aşağıçiftlikköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Аралык илчесенә караган бер авыл (köy).
Луко (Асколи Пичено)
Географиясе
Луко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лисцёнка
Лисцёнка (Лісцёнка ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бруколи
Бруколи — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Охо де Агва (Сан Мигел де Альенде)
Охо де Агва — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Бруколи
Географиясе
Бруколи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Охо де Агва (Сан Мигел де Альенде)
Географиясе
Охо де Агва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Бруколи
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Охо де Агва (Сан Мигел де Альенде)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Милетин (Ономишл)
Милетин  (Miletín) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
№71-тимер юл разъезды
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Пунто 13 (Ровиго)
Пунто 13 — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунто 13 Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Монте Госен (Тлапа де Комонфорт)
Монте Госен — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Монте Госен Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Травале (Гросето)
Травале — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Травале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Скокуче
Скокуче (Скокуће) — Сербиянең Златибор округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Эль Чикивитильо (Санта Катарина)
Эль Чикивитильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Чикивитильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
MIEN1
MIEN1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эль Чикивитильо (Санта Катарина)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Луко Муҗело (Фиренца)
Луко Муҗело — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Луко Муҗело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Литва (Маладзечанский районы)
Литва  (Літва ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.
Агустин Роблес (Саламанка)
Агустин Роблес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Агустин Роблес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ашагычиянлы (Кадирли)
Ашагычиянлы (Aşağıçiyanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (köy).
№82-тимер юл разъезды
№82-тимер юл разъезды (№82-темір жол айрығы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Литва (Ставбцовский районы)
Литва  (Літва ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пунто Верде (Торино)
Пунто Верде — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунто Верде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Вегетатив-кан тамырлары дистониясе
Соңгы вакытта сезнең кәефегез начарланып китте... Бу сезнең эш урынында, тормышыгызда килеп чыккан киеренкелеккә бәйле булырга кирәк. Сез бик тиз арыйсыз, хәлсезлек борчый, йокыгыз бозылган, шуның у өстенә еш кына башыгыз авырта, йөрәк тирәсендә күңелгә ятышсыз тойгылар барлыкка килә.Сез мөрәҗәгать иткән табиб сезгә вегетатив-кан тамырлары дистониясе дигән диагноз куя. Бу диагноз артында нәрсә яшеренә соң? «Дистония» — дип аталган грек сүзе артында бөтен организмның, аның аерым системаларының һәм органнарының тонусы озак вакыт дәвамында актив рәвештә патологик үзгәрештә булуы яшеренә. Бу халәт вегетатив нерв системасының функциясе бозылуы нәтиҗәсендә килеп чыга, чөнки я ул эчке органнарның эшчәнлеген контрольдә тота. Шулай ук организмда бара торган бик күп физиологик һәм биохимик процессларны көйли. Болар дан кала, гомеостаз (физиологиядә—организмдагы эчке тирәлекнең чагыштырмача динамик даимилеген саклавы һәм тотрыклыгы) өчен ; дә җавап бирә. Кыскача гына әйткәндә, аның нинди зур әһәмияткә ия икәнлегенә бәя бирү дә бик авыр. Вегетатив нерв системасы ике төп өлештән тора — симпатик һәм парасимпатик нерв системалары. Ал арның функцияләре капма-каршы юнә- лештә. Мәсәлән, симпатик өлеше организмда артерия һәм веналарны тарайта, йөрәк кыскаруын тизләштерә, кан басымын күтәрә, ашкайнату тракты мускулатурасын кыскарта. Ә менә парасимпатик өлеше артерия * һәм веналарны киңәйтә, йөрәк кыскаруын акрынайта, ашказаны-эчәклек трактының эшен көчәйтә.
Гадәттә, аларның эше тигез бара һәм организм авырлык кичерми. Ләкин аларның берәрсенең функциясендә тайпылыш килеп чыкса, вегетатив-кан тамырлары дистониясе барлыкка килә.
Мондый халәт килеп чыгуның төп сәбәпләре—нәселдәнлек, организмның гормональ үзгәреше (мәсәлән җенси өлгерү, климакс), эндокрин система я авырулары (аерым алганда калкансыман биз чирләре), төрле инфекцияле авырулар. Вегетатив нерв системасының эше бозылуга аз хәрәкәтле тормыш рәвеше алып бару, төрле стресслар, физик арыганлык та китерә.
Шунысын дә әйтергә кирәк, бу чирнең иң яхшы профилактикасы—сәламәт тормыш рәвешен саклау.
Кайбер очракларда дистония балачактан ук башлана. Моңа гипоксия (баланың ана карынында яки туган вакытта кислород ачлыгы кичерүе), бала тудырганда барлыкка килгән травма, үзәк нерв системасында килеп I чыккан үзгәрешләр китерә. Соңга таба физиологик процесслар (мәсәлән, йокы) тайпылышы барлыкка килә. Мондый балалар югары сулыш юллары инфекцияләреннән бик еш интегәләр, баш авыртуга зарланалар һәм һава торышы, ел фасылы үзгәрешләрен начар кичерәләр. Әти-әниләргә бу очракта педиатр киңәшләренә колак салу тәкъдим ителә.
Вегетатив нерв системасының парасимпатик өлеше активлашуы хәлсезлек, кан басымы, тән температурасының төшүе, пульс акрынаюы белән характерлана. Вегетатив-кан тамырлары дистониясен дәвалау комплекслы алып барыла. Дарулар белән дәвалау йөрәк-кан тамырлары, вегетатив нерв системасы эшчәнлеген яхшыртуга, кан басымын төшерүгә юнәлдерелә, тынычландыручы дарулар һәм витаминнар да тәкъдим ителә. Физиотерапевтик һәм чыныктыручы процедуралар яхшы нәтиҗә бирә, шулай ук дәвалау физкультурасының файдасы бик зур.
Вегетатив-кан тамырлары дистониясен дәвалауда фитотерапия киң кулланыла. Кан басымы түбән булганда, мондый катнашма тәкъдим итәргә була: 20 г гөлҗимеш җимешләре, 20 г алтын тамыр (родиола розовая) тамырлары, 20 г сөйкемле куак (заманиха) тамырлары, 25 г кызыл дүләнә (боярышник кроваво-красный) җимешләре, 15 г кычыткан (крапива двудомная) үләне, 10 г тишек яфраклы сары мәтрүшкә (зверобой проды- рявленный) алына. 1 аш кашыгы коры катнашманы кайнап торган суга салырга һәм 2 сәгать төнәтеп сөзәргә. Организмның тонусын күтәрү өчен, коненә 3 тапкыр 1/3 стакан төнәтмә эчәргә кирәк.
Мондый көйсезләнүләр дөньяда яшәүче 1,5-4 % ка якын кешеләрдә күзәтелә. Хәлегезне җиңеләйтер өчен күңелегезне тынычландыру юлларын таба алсагыз яхшы булыр. Аны булдырырга, үз тирәгездә тыныч тормыш, сезгә яхшылык, изгелек теләүче дусларыгыз, туганнарыгыз ярдәм итә алыр­ лар иде. Тынычландыра торган дарулар кабул итү дә файдалы. Рухи халәтне дәвалый торган табибларның киңәшләре бик зур ярдәм күрсәтергә мөмкин.
Вегетоневроз, гипертония авыруларына климакс булган чорларда кызыл ; дүләнә җимешләренең файдасы тия. Моның өчен 1 аш кашыгы җимешләрне 1 стакан кайнар суга салып, 2 сәгать җылы урында тотарга һәм аннан соң сөзәргә кирәк. 1 аш кашыгы төнәтмәне көненә 3-4 тапкыр ашаганчы эчәргә. 10 г кызыл дүләнә чәчәкләрен 100 г аракыга, йә спиртка салып 10 тәүлек тоткач, сөзәргә кирәк. Барлыкка килгән төнәтмәне көненә 3 тапкыр, ашар алдыннан 25 әр тамчы эчәргә.
Скрадник (Съеница)
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Травале (Фиренца)
Травале — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Травале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Милетинки
Милетинки (Miletínky) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Брума (Кунео)
Брума — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Охо де Агва (Сан Фелипе)
Охо де Агва — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Брума (Кунео)
Географиясе
Брума Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Охо де Агва (Сан Фелипе)
Географиясе
Охо де Агва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Литва (Уздзенский районы)
Литва  (Літва ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.
Охо де Агва (Сан Фелипе)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Литва (Уздзенский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Охо де Агва (Сан Фелипе)
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Монте Гранде (Коюка де Каталан)
Географиясе
Монте Гранде Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Луколена ин Кянти (Фиренца)
Луколена ин Кянти — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Луколена ин Кянти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ашагычөплү (Бесни)
Ашагычөплү (Aşağıçöplü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (köy).
Пунтоне (Пиза)
Пунтоне — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунтоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Травальини (Кьети)
Травальини — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Травальини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
№83-тимер юл разъезды
№83-тимер юл разъезды (№83-темір жол айрығы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Милетице (Длажов)
Милетице  (Miletice) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
№83-тимер юл разъезды
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әдәбият
№83-темір жол айрығы
Милетице (Длажов)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Скржути
Скржути (Скржути) — Сербиянең Златибор округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
MIER2
MIER2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Луколи Алто (Л'Аквила)
Луколи Алто — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Луколи Алто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Чилар Гранде (Пенхамо)
Эль Чилар Гранде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Чилар Гранде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Пунтоне ди Скарлино
Пунтоне ди Скарлино — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунтоне ди Скарлино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Литвинки (Вилейский районы)
Литвинки  (Літвінкі ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Литвичы
Литвичы (Літвічы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
№84-тимер юл разъезды
№84-тимер юл разъезды (№84-темір жол айрығы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Ашагычулха (Имранлы)
Ашагычулха (Aşağıçulha) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
№84-тимер юл разъезды
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Адолфо Гутьерез (Акамбаро)
Адолфо Гутьерез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Адолфо Гутьерез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Травальини (Кампобасо)
Травальини — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Травальини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Слатина (Приеполье)
Слатина  (Слатина) — Сербиянең Златибор округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Милетице (Непомержице)
Милетице  (Miletice) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Луко-Неирони (Савона)
Луко-Неирони — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Луко-Неирони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
MIER3
MIER3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ливе
Ливе (Ліўе ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.
Фатыйма Сираева
Фатыйма Сираева, Фатыйма Сираҗетдин кызы Сираева (1924 елның 20 июле, РСФСР, ТАССР,, Рангазар — 2010 елның 23 август, РФ, ТР, , Рангазар) – ТАССР атказанган авыл хуҗалыгы механизаторы (1970), ТАССР Югары Советы депутаты (1951–1958), КПССның XXIII съезды (1966) делегаты. Татарстанда ике Ленин ордены белән бүләкләнгән бердәнбер хатын-кыз тракторчы.
Тәрҗемәи хәле
1924 елның 20 июлендә Чаллы кантоны (1930 елдан Сарман районы) Рангазар (Алангазар) авылында туган. Абыйсы Хөснетдин, энесе Соббух, сеңелләре Мөһәллилә, Кәримә, Хөршидә. 1939 елда Рангазар җидееллык мәктәбен тәмамлаган, укуга зирәк кызны хисапчылар әзерли торган курска җибәрәләр. Курсларны бетерми, күмәк хуҗалыкның балалар бакчасында эшли башлый. 1939 елда Минзәлә педагогия укуханәсенә укырга керә. Әмма сугыш тормышка үз төзәтмәләрен кертә. Балачактан трактор йөртү турындагы хыялланган Фатыйма 1942 елда Сарман МТСында 3 айлык (тизләтелгән) тракторчылар хәзерләү курсын тәмамлап, тракторчы таныклыгы алып, Карамалы МТСында эшли башлый. 1943 елның кышында Чаллыда механизаторлар училищесында өч ай укый. Янәдән Карамалы МТСында эшләвен дәвам итә. 1952 елдан – комплекслы бригаданың техника буенча бригадир ярдәмчесе.
Бруна (Тревизо)
Географиясе
Бруна Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Фатыйма Сираева
Тәрҗемәи хәле
1954-1955 елларда Яр Чаллының 8нче училищесында трактор бригадасы бригадирлары хәзерләү курсында укый. 1955 елдан башлап, пенсиягә чыкканчы, Сарман районы «Җиңүче» күмәк хуҗалыгының (үзәге Рангазар) тракторчылар бригадиры булып хезмәт куя.
Бруна (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фатыйма Сираева
Тәрҗемәи хәле
1951 елда ТАССР Югары Советы депутаты итеп сайланган. 1959 елда Фатыйма җитәкләгән тракторчылар бригадасы районда иң югары уңыш үстерә. 1966 елда Ф. Сираеваны КПССның XXIII съезды делегаты итеп сайлыйлар.
Кавышырга вәгъдә бирешкән егете, Яхшы Караннан Әхмәтзыя, 1944 елда сугыштан каты яраланып кайта, туган авылында яраларыннан үлә. Әхмәтзыяны алыштырырлык кешене очратмаган Фатыйма гомер буе эне-сеңелләрен укыту-кеше итү өчен тырышлык куя.
Пунтони (Витербо)
Пунтони — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пунтони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Солотуша
Солотуша (Солотуша) — Сербиянең Златибор округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Артрит
Буыннар ялкынсынуының (медицинада артрит дип йөртелә) барлыкка килү сәбәпләре төрле. Артрит белән авырып, үз вакытында дәваланмаган кешеләр уртача 10 елга якын азрак яшиләр. Дөрестән дә бу шулай. Алда язылачак юлларны күз алдында тотканда, авыруның беренче симптомнары билгеле булу белән табибларга күренү кирәклеге ачык күренә.
Еш кына бу чир инфекцияле авыру кичергәннән соң килеп чыга. Авырып китүнең башка сәбәпләре — травма, иммун системасының көчсезләнүе, организмның бик нык туңуы, матдәләр алмашы бозылу.
Буыннар үзләренә тәэсир иткән тискәре шартларга ялкынсыну реакциясе белән җавап бирәләр. Табиблар практикасында травмадан соң булган, рев­ матизм авыруыннан (монысы иң авыры, ул берничә елдан буынны җимереп бетерергә мөмкин), дистрофияле, инфекцион авырулар (мәсәлән, ОРЗ Һ.6.), аллергиядән барлыкка килгән артритлар белән еш эш итәргә туры килә.
Хәтердә тотыгыз—буыннар артрит авыруы белән зарарланганда, авыру кагыйдә буларак симметрияле йогынты ясый! Әгәр уң як авыртып китсә, шул ук күренеш сул як буында күзәтелә. Бик сирәк очракта аерым буыннар гына да зарарланырга мөмкин.
Буыннар авыртуы гына артрит симптомы түгел, тән температурасы кү­ тәрелү, буыннарның хәрәкәтчәнлеге кимү, авырткан буынның шешенүләре дә артрит билгеләре. Болардан башка лейкоцитоз — канда ак кан тән­ чекләренең вакытлыча күбәеп китүе, бизгәк тоту, гомуми хәлсезлек, аппетит югалуы, йокысызлык кебек симптомнар үзләрен сиздерергә мөмкин.
Кискен рәвештә барлыкка килгән артрит авыру буынның берничә көн эчендә зарарланып, аның авыртуы, кызарып чыгуы, шешенеп китүе, температура күтәрелү белән характерлана. Бу чир вакытында бер буын гына да, зарарланырга мөмкин. Хроник артрит үзен бик кискен белдерми, процесс бу очракта озакка сузыла, авыртуы вакыты-вакыты белән генә сизелә торган ( була. Авырулар бу очракта табибларга вакытында мөрәҗәгать итмиләр, авырту үзеннән-үзе бетәр әле дип өмет итәләр. Тик бер дә дөрес эшләмиләр. Чөнки чир үзенең яман эшен дәвам итә, процесс кул чугыннан аяк табанына, аннан тез, терсәк буыннарына, умырткалыкның муен бүлегенә күчә. Буын ялкынсынуын дәваламасаң, ул тагын да җитдирәк авыру — артрозга  әйләнергә мөмкин. Дөрес, артриттан башка авырулар да артрозга сәбәп була ала. Бу авырудан күбрәк олы яшьтәге кешеләр интегә. Хәрәкәт вакытында сөякләргә басымны киметү өчен кирәк булган табигый амортизаторларның—буын кимерчәкләренең җимерелүе авыруның нигезендә ята. Яшь арткан саен, кимерчәкләрнең туклануы бозыла, алар үзләренең сыгылмалылыкларын, югалта, юкаралар, икенче төрле әйткәндә тузалар. Йөргәндә, артык көч килгәндә, беренче авыртулар сизелә башлый. Бу хәл тора-бара интектергеч авыруга әйләнә.
Артроз — хроник авыру. Ул шулай ук инфекцион авырулар кичергәч, организм агуланганда күзәтелергә мөмкин. Чиргә нәселдәнлек, травмалар, гормональ фонның һәм матдәләр алмашы бозылуы китерә. Куркынычлар зонасында авырлыклары артык булган кешеләр, спортсменнар (бигрәк тә авырлык күтәрүчеләр, сикерү белән шөгыльләнүчеләр) һәм бер урында озак басып эшли торган кешеләр тора. Артроз ешрак тез һәм оча-бот буыннарын зарарлый. Нәтиҗәдә аларның хәрәкәтчәнлеге шактый начарлана. . Бу очракта массаж, дәва гимнастикасы, гормональ препаратлар, авыртуны басучы чаралар ярдәм итә. Кайвакыт бердәнбер ысул — хирургик операция генә булыша ала. Авыруны бу стадиягә җиткермәс өчен, табиблар билгеләгән физиотерапевтик ысулларны кулланырга тырышыгыз.
Артрит авыруын дәвалаганда, аны китереп чыгаручы сәбәпне бетерү моһим. Чирнең сәбәбе нидә булуына карап, бактерияләргә, ялкынсынуга каршы чаралар, антигистаминнар кулланыла.
Әгәр дә сүз хроник артрит йә артроз турында барса, медикаментлардан кала дәвалау массажы, физик терапия процедуралары, аерып әйткәндә, магнитлы-лазерлы дәвалау яхшы нәтиҗә бирә. Шулай ук шифаханәдә дәвалану да уңышлы.
Үз-үзенә ярдәм күрсәтеп буламы соң? Бу очракта иң элек физик күнегүләрне күз алдында тотарга кирәк. Хәрәкәтләнмәгән буын үз Вазыйфаларын начар үти башлый. Шуңа күрә күнегүләр савыктыру процессында зур урын алып тора. Ләкин шунысын да истә тотарга кирәк: буыннарга артык йөкләнеш зыян китерергә мөмкин. Шуңа күрә кинәт сикерергә, чүгәләргә, авыр йөк күтәрергә, бер торышта озак утырырга, басып торырга киңәш ителми. Тез буыннарын, оча-бот буынын хәрәкәтләндерү, дәвалау өчен өйдә үзегез дә эшли алган кайбер күнегүләрне аңлатып китик. * Идәнгә яткан килеш, бер аякны турайтып, булдыра алган кадәр югарыга күтәрәбез. Икенче аяк белән дә шулай эшлибез. Күнегү 10-15 тапкыр ясала.
* Артрозның бик авыр формасы булса, урындыкка утырган килеш (аяклар идәнгә тиеп торырга тиеш) тез башларын бер-берсенә китерергә һәм аннары аерырга кирәк. Хәрәкәт амплитудаларын зурайта барыгыз, ләкин бу буында авырту тудырырга тиеш түгел. Күнегүне көненә 3 тапкыр берничә минут ясарга кирәк.
Сәламәтләнү өчен ашау рационына да игътибар бирү зарур. Алма, слива, миләш, нарат җиләге, кара бөрлегән кебек җиләк-җимешләрне үзегез яратканча (чи килешме, төеп шикәр комы беләнме яки башкача) ашагыз. Буыннар авыртканда соя ашамлыклары, үсемлек майлары, кабак, көнба­ гыш, яшел чәй, давыл чәчәге үләне (лютик едкий) файдалы. Сельдерей та­ мырлары төнәтмәсе ярдәм итә. Тамырны угычта уып, 1 аш кашыгына 2 ста­ кан кайнар су салып, 4 сәгать буе ябык банкада төнәтергә. Сөзгәннән соң, 2 аш кашыгы төнәтмәне, ашарга 20 минут кала, көненә 3-4 тапкыр эчәргә. Буыннар бик көчле авыртканда ни эшләргә? Салкын куеп торырга була.
Моның өчен башта салкын куясы урынга катмар тастымал ябып, шуның ; өстенә боз салынган пакет куялар, 10-15 минут вакыт узгач, авырту кимергә тиеш. Ләкин бу процедураны, авыруны катлауландыру куркынычы булганга, еш кабатлап торырга ярамый. Авыртуны басу өчен инде сыналган халык чарасын кулланырга була. Бу очракта яңа гына уылган суган йә сарымсак боткасын авырткан урынга бәйләргә киңәш ителә. Авырту ) кимүен сизгәч, компрессны алырга ярый.
Буыннар авырту олы яшьтәге кешеләрне аеруча интектерә һәм озак вакыт дәвамында дәвалауны таләп итә. Халык медицинасында әлеге авыруны дәвалауның зур тәҗрибәсе тупланган. Ул тышкы һәм эчке дәвалау ысулларын үз эченә ала. Тышкы дәвалау ысулларына төрледән-төрле компресслар, иримочкалар ясау, мазь сөртү, ванналар кабул итү. эчке дәвалау ысулларына дару үләннәреннән ясалган төрле төнәтмәләр, соклар эчү керә.
Авырткан буыннарны дәвалау өчен, халык медицинасы җәй көннәрендә үги ана, әрекмән, ә кышын кәбестә яфракларын төнгелеккә бәйләп ятарга киңәш итә. Бу ысул авыртуны сизелерлек киметә. Буыннар авыртуны җиңеләйтү өчен, яшелләнгән бәрәңгене уып яки иттарткыч аркылы чыгарып, авырткан буынга куюның ярдәме тия. Мо- : ның өчен кабыклы бәрәңге кулланыла. Уылган бәрәңгене кайнар суга салып, температурасы 38 градуска җиткәнче җылыталар. Массаның суын сыкмыйча, тупас тукымадан тегелгән капчыкка салырга. Бәрәңге катламының калынлыгы 1,5-2 см булырга тиеш. Бәрәңге массасы салынган кап- чык белән авырткан урынны төреп, клеенка белән капларга, компресс эченнән сыеклыгы агып чыкмаслык итеп, бинт белән бәйләргә кирәк. Компресс бәйләнгән буын астына мендәр куеп йокларга. Болай эшләгәндә авырту 20-30 минуттан соң басыла һәм тиз генә кабатланмый. Әмма ышанычлырак булсын өчен, компрессны атна дәвамында һәр төн кую хәерле.
Авырткан урыннарга шулай ук бөтен бәрәңге дә куярга була. Әгәр кул г бармакларының буыннары авыртса, бәрәңгене кулда туп кебек йөртәләр, ә төнгә бәрәңге тутырылган бияләй кияләр.
Эвкалипт мае, кандала үләне, сары мәтрүшкә чәчәкләре, колмак күркәсе. мазе белән ясалган компресслар да авыртуны киметергә һәм ялкынсыну процессын акрынайтырга ярдәм итә. Мазь ясау өчен, әлеге үсемлекләрне (киптереп порошокка әйләндергәч) 2 аш кашыгы күләмендә алып, шуңа 50 г вазелин салырга кирәк. Шуның белән авырткан урыннарны ышкырга.
Мазьне караңгы салкынча урында сакларга була, кирәге чыккан саен кулланырга ярый. 800 г атланмайга 400 г каен бөресе кушып әзерләнгән мазьның да файдасы зур. Моның өчен бөреләрне май белән болгатырга һәм балчык савытка берничә катлам итеп тезәргә, өстен ябып 24 сәгатькә җылы урынга куярга кирәк (бөреләр коры булган очракта 48 сәгатькә). Барлыкка килгән катнашманы куе иләк аша чыгарырга һәм бер чеметем (7 г чамасы) камфора порошогы өстәп болгатырга. Мазьны салкын урында тотарга, төнгә каршы авырткан урыннарга сөртергә.
Тез буыннары авыртуын җиңеләйтү өчен, түбәндәге рецепт буенча ясалган мазьне дә кулланып була. Кара-коңгырт пыяладан эшләнгән 0,5 лы шешәгә камфора кисәге салып, өчтән бер өлеше күләмендә скипидар, үсемлек мае тутырырга, калган өлешенә су агызырга. Куллану алдыннан болгатырга.
Йоклар алдыннан авырткан урыннарга, тәмам сеңеп корыганчы сөртергә һәм ул урынны йон тукыма белән бәйләп куярга кирәк.
Сазанак (багульник), кандала үләне яфракларын, әрекмән, сарут (пырей) тамырларын, артыш (можжевельник) җиләкләрен, колмак күркәләрен һәм тимьян (чабрец) үләнен тигез күләмдә алып болгатырга. Бу катнашманы шешәгә тутырып аракы салырга һәм 10 көн дәвамында караңгы урында төнәтергә.
Авырткан буыннарга сөртү, аларга компресс ясау өчен, керән тамыр, торма, шалканнан төрле катнашмаларны да кулланалар..
Артритлардан дәва ванналары куллану да файдалы. Шундый ванналар ясау өчен берничә рецепт.
Чыршы ботакларын кайнап торган суга салып төнәтергә. Авырткан буыннарны тулысынча капларлык итеп, 37-38 градуска кадәр суынган катнашмага аякларны яки кулларны тыгып утырырга кирәк. Ваннадан соң буыннарны төреп, йокларга ятарга ярый. Процедураны 2 көннән соң ; кабатларга. Дәвалану курсы — 5-7 ванна. 1 кг каен яфрагын (коры булса — 0,5 кг) киндер капчыкка салып, 9 л суда 30 минут дәвамында кайнатырга. Барлыкка килгән сыеклыкны капчыгы ; белән бергә ваннага салырга. Мондый ваннаны ай дәвамында һәр кич кабул итәргә. 1 кг печән онына 1 чиләк су салып, 30 минут кайнатырга. 30-40 минуттан марля аша сөзәргә. Эремәне кайнар сулы ваннага салырга. Бик нык тирләгәнче ваннада утырырга. Ваннадан соң буыннарны коры сөлге белән 1 сөртеп, җылы әйбер белән бәйләргә һәм йокларга ятарга. Йөрәк авырулы кешеләргә мондый ваннаны кулланырга ярамый. ; Артрит авыруын җиңеләйтү өчен иртән, көндез һәм йоклар алдыннан ач карынга 1 әр стакан пешкән җылы бәрәңге суы эчү файдалы. Шулай ук 1 көн саен кабыгы белән бергә вак итеп уылган чи бәрәңге ашау да ярдәм 3 итәргә МӨМКИН. Артриттан интегүчеләргә давыл үләненең (спаржа), алма, слива, кузгалак, караҗиләк, кызыл бөрлегән, миләш, сырганак, кара карлыган, яшел чәйнең дә файдасы зур.
№85-тимер юл разъезды
№85-тимер юл разъезды (№85-темір жол айрығы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әдәбият
№85-темір жол айрығы
Травальино (Павия)
Травальино — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Травальино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Охо де Агва (Сичу)
Географиясе
Охо де Агва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Ашагычыйрыклы (Тузлуҗа)
Ашагычыйрыклы (Aşağıçıyrıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Охо де Агва (Сичу)
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
№86-тимер юл разъезды
№86-тимер юл разъезды (№86-темір жол айрығы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әдәбият
№86-темір жол айрығы
Юрий Малашенко
Юрий Малашенко (9 февраль, 1926 ел, Горки, Оршан округы, Беларус ССР - 20 апрель,1990 ел, Омск ) - СССР Авиация сәнәгате җитәкчесе, П. И.Баранов исемендәге Омск моторлар төзү заводының генераль директоры (1976-1986), СССРның мактаулы авиатөзүчесе (1986), XI чакырылыш СССР Югары Советы депутаты (1984-1989).
Биография
Юрий Владимирович Малашенко 1926 елның 9 февралендә Оршан округының Горки шәһәрендә туган.
1950 елда Казан авиация институтын тәмамлый һәм П.И.Баранов исемендәге Омск моторлар төзү заводына эшкә җибәрелә һәм анда төрле вазыйфалар башкара: механик цех мастеры булып (1950-1952), цех начальнигы урынбасары  (1952-1953), цех начальнигы (1953-1954), җитештерү  начальнигы (1954-1960), баш инженер урынбасары  (1960-1961), Крутогорск филиалы  начальнигы (1961-1963), П. И.Баранов исемендәге Омск моторлар төзү заводының генераль директоры(1976-1986).
Аның җитәкчелегендә җитештерүне реконструкцияләү һәм техник яктан яңадан коралландыру эшләре башкарыла, Су-17 һәм Су-24 хәрби авиация самолетлары өчен АЛ 21-Ф3 авиация двигателен серияле чыгару үзләштерелә. Аның инициативасы буенча Омскида сыек реактив двигательләрнең беренче сынау станциясе булдырыла, һәм ул аның  техник җитәкчесе була.
Эль Чиларито (Атархеа)
Эль Чиларито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Юрий Малашенко
Биография
Юрий Малашенконың (инициативасы белән завод коллективы һәм социаль-мәдәни-көнкүреш объектлары өчен хуҗалык ысулы белән торак төзү актив рәвештә башланды.
Эль Чиларито (Атархеа)
Географиясе
Эль Чиларито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Юрий Малашенко
Биография
XI чакырылыш СССР Югары Советы депутаты (1984-1989).
1990 елның 20 апрелендә Омск шәһәрендә үлә.
Мактаулы исеме
1986 елда СССР Авиация сәнәгате министрлыгы һәм СССР Авиация сәнәгате эшчеләре профсоюзының Үзәк Комитеты Президиумы карары белән «Мактаулы авиатөзүче» күкрәк билгесе белән бүләкләнә.
Эль Чиларито (Атархеа)
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.