cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Николай Баженов (1857)
Биографиясе
1883 елның маеннан 1885 елның мартына кадәр чит илдә була; Вена һәм Берлин һәм Вена клиника һәм лабораторияләрендә стажировка үтә. Бер елдан артык Парижда Ж.-М. Шарко һәм Ж.-Ж.-В. Маньянда үткәрә. Шулай ук Т. Мейнерт һәм Г. Нотнагелдә эшли. Күп рус эмигрантлары белән таныша (П.Л. Лавров, И.Е. Деникер һ. б.).
1886 елның 1 апрелендә Мәскәүдә кулга алына; Рязаньда эзләүләр вакытында «Народная воля» гәзитенең экземплярлары һәм Парижда яшәгән эмигрантлар белән язышкан хатлар табыла. 1886 елның маенда азат ителә, әмма полиция күзәтүе астында кала, дәүләт хезмәтенә һәм университетта укыту мөмкинлегеннән мәхрүм ителә. 1887 елның ноябрендә чит илгә фәнни максат белән чыгарга рөхсәт сорап үтенеч яза; 5 декабрьдә яшерен күзәтүдән азат ителә. Шул ук елда аңа башкада яшәргә рөхсәт ителә.
1886-1889 елларда үзе оештырган Рязань земство психиатрия дәваханәсенең директоры була.
1894 елда Харьков университетында «К вопросу о значении аутоинтоксикаций в патогенезе некоторых нервных симптомо-комплексов» темасына докторлык диссертациясе яклый. 1894-1896 елларда «Удельная» станциясендә психиатрия дәваханәсенең баш табибы булып эшли (Изге Пантелеймон хастаханәсе), Петербург университетында Хәрби-юридик академиясе курсын укый. 1898-1901 елларда Воронеж губернасы земствосында психиатрия оешмасын җитәкли, Воронеж медицина җәмгыятенең башлыгы була. 1900 елдан Брюссель ирекле университетының һәм Париж психофизиология институтының профессоры була. 1901 елда Парижда җәмәгать фәннәрнең Рус югары мәктәбен оештыруда катнаша һәм анда гомуми криминалистика кафедрасы белән җитәкчелек итә.
1905 елда М.Ф. Беккер психиатрия дәваханәсен җитәкли.
1906-1916 елларда Мәскәү югары хатын-кыз курсларында психиатрия кафедрасын оештыра һәм җитәкли.
1906 елда Конституцион-демократик партиягә керә. Мәскәүдә кораллы күтәрелеш вакытында Баженов революционерларны М.Ф.Беккер шәхси дәваханасында яшерә, большевиклар җыелышы өчен бина бирә.
1911 елда хөкүмәтнең реакцион сәясәтенә каршы протест билгесе итеп, Мәскәү университеты приват-доценты вазифасын калдыра. Шушы ук елда «Проект законодательства о душевнобольных» белән чыгыш ясый һәм Мәскәүдә психик авыруларны дәвалау буенча Бишенче халыкара конгресс оештыра.
1914 елда, коллегалары белән бергәләп, Мәскәүдә Дон психоневрологик дәваханәсенә, (хәзер — З.П.Соловьев исемендәге махсуслаштырылган 8-нче клиник хастаханәсе) ; Париж янында (Мари белән берлектә) — психиатрия шифаханәсенә нигез сала.
1915 елда Кавказда булган психик авырулы яугирларны карау буенча Кызыл Тәре вәкиле итеп тәгаенләнә.
1916 елда рус экспедиция корпусы солдатларына ярдәм итү өчен Франциягә чыга. Франциядә Россия Кызыл Тәре вәкиле була. Психиатрия һәм психиатрия канунияте өлкәсендә эше өчен Почетлы легион ордены белән бүләкләнә. Бельгиядә каты авырып, Россиягә 1923 елда гына кайта. Үзе оештырган Дон дәваханасында вафат була.
Н. Н. Баженов — 100-дән артык эшнең авторы, алар арасында: «Основы учения о лихорадке» (1883), «Юбилейный год в психиатрии» (1903), «Психиатрические беседы на литературные и общественные темы» (1903), «Психология и политика» (1906), «История Московского Доллгауза» (1909), «Проект законодательства о душевнобольных и объяснительная записка к нему» (1911), «Внушение и его пределы»  (1911; Н. Е. Осипов белән берлектә), «О значении стихийных бедствий в этиологии некоторых нервных и психических заболеваний»» (1914). «Психология казнимых» эшендә ул үлем җәзасын кертүгә каршы чыга.
Пйотрковице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Пйотрковице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грязнуха (Арчада кушылдыгы)
Грязнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсенең Сердоба районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Арчада елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3648) Raffinetti
(3648) Raffinetti — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1957 елның 24 апрелендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Ла-Плата обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1957 HK» саналган.
Казчина Галанта (Бьела)
Казчина Галанта — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Галанта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мата (Шаранта-Маритим)
Мата — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гемпден (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирлица
Гирлица — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Николо-Львовское
Николо-Львовское (Николо-Львовское) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
Гирлица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николо-Львовское
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (9%).
.kr
.kr — Корея Җөмһүриятенең югары дәрәҗәле милли домены.
.kp
.kp — Корея халык-демократик җөмһүриятнең югары дәрәҗәле милли домены.
Жултки
Жултки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хутар Праважа
Хутар Праважа (Хутар Праважа ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Жултки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хутар Праважа
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Санкт-Ильген (Штирия)
Санкт-Ильген  — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD227228
HD227228 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(19073) 3157 T-3
(19073) 3157 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3157 T-3» саналган.
Крепостной Җалаер
Крепостной Җалаер — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453677, — 80206828004. 300px|left
Демография
Халык саны динамикасы:
Гөкчедере (Олту)
Гөкчедере (Gökçedere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Драговиштица (София өлкәсе)
Драговиштица  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Санкт-Иоганн-ам-Тауэрн
Санкт-Иоганн-ам-Тауэрн — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ивановка (Яңа Малыклы районы)
Ивановка (Ивановка) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сушув
Сушув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
.kw
.kw — Күвәйтнең югары дәрәҗәле милли домены.
Пирөмер (Эрегъли)
Пирөмер (Pirömer) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любомир Давидович
Белград Югары мәктәбендә белем алган. Укытучы, профессор, гимназия директоры (Ужица, Вранье, Крушевац, 188?-?), Сербия кыйраллыгы мәгариф министры (1904), Сербия кыйраллыгы милли мәҗлесе рәисе (1909), Белград шәһәрбашы (1910-1914), Сербия кыйраллыгы Халык радикаль фиркасе башлыгы (1912), Сербия кыйраллыгы мәгариф министры (1914-1917), Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы премьер-министры (1919-1920, 1924), СХСХ Демократик фиркасе башлыгы (1919-1940). Парламентраизм тарафдары буларак, 1929 елгы хәрби-монархиячел түнтәрелешеннән соң хакимияткә оппозициядә булган.
Сармик-Яха (Нгарка-Хадыта-Яха кушылдыгы)
Сармик-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Нгарка-Хадыта-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казчина Галбанера (Комо)
Казчина Галбанера — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Галбанера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(1839) Ragazza
(1839) Ragazza — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 20 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UF» саналган.
Варньи-ле-Пети
Варньи-ле-Пети (Wargnies-le-Petit) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
Линга Пурана
Линга Пурана (लिंग पुराण, IAST: Liṅga Purāṇa) ул унсигез Махапурананың берсе, һәм Һинд диненең Шайвизм тексты. Текстның атамасы Линга Шиваның иконографиясенә карый. "Линга Пурана"ның автор(лары) һәм датасы билгеле түгел һәм оригиналь текстның фараз ителгән датасы безнең эраның 5-енче гасырдан 10-ынчы гасырга карарга мөмкин. Текст күп юрамаларда очрый һәм вакыт узу белән янә язылган һәм өстәлгән булырга мөмкин. Сакланып калган текст ике өлешкә бүленгән, төп өлеше 163 бүлектән тора.
Текст космологияне, мифологияне, ел фасылларын, бәйрәмнәрне, географияне, дини сәфәр өчен ("Тиртха"ларга) туристик белешмә булып тора, Линга һәм Нандины төзү һәм изгеләштерү, стотралар, сурәтләрнең әһәмияте, Йоганың тасвирламасы, төрле ирешелгән бәхетләр белән белешмәсе булып тора.
Датасы һәм структурасы
Линга Пурананың фаразланган төзелеше яки төп асылы төрле галимнәр арасында төрле, ул безнең эраның 5-енче гасырдан 10-ынчы гасырга карый.
Барлык Пуранала кебек үк, "Линга Пурана"ның катлаулы хронологиясе бар. Димитт һәм ван Буитенен раслаганча Пурананың һәрберсе энциклопедик, һәм аны билгеләргә катлаулы, ни өчен һәм кем тарафыннан ул язылган булган: Бүгенге көндә булганча, Пураналар стратификацияләнгән әдәбият. Һәрбер атамасы булган материал төрле тарихи эралардан үсеп чыккан. Бу Пурананың бер уйлап чыгарылу датасы юк. (...) Ул шуларга һәрдаим өстәлгән китапханәләр кебек, махсус киштәнең ахырына түгел, ләкин очраклы рәвештә. Cornelia Dimmitt and J.A.B. van BuitenenClassical Hindu Mythology: A Reader in the Sanskrit Puranas
Линга Пурана төрле юрамаларда бар, ул ике өлештән тора - "Пурва-бхага" (искерәк өлеш, кайвакыт ул Пурвардха дип атала), анда 108 бүлек һәм "Уттара-бхага" (соңгырак өлеш, кайвакыт ул Уттарардха дип атала), анда 55 бүлек. Шулай да, текстның манускриптларында 2.55.37 шигырендә Уттара-бхагада 46 бүлек дип бар дип язылган, бу текст вакыт узу белән киңәйтелгән дигәнне аңлата. Кайбер галимнәр фараз иткәнчә, бөтен Уттара-бхага искерәк өлешкә кертелгән өлеш булырга мөмкин.
Текст үзенең темасына туры килерлек итеп аталган, бу Лингага табыну һәм текст беренче чиратта Шивада Иң Олы Ходай буларак фокусланган. Шулай да, Шивага бәйле темалар белән, мәсәлән, "Линга-Пурана" Веда темаларына караган бүлекләрдә Вишнуга һәм Брахмага ихтирам күрсәтелгән.
Эчтәлеге
Алэн Даниэлу раслаганча Линга билге дигәнне аңлата. Бу Һинд дине текстларында мөһим концепция, монда Линга манифестацияләнгән билге яки кемнеңдер яки нәрсәнеңдер табигате билгесе. Ул Брахманның концепциясе булып тора, ул күренми торган һәм булган Принцип, ул формасыз яки лингасыз. Линга Пуранада расланганча, "Шива билгесез, төссез, тәмсез, капшап карый алмаслык, хасиятсез, хәрәкәтсез һәм үзгәрүсез". Галәмнең чыганагы билгесез һәм бөтен Галәм - ул манифестацияләнгән Линга, үзгәрми торган Принципларның билгесе һәм гел үзгәреп торган табигать. The Linga Purana text builds on this foundation.
Линга Пурана ике өлештән тора - озынрак "Пурва-бхага" һәм кыскарак "Уттара-бхага". Аларда төрле темалар турында сүз бара, иллюстратив секцияләргә түбәндәгеләр керә:
(19074) 4236 T-3
(19074) 4236 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
.ky
.ky — Кайман утрауларының югары дәрәҗәле милли домены.
Гарачинар
Гарачинар (Qaraçinar ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Фәрит Йосыпов
Фәрит Йосыпов, Фәрит Йосыф улы Йосыпов (1939 елның 26 апреле (15 май), ССРБ, РСФСР, Татарстан АССР, Яшел Үзән районы, Зур Карауҗа) – тел галиме, филология фәннәре докторы, профессор, җәмәгать эшлеклесе
Марлево
Марлево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фәрит Йосыпов
Тормыш юлы
26 апрель көнне якташыбыз, атаклы тел галиме, филология фәннәре докторы, профессор, җәмәгать эшлеклесе  Фәрит Йосыф улы Йосыповка  80 яшь тула. Әйтергә кирәк, аның туган көне сөекле шагыйребез Габдулла Тукайның туган көне белән  туры килүе һич тә гаҗәп түгел. Ул гомере буе  татар һәм төрки халыклар язмышына бер дә битараф кала алмаган, дөнья күләмендә сибелгән  халкыбызны берләштерү, туган телебезне, милли мәдәниятебезне, гореф-гадәтләребезне саклау буенча да зур эшләр башкаручы шәхес.
NGC 747
NGC 747 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Фәрит Йосыпов
Тормыш юлы
Фәрит Йосыф улы Йосыпов 1939 елның 26 нчы апрелендә (документына 15 май дип язалар, галимебезнең үз искәрмәсе) Татарстан Респуликасының Зеленодол районы Зур Карауҗа авылында туа. Зур Карауҗа урта мәктәбен тәмамлый. 1956 – 1961 елларда Казан дәүләт университетының тарих – филология факультетында укый. 1972 елда "Көнъяк Урал һәм Урал арты сөйләшләре" дигән темага кандидатлык, 1988 елда "Татар фигыльләрен ареал ысул белән өйрәнү" дигән темага докторлык диссертацияләрен яклый. Фәрит Йосыф улы фәнни эшчәнлеген СССР Фәннәр Академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында фәнни хезмәткәр буларак башлап җибәрә. 1972 – 1984 елларда Алабуга педагогия институтында чит телләр факультеты деканы, 1984 – 1995 елларда Татарстан Милли мәктәпләр институтының директоры булып эшли. Берничә ел Төркия университетларында һәм Төркия Чит илләр министрлыгында эшли. 1995 елдан –Казан дәүләт университеты профессоры. 2015 нче елдан мәдәният министрлыгының традицион мәдәни үстерү үзәгенең әйдәп баручы фәнни хезмәткәре.
Марлево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фәрит Йосыпов
Эшчәнлеге
1964 елдан башлап Фәрит Йосыф улы татар теленең диалектларын һәм сөйләшләрен лингвистик география һәм ареал лингвистика методларын кулланып өйрәнү белән шөгыльләнә. Татарстан, Башкортстан, Чувашстан, Марий-Эл, Удмуртия Республикалары, Рязань, Тамбов, Нижний Новгород, Киров, Чиләбе, Свердловск, Курган. Төмән, Омск, Новосибирск, Кемерово өлкәләренә, Красноярск краена оештырылган фәнни диалектологик экспедицияләргә җитәкчелек итә. Бу өлкәләрдә яшәүче татарларның тел үзенчәлекләре, халык авыз иҗаты, этнографиясе, тарихы буенча гаять бай материал туплый. Беренче эш итеп, Кырым татарлары яши торган төбәкләрне ачыклый. Баксаң, татар халкы Казахстан, Үзбәкстан һәм Төрекмәнстанда да күпләп гомер кичерә икән. Ул бу якларда гомер кичерүче татар халкы белән аралашып, сөйләм телләрен өйрәнеп, алар турында фәнни хезмәтләр язып, аларны бөтен дөньяга таныткан, телләрен, яшәү-көнкүрешләрен ачкан. Тиздән бу төбәкләрдә дә кырым-татар балалары үз телләрендә белем ала башлый, тарихларын өйрәнә. Программа-дәреслекләр, “Әлифба”лар басылып чыга. Фәрит Йосыпов – үзенең бөтен эшчәнлеген Россия, БДБ һәм чит илләрдә таралган татар сөйләшләрен өйрәнүгә, татар телен балалар бакчаларында, мәктәпләрдә һәм югары уку йортларында укытуга багышлап язылган хезмәтләре белән танылган гали м, диалектологик экспедицияләр җитәкчелекчесе. Аның 8 китабы мәктәп, балалар бакчасы өчен; 16 китап исламга багышланган; фәнни китаплары белән 50 ләп китабы басылып чыккан, 500дән артык фәнни хезмәт авторы. Ул һаман хезмәттә... Аның соңгы елларда басылган Новосибирски татарлары турында “Барабар татарлары”, “Сафакүл татарлары. Тарих, тел, халык иҗаты” китаплары читтә яшәүче татарларыбыз турында күп нәрсәләр белергә мөмкинлек бирә. 2018 нче елда 4 томлык “Себер татарларының рухи мәдәни җәүһәрләре”дигән, шунда яшәүче халык мирас тупланган, китабының яңа гына дөнья күрүе дә аның зур хезмәт җимеше. Тагын дәвамы итеп күздә тотылган алты том өстендә эшли галимебез.
NGC 747
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фәрит Йосыпов
Төркия белән элемтә
Фәрит Йосыпов кебек шәхесләр турында сөйләгәндә, алар халкы, милләте өчен яши һәм эшли дип әйтәләр. Ул Төркиягә юл ачучыларның берсе булып таныла. Беренче булып Татарстан балаларын Истанбулга алып чыга. Балалар андагы шартларга күнегеп җиткәнче, өчәр ай дәвамында алар белән яши. Йосыповның ”Татар диалект теленең морфологиясе” китабы Төркиядә төрек телендә дә басылып чыкты. Ул төрек студентларына татарлар, татар теленең сөйләм үзенчәлекләре турында  өйрәнеп, күп мәгълүматлар тупларга мөмкинлек бирә. Төркия җәмәгатьчелеге безнең галимнең тугандаш халыкларны якынайтудагы хезмәтен югары бәяли, аның эшчәнлеге төрекләрнең үзләре тарафыннан хәтта Садри Максуди, Гаяз Исхакый эшчәнлекләре белән чагыштырыла. Шуның өстенә, Төркиядә чыккан журналларда төрек, инглиз телендә мәкаләләре дә басылып тора.2019 нчы елның апрель, октябрь айларында  “Татар теленең ореал лингвистикасы” дигән темага фәнни  конференциядә чыгышлар ясарга әзерләнә, югары уку йортларында лекцияләр укый.
Бүләкләре, дәрәҗәле исемнәре
Хезмәтләре өчен, профессор Фәрит Йосыф улы «Намуслы хезмәт өчен», Д.М.Ушинский исемендәге медаль белән бүләкләнде. Ул – Россиянең мәгариф отличнигы. Татрстанның атказанган фән эшлеклесе,  Ул Кебридж биография үзәк энциклопедиясенең “xx нче гасырның иң күренекле кешеләре” исемлегенә кертелгән. Галимебез – Тюркологлар комитеты, Шәрыкне өйрәнү ассоциациясе әгъзасы, Төрек теле җәмгыятененең (Төркия – Әнкара) мөхбир әгъзасы. Россия милли мәктәпләр институтында, Дагыстан педагогия университетында кандидатлык һәм докторлык диссертацияләре яклау советлары әгъзасы. Аның экспедициягә чыкмаган берәр елы бар микән?! Яше олы булуга карамастан, профессор ел саен егермешәр көнлек экспедицияләргә студентлар белән дә, ялгыз гына да чыгуын дәвам итә. Халык авыз иҗатын, тел үзенчәлекләрен җыю серләрен яшь буынга өйрәтә. Без, яшьләр, шундый галимебез булуы белән горурланабыз. Милләт хәтерендә онытылмаслык эз калдыра торган, халыкның хәтер-күңел хәзинәсендә күренекле урын алган, халыкның тел белемен  баеткан мәртәбәле шәхес ул. Татар тел белеменең күп төрле тармакларында, халык мәгарифе, фольклор, этнография, педагогика һәм методика фәннәре өлкәсендә җиң сызганып эшләүче галим. Хөрмәтле галимебезне гомер бәйрәме  белән чын күңелдән котлыйбыз. Аңа исәнлек, саулык теләп калабыз.
Файдаланган әдәбият
1. ”Балалар бакчасы”-уку китабы, Казан.” Раннур”нәшрияты,2003.
2. “Исламият”.- Казан. Раннур.
3. “Иң изге догалар”. –Казан: Раннур.
4. “Кто есть кто”. –Казан: Мәгариф, 2002.
5. “Казанская лингвистическая школа”. –Казань: Тат. кн. Изд-во., 2008.
7. Фәрит Йосыф улының үз  мәгълүматлары.
Сылтамалар
Йосыпов Фәрит
Пйотрково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Пйотрково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ИТ-парк
Югары технологияләр өлкәсендәге «ИТ-парк» технопаркы — Татарстан Республикасы территориясендә «Россия Федерациясендә югары технологияләр өлкәсендә технопарклар төзү» комплекслы программасы кысаларында төзелгән мәгълүмати-коммуникацион технологияләр технопаркы. Технопаркның төп максаты-ИТ-компанияләрнең үсешен тизләтү һәм Татарстан Республикасы икътисадында ИТ-тармак өлешен арттыру. Тулы исеме — „Югары технологияләр өлкәсендә "ИТ-парк "технопаркы" дәүләт автоном учреждениесе.
Төп мәгълүмат
Технопарк төзелеше 2008 нче елда федераль бюджет һәм Татарстан Республикасы бюджеты акчасына башланды һәм 2009 нчы елның октябрендә тәмамланды. Урнашу урыны итеп,  Казан шәһәренең, Тукай мәйданы һәм Казан метрополитенының Сукно бистәсе станцияләре янындагы, ягъни  үзәк өлешендә урнашкан зона сайланды. ИТ-парк биналары комплексы заманча 5 катлы бинадан тора, анда технопарк инфраструктурасының төп өлеше урнашкан, шулай ук элеккеге казарманың ике реконструкцияләнгән бинасыннан тора. ИТ-паркның гомуми мәйданы 30 мең кв. м. тәшкил итә.
2011 нче елның апрелендә ИТ-парк бизнес-инкубаторы эшенә старт бирелде, аны ачуда Россия Федерациясе Элемтә һәм массакүләм коммуникацияләр министры Игорь Щеголев һәм Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов катнашты.
Резидентлар
Автодория," АК БАРС " Банкы, ICL-КПО ВС, БАРС Груп, ГЛОНАСС+112, идарә итүнең инновацион системалары, ИНФОМАТИКА, Microsoft Рус, күк, НПО ВС, Россия почтасы, документлар әйләнеше системасы, СИТ, Стартобаза, Startpack, ТатАСУ, ТиАйТи Групп, Fujitsu, ТР ЦИТ, Контур СКБ.
Тәнкыйть
Югары дәрәҗәле делегацияләрне карау урыны сыйфатында актив куллану. Мәсәлән, «Роснано» ААҖ идарәсе рәисе Анатолий Чубайс визиты Җирле һәм федераль массакүләм мәгълүмат чаралары тарафыннан киң яктыртыла, шул ук вакытта ИТ-юнәлеш чаралары еш кына турыдан –туры яктыртыла, бу исә технопаркны төрле делегацияләргә күрсәтү өчен матур урын сыйфатында файдалану турындагы фикерләрнең киң таралуына китергән.
«Стартапер хәерче, ач булырга тиеш, ә эш урыны гаражда  да уңышлы булырга мөмкин " дип санаган экспертларда яңа гына эшли башлаган ИТ-компанияләр өчен "артык» уңайлы шартлар булдыруның максатка ярашлы булуы турында сораулар туа.
Палисад (Миннесота)
Палисад  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палисад шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фредерсдорф-Фогельсдорф
Фредерсдорф-Фогельсдорф — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Журобици
Журобици — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мономоской-Айленд (Массачусетс)
Мономоской-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Журобици
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мономоской-Айленд (Массачусетс)
Географиясе
Мономоской-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кортра
Кортра — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Кече Итатка
Кече Итатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Итатка елгасының уң ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санкт-Иоганн-бай-Херберштайн
Санкт-Иоганн-бай-Херберштайн — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гирлиште
Гирлиште — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хутар Янцавичы
Хутар Янцавичы (Хутар Янцавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Подпеч (Копер)
Подпеч  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ромаска
Ромаска — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шегарка елгасының сул ярына тамагыннан 147 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
(4108) Rakos
(4108) Rakos — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. Ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3439 T-3» саналган.
(19075) 4288 T-3
(19075) 4288 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4288 T-3» саналган.
Васкеаль
Васкеаль (Wasquehal) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Круа кантонына карый.
Драгоил
Драгоил — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пйотрово (Накельский повяты)
Пйотрово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Сьверже (Радинский повяты)
Сьверже  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD227244
HD227244 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Сьверже (Радинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD227244
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Цантэли
Цантэли (Цантэлі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD227244
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гөкчедере (Нурдагы)
Гөкчедере (Gökçedere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Нурдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Изиповка
Изиповка (Изиповка) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Осьмушка
Осьмушка (Осьмушка) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче авыл.
Гилл (Массачусетс)
Гилл  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Осьмушка
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Гилл (Массачусетс)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Осьмушка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Гилл (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изиповка
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Марулев
Марулев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санкт-Иоганн-им-Вальде
Санкт-Иоганн-им-Вальде — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 748
NGC 748 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Миленко Веснич
Миленко Веснич (Миленко Веснић, Milenko Vesnić,, Душениче, Госманлы империясе —, Париж, Франция) — серб дәүләт эшлеклесе.
Белград Югары мәктәбен һәм Мүнхен университетын (1888) бетергән. Парижда (1888-1889) һәм Лондонда (1889-1890) һөнәре буеча эшли, Сербиянең Госманлы империясендәге илчелегендә сәркәтип (1891-1893), Белград Югары мәктәбендә халыкара хокук укытучысы (1893-1899), Сербия кыйраллыгы мәгариф министры (1893-1894), Сербия кыйралын үтерү омтылышына катнашы булуда гаепләнеп ике ел төрмәгә хөкем ителгән (1899), Сербиянең Италиядәге илчесе (1901-1902), Сербиянең Госманлы империясендәге илчесе (1902-1904), Сербиянең Франциядагы илчесе (1904-1906), Сербия кыйраллыгы гаделия (юстиция) министры (1906), Сербиянең Франциядагы илчесе (1906-1920), Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы премьер-министры (1920-1921).
Прагада милли галерея
Прагада милли галерея Чехиядёге иң зур сынлы һәм гамәли сәнгать коллекцияләре булган дәүләт оешмасы.
Ул 1949 елда берничә галереяны берләштерү белән барлыкка килгән. Милли Галерея экспонатлары Прагада һәм аннан читтә берничә тарихи бинада һәм сарайларда урнашкан, аларның иң зуры Күргәзмә сарае (  Veletržní Palác ).
Тарихы
1918 елда Жәмгыять коллекциясе Чехословакиянең төп сәнгать коллекциясе була.
1942 елда ул вакытта Чехия-Моравия земство Галереясы дип аталган галереягә Чехия Корольлегенең таралган заманча сәнгать галереясе коллекцияләре
1949 законы белән Прагада Милли Галерея булдырыла. Коллекциядә шулай ук Милли музей һәм университет китапханәсенең график коллекцияләре бар.
Коллекция
Галерея коллекциясе берничә бинада урнаштырылган:
Кемерово дәүләт университеты
Кемерово дәүләт университеты, КемДУ, тулы исеме Югары белем бирү федераль дәүләт бюджет белем бирү учреждениесе «Кемерово дәүләт университеты» (Ке́меровский госуда́рственный университе́т) — Кемерово өлкәсенең административ үзәге Кемерово шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. Кузбассның терәк университетларының берсе. 1953 елда Кемерово дәүләт педагогика институты буларак нигезләнгән. Университет статусын 1974 елда ала. 2018 елның 31 гыйнварында КемДУга Кемерово азык сәнәгате технологик институты (КемТИПП) структур бүлекчә итеп кушыла.
Кемерово педагогика техникумы (1928—1949)
Щегловск шәһәрендә (1932 елдан — Кемерово) педагогика техникумы 1928 елның октябрендә ачыла. Техникумда 3 бүлек: рус-мәктәп бүлеге, чуаш-мәктәп бүлеге (1943 елга кадәр эшләгән), мәктәпкәчә бүлек булган. 3 бүлеккә 40 кеше кабул ителгән.
РСФСР Халык Мәгарифе Комиссариатының 1937 елның 7 гыйнварындагы 58нче номерлы боерыгы белән педтехникум педучилище итеп үзгәртелә. 1943 елда читтән торып уку бүлеге ачыла.
1928—1949 елларда Кемерово педагогика училищесы 2 360 укытучы һәм 117 балалар бакчасы хезмәткәре әзерли.
Кемерово укытучылар институты (1949—1953)
1949 елда Кемерово педагогия училищесы укытучылар институты итеп үзгәртелә. Укытучылар институтының 2 бүлеге: физика-математика, рус теле һәм әдәбияты бүлекләре була. Институтта белгечләр әзерләү көндезге уку һәм читтән торып уку формасында алып барыла. Көндез 200 кеше, читтән торып — 125 кеше укыган. Институтта уку вакыты 2 ел тәшкил иткән. Институт җидееллык һәм урта мәктәпләрнең 5—7 сыйныфлар өчен укытучылар әзерләгән. Директорлар:
Кемерово дәүләт педагогика институты (КДПИ) (1953—1973)
СССР Министрлар Советының 1952 елның 11 августындагы һәм РСФСР Министрлар Советының 1952 елның 19 августындагы карарлары нигезендә 1953 елның 1 сентябрендә педагогика институты ачыла. КДПИ 20 ел эшләү дәверендә 9 000нән артык укытучы һәм белгеч әзерләп чыгара, югары мәктәп өчен укытучы кадрлары әзерли башлый.
Кемерово дәүләт университеты (КемДУ)
Кемерово дәүләт университеты 1974 елның 1 гыйнварында СССР Министрлар Советының 1973 елның 22 февралендәге 122нче номерлы карары, РСФСР Министрлар Советының 1973 елның 2 мартындагы 112нче номерлы карары һәм РСФСР Мәгариф һәм фән министрлыгының 1973 елның 6 апрелендәге 136нчы номерлы боерыгы нигезендә Кемерово дәүләт педагогика институты базасында ачыла. РСФСР Югары һәм урта махсус белем бирү министрлыгының 14.02.1974 елның 14 февралендәге № 80 боерыгы нигезендә, Кемерово дәүләт университеты ректоры итеп химия фәннәре докторы, профессор В. А. Михайлов билгеләнә. Университетта эшли башлавының беренче елында 10 факультет (математика, физика, химия, биология, тарих, филология, икътисад-хокук, роман-герман филологиясе, физик тәрбия, мәктәпкәчә факультетлар) була.
Институтлар
2020 ел башына университетка 15 институт кергән:
Диссертация советлары
Университетта 14 фәнни белгечлек буенча 7 диссертация советы гамәлдә.
Онлайн - журнал
«Вестник КемГУ» — онлайн - журнал.
Пирөмерли (Тарсус)
Пирөмерли (Pirömerli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Летняя (Теда кушылдыгы)
Летняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Теда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казчина Галбене (Бреша)
Казчина Галбене — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Галбене Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Драготинци
Драготинци — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Лукша
Зур Лукша (Лукша) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19076) 5002 T-3
(19076) 5002 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5002 T-3» саналган.
Подребер (Доброва-Полхов Градець)
Подребер  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирник
Гирник — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фридланд (Түбән Лужица)
Фридланд  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забавка (Подлясье воеводалыгы)
Забавка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD227257
HD227257 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Николо-Михайловка
Николо-Михайловка (Николо-Михайловка) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.
HD227257
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Николо-Михайловка
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), украиннар (16%).
Никола Узунович
Никола Узунович (Никола Узуновић, Nikola Uzunović,, Ниш, Госман империясе —, Белград, Югославия) — серб дәүләт эшлеклесе.
Ниш општинасы рәисе, мәхкәмәче, мәхкәмә рәисе, округ башлыгы (18??-1904), Сербия кыйраллыгы милли мәҗлесе депутаты (1904-?), Серблар, хорватлар һәм словеннар кыйраллыгы финанслар министры (1926), СХСК министрлар шурасы рәисе (1926-1927), Югославия кыйраллыгы министрлар шурасы рәисе (1934).
Санкт-Иоганн-им-Заггауталь
Санкт-Иоганн-им-Заггауталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Монсон-Сентер (Массачусетс)
Монсон-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Монсон-Сентер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пискарки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ландштейнер (ай кратеры)
Ландштейнер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,11 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Карл Ландштейнер (1868—1943) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Паркерс-Прери (Миннесота)
Паркерс-Прери  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Паркерс-Прери шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Царква прападобнага Серафима Саровскага (Абухава)
Царква прападобнага Серафима Саровскага  (Царква прападобнага Серафіма Сароўскага ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кумачорак (Бартын)
Кумачорак (Kumaçorak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Ваттан
Ваттан (Watten) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
Күсәй
Күсәй — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453644, — 80206831001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 450 кешенең яшәве мәгълүм.
Краван (Луаре)
Краван — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
(4517) Ralpharvey
Тарихы
1975 елның 30 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 SV» саналган.
Меди
Меди — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
NGC 749
NGC 749 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Драгушиново
Драгушиново — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19077) 5123 T-3
(19077) 5123 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5123 T-3» саналган.
Сьверже (Холмский повяты)
Сьверже  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарадаглы (Горанбой)
Гарадаглы  (Qaradağlı ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Санкт-Иоганн-им-Понгау
Санкт-Иоганн-им-Понгау — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Маруново
Маруново — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борис Малкин
Борис Залманович Малкин (1939 елның 6 июне, Казан, ТАССР, ССРБ) — Совет һәм Россия физигы, Казан федераль университетының теоретик физика кафедрасы профессоры. Конденсацияләнгән мохитнең магнит һәм оптик үзенчәлекләре теориясе өлкәсендә белгеч, ул С.А. Альтшулер нигез салган магнит радиоспектроскопиясе буенча Казан университеты мәктәбе вәкиле, ССРБ Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты булып тора.
Тормыш юлы
Борис Малкин 1939 елның 6 июнендә Казан шәһәрендә танылган Казан терапевты, Залман Израиль улы Малкин гаиләсендә туа. 1956 елда мәктәпне тәмамлый. Шул ук елны Казан федераль университетына укырга керә. Фәнни эшчәнлеген Семён Альтшулер җитәкчелегендә башлый.