cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оливье (салат)
Тарих
«Оливье» салаты Мәскәүнең «Трактир “Эрмитаж” Оливье» ресторанының төп сые булып торган, аны ясау рецепты озак вакытлар сер булып кала. Салат ясау рецепты көтелмәгәндә килеп чыккан дигән версия бар. Баштарак Л. Оливье салатны «Иттән ясалган майонез» (Майонез из дичи) дип атый. Әлеге ресторанда зур түгәрәк савытка салып, пешкән бозау теле, кош ите, кысла муены, уылдык биргәннәр. Савытның уртасына (ашау өчен түгел, бизәү (декор) өчен!) пешкән бәрәңге, кечкенә кыяр, каперс өеп куела торган булган. «Провансаль» соусы бирелгән. Ресторанга килүчеләр нәзакатьле француз сервировкасын аңламаганнар, савыттагы барлык төр ризыкны бутап, өстенә соус бөркеп, ашый башлаганнар.
Кәефе кырылган Л. Оливье һәр төрле азыкны бер савытта бутап чыгара башлаган. Шулай итеп, яңа төр ризык килеп чыккан. Л. Оливье салат рецептын сер итеп саклый, үзе вафат булгач (1883), салатка аның исеме берегеп калган. 1894 елда «Наша пища» журналында салат рецепты басыла: «Бер кеше исәбеннән ½ рябчик, 2 данә бәрәңге, 1 кыяр, 3-4 салат яфрагы, 3 кысла муены, 3-5 зәйтүн җимеше, 1,5 аш кашыгы провансаль соусы алына». Фальсификацияләр дә очрый.
1951 елда Л.А. Масловның аш-су осталары әзерләүче мәктәпләр өчен нәшер ителгән «Кулинария» китабына «Башкала салаты» исеме белән кертелә. Шушы вакыттан башлап, салатны һәр өйдә бәйрәмгә әзерли башлыйлар. Әлбәттә, ингредиентлар үзгәрә: каперсны яшел борчак, бозау итен пешкән колбаса, рябчикны башта көртлек, аннары тавык ите, кысла муенын пешкән кишер алыштыра, суган өстәлә. Майонезның өйдә эшләнгәнен фабрикада эшләнгәне алыштыра.
Советлар берлеге оливьесы
ССРБ заманында салатның рецепты, кыйбат яки сатып алып булмый торган (дефицит) ашамлыкларны очсызракларына алмаштыру сәбәпле, үзгәреп тора. Стандарт совет оливьесы күп очракта 6 (яки 8) өлештән торган: Салатны әзерләү җиңел булу ( һәм борчактан башка азыкны шакмаклап турап, майонез белән бутыйсы) һәм составындагы ризыкларны кыш көне табу кыен булмау әлеге салатны популяр итә һәм ул Яңа елдан башка бәйрәмнәргә дә әзерләнә башлый. Үзгәртеп кору чорында салат эченә алма һәм кыяр да сала башлыйлар. Тавык ите белән әзерләнгән төре «Башкала салаты» (Салат столичный) исеме ала.
Кызыклы факт
Дөньяда иң зур оливье 2012 елның декабрендә космонавт Георгий Гречко, актриса Валентина Талызина катнашында Ырынбурда әзерләнә. Әзерләү өчен 500 кг колбаса, 220 кг бәрәңге, 180 кг тазә кыяр, 170 кг тозлы кыяр, 80 кг кишер, 40 кг суган, 20 кг яшел тәмләткечләр, 260 л майонез, 5 040 данә йомырка, 136 кг яшел борчак кергән салатның авырлыгы 1 841 кг була.
Казтеларе (Пиза)
Казтеларе — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтеларе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Өренҗик (Башкале)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ямантай (Чиләбе өлкәсе)
Ямантай (Ямантаева) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Солдари
Солдари (Солдари) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Ямантай (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Солдари
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Ямантай (Чиләбе өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (98%).
Солдари
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), арлар (5%).
Лабор (Копер)
Лабор  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гривз (ай кратеры)
Гривз - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,27 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Уильям Гривз (1897—1955) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
(18616) 1998 DR5
Тарихы
1998 елның 22 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DR5» саналган.
Минихоф-Либау
Минихоф-Либау — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Клара-Сити (Миннесота)
Тарихы
Клара-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Вестминстер (Луизиана)
Вестминстер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вестминстер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
.er
.er — Эритреянең югары дәрәҗәле милли домены.
Генриково (Подлясье воеводалыгы)
Генриково  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саутингтон (Коннектикут)
Саутингтон  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Станелевичы
Станелевичы (Станелевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Загорци (Сливен өлкәсе)
Загорци  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Млинець-Другий
Млинець-Другий — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Крутая (Реж кушылдыгы)
Крутая — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Реж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Млинець-Другий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузьниця-Концка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крутая (Реж кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
HD218439
HD218439 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Борквальде
Борквальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воровень
Воровень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
.es
.es — Испаниянең югары дәрәҗәле милли домены.
Сент-Маргерит-д’Эль
Сент-Маргерит-д’Эль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Көнбатыш Гусиная
Көнбатыш Гусиная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гусиная елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мистельбах-ан-дер-Цайя
Мистельбах-ан-дер-Цайя — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Халазион
Патогенез
Халазион (chalasion; гр. chalasion төерчек), боз бөртеге (мейбомий бизе кистасы) — хроник асептик гранулематоз ялкынсыну, сәбәбе булып мейбомий яки башка май бизләре сыекчасы агып китүе бозылуы тора. Икенчел S. aureus белән инфекцияләнгән халазион эчке арпа дип атала. Акне розацеа яки мейбомий бизләре дисфункциясе белән пациентларның халазион барлыкка килү куркынычлыгы югары, рецидивлы барыш белән берничә ясалулар булу мөмкин.
Диагностика
1.	 Төрле яшьтә әкренләп зураючы авыртусыз төенчек белән билгеләнә. Сирәк очракта өске кабак халазионы мөгезкатлауга басым ясаганда астигматизм барлыкка китереп, нәтиҗәсендә — күрү начарлануга китерә ала.
2.	 	Билгеләре
•	Тарзаль пластинка эчендә авыртусыз түгәрәк төенчек.
•	Әгәр халазион тарзаль конъюнктива аша тишелсә, кабакны кайтарганда бу урында полипсыман гранулема күренәчәк.
•	Кырыйдагы халазионда симптомнар охшаш, әмма ясалу Цейс бизе белән бәйле һәм аның урнашуын билгели.
Дәвалау
Дәвалау кирәк булмаска мөмкин, чөнки 30% очракта халазион үзеннән-үзе бетә, ә эчке арпа эз калдырмыйча тишелә ала. Озак булганда түбәндәге ысулларны куллану мөмкин.
1.	 	Хирургик бетерү. Кабак махсус кыскыч белән кайтарыла, киста өстендәге тукымалар вертикаль киселә, кимерчәк аша эчендәгесенә кюретаж башкаралар (рәс. 4. 3в).
2.	 	Стероидлар кертү ясалулар яшь ноктасына якын урнашканда аны зарарлау куркынычлыгы өчен күрсәтелә.
•	0,1—0,2 мл триамцинолон ацетатның сулы суспензиясен лигнокаин (яки аналогы) белән 5 мг/мл тупланышына кадәр эретәләр, халазион тирәсендәге тукымага трансконъюнктиваль 30G инәсе белән кертәләр.
•	Бу ысулларның нәтиҗәсендәге аерма бик зур түгел.
3.	 	Системалы тетрациклин рецидивлы халазионда профилактика өчен аеруча акне розацеа булганда кулланыла.
''NB Рецидивлы халазионны май бизе карциномасыннан  аерырга мөһим. Шикле очракларда гистологик тикшерү белән биопсия кирәк.''
Арбузовский
Арбузовский (Арбузовский) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (67,5%), руслар (22,5%), мордва (10%).
Лаже (Словения)
Лаже  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелинкая (Мидьят)
Гелинкая (Gelinkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юмпусь-Яга
Юмпусь-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Котучи-Яга елгасының уң ярына тамагыннан 28 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
(4089) Гэлбрейт
(4089) Гэлбрейт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Юмпусь-Яга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4089) Гэлбрейт
Тарихы
1986 елның 2 маенда Паломар тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 JG» саналган.
Григг (ай кратеры)
Григг - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 36,72 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джон Григг (1838—1920) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Казтеларе (Тренто)
Казтеларе — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтеларе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(18617) Puntel
(18617) Puntel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 февралендә М. Бёф тарафыннан Les Tardieux обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DY9» саналган.
Смычка
Смычка — топоним.
Кузьниця-Мисльневска
Кузьниця-Мисльневска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Станиславова (Шчучынский районы)
Станиславова  (Станіславова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кларисса (Миннесота)
Кларисса  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Зайчари
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кларисса (Миннесота)
Тарихы
Кларисса шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миттельберг (Клайнвальзерталь)
Миттельберг  — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
İstanbulda terror ğämäle (2017)
İstanbulda terror ğämäle - 2017 yılnıñ 1 ğinwarında tönge säğät 01:15 (FET) Törkiäneñ İstanbul tönge klubına terror höcüme buldı.
Höcüm baylar häm mäşhürlär yöri torğan Reina klubında Yaña yılnı qarşı alu kiçäsendä bulğan. Avtomat belän qorallanğan keşe klub yanında uq ber pülisä xezmätkären atıp ütergän häm eçkä kerep yaq-yaqqa ata başlağan. Näticädä 39 häläk bulğan, 16-sı – çit il watandaşı. 70-läp keşe yaralanğan.
Ortaköy rayonında, Boğaz küpere yanında urnaşqan klubta barlığı 500-800 keşe bulğan. Atış näticäsendä xalıq arasında panika başlanğan, küp keşe idängä yığılğan. Qayberäwlär qurqudan Boğazğa sikergän. Klubqa 60lap aşığıç yärdäm kürsätü maşinası kilgän.
Qayber mäğlümatlarğa qarağanda, bu höcümdä ike yäki tağın da kübräk keşe qatnaşqan. Alarnıñ Santa-Klaus kostümnarında buluı turında xäbärlär dä bar. Pülisä höcümçelärne tota almağan. Alarnı ezläw däwam itä.
Törkiäneñ Eçke Eşlär ministrı Söläyman Soylu häm İstanbul xakime Vasip Şahin buyınça bulğan waqiğalar terror ğämälenä qarıy.
Саффилд (Коннектикут)
Саффилд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зелёный Яр
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), украиннар (15%).
Өренҗик (Гөлбашы)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Горазыллы
Горазыллы (Gorazıllı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
NGC 475
NGC 475 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сен-Жан-сюр-Муавр
Сен-Жан-сюр-Муавр — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Генюше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боркхайде
Боркхайде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воронеж дәүләт педагогика университеты
«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе (рус. Воронежский государственный педагогический университет (ВГПУ)) — Үзәк Черноземьеның югары уку йортларының берсе.
Тарих
1931 елда Воронеж аграр-педагогика институты (ВАПИ) оештырыла. Бер елдан соң институтка танылган совет тарихчысы — марксист Покровский М.Н. исеме бирелә, читтән торып уку бүлеге ачыла.
1934 елда бүлекләр факультетлар буларак үзгәртелә. 1941 ел югары уку йорты өчен өч еллык чит телләр институты барлыкка килү белән истә кала. Киләсе елда сугыш аркасында институт составы Киров өлкәсенең Уржум шәһәренә эвакуацияләнә, ә 1944 елда кире кайтарыла.
Институтның чит ил тарихы кафедрасы педагогика университеты һәм гуманитар факультетның иң борынгы кафедрасы булып тора. Гомуми тарих кафедрасы (башлангыч исеме) 1934 елда барлыкка килгән. 1955—1980 елларда гомуми тарих кафедрасы мөстәкыйль бүлекчә буларак Воронеж дәүләт педагогика институтында булмаган. 1980 елда доцент Сапронова Н.Т. инициативасы буенча ВДПИ тарих кафедрасыннан гомуми тарих кафедрасы бүлеп бирелә. 1990 елда ул чит ил тарихы кафедрасына үзгәртелә.
2000 елда Халыкара хезмәттәшлек үзәге, ә 2007 елда Өстәмә белем бирү үзәге ачыла.
Хәзерге вакытта университетта 7 факультет эшли:
Табигать географиясе факультеты
Биология, химия, география һәм икътисад, экология һәм табигать белән идарә итү, туризм һәм сервис бүлекләреннән тора. Декан: Алферова Светлана Иван кызы — химия фәннәре кандидаты, доцент. ВДПУның иң зур факультетларының берсе.
Физика-математика факультеты
Физмат ВДПУның иң борынгы (университет оешканнан бирле булган) һәм иң зур (1000нән артык студент) факультетларының берсе.
Факультет 4 бүлектән тора:
Студентларны укыту бакалавр, магистратура һәм аспирантура көндезге һәм читтән тыш уку формаларында алып барыла.
Бакалавр дәрәҗәсен әзерләү профильләре:
Аспирантура профильләре : Декан: Малев Василий Владимир улы, педагогика фәннәре кандидаты, доцент.
Факультет тормышы ВКонтакте социаль челтәрендә тәкъдим ителә: https://vk.com/dekanat_fmf.
Физик тәрбия һәм тормыш куркынычсызлыгы факультеты
Декан — Бугаков Александр Иван улы.
Млинець-Перший
Млинець-Перший — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гелинкая (Азизие)
Гелинкая (Gelinkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Воронеж дәүләт педагогика университеты
Чит телләр факультеты
Декан — Бугакова Наталья Владимир кызы.
Гуманитар факультет
ВДПУның иң зур факультетларының берсе.
Бүлекләрдән тора:
1. Чит ил тарихы бүлеге. Җитәкче — тарихи фәннәр кандидаты В.В. Килейников.
2. Россия тарихы бүлеге. Җитәкче — тарихи фәннәр докторы А.В. Перепелицын.
3. Гомуми һәм социаль педагогика бүлеге. Җитәкче — педагогика фәннәре докторы М.В. Шакурова.
4. Рус теле, хәзерге рус һәм чит әдәбияты бүлеге. Җитәкче — филология фәннәре докторы Г.А. Заварзин.
5. Рус теле һәм әдәбияты теориясе, тарихы һәм укыту методлары бүлеге. Җитәкче — филология фәннәре кандидаты С.И. Доброва.
6. Фәлсәфә, икътисад һәм социаль-гуманитар дисциплиналар бүлеге. Җитәкче — икътисад фәннәре кандидаты Т.В. Бакалова.
Декан: Килейников Виктор Виктор улы — доцент, тарихи фәннәр кандидаты.
Психолого-педагогика факультеты
Декан: Татаринцева Альбина Юрий кызы
Танылган укытучылар
Төркем: Воронеж педагогика университеты укытучылары
Танылган укучылар
Төркем: Воронеж педагогика университетын тәмамлаучылар
ВДПУның студент отрядлары штабы
Иң популяр юнәлеш булып Воронеж өлкәсе һәм Кара диңгез буендагы балалар сәламәтләндерү учреждениеләрендә педагогик эшчәнлек тора. Әйдаманнар эшчәнлеге белән «Лидер времени-2» психолого-педагогика җыелма отряды шөгыльләнә.
Студентлар шәһәрчегендә һәм Воронеж шәһәрендә хокук тәртибен саклауны Воронеж шәһәренең Эчке эшләр идарәсе белән турыдан-туры хезмәттәшлек итүче оператив отряд күзәтеп тора.
Студентлар отрядлары әгъзалары Россия Федерациясенең башка төбәкләрендә утырышларда, әйләнә-тирә мәктәпләрендә һәм фестивальләрдә даими катнашалар.
Вилледж-Сент-Джордж (Луизиана)
Вилледж-Сент-Джордж  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вилледж-Сент-Джордж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валаам монастыре
Валаам монастыре (Валаамский монастырь) - Европаның иң зур күле Ладога күлендәге иң зур утрау булган Валаамда урнашкан ставропигиаль православие монастыре.
Тарихы
Монастырьнең кайчан нигез салынуы билгеле түгел. Монастырь 16 нчы гасырга кадәрге документларда телгә алынмаганлыктан, 10 нчы гасырдан 15 нче гасырга кадәр даталар белән искә алына. Искә алуларның берсе буенча, монастырьга X гасыр грек монахы Сергей Валаамский һәм аның карел юлдашы Герман Валаамский тарафыннан нигез салына. Хейкки Киркинен монастырьнең нигезен 12 гасырда салганнар дигән фикер калдырган. Хәзерге тарихчылар бу датаны бик иртә дип саныйлар. Галимнәрнең гомуми фикере буенча, монастырьга XIV гасыр ахырында нигез салынган дип уйланыла. Джон Х. Линд һәм Майкл К. төрле чыганакларга нигезләнеп монастырь нигезләү датасын 1389 һәм 1393 еллар арасында дип уйлыйлар, шул исәптән "Валаам монастыре турында Повесть" уналтынчы гасыр кулъязмаларына карый.
Валаам монастыре алдан мәҗүси халыкларга каршы көнчыгыш православие чиркәвенең төньяк форпосты, аннары Тавастия, Савония һәм Карелиянең католик чиркәвенә каршы көнбатыш форпосты булып торган. Рус һәм шведлар арасында хакимият өчен көрәш чикне 16 гасырда көнчыгышка күчерә; 1578 елда монастырьга һөҗүм була, һәм күп санлы монахлар һәм послушниклар лютеран шведлары тарафыннан үтерелә. 1611 һәм 1715 еллар арасында шведларның чираттагы һөҗүменнән соң, монастырь бушаган, биналар нча тулысыяндырылган, ә Карелия чиге Россия белән Швеция арасында Ладога күле аша уздырылган. 18 гасырда монастырь торгызылган, ә 1812 елда рус хакимиятенә Финляндия Бөек Кенәзлеге күчерелә.
1917 елда Финляндия бәйсез, һәм Фин православие чиркәве бөтен Константинополь патриархаты каршында автономияле була; элек ул Рус православие чиркәве составына кергән була. Валаам Фин православие чиркәвенең иң мөһим монастыре була. Литургик тел - чиркәү-фин теленә, ә литургик календарь юлиан һәм григориан телләренә үзгәртелә. Бу үзгәрешләр Валаам монастырь общинасында ун ел барган кискен бәхәсләргә китергән.
Башта Валаам монастыре 1989 елда православие чиркәвенә васыять ителгәч, ул Мәскәү Патриархы Алексий ІІнең шәхси яклавы белән файдаланган. Биналары җентекләп торгызылган монастырь утрау өстендә шактый юридик хакимият сатып ала һәм рухи берләшмәнең халәтенә кайтырга омтыла. Күп еллар буе монастырь белән суд тикшерүләреннән соң, утрауның күп кенә кешеләре китәргә булган, гәрчә кайберләре һаман да кала бирсә дә. Общинаның хәзерге остазы булып Троицкий Панкратий епискобы (Жердев) тора.
Валаам хоры
Монастырьдә биш кешедән торган профессиональ ир-атлар хоры бар, ул биналарны реставрацияләүгә акча җыю өчен бөтен дөнья буйлап гастрольләрдә йөри. Аның музыкасының бер өлешен монастырь сайтында тыңларга була.
Белогорски (Авыргазы районы, утар)
Белогорский — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 6 кешенең яшәве мәгълүм.
Лазе (Брежице)
Лазе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(18618) 1998 DD10
(18618) 1998 DD10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лазе (Брежице)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18618) 1998 DD10
Тарихы
1998 елның 22 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DD10» саналган.
Элчин Әсәдов
Элчин Рафик улы Әсәдов (Elçin Rafiq oğlu Əsədov; 1987 елның 12 феврале, Физули, Азәрбайҗан ССР) — Азәрбайҗан велоузышчысы. 2015 елда Бакыдагы Ауропа уеннарында һәм 2020 елда Токиодагы җәйге Олимпия уеннарында катнашучы. 2019 ел нәтиҗәләре буенча Азәрбайҗанның иң яхшы велоузышчысы.
Тормыш юлы
2000 елда Әсәдов спорт белән шөгыльләнә башлый, берничә спорт төрендә үзен сынап карый. Нәтиҗәдә, велоузышка туктала.
Көпрүҗек (Эмет)
Көпрүҗек (Köprücek) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (köy).
Элчин Әсәдов
Тормыш юлы
2015 елның июнендә Әсәдов Бакыда узган I Ауропа уеннарында катнаша, ләкин ул вакыт эчендә узышта финишка килеп җитә алмый. Әсәдов беренче арадаш финишка кадәр генә барып җитә – 12,9 км, бу дистанциянең өчтән бер өлешен дә тәшкил итми.
2020 елның сентябрендә Төркиядә Халыкара велосипедчылар берлегенең (UCI) 1.2 категориясе Grand Prix Velo Erciyes велотурында Bahrain Cycling Academy командасы өчен чыгыш ясап, Әсәдов 25 очко яулап, өченче була. Бу Әсәдовка Токиодагы 2020 елгы җәйге Олимпия уеннарына квалификацияләнергә мөмкинлек бирә. Олимпия уеннарында Әсәдов уңышсыз чыгыш ясый. Ул 2021 елның 24 июлендә Токиода узган 2020 елгы Олимпиадада старт алган беренче Азәрбайҗан спортчысы була. Ул уңышлы старт алуга һәм хәтта лидерлар төркемендә булуга карамастан, 234 км дистанциягә узышның 57 нче чакрымында Әсәдов егыла, әмма соңрак тора һәм узышны дәвам итә. 96,6 километрдан соң ул 130 катнашучының иң яхшы 50 спортчы рәтенә дә керми. Финишка кадәр 108 километр кала ул катнашуны туктатырга мәҗбүр була һәм ярышны вакытыннан алда тәмамлый.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Мишка-Овраг
Мишка-Овраг — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы поселок.
Миттербах-ам-Эрлауфзее
Миттербах-ам-Эрлауфзее — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мишка-Овраг
Почта индексы — 423618.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Гримальди (ай кратеры)
Гримальди - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 173,49 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Франческо Мария Гримальди (1618—1663) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(2415) Ганеса
(2415) Ганеса — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 28 октябрендә Генри Джиклас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UJ» саналган.
Озёрная (Реж кушылдыгы)
Озёрная — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Реж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Станишы
Станишы (Станішы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сент-Маргерит-де-Вьет
Сент-Маргерит-де-Вьет — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Истобенск
Истобенск (Истобенск) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1379 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Злати-Войвода
Злати-Войвода — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кузьниця-Слупска
Кузьниця-Слупска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Злати-Войвода
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузьниця-Слупска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смычка (Зәй районы)
Смычка (Смычка) — 1920-еллар башында нигез салынган, Татарстан АССР Зәй районы Өнбия (1960-еллар башыннан Сәвәләй) авыл советына караган, 1974 елда юкка чыккан торак пункт (авыл).
Тарих
Крестьяннарны күмәк хуҗалыкларга берләштерү башлангач, 1929—1930 елларда авылда «Смычка» авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оештырылган, 1935 елда рәис булып Комиссаров эшләгән.
Бөек Ватан сугышы фронтларында (1941—1945 елларда) авылдан 21 кеше һәлак булган яки хәбәрсез югалган.
1950-еллар башында күмәк хуҗалыкларны эреләндерү барышында, 556 га сөрүлек җире булган «Смычка», «Прогресс» (Шумыш), «Память Крупской» (Красная Звезда), «Победа» (Новоселовка) артельләре «Свобода» (Өнбия) авыл хуҗалыгы артеленә кушылган, 1959 елдан башлап эреләндерелгән «Родина» (үзәге Чубыклы) колхозы составында.
1950 елның июлендә авылда 51 хуҗалыкта 235 кеше яшәгән, күпчелеге руслар, авылда башлангыч мәктәп, клуб, кибет эшләгән.
Мөстәкыйль хуҗалык итүдән мәхрүм калган Смычка авылы кешеләре авылдан төрле төзелешләргә китә башлый. Күпчелек халык Зәй шәһәренә барып урнаша.
1974 елның июнендә ТАССР Югары Советы Президиумының «Зәй районы авыл советларын үзгәртү, үзәкләрен күчерү, кайбер торак пунктларын исәптән чыгару турында»гы Указы нигезендә, авыл гамәлдән чыгарылган, торак пунктлар исемлегеннән сызылган.
Гелишим (Көйҗегыйз)
Гелишим (Gelişim) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Көйҗегыйз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Колотовка
Колотовка (Колотовка) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (6%).
Говшатлы
Говшатлы (Govşatlı ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Млини (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Млини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кашинка (Сембер өлкәсе)
Кашинка (Кашинка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (53,9%), чуашлар (41,4%), татарлар (4,7%).
Брайдин
Брайдин — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миттердорф-им-Мюрцталь
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18619) 1998 DG10
(18619) 1998 DG10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DG10» саналган.
Казтеларе (Перуҗа)
Казтеларе — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтеларе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Лазе (Велене)
Лазе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
HD218495
HD218495 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Лазе (Велене)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD218495
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Воровешть
Воровешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аллас-Шампань
Аллас-Шампань — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Сейлем (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жан-сюр-Турб
Сен-Жан-сюр-Турб — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Воллес (Луизиана)
Воллес  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Воллес халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Грин (ай кратеры)
Грин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 68,28 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джордж Грин (1793—1841) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Green (crater)
Кларкс-Грув (Миннесота)
Кларкс-Грув  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кларкс-Грув шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Станкавцы
Станкавцы (Станкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ябторма
Ябторма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лангсяда-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 22 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3076) Гарбер
(3076) Гарбер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 13 сентябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Ок Ридж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 RB1» саналган.
Чиндат (елга)
Чиндат — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №1765 исемсез елганың сул урында 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 126 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Өренҗик (Каһраманказан)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кузьниця-Тшцинска
Кузьниця-Тшцинска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Изгрев (Сливен өлкәсе)
Изгрев  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кузьниця-Тшцинска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Изгрев (Сливен өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Германи
Германи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лазе (Велике Лаще)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гемеҗик (Җиһанбейли)
Гемеҗик (Gemecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Җиһанбейли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Млинице
Млинице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(18620) 1998 DS10
(18620) 1998 DS10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DS10» саналган.
NGC 476
NGC 476 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Миттердорф-ан-дер-Раб
Миттердорф-ан-дер-Раб — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бәгәрәк
Бәгәрәк — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе һәм Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Сәнәр елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 80 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бранденбург-ам-Хафеле
Бранденбург-ам-Хафеле — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Бранденбург-на-Хафеле
Һорадиз (кәнд)
Һорадиз  (Horadiz ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Вазюк
Вазюк (Вазюк) — Киров өлкәсенең Опарино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (95%).
Воллес-Ридж (Луизиана)
Воллес-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Воллес-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моркваши
Моркваши — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Зеркальное
Зеркальное (Зеркальное) — Диңгез буе краеның Кавалерово районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (7%).
(4012) Гебалле
(4012) Гебалле — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сеймур (Коннектикут)
Сеймур  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(4012) Гебалле
Тарихы
1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VK9» саналган.
Сеймур (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поташевка
Почта индексы — 453485, — 80205807004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 25 кешенең яшәве мәгълүм.
Станкилишки
Станкилишки (Станкілішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Марьевка (Чынлы районы)
Марьевка (Марьевка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (50,4%), чуашлар (41,7%), татарлар (7,8%).
Гриньяр (ай кратеры)
Гриньяр - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12,95 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Виктор Гриньяр (1871—1935) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
Көпрүҗек (Тавшанлы)
Көпрүҗек (Köprücek) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Кларкфилд (Миннесота)
Кларкфилд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кларкфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яга-То-Яй
Яга-То-Яй — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сими-Ёган елгасының уң ярына тамагыннан 130 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казтеларо де Җорҗи (Павия)
Казтеларо де Җорҗи — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтеларо де Җорҗи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ичера (Болгария)
Ичера  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Светлана Захарова (1972)
Светлана Захарова — медицина фәннәре кандидаты, Татарстан Республикасының Атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре, Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Социаль сәясәт комитеты рәисе, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының «Мәрхәмәт – Милосердие» хатын-кыз депутатлар     берләшмәсе әгъзасы; Бердәм сайлау округы, "Бердәм  РОССИЯ" Бөтенроссия сәяси     партиясенең Татарстан региональ бүлеге «Бердәм  Россия»     партиясе әгъзасы
Биографиясе
Захарова Светлана Михайловна 1972 елның 30 июлендә Яр Чаллы шәһәрендә туган. “Дәвалау эше” белгечлеге буенча Казан дәүләт медицина университетын; “Социаль өлкә, иминият һәм сәламәтлек саклау менеджеры” белгечлеге буенча Кемерово дәүләт университетын тәмамлаган.
Сылтама
Захарова Светлана Михайловна — Татцентр.ру
Ворона (Румыния)
Ворона — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.