cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мурманск өлкәсе
География
Мурманск өлкәсе рельефы тәбәнәк таулар, калкулыклар һәм иңкүлекләрдан гыйбарәт. Төньяк яры биек һәм текә, көньяк яры тәбәнәк. Ярымутрауның көнбатыш өлешендә Хибин таулары (биеклеге 1191 метрга кадәр) урнашкан. Кола ярымутравы Балтыйк калканының төньяк-көнчыгыш чиген тәшкил итә.
Мурманск өлкәсендә апатит, глинозём, никель, бакыр һ.б. бар.
Климат
Кола ярымутравының көньягында уртача диңгез климаты, төньяк өлешендә субарктик, чагыштырмача йомшак. Гыйнварның уртача температурасы төньякта —8°, үзәк өлешендә —13° га кадәр, июльнеке төньякта +8° һәм үзәк өлешендә +14°. Еллык явымнар 350 миллиметрдан 1000 миллиметрга кадәр.
Тарих
Мурманск өлкәсе 1938 елда Ленинград өлкәсе составыннан аерылып чыгу юлы белән оештырылган.
Административ бүленеш
Мурманск өлкәсе 5 муниципаль районга һәм 14 шәһәр округына бүленә.
Хамёнки
Хамёнки (Хамёнкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Виларинью (Лозан)
Виларинью  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Юнион (округ, Джорджия)
Юнион — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Блэрсвилл шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 837 км² тәшкил итә.
Санаторный (Свердловск өлкәсе)
Санаторный (Санаторный) — Свердловск өлкәсенең Югары Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), татарлар (6%).
Годио (Алесандрия)
Годио — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Годио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Пшибишув (Лодзь воеводалыгы)
Пшибишув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мёнхвайлер
Мёнхвайлер (Mönchweiler) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10471) 1981 EH20
(10471) 1981 EH20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EH20» саналган.
(11504) Кадзо
(11504) Кадзо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 гыйнварында Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BT» саналган.
Вайю Пурана
Башка традиция һәм Пураналарда шигырьләр буенча Вайю Пуранада 24 000 шигырь (шлока) бар. Шулай да, сакланып калган кулъязмаларда якынча 12 000 шигырь бар. Текст гасырлар буенча үзгәртелгән булган һәм калган кулъязмалар бик аерылып торалар. Кайбер кулъязмаларда 112 бүлек белән дүрт пада (өлеш) бар һәм кайберәүләрдә 111 бүлек белән ике кһанда бар. Төрле кулъязмаларның чагыштыруы соңгырак гасырларда: география һәм гыйбадәтханәләргә караган сәфәрнамәләр "Махатмья" буларак мәгълүм, Варналар һәм шәхси ашрамалар буенча ике бүлек, Дхарма һәм аскезалар буенча өч бүлек, чисталык һәм Санскара буенча унбер бүлек һәм тормыштан соң тәмугъ турында бүлек.
Текст аңа урта гасыр Һинд әдәбиятында күп сылтамалар булган өчен билгеле, мәсьәлән, безнең эраның 380-енче елына караган һәм Матхура баганасында табылган, шулай ук кисеп ясаулар һәм рельефлар өчен чыганак булган, мәсьәлән, Элефанта Мәгарәләрендәге кебек - бу ЮНЕСКО дөнья мирасы урыны булып тора.
Тарихы
Хәзерге көнгә торышлары буенча, Пураналар катламлы әдәбият булып торалар. Материалның һәрбер титуллы эшендә шуннан соң булган тарихи эраларда күпсанлы аккумуляцияләр үскән. Шулай итеп Пурананың төзелү вакытының датасы бердәнбер. (...) Бу аларга яңа томнар өстәлә торган китапханәләр булган кебек, киштәнең ахырына түгел, әмма очраклы рәвештә. Cornelia Dimmitt and J.A.B. van Buitenen, Classical Hindu Mythology: A Reader in the Sanskrit Puranas
Басмалар һәм тәрҗемәләр
Калькуттада Азия Җәмгыяте бу текстны Bibliotheca Indica сериясенең ике томда 1880 елда һәм 1888 елда басмасы буларак бастырган. Аның мөхәррире булып Раджендралал Митра булган. Венкатешвара Нәшрияте, Бомбей басмасы 1895 елда бастырылган булган. Аннан соң Анандашраманың башка басмасы булган (Анандашрама Санскрит Серияләре 49), Пуна. 1910 елда, Вангаваси Матбугаты, Калькутта текстның мөхәррире Панчанан Таркаратна тарафыннан Бенгали тәрҗемә белән басманы нәшер иткән. 1960 елда Мотилал Банарсидасс Борынгы Һинд Традицияләре һәм Мифология серияләренең өлеше һәм Мифология серияләренең берсе буларак Инглиз тәрҗемәсен бастырган.
Эчтәлеге
Вайю Пуранада космология, Кояш һәм Ай династияләрене патшаларының һәм Ходайларның генеалогиясе, мифология, география, манвантаралар, Кояш системасы һәм күк җисемнәрнең хәрәкәте теорияләре сөйләнә. Моңа өстәп, текстта Вайю Пурананың борынгырак юрамасына соңрак гасырларда өстәлгән бүлекләр бар, мәсьәлән, 16-17 бүлекләр, анда Варналарның (каста яки сыйныфларның) вазифалары һәм төрле Ашрама вакытында шәхеснең вазифалары тасвирлана (мәсьәлән, Брахмачарья, Грихастха, Ванапрастха һәм Санньяса), 18 бүлектә санньясилар (монахлар, "яти") өчен аскезалар (monks, yati) турында сөйләнә, 57-59 бүлекләр дхарма турында, 73-енчедән 83-енчегә кадәр бүлекләрдә санскаралар (узу ритуаллары) турында, 101-енче бүлек тормыштан соң тәмугъ теориясе турында.
Текстта Брахманда Пурана белән күп шигырьләр уртак, һәм ике текст шул бер үк тексттан килеп чыкканга охшаган. Ике текстның һәм текст эчендә спецификаның чагыштыруы Хазра раслаганча ике текст безнең эраның 400 елга кадәр бүленгән дип фараз итәргә була. Монах тормышында булганнар өчен аскезалар турында 18 бүлек 14-енче гасырга кадәр кертелгән булуга охшаган. Гайя, Бихарга сәфәрнамә 15-енче гасырга кадәр кертелгән булганга охшаган, чөнки Гайя-махатмья 15-енче гасыр Вачаспатимисра тарафыннан искә алынган (шул ук исемле 9-ынчы гасыр Адвайта галиме белән бутамаска).
Текстта шулай ук музыка буенча бүлекләр, Веданың төрле шакхалары, Пашупата-Йога, һәм географик Махатмья (сәфәрнамәләр), аеруча Бихарда Гайя турында. Вайю Пуранада шулай ук башка темалар бар, мәсьәлән, тау түбәләрендә Һинд дине гыйбадәтханәләрен төзү.
Вайю Пурананың Ревакхандасы Юрген Нойсс буенча 1910 елдан бирле Сканда Пуранага карый торган дип әйтелә, әмма ул өстәгәнчә 232 бүлекле "Ревакханда" Вайю Пуранага карый һәм Сканда Пуранага һәм шуннан соң булган Сканданың барлык басмаларына 1910 елда Венкатешвара Стим Нәшрияты тарафыннан дөрес түгел итеп кертелгән булган. Сканда Пуранага караганында 116 бүлек бар.
Ивацевичи
Ивацевичи (Ивацевичы, Івацэвічы, Ивацевичи, Iwacewicze) — Беларусның Брест өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 23394 кеше (2015).
Цепел
Цепел — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Язьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Ивацевичи
Тарих
1654 елда нигезләнгән.
Цепел
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ивацевичи
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Мстичув
Мстичув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пераледа-дель-Саусехо
Пераледа-дель-Саусехо — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капыдере (Доганшеһир)
Капыдере (Kapıdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
2-нче армия
2-нче армия — төрле дәүләтләр кораллы көчләрендә армияның исеме.
2-нче һава (авиация) армиясе
2-нче атлар армиясе
2-нче танклар армиясе
Засценки (Магилёвский районы)
Засценки  (Засценкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Васильевка Большая
Васильевка Большая — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Болховец елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вишенеры
Вишенеры (Вишенер, Вишенеры) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Дудештий-Ной
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вишенеры
Почта индексы — 429052. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226840002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100001400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 36 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Вила-Сека (Кондейша-а-Нова)
Вила-Сека  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ранчо-Вьехо (Старр округы, Техас)
Географиясе
Ранчо-Вьехо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вила-Сека (Кондейша-а-Нова)
Географиясе
Мәйданы —.
Ранчо-Вьехо (Старр округы, Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франквиль-Сен-Пьерр
Франквиль-Сен-Пьерр — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Линье (Шаранта)
Линье — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Мений (Эр)
Мений — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Кадлубово
Кадлубово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курина Середня
Курина Середня — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хаминичы
Хаминичы (Хамінічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пшиборув (Лаский повяты)
Пшиборув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Апсон (округ, Джорджия)
Апсон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Томастон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1824 елда оештырыла.
(11505) 1990 DW2
(11505) 1990 DW2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 24 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DW2» саналган.
Ракова (Мехединць)
Ракова — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гумус
Гу́мус — үсемлекләр өче туклыклы мәтдәләргә ия булган туфракның төп органик мәтдәсе. Гумус органик туфракның 90%ын алып тора.
Гумус төрле организмнарның, бигрәк тә яңгыр суалчанының, көнкүреш калдыгы булып тора. Моны Чарлз Дарвин да әйтеп үткән.
Сигнал-Маунтен (Теннесси)
Сигнал-Маунтен  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Языкавак (Эскипазар)
Языкавак (Yazıkavak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эскипазар илчесенә караган бер авыл (köy).
Лилия Гилдиева
Лилия Фәрит кызы Гилдеева (1976 елның 14 июне, Зәй, Татар АССР, СССР) — Россия журналисткасы, НТВ каналында «Сегодня» мәгълүмат программасын алып баручы.
Биографиясе
Татар гаиләсендә туа. Әтисе — дәүләт хезмәткәре, әнисе-башлангыч сыйныф укытучысы.
Казан дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый (1993-1997). Тележурналист карьерасын Яр Чаллыда 1997 елның июлендә «Эфир» җирле телеканалында яңалыклар алып баручы сыйфатында башлый. 1999 елның августында Казанга күчеп килә, корреспондент, продюсер, редактор, яңалыкларны алып баручы, «REN-TV» — «Вариант» каналының төбәк партнерында эшли. 2002 елдан 2006 елга кадәр ТНВда (Татарстанның ике телле (рус, татар) спутник каналы) эшли, «Татарстан Яңалыклары» мәгълүмати программасын алып бара.
2006 елның сентябрендә НТВ каналына чакырыла. Шул вакыттан алып хәзерге вакытка 19:00 сәгатьтә «Сегодня» программасы чыгарылышын алып бара. Төрле вакытта аның белән Алексей Пивоваров (2006-2013), Игорь Полетаев (2013-2014) , Александр Яковенко (2014-2015) , Михаил Чебоненко (март—август 2015) , Василий Максименко (2015-2018) һәм Владимир Чернышев (2018 елдан) эшләгән.
2007 елның июненнән 2014 елның августына кадәр шулай ук «Сегодня в 22:45 (аннары 22:40, 23:00 һәм 23:15)» һәм «Сегодня. Итоги» программаларын алып бара.
Гаиләсе
Кияүдә. Ире Рөстәм, телевидениедә монтажчы, аннан автосалонда эшли. Ике бала: улы Данил — мәктәпне тәмамлаган, һәм кызы Майя (2009 елгы).
Собачья Виска
Собачья Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара Палец елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Великий Славков
Великий Славков — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Вила-Франка-да-Бейра
Вила-Франка-да-Бейра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пуэбла-де-Алькосер
Пуэбла-де-Алькосер — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спрингвилл (Айова)
Спрингвилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Спрингвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мёнсхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Годо (Равена)
Годо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Годо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Андронова (Туринская Слобода районы)
Андронова (Андронова) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
(10472) 1981 EO20
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EO20» саналган.
Засценки (Шкловский районы)
Засценки  (Засценкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мсцюв
Мсцюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC3595-66
GSC3595-66 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(11506) Тулуз-Лотрек
(11506) Тулуз-Лотрек — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 ES1» саналган.
Татарстанның административ-территориаль бүленеше
Татарстан Республикасы муниципаль берәмлекләре — республиканың шәһәр округлары, муниципаль районнары һәм районнар эчендәге шәһәр (шәһәрләр, шәһәр тибындагы поселоклар) һәм авыл җирлекләре.
Республика территориясе 43 административ районга бүленә. Аларның үзәкләре булып республика карамагындагы — 13, районнар карамагындагы 6 шәһәр, шәһәр тибындагы 8 поселок һәм 16 авыл тора (8 нче кушымтаны һәм 127 нче биттәге картаны карагыз).
Республика карамагындагы шәһәрләр, район үзәкләре булып торсалар да, районнар составына кермиләр, алар турыдан-туры республика хакимияте тарафыннан идарә ителәләр һәм мөстәкыйль административ берәмлекне тәшкил итәләр. Алардан башка ике шәһәр — Казан һәм Чаллы — шәһәр районнарына бүленәләр.
Пшиборув (Радомщанский повяты)
Пшиборув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фревиль (Сен-Маритим)
Фревиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Цидовка
Цидовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Rigoletto
Rigoletto (Риголетто). Giuseppe Verdi tarafınnan icat itelgän opera. Victor Hugonıñ Le roi s’amuse pyesasına nigezlängän. Operanıñ premyerası Teatro La Feniceta 1851 yelnıñ 11 martında ütä.
Rigoletto dönyada iñ popular operalar rätenä kerä.
İcat itü tarixı
Verdi 1850 yılda La Fenice teatrı tarafınnan yaña opera yazırğa cälep itelä. Şunnan soñ Verdi berniçä avtornñ äsärlärenä möräcäğät itep qarıy. Läkin oçraqlı räweştä Victor Hugonıñ Le roi s’amuse äsären tanıp ala. Soñınnan avtor bu äsärne ’’iskitkeç qüätle noqtaları bulğanı… Syujetnıñ böyek, çiksez buluın’’ dip taswirlıy.
Läkin syujet iskitkeç qatlawlı bulıp çığa häm Verdi Fransiä tsensurasınnan şaqtıy cafa çigä.
Berençe Akt
Berençe säxnä. Patşa saraendağı ber bülmä. Kenäz çirkäwdä kürgän tanış bulmağan çibärkäygä xuca bulu telägennan yana. Ul şulay uq Countess Ceranoğa tieşle tüläwlärne başqara. Rigoletto, şamaqaynıñ töp eşe – kenäzneñ küze töşkän qızlarınıñ irlären mısqıllaw bula. Şulay uq ul, kenäzgä qaysılarıñ üterü turında kiñäşlär birä torğan bula. Çirkäw qızınıñ atası, Graf Monterone Kenäzne qähärli.
İkençe säxnä. Uram. Säxnäneñ yartısı diwar belän bülengän, anda Rigoletto işegaldınıñ ber küreneşe. Şul qähär turında uylağanda, şamaqayğa bandit Sparafucile möräcäğät itä häm üzeneñ xezmäten täqdim itä. Rigoletto, asqa töşep, qızı, Gildanıñ xälen belep çığarğa bula. Qızıñ ul keşe küzennän häm, berençe çiratta, Kenäz qaraşınnan. Bu qıznıñ keşe aldına, çirkäwdän qala, çıqqan çağı bulmıy. Rigoletto kitkäç, Kenäz bülmägä kerä häm şul waqıtta Gildanıñ xezmätçesenä çirkäwdä kürgän yegetkä ğaşiyk buluıñ häm mäxäbbät tarıxın işetä.
Gilda yegetne yaratu seren açqanda, Kenäz küz aldıña küreñä häm qıznı çin-çinlap yaratuın äytep birä. Soñınnan Kenäzne qıznı çit keşelär urlıy.
İkençe Akt
Kenäz Gilda’nıñ urlanuın işetä. Läkin küpmeder waqıt ütkäç qız sarayğa kiterelä. Şul waqıtta Kenäz qız mäxäbbäte xaqına böten baylığınnan waz kiçä aluın söyli. Qız atası yanına qaytıp, anıñ eşennän oyalğanıñ äytep birä. Säxnä azağında Rigoletto Kenäzdän üç alaçağına ant birä.
Öçençe Aqt
Uram. Sparafucile’nıñ yort küreneşe. Rigoletto Gilda belän kilep kerä. Gilda Prinsqa qarata mäxäbbät xise belän yana. Kenäz operanıñ iñ matur ariäläreneñ bersen başqara. Bu ariädä süz xatınnarnıñ xıyänät xolqı turında bara.
Rigoletto bandit belän qunaqnı üterü turında satulaşa. İr kiemenä kienderep, Rigoletto qızın Veronağa cibära. Qız söygänenä qurqınıç anuın toyımlıy. Rigoletto Kenäzne üterü xaqıñ 20 skudi itep bilgeli.
Kük kükri. Kenäz Superficile yortında tön qunarğa bula. Gilda kire öygä qaytırğa bula, häm kinät bandintnıñ keşe üteräçägen işetp ala. Qız, ir kiemnärenä kiengän kileş, bülmägä kerä. 20 skudinı alğaç bandit mäyetne Rigolettoğa birä. Şul minutta ul Kenäz ariäsen tanıp ala, häm mäyetne açqaç, qızın tanıy. Qız, sonğı sulışın alıp, söygäne xaqına ülüena şat buluıñ äytä. Rigoletto ’’Läğnät’’ dip qıçqıra.
Кустрава
Кустрава — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Капыҗыбашы (Эдремит)
Капыҗыбашы (Kapıcıbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кояш (мәгънәләр)
Кояш ― күпмәгънәле сүз.
Астрономия: Газета: Исем:
Хамичы (Мёрский районы)
Хамичы (Хамічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дудешть (коммуна)
Дудешть — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Великий Яр
Великий Яр — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №1081 Нежеголь елгасының сул ярыннан 6,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Языкара (Гереде)
Языкара (Yazıkara) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Пуэбла-де-ла-Кальсада
Пуэбла-де-ла-Кальсада — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вил-де-Матуш
Географиясе
Мәйданы —.
Ранчо-Чико (Техас)
Ранчо-Чико  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ранчо-Чико халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мений-Верклив
Мений-Верклив — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Линьероль (Кот-д’Ор)
Линьероль (Lignerolles) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13.54 км².
Уокер (округ, Джорджия)
Уокер — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лафейетт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.
(11507) Danpascu
(11507) Danpascu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 20 июлендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OF» саналган.
Марьина Горка
Халык саны — 21384 кеше (2015).
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Ракова (Сату-Маре)
Ракова — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пшивидз (Лодзь воеводалыгы)
Пшивидз  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ракова (Сату-Маре)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшивидз (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мос (Бодензее)
Мос (Moos) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Засялечча
Засялечча (Засялечча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
(10473) 1981 EL21
(10473) 1981 EL21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EL21» саналган.
Горбатовка
Горбатовка (Горбатовка, Горбатовка) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429048. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226855003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100001600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 38 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Скоттс-Гилл (Теннесси)
Скоттс-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муйча
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Спринг-Гилл (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новгород өлкәсе
Административ үзәге — Бөек Новгород шәһәре.
География
Өлкәнең көнбатыш өлешен Илмень буе тигезлеге алып тора, көньяк-көнчыгышта Валдай калкулыгы урнашкан.
Климаты уртача континенталь. Кыш йомшак һәм карлы. Гыйнварның уртача температурасы -7°, июльнеке +16°. Еллык явым 800 миллиметрны тәшкил итә. Вегетация дәвере 120—130 көн. Эре елгалар: Мета, Ловать, Полисть, Шелонь. Илмень күленнән башланган Волхов елгасы Ладога күленә коя. Күлләр күп.
Туфраклар нигездә кәсле-көлсу, төньяк-көнбатышта сазлыкланган туфраклар.
Кыргый хайваннардан поши, төлке, кондыз, чәшке, көзән, кеш, тиен, куян, бүре бар.
Демография
Россияның Госкомстат исәбеннән өлкәнең халык саны  кеше. Халык тыгызлыгы — 0 кеше/км2. Шәһәр халкы — 0 %.
Административ бүленеш
Новгород өлкәсе 21 муниципаль районга һәм 1 шәһәр округынә бүленә.
Фрель
Фрель — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Алтыморат Ораздурдыев
Алтыморат Ораздурдыев (Altymyrat Orazdurdyýew,, — , ) - җиңел (70KG), урта (75KG) һәм ярымавыр (82.5 KG) үлчәмдә өч тапкыр дөнья, өч тапкыр Европа, бер тапкыр Азия чемпионы булган төрекмән чыгышлы штангачы.
1969 елның 16 июнендә Мары өлкәсендә туган. 1997 елның 7 мартында 27 яшендә вафат.
Туфрак
Туфрак — югары уңдырышлыкка ия булган җирнең өске катламы.
Гози-Планавал (Кунео)
Гози-Планавал — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гози-Планавал Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Туфрак
Туфракның уңдырышлыгын күрсәтүче билгеләре:
Участок җирен культуралаштыруга керешкәнче аның туфрагы нинди төргә керүен белергә кирәк. Кәсле-көлсу туфраклар механик составлары буенча (алардагы төрле кисәкчекләрнең микъдары буенча) балчыклы, балчыксыл, комлы һәм комсу төрләргә бүленә.
Балчыклы туфраклар бик тыгыз, аларда һава аз, шуңа күрә алар структурасыз. Аларга һава һәм җылылык начар керә. Хәтта су да тулысынча парга әйләнеп беткәнче өстә ята. Су парланып беткәч җир өстендә тоташ кабык хасил була. Шуның нәтиҗәсендә туфракка һава керми, файдалы микроорганизмнарның тереклек эшчәнлеге туктала. Андый туфракларны структуралы һәм югары уңдырышлы итү өчен ел саен көздән һәм язын һәр квадрат метрга 3—4 кг органик ашлама, 200—300 г известь кертергә кирәк. Ашламаларны һәм известь материалларын җирне тирән итеп казып 22—25 см га кадәр күмдерәләр. Минераль ашламаларны аларның күпме булуына һәм үстерелә торган культураларның ихтыяҗларына карап көздән яки яз көне кер тәләр. Андый (балчыклы) туфракларда яшелчә культураларын башлыча түтәлләрдә үстерәләр. Орлыкларны сай гына чәчәләр. Бәрәңгене дә сай (6—8 см) утырталар.
Туфракны җәй буена кимендә биш тапкыр йомшарталар һәм кимендә ике тапкыр үсемлекләрнең төпләрен өяләр. Балчыксыл туфраклар балчыклыларга караганда уңдырышлырак һәм структуралырак. Аларда балчык азрак, ә һава күбрәк була. Әледән-әле ашлап торганда алар барлык яшелчә культураларында үстерү өчен яраклы була. Комсу һәм комлы туфраклар туклыклы матдәләргә ярлы. Алар нигездә комнан торалар, аларда бераз гына тузан һәм ләм бар, аска таба суны җиңел һәм тиз үткәрәләр, үтәдән-үтә яхшы һәм тиз җылыналар. Андый туфракларның уңдырышлылыгын күтәрү максатында алар өчен билгеләнгән ашламаларны (1 квадрат метрга 4 кг тирес яки компост һәм 0,4 кг известь) ике өлешкә бүләләр һәм аларның бер өлешен көз көне җирне казыганда 22—25 см тирәнлеккә, ә икенче өлешен — яз көне казыганда яки культивацияләгәндә 12—15 см тирәнлеккә кертәләр. Орлыкларны балчыксыл туфраклардагыга караганда тирәнгәрәк күмдерәләр. Яшелчә культураларын түтәлләр ясамыйча үстерәләр, бәрәңгене 14—16 см тирәнлеккә утырталар.
Биек итмичә һәм бары тик яңгырдан соң гына 1—2 тапкыр төпләрен өяләр. Андый туфракларда минераль ашламаларны оптималь күләмдә һәм, туфрак эремәсен әчетеп җибәрмәү өчен, бары тик органик ашламалар белән бергә генә кертәләр. Комлы туфракларны үзләштерүдә яшел ашламага люпин, шулай ук печәнгә клевер чәчү зур ярдәм итә.
Туфракның механик составын кул белән белеп була. Моның өчен аны камырсыман хәлгә килгәнче суда җебетергә һәм уч табаннары белән шар яки шнур әвәләргә кирәк. Әгәр шар әвәләп булмаса һәм уч табаннары чиста калса, туфрак — көпшәк-комлы. Шар әвәләнмәсә, ә уч табаннарында туфрак кисәкчекләре калса—туфрак — комлы; уч табаннары арасында шар әвәләнеп, шнур килеп чыкмый икән, туфрак — комсыл. Шар әвәләнеп, шнур килеп чыкса, әмма боҗра итеп бөккәндә чатнап, таралып китсә, туфрак— балчыксыл дигән сүз. Шар әвәләнеп, аннан шнур килеп чыкса һәм ул ярылмыйча-чатнамыйча боҗра булып бөгелә икән, туфрак — балчыклы.
Шуңа күрә дә уйсу торфлыклар туклыклы матдәләргә бай һәм аларның туфрак эремәләре нейтраль яки җиңелчә генә әче реакцияле була. Системалы рәвештә фосфорлы-калийлы ашламалар керткәндә андый җирләрне тиз һәм яхшы үзләштерергә, аларны теләсә нинди яшелчә, чәчәк культуралары һәм хәтта җиләк-җимеш бакчалары өчен дә файдаланырга мөмкин. Мүкле торфлыклар калку урыннарда нигездә ак мүкләрнең (сфагнус) таркалуы хисабына формалаша, ә алар исә минераль туклануны сорамый. Начар таркалалар, шуңа күрә андый торфлыкларның көллелеге түбән (2—4%), аларда туклыклы элементлар запасы аз. Мүкле торф теплицалар яки башка ябык җайланмаларның туфрак грунты өчен яхшы компонент булып кына тора.
Әгәр инде һәвәскәр яшелчәченең участогы шундый агачы көле кертәләр. Күгәрек төсендә булмаса, торф көлен дә файдаланырга ярый. Күгәрек төсле көлдә тимер күп,
шуңа күрә аны ашламага файдаланырга ярамый. Әгәр һәвәскәр яшелчәче участогына бер кисәк ташландык болын бирелсә, аны алданрак үзләштерә башларга кирәк. Җәй көне анда 8—10 см тирәнлектә кәсен алалар, үләнен аска әйләндереп каплап штабельгә салалар. Аннары шушы җиргә берничә тапкыр тирес сыекчасы сибәләр, әйләндереп каплап чыгалар. Киләчәктә теплица яки парник грунты итеп файдаланалар, я булмаса кыяр утыртканда аның рәтләренә сибәләр.
Көз көне кәсе алынган җиргә тирес яки башка төр органик ашлама кертәләр һәм участокны сөрү тирәнлегенә казып чыгалар, тырмалыйлар, тигезлиләр. Уңдырышлылыгы буенча төрле участокларны үзләштерү теләсә нинди очракта да ашламаларсыз мөмкин түгел.
Сова (Немнюга кушылдыгы)
Сова — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Немнюга елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кути (Карпатасты воеводалыгы)
Кути — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зилаер районы
Зилаер районы (Зилаирский район, Йылайыр районы) — Башкортстан Республикасының көньягында урнашкан муниципаль административ берәмлек. Төньякта — Бөрҗән, көнчыгышта — Баймак, көньяк-көнчыгышта һәм көньякта — Хәйбулла, көньяк көнбатышта — Зиянчура, көнбатышта Күгәрчен районнары белән чиктәш.
Сыйфатлама
1930 елның 28 августында оештырыла, район составына Зилаер кантуны волостьлары керә. 1963 елда 1 февр. бөтерелә, территориясе Хәйбулла районы составына кертелә. 1965 елда 4 нояб. яңадан оештырыла. Мәйданы — 5774 км². Административ үзәге — Зилаер авылы, Уфадан көньяк көнчыгышка 410 км һәм Сибай тимер юл станциясеннән көньяк көнбатышка таба 135 км еракта урнашкан.
Халык саны
Халкы (мең кеше): 1939 елда – 30,5; 1959 — 28,4; 1989 – 18,7; 2002 – 18,9; 2010 – 16,6. Милли составы (2002): башкортлар — 56,5%, урыслар – 36,2%. Халыкның уртача тыгызлыгы — 3,2 кеше/км². Районда 19 авыл советы, 54 авыл торак пункты, иң зурлары: Зилаер (5,6 мең кеше), Юлдыбай (1,6 мең), Матрай (0,9 мең) авыллары.
2010 елгы җанисәп буенча районда башкортлар — 56,5 %, урыслар — 36,2 %, татарлар — 3,2 %, чуашлар — 2,8 %, башка милләт вәкилләре — 1,3 % яши.
Пуэбла-де-ла-Рейна
Пуэбла-де-ла-Рейна — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зилаер районы
Икътисад
2012 елда авыл хуҗалыгы җирләренең мәйданы 114,6 мең га (гомуми мәйданның 25% ы) тәшкил иткән, шул исәптән сүрүлек җирләр – 38,4, печәнлекләр – 32,2, көтүлекләр – 49,9; урманнар мәйданы – 376, җир өсте сулары – 1,4. Район тау урман зонасына һәм Урал аръягы дала зонасына керә. Авыл хуҗалыгы предприятиеләре [3 МУАХП, 160 игенче (фермер) хуҗалыгы] иген культуралары, мал азыгы культуралары үстерүгә, ит сөт юнәлешле сыер малы үрчетүгә махсуслаша. Елкычылык, умартачылык үскән. Район территориясендә Үркәч урман эшкәртү хуҗалыгы, Зилаер һәм Кананикольский урман хуҗалыклары, “Урал аръягы урманы” ҖЧҖ урнашкан. Районда “Зилаер сельэнергосы” ҖЧҖ, юл ремонтлау төзү идарәсе һ.б. эшли. Район территориясеннән Магнитогорски (Чиләбе өлк.)—Ира, Юлдыбай—Акъяр—Желтое (Ырымбур өлкәсе), Җылаер–Кананикольский–Иске Собхангол автомобиль юллары үтә. Урал икътисади төбәгенә керә.
Социаль, мәдәни өлкәләр
Районда һөнәрчелек лицее, 29 гомуми белем бирү мәктәбе, шуларның 11 е урта мәктәп, махсус коррекция интернат мәктәбе, 12 мәктәпкәчә белем бирү учреждениесе, балалар ижады йорты, ДЮСШ; үзәк район һәм участок дәваханәлары, 3 амбулатория, 34 филшер акушерлык пункты, 31 клуб, 17 китапханә, И.И.Дилмөхәмәтовтың йорт музее, тарих туган якны өйрәнү музее бар. Районда 18 үзешчән сәнгать халык коллективы эшли. “Зилаирские огни” һәм “Авыл утлары” (башкорт телендә) гәзитләре чыга.
Капыкале (Ашкале)
Капыкале (Kapıkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Великий Сливник
Великий Сливник — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Хамишчава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Винья-да-Раинья
Винья-да-Раинья — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пшивори (гмина Частари)
Пшивори  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мений-Руссе
Мений-Руссе — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Уолтон (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Дулчешть (коммуна)
Дулчешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Цыпел
Цыпел — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Язьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Дулчешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Цыпел
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Языкаракую (Бесни)
Языкаракую (Yazıkarakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (köy).
(11508) Штольте
(11508) Штольте — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 12 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TF13» саналган.
Муляжув
Муляжув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кадлубска-Воля
Кадлубска-Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Затоны 1
Затоны 1 (Затоны 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мәмәшир
Мәмәшир — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Пуэбла-де-Обандо
Пуэбла-де-Обандо — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тулун
Тулун (Тулун) — Россия Федерациясенең Өpкeт өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1927 елдан башлап йөртә.
Мосбург (Федерзее)
Мосбург (Moosburg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC3604-2885
GSC3604-2885 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(10474) 1981 EJ23
(10474) 1981 EJ23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фрельвиль
Фрельвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(10474) 1981 EJ23
Тарихы
1981 елның 3 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EJ23» саналган.
İske Qazan
İske Qazan — 13-16 yözlärdä Qazansu yılğası buyındağı Bolğar-Tatar şähäre. Xäzerge Urıs Urmatı awıllığı häm Qamay şähärlege qazış cirläre şul İske Qazan qaldıqları dip uylanıla.
Borınğı çor
Bu rayonğa küçü bezneñ erağa qädär berençe meñyıllığında, Anan'yino arxeologik mädäniäte çorında uq başlandı. İske Qazan şähäre urınında tabılğan skifnıñ b.e.q. VI ğasır bulğan ike bronza közgese Qara diñgez buyı belän bäyläwlär turında xäbär itä. Anan'yino mädäniäte belän töp Qamay şähärçegennän turıdan-turı yaqınlıqta, könbatışqa taba çoqırdan soñ urnaşqan II Qamay şähärlege bäyle.
Aldağı tarixi-arxeologik çorda, b.e. I meñyıllıqta, urman tönyaq rayonı öleşçä cirle fin-ugor tokımnarı tarafınnan kilep utırılğan.
Soñraq, II meñyıllıq başınnan, bu cirlekkä törki telle bolğar häm alarğa tuğan bulğan qäbilälär küpläp küçenälär. XII yözdä İdel buyı Bolğar däwläteneñ sotsial'-iqtisadi häm säyäsi köçläre üsü säbäple, bilämäläre kiñäyä, yaña cirlärne üzläşterü başlana, şul isäptän tönyaqtan alıp Qazansu yılğasına qädär dä.
Nigezlänü
Urta ğasır şähäreneñ barlıqqa kilü protsessı Urta İdel buyı häm tulayım Könçığış Yevropa xalıqları tormışında zur üzgäreşlär belän bäyle. Qama aryağı xalqınıñ küp öleşe üzeneñ yaña idäräçeläre belän cirlären qaldıra häm alğa taba tönyaqqa kitä, bu tatar yılyazması häykällärendä dä, xalıq eposında da şaqtıy yaqtı çağılış taba. «Tatar yılyazması» nda bäyän itelä: Bolğar şähären cimerelgännän soñ isän qalğan ike şäyexzädä – Altın bäk häm Alim bäk - "Qazan yılğasına kilep, nığıtma quydılar (häm) şähärgä nigez saldılar", dielä. Şul uq waqiğa turında XVII ğasırdağı başqa tatar qulyazmaları söyli.
Qazansu yılgası tamağında urnaşqan köçle nıgıtma divarları, bazarlar, bay sarayları bulğan şähär Altın Urda çorında barlıqka kilä. Şähär berniçä isem astında bilgele: Ğazan, Bulgar Al-Cädid, Qazan, İske Qazan.
Bu urman tönyaq rayonında, törki telle xalıqlarğa (bolğarlarğa, bolğarğa qädär törki tamırlarına, soñraq qıpçaqlarğa h.b.) inde mäğlüm Qazansu yılğası urta ağımında, nığıtma barlıqqa kilä, ul tizdän yuğarıda atalğan mongolğa qädär cirlekneñ säyäsi-administrativ üzägenä äwerelä. Ul başqalardan üz cireneñ ähämiäte, xalıq isäbe häm citeşterü köçlären häm ictimaği xezmät büleşüe üsüläre täşkil itkän köçlärneñ üsüe belän ayırılıp tora ide. Şähär üskändä, törki çığanaqlı hönärçelek häm säwdä, tözeleş sänğäte häm dekorativ-ğämäli sänğät üseş ala. Bu xaqta arxeologik tikşerenülär belän açıqlanğan matdi mädäniät qaldıqları açıq dälilli: keramika, zärkän eşlänmäläre, xezmät qoralları häm suğış qoralı, timer häm baqır könküreş äyberläre, citeşterü kompleksları (ostaxänälär, мetallurgiä häm çülmäk tawarları), epigrafika. Şähärçekkä kömeş ciçid (Altın Urda täñkäläre) XIV häm, nigezdä, XV ğasırdan artıq.
Urıs ğäskärläreneñ 1376 wä 1399 yıllardağı yawlarınnan soñ elekke ähämiäten yuğalta.
Qazan xanlığı çorında (15.-16. yözlär) ere bäk bilämäsenä äwerelä.