cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Разия Тимерханова
Иҗаты
Бөек Ватан сугышы елларында Разия Тимерханова фронтның алгы сызыгындагы хәрбиләр, Казан госпитальләрендә дәваланучы яралы сугышчылар каршында бик күп концертлар бирә. Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле белән Советлар Берлегенең барлык төбәкләрендә гастрольләрдә була: Урта Азия, Кавказ республикалары, Мәскәү, Ленинград, Архангельск, Мурманск, Владивосток һ. б.
Беренчел тумыштагы глаукома
Беренчел тикшерү
3.    Гониоскопияне Коeppe гониолинзасы (кара рәс. 1.16а) яки  туры гониолинза белән үткәрәләр.
Разия Тимерханова
Иҗаты
1997 елның 22 гыйнварында Казанда вафат. Яңа бистәнең Татар зиратында җирләнгән.
Гаиләсе
Ире Сабир Мөхәммәтҗанов, фирка Казан шәһәр комитеты җаваплы хезмәткәре. Абыйлы-энеле диңгезче Галимҗан һәм Сабир Мөхәммәтҗановлар апалы-сеңелле ике бертуган кыз Мәрзия белән Разиягә өйләнгән.
Беренчел тумыштагы глаукома
Хирургия
1.   Гониотомияне диагноз расланса һәм АПК төзелешләренең яхшы күренүе  өчен мөгезкатлауның җитәрлек ачыклыгы булса, беренчел тикшерүдән соң  башкаралар. Процедура трабекуляр челтәрнең өске катламнарының урта ноктасындагы ятма кисеменнән гыйбарәт. (рәс. 13.46). Гониотомияне кабат үткәреп була, әмма нәтиҗәлеге 85% тәшкил итә. Мөгезкатлауның диаметры 14 мм һәм күбрәк булса, гониотомия  гадәттә уңышка китерми, чөнки шундый күзләрдә шлемм каналы тыгылган диярлек.
Кудавичы
Кудавичы (Кудавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Беренчел тумыштагы глаукома
Хирургия
2.    Трабекулотомияне мөгезкатлауның чагылган томанлануында башкаралар, бу  вакытта АПК-ны күрү мөмкин түгел яки кабатланган гониотомия уңыш китермәгән. Бу процедурада үтәли булмаган склераль капкачлы кисем ясыйлар (рәс. 13.47а, б), шлемм каналын ачалар  (рәс. 13.47в), трабекулотомны шлемм каналына кертеп алгы камерага боралар  (рәс. 13.47г). Ләкин бу техниканы башкару катлаулы һәм яхшы нәтиҗәләргә ирешү өчен билгеле күнекмәләр һәм дөрес анатомик урнашу кирәк. Гипоплазия яки АПК-ның аномаль төзелеше өчен шлемм каналын гел каналлаштырып булмый.
Кудавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Беренчел тумыштагы глаукома
Хирургия
3.    Трабекулэктомия гадәттә уңышлы, аеруча антиметаболитларны өстәмә  кулланганда.
4.     Трабекулэктомия һәм трабекулотомия катнашмасын шулай ук кулланалар, әмма башта трабекулэктомия ясаган  очракларда нәтиҗәлеге расланмаган.
Күзәтү
Авыруларны хирургик катнашудан 1 айдан соң күзәтәләр. Мөгезкатлау диаметрын күзәтү, КЭБ дәрәҗәсен күзәтү кебек мөһим, чөнки мөгезкатлау диаметры арту — тумыштагы глаукома  тотрыклыгы бозылуы балигълар глаукомасында күрү кыры тараю кебек мөһим  билгесе. Рефракцияне циклоплегия шартларында 6 айга бер үлчәргә кирәк. Якынча 50% авыруда күрү нервы зарарлану, анизометропияле амблиопия, мөгезкатлау  җөйләре, ясмык томанлануы һәм аның таюы өчен күрү мөмкинлекләре начараюын  билгелиләр. Буфтальмда күз җәрәхәтләргә югары сизгерлеге белән аерылып тора.
Дифференциаль диагностика
1.   Мөгезкатлауның  тумыштагы томанлануы
•     Тумыштагы җәрәхәт нәтиҗәсендә мөгезкатлау шешүе һәм  десцемет мембранасы ертылуы.
Воля-Печиска
Воля-Печиска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Беренчел тумыштагы глаукома
Дифференциаль диагностика
•   Кызылча чыгарган карын эчендәге кератит  нәтиҗәсендә мөгезкатлау томанлануы.
Воля-Печиска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беренчел тумыштагы глаукома
Дифференциаль диагностика
NB Кызылча синдромы белән 10% яңа туганнарда АПК төзелеше аномалиясе өчен БТГ'да кебек тумыштагы глаукома була. Күз алмасының чын зураюы булмаганга диагноз куелмаска да мөмкин, мөгаен, моңарчы булган микрофтальм өчен.
Ханюг (елга)
Ханюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Залесская Лала елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Хойнувек
Хойнувек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ханюг (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Хойнувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беренчел тумыштагы глаукома
Дифференциаль диагностика
•   Мукополисахаридоз  һәм муколипидоз төрендәге метаболизм какшавы.
•     Тумыштагы нәселле эндотелиаль дистрофия.
Ханюг (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Беренчел тумыштагы глаукома
Дифференциаль диагностика
2.  Мегалокорнеа  төрендә яки югары дәрәҗәдәге миопиядә мөгезкатлау зураю.
3.  Яшь-борын  юлын кичектерелгән торгызуы нәтиҗәсендә яшь түгелү.
•     Шешләр (ретинобластома яки ювениль ксантогранулема).
•     Беренчел пыяласыман җисемнең кабатланучы гиперплазиясе.
•     Яңа туганнарның җитлекмәгәннәр ретинопатиясе.
•     Күз эче ялкынсынуы.
•     Җәрәхәт.
•      Ясмык эктопиясе.
Бруньозинью
Бруньозинью — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Осло метрополитены
Осло метрополитены — Осло шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
1966 елның 16 октябрь ачыла.
Осло Метрополитены 6 сызыктан тора, 100, гомуми озынлыгы 85 км, пассажир әйләнеше - 88 млн. (год) (2020).
Вейп (Айдахо)
Вейп  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вейп шәһәре  елда нигезләнгән.
(3886) Щербаковия
Тарихы
1981 елның 3 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 RU3» саналган.
Калень (Пйотрковский повяты)
Калень  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ключ (Коми)
Ключ (Ключ) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.
Калень (Пйотрковский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Руутси
Руутси (Ruutsi) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Абзак (Шаранта)
Абзак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Ключ (Коми)
Климат
Ключ климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Вьэнна (Көньяк Дакота)
Вьэнна  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волнаттаун (Пенсильвания)
Волнаттаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Волнаттаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пестишу-Мик
Пестишу-Мик — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рийе-ла-Пап
Рийе-ла-Пап — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Булат Рәфыйков
Булат Рәфыйков (Булат Заһри улы Рәфыйков, Булат Заһрый улы Рафиҡов) – язучы, мөхәррир, Салават Юлаев исемендәге премия лауреаты (1990), БАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1984).
Тәрҗемәи хәле
Юлдаш авылында җидееллык мәктәпне, Стәрлетамак педагогика укуханәсен (1954), Башкорт дәүләт университетын (1959) тәмамлый.
Университетны бетергәч, үзе укыган Мәләвез районы Юлдаш урта мәктәбендә укыта.
Бер елдан Уфага чакыртып алалар, һәм аның дәвамлы журналистлык хезмәте башлана. «Ленинчы» (Ленинсы) газетасы мөхәрририятендә (1960-1970), «Пионер» журналында (1970-1972), «Восход» газетасында (1972), «Совет Башкортстаны» (Совет Башҡортостаны) газетасында (1973-1977) эшли.
Җөмһүриятнең төп әдәби басмасы булган «Агыйдел» журналында озак еллар хезмәт куя: Булат Рәфыйков үз кул астындагы басмада иҗади яшьләр өчен «Журнал эчендә журнал»  чыгара. 1993 елның азагында Башкортстан китап нәшрияты, әлманах рәвешендә, яшьләр журналының беренче санын нәшер итә. Ә инде 1994 елның гыйнварында рәсми теркәлү үткәннән соң, «Шоңҡар» журналы, мөстәкыйль басма буларак, үзенең дөньяга тууы хакында хәбәр итә.
1981-1988 елларда БАССР язучылар берлеге идарәсенең җаваплы сәркатибе.
Иҗаты
Булат Рәфыйков студент елларыннан ук әсәрләрен республика газета- журналларында бастыра. Әдәбият һәм публицистика өлкәсендәге эшчәнлеге журналист булып эшләү елларында башлана. 1965-1970 елларда «Ленинчы» («Ленинсы») газетасында басылган шигырьләре, очерклары, фельетонннары публицистик пафосы белән аерылып тора. Беренче шигырьләр китабы «Гаҗәбстан» 1965 елда нәшер ителә. Аның «Кичүләр» (1977), «Җиһан сәгатьчесе» (1982) шигырьләр җыентыгы да дөнья күрә. Б. Рәфыйковның язучылык сәләте проза әсәрләрендә ачыграк күренә. Ул Белорет - Чишмә тимер юлы төзүчеләренә багышланган «Тауларда кар иртә ята» (1978) повесте белән укучыларның игътибарын тартырга өлгерә. «Лоулла» (1981), «Җиһан азаматлары» (1987) дигән фантастик повестьлары белән әдәбияттә сирәк очраган жанр тармагында да уңышлы эшли алуын исбатлый. Колхоз авылы тормышыннан алып язылган «Чал кылган» (1983) романы исә Булат Рәфыйковның зур эпик жанр өлкәсендәге мөмкинлекләрен әйтеп тора. Моңа дәлил булып әдипнең «Үр җилләре» (1984), «Иярләнгән ат» (1990) повестьлары, «Ахырзаман көткәндә» (1993), «Көнгәк» (1995), «Үлчәү йолдызлыгы» (1997), «Карасакал» (1989) романнары тора. Балалар өчен «Сүзләр адаш – курыкмыйча адаш» (1995) китабын иҗат итте. Аның «Безнең вакыт – безнең кулларда», «Париждан Әлфәрит» пьесалары Стәрлетамак драма театрында куелды.
Тарихи романнар
шәхесләр: Алдар батыр, казакъ ханы Әбелхәер, Таймас-тархан, Бәпәнәй-абыз, патша наместнигы Кириллов образлары булдырылган. малаеның фаҗигале язмышы, әтисе Юлайның, башка көрәшчеләрнең рух ныклыгы турында сөйли. тормыш итә башлавын күрсәтә.
Әдипнең әсәрләрендә халыкның тарихын оныттырмау, гореф-гадәтләрен саклау, милли телне, мәдәниятне үстерү мәсьәләләре калку  чагыла.
Әдәбият
2. Рафиков Булат Загреевич// Башкортостан: краткая энциклопедия. — Уфа: Научное издательство «Башкирская энциклопедия», 1996. — 672 с.
3. Рафиков Булат Загреевич// Башкирская энциклопедия. Т. 5. Под общей ред. М. А. Ильгамова. — Уфа, 2009.
4. Байымов Р.Н. Ынтылышлы ижад // Агыйдел, 1994, №8; 5. Байымов Р.Н. Связь времен и народов // Дружба народов, 1980, №4.
6. Бельские просторы урналы, 2009, № 8.
Вейлс (Төньяк Дакота)
Вейлс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вейлс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Менцикал
Менцикал — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әл-Мүтәкәббир
Әл-Мүтәкәббир (الْمُتَكَبِّرُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Аллаһ олылык, бөеклек һәм югары-лык иясе. Бу исем Аңа гына хас. Ягъни Аллаһыдан башка беркемгә дә мөтәкәб-бир диелмәс. Чөнки адәм баласының горурланырлык, тәкәббер булырлык бер нәрсәсе дә юк. Малына-мөлкәтенә ышанса, бер көн алар да кулын¬нан китәр. Дәрәҗәле урынына, көченә, туганнары һәм тарафдарларына ышанса, таянса — бер көн алар да аны калдырырлар. Гыйлеменә таянып тәкәбберләнсә, бу гыйлемне беркем дә аннан ала алмас, әмма гыйлем белән тәкәбберләнү була алмый торган нәрсәләрдер. Белемнең дә кулдан китүе мөмкин. Авырып китеп, бөтен гыйлемең онытылырга мөмкин. Димәк, кешенең тәкәбберләнергә һич хакы юк. Бу исем чынында бер Аллаһыга гына бирелергә мөмкин.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Воля-Пневска
Воля-Пневска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подлог-под-Бохорем
Подлог-под-Бохорем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мария Павлова
Павлова Мария Васильевна (15 июнь 1854 — 23 декабрь 1938) — рус совет палеонтологы, ССРБ Фәннәр академиясенең почетлы әгъзасы (1930; 1925 елдан мөхбир әгъзасы), Бөтен Украина Фәннәр академиясе академигы (1921).
Биографиясе
Павлова Мария Васильевна 1854 елның 15 (27) июнендә Козелец шәһәрендә (Чернигов губернасы, Россия империясе), Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаган земство табибы В. С. Гортинский гаиләсендә туа.
1870 елда Киев намуслы кызлар институтында урта белем ала. Соңыннан балаларга шәхси дәресләр бирә башлый.
1871 елда земство табибы Н. Н. Иллич-Шишацкий кияүгә чыга һәм аның белән Әстерханга күченә. Ире 1880 елда корсак тифыннан вафат була.
Мария Васильевна 1884 елда Сорбоннага укырга керә, А. Гори җитәкчелегендә Париж ның табигый тарих музеендагы коллекцияләрне өйрәнә. Парижда Мәскәүдән фәнни командировкага килгән булачак ире, геология магистры Алексей Петрович Павлов белән таныша. 1886 елның 26 маенда туй үткәрәләр. Имтиханнарны уңышлы тапшырганнан соң, Мария Черниговка кайта, ә 1886 елның башында А. П. Павлов чакыруы буенча Мәскәүгә күчә, Мәскәү университетының геология музеенда, бер вакытта Лубянка хатын-кызлар курсында эшли.
1887 елда эволюция казыну эшләре барышында табылган тояклы имезүчеләр эволюциясе буенча мәкалә бастыра. Павлованың беренче бу эше 20 ел дәвам иткән «Этюды по палеонтологический истории опытных» сериясенә нигез сала.
1911 елдан М. В. Павлова Шанявский исемендәге халык кала университетының профессоры булып китә. Аның лекцияләрен тыңларга хәтта Мәскәү университеты студентлары йөри башлый. 1916 елда университет профессорлары М. В. Павловага зоология докторы гыйльми дәрәҗәсен бирдертүгә ирешә.
1919-1930 елларда Мәскәү университетында укыта, беренче хатын-кыз-профессор була; уку йортында палеонтология кафедрасы оештыра һәм аны җитәкли. Павлованың университеттагы лекцияләре 1928-1929 елларда ике томлык «Палеонтология» курсы буларак нәшер ителә.
1922 елда Павлова хәзерге мөгезборыннарның юкка чыккан "transouralicum Indricotherium" нәселе төрен сүрәтли, соңрак ул Paraceratherium transouralicum буларак билгеле була.
Тормыш иптәше академик А. П. Павлов белән бергә Мәскәү университеты карамагында зур палеонтология бүлеге булган уку геология музеен булдыра, анда 1885-1935 елларда эшли (хәзер ул Россия Фәннәр академиясенең В. И. Вернадский исемендәге Дәүләт геология музее).
1938 елның 23 декабрендә вафат була, Мәскәүдә Новодевичье зыяратында җирләнә.
Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
РСФСР-ның атказанган фән эшмәкәре (1928).
Француз геология җәмгыяте Павловлар гаиләсен француз югары наградасы — Гори исемендәге алтын медаль белән бүләкли (1926).
СССР Фәннәр академиясенең мактаулы әгъзасы (1930).
Әдәбият
Хронологик тәртиптә:
Кудаюнцы
Кудаюнцы (Кудаюнцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Леонидовка (Чишмә районы)
Леонидовка — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452168, — 80257815004.
Һельсинки метрополитены
Һельсинки метрополитены — Һельсинки шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
1982 елның 2 август ачыла.
Һельсинки Метрополитены 1 сызыктан тора, 30, гомуми озынлыгы 43 км, пассажир әйләнеше - 57,3 млн. (год) (2009).
Эль-Саусехо
Эль-Саусехо — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бруньозу
Бруньозу — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Арсон
Арсон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Сааболда
Сааболда (Saabolda) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Волеин (Валле д'Аоста)
Волеин — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ине (Каһраманказан)
Ине (İne) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дорук (Арач)
Дорук (Doruk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Татар Әйшәсе
Татар Әйшәсе — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Холеви-Коломия
Холеви-Коломия — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Татар Әйшәсе
Почта индексы — 422730.
Холеви-Коломия
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7289
NGC 7289 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Татар Әйшәсе
Тарихы
XVI гасыр уртасы һәм XVII гасыр башы язма китапларында якын-тирәдәге Татар Әйшәсе авылы теркәлгән. XVI гасырның 50 нче елларында язылган "Таварихе Болгария" татар тарихи иншасында бу авыл «Гайшәбикә авылы» дип атала»: "Янмый торган патшабикә турында повесть" герое истәлегенә. Кулъязмада Болгар патшасы Абдулла кызының, Болгар җирләрен яулаганнан соң, туган якларына әйләнеп кайтуы, аның бертуган Алтынбәк һәм Алимбәк Казансуда яңа шәһәр төзү турында белүе, алар янына китүе, аларның полководец Мулла-Хаҗига кияүгә чыгуы турында сөйли. Аның истәлегенә исемләнгән "Гайшәбикә авылы" янында кабере була.
NGC 7289
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Татар Әйшәсе
Тарихы
Шушы авыл – хәзерге Татар Әйшәсе тирәсендә урнашкан бу кабер, Мулла-Хаҗи кабере кебек үк, якын тирәдәге татар халкының гыйбадәт кылу объекты булып санала. Татар Әйшәсе хәзерге вакытта Казансу үзәнендә гадәти татар авылы булып тора, ул борынгы һәм хәзерге вакытта эшләп килүче зиратның күзенә ташлана.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Пашавичы
Пашавичы (Пашавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Ирх Сырма
Почта индексы — 429315. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216820003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700003400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Пашавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ирх Сырма
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 65 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Праһа метрополитены
1974 елның 9 май ачыла.
Праһа Метрополитены 3 сызыктан тора, 61, гомуми озынлыгы 65,2 км, пассажир әйләнеше - 583,9 млн. (год) (2013).
Весым
Весым — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Велва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җанибәк
Җанибәк (tat. lat. Canibäk, ﺟﺎنی بیک, үл.1357) - Алтын Урда ханы  (1342-1357). Үзбәк ханның өченче улы.
Җанибәк дәүләтнең көч-куәтен саклауда әтисенең Үзбәк ханның сәясәтен дәвам иттерә. Шәрекъ тарихчыларының хезмәтләрендә һәм рус елъязмаларында ул олуг дәүләт эшлеклесе буларак телгә алына. Мәмләкәттә ислам динен ныгыту өчен ул күп эшләр эшләгән, мәчетләр салдырган, шәһәрләрне тагын да ныгыта төшкән, төрле фәннәрнең үсешенә юл ачкан, дәүләтнең биләмәләрен киңәйткән.
Азәрбайҗанны Алтын Урда дәүләтенә кушкан. Җанибәк идарә итү чорында Алтын Урда иң зур биләмәләренә ирешкән: Алтын Урда дәүләте эчендә Идел буе Болгары Олысы, Себер Олысы, Рус Олысы, Күк Урда (Тын, Кубань), Ак Урда (Казакъстан, Хорезм), Кырым Олысы, Кавказ Олысы булганнар.
Тарих
Түнтәрелеш нәтиҗәсендә хакимияткә килгән: Сарайчык шәһәрендә ант иткәндә Тәнибәк Җанибәкнең яклылары тарафыннан үтерелгән. Алтын Урда тәхетенә Җанибәк утырган.
Эчке сәясәт
Үзәкләштерү сәясәтен үткәргән. Төрле күтәрелешне бастырган. Ләкин рус кулъязмаларында "игелекле" дип йөртелгән.
Рус кенәзкләренең эшләренә актив катнаша. 1348 елда Литваның хәрби үтенечен кире каккан, Мәскәү кенәзен Иван II яклаган һәм аңа бөек кенәз ярлыгын биргән.
1357 елда Җанибәкнең әнисе Тайдулы авырып киткәч, рус риваятьләре буенча рус митрополиты Алексей Сарай шәһәренә чакырылган булган һәм хан әнисен дәваларга тырышкан. Ләкин шушы вакыйга турында рус православ чиркәве чыгарган буталчык әкиятләрдән башка чыганаклар юк.
Чума кизүе
Җанибәк идарә итү дәверендә Алтын Урда дәүләтендә Шәрекътән, даладан килгән чума авыруы таратыла башлаган. Авыру чыганагы - дәүләтнең көнчыгыш өлешләрендә һәм Гоби чүлендә яшәгәннәр кимерүчеләр (күселәр, тычканнар һ.б.). Авыру Алтын Урдада җәелгән Ефәк Юлы буенча сәүдәгәрләр, кәрваннар белән таратыла башлаган. 1346 елда чума Тын һәм Идел елгасына ирешеп Алтын Урда башкаласын Сарай-Бәркә һәм янындагы шәһәрләрне һәлак иткән, 1352 елда Псков шәһәренә, 1353 Мәскәү каласына килә һәм анда чумадан бөек кенәз Симеон Горур һәлак булган.
1346 Каффа шәһәрендә торган генуяле Габриэль де Мюсси кулъязмасында Җанибәкне Европада таралган чума кизүендә гаепләгән: генуялеләр Каффа шәһәрендә Алтын Урдага каршы фетнә күтәргәннән соң Җанибәк шәһәрне чолгап катапульталар ярдәмендә чумадан үлгән мәетләрне дивар аркылы ыргытырга боерык биргән. Каффа шәһәрендә чума кизүе башланган һәм каладан йөзеп киткән көймәләр бөтен Европа буенча чума кизүе тарата башлаганнар. Ләкин шушы аңлатмасы каршылыклы һәм шик астында куелган.
Кавказны басып алу
1357 Җанибәк Фарсы Илендә Тәвриз шәһәрен басып ала. Фарсы Иленә каршы Кавказда уңышлы сугыш нәтиҗәсендә Алтын Урдага Азәрбайҗан кушылган һәм дәүләт иң зур биләмәләренә ирешкән.
Үлем
Җанибәк Кавказдан Сарай шәһәренә авырып кайта да тиз арада үлеп тә китә. Бу хәлне төрлечә юрыйлар: берәүләр, улы Бәрдибәк яклылар ханның башына җиткәннәр, дигән фикердә торса, икенчеләре исә үз үлеме белән—авырып үлгән дип язалар.
1357 елны Алтын Урда тәхетенә мәкерле, усал холыклы Бәрдибәк менеп утыра.
Әл-Халикъ
Әл-Хааликъ (الْخَالِقُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Галәмдәге бөтен нәрсәне юктан бар иткән димәктер. Бүген инде фәнни яктан да Галәмнең соң яратылуы расланды. Галәмнең яратылуында мәхлүкатның бер дә катнашы юк. Аны бары тик Аллаһы Тәгалә бер Үзе генә яраткан. Аллаһының галәмне ничә көндә яратуы турында Коръәндә кайбер мәгълүматлар китерелсә дә, кешенең бүгенгә кадәр ирешкән белем дәрәҗәсе моны аңлый алырлык түгел әле. Аллаһы Тәгалә бу сыйфатын кешеләргә бик аз бүләк иткән. Гыйлем кешеләре, шуннан файдаланып, кайбер фәнни ачышлар, иҗади уңышлар ясыйлар.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Афьё
Афьё (Affieux) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сейак-Монедьер кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 30,19 км².
Мермет
Мермет — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подлож
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калень (Радомщанский повяты)
Калень  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Велва (Төньяк Дакота)
Велва  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Велва шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саадьярве
Саадьярве (Saadjärve) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Брусо
Брусо — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Воля-Победзинска
Воля-Победзинска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воленьо (Лука)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Харюзовка (Ентала кушылдыгы)
Харюзовка (Харнусовка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ентала елгасының уң ярыннан 99 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Кудзерки
Кудзерки (Кудзеркі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
(4870) Щербань
(4870) Щербань  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 25 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UK8» саналган.
Эррера (Севилья)
Эррера — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Остроленка
Остроленка (Ostrołęka, Ostrolenka) — Польшаның Мазовия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 53710 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Остроленка Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1373 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Әки
Әки — Казан составындагы бер бистә.
Халык саны — 490 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 420018.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 55%, татарлар — 43%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Беорлеги
Беорлеги — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Атоз
Атоз — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пашкава (Паставский районы)
Пашкава (Пашкава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вайт-Рок (Көньяк Дакота)
Вайт-Рок  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоментово (Подлясье воеводалыгы)
Хоментово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7290
NGC 7290 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ворминстер-Гайтс (Пенсильвания)
Ворминстер-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ворминстер-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әл-Бари
Әл-Бәәри (الْبَارِئُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Әл-Хааликъ кебек монысы да Яратучы димәктер, ләкин мәгънәләре тәңгәл килә дип әйтеп булмый. «Хааликъ» исеме бөтен бер яратуны аңлата. Бу исә яратылганнар арасында бер тәртип, эзлеклелек булуын күрсәтә. Бу исем галәмне шушы тәртип һәм гүзәллек эчеңдә яратучының Аллаһ булуын раслый.
Венделл (Айдахо)
Венделл  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Әл-Бари
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Венделл (Айдахо)
Тарихы
Венделл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башавтотранс
Башавтотранс — Дәүләт унитар предприятиесе, Россия территориясендә эре автотранспорт оешмасы.
Вена метрополитены
1976 елның 8 май ачыла.
Башавтотранс
Тарих
Беренче автомобиль Уфада 1907 елда йөри башлый.
1921 елда 14 йөк һәм 12 җиңел автомобильләрдә 718 юлчы һәм 88711 пот йөк йөртелә, ат транспорты да зур әһәмияткә ия булган.
Княжпогост
Княжпогост (Княжпогост) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.
Климат
Княжпогост климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (57%), руслар (37%), украиннар (5%).
Подлом
Подлом — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1196) Шеба
(1196) Шеба  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 21 маенда Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 KE» саналган.
Мерошино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Полевна
Воля-Полевна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калети (Лодзь воеводалыгы)
Калети  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каликово
Каликово (Кайăкъяль, Каликово) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429304. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216816002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700003500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 282 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Пестра
Пестра — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ронталон
Ронталон — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Инебейли (Эврен)
Инебейли (İnebeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Эврен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Волказчо (Лука)
Волказчо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ажанкур
Ажанкур (Agencourt) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Нюи-Сен-Жорж кантонына карый.
Волказчо (Лука)
Географиясе
Волказчо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дмитриевка (Шиңгәккүл авыл советы)
Почта индексы — 452157, — 80257820001.
Бурга (фрегезия)
Бурга  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шаһтау
Шаһтау яки Шәкетау- сырт, Ишембай районындагы дүрт шиханның берсе, районның һәм Стәрлетамак шәһәренең Шәкетау микрорайоны чигендә урнашкан. Атаманың вариантлары: Шаста, Шәкетау, Ашатау.
Мәгълүм булуынча, Стәрлетамак каласындагы Башкортстан сода компаниясе үзенең башлангыч продукциясен 1945 елда җитештерелә башлый. Бүгенге көндә предприятие чимал-эзлаш итеп тотынуы сөземтәсендә, аның башлангыч корбаны булган Шәкетау чимал сыйфатында 1965 елда ватык, тау урынында тирән чокыр гына торып калган. Галимнәр фаразлавынча, бүгенге җитештерү күәтләре менә эшкәрткәндә Торатау да 5-6 ел эчендә җир белән тигезләнәчәк.
Шәкетауның язмышы башка шиханнарга да кабатлануы бар. Башкортстанда аларны саклау буенча киң компания җәелдерелгән. Шәкетауның юк итү табигатькә вәхшиләрчә караш булуының мисалы, ә аның урынында барлыкка килгән карьер Башкортстан йзне тирән яра дип әйтергә була.
Тарихы
Таулы җентекләп өйрәнү 19 гасырда башланган. 1842 елда шихан турында башлангыч мәгълүматлар басылып чыккан. Аннан элек (1841 ел) Шәкетау Р. Мурин и Е. Верил килгән, алар брахиантикликаль җыерчыклар итеп, Шәкетау аша шартлау сызыгы белән катмарлана профиль төзегән. Ары С. Кутырга, В. Миллер, Х. Г. Пәндер шиханнар буенча палеонтологик материалларны эшкәрткән, Ф. Н. Чернышев и Н. П. Герасимов Шәкетау брахиоподлар турында күбрәк мәгълүмат биргән.
1930 елларның башында шиханнарның генезисы ягъни килеп чыгышы буенча өч караш фаразланган: а) брахиантикликаль йыйырсыктар, б) эрозия калдыклары в) риф массивлары. 1936-1939 елларда уч геологларның хезмәтләре шиханнарның риф табигатьле икәнлеген дәлилләгән.
Урал алдында карамай табылгач, массивларны өйрәнүнең икенче этабы башланган. Шәкетауның һәм нефтьле, газлы массивларның охшашлыгы аңа күп кенә трактирларны җәлеп иткән. Бөек Ватан сугышы елларында нче елда СССР Фәннәр академиясенең Башкорт нефть экспедициясе геологлары Ишембай Урал алды карамай-газлы катламнарның фациаль үзенчәлекләрен һәм урнашу тарихын ачыклау максатында кырык шиханнарга мөрәҗәгать иткән.
Шәкетауның Стәрлетамактагы сода-цемент комбинатына чимал итү мәмкинлеген күнегү максатында, бораулау эшләре кулланып җентекләп күнегү 1950 елда башланган. Күп санлы скважиналар бораулау, массивның картасын һәм профилләрен төзергә мөмкинлек биргән. Бу эшләр барышында массивның катлаулы төзелешле булуы ачыкланган. Килеп чыгышы буенча массив рифлардан, шул ук вакытта җыерчыкланган, эрозия сөземтәсендә нык җиләслек, ягъни алда күзалланган өч фараз да өлешчә дөресләнгән
1959 елда көнчыгыш битләвенә 13-14 гасыр яшендәге зират табылган.
1960-1970 елларда Шәкетау карьерларында фәнни матди җыю максатында күпләп геологлар, күберәген палеонтологлар булып киткән.
Шәкетау турында мәгълүматлар риф чыганаклы эзтабарның коллектор үзенчәлекләрен күнегү өчен җәлеп ителгән. В. К. Громов һәм Р. К. Петрова тарафыннан үзләренең озынлыгы, өйрәнелү кимәле буенча аерым ике төрле чатнау билгеләнгән. Алар халык үзара кисешкән дүрт чатнаулар системасы барлыкка китергән.
Нәҗат (гәҗит)
Нәҗат — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби журнал. «Өлфәт» гәҗите варисы. 1907 елда Санкт-Петербург шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 1 саны чыга. Мөхәррир – Габдрәшит Ибраһимов.
Кызыл Йолдыз (Үчәлле авыл җирлеге)
Халык саны — 9 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423317.
Тарих
1927 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Будапешт метрополитены
Будапешт метрополитены — Будапешт шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
Кудзишки
Кудзишки (Кудзішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Будапешт метрополитены
Будапешт Метрополитены 4 сызыктан тора, 52, гомуми озынлыгы 39,4 км, пассажир әйләнеше - 1 млн. (ел) (2020).
Эсиха
Эсиха — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велли-Сити (Төньяк Дакота)
Велли-Сити  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Велли-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щелкановка (Уй кушылдыгы)
Щелкановка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Уй елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шаһиев
Шаһиев — татар фамилиясе. Фарсы телендәге «Шаһ» сүзеннән ясалган.
Саагри (Сетомаа)
Саагри (Saagri) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Әл-Мүсаввир
Әл-Мүсаввир (الْمُصَوِّرُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе. Яратучы димәктер. Әмма болар синоним түгел. «Мүсаввир» яраткан һәр барлыкка аерым бер үзенчәлек, бер сурәт биргән Яратучы димәктер. Җир йөзендә миллиардлаган кеше бар, тик һәрбер-сенең бармак эзләре, тавышлары бер-берсеннән аерылып тора. Боларның барысын да Яратучы — Бөек Аллаһы-дыр. Әл-Мүсаввир исеме шуны аңлата.
Чыганак
Баулы мөхтәсибәте.
Баван (Ду)
Баван — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Дорукдиби (Тутак)
Дорукдиби (Dorukdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (köy).
Вудбурн (Пенсильвания)
Вудбурн  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудбурн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пашкава (Сенненский районы)
Пашкава (Пашкава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Воля-Польска (Жирардовский повяты)
Воля-Польска  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Георгий Файвуш
Георгий Файвуш — Әрмәнстан галиме, биология фәннәре докторы (1992), Рәсәй табигать фәннәре академиясе академиге (1998). Төп фәнни кызыксыну өлкәләре: геоботаника, чагыштырма флористика һәм табигатьне саклау. 50 дән артык фәнни хезмәт авторы, «Әрмәнстан кызыл китабы» авторларыннан берсе.
Хомизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Холовица
Холовица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының сул ярыннан 521 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Роштайе-сюр-Сон
Роштайе-сюр-Сон — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Научный Татарстан (журнал)
Научный Татарстан — ТР ФА журналы. 1995 елдан башлап Казан шәһәрендә Татарстан Фәннәр академиясенең «Фән» нәшриятында басыла.
Подлонк
Подлонк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валверде (Алфандега-да-Фе)
Валверде  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зиләрә Хәсәнова
Зиләрә Хәсәнова — үсемлекләр физиологы, Башкортстан ФА әгъза-мөхбире (1995), биология фәннәре докторы (1992), профессор (1993), Башкортстан атказанган фән эшлеклесе (1997). Фәнни эшчәнлеге әйләнә-тирәнең экстремаль факторларының үсемлекләргә йогынтысын өйрәнүгә багышланган. 200 гә якын фәнни хезмәт авторы.
(3967) Шехтелия
(3967) Шехтелия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YW2» саналган.
NGC 7291
NGC 7291 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Калетник (Лодзь воеводалыгы)
Калетник  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ваконда (Көньяк Дакота)
Ваконда  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәәла
Сәәла (Sääla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Волон (Валле д'Аоста)
Волон — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волон Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аже
Аже (Agey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сомбернон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.42 км².
Әл-Гаффар
Әл-Гаффәәр (الْغَفَّارُ) – Аллаһның 99 исеменең берсе.Бу сүзнең тамырында яшерүче мәгънәсе бар. Ягъни Аллаһ бик яшергән димәктер. Аллаһ кешеләр тарафыннан күрелеп беленергә тиешле булмаган нәрсәләрне яшерер. Әлбәттә, бу беренче чиратта гөнаһларга карый. Әгәр бу дөньяда эшләнелгән һәр гөнаһ ахирәттә фаш ителсә, безнең андагы хәлебезне аңлатырлык сүзләр табылмас иде. Бөек Аллаһ бу исеме белән колларының гөнаһларын яшерер, ягъни гафу итәр.
Независимость (гәҗит)
Независимость — әдәби-нәфис һәм иҗтимагый-сәяси гәҗит. «Суверенитет» хәрәкәте органы. 1992-1994 елларда Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Әмир Мәхмүтов.
Бадевель
Бадевель — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кудрычы (Бераставицкий районы)
Кудрычы  (Кудрычы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эльза Хөснетдинова
Эльза Хөснетдинова — генетик, биология фәннәре докторы, профессор, Башкортстан ФА академигы. 750 гә якын фәнни хезмәт һәм 10 уйлап табу авторы. ДНӘ полиморфизмы турында мәгълүматлар нигезендә Идел-Урал төбәге, Урта Азия һәм Кавказ халыкларының геофонд структурасын һәм генетик тарихын, Башкортстандагы нәселдән килгән патологияләренең генетик җәгърафиясен һәм молекуләр-генетик төзелешен өйрәнгән.
Калиновка (Канаш районы)
Калиновка (Калиновка, Калиновка) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429310. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216806002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700003600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 223 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Тышкы сылтамалар
Калиновка Калиновка
Эспартинас
Эспартинас — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бергуэ-Вьельнав
Бергуэ-Вьельнав — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Новое казанское слово (гәҗит)
Новое казанское слово — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1918 елның 6 августыннан 7 сентябренә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 23 саны чыга.
Вестон (Айдахо)
Вестон  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вестон шәһәре  елда нигезләнгән.
Инебейли (Карамүрсел)
Инебейли (İnebeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Карамүрсел илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мехелинки
Мехелинки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пашки (Полацкий районы)
Пашки (Пашкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Хомице
Хомице — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подлюбель
Подлюбель — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валверде (Мирандела)
Валверде  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вудворд (Пенсильвания)
Вудворд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудворд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.