cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зур Тугай
Почта индексы — 429913. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241808004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600002300. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Çarlz III (Böyekbritaniä patşası)
Çarlz III yäki Karl III - Böyekbritaniä patşası (8.09.2022 birle), Çarlz, Wels şahzadäse (1958-8.09.2022, inglizçä Charles, Prince of Wales) yä ğadi şahzadä Çarlz, tulı isem Çarlz Filipp Artur Corc Windzor (inglizçä Charles Philip Arthur George Windsor) (1948, 14 noyäber, London) - Böyekbritaniä patşabikäse Yelizaveta II häm anıñ ire Edinburg hertsogı Filippnıñ ölkän ulı, 2022 yılnıñ 8 sentäberdä anası ülgännän soñ Böyekbritaniä täxetenä utıra.
Belem aluı
Çim häm Gordonstawn mäktäplärendä belem alğan, bu mäktäplärneñ ikesendä dä anıñ ätise Patşazadä Filip bala çağında uqığan. Soñınnan Avstaliädä, Viktoriädä ber yıl Cilong Grammatika mäktäbeneñ Timbertop kampusında uzdırğan. Kembric Universitetında sänğät bakalavrı däräcäsenä iä bulğannan soñ, ul 1971 yıldan 1976 yılğa qädär Hawa Köçlärendä häm Flotta xezmät itkän.
Eşçänlek
Anglikan çirkäwdä bulğanğa qaramastan, pravoslav dine belän qızıqsına, här yılnı Afon tawına (Grek ile) bara.
Polşa tatarları belän oçraşu
Küp Polşa tatarları Britaniä öçen suğışta xärbi oçuçı bulıp qatnaşqannar.
Britaniä täxete mirasçısı, Wels şahzadäse Çarlz 2010 yılda Polşa tatar awılında "Krujinänı"da bula, istälekle çaralarda qatnaşa häm tatar oçuçısı batırlığı öçen räxmät belderä.
Ğailä
1981 yılda Diana Spenser'ga öylänä.
Diana häm Çarlz ğailäsendä ike ulı tuğan: şahzadä William (1982) häm şahzadä Henri (Harri) (1984).
1992 yıldan alar ayırılıp torğannar.
1996 yılda Diana häm Çarlz räsmi räweştä ayırılışalar.
1997 yılda Diana avtohäläkättä wafat bula.
2005 yılda Çarlz Kamilla Parker'ga öylänä.
Лемон-Гроув (Флорида)
Лемон-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лемон-Гроув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оанес
Оанес — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленин административ округы (Төмән)
Ленин административ округы (Ленинский административный округ) — Төмән шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1965 елда нигезләнгән. Халык саны — 142 780 кеше (2010).
Ливезиле (коммуна, Мехединць)
Ливезиле — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бутлар
Бутлар (Buttlar) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Маисеенки (Гарадзишчански авыл советы)
Маисеенки  (Маісеенкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Бутлар
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маисеенки (Гарадзишчански авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ленин районы (Казан)
Ленин районы — 1934-1994 елларда гамәлдә булган Казан районы. Казанның Мәскәү (көнбатышта), Киров (көньяк-көнбатышта), Бауман, Вахитов (көньякта) һәм Совет (көнчыгышта), Татарстанның Яшел Үзән һәм Биектау районнары белән чиктәш булган (1988). 1934 елда Пролетар районыннан аерып чыгарылып, 1994 елда Авиатөзелеш һәм Яңа Савин районнарына бүленеп юкка чыгарыла.
Косцюшкув (Радомский повяты)
Косцюшкув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Груа (Алесандрия)
Груа — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(5076) Лебедев-Кумач
(5076) Лебедев-Кумач — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Груа (Алесандрия)
Географиясе
Груа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(5076) Лебедев-Кумач
Тарихы
1973 елның 16 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SG4» саналган.
Груа (Алесандрия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12197) Jan-Otto
(12197) Jan-Otto — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 16 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FR2» саналган.
Уж (Кот-д’Ор)
Уж (Ouges) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шенов кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.1 км².
Кабартма
Кабартма - татар ризыкларының бер төре. Кабартма әзерләүнең ике төрле юлы бар: фритюрда кыздыру яисә духовкада пешерү.
Камыр әзерләү өчен кирәкле ингредиентлар:
Җылы сөттә шикәрне, тозны, чүпрәне эретегез. Эретелгән майга йомырка өстәгез һәм болгатыгыз. Онның бер өлешен камырга өстәгез һәм шулай ук болгатыгыз. Калган онны өлешләп салыгыз. Нәтиҗәдә йомшак, сыгылмалы камыр килеп чыгырга тиеш. Шушы камырны шар формасында әвәләгез һәм савытка салыгыз. Шуннан соң аны элпә белән каплагыз һәм җылыда 1,5 сәгатькә калдырыгыз. 1,5 сәгать узуга камырны 80 грамм авырлыктагы (яисә 17 кисәккә) тигез кисәкләргә бүлегез. Әлеге кисәкләрдән кечкенә шарчыклар әвәләгез һәм 10 минутка калдырыгыз. Шушы вакыт өчендә фритюраны җылытыгыз. Фритюра җылынганнан соң утны киметегез һәм кабартмаларны кыздыра башлагыз. Кабартманы ике яктан алсу төскә кадәр кыздырыгыз. Әзер булган кабартмаларны кәгазь тастымалга куя барыгыз. Кабартма каймак, кайнатма яки бал белән бирелә.
Белозерское районы
Белозерское районы (Белозерский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Тарих
Район 1923 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963 елда район таркатыла, биләмәләре Варгаши һәм Карагаполье районнары арасында бүленгән. 1965 елда кире кайтарылган.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,5%), казакълар (1,7%).
Административ бүленеш
Белозерское районы составына 19 авыл җирлеге керә.
Тобысь (елга)
Тобысь — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 106 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Сылтамалар
Тобысь (река)
Слотова
Слотова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кальна Розтока
Кальна Розтока — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Яссыкая (Ташлычай)
Яссыкая (Yassıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Ташлычай илчесенә караган бер авыл (köy).
Харис Йосыпов
Харис Йосыпов – атаклы спортчы, грек-рим, ирекле көрәш буенча СССР спорт остасы, РСФСР милли спорт төрләре остасы, дзюдо көрәшендә 7нче дан, каратэ көрәшендә 5нче дан иясе. Башкорт.
Тәрҗемәи хәле
Харис Монасыйп улы Йосыпов 1929 елның 24 сентябрендә Башкортстанның Мәсәгуть кантоны (хәзер Салават районы) Аркавыл авылында дөньяга килгән. Сабантуйларында көрәштә даими катнаша.
Хәрби хезмәтне үтәгән чагында дзюдо көрәше белән шөгыльләнә башлый. 1958 елны, Чиләбе дәүләт педагогика институтын тәмамлагач, Күмертау ТЭЦында физик культура инструкторы булып эшли. 1961 елдан – укытучы-тренер эшендә: Чиләбе штурманнар югары авиация училищесында өлкән укытучы (1961-1969), «Динамо» физкультура-спорт җәмгыяте өлкән тренеры (1969-70), Омск физкультура институты Чиләбе филиалында үзе оештырган көрәш кафедрасында өлкән укытучы, доцент, профессор (1970-2007).
Татар милли көрәшендә 1960 елда Казанда узган РСФСР беренчелегендә авыр үлчәүдә чемпион. 14 тапкыр Чиләбе сабантуе баш батыры.
1969-88 елларда СССР яшьләр җыелма командасы тренеры. Ул Олимпия уеннары призеры Г. Веричевны, Европа чемпионы В. Бетановны, 14 СССР халыкара классы спорт остасын, 250 спорт остасын тәрбияләгән, 80нән артык фәнни хезмәт язган.
Харис Йосыповның йөрәге 2009 елның 8 июнендә тибүдән туктый.
Истәлеге
Салават районы үзәге Малаяз авылында ел саен Харис Йосыпов бүләкләренә, хәзер инде истәлегенә татар-башкорт көрәше бәйгесе үткәрелә.
Лата-Марето-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бюир-сюр-л'Анкр
Бюир-сюр-л'Анкр — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Рункушору
Рункушору — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каранфил (Каркамыш)
Каранфил (Karanfil) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Каркамыш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ханкок (округ, Иллинойс)
Ханкок — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Картидж шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Олула-де-Кастро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дьюивилл (Юта)
Дьюивилл  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулковице-Други
Сулковице-Други — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шэркина
Шэркина (Шэркіна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Становиска (Влощовский повяты)
Становиска  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вавилова (Верхотурье шәһәр округы)
Вавилова (Вавилова) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
GSC8911-1887
GSC8911-1887 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Буа дәүләт драма театры
Буа дәүләт драма театры, Буа сатира театры — Сембер губернасы Буа өязе (1920 елдан ТАССР Буа кантоны, 1930 елдан Буа районы) Буа шәһәрендә 1918-1949 елларда эшләп килгән, 2007 елдан эшчәнлеген яңартып җибәргән татар театры.
Тарих
Инкыйлабка кадәр үк Буа шәһәрендә үзешчәннәр дәрәҗәсендә татарча спектакльләр әзерләнгәне мәгълүм. 1915 елда Әкрәм Мөхәммәтҗанов җитәкчелегендә «Казанга сәяхәт» спектакле әзерләнә, ләкин (шәһәрнең үзендә цензор булмау сәбәпле) «спектакль цензура тикшерүе узмаган» дигән сылтау белән аны тамашчыларга күрсәтергә рөхсәт бирелми.
Куелган спектакльләр
Глазов шәһәренең «Парафраз» театры баш режиссеры Дамир Сәлимҗанов Буа театры сәхнәсендә «Урам себеркесе» спектаклен куйган.
Бина
Буа шәһәре, Карл Маркс урамы, 68 йорт адресы буенча урнашкан бина 1924 елда хөкүмәт биргән 12 мең сумга махсус театр өчен төзелгән. 2007 елда төзәтү эшләре башкарылган. Тамаша залында 194 урын. Коллективта 100 кеше хезмәт куя.
Камакура
Камакура — Япония дәүләтенең Канагава префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Камакура шәһәре 1939 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 173588 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 4384 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 39.60 км² тәшкил итә.
Буа дәүләт драма театры
Артистлар
Раил Садриев, Илдар Латыйпов, Зөһрә Морзаханова, Әминә Шәрәфетдинова, Лилия Галиуллина, Чулпан Хикмәтова, Илшат Гайсин, Ренат Әкбәров, Рамил Шәрәпов, Вилдан Ибраһимов, Айгөл Сәгиева, Алсу Шиһабетдинова, Гөлзадә Камәретдинова, Фәнил Кулеев, Вилнур Шәйхетдинов, Рәзилә Мөхлисуллина (2017-2018) һ.б.
Алынма
Алынма  — халыклар арасында барган иҗтимагый-сәяси, мәдәни багланышлар нәтиҗәсендә бер телдән икенче телгә үтеп кергән сүзләр.
Алынма сүзләр барлык телләрдә дә бар, үтеп керү юллары төрле булырга мөмкин. Сөйләм аша кергән алынма сүз телнең грамматик, фонетик закончалыкларына буйсына, мәсәлән, капуста (рус.) — кәбестә; бревно (рус.) — бүрәнә.
Язма юл белән кергән сүзләр, нигездә, үзгәрешсез саклана: департамент, партия. Башка телгә кергән сүз тышкы яктан гына түгел, мәгънәсе ягыннан да төрле үзгәрешләр кичерергә мөмкин, мәсәлән, китап (гар.) сүзенең татар теленә бер тыш астында берләштерелгән сәхифәләр мәгънәсе генә алынган. Төшенчә атамасы буларак үтеп кергән алынма сүз мәгънәсе үзгәрми, әмма синоним рәвешендә алынган сүзнең мәгънәсе үзгәреш кичерә.
Кыялы таулар
Кыялы таулар (Rocky Mountains) — Төньяк Американың Кордильера тауларында төп тау сырты. АКШ һәм Канаданың көнбатышында, төньяк киңлегенең 60 һәм 32° арасында урнашалар.
Алынма
Төркемнәр
Татар телендәге алынма сүз кулланылу активлыгына карап төп 3 төркемгә бүләләр:
Кыялы таулар
Кыялы таулар төньяктан көньякка таба Британия Колумбиясе вилаятенән (Канада) Нью-Мексико штатына кадәр (АКШ) 4830 км буе сузылалар. Аларның киңлеге 700 км кадәр җитәләр. Таулар Тын һәм Антлантик океаннар арасында табигый субүләр булып торалар. Кыялы тауларда Миссури, Колорадо, Рио-Гранде, Снейк, Арканзас һ.б. елгалар башланалар.
Алынма
Төркемнәр
Соңгылары, шул исәптән гарәп-фарсы сүзләре дә, татар теленә тулысынча яраклашканнар. Рус һәм Европа телләреннән кергән сүзләрнең бер өлеше (кулланылу тарихы зур булганнары) яраклашса да, ХХ гасырда алынма сүз үзгәрешсез кала. Бары тик Европа алынмалары гына, рус теле аша керү сәбәпле, шул телнең закончалыкларына буйсынган хәлдә үтеп керәләр.
Бер төркем алынма сүзләр күп кенә телләрдә кулланылалар, алар халыкара лексика буларак билгеле (демократия, конституция һ.б.).
Петро Порошенко
Балачак һәм яшьлек
Петро Порошенко 1965 елның 26 сентябрендә Болград шәһәрендә туган. Әтисе — Олексий Ивановыч Порошенко (1936), Сафьяны авылында туган (Әдис өлкәсенең Измаил районы), әнисе — Евгения Сергийивна Порошенко (Григорчук) (1936), Кугурлуй-Матроска авылында туган (Әдис өлкәсенең Измаил районы).
1989 елда Порошенко Киев дәүләт университетының икътисад һәм «халыкара икътисади мөнәсәбәтләр» белгечлеге буенча халыкара хокук факультетын тәмамлый.
Эшкуарлык
Югары белемен алгач, Порошенко какаобобларны сату бизнесып башлап җибәргән. 1990-елларда ул берничә кондитер ширкәтен сатып алып, аларны Украинада «Рошен» исемле кондитер әйберләр җитештерү буенча иң эре төркеменә берлшәтергән.
«Форбс» исемлеге буенча 2014 елның июнендә $1,3 млрд капиталына ия булган Порошенко Украинаның иң бай кешеләр исемлегендә алтынчы урынында булган.
Сәяси эшчәнлек
1998 елда Порошенко Украинаның Югары Радасы депутаты булып җиткән һәм аның әгъзасы булып 2014 елга кадәр торган.
2005 елда Украина милли иминлек шурасы рәисе итеп билгеләнә, әмма бу вазыйфасында ярты ел гына тора. 2009—2010 елларда Украина чит ил эшләре министры. 2012 елның март-декабрендә Украина икътисади үсеше һәм сәүдә министры.
Евромәйдан
Евромәйдан вакытында протестчылар ягында торган. Матбугатта Порошенконың Мәйданның төп спонсоры булуы турында сүз барган.
2014 елның 25нче маенда үткәрелгән чираттан тыш президент сайлауларында (Донецк hәм Луганск өлкәләрендә үткәрелмәгән диярлек) Порошенко, сайлаучылар тавышларының 54,70% өлешен алып (9 856 911 тавыш, 2010 елда Янукович 12 481 266 тавыш алды), беренче турда Украина президенты итеп сайланылган.
Кампаньян
Кампаньян — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Конч
Конч — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Ингушетия, Төньяк Осетия — Алания Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сурхохи елгасының уң ярыннан 1,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, инештән Грозный каласына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борзайкасы
Борзайкасы (Пăрсайкасси, Борзайкасы) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429917. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241832003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600002400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Ливезиле (коммуна, Тимиш)
Ливезиле — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Борис Клюкин
Борис Дмитриевич, Казан- 2011 ) - Россия юристы, хокук фәннәре докторы, профессор
Биография
Борис Дмитриевич Клюкин 1929 елның 24 сентябрендә Казанда туган.
1954 елда М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын  тәмамлый.
Фәнни эшчәнлеге
20 фән кандидаты әзерләгән.
Б. Д. Клюкин «О недрах» дигән Россия Федерациясенең Законын, җир асты байлыгын куллануны лицензияләү нигезләмәсен, Россия Федерациясенең Тау кодексы проектын әзерләүдә  катнашкан.
Төп әсәрләре
««О недрах» дигән РФ Законына фәнни-гамәли комментарийның автордашы, 2004 ел; Җир кодексына  комментарий, җир хокукы һәм экологик хокук буенча юридик югары уку йортлары өчен дәреслекләр автордашы.
Үзәк административ округ (Төмән)
Үзәк административ округ (Центральный административный округ) — Төмән шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 1972 елда нигезләнгән. Халык саны — 154 441 кеше (2010).
Арго
Арго (фр. аrgot) — бердәй һөнәр, иҗтимагый шартларда көн итүче кешеләрнең башкаларга сүзнең мәгънәсе аңлашылмаслык итеп сөйләү алымы.
Аргоның төп үзенчәлекләре:
Арго сүзләр революциягә кадәр тегүчеләр, итек басучылар сатучылар, тукучылар телендә кулланылып, бүгенге көндә караклар телен тәшкил итә торган лексика санала: йомдыру (үтерү), фраер, әкәдимия (төрмә), калым (табыш).
Госман Дивәев
Госман Дивәев (Госман Сәет улы Дивәев,, — , ) — хокукчы, Кырым АССР прокуроры (1923-1924), Кырым АССР юстиция халык комиссары (1923-1924), СССР дәүләт хезмәт саклык кассалары һәм дәүләт кредиты идарәсе башлыгы (1931-1932).
(5077) Favaloro
(5077) Favaloro — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1974 елның 17 июнендә галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 MG» саналган.
Косьмин (Мазовия воеводалыгы)
Косьмин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Буттельштедт
Буттельштедт (Buttelstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12198) 1980 PJ1
(12198) 1980 PJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 6 августында Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 PJ1» саналган.
Груара (Реҗо Эмилия)
Груара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Груара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маисеенки (Каменналавски авыл советы)
Маисеенки  (Маісеенкі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бисби (Аризона)
Бисби  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бисби шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олула-дель-Рио
Олула-дель-Рио — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленд-О-Лейкс (Флорида)
Ленд-О-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ленд-О-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смаржова
Смаржова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сулковице-Перши
Сулковице-Перши — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампелу (Байан)
Кампелу  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Рункшор
Рункшор — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әрәмә чыпчыклары
Әрәмә чыпчыклары (Sylvia) — әрәмә чыпчыгы кошлар отрядының сайрар кошлар ыругы. Якынча 26 төрене эченә ала.
Урманнарда һәм куе куаклыкларда яшиләр, кайбер төрләр бакчаларда да ияләшеп яшиләр. Кошлар коңгырт соры төсендәге.
Становиска (Конецкий повяты)
Становиска  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тыю (елга)
Тыю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Хардин (округ, Иллинойс)
Хардин — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Элизабеттаун шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1839 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 460 км² тәшкил итә.
Ория (Испания)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яссыкышла (Гөйнүҗек)
Яссыкышла (Yassıkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гөйнүҗек илчесенә караган бер авыл (köy).
Косьмини
Косьмини — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Латуй-Яха
Латуй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сол Юрибей елгасының сул ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Утриа
Утриа (Outriaz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,91 км².
Каляменова
Каляменова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Эйвидавичы
Эйвидавичы (Эйвідавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ливезь (коммуна, Бакеу)
Ливезь — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бюс-лез-Артуа
Бюс-лез-Артуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(12199) Sohlman
(12199) Sohlman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 8 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TK6» саналган.
Фәиз Зөлкәрнәев
Биография
Фәиз Зөлкәрнәй 1951 елның 4 декабрендә Башкортстанның Бакалы районы Сөендек авылында дөньяга килә. 1964 елда Куштирәк урта мәктәбен тәмамлаганнан соң, берничә ел колхозда клуб мөдире, мәктәптә лаборант һәм рәсем укытучысы булып эшли. 1970-1972 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. Армиядән кайткач, башта – колхозда механизатор, аннары Татарстанның Азнакай эшчеләр поселогында янгын сүндерүче хезмәтләрен башкара. 1974–1979 елларда ул – Казан дәүләт университеты студенты. Университетның татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлаганнан соң, берникадәр вакыт Татарстан мәдәният министрыгының Фәнни–методик үзәгендә кече фәнни хезмәткәр – социолог, аннары 1980–1983 елларда, республика балалар журналы «Ялкын» редакциясендә әдәби хезмәткәр булып эшли. 1983 елның августыннан ул – Татарстан китап нәшриятының матур әдәбият редакциясендә редактор хезмәтендә.
Фәиз Зөлкәрнәев – 1970 еллар ахырында әдәбиятка килгән яшь тәнкыйтьчеләреннән берсе була. Аның беренче әдәби тәнкыйть әсәре – шагыйрь Равил Фәйзуллинның иҗат портреты – 1977 елда «Идел» альманахында дөнья күрә. Шуннан бирле Фәиз Зөлкәрнәевның яшь һәм урта буын шагыйрьләр иҗаты, хәзерге прозаның торышына багышланган мәкаләләр, эссе һәм рецензияләре республика газета–журналларында даими рәвештә басылып тора. 1984 елда Татарстан китап нәшриятында тәнкыйтьченең «Кешем, асылың кем?» исемле әдәби тәнкыйть мәкаләләре һәм парчалары тупланган җыентыгы чыкты.
1997 елда юл фаҗигасендә һәлак була.
Буттштедт
Буттштедт (Buttstädt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Груаро-Баньяра (Венеция)
Географиясе
Груаро-Баньяра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5078) Соловьёв-Седой
(5078) Соловьёв-Седой — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1974 елның 19 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 SW» саналган.
Смерек (село)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элвуд (Юта)
Элвуд  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макавичы
Макавичы (Макавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Портирань
Портирань — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Жаргон
Жаргон (jargon) — бердәй һөнәр, көнкүреш шартларында, уртак кызыксынулар белән бергә вакыт үткәрүче бер төркем кешеләр сөйләмендәге үзенчәлекләр.
Икенче төрле сленг дип атау да очрый.
Гомумхалык теленнән жаргон үзенчәлекле сүзлек составы, фразеологиясе һәм сүз ясалышы белән аерыла. Татар телендә жаргон сүзләр борынгыдан аерым бер һөнәр ияләре (тегүче, тукучы һ.б.) телендә кулланылып килгәнннәр.
Гомумхалык сүзләре жаргон рәтенә күчкәндә семантик яктан үзгәреш кичерәләр, мәсәлән, якынрак утырту - тегүчеләр телендә ваграк атлатып тегүне белдерә. Жаргон лексика телнең үз сүзләре һәм алынмалар исәбенә тулылана (ычкыну - качу, мотор - машина һ.б.). Характерлары ягыннан жаргон сүзләр шаярту-ирониядән алып, тупас - вульгар төсмерләргә кадәр ия булырга мөмкиннәр.
Жаргон лексика, нинди иҗтимагый катламда куллануга карап, 2 төргә аерыла:
Җәмгыять үзгәргән саен, жаргон лексика составы да үзгәреш кичерә. Әдәби телгә жаргон сөйләмә тел аша, матур әдәбият аша үтеп керәләр, әмма аларның телдә кулланылуы нормалардан читләшүгә, телнең сафлыгына зыян китерә.
Кампу (Валонгу)
Кампу  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Падулес
Падулес — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бреняши
Бреняши (Пĕренеш, Бреняши) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429103. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250845002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900000500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 211 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,24%).
Сульмежице (Лодзь воеводалыгы)
Сульмежице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Имабари
Имабари — Япония дәүләтенең Эхиме префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Имабари шәһәре 2005 елның 16 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 170986 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 407 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 419.85 км² тәшкил итә.
Стара Весь (гмина Пекошув)
Стара Весь  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буллгед-Сити
Буллгед-Сити — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Буллгед-Сити шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фёкла Беззубова
Беззубова Фёкла Игнат кызы (27 сентябрь 1880 ел — 12 май 1966 ел) — эрзә халык әкиятчесе, җәмәгатьче. 1938 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы. Мордва АССРы Югары Советы депутаты (1947). Хезмәт Кызыл Әләм (1939) һәм «Мактаулы Билгесе» (1950) орденнары кавалеры.
Биографиясе
Күп балалы крестьян гаиләсендә үсә, мәктәп белеме алмый, кечкенәдән өйдә һәм басуда ата-анасына ярдәм итә.
Беренче дөнья сугышы барганда Фёкла Игнат кызының ирен фронтка җибәрәләр. Ул әйләнеп кайткач, 1918 елда, гаилә, бәхет эзләп, Себергә юллана, әммә батраклык итеп кенә ач тормыштан котыла алмый, озакламый кабат Семилейга кайта.
1923 елда Беззубовларның кызы Любовь туа. 1930 елдан Фекла Н. К. Крупская исемендәге колхозда эшли башлый.
Беззубованың шигъриятле таланты Мордва мәдәнияте гыйльми-тикшеренү институтының фольклор экспедициясе тарафыннан 1936 елда ачыла. Экспедициядә катнашучылар аннан бик күп фольклор әсәрләре, шул исәптән ул үзе чыгарган әсәрләрен дә язып ала. Аның әсәрләре гәҗит һәм журналларда басыла башлый.
1939 елда Ф. И. Беззубова Саранскига күчә. Шул елны ук аның «Народной морт» («Народные песни») дигән җыентыгы нәшер ителә.
Бөек Ватан сугышы елларында Беззубова илсөяр хикәятләр, такмаклар, җырлар иҗат итә. Иҗади бригада составында сугышчылар алдында чыгыш ясар өчен фронтка бара.
1947 елда Рыбкин сайлау округынан Мордва АССРы Югары Советы депутаты була.
Ф. И. Беззубова 1966 елның 12 маенда Саранскида вафат була.
(12200) 1981 EM7
(12200) 1981 EM7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лигай-Ейкерс (Флорида)
Лигай-Ейкерс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(12200) 1981 EM7
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EM7» саналган.
Лигай-Ейкерс (Флорида)
Географиясе
Лигай-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мәллә-Тамак
Мәллә-Тамак — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Лигай-Ейкерс (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәллә-Тамак
Тарих
ХХ гамыр башында авылда Ирәкте вулысы идарәлеге, 2 мәчет, 3 мәктәп, су тирмәне, хуҗалык кибете, 3 бакалея кибете теркәлгән.
1920 еллардан Татар АССР-ның Минзәлә кантоны, 1930 елдан — Мөслим районы, 1963 елдан — Сарман районы, 1965 елдан — янә Мөслим районы составына керә.
Халык саны
2010 елда 579 кеше яшәгән. Төп халкы — татарлар.
YASS (программа тәэминаты)
YASS (Yet Another Similarity Searcher, тәрҗемәсе - Тагын Бер Охшашлык Эзләүче) ул ирекле программа тәэминаты, нуклеотид дәвамлылыклары өчен пар-пар дәвамлылык тигезләү программа тәэминаты, ягъни, ул ДНК һәм РНК дәвамлылыклары арасында охшашлыклар эзли. YASS нуклеотид дәвамлылыкларын йә гади форматта, йә FASTA форматында кабул итә һәм нәтиҗә форматта BLAST табуляр нәтиҗәсе бар. YASS-та берничә күчеш чикләнгән аралы орлык k-мерлар бар, алар танырлык камилләштерелгән сиземлекне рөхсәт итәләр. YASS локаль рәвештә кулланучы машинасында яки SaaS (Интернетта эшли торган программа) буларак YASS web server-да кулланылырга мөмкин, ул браузерга нигезләнгән дот-плот барлыкка китерә.
Зоонимика
Зоонимика (грек. ζω̃ου — 'хайван' и ὄνομα — 'исем, ат' ) —  ономастиканың хайван, кош-корт кушаматларын өйрәнә торган тармагы.
Кече Рошня
Кече Рошня — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Ингушетия, Төньяк Осетия — Алания Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Рошня елгасының сул ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, инештән Грозный каласына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Левая Лэрухэй-Яха
Сул Лэрухэй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лэрухей-Яха елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ваганова (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Косьцельна-Гура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5079) Brubeck
(5079) Brubeck — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 16 февралендә галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 DB» саналган.
Груато (Падова)
Груато — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Груато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
GSC8911-3380
GSC8911-3380 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Руптура
Руптура — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буфлебен
Буфлебен (Bufleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ливезь (коммуна, Вилча)
Ливезь — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Хендерсон (округ, Иллинойс)
Хендерсон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Окуока шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1841 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 981 км² тәшкил итә.
Парталоа
Парталоа — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Харь-Яга (елга)
Харь-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.
Парталоа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Харь-Яга (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эйтмяны
Эйтмяны (Эйтмяны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Камьяна Поруба
Камьяна Поруба — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Макаравичы (Бабруйский районы)
Макаравичы  (Макаравічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Смеречне
Смеречне — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канаделу
Канаделу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Каранфиллер (Чине)
Каранфиллер (Karanfiller) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яссыкышла (Доганъюрт)
Яссыкышла (Yassıkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Доганъюрт илчесенә караган бер авыл (köy).
Раил Садриев
Раил Садриев, Раил Илдар улы Садриев, Раиль Ильдарович Садриев (1966 елның 14 октябре, СССР, РСФСР,  Татарстан АССР, Буа районы, Адав-Толымбай) — Буа дәүләт драма театры сәнгать җитәкчесе―директоры, Татарстанның атказанган (2008) һәм халык (2018) артисты, Дамир Сираҗиев премиясе лауреаты (2015).
Тәрҗемәи хәле
1966 елның 14 октябренда Татарстан АССР Буа районы Адав-Толымбай авылында туган. Казан дәүләт университетынының тарих факультетын тәмамлаган (1993).
Чебенчел кошлар
Чебенчел кошлар (чебентоткыч кошлар, Muscicapidae) — чыпчыксыманнар отрядының кошлар гаиләлеге. Чыпчыктан кечерәк, шактый ук киң яссы томшыклы кошлар. Агач куышлыгына оялыйлар. Күчмә кошлар.
Русиядә очрый торган төрләр
Татарстанда ак муенлы чебенчел, кече чебенчел, чуар чебенчел, соры чебенчел очрыйлар.
Бюсси-ле-Пуа
Бюсси-ле-Пуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Стара Дембова-Воля
Стара Дембова-Воля — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сульмежице-Колёния
Сульмежице-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прад-ле-Лез
Прад-ле-Лез — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Идиома
Идиома (гр. idioma) — сүзлек берәмлеге сыйфатында теркәлә торган, кимендә ике сүзле һәм үзенчәлекле мәгънәле тотрыклы сүзтезмә.
Г. Ахунҗанов, татар тел белемендә идиомаларны тикшереп, алар составына фразеологик берәмлекләрне, мәкаль, әйтем, афоризмнарны, канатлы сүзләрне дә кертеп, «фразеология» термины урынына «идиоматика» терминын тәкъдим итә.
(12201) 1981 ED12
(12201) 1981 ED12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Идиома
Аларның 12 төрен аера:
(12201) 1981 ED12
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ED12» саналган.
Всеволожск
Всеволожск (Всеволожск) — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарихы
Лубья елгасы үзәнендә урнашкан хәзерге Всеволожск территориясендә беренче җирлек 1500 елда ук телгә алына. 1580 елда, Кексгольм алганнан соң, Карелия картасында, шведлар авылы билгеләп үтелә. Lubiaby, швед теленнән тәрҗемә иткәндә Лубья авылы дигән сүз.