cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шикәр авыруы
Менопауза һәм диабет
Шикәр диабеты ике төрле була һәм икенче төр диабет белән авыручыларның саны бик күпкә артык. Икенче төр диабет хатын-кызларда күп очракларда климактерик чорда башланып китә. Шуңа күрә менопауза барышына шикәр диабеты йогынтысы мәсьәләсе бүгенге көндә хатын-кызлар сәламәтлеген саклауда зур урын алып тора. Бер-берсен авырайта торган бу ике халәт нәтиҗәдә үлемгә китерүче авырулар барлыкка килү куркынычын арттыра. Шикәр диабеты белән авыручының менопауза : чоры башланса, углевод алмашының декомпенсациягә (авыру организмда функциональ бозылуларны һәм структур үзгәрешләрне төзәтү механизмнарының җитәрлек эшләмәве яисә тулысынча югалуы) китерү куркынычы туа һәм бу шикәрне киметү чараларын арттыруны таләп итә.
Икенче яктан, авыру хатын-кызларның күбесе, углевод алмашы бозылу нәтиҗәсендә, бу чорны башкаларга караганда авыррак уздыра. Бу хәл шул ягы белән дә начар: шикәр диабеты фонында менопауза сәламәт хатын-кызларга караганда 3-4 ел иртәрәк башланып китә. Россиядә төньяк климатик шартлар күбрәк булганлыктан, хатын-кызларда климакс иртәрәк күзәтелә. Бу чор Россиядә якынча 45-47 яшьтә башлана (Франциядә — 50-53 яшьтә), димәк, шикәр диабеты белән авыручы хатын-кызлар бу үзгәрешне 42-43 яшьтә көтәргә тиеш. Иртә климакска психик-эмоциональ бозылу да китерергә мөмкин. Бик, күп хатын-кызларның менопаузасы симезлек белән бәйле. Тән массасы арту инсулин бүленеп чыгуның көчәюенә китерә, нәтиҗәдә, күзәнәкләрнең - инсулинга сизгерлеге югала, канда шикәр арта башлый. Инсулинның күп бүленеп чыгуы башта углевод, тора-бара май, шулай ук холестерин алмашы процессын боза. Алга таба вак һәм эре кан тамырларында катлауланулар барлыкка килә. Беренчеләре күзнең челтәр катлавын, бөерләрне кан белән тәэмин итүгә кагылса, икенчеләре йөрәк миокардын һәм баш миен зарарлый. «Климактерик диабет» вакытында йөрәк һәм баш мие кан тамырларының склерозлашу процессы кискен характерда бара, яман сыйфатлыга әверелә, кан тамырларында тромбоз барлыкка килү, инсульт һәм инфаркт куркынычы арта. Сидек бүлеп чыгару һәм җенси функция бозыла. Бу халәткә беренчедән, глюкозурия (сидектә глюкоза булуы), компенсацияләшмәгән диабет
башлану, икенчедән, менопауза чорында эстроген гормоны җитешмәгәнлектән, сидек чыгару юлларының лайлалы тышчасы атрофиясе, өченчедән, диабет вакытындагы вегетатив полиневропатия китерә. Моның нәтиҗәсендә сидек куыгының тулуын контрольдә тотучы рецепторларның сизгерлеге кими.
Глюкозурия һәм лайлалы тышчаның атрофиясе сидек уздыру юлларына авыру йогу куркынычын арттыра. Стресска бәйле сидек тотмау башлана.
Бу — хатын-кызның тормыш сыйфаты начарлануының берседер, бәлки.
Авыруны ике белгеч — эндокринолог һәм гинеколог бергә тикшерергә тиеш. Даруларны канда күпме холестерин булуга карап һәм канның оешучанлыгын тикшереп билгелиләр. Авыруларга кан составындагы шикәрне генә түгел, кан басымын, гәүдә массасын даими рәвештә үлчәп торырга кирәк. Ашау рационыннан терлек майларын, чистартылган угле­ водларны чыгару таләп ителә. Тәүлеклек ризыкның туклыклыгы 1500 ккал дан артмаска тиеш. Даими физик йөкләнеш (көненә 30 минуттан да ким җәяү йөрмәскә) булдырырга тырышыгыз, тәмәке тартуны, спиртлы эчем­ лекләр эчүне ташларга кирәк.
Климактерик чорда хатын-кызларның күкәйлекләрендә эшләнеп чыга торган гормоннар дефицитын дару рәвешендәге гормоннар белән компен­ сацияләп була. Бу — хатын-кызларны менопауза вакытында төрле катлау­ ланулардан коткарырга булыша. Кызганычка каршы, Россия хатын-кызлары мондый даруларны сирәк кулланалар. Көнбатыш илләрендәге климакс чорына җиткән хатын-кызларның 90 % ы мондый даруларны кире какмый.
Менопауза вакытында диабет катлаулануларын дарулар белән дәвалау гына түгел, пациентканың сәламәт тормыш режимы саклавы һәм бу режимны төгәл үтәп алып бара белүе дә кирәк.
БАЛАДА ШИКӘР ДИАБЕТЫ
Эндокрин системага бәйле авырулар арасында балаларда шикәр 9 диабетының киң таралуын искә алырга мөмкин. Ул күкрәк яшендәге а сабыйларда да, өлкәнрәкләрендә дә очрый. Ешрак мәктәп яшендәге балалар да күзәтелә. Шикәр диабетының беренче билгеләре (грипп һ.б 9 кебек) йогышлы авырулар, физик һәм психик имгәнүләрдән соң күзәтелә. Бу авыру турында сүз алып барганда, нәселдәнлекне истән чыгарырга ярамый. Әгәр сабыйның әти-әнисе яки берәр туганы шикәр диабеты белән авырган икән, баланың да авыруы мөмкин.
Бу чирне шикәр диабеты дип атауның сәбәбе шунда: авыру вакытында организмда шикәр-глюкоза әйләнеше бозыла һәм аның иң характерлы билгесе—сидектә шикәрнең күбәюе күзәтелә. Кандагы глюкоза ашказаны асты бизе күзәнәкләрендә эшләнә торган махсус гормон — инсулин белән көйләнә. Инсулин әйләнеше бозылу канда глюкоза дәрәҗәсе кимүгә китерә (гипогликемия) һәм бөерләрнең шикәрне канда тотып тору сәләте бозыла.
Шул сәбәпле глюкоза сидек белән бүленеп чыга (глюкозурия).
Шикәр диабетының төп билгеләре: еш сиясе килү, яхшы аппетит булса да ябыгу, лайлалы тышчалар һәм тиренең кибүе. Балаларның тиресе кычыта, эренле бетчәләр барлыкка килә, иммунитет кимү сәбәпле, сызлавыклар чыгуы мөмкин. Баланың үз-үзен тотышы да үзгәрә: ул тиз кызып китүчәнгә әйләнә, тиз арый башлый, аның еш кына башы авырта. Тикшерү барышында авыруның сидегендә шикәр (глюкоза) һәм ацетон Я табыла, канда глюкоза дәрәҗәсе арта. Шикәр диабетын дәвалау озак һәм даими алып барыла, дәва — инсулин препаратларын куллануга, билгелән диетаны саклауга нигезләнә. Инсулин белән дәвалау организмда җи геп бетмәгән бу гормон нисбәтен тулыландырудан гыйбарәт. Ашказаны асты бизенең тукымаларында аның кимүен туктату дигән сүз. Инсулин терапиясе авыруның нәтиҗәләрен шактый киметергә ярдәм итә, матдәләр алмашының яхшыруына китерә.
Инсулин кертү һәм препаратлар сайлау бары тик табиб-эндокринолог тарафыннан гына башкарыла.
Диетаны тиешенчә саклау бик әһәмиятле. Көнгә 5 тапкыр ашарга тәкъдим ителә: иртәнге аш, икенче иртәнге аш, көндезге аш, төшке аш, кичке аш.
Болай туклану азык матдәләренең организмга көн дәвамында тигез керүен тәэмин итә. Баланың рационында майлар һәм углеводларның күпме булуын тикшереп торырга, ә артып киткәндә, аларны азрак бирергә кирәк.
Шикәр диабетын дәвалауның әһәмияте турында яхшы белергә кирәк.
Табибның бөтен күрсәтмәләрен төгәл үтәү генә авыруны туктатырга ярдәм итәчәк. Шикәр диабеты катлауланып киткәндә, гипергликемия һәм гипогликемия булу хәлсезлеккә, ә кайбер очракта комага китерергә мөмкин. Бу очракта ашыгыч медицина ярдәме таләп ителә.
Күктерек (Казталов районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Берга (Торино)
Берга  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Берга Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лас Паланкас (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Лас Паланкас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Лас Паланкас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Ширинкөй (Тиреболу)
Ширинкөй (Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла Кампана (Асколи Пичено)
Ла Кампана  — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ла Кампана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Писарота (Алесандрия)
Писарота — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
EIF4ENIF1
EIF4ENIF1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Короугвице
Короугвице (Korouhvice) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Астравы (Чэрвеньский районы)
Астравы  (Астравы ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чески Уезд
Чески Уезд (Český Újezd) — Чехиянең Устецк крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Споияно (Арецо)
Споияно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Айдогду (Токат)
Айдогду (Aydoğdu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Споияно (Арецо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күктерек (Катонкарагай районы)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Бергаҗоло (Алесандрия)
Бергаҗоло  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бергаҗоло Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
EIF4G1
EIF4G1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Әхлакый аң
Әхлакый аң ул — кешеләрнең җәмгыятьтәге күренешләргә, кешеләр һәм социаль төркемнәр арасындагы мөнәсәбәтләргә карата формалашкан хисләре, карашлары җыелмасы.
Писатола (Ровиго)
Писатола — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ширинкөй (Чаэли)
Ширинкөй (Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Писатола (Ровиго)
Географиясе
Писатола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Леонидес Рико Преса, Предио ла Кахита (Комонфорт)
Географиясе
Леонидес Рико Преса, Предио ла Кахита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Сполварине (Верона)
Сполварине — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сполварине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күктерек (Костанай өлкәсе)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ла Петакилья, Эль Милагро (Агваскальентес)
Ла Петакилья, Эль Милагро — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
EIF4G2
EIF4G2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Короугев (Свитави)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Кампаньина (Ровиго)
Ла Кампаньина  — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ла Кампаньина Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Капулин (Сан Мигел де Альенде)
Эль Капулин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Капулин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Чески Хлоумек
Чески Хлоумек (Český Chloumek) — Чехиянең Карловы Вары крае районында урнашкан авыл.
Эль Капулин (Сан Мигел де Альенде)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Чески Хлоумек
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Айдогмуш (Кечиборлу)
Айдогмуш (Aydoğmuş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Кечиборлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Бергала (Савона)
Бергала  — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
EIF4G3
EIF4G3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бергала (Савона)
Географиясе
Бергала Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Астравляны (Мядзельский районы)
Астравляны  (Астраўляны ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Писионе (Вибо Валенция)
Писионе — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Писионе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ширинкөй (Килимли)
Ширинкөй (Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Килимли илчесенә караган бер авыл (köy).
Коллективлык
Коллективлык (лат. coligo — берләшү, берләштерү) - кешелек дөньясында күмәк хезмәт итеп яшәү. Моның төп сәбәбе — объектив ихтыяҗ. Кеше — социаль җан иясе. Шунлыктан ул башка кешеләрдән аерым яши дә, зур эшләр башкара да алмый. Кешеләр борын заманда ук күмәкләшеп яшәүнең, бергәләп эш итүнең зарурлыгын аңлаганнар. Татар халкы моны үзенең мәкальләрендә үк чагылдырып килгән: «Аерылганны аю ашар, бүленгәнне бүре ашар». Чыннан да, кыргый хайванга ауга чыкканда кешеләр, үзләренең уңышсызлыкка очрау мөмкинлеген алдан күрәзәләп, күмәк эш итүнең кулайрак һәм берләшеп гамәл кылуның нәтиҗәлерәк икәнен күргәннәр.
Кешеләрнең күмәкләшеп яшәве аларда үзара килешү, бер-берсенә инану, ярдәм итешү омтылышларын тәрбияли. Әмма хосусый милек барлыкка килү белән бу сыйфатларга кырау төшкәндәй була. Кешеләрнең түбән хисләре һәм омтылышлары — комсызлык, карунлык, байлыкка табыну, караклык — алгы планга чыга башлый. Кешеләр арасында бер-берсеннән читләшү, үзара дошманлык мөнәсәбәтләре көчәя.
Ла Капана (Пистоя)
Ла Капана  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сполетино (Витербо)
Сполетино — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ла Капана (Пистоя)
Географиясе
Ла Капана Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Сполетино (Витербо)
Географиясе
Сполетино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Ла Капана (Пистоя)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лас Паланкас (Петатлан)
Географиясе
Лас Паланкас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Короужне
Короужне (Koroužné) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Фило де Акатепек (Малиналтепек)
Фило де Акатепек — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фило де Акатепек Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Күктерек (Павлодар өлкәсе)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
EIF4H
EIF4H —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Леополдо Зуньига Годинез, Лос Окалос (Санта Круз де Хувентино Росас)
Леополдо Зуньига Годинез, Лос Окалос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Леополдо Зуньига Годинез, Лос Окалос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Бергамаско (Павия)
Бергамаско  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Бергамаско Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Күктерек (Саркан районы)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Айдогмуш (Чай)
Айдогмуш (Aydoğmuş) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Чай илчесенә караган бер авыл (köy).
Честетин
Честетин (Čestětín) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Писоло ди Сопра (Верона)
Писоло ди Сопра — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Писоло ди Сопра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Капанина (Пиза)
Ла Капанина  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ла Капанина Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Пьедад (Эль Льяно)
Ла Пьедад — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Ширинкөй (Бартын)
Ширинкөй (Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Шовинизм
Шовинизм (франц. chauvinisme) — терминның оригиналь һәм төп мәгънәсендә, милләтчелекнең иң чик формасы, берәүләрнең үз милләтен башка милләтләрдән өстен куеп, башка милләт вәкилләрен кимсетү, аларның җирләрен басып алуны һәрьяктан аклау пропагандасы алып бару. «Шовинизм» термины француз язучысы T. Коньяр комедиясендәге Никола Шовен исемле персонажга бәйләнгән. Персонажның прототибы (шул исемдәге француз солдаты) Наполеонны күккә чөеп йөргән булган.
Термин мәгънәсе үзен берәр сәяси төркем белән билгеләгән кешенең анарга чамадан тыш тарафдарлыгын, аеруча көндәш төркемнәргә карата начарлык теләү яки күрәлмаучанлык хисләре булганда.
EIF5
EIF5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Шовинизм
Соңгы арада ирләр шовинизмы термины киң тарала башлый.
Милләтчелек мәгънәсендә
Мәсәлән, Беренче бөтендөнья сугышына хәтле Россия үзенә буйсындырылган дәүләтләрне «халыклар төрмәсенә» әверелдерә. Икенче бөтендөнья сугышы елларында бөек державачыл шовинизм сәясәтен Алмания фашистлар партиясе уздыра башлый. Немец милләте иң югары раса дип игълан ителә, башка халыклар, бигрәк тә славяннар һәм яһүдләр, «түбән раса» дип бәяләнә, һәм төрле концлагерьларда юк ителүгә дучар була.
Сексизм кебек
"Ир кешеләрнең шундый кыланышлары еш кыз-хатыннар янында туган болганыш хисләреннән арыну өчен аңсыз кулланылган ритуал белән бәйләнелә."
Ир кешеләр шовинизмы феминист хәрәкәтенең барлыкка килүеннән күпкә иртәрәк күзәтелә башлана, һәм эзләнүләр расачылык һәм дини карашлар нигезендә [[җинаять кылу (ингл.)]] кебек үк озактан таралган ышаныч һәм гамәлгә кергән кыланыш булуын күрсәтә.
Дини-мәдәни һәм географик таралышы
Ир кешеләр шовинизмы күп мәдәниятләрдә пәйда була. Яһүдилек дини традицияснең классик төшенчәсе, Христианлыктагы ир кешеләрнең өстенлек комплексы өчен озактан тәнкыйтьләнә. Гарәп традициясе кыз-хатыннарның үзләрен түбәнчелек белән тотуларын көтә, аларның җәмгыяви нормасы буларак кыз-хатыннарга кешеләр арасына чыкканда үз битләрен һич күрсәтмәскә кирәклеген алга сөрә. Ислам дине (иң азыннан номиналь яктан) ир кешеләрнең шовинизмын тоеп, җенесләрнең тигез булуын ассызыкласа да, ислам гадәтләрен тотучы мөселманнар күпләп яшәгән яки шәригать кануннары гамәлдә булган илләрдә һәм территорияләрдә кыз-хатыннарының статусы XXI гасырда да бик түбән кала бирә. Һинд дине һәм Һинд мәдәни практикасы кыз-хатыннарның статусын кискен билгеләмәсә дә, күп консерватив лидерлар һәм гурулар рәсми буларак хатын-кызларның түбәнчелеге турында либеральрәк һиндлеләр белән сүз һәм гамәли бәрелешләргә китерүче карашларын алга сөрүен дәвам итә.
Коруна (Свитави)
Коруна  (Koruna) — Чехиянең Пардубице крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Индивидуальлек
Индивидуальлек — кеше холкындагы, аның уй-фикерендәге шәхеснең иреклелеген, бәйсезлеген абсолют дәрәҗәгә күтәрүче принцип.
Бу принцип Борынгы Һиндстанда чарваклар агымында урын таба, һәм ул югары катлауларга каршы юнәлдерелгән була. Чарваклар җәмгыятьтә тигезлекне, һәр шәхескә үз ихтыяҗына карап үсү мөмкинлеге бирүне таләп итеп чыгалар. Заманында ул алгарыш тенденциясен үзенә туплаган була.
Шәхеснең теләкләрен иң алгы планга куеп гамәл итү кайбер борынгы грек философларына да хас була. Протагорның «кеше — һәрнәрсәнең үлчәме» дигән тәгъбире иң мәшһүр принципка әверелеп китә. Шундый ук омтылышларны Эпикур белән Лукреций Кар фәлсәфәләрендә дә күрергә тырышучылар була (бусы — бәхәсле мәсьәлә). Ләкин алар өчен беренче урында шәхес иреге проблемасы тора.
Астрашыцки Гарадок
Астрашыцки Гарадок (Астрашыцкі Гарадок ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.
Индивидуальлек
Соңрак, Яңарыш чорында, эпикуреизм үзен католик чиркәү принципларына каршы чыккан тенденция дип таныта. Ьәм бу тенденция белән протестантлар идеологиясенең якынлыгын күрү читен түгел. Шушы ук позицияне Яңа заман философлары Ф. Бэкон, T. Һоббс, Дж. Локк, Б. Спиноза да яклап чыгалар. Ләкин буржуаз мөнәсәбәтләрнең көчәя баруы шәхси, индивидуальлек принципларын алгы планга чыгара башлый, ә буржуаз мөнәсәбәтләрнең ныгый барган саен бу сыйныфта индивидуальлек доминанта ролен яулап ала һәм буржуаз стройның төп идеологиясен тәшкил итә башлый.
Астрашыцки Гарадок
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Индивидуальлек
Көнбатыш философларының күпчелегенә индивид мәнфәгатьләрен коллектив мәнфәгатьләренә каршы кую хас. Бу тенденция Г. Маркузе, C. Хук хезмәтләрендә дә чагыла. Ьәм индивидуальлек Көнбатыш илләрдәге кешеләрнең психологиясе өчен характерлы сыйфат та.
Күктерек (Сарыагач районы)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Честин (Янков)
Честин  (Čestín) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Сполина (Верона)
Географиясе
Сполина Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Честин (Янков)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
EIF5A
EIF5A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Честин (Янков)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Писоло ди Сото (Верона)
Писоло ди Сото — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Писоло ди Сото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фило де Арена (Акатепек)
Фило де Арена — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фило де Арена Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Ла Карая (Пистоя)
Ла Карая  — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ла Карая Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Пьедрера (Асьентос)
Ла Пьедрера — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Лас Паланкас, Ла Галера (Текпан де Галеана)
Географиясе
Лас Паланкас, Ла Галера Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Сполторе (Кьети)
Сполторе — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сполторе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Айдогмуш (Муҗур)
Айдогмуш (Aydoğmuş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Муҗур илчесенә караган бер авыл (köy).
Альтруистлык
Альтруистлык (фран. altruisme, лат. alter - үзеңнән башка) — дин кардәшеңә кайгыртучанлык күрсәтүне чагылдыручы әхлакый принцип. Альтруистлык термины Oгюст Конт тарафыннан кертелгән булса да, (әхлакый) күренеш буларак, ул борынгы замандагы дини һәм әхлакый теорияләрдә үк (Һиндстан) барлыкка килә. Соңрак ул христианнар моралендә урын таба («Дин кардәшеңне үзеңне яраткан кебек ярат»).
Бергамина (Бергамо)
Бергамина  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Альтруистлык
Альтруистлык теоретик планда XVIII гасырда инглиз һәм француз мәгърифәтчеләре тарафыннан эшкәртелә башлый. Инглиз галимнәре A. Шефтебери һәм Ф. Хатчесон игелек принципларын кешеләрнең табигатендә тумыштан ук килгән сыйфат дип санап, аны бизәп, эстетик планда бирергә тырышалар. Мәсәлән, Хатчесон кеше сөючәнлек сыйфатын эвдемо-низмга каршы куеп, ягъни утилитарлыктан «чистартылган» рәвештә күрергә тели.
Ширинкөй (Бига)
Ширинкөй (Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Бергамина (Бергамо)
Географиясе
Бергамина Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
EIF5A2
EIF5A2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Бергамина (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корунка (Чермна над Орлици)
Корунка  (Korunka) — Чехиянең Кралове Градец крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Пит (Торино)
Пит — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Пит Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эль Капулин (Сан Фелипе)
Эль Капулин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Эль Капулин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
EIF5AL1
EIF5AL1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Күктерек (Түлкебаш районы)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Астровки (Бярэзинский районы)
Астровки  (Астроўкі ) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Леополдо Перез Лозада (Сан Хосе Итурбиде)
Леополдо Перез Лозада — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Леополдо Перез Лозада Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Честин
Честин (Čestín) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Карневала (Парма)
Географиясе
Ла Карневала Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Бергамини ди Сото (Виченца)
Географиясе
Бергамини ди Сото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Спонда (Бергамо)
Спонда — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Спонда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Пьедрера (Ринкон де Ромос)
Географиясе
Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
Айдогмуш (Сивас)
Айдогмуш (Aydoğmuş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Ширинкөй (Гөкчеада)
Ширинкөй (Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Гөкчеада илчесенә караган бер авыл (köy).
EIF5B
EIF5B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Питагора (Порденоне)
Питагора — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фило де Гальо (Малиналтепек)
Фило де Гальо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Фило де Гальо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Күктерек (Вәлиханов районы)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Корунни
Корунни (Korunní) — Чехиянең Карловы Вары крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Либрамьенто Леон-Саламанка (Ирапуато)
Либрамьенто Леон-Саламанка — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Либрамьенто Леон-Саламанка Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Честице (Ржихнов над Кнежноу)
Честице  (Čestice) — Чехиянең Кралове Градец крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лас Паланкильяс (Текпан де Галеана)
Лас Паланкильяс — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Честице (Ржихнов над Кнежноу)
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Лас Паланкильяс (Текпан де Галеана)
Географиясе
Лас Паланкильяс Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Честице (Ржихнов над Кнежноу)
Демография
Халык саны динамикасы:
Лас Паланкильяс (Текпан де Галеана)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Күктерек (Үръяр районы)
Күктерек (Көктерек) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Эгоистлык
Эгоистлык (франц. egoisme, лат. ego — мин) — кешенең барлык эшчәнлегендә шәхси мәнфәгатьләрне төп мотив, предетларны, күренешләрне бәяләүдә төп үлчәм дип саный торган принцип.