cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маральник-2
Маральник-2 (Маральник-2) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Форт-Шо (Монтана)
Форт-Шо  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Шо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биркенбойль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фербер (кратер)
Фербер — Венера планетасының -26.4°N, -12.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 23,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фербер кратеры Эдна Фербер хөрмәтенә аталган.
Вице (Лодзь воеводалыгы)
Вице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Негони (Мичиган)
Негони  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Негони шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2123
NGC 2123 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Аугустово (Млавский повяты)
Аугустово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
178 (сан)
178 (йөз җитмеш сигез) - 177 белән 179 арасындагы натураль сан.
Кампозазко (Җенова)
Кампозазко — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозазко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Азәрбайҗанның танылган аш-сулары
Азәрбайҗанның танылган аш-сулары — азәрбайҗаннарны милли ашларына керә. Азәрбайҗан милли ризыгы төрле, мәсәлән, сөт, ит, он, яшелчә һ. б. бар. Шулай ук ризык әзерләү һәм куллану ысуллары төрле. Узган гасыр ризыклары шулай ук кешенең географик шартларына һәм социаль хәленә карап аерыла.
Төрле яшел тәмләткечләр:, кресс-салат, яшел һәм кара рәйхан, шөет, кориандр, борыч, кинза, тархун(эстрей), яшел суган, кисличник һ. б. киң таралыш алды.
Азәрбайҗан ашханәсе үзенчәлекләре
Азәрбайҗан ашханәсендә киң таралыш шашлык һәм тандырда аш-су алды. Төрле эчемлекләр, тәм-томнарда шулай ук бар. Азәрбайҗан ашханәсе үзенчәлеге-төрле ризыклар әзерләү өчен сарык ите куллану. Азәрбайҗаннар сыер, кош, балыкны аз таләп итәләр. Азәрбайҗан ашханәсе формалаштыруга Ислам таләпләре йогынты ясаган, нәтиҗәдә, анда гадәттәгечә дуңгыз ите ашлары һәм хәмерле ризыклар тәкъдим ителмәгән. Азәрбайҗан кулинариясенең тагын бер үзенчәлеге-ашларга төрле тәм-томнар һәм яшел тәмләткечләр бирә: ачы һәм хуш исле борыч, базилик, корица, канәфер, укроп,, кинза, тмин һәм башкалар. Бигрәк тә шафранша һәм сумахга тукталырга кирәк.
Азәрбайҗанның кайбер ризыклары махсус савыт-сабада әзерләнә. Әйтик, пити махсус питишницаларда әзерләнә. Кебаба һәм люля-кебаба әзерләү өчен төрле шпажкалар кулланалар.
Кайнар ашлар
Пылау
Итле ризыклар
Иттән аш-су бик күп төрле. Иң яраткан ит булып-сарык ите санала. Яңа сарык һәм сыер итеннән басдырма пешерәләр, шулай ук аннан шашлык ясыйлар. Иң киң таралган ризык булып пити һәм бозбаш санала.
(288) Главка
(288) Главка  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1890 елның 20 февралендә Карл Лютер тарафыннан Дюссельдорф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Жегелия
Жегелия — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Леспюг
Леспюг — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Елшевник
Елшевник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хоенцин-Шум
Хоенцин-Шум — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мальчезине
Мальчезине — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Эксермон
Эксермон (Exermont) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18.29 км².
Мерҗимеккөй (Ташова)
Мерҗимеккөй (Mercimekköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (köy).
Фортин (Монтана)
Фортин  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фортин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мора-Яха
Мора-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Паровы-Хадуттэ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Соры көртлек
Соры көртлек (кыр тавыгы, Perdix perdix) — кыргавыл кошлар семьялыгыннан кыр тавыклары ассемьялыгының көртлекләр ыругының бер төре.
Озынлыгы 35 см, авырлыгы 600 г чамасы. Каурыйлары соры төстә, түшендә аксыл коңгырт тап бар. Европа һәм Көнбатыш Азиядә таралган. Кырларда, вак куаклы болыннарда, далаларда, урман полосаларында яши. 14–18 күкәй сала. Сунарчылык объекты. Йортта үрчетеп була.
Магнитлы-резонанслы томография
Магнитлы-резонансы томаграфия (МРТ) ярдәмендә рәсем алу кыска электромагнитлы импульс йогынтысында тукымалардагы водород атомнары (уңай корылган протоннар) ядрәләреннең тәртипләре үзгәрүгә бәйле.
Физик мәсләкләр
Импульстан соң ядрәләр гадәти торышына кайта һәм сеңдерелгән энергиянең бер өлешен тарата, аны сизгер радиоалгычлар кабул итә. КТ-тан аермалы буларак, МРТ-да авыру электромагнитлы нурланышка дучар булмый. Тикшерелгән тукымалар үзләре электромагнитлы нурланыш чыганагына әйләнә, ул билгеле бер көч һәм вакыт күрсәткечләре белән сыйфатлана. Билгеләнгән сигналлар компьютер белән эшкәртелә һәм томографик проекция буларак күрсәтелә, төрләре: (а) күчәрле, (б) таҗлы, (в) урталай
Рәсемнәр алу тәртибе
МРТ ярдәмендә баш миен тикшергәндә Т1 һәм Т2-эленмә томограммалар алына. Эленмәлек магнит кырын сүндергәннән соң кузгатылган протоннарның тынычлану вакытын үлчәгән ике ысулына кагыла. Организмда төрле тукымаларының тынычлану вакыты аерыла һәм бу үзенчәлек буенча T1- яки T2-эленмә томограммалар аерылып тора (ягъни томограмманың билгеле бер төрендә тукыманы яхшырак чагылдыру белән). Тәҗрибәдә гадәттә ике ысул да кулланыла.
1.Т1-эленмә томограммалар гадәти анатомияне яхшырак чагылдыра. Пыяласыман җисем һәм арка мие сыекчасы томограммада түбән интенсивлы (караңгы) төзелешләр, ә май тукымасы, кан һәм контрастлы матдәләр - югары интенсивлы (якты) булып күренә.
2.  Т2-эленмә томограммалар патологик үзгәрешләрне чагылдыру өчен куллану яхшырак, чөнки су югары интенсивлы төзелешкә охшаган. Димәк шешкән аномаль тукыма (мәсәлән, ялкынсынганда) тирә-яктагы гадәти тукымалар белән чагыштырганда яктырак күренәчәк. Арка мие сыекчасы һәм пыяласыман җисемдә зур күләмдә су бар һәм алар да гиперинтенсив төзелешле күренешле була. Кан тамырлары, томаланмаган булсалар, T2-эленмә томограммаларда караңгы булып күренә (рәс. 2.33б, г, е).
NB Сөяк тукымасы һәм кальцификатлар МРТ-да начар күренә.
Контрастлы көчәйтү
1.  Гадолиний электромагнит кырына урнаштырылганда магнитлы үзлекләргә ия була алган матдә. Әгәр кан-ми киртәсе бозылмаса, венага кертелгән препарат тамырлар юлында кала. Препарат шешләрне һәм ялкынсыну чыганакларын контрастлый һәм алар томограммаларда якты өлкәләр кебек күренә; гадолиний Т1-эленмә томограммаларда гына күренә. МРТ-ны гадолинийны керткәнче (рәс. 2.34а) һәм аннан соң (рәс. 2.34б) башкару яхшырак була. Аралык сыйфатын яхшырту өчен махсус кабул итүче кәтүген кулланырга була. Гадолинийны йодлы препаратларны кулланганга караганда куркынычсызрак: каршы йогынтылар сирәк очрый һәм чагыштырмача куркынычсыз (мәсәлән, укшыту, кычыткан бизгәге һәм баш авырту).
2.  Май тукымасыннан сигналны басу орбита МРТ-сын башкарганда кулланыла, чөнки гадәти T1-эленмә томограммадагы май тукымасының ачык сигналы орбитадагы башка төзелешләрне еш каплап тора. Май тукымасыннан ачык сигналны бетерү орбитаның гадәти төзелешләр (КН һәм экстраокуляр мускуллар) шулай ук ​​шешләр, ялкынсыну чыганаклары һәм тамырлы үзгәрешләрнең сыйфатлырак рәсемен алырга мөмкинлек бирә. Орбитаның МРТ-сында май тукымасыннан сигналны басуның ике ысулын кулланалар: а)  гадолиний кулланылган T1-рәвешендә майлы туенуы. Бу сигналның аномаль көчәю өлкәләрен чагылдырырга мөмкинлек бирә (мәсәлән, КН тышчасы), ә T1 рәвешендә орбитаның май тукымасыннан ачык сигнал басылачак. (рәс. 2.34в, г). б) STIR (кыска T1-рәвеше белән торгызу инверсиясе) интраорбиталь бүлектәге КН-ның эчке бүлекләре зарарлануларын ачыклаганда контрастлы көчәйтүнең иң яхшы ысулы санала. (мәсәлән, оптик неврит — рәс. 2.34д). STIR-да май тукымасыннан сигнал киеренкелеге бик түбән, шул ук вакытта судан ул югары булып кала. Аларны тикшерү нәтиҗәсе итеп тасвирларга була.
3.  FLAIR (хәрәкәт итүче сыекчалардан сигналны басу белән импульслы эзлеклелек). Бу T2-эленмә томограммаларда арка мие сыекчасының якты рәсеме басыла, бу демиелинизациянең перивентрикуляр чыганаклары кебек якында урнашкан патологик үзгәрешләрне яхшырак чагылдырырга мөмкинлек бирә (рәс. 2.34е).
Чикләүләр
•     Бу ысул сөяк тукымаларын чагылдырырга мөмкинлек бирми (ул кара булып күренә), тик бу аны башкарырга киртә түгел.
•     МРТ яңа кан савуларны күрсәтми, шуңа ысул баш эчендәге кискен кан китү белән авырулар өчен күрсәтелмәгән.
•     Магнитлы имплантат булган авыруларга МРТ ясарга ярамый (мәсәлән, йөрәк ритмын тотучылар, күз эчендәге чит җисемнәр һәм аневризмадагы ферромагнитлы клипсалар).
•     Бу ысул авыру белән элемтә булуын һәм аның хәрәкәтсез ятуын күздә тота.
•     МРТ-ны клаустрофобия белән авыруларга башкару кыен.
Нейроофтальмологиядә МРТ өчен махсус күрсәтмәләр
МРТ баш эчендәге үткәрү юллары зарарланганда сайлау ысулы санала. Югары сыйфатлы рәсемнәр алу өчен радиологка зыян күргән өлкәне һәм мөмкин булган патологияне күрсәтергә кирәк.
1.  Күрү нервы STIR рәвешендә таҗлы томограмма белән T1-рәвешендә таҗлы яки күчәрле проекция белән май тукымасы сигналын басу һәм гадолиний белән контрастлы көчәйтү белән бергә яхшырак чагыла (кара рәс. 2.34д). Күчәрле Т1-эленмә томограммалар гадәти анатомияне яхшырак күрсәтә. МРТ кулланып КН-ның интраорбиталь өлешенең (мәсәлән неврит, глиомалар) һәм аның интракраниаль таралган шешләрен ачыклап була.
2.  КН-ның тышчалары зарарлану (мәсәлән менингиомалар) T1- һәм T2-эленмә томограммаларда якынча бер үк сигнал киеренкелегенә ия, ләкин гадолиний белән контрастлы көчәйтүдә күпкә яхшырак күренә. (кара рәс. 2.34а).
4.  Каверноз синус патологиясе таҗлы томограммаларда яхшырак күренә. Контрастлы көчәйтү рәвеше кирәк булырга мөмкин.
5.  Күрү анализаторы юлларының интракраниаль бүлекләре (мәсәлән ялкынсыну, демиелинлашу һәм неопластик барышлар, тамырлар патологиясе).
6.  Интракраниаль аневризмалар кайвакыт гадәти МРТ ярдәмендә ачыклап була. Бу патологиядә шулай ук магнит-резонанслы ангиографияне (МРА) кулланып була, тик ул аневризманы шикләнгәндә беренчел ачыклау ысулы булмаса да (алга таба кара).
NB КТ һәм МРТ рәсемнәрен бер-берсеннән аеру җиңел, чөнки сөяк тукымасы КТ-да ак булып күренә һәм МРТ-да төгәл күренми.
179 (сан)
179 (йөз җитмеш тугыз) - 178 белән 180 арасындагы натураль сан.
Черна-Могила (Бургас өлкәсе)
Черна-Могила  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хапхльнутяй
Хапхльнутяй — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ампута елгасының уң ярына тамагыннан 87 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 106 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ферье (кратер)
Ферье — Венера планетасының -15.7°N, -111.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 29,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ферье кратеры Кэтлин Феррье хөрмәтенә аталган.
Гукстед (Нью-Гэмпшир)
Гукстед  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дереичи (Савур)
Дереичи (Dereiçi) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Савур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маримон-ле-Бенестроф
Маримон-ле-Бенестроф (Marimont-lès-Bénestroff) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,99 км².
Новай (Мичиган)
Тарихы
Новай шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөгүтҗүк (Саваштепе)
Сөгүтҗүк (Söğütcük) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Биркенфельд (Наэ)
Биркенфельд  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коранси
Коранси — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Вицинка-Вольска
Вицинка-Вольска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аугустув (гмина Коваля)
Аугустув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Көнбатыш Чусовая
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, инештән Ревда каласына чаклы, Ревда елгасын һәм Ново-Мариинск сусаклагычыннан сыккан елганы кертмичә. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампозалезе (Перуҗа)
Географиясе
Кампозалезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Амблиопия
Амблиопия (ялкау күз) — күзнең яки күрү юлының органик патологиясе булмаганда әйберләрне күрү һәм/яки патологик бинокуляр бәйләнешләр өчен  максималь төзәтелгән күрү үткенлегенең бер яки ике яклы (сирәгрәк) кимүе.
Классификациясе
2.   Анизометропияле амблиопия ике күз арасында рефракция аермасы өчен  барлыкка килә; аерма 1 сфера диоптриясе булса да үсеш алырга мөмкин. Аметропиялерәк күз чагылышны төгәлсез кабул итә, бу күрү тоткарлауның уртача формасыннан  гыйбарәт. Микротропия белән еш бергә була һәм стабизмлы амблиопиядә дә була ала.
4.   Билатераль аметропияле амблиопия югары дәрәҗәдәге, ешрак гиперметропияле  тәңгәл рефракция аномалияләре нәтиҗәсендә үсеш ала.
5.    Меридиональ амблиопия берәр меридианда сурәт төгәлсез булганда үсеш ала һәм  бер яки ике яклы була ала; сәбәбе гадәттә иртә балачакта эмметропизациядән  соң сакланган төзәтелмәгән, кагыйдә буларак, 1 дптр күбрәк астигматизм була.
Диагностика
Органик үзгәрешләр булмаганда төзәтелгән күрү үткенлеге Снеллен буенча 2 юл һәм күбрәккә (яки 1  log күбрәк) аерма амблиопиягә күрсәтә. Амблиопиядә күрү үткенлеге юллап тикшерүгә караганда аерым оптотипларда күрү үткенлеген тикшергәндә югарырак  килеп чыга. Бу «тыгызлану» феномены нормада да барлыкка килә ала, ләкин амблиопиядә күбрәк чагыла; аны әле сөйләшмәүче балаларны тикшергәндә исәпкә алырга кирәк.
Дәвалау
Амблиопия дәвалавы уңышлы бирешүчән чоры — стабизмлы амблиопиядә 7-8 яшькә кадәр һәм  анизометропияле амблиопиядә яхшы бинокуляр сәләт булганда бераз озаграк  (яшүсмерлеккә кадәр).
1.  Амблиопияле  күзнең күрү эшен кузгату өчен сәламәт күзне томалау иң файдалы дәвалау ысулы санала. Окклюдор (каплагыч) кию рәвеше (даими яки вакыт-вакыт) пациент яшенә һәм амблиопия дәрәҗәсенә бәйле. Пациент яшьрәк булган саен савыгу тизрәк була, ләкин бер үк вакытта сәламәт күздә  амблиопия барлыкка килү куркынычлыгы арта, шуңа күрә дәвалау барышында ике  күзнең дә күрү үткенлеген даими күзәтү кирәк. Окклюзияне билгеләгәндә күрү үткенлеге югарырак булган саен, окклюдер киеп йөрү вакыты кыскарак була, тик  барлык пациентларда дәвалау дәвамлыгы төрле була ала. 6 ай окклюзиядән соң күрү үткенлеге артмаса, алга таба дәвалау, мөгаен, нәтиҗәле булмас. Дәвалауда бердәнбер җитди каршылык начар комплаентлык санала, аны күзәтергә кирәк. Амблиопияне дәвалау өчен башыннан ук барлыкка килгән авырлыклар игътибарлы тикшерелергә тиеш.
2.   Пенализация — әйбәтрәк  күргән күзнең күрүен атропин тамызып томанлаткан башка ысул. Бу ысул гиперметропия белән түбән дәрәҗәдәге амблиопияне (6/24 һәм югарырак)  дәвалаганда аеруча нәтиҗәле. Атропин белән чагыштырганда гадәти окклюзия нәтиҗәләрне тизрәк бирәчәк, тик атропинны окклюзиягә түбән комплаентлыкта  кулланалар.
NВ Һәр органик патологияне ачыклау өчен амблиопияне дәвалау алдыннан офтальмоскопия бик мөһим. Органик чирләр һәм амблиопия бергә була ала, әмма окклюзия шулай ук органик какшауларда кулланыла ала. Үткәрелгән терапиягә җавап булмаганда электрофизиологик һәм чагылдыручы тикшерүләр нәтиҗәсен  яңадан тикшерергә кирәк.
Беренче очракта пациент уңайсызлык, төгәлсезлек һәм, бәлки, билгесез башлану белән диплопиягә һәм булдырылган чирдән аерма  буларак, бу очракта диплопия кинәт барлыкка килү белән билгеләнә, дәвамлыгына  зарлана. Диплопия төрен (горизонталь, вертикаль), ул максималь булган караш юнәлешен, бинокуляр аерым күрү саклануын билгеләргә кирәк. Өлкән пациентлар дәвалавын сайлаганда кылыйлык нинди авырлыкларга китергәнен аерым ачыкларга  мөһим.
3.   Почмак төрлелеге мөһим, чөнки алмашучы кылыйлык бинокуляр күрүнең  күпмедер саклануына күрсәтә. Альтернацияләүче кылыйлык ике күздә дә тәңгәл күрү үткенлегеннән гыйбарәт.
4.   Гомуми халәт яки үсеш аномалияләре аерым мәгънәгә ия (мәсәлән,  церебраль паралич белән балаларда кылыйлык ешлыгы күбрәк). Өлкән яшьтәге пациентларда начар сәламәтлек һәм стресс декомпенсациягә китерә ала, ә  булдырылган парезда пациентлар сәбәп шартын яки бәйләнешне күрсәтә ала  (җәрәхәт, неврология чире, диабет һәм б.  ш.).
6.   Нәсел анамнезы мөһим,  чөнки  кылыйлык гаиләле холыкка ия, тик нәселдәнлек төре билгеле түгел. Гаиләнең башка әгъзаларына нинди дәвалауны үткәргәннәрен белергә кирәк.
7.   Офтальмологик анамнез, шул исәптән күзлек билгеләү һәм аңа һәм окклюзиягә  карата комплаентлык, моңарчы булган хирургик катнашулар яки призмалар кию  терапияне сайлау һәм фараз өчен мөһим.
Хожев (Великопольское воеводалыгы)
Хожев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еперек
Еперек — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зиреклетамак
Зиреклетамак — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452045, — 80212840003.
Мансуе
Мансуе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Һәзрә (Гәбәлә)
Һәзрә  (Həzrə ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Маргала
Маргала (Маргала) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (19%), руслар (72%), казакълар (9%).
(1870) Главк
(1870) Главк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 24 мартында К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 FE» саналган.
Ангиография
Магнит-резонанслы ангиография
Магнит-резонанслы ангиография (МРА) — кысылу, томалану, диссекция, артериовеноз үзгәрешләрне һәм аневризмаларны ачыклау өчен кулланылган, умырткалык-базиляр, экстра- һәм интракраниаль каротид системасының гемоциркуляциясен инвазив булмаган чагылдыру ысулы (рәс. 2.35а). Бу ысулда МРТ-ның хәрәкәткә сизгерлеген кулланалар: тамырларда кан агымын чагылдыру өчен контрастлау кирәк түгел. Чагылдыру кан агымына бәйле булганлыктан тромбозланган аневризманы үткәреп була, ә турбулентлы кан агымы нәтиҗәләрне аңлатканда кыенлыкларга китерә ала. Моннан тыш, МРТ кечкенә аневризмаларны ачыклаганда ышанычсыз.
Магнитлы-резонанслы венография
Венозлы синус тромбозын ачыклаганда магнитлы-резонанслы венография (МРВ) күрсәтелә. Гадәттәге МРТ белән бергә аны шулай ук ямансыз интракраниаль гипертониядә кулланырга була, чөнки МРТ өзлексез тромбозланган веналар булуын ачыкларга мөмкинлек бирә. МРТ-дагы кебек бу тикшерү контрастлау таләп итми һәм ул тамырларда кан агымын ачыклауга нигезләнгән, тик җайланма шартлары синусларда түбән агым тизлеген ачыклауга көйләнгән булса да.
Компьютерлы-томографияле венография
Компьютерлы-томографияле венография (КТВ) МРТ үткәрүгә каршылыклар булса яки тромб булганда көчсез кан агымын билгеләгәндә кыенлыклар килеп чыкса күрсәтелә. Техникасы КТА кебек, тик рәсемнәрне веноз фазада контрастлы көчәйтүдә алалар (рәс. 2.35в). Ләкин паренхиманың катнаш үзгәрүләрен ачыклаганда ысул МРТ кебек үк сизгерлеккә ия түгел, бу шуңа гадәттә шикле очракларда аның куллануын чикли.
Катетер аша контраст кертү белән ангиография
Артерия эченә катетер кертү белән ангиографияне гадәттә урынлы анестезия астында үткәрәләр. Рентгеноскопия җитәкчелеге астында катетерны муен дәрәҗәсенә кадәр эчке йокы яки умырткалык артериясенә үткәрәләр. Контраст керткәннән соң рәсемнәр рәте тиз яздырылып бара. Компьютер белән эшкәртелгән рәсемнәр контрастлы матдә белән тутырылган, күренешсез (сөяк тукымасы һ.б.) тамырлар рәсемнәреннән гыйбарәт. (рәс. 2.35г). Соңгы вакытка кадәр бу тикшеренү баш эчендәге аневризмаларны ачыклауда өстенлекле иде. Бу тәҗрибә КТА чагыштырмача күптән түгел барлыкка килгән кайбер үзәкләрдә һәм КTA нәтиҗәләре шикле яки тискәре булган очракта үзгәрмәде. Башка күрсәтмәләргә операция алдыннан тамырларның эмболизациясе кабул ителгәндә тамырлар үзгәрешләрен һәм шешнең тамырлануын ачыклау керә.
NGC 2124
NGC 2124 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
180 (сан)
180 (йөз сиксән ) - 179 белән 181 арасындагы натураль сан.
Лестель-де-Сен-Мартори
Лестель-де-Сен-Мартори — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ферук (кратер)
Ферук — Венера планетасының 64°N, -107.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 8,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ферук кратеры нивха хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Позитронлы-эмиссион томография
Позитронлы-эмиссион томография (ПЭТ) — югары дәрәҗәдәге метаболизм өчен шеш күзәнәкләрендә җыелган радиоактив глюкозаны кулланып яңача чагылдырып ачыклау ысулы. Препаратны керткәннән соң гадәти КТ һәм МРТ ысулы белән төшеп кала алган шешләрне ачыклау өчен авыруның бөтен тәне сканерлана. Беренчел шеш бавыр яки башка әгъзада урнашканда бу хориоидеяның метастазлы меланомасының стадиясен ачыклау һәм билгеләү өчен сизгер ысул.
Черни-Врых (Бургас өлкәсе)
Черни-Врых  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шуровка (Нинор кушылдыгы)
Шуровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нинор елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марли (Мозель)
Марли (Marly) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,00 км².
Искәрмәләр
Марли (Мозель)
Боҗыр
Боҗыр (чуар көртлек, Bonasa bonasia) — кыргавыл кошлар семьялыгыннан боҗырлар ыругының кошы.
Озынлыгы 35–37 см, авырлыгы 330–530 г. Ауразиянең урта зонасы урманнарында яши. Утрак кош. Аучылык өчен кыйммәтле объект булып исәпләнә.
Мерьемкөй (Чылдыр)
Мерьемкөй (Meryemköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Чылдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Фрейзер (Монтана)
Фрейзер  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фрейзер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ераново
Ераново — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норвей (Мичиган)
Норвей  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норвей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биркенхайде
Биркенхайде — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
181 (сан)
181 (йөз сиксән бер) - 180 белән 182 арасындагы натураль сан.
Хожево
Хожево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дереичи (Першембе)
Дереичи (Dereiçi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жейка
Жейка — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вишанув (Лодзь воеводалыгы)
Вишанув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марано-Вичентино
Марано-Вичентино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Корбиньи
Корбиньи — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Диу (Алье)
Диу — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Аугустув (гмина Пйонки)
Аугустув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Далтон (Нью-Гэмпшир)
Далтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хырхатала
Хырхатала (Xırxatala ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Феста (кратер)
Феста — Венера планетасының -11.5°N, -27.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 35,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Феста кратеры итальян рәссамы хөрмәтенә аталган.
Сөгүткөй (Мармарис)
Сөгүткөй (Söğütköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Мармарис илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
182 (сан)
182 (йөз сиксән ике) - 181 белән 183 арасындагы натураль сан.
(3616) Глазунов
Тарихы
1984 елның 3 маенда Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 JJ2» саналган.
Кампозанто Нуово (Пяченца)
Кампозанто Нуово — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозанто Нуово Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Френчтаун (Монтана)
Френчтаун  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Френчтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Сыв-Иоль
Зур Сыв-Иоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ежуга елгасының уң ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Телекантус
1.    Билгеләре. Эчке ябышмаларның аномаль озын сеңерләре өчен эчке ябышмалар арасы зур  булу. Орбиталар арасы зур булган гипертелоризм белән бутамаска кирәк.
Харвер-Тяха
Харвер-Тяха — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Егур-Ях елгасының уң ярына тамагыннан 48 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Телекантус
3.    Катнаш системалы синдромнар. Варденбург, Мобиус, Тричер Коллинз,  Рубинштейн-Тайби һәм Тернер.
Харвер-Тяха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Ерека
Ерека — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нортвилл (Мичиган)
Нортвилл  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Нортвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лийак
Лийак — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2125
NGC 2125 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Черница (Болгария)
Черница  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Мерьемушагы (Тут)
Мерьемушагы (Meryemuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Тут илчесенә караган бер авыл (köy).
Владиславово (Лодзь воеводалыгы)
Владиславово  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марсаль (Мозель)
Марсаль (Marsal) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,11 км².
Марано-ди-Вальполичелла
Марано-ди-Вальполичелла — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мәнәвез-Мәскәү
Мәнәвез-Мәскәү — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452045, — 80212840004.
183 (сан)
183 (йөз сиксән өч) - 182 белән 184 арасындагы натураль сан.
Хожемин
Хожемин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мульта
Мульта (Мульта) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Домпьер-сюр-Бебр
Домпьер-сюр-Бебр — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Дереичи (Башкале)
Дереичи (Dereiçi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аугустув (Козеницкий повяты)
Аугустув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корволь-д'Амбернар
Корволь-д'Амбернар — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
Биркенхёрдт
Биркенхёрдт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морей-Оту-Яха
Морей-Оту-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнга-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Имамлы
Имамлы (İmamlı ) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
Фиона (кратер)
Фиона — Венера планетасының -5°N, -166.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 3,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фиона кратеры кельт хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Ереславець
Ереславець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Диләвер Девятов
Девятов Диләвер Хәсән улы (10 июнь 1944 ел — 12 июнь 2013 ел) — ССРБ һәм Россия галим-металлург, техник фәннәр докторы, профессор.
Кара металлургия технологиясе процессларын оптимальләштерү һәм математик моделләштерү юнәлешенә караган белгечләрнең берсе. 200-гә якын тикшеренү авторы, шул исәптән тугыз монография язган, шулай ук күп уйлап чыгаруларның да авторы.
Биография
1944 елның 10 июнендә Башкорт АССР Баймак районының Ишбирде авылында туган.
Урта мәктәпне алтын медаль 1961 елда Баймак шәһәрендә белем ала. 1967 елда отличие белән шулай ук Магнитогорск тау-металлургия институтын (ММИ, хәзер Магнитогорск дәүләт техник университеты) «металлургия производствосын механизацияләү һәм автоматлаштыру» һөнәре буенча белем алып чыга. Шушы ук югары уку йортында кече тикшеренүче сыйфатында эшли, ераграк олы укытучы, институтның исәпләү техникасы лабораториясе җитәкчесе (1973-1977 елларда) була. 1970 елда «Оптимизация нарва ситков в рекурсивный нагревательный колодца» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 1992 елда Урал политехник институтында (хәзерге Урал дәүләт техник университеты) «Оптимальные управление процессами тепловой обработки металла при наличии фазовых превращений» темасына докторлык диссертациясе яклый. Девятова 1993 елда профессор дигән гыйльми исем бирелә. Аның галим буларак формалашуында техник фәннәр докторлары, профессорлар Н. И. Иваново һәм В М. Рябков зур роль уйный. Ул үзебер берничә техник фәннәр кандидатын тәрбияләп үстергән.
1984-1996 елларда Девятов Диләвер Хәсән улы исәпләү техникасы һәм гамәли математика кафедрасының мөдире. 1996 елдан — гуманитар факультет деканы, 1999 елдан электротехник комплекслар факультеты деканы. 2002-2007 елларда Магнитогорск дәүләт техник университетының автоматика һәм исәпләп чыгаручы техника факультеты деканы булып эшли.
Гыйльми-укыту эшмәкәрлеген алып бару белән беррәттән җәмәгать эшләре белән дә шөгыльләнә: 1990-1993 елларда Магнитогорск кала советы депутаты була. Аның җитәкчелеге астында Магнитогорск мәгълүмат челтәре булдыру системасы эшләнә; ул Геоинформацион технологияләр һәм шәһәр системасы үзәген оештыручыларның берсе була.
Магнитогорскида 2013 елның 12 июнендә вафат була.
Желединць
Желединць — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марено-ди-Пьяве
Марено-ди-Пьяве — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Даммер (Нью-Гэмпшир)
Даммер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерич (Эдирне)
Мерич (Meriç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесенең Эдирне иленә караган бер илчедер.
Географиясе
Илче мәйданы —.
(4967) Глия
(4967) Глия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 11 февралендә Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CF1» саналган.
Норт-Маскигон (Мичиган)
Норт-Маскигон  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Норт-Маскигон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарло (Монтана)
Чарло  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чарло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кампозарияни (Латина)
Кампозарияни — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Чарло (Монтана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампозарияни (Латина)
Географиясе
Кампозарияни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сөгүткөй (Коркутэли)
Сөгүткөй (Söğütköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Злынка (Нугрь кушылдыгы)
Злынка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нугрь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Черноград
Черноград — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владиславув (гмина Желехлинек)
Владиславув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марсийи (Мозель)
Марсийи (Marsilly) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,22 км².
Александр Завалищин
Завалищин Александр Николаевич (1947 елда туган) — совет һәм русия галиме-металлург, техник фәннәр докторы, профессор.
90нан артык фәнни эшләр авторы, берничә уйлап табу һәм патентларга ия.
Биографиясе
1947 елның 12 августында Чиләбе өлкәсенең Магнитогорск шәһәрендә туган.
Белеме
Магнитогорскның 4-нче урта мәктәбен 1964 елда тәмамлый. 1969 елда Магнитогорск тау-металлургия институтын (ТМИ, хәзер Магнитогорск дәүләт техник университеты) «металларны чыныктыру, корамаллар һәм металларны җылылык иләү» һөнәре буенча белем ала. 1975 елда Киев политехник институтында «Исследование возможности борирования высокопрочных чугунов с шаровидным графитом» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 2005 елда Үзәк фәнни-тикшеренү институтында «Развитие теории и технологии формирования структуры и свойств покрытий на металлах в условиях ударно-фрикционное взаимодействия инструмента с поверхность» темасына докторлык диссертациясе яклый. Аның галим булуында укытучылар — профессорлар Г. И. Иванцов, В Г. Пермяков һәм В. Н. Гринев зур роль уйный.
Эшчәнлеге
ММИ тәмамлаганнан соң, ул металларны күнегү һәм җылылык иләү кафедрасында эшләвен дәвам итә һәм ассистенттан алып кафедра мөдиренә кадәр юл үтә, 1985 елдан 1994 елга кадәр бу вазифада эшли. Әлеге вакытта профессор А. Н. Завалищин кою производствосы һәм материалларны күнегү кафедрасында профессор булып эшли, монда «материаллар төзелеше теориясе» һәм «металлургия заводларында җылылык иләү технологиясе» фәннәрен укыта.
Завалищинның фәнни тикшеренүләре эссе прокатлы корыч үзенчәлекләре һәм аларның структурасы белән идарә итүне өйрәнүче фәнни мәктәбенә карый.
Хожемпово
Хожемпово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лод (Югары Гаронна)
Лод — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Блефарофимоз синдромы
1.    Нәселдәнлек төре. Сирәк  аутосом-доминантлы чир. 1 нче типтагы блефарофимоз (күкәйлекләрнең башлангыч ярлыгы) һәм 2 нче типтагы блефарофимоз (күкәйлекнең ярлыгы булмый) 3 нче хромосомадагы  FOXL2 гены мутациясе өчен үсеш ала.
2.     Билгеләре (рәс. 3.3).
•      Леватор функциясе  кимү белән уртача һәм чагылган тәңгәл птоз.
•      Кире телекантус  һәм эпикантус.
•      Аскы кабакларның тышкы кайтарылуы.
3.   Дәвалау. Эпикантус һәм телекантусны төзәткәннән соң (берничә айдан соң) маңгайга  ике яклы беркетү. Амблопияне дәвалау да мөһим, ул 50% очракта була.
Кампозарконе (Кампобасо)
Кампозарконе — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампозарконе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Куланж (Алье)
Куланж — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Аугустув (Пшасниский повяты)
Аугустув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Биркен-Хонигзессен
Биркен-Хонигзессен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2126
NGC 2126 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фируза (кратер)
Фируза — Венера планетасының -51.8°N, -108°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Фируза кратеры фарсы хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Корволь-л'Оргее
Корволь-л'Оргее — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
(1823) Глизе
(1823) Глизе  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1951 елның 4 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1951 RD» саналган.
Түбән Уймон
Түбән Уймон (Нижний Уймон) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Фәнзилә Сабирова
Тәрҗемәи хәле
1967 елның 21 июнендә Татарстан АССР Кама Тамагы районы Олы Кариле авылында туган. Энесе Фәннур, сеңлесе Лениза. Казан театр укуханәсен (1989, ТАССР һәм РФ атказанган сәнгать эшлеклесе Илдус Зиннуров курсы), Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының курчак театры актеры бүлеген (2004) тәмамлаган.
1989 елдан Татар дәүләт «Әкият» курчак театрында хезмәт итә, театрның татар бүлегенең әйдәүче артисты.
2004 елдан Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының режиссура һәм актер осталыгы кафедрасында курчак театры өчен артистлар укыта.
Иҗаты
Утыз ел эшләү дәверендә төрледән-төрле характердагы илледән артык курчак уйнаткан. Перчатка курчаклары, таяк курчаклары, марионеткалар, планшет курчаклары белән эш итә. Аның курчаклары чын татарча бик матур сөйләшәләр.
«Әкият» театрында
Татар драматурглары әсәрләре буенча куелган спектакльләрдә усал җәнлекләр, шук-шаян малайлар (травести) рольләрен бик теләп башкара.