cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сукали
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мерисвилл (Айова)
Мерисвилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мерисвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грудзинавка
Грудзинавка (Грудзінаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Превечори
Превечори — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Городок (Лиский повяты)
Городок — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кориткув (Свентокшиж воеводалыгы)
Кориткув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тыбъю (авыл)
Климат
Тыбъю климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Салы-Кол-Я
Салы-Кол-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Висим елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Тыбъю (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Салы-Кол-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Тыбъю (авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (75%).
Салы-Кол-Я
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Халык Хуҗалыгының Югары Шурасы
Xалык Xуҗалыгының Югары Шурасы - 1917 — 1932 елларда Советлар Россиясендә һәм Советлар Берлегендә сәнәгать һәм төзелеш өлкәсендә югары идарә органы.
Орачев (Ленчицкий повяты)
Орачев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Озувиль-л'Еневаль
Озувиль-л'Еневаль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Лапкасы
Лапкасы (Лапкас, Лапкасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Завади (гмина Бараново)
Завади  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лапкасы
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300006700.
Завади (гмина Бараново)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лапкасы
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 61 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (93,24%),.
Гелетень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(10217) Richardcook
(10217) Richardcook — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Frank-Walter Ştaynmayer
Frank-Walter Ştaynmayer (almança Frank-Walter Steinmeier; 1956, Detmold) - Almaniä säyäsätçese, Almaniä vitse-kantslerı (2007-2009), Almaniä Çit il eşläre ministrı (2005-2009, 2013 yıldan alıp). 1975 yıldan Almaniä sotsial-demokratik firqäseneñ äğzası. 2017 yılnıñ 12 fevralendä Almaniä federal' prezidentı itep saylandı. Wazifasına 19 martta kereşäçäk.
(10217) Richardcook
Тарихы
1997 елның 27 сентябрендә NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SN4» саналган.
Frank-Walter Ştaynmayer
Eşçänlek
2008 yılda Görcistan häm Rusiä arasında bulğan xärbi nizağta tınıçlıq turındağı söyläşülärdä aradaşçı bularaq qatnaşa.
2014 yılda Ukrainada säyäsi krizis häm Qırım krizisı waqıtında Ştaynmayer Rusiäne tänqitläwgä qaramastan Rusiägä qarşı kisken sanktsiälärne qullanu belän aşıqmasqa çaqıra.
Ştaynmayernıñ Rusiägä qarata qaraşı "Dus ta tügel, doşman da tügel" dip taswirlana.
Форест-Сити (Төньяк Каролина)
Форест-Сити  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нядловая
Нядловая (Нядлова-Яга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гафуро (Мантова)
Гафуро — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гафуро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кале (Үнье)
Кале (Kale) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Миду (Португалия)
Географиясе
Мәйданы —.
(11050) Мессиан
(11050) Мессиан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 13 октябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TE7» саналган.
Грудзичына
Грудзичына (Грудзічына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Госхайм
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Академия бистәсе
Академия бистәсе - XIX йөзнең икенче яртысында Казанның көньяк-кенчыгыш читендә барлыкка килеп, XX йөз башыннан шәһәр эченә керә.
Горохивци
Горохивци — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кемп-Свифт (Техас)
Географиясе
Кемп-Свифт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гетерофория
Гетерофория (фория) — фузия туктаганда күз алмаларының тайпылышка омтылышы (яшерен кылыйлык). Җиңел дәрәҗә күп очракта нормада күзәтелә һәм фузион рефлекс ярдәмендә юк була. Фория эчкә (эзофория) яки тышка (экзофория) бераз тайпылыш белән билгеләнә. Мондый аерылуны кулда тоту өчен фузия җитәрлек булмаса фория декомпенсацияләнгән дип атала. Ул бинокуляр күрүдә уңайсызлык яки икеләнү (диплопия) кебек симптомнар белән бергә була.
Ортофория — фузиягә этәргечләр булмаганда күз алмаларының камил торышы; сирәк очрый.
Гетерофория клиник яктан офтальмологик симптоматика белән, аеруча стресс яки начар сәламәтлектә, фузион резерв тигезләүгә булышу  өчен җитәрлек булмаганда чагылырга мөмкин. Эзофория һәм экзофорияне почмак арткан аралык буенча төркемлиләр (конвергенция артыклыгы яки җитмәү,  дивергенциянең артыклыгы яки җитмәү, катнаш форма). Вертикаль фория күз хәрәкәте бозылу белән бәйле. Түбәндәге дәвалау ысуллары бар.
•     Конвергенция көчсезлеге ортоптик терапия белән бик еш  төзәтелә.
Ошмаш
Ошмаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Буб елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Гетерофория
•     Шул ук рәвештә рефракциянең чагылган һәр тайпылышын  төзәтергә кирәк.
Ошмаш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Гетерофория
•     Симптоматик җиңеләюгә күзлек белән эзлекле рәвештә  берләштерелгән френель призмаларын куллану белән ирешергә мөмкин. (ике күзгә бүленгән максималь төзәтү — 10-12Д).
Ошмаш
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тигезсезләр
Тигезсезләр — Фатыйх Әмирханның 1914 елда иҗат ителгән өч пәрдәлек драмасы. Беренче мәртәбә 1915 елда куелган, рольләрне Вәлиулла Мортазин-Иманский (Гомәр), Нури Сакаев (Сафый бай), Гөлсем Болгарская (Сәлимә), Нәгыймә Таҗдарова (Рокыя) һ.б. башкарганнар.
Экстраокуляр мускуллар
Күз чокырының латераль һәм медиаль дивары бер-берсенә карата 45° почмагында урнашкан (рәс. 20.2а). Шулай итеп, орбиталь күчәр һәм күз чокырының латераль һәм медиаль дивар арасындагы почмак 22,5° тәшкил итә. Гадиләштерү өчен аны гадәттә 23°'ка тигезлиләр. Башның вертикаль торышында (карашның башлангыч халәте) төбәлү ноктасына горизонтта туры караганда күрү  күчәре орбиталь күчәр белән 23° почмак ясый (рәс. 20.2б). Экстраокуляр мускулларның хәрәкәте күз алмасының аларның кыскару вакытындагы халәтенә  бәйле.
1.     Мускулның төп гамәле — күзнең башлангыч торышына максималь  йогынты.
2.     Өстәмә хәрәкәтләр— күз алмасы торышына бәйле өстәмә хәрәкәтләр.
Листинг яссылыгы — күз алмасының әйләнү үзәгеннән үтүче уйдырма таҗлы яссылык. Күз алмасы Листинг яссылыгында кисешүче Фикның X- һәм Z-күчәрләре буенча әйләнә (рәс. 20.3).
Асара
Асара — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Экстраокуляр мускуллар
•     Күз сулга һәм уңга  асма Z-күчәре аша әйләнә.
Асара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Экстраокуляр мускуллар
•     Күзнең өскә һәм аска  хәрәкәте ятма X-күчәре аша була.
Суклина
Суклина (Сукліна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Экстраокуляр мускуллар
•     Торсион хәрәкәтләр  (әйләнмә бөтерелү) Y-күчәре (урталай) буенча була, ул алгы котыптан арткыга  таба була (күзнең анатомия күчәре сыман).
•     Инторсия — лимбның  өске өлешенең борын ягына әйләнү юнәлеше, ә эксторсия — чигә ягына әйләнү  юнәлеше.
Коритниця (Сташовский повяты)
Коритниця  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Суклина
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плисa гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Экстраокуляр мускуллар
Горизонталь хәрәкәтле туры мускуллар
Күзнең башлангыч торышында горизонталь хәрәкәтле туры мускуллар ятма яссылыкта асма Z-күчәр  буенча гына хәрәкәт башкара, ягъни төп гамәлләре белән чикләнгән.
Коритниця (Сташовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Экстраокуляр мускуллар
Горизонталь хәрәкәтле туры мускуллар
1.     Эчке туры мускул Цинн боҗрасыннан күз чокыры очында башлана һәм борын ягында лимбтан 5,5 мм артка акка беркетелә. Башлангыч торышта аның бердәнбер йогынтысы китерү санала.
2.     Тышкы туры мускул Цинн боҗрасыннан башлана һәм чигә ягында лимбтан 6,9 мм артка акка беркетелә. Башлангыч торышта аның бердәнбер йогынтысы читләштерү санала.
Вертикаль хәрәкәтле туры мускуллар
Вертикаль хәрәкәтле туры мускуллар күз чокыры күчәре буенча бара һәм күз алмасына экватордан  алдарак беркетелә. Шулай итеп, алар күрү күчәре белән 23° почмак ясый (кара рәс. 20.2в).
1.     Өске туры мускул Цинн боҗрасының өске өлешеннән башлана һәм лимбтан артка һәм өскә 7,7 мм беркетелә.
•     Төп хәрәкәте — элевация (рәс. 20.4а); өстәмә хәрәкәтләр — китерү һәм инторсия.
•     Күз алмасын 23° читләштергәндә күрү һәм орбиталь күчәр туры килә (рәс. 20.4б). Бу торышта мускул өстәмә йогынты ясамый һәм күтәрүче буларак кына эшли ала, шуңа күрсәтелгән күз торышы өске туры мускул  функциясен тикшерергә кулай була. Күз алмасын 67° китергәндә күрү һәм орбиталь күчәр арасындагы почмак 90° тәшкил итә (рәс. 20.4в). Бу торышта өске туры мускул интортор буларак кына эшләр иде.
2.     Аскы туры мускул Цинн боҗрасының аскы өлешеннән башлана һәм лимбтан артка һәм аска 6,5 мм беркетелә.
•      Төп хәрәкәте —  төшерү; өстәмә хәрәкәтләр — китерү һәм эксторсия
•      Күз алмасын 23°  читләштергәндә аскы туры мускул төшерүче буларак кына эшли. Өске туры кебек үк, бу аскы туры мускул функциясен тикшерергә күз алманың иң яхшы торышы.
•      Күз алмасын 67°  китергәндә аскы туры экстортор буларак кына эшләр иде.
Тиллаукс сырмасы
Тиллаукс сырмасы — дүрт туры мускул беркетелү урыныннан узучы уйдырма сызык, ул кылыйлык  хирургиясендә мөһим анатомия ориентиры санала. Беркетелү урыннары лимбтан ерагаеп сырма барлыкка китерә. Лимбка иң якын беркетелү урыны эчке туры мускулның (5,5 мм), аннары — аскы туры (6,5 мм), тышкы туры (6,9 мм) һәм өске  туры (7,7 мм) мускул (рәс. 20.5).
Кылый мускуллар
Кылый мускуллар экватор артында беркетелә һәм күрү күчәре белән 51° почмак ясый (кара рәс. 20.2г).
1.    Өске кылый мускул күрү тишегенең өске-эчке кырыеннан башлана. Ул күз чокырының өске һәм тышкы диварындагы почмактагы чыгыр аша уза, аннары  артка һәм латераль бара һәм күз алмасының арткы өске-чигә квадрантында  беркетелә. (рәс. 20.6).
•      Төп хәрәкәте —  инторсия (рәс. 20.7а); өстәмә хәрәкәтләр — төшерү һәм китерү. •      Өске кыек мускул  сеңеренең алгы җепселләре күбесенчә инторсия өчен, ә арткы җепселләр — төшерү  өчен җавап бирә; бу күрсәтелгән хәрәкәтләргә аерым хирургия катнашулары  башкарырга мөмкинлек бирә (алга таба кара). •      Күз алмасын китерү  почмагы  51° тәшкил итсә, күрү  күчәре мускуллар хәрәкәте сызыгы белән туры килә (рәс. 20.7б). Бу торышта мускул төшерүче буларак кына эшли. Шулай итеп, күз алмасының бу торышы өске кыек мускул функциясен тикшерү өчен камил. Башлангыч торышта өске кыек мускул күз алмасының читләштерүенә китерә, ләкин бу мускулның көчсезлеге күбесенчә  китергәндә төшерү бозылу белән билгеләнә.
•      Күз алмасын 39°  читләштергәндә, күрү күчәре һәм өске кыек мускул 90° почмак ясый (рәс.  20.7в). Бу торышта өске кыек мускул интортор функциясенә генә ия.
2. Аскы кыек мускул орбита чигеннән эчтә, яшь капчыгыннан латераль урнашкан зур булмаган чокырдан башлана. Ул артка һәм латераль бара һәм күз алмасының арткы аскы-чигә квадрантында макула янында беркетелә.
•      Төп хәрәкәте —  эксторсия; өстәмә хәрәкәтләр — күтәрү һәм читләштерү.
•      Күз алмасын 51°  китергәндә аскы кыек күтәрүче буларак кына эшли.
•      Күз алмасын 39°  читләштергәндә төп хәрәкәте — эксторсия.
Мускуллы чыгырлар
Экватор артында ук дүрт туры мускул тоташтыргыч тукымалы һәм шома мускуллы төзелешләр аша уза. Өскә һәм аска караганда медиаль һәм латераль туры мускулларның өскә һәм аска күчүен һәм шулай ук уңга  һәм сулга караганда өске һәм аскы туры мускулларның ятма күчүен киметеп бу  төзелешләр чыгыр буларак эшли. Искәртелгән чыгырлар төп рәвештә туры мускулларның хәрәкәтен билгели һәм күз хәрәкәтләре координациясендә ятма  хәрәкәтләрнең асма мускулларга һәм киресенчә йогынтысын киметеп мөһим  сыйфатка ия. Чыгырлар зарарлану «V» һәм «A» төрендәге кебек аномаль күз хәрәкәтләре үсеше сәбәпләренең берсе була ала. (алга таба кара).
Иннервация
1.    Тышкы туры мускуллар VI БМН белән иннервацияләнә (читкә каратучы нерв — читкә каратучы мускул).
3.     Калган мускуллар  һәм өске кабак леваторы, керфексыман мускуллар һәм бәбәк сфинктеры III БМН (күз йөртүче)  белән иннервацияләнә.
Карабай (Казан)
Карабай (Кара би) авылы - Казаннан төньяктагы борынгы шәһәр яны авылы, хәзер эчендәге бистә (микрорайон).
Үзәк мәчет (Әстерхан)
Үзәк мәчет (Ваһап мәчете, Кызыл мәчет, Казан мәчете, Гыйлән сараеның 9 нчы мәчете) — Әстерхандагы бүгенге көнгә кадәр сакланып калган борынгы мәчет.
Тарихы
Үзәк таш мәчетне XIX гасыр ахырында 1898 елда татар мулласы һәм суфый шәех Абдул Ваһап Алиев төзи башлаган. Тик акча җитмәү сәбәпле ул сәүдәгәр Шакир Казаковтан финанс ярдәм алырга мәҗбүр була. Мәчет 1898 елда ачыла. Аның архитектурасының характерлы элементы булып үзәк керү өстендәге манара тора. Мәчет берьюлы ике исем алып тора. Казан мәчете дигән исем аның Казан шәһәрендәге мәчетләрг кебек мәһабәт булганнан биирелә, Ваһап мәчете (яисә Ваххаб-мәчет) — төзелешне башлаган мулла Ваһапов исеменә бирелә. Мәчет каршында «Ваххабия» мәдрәсәсе ачыла, анда татар һәм казах яшьләре вәкилләре белем алган.
Мәчет 1900 елда мәхәллә халкын 600 ир-ат һәм 299 хатын-кыз тәшкил иткән. Мәчетнең мулласы булып татар Фәйзулла Фәтхуллин торган.
Гыйлән сараеның 9 нчы мәчете дигән рәсми рәвештә атамасы Гыйлән бистәсенән, Иран Гыйләненнән килгән фарсылар яшәгән тарихи кварталдан килеп чыккан. Биредә гилән татарлары — фарсылар һәм татарлардан чыккан халык яшәгән. Бүген мәчетне шулай ук 1-нче мәчет, Җәмигъ, Кызыл мәчет дип тә атыйлар.
Совет чорында 9-нчы номерлы мәчет Әстерхандагы ике мәчетнең берсе була. Аны 1941 елда гына ябалар — биналарны һөнәр училищесына тапшыралар, ә 1950 елда мәчетне дин тотучыларга кайтаралар. Әстерханның Казан урамындагы 62 йорт адресы буенча урнашкан.
1993 елдан башлап аны яңадан торгызу башлана. Бүгенге көндә мәчетнең мәхәлләсен, нигездә, Кавказдан чыккан кешеләр тәшкил итә: аварлар, даргиннар, лаклар, лезгиннар, әзербайҗан-сөнниләр, ләкин татарлар, ногайлар һәм казакълар да бар. Аның заманча Кавказ мәчете дигән исеме дә шуннан чыккан.
Жалланж
Жалланж (Jallanges) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.48 км².
GSC2642-1394
GSC2642-1394 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Меррилл (Айова)
Меррилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Меррилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гелеуцаш (коммуна)
Гелеуцаш — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.
Hind yılğası
Hind yä İnd yılğası (tibetçä སེང་གེ།་གཙང་པོ , qıtayça 印度河 Yìndù Hé, päncäbiçä دریاۓ سندھ Sindh, puştu اباسين‎ Abāsin, urdu دریائے سندھ) - Könyaq Aziä zur yılğası, Gimalay tawlarında Qıtayda başı, İndiädä häm Paqstanda ağa.
Yılğa başı Tibet tawlığında urnaşa, tamağı - Ğäräbstan diñgeze tönyağında, Qaraçı şähäre yanında urnaşa.
Hind ozınlığı - 3180 km, basseyn mäydanı - 960 800 km².
Hind (Sindhu) - Veda Cideyılğalığı töp yılğası.
1000 km artıq Qaraqorum tawları aşa ağa.
Sindhu iseme astında Gar-Dzangbo yılğası belän quğılu urınına qädär ağa, annan soñ Hind iseme astında.
Hind yılğası üzänlegendä qorı klimat.
Контрибуция
Контрибуция - сугышта җиңелгән дәүләт тарфыннан жиңүче дәүләткә түләнә торган акча.
Уолла-Уолла (округ, Вашингтон)
Уолла-Уолла — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уолла-Уолла шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3289 км² тәшкил итә.
Мортазина
Мортазина — фамилия.
Җихет (Алмус)
Җихет (Cihet) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Алмус илчесенә караган бер авыл (köy).
Мизарела
Мизарела — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Горянка (Лиский повяты)
Горянка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коритниця (Энджейовский повяты)
Коритниця  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11051) Расин
(11051) Расин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VH12» саналган.
Стәрлетамак рус драма театры
Стәрлетамак рус дәүләт драма театры (Стерлитамакский русский драматический театр, Стәрлетамаҡ рус дәүләт драма театры) — 1946 елдан Стәрлетамакта иҗат итүче сәнгать коллективы (театр). Башкортстанның өлкән театрларыннан берсе.
Тарих
1930-еллар ахырында Белоретта рус шәһәр драма театры оештырыла. 1941 елның 4 гыйнварында РСФСР ХКШ күрсәтмәсе буенча Стәрлетамакта гастрольдә булган Белорет театры әлеге шәһәрдә калдырыла (Баязит йорты театр өчен бирелә). Театр исеме «Рус драма театры» итеп үзгәртелә. Яңа театр труппасына элекке Белорет драма театры, Бөренең рус драма театры, Уфаның рус драма театры һәм БАССР дәүләт филармониясе каршындагы оперетта ансамбле артистлары җәлеп ителә.
1946 елның 25 гыйнварыннан театр директоры итеп И. И. Чернышевский–Толкачев, августтан режиссер итеп К. Х. Шахбазиди билгеләнә. Төрле вакытта театрның сәнгать җитәкчесе булып В. Гриценко, П. Ремизов, Е. Меркулович, Д. Шрагер, А. Полянкин эшли. Шулай ук С. Оборенко, К. Хотяновский, А. Бовен, О. Зарянкин спектакльләр куя. Сәхнәне Л. Алексеев, М. Кузнецов, М. Шнейдерман, В. Хлыбов, А. Плотников бизи, П. Ремизов, Е. Вильчевская, М. Маркелова, Б. Земло (1960—1987 елларда – театрның директоры), А. Злобинская, Э. Морская, В. Астахов һ. б. уйный. Театр Мәскәүдән, Нижгардан, Ивановодан, Орёлдан режиссерлар чакыра. Театр сәхнәсендә рус һәм дөнья драматургиясе үрнәкләре буенча 500 тамаша күрсәтелгән. Һәр сезонда төрле жанрдагы (трагикомедия, трагедия, фарс-раунд, әкият, рок-притча, трагик балаган) 16-18 тамаша күрсәтелә:
Бүләкләре
Театр — драма коллективлары сәнгатенең бөтенсоюз һәм бөтенроссия смотрлары дипломаты, фестивальләр лауреаты. РФ төбәкләрендә, шулай ук Чехословакия һәм Австриядә гастрольләрдә була.
Сукрэмна
Сукрэмна (Сукрэмна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Завади (гмина Дзежгово)
Завади  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грушава (Крычавский районы)
Грушава  (Грушава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(10218) Bierstadt
(10218) Bierstadt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SJ23» саналган.
Нядтей
Нядтей — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының уң ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Орачев (Серадзький повяты)
Орачев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Предайш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аслор
Аслор — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сюмси районы
Сөмсә районы (Сюмсинский район, Сюмси ёрос) — Удмуртиянең көнбатышында урнашкан муниципаль район.
Административ үзәге — Сөмсә авылы.
Чиктәшлек
Районның көньяк өлеше Көлмез түбәнлегендә, ә көньяк өлеше - Тыловай калкулыгында урнашкан. Район территориясендә 114 елга ага, аларның иң зрусы - Көлмез, Нократ кушылдыгы.
Тарих
1929 елның 10 июнендә элекке Нократ губернасы Малмыж өязе Сөмсә вулысы Вәтәк автономияле өлкәсе составына тапшырылган, ә 15 июльдә Сөмсә районына үзгәртеп оештырылган. 1932 елда, Яңа Мултан районы юкка чыгару аркасында аның өлешләре (3 авыл советы) Сөмсә районына кергән.
1963 елда район юкка чыгарыла, ә аның территориясе Ува авыл районы һәм Ува сәнәгать районы арсында бүленгән. 1965 елның 12 гыйнварында яңадан барлыкка килә.
Халык
Милли состав: удмуртлар — 37 %, руслар — 55 %, татарлар — 3 % (2002 җанисәбе буенча).
Социаль инфраструктура
16 мәктәп, 11 балалар бакчасы, 1 балалар иҗаты үзәге, 2 балалар сәнгать үзәге, №34 профессиональ училищесы; 2 хастаханә, 2 амбулатория, 19 фельдшер-акушерлык пункты. Шулай ук 1 мәдәният йорты, 17 китапханә һәм балалар йорты эшли.
Самать-Я
Самать-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яны-Я елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Озувиль-Обербоск
Озувиль-Обербоск — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Готтенхайм
Готтенхайм (Gottenheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пайвож
Пайвож — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Аныль елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Воскресенски (Татарстан)
Воскресенский (шулай ук Левановский) — Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан авыл.
Пайвож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Воскресенски (Татарстан)
Тарих
1930 елда нигезләнгән.
Пайвож
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воскресенски (Татарстан)
Демография
Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): руслар. Халыкның төп шөгыле - терлекчелек.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Франклин (Төньяк Каролина)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Гаца (Бергамо)
Гаца — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Франклин (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гаца (Бергамо)
Географиясе
Гаца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Франклин (Төньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаца (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Контр-адмирал
Контр-адмирал - хәрби флотта адмиралдан ике чинга түбәнрәк звание, дәрәҗә. Контр-адмира́л — дөньяның күп илләре флотларында беренче адмирал дәрәҗәсе.
Гелешть (коммуна)
Гелешть — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Клара Лучко
Клара Лучко, Клара Степан кызы Лучко (, Клара Степановна Лучко, 1925 елның 1 июле, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, Украина ССР, Полтава округы, Чутово районы, Чутово — 2005 елның 26 марты, РФ, Мәскәү) — совет, РФ һәм украин кино артисткасы, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе халык артисты (1985), 2нче дәрәҗә Сталин премиясе (1951) лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1925 елның 1 июлендә Украина ССР Полтава округы (хәзерге Украинаның Полтава өлкәсе) Чутово районы үзәге Чутово авылында керәстиян гаиләсендә туган. Җиде сыйныфны Полтаваның украин мәктәбендә бетерә. Сугыш башлангач, гаиләсе белән Казакъ ССР Җамбыл (хәзерге Тараз) шәһәренә эвакуацияләнә һәм урта мәктәпне шунда тәмамлый. Сугыш чорында Алма-Атада эвакуациядә булган ВГИКка укырга керә (С. Герасимов, Т. Макарова остаханәсе) һәм 1948 елда тәмамлап чыга.
1948 елдан Киноактер театр-студиясендә сәхнәгә чыга. Кинодагы дебюты — 1948 елда режиссёр С. Герасимовның «Яшь гвардия» картинасында башкарган эпизодик роль (Марина түтәй). 1950 елда режиссёр Иван Пырьевның «Кубан казаклары» музыкаль фильмында Даша Шелест ролендә уйнагач, даны бөтен илгә тарала. Әлеге роле өчен 2нче дәрәҗә Сталин премиясенә лаек була. Актрисаны атаклы режиссёрлар: С. Герасимов, Вс. Пудовкин, И. Хейфиц үзләренең картиналарында уйнарга чакыралар.
1952 елда Всеволод Пудовкинның «Василий Бортниковның кайтуы» фильмында Наталья Дубко ролендә уйнап, Канн кинофестивалендә фурор ясый.
Совет режиссеры Александр Бланк 1979 елда төшергән «Чегән» мелодрамасында уйнаган Клавдия Пухлякова роле белән зур уңыш казана. Әлеге картинаның дәвамы — «Будулайның кайтуы» фильмы. Төп рольләрне башкарган К. Лучкога һәм Михай Волонтирга «Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе халык артисты» исеме бирелә.
Сайланган фильмография
«Донецкие шахтёры» (1950), «Возвращение Василия Бортникова» (1952), «Большая семья» (1954), «Двенадцатая ночь» (1955), «В твоих руках жизнь» (1959), «На семи ветрах» (1962), «Государственный преступник» (1964), «Опекун» (1970), «Мы, нижеподписавшиеся» (1980), «Бедная Маша» (1981), «Карнавал» (1981), «Ларец Марии Медичи» (1981), «Тревожное воскресенье» (1983) һ. б.
Гаилә хәле
Беренче ире (1950—1965 елларда) — актер Сергей Лукьянов (1910-1965). Кызлары Оксана (1951). Икенче ире (1969—2005 елларда) — журналист Дмитрий Мамлеев (1929-2012).
Кениппа (Техас)
Кениппа  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кениппа халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Завади (гмина Збучин)
Завади  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миньокал
Миньокал — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Орисаба
Орисаба (Orizaba) — Мексиканың Веракрус штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
XVI гасырда нигезләнгән.
Ыргеншар
Ыргеншар (Ыргеншар) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Климат
Ыргеншар климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (80%), руслар (20%).
(11052) 1990 WM
(11052) 1990 WM — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Корито (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кале (Алтынекин)
Кале (Kale) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Алтынекин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(11052) 1990 WM
Тарихы
1990 елның 20 ноябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WM» саналган.
Anders Fog Rasmussen
Anders Fog Rasmussen (datça Anders Fogh Rasmussen, 1953) - Daniä säyäsätçese, 2009 yıldan Tönyaq Atlantik Kileşü Oyışması (NATO, tat. TAKO) ğomumi särkätibe. 2001-2009 yıllarda Daniä xökümäteneñ başlığı. 1998 yıldan Daniä Liberal' firqäseneñ räise.
Орачев-Малий (Лодзь воеводалыгы)
Орачев-Малий  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Anders Fog Rasmussen
2009 yılda Törkiäneñ qarşılığına qaramastan Böyekbritaniä, Almaniä, Frantsiä, İtaliä yärdämendä Anders Fog Rasmussen NATO ğomumi särkätibe itep saylana.
Грыбава Слабада
Грыбава Слабада (Грыбава Слабада ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Anders Fog Rasmussen
2014 yılda Ukrainada säyäsi krizis waqıtında Rasmussen citäkçelegendäge NATO belän Rusiä mönäsäbätlären tuqtata häm Rusiägä xalıqara izolätsiä belän yanıy.
Грыбава Слабада
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Орачев-Малий (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Во-сюр-Ер
Во-сюр-Ер — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Хошув (Бещадский повяты)
Хошув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Няльтей-Яга
Няльтей-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Супорница
Супорница (Супорніца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Микалаёва гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Байло
Байло — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ровеньки
Ровеньки (Ровенькы, Ровеньки, Ровеньки) — Украинаның Луганск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Фактик рәвештә «Луганск Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 47370 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ровеньки Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1705 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: рус теле — 79,8%, украин теле — 19,7%.
Жансиньи
Жансиньи (Jancigny) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Мирбо-сюр-Без кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.95 км².
Лебедкино
Лебедкино (Ҫӗмӗртлӗх Чемей, Лебедкино) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429552. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232890005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300006800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 156 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
(10219) Penco
Тарихы
1997 елның 25 октябрендә Л. Тези, А. Боаттини тарафыннан Сан Марселло обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UJ5» саналган.
Самза
Самза — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ем-Юган елгасының уң ярыннан 57 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Гошовець
Гошовець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Самза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гелинца (коммуна)
Гелинца — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Озувиль-сюр-Ри
Озувиль-сюр-Ри — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Җобурлар (Чайҗума)
Җобурлар (Coburlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (köy).
Уотком (округ, Вашингтон)
Уотком — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Беллингхем шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 5491 км² тәшкил итә.
Мирамар (Тамаулипас)
Мирамар (Miramar) — Мексиканың Тамаулипас штатында урнашкан шәһәр.
Месерви (Айова)
Месерви  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Мирамар (Тамаулипас)
Тарих
1749 елда нигезләнгән.
Месерви (Айова)
Тарихы
Месерви шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Завади (гмина Липовець-Косьцельни)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC2642-2933
GSC2642-2933 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Корнацице
Корнацице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миузела
Миузела — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Готтмадинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оренице
Оренице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Милләтләр Дуслыгы
Милләтләр Дуслыгы (ингл. Commonwealth of Nations) яки Дуслык (ингл. Commonwealth) — 🇬🇧 һәм аның элекке доминионнары, колонияләре һәм протекторатлары булган бәйсез суверен илләрнең хөкүмәтара оешмасы. Шулай ук Милләтләр Дуслыгының әгъза илләр исемлегенә югарыда бирелгән билгеләмәгә туры килмәгән 🇲🇿 һәм 🇷🇼 илләре керә.
1946 елга кадәр оешма Британ Милләтләр Дуслыгы дип атала.
Грыбавец
Грыбавец (Грыбавец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гаца (Пяченца)
Гаца — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гаца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Сураж (Вицебский районы)
Сураж (Сураж ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ләбиб Лерон
Ләбиб Лерон, чын исеме Лемон Лерон улы Леронов — татар язучысы, шагыйрь, журналист, 2013 елның декабреннән «Безнең мирас» журналының баш мөхәррире. Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2002), Татарстан Язучылар берлегенең Шәйхи Маннур исемендәге (1994) һәм Абдулла Алиш исемендәге (2000), Муса Җәлил (2007), Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт (2022) премияләре лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
Ләбиб Лерон 1961 елның 11 ноябрендә Татарстан АССРның Мөслим районы Түреш авылында дөньяга килә. Бала чагы Актаныш районының Олы Имән авылында уза. Ләбиб шул авылның эшчән, күркәм кешеләренә, гүзәл табигатенә — Ташлытауга, Шәүлегән болынына, Асаба, Таллык, Умарталык әрәмәләренә, Кызыл Төбәк җиләклегенә, Атнаш чишмәсенә сокланып үсә.
1969—1979 елларда Олы Имәннең башлангыч, Югары Яхшыйның сигезьеллык мәктәпләрендә, Киров авылының урта мәктәбендә белем ала. 1979 елда Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетына укырга керә. Аның журналистика бүлеген 1984 елда тәмамлый. Университетта укыган елларында ук «Яшь ленинчы» (хәзерге «Сабантуй») газетасы редакциясендә эшли башлый. 1986—1988 елларда Татарстан Язучылар берлегендә СССР Әдәби фондының Татарстан бүлеге директоры вазифасын башкара. Берара янә «Яшь ленинчы» газетасы редакциясендә әдәбият-сәнгать бүлеге мөдире, Татарстан телевидениесенең балалар өчен тапшырулар редакциясендә мөхәррир булып эшләп ала. 1989 елдан бирле ул — балалар өчен яңа чыга башлаган «Салават күпере» журналында әдәбият-сәнгать бүлеге мөхәррире хезмәтендә. 2013 елның декабреннән «Безнең мирас» журналының баш мөхәррире.
Иҗаты
Ләбиб Лерон әдәбиятның төрле жанрларында балалар өчен дә, өлкәннәр өчен дә бердәй актив яза. Ул — балалар өчен «Яңгырның ял көне» (1988) дигән шигырьләр җыентыгы, «Транзистор үч ала» (1989) дигән шаян хикәяләр, «Тәгәрмәчле чана» (1993) дигән әкиятләр, «Таһир маҗаралары» (2000) дигән комикс китаплары, «Кояшны кочкан малай» (2004) дигән шигырьләр, әкиятләр, мәзәкиятләр, җырлар, пьесалар җыентыгы авторы. Аның «Чәпәләй белән Тәпәләй», «Аңгыра сарык җүләре» дигән пьесалары Әлмәт театры сәхнәсендә куела, ә «Урмандагы тамаша», «Без барабыз бәйрәмгә» пьесалары Татарстан телевидениесеннән күрсәтелә. Өлкән укучылар аны шулай ук каләмдәшләренең иҗатларын «чеметкәләп» алган сатирик һәм юмористик эпиграммалары, пародияләре («Күрше тавыгы» җыентыгы), лирик-публицистик шигырьләр («Сине генә сөям» җыентыгы), «Шайтан шаяруы», «Бәллүр төн» кебек каһкаһәле вә көлкеле повесть-хикәяләр авторы буларак та беләләр.
Ләбиб Лерон, «Ватаным Татарстан» газетасы һәм «Идел» журналы уздырган иҗади бәйгеләрдә катнашып, берничә мәртәбә призлы урыннар яулады. 1990 елда аның «Күрше тавыгы» китабы республикакүләм уздырылган «Елның иң яхшы китабы» конкурсында икенче урынга лаек булды, ә «Ел китабы-93» конкурсында беренче урынны яулаган «Тәгәрмәчле чана» җыентыгы беренче дәрәҗәдәге Диплом белән бүләкләнде.
Ләбиб Леронның аерым әсәрләре рус теленә дә тәрҗемә ителгән. 1987 елда Мәскәүнең «Современник» нәшрияты бастырып чыгарган «Середина земли родной» дигән күмәк җыентыкта Ләбиб Леронның да бер бәйләм шигырьләре урнаштырылган.
(11053) 1991 CQ6
Тарихы
1991 елның 3 февралендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 CQ6» саналган.
Пальта
Пальта — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.