cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лиллиан Гиш
Биографиясе
Лиллиан Гиш 1893 елның 14 октябрендә Огайога Германиядан күчеп килгән гаиләдә туа. Атасы Джеймс Ли Гиш еш өйдә булмый, әнисе Мэри күп эшләргә мәҗбүр була. Биш яшендә сәхнәдә беренче адымнарын ясый. Сеңлесе Дороти белән җитәрлек үскәч, күчмә театр труппасына кушылалар.
Апалы-сеңел кинематографтагы юлын реклама һәм мелодрамаларда төшүдән башлый. 1912 елда Лиллиан Гиш Мэри Пикфорд белән таныша. Пикфорд аларны Дэвид У. Гриффитка тәгъдим итә, һәм «Biograph» белән контрактлар төзүдә булышлык итә. Янә Лиллиан Гиш Гриффитның «Яшерен дошман» фильмында төшә. Аннары «Милләт тууы», «Давыл ятимәләре» (1921), «Атылу», «Ватык шытым» (1919), «Көнчыгышка юл» (1920) фильмнарында төшә.
1920 елда актриса «Үз иреңне ясаганда» фильмын төшерә. "Biograph"тан соң Лиллиан Гиш «MGM» студиясы белән контракт төзи, «Богема» (1926) фильмында төшә. 1928 елда Гиш "MGM"дан китеп, театрга кайта. 1943-1945 елларда театр труппасы составында Америка буйлап турнега чыга.
Лиллиан Гиш Гриффит белән гомере азагынача була: 1948 елга кадәр үзен һәм хатынын карый. 40 нчы елларда актриса кайбер тавышлы фильмнарда төшә: «Комедиантлар» (1967), «Туй» (1978), һәм "Кояш астында дуэль" (1946) фильмындагы эше өчен «Оскар» номинациясен ала.
1970 елда Америка киноакадемиясенең кинематограф үсешенә салган өлеше һәм актерлык осталыгы өчен махсус призы, Америка киноинститутының гомуми иҗади өлеше өчен премиясе тапшырыла(1984).
Соңгы тапкыр актриса 1987 елда 93 яшендә Винсент Прайс һәм Бетти Дэвис белән бергә «Август китлары» фильмында төшә.
Лиллиан Гиш 1993 елның 27 февралендә 99 яшендә мәрхүм була. Актриса 1968 елда мәрхүм сеңлесе Дороти Гиш янында җирләнә.
Премияләре
«Оскар» 1971 — Киноакадемия алдында булган данлы эше һәм кино сәнгатенең үсешенә керткән өлеше өчен Мактаулы «Оскар» белән бүләкләнә. Америка кино сәнгате институты 1984 — «Бөтен гомере эчендәге казанышлары өчен» «Үз аллы күңел» 1988 — «Иң яхшы актриса» («Август китлары»)
Хваловице (Мазовия воеводалыгы)
Хваловице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бойна
Бойна — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нейпелс (Висконсин)
Нейпелс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Неймеген
Неймеген (Nijmegen, Nimwegen, Noviomagus, Nimega, Nimègue) — Нидирланның Гелдерланд правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Нейпелс (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Неймеген
Җәгъәрафия
Шәһәр Ваал елгасы буенда, илнең көнчыгыш өлешендә, Алмания чигендә урнашкан. Климаты диңгез.
Икътисад
Икътисад нигезе – хезмәт күрсәтү сферасы; машиналар төзү, химия, кәгазь сәнәгатьләре предприятияләре да бар.
Транспорт
Неймеген – зур транспорт төене. Шәһәр аша үтә торган автомобиль һәм тимер юллары аны көнбатышта Ран­стад агломерациясе белән, төньякта Ар­нем, Апел­дорн, Звол­ле шәһәрләре белән, көнчыгышта Түбән Рейн-Рур­ аг­ло­ме­ра­циясе шәһәрләре белән (Алма­ния) белән, көньяк һәм көньяк-көнбатышта Һер­то­ген­бо­с, Вен­ло, Маа­ст­рих­т белән тоташтыра.
(15985) 1998 WU20
(15985) 1998 WU20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WU20» саналган.
Ларышчава
Ларышчава (Ларышчава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Маден (Йомра)
Маден (Maden) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Йомра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сьвйонтники (Вроцлавский повяты)
Сьвйонтники  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лунг Чен
Лунг Чен (Lung Chen ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 741 метр биеклектә 27.63333°N, -90.18333°W координаталы буенча урнашкан.
Казале Тезоро (Кьети)
Казале Тезоро — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Тезоро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Проект:Татар 4.0 - 2020
{{WAM|header=Татар 4.0 — 2020
Әлеге конкурс 2019 елдан беренче тапкыр үткәрелә һәм конкурсның бер номинациясе «Мин татарча сөйләшәм» акциясе кысаларында була. Татар 4.0 — 2020 тулысынча бу акция кысаларында үтәчәк.
Номинацияләр:
Номинация #1 — «Мәдәният»
Номинация #2 — «Фән»
Номинация #3 — «Тарих»
Бәйге 2020 елның 2 — 19 апрель  аралыгында (эченә алып) үткәрелә.
Бүләкләр фонды
Призлар фонды Бөтендөнья татар яшьләре форумы тарафыннан тәкъдим ителә. Бүләкләр фондының тулаем күләме 30 мең сумны тәшкил итә.
3 номинациянең һәрберсендә 2-әр җиңүче билгеләнә – ул 5 мең сумлык премиягә һәм «Мин татарча сөйләшәм» акциясе истәлекле бүләкләрен ия була.
Нәтиҗәләр
Катнашучылар таныклыкларын йөкләү өчен сылтама монда булачак. Түбәндәге җиңүчеләр 5 000 сум (RUS) һәм «Мин татарча сөйләшәм» акциясе истәлекле бүләкләре белән бүләкләнәчәк.
Мәдәният – (Иң шәп мөхәррир) һәм  (Иң шәп автор).
Фән – (Иң шәп мөхәррир) һәм  (Иң шәп автор).
Тарих – (Иң шәп мөхәррир) һәм  (Иң шәп автор).
Җаваплылыктан баш тарту
}}
Төзмәне тутыру үрнәге
Хөрмәтле катнашучылар! Башкаларның сораулары тумавы һәм казыйлар эшчәнлеген җиңеләйтү өчен, яңа булдырылган мәкаләләр төзмәсен түбәндәге килеш тутыру сорала:
"Иң шәп мөхәррир" подноминациясе
"Иң шәп автор" подноминациясе
Һәр номинация темалары буенча тәкъдим ителгән мәкаләләр исемлеге
Катнашучылар, түбәндә бирелгән берәр тема сайлап, бәйгедә катнаша алачак мәкалә яза һәм өстәмәләр кертә ала.
Фән
Татар галимнәре Фән темалары
Тарих
Татарлар яшәгән урыннар
Алтын Урданың тарихи шәһәрләре
Болгар һәм хәзәр шәһәрләре
ТАССР оештыру дәвере
Инкыйлаб һәм гражданнар сугышы
Татар тарихы язма чыганаклары
Татарстан республикасы суверенитеты
Татар дәүләтчелеге тарихы
Бәйгедә катнашучы мәкаләләр
Мәкаләне булдыргач, автор аны түбәндәге төзмәгә кертә. Бәйгедә фәкать түбәндәге таблицага кертелгән мәкаләләр катнаша. Мәкаләнең бәхәс битенә бәйгенең Татар 4.0-2020 мәкаләсе калыбын урнаштыру сорала.
Номинация 1. Мәдәният
"Иң шәп мөхәррир" подноминациясе
"Иң шәп автор" подноминациясе
Номинация 2. Фән
"Иң шәп мөхәррир" подноминациясе
"Иң шәп автор" подноминациясе
Номинация 3. Тарих
"Иң шәп мөхәррир" подноминациясе
"Иң шәп автор" подноминациясе
Өстәмә контактлар
Мөрәҗәгатьләр өчен:
Рөстәм Юскаев
Рөстәм Юскаев (Рөстәм Михаил улы Юскаев, Рустэм Михайлович Юскаев) – театр һәм кино артисты, Россиянең атказанган мәдәният хезмәткәре (2010). Мәскәүдә «Петр Фоменко остаханәсе» театрында эшли.
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 3 декабрендә Сарытау өлкәсендә туган. Урта мәктәпне бетергәч, Сарытау дәүләт университетының психология факультетына укырга керә. Югары уку йортын тәмамлагач, ике ел хәрби заводта үз һөнәре буенча эшли. 1987 елда Мәскәүгә югары режиссура курсларына укырга килә, ләкин ул елны әлеге курсларга укучылар кабул итү булмый. Р. Юскаев ГИТИСны (П. Фоменко остаханәсен) тәмамлый (1992). Остазы аны үзе оештырган «Петр Фоменко остаханәсе» театрына эшкә чакыра. Артист хәзер дә әлеге театрда әйдәүче артист булып хезмәт итә.
I Габделмәҗит
I Габделмәҗит (, —, ) — ,.
Ла-Асебеда
Ла-Асебеда — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байраклы (Сындыргы)
Байраклы (Bayraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Президенти-Нереу
Президенти-Нереу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шванебек
Шванебек (Schwanebeck) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бичара кыз (спектакль)
Тарих
"Бичара кыз” – татар театрының легендар спектакләреннән берсе. Аның пьесасы татарларда "татар театры" дигән төшенчә хәтердә дә булмаган чакта, 1887 елда язылган. Ул вакытта татарларда өй тамашалары модага керә генә иде. Мөселманнар өчен сәхнәдә уйнау әдәпсезлек булып саналган, һәм барлык хатын-кызлар рольләрен ир-атлар башкарган. Ата-аналар көчләп кияүгә бирергә тырышкан фәкыйрь кыз турында пьеса авторы Габдрахман Ильяси «өй» башкаруына исәп тоткан да инде: "фаҗига" тексты җиде биткә сыйган. Әмма драма беренче мәртәбә инде 1898 елда Касыйм шәһәренең театрында куела.
Ләкин кызганычка каршы, беренче куелышлар публика эчендә каршылыклар тудыра. Консерватив татар җәмгыяте яшь драматургның социаль тигезлеккә нигезләнгән алдынгы идеяләрен кабул итәргә әзер булып чыкмый. Ләкин, шуңа да карамастан, Ильяси үсеп килүче яшь буынның рухына «мәгърифәт» ашлыгын салырга өлгерә: ул үзенең беренче җимешләрен инде XX гасыр башында бирә.
Спектакль җанлы, халык сөйләменә якын телдә куела, персонажлар сөйләмендә диалект сүзләре дә очрый. Аерым кимчелекләре (композициясенең артык гадилеге, образларның гел бертөрле булуы, хәрәкәт җитмәү) булса да, пьеса куелган мәсьәләләрнең актуальлеге белән кызыксыну уята.
Кыска эчтәлек
"'Җаным, котылдым, аппагым! Мин синеке...',— Маһитап."
Әсәрнең төп героинясын – укымышлы Маһитапны – залим, карун атасы бай малае исерек Җантимергә кияүгә бирмәкче була. Маһитапның күңеленә тәрбияле, укымышлы Җанбай һуш килә. Пьесада һәртөрле яңалыкка, прогрессив карашларга каршы чыгучы тискәре типлар да бар.
Ачыклама
Әсәрдә заманы өчен актуаль булган шәхес иреге, хатын-кызларның ирләр белән бертигез хокукка ия булу, татарларны укыту мәсьәләләре күтәрелә. Автор семьядагы иске, патриархаль мөнәсәбәтләргә, консерватив агымга каршы чыга, үз чорының прогрессив карашларын яклый.
Куелышлар
2007 елда әсәрнең 120-еллык юбилеена "Бичара кыз"ны сәхнәгә Татар дәүләт академия театры актерлары кайтарырга карар кылдылар. Спектакль XIX гасыр ахырында барган кебек уйнала. Илдус Габдрахмановка бер кич эчендә хатын-кыз да, ир-ат та булырга туры килә. XIX гасырның хөрмәтле тамашачысы таралган импровизацияләнгән сәхнә алдында суфлер артистларның һәр хәрәкәтенә кычкырып комментарий биргән. "Без пьеса куелган вакытта моның элек ничек булуын күз алдына китерергә тырыштык һәм әлеге хәлләргә үз мөнәсәбәтебезне дә өстәдек", - ди асрау Фатиманы уйнаган Радик Бариев. Беренчел пьеса буенча спектакль нибары 15 минут дәвам итте. Репетицияләр бер айдан азрак вакыт алган.
Радзеево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Радзеево  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Некими (Висконсин)
Некими  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агеевка (Коми)
Агеевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Фёдоровка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15986) Fienga
(15986) Fienga — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 7 декабрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XU1» саналган.
Хелст (Мазовия воеводалыгы)
Хелст  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хертиоана-Резеши
Хертиоана-Резеши — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пшибернув
Пшибернув — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Энгранд-де-Турен
Энгранд-де-Турен — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Хатыпс
Хатыпс — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Псекупс елгасының уң ярына тамагыннан 104 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Маникянгза
Маникянгза (Manikyangsa ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Хатыпс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубань елгасы Усть-Лабинск каласыннан  Краснодар гидротөененә кадәр,   Белая (Кубань кушылдыгы) һәм Пшиш елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юК, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маникянгза
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 989 метр биеклектә 27.53333°N, -90.1°W координаталы буенча урнашкан.
Вәлиуллина
Вәлиуллина ― фамилия.
Мон-л’Этруа
Мон-л’Этруа (Mont-l'Étroit) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Чуазас
Чуазас (Зур Чуазас) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мзас елгасының сул ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Мон-л’Этруа
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,42 км².
Чуазас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бузье
Бузье — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Лавстыки
Лавстыки (Лаўстыкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гейден (Индиана)
Гейден  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гейден халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Несс-Сити (Канзас)
Несс-Сити  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Несс-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Константин Рокоссовский
Константин Константин улы Рокоссовский (tat. lat. Konstantin Rokossovskiy, Konstanty Rokossowski,  — )- Совет һәм Польша гаскәр башлыгы, Совет Берлеге маршалы (1944), Польша маршалы (1949), Җиңү Тантанасы белән җитәкчелек иткән. Икенче бөтендөнья сугышының иң мәшһүр гаскәр башлыкларының берсе. Ике тапкыр Совет Берлеге Каһарманы (1944, 1945).
Тәрҗемәи хәл
Инкыйлабтан соң 1917 елның декабрендә Кызыл Гаскәргә керә.
Ватандашлар сугышы
Ватандашлар сугышында Колчак көчләренә каршы сугышкан, 1919 елда Мангыт станциясе янындагы бәрелештә Колчакның урынбасарын Вознесенскийне үзе чабып үтергән.
1921 елда Бүрәтиядә генерал Унгерн көчләрен җиңә, ләкин үзе Рокоссовский яраланган.
Сугышлар арасындагы чорда Ерак Шәрекътә хезмәт иткән.
Арест һәм җәзалар
1937 елның 27 июнендә ВКП(б) фиркасеннән чыгарылган, августта кулга алынган. Бастыру дәверендә ул Польша һәм Япония разведкасы белән бәйләнеш өчен гаепләнгәндер һәм хөкем ителгән.
Рөстәм
Рөстәм, رستم – фарсы теленнән алынган исем, ‎«таза бәдәнле ир» мәгънәсендә.
Константин Рокоссовский
Арест һәм җәзалар
Төрмәдә Рокоссовский азапланган: аның берничә тешләре бәреп чыгарылган, өч кабыргасы сындырылган, аякның бармаклары чүкеч белән кыйналган. 1939 елда аны төрмәнең ишегалдына чыгарып ядрәсез патрон белән атылган.
Рөстәм
Татарча Википедиядә әлеге исемне йөртүче шәхесләр:
Константин Рокоссовский
Арест һәм җәзалар
1940 елда С. Тимошенко Сталинга үтенеч язуы сәбәпле Рокоссовский төрмәдән иреккә чыгарылган һәм акланган.
Мәскәү сугышы
Бөек Ватан сугышының башында Смоленск юнәлешендә сугышкан.
Рокоссовкий Мәскәү сугышының җиңүендә зур ролен уйнаган. Аның җитәкчелегендә Вязьма казаныннан чыгуы булган, Истра, Крюково, Кызыл Алан янындагы саклану бәрелешләрендә фашист һөҗүмен туктатылган. Рокоссовский җитәкчелегендә Панфилов дивизиясе Волоколамск юлында хәлиткеч мизгелдә зур фашист танк төркемен туткаткан һәм Мәскәү чиген барып җитәргә бирмәгән.
Сталинград сугышы
Сталинград сугышында Рокоссовский катнашуында "Уран" операциясе эшләнгән, шушы каршы һөҗүм нәтиҗәсендә Паулюс гаскәрен чолгап бетерелгән булган.
1943 елның 31 гыйнварында Рокоссовский гаскәрләре фельдмаршал Паулюсны, 24 алман генералны, 2500 офицерны, 90 мең гаскәрине әсирлеккә төшергән. Шушы казаныш өчен Рокоссовский Суворов ордены белән бүләкләнгән һәм Сталин Рокоссовскийне Константин Константин улы дип йөртә башлаган (Шапошниковдан соң).
Белоруссия операциясе – "Багратион"
Рокоссовкийнең (бәлки бөтен Икенче Бөтендөнья сугышының) иң шөһрәтле һәм уңышлы операциясе – Беларуссияне азат итү операциясе – "Багратион".
Башта операцияне Василевский һәм Жуков белән эшләгән булган, ләкин Рокоссовский иң көтелмәгән, стандартсыз адымны тәкъдим иткән: ике төп юнәлешне бер үк вакытта һөҗүм итәргә. Сталин ике тапкыр Рокоссовскине бүлмәдән чыгарга һәм яңадан уйларга сорап ахырда аңа ышанган һәм планын раслаган.
(8575) Seishitakeuchi
(8575) Seishitakeuchi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Константин Рокоссовский
Белоруссия операциясе – "Багратион"
Рокоссовский тарафыннан эшләнгән "Багратион" операциясе 1944 елның 22 июнендә башланган. 11 июлгә кадәр 105 мең фашист төркеме әсирлеккә төшерелгән инде.
(8575) Seishitakeuchi
Тарихы
1996 елның 7 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VL8» саналган.
Константин Рокоссовский
Белоруссия операциясе – "Багратион"
Шул искиткеч уңышка Көнбатышта башта ышанмаган һәм Сталин боерыгы буенча бөтенесе алман әсирләре Мәскәү урамнары буенча барган.
Уңышлы "Багратион" операциясеннән соң Сталин Рокоссовскийне бик ихтирам итә башлаган һәм аны "Костантин Константинович" (исеме белән әтисе исеме) йөртә башлаган (Сталин Рокоссовскийдән башка тик Шапошниковны тулы исемен дип йөрткән).
Сугыш ахырында Рокоссовский Алманиядә Померания төркемен тар-мар иткән.
Җиңү Тантанасы
1945 елның 24 июнендә Сталин боерыгы буенча Рокоссовский Җиңү Тантанасы белән җитәкчелек иткән, Жуков Җиңү Тантанасын кабул иткән.
Сугыштан соң
Сугыштан соң Польшада хезмәт иткән һәм эшләгән.
1956 елда ССРБга кайткан һәм Саклау министры урынбасары (1957гә кадәр, 1958-1962) булып эшләгән.
Рокоссовский сугыш турында мәкаләрен журналда язган.
1968 едның 3 августында кысла авыруыннан үлгән, Кремль диварында күмелгән.
Бүләкләр
Чит илдәге
Бойнешть
Бойнешть — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьвйонтники (Тшебницкий повяты)
Сьвйонтники  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15987) 1998 XV10
(15987) 1998 XV10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казале Тета (Авелино)
Казале Тета — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Тета Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Верходворье
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
HD171786
HD171786 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Президенти-Олегариу
Президенти-Олегариу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Маден (Җейланпынар)
Маден (Maden) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Җейланпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шванефельд
Шванефельд (Schwanefeld) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радиси
Радиси — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хелсти (Мазовия воеводалыгы)
Хелсти  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Ируэла (Мадрид)
Ла-Ируэла — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Эпенье-ле-Буа
Эпенье-ле-Буа — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Нельсон (шәһәр, Висконсин)
Нельсон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лебедзев (Буда-Кашалёвский районы)
Лебедзев  (Лебедзеў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8576) 1996 VN8
(8576) 1996 VN8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 7 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VN8» саналган.
Вәли Хаҗиев (1925)
Вәли (Вәлит) Хаҗиәхмәт улы Хаҗиев (1925 елның 9 июле, Оет, Саба районы, ТАССР, РСФСР, ССРБ — 1995 елның 16 мае, Яшел Үзән, Татарстан, Россия) — 1 нче Балтыйк буе фронтының 43 нче армиясе Суворов дивизиясенең 334 нче укчы Витеб орденының 1126 нчы укчы полкы укчысы, кызылармеец. Советлар Берлеге каһарманы.
Тормыш юлы
1925 елның 9 июлендә ТАССРның Саба районының Оет авылында татар крестьян гаиләсендә туа. Колхозда бригадир булып эшли.
1943 елның гыйнварыннан Кызыл Гаскәрдә. Шул вакытта ук Саратов өлкәсенең Татищево станциясендә пулемёт училищесында хәрби ант кабул итә. Әмма училищены тәмамлап бетерми, чөнки курсантларның бер өлешен Татарстан АССРда оешкан 334 нче укчылар дивизиясе штабы урнашкан Псков өлкәсенең Бөек Луки шәһәре районына җибәрәләр.
Нобдинг
Нобдинг (Nobding ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 989 метр биеклектә 27.91667°N, -90.28333°W координаталы буенча урнашкан.
Искәрмәләр
Nobding Нобдинг
Херцегань
Херцегань — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьленза (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15988) Парини
(15988) Парини — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 11 декабрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XD24» саналган.
Пшибернувко
Пшибернувко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Президенти-Сарней
Президенти-Сарней — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Выдрица (Фёдоровка кушылдыгы)
Выдрица — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Фёдоровка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буссак (Ло)
Буссак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Шадруха
Шадруха — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының уң ярыннан 561 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Генривилл (Индиана)
Генривилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Генривилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байрактар (Адапазары)
Байрактар (Bayraktar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нетавака (Канзас)
Тарихы
Нетавака шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цица
Цица — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Марта елгасының уң ярына тамагыннан 35 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубань елгасы Усть-Лабинск каласыннан Краснодар гидротөененә кадәр,   Белая (Кубань кушылдыгы) һәм Пшиш елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ританг
Ританг (Ritang ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Зәй (станция)
Зәй (Заинск) ― тимер юл станциясе, Татарстанның Зәй шәһәрендә, Бөгелмә тимер юл станциясеннән 126―127 км читтә, Сембер — Уфа сызыгының Бөгелмә – Круглое Поле (Яр Чаллы) – Әгерҗе тармагында урнашкан. 2010 елдан Куйбышев тимер юлының Идел-Кама регионы бүлекчәсенә (Сембер) карый. 1951 елда төзелә башлаган. 1956 елда (вакытлыча) файдалануга тапшырылган.
Яңа тарих
Тимер юл сузуның икенче уңышсыз омтылышы Бөек Ватан сугышы алдыннан була.
Сугыштан соң Бөгелмәдән тимер юл сузу тарихы Татарстан АССРның көньяк-көнчыгышында нефть һәм газ сәнәгате үсеше белән бәйле.
1951 елда тимер юл сузу эшләре башлана. Төзелешнең генераль подрядчигы — «Уфимтрансстрой». Тимер юл полотносын салуны «Уфимтрансстрой»ның 189 һәм 243нче санлы төзү-монтаж поездлары башкара.
1952 елда юл Писмән станциясенә (Лениногорск) килеп җитә.
1955 елда Дала Зәе елгасында (Иске Тәкмәк) күпер салу тоткарлана.
Тимер юл вокзалының беренче бинасын Иске Зәй ягыннан төзергә уйлыйлар, соңыннан (тимер юлны үстерү өчен мөмкинлек булмау сәбәпле) бу фикердән кире кайталар.
1960 елда «Куйбышевгидрострой»ның СМУ-9 төзүчеләре тимер юл вокзалын хәзерге урынында төзиләр.
Тимер юл станциясенең беренче башлыгы Шкорбатов була. 1958―1978 елларда башлык ― А. И. Легоньких.
Бөгелмә – Круглое Поле (Яр Чаллы) тимер юлы тулысынча файдалануга 1960 елда тапшырыла.
1972 елда станциядә автомат идарә итү, 1975 елда диспетчер үзәкләштерү кертелә.
Станциянең 11 юлы була, ш. и. 3 юл — Кама Аланы атом электр станциясенә баручы поездлар өчен.
Бөгелмә — Круглое Поле тимер юлы буенча Түбән Кама территориаль-сәнәгать комплексы төзелешләре өчен миллионнарча тонна йөк ташыла.
1978 елда Кама елгасы буылып, плотина төзелгәч, Бөгелмә – Круглое Поле тимер юлы Әгерҗегә кадәр сузыла.
Җәй айларында көньяк шәһәрләренә баручы рейслар өстәлә.
Бер тәүлек эчендә Зәй станциясе аша төрле йөк төялгән 48 пар (ягъни 48 бару һәм 48 кайту) поезд узган вакыт булган.
Станциядә башкарылучы операцияләр
Бөгелмә – Әгерҗе тимер юлының Зәй районындагы өлеше озынлыгы — 55 км.
Хелстово
Хелстово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каракөй (Варто)
Каракөй (Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (köy).
Мон-ле-Виньобль
Мон-ле-Виньобль (Mont-le-Vignoble) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Эпенье-сюр-Дем
Эпенье-сюр-Дем — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Мон-ле-Виньобль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,12 км².
Радкейми
Радкейми — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маден (Инегөл)
Маден (Maden) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бойница
Бойница — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лебядзёвка (Добрушский районы)
Лебядзёвка  (Лебядзёўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казале Фабрерия (Модена)
Географиясе
Казале Фабрерия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(15989) 1998 XK39
(15989) 1998 XK39 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XK39» саналган.
Шварцхольц
Шварцхольц (Schwarzholz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Непоскун (Висконсин)
Непоскун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8577) Choseikomori
(8577) Choseikomori — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 7 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VX8» саналган.
Президенти-Танкреду-Невис
Президенти-Танкреду-Невис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ла-Кабрера
Ла-Кабрера — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уфа провинциясе
Уфа провинциясе (рус. Уфимская провинция) — 1719-1775 елларда Россия империясендә административ-территориаль берәмлек.
Административ үзәге — Уфа шәһәре.
Самтенганг
Самтенганг (Samtengang ) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.
Географиясе
Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 087 метр биеклектә 27.53333°N, -90°W координаталы буенча урнашкан.
Пшибково (Валецкий повяты)
Пшибково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Байрактар (Чанкая)
Байрактар (Bayraktar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Херцеу
Херцеу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шатай
Шатай — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының сул ярыннан 103 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
HD171796
HD171796 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шатай
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
HD171796
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Шатай
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD171796
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(15990) 1998 YT1
Тарихы
1998 елның 17 декабрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YT1» саналган.
Александр Антонов (1910)
Александр Антонов (Александр Иванович Антонов,, — , ) — совет фирка-дәүләт эшлеклесе, мөхәррир, Украина КФнең Сумы өлкә идәнасты комитетының беренче сәркатибе (1941-1942).
Бьяр-сюр-Сер
Бьяр-сюр-Сер — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Сьлешув
Сьлешув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юим
Юим — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Һерман Греф
Һерман Греф, Һерман Оскар улы Греф (Herman Gref, Герман Оскарович Греф, 1964 елның 8 феврале, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, Казакъ ССР, Павлодар өлкәсе, Иртеш районы, Панфилово) — РФ билгеле топ- менеҗерларының берсе, 2007 елның көзеннән Саклык банкы президенты — идарә рәисе, 2000-2007 елларда РФ икътисади үсеш министры. 1 класслы РФ хакыйкый дәүләт киңәшчесе. Икьтисад фәннәре ʜәмɜәты (2011). Еллык кереме $ 15 млн (2013), $ 13,5 млн (2015) булган. Саклык банкының 0,003096 % акциясенә ия.
Тәрҗемәи хәле
1964 елның 8 февралендә Казакъ ССР Пвлодар өлкәсе Иртеш районы Панфилово авылында сугыш вакытында Донбасстан сөрелгән өч балалы алман гаиләсендә төпчек бала булып туган. Яшь ярым булганда, әтисе Оскар Федор улы вафат була. Балаларны әнисе Эмилия Филипп кызы һәм әбисе тәрбияли. Мәктәптә укыганда спорт белән мавыга. 1982-1984 елларда Куйбышев өлкәсе Чапаевск шәһәрендә хәрби хезмәттә була. «Хокук белеме» белгечлеге буенча Омск дәүләт үнивирcиᴛиᴛеның юридик фаᴋүлтитын тәмамлый (1990). 1990-1993 елларда Ленинград дәүләт үнивирcиᴛиᴛеның юридик фаᴋүлтиты аспирантурасында укый (фәнни җитәкчесе проф. Анатолий Собчак (ru). РФ президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясендә (РАНХиГС) «Развитие и перспективы структурных институциональных реформ в российской экономике» темасына икътисад фәннәре ʜәмɜәтлыгына диссертация яклый (2011).
Хезмәт юлы
1990 елда Омск дәүләт үнивирcиᴛиᴛеның юридик фаᴋүлтиты укытучысы.
1991-1998 елларда Πᴎтырбур мэриясендә эшли: Петродворец администрациясенең икътисади үсеш һәм милек комитетының юристконсульты вазифасыннан вице-губернaтьıp, шәһәр администрациясенең милек белән идарә итү комитеты рәисе дәрәҗәсенә кадәр үсә.
Булачак РФ президенты В. В. Путин белән таныша. 2000 елда Һ. О. Греф җитәкләгән Стратегик эшкәртмәләр үзәге (ЦСР) беренче мәртәбә президентлыкка дәгъва итүче В. В. Путинга икътисади программа әзерли.
1998-2000 елларда Стратегик эшкәртмәләр үзәге җитәкчесе булу белән бергә, РФ дәүләт милке министры урынбасары вазифасында да була.
В.В. Путин беренче мәртәбә президент булып сайлангач (2000 елның 26 марты), Һ. О. Грефны 2000 елларның беренче яртысында РФ хөкүмәтендәге (премьер-министр Михаил Касьянов) иң йогынтылы (Греф өчен махсус президент указы белән ике министрлыкны берләштереп ясалган) министрлыкларның берсе булган — РФ икътисади үсеш һәм сәүдә министрлыгы җитәкчесе вазифасына билгели.
2004-2007 елларда РФ хөкүмәтендә (премьер-министр Михаил Фрадков (ru)) шул ук вазифада.
2007 елның көзендә Саклык банкы президенты — идарә рәисе итеп билгеләнә, РФ икътисади үсеш һәм сәүдә министрлыгында аны Эльвира Нәбиуллина (хәзерге РФ Үзәк Банкы җитәкчесе) алыштыра.
Гаилә хәле
Ике кат өйләнгән. Беренче никахыннан туган улы Олег (1982, әнисе Елена Великанова), Brayne консалтинг ширкәтенең идарәче партнеры. 2004 елда өйләнешкән икенче хатыны Яна Владимир кызы Головина (беренче ире буенча Глумова, 05.08.1975), икътисадчы, дизайнер, Хорошевск элиталы (түләүле: айга 51 мең сум) проһимназияне гамәлгә куючы. Ике кызлары бар (2006, 2008).
Апасы Елена Оскар кызы (ире буенча Передрий), пединститут тәмамлаган, Находкада яши, «Приморье» банкы хуҗаларының берсе.
Абыйсы Евгений Оскар улы (08.09.1952), Омск эшкуары, «Технопарк» ҖЧҖ һ. б. ширкәтләр хуҗасы.
Лебядзёвка (Жлобинский районы)
Лебядзёвка  (Лебядзёўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Югары Ишет
Югары Ишет (Верхоишеть) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Непп (Джексон, Висконсин)
Непп  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радомек (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Радомек  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
̪Халеси Махадэв Гыйбадәтханәсе
Халеши Махадэв - көнчыгыш Непалда Пашупатинатх Гыйбадәтханәсе буларак мәгълүм бик мәшһүр гыйбадәтханә. Ул Хотанг районында, диңгез дәрәҗәсеннән 3100 - 4734 м биеклектә урнашкан. Ул Эверест тавыннан 185 км көньяк-көнбатышта урнашып Һинд дине һәм Буддачылык дини сәфәр кылу урыны.
Риваять
Шри Халеши Махадэв - Непалның Хотанг районында урнашкан изге гыйбадәтханә. Бу мәгарәнең урыны изге Дудх Коши һәм Сун Коши елгалары арасында урнашкан. Бу урын гадәттә салкын һәм яңгырлы. Хәзерге вакытта бу урынга мотоцикллар һәм джиплар белән килеп була. Ышану буенча Ходай Шива шәйтан Бхасмасурдан 6000 ел буена бу мәгарәдә качкан. Бхасмасур, Рама Навами һәм Ганеша Чатуртхи көннәрендә, бу урында бәйрәмнәр һәм фестивальләр үткәрелә. Һиндстаннан Һинд дине тарафдарлары монда күп калкулыкларга менгәннән соң килгәннәр. Күп кешеләр монда Ладания һәм Җаянагар кебек урыннардан Шраван аенда Халеши Махадэвка дога кылыр өчен киләләр.
Хелхи (Мазовия воеводалыгы)
Хелхи  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гербст (Индиана)
Географиясе
Гербст халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Швайниц
Швайниц (Schweinitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уэбер Мэри Эллен
Уэбер Мэри Эллен (Mary Ellen Weber; туган Бер мең тугыз йөз алтмыш ике) — НАСА космонавты. STS-70 (1995, «Дискавери») һәм STS-101 (2000, «Атлантис») шаттлларда ике тапкыр галәмгә оча, галим.
Биографиясе
Мэри Уэбер 1962 елның 24 августында Огайо штатының Кливленд шәһәрендә туган, әммә шул ук штаттагы Брэдфорд-Хайтсны үзенең туган шәһәре дип саный, анда 1980 елда урта мәктәпне тәмамлый. 1984 елда Индиана штатының Пердью исемендәге университетында химия өлкәсендә бакалавр дәрәҗәсе ала. 1988 елда Беркли каласындагы Калифорния университетында химия инженериясе өлкәсендә магистр дәрәҗәсе ала.
Ире Джером Л. Элькинд, ул Нью-Джерси штатының Байон каласыннан. Мэри Уэбер парашюттан сикерү белән мавыга, шулай ук су астында йөзергә һәм очырга ярата. Аның әнисе, Джоан Уэбер, Огайо штатының Мэнтор шәһәрендә яши, ә атасы, Эндрю Уэбер мәрхүм.
НАСАга кадәр
Студент чагында Уэбер Мэри Эллен Огайо штатында «Delco Electronics» ("Дженерал Моторс"ның кыз фирмасы) һәм «3M» компанияләрендә химик машиналар эшләү өлкәсендә стажер була. Беркли шәһәрендә үзенең докторлык диссертациясендә кремний катнашлыгында химик реакцияләр физикасын тикшерә. "Texas Instruments"та яңа материалларны һәм Sematech консорциумында һәм "Applied Materials"та компьютер чиплары әзерләү коралларын тикшерә. Ул бер патент алган һәм фәнни журналларда тугыз басмасы бар.
Галәмгә очуга әзерлек
1992 елның 31 мартында НАСА отрядына ундүртенче җыелма составында астронавтка кандидатлыкка итеп алына. Гомуми галәм әзерлек курслары (ОКП) буенча укый башлый. Курсны тәмамлап, 1993 елның июлендә «очышлар белгече» квалификациясе ала һәм НАСА астронавтлар Офисына билгеләнә. Аның космонавтка кандидатлар төркемендә эшләр чикләрендә техник бурычлары: Флорида штатында Кеннеди исемендәге галәм эзләнү үзәгендә шатлларны очулар алдыннан медицина эшкәртүендә ярдәм күрсәтү, робототехника һәм файдалы йөкләнеш белән эш. Административ эш өлкәсендә: биотехнологик контрактлар чикләрендә сатып алулар буенча Совет рәисе була.