cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кадыйр Әлибаев
Чыганак
https://haibcbs.ucoz.ru/news/saf_izhad_shishm_e/2015-06-19-215
Бутень (Клуж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамазан мәчете (төшенчә)
Рамазан мәчете — күпмәгънәле гыйбарә.
Юмакау
Җумакау — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Элек татар авылы булып торган. Җумакау авылында чукынырга теләмәгәннәрне үтергәннәр, калганнары христиан динен кабул итәргә мәҗбүр булганнар
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Колодливая
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Медея Амиранашвили
Амиранашвили Медея Петровна (მედეა ამირანაშვილი; 10 октябрь 1930 ел) — грузин опера җырчысы (моңлы сопрано), педагог. ССРБ ның халык артисты (1976).
Лейва (Риоха)
Лейва — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Медея Амиранашвили
Биографиясе
Медея Амиранашвили 1930 елның 10 октябрендә Шорапани авылында (хәзер Империяда, Грузия) (башка чыганаклар буенча — Тбилиси да) опера җырчысы, ССРБ-ның халык артисты Петр Амиранашвили белән җырчы Надежда Цомая гаиләсендә туа.
Колодливая
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Медея Амиранашвили
Биографиясе
1953 елда Вано Сараджишвили исемендәге Тбилиси дәүләт консерваториясен тамамлый. 1951—1954 елларда — консерватория янындагы опера студиясы солисткасы.
Лейва (Риоха)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мюннерштадт
Мюннерштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медея Амиранашвили
Биографиясе
1954 елдан — Тбилиси опера һәм балет театры солисткасы.
1972 елдан Тбилиси консерваториясендә укыта (1982 елдан — профессор).
1991—2006 елларда — Кутаиси опера театрының художество җитәкчесе.
Грузин ССР-ның 7 нче чакырылыш Югары Советы депутаты.
Гаиләсе
- Атасы — Петр Амиранашвили (1907-1976), опера җырчысы, ССРБ-ның халык артисты (1950)
- Әсәсе — Надежда Цомая (1904-1973), опера җырчысы, Грузин ССР-ның халык артисткасы (1943)
- Ире — Отар Парулава, скульптор
- Кызы — Маринэ Парулава, җырчы.
Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
- М. Глинка исемендәге Бөтен Союз вокалчылар конкурсы лауреаты (2-се премия, 1960)
- Мадам Баттерфляй партиясен иң яхшы башкару буенча халыкара конкурс лауреаты (3-нче бүләк, 1970, Osaka)
- Грузин ССР ының халык артисткасы (1965)
- ССРБ-ның халык артисткасы (1976)
- Грузин ССР ының З. П. Палиашвили исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (1971)
- Халыклар Дуслыгы ордены (22.08.1986)
- «Хезмәт батырлыгы өчен» мидалы (17.04.1958)
- З. Анджапаридзе исемендәге премия
- Кутасиның мактаулы гражданы.
Ренезон
Ренезон — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чортолом
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велика Лонка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Девис (Көнбатыш Виргиния)
Девис  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бейһарманы (Сарыгөл)
Бейһарманы (Beyharmanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD188728
HD188728 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бодзевко-Друге
Бодзевко-Друге — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воленцин (Ополе воеводалыгы)
Воленцин  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казе Кализтри (Болонья)
Географиясе
Казе Кализтри Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Воленцин (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Кализтри (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фашчавка (Гомельский районы)
Фашчавка  (Фашчаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17033) Rusty
Тарихы
1999 елның 22 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FR9» саналган.
Анзекс
Анзекс — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Әсхәт Ибраһимов
Биографиясе
1950 елның 4 апрелендә Казахстан ССРның Коктал авылында туа.
1972 елда Казан химия-технология институтын тәмамлый, бүлү буенча нефть химиясе фәнни-тикшеренү институтына (Уфа) җибәрелә.
Рамазан мәчете (Яр Чаллы)
«Рамазан» мәчете — Яр Чаллыда Яңа шәһәрдә 2007 елның сентябрендә ачылган мөселман гыйбадәтханәсе  (мәчет). Манарасы мәчетнең түбәсендә урнаштырылган мәчетләр төренә керә. Мәчетнең имамы — Рәфкать хәзрәт (Харрасов).
Адресы: Яңа шәһәр, 39 комплекс, 11а (Касыймов бульвары, 17).
Бина
Мәчет өч катлы итеп, кирпечтән төзелгән. Өске катларга тыштан тимер баскыч алып менә. Беренче катында «Хәләл» азык-төлек кибете ачылган. Мәчетнең намаз уку залы 100 кешегә исәпләнгән. Мәчет янында 50 кешелек мәдрәсә урнашкан.
Тарих
1997 елда рамазан аенда башланган төзелеш 10 ел буе диндарлардан һәм хәйриячеләрдән кергән акчага бара. 2007 елның сентябрендә төзелеп бетә.
Әсхәт Ибраһимов
Биографиясе
1992 елда Башкортостан Республикасы Фәннәр академиясе нефть химиясе һәм катализ институтына (хәзер ул — РФА нефть химиясе һәм Катализ институты) эшкә чакырыла.
2009 елдан - гетероатом катнашмалар лабораториясе җитәкчесе.
Рамазан мәчете (Яр Чаллы)
Ачылу
Мәчетне ачу тантанасында Васил Шәйхразыев (Чаллы мэры), Госман Исхакый (мөфти, ТР ДУМ рәисе), Әлфәс хәзрәт Гайфуллин (Чаллы мөхтәсибе), Уел Хөсәенов («Челныводоканал» ЯАҖ генераль директоры), Вәсил Каюмов («КамАЗ» ААҖ генераль директоры урынбасары) катнашалар.
Әсхәт Ибраһимов
Фәнни эшчәнлек
Фәнни мәнфәгатьләр өлкәсе - металл комплекслы катализ, органик - һәм металл(Al, Mg, Zn)органик синтез, гетероциклик кушылмалар химиясе — РФА әгъза-корреспонденты У. М. Җәмилев мәктәбендә барлыкка килә.
РФА Нефть химиясе һәм катализ институты каршындагы диссертация советы әгъзасы. Аның җитәкчелегендә 16 кандидатлык диссертациясе якланган.
564 фәнни публикация авторы, шул исәптән 9 күзәтү һәм 420 авторлык таныклыгы һәм патентлар авторы.
Муратчык (Гүргентепе)
Муратчык (Muratçık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яңа Троицкий (Чиләбе өлкәсе)
Яңа Троицкий (Новотроицкий) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (73%), татарлар (7%), украиннар (5%), башкортлар (6%), алманнар (5%), чуашлар (5%).
Каяагыл (Ушак)
Каяагыл (Kayaağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Лейк-Сан-Маркос (Калифорния)
Лейк-Сан-Маркос  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Сан-Маркос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9463) Criscione
(9463) Criscione — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HW38» саналган.
Такуарал
Такуарал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Саку (шәһәр)
Саку — Япония дәүләтенең Нагано префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саку шәһәре 2005 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Пестово (Киров өлкәсе)
Пестово (Пестово) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Саку (шәһәр)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 100077 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 236 кеше тәшкил иткән.
Пестово (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Саку (шәһәр)
Географиясе
Шәһәр территориясе 423.99 км² тәшкил итә.
Пестово (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Равенна (Кентукки)
Равенна  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Равенна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үзаң
Бу төшенчәне кемлек, "Мин" төшенчәсе, үз-үзен тану һәм үзбилгеләү белән бутамагыз.
Үзаң (яки үзаңлылык, ингл.self-consciousness, рус. самосознание)- үз-үзен тануның кискен (ингл.) сизелүе. Фәлсәфи күзлеге аркылы кабул ителгән үз-үзен тану халәтеннән аермалы буларак, үз шәхсиятенә игътибар бирү, аерым индивид зат буларак барлыгын тану. "Бөтенесе миңа игътибар итә, мине күзәтә" дигән фикердән туа торган узаң(лау) шәхестә үңайсызлык (канәгәтьсезлек) хисен уята ала. Кайберәүләрдә башкаларга караганда үзаң(лау) көчлерәк. Үзаң(лау)дан туучы уңайсызлык хисләре кайвакыт тартынучанлык яки параноя белән бәйле була ала. Шопенһауэр фикеренчә, кеше, үзаңы аркылы, үз ихтыярын ныгыту яки инкяр итүне сайлый ала.
Читенлек
Үзаңлылыкны сизгәндә, берәү үзенең иң кечкенә хәрәкәтьләрне таный. Шундый тану дәрәҗәсе шәхескә катлаулы хәрәкәтьләрне ясарга киртә куя ала. Үзаң(лылык) яшьлек чорында бик югары дәрәҗәгә күтәрелә. Үзаңлылыкка таба хроник тенденциясе булган шәхес тартынучан яки интроверт булуы ихтимал.
Психология
Психологлар шәхси һәм публик үзаң(лылык) халәтләрен аера. Шәхси үзаң(лылык) - үзенең эчке шәхсиятен һәм хисләрне тану белән бәйле эшчәнлек. Публик үзаң(лылык) - башкаларның күргән шәхсият сыйфатларын тану. Шундый үзаң(лылык) үз-үзен күзәтү һәм иҗтимагый тынычсызлыкка китерә ала. Шәхси һәм публик үзаң(лылык) шәхеснең вакыт күзлегеннән чагыштырмача тотрыклы, шул ук вакытта бер-берсе белән корреляция булмаган сыйфатлары дип билгеләнә.
Леса-де-Рио-Леса
Леса-де-Рио-Леса — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9464) 1998 HL117
(9464) 1998 HL117 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HL117» саналган.
Реньи (Луара)
Реньи — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вонсице
Вонсице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мюнстер (Лех)
Мюнстер  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велика Нешавка
Велика Нешавка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
13 декабрь
13 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның ун өченче көне. Ел ахырына кадәр 18 көн кала.
Бутешть (Могош, Алба)
Бутешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бодзевко-Перше
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Кало (Анкона)
Казе Кало — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Байтурсыновның йорт-музее
Әхмәт Байтурсыновның йорт-музее — Казакъстанның Алматы шәһәрендә Әхмәт Байтурсыновның мемориаль музее. Музей 1930 елда ул яшәгән йортта урнашкан.
Казе Кало (Анкона)
Географиясе
Казе Кало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Байтурсыновның йорт-музее
Музей
1934—1937 елларда Зубов йортында гаиләсе белән Әхмәт Байтурсынов яши. Эшлекле Алаш Орданың реабилитациясенә соң 1988 елда йорт тарих һәм архитектура һәйкәле булып таныла, ә 1993 елда мемориаль йорт-музее ачыла
Музей бинасы
Иске беркатлы Зубовның йорты Таранчиевский урамында XX гасыр башында төзелгән.
Бер катлы бинаның төп фасады күләмендә тура почмак, көнбатышка караган. Бинага керү көньяк яктан һәм баскыч белән бүленгән. Бина таш фундаментта аскы йорт белән тянь-шянь наратыннан төзелгән бурадан гыйбарәт. Стеналары штукатурланган һәм агартылган. Бинаның бөтен периметры буйлап кәрнизләр үтә.
Бина Верный шәһәренең көнбатыш өлешендәге сәүдәгәр төзелеше өлгесе булып тора.
Һәйкәл статусы
2010 елның 10 ноябрендә Алматы шәһәренең урындагы әһәмияткә ия булган мәдәният һәм тарих һәйкәлләренең яңа Дәүләт исемлеге раслана, шул вакытта аңа ярашлы киләчәк карарлар көчен югалткан дип таныла. Бу Карарда урындагы әһәмияткә ия булган Байтурсынов музей корылмасы һәйкәл статусын саклап кала. 2014 елда саклау зонасы кысаларында раслана.
Антаньяк
Антаньяк — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Фёдаравка (Рагачовский районы)
Фёдаравка  (Фёдараўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Лейк-Сити (Модок округы, Калифорния)
Лейк-Сити  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(17035) Velichko
Тарихы
1999 елның 22 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FC10» саналган.
Чортя
Чортя — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лейк-Сити (Модок округы, Калифорния)
Географиясе
Лейк-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чортя
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юныс
Юныс — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422778.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Такуарал-ди-Гояс
Такуарал-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Сулыүзәк
Сулыүзәк (Сувлыозек, Сувлы-Узяк, Мамил-Елга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Ырынбур өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Олы Кызыл елгасының уң ярыннан 65 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км. Үзәк сүзе элек коры елга, чокыр дигәнне аңлаткан.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорск гидротөененнәнИриклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бейһеким (Селчуклу)
Бейһеким (Beyhekim) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оселок (Подчерье кушылдыгы)
Оселок — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Подчерье елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корарх
Корарх (Korarx ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Мурсал (Элмалы)
Мурсал (Mursal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кома (Мезень кушылдыгы)
Кома  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 254 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Восковице-Гурне
Восковице-Гурне — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(9465) 1998 HJ121
(9465) 1998 HJ121 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Восковице-Гурне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD188854
HD188854 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рива (Луара)
Рива — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Павловски
Павловский (Павловский) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (66%), татарлар (7%), украиннар (5%), казахлар (18%).
Дейви (Көнбатыш Виргиния)
Дейви  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лумбрерас
Лумбрерас — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Адольф Плюшар
Адольф Александрович Плюшар (Adolphe Pluchart;, — ) — Россиянең XIX быуаттагы билгеле нәшриятчесе.
1836 елда Н.В. Гогольнең «Ревизор», «Фауст трагедиясенең» тәрҗемәсен (1838) нәшер итә ). Шулай ук Россиядә беренче энциклопедия — тәмамланмый калган «ru:Энциклопедический лексикон»ны чыгара башлый (1835-1841)
Агасы Евгений Плюшар (1809 — 1880).
Биографиясе
А. И. Плюшар (1777-1827) гаиләсендә дөньяга килгән. Адольф Петербургта Муральт пансионында укыган, Парижда типография сәнгатенә өйрәнгән. Атасы 1827 елда вафат булгач, башта аның эшен әсәсе Генриэтта Плюшар дәвам итә, тиздән типографиягә җитәкчелек итү Адольф Плюшар кулына күчә.
Замандашлары истәлекләреннән күренеүенчә, ул акыллы, эшлекле һәм кыю кеше булган. Плюшар игътибар яулый, кала үзәгендә китап магазины ача. Кибет «Француз әдәби салоны» дип аталган. Биредә Петербург интеллигенциясе — нәшриятчеләр, рәссамнар, галимнәр, артистлар, язучылар еш җыела.
Ул типографияне матур басма чыгару өчен кулайламалар белән йыһазландырган, һәм еш кына күп томлы китаплар чыгарган. А. А. Плюшар Россия әдәбиятенә нәшриятче буларак шактый зур өлеш кертә. Язучы буларак катнашмый диярлек: төрле библиографик фекерзәргә генә полемик яуаптар булуы билгеле ( мәсәлән, «Ответ издателя „Энциклопедического Лексикона“ на статью „Северной Пчелы“» (Греча), № 298-300 (1836 г.) — «Литературные Прибавления к Русскому Инвалиду» 1837 ел, № 2 һәм 4; шул юсыктагы мәкалә 1848 елда да чыккан булган).
Санкт-Петербургта Выборг католик зыяратында җирләнгән.
Башкортларның бөркет белән аучылык итүе
Россия рәссамнары башкортларның бу шөгеле турында берничә сурәт төшергән, алар арасында А. А. Плюшаны "Башкирская беркутова охота" (Башкортларның бөркет белән аучылык итүе) дип аталганы да бар.
Башкорт Совет Республикасы
Башкорт Совет Республикасы (Башкирская Советская Республика, Малая Башкирия, Башҡорт Совет Республикаһы) — РСФСР эчендә беренче автономияле республика.
Тарих
1920 елның 20 августында Стәрлетамак шәһәре, ноябрь аенда Стәрлетамак өязенең 16 волосте шулай ук республикага тапшырылалар.
Шрөдингер мәчесе
Шрөдингер мәчесе (tat.lat. Şrödinger mäçese ) - уйдагы тәҗрибә объекты, Эрвин Шрөдингер тарафыннан квант механикасын тәнкыйтләү өчен тәкъдим ителгән, субатом системадан макроскопик системага күчергәндә кыенлыкларны һәм чикләрне күрсәтә.
Тәҗрибә нигезе
Уйдагы тәҗрибә буенча бер мәче тартмада утыра. Тартма эчендә радиоактив атом төше һәм агулы газ бар. Тәҗрибә үзлекләре буенча бер сәгатьтә төшнең таркалышы ихтималлыгы 50%. Әгәр төш таркалса, агулы газ чыга һәм мәче үлә. Төш таркалмаса, мәче исән кала.
Тартма ачканчы, Квант кушуы буенча атом төше (димәк мәче) 50% ихтималлыгы белән "төш таркалган, мәче үлгән" халәтендә, 50% ихтималлыгы белән "төш таркалмаган, мәче исән" халәтендә була. Шулай итеп мәче үле дә түгел, исән дә түгел икән.
Шушы парадокс субатом системадан макроскопик системага күчергәндә барлыкка килә. Ләкин макроскопик дәрәҗәдә квант механикасы Квант кушуы мәсләге кулланырга ярамый, парадокс чишелә. Дөрес дулкынча халәт "мәче-детектор-төш"-системасында сайлана, "мәче-кеше"-макроскопик системасында сайланып булмый (Төш-субатом, кеше-макроскопик дәрәҗә). Бу Копенһаген аңлатмасы дип исемләнә.
Шрөдингер мәчесе мәдәнияттә
"Шрөдингер мәчесе" парадоксы юклыгына карамастан, "Шрөдингер мәчесе" мәдәнияттә мәшһүр. "Шрөдингер мәчесе" истәлегенә музыкаль фестивальләр, рәсемнәр, китаплар, фотоярышлар бар. Пәрәвездә "Шрөдингер мәчесе" - көлке рәсемнәре (мемы) бар.
Каяалты (Бурдур)
Каяалты (Kayaaltı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Бурдур илчесенә караган бер авыл (köy).
Велике Будзиска
Велике Будзиска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бодзево
Бодзево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17036) Krugly
(17036) Krugly — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 22 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FD10» саналган.
Физинки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Адзумино
Тарихы
Адзумино шәһәре 2005 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 97084 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 293 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 331.82 км² тәшкил итә.
(9466) Shishir
(9466) Shishir — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 маенда LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KR46» саналган.
Петруненки
Петруненки (Петруненки) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Радклифф (Кентукки)
Радклифф  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Петруненки
Халык
Халык саны динамикасы:
Радклифф (Кентукки)
Тарихы
Радклифф шәһәре  елда нигезләнгән.
Петруненки
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), арлар (8%).
Радклифф (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыргыз-Миякә
Кыргыз-Миякә — Башкортстанның Миякә районының үзәге, авыл. 2010 елына халык саны 7473 кеше тәшкил иткән. Хуҗалыклар саны — 2734.
Авыл исеменең килеп чыгышы турында
XVIII гасыр башында булачак Кыргыз-Миякәдән ике чакрымдагы рус авылы Ерлыково (Ярлекәү) җирләре генерал Ерлыковныкы була. Ярлекәүдә зур базар була, бирегә Урта Азиядән сәүдәгәрләр атларда, дөяләрдә кипкән җимеш, табак-савыт, өс һәм аяк киемнәре, Кытай ефәге, кыйммәтле бизәнү әйберләре китереп сатканнар. Җирле халык аларның барысын да “кыргыз” дип йөрткән. Булачак Кыргыз-Миякәнең төньяк-көнбатышында, Кызыл Чишмә авылы фермасыннан ерак түгел калкулыкта зиратлары була. Кабер өстенә таш өеп, казык кадап киткәннәр. Алар маяк кебек булып, юлны, юнәлешне билгеләргә дә ярдәмләшкән. “Кыргыз маяклары” (“Кыргыз-маяки”) булачак авылның аталышына (русча – Киргиз-Мияки) әверелгән.
Тарихи мәгълүмат
XIX гасырның беренче яртысында Кыргыз-Миякә Бәләбәй өязендәге волость үзәге була. Идарә, 2 мәчет, казна 4-еллык “рус-башкорт училище”сы, базар, икмәк келәтләре (“магазин”). 1911 елда 10 ятаклы зимства хастаханәсе була, биредә 1 земство табибы эшли.
1869 елда Башкортстан җирләре межалана. Җир реформасыннан файдаланып, күпләренең биләмәләре киселә һәм рус офицерларына, боярларына бүлеп бирелә. Халык ризасызлык белдерә. Уфа губернаторы бу хакта болай дип яза: “Җилдәр, Кыргыз-Миякә, Гәйнә-Ямак волостьларында башкортлар һаман тынычланмый. Элекке җирләренә чәчүне дәвам итәләр, печәнлекләрне рөхсәтсез чабалар, урманнарны кисәләр”.
Уфа губернасының 1910 елгы хуҗалык-статистика күзәтү рәсми мәгълүматлары Кыргыз-Миякә һәм Җилдәр волостьлары халкының авыр тормышын күрсәтә. Крестьян хуҗалыкларыннан атсызлар – 20, бер атлылар – 30, чәчүлексезләр – 6, бер дисәтинәлеләр 19 процент. Гомумән, крестьяннарның 75 проценты ярлы. Хәсән Басыйров Кыргыз-Миякәнең “Урталык” дип йөртелгән урыны турында болай дип язып калдырган: “50 йорттан 36сы – салам, 6сы – юкә, 3есе – такта, берсе калай белән ябылган. Байтак кеше землянкаларда яшәгән. Шуларның берсе – Севастопольне обороналаган бомбардир, өч Георгий тәресе ордены кавалеры Нәфыйк Маликов. Чәчүлеге, мөлкәте булмаган. Орденнары исәбенә көн күргән...”
Мәңге кул тимәгән дала чирәмен атларда, үгезләрдә сөрү җиңел булмаган Миякә крестьяннарына. Бөртеклеләр уңышы ифрат түбән булган, гектарыннан 5-5,5 центнердан артмаган.
1917 ел ахырында Кыргыз-Миякәдә крестьян депутатларының беренче Советы сайлана. 1919 елның 7 апрелендә авылга Колчак гаскәрләре бәреп керә. Шул ук елның маенда төбәктән колчакчылар бәреп чыгарыла. Башкортстан Колчак кулы астында чакта Кыргыз-Миякә волость башкарма комитеты әгъзалары Сызраньда эвакуациядә була.
Кыргыз-Миякәдә яшәгән 2417 кешенең яртысы 1921 елгы ачлыкта үлә.
1925 елда Икъдисад авылының өч крестьяны “Фордзон” тракторы сатып ала. Шул ук елда Кыргыз-Миякәдә күпләр беренче тапкыр трактор белән җир сөргәнне күрәләр. Аз гына соңрак Миякә, Җилдәр МТСлары оештырыла. 1930 елда Җилдәр, Слак, Кыргыз-Миякә волостьлары биләмәсендә Миякә районы барлыкка килә, ул вакытта анда 90 мең кеше яшәгән (әле – 28 меңнән артыграк). 1937 елда район колхоз-совхозларында бөртеклеләрдән тарихта күрелмәгән рекордлы уңыш җыеп алына.
Демографик хәл
Беренче кат исәпкә алынганда авылда 23 йортта 138 кеше яши.
1859 елда 710 кеше яши,
Восковице-Мале
Восковице-Мале — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кыргыз-Миякә
Демографик хәл
1885 – 1825,
1917 – 2319, мишәр
Восковице-Мале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыргыз-Миякә
Демографик хәл
1920 – 2467
1999 – 8103, татарлар 2006 – 8043 кеше, 2734 йортта
2002 елгы сан алу буенча күпчелекне татарлар тәшкил итә – 63%, шулай ук башкортлар – 27%, руслар, чуашлар, украиннар бар.
Социаль тармак
Мәдәният-мәгариф-медицина объектлары – ике урта мәктәп, 3 балалар бакчасы, район үзәк хастаханәсе, район мәдәният сарае, Саклык банкының филиалы, пионерлар йорты, музыка мәктәбе, сәнгать мәктәбе.
(17037) 1999 FV10
(17037) 1999 FV10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 16 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FV10» саналган.
Такуарасу-ди-Минас
Такуарасу-ди-Минас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Корк
Корк (Cork, Corcaigh) — Ирландиянең Корк графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
6 нчы гасырда нигезләнгән дип санала.
Чоса
Чоса — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лейк-Шервуд (Калифорния)
Лейк-Шервуд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лейк-Шервуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мансанарес-де-Риоха
Мансанарес-де-Риоха — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Казан музей-тыюлыгы
Иске Казан дәүләт тарих, мәдәният һәм табигать музей-тыюлыгы — Татарстан Республикасы, Биектау районы, Камай авылы территориясендә урнашкан тарихи һәм археологик музей һәм тыюлык комплексы.
Мәйданы буенча музей 137,2 га территорияне алып тора, төп фондта 3270 саклау берәмлеге исәпләнә.
Тарих
Музей-тыюлык Татарстан Республикасы министрлар кабинетының 1992 елның 14 апрелендә 228-нче номерлы "Татарстан Республикасы иектау районында иске Казан дәүләт тарих, мәдәният һәм табигать музе-тыюлыгы оештыру турында" карарына нигезләнеп төзелә. Музейның саклау территориясе һәм әйләнә-тирәсе борынгы заманда – безнең эрага кадәр I меңъеллыкта ук ананьино археологик культурасы вәкилләре тарафыннан үзләштерелә һәм тарихи, археологик, архитектура һәйкәлләре белән күрсәтелә: борынгы кабиләләр чоры, башлангыч, алга киткән һәм соңгы урта гасыр археологик объектлары,;; ук Татар Әйшәсе авылында сакланган XX йөз башы традицион авыл архитектурасы һәйкәлләре (танылган Казан арты татар авылларының гади үрнәкләре), казан татарлары этносы, аның бай материал һәм рухи мәдәнияте формалашу үзәге.
Йорты
Йорты — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы поселок.
Иске Казан музей-тыюлыгы
Тарих
Бу музей Иске-Казан археологик экспедициясе җитәкчесе Фәхретдинов Равил Габдрахман улы инициативасы буенча нигезләнгән.
Йорты
Почта индексы — 423724.
Иске Казан музей-тыюлыгы
Иске Казан шәһәре тарихы
Иске Казан заманында шактый үсеш алган шәһәр булган. Моның турында керамика, эш кораллары, кораллар шәһадәт булып тора. Риваятьләрдә әйтелгәнчә шәһәрне Алтын бәк һәм Алим бәк патшазадәләр нигезләгән. Музей урыны табигать ландшафты урыны булып тора. Бу урын бай флорага (юка, свербига, балтырган, төнбоеклар) һәм фауна (бурсык, янутсыман эт, төлке) ия. Шулай ук карчыга һәм ак койрыклы бөркет бар. Музей урыны Казансу елгасының иске аккан юлы янына якын булып тора.
Музей-тыюлык составы
Музей-тыюлык составына Идел Болгары, Алтын Урда һәм Казан ханлыгы чоры археологик һәм эпиграфик һәйкәлләре керә :
Камай авылында тарихи этнография музеендә (6 га) 4 экспозиция эшләп килә :
Музей территориясе
Камай авылында тарихи этнография музее территориясендә Казан ханлыгы чоры тарихи-мәдәни һәм һөнәрчелек комплексы бар: кирмән (периметр буенча 500 м), 6 каравылчы каланчасы, капкалар, сугыш кораллары,тимерче алачыгы, чүлмәк ясау остаханәсе.
XIX-XX гасыр башы Казан арты авылларының этнографик биналары: җил тегермәне, әвен, баз, чәй-ханә, һөнәрчеләр йортлары һ.б.
Рив-де-Жье
Рив-де-Жье — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чуртанүзәк
Чуртанүзәк (Суртан-Узяк) — Бозаулык елгасы (Җаек бас.) кушылдыгы. Башкортстан Республикасының Җылаер районы, Хәйбулла районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бозаулык елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км. Үзәк сүзе элек чокыр, коры елга дигәнне аңлаткан.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорск гидротөененнәнИриклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казе Калцолао-Палацо (Равена)
Казе Калцолао-Палацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Калцолао-Палацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тименка (Подчерье кушылдыгы)
Тименка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Подчерье елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бутешть (Телеорман)
Бутешть — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бейоба (Эдремит)
Бейоба (Beyoba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өстән караучы
Өстән караучы (Chanodichthys erythropterus) — карплылар гаиләсенә керүче ерткыч елга балыгы. Кытай суларында таралган.
Аның озынлыгы 35—60 см, авырлыгы 500—600 г. Яшәвенең алтынчы елында җенси җитлегә. Уылдык чәчкән мәле июнь-июль айларына тура килә. Үрчемлелеге 554 мең бөртек уылдык.
Котанарх
Котанарх (Kotanarx ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Филатавка
Филатавка (Філатаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мюнхберг (Алмания)
Мюнхберг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Такуари
Такуари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мурсаллы (Шаркөй)
Мурсаллы (Mursallı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Шаркөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Велике Гацно
Велике Гацно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9467) 1998 KQ47
(9467) 1998 KQ47 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 маенда LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KQ47» саналган.
Бодзинево
Бодзинево — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рупя (ныгытма, Румыния)
Рупя (Рупя шәһәрчеге; рум. Cetatea Rupea, Burg Reps, мадьярса  Khalmi vár) — Рупя шәһәренең көнбатыш өлешендә 120 метрлык базальт каяда борынгы шәһәр, Брашов шәһәреннән төньякка карый 70 км еракта Румыниянең үзәк өлешендәге Сигишоара ягына карый борынгы юлда урнашкан. Шәһәр урынында казынулар нәтиҗәсендә палеолит һәм иртә неолитка караган авыл калдыклары табылган.
Әлеге шәһәр рим легионерлары басып алган борынгы даки оборона корылмалары җимереклекләрендә төзелгән. Исеме латинча rupes — «таш» сүзеннән килеп чыккан. 10нчы гасырдан шәһәр даими киңәйтелгән. Беренче язма мәгълүмат 1324 елга карый, анда Трансильвания сакслары Венгрия короле Карл I каршы баш күтәрә һәм ныгытмада яшенә. XIV гасырдан Рупя төбәкнең мөһим фортификация саклагыч корылмасы була, чөнки биредә Трансильвания, Молдова һәм Валахия аша төп юллар үтә.
Урындагы киң таралган риваять буенча, Дакия патшасы Децебал нәкъ биредә Траянның Икенче даки походы вакытында үзенә үзе кул сала (105-106). Шул дәвердә шәһәр Рамидав исеме белән билгеле була.
Антик дәвер
Шәһәр районында археологик казынулар барышында борынгы кешеләрнең авыл эзләре табылган. Атап әйткәндә таш эш кораллары, ташаяк, җирләү урналары. Табылдыклар палеолит һәм иртә неолит чорында (б.э. кадәр 5500-3500) биредә авыллар урнашканлыгын ышанычлы расларга мөмкинлек бирә. Даки патшалыгы вакытында бу урыннарда шәһәрчек төзелә, ул Румидав (яки Рамидав) кебек билгеле була. Рим даки җирләрен басып алганнан соң, легионерлар биредә форт төзей, ул Кастра Рупс (таштан шәһәр) дип атала. Бу ныгытма сәүдә маршрутларын саклаучы рим оборона линиясе системасына керә.
Урта гасырлар
Урта гасырларда Рупя ныгытмасы турында беренче язма телгә алу 1324 елларда төзелгән документларга карый. Анда таш ныгытма Сastrum Kuholm дип атала. Шул елда немец колонистлары варислары (Трансильвания сакслар) Венгрия короле Карл I каршы баш күтәрә, шәһәрчекне яулап ала һәм анда үз гарнизонын урнаштыра. Шул ук вакытта, бәлки, XII гасырдан ук ныгытма урнашкан тау итәгендә шәһәр булган.
Соңрак шәһәр Госман империясе гаскәрләренең үзәк Европага басып керүен кире кагу өчен мөһим роль уйнай. 1432 һәм 1437 еллар арасында Рупяны төрекләр басып ала һәм талый.
XVII-XVIII гасырлар
Ныгытманың җитди җитешсезлеге су чыганагының булмавы тора. Димәк, Рупя озак камауны тота алмаган. Бу проблема 1623 елда хәл ителә, каяда 59 метр тирәнлектәге кое казалар. Бу эшләр берничә айга сузыла. Кое төзү инициаторы булып Габор Бетлен тора.
1643 елда торгызылган ныгытмада көчле янгын чыга. Аның элемтәләреннән соң шәһәрчек җимереклекләргә әйләнә һәм калдырыла. Ләкин XVII гасыр азагында Трансильвания саксларыннан якын-тирәдәге халык ныгытмаларны үзаллы торгыза һәм дошман һөҗүме вакытында аны хәвефсез сыену урыны кебек куллана башлый. Соңыннан сакслар ныгытманы Габсбурглар кулына тапшыра һәм биредә Австрия салдатларның гарнизоны урнаштырыла.
1704 елда ныгытманы сугышсыз куруцлар — антигламур ихтилалында катнашучылар басып ала.
Чума эпидемиясе вакытында 1716 елда ныгытмада йогышлы авырудан качырга маташып, урындагы халык яшенә.
1788 елда шәһәр чираттагы төрек һөҗүменнән йөзләгән халыкның сыену урыны була. Әммә 1790 елда көчле штормннан соң бинаның кыегы җимерелә һәм шәһәрчек тагын ташландык хәлдә була.
XIX-XX гасырлар
Шәһәрлек озак вакытлар җимереклекләрдә ята. Шул ук вакытта Рупя шәһәре үзе Трансильваниянең иң үсешкән шәһәрләренең берсе була. Төп халкы булып этник алманнар тора. Икенче бөтендөнья сугышыннан соң бөтен алманнар да депортацияләнә. Коммунистик тәртип вакытында Румын властьлары биредә базальт чыгара башлау өчен ныгытманың җимереклекләрен сүтеп алырга планлаштыра. Бәхеткә күрә бу планнан баш тарталар. 1954 елда таш диварларын өлешчә торгызу һәм сакланып калган фортификация корылмалары консервацияләү буенча эшләр башлана. Шуңа карамастан, 1990 еллар башына ныгытма начар торышта була. Иске корылмалардан тик бер оборона башнясы сакланып кала.
XXI гасыр
2010 елдан 2013 елга кадәр Рупя кальгасе җимереклекләрендә комплекслы реставрацияләү буенча эшләр үткәрелә. Тулысынча җиде төп манара һәм эчендә торак каралтылар төзелә. Акчаның төп өлешен мәдәни мирасны саклау буенча программа чикләрендә Аурупа берлеге бирә. Барча 32 миллионнан артык лей тотыныла. 2013 елның 15 июнендә торгызылган комплексны ачу тантанасы үтә. Шушы ук 2013 елда кәлгәгә 61 мең турист килә. 2014 елда килүчеләр саны 115 мең кешегә җитә, ә 2015 елда — 150 меңнән ашып китә.
Тасвирламасы
Кальга астан югарыга күтәрелгән спираль сыман (кабырчык) рәвешендә һәм диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән 500 метрдан артык биеклектә урнашкан.
Рупя өч автономияле объекттан тора: Өске шәһәр (кальга), Урта кальга, Түбән кальга һәм форбург. Һәр берсе таш стена белән уратып алынган. Ныгытманың оборона мөмкинлекләрен даими көчәйтеп, башнялар төрле вакытларда төзелгән. Югары ныклык, мөгаен, X гасырда төзелгән. XIII быуатка караган кальга киңәйтелгән, ә аның ныгытмаларын көчлерәк ясаганнар. Шул ук вакытта стеналарын һәм башняларын урта гасыр алман традицияләренә тиешле төзегәннәр. Ары урта кальга барлыкка килгән, анда дошман һөҗүме вакытында тирә-яклардан йөзләгән кеше яшеренгән. Мөгаен, бу Рышнов кальгасе төзелеше очрагы белән, крәстияннәр үзләре бу эшнең инициаторы була.
Югары ныгытманың мәйданы 1500 кв метр. Биредә биналар торгызылган, алар Урта гасырларда качаклар өчен дошман һөҗүменнән сыену урыны булып хезмәт иткән. Соңгы вакытларда кальгадә комендант һәм югары катлам вәкилләре яшәгән. Урта кальга XV гасырда барлыкка килгән, ә тиздән форбург та барлыкка килә. Урта кальгагә керү капка белән үзенчәлекле биш почмак манара аша гына мөмкин булган. XVIII гасырда бөтен комплекс сизелерлек киңәйтелә.
Хәзерге заманда кулланылышы
Комплекс эчендә берничә даими экспозиция урнашкан, алар шәһәр, төбәк һәм шәһәр тарихына багышланган.
2013 елдан ныгытмада тарихи һәм музыка фестивальләр үткәрелә. Башлыча биредә 1929 елда Рупя шәһәрендә туган композитор Вильгельм Георг Бергер хөрмәтенә тантаналар үтә.
Андрей Иванов (1981)
Андрей Иванов (Андрей Александрович Иванов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
(17038) Wake
(17038) Wake — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD188862
HD188862 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вронин (Ополе воеводалыгы)
Вронин  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аньяк
Аньяк — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Лимерик
Лимерик (Limerick, Luimneach) — Ирландиянең Лимерик графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
812 дә нигезләнгән дип санала.
Петруничи
Петруничи (Петруничи) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.