cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Монтерей (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 542
NGC 542 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Индепенденс (Луизиана)
Индепенденс  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Алгашы
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (96,4%), руслар (3,8%).
Казтело Монтерико (Реҗо Эмилия)
Казтело Монтерико — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Майшперк (община)
Майшперк  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтело Монтерико (Реҗо Эмилия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гонҗаайдын (Кандыра)
Гонҗаайдын (Goncaaydın) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нова Весь (гмина Избиця-Куявска)
Нова Весь  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Дарьюрд
Дарьюрд (Daryurd ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Максим Львов
Максим Львов (, Эңермучаш, Өрҗем өязе, Вәтке губернасы, Россия империясе —, Йошкар-Ола, Мари АССР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — мари совет дәүләт эшлеклесе.
БК(б)Ф ҮК каршындагы марксизм-ленинизм курсларында укыган (1934-1936). РК(б)Ф Мари өлкә комитетында, БК(б)Ф Мари өлкә контроль кәмисиясендә (1921-1926), БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты оештыру-инструтырлык бүлеге мөдире (1926-1928), БК(б)Ф Мари өлкә контроль кәмисиясе рәисе (1928-1929), БҮБК Президиумында Мари мохтар өлкәсенең даими вәкиле (1929-1930), Мари өлкә халык мәгарифе бүлеге мөдире (1930-1931), Мари мохтар өлкәсе өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1931-1934), ВК(б)Ф Амур өлкә комитеты мәктәпләр һәм фән бүлеге мөдире (1936-1938), кулга алынган (1938), азат ителгән (1941), икътисадчы, «Маслопром» тресты базасы дириктыры (Йошкар-Ола) (1941-1953).
Ленжечки
Ленжечки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җанасадһу Вармадэва
Санг Рату Шри Җанасадһу Вармадэва якынча безнең эраның 10-ынчы гасырда Бали белән хөкем иткән Вармадэва династиясе патшасы булган. Төрле язмаларга нигезләнеп ул династиянең бишенче патшасы булган. Патша Җанасадһуның исеме бары тик бер язмада табылган булган, атап ук әйткәндә Сембиран язмасында (No. 209 Sembiran A II), ул Бали Шака календареның 897 елы белән даталана (б.э. 975 елы). Сембиран A II язмасында патша Җулаһ һәм тирәли авыллар (Индрапура, Бувун Далам һәм Хилиран) кешеләренә бер-берсенә табыну урынын рәтләргә (Пура Меру, шулай ук Дһармакута аскеза урыны дип атала) һәм бер-берсен сугыштан һәм талаудан сакланыр өчен коралланырга кушкан. Шулай итеп асаба Балилыларның (Бали Ага) авыллары Балиның төньяк яры даирәсе янында озак вакыт элек нигезләнгән икәне мәгълүм була, һәм кимендә 10-ынчы гасырдан бирле аларның хөкемдарлары тарафыннан табыну даирәсен һәм даирәнең сәүдә портларын дәүләт кызыксынуы өчен сакларга кушылган булган.
Патша Җанасадһу күпме вакыт хөкем иткәне төгәл мәгълүм түгел; әмма Шака 905 елы (безнең эраның 983 елы) белән даталанган Гоблег язмасында яңа хөкем итүче Патшабикә  Шри Виджая Маһадэви искә алына. Патшабикәнең язмасы Патша Җанасадһу язмасында кебек үк шулай ук punah ('вариссыз') исеме белән башлана. Шулай да патшабикә Балида Шри Маһараджа ('бөек патша') титулын кулланган беренче хөкем итүче булган, шул ук вакытта Патша Җанасадһуга кадәр Вармадэва династиясенең элеккеге хөкемдарлары Санг Рату ('патша', асаба титул) титулын кулланалар.
HD221419
HD221419 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Букова-Поляна
Букова-Поляна — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баладык
Баладык — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урюп елгасының уң ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нусдорф-ам-Хаунсберг
Нусдорф-ам-Хаунсберг — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(18768) Sarahbates
(18768) Sarahbates — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нусдорф-ам-Хаунсберг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18768) Sarahbates
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE22» саналган.
(4264) Карлосефина
(4264) Карлосефина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 2 октябрендә Cwach, K. F. J. тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TB» саналган.
Гриневиче
Гриневиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зелов
Зелов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Гриневиче
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зелов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пазаркашы (Силифке)
Пазаркашы (Pazarkaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кумысное
Кумысное (Кумысное) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), украиннар (5%).
Труасси
Труасси — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Маколе (община)
Маколе  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтело Ноче (Пяченца)
Казтело Ноче — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело Ноче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Литлфорк (Миннесота)
Литлфорк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Павлушинская
Павлушинская (Павлушинская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Литлфорк (Миннесота)
Тарихы
Литлфорк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Павлушинская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
HD22143
HD22143 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Павлушинская
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
HD22143
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ямбарка
Ямбарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нейва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Тутыйнамә
"Тутыйнамә" әсәренең нигезен "Шукасаптати" әсәре тәшкил итә. Ул IV гасырга кадәр иҗат ителгән булырга мөмкин, әмма, галимнәр фикеренчә, "Шукасаптати"ның безгә килеп җиткән иң борынгы нөсхәсе бары XII-XIII йөзләргә карый. "Шукасаптати"ның үзәгендә Маданавиндо (әтисе - Харидатта, әнисе - Шрингарасундари) исемле бер сәүдәгәрнең тутый кошы булуы, сәүдәгәр сәүдә эшләре белән чит мәмләкәтләргә киткәч, хатыны Прабхаватиның бер ир янына барырга теләве, әмма 70 төндә 70 хикәят сөйләп, тутыйның аны бозык юлдан саклап калуы тасвирлана. Ире кайта, һәм алар бәхетле генә тормыш итәләр. ("Шука" Санскрит телендә тутый кош дигәнне аңлата).
Ямбарка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дуглас (ай кратеры)
Дуглас - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 50,95 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Эндрю Элликот Дуглас (1867—1962) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Douglass (crater)
Уечка
Уечка — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Печуга №3272 елгасының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(18769) 1999 JS24
(18769) 1999 JS24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JS24» саналган.
Ленжце (Великопольское воеводалыгы)
Ленжце  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баҗа авылы
Баҗа — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Халык саны — 186 тирәсендә. Почта индексы — 422907.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Комиссарово
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), украиннар (24%).
Нусдорф-Дебант
Нусдорф-Дебант — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нова Весь (гмина Любень-Куявский)
Нова Весь  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зур Тигәнәле
Зур Тигәнәле — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл. Зур Тигәнәле район үзәгеннән 23 чакрым ераклыкта утырганнар.
Халык саны — 567 тирәсендә. Почта индексы — 422911.
Зур Тигәнәле, Урта Тигәнәле һәм Түбән Тигәнәле авыллары тарихы
XVIII гасыр тарихи чыганагында (Д. А. Корсаков) Зур Тигәнәледә 153 йомышлы татар, 4 керәшен татары, Урта Тигәнәледә (ул икенче төрле Аккозино дип билгеләнгән) 232 йомышлы татар, 14 керәшен татары, Түбән Тигәнәледә 101 йомышлы татар, 16 керәшен татары, ә Тигәнәледә чукынган чуашлар саны 60 кеше дип билгеләнә. А. Артемьев хезмәтендәге мәгълүматларга караганда, Тигәнәле суы буена утырган Түбән Тигәнәле авылындагы 178 хуҗалыкта 581 ир-ат һәм 580 хатын-кыз көн иткән, авылда мәчет эшләгән. Аккүз (Урта Тигәнәле) авылында (ул да Тигәнәле суы буенда) 263 хуҗалык булып, анда 796 ир-ат һәм 799 хатын-кыз исәпләнгән, ике мәчет булган. Зур Тигәнәле авылындагы 218 хуҗалыкта 634 ир-ат һәм 665 хатын-кыз яшәгән, авылда ике мәчет булган. Болак (Тигәнәле) авылындагы 28 йортта 112 ир-ат һәм 94 хатын-кыз теркәлгән. Бер тарихи хезмәттә 1878 елның ноябрь аенда Тигәнәле һәм алар белән күрше булып яшәгән авылларда күтәрелгән крестьян хәрәкәте турында сүз алып барыла.
1898 елда чыккан китаптагы мәгълүматларга караганда, Зур Тигәнәле, Урта Тигәнәле (Аккүз), Түбән Тигәнәле авылларында татарлар яшәгән. К. П. Берстель җыентыгындагы мәгълүматлар буенча, Зур Тигәнәледә барлыгы 1861 татар, Урта Тигәнәледә — 2497, Түбән Тигәнәледә 1414 татар кешесе исәпләнгән, ә менә Тигән Булак авылында 343 чуаш яшәгән.
Авыл аксакаллары сөйләвенә караганда, Зур Тигәнәледә татар, чуаш һәм мордвалар яшәгән. 1811 елда мордвалар Лягушкино (хәзер Родники) авылына аерылып чыгалар. Чуашлар Тигән Булак авылын нигезлиләр.
Авылдан чуашлар күченгәндә Татьяна исемле хатын мөмкинлеге булмагач китә алмый. Тау битендә аның йорты ялгызы кала. Шул тирәдәге күлне, Татьяна исемен үзгәртеп, Түти күле дип атыйлар. Хәзер дә ул шулай йөртелә.
Аксакаллар сөйләвенә караганда, авылны икегә аерып торган елга буенда тигәнәкләр күп үскән, авыл шуңа да Тигәнәле дип аталган. Шулай ук халык арасында авылга Тиганаев фамилияле кеше нигез салган дигән фикер дә бар. Бу кешенең ике энесе булып, алар, гаилә коргач, күршедәге Урта Тигәнәле һәм Түбән Тигәнәле авылларын нигезләгәннәр. Бу җәһәттән караганда, Зур Тигәнәленең халык телендә Иске авыл дип йөртелүе дә игътибарга лаек. Димәк, авыллар арасында Зур Тигәнәле борынгырак.
Зур Тигәнәлене оештырган Тиганаевны авыл халкы бай кеше булган дип сөйли. Ихтимал, авыл урамының бер очын Морза очы дип атау шул бай морза белән бәйләнгәндер. Чыннан да элекке заманнарда авылның югары очында морзалар яшәгәнлеге турында истәлекләр сакланган. Авылның түбән очын Кәҗә тавы дип йөртәләр. Бу тирәләрдә элек кәҗә көтүе көткәннәр, дип сөйлиләр.
Халык
Авылда хәзерге вакытта 300 дән артык хуҗалык исәпләнә.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Күренекле кешеләр
Зур Тигәнәле авылында шагыйрь Салих Баттал (Салихҗан Вазыйх улы Батталов, 1905—1995), аның энеләре Муса Җәлилнең көрәштәше Абдулла Батталов һәм габой гитарасында уйнау остасы, Татарстанның атказанган артисты Мөбәрәк Батталов (1912) туып үскәннәр.
Энҗе Сәйфетдинова, драма актрисасы, Дамирә Кузаева исемендәге премиясе лауреаты (2019).
Табигать
Зур Тигәнәле авылы ике яктан елга белән бүленгән. Елгаларның берсен Әрәмә, икенчесен Инеш дип йөртәләр. Бу инешләр авылдан якын гына җирдә бергә кушылалар һәм суларын Шонталы елгасына коялар. Шонталы исә Камага кушыла. Авыл тирәсендә бик матур күлләр бар. Исемнәре халык теленнән төшми: Бути күле, Сандугач күле, Өч күл һ. б. Өч күл янында милли бәйрәм — Сабан туе үткәрелә. Авыл янындагы Шалканлы күл тирәсенә элек шалкан чәчкәннәр. Авылдан биш чакрым ераклыкта, урман буенда, алпавыт Малафеевның утары булган. Шул тирәдәге күлне хәзер дә Малафи күле дип әйтәләр. Авылның көньяк-көнбатышындагы урман Тигәнәле башы дип атала. Тигәнәле башына барганда кала торган күл элекке вакытларда Әхмәтша исемле бабай тарафыннан буып алынган булган. Авыл халкы, бу исемне бозып, Апач күле дигән атама ясаган.
Өч күл янындарак Ташчишмә исеме алган чишмә челтерәп ага. Исеменнән үк күренгәнчә, ул ташлар арасыннан башлана. Кызганыч, хәзерге вакытта авыл янындагы күп чишмәләр юкка чыккан, чөнки авылның чишмәләр җыелып аккан урынында зур буа — плотина төзелгән. Бу плотина суы астында матур-матур җәйләүләр, болыннар һәм үзәннәр калган...
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
NGC 543
NGC 543 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Көселер (Кыбрысҗык)
Көселер (Köseler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Кыбрысҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Сухадолы (Ашмянский районы)
Сухадолы  (Сухадолы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(2156) Кейт
(2156) Кейт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 23 сентябрендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A917 SH» саналган.
Кайндер (Луизиана)
Кайндер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтиселло (Луизиана)
Монтиселло  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Монтиселло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зенфтенберг
Зенфтенберг — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Гөбекли (Каракөпрү)
Гөбекли (Göbekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мала Вас (Горишниця)
Мала Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өчбәлеш
Өчбәлеш — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 57 кешенең яшәве мәгълүм.
Гриневичи Велики
Гриневичи Велики — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яутла
Яутла — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ирюм елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буково (Смолян өлкәсе)
Буково  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаура-Синджерулуй
Гаура-Синджерулуй — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тур-сюр-Марн
Тур-сюр-Марн — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Казтело Пларз (Болцано)
Казтело Пларз — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело Пларз Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Дьюар (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джеймс Дьюар (1842—1923) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Пазаркая (Тузлукчу)
Пазаркая (Pazarkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Тузлукчу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18770) Yingqiuqilei
(18770) Yingqiuqilei — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JN25» саналган.
Ленка (Великопольское воеводалыгы)
Ленка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нусдорф-об-дер-Трайзен
Нусдорф-об-дер-Трайзен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Литчфилд (Миннесота)
Литчфилд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Литчфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альберт Хәбибуллин
Хәбибуллин Альберт Галимҗан улы (1958 елның 2 августы, СССР, РСФСР, ТАССР, Баулы районы, Баулы) — Татарстан Республикасының атказанган төзүчесе, Баулы районының Мактаулы гражданы. 2019 елдан VI чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты.
Биографиясе
Хәбибуллин Альберт Галимҗан улы - 1958 елның 2 августында ТАССРның Баулы районы Баулы бистәсендә туган. 1977 елда коммуналь-төзелеш техникумын, 1992 елда «Сәнәгать һәм гражданлык төзелеше» белгечлеге буенча Казан инженер-төзелеш институтын, 2000 елда  “Икътисад һәм агрария җитештерүенә идарә” белгечлеге буенча Казан дәүләт авыл хуҗалыгы академиясен тәмамлаган. Татарстан Республикасының атказанган төзүчесе, Татарстан Республикасы Баулы муниципаль районының  Мактаулы     гражданы.
Нярх-Яха
Нярх-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 15.02.03 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Кара диңгезе утраулары (Ак утравын кертеп). Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сухары (Гродзенский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Урта Алгашы
Урта Алгашы (Средние Алгаши) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (99,3%).
Фервак
Фервак — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Нова Весь (гмина Хростково)
Нова Весь  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөбекли (Алашеһир)
Гөбекли (Göbekli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD221431
HD221431 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(4711) Кэти
(4711) Кэти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 31 маенда Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 KD» саналган.
Гриневичи Мали
Гриневичи Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мала Вас (Добреполе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зиверсдорф-Хоэнофен
Зиверсдорф-Хоэнофен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәрдиев
Фәрдиев ― фамилия.
Бурево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трубный (Чиләбе өлкәсе)
Трубный (Трубный) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Гаю-Мик
Гаю-Мик — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дәягарабулаг
Дәягарабулаг (Dəyəqarabulaq ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Кондратеновка
Кондратеновка (Кондратеновка) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%).
Каллен (Луизиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыши
Кыши (Кыши) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 544
NGC 544 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казтело Роганцуоло (Тревизо)
Казтело Роганцуоло — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело Роганцуоло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ухваж (Авнюга кушылдыгы)
Ухваж — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Авнюга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нюцидерс
Нюцидерс — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дэви (ай кратеры)
Дэви - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 33,94 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Гемфри Дэви (1778—1829) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(18771) Sisiliang
(18771) Sisiliang — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JA26» саналган.
Тын океан дәүләт университеты
Тын океан дәүләт университеты (Тихоокеанский государственный университе́т) — Хабаровск краеның административ үзәге Хабаровск шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. Университетта 18 факультет, шул исәптән 1 өстәмә һөнәри белем бирү һәм 1 читтән торып уку факультеты бар. Югары уку йортында 17 меңнән артык кеше белем ала.
Тарих
1958 елның 29 мартында Хабаровск автомобиль-юл институты буларак оештырыла. . Студентларны беренче кабул итү (150 кеше) 4 белгечлек буенча башкарыла:
1962 елның 12 июлендә Хабаровск политехника институты итеп үзгәртелә.
1992 елның декабрендә Хабаровск дәүләт техник университеты итеп үзгәртелә.
Монц (Луизиана)
Монц  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тын океан дәүләт университеты
Тарих
2005 елның 23 мартында Тын океан дәүләт университеты итеп үзгәртелә. .
Монц (Луизиана)
Географиясе
Монц халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Тын океан дәүләт университеты
Тарих
2015 елда Ерак Көнчыгыш дәүләт гуманитар университеты Тын океан дәүләт университетына кушылган (хәзер ТОДУның Педагогика институты).
Монц (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тын океан дәүләт университеты
Җитәкчелек
Директорлар һәм ректорлар :
Мала Гора (Зрече)
Мала Гора  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көселер (Егылҗа)
Көселер (Köseler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Егылҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Тьеблемон-Фаремон
Тьеблемон-Фаремон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Тигәнәле
Почта индексы — 422912.
Ленка-Велика (Великопольское воеводалыгы)
Ленка-Велика  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова Весь (Голюбско-Добжинский повяты)
Нова Весь  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пазаркөй (Салихлы)
Пазаркөй (Pazarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зидихум
Зидихум — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гришканьце
Гришканьце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухары (Шчучынский районы)
Сухары  (Сухары ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөбекөрен (Чат)
Гөбекөрен (Göbekören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лодердейл (Миннесота)
Лодердейл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирфоль
Фирфоль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(4421) Кайор
(4421) Кайор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1942 елның 14 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 CA» саналган.
Гая (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18772) 1999 JR34
(18772) 1999 JR34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JR34» саналган.
Казтело Сан Микеле (Реҗо Эмилия)
Казтело Сан Микеле — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтело Сан Микеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Уловка (Нерль кушылдыгы)
Уловка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нерль елгасының уң ярына тамагыннан 16 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Ринат Фәрдиев
Ринат Фәрдиев, Ринат Шәех улы Фәрдиев (1956 елның 15 июне, СССР, РСФСР, ТАССР, Актаныш районы, Әнәк ― 2008 елның 7 ноябре, РФ, ТР, Зәй районы, Чыбыклы) ― Татарстанның дәүләт һәм хуҗалык эшлеклесе, 1998―2008 елларда Зәй муниципаль районы администрациясе башлыгы. Россия Федерациясенең (2007) һәм Татарстанның (2001) атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре. Зәй районының мактаулы гражданы.
Бырчево
Бырчево — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ринат Фәрдиев
Тәрҗемәи хәле
1956 елның 15 июнендә Актаныш районы Әнәк авылында туган. Бабасы ― күмәк хуҗалык рәисе Шаһишәрип Шәймөхәммәт улы Шәймиев (1901―1967, Минтимер Шәймиевнең әтисе). Әнисе ― Дөргалия Шаһишәрип кызы. Бертуганнары ― Илшат Шәех улы Фәрдиев (1960), «Челтәр компаниясе» генераль директоры һәм Феликс Шәех улы Фәрдиев, бизнесмен.
Уловка (Нерль кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бырчево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Фәрдиев
Тәрҗемәи хәле
1978 елда Казан дәүләт авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган. 1978 елдан торомышын Зәй районы белән бәйләгән. Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлагач, Зәй районы «Үрнәк» совхозына (үзәге Урта Баграж) баш агроном итеп билгеләнә.
1978―1980 елларда Баграж авыл советы рәисе булып эшләгән.
1981―1982 елларда Совет Армиясендә хезмәт итеп кайткач, «Үрнәк» совхозына яңадан агроном итеп билгеләнә.
1982―1986, 1989―1995 елларда Зәй районы «Родина» күмәк хуҗалыгы (үзәге Чыбыклы) рәисе булып эшләгән.
1986―1989 елларда Зәй районы агросәнәгать берләшмәсен җитәкли.
1995 елдан ― Зәй шикәр заводы директоры.
1999 елдан ― халык депутатларының Зәй берләштерелгән советы рәисе (Яр Чаллы шәһәре администрациясе башлыгы, халык депутатларының шәһәр советы рәисе итеп сайланган Рәшит Сәет улы Хәмәдиев (1947―2004) урынына), 2005 елның 31 октябреннән ― Зәй муниципаль районы һәм Зәй шәһәре хакимияте башлыгы.
Икенче чакырылыш (2000―2004) Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты итеп сайланган.
Фаҗигале үлеме
2008 елның 7 ноябрендә Зәй районы Чыбыклы авылы янында Чыбыклы елгасында ауда вакытта фаҗигале рәвештә (утлы корал белән саксыз эш итү : «Вепрь» ау карабины пулясы тиеп) вафат булган. 8 ноябрьдә туган ягында ― Татарстанның Актаныш районында ябык табутта җирләнгән.
Гаиләсе
Хатыны Фәридә Газиз кызы, Пенсия фонды хезмәткәре; ике кызы.
Балахта (Чулым кушылдыгы)
Балахта (Балахта 1-я) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1606 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мала Гора (Словения)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD221446
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дәйирмандаг
Дәйирмандаг (Dəyirmandağ ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Red Wings Airlines
«Red Wings Airlines» ПАҖ —  Россиядәге  һава ширкате. Штаб-квартирасы — Мәскәүдә урнашкан.
Үтәймулла
Үтәймулла — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453499, ОКАТО коды — 80205828009.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 379 кешенең яшәве мәгълүм.
Шарла (Олы Кенәле кушылдыгы)
Шарла — Олы Кенәле елгасы кушылдыгы. Самар өлкәсенең Похвистнево районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км. Шарла буенда Мәчәләй авылы урнашкан.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампти (Луизиана)
Кампти  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 545
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Дэвиссон (ай кратеры)
Дэвиссон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 92,46 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Клинтон Джозеф Дэвиссон (1881—1958) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Гөбел (Кепсут)
Гөбел (Göbel) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4110) Китс
(4110) Китс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 13 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 CZ» саналган.
Уа (Марна)
Уа — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ленка-Мала
Ленка-Мала — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сухарышки (Астравецкий районы)
Сухарышки  (Сухарышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нова Весь (Грудзёндзький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гродзиск (Гайнивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оберайх
Оберайх — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яшелчәләр һәм сөт нигезендә хәләвә
Ул Һиндстан, Пакьстан һәм Бангладеш кухнялары өчен хас. Еш Прасад итеп тәкъдим ителә.
Көселер (Тиреболу)
Көселер (Köseler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Мосс-Блафф (Луизиана)
Мосс-Блафф  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Акита-ину
Акита-ину (японча 秋田犬) — Япониянең Хонсю утравы Акита вилаятендә килеп чыккан этләр токымы. Бүтән атамасы - Япон акитасы.
Лонг-Бич (Миннесота)
Лонг-Бич  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
(18773) Bredehoft
(18773) Bredehoft — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JY36» саналган.
Мосс-Блафф (Луизиана)
Географиясе
Мосс-Блафф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лонг-Бич (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зидовер-Флис
Зидовер-Флис — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Мосс-Блафф (Луизиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зидовер-Флис
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акита-ину
Борынгы заманда ауда алынган акита эте матаги кэн (яп. マタギ犬) -  "зур җәнлеккә аучы эт" дип йөртелгән (икенче тәрҗемәсе "аюга аучы").
Озак вакыт дәвамында акита токымы аю, болан, кабан кебек зур җәнлекләргә аулау өчен кулланылган.
Тарих
Акита 14 иң борынгы эт токымына карый, БЭК 2 меңьеллыктагы шпицсыман этләрнең калдыклары табылган.
VI гасырдан Япониядә акита токымы үстерелә башлый.
Икенче Бөтендөнья сугышы вакытында алман овчаркасы ешрак кулланылган һәм акита алман овчаркасы белән кушылдырыла башлый.
1945 елдан соң токым өч төргә бүленә: сугышчан акита, алман овчаркасы белән кушылдырылган акита һәм АКШта Америка акитасы чыгарылган.
Хатико
1932 елда бөтен Япониядә Хатико исемле акито-ину дан казана. Хатиконың хуҗасы үлгәннән соң, эт берничә сәгать эчендә хуҗаны вокзалда көткән. 9 ел дәвамында көн саен Хатико бер үк сәгатьтә вокзалга килгән һәм хуҗаның эштән кайтуын көткән.
Истәлек
Хатико катнашында аңа һәйкәл ачылган.
Хатико үлгәннән соң, Япониядә мәтәм көне игълан ителгән.