cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кече Лямпа
Кече Лямпа — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Лямпа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Либериядә ислам
Тарих
Либерия Конституциясе дин тоту иреген күздә тота, һәм хөкүмәт, гомумән алганда, бу хокукны хөрмәт итә. Чиркәүнең дәүләттән аерымлыгы Конституциядә каралса да, Либерия чынбарлыкта христиан дәүләте дип санала.
Кече Лямпа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Срняк
Срняк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Либериядә ислам
Тарих
Либерия территориясенә Ислам XVI гасырда, Малидагы таркалганнан соң үтеп керә башлый. Либериядә (1999—2003) илдә мәчетләр һәм мәдрәсәләр җимерелүгә китерә. Шәһәрләрдә һәм авыл җирендә хөкүмәт һәм баш күтәрүчеләр көчләре тарафдарларының шактый архитектура кыйммәтенә ия булган  күп кенә мәчетләрен җимерә. Тейлор хөкүмәте 2001 елда Мәккәгә 220 мөселманны хаҗ кылу өчен җибәргән булган. Либериянең мөселман советына (Muslim Council of Liberia) ил башкаласы Монровиядә күренекле бина биргән һәм ислам белән бәйле милли тапшырулар өчен атна саен ике сәгать вакыт бүлеп биргән.
Хәзерге заман
Либерия мөселманнары, бигрәк тә яр буенда урнашкан шәһәрләрдә яшәүчеләр, кагыйдә буларак, дөньяви кешеләр булса да, ислам динен көндәлек тормышта тоталар. Авыл җирләрендә яшәүче мөселманнар дин йолаларын һәм таләпләрен үтәүдә катгыйрак. Либериядә Ислам диненең төп бәйрәмнәре булган Ураза бәйрәме, Рамазан, Корбан бәйрәме ел саен билгеләп үтелә. Соңгы елларда мөселманнар Мәккәгә хаҗ кылырга бара башлаган.
Кувәйт, Берләшкән Гарәп Әмирлекләре кебек мөселман илләре Либерия белән дипломатик мөнәсәбәтләр урнаштыргач, ислам оешмалары Мәккәгә хаҗ кылырга теләүче Либерия мөселманнарына ярдәм итә.
Муус
Муус — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Аляксеевка (Кличавский районы)
Аляксеевка  (Аляксееўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
NGC 7722
NGC 7722 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ла-Ноу-де-Гайя
Ла-Ноу-де-Гайя — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунья-Байша
Кунья-Байша — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Фран (Ду)
Фран — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Лесьниця (Лодзь воеводалыгы)
Лесьниця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вылыс-Харючей-Яга
Вылыс-Харючей-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Харючей-Яга елгасының сул ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Савуци
Савуци (Савуці ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Эверглейдс-Сити (Флорида)
Эверглейдс-Сити  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эверглейдс-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(144) Вибилия
(144) Вибилия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сан-Мигел-Петапа
Сан-Мигел-Петапа (San Miguel Petapa) — Гватемаланың Гватемала департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1831 елда нигезләнгән.
Яңа Кызыл Яр
Яңа Кызыл Яр — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Почта индексы — 422205.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Сроботник-об-Колпи
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виллавере
Виллавере (Villavere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Гузев (Минский повяты)
Гузев  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бербулешть
Бербулешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бун (Төньяк Каролина)
Бун  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Саликс (Пенсильвания)
Саликс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саликс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паркерос
Паркерос (Паркерос) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Паркерос климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Сьверки (Диңгез буе воеводалыгы)
Сьверки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Комарово (Чернушка районы)
Комарово — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Бәдрәш авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Куррелуш
Куррелуш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
NGC 7723
NGC 7723 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Зур Ния-Ю
Зур Ния-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ния-Ю елгасының сул ярыннан 73 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Винцентув (Келецкий повяты)
Винцентув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаттенберг (Айова)
Гаттенберг  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаттенберг шәһәре  елда нигезләнгән.
Сроботник-при-Великих Лащах
Сроботник-при-Великих Лащах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шателодрен
Шателодрен (Châtelaudren) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 0,46 км².
Аминавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ботошан
Ботошан (Botoșani) — Румыниянең Ботошань өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 106847 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ботошан Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 98,1%, чегәннәр — 1%.
Шампанье (Сарта)
Шампанье — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Пальма-де-Эбро
Ла-Пальма-де-Эбро — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плутон (Румыния)
Плутон — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьветлино
Сьветлино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Емец (елга)
Емец — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 132 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виллеми
Виллеми (Villemi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Сан-Хван-Сакатепекес
Сан-Хван-Сакатепекес (San Juan Sacatepéquez) — Гватемаланың Гватемала департаментында урнашкан шәһәр.
Лесяки (гмина Клёнова)
Лесяки  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элкөй (Чорум)
Элкөй (Elköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
(2644) Виктор Хара
(2644) Виктор Хара  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SO2» саналган.
Эджвотер (округ Волусия, Флорида)
Эджвотер  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эджвотер шәһәре  елда нигезләнгән.
Мьосенс-Ланюс
Мьосенс-Ланюс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Бервень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сромле
Сромле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гузев (Плоцкий повяты)
Гузев  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Челтәркатлауның үзәк артериясе томалану
Атеросклероз белән бәйле тромбоз
Рәшәткәле пластинка янында барлыкка килүче атеросклероз фонындагы тромбоз, — ЧҮА томалануының иң еш сәбәбе (80% очрак). Атеросклероз шома мускуллы күзәнәкләр, тоташтыргыч тукыма һәм липидлар булган көпшәкле күзәнәкләрдән торган интиманың фокаль калынаюы белән сыйфатлана. Очрату ешлыгы яшь белән арта, ә гипертензия, ША һәм гипергомоцистеинемия аның үсешен тизләтә. Башка куркынычлык шарты булып кан плазмасында түбән тыгызлыктагы липопротеидларның югары дәрәҗәсе, симерү, тәмәке тарту һәм аз хәрәкәтле яшәү рәвеше.
Йокы артериясеннән эмболия
Эмбол чыганагы булып еш очракта йокы артериясенең бифуркация өлкәсеннән һәм сирәгрәк — аорта дугасыннан атероматоз төерчә була.
Түбәндәге эмболлар төрләре очрый.
1.	Холестеринлы эмбол (Hollenhorst төерчәсе), күп санлы кечкенә өзекле, ялтыраучы, алтынсыман яки кызгылт сары кристаллар булып күренә, еш очракта артериолалар бифуркациясе өлкәсендә урнаша. Алар сирәк ретиналь артериолаларның сизелерлек томалануына китерә һәм ешрак клиник симптоматикасыз.
2.	Кальцификацияләнгән эмбол. Аның чыганагы аортаның күтәрелмә бүлегеннән яки йокы артерияләреннән атероматоз төерчәләр, шулай ук йөрәк клапаннарыннан капкачлар кальцификатлары була ала. Бу эмболлар гадәттә ялгыз, ялтырамый, ак төстә һәм еш кына КНД яки аның янындагы тамыр проекциясендә урнаша. КНД урнашканда эмболларны үткәреп була, чөнки алар диск белән кушылып күренә. Кальцификацияләнгән эмболлар башка ике төр белән чагыштырганда күпкә куркынычрак, чөнки ЧҮА яки аның берәр зур тармакларын озак вакытлы томалануына китерә ала.
3. Фибрин-тромбоцитар эмболлар төссез соры озынча кисәкчәләрдән гыйбарәт, гадәттә күп санлы була һәм кайбер очракта тамырны тулысынча каплый. Алар ретиналь транзитор ишемик һөҗүмнәргә (ТИҺ) китерә ала һәм вакытлы сукырлык - amaurosis fugax итеп ачыклана һәм кайчакта тамырның тулы томалануына китерә ала. Вакытлы сукырлык бер күзнең кыска вакытлы кисәк авыртусыз күрү начарлануы белән сыйфатлана, пациентлар еш очракта аны күрү кырын гадәттә өстән аска (сирәгрәк — киресенчә) каплаучы пәрдә хисе итеп тасвирлый. Тулысынча була алган күрүне югалту гадәттә берничә минут дәвам итә. Күрүнең кире кайтуы шулай ук була, әмма, кагыйдә буларак, акрынлап була. Һөҗүмнәр саны көн дәвамында берничәдән алып, берничә ай дәвамында берәүгә кадәр була ала. Ишемик һөҗүмнәр ипсилатераль церебраль ТИҺ белән бәйле була ала һәм зарарлану өлкәсенең каршы ягында неврологик симптоматикасы белән бергә була ала.
Сирәк сәбәпләр
1.	Зур күзәнәкле артериит сирәк ЧҮА томалануына китерә, әмма алгы ишемик нейропатиянең еш сәбәбе булып тора.
2.	Йөрәктән эмболия. Йөрәк һәм йокы артериясеннән эмболлар еш очракта күз артериясенә эләгә, чөнки ул эчке йокы артериясенең беренче тармагы. Чыганагы йөрәк клапаны булган эмболларның 4 төре була ала:
а) аорталь яки митраль клапаннан кальцификацияләнгән эмболлар ;
б) бактериаль эндокардитта клапаннар капкачында вегетацияләр;
в) йөрәкнең сул ягыннан миокард инфаркты (тышчадан яки мураль тромблар) һәм митраль стеноз белән йөрәкалды фибрилляциясе яки митраль клапан пролапсы нәтиҗәсендә барлыкка килгән тромб;
г) сирәк очрый торган йөрәкалды миксомасында миксоматоз материал.
3.	Дерматомиозит, СКТ, төенле полиартериит, Вегенер гранулематозы һәм Бехчет синдромы вакытында периартериит кайчакта ЧҮА тармакларының күпсанлы һәм ике яклы томалану сәбәбе була ала.
4.	Яшь чакта челтәркатлау артерияләре томалану сәбәбе тромбофилияләр була ала, шулардан гипергомоцистеинемия, антифосфолипидлы синдром һәм нәселле табигый антикоагулянтлар кимчелеге.
5.	Ураксыман күзәнәкле гемоглобинопатияләр.
6.	Ретиналь мигрень сирәк очракларда яшь пациентларда челтәркатлау артериясе томалану сәбәбе була ала. Әмма диагнозны башка таралган сәбәпләрне үткәргәч кенә куеп була.
7.	Susαc синдромы өч симптом белән сыйфатлана: ЧҮА томалану, нейросенсорлы саңгыраулык һәм энцефалопатия.
Винцентув (Конецкий повяты)
Винцентув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Челтәркатлауның үзәк артериясе томалану
Барлык пациентларга
1.	Йөрәкалды фибрилляциясен ачыклау өчен пульсны тикшерү.
2.	Кан басымын үлчәү.
3.	Йокы артерияләрен тикшерү (шаулауны ачыклау өчен аускультация, дуплекслы тикшерү).
5.	Кан
•	Гомуми кан анализы һәм ЭУТ
Аерым авырулар категориясенә
1.	Эхокардиограмма.
2.	Магнитлы-резонанслы ангиография.
3.	Кан анализлары
Фране
Фране — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Челтәркатлауның үзәк артериясе томалану
Аерым авырулар категориясенә
•	Антитәнчекләр: антикардиолипин, төче антикоагулянты, антинуклеар, анти-ДНК һәм антинейтрофиль цитоплазматик антитәнчекләр.
Диагностика
1.	Кисәк һәм чагылган күрү начарлану белән ачыклана.
2.	Күрү үткенлеге шактый түбәнәя; макулопапилляр бәйләм өлеше цилиоретиналь артерия аша кан белән тәэмин ителгән очракларда гына үзәк күрү саклана ала.
3.	Афферентлы бәбәк кимчелеге тирән яки тулы (амавротик бәбәк).
4.	Күз төбе күренеше. Үзгәрешләр ЧҮА тармагы томалануы кебек, ләкин күбрәк дәрәҗәдә чагылган.
•	Фовеола өлкәсендә, челтәркатлауның юка өлешендә, интакт хориоидеядан кызгылт сары рефлекс тирә-яктагы төссез челтәркатлаудан аерылып тора һәм «чия төше» симптомын барлыкка китерә.
•	Цилиоретиналь артерия булганда, ул кан белән тәэмин иткән макула өлкәсе гадәти төстә була.
5.	ФАГ. Челтәркатлау шешкәнгә күренешле флюоресценция кимү һәм артерияләр тулуы тоткарлану, әмма ачык цилиоретиналь артерия башлангыч фазада тулачак.
Фараз
Челтәркатлау инфаркты өчен фараз уңайлы түгел. Берничә атнадан челтәркатлау агарганлыгы һәм «чия төше» әкренләп бетә, әмма артерияләр тар килеш кала. Челтәркатлауның эчке катламнары атрофиягә дучар була, әкренләп КН атрофиясе үсеш ала, бу үз чиратында чыдамлы күрү мөмкинлеге начарлану белән чагыла. Кайбер очракларда төсле катлау рубеозы үсеш ала, бу ПЛК үткәрүне таләп итәргә мөмкин. 2% очракта КНД тамырлануы барлыкка килә.
Челтәркатлау артерияләренең кискен томалануын дәвалау
Челтәркатлау артерияләренең кискен томалануы барлыкка килгәч, дәвалауны шундук башларга кирәк, чөнки ретиналь кан агышы инфаркт үсеш алганчы кайтарылмаса, томалану кайтмас күрү начарлануына китерә. Холестеринлы яки тромбоцитар эмболга караганда кальцийланган эмбол китергән томалану буенча күрү мөмкинлекләре фаразы начаррак санала. Теория буенча беренче ике вариантта үз вакытында эмболны күчерү киләчәктә күрү югалтуын булдырмаска мөмкин. 48 сәгатьтән кимрәк дәвамлыктагы томалану белән пациентларга түбәндәге дәвалау чараларын башкарып була.
1.   10 секунд дәвамында өч көзгеле контактлы линза кулланып, тибеп торучы кан агышы барлыкка килгәнче яки алга таба 5 секундлы тәнәфес белән кан агышы туктаганчы (ЧҮА тармагы томаланганда) күз алмасына массаж.
2.   Алгы камерага парацентез.
3.   Кан агышы кайтмаганда, кабат парацентез урынына КЭБ озаккарак киметү өчен вена эченә ацетазоламид кертү.
Ачыклау
1.    Күрү кырының яртысы (өсте-асты) яки аның бүлеге кисәк һәм тулысынча югалу белән ачыклана.
2.    Күрү үткенлеге төрле була ала.
3.    Күз төбе күренеше (рәс. 16.37).
•     Утырма күренеше һәм буынтыклы кан агышы («арба эзләре») белән артерияләр һәм веналар тараю.
•     Эмболлар.
4.     ФАГ. Челтәркатлау шешкәнгә күренешле флюоресценция бикләнү өчен артерияләр тулуы тоткарлану һәм зарарланган тамырның гипофлюоресценциясе (рәс. 16.38).
Фараз
Томалану берничә сәгать эчендә (алга таба кара) бетмәсә, фараз тискәре. Күрү кыры кимчелеге һәм зарарланган артерия тараю саклана. Кайвакыт томаланган артерия реканализациясе өчен клиник билгеләр минималь булырга яки югалырга мөмкин.
Цилиоретиналь артерия томалану
Цилиоретиналь артерия 20% кешедә очрый. Ул арткы цилиар артерияләрдән китеп, макула һәм макулопапилляр бәйләмнең кан белән тәэмин ителешендә катнаша.
1. Аерым томалану (рәс. 16.40а) гадәттә системалы васкулит белән яшь авыруларда очрый.
1.    ЧҮВ томалану белән бергә (рәс. 16.40б) очрагында ишемик булмаган төрендәге ЧҮВ томалануындагы кебек фараз була.
2.    Алгы ишемик оптик нейропатия белән бергә (рәс. 16.40в) гадәттә зур күзәнәкле артериит белән авыруларда очрый һәм аның фаразы шактый тискәре.
3.    Кисәк үзәк күрү начарлану белән билгеләнә.
5.    ФАГ бу өлкәгә туры килгән тулу кимчелеген ачыклый (рәс. 16.40г).
Садки (Ушацкий районы)
Садки (Садкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ла-Побла-де-Массалука
Ла-Побла-де-Массалука — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кесальтенанго
Кесальтенанго (Quetzaltenango) — Гватемаланың Кесальтенанго департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1524 елда нигезләнгән.
Гаварно Риновата (Бергамо)
Гаварно Риновата — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сьвецино
Сьвецино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаварно Риновата (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Виллевере
Виллевере (Villevere) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Мадьяр
Мадьяр — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Почта индексы — 422214.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Амур (Глуский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Люксембург теле
Люксембург теле (Lëtzebuergesch) — Алман диалектологиясендә Көнбатыш Герман, урта Герман диалект буларак төркемләнә. Люксембург теле 1984 елның 24 февралендә "милли тел" дип игълан ителгән һәм француз һәм югары немец теле белән беррәттән Люксембургның өч рәсми телләрнең берсе булып тора. Бу канун кабул ителү вакытында Люксембург теле аерым тел буларак каралган.
Географик таралышы
Люксембург телендә Люксембургта гына түгел, ә Германиядә, Бельгиядә һәм Франциядә сөйләшкәннәр. Шулай ук АКШ-та таралган. Массакүләм чараларында куллану сәбәпле (радио һәм телевидение) диалекталь үзенчәлекләр кими тора һәм "стандарт лингвистика"га таба бара (Койне лингвистикасы).
Өстәмә укырга мөмкин
Инглиз телендә Француз телендә Люксембург телендә Алман телендә
Салунга (Пенсильвания)
Салунга  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Салунга халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Српениця
Српениця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гузоватка (Воломинский повяты)
Гузоватка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лефранув
Лефранув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бунвилл (Төньяк Каролина)
Бунвилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Истиклал (Җейһан)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7724
NGC 7724 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бергин (коммуна)
Бергин — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Эджвуд (Флорида)
Эджвуд  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эджвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьвецихово
Сьвецихово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12) Виктория
(12) Виктория  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1850 елның 13 сентябрендә Дж. Р. Хайнд тарафыннан Обсерватория Бишопа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Зур Нядокота
Зур Нядокота — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нядокота елгасының сул ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Садковшчына
Садковшчына (Садкоўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гаявата (Айова)
Гаявата  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаявата шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парма (Усть-Кулом районы)
Парма (Парма) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Вэсни-Ю
Вэсни-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Море-Ю елгасының уң ярыннан 168 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 52 км.
Парма (Усть-Кулом районы)
Климат
Парма климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Вэсни-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Парма (Усть-Кулом районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Вэсни-Ю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виняри (Пиньчовский повяты)
Виняри  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилта
Вилта (Vilta) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Шательно
Шательно (Châtellenot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Пуйи-ан-Осуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.52 км².
Ставешинський Врх
Ставешинський Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Побла-де-Мафумет
Ла-Побла-де-Мафумет — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Эллек (Дүзичи)
Эллек (Ellek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Дүзичи илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла-Побла-де-Мафумет
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саммит-Стейшен (Пенсильвания)
Саммит-Стейшен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саммит-Стейшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амхавая 1
Амхавая 1 (Амхавая 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гаварно-Трибулина (Бергамо)
Гаварно-Трибулина — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гаварно-Трибулина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Түбән Куба
Түбән Куба — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Бәдрәш авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Кече Мойва
Кече Мойва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Мойва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Гузоватка (Остроленцкий повяты)
Гузоватка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лехув (Лодзь воеводалыгы)
Лехув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беревоешть (коммуна)
Беревоешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Һариһаралайя
Һариһаралайя (альтернатив исем - Ролуос). Көньяк-көнчыгыш Азиядә, Камбоджада, Сием Реап провинциясендә урнашкан, координаталары 13°20′N, 103°58 O булган гыйбадәтханә. Төзүчесе - Джаяварман II, материалы - комташ, латерит, кирпеч. Безнең эраның 9-ынчы гасырында төзелгән. Халәте - хәрабәләр. Архитектур стиль - Преах Ко.
Һариһаралайя (Һариһаралай) Камбоджа, Сием Реап янында Ролуос дип мәгълүм булган даирәдә борынгы Кхмер империясенең борынгы шәһәре һәм башкаласы. Хәзерге вакытта, шәһәрдән бөтен калган нәрсә ул берничә патша гыйбадәтханәсе: Преах Ко, Баконг, Лолей.
Этимология
"Һариһаралайя" Ангкорга кадәр Камбоджада мәшһүр булган Һинду Ходае - Һариһарадан алынган. "Һариһара" исеме үз чиратында "Һари" (Вишну сахасранамадагы Вишну исемнәрнең берсе) һәм "Һара" (бу Һинду Ходае Шиваның исеме) исемнәреннән алынган. Һариһараның Камбоджа чагылышлары ир кеше булган, аның бер ягында Вишнуның атрибутлары булган, ә башка ягында Шива атрибутлары булган. Мәсәлән, Ходайның башы каплавы митра тибындагы баш киеме (Вишну атрибуты) һәм башка яктан чәч үременнән (Шива атрибуты)ннан торган.
Тарихы
Безнең эраның 8-енче гасыр ахырына, Камбоджа патшасы Джаяварман II бөек күл Тонле Сап янында киң территорияләр яулап алган. Бу вакытның кимендә ниндидер вакыты эчендә ул Һариһаралайяда үзенең башкаласын нигезләгән. Шулай да, ул безнең эраның 802-енче елында үзен илнең универсаль монархы дип игълан иткән, ул аны Һариһаралайяда түгел, ә Пхном Кулен Платосының Махендрапарватада эшләгән. Соңрак ул Һариһаралайя башкаласына кайткан һәм анда 835 елда үлгән.
Rusiäneñ Qara diñgez flotı
Rusiäneñ Qara diñgez flotı — Qara diñgezdä urnaşqan Rusiä Federatsiäseneñ Xärbi-diñgez flotınıñ berläşmäse.
SSRB Qara diñgez flotınıñ xoquqlı warisı.
Töp bazalar — Aqyarnıñ xärbi-diñgez bazası, Novorossiysk xärbi-diñgez bazası.
Tarix
1783 yılda Qırım xanlığı Rusiä tarafınnan basıp alınğannan soñ Rusiäneñ Qara diñgez flotı salına.
1853-1856 yılda Qırım suğışında Qara diñgez flotı Sinop buxtasında ciñä, 15 doşman köymäse yuq itelä.
Aqyar şähären saqlanu 349 kön suzıla.
Qara diñgez flotınıñ qaharmannarı — Uşaqov, Naximov.
Böyek Watan suğışında 1941-1945 yılda Ädis, Aqyar saqlanuında, Keriç-Feodosiä desant operatsiäsendä, Qawqaz saqlanuında, Novorossiyskine azat itüdä qatnaşa. 835 doşman köymäse yuq itelä.
SSRB tarqalğannan soñ
1992 yıldan Qara diñgez flotı — Rusiä häm Ukraina berläşkän flotı.
1997 yılda Rusiä köymälärendä Andrey bayrağı kütärelä.
Qara diñgez flotınıñ infrastukturası 70 % ı Qırımda urnaşa.
1997 yılda Ukraina häm Rusiä arasında 2017 yılğa qädär kileşü tözelä. Kileşü buyınça Rusiä arenda öçen 97,75 mln dollar ber yılda Ukrainağa tüli.
Qırım krizisı häm Qırım statusı buyınça referendum arqasında Qırım häm Aqyar Rusiä eçenä kerä.
2014 yılğa flot sanı 25 000 keşe täşkil itä.
Шумячи районы
Шумячи районы (Шумячский район) — Смоленск өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Тарих
Шумячи районы 1929 елда оештырыла.
Халык
Милли состав: нигездә руслар.
NGC 7725
NGC 7725 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Sotsialistik firqä (Frantsiä)
Sotsialistik firqä (Frantsiä) (Parti Socialiste, PS) - sul-üzäk frantsuz firqäse, 2012 yıldan idärä itüçe firqä.
Сьвешино (Диңгез буе воеводалыгы)
Сьвешино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Sotsialistik firqä (Frantsiä)
İdeologiä - sotsial-demokratiä. Firqäneñ berençe särqätibe - Arlem Desir.
1905 yılda Eşçelär İnternatsionalınıñ frantsuz bülekçäse nigezlängän. Anıñ nigezendä zamana firqä 1969 yılda barlıqqa kilgän.
1981 yılda Fransua Mitteran citäkçelegendä prezident saylawlarında häm Milli assambeyädä ciñä.
Сьвешино (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Sotsialistik firqä (Frantsiä)
2012 yılda prezident häm parlament saylawlarında ciñä.
Äğzalar sanı - 172000 keşe.
Milli cıyılışta urınnar sanı - 279/577, Senatta urınnar sanı - 116/348, Evroparlamentta -14/72.
Frantsiä prezidentı - Sotsialistlar firqäsennän saylanğan - Fransua Olañd.
Sıltamalar
Törkem:Франция сәяси фиркаләре
Скворцов
Скворцов ― фамилия.
Шамфлер
Шамфлер — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Эйвон-Парк (Флорида)
Эйвон-Парк  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эйвон-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Вилумәэ
Вилумәэ (Vilumäe) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Виняри (Сандомирский повяты)
Виняри  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ставешинци
Ставешинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Фруадво
Фруадво — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Истиклал (Позанти)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Позанти илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2814) Виера
(2814) Виера  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 18 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 FA3» саналган.
Зур Поль-Я
Зур Поль-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поль-Я елгасының сул ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бюлавилл (Төньяк Каролина)
Бюлавилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Садовая (Аршанский районы)
Садовая (Садовая ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гузув (Жирардовский повяты)
Гузув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ставча Вас
Ставча Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Побла-де-Монторнес
Ла-Побла-де-Монторнес — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сан-Велли (Пенсильвания)
Географиясе
Сан-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амхавая 2
Амхавая 2 (Амхавая 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лешкомин
Лешкомин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гордя-Шор
Гордя-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нямдо-Ю елгасының уң ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гавасето (Реҗо Эмилия)
Гавасето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гавасето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ибраил
Халык саны — 180302 кеше (2011).
Тарих
Шәһәр статусын 1368 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 97,3%, урыслар — 1,6%.
Кондызлы
Халык саны — 47 тирәсендә. Почта индексы — 422218.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Вилуси
Вилуси (Vilusi) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Берегану (коммуна)
Берегану — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
NGC 7726
NGC 7726 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сьвйонтково (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соломон Канторович
Соломон Ильич Канторович (1892, Речица — 16 август 1937, Киев) — совет һәм украин сәяси һәм дәүләт эшлеклесе, сәламәтлек саклауны оештыручы, УССР сәламәтлек саклау халык комиссары. 1930 елның июненнән — 1932 елның гыйнварына кадәр КП(б)У Үзәк комитеты әгъзасына кандидат, 1932 — 1937 елның маена кадәр Украина Коммунистлар фиркасе үзәк комитеты әгъзасы(б). Ике чакырылыш Бөтен Украина Үзәк башкарма комитеты әгъзасы.
Биографиясе
1910 елда Харьков университетының медицина факультетына укырга керә, әмма студентлар демонстрацияләрдә катнашкан өчен 3 курстан куып чыгарыла һәм шулай ук Харьковтан куыла.
1917 елда Ростов университетының (Дон университеты) медицина факультетында белем ала, артабан хәрби табиб булып эшли. 1918 елдан РКП (б) әгъзасы.
1926-1929 елларда — УССР-ның халык сәламәтлек саклау комиссары урынбасары; Харьков округ советы башкарма комитеты рәисе урынбасары — Харьков округ исәп комиссиясе рәисе (1929 елның гыйнварына кадәр).
1929 елда ССРБ сәламәтлек саклау халык комиссары.
1937 елдан — ССРБ сәламәтлек саклау халык комиссары урынбасары.
Эшмәкәрлеген сәнәгать предприятиеләрендә, санитар-эпидемиологик станцияләрдә, колхоз бала табу йортларында беренче медицина-санитария частьләрен оештыруга юнәлтә, йогышлы авыруларны киметү, санитария культурасы турында белемне таратуны көчәйтүгә тырышлыгын салды.
Сәламәтлек саклау оештыруның көнүзәк мәсьәләләре буенча 2 монография авторы. ВЦИК карары белән эпидемияләргә каршы көрәш чараларын уңышлы үткәргән өчен УСС Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнде.
1937 елның 23 июлендә Мәскәүдә "ССРБ Наркомздравы җитәкчеләре эше" буенча НКВД тарафыннан кулга алына. Тикшерү вакытында Киев төрмәсенә җибәрелә. 1937 елның 16 августында вафат була.
1956 елда үлгәннән соң аклана.
Кайтым (Кече Бича кушылдыгы)
Кайтым — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кече Бича елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Павел Ермолин
Павел Иванович Ермолин ( 1884 елның 24 октябре, Пенза - 1938 елның 29 октябре) — рус һәм совет хәрби эшлеклесе, подполковник (РИА; пр. 1916; ст. 06.12.1915), бригада командиры (Кызыл Армия; 1935).
Биографиясе
Павел Иванович Ермолин 1884 елның 24 октябрендә Пензада офицерлар гаиләсендә туган.
1902 елда ул Себер кадетлар корпусын тәмамлый.
Сугышка кадәрге вакыт
1902 елның 30 августында ул Россия Император Армиясе сафларына алына һәм Александр Хәрби Мәктәбенә укырга җибәрелә, аны 1904 елда подпоручик дәрәҗәсендә тәмамлый, аннары Семеновский Гвардия полкында хезмәт итә.
1912- нче елда Ермолин Николаев Генераль штаб академиясен, аннары ул Семоновский полкына кире кайта, һәм анда рота командиры итеп билгеләнә.