cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вести КАМАЗа (газета)
Тарих
2016 елдан «Вести КАМАЗа» шәһәр интернет-басмасына әйләнә: vestikamaza.ru порталында предприятие эшчәнлеге турында мәгълүмат та, автогигантка тәэсир итүче шәһәр һәм дөнья яңалыклары да басыла.
Линкольн (округ, Айдахо)
Линкольн — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шошони шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1895 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 3123 км² тәшкил итә.
Крупец
Крупец (Крупец ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Арша
Арша — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Ошма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фән (нәшрият)
Тарих
1992 елда ТР Фәннәр академиясенең структур бүлекчәсе буларак нигез салынган.
1994 елда ТР ФА президенты Мансур Хәсәнов республика президенты Минтимер Шәймиевка «Фән» нәшриятын үстерү өчен җитди максатчан финанс чаралары бүлеп бирү үтенече белән мөрәҗәгать итә.
1995 елдан фәнни һәм фәнни-популяр китаплар, рус һәм татар телләрендә уку-укыту әсбаплары басыла, квартал саен рус телендә «Научный Татарстан» журналы чыгарыла.
2000 елда татар телендә «Фәнни Татарстан» журналының беренче 2 номеры дөнья күрә.
Басыла торган китаплар өлкәсе
Нәшрият халыкара, Россия һәм республика конференцияләре материаллары җыентыкларын, квартал саен Россия фәнни цитаталаштыру индексына (Российский индекс научного цитирования, РИНЦ) кертелгән берничә вакытлы басма ― «Фәнни Татарстан», «Научный Татарстан», «Поволжская археология», ВАКның рецензияләнә торган фәнни журналлары исемлегенә кертелгән) һәм «Россия гамәли экология журналы» (Российский журнал прикладной экологии) журналларын басып чыгара. «Фән» нәшрияты продукциясе күпьеллык академик тикшеренүләрнең нәтиҗәсе булып тора.
«Фән» нәшриятының эшчәнлеге дәверендә барлык фәнни белемнәр өлкәсендә ― химия, физика, медицина, икътисад, тарих, филология, юриспруденция һ. б. өлкәләрдә 400 дән артык китап дөнья күрә.
2011 елда 15 000 данә, 2012 елда 31 мең данә продукция нәшер ителгән.
Җиһазланыш
2015 елдан нәшрият программа ― аппарат нәшрият комплексы белән җиһазландырылган һәм, мөстәкыйль рәвештә, нәшрият үзе, Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең фәнни институтлары һәм үзәкләре, Татарстан Республикасы югары уку йортлары тарафыннан әзерләнгән басмаларны чыгара, Казанда уза торган конференцияләр, форумнар, тантаналы чараларны эш материаллары белән тәэмин итә.
Алтата (елга)
Алтата — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Узень елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 142 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Бассейны рек Малый и Большой Узень (российская часть бассейнов).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD171078
HD171078 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Порту-Феррейра
Порту-Феррейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Порадз (Лобезький повяты)
Порадз  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юза (Франция)
Юза — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Прусови-Борек
Прусови-Борек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Awraziä İqtisadi Berlege
Awraziä İqtisadi Berlege (AİB, EİB, rusça Евразийский экономический союз, belorusça Еўразійскі эканамічны саюз, qazaqça Еуразиялық Экономикалық Одақ, ärmänçä Եվրասիական տնտեսական միություն, qırğızça Евразиялык экономикалык биримдик) - xalıqara integratsion iqtisadi berläşmä, 2014 yılda Awraziä Tamğaxanä Berlege nigezendä Awraziä İqtisadi Berlegen buldıru turında kileşü imzalana, 2015 yılnıñ 1 ğinwarında üz köçenä kerde.
Awraziä İqtisadi Berlegenä Rusiä, Qazaqstan, Belorusiä, Ärmänstan kerä, Qırğızstan kerü turında kileşü imzaladı. Berlekkä kerü mömkinlelege şulay da Tacikstanda qarala.
Awraziä İqtisadi Berlegen buldırunıñ töp maqsatları: qatnaşuçı illär iqtisadları nığayu häm yaqınlaşu, dönya bazarında köndäşlekkä sälätlelege artu.
Евразия үсеш банкы (ЕАБР) (ингл. Eurasian Development Bank, EDB) — Евразия регионы илләрендә икътисад, сәүдә-икътисадый элемтәләр һәм интеграция процессларын үстерүгә юнәлдерелгән халыкара финанс оешмасы. 2006 елда булдырылган. Банкның Штаб-фатиры Алма-Атада (Казахстан) урнашкан. Европа реконструкция һәм үсеш банкының Санкт-Петербургтагы филиалы, Астанада, Бишкәктә, Дүшәнбедә, Ереванда, Минскида, Мәскәүдә вәкиллекләре бар.
İdärä
Awraziä İqtisadi Berlegeneñ berdäm iqtisadi kiñlegen buldıru öçen däwlätlär östendäge idärä organnarı oyıştırıla:
Awraziä yuğarı iqtisadi şurası - AİB yuğarı däwlätlär östendäge idärä organı.
Awraziä iqtisadi komissiä - AİB daimi eş itüçe däwlätlär östendäge tärtipkä sala torğan organı.
Sıltamalar
Törkem:Ауразия Икътисади БерлегеTörkem:Икътисад
Баеркөй (Мармарис)
Баеркөй (Bayırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Мармарис илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бодош
Бодош — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сориньи
Сориньи — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Фабянув (Мазовия воеводалыгы)
Фабянув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манонкур-ан-Вуавр
Манонкур-ан-Вуавр (Manoncourt-en-Woëvre) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
(15934) 1997 YQ
(15934) 1997 YQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Манонкур-ан-Вуавр
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,56 км².
(15934) 1997 YQ
Тарихы
1997 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YQ» саналган.
Казале дела Мадона (Удине)
Казале дела Мадона — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мейпл-Гилл (Канзас)
Мейпл-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мейпл-Гилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8542) 1993 VB2
(8542) 1993 VB2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD171133
HD171133 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вальдеольмос-Алальпардо
Вальдеольмос-Алальпардо — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миллстон (Висконсин)
Миллстон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хемиень
Хемиень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порту-Фирми
Порту-Фирми — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сулиславице (Зомбковицкий повяты)
Сулиславице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татар Талкышы
Татар Талкышы — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422961.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Льюис (округ, Айдахо)
Льюис — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Незперс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1911 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1243 км² тәшкил итә.
Шелльдорф
Шелльдорф (Schelldorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Каракестане (аянҗык)
Каракестане (Karakestane) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Васильевское (Киров өлкәсе)
Васильевское (Васильевское) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (5%), руслар (95%).
Крупка (Лельчыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Авока (Индиана)
Авока  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Авока халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Талзак
Талзак — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пызас елгасының уң ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Порту-Франку
Порту-Франку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
(15935) 1997 YT
(15935) 1997 YT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YT» саналган.
Порадз (Свидвинский повяты)
Порадз  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Полевые Локотцы (елга)
Полевые Локотцы  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе, Орёл өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Локотцы елгасының уң ярына тамагыннан 1,8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Дон су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Красивая Меча елгасы. Кече елга бассейны — Дон кушылдыклары бассейны, Хопр кушылганга кадәр, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Куба (Ошма кушылдыгы)
Куба — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Ошма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фаленти
Фаленти — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сетунь (Мәскәү елгасының түбән кушылдыгы)
Сетунь — (Сетунь-река́), елга, Мәскәү елгасының түбән уң кушылдыгы.
Вальдепьелагос
Вальдепьелагос — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юргон
Юргон — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Пудлёнг
Пудлёнг — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8543) Tsunemi
(8543) Tsunemi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Хенешешть (Гирда-де-Сус, Алба)
Хенешешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейплтон (Канзас)
Мейплтон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мейплтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миллтаун (шәһәр, Висконсин)
Миллтаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баеркөй (Милас)
Баеркөй (Bayırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сулиславице (Свидницкий повяты)
Сулиславице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәсүл Нурый
Рәсүл Нурый (Resul Nuriy, еш кына румын телендә Resul Nuri рәвешендә бирелә) — румын татарларының рухи лидеры, имам, Румыниянең Констанца жудецы мөселманнары җәмгыяте мөфтие булган.
Ул 1929-1933 елларда мөфти булып хезмәт иткән, аңа кадәр бу вазифада Кадыйр Хәлил торган, аннан соң исә Шаһип Булат Абдуррәхим мөфти булып калган. Рәсүл Нурый Добруджада мөселман семинарын тәмамлаучылар ассоциациясе рәисе дә була.
Шенкенхорст
Шенкенхорст (Schenkenhorst) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порту-Шавьер
Порту-Шавьер — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15936) 1997 YM4
(15936) 1997 YM4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Крутое (Чачэрский районы)
Крутое  (Крутое ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лиселер (Үнье)
Лиселер (Liseler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казале ди Пари
Казале ди Пари — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале ди Пари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фаленти-Дуже
Фаленти-Дуже — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мадисон (округ, Айдахо)
Мадисон — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Рексберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1913 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1226 км² тәшкил итә.
Бодрешть
Бодрешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тальжина
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Брисбен
Брисбен (Brisbane) — Австралиянең Квинсленд штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1825 тә нигезләнә.
Порост
Порост — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манс (Мёрт һәм Мозель)
Манс (Mance) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,39 км².
Ламба (Ошма кушылдыгы)
Ламба — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Ошма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
68-бис проектлы крейсерлар
68-бис проектлы крейсерлар (Крейсера проекта 68-бис, НАТО буенча, «Свердлов» классы) - ССРБның бары тик артиллерия сериясеннән булган крейсеры.
Проектлаштыру
Сугыштан соң беренче елларда, 1950-нче елларның урталыкларына кадәр, ССРБның көчле океан ракета-атом-төш флот төзеп башкарырга өчен реаль техник мөмкинлеге булмаганнан мәҗбүр былган гадәттәге артиллерия һәм торпеда-мина кораллаудан бирле белән кораблар корылган.
Порту-Эсперидиан
Порту-Эсперидиан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пудликайми
Пудликайми — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальдеторрес-де-Харама
Вальдеторрес-де-Харама — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Милтон (Баффало, Висконсин)
Милтон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Вальдеторрес-де-Харама
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айдевилл (Индиана)
Айдевилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Милтон (Баффало, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айдевилл (Индиана)
Географиясе
Айдевилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хенешешть (Пояна-Вадулуй, Алба)
Хенешешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Чагылдымы
Татар Чагылдымы — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422384.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
HD171184
HD171184 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(15937) 1997 YP5
(15937) 1997 YP5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YP5» саналган.
Гүзәл Төхфәтова
Гүзәл Төхфәтова, Гүзәл Фәрдин кызы Төхфәтова (1981 елның 15 августы, СССР, РСФСР, ТАССР, Буа районы, Кайбыч) ― филология фәннәре кандидаты (2011), Казандагы Габдулла Тукай әдәби музее мөдире, Казан (Идел буе) федераль университеты Филология һәм мәдәниятара багланышлар институтының гомуми тел белеме һәм тюркология кафедрасы өлкән укытучысы.
Тәрҗемәи хәле
1981 елның 15 августында ТАССР Буа районы Кайбыч авылында туган.
Казан дәүләт университетын, ТР ФА Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты аспирантурасын тәмамлаган. 2011 елда ТР ФА Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (фәнни җитәкчесе филология фәннәре докторы З. З. Рәмиев). Кандидатлык диссертациясе темасы: «Габделгазиз Монасыйпов иҗатында дөнья сурәте» (Художественная картина мира в творчестве Габдулгазиза Мунасыпова).
Казандагы Габдулла Тукай музее директоры.
КФУ Филология һәм мәдәниятара багланышлар институтының гомуми тел белеме һәм тюркология кафедрасы өлкән укытучысы.
Сузанна Тамаро
Сузанна Тамаро (Susanna Tamaro; 12 декабрь 1957 ) — итальян язучысы, режиссер һәм сценарист.
Иртә еллары
Сузанна Тамаро 1957 елның 12 декабрендә Триест шәһәрендә (Италия) урта сыйныф гаиләсендә туган. Аның әнисе итальян язучысы Итало Звевоның туганы була. Әти-әнисе аерылышканнан соң әнисе ягыннан әбисе тәрбияли.
Мәктәпне тәмамлап, режиссерлар курсына укырга ине өчен Римга килә. 1976 елда Тамаро укытучы дипломын ала һәм итальян эксперименталь кино мәктәбендә — Centro Sperimentale di Cinematografia уку өчен стипендия ала''. 1979 елда эпизодик рольдә кинога төшә. Мәктәпне тәмамлаганнан соң телевидение өчен документаль фильмнар төшереп, эшли башлый. Бер вакытта хикәяләр һәм романнар яза.
Әдәби карьерасы
1978 елда ул беренче хикәяләрен бастырып чыгара, ә 1981 елда үзенең башлангыч «Илмитц» (Illmitz) романын яза. Ул мөрәҗәгать иткән бөтен нәшриятләр романны кире кага, һәм ул әлегә кадәр басылып чыкмый.
1989 елда «Голова в облаках» (итал. La testa fra le nuvole) романы басылып чыга, аның өчен Эльза Моранта премиясын ала.
Тамароның язучы таланты «Для сольного голоса» (итал. Per voce sola) җыентыгында ачыла, ул 1991 елда итальян ПЕН-клубы премиясе белән билгеләнә һәм әдәби тәнкитчеләр тарафыннан уңай кабул ителә, әммә тамашачылар тарафыннан укылмый.
1992 елда Тамародың балалар өчен «Сердце толстяка» (итал. Cuore di ciccia) китабы чыга, китапта тулы кәудәле баланың тарихы сүрәтләнә (бәлки, автобиографик моментлар белән).
Птань
Птань — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе, Орёл өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Красивая Меча елгасының сул ярына тамагыннан 36 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 68 км.
Сузанна Тамаро
Әдәби карьерасы
Ике елдан соң язучының тәнкитчеләр һәм китап укучы тарафыннан киң танылган «Иди, куда ведет тебя сердце» (итал. Va' dove ti porta il cuore) китабы басылып чыга, бара-бара ул дөньяда иң күп сатылучы итальян бестселлеры була; 1995 елда режиссер Кристина Коменчини аның буенча фильм төшерә. Китапта зур яштәге хатын-кыз Ольга тарихы тасвирлана. Ул Кушма Штатлар буенча сәяхәт иткән бердәнбер оныгына хат язарга карар итә. Хатында ул үзенең үзенең тормышын, үзен үзгәрткән һәм иртәме-соңмы һәр берсе кабул итәргә тиешле вакигаларны сүрәтли
Птань
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Дон су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Красивая Меча елгасы. Кече елга бассейны — Дон кушылдыклары бассейны, Хопр кушылганга кадәр, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сузанна Тамаро
Әдәби карьерасы
2006 елда «Слушай мой голос» (итал. Ascolta la mia voce) романы чыга, ул язучының уңышлы «Иди, куда ведет тебя сердце» әсәренең дәвамы була. Бу романы 12 телгә тәрҗемә ителә.
Халыкара танылу алганнан соң язучыларына уртача бер роман чыгара. 2020 елда «Отличная история любви» (итал. Una grande storia d'amore) романы дөнья күрә .
Пөрт
Пөрт (Perth) — Австралиянең Көнбатыш Австралия штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1829 да нигезләнә.
Фаленти-Нови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мейфилд (Канзас)
Мейфилд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мейфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамил Рәхмәтуллин (1920)
Шамил Рәхмәтуллин, Шамил Сәет улы Рәхмәтуллин (1920―1943) ― Эшче-Крестьян Кызыл Армиясе капитаны, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Советлар Союзы Герое (1944).
Сувиньи-де-Турен
Сувиньи-де-Турен — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кручполле
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Каракечили (Богазкале)
Каракечили (Karakeçili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Богазкале илчесенә караган бер авыл (köy).
Минидока (округ, Айдахо)
Минидока — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Руперт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1913 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1976 км² тәшкил итә.
Бакый Рәхимов
Утызынчы еллар башында авылдагы яшьләр партия һәм хөкүмәт чакыруы буенча беренче бишьеллыкның күпсанлы төзелешләренә юнәлә. Шулай ук унҗиде яшьлек Бакый Рахимов, ТАССРның Балтач районындагы авылы белән саубуллаша. 1930 нчы елда Ул тимер юл транспорты өчен эшче кадрлар әзерләүче Юдинодагы ФЗУга укырга керә. Училищены бетергәннән соң, Бакый машинист ярдәмчесе булып эшли башлый.
Ул берничә ел Казан тимер юлында поездлар йөртә.
Ә 1938 нче елда ул кинотасмалар җитештерү буенча әле генә ходка җибәрелгән Казан фабрикасына слесарь булып эшкә керә. Тиз арада Баки үзен монда җаваплы эшче итеп күрсәтә. ФЗУда укыган вакытында ук инде слесарьлек буенча иң яхшы укучыларның берсе була ул. Шуның өстенә тимер юлда эшләгән вакытта аңа еш кына ремонт эшләрендә дә катнашырга туры килә.
Кызганычка каршы, Рахимовка фабрикада озак эшләргә туры килми. Илдә икенче бөтендөнья сугышы бара. Фашизм инде Европаны басып алган була һәм безнең илебезгә дә яный.
1939 нчы елның ахырында Фин агрессорлары тарафыннан Ленинград шәһәре куркыныч куркыныч яный һәм нәтиҗәдә сугыш килеп чыга.
86нчы мотоукчылар составында Бакый Рахимов сугышка китә. Яшь слесарь разведбатальон составында пулеметчы булып сугыша.
Күрсәткән батырлыклары өчен Рахимовка Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Бу исемне алу минутларын герой күрә алмый, сугышларның берсендә геройларча һәлак була.
Советлар Союзы Герое Бакый Рахимов 1940нчы елда үлә. Язучы Ш. Ракыйповның “Герой эзләре буйлап” китабын күпләр укыгандыр. “Герой эзләре буйлап” очеркында кызылармеец Баки Рахимовның батырлыгы беренче мәртәбә тасвирлана. Аңа СССРның Югары Советы Президиумы указы нигезендә 1940нчы елның 22 февраль көнендә Койвисто-Бъерке утравы янындагы сугышта күрсәткән кыюлыклары өчен 21 мартында Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Ләкин Бу югары бүләкне бирү хәбәре сугышчыга барып җитми: 1940нчы елның 3нче мартында ул Финляндия белән сугышны бетерү турындагы килешү төзелүгә ун көн кала тигезсез көрәштә һәлак була.
“Тасма” җитештерү оешмасының территориясендә мемориаль такта бар. Анда алтын хәрефләр белән: “Монда 1938-1940нчы елларда Советлар Союзы Герое Рахимов Б.С. эшләгән”, — дип язылган.
Шермке
Шермке (Schermcke) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порту-Эстрела
Порту-Эстрела — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казале ди Сопра (Реҗо Эмилия)
Казале ди Сопра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бодрог (Румыния)
Бодрог — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баеркөй (Сейдикемер)
Баеркөй (Bayırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(15938) Bohnenblust
(15938) Bohnenblust — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 27 декабрендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YA8» саналган.
(8544) Сигэнори
(8544) Сигэнори — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 YE» саналган.
Сулиславице (Тшебницкий повяты)
Сулиславице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фаленцин (Груецкий повяты)
Фаленцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Локманлы (Кандыра)
Локманлы (Lokmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тарбас
Тарбас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Назас елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Милтон (Рок, Висконсин)
Милтон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вальдилеча
Вальдилеча — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крушники (Мазырский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аделаида
Алелаида (Adelaide) — Австралиянең Көньяк Австралия штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1836 та нигезләнә.
Васильково (Киров өлкәсе)
Васильково (Васильково) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1638 елда нигезләнгән.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Сюблен
Сюблен — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Пулвесь (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Пулвесь  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хенешть
Хенешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Постомино
Постомино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мелверн (Канзас)
Мелверн  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мелверн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Посан
Посан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Голд-Коуст
Голд-Коуст (Gold Coast) — Австралиянең Квинсленд штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1959 да нигезләнә.
Кадыйр Хәлил
Кадыйр Хәлил (Kadír Halil, еш кына румын телендә Cadîr Halil рәвешендә бирелә) — румын татарларының рухи лидеры, имам, Румыниянең Констанца жудецы мөселманнары җәмгыяте мөфтие булган.
Ул 1926-1929 елларда мөфти булып хезмәт иткән, аңа кадәр бу вазифада Ибраһим Кадыйр Мөэддин торган, аннан соң исә Рәсүл Нурый мөфти булып калган. Кадыйр Хәлил Добруджада мөселман семинарын тәмамлаучылар ассоциациясе вәкиле дә була.
Фәрит Шиһапов
Фәрит Шиһапов, Фәрит Зөфәр улы Шиһапов (1951 елның 5 августы, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Карамалы — 2020 елның 2 декабре, РФ, ТР, Казан) — музыкант (трубада уйнаучы, концертмейстер), Татарстанның мәдәният эшлеклесе, Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә симфоник оркестр директоры (1999—2001 елларда), Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле директоры урынбасары (2001—2002 елларда), Әлмәт татар драма театры директоры (2002—2004 елларда), Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры директоры урынбасары (2005—2007 елларда), «Яңа музыка» ансамбле директоры һәм Софья Гобәйдуллина исемендәге Заманча музыка үзәге директоры в. в. б. (2007—2011 елларда), Казан дәүләт консерваториясе доценты. ТАССР атказанган (1987) һәм ТР халык (1995) артисты.
Тәрҗемәи хәле
1951 елның 5 августында Татарстан АССР Сарман районы Карамалы авылында күп балалы эшче гаиләсендә туган. Музыкага мәхәббәт моңлы тавышлы әнисеннән килә. 1958—1963 елларда Сарман урта мәктәбендә, 1964—1966 елларда Җәлил (1964 елның 25 мартыннан бистә, 1968 елның 27 июненнән эшчеләр бистәсе) урта мәктәбендә укый. Мәктәптә укыганда тынлы оркестрда уйный башлый. 8нче сыйныфны тәмамлагач, 1966—1970 елларда Әлмәт музыка укуханәсендә (1964-2007 елларда укуханә, 2007 елдан көллият) укый (ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре Ренат Шаһиев классы). «Трубачы –концертмейстер» белгечлеге буенча Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясен (1975), Мәскәү консерваториясе каршында аспирантура тәмамлаган. 1976—1977 елларда Куйбышев хәрби округы Җыр һәм бию ансамбленең хәрби оркестрында хәрби хезмәттә була. 1980—1981 елларда ССРБ Кораллы Көчләренең Үзәк төркеме оркестрында (Чехословакия, Миловица) уйный.
Хезмәт юлы
1971—1995 елларда (өзеклек белән) Муса җәлил исемендәге Татар дәүләт академия опера һәм балет театры оркестрында труба төркеме концертмейстеры. Аның җитәкчелегендә театрда брасс-квинтет оеша, Казанда һәм чит илләрдә гастрольләрдә була. Ф. Шиһапов «Праһа язы» халыкара конкурсында (1973), Башкаручыларның бөтенсоюз конкурсында (Таллин, 1980), тынлы уен кораллары ансамбльләренең бөтенсоюз конкурсында (1989) катнаша.
Шермен
Шермен (Schermen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Фәрит Шиһапов
Хезмәт юлы
1978—1979 елларда Кабарда-Балкар музыка театрында оркестр артисты һәм концертмейстер.
(15939) Fessenden
(15939) Fessenden — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Фәрит Шиһапов
Хезмәт юлы
1996—2001 елларда Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең Дәүләт симфоник оркестрында: артист, дирижер, 1999 елдан оркестр директоры.
(15939) Fessenden
Тарихы
1997 елның 28 декабрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YP8» саналган.
Шермен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәрит Шиһапов
Хезмәт юлы
2001-2002 елларда Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле директорының гомуми мәсьәләләр буенча урынбасары.
2002—2004 елларда Әлмәт татар драма театры директоры. Әлмәт шәһәренең 50 еллыгына, Татарстан нефтеның 60 еллыгына багышлап, Татарстанның Кама аръягы театр фестивален уздыру инициативасы белән чыга. 2003 елның декабрендә узган 1нче фестиваль Шамил Бикчуринның беренче нефтьчеләр тормышына багышланган «Тальян моңы» спектакле белән ачыла. Фестивальдә Чаллы, Минзәлә, Бөгелмә, Түбән Кама, Туймазы шәһәрләреннән татар һәм рус театр коллективлары катнаша. 2004 елда Әлмәт театрының 60 еллыгына багышлап, 2нче фестиваль уздырыла. 2004 елда Тукай бүләге лауреаты Дамирә Кузаевага багышлап, «Йолдызлардан мине эзләгез» театр фестивале оештыра, фестиваль актрисаның туган ягы — Пермь өлкәсе Барда районында уза.
2005—2007 елларда Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры директоры урынбасары.
1996 елдан Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясендә укыта: 1996-1998 елларда камера ансамбле курсын, 2007 елдан труба һәм тынлы уен кораллары оркестры курсларын алып бара.
2020 елның 2 декабрендә 69 яшендә вафат.
Гаиләсе
Өйләнгән, ике баласы бар.
Альбас (Ло)
Альбас — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Мансьёль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,39 км².
Америкус (Индиана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каракечили (Чорум)
Каракечили (Karakeçili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Нез-Перс (округ, Айдахо)
Нез-Перс — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Льюистон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2218 км² тәшкил итә.
(8545) McGee
(8545) McGee — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 2 гыйнварында Брайан Мэннинг тарафыннан Stakenbridge обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AM1» саналган.
Калибрлау теориясе
Калибрлау теориясе яки калибрлау инвариантлыгы - теориянең фаразлары локаль калибрлау үзгәртүләренә карата даими (инвариант) булып кала.
Минханова
Минханова — фамилия.
Калибрлау теориясе
Нөтер теоремасы буенча глобаль калибрлау инвариантлыгы электрик коргы саклану канунына китерә.
Калибрлау инвариантлыгы булуы - элементар кисәкчекләр физикасының төп нигезе булып тора.
Мәсәлән, кырның квант теориясендә махсус лагранжианнның локаль калибрлау инвариантлыгына күрә электромагнит кыры "барлыкка килә". Квант электродинамикасы лагранжианы Дирак кыры (электрон-позитрон кыры) лагранжианыннан чыгарыла.
Классик электродинамика
— теләгән скаляр функциясе өчен электромагнит кыры потенциалларының түбәндәге калибрлау үзгәртүләре:
күзәтелә торган күренешләрне үзгәртмиләр, чөнки электрик кыр Е һәм магнит кыры В үзгәрми. Ягъни шул калибрлау үзгәртүләренә карата классик электромагнит кыры үзгәрми (инвариант).
Биредә \varphi - электростатик потенциал, А - электромагнит кыры вектор потенциалы
Комплекс санның фазасына бәйсезлек
Квант механикасында физик системаны тасвирлаучы төп характеристика - дулкынча функция, ул комплекс зурлык булып тора. Ләкин күзәтелә торган зурлыклар тик чын саннар булырга мөмкин. Шуңа күрә комплекс санга e^{i\alpha} тапкырлап теориянең фаразлары үзгәрмиләр. Ягъни комплекс санның фазасы теориянең күренешләренә йогынты итми.
Калибрлау инвариантлыгы
Өстәрәк глобаль калибрлау үзгәртүләре турында сүз бара. Ә локаль калибрлау үзгәртүләренә - локаль фаза әйләнүләренә карата квант механикасы үзгәрә икән, шуңа күрә ул инвариант булмый (биредә фаза - локаль х координатасына бәйле).
Шул локаль үзгәртүләрдә квант механикасының инвариантлыгын торгызу өчен яңа физик кырны кертергә кирәк, әлеге кыр фаза әйләнүләрен "сизә", нәтиҗәдә локаль үзгәртүләрдә дулкынча функцияләр һәм яңа кыр икесе дә үзгәртелә һәм бер-берсен компенсацияли - бер-берсен калибрлый һәм тигезләмәләр үзгәрми.
Әлеге яңа кертелгән кыр үзлекләре - дөньябызда күзәтелә торган электромагнит кырына охшаган, шуңа күрә ике кыр тиң була.
Нәкъ шулай калибрлау инвариантлыгы ярдәмендә электромагнит кыры кертелә, теориядә ул "үзе барлыкка килә".
Калибрлау кырлары
Күрсәтелгән ысул ярдәмендә катлаулырак калибрлау үзгәртүләре кертелә, аннан көчле тәэсир итешү барлыкка килүе аңлатыла.
Төсле коргылы фәзада кваркларның әйләнүләренә карата инвариантлыкның таләбе көчле тәэсир итешүне калибрлау кыры буларак тасвирлау мөмкинлеген бирә.
Зәгыйфь тәэсир итешү аерым итеп калибрлау кыры буларак тасвирларга мөмкин түгел, ләкин бердәм электро-зәгыйфь калибрлау кырының ике күренеше булып электромагнит кыры һәм зәгыйфь тәэсир итешү кыры уңышлы тасвирлана.
Шулай итеп, барлык фундаменталь тәэсир итешүләр калибрлау инвариантлыгыннан чыгарыла. Бу бик нәфис һәм кулай ысул.
Гравитацион кыр аерым булып тора. Гомуми чагыштырмалылык теориясе - гравитацион кырның калибрлау теориясе булып тора, ләкин ул квант дәрәҗәсендә тасвирланмый. Гравитацион кырны ничек квантларга әлегә билгесез.
Казале Җиминияни (Фрозиноне)
Казале Җиминияни — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Җиминияни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Крылов (Буда-Кашалёвский районы)
Крылов  (Крылоў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Бодрогу-Веки
Бодрогу-Веки — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Крылов (Буда-Кашалёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бодрогу-Веки
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулистровице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Сулистровице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Велилья-де-Сан-Антонио
Велилья-де-Сан-Антонио — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миранда теле
Миранда теле (миранде́с, үзатамасы mirandés яки lhéngua mirandesa) — төньяк-көнчыгыш Португалиянең (Миранда-ду-Дору, Вимиозу, Могадору муниципалитетлары) кечкенә территория халык сөйләшә торган роман теле. Португаль теле белән беррәттән рәсми статуска ия.
Тарихы
Миранд теле кимендә XII гасырдан бирле (Португалиянең барлыкка килүе) аерым тел булып тора. Миранд теленең тамырлары латин теленең сөйләм юрамасында, анда Пиреней ярымутравының төньягында сөйләшкәннәр. Борынгы Леон теленең варисы. Шулай итеп, миранда теле хәзерге Астурия теле һәм Леон теленә якын, бергә алар Астурлеон тел континуумына керәләр.
XIX гасырда Португалия этнографы Жозе Лейте де Вашконселуш тарафыннан тасвирланган. 1986 елдан бирле тел мәктәпләрдә өйрәтелә.