cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ламонзи-Сен-Мартен
Ламонзи-Сен-Мартен — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Оһулепа
Оһулепа (Ohulepa) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Домброва (гмина Каменск)
Домброва  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бялобжег-Ближши
Бялобжег-Ближши — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виле (Алесандрия)
Виле — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гөберчәк
Гөберчәк — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 300 тирәсендә. Почта индексы — 422028.
Виле (Алесандрия)
Географиясе
Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гөберчәк
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Масоре
Масоре — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диздар (Адилҗеваз)
Диздар (Dizdar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (köy).
Нежалишки
Нежалишки (Нежалішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Манисалес
Манисалес (Manizales) — Колумбиянең Кальдас департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1849 елда нигезләнгән.
Зелёна-Хоцина
Зелёна-Хоцина — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ынталы (Отырар районы)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Алькала-де-Монкайо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смарклице
Смарклице — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилар-Шан (Виейра-ду-Минью)
Географиясе
Мәйданы —.
Пироговка (елга)
Пироговка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Завьялово районы һәм Ижау шәһәр округы биләмәләрендә ага. Елга Иж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(2639) Плэнмен
Тарихы
1940 елның 9 апрелендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1940 GN» саналган.
Зур Княжая
Зур Княжая — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ентал елгасының уң ярыннан 89 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ислах көтепханәсе (журнал)
Ислах көтепханәсе — дини журнал. 1913 елда Ырынбур шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 2 саны чыга. Нәшир һәм мөхәррир – Хөҗҗәтелхәким Мәхмүтев.
Ивашкавичы (Зэльвенский районы)
Ивашкавичы  (Івашкавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Рейнсбург (Пенсильвания)
Рейнсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
WDR63
WDR63 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кышкы Олимпия уеннары 2006
Кышкы олимпия уеннары 2006 (2006 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2006) — 2006 елның 10 февраленнән 26 февраленә кадәр Италияның Пьемонт регионының башкаласы Турин шәһәрендә узган XX кышкы Олимпия уеннары.
Барлыгы 84 комплект медаль уйнатылды.
Россия спортчылары бу Уеннардан 8 алтын, 6 көмеш, 8 бронза медаль алып кайталар. Аларны медальләр саны буенча Алмания, АКШ, Австрия спортчылары узып китте. Ләкин бу нәтиҗә дә шөкер кылырлык, чөнки моннан дүрт ел элек Солт-Лейк-Ситидагы белән чагыштырганда шактый алга китеш бар. Россиялеләр фигуралы шуу, чаңгыда узышу һәм биатлонда янәдән дөньяда иң көчлеләр арасында икәнлекләрен исбатладылар. Фристайл, бобслей, чана шуу, тимераякта узышу буенча медальләр оту да бездәге мөмкинлекләрнең шактый зур булуын күрсәтә.
Оина
Оина (Oina) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Берлинның Ирекле университеты
Берлинның Ирекле университеты (Freie Universität Berlin, кычка FU Berlin яки FUB) — Берлинның дүрт университетларынын берсе, Берлинның студентлар саны буенча иң эре университет. 1948 елда ачылган һәм Далем округында урнашкан.
Матавун
Матавун — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Берлинның Ирекле университеты
Тарих
1809 елда нигезләнгән Берлин университеты совет оккупациясе секторында булып чыкты. Берлин университеты совет йогынтысы астына эләгә.
Матавун
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берлинның Ирекле университеты
Тарих
Сәяси каршылыклар элекке Антигитлер коалициясе катнашыучылар арасында яңа университетны ачу фикергә килтерә. АКШ, Британия, Франция катнашлыгында Берлинның яңа университет Ирекле диеп 1948 елның 4 декабрьндә Көнбатыш Берлинда булдырылды.
Макарье (Котельнич районы)
Макарье (Макарье) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Костёр
Костер (Костер, Костер) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429701. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213825002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600001900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 113 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Тышкы сылтамалар
Костер
Ричленд-Гиллс (Техас)
Ричленд-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ричленд-Гиллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бялобжег-Дальши
Бялобжег-Дальши — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виласа (Брага)
Виласа  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Орцешть
Орцешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсапе
Монсапе (Montsapey) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,36 км².
Искәрмәләр
Монсапе
Домброва (гмина Келчиглув)
Домброва  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
WDR64
WDR64 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Немерава
Немерава (Немерава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ОъБраен (Орегон)
ОъБраен  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
ОъБраен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нозьер (Ардеш)
Нозьер — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Веселовка (Коми)
Веселовка (Веселовка) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Веселовка климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (25%), руслар (69%), украиннар (7%).
Перовка (Ырынбур өлкәсе)
Перовка (Перовка) — Ырынбур өлкәсенең Шарлык районында урнашкан торак пункт.
Оиссааре
Оиссааре (Oissaare) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Диздарлы (Пынарбашы)
Диздарлы (Dizdarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Пынарбашы илчесенә караган бер авыл (köy).
Ынталы (Павлодар өлкәсе)
Ынталы (Ынталы) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Рюиссовиль
Рюиссовиль — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Зворыкин
Владимир Козьмич Зворыкин (1888 елның 17 (29) июле, Муром, Владимир губернасы, Россия империясе — 1982 елның 29 июле, Принстон, Нью-Джерси, АКШ) — рус инженеры һәм уйлап табучысы. Телевидение пионерларының берсе.
Тормыш юлы
Владимир Козьмич 1888 елның 17 (29) июлендә Муромда беренче гильдия сәүдәгәре Козьма Алексеевич Зворыкин гаиләсендә туган. Әтисе Ука елгасында пароход компаниясе белән идарә иткән һәм Муром иҗтимагый банкы рәисе булган. Муром реаль укуханәсен тәмамлап, 1906 елда Санкт-Петербург гамәли технология институтына укырга керә һәм 1912 елда инженер-технолог дипломы белән аны тәмамлый.
1912—1914 елларда Поль Ланжевен җитәкчелегендә Парижда Коллеж де Франста белем ала.
1915 елда Беренче бөтендөнья сугышы вакытында Гроднодагы элемтә гаскәрләрендә хезмәт итә, аннары Петроградта офицер радиомәктәбендә эшли.
Ватандашлар сугышы вакытында Екатеринбург аша Омскка, Себердәге ак хәрәкәт башкаласына йөгерә, анда радиостанцияләр җиһазлары белән шөгыльләнә, чит ил тәэмин итүчеләре белән эшли, командировкаларга бара. 1919 елның көзендә, Зворыкинның Нью-Йоркка икенче командировкасы вакытында Омсктагы Колчак хөкүмәте төшә һәм Зворкин АКШта калырга була. Владимир Америкада «Вестингауз» компаниясе хезмәткәре була.
1923 елда Зворыкин тулысынча электрон принципта башкарыла торган телевидениегә патент заявкасын бирә (US2141059 (A) ― 1938-12-20). 1926 елда Зворыкин Питтсбург университетында фәннәр докторы дәрәҗәсен ала.
1928 елда Россия империясеннән эмигрант Давид Сарнов, «Рэдио корпорейшн оф Америка» (Radio Corporation of America, RCA) фирмасы вице-президенты белән очраша. 1930 елда RCA компаниясе президенты булган Сарнов Зворыкинны RCA электроника лабораториясе җитәкчесе итеп билгели. 1929 елда Зворыкин кинескоп — телевизион югары вакуумлы кабул итү трубкасын эшли, 1931 елда иконоскоп — тапшыру трубка конструкциясен төзүне тәмамлый.
1933 елда һәм аннан соңгы елларда Зворыкин берничә тапкыр Аурупада була, шул исәптән ССРБда да. RCA белән төзелгән килешүне гамәлгә ашыру нәтиҗәсендә, ССРБ 1938 елда Мәскәүдә электрон ТВның беренче тапшыру станциясен гамәлгә кертә. Зворыкин кинескопы белән «ТК-1» телевизорларын җитештерү үзләштерелә. 1940 нчы елларда Владимир Козьмич Джеймс Хиллер белән бергә сканерлау электрон микроскоп эшли. Икенче бөтендөнья сугышы елларында төнге күзаллау приборлары һәм телевизион наводкалы авиабомбалар эшләү белән шөгыльләнгән.
В. К. Зворыкинның төрле уйлап табуларына 120дән артык патент керә. Күп төрле бүләкләр алган. Аерым алганда, 1967 елда АКШ президенты Линдон Джонсон аңа 1966 елда фәнни казанышлары өчен АКШ Милли фәнни медален тапшырган. 1977 елда Уйлап табучыларның милли дан галереясына сайлана.
1982 елның 29 июлендә вафат була, Принстон зиратында җирләнә.
Шәхси тормыш
Ике тапкыр өйләнгән. Беренче хатыны — Татьяна Васильева, икенче хатыны — Екатерина Андреевна Полевицкая. Балалары: Нина (1920), Елена (1927).
Иттифак (гәҗит, 1902)
Иттифак — легаль булмаган гәҗит. 1902-1905 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 6 саны чыга. Мөхәррир – Мәхмүт Садретдин улы Алмаев.
Имил Шәрәфетдинов
Имил Ирфан улы Шәрәфетдинов – танылган көрәшче, Россия җыелма командасы әгъзасы. Билбаулы көрәш буенча дөнья чемпионы (2007), грек-рим көрәше буенча Россия чемпионы (2010, 2012), Дөнья чемпионатының өченче бүләк иясе (2010).
Тәрҗемәи хәле
Имилнең атасы – танылган көрәшче, Мәскәү сабантуйларының 4 тапкыр батыры Ирфан Шәрәфетдинов. Ул үзе тумышы белән Кече Рбишча авылыннан.
Имилнең спортта казанышлары
2007 ел – Уфада билбаулы көрәш буенча җиңел (66 кг кадәр) авырлыкта җиңүче.
2008 елны Уразавыл сабантуенда җиңел авырлыкта җиңүче. Абсолют беренчелектә – икенче. Рәшит Ваһапов истәлегенә багышланган, иң көчле спортчыларны җыйган Актук сабантуенда – шулай ук җиңүче.
2009 елда Финляндиядә грек-рим көрәше буенча Халыкара ярышта җиңү яулады.
2010 елда грек-рим көрәше буенча Россия чемпионатында 74 кг га кадәрге үлчәүдә Имил Шәрәфетдинов җиңү яулады. Ул ике период эчендә Олимпия чемпионы Вартарес Самургашевтан өстен чыкты. Көрәшкәннән соң Имил: «Минем җиңү ул — әтинең туган көненә һәм шулай ук барлык татар халкына бүләк», — диде.
Улы җиңгән көнне атасы Ирфанга яшь тулды. Имил әтисен туган көне белән котлагач татар икенче көрәшчесен искә төшерде. "«XII нче Олимпия уеннарында Шәзам Сафин җиңгәннән соң татарлар бу төр көрәштә әллә ни аерылып тормадылар. Хәзер бирешмәскә иде, алга таба Европаны, дөньяны һәм Олимпияне яуларга кирәк. Билбау көрәше дөнья чемпионатында җиңгәнем бар инде. Мин монда да бик җиңәргә теләдем, әмма шулай килеп чыгар дип көтмәдем дә. Чөнки чемпионат алдыннан бер атна чирләп яттым. Шуңа күрә хурлыкка калудан куркып келәмгә чыгарга да икеләндем. Авырып торуым аркасында көрәш авыр барды. Финалга исә бөтен көчемне бирергә әзер идем инде. 13 елга бергә эшли торган тренерым Вартарес Самургашев белән көрәшер өчен залга чыгуның беренче көненнән башлап план төзеде. Мин шул планны башыннан ахырына кадәр үтәдем, шуңа күрә җиңдем дә,»" - диде ул.
Шул ук елны Будапештта узган Гран-при бәйгесендә җиңде.
Мәскәүдә узган Дөнья чемпионатында өченче урын өчен алышта Әзербайҗаннан Хөсәйновны 1-0, 3-0 исәбе белән җиңеп дәрәҗәле 3нче урынга чыга.
2011 елда Ростовта узган Россия беренчелегендә финалда Власовка оттыра һәм Дөнья беренчелегенә бармый кала.
2012 елның маенда Саранск шәһәрендә узган Россия беренчелегендә кабат җиңү яулый.
Матена
Матена — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виле (Арецо)
Виле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алькала-де-Эбро
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 6994
NGC 6994 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ивашкавцы (Бераставицкий районы)
Ивашкавцы  (Івашкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кече Төрнәле
Кече Төрнәле — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422019.
Смогорувка-Гонёндзька
Смогорувка-Гонёндзька — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бялобжеги (Легёновский повяты)
Бялобжеги  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2905) Пласкетт
(2905) Пласкетт  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 24 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BZ2» саналган.
WDR66
WDR66 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Илтабан
Илтабан — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453740, — 80253845003.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 480 кешенең яшәве мәгълүм.
Вила-Сека (Барселуш)
Вила-Сека  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Матеня Вас
Матеня Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зеленин (Польша)
Зеленин  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Домброва (гмина Ленки-Шляхецки)
Домброва  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орцица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Немирова (Мёрский районы)
Немирова (Немірова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Диздароглу (Синоп)
Диздароглу (Dizdaroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Синоп илчесенә караган бер авыл (köy).
Смогорувка-Долистовска
Смогорувка-Долистовска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ренкин (Пенсильвания)
Ренкин  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Виле (Лука)
Виле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ренкин (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Виле (Лука)
Географиясе
Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Ренкин (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ломиха
Ломиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сутка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3620) Платонов
(3620) Платонов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 7 сентябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 RU2» саналган.
Зур Козлец
Зур Козлец — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шарженга елгасының уң ярыннан 112 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вила-Шан (Эшпозенде)
Вила-Шан  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лампзур
Лампзур — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Оделл (Орегон)
Оделл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оделл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зия Гөкалп (Сур)
Зия Гөкалп (Ziya Gökalp) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 6995
NGC 6995 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ынталы (Панфилов районы)
Ынталы (Ынталы) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ивашкавцы (Смаргонский районы)
Ивашкавцы  (Івашкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Кошмаш-Тойси
Кошмаш-Тойси (Кӑшмас, Кошмаш-Тойси) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429715. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213810004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600002000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 227 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (94%).
Бялобжеги (Липский повяты)
Бялобжеги  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Алькончель-де-Ариса
Алькончель-де-Ариса — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Бялобжеги (Липский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алькончель-де-Ариса
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ричмонд (Техас)
Ричмонд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ричмонд шәһәре  елда нигезләнгән.
Оьякүла (Һииумаа)
Оьякүла (Ojaküla) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Монсель
Монсель (Montcel) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Экс-ле-Бен-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,23 км².
Искәрмәләр
Монсель
Ноньер
Ноньер — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Матке
Матке — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
WDR70
WDR70 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Зур Кумбиссер
Зур Кумбиссер — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Лоха елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зелин (Диңгез буе воеводалыгы)
Зелин  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Орцишоара
Орцишоара — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилела (Амареш)
Вилела  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Немирова (Ушацкий районы)
Немирова (Немірова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Оьякүла (Паиде)
Оьякүла (Ojaküla) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Немирова (Ушацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Домброва (гмина Любохня)
Домброва  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бялобжеги (Плоцкий повяты)
Бялобжеги  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рюиц
Рюиц — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Матяшевци
Матяшевци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ынтымак (Атырау өлкәсе)
Ынтымак (Ынтымақ) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ланке
Ланке — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Пошалым
Түбән Пошалым — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422019.
WDR72
WDR72 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Дизлермезеҗи (Куруҗашиле)
Дизлермезеҗи (Dizlermezeci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Куруҗашиле илчесенә караган бер авыл (köy).
(2179) Платцек
(2179) Платцек  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1965 елның 28 июнендә Арнольд Клемола тарафыннан Эль-Леонсито обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 MA» саналган.
Җәйге Олимпия уеннары 1984
Лос-Анджелес 1984 (1984 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1984) — 1984 елның 28 июленнән 12 августына кадәр АКШнең Лос-Анджелес шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Пожва (Пожвинский залив кушылдыгы)
Пожва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Пожвинский залив елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Альмонасид-де-ла-Куба
Альмонасид-де-ла-Куба — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Весёлый Кут
Весёлый Кут (Весёлый Кут) — Коми Республикасының Ухта шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Весёлый Кут климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
Виле (Пистоя)
Виле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Николай Добрынин
Николай Фёдорович Добрынин (1890 елның 4 (18) мае, Бобруйск, Минск губернасы, Россия империясе —1981 елның 18 марты, Мәскәү, ССРБ) — совет галим-психологы, психология фәннәре докторы (1937), профессор (1935).
100 дән артык хезмәт авторы, шул исәптән педагогик югары уку йортлары өчен гомуми, яшь һәм педагогик психология буенча дәреслекләр һәм уку әсбаплары редакторы.
Тормыш юлы
1890 елның 4 маенда (яңа стиль буенча 18 майда) Минск губернасының Бобруйск шәһәрендә рухани гаиләсендә туа.
1908 елда, гимназияне алтын медаль белән тәмамлап, Мәскәү император университетының табигый факультетына укырга керә, аннары тарих-филология факультетына күчә, аны 1915 елда «психология» белгечлеге буенча тәмамлый. Хезмәт эшчәнлеген 1912 елда башлый, студент чагында ук кичке эш курсларында рус теле укытучысы булып эшли.
1937 елда Николай Добрынин «Игътибар психологиясе. Тарих һәм мәсьәләнең теориясе» дигән темага диссертация яклый һәм илдә беренче психологик фәннәр докторы була. 1941 елдан аның фәнни һәм педагогик эшчәнлеге В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институты (хәзер Мәскәү дәүләт педагогика университеты) белән бәйле, анда ул профессор һәм психология кафедрасы мөдире (1941—1966), профессор (1966—1969) һәм профессор-консультант (1969—1981) вазыйфасын башкара. Добрынин җитәкчелегендә 50гә якын кандидатлык диссертациясе якланган. Ул ССРБ Мәгариф министрлыгының Психология буенча гыйльми комиссиясе, «Белем» җәмгыяте Идарәсе каршындагы педагогик фәннәр буенча комиссия, ССРБ психологлары җәмгыятенең Мәскәү бүлеге советы, ССРБ Педагогика фәннәре академиясенең Гомуми һәм педагогик психология институты гыйльми советы, «Психология мәсьәләләре» журналының редакция советы составына керә.
1981 елның 18 мартында Мәскәүдә вафат була.
Смоленка (Польша)
Смоленка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ивязь
Ивязь (Івязь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Күбәк (Учалы районы)
Күбәк — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453734, — 80253845005.
Демография
Халык саны динамикасы:
Оршова (Муреш)
Оршова — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Күбәк (Учалы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 12 кешенең яшәве мәгълүм.
Оршова (Муреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 6996
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Риджвей (Пенсильвания)
Риджвей  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мостафа (Ырынбур өлкәсе)
Мостафа (Мустафино) — Ырынбур өлкәсенең Шарлык районында урнашкан торак пункт.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.
Олси (Орегон)
Олси  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олси халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ривер-Оукс (Техас)
Ривер-Оукс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ривер-Оукс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домброва (гмина Русець)
Домброва  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ынтымак (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
Ынтымак (Ынтымақ) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Оьякүла (Виру-Нигула)
Оьякүла (Ojaküla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Зельгощ (Диңгез буе воеводалыгы)
Зельгощ  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилела (Повуа-де-Ланьозу)
Вилела  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зия Гөкалп (Башакшеһир)
Зия Гөкалп (Ziya Gökalp) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Башакшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Махнети
Махнети — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бялобжеги (Соколовский повяты)
Бялобжеги  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Керәшен татарлары һәм нагайбәкләрнең тарихын һәм мәдәниятен өйрәнү үзәге
Керәшен татарлары һәм нагайбәкләрнең тарихын һәм мәдәниятен өйрәнү үзәге, Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты каршындагы Керәшен татарлары һәм нагайбәкләрнең тарихын һәм мәдәниятен өйрәнү үзәге (Центр изучения истории и культуры татар-кряшен и нагайбаков при Институте истории им. Ш. Марджани АН РТ) — 2010 елда оештырылган, гыйльми-методик һәм координацияләү эшен алып баручы фәнни оешма.
2010—2015 елларда Үзәкнең җитәкчесе — сәнгать фәннәре кандидаты Геннадий Михаил улы Макаров. 2015 елның маеннан Үзәкнең мөдире — тарих фәннәре докторы Радик Равил улы Исхаков.
Тарих
1990 елда керәшен җәмәгатьчелеге тарафыннан «Этнографик мәдәни-агарту җәмгыяте» төзелә.
2003 елның 11 апрелендә «Бәрмәнчек» ансамбле оештырыла.
2007 елда «Татарстан керәшеннәренең иҗтимагый оешмасы» төзелә.
2010 елда Татарстан Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты каршында Керәшен татарлары һәм нагайбәкләрнең тарихын һәм мәдәниятен өйрәнү үзәге ачыла. Үзәк 3 фәнни хезмәткәр һәм лаборант штаты белән эшен башлый.
Үзәкне матди-техник чаралар белән тәэмин итүдә «Ак Барс» Холдинг компаниясе» акционерлык җәмгыяте (генераль директоры Иван Михаил улы Егоров ) ярдәм итә.
Үзәк Татарстандагы һәм РФ төбәкләрендәге төрле фәнни, мәдәни, иҗтимагый оешмалар белән элемтәдә тора.
Үзәкнең эш юнәлешләре
Үзәкнең эше керәшеннәр һәм нугайбәкләрнең мәдәни һәм этник тарихын, рухи һәм матди мирасын өйрәнү, саклау һәм куллануга юнәлгән программаларны тәэмин итүгә багышлана. Үзәк – фәнни-методик һәм координацияләү эшен алып бара торган фәнни оешма. Гыйльми кызыксынулар өлкәсе:
Үзәк гуманитар фәннәр өлкәсендә эшләүче галимнәрне, төбәк тарихын өйрәнүчеләрне, укытучыларны һәм мәдәният хезмәткәрләрен Идел буе төбәгендә сибелеп яшәүче керәшеннәрнең тарихын өйрәнүгә тарту, керәшеннәрнең һәм нагайбәкләрнең этнографик, матди һәм рухи мәдәният үрнәкләрен туплау, тикшерү һәм җәмәгатьчелек игътибарына җиткерү эшләрен оештыру белән шөгыльләнә.
Фәнни журнал
Үзәк тарафыннан «Кряшенское историческое обозрение» журналы нәшер ителә. Баш мөхәррир — Радик Равил улы Исхаков. Фәнни журналда керәшеннәрнең (керәшен татарлары) тарихы һәм мәдәнияте, Идел-Урал төбәгендәге конфессияара һәм этникара мөнәсәбәтләр тарихы, шулай ук төрки җәмгыятьләрдә христианлык тарихы буенча гуманитар профильле мәкаләләр басыла.
Зур Лоха
Зур Лоха (ЛУка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 335 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 59 км.
ССРБдагы күмәкләштерү
да үткәрелгән күмәкләштерү (яки коллективлаштыру, коллективизация) сәясәте — большевикларның ялгыз крестьян хуҗалыкларны һәм авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерүнең төп чараларын берләштерү юлы белән күпләп коллектив хуҗалыкларны оештыру кампаниясе. ССРБ-да 1928—1937 елларда үткәрелгән; төп этабы — 1930—1933 еллар — тоташ коллективлаштыру. Украинаның һәм Белорусиянең көнбатыш районнарында, Молдавиядә, һәм Балтыйк буе республикаларында коллективлаштыру аларны ССРБ составына кертелү вакытыннан бирле башланган һәм 1949—1950 елларда тәмамланган.
Зур Лоха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
ССРБдагы күмәкләштерү
1933 елның гыйварында берләшкән ЦК һәм ЦКК ВКП(б)ның пленумында кулакларны сыйныф буларак юк итү һәм авылда социалистик мөнәсәбәтләр җиңү турында игълан иткән.
Немцава (Бешанковицкий районы)
Немцава (Немцава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Зур Лоха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Немцава (Бешанковицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ССРБдагы күмәкләштерү
ССРБ Президентының 1990 елның 13 августындагы указы белән крестьяннәргә карата кулланылган репрессияләр законсыз дип танылды.
WDR73
WDR73 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
32-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру)
32-нче укчы төмәне (32 сд ) — Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККА Кораллы көчләре составындагы ССРБ хәрби берләшмәсе.
Смольники (Подлясье воеводалыгы)
Смольники  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ихтиләл байрагы (гәҗит)
Ихтиләл байрагы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1919 елда Җаек шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Камил Мотыйгый.
Монтайёр
Монтайёр (Montailleur) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Альбервиль-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,30 км².
Обинья
Обинья — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Монтайёр
Искәрмәләр
Монтайёр
Оьямаа күла
Оьямаа күла (Ojamaa küla) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Кызыл Таң (Епрәч районы)
Кызыл Таң (Красная Заря, Красная Заря) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429708. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213815003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600002100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 62 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (70%), руслар (30%).
Ынтымак (Бәйдебек районы)
Ынтымак (Ынтымақ) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вимиейру (Брага)
Вимиейру  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Махничи
Махничи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чистай керәшеннәре
Чистай керәшеннәре — Татарстанның Чистай шәһәрендә һәм районында, Алексеевск районына караган ун авылда, Лениногорск районының Аланлык (Федотовка) авылында яшәүче керәшеннәр.
Татар-мишәрләр, чуаш, мордва һәм руслар арасында озак вакытлар янәшә яшәүче, үзенчәлекле бер төркем.
Кайбер авылларда, мәсәлән, Керәшен Ялтаны, Чуаш Ялтаны, Ишәле, Югары Кондрата авылларында керәшеннәр дә, чуашлар да яши.
Ивязянка
Ивязянка (Івязянка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Альмонасид-де-ла-Сьерра
Альмонасид-де-ла-Сьерра — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бяловежа (Мазовия воеводалыгы)
Бяловежа  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рюменгем
Рюменгем — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
(1986) Плаут
(1986) Плаут  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Дикбогаз (Эрух)
Дикбогаз (Dikboğaz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Эрух илчесенә караган бер авыл (köy).
(1986) Плаут
Тарихы
1935 елның 28 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 SV1» саналган.
Лануай
Лануай — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Оршова-Педуре
Оршова-Педуре — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
WDR74
WDR74 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Иттифак (гәҗит, 1918)
«Иттифак» ( اتفاق) — гәҗит. Бөтенрусия мөселман руханилары берлеге органы. 1918 елның 31 гыйнварыннан 1918 елның 7 июненә кадәр Казан шәһәрендә атнага 1-2 тапкыр татар телендә нәшер ителә, барлыгы 14 саны чыга.
Тарих
«Иттифак» газетасына, Бөтенроссия исламият җәмгыяте (дини галимнәр) буларак, 1918 елның 31 гыйнварында нигез салынган. «Өмет» типографиясендә (хуҗасы В. Әхмәтов) нәшер ителгән.
Ябылу
Үзәк Мөселман (Татар―Башкорт) комиссариатының директив күрсәтмәләрен үтәү нәтиҗәсендә, 1918 елның июнь―август айларында большевистик булмаган татар вакытлы матбугатын тар-мар итү тулысынча диярлек тәмамланган.
1918 елның 7 июнендә Казан совет хакимиятләре «Иттифак» газетасын, 14 саны чыкканнан соң, яптырганнар.
Домброва (гмина Томашув-Мазовецкий)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зельново (Диңгез буе воеводалыгы)
Зельново  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.