cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Райста
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Крушинек (Александровский повяты)
Крушинек  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добро Поле (Радовлиця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18231) 3286 T-1
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3286 T-1» саналган.
Черноземен
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эпаево
Эпаево (Эпай, Эпаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Зальбах-Хинтерглемм
Зальбах-Хинтерглемм — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Ле-Лож-Сольс
Ле-Лож-Сольс — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Витри-ле-Франсуа
Витри-ле-Франсуа — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Франциядә Һинд дине
Франциядә Һинд диненең әһәмияте
Һиндулар булган яки Һинд дине аларга йогынты ясаган Француз кешеләре арасында Виктор Кузэн, Александра Давид-Неель, Поль Гогэн, Рене Гуэнон, Жүл Мишле, Мирра Ришар, Ромэн Роллан, Сатпрэм, Поль Верлэн, Франсуа Готье һәм Вольтер керә.
Китаби дәдә Коркыт
Китаби дәдә Коркыт, шулай да Китаби дәдә Коркут, Угызнамә (Dede Korkut Kitabı; Kitabi-Dədə Qorqud, کتاب دده قورقود; Dädem Gorkut kitaby) — угыз төрки халыкларының иң танылгын эпик әсәрләренең берсе. Бу әсәрдә күчмә төрки халыкларның мәҗүси чорларда һәм иртә ислам чорларында яшәү рәвеше, әхлакый кыйммәтләре һ.б. сыйфатлары киң һәм тирән сурәтләнә. Китапта чагылыш тапкан вакыйгалар төрекләр, әзериләр, төрекмәннәр, казакълар, кыргызларның һәм күп башка төрки халыкларның уртак мәдәни мирасның мөһим өлеше булып тора. Монгол һәм төрки телләр гаиләсенә караган 1000 гә якын эпик әсәрләрнең иң танылганнарның берсе. Рус теленә азәрбайҗан шагыйрәсе Алла Ахундова тәрҗемә иткән.
Тасвирлама
Китаби дәдә Коркыт, шулай ук Угызнамә атамасы астында, иң әүвәл, төрки-огуз халыклары яшәгән мәйданда, ягъни Анадолудан алып Урта Азиягә кадәр Кавказ таулары аша сузылган җирләрдә, киң таралыш тапкан дастан. Бартольд дастанның килеп чыгышын Кавказ таулар җирләре белән бәйләнешен ассызыклый.
Әсәрнең төп өлешен тәшкил итүче унике кисәк төркиләр Ислам динен кабул итүеннән соң язылган, шуңа күрә күпчелек очракта уңай каһарманнар мөселман буларак, ә тискәре каһарманнар кяфер буларак сурәтләнү еш очрый, әмма, шуңа карамастан, төркиләрнең Исламга кадәрге чорлар магиясе белән бәйле мотивлар да тирән чагылыш таба. Хәтта төп каһарман Коркыт бабай да күрәзәче һәм җырау буларак сурәтләнә. Аның һәр барлыкка килүе әсәрнең төрле кисәкләрен бәйләү өчен кулланыла, 13 нче кисәктә аның тарафыннан әйтелгән сүзләр җыелган.
Тарихчы Рәшид-әд-Дин Хәмәдани (1247–1318) Коркыт бабасының чын кеше булуын һәм 295 ел яшәвен ассызыклаган: Коркыт бабай угыз хакиме Явкуй хан заманында дөньяга килгән, илче буларак пәйгамбәр янына җибәрелгән, Ислам динен кабул иткән, бөек угыз ханына киңәшләр биргән, бөек хан сайлауларында катнашкан һәм аның балаларына исем биргән.
Төрле кисәкләрдә урын алган бәрелешләр һәм сугышлар угыз, кыпчак һәм печенег кабиләләре арасында булуы фараз. Әсәрнең эчтәлегендә Европа мәдәниятенә хас мотивлар да киң таралган. Мәсәлән, "күз күптергән" сыңар күзле аюлар кебек пәриләрнең Гомерның "Одиссея"сында сурәртәнгән Циклоплар белән бәйләнеше сизелә. Әсәрдә төркиләрдә таралыш тапкан спорт төрләренә һәм уеннарына дә тасвирлама бирелә: мәсәлән, ук ату, атта чабыш, сөңге ыргыту, көрәш һәм поло сурәтләнә.
Карси (Плешевский повяты)
Карси  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Торинье-д'Анжу
Торинье-д'Анжу — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Колорадо (мәгънәләр)
Колора́до:
Зальфельден-ам-Штайнернен-Мер
Зальфельден-ам-Штайнернен-Мер — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бад-Александерсбад
Бад-Александерсбад — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гровер (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бүюккаяҗык (Селчуклу)
Бүюккаяҗык (Büyükkayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Болтрики
Болтрики — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD209138
HD209138 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вобан (Миннесота)
Вобан  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вобан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виашу
Виашу — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доброва (Доброва-Полхов Градець)
Доброва  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәйбәй
Шәйбәй (Şəybəy ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Райца
Райца (Райца ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Крушинек (Влоцлавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 235
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Колорадо (штат)
Колора́до (ингл. Colorado [kɒləˈrædoʊ] яки [kɒləˈrɑːdoʊ]) – АКШ үзәгенең көнбатышында урнашкан штат. Халык саны – 4,3 млн. кеше. Башкаласы һәм иң зур шәһәре – Денвер. Башка эре шәһәрләр – Колорадо-Спрингс, Форт-Коллинс, Арвада, Пуэбло, Вестминстер, Боулдер, Энглвуд.
Рәсми атама – «Бәйсезлек көннең йөзьеллыгы штаты» (ингл. Centennial State; штат берлеккә ил йөзьеллыкны билгеләгәндә, 1876 елда керде).
Географик мәгълүмат
thumb|left|Бөек кыйтгалар аерылышы Колорадо штатының чикләре Юта һәм Вайоминг кебек үк меридианнар һәм параллельләр буенча үтәләр. Штат мәйданы – 269,7 мең кв.км.
Штатның мәркәзендә узган таулар Бөек кыйтгалар аерылышы төзиләр (иң югары нокта – Элберт, 4399 м).
Төп елгалар: Саут-Платт, Арканзас, Рио-Гранде һәм Колорадо.
Аргаҗы сусаклагычы
Аргаҗы сусаклагычы — 1939-1946 елларда Аргаҗы гидро-электр станциясе өчен Мияс елгасында төзелгән сусаклагыч.
Мәйдан — 84,4 км².
Сусаклагыч биләмәсенә Аргаҗы күле керә. Аргаҗы сусаклагычы ярында башкорт, татар, рус халкы яшәүче Аргаҗы, Байдаш, Хәлит, Байрамгол авыллары урнашкан.
Аридей (ай кратеры)
Аридей - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 10,4 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Филипп III Арридей (?-317, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Карски (Островский повяты)
Карски  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каторы-Яча
Каторы-Яча — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының уң ярына тамагыннан 495 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Карски (Островский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каторы-Яча
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Конурхаҗыобасы (Кескин)
Конурхаҗыобасы (Konurhacıobası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Османкөй (Наллыһан)
Османкөй (Osmanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Абрамовка (Диңгез буе крае)
Абрамовка (Абрамовка) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (12%).
Четрока
Четрока — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казете (Тренто)
Казете — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рюрик шәһәрчеге
Рюрик шәһәрчеге (Рюриково городище, Городище) — Ильмен буеның сәүдә-һөнәрчелек һәм хәрби-административ үзәге, шәһәрчек, IX гасыр археология һәйкәле, шәһәр үзәгеннән көньякка таба 2 км ераклыкта, Ильмень күленнән (Юрьев монастыре каршында) Волхов елгасы башында урнашкан. Шул исәптән, борынгы Русиянең күп кенә танылган сәяси эшлеклеләренең исемнәре бәйле Новгород князьләре резиденциясе буларак билгеле.
Тарихы
Рюрик шәһәрчеге иртә металл беренче чорыннаналып — иртә тимер чорыннан билгеле, безнең эраның беренче гасырларына караган штрихланган керамикалы мәдәни катламга ия.
Рюрик шәһәре 3 хәрби әһәмиятен югалта, ә аның үзәк өлеше ачыла. Благовещение казылышында борынгы ныгытма археологлар славян керамикасы һәм янгын эзләре булган кечкенә шәһәрчекнең мәдәни катламы табылган. Катлам VIII — IX гасырның беренче яртысында даталана.
Рюрик шәһәрчегенең 4нче катламы бары тик шома керамикалы мәдәни катламга ия.
Валда агач дивары булган Илмән словен шәһәре IX-X гасырларда хәзерге Бөек Новгород районында беренче шәһәр җирлеге булып санала, ул рус елъязмаларының иң борынгы «яңа шәһәр» булып тора. Авыл җирлеге калкулыкның Түбән утравында урнашкан борын өлешен биләп тора. Җирлекнең башлангыч мәйданы 1-1, 2 га кадәр, XII гасырда ул 4-7 га кадәр үскән. Городищенский валының киңлеге сигез метрга җитә, ә биеклеге биш метрга җитә ала. Рюрик авылының үзәк өлеше 5 нче авыл эчендәге агач конструкцияләр булган чокыр һәм вал белән ныгытыла. Казу вакытында үрелгән орнамент белән капланган мөгез җыелмасы һәм кулъяулык табылган. Рюрик шәһәрчеген ныгытуның инженерлык ягыннан зур су ягына ачылган су асты валы булган шәһәрчекне ныгыту ягыннан, су астында калган яр буе кишәрлеге белән әйләндереп алынган җирлеккә кертелгән, Висла белән Эльба арасында Түбән елга ярларында төзелгән D-образлы көнбатыш славян ныгытмалары, шулай ук Рептонда, Уимблингтонда, Шиллингтонда, Аннагассанда ярымкулдан ясалган Викинг ныгытмалары белән охшаш. Рюрик шәһәре, Веряждагы Георгий һәм Сергов шәһәрчеге кебек үк, чынлыкта ныгытылган корабль стоянкаларыннан гыйбарәт.
Рюрик шәһәре 6 унынчы гасырда чәчәк ата.
IX-XI гасырларның археологик тикшеренүләрендә скандинавларның (варягларның) хәрби кирәк-яраклары һәм кием-салым табылдыкларының күп булуы, туз грамотасы, XII—XV гасырларның алты кенәзе мөһере, гарәп, Византия һәм Көнбатыш Европа тәңкәләре, шул исәптән өч дирхем клады табылган, аларның икесе 850 ел азагында һәм 860 ел азагында даталана, ә өченчесе-850 ел азагында. Көнбатыш славяннары өчен хас булган икенчел ике төрле ук очкычлары саны буенча Рюрик шәһәре Көнчыгыш Европаның урман зонасы һәйкәлләре арасында аерылып тора.
X гасыр ахырында шәһәрчек, резиденция ролен саклап, Ильмененың социаль-икътисади үзәге ролен саклап, барлыкка килгән христиан комплексы һәм епископ сарае (Новгород кирмәне) тирәсендә үскән яңа җирлеккә оттыра.
1103 елда, Новгород елъязмаларында, Новгород кенәзе Мстислав Благовещенский храмы — София Новгородтан соң икенче эре князь храмы төзелүгә бәйле рәвештә, шәһәрчек турында искәрмәләр бар. Төзелеш өчен чокыр салынган һәм элеккеге ныгытманың валы өлешчә киметелгән.
1999 елда Новгород өлкә Думасы карары белән («Новгород шәһәренең шәһәр сызыгына үзгәрешләр кертү турында» гы 261-ОД номерлы карар) Рюриков шәһәрчеге территориясе Бөек Новгород шәһәре чикләренә кертелгән.
2000 елның гыйнварында Новгород шәһәр Думасы карары белән Городище торак пункты «Городище тарихи-географик территориясе» дип атала.
2018 елга Рюрик шәһәрендә аерым торак йортлар саклана. 2019 елга торак йортлар ташлана.
Кече Рунга
Кече Рунга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Рунга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Крестовская
Крестовская (Крестовская) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гаффи (Колорадо)
Географиясе
Гаффи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төрек укчылыгы
Төрек укчылыгы (Türk okçuluğu) — Госман империясендә зур үсеш тапкан җәядән ату һөнәре, гәрчә ул Ауразия даласының безнең эрага кадәр икенче меңъеллыктагы борынгы традицияләренең дәвамчысы булып тора.
Төрек укчылык традициясе 2019 елда ЮНЕСКОның матди булмаган мәдәни мирасын саклау буенча Хөкүмәтара Комитет тарафыннан кешелек матди булмаган мәдәни мирасының репрезентатив исемлегенә кертелде.
Тарих
Лепанто сугышыннан соң XVI гасырда укчылык һөнәре таркалыш чорын кичерә. Бу чорда төрекләр ерак ату максаты белән коралны төрлечә җиңеләйтү һәм ук очышын тизләтү өстендә эшлиләр.
Җәядән ату һөнәре II Мәхмүт идарә итү елларына кадәр әкренләп сүрелеп бара. Фәкать, ул бу һөнәрне торгызу өчен зур көч куя. Үзенең укучысы Мостафа Канига төрекләрдә киң таралыш тапкан җәяләрнең тарихы, төзелеше һәм кулланылышы турында китап язырга боера. 1794 елда Лондон шәһәре тирәсендәге кырда төрек илчесенең сәркатибе 415 ярдка өлешчә җилгә каршы һәм 482 ярдка җил белән бер юнәлештә төрек җәясеннән ук очыра. Аның сүзләре буенча, Истанбул янындагы тигезлектә 800 ярд ераклыкта борынгы заманнарга караган ике багана урнаштырылган һәм алар төрек укчылыгының элеккеге чәчәк ату елларындагы уңышларын терки. II Мәхмүтнең вафатыннан соң, укчылык һөнәре янәдән сүрелүен дәвам итә, 1930-елларда таныклы төрек каллиграфчысы һәм соңгы укчысы Нәҗметдин Окай дөнья кую белән, борынгы төрек укчылык традициясе киселә; әмма барыбер яңа шәкелдә соңрак торгызыла.
Төрек укчылык һөнәренең нинди югары дәрәҗәдә булуына тарихи язмалар дәлил. 1910 елда Франциянең Ле-Тук пляжында җәядән ату буенча ярышлар үткәрелә, анда Инго Симон 440N яки 99 фунт көч таләп итүче иске төрек җәясе ярдәмендә 434 м ераклыкка ук җибәрә.
Зандль
Зандль — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD209147
HD209147 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Водманж
Водманж — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Лошёр
Ле-Лошёр — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бад-Байерзойен
Бад-Байерзойен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торфу (Мен һәм Луара)
Торфу — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Шафран (Әлшәй районы)
Шафран — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан торак пункт, авыл (2005 елга кадәр штб, курорт бистәсе).
Почта индексы — 452100, ОКАТО коды — 80202870001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2362 кешенең яшәве мәгълүм.
Ракавичы (Шчучынский районы)
Ракавичы  (Ракавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(18233) 4068 T-1
(18233) 4068 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Илбәк
Илбәк — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Доброва (Кршко)
Доброва  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Больце
Больце — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Доброва (Кршко)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гупер (Колорадо)
Гупер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аристарх (ай кратеры)
Аристарх - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 40 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Аристарх Самосский (якынча 310—230, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Зарлайнсбах
Зарлайнсбах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вобаша (Миннесота)
Вобаша  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вобаша шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крушинек-Колёния
Крушинек-Колёния — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казете (Порденоне)
Казете — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карснице
Карснице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шимәк
Шимәк (Шимаковка) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (44%), башкортлар (52%).
Бүюкколпынар (Атакум)
Бүюкколпынар (Büyükkolpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Балык Бистәсе районы
Балык Бистәсе районы — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы составындагы административ-территориаль һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Республиканың үзәк өлешендә, Кама елгасының уң ярында урнашкан. Административ үзәк — Балык Бистәсе шәһәр тибындагы поселогы. 2020 елда халыкның гомуми саны 25 052 кеше тәшкил итә. Район территориясе - 2041,4 км².
Чехларе
Чехларе — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Балык Бистәсе районы
Балык Бистәсе авылы XVI гасыр ахырында Борис Годунов указы нигезендә төзелә. Җирле төбәктә таралган балык промыселы хөрмәтенә үз исемен алган, аның белән Кама буе авылларында яшәүчеләр шөгыльләнгән. Балык Бистәсе районы административ берәмлек буларак 1927 елда төзелгән.
Чехларе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балык Бистәсе районы
Район авыл хуҗалыгы төбәге булып тора: 1188,95 км² җир авыл хуҗалыгы өчен билгеләнгән, анда өч эре инвестор уңышлы эшли, алар авыл хуҗалыгы җирләренең 35%ын алып тора: «Красный Восток - Агро», «Кулон Агро», «Логос».
География
Район Татарстан Республикасының Лаеш (көнбатышта), Питрәч, Теләче, Саба (төньякта), Мамадыш (көнчыгышта), Чистай һәм Алексеевск (Кама елгасы белән аерыла) районнары белән чиктәш булып тора. Районның җир мәйданы 2041,4 км² тәшкил итә. Рельефы — тигезлекле (100–190 м). Туфрак — якты-соры һәм соры урман туфраклары. Урманлылык 23 %.
Вигань
Вигань — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Водзенкур
Водзенкур — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Балык Бистәсе районы
География
Район территориясе аша Казан-Яр Чаллы, Казан-Ырынбур юллары үтә.
Ле-Мануар
Ле-Мануар — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Балык Бистәсе районы
Герб һәм байрак
Район гербындагы сурәтләр җирле халык өчен традицион булган һөнәрчелек — балыкчылык тармагын символлаштыра. Зәңгәр төс район икътисады өчен су ресурсларының мөһимлеген ассызыклап тора: Балык Бистәсе районында Кама, Бәтке, Әшнәк, Шомбыт елгалары ага. Шул ук вакытта зәңгәр төс намус һәм рухилыкны символлаштыра.
Ажур балыкчылык челтәрләре районда үсеш алган челтәрле һәм ювелир кәсепләрнең символы булып тора: Балык Бистәсе челтәрләре ачык төстәге рәсем, геометрик бизәкләр өстенлеге белән аерылып тора. Алтын төс уңышны, байлыкны, тотрыклылыкны, хөрмәтне аңлата, ә көмеш — чисталыкны, камиллекне, тынычлыкны һәм үзара аңлашуны.
Район байрагы герб нигезендә эшләнгән һәм зәңгәр тукымадан гыйбарәт, анда ак балык тоту челтәре һәм аның фонында сары кырпы балыгы сурәтләнгән.
Тарих
Балык Бистәсе авылы Борис Годунов указы белән XVI гасыр ахырында төзелә. Аны Кама елгасының уң ярында Россия дәүләтенең тышкы чикләрен ныгыту өчен билгеләнгән ныгытма янында торгызалар. Җирлек үзенең исемен милли балык промыселы хөрмәтенә алган, аның белән күп кенә Кама буе авылларында яшәүчеләр шөгыльләнгән. Балыкчылыктан тыш XIX-XX гасырларда җирлектә Казан төбәгенең зур челтәр үрү үзәге барлыкка килгән. Балык Бистәсе районы административ берәмлек буларак 1927 елның 14 февралендә ТАССРның бер өлеше буларак оеша. 1920 елга кадәр территория Лаеш өязендә, 1920-1927 елларда — Лаеш кантонында булган. 1959 елның 26 мартында Балык Бистәсе районы составына бетерелгән Кызыл Йолдыз районы территориясенең бер өлеше керде (район үзәге Котлы Бөкәш авылында иде). 1963 елның 4 гыйнварында район бетерелде, аның территориясенең бер өлешен Мамадыш районы составына, бер өлешен Питрәч районына тапшырдылар. Әмма 1965 елның 12 гыйнварында Балык Бистәсе районын кире төзелде.
Хәзерге заман
2008 елдан алып 2017 елга кадәр Балык Бистәсе районын Илһам Вәлиев җитәкләде. Ул Татарстан Президенты каршындагы коррупциягә каршы идарәне тикшерү нәтиҗәсендә күп санлы хокук бозулар ачыклану аркасында посттан төшерелде. Ике ел узгач, вәкаләтләрне явызларча файдаланган өчен, Вәлиевнең элеккеге урынбасары Рафик Гадиевны гаепләделәр. 2018 елда районның яңа башлыгы итеп, Илдар Таҗетдинов билгеләнде, ул әлегә кадәр идарә итә.
Халык
2020 елда район халкының саны 25 052 кеше тәшкил итә. Төбәкнең милли составы 79,2% татар, 19,8% рус, 1% башка милләтләргә туры килә.
2019 елда Балык Бистәсе районында үлүчеләр санының төбәктә иң начар нисбәтен теркәделәр — демографик картлык дәрәҗәсе 26,5% тәшкил итте, ә үлем туучылар саныннан ике тапкырга диярлек артты. 2016 елда районда 153 бала туган, 2017 елда — 81 генә.
Шәһәр шартларында (Балык Бистәсе штб) район халкының нибары 30,81% яши.
Икътисады
Районда зур сәнәгать предприятиеләре урнашкан: Балык Бистәсе май-сөт комбинаты, «Круг» балык заводы (ел саен тотылган балыгы — 160 тонна тирәсе), «Рус Мраморы» ит заводы, «Кама» икмәк пешерү комбинаты.
Авыл хуҗалыгы
Районның авыл хуҗалыгы ит-сөт терлекчелегенә һәм үсемлекчелеккә йөз тота. Төбәктә сабан бодае, көзге арыш, арпа, солы, борчак, кукуруз, сабан рапсы, көнбагыш үстерәләр. Балык Бистәсе районының гомуми авыл хуҗалыгы җире 104,8 га тәшкил итә, шуларның 84,6 гектары — сөрү җирләре. Районда 16 олы һәм урта авыл хуҗалыгы оешмалары, 81 крестьян-фермер хуҗалыгы, 9704 шәхси ярдәмче хуҗалык исәпләнә. 2019 елда район сыерлары саны 4350 берәмлек булган (бөтен республика буенча 200 меңнән артык).
2018 елда "Балык Бистәсе ИПП" икмәк предприятиесе "ВАМИНа" район күчемсез милеген сатып алып, 75 млн сум салып җиһазларны модернизацияләде. 2020 елга 75 мең тонна ашлык әйләнеше.
2012 елда республика тармак программасы кысаларында районда балык үрчетү заводы төзелә башлады, аның белән төбәктәге иң зур коррупция скандалларының берсе бәйле, ул элеккеге җитәкче Илһам Вәлиевны эштән азат итү белән бәйле. Башта федераль бюджеттан проектка 73 млн сум бүлеп бирелде, Татарстанныкыннан — 20 млн. Проектның бенефециарлары булып Вәлиевнең туганнары компанияләре чыгыш ясады. Нәтиҗәдә акча җитмәү сәбәпле төзелеш туктатылган. Шуннан соң республика президенты район башлыкларының керемнәрен шәхсән үзе контрольдә тота башлады.
Инвестицион потенциалы
Районда 3 олы инвестор уңышлы эшли, алар авыл хуҗалыгының 35% җирләрен били: республикада иң зур сөт җитештерүче «Красный Восток — Агро», «Кулон Агро», «Логос». Шул ук вакытта аларның уртача инвестицияләр күләме чагыштырмача зур түгел һәм бер җанга 8051 сум тәшкил итә.
2018 елдан районда инвесторлар эше өчен шартларны яхшырту программасы эшли. Мәсәлән, Зур Мәшләк авылында, Төркиядән инвестицияләр җәлеп итеп, тәм-томнар җитештерү буенча предприятие төзелде. Башка төрек инвесторы — «Фуд Альянс», компания 100 га мәйданлы теплица комплексы төзи. Проектка игълан ителгән инвестицияләрнең гомуми суммасы — 17 млн сум. «Татарстан гектары» проектында (70 млн. инвестицияләр) «Фуд Альянс» шулай ук төп инвестпартнёр — 200 гектар мәйданда кооператив, анда фермерлар җиләк, кура җиләге, карлыган үстерү, продукцияне эшкәртү һәм төрү белән шөгыльләнә алачак. 2018 елда районга 13 инвестор һәм 854 млн сум акча җәлеп ителгән. 2020 елда районда «Цифрлы авыл» проекты кысаларында сатучыларсыз кибетләр ачканнар, ул Социаль проектларга ярдәм фонды белән гамәлгә ашырылган.
2020 елның июлендә Татарстан туризм комитеты Балык Бистәсе районы үсеше буенча грант программасын эшләтеп җибәрергә планлаштыра — кече һәм урта эшкуарлык субъектларына яңа туристик маршрутлар һәм аларның инфраструктурасын үстерү, шул исәптән навигация урнаштыру, аудиогидлар системасын булдыру, гомуми төзекләндерү, глэмпинглар челтәрен үстерү, таләп ителә торган техниканы сатып алу өчен 3 млн сумга кадәр субсидияләр бүленәчәк. «Пять ветров» республика инвестицион проекты кысаларында районда җилкәнле мәктәп белән 200 урынлык спорт һәм сәламәтләндерү үзәген, спорт һәм кинозал, шулай ук 120 кешегә исәпләнгән актив гаилә ялы паркы һәм турбазаны төзү планлаштырыла.
2019 елда зур су объекты янәшәсендәге районда энергия чыгаруның потенциаль куәтен бәяләү өчен ветромониторинг уздырдылар, "яшел" энергия потенциалын 600 мВт дип бәяләделәр. 2020 елга районда җил паркын төзү планлаштырыла.
Транспорт
Районның төньягында М-7 (Идел) «Мәскәү — Казан — Уфа» автомобиль юлы уза, районның көньяк-көнбатышында Кама аша күпергә Р-239 «Казан — Оренбург — Казакъстан чиге» һәм 16К-1091 «Шәле — Саескан тавы» (М-7дән алып Камага кадәр җирдә Р-239 дублёры) уза, көньяк-көнбатыштан район төньяк-көнчыгышына Полянка (Р-239) — Балык Бистәсе — Зур Мәшләк (М-7) юлы уза.
2017 елда районда М-7 Казан-Мәскәү федераль трассасының ике участогын ачканнар. Шул ук вакытта җирле халыкның 92% артыгының административ үзәгенә бара торган автобус һәм тимер юл юк, тимер юл станцияләре юк. Юлларның яртысыннан артыгы норматив таләпләргә туры килә.
Экология
Район Куйбышев сусаклагычына коя торган Кама елгасы ярында урнашкан. Төбәктә Бәтке, Әшнәк, Шомбыт елгалары ага. Район территориясенең 13% киң яфраклы урман алып тора. Районда Кызыл китапка кертелгән күкчәчәк, Себер ирисы, кыяклылар рдесты, озын яфраклы казаяк, җимешләре асылынган гакелия, караңгы-кызыл йокымсырау, туры тора торган лапчатка, венерин башмакчык үсә.
Шомбыт елгасыннан көнчыгышка таба 12,5 мең га мәйданлы аучылык тыюлыгы урнашкан. Тыюлыкта пошилар, кабан дуңгызлары, кондызлар, төлкеләр, енотсыман этләр, барсуклар һәм башка хайваннар бар.
Социаль өлкә
Балык Бистәсе районы Россиядә Алан-Полян авылында шагыйрь Яков Емельяновның үсеп килүе белән билгеле. 2003 елда район территориясендә XV гасырның 6000 тәңкәле хәзинә табылды. 2019 елдан Олы Елга авылында архитектор Александр Попов җитәкчелегендә XIX гасыр мәчете төзекләндерелә.
Районда 46 мәктәп эшли, 85 нче номерлы Балык Бистәсе һөнәри көллияте, район Мәдәният йорты һәм 48 авыл клубы эшли. 1985 елда районда туган якны өйрәнү музее ачылды, аның экспозициясе борынгы заманнардан тарихка багышланган.
2016 елда кыргый таплы һәм затлы боланнар — мараллар экопаркы ачылды, алар өчен максималь табигый яшәү шартлары булдырылды. 2020 елда Балык Бистәсе районы “1001 рәхәтлек” туристик маршрутының бер өлеше ублды, анда шулай ук Кама Тамагы, Кукмара, Байлар Сабасы, Болгар, Алабуга, Мамадыш, Чистай, Әлмәт һәм Арча керә.
Туристлык проектларыннан тыш, районда спорт проектларын да үстерәләр. 2020 елның декабренә 3,1 мең м² мәйданлы Боз сараен һәм чаңгы базасын ачу планлаштырыла, анда 273 млн сумга якын акча кертелгән.
Парилова
Парилова — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Кемчуг елгасының уң ярыннан 89 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Заттайнс
Заттайнс — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 236
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ракавцы (Смаргонский районы)
Ракавцы  (Ракаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бад-Бернекк-им-Фихтельгебирге
Бад-Бернекк-им-Фихтельгебирге — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шыхалыагалы
Шыхалыагалы (Şıxalıağalı ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Гидден-Лейк (Колорадо)
Гидден-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гидден-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18234) 4262 T-1
(18234) 4262 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4262 T-1» саналган.
Ямолкино (Мари Ил)
Ямолкино (Шӹргӹйӓл, Ямолкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Доброва (Целе)
Доброва  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ямолкино (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,7%),.
Доброва (Целе)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бомбля
Бомбля — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Османкөй (Ивринди)
Османкөй (Osmanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ивринди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Сомбол
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Водена (Миннесота)
Водена  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Водена шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Катуяй-Яха
Катуяй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Танлова елгасының сул ярына тамагыннан 131 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крушинець (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Крушинець  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воклерк
Воклерк — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Аристилл (ай кратеры)
Аристилл - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 54 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Аристилл (якынча 280, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Дав-Крик (Колорадо)
Дав-Крик  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Маре-ла-Шапель
Ле-Маре-ла-Шапель — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Заттледт
Заттледт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD209160
HD209160 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Чешнегирово
Чешнегирово — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добровле (Брасловче)
Добровле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бүюкконак (Һаймана)
Бүюкконак (Büyükkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кархово
Кархово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Видекут
Видекут — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дилә Барышева
Дилә Барышева, Дилә Рәшит кызы Барышева (кыз фамилиясе Галиуллина, 1962 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Яшел Үзән) — рәссам, батик ясау остасы, Татарстан (1997 елдан) һәм Россия Федерациясе (2003 елдан) Рәссамнар берлекләре әгъзасы. Яшел Үзән балалар сәнгать мәктәбенең өстәмә белем бирү укытучысы. . Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2017).
Тәрҗемәи хәле
Татарстан АССРның Яшел Үзән шәһәрендә 1962 елда дөньяга килә. Әтисе — Галиуллин Рәшит Фатыйх улы шәһәрдә билгеле шәхес. Заманында Яшел Үзәндәге балалар сынлы сәнгать мәктәбен үстерүгә күп көч куйган кеше: 40 ел буена аның директоры һәм иҗади илһамландыручысы була. Әнисе Әлфия А. М. Горький исемендәге заводта икътисадчы булып эшләгән.
Дилә Яшел Үзән балалар сынлы сәнгать мәктәбендә белем ала, 1983 елда Казан сынлы сәнгать училищесын, 1996 елда читтән торып И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика институтының сәнгать-графика бүлеген тәмамлый. 1987 елдан Яшел Үзән сынлы сәнгать мәктәбендә балалар укыта. Берничә ел дәвамында Н. И. Фешин исемендәге Казан сынлы сәнгать училищесының Яшел Үзәндәге филиалында студентларга батик сәнгатенең нечкәлекләрен төшендергән.
1991 елдан шәһәр, зона, республика күргәзмәләрендә катнаша башлый.
Иҗаты
Дилә Барышева 20 ел инде сәнгатьнең батик төре белән шөгыльләнә. Батик (batik) - ба (тукыма) һәм тик (тамчы) - ефәккә (гадәттә) йә мамыктан тукылган тукымага кулдан үзенчәлекле сурәт төшерү сәнгате. Шундый шарф, күлмәк, панно, яулык ише нәрсәләр хәзер модада. Батикның туган ягы — Индонезия. Бу илдәге гореф-гадәт буенча, кияүгә чыгарга җыенган һәрбер кыз-кыркын, үзе үк рәсемнәрен төшереп, әнә шундый батик күлмәк тегеп кияргә тиеш. Мәсәлән, марҗа кызлары борщ пешерә, безнең кызлар кулъяулык (сөлге, мендәр тышы һ.б.) чигә белгән кебек (ни кызганыч, бу күркәм гореф-гадәтебез инде юкка чыгып, тарихта гына калып бара шикелле). Сәнгатьнең бу төре Россиядә узган гасырның егерменче елларында күренә башлый. Илленче елларда исә бу эш белән махсус шөгыльләнеп дан казанган күренекле осталар барлыкка килә.
Дилә Барышева «татар батигы»н булдырган. «Дилбәр» бренды Татарстан һәм Россиядә генә түгел, чит илләрдә дә билгеле. Татар рәссамының эшләре искиткеч, аларга сәгатьләр буе карап торып була. Дилә Барышева гел эзләнүдә. Ул төрле техниканы кулланып карый. Шулай ук рәссам төрле стиль һәм жанрларда эшли: пейзаж, портрет, абстракт сурәтләр. Күп хезмәтләрендә чәчәкләрне сурәтли. Аларның табигый матурлыгы аша табигатькә соклануны гына түгел, ә төрле проблемаларга үз мөнәсәбәтеңне белдерергә мөмкин.
Батик сәнгатендә Дилә Барышева үзенең гаҗәеп матур, нәфис дөньясын тудыра. Аның барлык эшләре ефәктә эшләнә. Хезмәтләре: “Яшерен мәгънә турында төшләр” (триптих, 1998), “Кайтаваз. Греция” (2004), «Кампанила»,  (2007), «Альгамбра» (2010), «Кош», «Күбәләк» (2012), Габдулла Тукай шигыренә эшләнгән «Кояш һәм ай» (2011), «Ал көн», «Кайнар йөрәк», «Нурлы», «Синең бакчада», «Пионнар», «Кабуки» (триптих).
Казан, Яшел Үзән, Яр Чаллы, Йошкар-Ола, Алабуга , Лосхаймда (Алмания) уннан артык шәхси күргәзмәсе оештырылган.
Рәссам-мультипликатор буларак, «Камыр-Батыр» мультфильмын иҗат итүдә катнашкан. Үз брендын булдырып, хатын-кызлар өчен ефәк аксесуарлар да иҗат итә.
Әсәрләре Татарстан музейларында, Яшел Үзән сәнгать галереясында, Россия, Алмания, Польша, Япония, Маҗарстан, АКШта шәхси тупланмаларда саклана.
Гаиләсе
Гаиләсендә барысы да иҗатчылар: ире Алексей сәнгати фоторәсемнәр төшерү белән мавыга. Кызлары Яна келәмнәр чигә, Вилена ― дизайнер, арт-терапевт, балалар иҗат студиясен җитәкли. Дүрт оныгы бар. .
Холманские
Халык
Халык саны динамикасы:
Казете (Болонья)
Казете — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 237
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бад-Бирнбах
Бад-Бирнбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Чуракай (Әлшәй районы)
Чуракай — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452107, ОКАТО коды — 80202870005.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 477 кешенең яшәве мәгълүм.
Заутенс
Заутенс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бондари (Подлясье воеводалыгы)
Бондари  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ракавшчына (Поразавски авыл советы)
Ракавшчына  (Ракаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тремантин
Тремантин — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
(18235) Линден-Белл
(18235) Линден-Белл — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1003 T-2» саналган.
Авдеевка (Диңгез буе крае)
Авдеевка (Авдеевка) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.
Югары Ирәмәл (авыл)
Югары Ирәмәл (Верхний Иремель) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче авыл.
Авдеевка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (8%).
Югары Ирәмәл (авыл)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Аристотель (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Аристотель (384—322, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Крушини (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Крушини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гини (Колорадо)
Гини  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.