cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алдар белән Зөһрә
Сюжеты
Ары хикәяттә сүз аның төп героинясе — Зөһрә исеменнән алып барыла. Ул бала сагынан тышкы күренеше һәм холык-гадәтләре белән ирләргә ошарга тырышкан, хәтта җыеннарда егетләр белән ярышкан. Аның матурлыгы батырлыгына тиң булган, ул мәргән җәйгәннән аткан, ә көрәштә һәм атлы йөрүдә аңа тиңләшүче булмаган. Җәнлекләргә ау вакытында һәр вакыт алда була. Бер вакыт батыр-кыз (кыз-батыр) «чиксез дәүмәлле» җиңелмәс ак аю — аюлар башлыгы белән сугыша. Күп кенә батырлар аннан куркалар, шуңа да аны кәләш итеп әйттермиләр. Үзенең киләчәге турында аңлау өчен, Зөһрә Ак-Идел тамагы ягына юллана. Анда пәйгамбәр белән очраша, ул аның булачак кияве турында сөйли.
Биредә Зөһрә дала батыры — "Алдар" батыр менән осраша да инде. Алдар аңа аны эзләве, Кандракүл у Зөһрәнең ата-әсәсе янында булуы турында сөйли. Тиздән алар батыр-кызның ата-әсасенә кайталар. Аның туган ягында зур бәйрәм оештырыла, ат чабышы, батырлар көрәше вакытында Зөһрә белән Алдар көч һәм җитезлектә бер-берсенә тиң дип игълан ителә. Нәтиҗәдә алар өйләнешеп, туй ясыйлар. Туйдан соң алар Алдар батырның туган ягына китәләр.
Барруэкопардо
Барруэкопардо — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нарынҗлар
Нарынҗлар (Narınclar ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Шарэйки (Калинкавицкий районы)
Шарэйки  (Шарэйкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яшелчә (Кама Тамагы районы)
Яшелчә — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422812.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Каяҗык (Илич)
Каяҗык (Kayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Лазине-Чероза (Парма)
Казе Лазине-Чероза — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17197) Matjazbone
(17197) Matjazbone — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AC12» саналган.
Низьма (Мезень кушылдыгы)
Низьма  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 347 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 123 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мүрселлер (Османгази)
Мүрселлер (Mürseller) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Көчекбай
Көчекбай (Кушикбай) — Россия, Казахстан территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсенең Куандык районы, Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыялы-Бөрте елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трес-Баррас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ортенбург (Бавария)
Ортенбург  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9604) Bellevanzuylen
Тарихы
1991 елның 30 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 YW» саналган.
Идзуми (Осака)
Тарихы
Идзуми шәһәре 1956 елның 1 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 179352 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2110 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 84.98 км² тәшкил итә.
Закшув (Кендзежинско-Козельский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шаеш
Шаеш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гатникова
Гатникова — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вестминстер (Колорадо)
Вестминстер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вестминстер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Вестмінстер (Колорадо)
Шастовичы (авыл)
Шастовичы  (Шастовічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Туйкин
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Кырчын (уен)
Кырчын  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Төркем эченнән берәүне санашу юлы белән «кырчын»га чыгаралар.
Идән уртасына кечкенә сандык яки утын агачы куела да кырчын шул куелган нәрсәне ике аягы арасына калдырып уртага баса. Башка уйнаучылар тастымал яки башка шундый бик каты булмаган нәрсәләр белән төрле яктан аның «кырчынын коярга» тотыналар. Кырчын урыныннан шуышмыйча үзен кыйнаучыларның тастымалын яки аның үзен эләктереп алырга тиеш була. Кем тотылса, шул тагын кырчын булып, аның урынына баса.
Меса-Виста (Калифорния)
Меса-Виста  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Меса-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17198) Gorjup
(17198) Gorjup — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AA31» саналган.
Барсео
Барсео — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брудзево (Великопольское воеводалыгы)
Брудзево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Белен (Көрфез)
Белен (Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Көрфез илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Русское (Киров шәһәре, авыл)
Русское (Русское) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Истоки (газета, Уфа)
2008 елдан Уфада нәшер ителүче «Истоки-Уфа» әдәбият-сәнгать әлманахы белән бутамагыз
«Истоки» (Чыганаклар) — 1991 елның гыйнварыннан Уфада рус телендә нәшер ителүче мәгълүмати-публицистик атналык газета. Баш мөхәррир — шагыйрь, драматург, тәрҗемәче
Гамәлгә куючы һәм нәшир
БР матбугат һәм ГМЧ агентлыгы,, «Республика Башкортостан» нәшрият йорты.
Тарих
БР мәдәниятенә, икътисадына, әдәбиятына, тарихына, туган якны өйрәнүгә багышланган уникаль басма. Мостай Кәрим, Дим Дәминов, Газим Шәфыйков әсәрләре басылган.
Таралу
БР территориясендәге барлык элемтә бүлекләрендә, альтернатив абунә агентлыкларында газетага язылу аша.
Витослав (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Витослав  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рөстәм Туйкин
Рөстәм Туйкин (Рөстәм Булгыр улы Туйкин) – галим, тарих фәннәре кандидаты (1986). Уфа Көнчыгыш икътисад, һуманитар фәннәр, идарә һәм хокук академиясенең юридик институты (ВЭГУ академиясе) профессоры (1999). Хәрби фәннәр һәм педагогика һәм социаль фәннәр академияләре мөхбир-әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1948 елның 17 мартында БАССР Бөре шәһәрендә туган. 1713 елгы ихтилал башлыгы Туйкә батыр нәселеннән. Атасы ягыннан бабасы Фазыл Туйкин – язучы, музыкант. Уфада дәүләт университетын (1971), аспирантураны (1975) тәмамлаган, кандидатлык диссертациясе яклаган (1986).
Хезмәт баскычлары
Хәзерге көндә ВЭГУ академиясе юридик институты профессоры.
Шәҗәрәсе
Ындырҗа — Тулунгуҗа — Туктагул — Туйкә — Сәет — Мостафа — Габделлатыйф — Әхмәткәрим — Фазыл — Булгыр: аның ике улы Рөстәм һәм Руслан, ике кызы Алсу һәм Гуля.
Сылтамалар
ВЭГУ академиясе сайты
Ле-Пассаж (Ло һәм Гаронна)
Ле-Пассаж — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Трес-Баррас-ду-Парана
Трес-Баррас-ду-Парана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Закшув (Крапковицкий повяты)
Закшув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9605) 1992 AP3
(9605) 1992 AP3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 11 гыйнварында O. A. Naranjo тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AP3» саналган.
Остерберг
Остерберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD191528
HD191528 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Альберт Хәсәнов
Альберт Бари улы Хәсәнов (әдәби тәхәллүсе Альберт Ашыт, 1 декабрь 1937, Кече Кавал, Биектау районы, Татарстан АССР — 2020 елның 8 ноябре, Лениногорск, ТР, РФ) — татар язучысы, журналист. Шамил Бикчурин премиясе (1998), Саҗидә Сөләйманова премиясе (2007), Рафаил Төхфәтуллин премиясе (2014) лауреаты. Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1995).
Тормыш юлы һәм иҗаты
Альберт Бари улы Хәсәнов 1937 елның 1 декабрендә Татарстанның Биектау районы Кече Кавал авылында укытучы гаиләсендә туган.
1961 елда Казан дәүләт педагогика институтын тәмамлый, аннан соң озак еллар Татарстанның Лениногорск шәһәрендә «Ленин васыятьләре» исемле газета редакциясендә әдәби хезмәткәр, Лениногорск телестудиясендә һәм радиосында соңгы хәбәрләр бүлеге редакторы булып эшли. Шул елларда аның көндәлек матбугатта хикәяләре, учыpклары басыла башлый. «Озын аяк» исемле беренче хикәяләр җыентыгы 1966 елда дөнья күрә. Хәзер язучының, учыpк җыентыклары белән бергә, дистәдән артык басма китабы бар. Альберт Хәсәнов хикәяләренең күпчелеге кече һәм урта яшьтәге балаларга адресланган булып, алар тематик яктан да бер-берсенә якын торалар. авᴛыр үзенең әсәрләрендә яшь буынны табигатькә, хайваннар дөньясына сак мөнәсәбәттә булырга өнди.
«Бер сафта», «Юллар үргә илтә» кебек җыентыкларына тупланган учыpкларында һәм документаль хикәяләрендә исә язучы хезмәт кешеләренең – бораучыларның, төзүчеләрнең күркәм образларын чагылдырырга омтыла. 1983 елда «Казан утлары» журналында Альберт Хәсәновның «Әбием ядкаре» исемле повесте басылып чыкты. 1990 елдан янәдән журналистлык хезмәтенә кайта: «Ватаным Татарстан» газетасының Әлмәт төбәге буенча үз хәбәрчесе вазифаларын башкара.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
1982 елдан СССР Язучылар союзы әгъзасы.
2020 елның 8 ноябрендә 82 яшендә вафат.
Шастовичы (посёлок)
Шастовичы  (Шастовічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Ноба
Ноба — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 332 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Миноо
Миноо — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миноо шәһәре 1956 елның 1 декабрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 127757 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2671 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 47.84 км² тәшкил итә.
Фармингтон (Көнбатыш Виргиния)
Фармингтон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юсупов
Юсупов – татар кенәзләр нәселеннән чыккан фамилия. «Йосыф» исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
(17199) 2000 AT40
(17199) 2000 AT40 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Виктор (Колорадо)
Виктор  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
(17199) 2000 AT40
Тарихы
2000 елның 3 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AT40» саналган.
Виктор (Колорадо)
Тарихы
Виктор шәһәре  елда нигезләнгән.
Казе Лакини (Равена)
Казе Лакини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каяҗык (Гедиз)
Каяҗык (Kayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Гедиз илчесенә караган бер авыл (köy).
Мүрселоглу (Сейһан)
Мүрселоглу (Mürseloğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Витрембовице
Витрембовице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яшьләр (торак пункты)
Яшьләр — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423357.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Ильмень (мәгънәләр)
Ильмень берничә мәгънәсә бар:
Остернохе
Остернохе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беленья
Беленья — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызылоба
Кызылоба — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Буртя елгасының сул ярыннан 41 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Кызылоба
Закшув-Туравский
Закшув-Туравский — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меттлер (Калифорния)
Географиясе
Меттлер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шалкеу
Шалкеу — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трес-ди-Маю
Трес-ди-Маю — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ирәндек (җыр)
«Ирәндек» (Ирәндек) — башкорт халык җыры, кыска көй. Дәртле бию көйле борынгы җыры. Куплет формалы һәм зур булмаган диапазонлы көйгә ачык ритм, югарыга омтылучы интонация һәм җитез темп хас.
Тарих
Беренче тапкыр С. Габәши язып ала һәм «Башкорт халык җырлары» (1935) җыентыгында бастыра. Бу җыр төрле елларда Л. Н. Лебединский, И. В. Салтыков, Г. З. Сөләймәнов, Хөсәен Әхмәтов тарафыннан язып алынган. Җыр һәм инструменталь көй вариантларын К. М. Дияровтан Ф. Х. Камаев язып ала.
Риваятьларнең берсе буенча, «Ирәндек»не XVIII гасыр уртасында Ирәндек сырты матурлыгына хәйран калган тотучы Болгар иҗат иткән.
Кызыклы факт
«Ирәндек» җырының сүзләре кантоннар заманында иҗат ителгән «» халык җырында кабатлана. Әлеге җырда линия хезмәтенең һәм хәрби походның авырлыгын үз җилкәсендә татыган исемсез каһарман үзенең ил-йортын сагына, шунда кайтырга ашкына, гомеренең заяга үтүеннән зарлана : .
Җырны башкаручылар
«Ирәндек» җырын Р. Ә. Гәрәев, Гали Хәмзин, Ф. Ф. Гәрәев, А. Г. Галимов, Ф. З. Салихов, Г. С. Хәбибуллин, Флюра Килдиярова, Мәүләтбай Гайнетдинов һ. б. башкара.
Шатуны
Шатуны (Шатуны ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вечерняя Уфа (газета)
«Вечерняя Уфа» (Кичке Уфа) — 1969 елның гыйнварыннан Уфа шәһәрендә рус телендә нәшер ителүче көндәлек иҗтимагый-сәяси басма. Баш мөхәррире — В.Н. Голов
(17200) 2000 AF47
(17200) 2000 AF47 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AF47» саналган.
Никул
Николо-Берёзовка (Никул, Николо-Берёзовка, Николо-Берёзовка) — Башкортстанның Кызыл Кама районының үзәк авылы.
Халык саны — 6 099 кеше (2010).
География
Авыл Чулман елгасының сул ярында, Нефтекамадан 8 километр төньяк-көнбатышрак урнаша. Якындагы тимер юл стансасы — Нефтекама (8 километр).
Тарих
1560-елларда нигезләнә. Николо-Березовка исеме астында беренче тапкыр 1641 елда телгә алына.
1959—2005 елларда — шәһәр тибындагы бистә.
Демография
Милли состав (2002): руслар — 38,8%, татарлар — 33,6%, башкортлар — 20,1%, чирмешләр — 4,4%, арлар — 1,0%.
Ле-Тампль-сюр-Лот
Ле-Тампль-сюр-Лот — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Белем
right|250px|thumb|Белем символы
Беле́м (яки Гыйлем) түбәндәге мәгънәләргә туры килә ала:
Белем рәвешләрнең күпчелеге
Белем алу фән өлкәсе белән чикләнми, белем теге яки бу рәвештә фән чиге тышында да бар. Җәмгыяви аң-фәһемнең һәр рәвешенә: фән, фәлсәфә, мифология, сәясәт, дин һ.б. — үзенең махсус белем рәвешләре туры килә. Шулай ук төшенчә, символик һәм сәнгәти үрнәк нигезе булган белем рәвешләрен аералар.
(9606) 1992 BZ
(9606) 1992 BZ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 28 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 BZ» саналган.
Вит-Ридж (Колорадо)
Вит-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Рымникски
Рымникский (Рымникский) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.
Вит-Ридж (Колорадо)
Тарихы
Вит-Ридж шәһәре  елда нигезләнгән.
Рымникски
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Вит-Ридж (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рымникски
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), татарлар (6%), казахлар (8%).
Касивара
Касивара — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Касивара шәһәре 1958 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 75875 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2988 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 25.39 км² тәшкил итә.
Арчура
Арчура (чуаш. арçури борынгы чуашчадан «çын чунĕ» - "ир җаны") - чуаш мифологияседә урман иясе.
Арчура төрле кыяфәттә була ала - гади карт кыяфәтендә дә, хайван яки алып булып та. Ул кара йөзле, өч куллы, өч аяклы һәм дүрт күзле дип ышанганнар.
Ул судан курка дип уйлаганнар, аеруча яраткан әйбере булып атта йөрү саналган, шуңа да аны ат сыртына сумала буяп тотып була дип ышанганнар.
Казе Ланаро (Тревизо)
Казе Ланаро — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әлмәндерек
Әлмәндерек  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Бу уен яз, җәй көннәрендә өй-йорт араларында, такта-бүрәнә ише нәрсәләр булган җирдә уйнала.
Бер тактаны бүрәнә яки шуның сыман берәр нәрсә өстенә аркылы куеп, баш-башына ике бала утырып яки басып, бер өскә, бер аска талпынып, атынып уйныйлар. Атынганда кара-каршы әлмәндерек әйтешәләр:
— Әлмәндерек!
— Чүлмәндерек.
— Мин өстә!
— Син чүптә!
— Мин күктә.
— Гаффар үлгән.
— Җаббар күмгән.
Шавцов (Веткавский районы)
Шавцов  (Шаўцоў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Әлмәндерек
Уйнау тәртибе
— Нүп-лә.
— Һүп-лә!
Шавцов (Веткавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD191581
HD191581 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Герасим-Ёль
Герасим-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брудки (Великопольское воеводалыгы)
Брудки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Остерхофен
Остерхофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәңгәр төс
Зәңгәр (blue, синий) — төсләр төркеменең исеме. Спектрда зәңгәр төс диапазоны — 450–495 нм.
RGB системасында төп төсләрнең берсе.
Уш
Уш — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
(17201) Matjazhumar
(17201) Matjazhumar — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AJ58» саналган.
Алексеевка
Алексеевка (Алексеевка, Алексеевка) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Трес-Кашуэйрас
Трес-Кашуэйрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Фервью (Көнбатыш Виргиния)
Фервью  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залесе-Шлёнске
Залесе-Шлёнске — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бермельяр
Бермельяр — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Нонбур
Нонбур — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кыма елгасының уң ярына тамагыннан 26 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Мүршитпынар (Суруч)
Мүршитпынар (Mürşitpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нонбур
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рыбопитомник (Киров өлкәсе)
Рыбопитомник (Рыбопитомник) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
Витуня
Витуня — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9607) 1992 DS6
(9607) 1992 DS6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 29 февралендә UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DS6» саналган.
Шәүлегән
Шәүлегән  — чыпчыксыманнар
2006/2007 футбол буенча Сербия Кубогы
2006/2007 футбол буенча Сербия Кубогы — Сербия һәм Монтенегро ике бәйсез дәүләткә бүлгәннән соң, беренче тапкыр футбол буенча Сербия Кубогы уйнатыла.
Каяҗык (Адыяман)
Каяҗык (Kayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Волсенбург (Колорадо)
Волсенбург  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Волсенбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суговушан (Тәртәр)
Суговушан  (Suqovuşan ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Бәри (шәһәр)
Бәри (Barry, Y Barri) — Велснең Вейл-оф-Гламорган бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырларда нигезләнгән.
Трес-Корасойнс
Трес-Корасойнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Остерцелль
Остерцелль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шкава
Шкава (Шкава ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Ми-Вук-Вилледж (Калифорния)
Ми-Вук-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ми-Вук-Вилледж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яшь Көч
Яшь Көч — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422700.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Збиця
Збиця — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шамшуд
Шамшуд — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кадома (Япония)
Кадома — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кадома шәһәре 1963 елның 1 августында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 130026 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 10588 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе дек.28 км² тәшкил итә.
Бау сикереш
Бау сикереш  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Ишек алларында бау сикергәндә уйнала торган уен. Тәртибе болай:
Уенда катнашучыларга чират белән исемнәр атап чыгалар:
Роза — береза,
(17202) 2000 AJ64
(17202) 2000 AJ64 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AJ64» саналган.
Левиньяк-де-Гюиенн
Левиньяк-де-Гюиенн — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бау сикереш
Уйнау тәртибе
Белая сирень,
Липа — клен,
Ике бала, бауның ике ягыннан тотып, бер баланы бау сикертәләр. Калганнары, бау сикерү ритмына туры китереп, шушы исемнәрне тәкрарлап торалар. Сикерүче кайсы исемне әйткәндә ялгыша, сикерүне шул исемдәге бала дәвам итә.
Беленалан (Аксеки)
Беленалан (Belenalan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксеки илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кызылсай (Уртабөрте кушылдыгы)
Кызылсай — Россия, Казахстан территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урта Бөрте елгасының уң ярыннан 59 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Беррокаль-де-Сальватьерра
Беррокаль-де-Сальватьерра — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Бешикташ (футбол клубы)
«Бешикташ» (Beşiktaş Profesyonel Futbol Takımı) — Төркиянең «Бешикташ» спорт берләшмәсенә керүче һәм Истанбулның шул исемдәге районында, Босфор бугазы янында урнашкан профессиональ футбол клубы.
Өй матчлары 42 000 тамашачыны сыйдыра торган «Водафон Парк» стадионында үткәрелә.
Тарих
«Бешикташ» футбол клубы үз тарихын 1903 елның 4 мартында нигез салынган «Бешикташ берекет» гимнастика клубыннан башлап җибәрә. Футбол клубының беренче президенты һәм нигез салучысы Мәхмәт Шамил Шаплы була.
1909 елның 3 августында Госман империясендә спорт клублары эшчәнлеген легальләштерүче закон чыга. 1910 елның 4 ноябрендә «Бешикташ» Төркиянең беренче теркәлгән спорт клубы була.
1918 елга кадәр клубның бернинди чемпион титуллары да булмаган. 1924 елда «Галатасарай» һәм «Фенербахче», «Бешикташ» белән бергә Истанбулның башка клублары белән бергә Истанбул футбол лигасына нигез салучыларның берсе була. Дебют сезонында «Бешикташ» чемпион титулын яулый. 1937 елда Төркия милли лигасы оеша. Клуб ике чемпионатта да үз чыгышларын чиратлаштырган. Истанбул футбол лигасында 1939—1943 еллар арасында 5 ел рәттән җиңеп рекорд куя.
1952 елның 16 маенда Грециягә каршы матчта бөтен команда тулы составта Төркия җыелма командасы булып уйнаган. Моның өчен бүләк итеп, Төркия футбол федерациясе «Бешикташ»ны үз логотибында милли әләмне сурәтләү хокукы белән бүләкләгән.
1959 елда илнең кайбер лигаларын берләштерү нәтиҗәсендә Төркиянең беренче чемпионаты оештырыла. Төркия чемпионатында беренче уңышына «Бешикташ» 1960 елда ук ирешә. Бу казаныш «Бешикташ»ка еврокубокларда үз илен тәкъдим иткән беренче Төркия командасы булырга мөмкинлек бирә.
Җанатарлар
«Бешикташ» Истанбул һәм Төркия командалары популярлыгы буенча өченче урында («Галатасарай» һәм «Фенербахче»дан соң). Сораштырулар нигезендә, «кара бөркетләрне» ил җанатарларының 12% тан 18%ка кадәр хуплый.
«Бешикташ» җанатарларының иң танылган берләшмәсе — 1982 елда нигез салынган «Чарши». Төрек теленнән «Чарши» «базар» дигәнне аңлата. Чөнки 70 еллардан «Бешикташ» җанатарлары Истанбулның шул исемдәге районы базары янында матчларга җыелганнар.
Стадион
«Водафон парк» — Истамбулда урнашкан һәм 2016 елдан «Бешикташ» футбол клубының өй аренасы булган күпфункцияле стадион. 41 903 урынга исәпләнгән арена «Бешикташ» клубыныд элеккеге «Иненю» стадионы урынында төзелгән. Тарихи мирасның бер өлеше буларак, «Иненю» фрагментлары яңа стадион төзелешендә сакланган. Аренаның исеме «Водафон» кәрәзле элемтә операторы белән коммерция килешүе белән билгеләнгән. Стадион башта «Водафон арена» исемен йөрткән, Рәҗәп Әрдоган указы белән «арена» сүзе «парк»ка алыштырылган.
2019 елның августында стадионда УЕФА 2019 Суперкубогы финалы узган.
(9608) 1992 PD2
(9608) 1992 PD2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 PD2» саналган.
Вихово
Вихово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Лантернари (Анкона)
Казе Лантернари — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Лантернари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шкураты
Шкураты (Шкураты ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бручкув
Бручкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карте Парван
Карте Парван ул төньяк-көнбатыш Кабул, Әфганстанда бистә, анда Сикһ Гурдвара Карте Парван, Ширно Джуниор Хай, Хотел Интер-Континеталь Кабул һәм Багһ-э Бала Пэлэс урнашкан. Бу урын Әфган Һинд дине тарафдарлары һәм Әфган Сикхчылык җәмәгатьләре өчен үзәк булып тора. Ул Кабул эшмәкәрлек бистәсеннән 3-тән 5 км-га кадәр ераклыкта урнашкан һәм Саланг Ватт юлы аның өлешен кисеп уза. Бу урын берничә югары дәрәҗәле йорты өчен мәшһүр. Яшәүчеләрнең күпчелеге таҗик халкы. Бу бистәдә Кабулда Пакистан илчелеге урнашкан.
Нит (шәһәр)
Тарих
Рум империясе заманыннан билгеле.
Фарне
Фарне — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
(17203) 2000 AM64
(17203) 2000 AM64 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AM64» саналган.
Вудленд-Парк (Колорадо)
Вудленд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вудленд-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Флемингтон (Көнбатыш Виргиния)
Флемингтон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глубник
Глубник — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Щугор елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трес-Короас
Трес-Короас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Остхайм-фор-дер-Рён
Остхайм-фор-дер-Рён — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD191654
HD191654 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мид-Велли (Калифорния)
Мид-Велли  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мид-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәмәхә төс
Шәмәхә (violet/purple, фиолетовый) — төсләр төркеменең исеме. Спектрда шәмәхә төс диапазоны — 380–450 нм.
Атама
Асылда шәмәхә төсендә характерлы бизәкләре булган тукыма атамасы: ул шәмахы дип атала һәм «Шамахыныкы, Азәрбайҗандагы Шамахы шәһәрендә эшләнгән» дигән мәгънәдәге сүз.
Звановице (Бжезький повяты)
Звановице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шандра (Сату-Маре)
Шандра — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каяҗык (Япраклы)
Каяҗык (Kayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Япраклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Садовый (Сосновка районы)
Садовый (Садовый) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (6%).
Ледат
Ледат — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Беррокаль-де-Уэбра
Беррокаль-де-Уэбра — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Шовкавичы
Шовкавичы (Шоўкавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вихоже
Вихоже — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Имаметдин Сәйфуллин
Имаметдин Сәйфуллин, Имаметдин Җәлалетдин улы Сәйфуллин (1855 елның 3 (16) ноябре, РИ, Уфа губернасы, Бәләбәй өязе, Иске Килем — 1923 елның ахыры, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Әгерҗе районы, Чулпан) — күренекле татар мәгърифәтчесе, педагог, «Яңа әлифба» китабы (1892) авторы.
Тәрҗемәи хәле
1855 елның 3 (16) ноябрендә Уфа губернасы Бәләбәй өязе (хәзерге БР Бүздәк районы) Иске Килем авылында утарында туган. Әтисе — Вятка губернасы (хәзерге Татарстанның Әгерҗе районы) Балтач авылы керәстияны — алпавыт Тәфкилевларда кучер булып торган. Имаметдин кечкенәдән зиһенле бала була. Аның зирәклегенә алпавыт Г. И. Тәфкилев игътибар итеп, Ырынбурдагы Татар укытучылар мәктәбенә укырга керергә булышлык иткән. 1877 елда мәктәпне «бик яхшы» билгеләргә тәмамлаган И. Сәйфуллин земство карамагындагы рус-татар һәм рус-башкорт башлангыч мәктәпләрендә укытучы булып эшли башлый.
Хезмәт юлы
1877-1881 елларда Бәләбәй өязе Иске Дамәй авылы башлангыч мәктәбендә рус теле укыта.
1881-1884 елларда Уфа өязе Арслан авылында укыта.
1884-1897 елларда Орск өязе Темәс авылы мәктәбендә укыта.
1897-1902 елларда Бәләбәй өязе Кыргыз-Миякә авылы мәктәбендә эшли.
1903 елда Верхнеуральск өязе рус-башкорт мәктәбендә укыта.
1908-1910 елларда Бәләбәй өязе мәктәпләрендә эшләп, отставкага чыга.
Отставкага чыккач, әтисенең туган ягына (Әгерҗе) кайта һәм укытучы булып эшләвен дәвам итә.
1912 елдан Иж-Бубыйдагы рус-татар ир балалар мәктәбендә укыту бүлеге мөдире булып хезмәт куя.
1915-1917 елларда Әгерҗе, Балтач, Салагыш мәктәпләрендә эшли.
1923 елның ахырында хәзерге Әгерҗе районы Чулпан авылында вафат.
«Яңа әлифба»
Татар мәгърифәтчеләреннән беренчеләрдән буларак, аваз методына нигезләнеп язылган «Яңа әлифба» китабын (1892) бастыра.
Гаиләсе
Хатыны (1879 елда өйләнешкәннәр) Миңлеҗиһан Шаһвәли кызы Колбарисова (1858 елда Уфада туган) гимназияне алтын медальгә тәмамлаган, татар балаларына 46 ел рус теле укыткан, 1924 елда пенсиягә чыккан, Хезмәт Батыры исеме алган.
(17204) 2000 AR75
(17204) 2000 AR75 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оттензос
Оттензос — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.