cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7376
NGC 7376 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Новенцин
Новенцин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
ZNF512B
ZNF512B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Новенцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
П'етроаса (Клуж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мидленд (Көньяк Дакота)
Мидленд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чижев-Злоте-Яблко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наварес-де-Аюсо
Наварес-де-Аюсо — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Руденко
Сергей Иван улы Руденко (Сергí́й Іва́нович Руде́нко, 29 гыйнвар 1885 — 16 июль 1969) — галим-археолог, антрополог, этнолог һәм гидролог. ''«Башкиры. Историко-этнографические очерки» монографиясе'' (1955) авторы.
Югары мәктәп укытучысы. География магистры (1917), техник фәннәре докторы (1945), профессор (1919), Россия география җәмгыятенең хакыйкый әгъзасы (1911), Париж антропология җәмгыяте әгъзасы (1914). «Мактау Билгесе» ордены кавалеры (1954).
Биография
1904 – 1910 елларда Санкт-Петербург университеты физика-математика факультетының табигый бүлеге студенты. Укуын уңышлы тәмамлагач, аны университетта профессор дәрәҗәсенә әзерләү өчен калдыралар.
1906 һәм 1907 елларда Башкортстан буйлап экспедициядә була, ә 1908 елда Идел буе халыклары (чуаш, мари, мордва) арасында этнографик эзләнү үткәрә, Рус музееның Этнография бүлегенә экспонатлар җыя.
1910 елдан Рус география җәмгыятенең картография комиссиясе эшендә катнаша. Экспедиция барышында Об бассейнындагы хант халкын өйрәнә. Җаек каршында яшәүче башкортларның, шулай ук Көнбатыш Себернең көньягында яшәүче алтай халкының антропологиясен, этнографиясен өйрәнә.
1913-1914 елларда чит илләрдә: Италия, Франция, Төркия, Фәләстыйн һәм Мисырда фәнни фатир була.
1914 елда, туган иленә кайткач, Петербург университетының география һәм антропология кафедрасы профессоры итеп сайлана.
1917 елда Россия һәм аңа чиктәш илләр халыкларының кабилә-нәсәп составын тикшерү комиссиясенә кертелә.
1919 – 1921 елларда Томск университетының география факультеты профессоры, физика-математика факультеты деканы.
1921 – 1954 елларда Ленинград университетының антропология кафедрасы профессоры. Бер вакытта Рус дәүләт музее директоры урынбасары булып та эшли, анда этнография бүлеген җитәкли.
1927 – 1930 елларда нче елда СССР Фәннәр академиясенең Башкорт экспедициясе җитәкчесе.
1930 елда кулга алына. 1934 елга кадәр Ак диңгез – Балтыйк каналын төзүдә катнаша.
1947 – 1950 елларда пазырык каберлекләрен тапкан Таулы Алтай археология экспедициясен җитәкли.
1969 елда Ленинградта вафат була.
Крутоборка
Почта индексы — 168233.
Климат
Крутоборка климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
География
Авыл Усть-Куломдан 80 километр көньяграк урнаша.
Тарих
2008 елга кадәр — Гайнә-Кай тимер юлының соңгы пункты
21 сентябрь
21 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның егерме беренче көне. Ел ахырына кадәр 101 көн кала.
Крутоборка
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (10%),руслар (84%), украиннар (9%).
21 сентябрь
right|90px|Вальтер Скотт
Думанлы (Идил)
Думанлы (Dumanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (köy).
Гөберле (Җаек кушылдыгы)
Гөберле — Җаек елгасы ун кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 111 км.
Крауч (Айдахо)
Крауч  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крауч шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моран (Вила-Флор)
Моран  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
ZNF513
ZNF513 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
(2065) Спайсер
(2065) Спайсер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вулька-Носовска
Вулька-Носовска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сикакурму
Сикакурму (Sikakurmu) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Вилле-Шьеф
Вилле-Шьеф — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Полацк (авыл)
Полацк (Полацк ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Лапаты (Шчучынский районы)
Лапаты  (Лапаты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Полацк (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Әдәбият
Полацк
Лапаты (Шчучынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Клетья
Клетья — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452630, — 80258815004.
Дзеля-Сия
Дзеля-Сия — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Шер-Сия елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яшгилде
Почта индексы — 429316. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216880008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700010800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 199 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Тышкы сылтамалар
Яшкильдино
Харита
Харита — Җир өслегенең яисә аның кисәкләренең, нык кечерәйтелеп, шартлы билгеләр ярдәмендә, яссылыкта сурәтләнеше. Географик карталарның масштаблары вак була, ягъни аларда ара ераклыклары бик нык кечерәйтелә.
Географик карталар глобус белән чагыштырганда гамәлдә ешрак кулланыла. Шардагы барлык рәсемнәрнең дә формалары һәм үлчәмнәре, шар өслегенең кайсы өлкәсенә ясалуга карап, төрле дәрәҗәдә үзгәреп күрсәтелә.
Географик карталарның төрләре
Географик карталар бер-берсеннән сурәтләнгән территориянең үлчәме, масштабы, эчтәлеге белән аерылып тора. рельефын, елгаларын, күлләрен, шәһәрләрен сурәтлиләр. Ярымшарларныц физик картасында планетабызның бөтен өслеге сурәтләнгән. карталар диләр. елгаларның кырый сызыклары, кечкенә түгәрәкләр ярдәмендә шәһәрләрнең урыны күрсәтелә. Контурлы карталар сезгә кирәкле карталар төзү өчен нигез булып тора.
Генерализация
Төрле типтагы карталар төзегәндә, географик объектлар сайла- нып алына һәм гомумиләштерелә. Бу процесс генерализация дип атала. Генерализацияләгәндә объектларның кырый сызыклары гадиләштерелә.
Келмина
Келмина — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Додж (Төньяк Дакота)
Додж  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Додж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прапетно Брдо
Прапетно Брдо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инкөй (Геваш)
Инкөй (İnköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Наварес-де-лас-Куэвас
Наварес-де-лас-Куэвас — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вреча (Салерно)
Географиясе
Вреча Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пверто-Кабельо
Пверто-Кабельо (Puerto Cabello) — Венесуэланың Карабобо штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
XVI гасырда нигезләнгән.
Новець (Штумский повяты)
Новець  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дорнивилл (Пенсильвания)
Дорнивилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Чижев-Русь-Весь
Чижев-Русь-Весь — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дорнивилл (Пенсильвания)
Географиясе
Дорнивилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чижев-Русь-Весь
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сәмигулла Касыймов
Сәмигулла Касыймов, Сәмигулла Сөнгатулла улы Касыймов, Касимов Самигулла Сунгатуллович (вариант: Сынгатуллович) (1897-1968) — дәүләт эшлеклесе, Үзбәкстан ССР хөкүмәте әгъзасы (1924-1925), ТАССР дәүләт планы (Госплан) рәисе (1930-1932), ТАССР радиокомитеты рәисе, ТАССР ОСОАВИАХИМы рәисе. Галиулла Касыймовның бертуган энесе. 1919 елдан РКП (б) әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1897 елда Вятка губернасы Глазов өязе (хәзерге Удмуртия Республикасы Балезино районы) Кистем авылында туган. Башлангыч белемне авыл мәктәбендә (мәдрәсә) ала. 1906 елда Глазов шәһәрендә сәүдәгәр М.И. Арсланов йортында хезмәт итә башлый. 1915 елда Пермь тимер юлының Балезино тукталышындагы ремонт остаханәләренә урнаша. Эшчеләр исеменнән тимер юл хуҗаларына үтенеч язган өчен эштән куалар, Глазов шәһәренә полиция күзәтүе астына җибәрәләр. 1916 елның маенда армиягә алына, 157 нче пехота запас полкында рядовой була, декабрьдә Көнбатыш фронтка җибәрелә. Сугышка каршы үгетләү эше алып барган өчен кулга алына, хәрби-кыр судына тапшырыла.
Инкыйлаб
Камышлов шәһәрендәге үз полкына кайтарыла, рота командиры итеп билгеләнә. Екатеринбург шәһәрендә 1917 елның августында узган I Урал мөселман хәрбиләре корылтаенда катнаша. Биредә бертуган абыйсы Галиулла Касыймовны очрата, Сәхибгәрәй Сәетгалиев белән танышып, дуслаша. 1 нче Урал мөселман батальоны эчендә атаман Дутовның ак казакларына каршы көрәшә. 1918 елда каты яралана, госпитальдән соң дәваланырга авылына кайтарып җибәрәләр. Анда авыл шурасы рәисе итеп сайлана. 1918 елның җәендә Глазов өязе мөселман мәктәпләре инструкторы итеп билгеләнә, аңа хәтле эшләгән Габделбакый Урманчиевны (Бакый Урманче) алыштыра. 1919 елның башында Глазов өязе инкыйлаби комитетының (ревком) мөселман бүлеге мөдире итеп билгеләнә.
Ватандашлар сугышы
1920 елда Вятка губернасы җирләре төрле автоном өлкә (Вәтәк АӨ) һәм җөмһүриятләргә (ТАССР) кертелү сәбәпле, мөселман бүлеге бетерелә. С. Касыймов Уфага 143 нче запас полкка полк комиссары урынбасары итеп җибәрелә. Эрбеттә балалар йорты ачуда башлап йөри. 1922 ел ахырында Урал хәрби округы җитәкчелеге 6 нчы махсус атлы бригадага сәяси хезмәткәр итеп җибәрә. Алтай тауларында адмирал Колчак гаскәрләре белән бәрелешләрдә катнаша. 1923 елның җәендә Урта Азиягә басмачыларга каршы көрәшергә җибәрелә. Ибраһим бәк отрядын тар-мар итүдә катнаша. 1925 елда Үзбәкстан ССР коммунистлар фиркасе һәм хөкүмәтендә җитәкче урыннарда эшли.
NGC 7377
NGC 7377 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сәмигулла Касыймов
Казанда
1925 елда Бөтенсоюз ҮБК исемендәге Татар-башкорт хәрби мәктәбенең комиссары итеп билгеләнә. 1927 елда отставкага чыга. Мәскәүдә Плеханов исемендәге халык хуҗалыгы институтында укый (1927-1932). Укып бетергәч, ТАССР дәүләт планы (Госплан) рәисе итеп билгеләнә. Казан Энергетика институты доценты, соңыннан директоры булып эшли. 1930 елларда ТАССР радиокомитеты рәисе, ТАССР ОСОАВИАХИМ үзәк шурасы рәисе булып, ТАССР авыл хуҗалыгы банкы идарәсендә эшли. Сугышчан Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә.
NGC 7377
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сәмигулла Касыймов
Сәяси золым
1937 елның 24 гыйнварында кулга алына. 1937 елның 15 августында ССРБ югары суды хәрби коллегиясе «троцкичы-милли оешма әгъзасы булуда» гаепләп, 10 елга ирегеннән мәхрүм итә. 1947 елда Колымада беренче срогын тутыргач, тагын 10 елга Себергә сөрелә, Янәсәйдә урман хәзерләүдә эшли.
Хәтер
Казанда (1969) һәм Глазовта (Удмуртия, 1989) урамнарга Бертуган Касыймовлар исеме бирелгән.
Мофрейта
Мофрейта — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
ZNF514
ZNF514 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пингвекула
Пингвекула (pinguicula; лат. pinguis май) - күз алмасы конъюнктивасының бер өлеше, сары төскә кереп, майсыман тукымага әйләнүе. Пингвекула — гаять таралган, куркыныч булмаган, гадәттә ике яклы һәм симптомсыз чир.
Билгеләре
Лимбның назаль яки темпораль өлешенә бульбар конъюнктивасында сарылы-аклы утырмалар (рәс. 8. 25а).
Дәвалау
гадәттә таләп ителми, чөнки үсү бик әкрен яки юк. Кайвакыт пингвекула ялкынсына ала (пингвекулит — рәс.8. 25б), ул кыска курслы йомшак көчле стероидлы препаратлар билгеләүне таләп итә, мәсәлән флоурометалон.
Сикана
Сикана (Sikana) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Югары Тесовка
Югары Тесовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тесовка елгасының уң ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Полцева
Полцева (Полцева ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Шамбо-Альер
Шамбо-Альер — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Прапретно-при-Храстнику
Прапретно-при-Храстнику — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(1330) Спиридония
(1330) Спиридония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Прапретно-при-Храстнику
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1330) Спиридония
Тарихы
1925 елның 17 февралендә Альбицкий В.А. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1925 DB» саналган.
Беньё-ле-Жюиф
Беньё-ле-Жюиф (Baigneux-les-Juifs) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Беньё-ле-Жюиф кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.47 км².
П'етроаса (Сучава)
П'етроаса — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Источник (Шаран районы)
Источник — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Мишен-Гилл (Көньяк Дакота)
Мишен-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
П'етроаса (Сучава)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мишен-Гилл (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF516
ZNF516 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Зайка
Зайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лапацичы (Мастовский районы)
Лапацичы  (Лапацічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Думанлы (Агры)
Думанлы (Dumanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
Мош (Браганса)
Мош  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Крейгмонт (Айдахо)
Крейгмонт  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крейгмонт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доннибрук (Төньяк Дакота)
Доннибрук  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Доннибрук шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наварес-де-Энмедио
Наварес-де-Энмедио — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Баркочин
Новий Баркочин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чижев-Русь-Колёния
Чижев-Русь-Колёния — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька-Остроженска
Вулька-Остроженска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мандоки Иштван Конгур
Мандоки Иштван Конгур  (Mándoky Kongur István; 1944 елның 10 февралендә Венгриядә Карцагта туган — 1992 елның 22 августында Дагстанда, Махачкалада вафат була, Алматыда, Казакъстанда җирләнгән) — венгр галиме, төркиятче, филология фәннәре докторы, профессор.
Биографиясе
Туган вакыттагы исеме һәм фамилиясе — Мандоки Иштван, олыгайган яшендә үз гаиләсенең тәүге— Конгур фамилиясен кабул итә, кайбер мәгълүматлар буенча, вафатына кадәр, исемен Атлан дип алмаштыра. Мандоки - борынгы венгр (кун) аристократлары.
Бала чакта совет казакъ солдатларыннан казакъ телендә сөйләшергә өйрәнә. Карцаг авыл хуҗалыгы техникумын (башка мәгълүматлар буенча, авыл хуҗалыгы һөнәри урта мәктәбен), ә 1968 елда— Будапешт университеты, филология факультетын (башка мәгълүматлар буенча, тарих-филология факультеты) тәмамлый, профессор Дьюла Неметта шөгыльләнә. Университетны тәмамлагач, шунда ук төркият кафедрасында ассистент булып эшли. 1970 елда ул «Добруджа татарларының тел гыйлеме буенча тикшеренүләре» темасы буенча диссертация яклый. 1974 елда Монголия буйлап сәяхәт итә, төрле фольклор һәм этнографик мәглүматларны язып ала. 1976 елда Алматыга, 1980 елда — Башкортстан һәм Татарстанга килә. 1981 елда «Венгрия командары теленә карата документаль чыганаклар» темасы буенча докторлык диссертациясе яклый
Аурупаның төрки телле этник төркемнәрен өйрәнә. Анатолия, Казакъстан, Урта Азия, Монголия буйлап экспедицияләрдә катнаша.
1992 елның 22 августында Махачкала шәһәрендә вафат була, 1992 елның 3 сентябрендә Алматыда Кенсай зыяратында җирләнгән.
Гаиләсе
Атасы — Мандоки Колан Шандор, әнисе — Караси Кочкар Ержебет, чыгышы буенча икесе дә кун (Венгриянең ассимиляцияләнгән кыпчаклары).
Хатыны — Мандоки Онгайшә Максум кызы — казакъ ыруы адай кызы, улы — Атлан Мандоки.
Фәнни эшчәнлеге
Аурупа кыпчак гыйлеменә нигез сала. Төп фәнни кызыксынулары — кыпчак-төрки филология, мадьярларның борынгы тарихы, куннарның (Венгрия кыпчакларның) этнографиясе һәм этник тарихы, казакъ-кун-башкорт телләре һәм этнографиясе параллельләре. Венгр, немец, француз, казакъ һ. б. телләрдә кырыктан артык мәкалә бастырган. Төп фәнни хезмәте «Остатки конского (кипчакского) языка в (в мадьярской лексике, письменных памятниках, топонимах) Венгрии» (A kun nyelv magyarországi emlékei, 1975).
Полиглот. Утыздан артык телне белгән, аурупа телләреннән, туган венгр теленнән тыш, немец, француз, инглиз, румын телләрен белгән, төрки телләрнең барысында да диярлек сөйләшкән. Казакъ телен бала чактан үзләштерә. Төрки телле халыкларның фольклоры һәм әдәбияты әсәрләрен венгр теленә тәрҗемә иткән. Тәрҗемәләр китабы. Б Момыш улының «Ушкан уя» («Безнең гаилә» яки Очкан оя) китабын тәрҗемә итә.
Венгриядә аны Башкорт иле һәм Идел тарихын өйрәнүче дип атыйлар. Галим башкорт - мадьяр ырулары исемнәрен дә чагыштырып өйрәнә (Foglalkozott a baskír-magyar törzsnevek kérdésével is). Ике халыкның туганлыгы турында башкорт легендаларында да сөйләнелә икәнен венгрларның исенә төшереп тора. Фәнни тикшеренүләрен Монголиядә яшәгән аз санлы халыклар арасында да алып бара. Шулай ук ул тыва телен дә өйрәнә. Үз хезмәтләрен һәм җыентыкларын ул еш кына Андраш Бектур псевдонимы белән Яшкунсагта нәшер итә. М.Иштван Конгурның «Венгриядә кун теле эзләре» докторлык диссертациясе 1981 елда бастырыла. Анда галимнең шул вакытка туплаган материаллары урын алган, тик бу хезмәт венгр куннары теле турында тулы мәгълүмат бирми (1981-ben készült el "A kun nyelv magyarországi emlékei" című kandidátusi tudományos értekezése, amely addigi kutatásainak fontosabb eredményeit tartalmazza, de még nem teljes összefoglalója a hazai kun nyelvemlékeknek).
Сылтамалар
Бу мәкаләдә «Казакъстан. Милли энциклопедия» (1998—2007) материаллары кулланылды, барлык материалны «Казакъ энциклопедиясе» редакциясе Creative Commons BY-SA 3.0 Unported лицензиясе буенча тәкъдим итте.
Сикелди
Сикелди (Sikeldi) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Драй-Таверн (Пенсильвания)
Драй-Таверн  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Драй-Таверн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келчиглув
Келчиглув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полымя (Сенненский районы)
Полымя (Полымя ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Инкур (Үнье)
Инкур (İnkur) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Прапрече
Прапрече — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лапацишки (Бастунски авыл советы)
Лапацишки  (Лапацішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 7378
NGC 7378 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Крутотыла
Крутотыла (Крутотыла) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (95%).
Навас-де-Оро
Навас-де-Оро — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2160) Спитцер
(2160) Спитцер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вринььер-Десуз (Валле д'Аоста)
Вринььер-Десуз — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вринььер-Десуз Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Шамбо-Лонжссень
Шамбо-Лонжссень — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Grimm bertuğannar
Grimm bertuğannar (almança Brüder Grimm, Die Gebrüder Grimm; Yakob 1785-1863, Wilhelm 1786-1859) - Almaniä tel belgeçläre, alman xalıq mädäniäten tikşerenüçelär, folklor cıyuçılar, "Grimm bertuğannar äkiätläre" digän berniçä cıyıntıqlarnı bastıra.
Karl Laxman häm Fridrix Beneke belän bergä alman filologiäsenä nigez saluçılar bulıp sanala. Alman tele berençe süzlegen yaza başlıy.
Wilhelm häm Yakob Grimm bertuğannar Hanau şähärendä dönyağa kilä. Ozaq waqıtta Kassel şähärendä tora.
İcat
Alman tele belemenä "Grimm qanunı"n kertä. 1852 yılda Alman süzlegen yaza başlıy (tik 1961 tämamlana).
Äkiätlär
"Grimm bertuğannar äkiätläre" cıyıntıqlarına qayber kergän äkiätlär:
İrtäräk Şarl Perro bastırğan äkiätlär:
Каракүл (Шаран районы)
Каракүл — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452642, — 80258815006.
Кибечи (разъезд)
Кибечи (Кибечи, Кибечи) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан разъезд.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (85%).
Монро (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бало
Бало (Balot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Лень кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15.54 км².
Доег
Доег — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Иньва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вулька-Паплинска
Вулька-Паплинска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Досон (Төньяк Дакота)
Досон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Лаонс
Лаонс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Досон (Төньяк Дакота)
Тарихы
Досон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мош (Торре-де-Монкорву)
Мош  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пользина 1
Пользина 1 (Пользіна 1 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ла-Гвайра
Ла-Гвайра (La Guaira) — Венесуэланың Варгас штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1589 елда нигезләнгән.
Новий Буковець (Косьцерский повяты)
Новий Буковець  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Силла (Пәрну)
Силла (Silla) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF517
ZNF517 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Югары Шортомец
Югары Шортомец — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лужма елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәгафүр Хисмәтуллин урамы
Мәгафүр Хисмәтуллин урамы (Мәғәфүр Хисмәтуллин урамы, Улица Магафура Хисматуллина ) — Уфаның Киров районында урнашкан урам. Урам 2008 елда танылган башкорт опера җырчысы Мәгафүр Хисмәтуллин хөрмәтенә аталган.
Урнашу
Мәгафүр Хисмәтуллин урамы Уфаның Киров районы территориясе буенча көньяк-көнбатыштан төньяк-көнчыгышка үтә. Урам Коммунистическая урамы киселешеннән башлана, Шәһит Ходайбирдин урамы киселешендә тәмамлана. Озынлык-100 метр.
Элек урам Балалар тыкрыгы исемен йөрткән. Урамда ике 5 катлы йортлар урнашкан.
Келчиглувек
Келчиглувек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чижев-Седлиска
Чижев-Седлиска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Келчиглувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чижев-Седлиска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
П'етроаса (Тимбоешть, Вранча)
П'етроаса — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прапрече-при-Стражи
Прапрече-при-Стражи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айрат Гафаров
Ул 1936 елның 21 сентябрендә Алабуга шәһәрендә туган. Тиздән Гафаровлар гаиләсе әтисе җаваплы эшкә беркетелү сәбәпле Балтачка килә һәм Айрат 1944-1952 елларда Балтач урта мәктәбендә укый. Урта белемне 1954 елда Казан шәһәренең икенче мәктәбендә ала. Укуын Казан химия-технология институтында дәвам итә. 1959 елда югары белемле инженер Пермь шәһәрендәге полимер материаллар фәнни-тикшеренү институтына җибәрелә. 1972 елга кадәр шушында инженер, өлкән инженер, фәнни группа җитәкчесе, өлкән фәнни хезмәткәр баскычларын үтә. Монда ул актив фәнни эш белән шөгыльләнә. Азотлы органик кушылмаларның химиясе һәм технологиясе, актив өслекле матдәләр, коррозия ингибиторлары — менә аның фәнни эзләнүләр диапазоны. 1964 елда кандидатлык, 1978 елда докторлык диссертацияләре яклый.
1972 елда Айрат Гафаров Казанга кайта, химия продуктлары фәнни тикшеренү институтында лаборатория мөдире була. 1982 елда Казан химия-технология институтының кафедра мөдире итеп сайлана. 1986 елдан — институтның профессоры.
Айрат Гафаровның 200гә якын фәнни хезмәтләре бар — шуның арасында бер монография, 90нан артык мәкалә, 100гә якын уйлап табулар. Яшь галимнәр тәрбияләүгә зур игътибар бирә.
Драйвилл (Пенсильвания)
Драйвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Драйвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лапацишки (Пагародзенски авыл советы)
Лапацишки  (Лапацішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Навас-де-Риофрио
Навас-де-Риофрио — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильнев-д'Амон
Вильнев-д'Амон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Халыкара тынычлык көне
Халыкара тынычлык көне (ингл. International Day of Peace, фр. Journée internationale de la paix, рус. Международный день мира) — 21 сентябрь көнне билгеләнгән БМО көне. 2002 елдан бирле билгеләнә. БМО Генераль Ассамблеясенең 36нчы сессиясендә расланды.
Бу көнне бөтен илләргә сугыштан һәм ут ачудан туктарга тәкъдим ителә.
Вричуло (Салерно)
Вричуло — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вричуло Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шамле
Шамле — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Думанлы (Карахаллы)
Думанлы (Dumanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Карахаллы илчесенә караган бер авыл (köy).
Ангия Бочоришвили
Ангия Тадеозович Бочоришвили (გიორგი თადეოზოვიჩ ბოჭორიშვილი; 1902-1982) - Совет һәм Грузия психология һәм фәлсәфә өлкәсендәге галиме, Грузия фәлсәфи антропология фәнни мәктәбен оештыручыларның берсе, педагогия фәннәре докторы (1935), профессор (1935), Грузия ССР Милли Фәннәр академиясе академигы (1955). Грузия ССР Милли Фәннәр академиясе вице-президенты (1957-1960). Грузия ССРының мактаулы галиме.
Биография
1902 елның 23 ноябрендә Тифлистә туган.
1919-1924 елларда Тифлис дәүләт университетының фәлсәфә факультетында укыган. Ул профессорлар Д.Н. Узнадзе һәм Ш.И. Нуцубидзеның укучысы була.
1928 - 1933 елларда Тифлис дәүләт университетында педагогик эштә ул Философия факультетының психология кафедрасында лектор булып эшли. 1933 - 1956 елларда Кутаиси дәүләт педагогик институтының логика кафедрасында укытучы, профессор, оештыручы һәм психология кафедрасының беренче мөдире булып хезмәтен дәвам итә.
1955 - 1957 елларда - Социаль фәннәр бүлегенең академик-сәркатибе, 1957 - 1960 елларда - Грузия ССР Милли Фәннәр академиясенең вице-президенты. 1960-1968 елларда ул "Моамбе" һәм "Мацне" фәнни журналларының баш мөхәррире. 1967 - 1982 елларда фәнни һәм педагогик хезмәттә Грузия ССР Милли Фәннәр академиясенең Д.Н. Узнадзе исемендәге психология институтында профессор, оештыручы һәм фәлсәфи антропология кафедрасының беренче мөдире булып эшли.
Татьяна Васильева
Васильева Татьяна Григорьевна  (кыз фамилиясе  Ицыкович; (туган 28 февраль 1947 ел, Ленинград, ССРБ) — совет һәм Россия актрисасы, телевидениела тапшырулар алып баручы. РФ халык артисты (1992).
Ангия Бочоришвили
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
А.Т. Бочоришвилиның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге психология өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Ул аның тарихы, уйлануы һәм теле, антропология, психология һәм фәлсәфә тарихы, тел һәм эстетика фәлсәфәсе, психология педагогика нигезләре, фәлсәфи мәсьәләләр психологиясе, критик анализ һәм фәлсәфәдә кеше танып белү мәсьәләләрен тирән өйрәнә. А.Т. Бочоришвили Грузия Психологик Җәмгыяте (1959-1964) һәм Грузия Фәлсәфә Җәмгыяте (1973-1982) председателе вазифаларын били.
Татьяна Васильева
Биографиясе
1947 елның 28 февралендә Ленинград шәһәрендә туган. Атасы — Ицыкович Григорий Абрамович (1908-1970), Себеж туплавык пунктында (Витебск губернасы) туган, Бөек Ватан сугышында катнашучы (1941 елдан фронтта), майор, Кызыл армиянең 37 укчылар дивизиясендәге политотделда агитатор булып хезмәт итә. Кызыл Йолдыз ордены (1943) һәм II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалеры (1944). Сугыштан соң — Ленинградта яши, заводта слесарь-фрезеровщик булып эшли. Әнисе — Мария Алексеевна Базлова (1909-1998), Ленинград янындагы Новая Деревня авылында туган. Икътисади институтты тәмамлаган. Татьянаның олуг апасы — Алла.
(3098) van Sprang
(3098) van Sprang — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ангия Бочоришвили
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
1935 елда ул педагогика докторы дәрәҗәсе өчен докторлык диссертациясен яклады. 1935 елда СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннанпрофессор дәрәҗәсенә лаек булды. 1955 елда ул Грузия ССР Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. A.Т. Бочоришвили ике йөздән артык фәнни хезмәт, шул исәптән күпсанлы монографияләр авторы.
(3098) van Sprang
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4579 P-L» саналган.
Татьяна Васильева
Биографиясе
Татьяна 1969 елда Мәскәүдә МХАТ-ның Мәктәп-студиясендә актерлык факультетында «драма театры һәм киносы актеры» (курс җитәкчесе — Василий Петрович Марков) һөнәре буенча белем ала.
1969-1983 елларда — Мәскәү сатира театры актрисасы. Театрдагы дебюты — Александр Штейнның «У времени в плену» спектаклендәге комиссар роле. 1983-1992 елларда — Владимир Маяковский исемендәге Мәскәү академия театрының актрисасы. 1996 елдан алып — Мәскәү «Школа современной пьесы» театры актрисасы. 2015 елдан — Мәскәүнең «Миллениум» театрында Пономаренко Валерий җитәкчелегендә алып баручы.
2012 елдан алып "Беренче канал"да эшли. 2012 елның 4 июненнән 31 августына кадәр — «Между нами, девочками» проектын алып бара. 2014 елның 1 апреленнән 30 маена кадәр — «Дело ваше...» проектын алып баручы. 2017 елның 22 июненнән 27 июненә кадәр — «Модный приговор» программасында яклаучы. 2017 елның 27 ноябреннән алып 5 декабренә кадәр — «Бабий бунт» программасын алып баручыларның берсе.
Муриаш
Муриаш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Силлаотса
Силлаотса (Sillaotsa) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Татьяна Васильева
Шәхси тормышы
Васильева Татьяна ире белән аерылышкан. Беренче ире (1973-1983) — Анатолий Александрович Васильев (туган 1946) Брянск актеры. Туйлары Брянскида үткән. Бу никахтан улы Филипп туган (30 июль, 1978), актер. Икенче ире (1983-1995) — Мартиросян Георгий Хачатуров (туган 1948), актер. Бу никахыннан туган кызы — Елизавета Георгиевна Мартиросян (5 ноябрь 1986). 2007 елда РГГУ-ның журналистика факультетын тәмамлаган, аннары МАРХИ-га (дизайн) укырга керә, кинода төшә.
NGC 7379
NGC 7379 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Татьяна Васильева
«Миллениум» театры (Мәскәү)
2015 елдан алып әлеге вакытта Татьяна Васильева «Миллениум» театрының әйдәүче актрисасы, ул Мәскәүдә Валерий Пономаренко җитәкчелегендә спектаклләрдә уйный :
NGC 7379
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Татьяна Васильева
Фильмография
• 2
Пользина 2
Пользина 2 (Пользіна 2 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Куна (Айдахо)
Куна  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Куна шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Älcäzair xalqı
Älcäzair xalqı - Älcäzair däwläteneñ töp xalqı. Nigezdä ğäräplär häm bärbärlärdän tora.
Yaqınça 80% ğäräpçä, 20% bärbärçä söyläşälär. İldäge xalıqnıñ 90 % tan artığrağı yar buyı polosasında häm taw üzännärendä yäşi.
Бальзак (Шаранта)
Бальзак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Преображенски (Шаран районы)
Почта индексы — 452630, — 80258815007.
Вулька-Пежхненска
Вулька-Пежхненска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прапрот
Прапрот — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келчиглув-Колёния
Келчиглув-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дрейк (Төньяк Дакота)
Дрейк  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дрейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чижев-Сутки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Haiti
<td align="center" colspan=2 style="border-bottom:3px solid gray;"><font size="-1">''Milli äytem: L'Union Fait La Force (Fransızça, Berlek Qüät Eşli)'' <td align=center colspan=2> Official languages Fransızça, Haiti Kreolça Başqala Port-o-Prens Prezident Michel Martelly Premyer-Ministr Jean-Max Bellerive Mäydan - Bar - % su 143. 27,750 km² 0.7%   Xalıq - Bar (Yıl) - Tığızlığı 92. 7.5 million (Yül 2003) 271/km² Aqça Gourde (HTG) Säğät zonı UTC -5 (Qışqı Waqıt yuq) Bäysezlek - Íğlan itkü - Tanu (Franstan) 1. Ğıynwar, 1804 1825 (Fr), 1863 (USA) Milli gimn La Dessalinienne İnternet domenı .ht    Telefon kodı  509
Tarix
Haiti tarixı
Hispaniolanıñ baştağı xalqı - üterep beterelgän diärlek Arawak (yä Taino) qäbiläläre. Alarnıñ üterü Kristofor Kolumb'nıñ kilüdän soñ 1492 yılda başla. 17. yöz axırında utrawnıñ şikär plantatsiälärgä Afrikan qolları kiteralä.
1697dä İspania Hispaniolanıñ öçtän ber öleşen (Könbatışta urnaşqan Saint-Domingue isemle bilämä) Frantsiägä tapşıra. Ul 18 yöz Frantsiä'neñ iñ bay koloniälärdän berse ide. 1791 yılnıñ 22 avgustında qollar fätnä kütärä - bäysezlek öçen suğış başlana. Haitilelär Napoleon Bonaparte cibärgän gäskären tar-mar itkäç, 1804 yılnıñ 1 ğıynwarında üz bäysezlegen iğlan itälär.
Haiti - 'qara tänlelärneñ' cömhüriätlärdän iñ berençese, dönyada qollıqnı betergän berençe däwlät. Quşma Ştatlar häm Batış Awrupa Haitigä qarşı sanktsiälär kertä. 1852 yılda Frantsiä qol biläwçelärgä "reparatsilär"ne taläp itä (90 million altın frank - xäzerge $21.7 miiliard).
Şul säbäple Haiti Könbatış Yarımşarda iñ yarlı il, däwlättä korruptsiä çäçäk itä. 1957 yıldan ilneñ bağşlığı Fransua Düvaliey, "Papa Doc", 1964 yılda diktator bula, Tonton Makute volonter armiäsen citäkli. Anıñ eşen däwam itüçe - 19-yäşle ulı Jan-Klod Düvaliey, "Baby Doc", 1971 yılda xakimiyäten ala. "Baby Doc"'nı 1986 yılda bärep töşerälär.
1990 yılda Jan-Bertrand Aristid prezident bulıp saylanudan soñ xärbilärneñ xakimiyäte betä. Şul uq waqıtta ul xärbilär qarşı köräşä.
2000 yılda Aristid yañadan prezident bula. 2004 yılnıñ 5 fevrälendä, "Artibonite Revolúsion Qarşı Toruçılar Frontı" isemle qorallanılğan ğısyançılar törkeme Gonaïves polis bülegen üz kontrolenä ala. Bu fetnä 17 fevrälendä Artibonite provintsiäsenä tarala - bu wäzğıyätne oyıştıruda Dominikan Cömhüriätendä sörgendä yäşäwçe oppozitsiä wäkilläre qatnaştı.
2004 yılnıñ 29 fevrälendä Aristid Haitine taşlap kitä - AQŞ birgän çarter oçqıçı belän Üzäk Afrika Cömhüriätenä küçä. Baş Qazıy Boniface Alexandre prezident bulıp eşli başlıy.
Säyäsät
Ayırım kertemi: Haiti säyäsäte
Haiti prezident cömhüriäte (respublika) ide. Milli Mäclesne häm prezidentnı saylıylar.
Новий Вець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дрексел-Гилл (Пенсильвания)
Дрексел-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Навас-де-Сан-Антонио
Навас-де-Сан-Антонио — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Haiti
Säyäsät
1987 yılda AQŞ häm Frantsiä ürnägendäge konstitutsiä qabul itelgän, 1994 yılda ul bötenläy üzgärtelgän.
Силлапәә
Силлапәә (Sillapää) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Морристаун (Көньяк Дакота)
Морристаун  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Haiti
Departmentlar
Haitidä 9 department bar ide:
Дрексел-Гилл (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морристаун (Көньяк Дакота)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Haiti
Geografiä
Haitineñ töp mäydanın tawlar qaplıy. Alardan tış yılğa üzännär häm keçkene yar buyı tigezleklär dä bar. Könbatışta häm üzäktä zur biek platolar urnaşqan.
Зур Аёв
Зур Аёв — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Оша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 266 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
ZNF518B
ZNF518B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Карупано
Карупано (Carúpano) — Венесуэланың Сукре штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1647 елда нигезләнгән.
Haiti
Iqtisad
Xalqınıñ 80% xäyerçelär, dönyada yarlıq buyınça ikençe däwlät. Xalqınıñ 70% xristiannar.
Лапейки
Лапейки (Лапейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Haiti
Demografiä
Xalıqnıñ tığızlığı 270 keşe/q km bulsa da, xalqınıñ küpçelege şähär zonlarında, üzännärdä yäşilär. Haitilelärneñ 95% Afrika raslı. Başqalar - Mulatlar. Berniçä Awrupalı da yäşilär. Xalıqnıñ ⅔ awıllarda yäşi.
Frantsuz tele - räsmi tellärdän berse (10% keşe söyläşlä). Bar Haitilelär Haiti Kreol telen belälär, bu ikençe räsmi tele. Yäşlär häm eşmäkerlär İnglizçä yaxşı belälär.
Roman Katolik çirkäwe räsmi din dip sanala, Protestantlar da bar. Haitidä voodoo ğädätläre saqlandı.
Полькавичы (Шумилинский районы)
Полькавичы (Полькавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.