cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Көнбатыш Сахарада ислам
Хәзерге вакытта
Көнбатыш Сахара территория белән гамәлдә идарә итүче Марокко белән Көнбатыш Сахараның төп халкы мәнфәгатьләрен белдерүче һәм аның бәйсезлеге өчен көрәшүче Полисарио фронты арасында бәхәсле территория булып кала. 1991 елда солых килешүенә кул куела, аның шартлары буенча Марокко Көнбатыш Сахарада бәйсезлек мәсьәләсе буенча референдум оештырырга вәгъдә бирә. Бүгенге көнгәчә ул референдум төрле сәбәпләр аркасында үткәрелмәгән, ә Марокко исә биргән вәгъдәсенә карамыйча, референдум турында идеядан гомумән баш тарта.
АКШ Үзәк разведка идарәсе бастырган Бөтендөнья фактлар китабы (CIA World Factbook) мәгълүматларына караганда, сөнниләр халыкның 99,99 % ын тәшкил итә. 1975 елга кадәр Көнбатыш Сахарада 20 меңнән артык католик исәпләнсә, 2007 елда алар нибары 100гә якын калган.
Көнбатыш Сахарада бәрелешләрдән соң, күп кенә халыкның качак хәленә төшеп, күрше илләрдәге вакытлы качаклар лагерьларына яшәргә күчүе һәм Полисарио фронтының генераль секретаре һәм 1976―2016 елларда өлешчә танылган Сахара Гарәп Демократик Республикасы президенты (1946―2016) үлеменнән соң, Испаниягә күпләп мөһаҗирлеккә китүе сәбәпле, илдә мөселманнар саны кими бара.
Габдулла Тукай урамы (Белорет)
Габдулла Тукай урамы (Ғабдулла Туҡай урамы, улица Габдуллы Тукаева) — Башкортстанның Белорет шәһәрендә урнашкан кечкенә урам. Почта индексы 453502. ОКАТО коды 80410000000. Координатлары 53°58'59'' т.к. һәм 58°23'20'' кч.оз.
Урнашуы
Агыйдел елгасының (елгада ясалган 552 м киңлектәге буаның – Белорет сусаклагычының) уң як ярында, шәһәрнең 1 Май торак районында, Түбән авылда, Белорет металл кою комбинатыннан ерак булмаган, сөзәк өлешендә урнашкан. Төньяк-көнбатыштан көньяк-көнчыгышка таба, буага перпендикуляр рәвештә сузыла. Зур белән киселештән башлана, карагай-каен урманы чиге белән тәмамлана. Кызыл Армия урамы, Рябовский тыкрыгы, Луначарский урамы, Текә белән кисешә.
Игътибарга лаек объектлар
Шәхси йортлардан башка игътибарга лаек объектлар юк. Урам башыннан ерак түгел (уң якта) металл кою комбинаты биналары һәм (сул якта) 23нче урта мәктәп (Луначарский урамы, 96) урнашкан.
Югары Лух
Югары Лух — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Косьвинский залив елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10556) 1993 QS
(10556) 1993 QS — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QS» саналган.
(11631) 1996 XV1
(11631) 1996 XV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 2 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XV1» саналган.
Print Screen
Print Screen (кыскача — PrtScr яки Print Scrn) — санак төймәсарының төймәсе. Гадәттә һәм  төймәләре белән бер бүлемндә урнашкан. Шулай ук  белән бер төймәдә урнашканнар. Нигез салган операцион системаларының иртә юрамаларында төймәсенә басу стандарт принтер портына (гадәттә LPT1) агымдагы экран торышының төгәл күчермәсе (ASCII коды режимында) җибәрелгән, һәм, кагыйдә буларак, бу мизгелдә нәрсә экранда булган — шул бастырып чыгарылган.
Print Screen белән бүгенге көндә куллану
График интерфейсы белән кулланучы заманча операцион системаларның күбесе, төймәсенә басканда, агымдагы экран торышының сурәтен алмашу буферына җибәрәләр. Шулай итеп алынган экранның сурәтен «скриншот» дип атыйлар.
Скриншотны ясаганнан соң, аны буфердан төрле сурәтләр белән эшли ала торган программаларга күчереп була, мәсәлән MS Paint-ка. Аннан соң, шушы сурәтне бастырып чыгарырга була, яки аны саклап калып, шушы яки башка программаларда эшкәртеп була. Әгәр скриншот тулы-экран текст режимында ясалган булса, алмашу буферына текст кына күчә, һәм аны текст мөхәрриренә өстәргә мөмкинлек була.
Microsoft Windows операцион системаларында, төймәсенә басканда бөтен экран сурәте алмашу буферына җибәрелә, ә  төймәсенә басып торып  төймәсенә басканда — агымдагы тәрәзә сурәте генә алмашу буферына күчә.
Кайбер GUI Linux операцион системаларында  төймәсенә басканда төрле параметрлар белән скриншотны саклап калу диалогы ачыла.
Кавали (Бабруйский районы)
Кавали  (Кавалі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Халидә Уразаева
Халидә Уразаева, Халидә Әхмәтзыя кызы Уразаева (ире фамилиясе буенча Спиридонова, 1939 елның 15 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Ворошилов районы, Өчиле Саклау — 2010 ел, РФ, ТР, Мөслим районы, Мөслим) — мәдәният эшлеклесе, үзешчән җырчы, Татарстан АССР (1971) һәм РСФСР (1975) атказанган мәдәният хезмәткәре.
Тәрҗемәи хәле
1939 елның 15 апрелендә Татарстан АССР Ворошилов районы (1959 елдан Сарман районы) Өчиле Саклау авылында туган. Нәселендә муллалар булган. Әтисе күмәк хуҗалыкта беренче машина йөртүче була, үзе йөргән машинасы белән Бөек Ватан сугышына китә, Белоруссия фронтында һәлак була. Халидә Уразаева Ворошилов районы (1959 елдан Сарман, 1984 елдан Тукай районы) Теләнче-Тамак урта мәктәбендә (Илһам Шакиров укыган мәктәп) укыган. 7 сыйныфны тәмамлагач, җыр яраткан, матур тавышлы Халидә Алабуга мәдәният-агарту укуханәсендә (2013 елдан көллият) укыган. 1958 елда юллама белән Мөслим районына эшкә җибәрелә, район мәдәният йортында сәнгать җитәкчесе, 1968—1977 елларда мәдәният йорты директоры. Музыка мәктәбе директоры ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре Ария Степан кызы Овчинникова белән җырга оста мөслимлеләрдән йөз кешелек академик хор оештыра. Башлап җырлаучысы Халидә Уразаева булган хор коллективы 1972 елда Казанда Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры бинасында, Идел буе зонасында үзешчән сәнгать коллективлары арасында бәйгедә (Самар) җиңеп чыгучы буларак, 1973 елда Мәскәүдә Кремльдә Съездлар сараенда, 1977 елда Чехословакиянең 6 шәһәрендә чыгыш ясый. Сарман, Актаныш, БАССР Бакалы районнарында, Казан, Ленинград, Ырынбур, Сембер, Пермь, Курган, Төмән һ. б. шәһәрләрдә зур концертлар бирә. 1977 елнын 21 сентябреннән 1987 елнын 18 мартына кадәр — Мөслим районы мәдәният бүлеге мөдире, 1987 елдан пенсиягә чыкканчы Мөслим районы балалар китапханәсе мөдире.
40 елга якын мәдәният өлкәсендә эшләү дәверендә күп смотр-конкурсларда лауреат, дипломант исеменә лаек була. Бик матур җырлаганы өчен, халык аңа «Мөслим сандугачы» дип исем бирә. Шагыйрь Марсель Гыймазетдинов һәм үзешчән композитор Зиннур Мөхәммәтдинов «Мөслим сандугачы»на багышлап, «Халидә» дигән җыр яза.
Гаиләсе
Ире — Федор Петр улы Спиридонов, 42 ел Мөслим районы кино челтәрендә эшләгән, «ССРБ киночелтәре отличнигы». Улы Сирень, табиб, кызы Лилия, Менделеевск районы мәдәният бүлеге җитәкчесе, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре.
Фертайл (Айова)
Фертайл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фертайл шәһәре  елда нигезләнгән.
Гарганта-дель-Вильяр
Гарганта-дель-Вильяр — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горго (Удине)
Горго — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ихсанов
Ихсанов — фамилия.
Торханы (Кызыл Чутай районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 170 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Гардфор
Гардфор — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Маньи-Ламбер
Маньи-Ламбер (Magny-Lambert) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Беньё-ле-Жюиф кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12.78 км².
Кече Сүренҗәк
Кече Сүренҗәк (Кече Сюрюзняк) – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сүренҗәк елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Огарка
Огарка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яйкыл (Герзе)
Яйкыл (Yaykıl) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Герзе илчесенә караган бер авыл (köy).
Редешть (Алба)
Редешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
GSC3726-1012
GSC3726-1012 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Селавиза
Селавиза — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Оберрайхенбах (Шварцвальд)
Оберрайхенбах (Oberreichenbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11632) 1996 XB3
(11632) 1996 XB3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 3 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XB3» саналган.
(10557) Rowland
(10557) Rowland — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RL5» саналган.
Висока (Словакия)
Висока  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Зенешть (коммуна)
Зенешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Каменьчик-Борови
Каменьчик-Борови — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лейк (округ, Көньяк Дакота)
Лейк — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мадисон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1489,7 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Лейк (округ, Южная Дакота)
Ихсанова
Ихсанова — фамилия.
Махаджаналар
Махаджаналар Ходай Вишнуның унике делегат агенты, алар кешеләргә тугърылык юлыннан барырга юлламаны тапшыралар. Сүз "бөек шәхесләр" дигәнне аңлата, һәм шулай ук Көнбатыш Чалукьялар хөкемдарларының идарәчеләре яки рәсми кешеләре өчен дә кулланган.
Бхагавата Пуранада (6.3.20-21) унике Махаджананың исемлеге китерелгән, алар Ходай Вишнуның иң зур тугърылары һәм Бхагавата - дхарма белгечләре. Алар Ходай Брахма, Нарада, Шива, дүрт Кумара, Дэвахути улы Капила, Сваямбхува Ману, Прахлада, Джанака, Бхишма, Махабали, Шука һәм Яма Махарадж.
Агайбаш
Агайбаш — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Тарих
1565 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Карааһметли (Юнусемре)
Карааһметли (Karaahmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Валентайн (Техас)
Валентайн  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кавычыцы
Кавычыцы (Кавычыцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Порт (Эр)
Порт — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Югары Мал
Югары Мал — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Южная Кельтма елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Meta (төймә)
Meta — MIT, Happy Hacking һәм Sun Microsystems төймәсарындагы махсус төймә. Тутырылган ромб «♦» символы белән тамгаланган.
Meta төймәсе Apple төймәсарының  төймәсенә охшаган һәм шул ук урында урнашкан. Meta төймәсе булмаса аны  яки  төймәләре белән, яисә  төймәсенә басып киләсе алу белән (бу ысул Emacs текст мөхәррире белән эшләгәндә еш кулланыла) эмулировать итеп була.
Дуло
Дуло (төрки Дулу, Ту-ли (кытай елъязмалары)) — Бөек Болгар илендә һәм Беренче Болгар дәүләтендә идарә итүче династия. Дуло нәселеннән Кубрат хан һәм аның улы Идел буе Болгарына нигез салучы Котраг килеп чыккан.
Тарих
Күпчелек тарихчылар буенча Дуло нәселе төрки мәшһүр Ашина ыругына караган.
Кайбер тарихчылар (Г. В. Вернадский, С. Рансиман, J. B. Bury, J. Marquart и Л. Мюссе) буенча Дуло нәселенең бабасы Авитохол - мәшһүр Аттила булгандыр, ләкин бүтән тарихчылар буенча Дуло нәселе Ашина нәселеннән чыкканын саныйлар.
Кубрат хан үлгәннән соң Бөек Болгар иле таркалган, уллары төрле юлларны сайлаганнар:
Идел буе Болгары хакимнәре
Дуло нәселеннән чыккан Котраг хан беренче Идел буе Болгары династиясен нигезләгән. Шиһабетдин Мәрҗаниның «Мөстәфадел-әхбар фи әхвали Казан вә Болгар» китабы буенча һәм табылган тәңкәләрдә хакимнәр исемнәре буенча Идел буе Болгары дәүләтенең билгеле хакимнәре:
Баркылдык кошлар
Баркылдык кошлар (миләш чыпчыгы кошлар, Turdidae) — вак һәм урта зурлыктагы сайрар кошлар семьялыгы. Көнчыгыш һәм көнбатыш ярымшарларда таралганнар. Кошлар ягымлы сайрау белән билгеле.
Семиде
Семиде — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Еча
Еча (Яча) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лая елгасының уң ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Гисандо
Гисандо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каз баш-аягыннан бәлеш
Каз баш-аягы турап пешерелгән бәлеш — татар халкында элек-электән иң тәмле, үзенчәлекле ризыкларның берсе. Гадәттә баш-аяк бәлешен авылда көз көне каз суйганнан соң пешерелә башлыйлар.
Бәлешкә камыр әзерләү
Баш-аяк бәлеше пешерү өчен гадәттә башта төче камыр басыла. Әче камырны да файдаланырга була. Берсен зур, икен­чесен кечерәк итеп камырны икегә бүләләр. Зуррак кисәкне куна өстендә ярты сантиметр чамасы калынлыгында түгәрәкләп жәяргә кирәк. Җәймәне җәеп бетергәч майлаган табага тара­тып салалар. Аңа түбәндә күрсәтелгәнчә хәзерләнгән баш-аяк-лар салына, май сибелә һәм камырның кечерәк кисәгеннән капкач җәеп, өстенә каплана.
Бәлешнең эчлеген хәзерләү
Каз башы яхшылап йолкына. Телен калдырып, томшыгы кисеп алына, башы аскы яктан ярыла да кайнар суга тыгып пешекләнә. Авыз эчендәге лайлалы катлау һәм теленең тиресе кубарып алына һәм тагын бер кат салкын суда юыла.
Каз аякларын сүрән генә утка куеп алалар. Ут өстендә кыз­дыргач, аларның тиресе куыкланып кабарып китә һәм бик җиңел куба. Тиресен кубарып алганнан соң, аякларны юарга кирәк. Казның баш-аяклары шактый эре итеп (аяклары буынлап) турала.
Туралган баш-аякка чистартылган һәм дүрткә ярып турал­ган бәрәңге, суган кушыла, борыч, тоз сибеп бәлеш ясала. Шул­па җибәрү өчен бәлешнең капкачына тишем ясап камырдан бөке тыгыла.
Бәлешне пешерү
Бәлеш мичтә 1,5—2 сәгать утыргач, аны мичтән алалар, кап­качындагы бөкесен ачып эченә шулпа салалар да бөкесен кап­лап яңадан мичкә тыгып куялар. Зур бәлешләр пешерә торган мич кызу булганлыктан, бәлешнең өсте катмасын өчен, аңа суда чылатылган чиста кәгазь яки суда баскан арыш камырын­нан каплама ясап ябалар.
Бәлеш пешеп өлгергәч, аны табынга кайнар килеш, табасы белән куялар.
Рецепт
Бер зур бәлешкә: 1,5—2 килограмм камыр, 2 килограмм каз баш-аягы, 1,5—2 килограмм бәрәңге, 400 грамм шулпа, 200 грамм суган, эченә салу өчен 200 грамм сары май, бәлеш өстенә сөртү һәм таба майлау өчен 50 грамм май, кирәк кадәр тоз, бо­рыч алына.
Оглендув
Оглендув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(11633) 1996 XG9
(11633) 1996 XG9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оглендув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11633) 1996 XG9
Тарихы
1996 елның 2 декабрендә Т. Пауэлс тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XG9» саналган.
Сентрал-Гарденс (Техас)
Сентрал-Гарденс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сентрал-Гарденс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Афонасково (Әртә шәһәр округы)
Афонасково (Афонасково) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Сентрал-Гарденс (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Афонасково (Әртә шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (89%).
Оберрид (Брайсгау)
Оберрид (Oberried) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Редешть (Арад)
Редешть — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маньи-ла-Виль
Маньи-ла-Виль (Magny-la-Ville) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Семюр-ан-Осуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.69 км².
Гариньи
Гариньи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Зеподень (коммуна)
Зеподень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Горго (Ферара)
Горго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сергей Довлатов
Сергей Довлатов, Сергей Донатович Довлатов-Мечик (1941-1990) — совет һәм америкалы язучы һәм журналист.
Ырым (Кызыл Чутай районы)
Почта индексы — 429043. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226825007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100006000.
Сергей Довлатов
Тәрҗемәи хәле
1941 елның 3 сентябрендә Уфада, сугыш вакытында Ленинградтан эвакуацияләнгән гаиләдә туган. 1944 елда гаиләсе белән Ленинградка кире кайта. 1959 елда Жданов исемендәге Ленинград дәүләт университетының (ЛДУ) филология факультетына фин теле бүлегенә укырга керә, ләкин ике ел ярым укыгач, аннан куыла. Армиядә хезмәт иткәч (1962-1965), ЛДУның журналистика факультетында укуын дәвам итә. «За кадры верфям» күптиражлы институт газетасында эшли башлый.
1972 елдан Таллинда: «Моряк Эстонии», «Советская Эстония» газетасы хезмәткәре. 1976 елга кадәр А.С. Пушкинның Михайловскоедагы (Псков өлкәсе) тыюлыгында экскурсияләр йөртә. 1976 елда Ленинградта «Костер» журналында эшли. 1960 еллардан ССРБда самиздат басмаларында кайбер әсәрләре басыла. 1970 еллардан башлап, Көнбатышта «Кыйтга» (Континент) һәм «Вакыт һәм без» (Время и мы) эмигрант журналларында да әсәрләре басыла. Шуның өчен 1976 елда Совет хакимияте С. Довлатовны ул эшләгән басмалардан һәм ССРБ журналистлар берлегеннән чыгара. ССРБда иң соңгы эшләгән урыны — бозга каткан баржа сакчысы.
Иминлек мендәре
Иминлек мендәре - транспорт васитәләрендә пассив иминлек системасы. Һава яки башка газ белән тутырылган эластик кабык булып тора. Автомобилләр бәрелгәндә сугуны йомшарту өчен кулланыла. Иминлек каешлары белән бергә кулланылырга тиеш.
Сергей Довлатов
Тәрҗемәи хәле
1978 елдан гаиләсе белән эмиграциядә: башта Венада, соңрак Нью-Йоркта. Анда «Яңа америкалы» (Новый американец) газетасын нәшер итә. 1980 еллар уртасыннан әсәрләре абруйлы «The New-Yorker» журналында басыла. «Азатлык» радиосында шәхси тапшыруын алып бара.
Иҗаты
Әдәби стиль үзенчәлеге — әсәрләренең бер үк вакытта җитди дә, иронияле дә булуында.
Иминлек мендәре
Иминлек мендәренә охшаш җиһазлар 1940 нчы еллардан башлап очкычларда кулланыла башлаган.
]]
Ырым (Кызыл Чутай районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Сергей Довлатов
Иҗаты
1960 еллар ахырында беренче китабы булган «Биш почмак» (Пять углов) китабының наборын КГБ юк итә.
Америкада басылган китаплары
12 ел эчендә 12 китабы чыга.
Ырым (Кызыл Чутай районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 184 кешенең яшәве мәгълүм.
Храмыя
Храмыя (Храмыя ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Ырым (Кызыл Чутай районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Каменьчик-Великий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Храмыя
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ферфакс (Айова)
Ферфакс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ферфакс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10558) Karlstad
(10558) Karlstad — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Се-Нова
Се-Нова — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(10558) Karlstad
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RB7» саналган.
Мәнәер
Мәнәер (Олы Мәнәер) – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагыИнҗәр елгасының сул ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Сем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Евгений Боратынский музее (Казан)
Евгений Боратынский музее (Музей Е. А. Боратынского) — 1977 елда Казанда ачылган музей, 1981 елдан дәүләт музее. 1983 елдан ТАССР берләшкән дәүләт музее (хәзерге ТР милли музее) бүлеге. РФдә «Пушкин чоры» рус шагыйре, элегия һәм фәлсәфи лирика остасы Е. А. Боратынскийга (1800—1840) багышланган бердәнбер музей (Мәскәү янындагы Мурановода «Е. А. Боратынский һәм Ф. И. Тютчевның әдәби-мемориаль музее» бар). Музей Казанда XIX гасырның I яртысында агачтан төзелгән шәһәр алпавыт утарында урнашкан. Федераль дәрәҗәдә әһәмиятле тарих һәм архитектура һәйкәле. Яңартылган музейны ачу тантанасында ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов катнаша.
Тарих
Музейның Казанда ачылуы очраклы түгел. 1826 елда Е. А. Боратынский Казан алпавыты Л. Н. Энгелһардт кызы Анастасиягә өйләнгән, бирнә итеп Шушар авылы (хәзерге Биектау районы) бирелгән. 1831-1832 елларда шагыйрь Энгелһардтларның гаилә утары булган Каймар авылында (хәзерге Биектау районы) яши, 1833 елның көзендә Казанда үзенең дусты, Е. И. Пугачев фетнәсе тарихы турында китап язу өчен Идел буе һәм Уралга сәяхәткә чыккан А. С. Пушкин белән очраша. Е. А. Боратынскийның үлеменнән соң, аның балалары Казанда урнаша, улы Николай утар сатып ала, әтисенең архивын монда күчерә. XIX гасыр уртасыннан XX гасыр башына кадәр Казанда шагыйрьнең 3 буыны яши. Октябрь инкыйлабыннан соң, Боратынскийларның исән калганнары мөһаҗирлеккә (күбесенчә, Америкага) китәргә мәҗбүр була. Утар талана, Ватандашлар сугышы вакытында утарга бомба төшеп, йорт дивары җимерелә. Совет чорында бинада мәктәп, балалар бакчасы урнаша. Озак вакытлар П. И. Чайковский исемендәге 1нче санлы музыка мәктәбе эшли (әлеге мәктәптә дөньякүләм билгеле композитор Софья Гобәйдуллина укыган).
Мәктәп музее
Е. А. Боратынский музее башта мәктәп музее буларак барлыкка килә. Казанның 112нче санлы мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты укытучысы Вера Георгий кызы Загвозкина (1924—1994) җитәкчелегендә Боратынский шигъриятен яратучылар түгәрәге оеша. Әлеге түгәрәккә йөрүчеләр шагыйрь турында һәм аның туганнары белән бәйле күп санлы истәлекләр табалар, «Безнең табышлар» дигән күргәзмә оештыралар. 1973-1976 елларда 2 меңнән артык кыйммәтле экспонат туплана. Яңа төзелгән 34нче мәктәптә (Короленко ур., 26) музей төзү өчен бирелгән 150 м² мәйданлы бүлмәләр Мәскәү рәссамы М. Б. Стриженов проекты буенча «Е. А. Боратынский музее» итеп җиһазлана. Экспозицияләр ике залда «Е. А. Боратынскийның тормышы һәм иҗат юлы» («Мара», «Петербург», «Финляндия», «Мәскәү», «Казан», «Каймар», «Мураново», «Соңгы еллары», «Е. А. Боратынскийның нәселе») темалары буенча урнаштырыла, өченче зал күргәзмәләр залы булып хезмәт итә. Музей фондлары аерым бүлмәдә саклана. Музейда Е. Боратынскийның Каймардагы эш кабинеты интерьеры торгызыла. Мәктәп музее 1977 елның 21 мартында ачыла. 1981 елда ТАССР министрлар шурасы карары (№ 253, 21.04.1981) белән Казанның А. М. Горький музеена (бүлекчә (филиал) хокукы белән) кушыла, музейга 2,5 берәмлек штат бирелә, директор итеп Казан университетын тәмамлаган И. В. Завьялова билгеләнә.
1983 елда ТАССР министрлар шурасы карары (№ 254, 16.05.1983) һәм РСФСР мәдәният министрлыгы хаты (№ 2715-01-66, 25.02.1983) нигезендә ике бүлекчәсе белән (Боратынский музее, Кама Тамагы районы Красновидово авылындагы М. Горький музее) А. М. Горький музее ТАССР берләшкән музеена (хәзер ТР милли музее) кушыла. Музей туристлар маршрутына кертелә. Фондка шагыйрьнең үзе исән вакытта нәшер ителгән китаплары, А. С. Пушкинның дусты А. А. Дельвигның йортыннан көнкүреш әйберләре, көнчыгышны өйрәнүче галим А. К. Казем-Бекның шәхси әйберләре, Казан сәнгать мәктәбе рәссамнарының эшләре, Е. А. Боратынский варисларының гаилә архивы (хатлар, көндәлекләр, истәлекләр, фотосурәтләр, автографлар) һ.б. кабул ителә.
Боратынскийлар утары
1991 елда ТАССР берләшкән музеена музей итеп ясау өчен Боратынскийлар утарының 82 м² мәйданлы көнбатыш флигелен бирәләр. Йорт яңартып корыла, төзәтү эшләре алып барыла. 1991 елның мартында В. А. Нестеренконың проект-остаханәсе буларак, «Гаилә альбомы битләре» экспозициясе ачыла. Экспозицииядә 1830—1910 еллар арасында Казан мәдәниятендә әһәмиятле урын тоткан Боратынскийларның зур гаиләсенең җылы мөнәсәбәтләре, иҗат атмосферасы күрсәтелә. Боратынскийлар утарында галим А.К. Казем-Бек, язучы Н.М. Гарин-Михайловский, рәссамнар Н. Фешин, А. Фомин, Н. Сапожникова, шагыйрь һәм рәссам П. А. Радимов, Казан сәнгать мәктәбенә нигез салучыларның берсе нәкышче һәм педагог Н. Н. Белькович һ.б. күренекле казанлылар булган.
Боратынскийлар утарының төп йортында озак еллар Петр Чайковский исемендәге 1нче санлы музыка мәктәбе эшли. 2009 елда музыка мәктәбен аннан чыгаргач, барлык утарда музейлаштыру, яңартып кору һәм төзәтү эшләре башкарыла. Реставрация эшләре Е.А. Боратынский оныгының кызы Ольга Ильина-Боратынскаяның (1894—1991) «Канун Восьмого дня» романында (К., 2003) сурәтләнгән утар көнкүреше күренешләре һәм күп санлы сакланып калган фотосурәтләр буенча алып барыла.
2012 елның маенда башланган реставрация эшләре 2015 елның сентябрендә төгәлләнә. Яңа бина «Боратынскийлар йортының эңгер-меңгер һәм таң ату вакытлары» (Сумерки и рассветы Дома Боратынских) дигән экспозиция белән ачыла. Хәзерге вакытта музей экспозицияләре өч бинада: беренче булып музейга тапшырылган көнбатыш флигельдә, беренче эспозиция урнаштырылган Казанның Мәскәү районы 34нче мәктәбендә һәм утарның төп йортында урнашкан.
Бина
Казанның читендә, Арча кырына якын урында, элекке Зур Лядский урамында (хәзерге М. Горький ур., 25/28) Казан алпавыты Мамаев (вариант: графиня В. Апраксина ) өчен 1836-1840 елларда архитектор Ф. И. Петонди (1794—1874) тарафыннан төзелгән утар. Соңрак утарга шагыйрь Е. А. Боратынскийның улы Н. Е. Боратынский сизелерлек үзгәрешләр кертә. Октябрь инкыйлабына кадәрге соңгы хуҗасы — Александр Николай улы Боратынский (?-1918).
Классицизм архитектурасы стилендә төзелгән шәһәр алпавыт утары үрнәге. Утар ике өлештән: утар (алпавыт) йортыннан һәм ике флигельдән торган. Алпавыт йорты бер катлы, 20-30 см диаметрлы бүрәнәләрдән буралган, биек цокольгә утыртылган агач йорт. Тышкы яктан такта белән тышланган. Йорт фасады агач пилястр портик белән бизәлгән. Тәрәзәләре турыпочмаклы, гади бизәкле кәрнизле. Кунак бүлмәләре анфилада тәртибендә эшләнгән һәм тәрәзәләре белән урам якка, төп фасад ягына карап тора, хуҗалар яши торган бүлмәләр тәрәзәләре белән ишегалдына карый. Флигельләр алпавыт йортының ике ягында урнашкан булган: берсе Зур Лядский урамы белән Комиссариат урамы чатында, икенчесе Зур Лядский урамы буйлап (сакланмаган). Бер катлы флигельләр төп йорттан тәбәнәгрәк, бизәкләре белән берничек тә аннан аерылмый, композиция бөтенлеге бирәләр. Казанда бердәнбер сакланып калган дворян шәһәр утары архитектурасы һәйкәле буларак әһәмиятле.
(11634) 1996 XU30
(11634) 1996 XU30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 12 декабрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XU30» саналган.
Яйкын (Симав)
Яйкын (Yaykın) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (köy).
GSC3726-438
GSC3726-438 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Готаррендура
Готаррендура — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кавяза
Кавяза (Кавяза ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Оберриксинген
Оберриксинген (Oberriexingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Одонув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Висока-при-Морави
Висока-при-Морави — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Хедебю
Хедебю(Хайтхабу, Haithabu, Hedeby, боронго-исланд теле: Heiðabýr — heiðr = буш, и býr = җирлек) — Дания викингларның иң мөһим сәүдә үзәге.
Шлей фьордта, Балтыйк диңгезе һәм Төньяк диңгез сәүдә юллары чатында (биредә корабльләр, Өресундтан читтән, волок белән тартып алып күчерелгән), Каролингская империясе һәм Дания чигендә урнашкан. Башка атамалар - Воловий (Оксенвег) яки Гәскәр юлы (Хервег en:Hærvejen). Бүген Шлезвиг-Фленсбург районы Бусдорф торак пункты (Шлезвиг-Һольштейн), Германия-Дания 42 км чакрым чигендә урнашкан (А7 автомагистрале буенча).
Линкольн (округ, Көньяк Дакота)
Линкольн — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кантон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1496,4 км² тәшкил итә.
Редешть (Арджеш)
Редешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ван-Горн (Техас)
Ван-Горн  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карааһметли (Ердемли)
Карааһметли (Karaahmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зәйнәп Кәримова
Зәйнәп Хәбибулловна Кәримова (1909 - 1995) - Совет микробиологы, медицина фәннәре докторы (1968), профессор (1969).
150 дән артык фәнни хезмәт авторы.
Биография
Ул 1909 елның 22 февралендә Өфе губернасы Аллагуватово авылында, соңрак Татар АССРының Стәрлетамак районында крестьяннар гаиләсендә туган.
1920-нче елда гаиләсе белән Стерлитамак шәһәренә күченә, анда Зәйнәп тугыз еллык мәктәпне җиде ел эчендә тәмамлый һәм 1927-нче елда Казан дәүләт университетының медицина факультетына укырга керә. 1931 елда вузны тәмамлагач, ул микробиология кафедрасында аспирантурада укуын дәвам итә. Аспирантураны уңышлы тәмамлаганнан соң, 1934-нче елда Кәримова СССРның үзәк тикшеренү институтларына (Мәскәү, Ленинград, Тифлис, Киев) алты айлык фәнни сәяхәт белән бүләкләнә.
1935-нче елда, эш сәфәреннән кайткач, Зәйнәп Кәримова Казан университетына микробиология кафедрасы ярдәмчесе итеп алына. Шул ук елны "Хайваннарда эксперимент үткәргәндә кычытыну процессларында бактериофаклар куллану турында" темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1944 елда ул ассистент, 1969 елдан кафедра профессоры була. Шул ук вакытта, 1945 - 1974 елларда (өзекләр белән) ул Казан дәүләт медицина институтында (хәзерге университет) микробиология кафедрасын җитәкли. Аның күзәтүе астында 3 докторлык һәм 14 кандидатлык диссертациясе башкарылды.
Фәнни һәм педагогик эш белән беррәттән ул иҗтимагый эшчәнлек белән шөгыльләнә - институтның факультет партиясе бюросы һәм Бөтенроссия эпидемиологлар һәм микробиологлар җәмгыятенең Казан филиалы советы әгъзасы, шулай ук ул Казан университетларының академик советлары әгъзасы да булып тора. Ул эшче халык депутатларының шәһәр Советына күп тапкыр сайланды.
Ул 1995 елның 22 сентябрендә Казанда үлә.
Ул Хөрмәт ордены, СССР сәламәтлек саклау өлкәсендә отличник билгесе, күп медальләр һәм ТАССР Югары Советы Президиумының Мактау грамотасы белән бүләкләнде.
Порт-Жуа
Порт-Жуа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Югары Паниха
Югары Паниха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишера елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юрга
Юрга (Юрга) — Россия Федерациясенең Кемерово өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1942 елдан, шәһәр статусын 1949 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,9%), татарлар (2,4%), алманнар (1,2%).
(10559) Yukihisa
(10559) Yukihisa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 16 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SJ1» саналган.
GSC3726-618
GSC3726-618 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лишня (Лиский повяты)
Лишня — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11635) 1996 XQ32
(11635) 1996 XQ32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 6 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XQ32» саналган.
Сепинш
Географиясе
Мәйданы —.
Баркылдыклар
Европа, Азия һәм Америкада таралган, Яңа Зеландиягә китергәннәр. Кышын төньяк төрләре зур өерләргә җыелып көньякка очып китәләр.
Бөҗәқләр, үрмәкүчләр, суалчаннар, моллюсклар, җиләкләр белән тукланалар.
Россия һәм Татарстанда очрый торган төрләр: ак кашлы баркылдык (Turdus iliacus), баркылдык (Turdus viscivorus), миләш баркылдыгы (Turdus pilaris), кара баркылдык (Turdus merula) һәм сайрар баркылдык (Turdus philomelos). Ахыргы ике төр яхшы сайрый.
Яшел суган бәлеше
Яшел суган бәлеше — татар халкында эчлеге өчен яшел суган кулланып әзерләнгән бәлеш.
Камыр әзерләү
Бу бәлешне әче камырдан ясыйлар. (Төче камыр да кулланып була) Камырны башка бәлешләрне яса­гандагы кебек икегә бүләләр. Зуррак кисәкне кунада җәйгәннән соң майлаган табага таратып салалар. Шуннан соң табадагы камыр өстенә алдан хәзерләнгән эчлек салына, май сибелә һәм икенче кисәк камырны җәеп, бәлешнең өстенә каплыйлар.
Бәлешнең эчлеген хәзерләү
Яшел (кыяклы) суган алып, аны тамырларыннан, сары кыяклардан чистартып, яхшы­лап салкын суда юасың да, иләккә яки тактага таратып салып бераз саркытасың, суы сарыккач, вак кына итеп турыйсың, өс­тенә тоз сибеп болгатып, тагын юкә иләк өстенә таратып сала­сың. Шуннан сон каты итеп пешерелгән йомыркаларның кабы­гын әрчеп, пычак белән вак кына итеп турыйсың, өстенә бераз тоз һәм мул итеп сары май сибәсең. Шуннан соң туралган мырка белән суганны катнаштырып, әзер камырга салып, бәлеш ясыйсың һәм бәлеш табасында бераз кабартыла, шуннан соң өстен майлап мичкә куеп пешерәсең.
Рецепт
Бер бәлеш өчен: 1 —1,2 килограмм әче камыр, 1,5—2 кило­грамм яшел суган, 6—8 йомырка, 200—250 грамм май, кирәк ка­дәр тоз алына,
Серенада (Техас)
Серенада  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Оберрот (Баден-Вюртемберг)
Оберрот (Oberrot) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Серенада (Техас)
Географиясе
Серенада халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Оберрот (Баден-Вюртемберг)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серенада (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грасе
Грасе — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Хвадукасы
Хвадукасы (Хватукасси, Хвадукасы) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429044. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226835007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100006100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 214 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Исток (Зур Инца кушылдыгы)
Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Инцы елгасының уң ярыннан урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Грандес-и-Сан-Мартин
Грандес-и-Сан-Мартин — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Храпавичы
Храпавичы (Храпавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Каменьчик-Рицёрки
Каменьчик-Рицёрки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Семухина (Түре шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Ферфилд (Айова)
Ферфилд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ферфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горго дей Молини (Тревизо)
Горго дей Молини — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Горго дей Молини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Блэквелл-Тапиа Премиясе
Блэквелл–Тапиа Премиясе ул Блэквелл-Тапиа конференциясендә ел саен математика буенча бирелә торган бүләк. Конференциянең спонсоры булып Милли Фән Фонды тора һәм аны төрле математика институтлары оештыра һәм кунакларны чакыра. Бүләк Дэвид Блэквелл һәм Ричард Тапиа хөрмәтенә аталган. Ул тармагында әһәмиятле өйрәнү кертем ясаган һәм математикада азчылык төркемнәрнең аз вәкаләте булуы мәсьәләсе өстендә эшләгәннәр проблемасы эшләгәннәрне таный.
Кабул итүчеләр
Түбәндәге математикларга Блэквелл-Тапиа Бүләген казанганнар:
Редешть (Васлуй)
Редешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10560) Michinari
(10560) Michinari — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 8 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TN» саналган.
Сепуш
Сепуш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зеранд (коммуна)
Зеранд — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.