cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пента-ди-Казинка
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,71 км².
Вернингсхаузен
Вернингсхаузен (Werningshausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Малиновка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Шлиссельбург
Шлиссельбург (Шлиссельбург) — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1780 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,3%), украиннар (2,5%), белоруслар (1,1%), әрмәннәр (1,0%).
Мерсер (округ, Иллинойс)
Мерсер — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Алидо шәһәре.
Краковяни (Мазовия воеводалыгы)
Краковяни  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мерсер (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Краковяни (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алмакай Азнакаев
Алмакай Азнакаев (1786 ел—?) — хәрби эшлекле. 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.
Биографиясе
Алмакай Азнакай улы Сатыев Ырынбур губернасы Байлар вулуысы (хәзерге Татарстан Республикасының Минзәлә) Тулыбай дигән татар авылыннан. Зауряд-есаул булып хезмәт итә.
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, 1814 елның ахырына кадәр 5-нче Башкорт атлы полкы составында французларга каршы сугышларда катнаша. 5-нче Башкорт атлы полкы Бөгелмә өязе Карбан авылында 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан оештырыла һәм 1812 елның 29 авгусында Казан белән Чебоксар аша Түбән Новгородка бара. 15 октябрьдән кенәз П. М. Волконский отрядлары составына керә, Сураж һәм Велиж калаларында урнаша. 1 ноябрьдән генерал-майор М. М. Свечин отрядлары составына керә. 1812 елның 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышларда катнаша. Ары Витебскида һәм Борисовта була. 1813 елның гыйнварында Данциг (Гданьск) ныгтмасын камауда катнаша. 1813 елның октябреннән 1814 елның апреленә кадәр Минск губернасында хезмәт итә, шул ук вакытта полкның бер өлеше Лейпциг янындагы алышта катнаша һәм сугышны Парижда тәмамлый.
Старий Яворник
Старий Яворник — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Хирла
Зур Хирла — Бизнә елгасы кушылдыгы. Чуашстанның Шомыршы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бизнә елгасының уң ярыннан 59 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каравия (Испания)
Каравия — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мидлберг (штат Флорида)
Мидлберг  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мидлберг халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12247) 1988 RO11
(12247) 1988 RO11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RO11» саналган.
Какерли-Шигали
Какерли-Шигали (Кахăрлă Шăхаль, Какерли-Шигали) — Чуашстанның Шомырша районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 261 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Тофа теле
Тофа теле (тоф. тоъфа дыл) — тофаларның теле, төрки телләргә керә. Тофа халкы Иркутск өлкәсенең Нижнеудинский районына керүче өч авыл җирлегендә — Тофалар, Нерхин һәм Верхнегутарскийда яши. Тофа телендә сөйләшүчеләр саны — барлыгы 775 тофа кешесеннән 93 кеше (2010, халык санын алу). Язу — кирилл әлифбасына нигезләнгән (1988 елдан).
Әлифба
Хәзерге тофалар әлифбасында 42 хәреф бар :
Маньунселуш
Маньунселуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Стражниця (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маньунселуш
Географиясе
Мәйданы —.
Виц-сюр-Оти
Виц-сюр-Оти — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Луис (Аризона)
Сан-Луис  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Луис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мело-Яха
Мело-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сэвк-Яха елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Руши (Алба)
Руши — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лункавица (коммуна, Тулча)
Лункавица — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Якутия явы
Якутия фетнәсе яки Якутия явы (Якутский мятеж/Якутский поход) — Ватандашлар сугышның соңгы эпизоды. Сугыш хәрәкәтләре 1921 елның сентябреннән 1923 елның июньгә кадәр дәвам иткән.
1921-1922 еллар
120px|thumb|left|[[Иван Строд (1891—1938)]] 120px|thumb|left|Анатолий Пепеляев (1891—1938) Хәзерге Якутиянең көнчыгышында 1921 елның сентябрендә, якынча 200 акгвардияче катнашында баш күтәрү башланган. 1922 елның мартында алар Чурапчада Вакытлыча Якутия хәкүмәтен оештыралар. 23 мартында Михаил Коробейниковның «Якутск халык армиясе» урындагы Кызыл Армия гарнизонын өлешчә бетереп, өлешчә әсирлеккә алып Якутскны басып ала.
Апрельдә фетнәчеләр Владивостокта урнашкан Вакытлыча Амур буендагы Хөкүмәттән ярдәм сорый. 27 апрельдә Советлар Якутия АССРы барлыкка килүе турында игълан итә һәм восстаниене бастыру өчен экспедиция җибәрә. 1922 елның җәендә «аклар»ны Якутсктан куып чыгаралар һәм алар Тын океан яр буена чигенәләр; Охотск һәм Аян шәһәрләрен басып алгач, аклар Владивостоктан яңа ярдәм сорыйлар.
30 августта фетнәчеләргә ярдәм күрсәтү максаты белән Анатолий Пепеляев җитәкчелеге астында Владивостктан 750 ирекле кешедән комплектлаштырылган Тын океан флотилиясе кузгалып китә. Өч көн үткәч Пепеляев отряды Аянга төшә һәм Якутскка таба китә. Октябрь ахырында, Пепеляев Нельканны басып алган вакытта, аңа Владивостокны Кызыллар басып алуы турында хәбәр итәләр.
1923 ел
1922 елның 31 декабрендә Советлар Берлеге барлыкка килгән моментта, Пепеляев контроле астында зур булмаган Аян—Охотск—Нелькан районы Россиянең бердән бер «аклар» контроле астындагы территориясе булган. Февральдә Пепеляев отрядына каршы бәлшәвикләр Иван Строд җитәкчелеге астында отряд җибәрә. 12 февральдә алар Пепеляев отрядын Сасыл-Сасыы астында җиңәләр, ә мартта аны Амгадан куып җибәрәләр.
1923 елның 24 апрельдә Владивостоктан Аянга Степан Востецов җитәкчелеге астында кызылармиячеләр отряды «Ставрополь» һәм «Индигирка» корабларында йөзеп китәләр. Ак Армиянең калган өлешләре башта Охотскта, аннан соң Аян янында (16 июньдә) җиңеләләр. Генерал Пепеляевны, 103 ак офицерны һәм 230 солдатны тотып алалар һәм Владивостокка җибәрәләр.
1925 елда Якутия территориясендә акгвардия бандалары тулысынча юк ителгәннәр.
Клин (Наместово)
Клин  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Крамково-Липске
Крамково-Липске — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хитатинака
Хитатинака — Япония дәүләтенең Ибараки префектурасында урнашкан шәһәр.
HD 236298
HD 236298 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Хитатинака
Тарихы
Хитатинака шәһәре 1994 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
HD 236298
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хитатинака
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 155338 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1568 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 99.04 км² тәшкил итә.
Гугал (Болцано)
Гугал — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гугал Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(5121) Нумадзава
(5121) Нумадзава — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 15 гыйнварында М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AX1» саналган.
Сьлешин
Сьлешин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карреньо (Астурия)
Карреньо — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вернсхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малкава
Малкава (Малкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сен-Венсан-д'Оларг
Сен-Венсан-д'Оларг — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Нью-Гармони (Юта)
Нью-Гармони  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монро (округ, Иллинойс)
Монро — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уотерлу шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 997 км² тәшкил итә.
Квант флуктуацияләре
Квант флуктуацияләре - виртуаль кисәкчекләрнең барлыкка килүе һәм юкка чыгуы белән бәйле вакуумның күләм берәмлегендәге энергия флуктуацияләре. Һайзенбергның билгесезлек мәсләге белән аңлатыла.
Аныксызлык принцибы буенча вакыт белән энергиянең кыйммәте вариациясе теләгән нинди төгәллек белән табылырга булмый, шуңа күрә δE энергиясе белән виртуаль кисәкчек кыска вакытка   вакуумда барлыкка килә ала.
Виртуаль кисәкчекләрнең хасил булуы практик күзәтүе Казимир эффектында, Лэмб күчешендә һ.б. квант электродинамикасының эффектларында күренә.
Квант флуктуацияләре Галәмнең барлыкка килү төзелешендә бик мөһим роль уйнаган, ахры, Галәмнең инфляциясе моделе буенча булган квант флуктуацияләре көчәйтелгән һәм бөтен күзәтелә торган структураның "орлыгы"н булдырганнар.
Шулай ук квант флуктуацияләре хәзерге Галәмнең киңәюе тизләнеше (космологик константа) өчен җаваплы, ихтимал.
Яеклы (Тутак)
Яеклы (Yayıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (köy).
1-нче армия (Алман империясе)
1-нче армия (1. Armee) – Беренче бөтендөнья сугышында, һәм сугыштан алда элегерәк, Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәр армиясе).
Сугыш хәрәкәтләре
1-нче армия Көнбатыш фронтында урнашкан. 1-нче армия Брюссельны басып алган, Чик буе сугышта катнашкан.
Идел буе
Идел буе — Иделгә якын урнашкан, аңа икътисади һәм географик яктан тартылучы җирләрнең атамасы.
Икътисади яктан Идел буе икътисади районына аерыла.
Тарихи һәм географик яктан түбәндәге өлкәләр аерыла:
Стасювка (Карпатасты воеводалыгы)
Стасювка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бершор
Бершор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Пула елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Караһисар (Сарай)
Караһисар (Karahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яблынка
Яблынка (Яблынка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Григорий Вульфсон
Тормыш юлы
Григорий Вульфсон 1920 елның 22 апрелендә Новосибирскта хәрби хезмәткәрләр гаиләсендә туа. Казанның 4 нче мәктәбен тәмамлый, әдәбият белән мавыга. Лениград дәүләт университетының филология факультетына укырга керергә тырышкан, әмма конкурс буенча узмаган. 1939 елдан — Казан университетының тарих факультеты студенты, исемле стипендиат була.
1942 елның языннан Бөек Ватан сугышында катнаша. Харьков астындагы сугышта катнаша, 1943 елның мартында Төньяк Донецны кичкәндә авыр яралана. Сырхауханәдән соң чыгарыла. Укуын 1943 елның октябреннән 1944 елның октябренә кадәр дәвам итә — ВЛКСМның университет комитеты секретаре, «Советский студент» танк колоннасына акча җыю инициаторларының берсе.
Казан университетын кызыл диплом белән тәмамлаганнан соң (1945), шунда ук ССРБ тарихы кафедрасында эшли. 1951 елда Мәскәү тарих-архив институтында «1861 елда Казан губернасында реформа тирәсендә көрәш» темасына кандидатлык диссертациясен яклый, фәнни җитәкчесе С. С. Дмитриев. 1953 елдан — доцент.
Тарих фәннәре докторы: «Идел буе һәм Урал төркеме төрле чинлылары крепостной хокукының түбәнәю чорында» (1972), профессор (1972). Вульфсон җитәкчелегендә 2 докторлык һәм 39 кандидатлык диссертациясе якланган.
Улы Сергей (1945) — химия фәннәре докторы.
Маргариде
Маргариде — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Краски-Гурне
Краски-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пенвенан
Пенвенан (Penvénan) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,94 км².
Касо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12248) 1988 RX12
(12248) 1988 RX12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RX12» саналган.
Мерзлая (елга)
Мёрзлая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лунка-де-Жос (коммуна)
Лунка-де-Жос — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Вертер (Тюрингия)
Вертер (Werther) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Страшув (Свентокшиж воеводалыгы)
Страшув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Руши (Васлуй)
Руши — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кәшфи Басыйров
Кәшфи Хәбир улы Басыйров — татар язучысы.
Тәрҗемәи хәл
Кашшаф Басыйров 1906 елда Башкортстанның Бәләбәй районы Мәтәүбаш авылында туа. Кәшфи бик зирәк малай була һәм башлангыч мәктәпне мактау кәгазе белән тәмамлый.
1917—1921 елларда Бәләбәй шәһәрендәге алты еллык рус-татар мәктәбендә, 1922 — 1927 елларда Бәләбәй педагогия техникумында укый. Техникумда укыган елларында К.Басыйров сабакташлары Гази Кашшаф, Фатих Кәримнәр белән бергә әдәби түгәрәк каршында кулъязма журнал чыгара. Шул елларда авыл һәм укучылар тормышыннан алып, Кәшфи дә кыска хикәяләр яза. Техникумны тәмамлаганнан соң, К.Басыйров алты ел чамасы Дүртөйле (Башкортстан), Кукмара (Татарстан) авылларында балалар укыта. 1934 елны Казанга килә, Татгосиздатта тәрҗемәче һәм редактор булып эшли.
1927 елда «Безнең юл» журналында К.Басыйровның «Минем сөюем» исемле хикәясе басылып чыга һәм укучылар тарафыннан уңай бәя ала. Язучы үзенең хикәяләрен «Совет әдәбияты», «Азат хатын», «Чаян» журналларында бастыра.
Кашшаф Басыйров зур күләмле әсәр язу өстендә эшли. Ләкин вакытсыз үлем аның хыялларын тормышка ашырырга мөмкинлек бирми. Ул 1943 елның 16 гыйнварында кан койгыч бәрелештә һәлак була.
Бөек Ватан сугышыннан соң язучының «Танышлар» дигән китабы басылып чыкты.
Югары Барда (Әртә шәһәр бүлгесе)
Югары Барда (Верхний Бардым) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95%), татарлар (5%).
Стежниця
Стежниця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD100049
HD100049 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сьлешинек
Сьлешинек — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Венсан-де-Барбейрарг
Сен-Венсан-де-Барбейрарг — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Ковдор
Ковдор (Ковдор) — Россия Федерациясенең Мурманск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1957 елдан, шәһәр статусын 1965 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (88,8%), украиннар (4,8%), белоруслар (1,8%), татарлар (1,4%).
Во-ан-Амьенуа
Во-ан-Амьенуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Ялаур
Ялаур — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.
Халык саны — 491 тирәсендә. Почта индексы — 423016.
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Малое Бушкава
Малое Бушкава (Малое Бушкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яеклы (Сарыкамыш)
Яеклы (Yayıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сарыкамыш илчесенә караган бер авыл (köy).
Монтгомери (округ, Иллинойс)
Монтгомери — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хилсборо шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1823 км² тәшкил итә.
Ньютон (Юта)
Ньютон  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Олы Яклы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5122) Муха
(5122) Муха — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ньютон (Юта)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5122) Муха
Тарихы
1989 елның 3 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AZ1» саналган.
Сюнан
Сюнан — Япония дәүләтенең Ямагути префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сюнан шәһәре 2003 елның 21 апрелендә шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 656.25 км² тәшкил итә.
Калиновка (Чуел районы)
Калиновка (Калиновка, Калиновка) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429917. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241832006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600004700. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 67 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Гуголи (Верона)
Гуголи — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуголи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Клокоч (Детва)
Клокоч  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сауз-Тусон
Сауз-Тусон — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сауз-Тусон шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибраһим Бикчурин
Ибраһим Бикчурин (1770—?) — кыр старшинасы, подпоручик (1813). 1812 елгы Ватан сугышында 5-нче Башкорт атлы полкының полк командиры.
Биографиясе
Ибраһим Бикчурин 1770 елда Ырынбур губернасы Бүләр вулусы Иркәнәш авылында (хәзерге Татарстан Республикасы Минзәлә районы Иске Иркәнәш авылында) туган. .
1812 елда Ватан сугышы башлангач, 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан 5-нче Башкорт атлы полкы оеша, полк командиры итеп Ибраһим Биксурин тәгаенләнә. 1812 елның 7 маенда император Александр I тарафыннан аңа хәрби зауряд-старшинасы званиесы бирелә.
1812 елның 29 августта полк Түбән Новгородка килә, ары Витебск ягына юнәлә. 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышта сугыша. Соңрак Данциг (Гданьск) каласын блокадалаудан катнаша.
1812 елның соңыннан хәрби зауряд-старшина Ибраһим Биксурин җитәкчелегендәге 5-нче Башкорт атлы полкының сотнясы инфантерия генералы М. Б. Барклай де Толлиның штабы карамагында хезмәт итә. 1813 елда 5-нче Башкорт атлы полкы командасы Лейпцигтагы «Халыклар сугышы»нда катнаша. Биредә 4 һәм 6 октябрендәге алышларда күрсәткән батырлыклары өчен Ибраһим Биксурин III дәрәҗәдәге Изге Анна ордены белән бүләкләнә. 1813 елның 4 октябрендә подпоручик званиесен ала.
1813 елның октябрендә бу полк шулай ук Лейпцигтагы «Халыклар сугышы»нда катнашкан 1-нче, 4 нче һәм 14-нче Башкорт полклары белән бергә Дрезден гарнизонына каршы сугышкан 2-нче, 15-нче һәм 18-нче Башкорт полкларына ярдәмгә җибәрелә.
1814 елның мартында 5-нче Башкорт атлы полкы командасы Парижга кадәр барып җитә.
12 нче башкорт кантонының 13 класслы дистанция начальнигы булып хезмәт итә.
1834 елның 9 гыйнварында 4 хатыны, 5 кызы, 4 улы һәм оныклары белән бергә дворянлык хокукына лаек була.
Микко (Флорида)
Микко  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марекуш
Марекуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кастрильон
Кастрильон — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вестгройсен
Вестгройсен (Westgreußen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Краски-Дольне
Краски-Дольне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12249) 1988 SH2
(12249) 1988 SH2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 16 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 SH2» саналган.
Сьмехень
Сьмехень — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лунка-де-Сус (коммуна)
Лунка-де-Сус — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Стричовице
Стричовице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Болван-Ю
Болван-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD100054
HD100054 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Во-Маркеннвиль
Во-Маркеннвиль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Стемпина
Стемпина — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варгаши районы
Варгаши районы (Варгашинский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Варгаши шәһәр тибындагы бистәсе.
Тарих
Район 1923 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963 елда район составына таркатылган Мостовское районы территориясе кертелгән.
Ягадки
Ягадки (Ягадкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Варгаши районы
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,8%).
Ягадки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Морган (округ, Иллинойс)
Морган — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джэксонвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1823 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1473 км² тәшкил итә.
Малое Замошша
Малое Замошша (Малое Замошша ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сен-Гилем-ле-Дезер
Сен-Гилем-ле-Дезер — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Гудо Гамбаредо (Милано)
Гудо Гамбаредо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гудо Гамбаредо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Руши (Сибиу)
Руши — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кастрополь (Испания)
Кастрополь — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караһисар (Наллыһан)
Караһисар (Karahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Масарелуш
Масарелуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(5123) 1989 BL
(5123) 1989 BL — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Масарелуш
Географиясе
Мәйданы —.
(5123) 1989 BL
Тарихы
1989 елның 28 гыйнварында Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BL» саналган.
Олтон (Юта)
Олтон  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Исмәгыйль Шәфиев
Исмәгыйль Шәфи улы Шәфиев — татар шагыйре.
Олтон (Юта)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клчов
Клчов — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Исмәгыйль Шәфиев
Тәрҗемәи хәл
1935-1937 елларда Исмәгыйль Шәфиев Ерак Көнчыгышта армия сафында артиллерия командиры булып хезмәт итә.
Клчов
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Седона
Седона — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Исмәгыйль Шәфиев
Тәрҗемәи хәл
Армиядән кайткач, Казан укытучылар институтында укый. Татарстан АССР Ворошилов районы Зур Нөркәй урта мәктәбенә укытучы итеп җибәрелә. Ул анда да читтән торып укуын дәвам иттерә.
Седона
Тарихы
Седона шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исмәгыйль Шәфиев
Тәрҗемәи хәл
1941 елның июнендә фронтка китә. Ватан сугышында лейтенант-танкист булып катнаша һәм зур батырлыклар күрсәтә.
Исмәгыйль Шәфиевнең шигырьләренә лирик җылылык хас. Ул укучының йөрәгенә кереп урнашырлык образлар тудыра.
Яшь шагыйрь тәрҗемә өлкәсендә дә тырышып эшли. Ул Һ.Һейне, А.С.Пушкин, М.Ю.Лермонтов шигырьләрен матур тел белән татарчага тәрҗемә итә. Солдат-шагыйрь 1943 елның 17 сентябрендә Смоленск өлкәсе Кузьмиченко авылы янында барган каты сугышларның берсендә батырларча һәлак була.
Минута-Яха
Минута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Марре-Яха елгасының сул ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Краски-Сьлесице
Краски-Сьлесице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калиновка (Шөмерле районы)
Калиновка (Калиновка, Калиновка) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429104. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250850004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар яшәгән (100,00%).
Мимс (Флорида)
Мимс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мимс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
ТатМак
200px|thumb|right|ТатМак эмблемасы ТатМак (TatMc) — Казанда урнашкан «тиз ризык» кафелары челтәре.
Эшчәнлек
Бүгегенге көндә ТатМаклар Казанның Волгоград, Пионерлар, Җиңү проспекты һәм Уң Як Болак урамнарында урнашкан.
Тәгъдим ителгән ризыклары: төрле пиццалар һәм төрки-татар халыклары ашлары.
(12250) 1988 TT
(12250) 1988 TT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Вестенфельд
Вестенфельд (Westenfeld) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Сьцеки (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Масиейра (Лозада)
Масиейра  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кирос (Астурия)
Кирос — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бонганъёль
Бонганъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
HD100077
HD100077 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Малое Запаточча
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стервьяжик
Стервьяжик — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вячеслав Титов
Титов Вячеслав Михайлович (11.5. 1949, БАССР‑ның Йомагуҗа районы Йомагуҗа авылы — 3.5.2010, Стәрлетамак) шәһәре, инженер-технолог.
Техник фәннәре докторы (2002).
РФ‑ның (1995) һәм БР‑ның (1991) атк. химигы, РФ‑ның мактаулы тимер юлчысы (1995). УНИ‑не тәмамлаган (1972).
1966 елдан алып Стәрлетамак шәһәре 4‑се мәктәбе укытучысы.
Строжиска
Строжиска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вячеслав Титов
1971 елдан алып цех, 1975 елдан — алмаш мастеры, 1978 елдан — цех начальнигы урынбасары, начальник, 1981 елдан — җитештерү начальнигы, 1986 елдан — фирка ком‑ты секретаре,
Строжиска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вячеслав Титов
1987-2004 елларда "Сода" ААҖ генераль директоры.
1987 елдан КПСС‑ның Стәрлетамак шәһәр комитетында 2‑се катиб.
2006-2010 елларда БДУ‑ның Стәрлетамак филиалы директоры.
Синтетик юу чаралары, кальцинирланган сода, цемент производстволарының реконструкциясе үткәрелә (коры ысул технологиясенә күчерелә); коры төзелеш катышмалары, аш тозы, химик тондырылган акбур, хлорлы кальций, карамай чыгару сәнәгате өчен карбонатлы авырайткач, кремнезем утыргычларының төрле төрләрен җитештерү оештырыла.
40‑тан күчү фәнни хезмәт, 17 уйлап табу авторы. "Русиянең иң яхшы менеджеры" дәрәҗәсе гашыйк (1999). БР Дәүләт Җыелышы—Корылтайның 1-2‑се чакырылыш депутаты. Халыклар дуслыгы (1986), Кадерле (2000) орд. м‑н бүләкләнгән.
Комаки
Комаки — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.
Перелли (коммуна)
Перелли (Perelli) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,21 км².
Комаки
Географиясе
Шәһәр территориясе 62.82 км² тәшкил итә.
Лунка-Илвей
Лунка-Илвей — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молтри (округ, Иллинойс)
Молтри — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Салливан шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 870 км² тәшкил итә.
Букава
Букава — Коры Карсун елгасы кушылдыгы. Сембер өлкәсенең Карсун районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коры Карсун елгасының уң ярыннан 6,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Матвеев вулысы
Матвеев вулысы (مەتۋى ۋولىٰسىٰ, Матвеевская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Букава
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Язба
Язба (Язба ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сен-Гиро
Сен-Гиро — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Во-сюр-Сомм
Во-сюр-Сомм — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(5124) Мураока
(5124) Мураока — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CW» саналган.
Нигъмәтулла Якупов
Нигъмәтулла Якупов (1785—?) — хәрби эшлекле. Рус-прусс-француз сугышында, 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.
Биографиясе
Нигъмәтулла Якупов (Нигмәтулла Якуп улы Юзеев) Ырынбур губернасы Бүләр вулысы (хәзерге Татарстан Республикасының Мөслим районы) Әлмәт дигән татар авылыннан. Кыр старшинасы булып хезмәт итә.
1807 елда Рус-прусс-француз сугышында катнаша.
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, 1814 елның ахырына кадәр 5-се Башкорт атлы полкы составында французларга каршы алышларда катнаша. 5-се Башкорт атлы полкы Бөгелмә өязе Карбан авылында 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан оештырыла һәм 1812 елның 29 авгусында Казан белән Чебоксар аша Түбән Новгородка бара. 15 октябрдән кенәз П. М. Волконский отрядлары составына керә, Сураж һәм Велиж калаларында урнаша. 1 ноябрьдән генерал-майор М. М. Свечин отрядлары составына керә. 1812 елның 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышларда катнаша. Ары Витебскида һәм Борисовта була. 1813 елның гыйнварында Данциг (Гданьск) ныгтмасын камауда катнаша. 1813 елның октябреннән 1814 елның апреленә кадәр Минск губернасында хезмәт итә, шул ук вакытта полкның бер өлеше Лейпциг янындагы сугышта катнаша һәм сугышлы Парижда тәмамлый.
Гаиләсе
Улы Вәлимөхәммәт (1812—?) указлы мулла була.
Коанья
Коанья — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Масиейра-да-Лиша
Географиясе
Мәйданы —.
Коанья
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гудон (Болцано)
Гудон — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гудон Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нитроглицерин
Нитроглицерин (глицерин тринитрат, тринитрин, CHONO2(CH2ONO2)2) — глицерин һәм нитрат кислоталарының катлаулы эфиры. Моляр масса 227,14; төссез ябышкак сыеклык, тыгызлыгы 1,591 г/см3 (25° да), кату температурасы 13,2°. Бензинда, суда эреми, ацетон, эфир һәм бензолда яхшы эри. Глицеринны нитрат һәм сульфат кислоталары катнашмасында этерификацияләп алына.
1846 елда италия галиме А. Собреро тарафыннан синтезланган. 19 гасырның 60—70 елларда А. Нобель тәкъдиме буенча сәнәгый масштабларда эшләп чыгарыла башланган. Бик көчле шартлаткыч матдә. Төтенсез дары, динамит эшләп чыгаруда кулланыла. Медицинада спирттагы 1% лы эретмәсе һәм таблеткасы кулланыла.
Вестхаузен (Гота)
Вестхаузен (Westhausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йомагуҗа (мәгънәләр)
Йомагуҗа — күп мәгънәле сүз.
Югары Бәяк
Югары Бәяк (Верхний Баяк) — Свердловск өлкәсенең Красноуфимск округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.