cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Видзъю
Видзъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD100679
HD100679 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гумбасо (Савона)
Гумбасо — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гумбасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Беннингтон (Айдахо)
Беннингтон  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Беннингтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рибера-де-Арриба
Рибера-де-Арриба — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якубова (Расонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Суковате
Суковате — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караһүсейинли (Арсуз)
Караһүсейинли (Karahüseyinli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Арсуз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рагнарөк
Рагнарөк, яки Рагнарёк (бор. скан. Ragnarök, Ragnarøkkr) — герман-скандинав мифологиясендә илаһларның һәм бөтен дөньяның һәлак булуы, илаһлар һәм хтоник җанварлар арасындагы соңгы сугыштан соң килә.
511 ел (б. э. к.)
511 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Сен-Жуст (Эро)
Сен-Жуст — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Кренжель (Мазовия воеводалыгы)
Кренжель  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оливейра (Амаранте)
Оливейра  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ибимахмут (Мазгирт)
Ибимахмут (İbimahmut) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Мазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Никита Михалков
Никита Михалков (Ники́та Серге́евич Михалко́в) (1945 21 октябрь, Мәскәү, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе һәм Россия актёры, кинорежиссёр, сценарист һәм продюсер, РСФСР халык артисты (1984). Россия Федерациясенең Хезмәт Каһарманы (2020).
Тәрҗемәи хәле
Никита Михалков совет гаиләсендә Мәскәүдә туган. Аның әтисе – Сергей Михалков, әнисе – Наталья Кончаловская. Олы бертуганы — Андрей Михалков-Кончаловский.
1995 елда "Кояш белән ялыкканнар" дигән фильм өчен режиссёр буларак Оскар премиясенә лаек була.
Актёр буларак "Мин Мәскәү буйлап йөрим" (режиссер Данелия), "Сибириада" (режиссер абые Андрей Михалков-Кончаловский), "Мәрхәмәтсез романс", "Ике кеше өчен вокзал", "Баскервильләр эте" фильмнарында уйнаган. 1974 елда Михалков үз беренчесе фильмын "Ят кешеләр арасында үз кеше, үз кешеләр арасында ят кеше" төшерә.
Иҗтимагый һәм сәяси карашлары
Никита Михалков монархия, консерватив карашларында нык тора. Берничә тапкыр Путинны президент постында өченче чорга калырга чакырды, шуның өчен берничә хат язып җибәрде.
Тәнкыйть
Ләкин Михалков эшчәнлеге бик тәнкыйтьләнә: 1999 елда "нацбол" тарафдарын кыйнашы өчен, канунсыз хәлдә "мигалка"ны куллану өчен, кинематографистлар Берлеге рәисе бозылулар белән итеп сайланганы өчен, аудио-видео продукциясе сатудан 1% салымын алу өчен һ.б.
Кузай вулысы
Кузай вулысы (قۇزاي (تىٰرۇيسكى, تىٰرويسكى-يۈسىٰپ) ۋولىٰسىٰ, Кузайкинская (Троицкая, Троицко-Юсуповская) волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ерыклы, Күтәмә (Казан губернасының Чистай өязе), Зәй, Акташ һәм Ырысби вулыслары белән чиктәш булган (1890). 14 торак пунктта 8199 кеше яшәгән. Октябрь инкыйлабына кадәр Троицки вулысы дип йөртелгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Акташ районына кушыла.
Садив (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теклин (Томашовский повяты)
Теклин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волькрамсхаузен
Волькрамсхаузен (Wolkramshausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паралимпия уеннары
thumb|right|300px| Паралимпия уеннары эмблемасы Парали́мпия уеннары́ (Парoли́мпия уеннары́) – физик мөмкинлекләре чикләнгән спортчылар өчен уздырылучы халыкара спорт ярышлары. Традиция буенча ярышлар Олимпия уеннарыннан соң, 1992 елдан бирле шул ук шәһәрдә уздырылалар.
Паралимпия уеннары ике төрле була: җәйге (1960 елдан бирле уздырыла) һәм кышкы (1976 елдан бирле уздырыла). Паралимпия уеннары Халыкара Паралимпия комитеты карамагы астында узалар.
Сулеюв (Свентокшиж воеводалыгы)
Сулеюв  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Паралимпия уеннары
Паралимпия уеннарында хәрәкәтләнү мөмкинчелекләре чикләнгән, ампутация кичергән, сукыр яки церебраль паралич авырулы спортчылар катнаша ала. Акыл ягыннан гарип спортчыларга Махсус Олимпия уеннары, ә ишетми торганнарга – Дефлимпия уеннары уздырыла.
Сулеюв (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паралимпия уеннары
Паралимпия төшенчәсе
“Паралимпия “ төшенчәсенең барлыкка килүе төгәл билгеле түгел. Күпчелек очракта ул сүзне параплегия һәм олимпия сүзләре кушылып барлыкка килгән дип аңлаталар, чөнки беренче уеннарда күбесенчә аяклары хәрәкәтләнми торган спортчылар катнашканнар. Әлеге аңлатма хәзерге Паралимпия уеннарына туры килми, чөнки анда башка авырулы катнашучылар да бар.
Рәсми рәвештә “паралимпия” сүзен грек теленнән παρά бәйлеге һәм Олимпия сүзенән килеп чыккан дип билгелиләр. Παρά бәйлегең мәгънәсе “якын”, “чагыштырмача” һәм Олимпия уеннарына карата параллель рәвештә уздырылуын билгели. Паралимпия төшенчәсе беренче тапкыр Төнъяк Кореяның Сеул шәһәрендә 1988 елда уздырылган ярышларда рәсми кулланышка керә.
Инвалидлар спорты тарихы
Инвалидлар спорты гасырдан артык тарихка ия. Спортның сәләмәтләндерү өчен уңай тәэсир иткәне инде XVIII-XIX гасырларда ук билгеле булган. Шуннан бирле инвалидлар спортын үстерүгә юнәлгән төрле оешмалар тәзелә. Мәсәлән, 1888 елда Берлинда саңгыраулар өчен беренче спорт клубы оеша.
Беренче һәм икенче дөнья сугышлары миллионлап кешене гарип калдыра.
XX гасырда инде спортны инвалидлар өчен сәламәтләндерү чарасы буларак кына кабул итмиләр. Аны шулай ук ял итү һәм буш вакыт уздыру чарасы буларак та кабул итә башлыйлар. Спорт белән шөгыльләнүдә ярышу теләге дә арта бара. 1948 елда Лондонда узган Олимпия уеннарына багышлап Сток-Мандевиль уеннары (Stoke Mandeville Games) (хастаханә исеме буенча) үткәрелә. Әлеге уеннарда инвалид коляскада йөрүче спортчылар катнаша. Чараны профессор Сток-Мандевиль хастаханәсе эшчесе Людвиг Гуттман оештыра. 1952 елда Стоук Мандевилль уеннары кабат уздырылына һәм аларда британиялеләрдән башка Нидерландлардан да спортчылар катнаша. Ә бу исә ярышларның халыкара спорт чарасына әйләнүе турында сөйли. Уеннарның рәсми атамасы – Халыкара инвалид коляскада йөрүче спортчылар уеннары (World Wheelchair Games). Әлеге уеннар Паралимпия уеннарын прообразы ролен үти.
1989 елда Халыкара Паралимпия комитеты (International Paralympic Committee (IPC)) төзелә.
Беренче Паралимпия уеннары 1960 елда Румда уза. Ул чарада 23 илдән килгән 400 спортчы катнаша. Чагыштырыр өчен: Сидней 2000: 123 илдән 4 меңгә якын спортчы.
1976 елда Швециядә беренче кышкы Паралимпия уеннары уздырыла.
Ярышларның бүленүе
Паралимпия уеннарында катнашучы спортчыларның төрле яктан инвалид була алуына карап, ярышлар алты категориягә бүленә: Спорт төренә карап бу категорияләр өстәмә рәвештә берничә төргә бүленә. Бу бүленү спортчыларның допинг куллануга чик кую максаты белән дә кулланылына.
Паралимпия уеннары атрибутлары
thumb|right|250px| Паралимпия байрагы
Паралимпия эмблемасы
Паралимпия уеннарының эмблемасы күпчелек илләрнең байракларында очраучы кызыл, зәңгәр һәм яшел төсләрдән тора. Төсләрнең һәрберсе Agito (латинча “Мин хәрәкәтләнәм”) формасында. Өч Agito уртак нокта тирәли түгәрәкләнә һәм Җир шарының барлык нокталарыннанспортчыларның катнаша алуын билгели.
Паралимпия девизы
Паралимпия уеннарының девизы: “Җан хәрәкәттә” (Spirit in Motion).
Паралимпия гимны
Паралимпия уеннарының гимны булып Тьери Дарнисның "Hymn de l'Avenir" ягъни “Киләчәк гимны” тора. Гимн беренче тапкыр рәсми рәвештә 1996 елның уеннары ачылышы вакытында яңгырый.
Уеннар ачу тантанасы
Паралимпия уеннары ачылу тантанасы вакытында төрле чаралар уза. Гадәттә тантана ярышларны уздыручы илнең байрагын күтәрүдән һәм милли гимнын уйнатудан башлана. Уеннарны уздыручы ил халыкларының гореф-гадәтләрен һәм мәдәниятен яктыртучы җырлы, биюле, музыкаль театральләштерелгән тамаша күрсәтеленә.
Тамашадан соң стадионга илләре буенча төркемнәргә бүленеп спортчылар чыга. Күпчелек очракта атлетларның чыгуы уеннарны уздыручы илнең дәүләт теленең алфавит тәртибе буенча бара. Ярышларны уздыручы илнең төркеме иң соңгы чыга.
Шуннан соң сәхнәдән уеннарның рәсми ачылышы турында сүзләр яңгырый һәм стадионга Паралимпия факелы керә. Уеннарны уздыручы илнең спортчысы факелдан махсус кәсәдә ут яндыргач, уеннар ачык, дип игълан ителә.
Уеннар ябу тантанасы
Паралимпия уеннарының ябылу тантанасы барлык ярышларның тәмамлануыннан соң уза. Уеннар ябылганда стадионга катнашкан илләрнең байраклары чыгарылына, шуннан соң илләр буенча бүленмичә барлык катнашкан спортчылар чыга. Паралимпия байрагы төшерелә. Уеннар рәсми рәвештә тәмам дип игълан ителгәч, Паралимпия утын сүнә.
Бу мәҗбүри чаралар узгач, киләсе уеннар уздыручы ил үзенең гореф-гадәтләрен яктыртучы кыска театральләштерелгән тамаша күрсәтә.
Медальләр тапшыру
Җиңүчеләргә медальләр һәрбер ярышларның тәмамлануына бирелә. Гадәттә беренче, икенче һәм өченче урын яулаган спортчылар махсус пьедесталга басып бүләкләнәләр. Медальләр тапшырылгач, җиңүче спортчыларның дәүләт байраклары күтәрелә һәм алтын медаль алган спортчы иленең гимны яңгырый. Медальләр белән бүләкләү тантанасы ярышлар тәмамланган көнне үк уздырыла алмаса, ахыр чиктә бер көн соңрак узарга мөмкин.
Малыя Бялевичы
Малыя Бялевичы (Малыя Бялевічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кренцково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Елховка (Барыш кушылдыгы)
Елховка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсенең Барыш районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барыш елгасының сул ярыннан 213 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стивенсон (округ, Иллинойс)
Стивенсон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фрипорт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1462 км² тәшкил итә.
Визуввис
Визуввис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Андрюшкина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Гвианкур-сюр-Нуа
Гвианкур-сюр-Нуа — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
(12274) 1990 UJ1
(12274) 1990 UJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 19 октябрендә Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UJ1» саналган.
Гумено (Реҗо ди Калабрия)
Гумено — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гумено Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Альма (Арканзас)
Альма  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Альма шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риоса
Риоса — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ключи (Норлат районы)
Ключи — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.
Почта индексы — 423041.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
512 ел (б. э. к.)
512 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Оливейра-ду-Дору (Вила-Нова-де-Гайа)
Оливейра-ду-Дору  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Нокомис (Флорида)
Нокомис  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нокомис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малу (коммуна)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перриньи-ле-Дижон
Перриньи-ле-Дижон (Perrigny-lès-Dijon) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шенов кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.71 км².
Якубова (Сенненский районы)
Якубова (Якубова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сигурд (Юта)
Сигурд  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теклинув (Лодзь воеводалыгы)
Теклинув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Колбивци
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сулистрова
Сулистрова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Боевка
Югары Боевка (Верхняя Боевка) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), татарлар (3%).
Бланчард (Айдахо)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крери (Мазовия воеводалыгы)
Крери  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нгарка-Марета-Яха (Ясавэй-Яха кушылдыгы)
Нгарка-Марета-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ясавэй-Яха елгасының уң ярыннан 165 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олу
Олу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Кумашка
Кумашка (Кăмаша разъезчĕ, Кумашка) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — разъезд (федераль классификатор буенча).
HD100692
HD100692 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кумашка
Почта индексы — 429102. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250830004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002100. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
HD100692
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кумашка
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (73,33%), руслар (36,67%).
HD100692
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сен-Илер-де-Бовуар
Сен-Илер-де-Бовуар — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Караһүюк (Суруч)
Караһүюк (Karahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кармак (журнал)
Кармак, Крючок — 1915-1917 елларда Ырынбурда татар телендә нәшер ителгән әдәби-сәяси, сатирик-көлкеле рәсемле басма (журнал). Нәшер итүчесе — М.Г. Мәрҗани (Мәхмүт Галәү).
Барселона (футбол клубы, Барселона)
«Барсело́на» (исп. һәм кат. Futbol Club Barcelona) футбол клубы — Барселона шәһәренең спорт оешмасы. Испаниянең Премьер Лигасында уйный. Дөньяның иң көчле, танылган, мәшһүр такымнарның берсе.
1899 елда нигезләнгән, Каталония символына әйләнгән, шуңа күрә Барселона шигаре: "Такымга караганда күбрәк" (Més que un club ).
Испания югары дивизионнан китмәгән өч такымның берсе.
Салас (Испания)
Салас — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вольсборн
Вольсборн (Wohlsborn) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Барселона (футбол клубы, Барселона)
Өй стадионы - мәшһүр "Камп Ноу" - Аурупада иң сыйдырышлы стадион - 	99 354 кеше. Нәкъ монда 2009 елда Казан такымы Рубин җиңелмәс Барселона такымын 2:1 исәбе белән җиңә. Ләкин Рубинга җиңелүгә карамастан, нәкъ 2009 елда Барселона уникаль казанышка ирешә: барлык мөмкин булган ярышларда җиңә: Испания чемпионаты, Кубогы, Суперкубогы, Чемпионнар лигасы, УЕФА Суперкубогы, Такымнар дөнья чемпионаты.
Вольсборн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барселона (футбол клубы, Барселона)
2014 елдан баш тренеры - Луис Энрике.
(12275) Marcelgoffin
(12275) Marcelgoffin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VS5» саналган.
Гуния Алта (Торино)
Гуния Алта — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуния Алта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Суликув (Свентокшиж воеводалыгы)
Суликув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гуния Алта (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Барселона
Барселона — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малыя Васильки
Малыя Васильки (Малыя Васількі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Язикәү вулысы
Язикәү вулысы (يەزىكەو ۋولىٰسىٰ, Языковская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Әхмәт, Бәшенде-Останкау, Нөркәй, Әлмәт-Мулла, Яңа Ыспас һәм Зәй вулыслары белән чиктәш булган (1890). 16 торак пунктта 8985 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Тазуэлл (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1827 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1681 км² тәшкил итә.
Гедекур
Гедекур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Ибишкөй (Акьяка)
Ибишкөй (İbişköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Акьяка илчесенә караган бер авыл (köy).
Визуввож
Визуввож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нырес елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5146) Моива
Тарихы
1992 елның 28 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 BP» саналган.
Теклюв
Теклюв — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Садова (Долж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Креси (Мазовия воеводалыгы)
Креси  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сурмачивка (Карпатасты воеводалыгы)
Сурмачивка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малу-ку-Флори (коммуна)
Малу-ку-Флори — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тау системасы
Тау системасы (горная система) — геоморфологик берәмлек, гомуми генезисы һәм геологик үзгәрешләр тарихы буенча берләшкән тау сыртлары җыелмасы. Тау системасы, Урал таулары кебек, аерым да урнашырга, яки, тау системасы кебек, тау иленә берләшергә дә мөмкин. Соңгылары табигатьтә күбрәк очрый.
Үзенчәлеге
Тау системасын, гомумән алганда, тау сыртлары, тау массивлары, таулыклар, ике тау арасы иңкүлекләре, үзәннәр хасил итә.
Бер тау системасы эчендә, кагыйдә буларак, тауларның бер генә төре: я җыерчыклы таулар, я вулкан таулары, я кантарлы (блоклы) таулар гына була ала.
Аркадельфия (Арканзас)
Аркадельфия  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аркадельфия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макушино районы
Макушино районы (Макушинский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Тарих
Район 1923 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963 елда юкка чыгарылган, 1964 елда кире кайтарылган.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (88,8%), казакълар (8%).
Административ бүленеш
Макушино районы составына 1 шәһәр һәм 18 авыл җирлеге керә.
Вольфершвенда
Вольфершвенда (Wolferschwenda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орден (Лозада)
Орден  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кармак (мәгънәләр)
Кармак — күп мәгънәле сүз. Борынгы төрки «кармау», «карбау» («тоту, эләктереп алу») сүзеннән. Татарча Википедиядә әлеге сүзне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Нгарка-Сэври-Яха
Нгарка-Сэври-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Якубова (Шаркавшчынский районы)
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Шаркавшчына гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Североморск
Североморск (Североморск) — Россия Федерациясенең Мурманск өлкәсендә урнашкан шәһәр. Россиянең Төньяк флоты штабының урнашкан урыны.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1948 елдан, шәһәр статусын 1951 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (84,6%), украиннар (8,9%), белоруслар (2,0%).
Норт-Бруксвилл (Флорида)
Норт-Бруксвилл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Бруксвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12276) IJzer
(12276) IJzer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WW1» саналган.
Сан-Мартин-дель-Рей-Аурелио
Сан-Мартин-дель-Рей-Аурелио — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перриньи-сюр-л’Оньон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18.92 км².
Сулиславице (Свентокшиж воеводалыгы)
Сулиславице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урман Кырышкысы
Урман Кырышкысы (Вăрман Кăрăшка, Лесные Крышки) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429907. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241872004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600005600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Гуньяно (Лоди)
Гуньяно — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Отейру-Майор
Географиясе
Мәйданы —.
Владимир Сушков
Влади́мир Сушко́в Фё́дор улы – Саранск шәһәренең башлыгы.
Биография
1960 елның 27 май көнендә Краснослободск районының Рус Маскино авылында туа.
Мордовия дәүләт университетының тезү (1982 елда) һәм экономика (1998 елда) факультетларын, Түбән Новгород иҗтимаги сәяси институтын (1992 елда) тәмамлый.
1982 елдан – "Мордовколхозстрой" тезү комбинатында мастер, олы геодезист;
1983 елдан – инструктор;
1987 елдан – Мордовия комсомол обком отделын җитәкли;
1990 елдан – МССР Министр Советының баш специалисты;
1992 елдан – Мордовия республикасының имущество фондының эшләрен җитәкли;
1995 елдан – хуҗалык управление башлыгы,
Криниця (Мазовия воеводалыгы)
Криниця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Владимир Сушков
Биография
2003 елдан – Саранск шәһәренең башлыгы;
2006 елдан – Саранск шәһәр районының җитәкчесе.
2012 елдан – Мордовия республикасы хөкүмәте рәисе.
Тихорецк
Тихорецк (Тихорецк) — Краснодар краенда урнашкан шәһәр, Тихорецк районының админстратив үзәге.
Тарих
1874 елда Тихорецкая станциясе янындагы бер үк исемле утар (хутор) буларак нигезләнә.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 94,0%, украиннар — 2,0%, әрмәннәр — 1,5%.
Икътисад
Машиналар төзү заводы, нефть-газны эшкәртә торган җиһазланы җитештерү заводы, азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре, тегү фабрикасы.
Колиняни
Колиняни — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сен-Клеман-де-Ривьер
Сен-Клеман-де-Ривьер — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Иванырс
Иванырс — Сыры елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының уң ярыннан 552 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD100809
HD100809 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гарәп аты
Гарәп аты (حصان عربي хисар ‘әрәби) — борынгы менге атлар токымы. Асыл атлар токымнарыннан берсе. Гарәп ярымутравында китереп чыгарылган. Төсе бүз, туры һәм җирән. Атлар зур түгел, җилкә биеклеге 151–153, гәүдә кыек озынлыгы 152–153, күкрәк колачы 177–179, уч колачы 18,5–19,5 см. Талымсыз, ерак араларда чыдам атлар. Элек Советлар Берлегендә иң югары йөгереклек: 1000 м — 1 мин 8 с, 1600 м — 1 мин 48,8 с, 2400 м — 2 мин 41 с, 4000 м — 4 мин 42,3 с. Гарәп атын Карпатлар, Кавказ, Урта Азия җирле токымнарын яхшырту өчен кулланалар. Гарәп атын асыл менге атны, орлов юртагын һәм башка токымнарны китереп чыгарганда кулланганнар.
(5147) Маруяма
(5147) Маруяма — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Малыя Вугляны
Малыя Вугляны (Малыя Вугляны ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Теодозюв (Равский повяты)
Теодозюв  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караһүюк (Акөрен)
Караһүюк (Karahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акөрен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Малу-Маре (коммуна)
Малу-Маре — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гербиньи
Гербиньи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Юнион (округ, Иллинойс)
Юнион — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джонсборо шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1071 км² тәшкил итә.
Винтик Шор
Винтик Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Созьва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эдуард Матросов
Эдуард Хәмит улы Матросов (Туган — Рәфкать Хәмит улы Бикбулатов, 1944 елның 12 августы, Токаревка авылы, Тельман районы, Караганда өлкәсе, Казакъ ССР, ССРБ) — совет боксчысы, Совет һәм Казахстан тренеры, ССРБ спорт мастеры. Казакъ ССР ың атказанган тренеры, Казакъстан Республикасының атказанган тренеры, Караганда шәһәренең мактаулы гражданины.
Биография
1944 елда Караганда өлкәсенең Токаревка авылында ЭЭХК хезмәткәре Хәмит Шакир улы Бекбулатов һәм укытучы Зәйнәб гаиләсендә туа. Милләте буенча татар. Эдуард Матросовның әтисе үз эшчәнлеге буенча ССРБның төрле шәһәрләрендә хезмәт итә. Соңгысы Караганда (Караганда өлкәсе буенча УНКВД) була, аннан ул Бөек Ватан сугышы фронтына алына, анда хәбәрсез югала. Бабасы — Шакир Хәсән улы Бикбулатов, 1 нче гильдия сәүдәгәре, Бишкәкта иң байларның берсе була. 1920 еллар ахырында үтерелә.
Бикбулатов гаиләсе эбисе янына Сембер өлкәсенә күчеп килә, соңыннан Карагандага әйләнеп кайта.
Балачакта Рәфкат исемен Эдуардка алыштыра, ә Куйбышев суворов училищесына укырга керер алдыннан Бикбулатов фамилиясен Матросовка алыштыра. Училищеда белем алган вакытта җиңел атлетика һәм бокс белән һәвәсләнә башлый. 1962 елда Суворов училищесын тәмамлап, Карагандага кайта.
Карагандада 38 нче шахтага проходчик булып эшкә урнаша. Параллель рәвештә тренер Николай Ли белән бокс белән шөгыльләнә, аның җитәкчелегендә, «Трудовые резервы» чемпионы булып, ССРБ спорт мастеры нормативын үти.
1964 елда Караганда политехника институтына укырга керә, әмма беренче семестрдан соң Караганда педагогика институтының (хәзер Карагандинский дәүләт университетының бер өлеше) физик тәрбия факультетына күчә.
1968 елда ССРБ Кораллы көчләре сафларына алына. Хезмәтне Алматы спортротасында уза. Бокс буенча Урта Азия хәрби округы чемпионы. Армиядән соң тренер булырга теләгән.
1970—1985 елларда «Енбек» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбенең һәм югары спорт осталыгы мәктәбендә Караганда өлкәсе җыелма командасының өлкән тренеры булып эшли. Параллель рәвештә «Индустриаль Караганда» өлкә газетасының штаттан тыш хәбәрчесе була.
Сидар-Форт (Юта)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Эдуард Матросов
Биография
1985—89 елларда — Көньяк Кореяның Сеул шәһәрендәге 1988 елгы Олимпия уеннарында чыгыш ясарга әзерләнгән бокс буенча Камерун Республикасы җыелма командасының консультанты, милли тренеры. Контракт ахырында бу постны җыелма команданың техник директоры вазыйфасы белән бергә алып бара.
Сидар-Форт (Юта)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красномайский
Красномайский — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.
Эдуард Матросов
Биография
2002 елның 1 декабреннән бокс буенча Караганда өлкә балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбендә тренер-укытучы булып эшли.
Красномайский
Халык саны — 143 тирәсендә. Почта индексы — 423017.
Эдуард Матросов
Гаилә
Өйләнгән. Хатыны — Галина Ивановна, табиб. Уллары — Игорь һәм Ренат, бизнесменнар.
Красномайский
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Мәзәк
Мәзәк — борынгы заманнарда ук туып, безнең көннәрдә дә актив яши һәм үсә торган жанр. Аның төп идея-эстетик кыйммәте тормыштагы төрле тискәре күренешләрне сатира-юмор ярдәмендә фаш кылуы, әдәп-әхлак нормаларын ныгытуга, кешеләрдә, бигрәк тә яшь буында югары рухи сыйфатлар тәрбияләүгә ярдәм итүе белән билгеләнә.
Октябрь инкыйлабына кадәр мәзәк сүзе урынына күбрәк гарәп «латифа» (үткен сүз, шаярту) сүзе кулланылган.
Падронелу
Падронелу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шамил Шәйдуллин (мәгънәләр)
Шамил Шәйдуллин — татарча исем, фамилия.
Сан-Мартин-де-Оскос
Сан-Мартин-де-Оскос — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Шамил Шәйдуллин (мәгънәләр)
Татарча Википедиядә әлеге исем-фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Сан-Мартин-де-Оскос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якубянцы
Якубянцы (Якубянцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Югары Иленка (Байкалово районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Вольфмансхаузен
Вольфмансхаузен (Wolfmannshausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саранск
Сара́нск (Саранош, Саран ош) – 🇷🇺 шәhәре, Мордовия Республикасының башкаласы.
Халык саны — 297 425 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 324 981 кеше.
География
Шәhәр Инсар елганың сул ягында, Мәскәүдән 642 километр көчыгыштарак урнашкан.
Климат — уртача континеталь, гыйварның урта температурасы — -11°С, июльнең урта температурасы — +19°С; явымнар саны — ел эчендә 500 мм.
Куйбышев тимер юлының Саранск станциясе. Шәһәр аша Р158 (Түбән Новгород — Арзамас — Пенза — Сарытау), Р178 (Саранск — Сембер), Р179 (Саранск — Рузай — Инсар), Р180 (Саранск — Краснослободск — М5 «Урал» автоюлы) автоюллар узалар.
Саранск аэропорты.
Тарих
70px|thumb|left|Саранск гербы ([[1781)]] 65px|thumb|left|Саранск гербы ([[1967—1994)]] Саранск 1641 елда Россиянең көньяк-көнчыгыш чикләрендә крепость буларак нигезләнә.
1651 елдан — Саранск өязе үзәге.
1708-1709 елда — Азов губернасы составында, 1709—1719 еллдарда — Әстерхан губернасы, 1719—1780 елларда — Казан губернасы составында.
1780 елда шәһәр статусын ала һәм өяз белән Пенза калгайлыгы составына кертелә.
1856 елда Саранскта 16 чиркәү, 1525 йорт һәм 54 лавка (кибет) булган.
1893 елда шәһәр аша Мәскәү—Сасово—Канаш—Казан тимер юлы төзелә.
1917 елның декабрендә шәһәрдә совет хакимияте урнаштырыла; Ватандашлар сугышы вакытында Саранскка Башкорт АССР-ының ревкомы эвакуацияләнә.
1958 елда Саранск составына Посоп авылы кертелә.
2012 елда Саранск 2018 елдагы футбол буенча дөнья чемпионаты матчлары кабул итүче шәһәрләр исемлегенә кертелә.
Халык
Саранск – күп милләтле шәһәр. Шәһәрлеләр арасында төп халыклар булып руслар – 70,98%, мордва – 21,20% һәм татарлар – 5,41% дип санала.
Икътисад
Сәнәгатьнең төп тармаклары:
Мәгариф
Шәһәрдә 67 мәктәпкәчә мәгариф учреждениясе, 50 мәктәпкәчә мәгариф учреждениясе һәм 7 өстәмә белем бирү учреждениясе эшли.
Югары уку йортлары
һ. б. югары уку йортлары
Мәдәният
200px|thumb|right|Музыка театры
Садова-Веке
Садова-Веке — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нгарка-Хасуй-Яха
Нгарка-Хасуй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пухуча-Яха елгасының уң ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кринки (Мазовия воеводалыгы)
Кринки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аткинс (Арканзас)
Аткинс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аткинс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулишув (Келецкий повяты)
Сулишув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сурова (Карпатасты воеводалыгы)
Сурова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Äsğät Ğalimcanov
Äsğät Ğalimcanov (1936-2016) - Tatarstannıñ mäşhür xäyriäçese. Tatarstan, Başqortstan, Rusiä törle töbäkläre, Ärmänstan balalarına küp büläklär tapşırğan. Balalar yortlarına 75 artıq avtobus büläk itkän.
Tärcemäi xäle
1936 yılda Apas rayonı, Bolın-Balıqçı awılında ğadi krestian ğailädä tuğan.