cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Григорий Спиридов
Җидееллык сугыш
Җидееллык сугышта (1756-1763) катнаша. «Андрей Первозванный» карабының капитаны. 1761 елның 29 августында полковник Г. Спиридов 2 меңлек диңгез десанты белән Пруссиянең Балтыйк диңгезендәге Кольберг кирмәненең төп батареясына һөҗүм итә. Бәрелеш бер атна бара. 1761 елның 7 сентябрендә батарея яулана, кирмән бирелә. Җидееллык сугышта күрсәткән батырлыгы өчен контр-адмирал дәрәҗәсе бирелә, Кронштадт портының баш командиры итеп билгеләнә. Екатерина II нең флотны яңарту буенча диңгез комиссиясе әгъзасы. 5-6 ел эчендә флот яңартыла. 1764 елдан контр-адмирал, 1768 елдан – адмирал.
Рус-төрек сугышы
Рус-төрек сугышында (1768-1774) катнаша. Россиянең Балтика флоты караблары Урта диңгезгә һәм Эгей диңгезенә килә. Екатерина II гомуми җитәкче итеп генерал-аншеф А.Г. Орловны, флот башлыгы итеп адмирал Г. Спиридовны билгели. «Архипелаг экспедициясе»нең максаты — Балкан ярымутравындагы грек һәм славян халыкларының төрекләргә каршы азатлык көрәшенә ярдәм итү була. Беренче эшелонда 2 эскадра бара. Г. Спиридов эскадрасы Пелопонес (Морея) ярымутравында хәрәкәт итәргә тиеш була. 7 линия карабы, фрегат, бомбардир карабы, 2 меңле десант утырган 7 көймә. Джон Эльфинстон эскадрасында 3 линия карабы, 2 фрегат, 4 ярдәмче көймә. Диңгез сәяхәте озын һәм катлаулы була. Балтыйк диңгезе, Каттегат һәм Скагеррак бугазлары, Төньяк диңгез, Англия каналы, Бискай култыгы, Гибралтар бугазы, Урта диңгез маршруты буенча 4,5 мең миль араны 3 ай ярымда (1769 елның август-ноябренда) үтәләр. А.Г. Орлов баш күтәрүчеләрнең көчләрен дөрес күз алламаган: алар бик көчсез һәм оешмаган булып чыга. Үз көчләре белән хәрәкәт итеп, 1770 елның 17 февралендә Россия караблары Витула портын ала. Март-апрельдә төрек Наварин кирмәне яулана.
Чесма сугышы
Бәрелешне коры җирдән диңгезгә күчерәләр. Россия флоты төрек флотын Эгей диңгезендә, Хиос бугазында очрата. 2 зур бәрелеш була: 24 июньдә Хиос бугазында, 26 июньдә Чесма сугышы. Россия флотында көчләр ике тапкыр кимрәк була: 9 линия карабы (Төркия флотында 16), 3 фрегат (Төркия флотында 6 фрегат), 17 ярдәмче караб (Төркия флотында 50) була. Адмирал Спиридов шундук һөҗүм итәргә кара итә. Кильватер колоннасы белән дошманга мөмкин кадәр якынаю, берьюлы сул якка борылу һәм дошманның үзәк авангардын бердәм артиллерия утына тоту планы барып чыга. Төрек флоты Чесма бухтасына чигенә. Адмирал Спиридов төнлә һөҗүм итәргә карар итә. Россия караблары яндыргыч брандера бомбалары куллана. Төрек карабларына һәм яр буе батареяларына берьюлы ут ява. Төркия флоты (15 линия карабы, 6 фрегат) янып бетә, 1 караб кулга төшерелә. 11 мең төрек гаскәрие һәлак була. Россия флоты югалтулары билгесез. Чесмадагы җиңүне адмирал Спиридов оештыра, ләкин барлык мәртәбә Екатерина II нең сөеклесе А.Г. Орловка эләгә: 1 дәрәҗә Изге Георгий ордены һәм «Чесмалы» титулы, ә Спиридовка Андрей Первозванный ордены бирелә. А.Г. Орлов Спиридовның, Дарданелл бугазы аша үтеп, Истанбулга һөҗүм итү тәкъдимен хупламый. Россия флоты Кара диңгез яр буйларында иркен хәрәкәт итеп, Төркияне көчсезләндерә, коры җирдә А.М. Голицин, Пётр Румянцев, Александр Суворовның җиңүләре белән бергә аны капитуляция ясарга мәҗбүр итә. 1774 елның 10 июлендә Көчек-Кайнарҗы килешүе имзалана. Россия Азак, Керич, Яңакала, Кинбурнны, Днепр һәм Буг арасындагы җирләрне куша. Кырым Төркиядән бәйсез дип игълан ителә. Россия Кара диңгезгә чыгу юлына ия була. 1773 елның 5 июнендә Екатерина II Спиридовны отставкага җибәрә.
Россия флотындагы урыны
Россия флот башлыкларының күренеклесе. Диңгез бәрелешләрендә һөҗүм итүнең яңа, билгеле булмаган ысулларын куллануны кертә. Г. Спиридов дошманның көчле һәм көчсез якларын алдан уйлап, көтмәгәндә һөҗүм итүне алга сөрә. Артиллерия утын оста файдалана.
Tatarstan rayonnarı
Tatarstan rayonnarı:
A
Alabuğa rayonı – Alekseyevski rayonı – Apas rayonı – Aqsubay rayonı – Aqtanış rayonı – Arça rayonı
Ä
Ägerce rayonı – Älki rayonı – Älmät rayonı – Ätnä rayonı
B
Baltaç rayonı – Balıq Bistäse rayonı – Bawlı rayonı – Biektaw rayonı – Bögelmä rayonı – Bua rayonı
Ç
Çirmeşän rayonı – Çístay rayonı – Çüpräle rayonı
K
Kama Tamağı rayonı - Kukmara rayonı
L
Layış rayonı – Leninogorsk rayonı
M
Mamadış rayonı – Mendeleyev rayonı – Minzälä rayonı – Möslim rayonı
N
Nurlat rayonı (1997.gä qädär Öktäber)
P
Piträç rayonı
Q
Quqmara rayonı – Qaybıç rayonı
S
Saba rayonı – Sarman rayonı – Spassk rayonı (1991. qädär Kuybışev)
T
Täteş rayonı – Teläçe rayonı - Tuqay rayonı – Tübän Kama rayonı
Y
Yaña Çişmä rayonı – Yäşel Üzän rayonı – Yuğarı Oslan rayonı – Yutazı rayonı
Z
Zäy rayonı
Җумһуриет (Чумра)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глиги
Глиги — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Афзал Шамов музее
Беренче мәктәп музейлары.
Беренче мәктәп музейлары кайчан барлыкка килә соң? Тарихка күз салыйк әле. 1708 елда Петр I заманында Россия административ берәмлекләргә – губернияларга бүленә. Казан да губерния үзәге була, сәяси, иҗтимагый һәм мәдәни тормышта зур роль уйный. 1758 елның 21 нче июлендә Казанда беренче император гимназиясе ачу турында карар кабул ителә. Бу гимназиядә беренче җәмәгать музее да эшли башлый.
XX гасыр башларында мәгариф музейлары нинди була соң? Алар өч төрлегә бүленә. Мәктәп музейлары уку-укыту кабинетын хәтерләтеп оеша. 1913 елда Казан мәктәбендә музей оештырган укытучы: “Бу – әйберләр склады түгел, мәктәп тормышын чагылдырган тарихи учак”,- дип язып калдырган.
1919 елда нәшер ителгән брошюрада “Документ һәм кәгазьләрне туплап саклау өчен укытучыга бирергә” дигән 3нче пункт бар. 1919 нчы елны Петроград та узган Беренче Бөтенроссия музей конференциясендә мәгарифнең халык комиссары Луначарский музейларның максатын билгели. “Музей – даһи эш. Халык мәгърифәтендә тотрыклы пункт. Музейны тулыландыру өчен укучылар һәм укытучылар эзләнү һәм саклау эше алып барырга тиешләр”, - ди. Сәнгать оешмалары тарихын күрсәтү идеясен Максим Горький да яклап чыга.
1940 нчы елларда мәктәп музейлары эшчәнлеге аз өйрәнелгән тема. Бөек Ватан сугышы чорында туган якны өйрәнү мәсьәләсе икенче планга күчә. Бу дәһшәтле чорда музейларда тупланган экспонатларны саклау мөһимрәк бурыч булып тора”, - дип күрсәтелә бу документта.
Афзал Шамов музее.
Үз халкын таныткан кешеләр турында сүз алып барганда, мин танылган шәхес, Афзал ага Шамов турында, дөресрәге аның музее турында сөйләп китмәкче булам.
Мәктәп музейларын оештыру бүген дә туган якны өйрәнү эшенең кирәклеген күрсәтә, укучыларның активлыгын үстерә. Шул максатны күз алдында тотып, Зеленодол районының Татар Танае у рта белем бирү мәктәбендә 2001 нче елның 3 мартында авылдашыбыз, күренекле язучы, җәмәгать эшлеклесе Афзал Шамов музее ачылды. 1991елдан мәктәп аның исемен йөртә. А.Шамовның үз сүзләре белән әйткәндә: “Халык үзенең батыр улларын онытмый. Беркем дә, бернәрсә дә онытылмый. Барысы да хәтердә, барысы да күңелдә, барысы да йөрәктә”. Күренекле язучы, Афзал ага Шамовның замандашы Габдрахман Әпсәләмов сүзләре белән әйтсәк: “ Ак чәчле, күркәм йөзле, тыныч табигатьле Афзал ага Шамов безнең әдәбиятның түренә яшенең өлкәнлеге, талантлы әдәби әсәрләр язганы өчен генә түгел, бәлки кешелек сыйфатлары өчен дә менеп утырды.” Мин бу сүзләр белән килешәм: күренекле авылдашыбызның тормыш юлы да, ул тудырган әдәби геройлар да өйрәнүгә, үрнәк алуга лаеклы”.
Музей мәктәпнең зур бер бүлмәсен  алып тора. Анда язучының зур портреты, стеналарга ул әйткән сүзләр язылган. Музей экспонатларга бик бай. Аны оештыруда мәктәп коллективы, язучының туганнары, бигрәк тә кызы Әлфия искиткеч зур тырышлык күрсәтте. Афзал Шамовның фотолары, үзе язган һәм тәрҗемә иткән китаплары, орден - медальләре, кием-салымнары барысы да бөртекләп җыелган, зәвык белән урнаштырылган.
А.Шамов музее укыту һәм тәрбия эшендә укучыларда якташыбыз белән горурлану уяту, язучының иҗатына, туган җиргә, туган телгә мәхәббәт тәрбияләү, гражданлык һәм патриотлык хисләре тәрбияләүдә зур урын алып тора.
Музей бүлекләре.
Музей 6 бүлектән тора. “Балачак сәхифәләре” дигән беренче бүлектә язучының белем баскычлары  - 6 яшендә авыл мәзинендә, аннары Бузай, Олы Өтәк, Танай авыллары мәдрәсәләрендә, рус авылы Кулабердино мәктәбендә бер, Акъегет авылындагы русча-татарча мәктәптә татарча дүрт һәм русча өч сыйныф белем алуы, сигезенче сыйныфны Казандагы “Касыймия” мәдрәсәсендә укуы турында әйтелә.
1922-1925 елларда А.Шамов КДУ рабфагында укый, бер үк вакытта Г.Тукай исемендәге ятим балалар йортында клуб мөдире һәм укытучы-тәрбияче булып эшли, кичләрен Татарстан Мәгариф оешмасы каршындагы зурлар мәктәбендә укыта.
1926 нчы елда ул Беренче Мәскәү Дәүләт университетының әдәбият һәм сәнгать факультетына укырга керә.“Иҗат адымнары” дигән бүлектә Афзал Шамовның язучылык белән бәйле эшчәнлеге чагылдырыла.Төрле елларда язылган, XX йөз татар әдәбиятының сәнгатьчә югары дәрәҗәдә эшләнгән әсәрләре урын алган.
Язучы татар халык иҗатын һәм язма әдәби мирасны өйрәнү-барлау, аларны бастырып чыгару буенча да зур, әһәмиятле гыйльми эшләр башкарган һәм ул хезмәтләр дә биредә урын алган.
А.Шамов – әдәби тәрҗемә остасы. Аның тәрҗемәсендә татар укучылары дөнья, рус классикасының, совет чоры рус язучыларының бик күп әсәрләре белән танышырга мөмкин.
“Сугыш юллары буйлап” бүлегендә Афзал Шамовның сугышта хәрби корреспондент булып, “Алга, дошман өстенә” һәм “Суворовча кысрыклау” исемле газеталарда басылган мәкаләләре, фельетоннары урын алды. Шулай ук кызы Әлфия апа Шамова әтисенең сугышта күрсәткән батырлыклары һәм авылдашы Әсгать Гатауллин белән фронтта очрашуын истәлекләрендә яңарта.
Ватан сугышы чорындагы батырлыклары һәм әдәби иҗат өлкәсендәге фидакарь хезмәтләре өчен А. Шамов Кызыл Йолдыз (1944), Хезмәт Кызыл Байрагы (1957), Октябрь Революциясе (1971), Икенче дәрәҗә Ватан сугышы (1985) орденнары һәм 16 медаль белән бүләкләнә.
Афзал Шамов - бөек шәхес.
Була шундый шәхесләр, аларның гомере, кылган гамәлләре, бөтен язмышлары кайта-кайта уйландыра, сокландыра,тирән хөрмәт уята. Афзал ага Шамов узган юл да шундый авыр юл, мактаулы юл. Һәрбер елы аерым сөйләүгә, өйрәнүгә лаеклы матур, сокландыргыч гомер. Күренекле татар әдибе, җәмәгать эшлеклесе Афзал ага Шамовның фидакарь тормышы яшь буынны янып яшәргә, бөек идеаллар өчен куркусыз көрәшергә чакыра, матур киләчәк өчен җиң сызганып эшләргә өнди.
Еленка (Дзятлавский районы)
Еленка  (Еленка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Майлс (Техас)
Майлс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Майлс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Каменка (Агыйдел кушылдыгы)
Кече Каменка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Агыйдел елгасының сул ярына тамагыннан 74 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лез-Аттак
Лез-Аттак — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Креголище
Креголище — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Нягра (Сучава)
Нягра — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кремберк
Кремберк — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Потопи
Потопи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вест-Пивайн (Оклахома)
Вест-Пивайн  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вест-Пивайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волча-Велика (Диңгез буе воеводалыгы)
Волча-Велика  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маркелсбург (Пенсильвания)
Маркелсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шайхы (авыл)
Шайхы (Шайхы) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
UBAP1
UBAP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Николаевка (Туймазы районы)
Николаевка — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
ᴨучтьı индексы — 452785, — 80251840001.
Кискен бактериаль конъюнктивит
Кискен бактериаль конъюнктивит - киң таралган, күзнең йогышлы бүлендек белән туры кагылудан чыккан, гадәттә, үзе бетә торган чир. Иң таралган инфекцион агентлар: H. influenzae, S. pneumoniae, S. aureus һәм Moraxella catarrhalis.
1.   Симптомнар
•     Кискен кызару, ком хисе, кыздыру һәм бүлендек булу.
•     Гадәттә барышка ике күз дә тартыла, ләкин гел бер үк вакытта түгел.
•     Уянганда кабаклар бик еш ябышкан һәм авыр ачыла.
2.            Билгеләре
•     Таралган конъюнктива инъекциясе һәм тарзаль тәлинкәләрнең көчле имчәкле җавабы (рәс. 8. 4а).
•     Бүлендек вируслы конъюнктивитта кебек башта сулы, ләкин соңрак лайлалы-үлеклегә әйләнә (рәс. 8. 4б).
•     Бик еш өске мөгезкатлауның нокталы эпителиаль эрозияләре очрый.
3.            Лаборатор тикшерүләр гадәттә үткәрмиләр.
Дәвалау
NB Урынлы йогынтылы антибиотикны куллану алдыннан кабакларны бүлендектән чистартырга кирәк.
1.             Фузидий әчелеге— ул ябышкан йөзмә, аны стафилококклы инфекциядә кулланалар, ләкин фузидий әчелеге күпчелек грамтискәре бактерияләр чыгарган инфекцияләрдә нәтиҗәле түгел.
2.             Тамчылар. Хлорамфеникол, ципрофлоксацин, офлоксацин, ломефлоксацин, гатифлоксацин, моксифлоксацин, гентамицин, неомицин, фрамицетин һәм полимиксин Б (белән бацитрацин яки триметоприм кушылмасы).
3.             Майлар тамчыларга караганда озак вакыт дәвамында югарырак тупланышны тәэмин итә, ләкин көндез аларның кулланышын чикләргә кирәк, чөнки алар күрүне начарлата. Май формасындагы антибиотиклар: хлорамфеникол, гентамицин, тетрациклин, фрамицитин һәм полимиксин Б (белән бацитрацин яки триметоприм кушылмасы).
NB Күпчелек кискен бактериаль конъюнктивит очраклары куркынычсыз бара, ләкин балаларда H. influenzae чыгарган конъюнктивитта 25% очракта отит үсеш ала.
Панэча-Ты-Вис
Панэча-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лыа-Ю елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Первомайск (мәгънәләр)
Украина
Первомайск — Николаев өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Панэча-Ты-Вис
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мацешы (Далёкавски авыл советы)
Мацешы (Мацешы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Татарстан Республикасы Дәүләт идарәсенең цифрлы үсеше, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министрлыгы
Министрлык структурасына югары технологияләр өлкәсендәге “ИТ-парк” технопаркы, "Татарстан Республикасының мәгълүмати технологияләр үзәге" дәүләт оешмасы, “Комплекс-52” дәүләт оешмасы керә.
Тарих
Элемтә министрлыгы 1993 елның 4 мартында Татарстан Югары Шурасы карары нигезендә оештырыла. 2005 елда исә Мәгълүматлаштыру һәм элемтә министрлыгы итеп үзгәртелә. Шул ук елны министрлыкның нигезләмәсе кабул ителә.
Исем үзгәртү
VI чакырылыш ТР Дәүләт шурасының 2019 елның 25 сентябрендә узган 3нче утырышында министрлыкның исеме ТР Президенты Р. Н. Миңнеханов тәкъдиме белән «Татарстан Республикасы Дәүләт идарәсенең цифрлы үсеше, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министрлыгы» итеп үзгәртелде.
Валькабадо
Валькабадо — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Локута (Түри)
Локута (Lokuta) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Черга (авыл)
Черга (Черга) — Алтай Республикасының Шебалино районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (9%), руслар (90%), казакълар (1%).
Глина (Пйотрковский повяты)
Глина  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богате
Богате — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Елка (Зэльвенский районы)
Елка  (Елка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Леленгем
Леленгем — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Поточизна
Поточизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо дельи Уливи-Сан Җовани (Рагуза)
Вилаҗо дельи Уливи-Сан Җовани — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо дельи Уливи-Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шассань
Шассань (Chassagne (Puy-de-Dôme)) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
Волча-Мала
Волча-Мала — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дербент (Йозгат)
Дербент (Derbent) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
UBAP1L
UBAP1L —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Виклифф (Оклахома)
Виклифф  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Виклифф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Җумһуриет (Эмиргази)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эмиргази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виклифф (Оклахома)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глина (Томашовский повяты)
Глина  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поцкуни
Поцкуни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мак-Аллен
Мак-Аллен — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мак-Аллен шәһәре елда нигезләнгән.
Сылтамалар
Мак-Аллен
Вега-де-Вильялобос
Вега-де-Вильялобос — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Менингококклы конъюнктивит
Менингококклы конъюнктивит бик еш балаларда очрый һәм бик сирәк — олыларда. Менингококклы конъюнктивит беренчел яки икенчел була ала. Якынча 35% халык симптомсыз N. meningitidis таратучысы булып тора.
1.            Беренчелконъюнктивит түбәндәгечә чагыла ала.
•     Инвазив булмаган чир.
•    Системалы симптоматика белән инвазив чир (бизгәк, септицемия һәм минингит) 10-15% очракта үлем очрагы белән тәмамлана. Инвазив чир үсеше куркынычлыгы үз вакытында профилактик антибиотик белән дәвалау булмаганда 10-20 тапкыр арта.
2.            Икенчел конъюнктивит күзне ахыргы септицемия фазаларында зарарлый ала, ләкин бу сирәк була.
Ачыклау
•     Кискен конъюнктивит субконъюнктиваль геморрагияләр (рәс. 8. 6) һәм колак тирәсе лимфа төерләре зураю белән бара ала.
•     30% очракта кератит үсеш ала, ул җәрәхәтләнү һәм тишелүгә китерә ала.
Дәвалау
1.            Урынлы пенициллин яки цефотаксим тамызу.
2.            Системалы профилактиканы менингит үсеше куркынычлыгын киметү өчен үткәрәләр.
•     Конъюнктивит белән авыруларга эчкә ципрофлоксацин 750 мг бер вакытта; альтернатива буларак — мускул эченә цефтриаксон 250 мг яки цефотаксим 500 мг билгелиләр.
•     Инвазив чир белән турыдан-туры авыру тирәсендәгеләр профилактик дәвалау сыйфатында эченә ципрофлоксацин 500 мг бер вакытта алырга тиеш. Бу чара беренчел конъюнктивит белән авыруларга таләп ителми.
Леленген-Берн
Леленген-Берн — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Богатки
Богатки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нягра-Шарулуй
Нягра-Шарулуй — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ельня (Лидский районы)
Ельня  (Ельня ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вольни-Двур
Вольни-Двур — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
UBAP2
UBAP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кременца
Кременца — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бустыбай
Бустыбай — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453344, — 80238863002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
Борис Пиотровский
Борис Борисович Пиотровский (1908 елның 1 (14) феврале, Санкт-Петербург, Россия империясе — 1990 елның 15 октябре, Ленинград, РСФСР, ССРБ) — совет археологы, Көнчыгышны өйрәнүче, тарих фәннәре докторы, профессор. 1964—1990 елларда — Дәүләт Эрмитажы директоры.
Тормыш юлы
1921 ел башына Пиотровский гаиләсе Петроградка кайта. 1922 елда Эрмитажда экскурсиядә яшь Борис Борынгылар бүлеге хезмәткәре, Мисыр белгече Н. Д. Флиттнер белән таныша, ул малайны Мисыр иероглификасы буенча дәресләргә чакыра. Өч елдан соң Борис Пиотровский Ленинград университетының тел белеме һәм матди культура факультетына (аннары — тарих-лингвистика факультеты) укырга керә. Биш ел уку дәвамында ул лекцияләр тыңлый һәм ул вакыттагы иң зур галимнәр: академиклар С. Ф.Платонов, Н. Я. Марр, С. А. Жебелев һәм Е. В. Тарле семинарларында эшли. Аның укытучылары арасында И. Г. Франк-Каменецкий, Б. М. Эйхенбаум, В. В. Струве, С. Я. Лурье, Б. В. Фармаковский, Н. Н. Томасов һәм А. А. Спицын була.
Уку елларында Борис Пиотровскийның төп кызыксынуы археология белән шөгыльләнүгә юнәлтелә, моңа ул чордагы баш укытучысы — археология бүлеге мөдире профессор А. А. Миллерның (1875—1935) көчле йогынты ясый. 1929 елда Пиотровский Матди мәдәният тарихы академиясенә кече фәнни хезмәткәр, өстәвенә, Тел секторына матди мәдәният тарихы факторы буларак керә, аның җитәкчесе академик Н. Я. Марр була. 1930 елда университетны тәмамлаганнан соң, Марр киңәше белән Пиотровский үз тикшеренүләренең юнәлешен үзгәртә: борынгы Мисыр урынына урарту язуы белән шөгыльләнә башлый. Шул ук 1930 елда ук яшь галимнең Кавказ аръягына беренче экспедициясе була.
Бер елдан соң, Н. Я. Марр ярдәме белән, аспирантураны узмыйча, Пиотровский Эрмитажда кече фәнни хезмәткәр вазыйфасында эшли башлый. 1930 елдан башлап Пиотровский Әрмәнстанга фәнни экспедицияләрдә катнаша, аларның максаты Урарту цивилизациясе эзләрен эзләү һәм өйрәнү булган. 1938 елда кандидат эшен язмыйча (бары тик Флиттнерның уңай бәяләмәсе буенча, ул аның эзләнүен раслый) аңа тарих фәннәре кандидаты дәрәҗәсе бирелә.
Бөек Ватан сугышы башланганда Пиотровский экспедициядә була. Ленинградка кайткач, ул 1941—1942 еллардагы камалышлы кышны кичерә, ә аннары И. А. Орбели җитәкчелегендәге Эрмитаж хезмәткәрләре төркеме белән Ереванга эвакуацияләнә. Сугыш елларында Пиотровский фәнни эшен туктатмый, аның беренче «Урарту тарихы һәм мәдәнияте» китабы (1943) моның нәтиҗәсе була. Китап авторга Кавказ аръягы тарихы буенча иң зур белгечләрнең берсе данын китерә. 1944 елның 30 гыйнварында Әрмән ССР Фәннәр академиясендә Борис Борисовичның докторлык диссертациясен яклау була. Шул ук елны Пиотровский Рипсимэ Джанполадянга өйләнә һәм тиздән әти була. Шул ук вакытта галим үзенең беренче хөкүмәт бүләген — «Ленинградны саклаган өчен» медален ала. 1945 елда Борис Пиотровский Әрмән ССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты итеп сайлана, ә 1946 елда аңа фән һәм техника өлкәсендә «Урарту тарихы һәм мәдәнияте» китабы өчен икенче дәрәҗә Сталин премиясе бирелә.
1946 елда Ленинградка кайткач, Борис Борисович Ленинград дәүләт университетының көнчыгыш факультеты студентлары өчен археология курсын укый башлый. Лекцияләр өчен җентекләп эшләнгән конспектлар Пиотровскийга тиздән алар нигезендә «Кавказ аръягы археологиясе» китабын (1949) чыгарырга мөмкинлек бирә.
1949 елдан башлап Пиотровский Эрмитаж директорының фәнни өлеш буенча урынбасары була. Академик Н. Я. Маррга карата гаепләүләр барган вакытта Пиотровский идеологик кампанияләрдән дистанцияләнергә тырыша һәм Кармир-Блур калкулыгының зур өлешен казуга багышлый. «Марризм»га каршы көрәштә нейтраль калу Борис Борисовичка директор урынбасары вазыйфасын саклап калырга ярдәм итә, ә директор урынын И. А. Орбели куылганнан соң М. И. Артамонов ала. 1953 елның 1 маеннан Пиотровский Матди мәдәният тарихы институтына, аның Ленинград бүлеген җитәкләп, даими эшкә күчә. 1964 елда Эрмитаж директоры итеп билгеләнә (куылган Артамонов урынына) һәм бу вазыйфада 25 елдан артык эшли. ССРБ ФА Тарих бүлеге академигы-сәркатибе (1980—1982).
Нерв киеренкелеге инсультның сәбәбе була, ә берничә ай узгач, 1990 елның 15 октябрендә Борис Пиотровский вафат була. Санкт-Петербургтагы Смоленск православие зиратында җирләнгән.
Хәтер
1992 елда Санкт-Петербургта Мойка елгасының яр буе урамы буенча Пиотровский яшәгән 25 нче йортта мемориаль такта куела.
2006 елда Ырынбурда элеккеге Беренче Ырынбур ир-атлар гимназиясе бинасында (хәзер Ырынбур педагогика университеты) Пиотровский — гимназия директоры Борис Брониславовичка һәм аның улы, әлеге гимназия укучысы Борис Борисовичка ике мемориаль такта ачылган.
1997 елда Халыкара астрономия берлеге кече планетага (астероидка) 4869 нчы номерлы «Пиотровский» (4869 Piotrovsky) исемен Россия Көнчыгыш белгечләре, «Эрмитаж» музее директорлары, әтисе һәм улы Пиотровский — Борис Борисович һәм Михаил Борисович хөрмәтенә бирә.
Глина-Дужа
Глина-Дужа — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марклисбург (Пенсильвания)
Марклисбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Почопек
Почопек — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилаҗо Дйонизи (Верона)
Вилаҗо Дйонизи — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилаҗо Дйонизи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шайыр (авыл)
Шайыр (Шайыр) — Казакъстанның Маңгыстау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Әдәбият
Шайыр (ауыл)
Ельня (Шчучынский районы)
Ельня  (Ельня ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кече Песчаная
Кече Песчаная — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Белокуриха елгасының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь  елгалары кушылган урындан  Барнавыл каласына кадәр, Алей  елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вега-де-Тера
Вега-де-Тера — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паравы-Се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вогилло (Оклахома)
Вогилло  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вогилло халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крепле
Крепле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вонгликовице
Вонгликовице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лембр
Лембр — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Җумһуриет (Һалкапынар)
Җумһуриет (Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һалкапынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глина-Мала
Глина-Мала — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богдалець
Богдалець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конон (папа)
Конон (Conon PP.; 630 ел – 21 сентябрь 687 ел) 686 елның 21 октябреннән 687 елның 21 сентябренә кадәр Рим папасы. Сайлауда аның намзәте ике үзара көрәшүче фракция арасында компромисс буларак тәкъдим ителә. Ул 11 ай идарә итә, вафатыннан соң Изге Петер җәмигында күмелә.
Тормыш юлы
Әтисенең фракияле әфисәр булуы билгеле. Конон яшьлеген Сицилиядә үткәрә, шунда ук белем ала, ә Римга килгәч, рухани була. Аның яше, кыяфәте һәм гади холкы аның папа булып сайлануына теләктәшлек итә.Ул үзара көрәшкән фракцияләр өчен уңайлы намзәт булып чыга. 686 елның 21 октябрендә ул тәхеткә утыра.
Папа ирландияле миссионер Килианны кабул итә, аны әрхәрәйлеккә багышлый һәм иптәшләре белән бергә Франкониядә дин таратырга куша.
Папаны Византия императоры Юстиниан II нык хөрмәт итә һәм папа җирләрендәге кайбер салымнарның папа кулына җыелуын тәэмин итә. Папа 11 айдан соң, 21 сентябрьдә озак авырудан вафат була.
Пошешупе
Пошешупе — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
UBAP2L
UBAP2L —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Айтактамак
Айтактамак — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452785, — 80251840002.
Мациёва
Мациёва (Маціёва ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Шака
Шака (Шақа) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Дербент (Фындыклы)
Дербент (Derbent) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Фындыклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Локути
Локути (Lokuti) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Бәкер
Бәкер:
Парнока-Ю
Парнока-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лемва елгасының уң ярыннан 146 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Речка (Кошкаргариха кушылдыгы)
Кече Речка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кошкаргариха елгасының уң ярына тамагыннан 15 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өлкәннәрнең хламидияле конъюнктивиты
Өлкәннәрнең хламидияле конъюнктивиты — C. trachomatis D-K серотөрләре чыгарган гениталий тирәсе инфекциясе. Зарарлану урогениталь бүлендекләрдән була, әмма 10 % очракларда инфекция чыганагы булып күз зарарлануы була ала. Инкубация чоры якынча 1 атна тәшкил итә. Chlamydia spp. — облигатлы күзәнәк эчендәге бактерияләр, алар күзәнәктән тыш үрчи алмый, шуңа күрә хуҗа күзәнәкләренә бәйле. Chlamydia ике формада яши: тотрыклы күзәнәктән тыш элементар җисем һәм көчсез күзәнәк эчендәге бүленүче ретикуляр җисем.
Урогениталь инфекция
1.            Ирләрдә хламидияле инфекция ешрак үзенчәлекле булмаган уретрит һәм гонококклы булмаган уретритка китерә. Шулай ук ул эпидидимитка китерә ала һәм Рейтер чире триггеры булып тора.
2.            Хатыннарда хламидияле инфекция дизурия, кече оча ялкынсынуы һәм перигепатитка (Fitz-Hugh-Curtis синдромы) китерә ала. Хроник сальпингит кысырлыкка китерә ала.
3.  Аскискен бер яки ике яклы конъюнктива инъекциясе, яшь түгелү һәм бүлендек белән билгеләнә. Дәвалау булмаганда конъюнктивит хроникка әйләнә һәм берничә ай дәвамында үзен сиздерә ала.
4.            Билгеләре
•    Сулы яки лайлалы-эренле бүлендек.
•    Зур фолликуллар, кагыйдә буларак, аскы гөмбәздә күренә (рәс. 8. 7а), шулай ук өске тарзаль конъюнктива катнаша ала.
•    Мөгезкатлауның перифериясе инфильтрациясе конъюнктивит үсеш алганнан 2-3 атна узганнан соң барлыкка килә ала (рәс. 8. 7б)
•    Колак яны лимфа төерләренең бераз зураюы.
•    Азган очракларда фолликуллар әзрәк чагылган, бераз конъюнктиваль җөйләнү һәм өске паннус үсеш ала.
5.    Тикшерү ысуллары
•     Хламидия ДНК-сын ачыклау өчен ысул булып ПЧР тора.
•     Тиз һәм очсыз тикшеренү конъюнктива ягымнарында моноклональ антитәнчекләрнең туры флюоресцент микроскопиясе булып тора (рәс. 8. 7в).
•     Стандартлы бер пассажлы McCoy күзәнәкләрен үрчетү гликогенлы өстәүләр ачыклый, ләкин мондый ысул кимендә 3 көнгә сузыла (рәс. 8. 7г).
NB Чир венерик булганлыктан, авыруны венерологик диспансерга җенси юл белән күчкән башка мөмкин инфекцияләргә тикшерү һәм дәвалау өчен юнәлтергә кирәк.
Дәвалау
1.            Урынлы эритромицин яки тетрациклин маен куллану башлангыч чагылыш симптомнарын киметә.
2.            Системалы терапия. 10 көн дәвамында доксициклин 100 мг 2 тапкыр көнгә. Азитромицин 1 г бер вакытта күзәнәк эченә йогынты ясау өчен өлешчә файдалы.
NB Системалы терапияне венерик чирне ачыклау яки кире кагуга кадәр башларга кирәк түгел.
Няжлову (Джурджу)
Няжлову — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макгрегор (Техас)
Макгрегор  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Макгрегор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ельцавшчына
Ельцавшчына (Ельцаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Глинник (гмина Згеж)
Глинник  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вондоли (Диңгез буе воеводалыгы)
Вондоли  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вегалатраве
Вегалатраве — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маркус-Гук (Пенсильвания)
Маркус-Гук  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилаҗо Җебиола Порто Рока (Катанцаро)
Географиясе
Вилаҗо Җебиола Порто Рока Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Креснице
Креснице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Вуделл (Оклахома)
Вуделл  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вуделл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пошешупе-Фольварк
Пошешупе-Фольварк — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богданець (Мазовия воеводалыгы)
Богданець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ленгем
Ленгем — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Бәкер (санаторий)
«Бәкер» (Бакирово) — Татарстанның көньяк-көнчыгышында, Лениногорск районында урнашкан дәвалау оешмасы (санаторий-профилакторий). Татарстан һөнәри берлекләренең шәхси дәвалау оешмасы (Лечебно-профилактическое частное учреждение профсоюзов). 1933 елда ачылган. Дәваланучыларны ел әйләнәсе кабул итә. Яшәү корпуслары (кунакханә) 3 йолдыз категориясенә ия. Буыннар сызлау, тире, ашказаны авыруларын, хатын-кыз һәм ир-ат авыруларын, шул исәптән балага узмауны дәвалау буенча махсуслашкан. Төп дәвалау чарасы — табигый ләм, зәңгәр балчык һәм «Нафтуся», «Бәкер» минераль сулары. Гаилә белән ял итү өчен уңайлы. Табиблар, шәфкать туташлары һәм барлык хезмәт күрсәтүчеләр татарча сөйләшә. Адресы: 423284 ТР, Лениногорск районы, Бәкер, Нагорная урамы, 23. 2014 елдан баш табиб – медицина фәннәре кандидаты Марат Фаяз улы Ибраһимов.
Урнашуы
Санаторий Лениногорск шәһәреннән көнбатышка 36 км ераклыкта, Чишмә елгасы тугаенда, Озын күл ярында, «Гашыйклар тавы» итәгендә урнашкан. Иске Иштирәк, Мөкмин-Каратай, Ялтау авыллары белән чиктәш.
Объектлар
Санаторий территориясендә урнашкан:
Тарих
Татарстан АССР сәламәтлек саклау халык комиссариаты фәрманы белән 1933 елда ачылган. Санаторийны оештыруның башында авыл (земство) табибы, соңрак «Бәкер» санаториеның баш табибы итеп билгеләнгән Максим Игнат улы Игнатьев тора. Ул җирле халыкның Бәкер авылы янындагы сазлыкка килеп, ләм белән дәваланып йөрүенә игътибар итә. Сазлыкта дәвалау үзлегенә ия ләм булуы хакында башта Казанга, Татарстан АССР сәламәтлек саклау халык комиссариатына, соңрак Мәскәүгә яза. Профессорлар Алексеев, Пономарев, Блюмштейн һәм Соболев составындагы комиссия килеп, «биредә ләм белән дәвалаучы курорт ачарга мөмкин» дигән карарга килә. Шифалы ләм запасы 100 мең тонна, сероводородлы су чишмәләре тәүлегенә 350 мең литр су бирә ала, дип табыла.
1933 елның җәендә курорт рәсми рәвештә ачыла, беренче дәвалау биналары салына. 1941 ел башында курортны зурайту буенча генераль план кабул ителә.
Бөек Ватан сугышы башлангач, биредә тылдагы хирургия госпитале (эвакогоспиталь) урнаша, ул умыртка баганасы, кул-баш сөякләре яраланган хәрбиләрне кабул итә. Бәкергә махсус очкычта китерелгән яралылар барысы да аякка баса, бер үлем очрагы да булмый. 1948 елда «Бәкер»гә элекке санаторий-курорт дәвалау оешмасы статусы кайтарыла.
1991 елда «Бәкер» территориясендә «Мацеста» тибындагы минераль су табыла һәм дәвалану өчен кулланыла башлый.
2003 елда «Нафтуся» минераль суы (Трускавец, Украина) һәм «Волжанка» минераль суына (Ундыр, Сембер өлкәсе) охшаш «Бәкер» суы кулланылышка кертелә. Шул ук елның җәендә Бәкер тавындагы соры-зәңгәр балчык составы тикшерелә һәм дәвалану өчен, шулай ук косметика өчен файдалы дип табыла.
UBASH3A
UBASH3A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Знаменка (Туймазы районы)
Почта индексы — 452785, — 80251840003.