cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD86216
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
IC 1643
IC 1643 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Бергамаско
Бергамаско — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Павел Тугунов
Биографиясе
Павел Иванович Тугунов 1930 елның 28 октябрендә Сталинград (хәзер Волгоград) шәһәрендә туган. Аның атасы тимер юлда эшли. 1954 елда Сталинград механика институтын тәмамлаганнан соң, Уфа нефть институтында эшли башлый. Башта — ассистент, аннары өлкән укытучы, доцент булып хезмәт итә. Кандидатлык диссертациясен, ә 1971 елда докторлык диссертациясен уңышлы яклый, 1972 елда профессор булып сайлана.
1971 елдан алып — гидравлика һәм гидравлик машиналар кафедрасы мөдире, бер үк вакытта 1972-1976 елларда шушы ук институтта фәнни эшләр буенча проректор вазифасын башкара.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни эшчәнлеге үткәргеч торба транспорты проблемаларына багышланган. П. И. Тугунов тарафыннан нефтьне һәм нефть продуктларын, үзлелеге аз булган эреткечләр белән катыштырылган югары үзле нефтьләрне, газ белән туендырылган сыеклыкларны эзлекле куу технологиясе; присадкаларны, вибрация тәсирен, температура һәм басым ярдәмендә эшкәртүне кулланып, үткәргеч торбаларның парафинлануын булдырмау, аларны җылыдан һәм судан изоляцияләү, кудырылган продуктларның реологик сыйфатларын  яхшырту ысуллары табылган.
П. И. Тугунов — 300 дән артык фәнни хезмәт, якынча 40 монография, күп кенә дәреслекләр һәм уку әсбаплары авторы.
Төп гыйльми хезмәтләре
Нестационарные режимы перекачки нефтей и нефтепродуктов. М., 1984;;
Теплообмен подземного трубопровода с внешней средой в сложных гидрологических условиях. М., 1992 (автордаш).
Павел Тугунов галим-экспериментатор буларак һәр фәнни проблеманы логик ноктасына һәм практикага кертүгә чаклы җиткерә  торган үзенчәлекле сыйфатка ия була. Шушы ук нәрсәне Павел Иванович һәрчак үзенең укучыларыннан таләп иткән. Нәкъ Уфа нефть институты эчендә Павел Тугунов  нефть  һәм газ транспорты буенча күренекле белгеч булып җитешә. Галимне һәм аның эшләрен чит илдә дә белгәннәр. Ул институтның гыйльми-педагогик потенциалын булдыручы галимнәрнең берсе була.
1971 елдан ул Гидравлик икшеренеләр буенча халыкара ассоциациясенең милли комитет составына керә.
Энфоуз (Торино)
Энфоуз — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Павел Тугунов
Фәнни эшчәнлеге
Тормышта Павел Тугунов искиткеч тыйнак һәм күркәм холыклы кеше була. Бөтен буш вакытын ул китапларга багышлый, тарих, музыка һәм мәдәният — аның күңел торышының аерылыгыз өлеше була. Театрны бик ярата.
Энфоуз (Торино)
Географиясе
Энфоуз Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Павел Тугунов
Фәнни эшчәнлеге
П. И. Тугунов 1993 елның 4 февралендә Уфада вафат була.
Энфоуз (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Павел Тугунов
Фәнни эшчәнлеге
Уфа нефть институты музеенда аңа багышланган экспозиция бар.
Әдәбият
В. В. Новоселов. Профессор Туйгунов Павел Иванович. Уфа, 1998.
Славиковице (Тржебич)
Славиковице  (Slavíkovice) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демография
Халык саны динамикасы:
Аец (Валле д'Аоста)
﻿Аец  — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Аец Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санта Тереса де Моралес Дос (Пенхамо)
Санта Тереса де Моралес Дос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Санта Тереса де Моралес Дос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Добровиз
Добровиз (Dobrovíz) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Санта Тереса де Моралес Дос (Пенхамо)
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Добровиз
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бүре
Бүре́ (Canis lupus) — этсыманнар гаиләлегеннән имезүче хайван. Европада, Азиядә һәм Төньяк Америкада очрый. ТР территориясендә зур урманнарда яши.
Добровиз
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Бүре
Гәүдә озынлыгы 160 см га кадәр, ата бүреләр ана бүреләргә караганда зуррак. Башы һәм муены куәтле, сузынкы танаулы, казналыгы нык үскән, казык тешләре озын. Койрыгы йөнтәс, озынлыгы 50 см га кадәр һәм, этнекеннән аермалы буларак, һәрвакыт туры. Мехы кабарынкы һәм куе, җәйге вакытта - кыска, тупас һәм каты. Соргылт, соргылт-җирән яки кара кыллар катыш саргылт төстә. Бүре - актив ерткыч, яхшы ишетә һәм күрә, көчле, җитез һәм чыдам. Су эчә торган урын тирәсендәге, аулак һәм тын җирне кулайрак күрә. Оясын табигый ышык урыннарда, уентыларда яки чокырларда, ауган агачлар арасындагы агач тамырлары яки кәүсәләре астында, чокыр битләрендә, сазлыкларда ясый. Оясында даими рәвештә бары тик язын һәм җәен, балаларын тудыру һәм тәрбияләү чорында гына яши. Күбесенчә кыргый һәм йорт хайваннары, кошлар белән туена. Авыру һәм үлгән хайваннарны ашап, табигатьтә санитар ролен үти. Табигый биоценозларда тояклыларның санын көйләп тора. Ач бүре кайвакыт кешеләргә дә һөҗүм итә. Бүре күбесенчә төнлә ауга чыга. Терлекчелек һәм сунарчылык хуҗалыкларына зыян китерергә мөмкин. Бүреләр - моногамик хайваннар. Гомер буе парлашып яшиләр, ләкин кышын кечкенә көтүләр булын оешалар, гадәттә, төркемгә узган елның яшь бүреләре килеп кушыла. Аталану вакыты - кыш. Гадәттә 4-6 баласы була.
Гадәти шартларда 15 елга кадәр яши. Аларның санын исәпкә алу бик мөһим. Татарстанда бүре аз санда һәм шуңа күрә бу ерткычның һәр җирдәге зыяны турында сөйләргә туры килми. Бу төр этләрнең йорт токымнарына башлангыч биргән һәм шуңа күрә алар белән җиңел кушыла. Кайбер районнарда эт-бүре гибридлары очрый.
Ногарео (Виченца)
Ногарео — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бүре
Ау ел дәвамында рөхсәт ителә. Котыру авыруы вирусын йөртергә дә мөмкин. Бүре йорт этенең (Canis familiaris) ыруг башлангычы булып тора.
Ногарео (Виченца)
Географиясе
Ногарео Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санта Тереса де Моралес Дос (Пенхамо)
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Берголо
Берголо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
IC 1644
IC 1644 —  чикләрендә урнашкан.
Ылыҗасу (Көпрүкөй)
Ылыҗасу (Ilıcasu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 1644
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Санта Анатолия (Рьети)
Санта Анатолия — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бөе
Бөе́ (Lycosa singoriensis) - бүре-үрмәкүчләр семьялыгындагы үрмәкүч. Чүл, дала һәм урман-дала зоналарында таралган. Татарстан территориясендә аның ареалының төньяк чиге үтә. Чистай, Түбән Кама, Яшел Үзән, Югары Ослан, Буа районнарында күренә.
Гәүдәсенең озынлыгы 25-35 мм. Төсе көрәннән алып карага кадәр диярлек. Җирдә 50 см га кадәр тирәнлектә, пәрәвез белән түшәлгән вертикаль оя ясап яши. Дымлы туфракны өстен күрә. Кышка оясын тирәнәйтә һәм керү юлын җир белән каплый. Агулы, аның тешләве каты авырттыра һәм шеш чыгара; агуы кеше өчен куркыныч түгел. Күбрәк бөҗәкләр белән туклана, шуның белән файдалы. Табышын төнлә - оясыннан чыгып, көндез керү юлы янында сагалап торып аулый. Парлашу җәй ахырында үтә. Яшь һәм аталанган ана затлар кышлыйлар. Җәй башында ана үрмәкүч йомыркасын пәрәвез кузысына сала һәм аны бик тырышып саклый. Йомыркадан чыккан яшь үрмәкүчләр берничә көн әниләре аркасына ябышып йөри. Татарстан территориясендә бөе таралуны чикләүче факторлар: ареал чиге, кешенең актив хуҗалык эшчәнлеге, умырткалы һәм умырткасыз хайваннар арасында дошманнары (гөберле бака, кәлтә, казучы шөпшә, җайдак бөҗәкләр һ.б.) күп булу.
ТРның Кызыл китабына кертелгән.
Коралитос, Эль Банко де Грава (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Коралитос, Эль Банко де Грава — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Коралитос, Эль Банко де Грава Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
IC 1646
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
HD86241
HD86241 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ла Кончита (Силао)
Ла Кончита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Кончита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Ногарола (Мантова)
Ногарола — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сан Хосе Анота (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Географиясе
Сан Хосе Анота Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Ногарола (Мантова)
Географиясе
Ногарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Сан Хосе Анота (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Славиковице (Черников)
Славиковице  (Slavíkovice) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Ногарола (Мантова)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан Хосе Анота (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Славиковице (Черников)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан Хосе Анота (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Славиковице (Черников)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Добровитов
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Энцано (Парма)
Энцано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Добровитов
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Энцано (Парма)
Географиясе
Энцано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Добровитов
Демография
Халык саны динамикасы:
Энцано (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коле Мартино (Фрозиноне)
Коле Мартино  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коле Мартино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Аҗело
Аҗело — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бернеццо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Аҗело
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санта Аполония (Виченца)
Санта Аполония — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санта Аполония Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бөртек коңгызлары
Бөрте́к (ашлы́к) коңгызлары́ (Bruchidae) — коңгызлар семьялыгы. Өске кат канатлары кыскарак түгәрәк вак коңгызлар. Башы озынча, күкрәгенә таба юнәлгән. Личинкалары күбесенчә кузаклы үсемлек орлыкларында яши. Дөнья фаунасында 1200ләп, Россия территориясендә 100 дән артык төре билгеле. Татарстанда кузаклы культураларга бик нык зыян китерүче борчак коңгызы (Bruchus pisorum) киң таралган (борчакны зарарлый).
Бөртек коңгызлары 4,5-5 мм озынлыкта, кара төстә, сары һәм ак төкчәле. Өске канатларын арткы як өлешендә аерым тимгелләргә бүленгән ак төкчәле кыйгач тасмасы бар; өске кат канат очында карасу төстәге фонда кечкенә генә 2-3 аксыл табы бар. Зур коңгызлар чәчәкнең серкәсе һ.б. өлешләре белән туеналар һәм уңышка зыяннары тими. Ана коңгыз камчысыман 2 үсентеле, 0,8 мм чамасы озынлыктагы, сары төстәге озынча түгәрәк йомырка сала. Личинкасы 5-6 мм озынлыкта, аксыл сары төстә, кечкенә, эчкә баткан башы гәүдәсенең калынайган күкрәк өлешендә. Казналыклары кызгылт көрән төстә, гәүдәсе шәрә, фәкать күкрәгенең аскы өлеше кыска төк белән капланган.
Коле Мартино (Изерния)
Коле Мартино  — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Бөртек коңгызлары
Коңгызлар салам эскертләрендә, үсемлек калдыклары арасында, агач кайрылары астында, ашлык амбарларында, борчак өемнәрендә кышлыйлар. Борчак коңгызы орлыкны боза: үсеш дәверендә личинка орлыкның туклыклы өлешен, ягъни эчен ашап бетерә, орлык шыту сәләтен югалта, моннан тыш, личинка экскрементларында кеше һәм хайваннар сәламәтлегенә зыян китерә торган алкалоид контаридин бар, шуңа күрә зарарланган орлыкны азык буларак кулланырга да, хайваннарга ашатырга да ярамый.
Коле Мартино (Изерния)
Географиясе
Коле Мартино Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 1647
IC 1647 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
HD86251
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Рәйсә Фазлыева
Рәйсә Фазлыева (25 февраль 1937 ел) — сәламәтлек саклау өлкәсе, югары мәктәп һәм фән ветераны, табиб-терапевт. 1975 елдан Башкорт дәүләт медицина институты һәм Башкорт дәүләт медицина университеты укытучысы, 1987-2014 елларда терапия кафедрасы мөдире. Медицина фәннәре докторы (1988), профессор (1989). Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2000), Башкортстанның атказанган табибы (1992). Г.Н. Терегулов исемендәге премия лауреаты (2016).
Биографиясе
Рәйсә Мөгътәсим кызы Фазлыева 1937 елның 25 февралендә Башкорт АССРның Караидел районы Абдулла авылында туа.
1965 елда «Дәвалау эше» буенча яхшы билге белән Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлый.
1965-1966 елларда ашыгыч медицина ярдәме станциясендә хезмәт юлын башлый. 1966-1969 елларда Уфаның 5‑нче поликлиникасында участковый терапевт булып эшли.
1971-1975 елларда Г. Г. Куватов исемендәге Җөмһүрият клиник дәваханәсендә гематология бүлекчәсенең табиб-ординаторы булып эшли.
1975 елдан Башкорт дәүләт медицина институтында һәм Башкорт дәүләт медицина университетында хезмәт юлын дәвам итә.
1987-2014 елларда терапия кафедрасы мөдире була.
1988 елда медицина фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә ия була. Бер елдан соң профессор гыйльми исемен  ала.
1992 елда — Башкортстанның атҡазанган табибы, 2000 елда Россия Федерацияһының атказанган фән эшлеклесе дигән мактаулы исем белән бүләкләнә. 2016 елда Г.Н. Терегулов исемендәге премиягә лаек була.
Фазлыеваның гыйльми тикшеренүләре эчке авырулар клиникасында гемостаз патологиясе проблемаларына, бөер синдромлы геморрагик бизгәкне диагностикалауга һәм искәртүгә һәм башка мәсьәләләргә багышланган. Фазлыева карамагында геморрагик бизгәкне кискен респиратор вируслы инфекцияләрдән, шеш авыруларыннан дифференциаль диагностикалау, геморрагик бизгәк белән авырганнар хәленең авырлыгын анализлау юллары уйлап табыла.
Фазлыеваның 500гә якын гыйльми хезмәте һәм 6 уйлап табуы бар.
Ногароло (Тревизо)
Ногароло — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ногароло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вольфарт чебене
Вольфа́рт чебене́ (Wohlfahrtia magnifica) - саркофаидлар гаиләлегеннән бөҗәк. Корсагында өч рәт кара таплы ачык соры төстәге зур чебен (озынлыгы 9-15 мм). Күбесенчә Русиянең далалы зонасында яши, сирәк кенә урман-дала зонасында очрый. Зур бөҗәк чатыр чәчәклеләр нектары белән туена. Тереләй тудыручы чебен, җәрәхәтле тире капламына, кеше һәм хайваннарның колак, авыз, борын һәм күзләренә 120-160 личинка сала. Личинкалары сәламәт тукымаларны ашый һәм миаз («кортлы авыру») дип аталган авыру китереп чыгара. Вольфарт чебене личинкаларының зыяны бик зур булганда, хәлсезләнгән өлкәннәр һәм балалар өчен үлем куркынычы туа. Личинкаларның тулы үсеш дәвере - 3-5 тәүлек. Җирдә курчакка әверелә. Кеше һәм хайваннарда вольфарт чебене личинкалары тудырган миаз очраклары Татарстанда да теркәлгән: Чистай шәһәре тирәсендә (этләрдә уртлар миазы), Азнакай районында (бәрән тәнендә яра өслеге миазы), Әлмәт районында (8 яшьлек балада колак өслеге миазы). Зур вольфарт чебене Казан шәһәре тирәсендә, Чүпрәле һәм Яшел Үзән районнарында күзәтелгән.
Берцано-ди-Сан-Пьетро
Берцано-ди-Сан-Пьетро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Энцано (Реҗо Эмилия)
Географиясе
Энцано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Славин (Неуступов)
Славин  (Slavín) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Аҗело (Римини)
Аҗело  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Аҗело Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 1648
IC 1648 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Коралета (Окампо)
Ла Коралета — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Коралета Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Добровитова Лгота
Добровитова Лгота (Dobrovítova Lhota) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Берцано-ди-Тортона
Берцано-ди-Тортона — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хаҗыпазар (Эрбаа)
Хаҗыпазар (Hacıpazar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (köy).
IC 1649
IC 1649 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Санта Аполония (Торино)
Санта Аполония — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санта Аполония Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санта Тереса де Моралес Трес (Пенхамо)
Санта Тереса де Моралес Трес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Санта Тереса де Моралес Трес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Коле Масерье (Изерния)
Коле Масерье  — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коле Масерье Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Энцо Ферари (Пезаро һәм Урбино)
Энцо Ферари — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Энцо Ферари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Беура-Кардецца
Беура-Кардецца — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Коралон (Чилпансинго де лос Браво)
Коралон — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Коралон Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Ногарото (Верона)
Географиясе
Ногарото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Славице (Горни Козолупи)
Славице  (Slavice) — Чехиянең Пльзень крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Аҗенция де Лацара (Венеция)
Географиясе
Аҗенция де Лацара Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD86253
HD86253 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Санта Балбина (Рим)
Санта Балбина — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санта Балбина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD86253
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
IC 1650
IC 1650 —  чикләрендә урнашкан.
Хаҗыпаша (Чорум)
Хаҗыпаша (Hacıpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
IC 1650
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Коле Матарино (Фрозиноне)
Коле Матарино  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коле Матарино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Санта Тереса де Такамбарильо (Херекуаро)
Санта Тереса де Такамбарильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Санта Тереса де Такамбарильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Сан Хосе Буенависта (Алпоеека)
Сан Хосе Буенависта — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сан Хосе Буенависта Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Доброгостов
Доброгостов (Dobrohostov) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
IC 1651
IC 1651 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Эо (Җенова)
Эо — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Эо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бибьяна
Бибьяна — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Санта Барбара (Лече)
Санта Барбара — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Санта Барбара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Кореа, Сан Антонио дел Монте (Леон)
Ла Кореа, Сан Антонио дел Монте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Кореа, Сан Антонио дел Монте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
HD8627
HD8627 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ногере
Ногере — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гади тиен
Гади́ тие́н (Sciurus vulgaris) - тиенсыманнар гаиләлегеннән имезүче җәнлек. 40 лап астөре бар, бер-берсеннән төсләре белән аерыла. Евразиядә һәм Төньяк Америкада киң таралган. ТР территориясендә күбесенчә Кама алдында очрый. Ылыслы, киң яфраклы һәм катнаш урманнарда яши. Еш кына кешегә якынрак, шәһәр паркларында урнаша.
Гәүдәсенең озынлыгы 30 см га кадәр, койрыгыныкы - 15 тән алып 20 см га кадәр, 270-330 г авырлыкта. Колаклары озын, очлары чуклы. Арткы аяклары алдагыларына караганда озынрак. Төсе үзгәрүчән: ачык җирәннән (җәен) алып соры-зәңгәргә (кышын) кадәр. Йон капламы озын, йомшак, кышын йөнтәс, җәен беркадәр каты, кыска һәм ялтыравыклы. Язын һәм көзен төсен алмаштыра. Эләктерүчән һәм үткен тырнаклары булу сәбәпле, кәүсә һәм ботакларга иркен менә, агачтан агачка җиңел сикерә. Ылыслы агачлар орлыгы, имән чикләвеге, чикләвек, җиләк, гөмбәләр белән туклана. Кышка азык әзерли. Уңдырышсыз елларда азык эзләп массакүләм күчәргә мөмкиннәр. Оясын агачларда лишайниклардан, мүкләрдән, кайрыдан һәм ботакчыклардан ясый яки куышларда урнаша. Бер елга 2 оя бала тудыра (һәрберсендә биш-җиде). 10 елга кадәр яши. ТРда гади тиент саны 3,57 меңнән (1991) 6,14 меңгә (2000) кадәр арта.
Кәсәбәчелек объекты. 1950 елларда бер сезонга 3-6 мең баш ауланган, 1990 елларда бу сан ун тапкыр кимегән. Иң эре гәүдәлесе, гади тиеннең кыйммәтле астөре зур тиен - телеутка Алтайның нарат урманнарында яши. 1949-53 елларда Тукай һәм Лаеш районнары территориясендәге урманнарга, шул исәптән Идел-Кама саклаулыгының Саралан мәйданына җибәрелә.
Этимология
ТИЕН I[тийĕн], диал. тииң «белка» < гом. кыпч., алт., шор., як. тиин, тийын, госм., уйг. тийин, тәйин, тув. дииң, төр. değin, бор. төрки tejiŋ, teŋin id., tegiŋ, täkiŋ «кеш», к.-балк. тийин «асның бер төре», тыйын «эчек, мех» ~ манси. lεin, хант. täŋkә, эвенк. деңке, диңке «кеш». .
тиен II сущ. 2 1. копейка
Биольо
Биольо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Гади тиен
Этимология
Бер тиен тиресе хакы. Чаг. рус.копейка < төрк.Köbäk "эт"; dinār köреjī "Тимур вакытындагы акча", исеме "эт"; - Эт тиресе хакы.
Биольо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Славице (Тржебич)
Славице  (Slavice) — Чехиянең Высочина крае районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ылыкайнак (Олур)
Ылыкайнак (Ilıkaynak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 1652
IC 1652 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Эорез ди Сопра (Болцано)
Эорез ди Сопра — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Эорез ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Коре Пескадо (Ахучитлан дел Прогресо)
Коре Пескадо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Коре Пескадо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Хаҗыпехливан (Бига)
Хаҗыпехливан (Hacıpehlivan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Коле Матия (Рим)
Коле Матия  — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коле Матия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Аҗо (Җенова)
Географиясе
Аҗо Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Доброгошть (Косова Гора)
Доброгошть  (Dobrohošť) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Бистаньо
Бистаньо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нодигеду (Сасари)
Нодигеду — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 1654
IC 1654 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Вил Тимербулатов
Вил Тимербулатов  (1 июнь 1952 ел) — галим-хирург, югары мәктәп, дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе. профессор, медицина фәннәре докторы (1989), Россия Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы, Башкортстан Фәннәр академиясе академигы, СССР Фәннәр академиясе академигы (1995), Башкортстан Республикасы Хирурглар ассоциациясе президенты. Россия Федерациясенең атказанган табибы (2005), Башкортстан Республикасының атказанган табибы (1990), Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (1998).
Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты (3-нче һәм 4-нче чакырышларында), Башкорт дәүләт медицина институты ректоры (1994-2011).
Биографиясе
Вил Мамил улы Тимербулатов 1952 елның 1 июнендә БАССР-ның Стәрлетамак районы, хәзерге Башкортстан Республикасының Ишембай районы Ишәй авылында туа. Макар урта мәктәбендә укый. 1975 елда Башкортстан медицина институтын тәмамлый.
Табиб-хирург. 1983 елдан — медицина фәннәре кандидаты, 1989 елдан — медицина фәннәре докторы, профессор (1991), Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (1999), Россия Федерациясенең атказанган табибы (2005), Россия Федерациясе сәламәтлек саклау отличнигы (2004), Россия Федерациясе Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (2005), Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы (2009).
БАССР-ның Благовещен үзәк район хастаханәсе хирургы (1976-1979), Уфа шәһәренең 8-нче шәһәр клиник дәваханәсенең клиника ординаторы, хирургы (1979-1982), 1982 елдан Башкортстан дәүләт медицина институтында (хәзерге Башкорт дәүләт медицина университеты): 1988 елдан кафедра мөдире, бер үк вакытта 1994 елдан ректор; 1990-1994 елларда Башкортстан Сәламәтлек саклау министрлыгының баш хирургы.
Фәнни эшчәнлегенең юнәлешләре: колопроктология, абдоминаль, миниинвазив, эренле хирургия.
Кискен парапрактитлы авыруларга диагноз кую, аларны комплекслы дәвалау һәм реабилитацияләүнең яңа ысулларын; кискен эчәк үткәрмәүчәнлеген диагнозлау һәм дәвалау тактикасы программаларын эшли.
Абдоминаль хирургия проблемаларын исүгә, радиоешлыклы хирургияне үстерүгә шактый зур өлеш кертә. Аның җитәкчелеге астында Башкортстан Республикасында эндоскопик хирургияне үстерү программасы эшләнә. Колопроктология өлкәсендә гыйльми мәктәп булдыра.
2020 елның 26 июнендә Медицина хезмәткәрләре көне уңаеннан бер төркем табибларны тәүге  тапкыр Башкортстан Республикасының Григорий Аксаков ордены белән бүләклиләр. Вил Тимербулатов та бу бүләккә лаек була.
Укучылары
Укучылары арасында 16 фән докторы һәм 44 фән кандидаты бар.
Тимербулатов — 811 гыйльми хезмәт, шул исәптән 40 монография, 65 уйлап табу, хирурглар өчен 2 белешмәлек авторы.
Геннадий Пискунов
Геннадий Пискунов ( 2 октябрь 1937 ел, ССРБ, Курск өлкәсе Медвенский районы Рождественка авылы) — совет һәм русия оториноларингологы, РФ Медицина академиясе әгъза-корреспонденты (2004),РФ академиясенең әгъза-корреспонденты (2014).
Биографиясе
Пискунов Геннадий Захарович 1937 елның 2 октябрендә   Курск өлкәсе Медвенский районының Рождественка авылында  туган.
1960 елда Курск медицина институтын дәвалау эше һөнәре буенча тәмамлый, аннары Камчатканың төньягына, Коряк милли округы Оссора бистәсенә эшкә юнәлтелә.
1960-1970 елларда Оссора дәваханәсенең дәвалау эше буенча баш табибның урынбасары һәм оториноларинголог булып эшли
1963-1965 елларда — Н. И. Пирогов исемендәге 2-нче Мәскәү медицина институтының ЛОР кафедрасы базасындагы клиник ординатурада укый (гыйльми җитәкчесе — академик Б. С. Преображенский).
1972 елда — «Төньяк шартларында колак, тамак һәм борын чирләренең киң таралганлыгы һәм отоларингология ярдәмен оештыруны камилләштерү юллары» темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
1973-1985 елларда — Мәскәү ЛОР гыйльми-тикшеренү институтының өлкән гыйльми хезмәткәре.
1978-1980 елларда — Лаоста (Вьентьян) Хөкүмәт госпиталендә эшли.
1985 елда «Распространенность болезней уха, горла и носа в условиях Севера и пути совершенствования организации оториноларингологической помощи» темасына докторлык диссертациясе яклый.
1985-1996 елларда Үзәк клиника дәваханәсенең ЛОР бүлеге мөдире, ССРБ Сәламәтлек саклау министрлыгының Дүртенче баш идарәсенә баш оториноларинголог итеп тәгаенләнә.