cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD133518
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Стругурелу
Стругурелу — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елань (Байкалово районы)
Елань (Елань) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Яра (коммуна)
Яра — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Илдар Фәтхуллин
Илдар Фәтхуллин (Илдар Раил улы Фәтхуллин (Фәткуллин),, — , ) — спортчы (чаңгыда трамплиннан сикерүче) һәм тренер, Россия чемпионы (2004).
(13994) Tuominen
(13994) Tuominen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FA15» саналган.
Деневр
Деневр (Denèvre) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,85 км².
Степлтон (Джорджия)
Степлтон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Степлтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бульяк
Бульяк — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Ле-Толи
Ле-Толи — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Иепе
Иепе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(6699) Igaueno
(6699) Igaueno — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 19 декабрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 YK» саналган.
Ирек Гыймаев
Ирек Гыймаев (Ирек Фәрит улы Гыймаев,, — , ) — РФ хоккейчесе (һөҗүмче), дөнья чемпионатының алтын (1979, 1982, 1983) һәм көмеш (1983) мидәлләре иясе, ССРБ чемпионы (1980-1987), өч мәртәбә Япунстaн чемпионы.
Гүзәл Хамматова
Хамматова Гүзәл Яныбай кызы (28 октябрь 1953, Уфа, БАССР) — СССР һәм Рәсәй тәрҗемәчесе, укытучы. Язучылар берлеге әгъзасы (2008).
Хамматова Гүзәл Яныбай кызы 1953 елның 28 октябрендә язучы Яныбай Хамматов гаиләсендә туа.
1976 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый. Аннары Башкортстан дәүләт педагогия институтында, ә 1988-2008 елларда Уфа юридик институтында укыта.
2008 елдан бирле Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы.
Гүзәл Яныбай кызының 50гә якын фәнни һәм укыту-методик хезмәте бар.
Хамматова Гүзәл Яныбай кызы 2021 елның 3 ноябрендә коронавирустан Уфада вафат.
Бхатта Каллата
Бхатта Каллата, шулай ук Каллата дип әйтелә, мәшһүр 9-ынчы гасыр Шива Ходае фикер иясе булган, ул Спанда-вритти, һәм Спанда-кариканы язган.
Ул Васугуптаның өйрәнчеге булган иде, бу Спанда-кариканың тагын бер мөмкин булган авторы. Аванти Варман (Утпала династиясе) патшалыгы вакытында яшәгән (б.э. 855-883), бу 12-енче гасырда язылган Раджатарангини (Патшалар Елгасы) буенча.
Ханде-Пый-Яха
Ханде-Пый-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хабей-Яха елгасының сул ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ил Поҗо (Римини)
Ил Поҗо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Поҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Оссолин (Мазовия воеводалыгы)
Оссолин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аречавалета
Аречавалета — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилька (Түбән Силезия воеводалыгы)
Вилька  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лекса (Арканзас)
Лекса  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каньйон-Крик (Вашингтон)
Каньйон-Крик  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Каньйон-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Зур Ковали (Свеча районы)
Зур Ковали (Большие Ковали) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Елизавета Гречишникова
Елизавета Гречишникова (Елизавет Андриян кызы Гречишникова,, — , ) — РФ җиңел атлетикачысы, 2007 елгы Җәйге Универсиаданың бронза мидәле иясе.
Веснушки (бию коллективы)
«Веснушки» — бию коллективы (Рәсми исеме — «Веснушки» эстрада бию халык хореография коллективы).
Бию төркеменә 1992 елда Яшел Үзәндә Дудкина Елена Васильевна тарафыннан нигез салына. Стиль — халык һәм эстрада биюе, шулай ук модерн стиле. Коллектив үз эшен «Родина» Мәдәният сараенда үткәрә.
Конкурсларда катнашу
"Веснушки» коллективы Татарстан Республикасы конкурсларында һәм фестивальләрендә катнашып кына калмыйча, Бөтенроссия конкурслары финалисты да булып тора:
Хәйриячелек
«Веснушки» — Зөя утравында еш кунак. Коллектив берничә тапкыр җирле мәктәптә бушлай концертлар бирә, шулай ук утрау-шәһәрчеккә нигез салынуның 460 еллыгына багышланган бәйрәмгә чакырыла.
(13995) Tõravere
(13995) Tõravere — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FV16» саналган.
Мөхәммәтйосыф Апанаев
Мөхәммәтйосыф Апанаев (Мөхәммәтйосыф Мөхәммәт улы Апанаев,, — , ) — 1 нче гилдия сәүдәгәре, Казанның татар иң зур кунакханәсе хуҗасы; Казан шәһәр думасы гласные, Апанай мәчетенең багучысы.
Моны да карагыз
<ul></ul>
Посадова-Могильска
Посадова-Могильска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ижаси
Ижаси — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Йон Эрпенбек
Йон Эрпенбек (John Erpenbeck,, — , ) — алман язучысы, фәнни хезмәткәр, фәлсәфәче һәм укытучы.
Загозьдзе
Загозьдзе — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кочкөй (Тушба)
Кочкөй (Koçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бек (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нячатава
Нячатава (Нячатава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
HD133652
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Питрова
Питрова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сул Мег-Тыг-Еган
Сул Мег-Тыг-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Уң Мег-Тыг-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алааддин (Коркутэли)
Алааддин (Alaaddin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оссув
Оссув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ясловец (коммуна)
Ясловец — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Бур (Жиронда)
Бур — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Әнисә Хәмәтдинова
Хәмәтдинова Әнисә Әхтәм кызы (13 март 1928 ел — 25 октябрь 1989 ел) — башкорт язучысы. 1982 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Әнисә Әхтәм кызы Хәмәтдинова 1928 елның 13 мартында Башкорт АССР Уфа кантоны (хәзерге Башкортстан Кушнаренко районы) Иске Кормаш авылында туган.
Евдокия Гречишникова
Евдокия Гречишникова (Евдокия Юри кызы Гречишникова,, — , ) — РФ биш төр ярышчысы, РФнең атказанган спорт остасы (2007), дөнья (2005, 2010), Европа (2004, 2004, 2005, 2007) һәм Россия (2002, 2005, 2010, 2011) чемпионы, Россия кубогы иясе (2002, 2008, 2010).
Стругурень
Стругурень — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Тонс
Ле-Тонс — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(6700) Кубисова
(6700) Кубисова — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 12 гыйнварында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 AO1» саналган.
Ижуи
Ижуи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Александр Семак
Александр Семак (Александр Владимир улы Семак,, — , ) — РФ һоккейчесе (һөҗүмче), дөнья чемпионатының алтын (1990), көмеш (1987) һәм бронза (1991) мидәлләре иясе, ССРБ чемпионы (1990, 1991), 2015-2016 елларда «Салават Юлаев» клубының генераль директоры.
Ляжвершина
Ляжвершина (Лажмучаш, Ляжвершина) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (81,2%), украиннар (18,8%).
(13996) 1993 FH20
(13996) 1993 FH20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Аскойтия
Аскойтия — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Стиллмор (Джорджия)
Стиллмор  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Аскойтия
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13996) 1993 FH20
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FH20» саналган.
Стиллмор (Джорджия)
Тарихы
Стиллмор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиль-Вонт-Канын-Еган
Лиль-Вонт-Канын-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поколька елгасының сул ярыннан 198 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Загора (гмина Сусець)
Загора  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильканув
Вильканув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ил Поҗо ди Монте Баранцоне (Модена)
Ил Поҗо ди Монте Баранцоне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Поҗо ди Монте Баранцоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD133702
HD133702 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Иосер
Иосер — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Весляна елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жане (коммуна)
Жане (Jasney) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,02 км².
Эссен (гипермаркетлар челтәре)
"ЭССЕН» — Татарстанның элеккеге сәүдә үзәкләре челтәре. Аңа 2003 елда (рәсми рәвештә 25 октябрьдә) Барышев Леонид Анатольевич һәм Махеев Вадим Евгеньевич нигез салган.
ЭССЕН кибетләре Татарстан, Чуашстан, Удмурт, Мари Ил, Башкортстан Республикасында,  шулай ук Киров өлкәсендәбула. Кибет объектларының күбесе «Находка» челтәренә тапшырыла.
Тарихы
Кибет идеясен Леонид Барышев Франциянең «Carrefour» челтәренең гипермаркетына килеп, Испаниядән алып кайта. Чит тәҗрибәне өйрәнеп һәм барлык оештыру мәсьәләләрен хәл итеп, партнерлар челтәр төзи башладылар. 2003 елның 15 маенда Алабугада «100 кирәкле товар» дип исемләнгән беренче гипермаркет ачыла. Икенче кибет бер елдан соң ачыла. Әлмәт муниципаль районы шул ук исем астында. Чаллыда чираттагы сәүдә үзәге ачылыр алдыннан гипермаркетлар «ЭССЕН» дип үзгәртелә (алман теленнән — «Азык»). Яр Чаллы шәһәрендә гипермаркет 2005 елда ачыла. Бу ел компания өчен алга китеш елы булды — Татарстан Республикасының 4 шәһәрендә 4 гипермаркет ачыла. Челтәрнең киңәюе уңаеннан "Эссен" җитәкчелеге "Carrefour" челтәрендә белем алучы белгечләрне чакыру турында карар кабул итә. Аларның ярдәме белән. 2006 елда Түбән Камада сәүдә үзәге төзелә, ул вакытта Эссен челтәрендәге иң эре кибеткә әверелә. Татарстан Республикасы башкаласына челтәр 2016 елда гына үтеп керә ала. Казанда беренче гипермаркет 2016 елның 9 декабрендә ачыла.
2020 елның гыйнварында челтәр рәсми булмаган рәвештә эшчәнлек алып бара башлады, күп кенә гипермаркетлар "техник сәбәпләр аркасында" ябыла. 2020 елның 27 гыйнварында Казан шәһәрендә гипермаркет ябыла.
Эшчәнлеге
2005 ел — Татарстан Республикасында 4 гипермаркет, 2006 ел. ЭССЕН Сәүдә үзәге.
ЭССЕН дискаунтерлары
2010 елның көзендә ЭССЕН челтәре төбәк өчен яңа форматтагы берничә кибет эшләтеп җибәрелә, ягъни Европа сатып алучысы өчен гадәти "hard discounter" (дискаунтер харды). Әлеге кибетләр "Эссен Экспресс" исемен йөртә һәм гадәти гипермаркетлардан аерылып тора, гомуми сәүдә мәйданы якынча 1000 кв.м тәшкил итә, ассортимент, кагыйдә буларак, 2000 атамадан артмый, һәм җиһазлар минимумында урнаштырыла.
2013 елда Челтәр Эссен Экспресс йорты янындагы форматтагы кибетләрне кертеп киңәйтелә. Беренче кибет Яр Чаллы шәһәрендә, аннары Түбән Кама, Бөгелмә, Менделеевск, Яшел Үзән шәһәрләрендә ачылды.
2014 елның мартында ЭССЕН челтәре яңа кибет — Яр Чаллы шәһәрендә Эссен Грин супермаркеты ача. Беренче кибет Европадан турыдан-туры китерү, премиум-класс товарлары белән.
«Грин» «яшел» дигәнне аңлата, чөнки кибет ассортиментында fresh төркеме товарлары (яшелчә, җиләк-җимеш, ит, балык) зур өлешне алып тора. «Грин» кибетенең яңа форматы көнбатыш аналогларыннан яртылаш кына күчермәсе, икенче яртысы - холдинг белгечләренең креатив өлеше.
2016 елның декабрь башында Казанда ЭССЕН гипермаркеты ачыла, ул тәүлегенә 24 сәгать эшли. Гипермаркет шул исәптән хәләл продукцияне сата.
Уникаль формат
ЭССЕН - Татарстанда Cash & Carry форматында сәүдә башлаган беренче челтәр, ул рус теленә тәрҗемә иткәндә, «акча белән түләү һәм товарны мөстәкыйль чыгару» дигәнне аңлата. Мондый формат товарны эшкәртү өчен минималь чыгымнар булганда сатып алучылар өчен түбән бәяләрне күздә тота. Форматның төп өстенлеге — склад бүлмәләренә чыгымнарны сәүдә залында запасларны урнаштыру хисабына киметү. Шул рәвешле, мондый форматтагы эш күпләп сату өчен хас булган барлык өстенлекләрне һәм ысулларны ваклап сату өлкәсенә күчерергә мөмкинлек бирә. Нәкъ менә җитәкчелекнең заманча һәм нәтиҗәле сәүдә турында тәкъдим итүе белән бәйле рәвештә, компания Татарстан базарында лидер була. Эссен Татарстанда ONE STOP SHOPING CENTRE концепциясен гамәлгә ашырган беренче сәүдә үзәкләренең берсе була.
Шамил йорты
Шамил йорты — Казанның тарихи үзәгендә — Иске Татар бистәсендә урнашкан, XX гасыр башында эклектика ысулында үзгәртеп корылган бина. һәйкәле һәм регион (җөмһүрият) әһәмитендәге мәдәни мирас объекты булып исәпләнә. 1986 елдан бинада Тукайның Әдәби музее эшли.
Белау (Лауэнбург)
Белау (Bälau) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Шамил йорты
Сурәтләү
Шамил йорты – ике катлы кирпеч йорт, мәйданы 430 м². Урта гасырлар Европа ы шәкелендә җирле халыкның дини карашларына  туры килерлек итеп төзелгән. Эклектика милли – романтик модерн белән үрелеп бара. Бинаның төп керү юлы өстендә дивардан чыгып торучы өлеше — эркер (Erker) һәм фасадтан чыгып торучы өлеше — ризалит (risalita) бар. Уң яктагы ярымтүгәрәк эркер флюгерлы биек чатыр  белән тәмамлана. Бинаны замокка охшатыр өчен машикули (бойница, варница), аркатура (ялган(сукыр) аркалар), кече манаралар кулланылган.
Белау (Лауэнбург)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамил йорты
Тарих
1863 елда Казанның Иске Татар бистәсендә Юныс мәйданы янында Екатерина урамында I гилдия сәүдәгәр, миллионер, Казанның шәрәфле ватандашы Ибраһим Апаков өчен ике катлы особняк җиткерелә. 1884 елда сәүдәгәрнең бердәнбер кызы 18 яшьлек Мәрьямбану имам Шамилнең өченче улы, генерал, 45 яшьлек Мөхәммәт-Шәфигә кияүгә чыга. Ике катлы бина аларга туй бүләге итеп бирелә.
1903 елда Федор Амлонг һәм Генрих Руш үзгәртеп кору үткәрәләр.
1906 елда Мөхәмәт-Шәфи Шамил Кисловодскида йөрәк өянәгеннән кинәт вафат булгач, Бибимәрьямбану кызлары белән Санкт-Петербургга күчә. Йортны 25 яшьлек II гилдия сәүдәгәр Ибраһим Вәлиуллинга сата. Ул бинада кәнфит фабригы ачып җибәрә. 1919 елда йортны тартып алалар һәм 1981 елга хәтле торак фатирлар итеп файдаланалар.
1981 елда тарихи һәм архитектори һәйкәл дип игълан ителә. 1986 елда Габдулла Тукайның тууына 100 ел тулуны билгеләп үту кысаларында, бинада Тукайның Әдәби музеен ачалар. 2006 елда бинаның тышкы ягы төзәтелә.
Оссувно
Оссувно — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мурзинка (Горноуральски шәһәр округы)
Мурзинка (Мурзинка) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Юкарыгөкдере (Эгирдир)
Юкарыгөкдере (Yukarıgökdere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Эгирдир илчесенә караган бер авыл (köy).
Мурзинка (Горноуральски шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Лозанна 2020
Лозанна 2020 (2020 Winter Youth Olympics) — 2020 елның 9 гыйнварыннан 22 гыйнварына кадәр Швейцарияның Лозанна шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Владимир Бурцев
Владимир Бурсев (Владимир Лев улы Бурсев,, — , ) — Россия журналисты һәм нашир, полиция департаментының яшерен хезмәткәрләрен («патша охранкасы агентларын») фаш итү белән дан казанган.
Бурдель
Бурдель — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Посилув
Посилув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Летона (Арканзас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габделкәрим Апанаев (1813)
Габделкәрим Апанаев (Габделкәрим Муса улы Апанаев,, — , ) — 2 нче гилдия сәүдәгәре, тире заводы хуҗадашы. Урта Азиядә һәм Россия ярминкәләрендә чимал сәүдәсе белән шөгыльләнгән. Югары Курса мәчетен төзүдә иганәчелек ярдәме күрсәткән.
Моны да карагыз
<ul></ul>
Өлкәр
Өлкәр (M45) — Сәвер йолдызлыгында сибелгән тупланыш; Җир шарына якыннарыннан берсе һәм гади күз белән иң яхшы күренеп тора торганнардан берсе.
Йолдызлар
Өлкәр тупланышы 12 яктылык елы диаметрлы һәм якынча 1000 хисапка алган йолдызны эченә ала (күпләр катлаулы йолдызлар булалар). Барысы тупланышка 3000 йолдыз чамасы керә. Тупланышта кайнар күк йолдызлар күпчелек тәшкил итәләр, аларның 14 гади күз белән күренәчән. Тупланыш йолдызларының гомуми массасы 800 Кояш массасына чамасы тиңдәш.
Тупланышның иң якты тугыз йолдызының исемнәре борынгы греклар мифлардагы Плеядалар җиде апа-сеңгелләре: Алкиона, Келено, Майя, Меропа, Стеропа, Тайгета и Электра, һәм шулай ук аларның әти һәм әни — Атлант һәм Плейона хөрмәтенә куштылар.
Шулай ук карарга мөмкин
Өлкәр сибелгән тупланышы йолдызлары исемлеге
Обеч
Обеч (Обеч ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кочкөй (Испир)
Кочкөй (Koçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каповсин (Вашингтон)
Каповсин  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Каповсин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Үтәк (Идел кушылдыгы)
Үтәк — Россиядә елга,  Ульяновск өлкәсе һәм Татарстан буенча ага. Иделнең сул кушылдыгы.
Елганың озынлыгы — 50 км, су җыю бассейнының мәйданы — 697 км².
Чыганак Татарстан Республикасында Әлки районының Катюшино авылы янында  урнашкан. Тамагыннан 1685 км ераклыкта Куйбышев сусаклагычының Березовский култыгына  коя.
Ясачка елгасыннан башка әһәмиятле кушылдыклар юк. Юлның бер өлеше Иске Майна районындагы (Ульяновск өлкәсе) урман массивы буйлап ага, анда елга юлы җирлектә югала диярлек.
Елга бассейнында халык аз утырган. Елгада торак пунктлар — Жедяевка авылы, Айбаш, Көкрәт авылы, Кузнечиха авылы. Үтәктә борынгы Суар шәһәре торган.
Үтәк балыкка бай. Елгада чуртан, алабуга, сазан, карп, корбан, густера, елец, плотва, ерш, линь, уклейка (зәңгәр), җайдак бар.
Су реестры мәгълүматлары
Россиянең дәүләт су реестры мәгълүматлары буенча Түбән Идел бассейны округына карый, елга су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычының шәһәр тибындагы поселок Кама Тамагыннан  Олы Чирмешән елгасыннан башка Куйбышев сусакалагычына кадәр. Елга бассейны — Идел елгасы югары Куйбышев сусаклагычыннан Каспийга койган җиргә кадәр.
Дәүләт су реестрындагы объект коды — 110100005112100004574.
Рөстәм Сабирхуҗин
Рөстәм Сабирхуҗин (Рөстәм Вил улы Сабрихуҗин,, — , ) — РФ һәм Казакъстан биш төр ярышчысы, Казакъстанның халыкара дәрәҗәле спорт остасы, дөнья чемпионатларының алтын (2004, 2005) һәм көмеш (1999, 2000, 2003, 2005) мидәлләре, Европа чепмионатларының алтын (2000, 2007, 2008), көмеш (2005, 2007) һәм бронза (1999, 2004, 2005, 2006) мидәлләре,  Россия (2002, 2005, 2010, 2011) чемпионы, Россия чемпионатларының алтын (2001, 2003) һәм көмеш (2000) мидәлләре иясе.
Поляковце
Поляковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Суны Еган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Загорив
Загорив — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Израэландия
Израэландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
(13997) 1993 FB32
(13997) 1993 FB32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Израэландия
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(13997) 1993 FB32
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FB32» саналган.
Осталув (Мазовия воеводалыгы)
Осталув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буэнос-Айрес 2018
Буэнос-Айрес 2018 (2018 Summer Youth Olympics) — 2018 елның 6 октябрыннан 18 октябрына кадәр Аргинтинның Буэнос-Айрес шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Воспиченки
Воспиченки (Воспиченки) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(6701) Варгол
(6701) Варгол — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 14 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 AW1» саналган.
Гобәйдулла Апанаев
Гобәйдулла Апанаев (Гобәйдулла Муса улы Апанаев,, — , ) — 2 нче гилдия сәүдәгәре, тире заводы хуҗадашы. Югары Курса мәчетен төзүдә иганәчелек ярдәме күрсәткән.
Моны да карагыз
<ul></ul>
Наталья Ковшова
Наталья Ковшова (Наталья Венедикт кызы Ковшова,, — , ) — ССРБ Каһарманы (1943,үлеменнән соң). Новгород өлкәсе территориясендә барган сугышларында батырлык күрсәткән.
Ле-Форж (Вогез)
Ле-Форж — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Алааддин (Османгази)
Алааддин (Alaaddin) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аспейтия
Аспейтия — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буридей
Буридей — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Хановей-Яха (Сабколянг-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бёэль
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилькова (Түбән Силезия воеводалыгы)
Вилькова  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ил Поҗоло (Гросето)
Ил Поҗоло — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Поҗоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Струкут
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олтуш
Олтуш (Олтуш ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Загорода
Загорода — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жевинье-э-Мерсе
Жевинье-э-Мерсе (Gevigney-et-Mercey) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,45 км².
Лиль-Еган
Лиль-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сугмутун-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Стокбридж (Джорджия)
Стокбридж  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стокбридж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Посквитув
Посквитув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юкарыгөнделен (Эрегли)
Юкарыгөнделен (Yukarıgöndelen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сылтамалар
Yukarıgöndelen, Ereğli Yukarıgöndelen, Ereğli
Осталувек
Осталувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Памашнур
Памашнур (Памашнур, Памашнур) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Осталувек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Памашнур
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (92,3%), руслар (7,7%).
Габделкәрим Апанаев (1840)
Габделкәрим Апанаев (Габделкәрим Исхак улы Апанаев,, — , ) — 2 нче гилдия сәүдәгәре; сабын кайнату заводы, кибетләр челтәре, Казанның Болак арты өлешендә йортлар хуҗасы. Йон, тире, сабын һәм белән сәүдә иткән.
Ирь-Ю
Ирь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми җөмһүриᴙтсы, Aрхaнгил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пожөг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
HD13372
HD13372 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ирь-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн бүᴫгeында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
HD13372
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Ирь-Ю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(13998) 1993 FL39
(13998) 1993 FL39 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FL39» саналган.
Каканматх
Каканматх ул Һиндстанда, Мадхья-Прадешта Сиһонияда урнашкан 11-енче гасыр Шива Ходае гыйбадәтханәсе хәрабәләре. Ул Каччһапагһата династиясе хөкемдары Кирттираджа тарафыннан төзелгән булган. Хәзер баштагы гыйбадәтханә комплексының бер өлеше генә сакланып калган. Урында кайбер потлар хәзер Гвайлорда урнашкан.
Тарихы
Каканматх гыйбадәтханәсе Качһапагһата династиясе хөкемдары Кирттираджа (якынча 1015-1035 елларда хөкем иткән) тарафыннан эшкә кертелгән булган. Моны Гвалиорда Качһапагһата язмасыннан белеп була. Язмада расланганча Кирттираджа Симһапанияда (хәзерге Сиһония) Парватиның раббы (Шива)га багышланган гадәттән өстен гыйбадәтханә төзегән булган. Халык риваяте буенча, гыйбадәтханә "Каканмадһ" дип Каканавати яки Каканаде хөрмәтенә исем алган, ул Сураджпаланың патшабикәсе булган. Бу риваятьнең тарихка туры килүе шикле. Бер мөмкинчелек булып гыйбадәтханәнең исеме канак (алтын) һәм матха (изге урын) сүзләреннән алынганы булып тора. Башта урында гыйбадәтханә комплексы булган һәм үзәк гыйбадәтханә тирәли дүрт өстәмә гыйбадәтханә булган. Хәзер бары тик үзәк гыйбадәтханәнең хәрабәләре тора:аның тышкы стеналары, балконнар һәм аның шпиленең (шихара) өлеше төшеп киткәннәр. Бу зыян мөгане җир тетрәү вакытында булган. Викрам Самват эрасының 1[4]50 ел белән (1393-94 ел) даталанган Санскрит теле багана язмасында Маһадэва гыйбадәтханәсенең (хәзер Каканматх) янә төзекләндерүе Дургапрасада тарафыннан булган. 1497 Викрат-Самват (безнең эраның 1440-41 елы) язмасында Декһананың Гвалиор Форты Томара хөкемдары Дунгара хөкеме вакытында Декһана дини сәфәр кылучысының зиярәт кылуы язып куелган. Анда расланганча Декһана Какаканың улы һәм Нарвар Фордының яшәүчесе булган. Хәзер гыйбадәтханә Һиндстанның Археологик Өйрәнүе тарафыннан Һиндстанның Милли Әһәмияткә Ия Һәйкәлләр исемлегенә керә.
Архитектурасы
Гыйбадәтханә бизәкле нигездә (питһа) тора. Гыйбадәтханәдә гарбһагриһа (sanctum), антарала (вестибюль), һәм ике мандапа (зал) бар - (гудһа-мандапа һәм мукһа-мандапа). Изге урында өч трансепт белән парикрама (әйләнеп узу юлы) бар. Гудһа-мандапаның латераль трансептлары бар һәм дүрт кластер баганалары бар; һәрбер кластерда дүрт багана бар. Вестибюльдә рәттә дүрт багана бар, алар гудһа-мандапаның дүрт кластерлар белән авышлыкта. Изге урынның шихарасы (манарасы) аны якынча 30 м биеклектә итә. Керүдә баскычларда ике зур арслан поты бар, алар Гвалиорда Археологик Музей керүендә урнашкан. Күп башка потлар шулай ук Гвалиорга алынган булганнар.
(6702) 1988 BP3
(6702) 1988 BP3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 18 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BP3» саналган.
Елизаветински (Свердловск өлкәсе)
Елизаветинское (Елизаветинское) — Свердловск өлкәсенең Түбән Тагил шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Лид-Гилл (Арканзас)
Лид-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икапуи
Икапуи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Танельта-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Астеасу
Астеасу — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Опаль
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Лежевиль-е-Бонфе
Лежевиль-е-Бонфе — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Бёнхузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бьежак
Бьежак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Карлсборг (Вашингтон)
Карлсборг  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порубка (Гуменне)
Порубка  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Посондза
Посондза — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вильковице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Вильковице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Порубка (Гуменне)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильковице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Посондза
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алааддинбей (Нилүфер)
Алааддинбей (Alaaddinbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кочкөпрү (Эрҗиш)
Кочкөпрү (Koçköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Икараи-ди-Минас
Икараи-ди-Минас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мәдәният
thumb|[[Азәрбайҗанның Гобустан дәүләт тыюлыгындагы сакланучы петроглифлар - б.г.э. 10 000 елларда анда чәчәк аткан мәдәнияткә шаһитлек итәләр]]
Мәдәният (مدنيات — ватандашлык, цивилизация; مدني - шәһәрдә торучы ватандашлар сүзләреннән) яки культура (cultura, colo, colere фигыленнән — эшкәртү, соңрак — тәрбия итү, белем бирү, үстерү, табыну/хөрмәт итү) — этнография һәм антропология фәннәренә нигез салучы галим Э. Тайлор сүзләре буенча, "кеше, берәр җәмгыять әгъзасы буларак, үз иткән белем, ышанулар, сәнгать, әхлак, хокук, гореф-гадәт һәм бар башка сәләтләр һәм гадәтләр җыелмасы".
Бүгенге татар телендәге мәгънәсе эволюциясе
Мәдәният — татар теленә гарәптән кергән сүз. Махсус сүзлектә ул «культура» дип тәрҗемә ителә (кара: Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге.— Казан, 1965.— 299 б.). Ә «культура» сүзе русларга латин теленнән кергән: «cultura — возделывание, воспитание, образование, развитие, почитание» күпмәгънәле термин.
Шул ук вакытта «мәдәни» сүзе — «шәһәрдә торучы» дип тә тәрҗемә ителә. Гыйльми һәм укыту тәҗрибәсендә «культура» һәм «мәдәният» терминнары тигез хокуклы булып йөриләр. Шуннан чыгып, «мәдәният» терминының мәгънәсен «культура» термины мәгънәсеннән чыгып аңлатырга була.
Димәк, мәдәният ул — кешеләргә белем, тәрбия бирү вазифаларын үтәүне үз өстенә йөкләгән күренеш. Дөрес, «культура» терминының иң беренче мәгънәсен татарчага тәрҗемә иткәндә «җир эшкәртү» «дип бирергә туры килә (чыннан да, «культура» термины башта бакчада үстерелә торган яшелчә төрләрен күздә тоткан). Ләкин бу очракта безгә терминның тәүге мәгънәсенә ябышып яту һич тә мәҗбүри түгел (күп кенә терминнарның тәүге мәгънәләре онытылуга да дучар була). Ләкин «культура» терминының тагын бер өстәмә мәгънәсе калкып тора, ул да булса «эшкәртү», «эшләп чыгару», «кеше акылы һәм кулы тарафыннан эшләп чыгарылган кыйммәтләр».
Юкарыгөчмез (Патнос)
Юкарыгөчмез (Yukarıgöçmez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Патнос илчесенә караган бер авыл (köy).
Мәдәният
Материаль һәм рухи культура
«Материаль культура» белән «рухи культура» аерыла. Материаль культурага завод-фабрикалар, таш пулатлар, тимер юллар, транспорт чаралары, төрле җиһазлар һәм кешеләр тарафыннан кулланыла торган меңләгән төр хезмәт чаралары керә. Рухи культура кешеләр тарафыннан табылган белемнәрне, уку-укыту системасын, традицияләрне, фольклорны, халыкларның профессиональ сәнгатен, фәнне һ. б. шушындый рухи кыйммәтләрне үз эченә ала.
Мәдәният исә «культура» күренешенең фәкать рухи өлешен генә «үзенә сыйдыра». Ләкин рус телендә «культура» термины, үз структурасына һәм рухи, һәм материаль өлкәләрне сыйдыра торган булса да, практикада фәкать рухи өлкәне генә күздә тота. «Культура» дигәндә гамәлдә рухи культура, ягъни мәдәният күздә тотыла.
Мәдәният ул — кешеләр тарафыннан тудырылган рухи кыйммәтләр җыелмасы; кешеләрнең рухи кыйммәтләр тудыру өлкәсендәге эшчәнлеге; кешеләрнең тудырылган рухи кыйммәтләрне куллану эшчәнлеге. Әгәр дә бу билгеләмә мәдәният күренешен тулы рәвештә характерлый ала икән, бер генә нәрсәне ачыклыйсы кала, ул да булса: без нәрсәләрне рухи кыйммәтләр дип атыйбыз, нинди рухи кыйммәтләр җыелмасы мәдәниятне тәшкил итә? Мәдәният, җәмгыятьнең рухи күренеше буларак, түбәндәге кыйммәтләрне үз эченә ала: кешеләрнең дөнья турында белемнәре; милли тел; җәмгыятьтә урнашкан мәгърифәт системасы; халыкның көнкүрешендә барлыкка килгән йолалар, традицияләр, ышанулар, риваятьләр; халыкның конкрет чынбарлык шартларында туган әхлакый принциплары, хокукый карашлар; халыкның сыйнфый һәм милли (этник) идеологиясе; халыкның дөньяга карашы, шул исәптән дине яисә атеистик карашлары; халыкның сәнгати фи- керләве һәм шуның иҗат җимешләре; фән, шул исәптән фәлсәфә һ.б.
Төп мәгънәләре
right|thumb|Биюче [[Тайвань аборигеннары]]
XVIII һәм XIX гасырда Европа халыклары культура  төшенчәсен бүгенге мәгънә дә куллана башлаганнар, ул авыл хуҗалыгында яки умартачылыктагы кебек үсемлек үстерү һәм камилләштерү мәгънәләренә туры килгән. XIX гасыр дәвамында ул башта шәхесне, аеруча уку юлы белән, үстерү яки камилләштерү, һәм соңрак милли ашкынуларны һәм идеалларны чынбарлыкка ашыру мәгънәләренә дә ия булды.
XX гасырда, "культура" кеше генетикасы билгеләмәгән барлык феноменнар мәгънәсендә антропологиянең төп төшенчәсе буларак алга чыкты. Аеруча, түбәндәге ике мәгънәдә:
Бүгенге көндә бу төшенчә җәмгыять тудырган физик артефактлар, ягъни матди мәдәният, һәм мәдәниятнең нигез тәшкил итүче терминнары буларак кулланылган һәм матди булмаган барлык башка яклары, ягъни тел, гадәт, һ.б. арасындагы аерма мәгънәсендә киң таралган.
Чыганаклар
en:Culture
Ил Понте (Анкона)
Географиясе
Ил Понте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Осташево (Мазовия воеводалыгы)
Осташево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Якоб Һендрик Вант-Һофф
дигән уку йортларында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Стоункрест (Джорджия)
Стоункрест  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стоункрест шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD133720
HD133720 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.