cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поремба (гмина Лесьниця)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падароск
Падароск (Падароск ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кладница (авыл)
Кладница  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Назар Хәйдәров
Назар Хәйдәров (1896, Гөрҗеле, Елисаветполь губернасы, Россия империясе —, Бакы, ССРБ) — азәри совет дәүләт эшлеклесе. Таулы Карабаг автономияле өлкәсе өлкә шурасы үзәк башкарма комитеты рәисе урынбасары (1926-1928), Азәрбайҗан ССР югары шурасы президиумы рәисе (1949-1954). 1-2 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Иске Муса
Демография
1920 елда 450 хуҗалыкта 2294 кеше яши.
Рәсми рәвештә Иске Мусада 85% татарлар яши, ләкин бу мәгълүмат тулы түгел. Башка мәгълүматлар буенча авыда 98,1% татар яши.
Чыганаклар
Встретились в Старомусино
Сен-Дие-сюр-Луар
Сен-Дие-сюр-Луар — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Роси (Савона)
Казе Роси — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Роси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хайдмюле
Хайдмюле — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айл-оф-Палмс (Көньяк Каролина)
Айл-оф-Палмс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Айл-оф-Палмс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кешлик (Амасья)
Кешлик (Keşlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Мешәшамбул
Мешәшамбул (Meşəşambul ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Мерриллвилл (Индиана)
Мерриллвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мии
Мии — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17673) Houkidaisen
(17673) Houkidaisen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 декабрендә Saji тарафыннан Saji обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XL32» саналган.
Поромбки (Ополе воеводалыгы)
Поромбки  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ауэрсбах
Ауэрсбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кленовик
Кленовик — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ынат
Ынат — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Мылва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 63 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валя-Нандрий
Валя-Нандрий — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оймаагач (Везиркөпрү)
Оймаагач (Oymaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тамалпей-Гомстед (Калифорния)
Тамалпей-Гомстед  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тамалпей-Гомстед халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Часовня (Мари Ил)
Часовня (Часамлаял, Часовня) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Бозтепе (Суруч)
Бозтепе (Boztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тензас (приход, Луизиана)
Тензас — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Сент-Джозеф шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 641 км² тәшкил итә.
Яковлевская (Киров өлкәсе)
Яковлевская (Яковлевская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гилярув (Великопольское воеводалыгы)
Гилярув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Флорида (штат)
Флори́да (ингл. Florida, исп. Florida – чәчәк атучы) – АКШ штаты. Башкаласы Таллахасси. Алабама һәм Джорджия штатлары белән чиктәш. Флорида ярымутравында Мексика култыгы һәм Атлантик океаны арасында урнаша. Мәйданы – 170 451 км². Халык саны (2000) – 15 982 378 кеше. Иң зур шәһәрләр – Майами, Тампа, Орландо, Джексонвиль.
Тарихы
Америкага европалар килү астына Флоридада тимка, калса һәм семин халыклары яшәүне. Испан конкистадор Хуан Понсе де Леон, ярымутрауга 1513 елда килеп, Флориданы испан короллеге җирләренә кушты һәм аңа испанча la tierra florida (чәчәк аткан җир) исемен бирде. 1564 елда ярымутрауда беренче шәһәр - Сан-Августин (хәзерге вакытта Сент-Огастин) салына. 1763 елдагы Париж тынычлык килешүе буенча Британия Флориданы Гаванага алмаштырды.
Ләкин АКШ Азатлык сугышыннан соң Флориданы Испанияга кайтарды.
Истәлекле урыннар
Флориданың көньягында урнашкан Эверглейдс милли паркы Кушма Штатларның көньяк-көнчыгышында урнашкан якланган паркларның иң зуры.
(17674) 1996 YG
(17674) 1996 YG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YG» саналган.
Кижи (музей-тыюлык)
Кижи — Россия Федерациясенең Карелия Республикасында урнашкан дәүләт тарихи-архитектура һәм этнография музей-тыюлыгы.
Тарихы
Дәүләт мәдәният учреждениесе буларак Музей 1966 елдан бирле эшли. Башта ул ике чиркәүдән һәм XVIII—XIX гасырларда Кижи погостының колокольняларыннан — борынгы архитектура һәйкәлләреннән торган. Хәзерге вакытта аны чит илләрдән китерелгән часовня, йорт, иконалар, карел, рус һәм вепс авылларыннан килгән көнкүреш әйберләре һәм хуҗалык корылмалары, шулай ук чит ил һәм Петрозаводсктагы тарихи объектлар тулыландыра. .
ЮНЕСКО экспертлары бәяләвенчә, җирле белгечләр тарафыннан һәйкәлләрне торгызу тәҗрибәсе уникаль дип танылды, 2020 елдан музей-тыюлык базасында агач биналарны саклау буенча Бөтенроссия үзәге эшли башлый. .
Сак зонасы
Федераль буйсынудагы «Кижский» дәүләт табигый заказнигы «Кижи» музей-тыюлыгының сак зонасын үз эченә ала. Тыюлыкны саклау режимы милли парк режимы белән охшаш. Тыюлыкның бөтен территориясендә ау, мамык һәм йомырка җыю, кошлар үрчү вакытының ахырына кадәр оялы утрауларда булу, урман киптерү мелиорациясе, урман һәм авыл хуҗалыгында агу химикатларын куллану, геологик-тикшеренү эшләре һәм файдалы казылмалар эшләү тыела.
Яхталар һәм башка транспорт хәрәкәте гомуми файдаланудагы юллар һәм су юллары белән чикләнгән. Терлек көтүе «Прогресс» совхозы җирләре белән чикләнә. Ирекле хәрәкәт итү, җиләк-җимеш, балык тоту һ.б. җыю җирле халыкка һәм хезмәткәрләргә генә рөхсәт ителә. Тукталышлар һәм төн кунаклар туристларга бары махсус билгеләнгән урыннарда гына рөхсәт ителә. .
Хелиодор баганасы
Хелиодор баганасы фараз ителгәнчә безнең эраның 113 елында Видишада хәзерге Беснагар шәһәре янында, Мадхья-Прадеш штатында, үзәк Һиндстанда куелган булган. Бу баганадагы язма буенча аны Һинд-грек Патшалыгының патшасы Антиалкидның Хелиодор исемле илчесе куйган. Багана Санчида мәшһүр Буддизм ступасыннан 8 км да урнаштырылган. Хелиодор багананы Васудевага багышлаган, аны ул язмада Ходайлар Ходае дип атый. Багананың таҗы булып Гаруда сыны булган, ул Васудева гыйбадәтханәсе керүе алдында торган. Баганада ике брахми язмасы бар: Беренче язмада Хелиодорның кем булганлыгы һәм аның Сунга патшалыгына һәм Һинд-грек патшаларына нинди катнашы булганлыгы тасвирлана. <blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;"> ''Devadevasa Va [sude]vasa Garudadhvajo ayam ''karito i[a] Heliodorena bhaga- ''vatena Diyasa putrena Takhasilakena ''Yonadatena agatena maharajasa ''Amtalikitasa upa[m]ta samkasam-rano ''Kasiput[r]asa [Bh]agabhadrasa tratarasa vasena [chatu]dasena rajena vadhamanasa <blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;"> Бу Гаруда баганасы Ходайлар Ходае Васудева өчен хөкеменең 14-енче елында булган коткаручы патша Касипутра Бхагабхадрага бөек Грек патша Антиалкидтан илче буларак, Таксилада туган, Дион улы, бхагавата Хелиодор тарафыннан куелган...
Язмада әйтелгәнчә Хелиодор бхагавата булган, бу Санскрит телендә "Бхагаванга буйсынучы, аны хөрмәт итүче" дигәнне аңлата. Галимнәр фикеренчә Хелиодор Борынгы Грециядән булган, ул Вайшнавизм диненә күчкән   Хелиодор галимнәр тарафыннан бхагавата дине тарафдары буларак карала, бу Кришнаизмның иртә формасы булган. Өлешчә сакланып калган икенче язмада, Хелиодор диненең кайбер детальләрен тасвирлый: <blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;"> Trini amutapadani‹[su] anuthitani
''nayamti svaga damo chago apramado <blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;">(текст сакланмаган)… өч үлемсез адым. …. (текст сакланмаган)…һәм безне күкләргә илтүче гамәл - үз контроль, иганәчелек һәм тырышлык.
Кече Варма
Кече Варма — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасының Ельники районы биләмәләрендә ага. Елга Варма елгасының уң ярына тамагыннан 7,5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Жак-де-Гере
Сен-Жак-де-Гере — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Падбагоники
Падбагоники (Падбагонікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гуҗрани
Гуҗрани Һиндстанның Харьяна штатында Бһивани районында авыл. Ул Бһивани шәһәрчегенең район штаб-фатирыннан якынча 6 км төньякта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 948 йорт булып, тулаем халык 4883 булган, шуларның 2640-ы ир кешеләр булган, ә 2243-нче хатын-кызлар булган. Авыл Бһивани Аэропортына якын урнашкан.
Усольцево
Усольцево (Усольцево) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Дирак тигезләмәсе
Дирак тигезләмәсе — электрон һәм бүтән фермион кырлары өчен релятивистик-инвариант хәрәкәт тигезләмәсе. Кырның квант теориясенең төп тигезләмәсе, квант физикасының нигезе булып санала.
Квант механикасында Шрөдингер тигезләмәсенең спинлы һәм релятивистик гомумиләштерүе.
Квант механикасында
Тасвир
Дирак тигезләмәсе болай күренә:
биредә
Әлеге операторлар 4×4 зурлыгы матрицалары булып тора, алар Дирак матрицалары дип атала.
Реятивистик ковариант күренеше
Ирекле кисәкчек өчен Дирак тигезләмәсенең ковариант формасы болай күренә:
яки Эйнштейн килешүе кулланып болай бирелә:
Әлеге тигезләмәне чыгару:
Импульс операторы
Дирак тигезләмәсен α0 га тапкырлап ( α0²=I) чыгарабыз:
шуннан Дирак матрицалары билгеләнә:
Аларның үзлекләре:
Әлеге нисбәтләр Дирак алгебрасы дип атала..
Дирак тигезләмәсен 4-вектор x = (ct,x) ярдәмендә язап була:
Әлеге тигезләмәне шулай ук Тәэсирнең экстремумы ярдәмендә чыгарып була:
биредә
- Дирак иярешле матрицасы дип атала. Ул кырның квант теориясендә киң кулланыла.
Әлеге формада өлешчә чыгарылманы киңәйтеп электромагнит тәэсир итешүе өстәлә:
Дирак тигезләмәсен чыгару
Дирак тигезләмәсе — Шрөдингер тигезләмәсенең гомумиләштерүе:
яки
биредә гамильтониан H дулкынча функциягә тәэсир итә.
биредә pj — импульс проекцияләре операторлары, һәр оператор фәзадан чыгарылма кебек тәэсир итә:
Ләкин релятивистик кисәкчек өчен гамильтониан башкача тасвирлана. Релятивистик нисбәт буенча системаның гомуми энергиясе болай тасвирлана (Махсус чагыштырмалылык теориясе):
Шуннан:
Ләкин әлеге тигезләмә дә кайбер фундаменталь релятивистик мәскәкләргә туры килми: анда Лоренц ковариантлыгы юк - ягъни вакыт һәм фәза бу тигезләмәдә "тиң хокуклы" булмый, ә шушы мәсләк - Махсус чагыштырмалылык теориясенең нигезе булып тора.
Әгәр тигезләмәнең уң өлешендә вакыттан беренче чыгарылма бар икән, димәк сул өлешендә фәза координатларыннан тик беренче чыгарылма (импульс беренче дәрәҗәдә) булырга тиеш. Дирак шуны исәпкә алып, беренче чырарылмалар алдыннан махсус даими коэффицинтлар кертеп, тигезләмәне чыгарган:
— ирекле кисәкчек өчен Дирак тигезләмәсе.
Дирак тәкъдиме буенча:
бергә язап:
антикоммутатор ярдәмендә болай языла:
биредә {,} — антикоммутатор
α —сызыкча операторлар яки матрицалар.
биредә 0 и I — 2×2 нульле һәм берәмлекле матрицалар
Гамильтониан тигезләмәдә:
Дирак гамильтонианы дип атала.
Тигезләмәнең чишелеше
Дулкынча функция ψ 4-компонент объекты була, ул ике ирек дәрәҗәсеннән тора, беренчесе уңай энергиягә, икенчесе тискәре энергиягә (антикисәкчек) туры килә, һәрберсе ике ирек дәрәҗәсеннән тора - спин өскә һәм спин аска халәтенә туры килә.
Дулкынча функция болай языла:
Дирак иярешле функциясе::
биредә
Үзлекләр:
Ихтималлык саклана:
Ихтималлык агымы:
Дирак тигезләмәсен чишү өчен спинор \chi кулланыла:
Антикисәкчекләр өчен:
Паули матрицалары:
Хайлигенштадт-ин-Оберфранкен
Хайлигенштадт-ин-Оберфранкен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Дирак тигезләмәсе
Кисәкчекләр өчен
Ирекле кисәкчекләр өчен Дирак тигезләмәсенең чишелеше болай языла:
Хайлигенштадт-ин-Оберфранкен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Роси (Сондрио)
Казе Роси — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Дирак тигезләмәсе
Антикисәкчекләр өчен
һәм
Юл (Алатырка кушылдыгы)
Юл — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Алтарык елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Казе Роси (Сондрио)
Географиясе
Казе Роси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Дирак тигезләмәсе
Әдәбият
Shankar R. Principles of Quantum Mechanics. — Plenum, 1994.
Казе Роси (Сондрио)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юл (Алатырка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мирза Ибраһимов
Мирза Ибраһимов (, Эвә, Сәраб вилаяте, Көньяк Азәрбайҗан, Иран —, Бакы, Азәрбайҗан) — азәри язучысы, тәрҗемәче, дәүләт эшлеклесе. АзССР мәгариф халык комиссары - министры (1942-1947), Азәрбайҗан ССР Министрлар шурасы рәисе урынбасары (1947-1950), АзССР Язучылар берлеге рәисе (1948-1954), АзССР Югары шурасы президиумы рәисе (1954-1958), АзССР Югары шурасы рәисе (1958-1959). АзССР фәннәр академиясе академигы. СБКФ Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1956—1961). ССРБ Язучылар берлеге идарәсе сәркәтибе. 1-6, 7-8, 10-11 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Меттьюс (Индиана)
Меттьюс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Посуцице
Посуцице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аккра
Аккра (Accra ) - Гана Республикасы башкаласы һәм Аккра районының үзәге, илнең иң зур шәһәре, ул шулай ук аның мәдәни һәм сәнәгать үзәге. Аккра сүзе Нкран - кырмыскалар сүзеннән алынган.
Посуцице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аккра
2012 елгы җанисәп буенча шәһәр халкы 2,291 352 кеше иде. Аккра шулай ук 4 миллионнан артык кеше исәпләнгән Олы Аккра агломерациясенең үзәге (Африкадагы унберенче зур мегаполис).
Аккра - Гананың иң зур шәһәре, илнең икътисадый һәм административ үзәге булып хезмәт итә. Моннан тыш, ул спорт һәм төнге клублар, рестораннар һәм кунакханәләр белән мәдәният һәм туризм үзәге. Күп кенә яңа биналар, шул исәптән күп катлы француз шәхси Новотель һәм Аккра Милли театры (Кытай ярдәме белән) 1990-нчы еллар башыннан төзелгән. 2010 елда, GaWC Аккраны Гамма минус-шәһәре дип таныды, бу Аккраның халыкара йогынтысының һәм дөнья икътисадында катнашу дәрәҗәсен күрсәтә.
Этимология
Шәһәр XV гасырда ныгытылган бистә буларак барлыкка килгән, аның исеме Нкран кабиләсе этнонимын европалаштырылган бозу. Күрәсең, ул "кара кырмыска" дип тәрҗемә ителә һәм, күрәсең, бу кабилә тотемы белән бәйле.
Колониальгә кадәрге тарих
Шәһәр XV гасырда Га кабиләләре төньяктан күченгәч оешкан. Бистәнең урнашуы га кабиләсенең төп көндәшләреннән, акван кабиләләреннән ерак булганга отышлы була. Башта, Акра иң күренекле коммерция үзәге булмый, Ада һәм Прампрам кебек портларга, шулай ук Додов һәм Акусның эчке сәүдә үзәкләренә юл бирә. Шуңа карамастан, Аккра европалылар белән кол сәүдә үзәге статусын ала, алар бер-берсеннән ерак түгел  берничә форпостлар төзиләр, мәсәлән, Джеймс Форт һәм Ашер Форт. XVII гасырда португаллар, аннары шведлар, голландлар, французлар, инглизләр һәм даннар шәһәрдә ныгытмалар төзи. Көчле икътисади эшчәнлек Аккрада 1807-нче елда кол сәүдәсе бетерелгәнче дәвам итә.
Колониаль тарих
1850-нче елларда Дания Кристианборгны һәм башка ныгытмаларны инглизләргә сата. 1873 елда, Британия һәм ашанти кабилә берләшмәсе арасындагы мөнәсәбәтләрдә киеренкелек унъеллыклардан соң, Британия гаскәрләре һөҗүм итеп, ашанти башкаласы Кумасига һөҗүм иттеләр һәм җимерәләр, шуннан соң Гана рәсми рәвештә Британия колониясе дип игълан ителә. Британиялеләр 1874 елда Аккраны яулап алдылар. 1877-нче елда, Икенче Англия-Ашанти сугышы тәмамлангач, ул Кейп -Костны Британия Алтын Яр колониясе башкаласы итеп алыштыра. Бу карар, барыннан да элек, Аккраның Кейп-Кост белән чагыштырганда коры климатка ия булуы һәм чебен цецыннан алай ук җәфа чигмәве аркасында кабул ителгән, шулай итеп хайваннар транспортын кулланырга мөмкинлек бирә. Колониянең административ үзәге Аккрага күчерелгәч, Британия колонизаторлары агымы башлана. Шәһәр яңа яшәүчеләрне урнаштыру өчен киңәя башлый. Викториаборг XIX гасыр азагына кадәр шәһәрнең көнчыгышында урнашкан эксклюзив Европа торак мәйданы булып үсә. Аккра чикләре 1908-нче елда, бубон чумасы башланганнан соң киңәйтелә. Бу киңәйтү бары тик төп халыкны гына урнаштыру өчен билгеләнгән районнарны булдыруга китерде. Адабрака, шәһәр үзәгеннән төньякта, мөселман халкы өчен анклав итеп төзелгән.
Шәһәр тарихында иң мөһим карарларның берсе 1908 елда Аккра — Кумаси тимер юлы төзелешен башлау. Юл Аккраны, илнең төп портын, шул ук вакытта какао җитештерүенең төп районы белән тоташтыру өчен төзелгән. 1923 елда тимер юл тәмамланган. 1924 елга какао Гананың төп экспорт тауарына әйләнде. Аккра 1928 елга кадәр какао экспортеры иде, бу аның тиз үсүенең төп сәбәпләренең берсе була.
Британия идарәсе бу чорда Аккрага көчле йогынты ясый. Мәсәлән, районнарның раса сегрегациясе закон буенча 1923 елга кадәр мәҗбүри булган, ә барлык яңа биналар да таш яки бетоннан төзелергә тиеш булган. Ләкин Британия хөкүмәте шәһәр инфраструктурасына яки җәмәгать эшләренә инвестицияләр салырга бик теләми. Фредерик Гордон Гугисберг губернатор булганга кадәр хәл үзгәрми.
Домбье (Иновроцлавский повяты)
Домбье  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Аккра
Колониаль тарих
Гугисберг казанышлары арасында 1923-нче елда Корле лагунасы аша күпер төзү була, ул лагунадан көнбатышка урнашу өчен җирләр ачты. Гугисберг шулай ук больницалар һәм мәктәпләр төзелешен контрольдә тотты. Мондый чаралар авыл кешеләренең шәһәргә күченүе аркасында Аккра халкының артуына китерде, һәм шулай ук күп санлы Британия эшкуарлары һәм администраторларының иммиграциясенә ярдәм итте.
Домбье (Иновроцлавский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аккра
Колониаль тарих
Икенче бөтендөнья сугышыннан соң, Ридж и Кантонмент районнары европалылар өчен коттедж мәйданы итеп планлаштырылды, күпчелек авыл мигрантлары Нима яки Яңа шәһәр кебек Аккраның муниципаль чикләренә кертелмәгән өлкәләрдә урнаштылар. Шулай итеп, бу өлкәләрнең үсеше дәүләт тарафыннан көйләнмәде, бу зур җимерек бистәләр барлыкка килүгә китерде.
Бу вакытта үсеш алган тагын бер өлкә - үзәк эшлекле район була. Күпчелек административ биналар массив суд-административ комплексы булдырып, Хай-стритта төзелде. Моннан тыш, икътисад үсеш үзәк эшлекле районда күп кенә коммерцияле биналар төзүгә дә ярдәм итте.
1944-нче елда шәһәрне планлаштыручы Максвелл Фрей шәһәр планын эшли, ул 1958-нче елда Б. Тревалион һәм А. Флуд тарафыннан яңадан карала. Фрай-Тревалион планы ахыргача тормышка ашырылмаса да, ул Британиянең Аккра ничек үсәргә тиешлеген күрсәтә.
Ауэрсталь
Ауэрсталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Аккра
Постколониаль тарих
Кваме Нкрума 1957-нче елда Гана бәйсезлегеннән соң беренче премьер-министр булгач, Аккра өчен үзенең үсеш планын булдыра. Элита өчен районнар төзекләндерү урынына, Нкрума Гана халкында иҗтимагый объектлары белән милли горурлык хисе уята торган шәһәр булдырырга омтылды. Әйтергә кирәк, инглизләр дә, бәйсез Гана хакимияте дә гади кешеләрнең уңайлыгы турында артык уйламаганнар. Декоратив фонтаннар һәм зур парламент комплексы булдыру урынына, Нкрума Бәйсезлек мәйданы, Дәүләт сарае һәм Африка Бердәмлеге Оешмасы кебек истәлекле урыннар төзергә, шулай ук Кристианборг сараен торгызырга карар итә. Нкрума символик әһәмияткә ия булган яңа корылмалардан игътибарны читкә юнәлдермәс өчен, яр буе районнарының үсешен туктатырга карар итә. Нкрума планы халыкны децентрализацияләү һәм халыкка каршы көрәшү чараларын күрүне аңлатмый, Фрей-Тревалион планыннан аермалы буларак, киресенчә, өстәмә дәүләт һәм коммерция учреждениеләре үзәк бизнес өлкәсенә күчерүне күздә тота. Шәһәр халкына әлеге уйланылмаган сәясәтнең нәтиҗәләре белән әлегәчә очрашырга туры килә.
Бүген  Аккрада берничә төп туристик истәлекле урыннар, шул исәптән Гана Милли музее, Гана фәннәр һәм сәнгать академиясе, Милли архив һәм Гана үзәк китапханәсе, милли театр, милли мәдәният үзәге, маяк һәм милли спорт стадионы бар.
Шәһәр Халыкара Котока аэропорты һәм Тема, Секонди-Такоради һәм Кумаси шәһәрләре белән тимер юл элемтәсе аркасында эре транспорт төене булып тора. Аккра - милли һәм халыкара бизнес-конференцияләр өчен популяр урын.
География һәм климат
Аккра илнең көньягында, Гвинея култыгы ярында урнашкан һәм тау тигезлегенең саванна белән капланган өлешен били. Аккра климатының формалашуы Атлантик океанның һәм зур Волта елгасының якынлыгы тәэсирендә. Шәһәр тропик муссон климаты зонасында урнашкан, яңгырлы сезоннар белән - зур (апрель-июнь) һәм кече (октябрь). Аккра төньяк ярымшарда булса да, кыш айлары җәй айларына караганда эссе. Бу елның төрле вакытларында көчле җил белән бәйле: җәйдә Атлантик океан җиле салкынлык һәм яңгыр китерә, кышын коры һәм тузанлы җилләр Сахрадан җылылык китерә.
Халык
Олы Аккра халкы 4 миллионга якынлаша һәм ел саен 3,3% арта. Шәһәрдә яшәүчеләрнең 99,9% тан артыгы негроид раса. Ливан һәм Сириядән иммигрантлар нәселенең кечкенә (якынча 2000 кеше) общинасы бар, алар шәһәр икътисадында мөһим роль уйныйлар. Соңгы елларда Кытай общинасы тиз үсә. Аккра - бик яшь шәһәр, халыкның 56% 24 яшькә кадәр.
Икътисад
Аккрада нефть эшкәртү, текстиль, азык-төлек, металл эшкәртү, автомобиль, агач эшкәртү һәм фармацевтика сәнәгате үсеш ала, күчемсез милек базары соңгы елларда тиз үсә. Биржа бар (GSE). Шәһәрнең зур компанияләренең күбесен Ливан, Британия яки Кытай капиталы контрольдә тота.
Күпчелек кеше һөнәрчелек бизәнү әйберләре җитештерү белән шөгыльләнә, шәһәр урамнарында җиләк-җимеш саталар. Алмаз һәм какао чөгендере өчен зур базар бар. Гананың җитештерү куәтенең 70% тан артыгы мегаполис өлкәсендә урнашкан.
Транспорт
Аккра — төп транспорт үзәге. Шәһәрдә Котока халыкара аэропорты, тимер юл, порт бар. Пассажирлар шәһәр буйлап шәхси микроавтобуслар (Тро - Трос дип атала), автобуслар һәм таксистлар белән йөртелә. Шәһәрнең юл челтәре 1,117 километр, шуларның 918 километры асфальтланган.
Спорт
Футбол - Аккрада иң популяр спорт төрләренең берсе. Шәһәрнең иң танылган футбол клубы - «Хартс оф Оук», 40,000 тамашачы сыйдырышлы "Охен Ян " стадионында өй матчлары үтә. Моннан тыш, Аккрада иң титуллы француз футболчыларының берсе, берничә Чемпионнар Лигасы һәм УЕФА Суперкубогы җиңүчесе, Дөнья һәм Европа чемпионы һәм Конфедерация Кубогы җиңүчесе Марсель Десайи яши.
Гишпаня (Великопольское воеводалыгы)
Гишпаня  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Андерсон (Көньяк Каролина)
Андерсон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Андерсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сер-сюр-Арже
Сер-сюр-Арже (Serres-sur-Arget) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Валь-д'Арьеж кантонына карый.
Ковачевци (Перник өлкәсе)
Ковачевци  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Мильер (Манш)
Мильер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Поценкарб
Поценкарб — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джеварие Меджитова
Джеварие Меджитова (1913 елның 7 октябрендә, Чал Темир, Таврия губернасы, Россия империясе — 1992 елның 4 сентябрендә, Ташкент, Үзбәкстан) — кырым татар шагыйрәсе һәм педагог.
Бозтепе (Сарычам)
Бозтепе (Boztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Джеварие Меджитова
Тәрҗемәи хәле
1913 елның 7 октябрендә Чал Темир авылында туады. Әти — Абдульмеджит — итче. Анасы — Ресимхан йорт хуҗалыгын алып барган. Гаиләдә барлыгы биш бала үскән.
Туган авылында мәктәпне бетергәч, Ялта педагогия техникумына укырга кергән. Керич металлургия заводында башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшләгән. Педагогик практика вакытында «Яш къувет» (Яшь көч) гәзитәндә басылган шигырьләр язган.
1935 елда М. В. Фрунзе исемендәге Кырым дәүләт педагогика институтының кырымтатар теле һәм әдәбияты факультетына укырга кергән. Соңыннан язучы Амет Мефаев, Юныс Темиряк, Риза Халид белән бергә укыган. Меджитов укыган вакытта фольклор белән мавыга. 1938 елда Мәскәү — Ерак Көнчыгышның камалышсыз очышына багышланган шигырь яза, аны «Къызыл Къырым» гәзитәндә бастырып чыгаралар, аннары «Красный Крым»(«Кызыл Кырым») гәзитәндә рус теленә тәрҗемә итеп бастыралар.
КДПИны тәмамлагач, 1939 елда аспирантурага керә һәм А. С. Пушкин исемендәге Тел һәм әдәбият фәнни-тикшеренү институтында эшли башлаган. Кече фәнни хезмәткәр "Кырым татар халкының фольклорында хатын-кыз образы" кандидатлык диссертациясе темасы өстендә ничек эшли һәм фольклор экспедицияләрендә катнаша.
Бөек Ватан сугышы елларында Такъыл авылында укытучы булып яшәгән. 1944 елда Ташкентка депортацияләнгән. Югары белем ярдәмендә «Продмаш» заводында икътисадчы вазифасын алган. Укытучылар җитмәү сәбәпле, авыл мәктәбендә рус теле укыта башлый. Аннары Орджоникидзе районында методист булып эшли, әмма аннан эшеннән азат ителә һәм биш ел дәвамында китапханәче булып эшләгән.
Меджитовның махсус җирлекләре режимын бетергәннән соң үзбәк һәм казак мәктәпләре завуч, директоры була. 1965 елда Чирчикка күчеп китә. «Ленин байрагъы» (Ленин байрагы) гәзитәнең даими авторы булган, шулай ук «Йылдыз» журналында басылган. «Онытылмаган битләр» (1970), «Яшел яфраклар арасында» (1972), «Яшел яфраклар арасында» (1974), «Тормыш төсләре» (1987) дигән дүрт шигырь җыентыгы чыгарды, ә 1980 елда «Минем тормыш бакчасы» дигән китап бастырган.
1992 елның 4 сентябрендә Ташкентта вафат булган.
Кешлик (Токат)
Кешлик (Keşlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (köy).
Мәликзадә (Балакән)
Мәликзадә  (Məlikzadə ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Тапмен (Калифорния)
Тапмен  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тапмен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17675) 1996 YU
Тарихы
1996 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YU» саналган.
Энтюшъю
Энтюшъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Чикшина елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 8 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валя-Нандрулуй
Валя-Нандрулуй — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хайльсбронн
Хайльсбронн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Падбалотцы
Падбалотцы (Падбалотцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Домбье-Куявски
Домбье-Куявски — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Домб'є-Куявські
Кире бәйләнеш
Кире бәйләнеш (рус.обратная связь, ингл. Feedback) – берәр системаның функцияләү нәтиҗәсенең бу системаның функцияләвенә бәйләнеше булган параметрларга йогынты ясавына китерүче процесс. Башкача әйткәндә, системаның керү урынына чыгу сигналына (я энергиясенә) пропорциональ (яки гомуми очракта аның функциясе булган) сигнал (я энергия) бирелә. Бу еш кына системаның функцияләвенә йогынты ясар өчен юри эшләнә.
Уңай һәм тискәре кире бәйләнеш бар. Тискәре кире бәйләнеш керү сигналын чыгу сигналы үзгәрешенә каршылык күрсәтерелек итеп үзгәртә. Бу системаны параметрларның очраклы үзгәрүенә тотрыклырак итә. Уңай кире бәйләнеш, киресенчә, чыгу сигналы үзгәрүен көчәйтә. Көчле уңай кире бәйләнеше булган системалар тотрыксызлык тенденциясен күрсәтәләр. Аларда вакыт узу белән кимеми торган дулкынланулар пәйда була, яки система генератор була башлый. (Бу радиотехникада генератор схемасын төзегәндә кулланыла).
Ильяс Абдуллаев
''
Ильяс Абдуллаев (, Акстафа, Елисаветполь губернасы, Россия имперясе —, Бакы, ССРБ) — азәри совет дәүләт эшлеклесе. АзССР авыл хуҗалыгы министры (1950-1953), Азәрбайҗан ССР Министрлар шурасы рәисе урынбасары (1953-1958), АзССР Югары шурасы президиумы рәисе (1958-1959), АзССР Югары шурасы рәисе (1958-1959). АзССР фәннәр академиясе академигы. Авыл хуҗалыгы фәннәре докторы. СБКФ Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1956—1961). 3-5 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Сен-Жан-Фруамантель
Сен-Жан-Фруамантель — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
HD198987
HD198987 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тербон (приход, Луизиана)
Тербон — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Хума шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 2080 км² тәшкил итә.
Аркадий Лаврский
Аркади Лаврски (Аркадий Валерианович Лаврский,, — , ) — минералог, геолог, Тум университеты профессоры, Себер югары хатын-кызлар курслары директоры (1910-?).
Афисль
Афисль — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Русо (Беневенто)
Казе Русо — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Русо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Миддлбери (Индиана)
Миддлбери  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глажево (Великопольское воеводалыгы)
Глажево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кожинци
Кожинци — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Почолкув
Почолкув — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Малавида Һинд дине
Малавида Һинд дине шул вакытта Британия Үзәк Африка һәм соңрак Ньясалэнд дип аталган җиргә 19-ынчы гасыр ахырында һәм 20-енче гасыр башында колониаль Британия хөкемдарлары Һиндле эшчеләрне алып китергәч килгән. Алар Көнчыгыш Африкага глобаль эшчеләр күчүенең өлеше булган, алар инфраструктура проектларын төзергә булышканнар, хезмәт күрсәтүне оештырырга, ваклап сату базарлары һәм хакимиятне тәэмин өчен ярдәм иткән. Иммигрантларның кайберәүләре белемле һәм һөнәрле булган, әмма күбесенчә ярлы һәм ачлыктан интегүче Пәнҗаб, Уттар Прадеш, Бихар һәм Бенгалдан, алар Малави һәм Мозамбик арасында беренче тимер юлны төзергә булышканнар.
Һинд динен күбесенчә Христиан Малавида азчылык тота. Хөкүмәт Христиан һәм Мөселман демографиясен саный, әмма башка диннәрне аерым санамый һәм Һинд дине тарафдарларын традицион Африка диннәре белән бергә "Башкалар" төркеменә язып куя. "Башкалар" 2006 елда 3,1%.
Колониаль хөкем беткәч, Һиндулар (Джайннар һәм Сикхлар белән) Көнчыгыш Африкада эзәрлекләнгәннәр һәм төрле Көнчыгыш Африка хөкүмәтләре Граждан хезмәтләренең африканизациясен алга сөреп икътисадның коммерция һәм һөнәр секторларын Европадан булмаганнарга, Азиядән булмаганнарга, ә асаба халыкка гына бирүче законнарны чыгарган. Элек Малавида яшәгән күп Һинд дине тарафдарлары шул чорда башка илләргә күчкән, бигрәк тә 1960-ынчы еллардан Берләшкән Корольлеккә.
Гуҗарати, Синдхи һәм Бенгали Малавидагы Һинд дине тарафдарларының төп диннәре булып тора. Һинд диненең суб-традициясе булган Брахма Кумарисның Блантайрда Трикум Коттеджында Раджа Йога Үзәге бар.
Бәләбәй районы
Бәләбәй районы (Белебеевский район) – Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге – Бәләбәй шәһәре Уфадан 180 км, шул ук районда урнашкан Аксаково тимер юл станциясенә кадәр 8 км.
Тарих
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән.
География
Бәләбәй муниципаль районы Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгынын уртасында, иң югары җирендә урнашкан. Мәйданы 1 869 км² тәшкил итә. Бәләбәй районы Туймазы, Ярмәкәй, Бишбүләк, Әлшәй, Дәүләкән, Бүздәк районнары белән чиктәш. Районның төп су артериясе Ык кушылдыклары Үсән белән Рә ялгалары. Районның 32%ын урманнар алып тора.
Халык
Районда 2023 елның башында 95852 кеше яшәгән.
85 авыл бар, иң эреләре: Аксаково (3 мең),  Знаменка (2009 елда 2,03 мең кеше яши), Горький ис. Племзавод үзәге (1,21 мең), Баженово (1,17 мең), Үсән-Ивановское (0,92 мең), Мәтәүбаш (0,78 мең).
Икътисад
Районда Башнефть АҖҖ «кызлары» НГДУ «Октябрьскнефть» һәм «Ишембайнефть» НГДУлары 81 нефть тишемен хезмәтләндерә.
Төп җитештерүче предпприятиеләр: «Бәләбәй заводы «Автонормаль» ААҖ; ООО «Бәләбәй предприятиесе «Автодеталь» – 183,9% һәм «Бәләбәй заводы «Автокомплект». Ул ширкәтләрнең тотрклылыгы Тольяттидагы («ВАЗ») и Чаллыдагы («КАМАЗ») автомобиль төзү ширкәтләренә бәйле.
Авыл хуҗалыгы
2010 елның 1 июленә Бәләбәй муниципаль районында авыл хуҗалыгы продукциясен 176 предприятие җитештерә, шул исәптән 1 дәүләт предприятиесе, 1 ААҖ, 14 ҖЧҖ, 3 авыл хуҗалыгы кооперативы, 120 игенче (фермер) хуҗалык һәм 37 хосусый эшмәкәр. Аларга 109 мең гектар авыл хуҗалыгы җирләре туры килә, аларның 58,8% – игеннәр.
2009 елда эре хуҗалыклар 35-39% продукция җитештергән, фермерлар – 6,6-8,7%, шәхси хуҗалыкларда – 58,4-52,3%.
Мәгариф өлкәсе
Бәләбәй районында 37 мәктәп әлегә бар: 9 – төп, 23 тулы урта, 4 гимназия, 1 кичке мәктәп, 4 филиал (башлангыч). 9900 укучы. Гимназияләр – татар, башкорт, рус, чуаш гимназияләре. 21 мәктәп авылларда урнашкан.
9 милли мәктәпнең 5се – чуашныкы, икесе – татар-чирмешнеке (Мәтәүбаш мәктәбе, аларда төрле авыл балалары укый), 1 – чиста татар, 1 «татар-башкорт» мәктәбе.
Башлангыч һөнәри белемне алып була: һөнәри лицейларда – №№40, 46, 89.
Урта һәм югары һөнәри белем: медицина һәм педагогика көллиятләре, машина төзү техникумы, Бәләбәй механизация һәм авыл хуҗалыгын электрификацияләү машина төзү техникумы. Самар архитектура-төзелеш университетының филиалы.
Бозтепе (Чанкая)
Бозтепе (Boztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Узытамак
Узытамак — Башкортстанның Чишмә районындагы татар авылы. Алкин авыл сәвитына карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 429 кешенең яшәве мәгълүм.
Тарихи мәгълүматлар
Узытамак – татар алпавытлары авылларының берсе. Биредә Алкин морзаларның крепостнойлары яшәгән. Узытамак турында рус язучысы Сергей Аксаковның "Гаилә хроникалары" китабында язылган: Ɵфəдан егерме тугыз чакрымда, Казан тракты буйлап, көньяк-көнбатышка, кара урманнар белән уратып алынган Дим суына кушылган Уза исемле елгачык буенда Узытамак дигән татар авылы ята, уpыcлар аны алпавыт исеме белән Алᴋᴎнa дип атый... Аксаков хәбәре буенча Алкиннар бу авыл җирләрен 1791 елда башкортлардан сатып ала. Төгәл мәгълүмат буенча алпавытның исеме Йосып Алкин, ул Тәфкилев морзаларның кияве була. Ул Тәтеш өязеннән 45 крепостноен сатып алынган җиргә күчерә. 1839 елда аның биләмәсендә 21 йортта 124 крепостной яши.
Демография
Рәсми рәвештә бүген Узытамакта 42% татарлар, 37% башкортлар яши.
Мәгариф
Авылның үз мәктәбе юк. Балалар Алкин мәктәбенә йөреп укый.
Мобек (Манш)
Мобек — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Казанское (Сернур районы)
Казанское (Казанский, Казанское) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (55,9%), урыслар (42,5%).
Сеско (Арьеж)
Сеско (Cescau) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
Татарстан Республикасы композиторларының музыка антологиясе
Татарстан Республикасы композиторларының музыка антологиясе (Антология музыки композиторов Республики Татарстан, Anthology of music by composers of the Republic of Tatarstan) — 2013 елда Александр Сладковский тарафыннан төзелгән татар композиторларының һәм татар мәдәниятенә кайсыдыр ягы белән караган башка композиторлар әсәрләре җыентыгы, өч дисктан гыйбарәт. Мәшһүр татар музыка белгече Йолдыз Исәнбәт тарафыннан диск җыентыгының әһәмияте тирәнтен дәгъвалана. Дискның тасвирламасы татар, рус һәм инглиз телләрендә бирелә.
Тасвирлама
Өч диск симфоник әсәрләрдән генә тора. Беренче һәм өченче ир-ат композиторлар әсәрләрен тәшкил итә. Беренче дискка Фасил Әхмәтов, Алмаз Монасыйпов, Фәрит Яруллин, Нәҗип Җиһанов, Александр Миргородский, Салих Сәйдәшев әсәрләре язылган. Өченче дискны Анатолий Луппов, Ренат Еникиев, Шамил Тимербулатов, Рәшит Кәлимуллин, Александр Чайковский әсәрләреннән гыйбарәт. Икенче дискта хатын-кыз композиторлар, ягъни Мәсгудә Шәмсетдинова, Резеда Әхиярова, Зөлфия Рәүфова, Елена Анисимова әсәрләре чагылыш таба.
Аудиоязмалар Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестры төркеме тарафыннан башкарыла. Бу чара дәвамында оркестр "Интермеццо" (Мәскәү), "2013 елда Казанда узачак XXVII Бөтендөнья җәйге Универсиада Башкарма дирекциясе", "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгы, LUCIANO оешмалары белән тыгыз хезмәттәшлек итә.
Проектка якынлыча 5 млн сум акча сарыф ителә һәм югары дәрәҗәдәге профессиональ аудиоязмалар булдырыла.
Валериан Лаврский
Валериан Лаврски (Валериан Викторович Лаврский,, — , ) — дини язучы, Сарытау руханилар семинариясе риктыры (1875-?), Самар руханилр семнариясе риктыры вазыйфасын башкаручы (1887).
Домбье-Подуховне
Домбье-Подуховне — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Домб'є-Подуховне
Афленц-Курорт
Афленц-Курорт — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Демарино (Пласт районы, юкка чыккан авыл)
Демарино (Демарино) — Чиләбе өлкәсенең Пласт районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Бамберг (Көньяк Каролина)
Бамберг  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бамберг шәһәре  елда нигезләнгән.
Дурян Петрос
Петро́с Абраами́ Дуря́н (Պետրոս Աբրահամի Դուրեան, настоящая фамилия Змбая́н (Զըմպայեան); 20 май 1851 — 21 гыйнвар 1872) — билгеле әрмән шагыйре.