cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әхәт Фазылҗанов
Әхәт Хәбри улы Фазылҗанов — татар язучысы, журналист, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1977), РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1987), «Алманияне җиңгән өчен» медале иясе.
Ул 1927 елның 29 ноябрендә Татарстанның Әтнә районы Комыргуҗа авылында дөньяга килә. Шушында җидееллык мәктәпне тәмамлый, аннары ике ел колхозда эшли.
1944 елның декабрь аенда Әхәт хәрби хезмәткә чакырыла һәм шул китүдән 1951 елның маенда гына туган ягына әйләнеп кайта.
1951—1957 елларда ул Әтнә районы саклык кассасында инспектор, аннары баш бухгалтер булып эшли. Шушы ук елларда кичке мәктәптә укып урта белем ала. 1957—1962 елларда Әтнә район газетасында әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире, мөхәррир урынбасары вазыйфаларын башкара. 1962—1967 елларда Арча район газетасында мөхәррир урынбасары булып эшли. Шушы чорда Әхәт Фазылҗанов читтән торып укып Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты факультетын тәмамлый.
1967—1972 елларда Әхәт Фазылҗанов «Социалистик Татарстан» газетасының зона корреспонденты булып эшли.
1972 елда Әхәт Фазылҗанов Балтач районында чыга торган «Хезмәт» газетасы редакторы итеп билгеләнә. Аның шуннан соңгы гомере тулысы белән Балтач төбәгенә бәйле. Тирән фикерле, киң энциклопедик мәгълүматлы, югары зәвыклы шәхес булуы, гади авыл кешеләрен ихлас күңеле белән яратуы аңа Балтач халкының тирән ихтирамын китерде. Әнә шул күркәм сыйфатлары белән редактор буларак район газетасын чын халык трибунасы югарылыгына күтәрүгә иреште. Ул әле бүген дә газетадан аерылмый — газета битләрендә аның актуаль язмалары басылып чыга. Әхәт Фазылҗанов республика газета-журналларының да даими авторы.
Әхәт Фазылҗанов — гаять үзенчәлекле язучы. Аның хикәләренең геройлары да беркатлы, ихлас күңелле, гыйбрәтле язмышлы авыл кешеләре. Ул берничә хикәяләр җыентыгы авторы. «Күкчәчәк бөресе», «Яшисе килә», «Үрдәкләр нәрсәдән көләләр?», «Көтелмәгән очрашу» исемле җыентыклары укучылар тарафыннан гаять җылы кабул ителде. Күп тапкырлар төрле иҗади конкурсларда җиңеп, дипломнар һәм премияләр яулады.
Сасаяма
Сасаяма — Япония дәүләтенең Хиого префектурасында урнашкан шәһәр.
Әхәт Фазылҗанов
Әхәт Фазылҗанов хәзер дә актив җәмәгать эшендә, иҗат эшчәнлеген дәвам итә.
Сасаяма
Тарихы
Сасаяма шәһәре 1999 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 44345 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 117 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 377.61 км² тәшкил итә.
(9161) Бофорт
(9161) Бофорт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 26 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 BZ1» саналган.
Буда-Кречунешть
Буда-Кречунешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мешели (Чубук)
Мешели (Meşeli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мезриха
Мезриха (Мезриха) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Петромихайловка (Чиләбе өлкәсе)
Петромихайловка (Петромихайловка) — Чиләбе өлкәсенең Чаткы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (55%), татарлар (10%), башкортлар (31%).
Тоехта
Тоехта (ҖәйгеТоехта) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа (тармАгыйдел) елгасының сул ярыннан 103 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16728) 1996 GB18
(16728) 1996 GB18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 GB18» саналган.
Вильятурде
Вильятурде — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чушминовка
Чушминовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Симановка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Босс-де-Бретань
Ла-Босс-де-Бретань — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Санту-Аугусту
Санту-Аугусту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Әндрү Гудлок
Әндрү Гудлок (Andrew Darius Goudelock,, — , ) — АКШ баскетболчысы (сакчы), ВТБ лигасының иң кыйммәтле уенчысы (2014).
HD18410
HD18410 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Саут-Бетани (Делавер)
Саут-Бетани  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Багбанлар (Агдам)
Багбанлар  (Bağbanlar ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Жак Ширак
Жак Рене́ Шира́к (Jacques René Chirac, 1932 елның 29 ноябре, Париж — 2019 елның 26 сентябре, Париж) — Франция сәясәтчесе, 22-нче Франция президенты.
Доррингтон (Калифорния)
Доррингтон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салагубав (авыл)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кемдә яшерелгән
''' Кемдә яшерелгән? ''' — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Балалар түгәрәкләнеп басалар. Бер бала берәр кая посып яки тышка чыгып тора. Шул арада балалар берәр әйбер яшерәләр. Шуннан соң эзләүчене чакыралар. Музыка уйный башлый. Эзләүче һәрбер баладан яшерелгән әйберне эзли. Әйбер яшерелгән кеше янына җиткәч, музыка көчәя. Ул ихласрак эзли башлый. Әйбер кемнән табылса, ул бала әйбер эзләүче була, ә эзләүче әйбер яшерүче була. Әгәр дә эзләүче өч уенда яшерелгән әйберне таба алмаса, аңа җәза бирелә.
Кирххайм-ин-Швабен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкале (Нарман)
Башкале (Başkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бжезини (Свецкий повяты)
Бжезини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Котловец
Котловец — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пёза елгасының сул ярына тамагыннан 246 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9162) Квиила
(9162) Квиила — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Яновець-Косьцельни
Яновець-Косьцельни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(9162) Квиила
Тарихы
1987 елның 29 июлендә J. Mueller тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 OA» саналган.
Казе Векье (Пяченца)
Географиясе
Казе Векье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Векерсвиллер
Векерсвиллер (Veckersviller) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,79 км².
Искәрмәләр
Векерсвиллер
Элкгорн-Сити (Кентукки)
Элкгорн-Сити  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Вильяумбралес
Вильяумбралес — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Фрезаль-де-Ванталон
Сен-Фрезаль-де-Ванталон — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Янишев (Мазовия воеводалыгы)
Янишев  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Будаку-де-Жос
Будаку-де-Жос — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чернук
Чернук — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салагубав (посёлок)
Салагубав  (Салагубаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
(9163) 1987 RB1
(9163) 1987 RB1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 13 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RB1» саналган.
(16729) 1996 GA19
(16729) 1996 GA19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 GA19» саналган.
Санту-Афонсу (Мату-Гросу)
Санту-Афонсу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Вильяэлес-де-Вальдавия
Вильяэлес-де-Вальдавия — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дәшмә, сөйләшмә
Дәшмә, сөйләшмә  — татар халык уены.
Кирххам (Пассау)
Кирххам  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Дәшмә, сөйләшмә
Уйнау тәртибе
Балалар бер тирәгә җыелып утыралар. Берсе яшерүче була. Яшерергә әзерләнгән әйберләр бик күп була: курчак, йолдызчык һ. б. Яшерүче әйберне барысының да күзләрен йомдырып яшерә һәм «Күзегезне ачыгыз!» ди. Шуннан әйбернең кая яшерелгәнен белгән укучы кул күтәрә. Йөрергә, сөйләшергә ярамый, әйбер күз белән генә эзләнә. Дөрес ишарәләгән уенчы «яшерүче» булып, уен шулай дәвам итә.
Кирххам (Пассау)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкарагөз (Һарран)
Башкарагөз (Başkaragöz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Исәнсеф-Чишмә
Почта индексы — 423988.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Шабанка
Шабан — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Малмыж районы биләмәләрендә ага. Елга  Староречье Агельдино елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илһан Мүфиде
Илһан Мүфиде (11 февраль 1911 ел, Мерсин — 2 февраль 1996 ел, Бодрум) — төрек педагогы һәм дәүләт эшмәкәре. Төркиянең беренче хатын-кыз-мэры.
Биографиясе
Илһан Мүфиде 1911 елның 11 февралендә Мерсинда туган. Аның әтисе Мостафа Нәзиф армия офицеры, әнисе Әминә — йорт хуҗабикәсе була. Мүфидегә дүрт яшь булганда, аның әтисе Дарданелла операциясе алышларының берсендә һәлак була. Полководец Фәүзи Чакмак әтисенең абыйы, Муфиденең бабасы тиеш кеше була. Беренче бөтендөнья сугышы төгәлләнгәннән соң, Мерсинны кыска вакытка француз армиясе басып ала, шуңа күрә Мүфиде Илһан башлангыч белем алуын Әнкарада тәмамлый. Истанбул азат ителгәннән соң Мүфиде анда кызлар мәктәбен тәмамлый. 1928 елда ул педагогия лицеен тәмамлый. Соңыннан Истанбулда укытучы булып эшли.
Мүфиде Илһан доктор фәрук Илһанга кияүгә чыга. Аларның җиде баласы була. Ирле-хатынлы Төркия шәһәрләре буйлап еш йөри, аннары Берлинда укый. 1937 елда Муфиде һәм Фәрук Илһаннар Төркиягә кире кайта, әммә соңыннан аннан тагын китә. Фәрук Илһанга Әфганстанда Кабул университетының медицина мәктәбендә укыту эшен тәкъдим итәләр. Ирле-хатынлф риза була. Мүфиде белән Фәрук Илһаннар шулай ук Гыйракта Бачра Карачига кадәр су буйлап сәяхәт кыла. 1945 елда алар Төркиягә кире кайтырга тели, әммә сугыш барганлыктан, Иран аша машинада кайта. 1946 елда Төркиягә кайтканнан соң, алар сәясәт белән шөгыльләнә.
1950 елда гомуми сайлауларда Демократик фирка еңә, Җөмһүрият халык партиясенең 27 ел дәвамындагы идаралыгы өзелә. Мүфиде Илһан Демократик партиядан Мерсин шәһәре башлыгына сайлауларда катнаша һәм Төркия тарихында беренче хатын-кыз мэры булып китә, шул аркасында киң танылу ала.
1951 елда Мүфиде Илһан мэр вазифасыннан китә һәм партиядан чыга.
1968—1981 елларда Мүфиде Илһан Алманияда төрек иммигрантларын укыта. Шулай ук ул берничә хәйрия оешмасында эшли һәм Мерсин шәһәрендәге хастахәнәләргә һәм картлар йортына ярдәм күрсәтә.
Ябу
Ябу — Япония дәүләтенең Хиого префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ябу шәһәре 2004 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 27428 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 64.9 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 422.78 км² тәшкил итә.
Мешели (Герменҗык)
Мешели (Meşeli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Герменҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ла-Боссен
Ла-Боссен — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Мәрьям Гыймалова
Гыймалова Мәрьям Гыйльметдин кызы (22 июнь 1922 ел — 24 июнь 2006 ел) — галим-педагог-методист, әдәбият белгече. Педагогия фәннәре кандидаты (1961). РСФСР (1987) һәм Башкорт АССР (1969) мәктәбенең атказанган укытучысы, РСФСРның халык мәгарифе отличнигы (1967, 1976), Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы (1994).
Биографиясе
Мәрьям Гыйльметдин кызы Гыймалова 1922 елның 22 июнендә Башкорт АССР ы Мәсәгуть кантоны (хәзерге Башкортстан Республикасының Мәчетле районы) Дуван-Мәчетле авылында туган.
Дуван-Мәчетле урта мәктәбен,1953 елда К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтын тәмамлый ала.
1949-1958 елларда Уфа каласындагы 9 нчы мәктәптә башкорт теле һәм әдәбиятын укыта. Иң беренчеләрдән булып укучысы Рәми Гариповның күңелендә иҗат чаткысын күреп, аның әдәби сәләтен үстерүгә этәргеч биргән педагог.
Гыйльми эшчәнлеге
Гыйльми эшчәнлеге башкорт әдәбияты белән бәйле. 200‑дән артык фәнни һәм укыту-методик хезмәт язган. Гыйльми хезмәтләре башлыча башкорт мәктәпләре һәм педагогия училищелары өчен башкорт әдәбияты буенча дәреслекләр авторы.
Янки (Вишковский повяты)
Янки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Векрен
Векрен (Veckring) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,65 км².
Искәрмәләр
Векрен
Селбивилл (Делавер)
Селбивилл  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бжезинко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Бжезинко  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баһарлы (Агдам)
Баһарлы  (Baharlı ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Крутая (Цема кушылдыгы)
Крутая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Цема елгасының сул ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 68 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Шели-д'Апше
Сен-Шели-д'Апше — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Яновець-Ястшомбки
Яновець-Ястшомбки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Векье (Реҗо Эмилия)
Казе Векье — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Векье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(16730) Nijisseiki
(16730) Nijisseiki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 17 апрелендә Saji тарафыннан Saji обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HJ1» саналган.
Карлы (Герзе)
Карлы (Karlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Герзе илчесенә караган бер авыл (köy).
HD184120
HD184120 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дос-Палос-Вай (Калифорния)
Дос-Палос-Вай  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дос-Палос-Вай халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элктон (Кентукки)
Элктон  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Элктон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саланик
Саланик (Саланік ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санту-Инасиу (Парана)
Санту-Инасиу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(9164) Colbert
(9164) Colbert — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 19 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SQ» саналган.
Башкараөрен (Сейдишеһир)
Башкараөрен (Başkaraören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грихота
Грихота — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирххаслах
Кирххаслах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Буексьер
Ла-Буексьер — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Вельвен
Вельвен (Velving) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Будаку-де-Сус
Будаку-де-Сус — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Терсәкле
Терсәкле  — татар халык уены.
Мелетские Горки
Мелетские Горки (Мелетские Горки) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы
ЮНЕСКО (UNESCO — United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) — Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы.
1945 елның 16 ноябрендә 🇺🇳ның дагы конференциясендә 🇺🇸, 🇬🇧 һәм арасында мәгариф, фән һәм мәдәният өлкәләрендә хезмәттәшлекне үстерү буенча халыкара махсус оешма булдыру турында карар кылына. Икенче бөтендөнья сугышыннан соң, ЮНЕСКО БМО оешмасы кысаларында тынычлыкны саклау фикерен алга сөрә.
ЮНЕСКО-ның алты рәсми теле бар: инглиз, испан, рус, француз, кытай, гарәп.
Яново (гмина Оструда)
Яново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Янки (Гостининский повяты)
Янки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Толщуга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бжезьно (Александровский повяты)
Бжезьно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мешели (Арапгир)
Мешели (Meşeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Саламат (авыл)
Саламат (Саламат) — Чиләбе өлкәсенең Варна районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
(16731) Мицумата
(16731) Мицумата — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 17 апрелендә Saji тарафыннан Saji обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HK1» саналган.
Гуардо
Гуардо — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шри Сваминараян Мандир, Дауни
2009 елда, гыйбадәтханә Ачарья Махараджшри Ракшешпрасад Панде белән Рам Катха, Маха Вишну Ягна һәм Марути Ягна белән 9-ынчы еллыгын билгеләгән.
Чертедже
Чертедже — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шарянка
Шарянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Саланое (Жлобинский районы)
Саланое  (Саланое ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(9165) Raup
(9165) Raup — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 27 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SJ3» саналган.
Кирхцелль
Кирхцелль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Векье (Форли-Чезена)
Казе Векье — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Шарль де Монтескьё
Шарль де Монтескьё, Шарль-Луи́ де Секонда́, барон де Ля Брэд һәм де Монтескьё (Charles-Louis de Seconda, Baron de La Brède et de Montesquieu; 1689 елның 18 гыйнвары, Француз корольлыгы, Жиронда департаменты, Ля-Бред коммунасы —  1755 елның 10 феврале, Париж) — француз фәлсәфәчесе, хокук белгече, язучы. Хакимиятне өч төркемгә (башкарма, суд, кануннар чыгару) бүлү турында теория (séparation des pouvoirs, trias politica) авторы. АКШ Конституциясен төзегәндә (1787 елда кабул ителгән) Монтескьё фикерләре кулланылган.
Тәрҗемәи хәле
1689 елның 18 гыйнварында Бордо шәһәре янындагы Ля Брэд   гаиләсендә туган. 1705 елда Бордода католик көллиятен тәмамлый һәм хокук фәнен тирәнтен өйрәнү өчен Парижга килә. 1714 елда Бордога әйләнеп кайта, шәһәр судында киңәшче, ике елдан судның вице-президенты була.
1721 елда «Фарсы хатлары» романын бастырып, күренекле сатира остасы булып таныла. Романда ике фарсы кешесе хат язышып фарсы җәмгыятен (чынлыкта, хакимияте һәм дин әһелләре изүе астында яшәүче, тәкәббер, юк-барга ышанучы француз җәмгыятен) каты тәнкыйтьли. Әлеге җәмгыятьтә гыйлемлек тормыштан аерылган, сәнгать хакимнәргә сукырларча сокланудан узмый. Романда яшәүгә көче булмаган, эчтән таркалып баручы җәмгыять күзаллана.
1725 елда «Книд гыйбадәтханәсе» (Le Temple de Gnide) исемле прозада язылган поэмасын иҗат итә. 1726 елда башкалага күчеп, «Парижга сәяхәт» исемле прозада язылган икенче поэмасын чыгара. Әмма язучылык эше генә аны канәгатьләндерми.
1728 елда Парижны калдырып, Аурупаның төрле илләренең хокук институтларын тикшерү максаты белән өч еллык сәяхәткә чыгып китә. Италия, Пруссия, Нидерландларда булгач, ике елга Англиядә туктый. Лондонда инглиз хокук фәнен ныклап өйрәнә, ил парламентының конституция тәҗрибәсен үзләштерә. Инглиз хокук белгечләре, фәйләсүфләре, сәясәтчеләре белән аралашу аның дәүләт-хокук идеаллары формалашуга нык тәэсир итә. Үз идеалларын «Кануннар нигезе турында» исемле төп хезмәтендә чагылдыра.
«Кануннар нигезе турында»
1748 елда басылган әлеге энциклопедик хезмәтендә, тарихи-чагыштыру алымы кулланып, Монтескьё хокук институтлары барлыкка килүгә географик мохит һәм идарә итү формасы тәэсир итүен күрсәтә. Китапның үзәк темасы — акыллы дәүләт төзелешен кору проблемалары. Монтескьё идарә итүнең демократия, аристократия, монархия формалары яшәргә хокуклы, әмма тирания, деспотизм яшәргә хокуксыз, дип исәпли. Идарә итүнең иң кулай формасы — конституция белән хокуклары чикләнгән монархия дип таба. «Кануннар нигезе турында» китабын язганда, 1734 елда «Римлыларның бөеклеге һәм җиңелүе сәбәпләре турында уйланулар» әсәрен бастыра. Анда Монтескьё тарихи процессның дингә бәйле үзгәрүе турында фикерне катгый кире кага.
«Табигать һәм сәнгать әсәрләрендә хис турында тәҗрибә» исемле трактаты, авторы вафатыннан соң ике ел үткәч, Дени Дидроның «Энциклопедия»сендә урнаштырыла.
Монтескьёның хезмәтләрен күренекле дәүләт эшлеклеләре җентекләп өйрәнә. Мәсәлән, Екатерина II үзенең «Наказ» әсәрен (1767) Монтескьёның «Кануннар нигезе турында» китабына таянып язуы мәгълүм.
Баллар
Баллар (Ballar ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Санту-Инасиу-ду-Пиауи
Санту-Инасиу-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Слафтер-Бич (Делавер)
Слафтер-Бич  — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Альбан-сюр-Лиманьоль
Сент-Альбан-сюр-Лиманьоль — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Тамба
Тамба — Япония дәүләтенең Хиого префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 69233 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 140 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 493.28 км² тәшкил итә.
Татарстан байрагы
right|250px|thumb|Татарстан байрагы Татарстан Республикасының дәүләт байрагы – Татарстан дәүләт символы. Дәүләт флагы белән куллану кагыйдәләре "Татарстан Республикасының дәүләт символлары" канунында күрсәтелгән.
Тарих
Тарихи чыганаклар буенча Бөек Татарстанның берничә байраклары булган. Һоланд тарихчысы Карл Алярд китабына караганда "Бөек Татарстан патшасының" ике байрагы булган:
"Бөек Татарстанның байрагында аждаһа (Бараҗ) сурәтләнә, икенче сары төсле байракның үзәгендә кара ябалак сурәтләнә"
Бараҗ (риваятьтәге болгарлар аҗдаһасы) хәзер Казанның гербында һәм байрагында Зилант буларак сурәтләнә, ә ябалак Чирмешәннең гербында бар, шулай ук литва татарларында очрый.
Сурәтләү
Татарстан Җөмһүриятенең Дәүләт байрагы яшел, ак һәм кызыл төстәге аркылы буйлардан торган туры почмаклы тукымадан гыйбарәт. Ак буй байрак киңлегенең 1/15 өлешен тәшкил итә һәм тигез киңлектәге яшел һәм кызыл төстәге буйлар уртасында урнашкан. Яшел буй – өстә. Байракның киңлеге озынлыгына карата 1:2 нисбәтендә.
Татарстан Җөмһүрияте Дәүләт байрагының яшел төсе – язның яшеллеген, агы – чисталыкны, кызылы – дәртне, көчне, тормышны аңлата.
Башкая (Бафра)
Башкая (Başkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вёльфлен-ле-Бузонвиль
Вёльфлен-ле-Бузонвиль (Vœlfling-lès-Bouzonville) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Драйтаун (Калифорния)
Драйтаун  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Драйтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гамәли семиотика институты (ТР ФА)
Гамәли семиотика институты (1993 елдан алып) — татар теленең сөйләм технологияләрен булдыруга юнәлтелгән ТР ФА һәм КФУ каршында санак лингвистикасы тармагында фәнни тикшеренү һәм гамәли программа белән тәэмин ителешен булдыру оешмасы. Институт татар теленең "Туган тел", «Tatar-Online» мультимедиа электрон дәреслекләре, татар-рус-татар системасы өстендә эзлекле хезмәт алып бара.
Тарих
Институт санак системаларының локальләштерү, лингвистик сорауларны чишү өстендә эзлекле хезмәт алып бара. 1998 елдан институт татар теленең сөйләм синтезаторын булдыру өлкәсендә эшен башлый. Институт тарафыннан Windows NT 5.0, Office-2000, Windows-2002, Office-2002 татар локальләштерүе булдырыла һәр кулланучы санак системасын тулаем татар телендә куллану шартлары белән тәэмин ителә. Шул ук 2000-елларда институт латин әлифбасына күчү өчен мөмкинлекләр тудыра: татар латин юрамасының код стандартларын төп санак кушымталарында куллануга әзерли.
2018 елның ахырында "Смарткат" беренче ярым автоматик рус-татар сүзлеге гамәлгә кертелә башлый. Сүзлек норматив-хокукый актларны, боерык-карарларны автоматик рәвештә татар теленә күчерүгә юнәлтелгән. Ике ай дәвамында программа Казан Башкарма комитетында норматив-хокукый актларны тәрҗемә итүдә сынала. 2018 елның ахырында Татарстан премьер-министры программаны республиканың министрлыкларында, муниципаль оешмаларында куллануга өнди.
Эшчәнлеге
Институт Ташкәнт дәүләт университеты, Кыргыз дәүләт университеты, Төньяк-Көнчыгыш университет (Саха республикасы), Ауразия үсеш институты (Акмәсҗит) һәм ABBYY, Softline, Microsoft, "Аврора" Ачык мобиль платформа ширкәтләре белән тыгыз хезмәттәшлек итә. 1994 елдан институт тарафыннан 100 гә якын фәнни һәм фәнни-популяр эшләр бастырылды.
Институтның төп казанышы итеп TatZet проекты исемләнә. Бу проектны институт ТӘһСИ белән берлектә тормышка ашырган һәм камилләштереп бара. Проект бөтен ТР ФА ның татар телен кулланучы чыганакларын электрон форматта берләштерү ысулы булып тора. Бу тупланма түбәндә китерелгән чыганаклардан гыйбарәт :
Элсмер (Кентукки)
Элсмер  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Элсмер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Патша (уен)
Патша  — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Бер бала «патша» була. Башкалары икенче бүлмәгә күчеп, бер-бер эшне сөйләшмичә телсезләр күк күрсәтергә сүз куешып «патша» янына чыгалар да бер сүз дә эндәшмичә шуны кыланып күрсәтәләр. «Патша» шул эшнең нәрсә икәненә төшенеп әйтергә тиеш. Дөрес әйтсә, балалар чабышып китәләр. Патша аларның берәрсен тотарга тырыша. Тотылган бала икенче уенда патша булып кала.
Ла-Буссак
Ла-Буссак — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Гуаса-де-Кампос
Гуаса-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9166) 1987 SC6
(9166) 1987 SC6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 21 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SC6» саналган.
Бжезьно (Липновский повяты)
Бжезьно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16732) 1996 HZ16
(16732) 1996 HZ16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HZ16» саналган.
Яново (Дзялдовский повяты)
Яново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каракалпаклар
Каракалпаклар (Qaraqalpaqlar) – казакълар һәм нугайларга якын булган төрки халык. Язуда латин әлифбасын кулланалар. Гомуми саннары якынча 600 мең кеше.
Янки (Прушковский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Будеешть
Будеешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD184146
HD184146 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Санту-Иполиту
Санту-Иполиту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
HD184146
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Санту-Иполиту
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD184146
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Киссинг
Киссинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салавёв (Чабатовицки авыл советы)
Салавёв  (Салаўёў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карлы (Чан)
Карлы (Karlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (köy).
Кузьминская (Киров өлкәсе)
Кузьминская (Кузьминская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (60%), алманнар (40%).
Шахровка
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (74%), татарлар (1%), арлар (24%).
Казе Векьез (Порденоне)
Казе Векьез — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Томженга
Томженга — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы ЛунТынга елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Чертежу-де-Жос
Чертежу-де-Жос — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Деэса-де-Монтехо
Деэса-де-Монтехо — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Томженга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Деэса-де-Монтехо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чертежу-де-Жос
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томженга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мешелидүз (Айваҗык)
Мешелидүз (Meşelidüz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Баллыгая (Агдам)
Баллыгая  (Ballıqaya ) — Әзербайҗанның Агдәрә районына караган авыл.
Мерины
Мерины (Мерины) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Рудольф Һуна
Рудольф Һуна (Rudolf Huna,, — , ) — Словакия һоккейчесе (һөҗүмче), Словакия чемпионатларының алтын (2009, 2010), көмеш (2008), бронза (2007), Чехия чемпионатының көмеш призчысы (2011).
Сент-Аман (Лозер)
Сент-Аман — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Башкая (Даренде)
Башкая (Başkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маарья Киви
Maaрья Киви (Maarja Kivi; туган 18 гыйнвар, 1986, Таллин) - Эстония җырчысы, Ванилла Ниндзя төркеменең элеккеге әйдәп баручы җырчысы.
Биография
Ул 1986 елның 18 гыйнварында Таллинда туган. Ул 8 ел мәктәптә саксофон уйнарга өйрәнә. Маарья шулай ук бас һәм фортепианода уйнау күнекмәләренә ия, уйнарга үзлектән өйрәнгән.
(9167) Харьков
(9167) Харьков — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Маарья Киви
Карьера
2002 елда ул Ванила Ниндзя төркеме әгъзасы була. Ул төркемгә нигез салучыларның берсе иде, беренче ике альбомындагы "Ванила Ниндзя" һәм "Traces Of Sadness" трекларының күбесендә төп вокал һәм бас ролен алып тора. Кызы туу аркасында ул Ванила Ниндзаны ташларга мәҗбүр була.
(9167) Харьков
Тарихы
1987 елның 18 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SS17» саналган.
Маарья Киви
Ялгыз җырлары
Maaрья Vanilla Ninja продюсеры Дэвид Брандес белән эшлекле мөнәсәбәтләрен дәвам итә. 2006 елның 20 гыйнварында аның "Could You" җыры чыга.
2006 елның сентябрендә икенче "Shine It On" исемле җыры чыга. Әлеге җыр белән Маарья MTV Балтикада беренче тапкыр чыгыш ясады. MTV Балтыйк диаграммасында ул 16-нчы урынга менде, бу аны Балтыйк илләрендә популярлаштырды.
Ялгыз дебют
2008 елның 5 гыйнварында Кевин Ширли белән язылган Maarja җыры беренче тапкыр 100,7 дулкынында тыңланды. 2008 елның февралендә Maarja рәсми сайт ача. 2008 елның мартында дискын чыгара һәм 2009 елның маенда "Payback Time" альбомы дөнья күрде.
Гаиләсе
Maaрьяның әти-әнисе Риина һәм Мадис Киви - спорт һәм лагерь җиһазлары, шулай ук кино продуктлары җитештерүче компания хуҗалары.
Маарьяның Вахур исемле абыйсы һәм ике апасы Хелен һәм Кристи бар.
Чишмәбаш (Актаныш районы)
Чишмәбаш — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Почта индексы — 423745.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Борынгы каберлек
Авыл янында 2021 елда М7 трассасы төзелеше алдыннан тарихи-мәдәни экспертиза нәтиҗәсендә безнең эрага кадәр II гасыр каберлеге табылган. Галимнәр 15ләп кабергә юлыккан. Аларның кайберләрендәге скелетлар башсыз булган. Күмәк каберлек тә табылган – баш сөякләре булмаган биш кешенең сөякләре бер каберлектә табылган. Каберлек иртә тимер гасырга һәм Пьянобор мәдәниятенә карый, ди галимнәр. «Чишмәбаш тукталышы I» археология һәйкәлен коткару өчен казу эшләре алып барыла. 2021 елда ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты каберлекне дәүләт саклавына куйган.
(16733) 1996 HM22
(16733) 1996 HM22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бжезьно (Свецкий повяты)
Бжезьно  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(16733) 1996 HM22
Тарихы
1996 елның 22 апрелендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HM22» саналган.
Вёльфлен-ле-Саргемин
Вёльфлен-ле-Саргемин (Wœlfling-lès-Sarreguemines) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.