cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Заһир Исмәгыйлев
Тәрҗемәи хәле
1916 елның 26 декабрендә (1917 елның 8 гыйнвары) Ырынбур губернасы (хәзерге БР Белорет районы) Югары Сәрмән (Сәрмән) авылында туган. 1937 елда П.И. Чайковский исемендәге Мәскәү консерваториясе каршындагы башкорт студиясенә укырга керә. Бөек Ватан сугышы елларында Уфада эшли, фронт бригадаларында концертлар белән катнаша, ватандарлык рухындагы җырлар иҗат итә («Башкорт батырлары», «Каһарманнар турында җыр», «Соңгы хат», «Шәйморатов генерал»). Башкорт студиясен тәмамлагач (1948), Мәскәү консерваториясенең композиторлык факультетында белем ала. 1954-1978 елларда БАССР композиторлар берлеге рәисе, 1968-1988 елларда Уфа дәүләт сәнгать институты ректоры, 1977 елдан профессор.
З. Исмәгыйлев — республиканың сәнгатендә, мәдәниятендә сизелерлек эз калдырган шәхес. Милли опера, камера-вокал, хор, инструменталь музыкалар үсешенә зур өлеш кертә. «Салават Юлаев», «Урал илчеләре», «Каһым-түрә», «Акмулла», «Шәүрә», «Агыйдел дулкыннары» операларының музыкасы авторы. Л.Б. Степанов белән берлектә беренче башкорт балетын — «Торна җыры» (1944) иҗат итә. 300дән артык җыр һәм романс язган.
Уфа мөселман зиратында җирләнде.
Уразбахты (Чишмә районы)
Уразбахты — Башкортстанның Чишмә районындагы татар авылы. Алкин авыл сәвитына карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 452 кешенең яшәве мәгълүм.
Демография
Рәсми рәвештә Уразбахты авылында 88% татарлар яши, ләкин бу мәгълүмат тулы түгел.
Мәгариф
Авылда тулы урта мәктәп эшли.
Җитештерү тармагы
ООО "СХП "Нерал-Чишмы"
Кувакша
Кувакша — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсенең Наровчат районы биләмәләрендә ага. Елга Сеитьма елгасының сул ярына тамагыннан 31 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Казе Романьоли (Анкона)
Казе Романьоли — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Романьоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валя-Млачий
Валя-Млачий — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дһареру
Дһареру Һиндстанның Харьяна штатында Бһивани районында Бһивани Тэһсилда авыл. Хисар бүлгесенең өлеше булып, ул Бһивани район штаб-фатирыннан 14 км көнчыгышта урнашкан. Ул Бһиванидан 13 км (8,1 миля) һәм штат башкаласы Чандигарһтан 266 км (165 миля) ераклыкта урнашкан. Аның төп почта офисы Манһеру.
Дһареруның 2011 ел демографиясе
2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча Дһареруның халкы 5491 кеше һәм 942 йорт булган. Ир-атлар (2956) халыкның 53.83% тәшкил итеп, хатын-кызлар (2535) 46.16% тәшкил итәләр. Дһареруның уртача укый-яза белү дәрәҗәсе (3480) 63.37%, ул милли урта дәрәҗә 74%-тан азрак; ир кешеләрнең укый-яза белү дәрәҗәсе (2,113) 60.71%, һәм хатын-кызларның бөтен укый-яза белгәннәрдән укый-яза белү дәрәҗәсе (1,367) 39.28%. Дһареруда халыкның 13.71%-ы 6 яшьтән кечерәк (753).
Ыджыд-Каменка
Ыджыд-Каменка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лонгвиль (Манш)
Лонгвиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Асперхофен
Асперхофен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Оҗаклы (Дөртйол)
Оҗаклы (Ocaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дөртйол илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Домбрувка (Александровский повяты)
Домбрувка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гжегожев
Гжегожев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Позновице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вәлишин
Вәлишин — фамилия.
Фюрстенфельдбрукк
Фюрстенфельдбрукк — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Онучино
Кече Онучино (Изи Шопкер, Малое Онучино) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Сент-Бернард (приход, Луизиана)
Сент-Бернард — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Шалметт шәһәре.
Территориясе
Мәйданы 1794 км² тәшкил итә.
Тури (Италия)
Тури — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Филип (Көньяк Дакота)
Филип  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Филип шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бозоклар (Шаһинбей)
Бозоклар (Bozoklar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17657) Himawari
(17657) Himawari — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 6 ноябрендә Н. Сато тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VO4» саналган.
Строберри (Марин округы, Калифорния)
Строберри  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Строберри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еловдол (Перник өлкәсе)
Еловдол  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Амаду
Сент-Амаду (Saint-Amadou) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-2 кантонына карый.
Казе Ронкадело (Форли-Чезена)
Географиясе
Казе Ронкадело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Южная (Киров өлкәсе)
Южная (Южная) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Льевиль-сюр-Дув
Льевиль-сюр-Дув — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Горюшкин Камень
Горюшкин Камень (Горюшкин Камень) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
Домбрувка (Бродницкий повяты)
Домбрувка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пагарэльшчына (Вишневски авыл советы)
Пагарэльшчына  (Пагарэльшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фюрстенцелль
Фюрстенцелль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Покуй (Ополе воеводалыгы)
Покуй  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маунт-Этна (Индиана)
Маунт-Этна  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайса
Гайса (Qaysa ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Астен (Австрия)
Астен  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Селле
Селле — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Гжемпи
Гжемпи — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ыджыд-Лапуаёль
Ыджыд-Лапуаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Нюмылга елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чичка-Юл
Чичка-Юл — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 209 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 450 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Альфред Форд
Альфред Браш Форд (1950 елда туган), шулай ук Амбариш Дас буларак мәгълүм, Ford Motor Company ширкәтен нигезләүчесе Һенри Фордның токымы.
Килеп чыгышы
Альфред Фордның әтисе Уолтэр Би Форд II (1920–1991) булган, аның гаиләсе Детройтның көньягында Даунривер даирәсендә химия җитештерүендә мәшһүр булган. Аның әнисе Һенри Фордның улы Эдсель Фордның (1893–1943) кызы булган. Ике Форд гаиләсе бер-берсенә бәйле булмаган; аның әтисе дә, әнисе дә Форд фамилиясе белән туган булган. Альфред һәм Уильям Клэй Форд, Джуниор (1957 елда туган), Ford Motor Co. ширкәтенең хәзерге башкаручы сәркатибе беренче кузеннар булып тора. Альфредның әнисе Уильям Клэй Форд Джуниор әтисе Уильям Клэй Форд, Синиорның (1925–2014) туганы булган. Альфред Форд хәзерге вакытта шәхси цифрлы маркетинг ширкәте ChannelNet-ның директорлар оешмасында хезмәт итә, анда ул шулай ук инвестор булып тора. Альфред Форд хәзерге вакытта цифрлы маркетинг фирмасы ChannelNet-ның директорлар оешмасында хезмәт итә, Форд Мотор Компаниясе аның ChannelNet'ның иртә клиентларның берсе булган.
Һаре Кришна Хәрәкәтендә катнашуы
Ул 1974 елдан бирле Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупаданың (Шрила Прабхупада) инициацияләнгән өйрәнчеге булып тора. Ул Бхактиведанта Свами белән беренче мәртәбә Америка Кушма Штатларында Далласта очрашкан. Альфред Форд  Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенә 1975 кушылган һәм шул ук елда ул Прабһупада белән шул ук елда Һиндстанга беренче зиярәтен эшләгән. Ул Һавайида беренче Һинду гыйбадәтханәсен нигезләүдә ярдәм иткән һәм Детройтта Бһактиведанта Мәдәни Үзәген нигезләргә ярдәм итәр өчен $500,000  иганә иткән. Ул 1983 елда тәмамланган булган. Альфред Форд еллар буена Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенә күп әһәмиятле иганә биргән, ул Прабһупаданың Пушпа Самадһи Мандир төзү кебек проектларга ярдәм иткән. Ул Ведик Планетарийның Шри Майяпур Гыйбадәтханәсенең сәркатибе булып тора (гыйбадәтханә шулай ук TOVP кыскартылмасы астында мәгълүм).
Форд Мәскәүдә Ведик мәдәни үзәген төзү өчен якынча $10 миллион биргән. Ул Һонолулуда Һаре Кришна гыйбадәтханәсе һәм өйрәнү үзәге өчен $600,000-га бина сатып алган.
Камбоджада Һинд дине
Камбоджага Һинд дине беренче мәртәбә Фунан Патшалыгы башланганда тәэсир итә башлаган. Һинд дине Кхмер Империясенең рәсми диннәренең берсе булган. Камбоджа изге Angkor Wat (Ангкор Ват) гыйбадәтханәсенең Ватаны булып тора, бу дөньяда иң зур Һинд дине гыйбадәтханәсе. Кхмер Патшалыгында төп дин булып Һинд дине торган, шуннан соң популярлык буенча Буддизм торган. Башта патшалыкта Һинд дине төп дәүләт дине булып торган. Иң күп табынылган Ходайлар булып Вишну һәм Шива торган, аларга Кхмер Һинд дине гыйбадәтханәләрендә табынганнар. Angkor Wat (Ангкор Ват) кебек гыйбадәтханәләр чынлыкта "Преаһ Писнулок" (Санскрит телендә "Вара Вишнулока") яки Вишну Патшалыгы дип аталган, бу Патша Сурьяварман II-не үлемнән соң Вишну буларак хөрмәт итәр өчен. Браминнар (Һинду каһиннәр) тарафыннан башкарылган церемониялар һәм ритуаллар гадәттә патша гаиләсенең, аксөякләрнең һәм хөкем итүче сыйныф арасында үткәрелә торган булган.
Империянең рәсми диннәренә Һинд дине һәм Махаяна Буддизмы кергән, 13-енче гасырда Шри Ланкадан үтеп кереп, хәтта түбән сыйныфлар арасында да Тхеравада Буддизмы киң таралганчыга кадәр. Шуннан соң Камбоджада Һинд дине әкренләп бөлә башлаган һәм ахыр чиктә патшалыкның төп дине булып Тхеравада Буддизмы киткән.
Атхарван
Атхарван (अथर्वन्,  अथर्वा Һинд диненең риваять Ведик хәкиме (ришисы) булган, ул Ангирас хәкиме белән бергә ("шрути"(ишетелгән)) Атхарваведаны төзегән дип фаразлана. Аны шулай ук беренче булып ут корбан бирүен яки яджнаны башлаган дип әйтәләр. Аның атасы Брахма булган, ә баласы Дадхичи булган. Кайвакыт ул җиде күрәзәче яки Саптариши арасында күрсәтелә. Атхарван Кардама риши кызы Шантига өйләнгән һәм аның Дадхичи дигән бөек акыл иясе улы булган. Аны Бхригу кланы әгъзасы дип карыйлар. Мундака упанишад һәм башка текстлар буенча ул өлкән угыл булган һәм Брахманың акылыннан (Манаспутра) туган булган. Ведик atharvan сүзе Авеста теленең āθrauuan / aθaurun, "каһин" белән охшаш, әмма төшенчәнең этимологиясе әлегә төгәл билгеле түгел. Төшенчәне Авеста телендәге atar - "ут" белән бәйләргә маташулар булды; әмма моны хата дип санадылар.(Boyce, 1982:16)
Анна Неркаги
Áнна Пáвел кызы Нéркаги (15 февраль 1952, Урал буе районы, Ямал-Ненец автономияле округы, Төмән өлкәсе) — Россия ненец язучысы.
Тәрҗемәи хәле
1952 (Кайбер чыганакларда — 1951) елның 15 февралендә чумда, Поляр Урал тауларында туган.
1970 елда Приураль районының Аксар бистәсендә урта мәктәп-интернатны тәмамлый, Төмән индустриаль институтына геология-разведка факультетына укырга кергән. Сәламәт торышына карап, нибары ике курсны гына тәмамлаган. 1975 елдан 1976 елга кадәр Төмән өлкә мәдәният идарәсендә методист булып эшли, тундра кешеләре, Заполярье кешеләре һәм эшләре турында повесть яза.
1977 елда «Яшь гвардия» аның беренче «Анико из рода Ного» («Ного ыруыннан Анико») повестен чыгара (башлыкларның ял итүе 1975 елда «Самотлор» альманахында басылып чыга), аннары «Урал» журналы «Илир» повестен бастырып чыгара. Ике повесть соңрак "Современник" нәшриятында чыга.
Язучының чираттагы әсәре — "Ак ягель" повесте — шактый тәнәфестән соң (1995), башта кыскартылган вариантта ("Под сенью Нохар-Юха"), ә аннары тулысынча (1996) барлыкка килде. Бүгенгә соңгы Неркаги әсәре — «Молчащий» ("Дәшми торган",1996) повесте.
2014 елда "Ак ягель" повесте экранлаштырылган. Соңгы елларда Анна Неркаги иҗат форматын алыштырды — үз әсәрләрен ул кәгазьдә түгел, ә ташларда яза. Язучы Лаборовай факториясендә Урал буе Ямал районында — Ненец автоном округы факториясендә яши. Биредә аның карамагында тулы бер комплекс урнашкан, аңа фермер хуҗалыгы, интернат-мәктәбе һәм Архистратиг Михаил хөрмәтенә православие гыйбадәтханәсе керә.
==Бүләкләр ==
Сөгъбан
Сөгъбан (الثعبان әҫ-ҫө‘бан — «зур елан» ; Аждаһа α, Аждаһа альфасы, α Dra) — Аждаһа йолдызлыгының йолдызы. Аның күренмә йолдызча зурлыгы +3,6m тәшкил итә. Бу йолдыз якынча 303 яктылык елы ераклыкта урнашкан.
Хасиятләр
Сөгъбан — куш йолдыз. Аның әйләнә вакыты 51 көн тәшкил итә. Төп йолдыз — A0III спектр сыйныфылы йолдыз, ә иптәш-йолдыз — я кызыл кәрлә, я түбән массалы ак кәрлә.
Сөгъбан температура һәм спектр буенча Вегага охшый, әмма аңа карата куәтлерәк һәм авыррак. Сөгъбан баш эзлеклелек йолдызы булып тормый; аның эчендә су тудыргыч януы туктаган һәм хәзерге вакытта гелий януы бара. Бу процесс аны ак зур йолдызга әверелә һәм ул безнең Кояштан 250 тапкыр куәтлерәк булачак.
Күренүчәнлек
Йолдызның координатлары (J2000 дәвере):
Котып йолдызы
Прецессия сәбәпле Сөгъбан безнең чорга кадәр 4000 елдан 1900 елга кадәр төньяк котыпка иң якын йолдыз булган һәм котып йолдызыны сыйфатын башкарган. Б.ч.к. 2787 елда ул котып ноктасыннан 2,5′ тән аз ераклыкка якынайды. Б.ч.к. 1900 елдан котып йолдызы сыйфатын Кәүкәб башкару башланган.
Кечили (Яхшихан)
Кечили (Keçili) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Яхшихан илчесенә караган бер авыл (köy).
Юхани Конкка
Юхани (Иван Семенович) Конкка (фин. Juhani Konkka; 1904 елның 4 сентябре, Конколово, Санкт-Петербург губернасы - 22 июнь, 1970, Кухмойнен, Финляндия) - фин, ингерманланд язучысы, тәрҗемәче, сценарист.
Биографиясе
Юхани Конкка 1904 елның 4 сентябрендә Санкт-Петербург губернасы Шлиссельбург өязенең Токсово авылы янында Конколово (фин. Konkkala) авылында (хәзер Ленинград өлкәсенең Всеволожский районы) ингерманландлар гаиләсендә туа. Йортның нәсел исеме Корвела. Әтисе Симо Конкка, авылның старостасы, җәмәгать судьясы, әнисе Катри Ванханен. Гаиләдә барлыгы унике бала була, шуларның бишесе сабый чагында үлә.
Әтисе үзенең күп балалы гаиләсендә укуны төрлечә хуплый, аның ярдәме белән аның йортында К. Маркс һәм Жан-Жак Руссо китаплары күп була.
(17658) 1996 VS4
(17658) 1996 VS4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Юхани Конкка
Биографиясе
Юхани Конкка 8 яшендә фин телендә шигырьләр яза башлый. Ул Конколово авылында башлангыч мәктәпне, аннары Токсоводагы ике класслы училищены тәмамлый (земство мәктәбе) һәм 12 яшенә финча гына түгел, русча да укый һәм яза белә торган була. Рус грамотасын ул классик рус романнары һәм А.С. Пушкинның шигырьләре буенча үзләштерә, рус телендә шигырьләр яза.
(17658) 1996 VS4
Тарихы
1996 елның 13 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VS4» саналган.
Юхани Конкка
Биографиясе
1917 елның көзендә ул Петроград лицееның берсенә укырга керә, аннары Петроград авыл хуҗалыгы училищесында белем алуын дәвам итә, тик аны тәмамламый, чөнки яңа хакимият тарафыннан кулга алынганнан соң, улына элеккеге никахтан, Финляндиягә киткән һәм аннан соң үзе белән Финляндиягә йөгергән өчен, гаилә турында кайгырту һәм кайгыртучанлык яшүсмер Юхани Конкка җилкәсенә төшә.
1919 елның көзендә Юханиның әнисе кулга алына һәм ире кайтканчы, нигез салучы буларак, Петроградка китә. Шул ук көздә Конкка йортына хуҗалар хокукында фин коммунистлары кергән.
Аннары әтисе легаль булмаган рәвештә совет Россиясенә әйләнеп кайта, тик Юхани гаиләсеннән качып, артиллерия полигонында яшеренергә мәҗбүр була. Шуннан соң Конкка гаиләсе Финляндиягә урман сукмаклары буенча юл тота.
Бу кече балалар белән дүрт көнлек сәяхәт, аның барышында гаилә тормышы үлем куркынычына дучар булган, Юхани Конкканың «Петербург утлары» автобиографик романында җентекләп тасвирланган.
Финляндиягә эләгеп, унбиш яшьлек Юхани Конкка шунда ук үз теләге белән Төньяк-Ингерман полкына керә, аңа Юрье Эльфенгрен җитәкчелек итә. Кече яшьтә булу сәбәпле, аны вестов итеп алалар. Полк Төньяк Ингриянең танылмаган крестьян Республикасы башкаласы Кирьясало авылында урнашкан. Бу вакытта аның ата-аналары калган балалар белән Финляндиядә Рауту районында яшәп калырга тырышалар, анда Төньяк Ингерманландиядән өч меңгә якын качак җыела.
1920 елның октябрендә Тарту килешүе төзелгәннән соң, Совет хөкүмәте барлык ингерманлыларга амнистия һәм үз йортларына кайту хокукын вәгъдә итә.
1921 елның июнь башында Конкка гаиләсе белән өенә кайта, тик Юханисыз, ул Финляндиядә калырга һәм белем алуны дәвам итәргә карар кыла. Башта ул Импилахти халык училищесында укый, аннары Сортаваль укытучылар семинариясенә керә.
1922 ел башында ул Карел восстаниесендә ирекле кеше буларак катнаша һәм Поросозер астында сугышта авыр яралана.
1923 елның Раштуа бәйрәменә Юхани берничә көн үз гаиләсе белән булу өчен СССР чиген легаль булмаган рәвештә күченә. Әмма бу вакытка аның ике кече апасы һәм энесе актив комсомоллар була һәм аны дошманлык белән кабул итә. Әтисе Совет власте алдында курку яшерергә тырыша һәм бу хакта ишетүдән курка.
1931 елда әтисен һәм әнисен балалары белән Себергә җибәрәләр. Ике елдансоң әнисе белән балаларга Себердән кайтырга ризалык бирәләр, тик Карелиянең Ругозеро авылына катырга туры килә. Әтисен, киресенчә, Көнбатыш Себердән тагын да ерагракка - төньяк-көнчыгыш Якутиягә, 1933 елда вафат булган Верхоянск районына җибәрәләр.
СССРдан Финляндиягә кайткан юлда фин чик сакчылары аны кызыл шпион дип шикләнеп тоткарлаган. 1924 елда Юхани азат ителә, Хельсинкига күчеп килә һәм югары журналистлар иҗтимагый мәктәбенә (фин. Sanomalehtitutkinto Yhteiskunnallinen korkeakoulu) укырга керә.
1929 елда аның Урхо Торикка тәхәллүсе астында беренче «Без, геройлар» («Me sankarit») романы дөнья күрә. Бу романда ул Карелиядә гражданнар сугышы вакыйгаларын сатирик рәвештә тасвирлый, тәнкыйтьчеләрдән «фин Ремаркы» эпитетын ала.
1943 елда «Лето бродяги» автобиографик романы чыга (1943).
1958 елда фин язучылары Юхани Конкка делегациясе составында Мәскәү, Сәмәрканд һәм Ленинград шәһәрләрендә була. Ленинградта туган авылы булган урынга бару өмете белән Токсога килә, әмма аны полигонга кертмиләр. Шул ук елны аның «Петербург утлары» («Pietarin valot»), революцион Россиядә балачак һәм Яшьлек турында иң танылган, автобиографик романы чыга.
Язучы хезмәтеннән тыш, Юхани Конкка 1937-1944 һәм 1950-1955 елларда WSOY нәшриятында редактор булып эшли. 1949-1958 елларда ул фин Язучылар берлеге идарәсендә була.
Юхани Конкка нәфис фильмнарга берничә сценарий авторы.
Конкка рус классикасын, шул исәптән Н. Гоголь, Ф.М. Достоевский, Л. Н. Толстой, А. Чехов, М. Горький, Б. Пастернак, М. А. Шолохов һ. б. тәрҗемәләр белән шөгыльләнә. Барлыгы фин теленә ул йөздән артык рус язучыларының китабын тәрҗемә иткән, шуның өчен 1967 елда СССРда тәрҗемәчеләр өчен премия алган. .
Премия алгач, Юхани кырык елдан артык күргәне булмаган Петрозаводскка китә һәм туганнарына акча бирә. Карелия язучылары аны сатлыкҗан һәм ак фин дип аның белән баш очрашырга тарткан.
Юхани Конкка 1970 елның 22 июнендә үз дачасында Кухмойнен (фин. Kuhmoinen) урынында вафат була.
Валя-Молдовей
Валя-Молдовей — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Озан (Бафра)
Озан (Ozan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Еловица (Перник өлкәсе)
Еловица  — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бозөн (Мезитли)
Бозөн (Bozön) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мезитли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фюрстенштайн
Фюрстенштайн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәйнетдинов
Зәйнетдинов — татар фамилиясе.
Сент-Джеймс (приход, Луизиана)
Сент-Джеймс — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Конвент шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Атнанг-Пуххайм
Атнанг-Пуххайм — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Льесен (Манш)
Льесен — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Покшивна (Ополе воеводалыгы)
Покшивна  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пагарэльшчына (Каранёвски авыл советы)
Пагарэльшчына  (Пагарэльшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Строберри (Туолеми округы, Калифорния)
Строберри  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Строберри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фландру (Көньяк Дакота)
Фландру  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Казе Ронкаче (Болонья)
Казе Ронкаче — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Фландру (Көньяк Дакота)
Тарихы
Фландру шәһәре  елда нигезләнгән.
Ошеть (Мари Ил)
Ошеть (Ошет, Ошеть) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Фландру (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ошеть (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Казе Ронкаче (Болонья)
Географиясе
Казе Ронкаче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Домбрувка (Вомбжезький повяты)
Домбрувка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Аман (Арьеж)
Сент-Аман (Saint-Amans) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-1 кантонына карый.
Маунт-Кармел (Индиана)
Маунт-Кармел  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гжибкув
Гжибкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кутукс
Кутукс — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасының Ельники районы, Түбән Новгород өлкәсенең Лукояново районы биләмәләрендә ага. Елга Уркат елгасының уң ярына тамагыннан 37 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Гжибкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Ґжибкув
Кутукс
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Селлетт (Луар һәм Шер)
Селлетт — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Бозөрен (Гейве)
Бозөрен (Bozören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ыджыд-Ляга
Ыджыд-Ляга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Илыч елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.
Дуварка
Дварка Һиндстанның Харьяна штатында Чархи Дадри районында Бадһра тэһсилда авыл. Ул Бһиванидан якынча 34 км көньяк-көнбатышта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 517 йорт булган, тулаем халык 2705 кеше булган, шуларның 1418-е ир кешеләр, ә 1287-нче хатын-кызлар булган.
Озан (Даренде)
Озан (Ozan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ыджыд-Ляга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Газбөлүк
Газбөлүк (Qazbölük ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Маньевиль
Маньевиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Покшивниця (Ополе воеводалыгы)
Покшивниця  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17659) 1996 VX5
(17659) 1996 VX5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VX5» саналган.
Фюссен
Фюссен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аттендорф
Аттендорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казе Ронке-Ванҗелизта (Виченца)
Казе Ронке-Ванҗелизта — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Ронке-Ванҗелизта Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Увальски
Увальский (Увальский) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), башкортлар (9%), казахлар (7%).
Валя-Морий (Алба)
Валя-Морий — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ерул
Ерул — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әхмәт Тимер
'' Әхмәт Тимер, чын исеме Әхмәт Рәшит улы Яруллин — күренекле татар галиме, дөньякүләм танылган төрки телләр белгече, профессор.
Балачак
Ул 1912 елның 14 ноябрендә элекке Бөгелмә өязенең Әлмәт авылында дөньяга килә. Бала чагыннан ук Әхмәт мәгърифәткә омтылган. Әтисе Рәшит һәм әнисе Зәйнәп ул заманның шактый укымышлы кешеләреннән саналган. Рәшит Яруллин ун еллап Согуд Гарәбстанының Мәдинә шәһәре мәдрәсәсендә белем ала, туган илгә кайткач, Диния нәзарәтендә имтихан тотып, имам-хатыйп һәм мөдәррис исемен ала, авылларында укытучы-имам булып эшли. Әнисе Зәйнәп ханым исә Әлмәттәге кызлар мәктәбендә укыта, аның шигырьләре милли журналларда басыла.
Укырга-язарга Әхмәт әтисеннән өйрәнә. 1921 елда Бөгелмәдәге рус мәктәбендә укый башлый. Татар баласы булганга күрә ул монда шактый кимсетелә. Инкыйлаб вакытында исә әтисе мулла булуын искәртеп, Әхмәтне мәктәптән куалар.
Төркия
1929 елда Әхмәт Тимер туган ягын ташлап, Төркиягә качарга мәҗбүр була. Аның әти-әнисе һәм бөтен туганнары Татарстанда кала. Һади Атласи җитәкчелегендәге «Идел-Урал» оешмасы белән бәйләнештә булганлыкта гаепләп, әтисе Рәшитне кулга алалар һәм 1938 елның 15 февралендә 9 иптәше белән бергә атып үтерәләр.
Йосыф Акчура ярдәме белән Әхмәт һәм аның иптәше Габделәхәт Трабзон укытучылар интернат-мәктәбенә укырга керәләр. 1934 елда мәктәп ябыла һәм Истанбул Хәйдәрпаша мөгаллим мәктәбе белән берләшеп, Истанбул Хәйдәрпаша лицее булып оеша. 1935 елда Әхмәт Тимер лицейны уңышлы тәмамлый. Шул ук елны ул Әнкарада яңа ачылган тел-тарих һәм география факультетына кабул ителә.
Пагорье (Карэлицкий районы)
Пагорье  (Пагор’е ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Әхмәт Тимер
Төркия
Факультетка укытыр өчен төрек галимнәреннән башка, чит илләрдән, күбрәк Алманиядән фән белгечләре чакырылган була. Алар арасында Әхмәт Тимер аеруча профессор Ласло Рашоньи белән якынлаша, аңа алманча лекцияләрен төрекчәгә тәрҗемә итүдә зур булышлык күрсәтә. Шулай ук ул Лейпциг университеты профессоры Бенно Ландсбергер белән еш аралаша.
Пагорье (Карэлицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Әхмәт Тимер
Алмания
1941 елның 17 июнендә Әхмәт Тимер аспирантураны тәмамлый, ләкин диплом яклау тантанасы кичектерелә. ССРБда Бөек Ватан сугышы башлана, Әхмәт Тимерне алманнар рус булмаган милләт әсирләре арасында тикшеренү эшләре алып бару өчен комиссиягә чакыра. Ул татар, башкорт, чуаш һәм фин-угыр халыклары өчен җаваплы булып билгеләнә.
1943 елның 22 июлендә аспирантлык дипломына ия булып, фәннәр кандидаты исемен ала. Шул елны ул Төркиягә кайта. 9 елдан соң янә Алманиягә бара, 1952 елда Һамбург университетына төрек теле укытырга лектор итеп билгеләнә.
1953 елның 1 августында доцентлык баскычына күтәрелеп, шул ук елның 19 декабрендә, доцент буларак, беренче лекциясен укый. Аннан соң «Татар әдәбияты тарихы» һәм «Монголча текстлар» дигән дәресләр бирә башлый. Болар белән генә чикләнмичә, Әхмәт Тимер фәнни эшчәнлеген актив дәрәҗәдә дәвам итә: Себер һәм Урта Азиядәге төрки халыклар арасында озак еллар яшәгән һәм Казанда да гомеренең 12 елын уздырып, анда Шиһабетдин Мәрҗәни, Каюм Насыйри кебек күренекле татар галимнәре белән гыйльми эзләнүләрдә булган, дөньякүләм танылган тюрколог Вилһелм Радлоффның тормышы һәм эшчәнлеге турында тикшеренүләр алып бара. Бу фәнни әсәр 1955 елда Алманиядә, 1991 елда Төркиядә басылып чыга.
1954 елда яңадан Төркиягә әйләнеп кайта, ә 1975 елның октябрь аенда Алманиягә өченче тапкырда китә. Аны Мюнхен шәһәренә, «Азатлык» радиосына эшкә чакыралар. «Азатлык» радиосының татар-башкорт редакциясендә бер ел консультант булып эшли.
Әхмәт Тимер беренче булып Әнкарада Төрек мәдәниятен өйрәнү институтын кора, 1961-1975 еллар арасында аның җитәкчесе була.
1981 елда 2 елга Маинц университетында тюркологиягә бәйле лекцияләр укырга чакыра.
1980 елда 70 яшь тулгач, лаеклы ялга чыга. Ләкин гыйльми һәм иҗади эшчәнлек алып баруын туктатмый.
2003 елда 90 яшендә Әхмәт Тимер йөрәге тибүдән туктый. Анкара шәһәрендә күмелгән.
Ф ӘННИ ХЕЗМӘТЛӘРЕ
Әхмәт Тимер – дөньяга танылган галим – лингвист. Татар теленнән башка ул тагын 8 тел белгән. Галимнең 250 дән артык фәнни хезмәтләре билгеле. Алар төрек, алман, инглиз, француз һәм татар телендә язылганнар. Аның фәнни хезмәтләрен 3 юнәлешкә бүлеп була. Беренче юнәлеш – тел галимнәренең басылып чыккан фәнни эшләрен бәяли торган мәкаләләр. Бу мәкаләләр алтаистика, тюркология буенча чыгарыла торган дәрәҗәле журналларда басылганнар. Икенче юнәлеш – төрки халыкларның тарихын чагылдыра торган фәнни хезмәтләрне төрек теленә аңлатмалар белән тәрҗемә итү.Алар арасында:«Монголларның яшерен тарихы»,В.Радлов.«Себердән»,Ат Табари.«Халыклар һәм патшалар тарихы»( Закир Кадыйр-Уган белән). Өченче юнәлеш – үзе язган фәнни хезмәтләр.Югары бәя алган китаплары: «Чынгыз хан монголларның яшерен тарихында»,»В Радлов тюркология тарихында.Галимнең тормышы һәм хезмәтләре», «Йосыф Акчура» һ.б. Галим «Миллият идеалы эчендә фән һәм мәгариф», «Kazan» журналларында татар халкының биек шәхесләре турында язып, аларны дөньяга таныта. Британия, Германия, Төркия энциклопедияләрендә 50-гә якын мәкаләләре чыга. Ә.Тимернең татар һәм монгол телләре грамматикасы белгечләр арасында югары бәя ала. Галим көнчыгышны өйрәнү өлкәсендә дәрәҗәле белгечкә әйләнә. Европаның атаклы университетлары Әхмәт Тимерне лекцияләр укырга чакыралар,күренекле белгечләр аның белән киңәшәләр. Профессор Әхмәт Тимер күп фәнни оешмаларның әгъзасы булган. Алар арасында Төрки халыклар мәдәниятын өйрәнү институты, Төрки телләр берләшмәсе, Бөтендөнья шәрык ширкәте,Урал-Алтай ширкәте,PIAC(алтаистларның бөтендөнья даими коференциясе). Соңгы елларда Әхмәт Тимер хатирә китаплары яза. Алар - «Әхмәт Тимернең тормышы һәм әсәрләре»,«Германиядә 60 ел»,«Ватаным Төркия».[1,2]
Г АИЛӘСЕ
1948 елны ул беренче тапкыр хезмәттәшенең кызына өйләнә. Озак яши алмыйлар. Азат Гыйфәт авырып үлә. Балалары булмый. Икенче хатыны - Рана Сойтеким.1964 елда кызлары Бахшаиш Зәйнәп туа.
Маунт-Оберн (Индиана)
Маунт-Оберн  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка (гмина Коваль)
Домбрувка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Абрай
Демография
Рәсми рәвештә Абрай авылында 90% татарлар яши, ләкин бу мәгълүмат тулы булмаска охшый. Башка мәгълүматлар буенча татарлар саны 94,3% тәшкил итә.
Мәгариф
2010 елның җәенә кадәр авылда төп (8 еллык) урта мәктәп эшли. Хәзер балалар Яңа Муса авылы мәктәбенә автобус белән йөртелә.
Сент-Джон-те-Баптист (приход, Луизиана)
Сент-Джон-те-Баптист — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Эдгард шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 348 км² тәшкил итә.
Кечили (Сивас)
Кечили (Keçili) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Юлей
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Полесе (Ополе воеводалыгы)
Полесе  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Юлей
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (26%), руслар (74%).
Полесе (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хабах
Хабах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фолктон (Көньяк Дакота)
Фолктон  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фолктон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ыджыд-Мичаю
Ыджыд-Мичаю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Чикшина елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Селомм
Селомм — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Сент-Ибар (Арьеж)
Сент-Ибар (Saint-Ybars) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Ариз-Лез кантонына карый.
Бозөрен (Ивринди)
Бозөрен (Bozören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ивринди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гжибно (Великопольское воеводалыгы)
Гжибно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьерра-Брукс (Калифорния)
Географиясе
Сьерра-Брукс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17660) 1996 VP6
(17660) 1996 VP6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 7 ноябрендә Стивен Лори тарафыннан Church Stretton обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VP6» саналган.
Аттерзе-ам-Аттерзе
Аттерзе-ам-Аттерзе — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ямайкада Һинд дине
Һинд дине Ямайкада азчылык дине булып тора, аны күбесенчә Һиндле Ямайкалылар тора. 2011 ел халык санын алу буенча, Һинд динен Ямайканың 0,07%-ы тота.
Демография
2001 ел халык санын алу буенча Ямайкада 1453 Һинд дине тарафдары бар, ул 2011 ел халык санын алу буенча 1836-га кадәр арткан.
Рәшит Зәйнетдинов
Рәшит Зәйнетдинов, Рәшит Сәйфетдин улы Зәйнетдинов (1938 елның 18 июне, БАССР, Кроасноусол районы, Яңа Кыварды – 2015 елның 18 декабре, Уфа) — рәссам, БР халык рәссамы (2008), БР атказанган сәнгать эшлеклесе (1993), С. Юлаев премиясе лауреаты (1995). РСФСР рәссамнар берлеге әгъзасы (1980 елдан).
Ямайкада Һинд дине
Гыйбадәтханә
Санатан Һинд дине гыйбадәтханәсе Ямайка Хөкүмәте тарафыннан танылган бердәнбер Һинд дине гыйбадәтханәсе булып тора. Ул 1970-нче елларда 114B Hagley Park Road-да төзелгән булган. Хәзер ул табыну урыныда тора һәм барлык төп фестивальләр бәйрәм ителә.
Рәшит Зәйнетдинов
Тәрҗемәи хәле
1938 елның 18 июнендә БАССР Красноусол районы (хәзерге Гафури районы) Яңа Кыварды авылында туган. Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлаган (1978, Р. Нурмөхәммәтов сыйныфы).
Ямайкада Һинд дине
Хәзерге статусы
Ямайка Һиндуларының төп проблемасы – каһиннәр җитәрлек булмау. 2017 елда Ямайкада мөгаен бердәнбер Һинд дине каһине Натһан Пандит серле хәлләр булганда үтерелгән булган. Хәзерге вакытта Ямайкада ике Һинд дине каһине бар, Пандит Рамадар Марагһ һәм яңа билгеләнгән Пандит Лохан Натһан-Шарма. 2017 елда Ямайкада, Куинста беренче Һинду әзерлек мәктәбе башланган булган.
Рәшит Зәйнетдинов
Күргәзмәләре
1972 елдан башлап республика, зона, регион, бөтенсоюз күргәзмәләрендә һәм декадаларда катнаша.
Төп хезмәтләре
«Терлекче Ярулла» (1988), «Савымчы Мөнирә» (1988), «Шагыйрь Гали Чокрый» (1992), «Ә-З. Вәлиди, Г. Таган, А. Инан» (1996), «Язучы Әнүр Вахитов» (1997), «Трасса салучылар. 720нче чакрым» (1978), «Әти истәлегенә» триптихы (1985), БДУ филология факультетының интерьеры өчен «Җир җаны» триптихы (1994), Гафури театры интерьеры өчен «Йолдызлык» төркем портреты (2002) һ.б.
Әсәрләре Уфада Нестеров музеенда, Җәлил Киекбаев, Шәһит Ходайбирдин, Әнүр Вахитов музейларында саклана.
Ченсу Табоне
Винсент «Ченсу» Табоне (Vincent „Ċensu“ Tabone; 1913 елның 30 марты, Виктория, Мальта — 2012 елның 14 марты, Сан-Джильян, Мальта) — Мальта дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Мальта Президенты (1989—1994).
Мәгариф һәм фәнни-табиблык эшчәнлеге
1933 елда фармацевтика өлкәсендә белем алып, тәмамлый. 1937 елда медицина докторы була. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында Мальта Король артиллериясендә полк хирургы булып хезмәт итә, ә аннары — Мартфа шәһәрендә хәрби госпитальдә окулист сыйфатында хезмәт итә. 1946 елда Оксфорд университетының табиб-офтальмологы дипломын алгач, медицина белеме алуын тәмамлый. Шулай ук Король хирургия көллиятенең окулист дипломына ия була. 1953 елда аңа Лондон Даруханәчеләре җәмгыятенең докторлык дәрәҗәсе бирелә.
Соловьево (Мари Иле)
Соловьево (Шӱдымарий, Соловьево) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Ченсу Табоне
Мәгариф һәм фәнни-табиблык эшчәнлеге
Мальтага кайтканнан соң, ул берничә ел илнең төрле хастаханәләрендә табиб-офтальмолог буларак эшли. Бер үк вакытта берничә ел дәвамында конъюнктивит учакларында эшләү буенча ВОЗ эксперты булып тора. Бу сыйфатта ул Тайваньда, Индонезиядә һәм Гыйракта эшләгән. 1954 елда илнең медицина ассоциациясенә нигез сала һәм аның күпьеллык президенты була. 1957 елдан — Мальта университетының клиник офтальмология профессоры.
Соловьево (Мари Иле)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (60%), урыслар (40%).
Ченсу Табоне
Партия эшчәнлеге
1960 еллар башыннан бирле Табоне актив сәяси эшчәнлек башлый.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Маргере
Маргере — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Казе Ронкей (Парма)
Казе Ронкей — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Гһускани, Бһивани
Гһускани Һиндстан Харьяна штатының Бһивани районында авыл. Ул Бһивани шәһәрчегенең штаб-фатирыннан якынча 9 км төньякта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча, авылда 562 йорт булып тулаем халкы 3070 кеше булган, шуларның 1653-е ир кешеләр һәм 1417-се хатын-кызлар булган.
Казе Ронкей (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маунт-Саммит (Индиана)
Маунт-Саммит  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жабляно
Жабляно — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Чичка-Юс (Чичка-Юла кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Жабляно
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чичка-Юс (Чичка-Юла кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Озанҗа (Гөлмармара)
Озанҗа (Ozanca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөлмармара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хаванген
Хаванген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Градус билгесе
Windows операцион системалы компьютерларды аны төймәсенә басып һәм санлы клавиатурада  җыеп куеп була. Linux операцион системаларында куяр өчен төймәләренә басарга кирәк. Mac OS компьютерларында куяр өчен төймәләренә басаргы кирәк.
Полова (Польша)
Полова  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.