cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Борай (Башкортстан)
Әле 1989 елда Борайда күпчелектә татарлар яшәсә, 2002 елда күпчелектә башкортлар (85%) булып чыгалар.
Кеш (Юта)
Кеш  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Виксин
Виксин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Борай (Башкортстан)
Борайда татар телендә «Алга» исемле район газетасы чыга, аны районда яшәүче арлар, чирмешләр, хәтта руслар алдырып укый.
Халык
300px|thumb|right|[[Шәрәфетдин Хәмитов 1914 елда төзи башлаган мәчет]]
Виксин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кеш (Юта)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1577) Рейсс
Тарихы
1949 елның 19 гыйнварында Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 BA» саналган.
Яңалык (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
Яңалык (Жаңалық) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
ZBED3
ZBED3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пиилу
Пиилу (Piilu) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Коростница
Коростница — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының сул ярыннан 160 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Козьмин (Диңгез буе воеводалыгы)
Козьмин  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канюшаны
Канюшаны (Канюшаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Фонтен-ле-Булан
Фонтен-ле-Булан — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Слейтон (Техас)
Слейтон  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Слейтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кагаси
Кагаси (Какаҫ, Кагаси) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Симаховка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кагаси
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Нестопля Вас
Нестопля Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виньил (Валле д'Аоста)
Виньил — Италиянең Валле д'Аоста төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньил Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ногейра (Брага)
Ногейра  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лусени
Лусени — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пиира
Пиира (Piira) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Лусени
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7084
NGC 7084 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рибаньяк
Рибаньяк — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Обаль (Шумилинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZBED4
ZBED4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Догаҗа (Чан)
Догаҗа (Doğaca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (köy).
(3739) Рем
(3739) Рем  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 8 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 RE2» саналган.
Палтин (Брашов)
Палтин — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игҗилер (Бигадич)
Игҗилер (İğciler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Викторин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старий Лясковець
Старий Лясковець — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жендкув (Скерневицкий повяты)
Жендкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козя-Гура (Диңгез буе воеводалыгы)
Козя-Гура  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фонтен-ле-Ерман
Фонтен-ле-Ерман — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Нормабаш (Балтач районы)
Нормабаш — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Почта индексы — 422254.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Сен-Сорлен-д'Арв
Сен-Сорлен-д'Арв (Saint-Sorlin-d’Arves) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Морьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,38 км².
Искәрмәләр
Сен-Сорлен-д'Арв
Кышкы Олимпия уеннары 1984
Кышкы олимпия уеннары 1984 (1984 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1984) — 1984 елның 8 февраленнән 19 февраленә кадәр Югославияның Сараево шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
Әтәч (Федоровка районы)
Әтәч — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан татар авылы. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 290 кешенең яшәве мәгълүм.
Әтәч авылы Федоровка районының Балыклы авыл хакимиятенә һәм “Үрнәк” авыл хуҗалыгы биләмәсенә керә. Хәзерге вакытта бу борынгы авылда 168 йортта 400гә якын милләттәшебез яши. Тырыш халык тормыштан ямь табып, муллыкта, бәрәкәттә гомер кичерә. Җәмгысе 22 фамилияле гаиләләр теркәлгән биредә. Ибраһимовлар, Мөхәммәтшиннар, Гомәровлар – авылга нигез салучылардан.
1760-1770 елларда хәзерге Татарстан тарафларыннан өч ир-егет бүгенге Әтәч авылы урынына килеп төпләнә. 1795 елгы тарихи материалларга караганда, авылда унике гаилә яшәве мәгълүм. Тора-бара бирегә тагын да берничә гаилә күченеп килә һәм шулай авыл зурая башлый.
Демография
Халык саны динамикасы:
Клир-Крик (Юта)
Клир-Крик  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Клир-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диюр
Диюр (Диюр) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Климат
Диюр климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (97%).
Яңаойым
Яңаойым (Жаңаұйым) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Снайдертаун (Нортамберленд, Пенсильвания)
Снайдертаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канявичы
Канявичы (Канявічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Сен-Пьервиль
Сен-Пьервиль — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Пиири (Муһу)
Пиири (Piiri) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Зәйтүн
Зәйтүн, Европа зәйтүне (O.europaea) — зәйтүнчәләр (Oleaceae) гаиләлегенең, зәйтүн (Olea) ыругы вәкиле. 3—4, кайвакыт 12 м га кадәр җитеп үскән агач. Ул үзенең озак яшәве белән башкалардан аерылып тора. Яфраклары каршыдаш урнашкан, гади, тар ланцетсыман. Чәчәкләре вак, куентыктагы себеркәчләрдә урнаша. Җимешләре — каты төшле җимеш. Аның мезокарпиенда 25—40% (кайчак 75% ка кадәр) май туплана. Азык итеп һәм медицинада кулланыла торган прованс мае дип йөртелә торган иң яхшы сыйфатлы зәйтүн мае җимешләрне салкын пресслау нәтиҗәсендә алына. Җылытып кабат кысып чыгару юлы белән техник һәм янучан «агач маен» алалар. Зәйтүн җимешләре кеше туклануында тозланган һәм маринадланган хәлдә кулланыла.
Зәйтүн — нигездә Урта диңгез буе илләрендә киң таралган борынгы культуралы үсемлек. Зәйтүн ботагы күптәннән тынычлык символы булып санала. Хәзерге вакытта аны АКШ, Франция, Испания һәм башка Европа илләрендә киң үстерәләр. Шулай ук зәйтүнне Краснодар краенда, Кырымда, Кавказда да игәләр. Зәйтүннең 500 дән артык сорты бар. Аларның кайбер төрләрен ашханә сортлары буларак үстерәләр, икенчеләрен май алу өчен кулланалар. Зәйтүннең үзагачы авыр, кыйммәтле агач әйберләр ясауда кулланыла.
Җимешләре
Зәйтүн җимеше — озынчы-түгәрәк формалы, озынлыгы 0,7 – 4 см, диаметры 1-2 см каты төшле җимеш, май сакланган сусыл җимеш тирәлеге белән.
Җимеш йомшагының төсе агач төренә кара аерыла: яшел, кара яки куе-шәмәхә төсендә, кайчакта куе балавыз куныклы. Төше каты, кытыршы. Җимешнең өлгерүе чәчәк атканнан соң 4-5 айдан. Зәйтүн агачы утыртылып 20 елдан соң уңыш бирә башлый. Ике елга бер чәчәк ата.
Зәйтүн җимеше уртача нәрсәдән гыйбарәт :
Зәйтүн җимешенең 90 %ыннан май ясыйлар. Ул консервантларсыз да озак саклана ала. Калган җимешләрен төше яки төшсез килеш маринадлыйлар. Консервланган яшел җимеш (оливка) – өлгермәгән, ә менә карасы (маслина) – өлгергән дип уйлаучылар ялгыша. Зәйтүн агачының җимешләре өлгергән чагында, чыннан да, төсен үзгәртеп, яшелдән карасу төскә керә анысы. Әмма консервлау өчен беркайчан да өлгереп җиткән җимешләр кулланылмый. Фермерларга өлгергән җимешләрдән май ясау отышлырак. Консервалау өчен исә өлгермәгән җимешләр эләгә. Алар яшел, кызгылт кара һәм хәтта куе шәмәхә төсендә дә булырга мөмкин. Консервлаганда, бу җимешләр йә яшел, яисә кара төскә керә. Әче тудыргыч кертелмичә маринадланганы “оливка”га әйләнә, “маслина” исә оксидлашу нәтиҗәсендә карала.
Зәйтүн мае
Зәйтүн мае составында алмашы булмаган, организмга бик кирәкле май әчелеге омега-6 (линолиевая әчелек) бар. Бу әчелек хәзерге заманда еш таралган атеросклероз, йөрәк-кан тамыры авыруларын кисәтү чарасы булып тора. Зәйтүн маенда Е, А, Б һәм К витаминнары һәм макро, микроэлементлар бар. Бу майны организм бик җиңел үзләштерә һәм ул, эчәкләргә йомшак тәэсир итә, үт куыгыннан тоткарланган үтне, вак ташларны куа һәм канда холе¬стеринның күләмен киметә.
Нивиця
Нивиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Луэсия
Луэсия — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Виньола (Кьети)
Виньола — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ZBED5
ZBED5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Оплиса 1
Оплиса 1 (Опліса 1 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(4511) Рембрандт
(4511) Рембрандт  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 28 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 SP1» саналган.
Женжави (Лодзь воеводалыгы)
Женжави  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ногейро
Географиясе
Мәйданы —.
Косковская Курденьга
Косковская Курденьга (Түбән Курденьга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 230 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Алея
Алея – Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сива елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Косковская Курденьга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Алея
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Косковская Курденьга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Старий Рогожин
Старий Рогожин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алея
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7085
NGC 7085 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виктория (Мазовия воеводалыгы)
Виктория  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Смайли (Техас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риберак
Риберак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Пиири (Тарту)
Пиири (Piiri) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Фонтен-ле-Круазий
Фонтен-ле-Круазий — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Нижевець
Нижевець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңасаз
Яңасаз (Жаңасаз) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Кокошкови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караклы (Әлек районы)
Караклы  (Кӑраклав, Караклово) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
ZBED6
ZBED6 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Караклы (Әлек районы)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 39 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Канявцы
Канявцы (Каняўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Игмир (Кызылҗаһамам)
Игмир (İğmir) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Палтин (Вранча)
Палтин — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луэсма
Луэсма — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Догала (Деринкую)
Догала (Doğala) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Деринкую илчесенә караган бер авыл (köy).
(2552) Ремек
(2552) Ремек  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 24 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SP» саналган.
Олейруш (Вила-Верде)
Олейруш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сен-Сюльпис (Савойя)
Сен-Сюльпис (Saint-Sulpice) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Бовуазен кантонына карый.
Пиири (Тырва)
Пиири (Piiri) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Олейруш (Вила-Верде)
Географиясе
Мәйданы —.
Сен-Сюльпис (Савойя)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,82 км².
Искәрмәләр
Сен-Сюльпис (Савойя)
Манас (фәлсәфә)
Мáнас (Санскрит сүзе man — «уйларга», «беләргә», «карарга»; manas — «җан», «акыл»дан алынган. — Һинд дине фәлсәфәсе һәм психологиясе төшенчәсе, Фәлсәфә системасына карап мәгънәсе төсмерләрен үзгәртә, әмма тулаем алганда, аның мәгънәсе: акыл, рацио, фикерләү сәләте, уйлау коралы, кайвакыт үзеннән-үзе аңсыз (күпчелек мәктәпләр манасны индрийлар, «сәләтләр» рәтенә аларның координаторы буларак керткән) . Манас еш "иң олы булмаган", эмпирик акылга кертелгән, бу мәсьәлән, буддхи (интеллекттан) аермалы буларак.
Төп функцияләре
Манасның төп функцияләре булып:
Шулай итеп, манас, аңлау гамәл дә органы булып тора.
Төрле Һинд фәлсәфәсе системаларында манас
Ньяя һәм вайшешика системаларында манас — чиксез җанның (Атманның) фикер йөртү коралы. Манас тугыз төр субстанциянең берсе, ул атомар, мәңге, сизелә торган түгел һәм үзе бер сиземләүдән артыкка ия була алмый.
Адвайта-ведантада манас, шулай ук антахкараның өлеше булып тора, шулай аталган нәзек тән — линга-шарира яки сукшма-шарирага кертелә. .
Буддачылык йогачара мәктәбендә манас мановиджняна («акыл» аңы) һәм клиштаманаска бәйле («караңгылатылган» манас, Ахамкара аналогы) — бу сигез төр аңның - виджнянаның алтынчысы һәм җиденчесе - биш төр хис сиземләве һәм алая-виджняна (барлык төр аң чыганагы) белән беррәттән.
Сен-Ремез
Сен-Ремез — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Оплиса 2
Оплиса 2 (Опліса 2 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
3-нче Украин фронты
3-нче Украин фронты (3-й Украинский фронт) – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.
1943—1944 елның кыш-яз кампаниясе
1943—1944 елның кыш-яз кампаниясен Кызыл Армия Украинаның Уңъягында зур һөҗүм (Днепр-Карпаты опреациясе, 24 декабрь 1943 — 17 апрель 1944) белән башлый. Дүрт айлы һөҗүм нәтиҗәсендә алман «Көньяк» һәм «А» армияләр төркемнәре тар-мар ителәләр; Кызыл Армия Украина Уңъягын һәм кайбер көнбатыш өлкәләрен азат итәләр, ә көньякта ССРБ дәүләт чигенә чыгалар; 28 мартта, Прут елгасы аша чыккач, совет гаскәрләре Румыния территориясенә керәләр.
Һөҗүмдә 1-нче, 2-нче, 3-нче һәм 4-нче Украина фронтларның гаскәрләре, Кара диңгез флоты һәм Азак хәрби флотилиясенең кораблары һәм партизаннар катнашканнар; һөҗүм нәтиҗәсендә фронт 250—450 километрга көнбатышка, Ковель — Тернополь — Черновцы — Бельцы сызыгына күчкән.
1944 елда 2-нче Украина фронтын җитәкләгән һәм Толбухин җитәкләгән 3-нче Украина фронты белән фашист төркемен "Көньяк Украина" тар-мар итә.
Викторово (Новодворский повяты)
Викторово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Женцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коппертон (Юта)
Коппертон  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Коппертон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сноу-Шу (Пенсильвания)
Сноу-Шу  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңасу (Габит Мүсерепов районы)
Яңасу (Жаңасу) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ивановка (Федоровка районы)
Почта индексы — 453296, — 80254810004.
Старий Сказдуб
Старий Сказдуб — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виньола (Напуль)
Виньола — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньола Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Додзь
Додзь (Додзь) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Додзь климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (79%), руслар (20%).
Вацлав Ганка
Вацлав Ганка (  Васлав Ханка ;  , Көниггрец янындагы Горжиневес, хәзерге Градец-Кралове  -   , Прага ) - чех филологы һәм шагыйре, славян, укытучы, милли яңарыш лидеры, ялган Краледворск һәм Зеленогорск кулъязмаларын язучы һәм җитештерүче буларак билгеле.
Ул Көниггрецтагы мәктәптә укыган (1806-нчы елдан соң Наполеон I белән союздаш булган Австрия армиясенә чакырылмас өчен җибәрелгән), аннары Прага Карл университетына укырга керә һәм анда чех телен яклау өчен түгәрәк булдыра. Ул Венада хокук өйрәнә һәм анда чех газетасы бастыра.1813 елда ул славян филологиясенә нигез салучы Йосеф Добровский белән таныша.
Ялган "табышлары"
1815 елда Прага музееның беренче китапханәчесе була һәм гомеренең ахырына кадәр шушы вазифада эшли. Иске славян һәм рус телләрен Карл университетында (Прага) укыта.
Чехларның башка славян халыклары белән мәдәни элемтәләрне ныгытуга ярдәм итә. Ул рус тарихы һәм борынгылары җәмгыяте әгъзасы итеп сайлана. Панславизм тарафдары, актив русофил, моның өчен патша Хөкүмәтеннән акчалата ярдәм һәм бүләкләр алган. Чех теленә украин җырларын, «Слово о полку Игореве» әсәрен тәрҗемә итә.
Колдово
Колдово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Руффиньяк-де-Сигуле
Руффиньяк-де-Сигуле — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Низка
Низка — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капачы (Мастовский районы)
Капачы  (Капачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZBED6CL
ZBED6CL —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пиириварбе
Пиириварбе (Piirivarbe) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Викторово (Пшасниский повяты)
Викторово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7086
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(575) Рената
(575) Рената  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1905 елның 19 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1905 RE» саналган.
Смитвилл (Техас)
Смитвилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Смитвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игнелер (Эргене)
Игнелер (İğneler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Эргене илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сент-Авр
Сент-Авр (Saint-Avre) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Морьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,24 км².
Искәрмәләр
Сент-Авр
Олейруш (Гимарайнш)
Географиясе
Мәйданы —.
Сулы сыекча
Клиник анатомия
Керфексыман өлеш төсле катлау тамыры һәм тешле сыр арасында урнаша. Ул ике өлештән тора: алгы керфексыман (киңлеге 2 мм) һәм арткы яссы (киңлеге 4 мм). Керфексыман өлешендә арткы камерага юнәлгән 70 радиаль урнашкан керфексыман үсентеләр  бар. Һәр керфексыман үсенте челтәркатлауның пигментлы эпителиена күчүче пигментлы эпителий катламы һәм челтәркатлауның нейроэпителиена күчүче  пигментсыз эпителий катламы белән капланган. Өстәвенә, һәр үсенте эчендә бай капиллярлы челтәр белән тәмамланучы үзәк артериола урнашкан. Строма һәм керфексыман үсентеләрнең капиллярлары тишекле, бу сыекча һәм  макромолекулаларның ирекле агышын тәэмин итә. Гематоофтальмик киртә якын урнашкан пигментсыз эпителиаль күзәнәкләрнең тыгыз тоташмасыннан гыйбарәт.
Физиология
Сулы сыекча эшләнмәсе ике этапта башкарыла.
Нимно
Нимно — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сулы сыекча
Физиология
•      Керфексыман җисем  стромасында сүлнең фильтраты формалашу.
Нимно
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулы сыекча
Физиология
•      Бу фильтраттан  гематоофтальмик киртә аша сулы сыекчаның ясалуы.
Сулы сыекча ясалуның ике ысулы бар.
1. Эшлекле секреция өстен була һәм пигментсыз керфексыман эпителий белән башкарыла. Ул төрле ферментлы системаларга бәйле, аеруча арткы камерага ионнарны күчерүче Na+/К+ -АӨФ-азалы насосның  метаболизмлы барышлар нәтиҗәсеннән гыйбарәт.
Бу керфексыман эпителий күзәнәкләренең төрле ягындагы осмослы басымның аермасына һәм осмослы  градиентка бәйле сыекчаның пассив агышына китерә. Пигментсыз эпителий күзәнәкләре белән Cl- бүлеп чыгаруы барышның тизлеген чикләүче  мөһим фактор була. Cl- эшләп чыгаруны туктатучы мөһим фактор санала. Билгеле вазифаны шулай ук карбоангидраза башкара, әмма төгәл ысулы билгеле түгел. Сулы сыекча эшләнмәсе эшлекле метаболизмны туктатучы, шулардан гипоксия һәм гипотермия кебек факторлар йогынтысында кими, әмма күз эчендәге  басым (КЭБ) дәрәҗәсенә бәйле түгел.
Сулы сыекча эшләнмәсен киметүче факторлар
1.   Дарулар, шулардан в-блокаторларлар, симпатомиметиклар һәм  карбоангидраза ингибиторлары.
2.   Циклодеструктив катнашулар, мәсәлән  циклокриотерапия һәм лазерлы абляция.
3.    Түбәндәге сәбәпләр өчен керфексыман җисемнең эше  туктау.
•     Керфексыман җисем кубарылу.
Магальон (муниципалитет)
Магальон — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сулы сыекча
Сулы сыекча эшләнмәсен киметүче факторлар
•     Секретор керфексыман эпителийны җәлеп итүче ялкынсыну  барышлары, мәсәлән иридоциклитларда.
•     Челтәркатлау кубарылу.
Магальон (муниципалитет)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сулы сыекча
Клиник анатомия
1.    Трабекуляр челтәр (трабекула) — алгы камера  почмагында урнашкан күзәнәкле-көпшәкле төзелеш, аның аша күздән 90% сулы  сыекча агып китә (рәс. 13.1, 13.2). Трабекула өч өлештән тора:
а) увеаль трабекула — төсле катлау тамыры һәм Швальбе сызыгы арасында сузылган баусыман челтәр кебек иң тирән өлеш. Трабекулярара ярыклар шактый  киң һәм сулы сыекча агышына зур каршылык китерми;
б) корнеосклераль трабекула склераль тибенке һәм Швальбе сызыгы арасында урнашкан зур урта өлешен ясый. Челтәр юка тукымага охшаш, ә трабекулярара ярыклар  увеаль трабекуладан кечерәк;
в) эндотелиаль (юкстаканаликуляр) трабекула — корнеосклераль трабекуланы шлемм каналының эчке эндотелие белән тоташтыручы иң өске өлеше. Нормада юкстаканаликуляр челтәр  сулы сыекча агышына иң югары каршылык күрсәтә.
2.    Шлемм каналы — күз агының перилимбаль  өлкәсендә бүлгеләр белән бүленгән әйләнмә куышлык. Аның эчке тышчасы батынкылары (бик зур вакуольләр) булган тигезсез орчыксыман эндотелиаль  күзәнәкләр белән капланган. Тыштан ул шома яссы күзәнәкләр белән капланган һәм анда кыек почмакта һәм туры китүче яки турыдан-туры эписклераль веналар  белән тоташучы коллектор каналларның тишекләре бар.
Физиология
Сулы сыекча арткы камерадан бәбәк аша алгы камерага эләгә, аннары күздән ике юл буенча китә  (рәс. 13.3).
1.   Трабекуляр (төп) юл, аңа  агышның 90% туры килә. Сулы сыекча трабекула аша шлемм каналына, ә аннан — эписклераль веналарга агып китә. Трабекуляр агышны кайбер препаратлар (миотиклар, симпатомиметиклар), лазерлы трабекулопластика һәм фильтрацион  операцияләр кулланып башкарып көчәйтеп була.
2.    Увеосклераль (өстәмә) юл калган  10% агыш өчен җавап бирә. Сулы сыекча керфексыман җисем өслегеннән супрахориоидаль аралыкка, ә аннары керфексыман җисем, хориоидея һәм күз  агының веноз үрелмәсенә агып китә. Увеосклераль юл буенча агып китү миотиклар кулланганда начарлана һәм атропин, симпатомиметиклар һәм простагландиннар  йогынтысында көчәя. Өлешчә сулы сыекча төсле катлау аша агып китә.
Билгеләүче факторлар
Күз эче басымы (КЭБ) сулы сыекча эшләнмәсе һәм агып китүе тизлегенә бәйле. Соңгысы, үз чиратында, юлларның эвакуациягә резистентлыгы һәм эписклераль веналарда басым дәрәҗәсе белән билгеләнә. Агып китү тизлеге КЭБ һәм эписклераль веналардагы басым аермасына таман. Бу ике шартның чагыштырмасын түбәндәге рәвештә чагылдырып була:
Б = С (Ро - Ре),
кайда Б — сулы сыкча агып китү тизлеге (нормада 2 мкл/мин);
C — агып китү җиңеллеге зурлыгы (нормада 0.2 мкл/мин/мм тк. бг.);
Po — күз эче басымы (мм тк. бг.);
Pe — эписклераль веналардагы басым (нормада 10 мм тк. бг.).
•      Эписклераль  веналарда басым 20 мм тк. бг. тигез булса, КЭБ =(2/0,2) + 20 = 30 мм тк. бг.
•      Агып китү җиңеллеге  зурлыгы 0.05 мм тк. бг. тәшкил итсә, КЭБ =(2/0,05) + 10 = 50 мм тк. бг.
Таралыш
Гомуми популяциядә КЭБ дәрәҗәсе таралышы 11 алып 21 мм тк. бг. кадәр була. Норма тулы сан белән билгеләнми, әмма 21 мм тк. бг. тигез басымны аның өске чиге дип санау кабул ителгән һәм КЭБ югарырак саннары шикле дип карала. Шуңа карамастан кайбер пациентларда глаукоматоз үзгәрешләр КЭБ 21 мм тк. бг. кимрәк булганда да үсеш ала (нормотензив глаукома), шул ук вакытта башкаларда КЭБ 30 мм тк. бг. күбрәк булса да бернинди нәтиҗәгә дә китерми (офтальмогипертензия). КЭБ глаукоматоз зарарлану үсеше өчен мөһим, әмма билгеле өлешне башка шартлар  ала. КЭБ дәрәҗәсе нәселле билге санала, шуңа беренчел ачык почмаклы глаукома (БАПГ) белән пациентларның беренче буын туганнарында югары офтальмотонус  билгелиләр.
Үзгәреше
Нормада КЭБ дәрәҗәсе тәүлек вакыты, йөрәк ритмы, АБ дәрәҗәсе һәм сулышка карап үзгәрә. Офтальмотонусның тәүлек үзгәреше характеры төрле, әмма саны иртә белән арту, көндез һәм кичен кимү  тенденциясенә ия. Нормада тәүлек үзгәрешләре уртача 5 мм тк. бг. тәшкил итә, әмма глаукома яки офтальмогипертензиядә бу үзгәрешләр шактый  була. Нормотензив глаукомада тәүлек үзгәрешләре нормадан аерылмый. Бер тапкыр үлчәнгән нормаль нәтиҗә, аеруча ул көннең икенче яртысында булса, ышанычлы  булмаска мөмкин, шуңа күрә тәүлекнең төрле вакытында берничә үлчәү үткәрү  кирәклеге барлыкка килә («тәүлек профиле»). Клиник тәҗрибәдә иртәнге сәгатьләрдә үлчәү җитәрлек була ала, чөнки 80% пациентларда КЭБ күтәрелү 8:00  алып 12:00 кадәр билгеләнгән.
Палтин (Сибиу)
Палтин — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Опса (агрошәһәрчек)
Опса (Опса ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Марк Жаботинский
Ма́рк Жаботи́нский ( 1917, Александровск, Екатеринославская провинциясе - 2003, Мәскәү ) - Совет физигы, Техник фәннәр докторы, СССР дәүләт премиясе лауреаты.
Биография
Ма́рк Ефре́мович Жаботи́нский 1917 елның 24 гыйнварында Екатеринослав губернасы Александровск шәһәрендә туган.
1940 елда Мәскәү дәүләт университетын тәмамлый.
17.19.1941 - 07.10.1944 - хәрби хезмәттә, инженер-капитан. Бөек Ватан сугышы нда разведчик һәм хәрби тәрҗемәче булган, алман телен яхшы белгән. , 292нче укчы дивизиянең радио взвод командиры.
СССР Фәннәр академиясенең Механика институтында эшли.
1942-1945 елларда - оборона сәнәгате лабораториясе мөдире.
1945-1953 - СССР Фәннәр академиясенең физика институтында эшли.
1947-1975 елларда ул Мәскәү физика һәм технология институтында укыта. (1964 елда ул профессор гыйльми исемен ала).
1953 елдан - СССР Фәннәр академиясенең Радиотехника һәм электроника институтында лаборатория һәм бүлек мөдире, 1983 елдан - баш фәнни хезмәткәр.
Бер үк вакытта 1947 елның 1 сентябреннән Мәскәү дәүләт университетының физика кафедрасында өлкән укытучы.
1948 елда Л. И. Мандельштам премиясенә лаек була.
1962 елда аңа техник фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсе бирелә.
1976 елда ул СССР дәүләт премиясе лауреаты була.
1986 нчы елда Кызыл Хезмәт Байрагы ордены белән бүләкләнә.
Ул Халыкара радио берлегенең Россия милли комитеты рәисе урынбасары була.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни тикшеренүләре радиофизика, квант радиофизикасы һәм электроника өлкәсенә  карый.
Ул 250 дән артык фәнни хезмәт язган, 78 уйлап табу авторы, 18 чит ил патентын алган.
Колёния (Картузький повяты)
Колёния  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кышкы Олимпия уеннары 1980
Кышкы олимпия уеннары 1980 (1980 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1980) — 1980 елның 13 февраленнән 24 февраленә кадәр АКШның Лэйк-Плэсид шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
ZBED8
ZBED8 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Капачы (Смаргонский районы)
Капачы  (Капачы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Викторув (Варшавский-Захидний повяты)
Викторув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңасу (Костанай өлкәсе)
Яңасу (Жаңасу) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.
Сен-Ромен-д’Э
Сен-Ромен-д’Э — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Яңасу (Костанай өлкәсе)
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Конин
Конин (Konin) — Польшаның Бөек Польша воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 79212 кеше (2012).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Конин Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1284 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Руффиньяк-Сен-Сернен-де-Реяк
Руффиньяк-Сен-Сернен-де-Реяк — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Старий Скаржин
Старий Скаржин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жеписко (Лодзь воеводалыгы)
Жеписко  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Фоссе (Па-де-Кале)
Фоссе — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Жеписко (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сишка
Сишка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 74 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пиируми
Пиируми (Piirumi) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Кармалы (Әлек районы)
Кармалы (Кармал, Кармалы) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Оливейра (Барселуш)
Географиясе
Мәйданы —.
Кармалы (Әлек районы)
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 171 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Солсбери (Пенсильвания)
Солсбери  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коув (Юта)
Географиясе
Коув халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Догалар (Күтахья)
Догалар (Doğalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
(1416) Ренаукса
(1416) Ренаукса  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 4 мартында Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 EC» саналган.
Котельная (Енанга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Виньола (Рьети)
Виньола — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Виньола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Яңасу (Шал акын районы)
Яңасу (Жаңасу) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Ниверце
Ниверце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пииси
Пииси (Piisi) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
NGC 7087
NGC 7087 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Снайдер (Техас)
Снайдер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Снайдер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZBED9
ZBED9 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Петровка (Дедово авыл советы)
Петровка — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453283, — 80254820009.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
Ордзеж
Ордзеж (Ордзеж ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Валери Жискар д’Эстен
Валери́ Жиска́р д’Эсте́н, Валери́ Рене́ Мари́ Жорж Жиска́р д’Эсте́н (Valéry René Marie Georges Giscard d’Éstaing, 1926 елның 2 феврале, Кобленц, Алмания) — Франция дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, 1974-1981 елларда Франция президенты. Франция академиясе әгъзасы (2003).
Тәрҗемәи хәле
1926 елның 2 февралендә Алманиянең Кобленц шәһәрендә Франция финанс министрлыгы генераль инспекторы гаиләсендә туган.
1952 елдан, Политехника мәктәбен һәм Милли администрация мәктәбен тәмамлагач, финанслар инспекторы вазифасында.
1956-1959 елларда бәйсез кандидатлар һәм керәстияннар милли үзәгеннән Франция Милли җыелышы депутаты.
1959-1962 елларда Франция хөкүмәтендә финанслар буенча генераль сәркатип, 1962-1966 һәм 1969-1974 елларда финаслар һәм икътисад министры.
1966 елда Бәйсез республикачыларның милли федерациясе (БРМФ) фиркасен төзи һәм 1974 елга кадәр фиркане җитәкли.
1974-1981 елларда Франция президенты. Әлеге вазифада вакытта «Хәвефсез үзгәрешләр» шигаре астында, Франциянең демократик корылышын ныгыту, дәүләт оешмаларын үзгәртеп кору, стабиль икътисад һәм социаль үсешне тәэмин итү максаты куелган сәясәт алып бара. Социаль тәэмин ителеш буена беренче адымнар ясала, сайлаучыларның яше 18гә төшерелә, гаиләдә аерылу процедурасы җиңеләйтелә, никахтан тыш туган балаларның хокуклары таныла һ.б.
Тышкы сәясәт өлкәсендә Франциянең Алмания белән элемтәләрен ныгытуга, Европада интеграцияне үстерү, Франция-АКШ арасында икътисади, сәяси, хәрби бәйләнешләрне җайга салуга игътибар бирелә.
1975 елда Франция исеменнән Европада куркынычсызлык һәм хезмәттәшлек буенча киңәшмәнең Йомгаклау актын имзалый.
1984-1989, 1993-2002 елларда Франция Милли җыелышы депутаты.
1989-1993 елларда Европарламент депутаты.
2002-2003 елларда Европа киләчәге өчен конвент башлыгы.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
2003 елда Европаны берләштерү хәрәкәтен үстерүгә керткән өлеше өчен халыкара (Бөек) Карл премиясе бирелгән.