cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Татарстан географиясе
Тарих
1970 елдан башлап җәмгыятьнең территориаль оешмасы проблематикасы белән бәйле социаль-икътисадый географиянең яңа концептуаль-географик юнәлеше формалаша башлады. Бу юнәлештә тикшеренүләрне А. М. Трофимов алып барды.
Географик урыны
Татарстан Россия Федерациясенең үзәк өлешендә Көнчыгыш-Европа тигезлегендә урнашкан. Республика территориясендә ике зур елга — Идел һәм Кама елгалары кушылган, Татарстан башкаласы — Казан шәһәре Мәскәүдән көнчыгышка 797 км ераклыкта урнашкан.
Татарстанның мәйданы 67 836 км2 тәшкил итә. Республика территориясе көнбатыштан көнчыгышка 460 км һәм озынлыгы-төньяктан көньякка 290 км сузылган.
Республика территориясе урман һәм урман-дала зонасында урнашкан, Идел һәм республиканың көньяк-көнчыгышында зур булмаган калкулыклар булган тигезлек бар. Республика территориянең 90 % диңгез дәрәҗәсеннән 200 м артык түгел биеклектә ята.
Климат
Республикада уртача-континенталь климат, җәй көне җылы һәм уртача салкын кыш белән аерылып тора. Елның иң җылы ае-июль (+18...+20 С), иң салкыны — гыйнвар (-13... -14 с). Температура абсолют минимум -44... -48 (Казанда -46,8). Иң югары температурага+37... + 42 с. абсолют еллык температура (амплитуда) 80-90 С. җитә.
Уртача явым-төшем 460 тән 520 мм. га кадәр, вегетация чоры 170 тәүлек чамасы тәшкил итә[1].
Уртача еллык температура якынча 2-3,1 C тәшкил итә.
Уртача тәүлеклек температураның 0 C аша тотрыклы күчүе апрель башында һәм октябрь азагында була. Температура 0 градустан югары C-198-209 көн, 0 градустан түбән156-157 көн.
Уртача еллык явым-төшем күләме 460-540 мм тәшкил итә.теплый Иң күп явым — төшем июль аена (51-65 мм), минимум-февраль аена (21-27 мм) туры килә. Барыннан да бигрәк, Кама аръягында һәм Идел алдында явым — төшемнәр күзәтелә.
Кар катламы ноябрь уртасыннан соң барлыкка килә, ул апрельнең беренче яртысында барлыкка килә. Кар катламының ятуы елына 140-150 көн тәшкил итә, уртача калынлыгы 35-45 см.
Туфрак
Татарстан туфрагы төрле структуралы. Республиканың төньягында һәм көнбатышында соры урман һәм көлсу туфрак өстенлек итә, көньякта территориянең 32% ка кадәрен кара туфрак өстенлек итә.
Татарстан территориясендә өч туфрак районы бүлеп бирелә:
Татарстанның көньягында сөрелән өлешендә (аерым алганда Әлмәт, Азнакай, Бөгелмә, Баулы һәм башка районнарда) гумус микъдары аеруча югары (8% тан артык).
HD191430
HD191430 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тракуньяэн
Тракуньяэн — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ойрасбург (Швабия)
Ойрасбург  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Лаворатори Агриколи (Павия)
Казе Лаворатори Агриколи — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Лаворатори Агриколи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Арментерос
Арментерос — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идел буеның аз санлы халыклары берлеге
Идел буеның аз санлы халыклары берлеге (җәмгыяте) — 1917 елның 22 нче мартыннан 1918 елның июленә кадәр гамәлдә булган иҗтимагый-мәдәни берләшмә. Рәисе – Николай Никольский. Максаты: Идел буенда яшәүче аз санлы халыкларның милли мәдәниятен һәм телен үстерү, белем бирү чарасын күрү. 4 (чуаш, керәшен-татар, чирмеш һәм мукшы) секциядән торган. Басма органы – «Хыпар» гәҗите. Казанда өч съезд үткәргәнлеге билгеле.
Ибараки (шәһәр)
Ибараки — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ибараки шәһәре 1948 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Вомынъёль
Вомынъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Ибараки (шәһәр)
Географиясе
Шәһәр территориясе 76.52 км² тәшкил итә.
Вомынъёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9597) 1991 UF
Тарихы
1991 елның 18 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UF» саналган.
Бронув (Великопольское воеводалыгы)
Бронув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таннелтон (Көнбатыш Виргиния)
Таннелтон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стоп, колокол
''' Стоп, колокол! ''' — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар бер сызыкка тезелешеп басалар һәм үзләреннән бер метр чамасы алдарак бер сызык сызалар. Шул сызыкка бер уенчы баса. Ул бер исем уйлый. Мәсәлән, ул «Тәслимә» дигән сүзне уйлады, ди. Шуннан соң тезелеп торучы иптәшләренә: «Т» хәрефе белән башлана, «ә» белән бетә торган кызлар исеме уйлагыз», ди. Уенчылар шундый исемнәрне уйлап кычкырып әйтәләр. Әгәр дә берәрсе әйткән исем уенны алып баручы уйлаган исемгә туры килсә («Тәслимә» булса), сызыкта басып торучы йөгереп китә. Ә Тәслимә дип кычкырган уенчы, сызыкка басып, «Стоп, колокол!» дип кычкыра. Шул вакыт йөгерүче туктап «катып кала». Ә кычкырып туктаткан бала «катып калган» иптәшенә кадәр араны ничә адым икәнлеген чамалап: «Фәлән адым», — дип әйтә һәм аңа таба атлап китә. Әйтелгән сан кадәр атлап, «катып калган»га барып җитеп, аңа кулын тидерә алса, ул сызыкка басып уенны алып баручы (әйттерүче) була. Тидерә алмаса, уенны тагын яңадан башлыйлар.
Ларок-Тембо
Ларок-Тембо — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Жлобизна
Жлобизна — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17188) 1999 WC2
Тарихы
1999 елның 17 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 WC2» саналган.
Таһир Сәләхов
ССРБ Художество академиясе академигы (1975; 1966 елдан мөхбир әгъза). ССРБ-ның халык рәссамы (1973). Социалистик Хезмәт Герое (1989). ССРБ Дәүләт премиясе (1968) һәм Россия Федерациясе Дәүләт премиясе лауреаты (2012). 1964 елдан КПСС әгъзасы.
7 һәм 8-се чакырылыш ССРБ Югары Советы депутаты (1966—1974). Азәрбайҗан ССР ы Югары Советы депутаты (1963-1967). 1990—1991 елларда КПСС Үзәк Комитет әгъзасы.
Биографиясе
Таһир Сәлахов 1928 елның 29 ноябрендә Бакыла фирка хезмәткәре Тимур Сәлахов (1898 елгы) һәм аның хатыны Сонаның (1901 елгы) гаиләсендә туа. Әтисен 1937 елда кулга алалар һәм аталар, 1956 елда гаепсез дип аклыйлар.
1950 елда Сәләхов А. Азимзадә исемендәге Азәрбайҗан художество училищесын тәмамлый, ләкин биографиясендәге «халык дошманының улы» дигән юл аңа И. Е. Репин исемендәге сынлы сәнгать, сын һәм архитектура институтына керергә комачаулый. Шулай да В. И. Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академиягәхудожество институтына керергә насиб була, аны 1957 елда живопись рәссамы специальносте буенча тәмамлый (П. Д. Покаржевскийның остаханәсе).
1964 елдан КПСС әгъзасы.
1963-1974 елларда Таһир Сәлахов — М. Алиев исемендәге Азәрбайҗан дәүләт институтында, 1975 елдан В. И. Суриков исемендәге Мәскәүхудожество институтында укыта (башта доцент, 1973 елдан — профессор).
Училищеда һәм институтта укыган чагында ук Сәләховның сүрәтләре («Дулкыннар», «Эстакада» (1955), Суриков институтындагы «Вахтадан» (1957) дигән диплом эше) тамашачыларның һәм белгечләрнең игътибарын җәлеп итә. Тиздән ул «эрү» чордагы совет рәссамнары арасында аеруча билгелеләрнең берсе булып китә. Ул шулай ук сынлы сәнгатьтә «кырыс стильгә» нигез салучыларның һәм аның башында торучыларның берсе була.
Сәләхов натюрмортлары һәм Апшерон пейзажлары, спектаклләргә декорацияләр, АКШ-та, Италияда, Мексикада («Мексика корридасы»; 1969) һәм башка илләрдә башкарган эшләре белән дә танылу ала.
Сәләховның әсәрләре Россиянең, Әзербайҗанның, Украинаның һәм башка БДБ дәүләтләренең эре музейларында, дөньяның төрле музейларында һәм шәхси тупланмаларда саклана.
Таһир Сәлахов Азәрбайҗан Рәссамнар берлегенең җаваплы секретаре була (1960—1961), М. А. Алиев исемендәге Азәрбайҗан дәүләт сәнгать институтында укыта (1963-1974).
1984—1992 елларда В. И. Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт художество институтында живопись һәм композиция кафедрасына җитәкчелек итә, бик күп билгеле рәссамнар тәрбияли. ССРБ Рәссамнар берлеге идарәсенең беренче секретаре вазифасын били (1973-1992).
1992 елдан — Халыкара рәссамнар федерациясенең вице-президенты.
Орденнары
ССРБ:
Россия:
Азәрбайҗан:
Белен (Сейдикемер)
Белен (Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Колымбай
Колымбай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Терекла елгасының сул ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Түбән Палега
Түбән Палега — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезенская Пижма елгасының уң ярына тамагыннан 125 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маральянсаров
Маральянсаров (Maralyansarov ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Яхшы Каран
Яхшы Каран — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Мэнтон (Сан-Бернардино округы, Калифорния)
Географиясе
Мэнтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яхшы Каран
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Берлингтон (Колорадо)
Берлингтон  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Берлингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шапарня
Шапарня (Шапарня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мүрсел (Һавза)
Мүрсел (Mürsel) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кардифф
Кардифф (Cardiff, Caerdydd) — Велснең Кардифф бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
1081 дә нигезләнә.
Арседьяно
Арседьяно — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Витово-Колёния
Витово-Колёния — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трамандаи
Трамандаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чык, йөгер
''' Чык, йөгер! ''' — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Балалар үз араларыннан уен башы һәм куучы билгеләп куялар. Куучы уйнаучыларның тавышлары ишетелми, кыйланышлары күренми торган җиргә читкәрәк китеп тора. Аннан соң уйнаучы үзенә берәр кош исемен атап, шыпырт кына башның колагына килеп әйтә. Исемнәр билгеләнеп, уйнаучылар берәр нәрсә (бүрәнә, чирәм) өстенә тезелеп утыргач, уен башы куучыны чакырып: «Сиңа нинди кош кирәк?» дип сорый. Куучы үзе белгән кош исемнәрен саный. Әгәр әйткән кош исемнәре арасында уйнаучылардан берәрсенең исеме булса, ул торып йөгерә, ә куучы аны куып китә. Тота алсалар, алар үз рольләрен алмаштыралар. Әгәр йөгереп киткән уйнаучы тоттырмыйча яңадан урынына килеп утырса, балаларга исемнәр аталып, уен яңадан башлана.
(9598) 1991 UQ
(9598) 1991 UQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 18 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UQ» саналган.
HD191439
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Жужеля
Жужеля — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(17189) 1999 WU3
(17189) 1999 WU3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 28 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 WU3» саналган.
Чухой
Чухой — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рассветный (Чиләбе өлкәсе)
Рассветный (Рассветный) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (47%), татарлар (6%), казахлар (41%).
Бруд (Великопольское воеводалыгы)
Бруд  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ойсенхайм
Ойсенхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Лаго (Тревизо)
Географиясе
Казе Лаго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рус Краисы
Рус Краисы (Русские Краи) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Яо (Осака)
Яо — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Рус Краисы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Яо (Осака)
Тарихы
Яо шәһәре 1948 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Рус Краисы
Тарих
1855 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
Яо (Осака)
Географиясе
Шәһәр территориясе 41.71 км² тәшкил итә.
Рус Краисы
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (5%), руслар (95%).
Сутернон
Сутернон — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Ласепед
Ласепед — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Блек-Гок (Колорадо)
Тарихы
Блек-Гок шәһәре  елда нигезләнгән.
Меридиан (Саттер округы, Калифорния)
Меридиан  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Блек-Гок (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меридиан (Саттер округы, Калифорния)
Географиясе
Меридиан халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тревизу (Санта-Катарина)
Тревизу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Термонд (Көнбатыш Виргиния)
Термонд  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шапрудавка
Шапрудавка (Шапрудаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(9599) Онотомоко
(9599) Онотомоко — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 29 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UP2» саналган.
Белен (Кумлуҗа)
Белен (Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кумлуҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Свонси
Свонси (Swansea, Abertawe) — Велснең Свонси бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 12 нче гасырда телгә алына.
Түбән Пузла
Түбән Пузла — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 839 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 58 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD191472
HD191472 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Витовонж
Витовонж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шулындино
Шулындино (Шулин, Шулындино) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (46,7%), руслар (43,3%), чуашлар (10%).
(17190) Retopezzoli
(17190) Retopezzoli — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 28 ноябрендә Стефано Спозетти тарафыннан Ньоска обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 WY8» саналган.
Оксенфурт
Оксенфурт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забежув (Ополе воеводалыгы)
Забежув  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мүрсел (Муданья)
Мүрсел (Mürsel) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кукшунак
Кукшунак (Кукчунак) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уртабуртя елгасының сул ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Феликс Юсупов
Феликс Феликс улы Юсупов, граф Сумароков-Эльстон (1887, Санкт-Петербург — 1967, Париж) — Юсуповлар кенәзләренең соңгы кенәзе, Григорий Распутинны үтерүдә катнашучы, ике истәлекле китап авторы.
Татар нәселе
Юсуповлар — Йосыповлар нәселе Сөембикә әтисе Йосыф морзадан башланып китә. Кайбер чыганаклар буенча Йосыф морза бабасы — Идегәй морза булган. 1549-1554 елларда Йосыф морза ногай татарлары Урданың хакиме (бие) булган.
Тормыш юлы
1887 елда кенәзбикә Зинаида Юсупова (Санкт-Петербург беренче гүзәле) һәм граф (1885 елдан кенәз) Феликс Сумароков-Эльстон гаиләсендә дөньяга килә.
Гуревич гимназиясен тәмамлый.
1908 елда аның бертуганы Николай граф Мантейфель белән дуэльда үтерелгәннән соң, Феликс Юсуповлар гаиләсенең бердәнбер мирасчысы булып калган (Россиянең иң бай кешесе).
1910 елларда Россия беренче автомобиль клубын җитәкли.
1990 елда Кырымда үз ау йорты янында мәчеткә сала, соңрак ул Күккүз Җами (кырымтатарча Kökköz Cami) дип йөртелә башлый.
1914 елда Александр III оныкасы Ирина (Ирен) Александр кызына өйләнә.
Сөрген аны коткара, инкыйлабтан соң Кырымга китә, соңрак Парижга күчә.
Икенче бөтендөнья сугышында нацист хакимиятен якларга баш тарта һәм Россиягә кайтырга да ваз кичә.
1967 елда Парижда үлә, Сент-Женевьев-де-Буа зиратында күмелгән.
Хәзер Юсуповлар туры токымнары — Феликс оныкасы Ксения Сфири (тумыштан Шереметьева), аның кызы Татьяна, һәм аның ике кызы — Марилия һәм Жасмин-Ксения. Формаль рәвештә алар Казан ханнары нәселеннән килеп чыкканар.
2009 елда Казан ханбикәсе Сөембикә нәселеннән чыккан Ксения Сфири Казанга сәфәр ясады.
Идзумисано
Идзумисано — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Идзумисано шәһәре 1948 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 99636 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1811 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 55.03 км² тәшкил итә.
Дженк Тосун
Дженк Тосун (1991 ел ның 7 июне, Вецлар, Гессен, Алмания) — төрек һәм алман футболчысы. Үзәк һөҗүмче позициясендә чыгыш ясый. «Эвертон» клубы һәм Төркиянең милли җыелма командасы уенчысы.
Клуб карьерасы
Дженк Тосун 1997 елдан Майндагы Франкфуртның «Айнтрахт» клубында тәрбияләнгән. Ун елдан артык «Айнтрахт»ның төрле яшьләр командалары өчен чыгыш ясап, 2008 елда дубль состав өчен уйный башлый. Тосунның «Айнтрахт» өлкәннәр командасында дебюты 2010 елның 8 маенда «Вольфсбург»ка каршы Бундеслиганың 34 тур матчында була. Тосун уенның 75 минутында Мартин Фенин урынына алмашка чыга. Бу матч шулай ук Алмания чемпионатында Дженк өчен бердәнбер булып кала.
2011 елның гыйнварында Тосун Төркиянең «Газиантепспор» клубына күчә. Аның күчүе өчен «Газиантепспор» «Айнтрахт»ка 550 мең евро түләгән. Контракт өч ел ярымга имзаланган. Төркия чемпионаты сезонының икенче яртысында 14 матчта катнашкан, 10 гол керткән һәм 6 нәтиҗәле тапшыру биргән. Дүрт сезон эчендә Тосун Төркия чемпионатында «Газиантепспор» өчен 114 матч уйнаган һәм 43 гол керткән.
2014 елның җәендә ирекле агент булган Тосун Истанбулның «Бешикташ» командасы белән биш еллык контрактка кул куя. «Бешикташ» белән бергә ике тапкыр Төркия чемпионы була, 2016/2017 сезонында 20 гол кертеп, чемпионатның иң яхшы бомбардирлары исемлегендә икенче урынны ала. 2017 елның җәендә Англиянең «Кристал Пэлас» клубы «Бешикташ»ка Дженк өчен 13,5 млн евро тәкъдим иткән. Шулай ук Тосун белән кызыксынучылар арасында «Ньюкасл Юнайтед», «Тоттенхэм Хотспур» һәм «Эвертон» клублары булган. Һөҗүмче 2017/2018 Чемпионнар лигасының төркем турнирында дүрт гол керткәннән соң, Дженкны сатып алуда кызыксынучылар арасына Туринның «Ювентус» клубы да кушыла.
2018 елның 5 гыйнварында «Эвертон» Тосун күчүе турында игълан итә. Форвард Англия клубы белән 2022 елның июненә кадәр исәпләнгән контрактка кул куйган. Трансфер «Эвертон»га 27 млн фунт стерлингка төшкән. 2018 елның 3 мартында «Бернли»га каршы уенда клуб өчен беренче гол кертә (1:2). 2017/18 сезонында АПЛда «Эвертон» өчен 14 матчта уйнаган һәм 5 гол керткән.
2020 елның 10 гыйнварында аренда хокукларында сезон азагына кадәр «Кристал Пэлас»ка күчә. 18 гыйнварда яңа команда өчен «Манчестер Сити» капкасына беренче гол кертә
2021 елның 1 февралендә аренда хокукларында 2020/21 сезон ахырына кадәр «Бешикташ»ка әйләнеп кайта. 2020/21 сезонында Төркия чемпионатында өч матч уйнаган һәм өч гол керткән.
Халыкара карьера
Тосун Алманиянең яшүсмерләр һәм яшьләр җыелма командалары өчен төрле яшь категорияләрендә чыгыш ясаган. 2010—2011 елларда ул 21 яшькә кадәрге Алмания яшьләр җыелма командасы өчен ике матч үткәрә һәм Англия яшьләр җыелма командасы капкасына гол кертә.
2011 елның 25 февралендә, Төркия җыелмасының баш тренеры Гус Хиддинк белән очрашудан соң, Тосун алга таба Төркияне халыкара дәрәҗәдә тәкъдим итәргә теләвен белдерә. Шул ук елның 14 ноябрендә икенче Төркия җыелма командасы составында Норвегия командасына каршы кырга чыга. Төркиянең милли җыелма командасында аның дебюты 2013 елның 15 октябрендә Нидерланд җыелма командасына каршы дөнья чемпионатына квалификация турниры матчында була. Тосун Сельчук Инанны алыштырып, 74 нче минутта кырга чыга. Очрашу Голландиялеләрнең 2:0 исәбе белән җиңүе белән тәмамлана. 2016 елның 25 мартында Швеция җыелмасы белән иптәшләрчә матчта 2 туп кертә һәм үз командасына җиңү китерә.
Команда
«Бешикташ»
Воротятная
Воротятная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Унья елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бабилафуэнте
Бабилафуэнте — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кандалакша култыгы
Кандалакша култыгы (Кандалакский залив, Kandalakši, Kandalahti — ягъни Канда елгасы култыгы» ) — Ак диңгезнең төньяк-көнбатыштагы култык.
Мурманск өлкәсе һәм Карелия ярларын юа. Озынлыгы 185 км, киңлеге 67 километрга кадәр. Тирәнлеге көнбатыш өлешендә 40 м, көнчыгышта 350 метрга кадәр. Утраулар күп. Яр буйлары кыялы. Кандалакша култыгы Нива, Ковда елгалары коялар. Суның температурасы су өстандә 18,5°га кадәр, кышын —1 дан 1,5° га кадәр. Тозлылыгы 8‰ чамасы. Ноябрь уртасыннан майга кадәр бозлар белән капланган. , тәрәч, нерпа тотыла.
Портлар: Кандалакша, Ковда, Унба. Култык акваториясендә Кандалакша тыюлыгы да урнашкан.
Башкортстан Республикасының милли әдәбият музее
Башкортстан Республикасының милли әдәбият музее (Башҡортостан Республикаһының милли әҙәбиәт музейы, Национальный литературный музей Республики Башкортостан) - музей, 2000 елның 6 гыйнварында Уфа шәһәрендә ачыла. Аның составында 5 филиал: Мәҗит Гафури музее, Арыслан Мөбәрәков музее, Мөхәммәтсәлим Өметбаев музее, Мифтахетдин Акмулла музее, Шәехзадә Бабич музее.
Директор:
Филиаллар һәм аларның эшчәнлеге
Музей гыйльми, фәнни-тикшеренү эшләре алып бара, күргәзмәләр оештыра, агарту-пропаганда эшәнлеген тормышка ашыра, үз филиаллары һәм республиканың әдәби музейлары өчен методик үзәк булып тора, фәнни-тикшеренү экспедицияләре оештыра, конкурслар, викториналар һәм әдәби-музыкаль кичәләр үткәрә. Шәһәр һәм республиканың уку йортлары белән тыгыз хезмәттәшлек итә. Музей китапханәсе китаплардан, кулъязмалардан, язучыларның шәхси әйберләреннән, билгеле бер тарихи дәвер элементларыннан һәм тагын башка бик күп экспонатлардан тора.
Мәҗит Гафури музее
Мәҗит Гафуриның мемориаль йорт-музее 1948 елда Уфада ачылган. Йорт шагыйрьгә Башкортстан АССР хөкүмәте тарафыннан башкорт һәм татар әдәбиятын үстерүдәге казанышлары өчен «Башкортстан АССР халык шагыйре» дигән мактаулы исем бирелү уңаеннан 1923 елда бүләк ителә. Музейның мемориаль залында Мәҗит Гафуриның һәм аның гаиләсенең шәхси әйберләре — шагыйрь гаиләсенең куела.
Шәехзадә Бабич музее
Музей Дүртөйле районы Әсән авылында күренекле шагыйрь Бабич Шәехзадә Мөхәммәтзакир улының тууына 100 ел тулу уңаеннан ачыла. Экспозицияда сынлы сәнгать, графика, сын әсәрләре, көнкүреш әйберләре, шагыйрьнең тормышы һәм иҗаты турында фотодокументаль материаллар, аның турында китаплар, портретлар, шулай ук Шәехзадә һәм аның гаиләсенең шәхси әйберләре бар.
Лассерр (Ло һәм Гаронна)
Лассерр — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(17191) 1999 XS107
(17191) 1999 XS107 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 4 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XS107» саналган.
Трез-Арроюс
Трез-Арроюс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Википедия җәмгыяте
Википедия җәмгыяте - Википедия онлайн-энциклопедиясенә кертем ясаучылар җәмгыяте. Бу шәхесләр шулай ук википедистлар дип билгеле. Википедистлар арасында берничә Викимедиа проектларында катнашу киң таралганнан, аларны бар бу проектларына кертем ясаучы төшенчә булган викимедист термины белән дә билгелиләр. Күпчелеге - волонтерлар.
Трез-Арроюс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Википедия җәмгыяте
Күләме
Википедия җәмгатенең зурлыкка багышланган тикшеренүләр, проектның беренче елларында Википедиягә кертем ясаучыларының саны экспонента буенча үскәнен күрсәтә. 2009 елга таба җәмәгатьнең үсеше әкренәйгәне күзәтелә башлый. 2011 нче елның ноябрь аенда, барлык телле бүлекләрендә якынча 31,7 миллион регистрацияләнгән кулланучы булганлыгы күзәтелә, алардан айлык дәрәҗәсендә кулланылганнарының саны - 270 000 якын.
Язучы һәм лектор en:Clay Shirky һәм санак фәне галиме en:Martin M. Wattenberg 2008 нче елның апрель аендагы юрамалары буенча Википедияне булдыруга якынча 100 миллион кеше-сәгать (ингл.) киткән.
Мотивация
Википедия җәмәгате әгъзаләре үз эшчәнлеге өчен түләү яки башка компенсация (мәсәлән җәмәгать эчендә югары статус яки үзен таныту мөмкинчелеген) алмый.
ММЧ
2012 елның август аенда "Википедияче" сүзе Оксфорд сүзлегенә кертелде.
Искәрмәләр
Company http://www.seksun_komsan.org.co.th wikipedia
Яшәүче
Яшәүче — Татарстан Республикасының Чирмешән районындагы поселок.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423119.
Завада (гмина Турава)
Завада  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чуча (село, Румыния)
Чуча — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меһмана
Меһмана (Mehmana ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Боулдер (Колорадо)
Боулдер  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Боулдер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Боулдер (Колорадо)
Шапчыцы (Рагачовский районы)
Шапчыцы  (Шапчыцы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казе Лаго (Реҗо Эмилия)
Казе Лаго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Лаго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9600) 1991 UB3
(9600) 1991 UB3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 31 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UB3» саналган.
Брудзев (Калиский повяты)
Брудзев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ньюпорт
Ньюпорт (Newport, Casnewydd) — Велснең Ньюпорт бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Беренче мәртәбә 12 нче гасырда телгә алына.
Сюри-ле-Конталь
Сюри-ле-Конталь — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Мертелтаун (Калифорния)
Мертелтаун  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мертелтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пелагея Вершилова
Пелагея Альбертовна Вершилова (9 декабрь 1904, Петербург, Россия Империясе — 18 август 1992, Мәскәү, Россия Федерациясе) — күренекле совет галиме, микробиолог һәм эпидемиолог, вакциналар һәм сывороткалар җитештерүче, ССРБ Медицина фәннәре академиясе (МФА) академигы (1971-91), О. О. Гартох һәм П. Ф. Здродовский укучысы.
Биографиясе
1904 елның 9 декабрендә Санкт-Петербургта туган. 1923 елда Петроград медицина институтына укырга керә, аны 1928 елда ук «Ленинград» исеме астында тәмамлый. 1930 елда Ленинградта эпидемиология һәм микробиология институтына эшкә урнаша, анда 1934 елга кадәр эшли.
1934 елда Мәскәүгә күчеп килә һәм Бөтен Союз эксперименталь медицина институтына эшкә урнаша, анда 1941 елга кадәр бруцеллез бүлеге мөдире була һәм ССРБ Сәламәтлек саклау министрлыгының хәвефле инфекция бүлеге начальнигы булып эшли. Шул ук елда Мәскәүдә Новинский бульвары, 25 йорт, 10 адресы буенча фатир ала һәм анда 1973 елга кадәр яши. 1941 елда Бөек Ватан сугышы башлану белән бәйле, ВИЭМ хезмәткәрләре көнчыгышка эвакуацияләнә һәм Пелагея Вершиловаа Казанга килеп эләгә, анда 1943 елга кадәр Казан эпидемиология һәм микробиология институты директоры вазифасын били.
1943 елда Мәскәүгә әйләнеп кайта һәм 1949 елга кадәр РСФСР Сәламәтлек саклау министрлыгының эпидемиология һәм микробиология институтында бүлек мөдире булып эшли. 1952 елда ССРБ Сәламәтлек саклау министрлыгының шушындый ук институтына эшкә күчә, анда 1952 елдан 1956 елга кадәр директор урынбасары, 1961-1964 елларда — директоры вазифасын били, ә 1964-1992 елларда бруцеллез лабораториясе мөдире була. 1973 елда Гамалея урамы, 19 йорт, фатир 1 адресы буенча яңа торак йортка күчә үзенең вафатына кадәр шунда яши.
1992 елның 18 августында Мәскәүдә вафат була. Кунцево зиратында җирләнгән.
Фәнни хезмәтләре
Төп гыйльми хезмәтләре эпидемиологиягә, бруцеллез патогенезына һәм бу авыру вакытында организмның саклаучы реакцияләрен өйрәнүгә багышланган. 200-гә якын фәнни хезмәтләр, монография һәм 2 уйлап табуга авторлык таныклыгы авторы. Бруцеллезга каршы югары нәтиҗәле тере вакцина авторы, ул сәламәтлек саклау өлкәсендә киң кулланыла.
Фагоцитозбруцеллёз вакытында иммунитетның нигезе булып тора икәнен күрсәтә.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
- «Хөрмәт Билгесе ордены» ордены
- Ленин ордены
- Хезмәт Кызыл Байрак ордены.
- Н. Ф. Гамалея исемендәге бүләк лауреаты.
Витольдово (Бидгозький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольхинг
Ольхинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черелдәвек
Черелдәвек (Bombycilla garrulus) — чыпчыксыманнар
Рус Тарасовосы
Рус Тарасовосы (Русское Тарасово) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Акчабәди
Акчабәди (Ağcabədi) — Азәрбайҗанның Акчабәди районында урнашкан шәһәр.
(17192) Loharu
(17192) Loharu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XL172» саналган.
Терра-Алта (Көнбатыш Виргиния)
Терра-Алта  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каяҗы (Мазгирт)
Каяҗы (Kayacı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Мазгирт илчесенә караган бер авыл (köy).
Белен (Һани)
Белен (Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD191475
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
17 декабрь
17 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның унҗиденче көне. Ел ахырына кадәр 14 көн кала.
thumb|270px|Кызыл [[кулчатыр — Халыкара фахишәлек һәм башка секс-тармагы хезмәткәрләрен көчләү һәм җинаятьләрдән саклау көне символы]]
thumb|200px|🇷🇺 [[:ru:Ракетные войска стратегического назначения|стратегик ракеталар хәрби көчләре (рус.) эмблемасы]]
Баньобарес
Баньобарес — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трези-ди-Маю
Трези-ди-Маю — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Шарпилавка (Гомельский районы)
Шарпилавка  (Шарпілаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Завада (Прудницкий повяты)
Завада  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Сезя
Түбән Сезя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 276 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лафитт-сюр-Лот
Лафитт-сюр-Лот — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Тондабаяси
Тондабаяси — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тондабаяси шәһәре 1950 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 122205 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 3081 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 39.66 км² тәшкил итә.
Курашасай
Курашасай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бурлы елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
2015 елгы футбол буенча Сербия Кубогы финалы
2014/2015 елгы футбол буенча Сербия Кубогы финалы 2015 елның 20 маенда узды. Матчның иң яхшы уенчысы дип Славолюб Срнич танылды.
Мүрсел Улуч (Чанкая)
Мүрсел Улуч (Mürsel Uluç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ольштадт
Ольштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брайтон (Колорадо)
Брайтон  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.
Речной (Чиләбе өлкәсе)
Речной (Речной) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Брайтон (Колорадо)
Тарихы
Брайтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Речной (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Брайтон (Колорадо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Речной (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Укытучылы
Укытучылы  — татар халык уены.
I вариант
Бу уен мәктәп залларында да, ачык һавада да уйнала ала.
Балалар бер рәткә тезелеп басалар. Алардан ун адымнар алдарак бер чик сызыгы сызыла. Балаларның берсе укытучы булып шул чик сызыгы алдында басып тора.