cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Порт-Салфер (Луизиана)
Географиясе
Порт-Салфер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Френувиль
Френувиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Липе (Великопольское воеводалыгы)
Липе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маче (Преддвор)
Маче  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөзели (Арапгир)
Гөзели (Gözeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кронштадтка
Кронштадтка (Кронштадтка) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), украиннар (13%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2%.
Манкейто (Миннесота)
Манкейто  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Манкейто шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD222146
HD222146 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Черноотрог
Черноотрог (Черноотрог) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
HD222146
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Черноотрог
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (39%), татарлар (4%), башкортлар (6%), казахлар (51%).
(18808) 1999 JP85
(18808) 1999 JP85 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 15 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JP85» саналган.
Сябрынь 2
Сябрынь 2 (Сябрынь 2 ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Памукҗу (Мерам)
Памукҗу (Pamukcu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Клесен-Гёрне
Клесен-Гёрне — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибн Бадж (ай кратеры)
Ибн Бадж - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 11,98 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Мухаммед Ибн Баджа (1095—1138) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
Көсепынары (Кадирли)
Көсепынары (Kösepınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (köy).
Гейнешть (Вилча)
Гейнешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гылыбово (Смолян өлкәсе)
Гылыбово  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гурани
Гурани — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джон Локк
Джон Локк (ингл. John Locke) — инглиз фәлсәфәчесе, мөгаллим, эмпиризм һәм либерализм вәкиле. Сенсуализм таралышына зур өлеш керткән һәм үзенең фикерләре белән күп фәлсәфәчеләргә тәэсир иткән күренекле шәхес.
Тормыш юлы
1632 елның 29 августында Англиянең кечкенә Рингтон шәһәрендә, адвокат гаиләсендә туа. 1646 елда Вестминстер мәктәбенә укырга керә. 1652 елда мәктәпнең иң яхшы укучысы буларак, Оксфорд университетына кабул ителә. 1656 елда бакалавр дәрәҗәсен ала, 1658 елдан — шул университетның магистры.
1667 елда лорд Эшлиның тәкъдимен кабул итә һәм аның улының укытучысы булып эшли башлый. 1668 елда Локкны Патша җәмгыяте әгъзасы, ә 1669 елда аның Шурасы әгъзасы итеп сайлыйлар. 1683 елда Голландиягә күчеп китә. Үзенең төп хезмәте булып саналган «Кешенең гакылы турында тәҗрибә» китабын ул шунда иҗат итә.
Обрицберг-Руст
Обрицберг-Руст — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Джон Локк
Тормыш юлы
1704 елның 28 октябрендә авыр асмы авыруыннан вафат була.
Обрицберг-Руст
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Джон Локк
Фәлсәфи карашлар
Локк фәлсәфәнең төп мәсьәләләрендә материалистик позициядә тора. Ул тойгыларның чыганагын объектив реальлектә күрә. Локк фәлсәфә тарихында материализмның сенсуалистик карашындагы вәкиле булып санала. Ул танып белүдә беренче рольне тоюга, эмпирик белемнәргә бирә. Галим «Безнең барлык белемнәребез тәҗрибәгә нигезләнгән» дип, үзенең материалистик карашта торганлыгын катгый рәвештә белдерә. Яңа туган баланың аңы — буш савыт, «чиста такта», аларны нәрсә беләндер тутыру фәкать кешенең тәҗрибәсеннән генә тора, дип яза Локк. Шушы юнәлештә фикерләү балаларны тәрбияләү процессында тышкы даирәнең роле дигән концепцияне дә барлыкка китерә.
Локк фәнгә рефлексия төшенчәсен кертеп, аның мәгънәсен кешенең предметларны танып белү процессында рациональ баскычтагы уйланулары дип саный. Димәк, рефлексия, Локк карашынча, беренчел түгел, ул — икенчел. Ә беренчел рольне кешенең тәҗрибәсе, аның шушы тәҗрибә нигезендәге тойгылары уйный, дип саный ул.
Танып белү теориясендә Локк тойгыларга нигезләнгән идеяләрне беренчел һәм икенчел сыйфатларга бүлә. Беренчел сыйфатларга ул — аралык, фигура, этәрү, хәрәкәт кебек күренешләрне, ә икенчел сыйфатларга тавыш, тәм, яктылык, төс кебек күренешләрне кертә. Кайвакыт Локк икенчел сыйфатларны «алар реаль предметларның хасиятләре түгел, алар реаль хасиятләргә охшамаган да» дип идеализм арбасына утырганын күрсәтә.
Лубяное Раменье
Лубяное Раменье (Лубяное Раменье) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Джон Локк
Фәлсәфи карашлар
Локкның беренчел һәм икенчел сыйфатлар турындагы теориясе эзлекле түгел, аңа логик каршылыклар хас. Локк әхлак теориясендә, игелек белән золымлык категорияләрен аерып алып, аларны үзенчә аңлатырга тырыша. Игелеккә ул кешегә ләззәт һәм ниндидер файда бирә торган күренеш дип карый. Ләкин игелекне аңлатканда бу сыйфатлар белән генә чикләнми, аны җәмгыять интересларына бәйләп эш итәргә омтыла.
Сәясәт турында карашлар
Сәяси идеяләргә килгәндә, Локк, туып кына килә торган буржуазия вәкиле буларак, шушы яңа сыйныфның дворяннар сыйныфы белән килешүдә булуын тели. Локк дәүләт төзү мәсьәләсендә икегә аерылган позицияне алга этәрә. Бер яктан, ул демократия, ягъни парламент республикасы һәм идарә итүдә икегә бүленгән хакимлекне, икенче яктан, конституцион монархия формасын яклый.
Лубяное Раменье
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Есаулка (Ница кушылдыгы)
Есаулка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 202 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нур (мәчет)
Нур мәчете:
NGC 567
NGC 567 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вандре
Вандре — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гүнәшли (Гәдәбәй)
Гүнәшли  (Günəşli ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Новий Двур (гмина Домброва-Хелминска)
Новий Двур  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тальник (Авыргазы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 33 кешенең яшәве мәгълүм.
(2766) Леэувенгоэк
(2766) Леэувенгоэк — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 23 мартында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 FE1» саналган.
Казтелферато (Кьети)
Казтелферато — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелферато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ибн Батута (ай кратеры)
Ибн Батута - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 11,51 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Абу Абдаллах Мухаммед Ибн Баттута (1304—1377) хөрмәтенә бирелә.
Балаир (Эсем кушылдыгы)
Балаир — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 390 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мачковець (Лашко)
Мачковець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липе (Вжесинский повяты)
Липе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нур (мәчет, Зәй)
«Нур», 1996 елдан Таҗетдин Ялчыгол исемендәге мәчет ― Татарстанның Зәй шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). ТР МДН карамагындагы Зәй мөселман дини җәмгыяте җаваплылыгындагы оешма. 1996 елның 28 апреленнән татар дин әһеле, тарихчы, язучы Таҗетдин Ялчыгол (1768―1838) исемен йөртә.
Тарих
1960-еллар башында шәһәр аксакаллары мөселман зиратын булдыруны, аңа юл, күперләр салдыруны кайгырталар. Җомга намазлары, Ураза бәйрәме, гает намазлары зиратта (яки шәхси йортларда) укыла. Мулла вазифасын 1960-елларда Салих, Зәйнетдин исемле, 1970-елларда Йосыпов фамилияле мөселманнар, 1980-елларда Әхкәметдин Искәндәров, 1989 елның июненнән Мөнир Заһидуллин алып барган.
1988 елның 17 августында Зәй гражданнары халык депутатларының шәһәр советы башкарма комитетына мөселман җәмгыятен теркәү буенча гариза кертә. 1989 елның 29 декабрендә 24 аксакал, шәһәр советы депутатлары Р. Г. Гыйбадуллин һәм Г. Г. Таҗетдинов катнашында мөселман җәмгыятенең беренче оештыру җыелышы уза. Җәмгыять шурасы рәисе итеп Мөнир Заһидуллин сайлана. 1990 елның февралендә Зәй шәһәренең мөселман җәмгыяте Татарстан АССР Министрлар Советы каршындагы Дин эшләре буенча комитетта теркәлү үтә. 1990 елның маенда Зәй шәһәр советы мәчет төзү өчен җир кишәрлеге бүлеп бирә. Шул ук вакытта мөселман җәмгыяте Европа һәм Себер мөселманнары Диния нәзарәтендә 230нчы сан белән теркәү уза. Мәчет өчен бүленеп бирелгән җирдә гыйбадәтләр кылу оештырыла башлый.
Курома (Югары Тойма кушылдыгы)
Курома — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Югары Тойма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Нур (мәчет, Зәй)
Тарих
1990 елның 4 ноябрендә мөселман җәмгыяте рәисенең төзелеш буенча урынбасары Раиф Хафизов белән «Сельстрой» ПМК прорабы Ф. Ханов җитәкчелегендә тантаналы төстә булачак мәчетнең беренче нигез ташы салына. Тантанада халык депутатларының Зәй шәһәр советы башкарма комитеты рәисе Валериан Демьян улы Некратов (1950―2007), халык депутатларының Зәй район советы башкарма комитеты рәисе М. Камалюков, шәһәрнең сәнәгать предприятиеләре җитәкчеләре, Чаллы, Түбән Кама, Әлмәт һ. б. шәһәрләрдән мөселманнар катнаша.
Курома (Югары Тойма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Фромантьер (Марна)
Фромантьер — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Курома (Югары Тойма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нур (мәчет, Зәй)
Тарих
Шул елда мәчетнең нигезен күтәрү эшләре төгәлләнә. 1991 елның гыйнварында мәчет төзү мәсьәләсе буенча мәхәллә җыены уза һәм яңа совет сайлана.
Мәчет төзелешенең матди чыгымнарын шәһәрнең эре сәнәгать предприятиеләре һәм оешмалары: модульле металл конструкцияләре һәм автоагрегат заводлары, район һәм шәһәр хакимиятләре, шулай ук иганәче гражданнар күтәрешә.
1991 елның 6 сентябреннән мәчетнең имамы вазыйфасына Габдулла хәзрәт (Габдулла Әгъләметдин улы Әгъләмов) керешә.
1993 елның 7 октябрендә мәчетнең манарасына ярымай куела. Ярымай, манарага менүче баскыч проекты авторы ― Альберт Гайсин.
1994 елның 26 августында мәчет рәсми рәвештә ачыла. Тантанада Үзәк диния нәзарәте мөфтие Тәлгать Таҗетдин катнаша.
1996 елда мәчеткә һәм мәчет урнашкан урамга Таҗетдин Ялчыгол исеме бирелә. Зәй районының беренче имам-мөхтәсибе Әнәс Салих улы Салихов ттырышлыгы белән Зәй мәхәлләсе һәм мәчет Европа һәм Себер мөселманнары Диния нәзарәтеннән ТР МДН карамагына күчерелә.
2011 елдан, мәчет ачылуның 20 еллыгына (2014 елның 26 августы) багышлап, бинага ремонт ясала: мәчетнең су үтә торган түбәсе алыштырыла, идән җылытыла, керү-чыгу ишекләре, беренче кат тәрәзәләре яңага алыштырыла, тәһарәтханә зурайтыла, гыйбадәт залына 54 лампочкалы өчъяруслы бәллүр люстра эленә.
Маунт-Лебанон (Луизиана)
Маунт-Лебанон  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обштайг
Обштайг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гырнати
Гырнати — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фриардель
Фриардель — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Ринат Ногайбәков
Ринат Ногайбәков-Татарстан Республикасы Дәүләт Советында «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы, Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Бюджет, салымнар һәм финанс комитеты әгъзасы.
Биографиясе
Ногайбәков Ринат Ардинат улы 1970 елның 16 августында ТР Азнакай районының Тымытык авылында  туган. 1992 елда Уфа нефть институтын, 1994 елда Бейкерсфилд шәһәрендә Калифорния штаты университетын, 2001 елда Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Халык  хуҗалыгы академиясен тәмамлаган. Ринат Ардинат улы уйлап табуларга, файдалы модельләргә патентлар авторы, авторлык хокукы таныклыгына ия.
2012 елда сыйфат өчен Татарстан Республикасы Хөкүмәте Премиясе лауреаты. Берничә брошюра һәм китап автордашы.
«Татнефть» ГАҖ генераль директорының логистика һәм техник үсеш буенча урынбасары.
Техник фәннәр кандидаты.
Гөзеллер (Ейьюбие)
Гөзеллер (Gözeller) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ломакин йорты
Ломакин йорты - урман конторасы
Ломакин йорты - урман конторасы (1874 – 1966 еллар) XVIII гасырда Пётр I реформалары нәтиҗәсендә агач материалларына ихтыяҗ көчәеп китә. 1703 елда Урман конторасы оештырыла. Моның шаукымы Казан губернасына да барып ирешә. Петр I нең әмере белән 1718 нче елда Казанда кораблар төзү өчен махсус верфь – Адмиралтейство оеша. Музейдагы архив документларында Саба урманнары турында сүз 1850 елларда искә алына. 1853 елларда урманнарга үткәрелгән ревизия нәтиҗәсендә кораблар төзү өчен иң яхшы агачлар Мамадыш (хәзерге Саба лесхозы территориясе) өязендә үсүе ачыклана. Мамадыш урманчылыгында Илья Маньковский (1853-1855), Константин Осипович Совримович (1863), Фауст Иосифович Кончевский (1866), Михаил Иванович Лаховицкий-Чехович, коллегия секретаре Митрофан Николаевич Ломакин урман сакчылары булып эшләгәннәр. Ул бу постта 1895 елга кадәр эшләгән һәм коллегия асессоры дәрәҗәсенә күтәрелгән. Бу 8 класслы чинны алучыларга дворян дәрәҗәсе бирелгән. Аның өе Нырты авылында булган. 1874 елда ул Лесхоз бистәсендә агачтан ике катлы бик матур бина салдырган, урманчылык конторасын шунда урнаштырган. Бу оригинал бина соңыннан “Ломакин йорты” дип атап йөртелә башлаган. Бу контора революциягә кадәр төрле елларда урман сакчылары булып эшләгән түбәндәге кешеләрнең эш урыны булып хезмәт иткән: Дмитрий Карлович Кампф (1900); Дмитрий Николаевич Августинович (1911);Николай Тимофеевич Львов (1913-1916 ). 1917елда Ломакин йорты Мишәбаш кардонының конторасы хезмәтен үти башлый.1931 елда Татарстан урманнарының Баш урман идарәсенең Татарстан урман хуҗалыгы карамагына бирелү уңаеннан Симет, Ленин, Мишәбаш урманчылыклары җирлегендә Саба леспромхозы оештырыла. Ломакин йорты бинасы Саба леспромхозы конторасына әйләнә. Леспромхозның беренче директоры Әхмәтов дигән кеше була. Аннары бу постта Закир Мусин, Григорий Скоморохов(1936), Лотфулла Хәсәнов (1936 октябрь), Фатих Медведев (1938), Корбан Казанчиков (1941), Фатима Вәлиева(1943), Аркадий Можаровлар (1959) хезмәт күрсәтәләр. 1962 елда бу коллектив белән Миңнеханов Нургали Миңнехан улы җитәкчелек итә башлый. 1966 елда яңа контора бинасын да ул салдырта. Коллектив Ломакин йортыннан яңа бинага күченә.
Ломакин йорты - шифаханә
Лесхоз бистәсендә участок шифаханәсе оешканда үзенең бинасы булмый. 1966 елда “Ломакин йорты” шифаханә итеп үзгәртелә. Анда беренче табиблар ирле –хатынлы Гомәров Илдус һәм Светлана апалар эшләгән. Аннары табиб хезмәтен Князева Алла Григорьевна, Сәедов Мөхәммәт, Шәрифуллин Вафа Сафа улы, Газизуллин Илдар Мәхмүт улы, Сафиуллин Рөстәм Шәүкәт улы, хатыны Резеда Рәшит кызы (1987) башкарган. Шулай ук шәфкать туташларыннан Шәйхелисламова Мөнирә Шәйхелислам кызы, Солтанова Миннефәрвәз Хөснулла кызы, Насырова Мөнирә Гаптелвәли кызы, Сафина Люция Рахман кызы, Фәләхиев Фирдания Канәфи кызы, Сабитова Нурия Салих кызы, Хәйруллина Фәрзәнә, Ханова Нәкыя апалар авыруларга хезмәт күрсәткәннәр. Санитаркалар булып төрле елларда Сөләйманова Саимә, Фәттахова Әсма, Фәсхетдинова Мәфрүзә, Яруллина Маһрибикә апалар эшләгән.
Ломакин йорты – яшь гаиләләр өчен торак- йорт
Ломакин йорты – яшь гаиләләр өчен торак- йорт (1990 – 2003 еллар) 1990 елда шифаханә өчен яңа бина төзелә һәм Ломакин йорты яшь гаиләләр өчен торак-йорт хезмәтен үти башлый. Бу елларда монда Сафиуллин Фирдүс, Хуҗин Әхмәдулла, Шәфиев Роберт абыйлар гаиләләре яшәгән. Ломакин йорты - Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы Саба муниципаль районы Саба урман хуҗалыгы тарихы музее (2003- 2016 еллар).
Ломакин йорты - Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы Саба муниципаль районы Саба урман хуҗалыгы тарихы музее
2002 елда Ломакин йортын музей итеп үзгәртеп кору инициативасы белән Лесхоз ветераннары җитәкчеләргә мөрәҗәгать иткәннәр. Аларга бу йорт архитектурасы бик ошаган. Шул ук елда бинага реконсрукция үткәрелгән. 2003 елда музейга нигез салынган, ә 2004 елның 24 мартында РСФСР ның һәм Татарстанның атказанган урманчысы Миңнеханов Нургали Миңнехан улының туган көнендә  музей ачу тантанасы булган. Бу вакыйгаларны Саба районы хакимият башлыгы кул куйган 2004 елның 13 сентябрендә чыккан 368 номерлы карары раслый. Хәзерге вакытта Урман музее 3 бүлектән тора. 1 бүлек “Саба урман хуҗалыгы үсеше тарихы”, 2 бүлек “Саба лесхозында яшәүче хайваннар дөньясы” ,3 бүлек “Картиналар галериясе “дип атала. Монда урман тарихына кагылышлы архив документлары, сугыш һәм тыл ветераннары турында материаллар, Россиянең һәм Татарстанның атказанган урманчысы Саба урман хуҗалыгында 46 ел хезмәт иткән, шуның 28 елында директор вазифасын башкарган атаклы урманчы Миңнеханов Нургали Миңнехан улына кагылышлы экспонатлар тупланган.
Әдәбият
1.Нәҗмиев Т. Керик әле Саба урманнарына/Т.Нәҗмиев, М.Абдуллин. – Казан: ГУП ПИК “Идел-Пресс”,2000.
2.Нәҗмиев Т. Яшә, Саба – йорт/ Т.Нәҗмиев, М.Хуҗин. – Казан: “Матбугат йорты” нәшр., - 1999
Сядзейки
Сядзейки (Сядзейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Клостер-Ленин
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Преривилл (Луизиана)
Географиясе
Преривилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борнаш (Апас районы)
Борнаш — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Халык саны — 240 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422355.
Тарих
1646 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Гура-Стренкова
Гура-Стренкова — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новий Двур (гмина Короново)
Новий Двур  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манторвиль (Миннесота)
Манторвиль  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Манторвиль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Памуклу (Мут)
Памуклу (Pamuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3817) Ленкартер
(3817) Ленкартер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MK1» саналган.
Казтелферо (Алесандрия)
Казтелферо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелферо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маялово
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Давидково
Давидково — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гейнешть (Сучава)
Гейнешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 568
NGC 568 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Иске Яндука
Иске Яндука (Старая Яндовка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Волчевка (Воробьевка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ибн Рушд (ай кратеры)
Ибн Рушд - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 31,08 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Абу́ль Вали́д Муха́ммад ибн А́хмад ибн Рушд (1126—1198) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
Кроуновка
Кроуновка (Кроуновка) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), украиннар (6%), кореялеләр (10,23%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 1,85%.
HD222186
HD222186 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Битятка
Битятка — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым  елгасының уң ярыннан 1211 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Варна (мәгънәләр)
Варна ― күпмәгънәле сүз.
Топоним: Дини термин
Ярослав ишегалды
Ярослав ишегалды, шулай ук 1477 елдан Ярослав ихатасы — Бөек Новгородның тарихи архитектура комплексы, ул Новгород Кремле белән берлектә, шәһәрнең тарихи  үзәгенең төп архитектура доминанты булып тора
Ярослав ишегалды борынгы заманда. Исеменең килеп чыгышы
1410 елда Новгород IV елъязмасы Николо-Дворищенский соборы янында урнашкан «ишегалдында»  хатын-кызлар чиркәве төзелүе турында хәбәр итә. Ярослав ишегалдының төньяк чиге, археологик казулар күрсәткәнчә, Николо-Дворищенский соборына якын урнашкан ; Ишегалдының көньяк чиге Гот сарае янында, ягъни хәзерге «Россия»кунакханәсенең Төньяк фасады дәрәҗәсендә уза. Көнчыгыш чиге төгәл билгеләнмәгән, күрәсең, ул хәзерге Зур Мәскәү урамы районында узган. Ярослав ишегалдының исеме Ярослав Мудрыйның исеме белән атала. Новгород бәйсезлеге чорында «ишегалды» сүзе кулланыла, ә «ихата» сүзе беренче тапкыр 1477 елда Псковның икенче елъязмасында кулланыла
Рус язмаларында Ярослав ишегалды «Князь ишегалды» дип тә аталган.
XIV гасырга кадәр XII гасырда нигез салынган Гот сәүдә ишегалдында Изге Олаф Чиркәве тора.
XVI гасырда Ярослав ишегалды еш кына " Патша ихатасы " дип аталган. XVII-XVIII гасырларда базар урынында Сәүдә ишегалды төзелә.
Хәзер Волхов аша, берничә гасырлар буе Бөек күпер торган урында, Түбән Новгород Кремле янында София ягын һәм Ярославль ишегалдында сәүдә ягын тоташтыручы җәяүлеләр күпере төзелгән.
1771 елда базарның төньяк өлеше янында, Волхов ярында, "патшабикәгә Мәскәүгә баруына уңайлы булсын өчен» юл сарае төзелә, аңа " Екатеринаның Юл Сарае " исеме беркетелә.
Совет чорында
Новгородны фашист гаскәрләреннән азат иткәннән соң, Ярославльнең 1 Май урамы буенча урнашкан биналары һәм тарихи корылмалары, оккупация вакытында зыян күргән сәүдә рәтләренең күпчелекләрендә әле яхшы сакланган стеналары, ә кайбер очракларда хәтта түбәләре дә булган. Алар барысы да диярлек торгызылган.
Липе (Гостинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ванзак
Ванзак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ярослав ишегалды
Совет чорында
Сәүдә сарае аркадасы да тулысынча сакланган. Әмма 1945 елда партиянең Новгород шәһәр комитеты Сәүдә ишегалдын тулысынча сүтү мәсьәләсен күтәрде. 1947 елдан башлап Новгород шәһәр Советы һәм махсус проект-реставрация остаханәсе партия карарын тормышка ашыруга актив керешә. 1953 елда гына, СССР Фәннәр Академиясе һәм шәхсән Э. Грабарь катнашында, сәүдә ишегалдын юк итү туктатыла. Әмма, ахыр чиктә, 1956 елда 1 Май урамы буенча кунакханә ишегалды һәм сәүдә рәтләре кварталы җимерелә. Билгеле аркаданың бер өлеше генә сакланып калган. Гражданлык корылмаларыннан тыш, кирпечкә  Успение һәм Георгий чиркәүләре манаралары сүтеп алына.
Мачковець (Требне)
Мачковець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көсереҗик (Козлу)
Көсереҗик (Köserecik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Козлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Ярослав ишегалды
Совет чорында
Ярослав ишегалдындагы соңгы казу эшләре вакытында башкалар арасында берничә агач күпер катламы, ә Никольский соборы һәм Параскева Чиркәве арасындагы участокта сыер сөякләреннән ясалган идән табылган.
2021 елда Ярослав ишегалдының архитектура комплексы кергән Новгород музей-тыюлыгына федераль бюджеттан 11 мәдәни мирас объектын комплекслы реставрацияләүгә  50 млн  сумга якын субсидия бүлеп бирелә.
Гөзене (Самандаг)
Гөзене (Gözene) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18809) Meileawertz
(18809) Meileawertz — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JP86» саналган.
Гурбиче
Гурбиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иленка (Ница кушылдыгы)
Иленка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының уң ярына тамагыннан 56 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 70 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Шаво-Куркур
Шаво-Куркур — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сядзельники
Сядзельники (Сядзельнікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кольквиц
Кольквиц — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Медисонвилл (Луизиана)
Медисонвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ойгендорф
Ойгендорф — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Һаҗыалылар (Гәдәбәй)
Һаҗыалылар  (Hacıalılar ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Две-Тополи
Две-Тополи — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Новий Двур (Голюбско-Добжинский повяты)
Новий Двур  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Две-Тополи
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новий Двур (Голюбско-Добжинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лесной (Эткүл районы)
Лесной (Лесной) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), башкортлар (8%), алманнар (7%).
Казтелфранко д'Ольйо (Кремона)
Казтелфранко д'Ольйо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелфранко д'Ольйо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
9 март
9 март – Милади тәкъвимендә өченче айның тугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 297 көн кала.
Прескилл (Луизиана)
Прескилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Прескилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ял паркы (Олы Кайбыч)
Ял паркы — Татарстанның Кайбыч районы Олы Кайбыч авылында урнашкан ял паркы.
Тарихы
Ял паркы 2015 елны Татарстан Республикасында Парклар һәм скверлар елы кысаларында төзелә башлый. Ял паркын төзү Бәрле елгасы буенда сазлыкта чишмә чыккан урында ясалма күл ясау белән башлана. Бу эшне башкарып чыгу өчен республиканың Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалыгы министрлыгы 3,5 миллион сум акча бирә. Парк тирәсенә районның оешма-предприятиеләре хезмәткәрләре яз көне агачлар утырта, аны каты куралардан чистартып торалар.
Парк 2015 елның 30 августында, Республика көнендә ачыла.
2016 елда парк тулысынча кулланышка тапшырыла.
2017 елда Ял паркы Сабан туе паркы белән тоташтырыла.
Күренеше
Олы Кайбыч Ял паркы күл тирәли урнаштырылган беседкалар, фонтан, яктырткычлар, балалар мәйданчыгыннан, таш сукмаклардан гыйбарәт, парк территориясендә агачлар утыртылган.
2015 елда төзелеп килүче ял паркында универсаль спорт мәйданчыгы ачыла.
(4796) Льюис
(4796) Льюис — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 3 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 LU» саналган.
Медведек (Велике Лаще)
Медведек  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гури (Подлясье воеводалыгы)
Гури  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гейнуша
Гейнуша — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Липе (Кемпинский повяты)
Липе  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ойратсфельд
Ойратсфельд — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ибн Фирнас (ай кратеры)
Ибн Фирнас - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 88,29 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Аббас ибн Фирнас (810—887) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
HD222192
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гөзене (Ешилъюрт)
Гөзене (Gözene) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Памуклу (Чермик)
Памуклу (Pamuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Манчестер (Миннесота)
Манчестер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Манчестер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 569
NGC 569 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Спасска (Вождоромка кушылдыгы)
Спасска — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Вождоромка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дебеляново
Дебеляново — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барсук (елга)
Барсук — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Старица кушылдыгынан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 80 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шланлы
Шланлы (Шланлы) — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453493, ОКАТО коды — 80205834007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 702 кешенең яшәве мәгълүм.
Степановка
Степановка — топоним.
(18810) 1999 JF96
(18810) 1999 JF96 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JF96» саналган.
Поцепилово
Поцепилово (Поцепилово) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Сядзеневичы
Сядзеневичы (Сядзеневічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Варез (Шаранта-Маритим)
Варез — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Иленька (Иленка кушылдыгы)
Иленька  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Иленка елгасының уң ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оксенбург
Оксенбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Липе-Гури (Великопольское воеводалыгы)
Липе-Гури  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шалон-ан-Шампань
Шалон-ан-Шампань — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Гурка (Подлясье воеводалыгы)
Гурка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көсеюсуфлу (Йозгат)
Көсеюсуфлу (Köseyusuflu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (köy).
Новий Двур (Грудзёндзький повяты)
Новий Двур  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтелчез (Тревизо)
Казтелчез — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелчез Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Медведек (Требне)
Медведек  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корин (посёлок)
Корин  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөзенек (Бозова)
Гөзенек (Gözenek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Бозова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гейсень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Диманово
Диманово — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мелвилл (Луизиана)
Мелвилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3812) Лидаксум
(3812) Лидаксум — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.