cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чимешәнка (Ягыл-Ях кушылдыгы)
Чимешәнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ягыл-Ях елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зуби (Люблин воеводалыгы)
Зуби  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Populous
Populous — спорт корылмаларын проектлау, зур спорт чараларын планлаштыру белән шөгыльләнә торган АКШ архитектура ширкәте.
Витон (Иллинойс)
Витон  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Витон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орчердс (Вашингтон)
Орчердс  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Орчердс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пампанейра
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леч
Леч — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пожёг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 5 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юкарымаден (Артвин)
Юкарымаден (Yukarımaden) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Артвин илчесенә караган бер авыл (köy).
Полхава
Полхава (Полхава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Серославице (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пеншино
Пеншино — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гжегожув (Яворский повяты)
Гжегожув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итапаси
Итапаси — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Реньевель
Реньевель — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Еслевский
Еслевский — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 70 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453162, — 80249880002.
Демография
Халык саны динамикасы:
Марне (Югары Сона)
Марне (Marnay) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,37 км².
Дубойз (Вайоминг)
Дубойз  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инуҗо (Вербано-Кузио-Осола)
Инуҗо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инуҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Барти
Барти — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грауэль
Грауэль (Grauel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көпрүбашы (Олур)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(14185) Van Ness
Тарихы
1998 елның 21 ноябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WK32» саналган.
Педро-Мартинес
Педро-Мартинес — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зубовице-Колёния
Зубовице-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6938) Soniaterk
(6938) Soniaterk — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5140 T-2» саналган.
Пеньки (Воломинский повяты)
Пеньки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заречная (Камышлов районы)
Заречная (Заречная) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), чуашлар (10%).
Яңа Пижмар
Яңа Пижмар (Пижмарий, Новая Пижмарь) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (96,4%), арлар (3,6%).
Отис-Орчердс (Вашингтон)
Отис-Орчердс  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Отис-Орчердс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солянка (Грязнушка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD136373
HD136373 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ларюскад
Ларюскад — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Лименда
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Итапе
Итапе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пранчаки
Пранчаки (Пранчакі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Гженди (Түбән Силезия воеводалыгы)
Гженди  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарәп хәлифәлеге
Гарәп хәлифәлеге яки Гарәп хәлифәте (гарәпчә خلافة إسلامية‎ — Ислам хәлифәте) — VII—IX гасырларда гарәп яулары нәтиҗәсендә килеп чыккан һәм хәлифәләр белән җитәкләгән теократик Ислам дәүләте.
VII гасырда пәйгамбәр Мөхәммәд Хиҗазда Хәлифәтнең башлангыч нигезен - мөселман өммәтләр җәмгыятенә нигез сала.
610 елдан пәйгамбәр Мөхәммәд вәгазь итү эшчәнлеген башлый.
623 елда Мөхәммәд җитәкләгән гаскәр Ислам динен саклау һәм тарату максатыннан Мәккәдәге мәҗүси кабиләләргә каршы сугыш башлый.
Мөхәммәд үлгәннән соң, гарәп гаскәре Азиядә, Африкада, Аурупада зур биләмәләрен яулап ала.
Гарәп һөҗүмнәреннән Иранда Сасанид дәүләте, Гассанид дәүләте, Вестготлар патшалыгы, Кавказ Албаниясе, Хәрәзем, Согд, Синд дәүләте җимерелә. Византия империясе Мисыр, Сүрия, Месопотамия, Крит, Мальта, Сицилия, Родос, Эгриси, Фәләстинне югалта.
Гарәп гаскәрләре франкларга каршы сугышларда Пуатьега кадәр җитә, хәзәрләргә каршы сугышларда Дон яки Днепрга кадәр җитә, көнчыгыш яуларда Раҗастан һәм Таласка кадәр җитә.
Дәверләр
Гарәп Хәлифәлегенең тарихы өч төп дәвергә бүленә:
(14186) Virgiliofos
(14186) Virgiliofos — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 7 декабрендә А. Боаттини, Л. Тези тарафыннан Pian dei Termini обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XP2» саналган.
Эвансвилл
Эвансвилл — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бартки (Браневский повяты)
Бартки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пеньки (гмина Доманице)
Пеньки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шайтанка (Ягыл-Ях кушылдыгы)
Шайтанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ягыл-Ях елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 49 км.
Пеньки (гмина Доманице)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сучевень (Галац)
Сучевень — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Шайтанка (Ягыл-Ях кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Сучевень (Галац)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айгөл Ишбирдина
Ишбирдина Айгөл Фәрит кызы (1983) — рәссам, Рәсәй һәм Башкортстан Республикасы  рәссамнар берлеге әгъзасы (2010). Башкортстан Республикасының Шәехзада Бабич исемендәге яшьләр дәүләт премиясе лауреаты — сынлы сәнгать өлкәсендәге «Туган төбәктә кулга-кул тотынышып» иҗади проектлары өчен (2015). Рәсәй Федерациясе Мәдәният министрлыгының дәүләт стипендиаты (2015).
Биографиясе
Ишбирдина Айгөл Фәрит кызы 1983 елның 14 мартында Башкортстан Республикасының Сибай шәһәрендә туган. 1998-2003 елларда Уфа сәнгать училищесында укый. 2003-2009 елларда Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтында сынлы сәнгать бүлегендә белем ала.
Айгөл Ишбирдина төрле жанрларда эшли. Туган якка мәхәббәт, милли көнкүреш һәм колорит — иҗатының чыганаклары. Ижатында үз юлын, үз стилен эзләүче экспериментатор-рәссам. Аның әсәрләрендә тарихи легендалар һәм башкорт халкының тарихы чагылыш таба.
2003 елдан алып яшьләр, региональ, махсус, төркем, Рәсәй, халыкара, чит ил күргәзмәләрендә катнаша.
Уфада яши һәм иҗат итә.
Айтон (Клуж)
Айтон — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сероцке
Сероцке — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Айтон (Клуж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мезьер (Югары Сона)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,68 км².
Витт (Иллинойс)
Витт  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Витт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шәмәрдән (Киров өлкәсе)
Шәмәрдән (Шамарданово) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча авылда татарлар яши.
Көпрүбашы (Бейлыкова)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Бейлыкова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Реопаль
Реопаль — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Гребин
Гребин (Grebin) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Юкарымахмутлар (Кырыккале)
Юкарымахмутлар (Yukarımahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кырыккале илчесенә караган бер авыл (köy).
Пелигрос
Пелигрос — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мукшы (Пинзә өлкәсе)
Халык саны — 11 590 кеше (2010).
География
Мукшы Мукшы елгасы өстендә, Пензадән 44 километр төньяк-көнбатыштарак урнаша. Якындагы тимер юл станциясе — Симанщина (22 км ераклыкта).
Тарих
Мукшы 1676 елда каравыл крепосте буларак нигезләнә.
1780 елда Пенза губернасының өяз шәһәре статусын ала; 1798—1801 елларда — өяз үзәге булмаган шәһәре, 1801 елдан — яңадан өяз шәһәре.
1925 елда Мукшы өязе бетерелә һәм Мукшы авылга үзгәртеп корыла; 1928 елдан — Урта Идел өлкәсе (1929 елдан — Урта Идел крае) Мукшы районы үзәге.
1937—1939 елларда — Тамбов өлкәсе составында, 1939 елдан — Пенза өлкәсе составында.
Икътисад
Икмәк, май ясау, әсфәлт заводлары.
Кондитер фабрикасы.
(6939) Lestone
(6939) Lestone — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1952 елның 22 сентябрендә L. E. Cunningham тарафыннан Маунт-Вилсон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1952 SW1» саналган.
Итапеби
Итапеби — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Зубовичи
Зубовичи — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD136403
HD136403 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Зубовичи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD136403
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(14187) 1998 XS9
(14187) 1998 XS9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 декабрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XS9» саналган.
Инфантино (Месина)
Инфантино — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инфантино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Праходы (Камянецкий районы)
Праходы  (Праходы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Мәдинә Галимова
Мәдинә Шакир кызы Галимова (3 август 1958 ел, СССР, УССР, Овруч) - археолог, тарих фәннәре кандидаты, Идел-Урал төбәгенең таш гасыр археологиясе белгече. ТР ФА А. Х. Халиков исемендәге Археология институтының борынгы археология бүлеге мөдире.
Биографиясе
1980 елда В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетын тәмамлаган, өч ел дәвамында Казанда кичке сменалы гомуми белем бирү мәктәбендә тарих һәм җәмгыять белеме укытучысы булып эшли.
Пеньки (гмина Котунь)
Пеньки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәдинә Галимова
Биографиясе
1999 елда РФА Археология институтында (Мәскәү шәһәре) «Кама Тамагында югары палеолит һәм мезолит һәйкәлләре» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 2001 елда РФА Матди культура тарихы институтының (Санкт-Петербург шәһәре) эксперименталь-трасологик лабораториясендә таш коралларын функциональ-трасологик анализлау методикасы буенча стажировка уза.
100 дән артык фәнни публикация, шул исәптән 1 монография авторы. 1979 елдан башлап таш чоры тукталышларының археологик казу эшләре һәм Куйбышев һәм  Түбән Кама сусаклагычлары йогынтысы зонасында һәйкәлләрне тикшерү эше алып бара. Аның катнашында һәм аның җитәкчелегендә 1988-1990, 2005-2008 һәм 2012-2014 елларда үткәрелгән ТР археология һәйкәлләренең торышын тикшерү иҗтимагый әһәмияткә ия булган. Татарстанда дисциплинарара археологик-табигый-фәнни тикшеренүләрне оештыручыларның берсе булып тора, табигый фәннәр белгечләре белән тыгыз хезмәттәшлек итә, Идел-Камада таш, бронза һәм иртә тимер чорындагы һәйкәлләрне комплекслы өйрәнүне оештыра.
ТР ФА А. Х. Халиков исемендәге Археология институтының Гыйльми советы әгъзасы, «Идел буе археологиясе» журналының редакция коллегиясе әгъзасы.
Фәнни мәнфәгатьләре
Идел-Кама Аръягының борынгы археологиясе, таш чорында төбәкнең палеогеография һәм палеоэкология, борынгы коллективларның тормыш эшчәнлеге аспектларын реконструкцияләү, таш коралларның функциональ-трасологик анализы.
Монографияләре
Памятники позднего палеолита и мезолита в устье реки Камы. М. – Казань: «Янус-К», 2001. 272 с.
Препринт
Мезолитические культуры с трапециями в бассейнах Волги и Днепра: проблемы происхождения и исторических судеб. Научный доклад. Казань: РИЦ «Школа», 2001. 17 с.
Мәкаләләре
К вопросу о сибирских истоках позднего палеолита Средней Волги // Вестник Антропологии. Вып.5. М., 1998. С. 124–137. Древнейшие страницы истории Волго-Камья (палеолит и мезолит) // Очерки по археологии Татарстана. Казань: РИЦ «Школа», 2001. С. 17–33. Функциональный анализ кремневых комплексов и проблемы реконструкции хозяйственной деятельности населения северо-западных районов Татарстана в каменном веке // Археология и естественные науки Татарстана. Кн.1. Казань: Изд-во Казан.ун-та, 2003. С. 134–176. Функциональная типология кремневых пластин Алан-Бексерской стоянки // Петербургская трасологическая школа и изучение древних культур Евразии. СПб.: ИИМК РАН, 2003. С. 214–222. Проблемы интерпретации результатов функционального анализа позднемезолитических-ранненеолитических каменных индустрий Среднего Поволжья // Археология и естественные науки Татарстана. Кн.2. Казань: Институт истории АН РТ, 2004. С. 65–132. О соотношении формы и функции каменных орудий // Ученые записки Казанского государственного университета. Сер. Гуманитарные науки. Т.152, кн.3, ч.1. Казань, 2010. С. 30–41. Кремневые комплексы мезолита–энеолита северной части Икско-Бельского междуречья // Поволжская археология. 2012. № 2. С. 6–28. Археоминералогические исследования эпохи камня Волго-Камья // Краткие сообщения Института археологии РАН. Вып. 227. М., 2012. С. 172–179. (соавт.: А.А. Чурбанов). Оружейные и кресальные кремни из раскопок Казани: экспериментально-трасологическое исследование // Поволжская археология. 2014. № 3. С. 256–276. (соавт.: А.Г. Ситдиков, В.В. Хабаров). Кремневый и кварцитовый инвентарь населения Волго-Камья в предананьинское и ананьинское время // Ананьинский мир: истоки, развитие, связи, исторические судьбы / Археология евразийских степей. Вып 20. Казань: Отечество, 2014. С. 187–191. Экспериментально-трасологические критерии дифференциации кремневых скребков и оружейных кремней // Методы изучения каменных артефактов. Материалы международной конференции. Санкт-Петербург, 16-18 ноября 2015 г. СПб.: РФФИ, ИИМК РАН, 2015. С. 209–212. Керамические и кремневые материалы Гулюковской I стоянки: к проблеме разграничения гребенчатых и накольчатых комплексов позднего неолита Икско-Бельского междуречья // Неолитические культуры Восточной Европы: хронология, палеоэкология, традиции. Материалы международной научной конференции посвященной 75-летию В.П. Третьякова. СПб: ИИМК РАН, 2015. С. 71–75. (соавт.: А.В. Лыганов и др.). Природное окружение и хозяйственная деятельность обитателей стоянки Пестречинская 2 на р. Мёша // Поволжская археология. 2016. № 3. С. 168–193. (соавт.: А.А. Хисяметдинова, И.В. Аськеев и др.).
Әминә Әсфәндиярова
Әминә Әсфәндиярова (Әминә Ибраһим кызы Әсфәндиярова,, — , ) — сәнгать белгече, БРның атказанган сәнгать эшлеклесе (2008), Уфа дәүләт сәнгать институты ректоры.
Линчиха
Линчиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шетьяс елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Күчәрбай (Стәрлетамак районы)
Күчәрбай — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 332 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453162, — 80249880003.
Демография
Халык саны динамикасы:
Пинос-Пуэнте
Пинос-Пуэнте — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гженди-Гурне
Гженди-Гурне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәхәббәт көне (Гөрҗистан)
Мәхәббәт көне — дөньяви бәйрәм, Гөрҗистанда ел саен 15 апрель көнне билгеләп үтелә.
"Мәхәббәт көне" — елына карап, ял көненә туры килмәгән очракта, эштән буш көн түгел.
Тарихы һәм бәйрәм йолалары
Бу бәйрәмне билгеләп үтү Гөрҗистанның милли тамаша эшмәкәре Бесик Чубинидзе инициативасына бәйле. Бесикның тәкъдиме гөрҗе депутатлары күңеленә хуш килә, һәм XX г асыр азагында, Гөрҗистан парламенты "Мәхәббәт көнен" бәйрәм көн дип игълан итә. Баштарак бәйрәм Көнбатыш Ауропадагы "Гашыйклар көне"нең ("Изге Валентин көне"нең) алмашчысы булыр дип фаразланган иде, ләкин башкачарак килеп чыкты. Гөрҗе гашыйклары яңа бәйрәмне бик дәртләнеп кабул иттеләр, ләкин искесен билгеләп үтүдән дә баш тартмадылар.
"Мәхәббәт көне"ндә гөрҗе гашыйклары, инде гадәткә кереп киткәнчә, бер-берсенә чәчәк бәйләмнәре, кәнфит, парфюмерия әйберләре бүләк итәләр, төрле күңелле сөенчеләр әзерлиләр. Еш кына бу көнне беренче мәртәбә гыйшык хисләрен белгертәләр яки гаилә корырга тәкъдим ясыйлар. Сәүдәгәрләр һәм чәчәк үстерүче бакчачылар куанычына, 15 апрель көнне Гөрҗистанда чәчәкләр һәм сөенче-тауарлар башка көннәргә караганда күбрәк сатыла.
Әлеге "Мәхәббәт көне"ннән тыш, ел саен Гөрҗистан праваслау чиркәве инициативасы буенча 16 июль дә "Рухи мәхәббәт көне" дә билгеләп үтелә.
Әнвәр Әсфәндияров
Әнвәр Әсфәндияров (Әнвәр Закир улы Әсфәндияров,, — , ) — тарихчы, тарих фәннәре нәмзәде (1970), БАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1985), ССРБнвң югары мәктәп отличнигы (1984), Зәки Вәлиди ис. (1997) һәм БР дәүләт (2007) премияләре лауреаты, Башкортстанның тарихы елъязмачы.
Биографиясе
Әнвәр Закир улы Әсфәндияров 1934 елның 15 майында Башкорт АССР ының Баймак районы Чыңгыз авылында туган.
3 яшьлек чагында анасы вафат була. Бөек Ватан сугышы башланып атасы фронтка алынгач, Баймак балалар йортына эләгә. 1950 елда Иркутск өлкәсенә фабрика-завод мәктәбенә укырга үтү максатында, ул башка балалар йорты тәрбияләнүчеләре белән бергә Уфага юллана. Әммә Әнвәр Себергә бармый һәм Уфаның 9 нчы башкорт мәктәбендә белем ала.
Бу мәктәпне 1953 елда тәмамлый.
1958 елда Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетын белем ала. Университеты беткәч, 1958-1965 елларда Уфа шәһәренең 1-енче санлы интернат мәктәбендә укыта.
1974 елдан бирле Башкорт дәүләт университетында тарих факультетында укыта.
Галим 2014 елның 4 февралендә Уфа шәһәрендә вафат була.
Эджертон
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арья Девакер
Арья Девакер (Кариб Һиндустани телендә: वही आर्य देवकर) ул Суринамда мөгаен иң зур Һинд дине гыйбадәтханәләренең берсен төзегән Һинд дине ассоциациясе. Гыйбадәтханә күп зиярәт кылучыларны җәлеп итә, Суринамнан һәм бөтен дөньядан да Һинд дине тарафдарларын да Һинд динендә булмаганнарны да. Ул Парамарибоның шәһәр үзәге кырларында урнашкан.
Тарихы
Гыйбадәтханә рәсми рәвештә 2001 елның 11 февралендә рәсми ачылган булган. Арья Девакер Суринамда Арья Самаджның иң әһәмиятле бүләге булып, бу табыну йортын 29300 Һинд дине тарафдарының төп гыйбадәтханәсе итеп карарга мөмкинчелек бирә, алар Свами Даянанда Сарасвати (1823-1883) тарафыннан илһамландырылган Һинд дине реформа хәрәкәтенә карый дип күрсәткәннәр.
Арья Девакер 1929 елның 29 сентябрендә шул вакытта Һиндстаннан куылган Меһта Җаймини тарафыннан инициативасы буенча нигезләнгән булган. Арья Девакерның мәгънәсе 'Арья Кояшы'. 1930-ынчы елның 5 февралендә ассоциация Голландия колониаль хөкүмәте тарафыннан рәсми танылу кабул иткән.
1936-ынчы елда ассоциация беренче мандирын төзегән, биредә әгъзалар Ведик ут тирәли җыелып церемонияләр башкара алган, бу Арья Самадж өчен хас булып тора. Шулай да, ул 1947 елга кадәр дәвам иткән, ул вакытта гыйбадәтханә рәсми рәвештә инаугурацияләнгән булган. Арья гыйбадәтханәсендә шулай да сурәтләр юк. Шуңа кадәр алар гыйбадәтханә залларында ясалган уку бүлмәләрендә җыелган булганнар. Гыйбадәтханә йорты 1936 елда Арья гыйбадәтханәсенең гадәти калыбы буенча төзелгән булган. Ул 1975 елда яңа гыйбадәтханә өчен урын ясар өчен җимерелгән булган, әмма төзелеш планнарында радикаль үзгәрү булганга күрә һәм Суринамда 1980-ынчы һәм 1990-ынчы елларда икътисади халәт начар булганга күрә радикаль үзгәреш булганга күрә бинаны төзү егерме елга сузылган булган.
Гыйбадәтханә символы
2001 елда тәмамланган яңа табыну йорты элеккеге Арья гыйбадәтаханәләреннән төлаем аерылып тора, чөнки Нидерланд архитекторы Артур Э. де Гроот идарә әгъзалары белән яхшы хезмәттәшлек итеп һәм Арья Дэвакерның төзелеш комитеты белән хезмәттәшлек итеп сигез-почмаклы ике катлы бина төзелгән булган. Беренче катта төрле очрашу бүлмәләре һәм китапаханә бар һәм икенче катта церемонияләр башкарылган урын бар. Утны яндыру өчен урын залның үзәгендә, шул ук вакытта эскәмияләр ут урыны тирәли ясалган, бу церемонияләр башкарыла торган урында өске катта барлык кешеләр бертигез икәнен күрсәтә. Бина сигез-почмаклы, бу аның түгәрәк сыман итә, бу Кояшның, Җирнең һәм Айның түгәрәк формасын чагылдыра. Өч манара Галәми булуның өч мәңге берәмлегенә карый: абсолют Ходай, кеше һәм табигать. Ике кечерәк манараларның түбәләр һәм гыйбадәтханәнең зур гөмбәзендә манараның дүрт каты бар, бу сан Һинд диненең иң борынгы язмаларына дүрт Ведага карыйлар. Бинаның Илаһның бернинди дә сурәте юк, чөнки Арья Самаджта табыну тыелган. Стеналарда һәм түшәмнәрдә "Дэванагари" язуы белән Свастикалар, Ом-иҗекләре һәм Санкрит һәм Һинди телендә гыйбарәләр язылган. Кайбер текстларның ритуаль характеры бар. Архитектор зур карнизлар һәм верандалар белән һәм аларның ак белән буялган шакмаклы тәрәзәләр белән Суринам хасиятләре белән "тропик гыйбадәтханә"не корырга теләгән. Шул ук вакытта архитектурага Һиндстанда Моголлар чорындагы форма һәм үрнәкләр һәм Испаниядә Маврлар вакыты белән илһамландырылган. Кайбер баганалар турыдан-туры Аграда Кызыл Форттан. 2016-2018 ел янә төзекләндерүе вакытында түшәм ак синтетик плитәләр белән капланган, бу гыйбадәтханәне яктырак итә. Кызганычка каршы көньяк читән якындагы супер-маркет өчен урын ясау өчен алып куелган.
Әдәбият
Freek L. Bakker, The Arya Dewaker Mandir in Paramaribo: A Hindu Temple with a Message, Electronic Paper Series in Hindu Studies 2, E-paper, World Heritage Press Inc., Québec 2015,
Тышкы сылтамалар
https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/320839
Аланъюрт (Инегөл)
Аланъюрт (Alanyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мелен (Югары Сона)
Мелен (Melin) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,73 км².
Бартки (Нидзицкий повяты)
Бартки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Серча
Серча — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD136452
HD136452 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Оушен-Парк (Вашингтон)
Оушен-Парк  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оушен-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зьребце (Люблин воеводалыгы)
Зьребце  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14188) 1998 XP11
(14188) 1998 XP11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пабайнур
Пабайнур (Павайнур, Пабайнур) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Белински районы
Белинский районы (Белинский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (84,2%), мордва (9,4%), татарлар (4,5%).
Административ бүленеш
Белинский районы составына 1 шәһәр һәм 10 авыл җирлеге керә.
Солянка (Җаек кушылдыгы)
Солянка (Җаксы-Бурлю, Җаксы-Бурлю) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының сул ярыннан 924 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көпрүбашы (Гөксун)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пеньки (гмина Мокободи)
Пеньки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итапева (Минас-Жерайс)
Итапева  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гремерсдорф (Гольштейн)
Гремерсдорф (Gremersdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зинирә Атнабаева
Зинирә Атнабаева (Зинирә Касыйм кызы Атнабаева,, — , ) — Башкорт дәүләт академия драма театры актеры, РФның һәм БАССРның халык артисты (1995, 1977), РСФСРның һәм БАССРның атказанган артисты (1980, 1972).
Репель
Репель — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Сучевица
Сучевица — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пинос-Хениль
Пинос-Хениль — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6940) 1972 HL1
(6940) 1972 HL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1972 елның 19 апрелендә К. Торрес тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 HL1» саналган.
Пруды (Баранавицкий районы)
Пруды  (Пруды ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Вокиган
Вокиган — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вокиган шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инфермера (Торино)
Инфермера — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Инфермера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Варен-Еган (елга)
Варен-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 89 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Варен-Еган (река)
Гжешин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Гжешин  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(14189) Sèvre
(14189) Sèvre — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 15 декабрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XB14» саналган.
Гжешин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Заречная (Пышма шәһәр округы)
Заречная (Заречная) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Лобха
Лобха — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Түбән Лобаз елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Акецари
Акецари — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зюлкув
Зюлкув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бартники (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Бартники  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сехна
Сехна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Аян
Ле-Аян — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Юкарымейдан (Ылгаз)
Юкарымейдан (Yukarımeydan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Ылгаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Элк-Маунтин
Элк-Маунтин — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меленкур
Меленкур (Melincourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,98 км².
Фарингит
Тамак төбендәге авыртуларны һәрвакытта ангина авыруы дип уйлау дөрес түгел. Аннан башка да тамак төбен авырттыручы унга якын чир бар. Ангина белән чагыштырганда, тамак төбендә ешрак ОРВИ (острая респираторная вирусная инфекция) чире йогынтысы күзәтелә. Ангина йоткылык ялкынсынудан (фарингит) да аерылып тора. Әгәр йоткылыкның арткы яки ян стенкасы борчыса, кызарып чыкса — бу йоткылык ялкынсынуы була. Шулай ук бу авыру вакытында да тамак төбендә авырту сизелә, ул кымырҗый, әрни, ризык йотканда борчый, кешене хәлсезлек чолгап ала, бераз гына температура күтәрелергә мөмкин. Ангина белән авырганда да, йоткан вакытта шуңа охшаш авыртулар сиздерә, тик ул, авырту көчлерәк, интектергеч, газаплырак була. Бу очракта аңкауның миндальсыман бизләренең (тамакның ике ян ягына урнашкан) икесе дә, йә уң яки сул яктагысы ялкынсына. Бу симптомнар белән табибка күренү яхшырак, чөнки ангина еш кына буыннар, йөрәк, бөерләрне зарарлый.
Йоткылык авыруларга тиз бирешүчән органнарның берсе, ни өчен дигәндә, аның аркылы ризык, су, сулыш алганда һәм чыгарганда һава үтеп йөри, ә бу ризык, сыеклык, һава белән вируслар һәм бактерияләр «сәяхәт итә». Шуңа күрә бу участокта зарарлы микроорганизмнар өчен мөмкинлекләр бик зур. Борын аркылы сулыш алу авыр булганда, кеше еш кына авыз аша сулый башлый, шуның аркасында йоткылыкның арткы стенкасына йөкләнеш арта, нәтиҗәдә лайлалы тышча ялкынсына.
Шулай итеп йоткылыкта урынлы иммунитет көчсезләнә һәм аның лайлалы тышчасы «яклаучысыз» кала һәм организм ялкынсыну процессы белән көрәшә алмый. Мондый катлауланулар салкын вакытта, физик арыганлыктан һәм башка сәбәпләрдән барлыкка киләләр. Мәсәлән, туңдырма ашасагыз, салкын сөт эчсәгез, авыруны көтәргә генә кала.
Үтә көчле фарингитны вакытында һәм дөрес дәваламасаң, ул хроник формага күчәргә мөмкин.Әгәр фарингит көчле булмаса, аны мөстәкыйль рәвештә дәваларга да була. Соңгы елларда даруханәләрдә бик күп дәва чараларын рецептсыз сата башладылар. Хәтта кайберләрең конфет кебек итеп ясыйлар. Дөрестән дә алар шулай яхшымы икән? Конфет белән чагыштырганда, алар бик тәмле түгел, ә дару дисәк, тәэсирләре бик аз. Ул конфетлар тамак кытыклануын аз гына тынычландыра анысы, тик авыруны дәвалау өчен җитдирәк чаралар кирәк. Стрепсилс һәм Нео-ангин конфетлары дару итеп рәсми рәвештә теркәлгәннәр, аларда бактерияләрне үтерүче антисептик-матдәләр бар. Септолете, Фарингосепт һәм Фалиминт дражесы, Гексорал, Тантум Верде һәм башкалар шундый ук принципта чыгарылган. Аларның өстәмә тәэсире бактерияле инфекцияләр булганда, шулай ук ангина белән авырганда зыян китерми. Тик ОРВИ белән авырганда, бу дарулар күп очракта файдасыз булып чыга, чөнки вируслар антисептикларга сизгер түгел.
Тамак төбе авыртканда, еш кына ингаляцияләрдән файдаланалар. Мо­ның өчен мәсәлән, Эвкабал, Бронхикум яки Ментоклар дарулары кулай. Аларның составы охшаш, эвкалипт, тимьян, ылыслы агачларда, ментол, камфарада булган эфир майлары бар. Сулыш юлларына кергәч, бу дарулар какырыкны сыеклый һәм бактерияләр белән көрәшәләр.
Спрейлар кулланганда, икенче төрле механизм эшли, спрейның нигезен май тәшкил итә һәм ул тамак төбен юка гына элпә белән каплый. Шуның нәтиҗәсендә дәвалау компонентларының дозасы кирәкле вакытта, кирәкле урынга барып урнаша. Тик балаларны дәвалаганда бу ысулларны. бик сак кулланырга кирәк, чөнки алар тыныч кына утыра алмый, дару матдәләренең башка органнарга тәэсир итү куркынычы килеп туа.
Конфетларның эффекты зур булмаса да, өстенлекләре юк түгел — алар һәрвакыт кул астында һәм дәвалануга алдан хәзерләнүне таләп итмиләр.
Халык чараларын онытмаска кирәк, аларны кулланып, химик дарулар күләмен киметергә була. *Тамак төбен сода эремәсе белән чайкагыз. Ярты чәй кашыгы соданы зур стакандагы җылымса суда болгатып эретергә һәм тамакны шуның белән 2-3 сәгать саен чайкарга кирәк. Шунысын да искәртик: хроник фарингит булган очракта, тамак төбен сода эремәсе белән чайкарга киңәш ителми, чөнки ул лайлалы тышчаны корыта, хәлне тагын да катлауландыра. * Сыеклыкны күп эчегез. Сезнең организм аркылы никадәр күбрәк сыек­ лык узса, шуның кадәр яхшы. Авырган вакытта җыелган токсиннар сыеклык белән юылып чыгачак. Су, шифалы су, сок, морс, чәй эчәргә кирәк. Сыра һәм куас эчәргә ярамый (алар җылы булса да, тамак төбен ярсыта һәм авыртуны көчәйтә), мүк, нарат җиләгеннән, баланнан ясалган морслар бик файдалы. * Әче, борычлы ашамлыкларны онытып торыгыз. Кетчуплар, башка төр­ ле әче соуслар, тәмләткечләр, ашамлыклар йоткылыктагы ялкынсыну про­ цессын катлауландыралар. Мондый ризыклардан сарымсак чыгарма булып тора — салкын тигәндә, тамак төбе авыртканда, аны еш кулланырга ярый.
Дәваланыр өчен каклар (пастилка) һәм леденецлар сатып алып, акчагызны әрәм итмәгез, алар тамак төбендәге кытыклану-кымырҗуларны киметергә генә мөмкин, тик бер вакытта да савыктырмаслар.
Борын томаланганда, тамчылар белән бик мавыкмагыз, алар борын эченнән йоткылыкка агып төшеп, аның лайлалы тышчасын ярсыталар һәм ялкынсынуга китерәләр.
Аланья
Аланья (Alanya) — Төркия Җөмһүриятенең Анталья иленә караган бер шәһәре.
Грефенкоп
Грефенкоп (Grevenkop) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көпрүбашы (Бүньян)
Көпрүбашы (Köprübaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Бүньян илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маршановка
Маршановка — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453162, — 80249880004.
Демография
Халык саны динамикасы:
Широво
Широво (Широво) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Словакия
Словакия Җөмһүрияте (словакча Slovensko һәм Slovenská republika) – Үзәк Европaда урнашкан, диңгезгә чыкмаган дәүләт. Башкаласы — Братислава шәһәре. Төньяк-көнбатышта Чехᴎя белән, төньякта Πольша белән, көнчыгышта Украина белән, көньякта Маҗарстан белән, ә көньяк-көнбатышта исә Австрия белән чиктәш.
(6941) Dalgarno
(6941) Dalgarno — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1976 елның 16 декабрендә галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YA» саналган.
Словакия
Тарих
2004 елдан Словакия НАТО әгъзасы, 2004 елдан ул Европa Союзына керә. Словакиянең территориясы 49 000 дүрткел километр (19 000 дүрткел милә) били һәм күбесенчә таулы урын. Халык саны 5 миллионнан артык һәм күбесенчә словаклардан тора. Аның башкаласы һәм иң зур шәһәре Братислава. Рәсми тел булып, славән телләр гаиләсе әгъзасы словак теле тора.