cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беренче Май (Зәй районы)
Тарих
Авылга XX гасырның 20нче елларында хәзерге Зәй районы Зичәбаш авылыннан күченеп утырган крестьяннар нигез салган. Яңа торак пунктка 1нче Май ― хезмәт ияләренең халыкара бердәмлеге көне хөрмәтенә Беренче Май исеме кушылган.
Авыл, нигез салынган көненнән башлап, Зичәбаш авыл советына караган (авыл советының беренче рәисе В. Т. Волков, 1935 елдан — Андреев) .
1930 елга кадәр Татарстан АССР Чаллы кантоны Зәй волостенә керә. 1930 елдан – Чаллы, 1935 елдан – Зәй районнары составында.
Күмәк хуҗалыклар төзү башлангач, 1929―1930 елларда авылда «Беренче Май» (1нче Май) авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оештырыла. .Хуҗалыкның 88 гектар сөрүлек җире, көтүлекләре, печәнлек болыннары булган.
Бөек Ватан сугышында (саннар Зичәбаш авылы белән бергә бирелә) 105 кеше һәлак булган яки хәбәрсез югалган.
1950 елның 1 июленә авылда 11 хуҗалыкта 43 кеше яшәгән, татарлар.
Восава (Навагрудский районы)
Восава  (Восава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Беренче Май (Зәй районы)
Тарих
Күмәк хуҗалыкларны эреләндерү башлангач, 1950 елның июлендә «1нче Май» (Беренче Май бистәсе), Сталин исемендәге (Зичәбаш) авыл хуҗалыгы артельләрен берләштерәләр, яңа хуҗалыкка Сталин исеме бирелә (1961 елдан Киров исемендәге, 1963 елдан «Игенче» колхозы, үзәге Зичәбаш).
1950-елларда авыл юкка чыга.
Дагдиби (Адапазары)
Дагдиби (Dağdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шерни
Шерни — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кече Дубовица
Кече Дубовица — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дубовица елгасының уң ярыннан 5,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Александрово (Киров өлкәсе)
Александрово (Александрово) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Олы Азаклы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD27472
HD27472 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Велико Тине
Велико Тине — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нове Пекути
Нове Пекути — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирзбак
Ирзбак (Hirtzbach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,91 км².
Кызылсарай (Арач)
Кызылсарай (Kızılsaray) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Никколо Паганини
Никколо́ Пагани́ни (итал. Niccolò Paganini; 1782 елның 27 октябре, Генуя — 1840 елның 27 мае, Ницца) — итальян скрипкачысы һәм гитарачы-виртуоз, композитор.
XVIII—XIX гасырлар музыкаль тарихының иң күренекле шәхесләрнең берсе.
Бриксе-о-Шануан
Бриксе-о-Шануан — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(2170) Белоруссия
(2170) Белоруссия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 16 сентябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 SZ» саналган.
Любехня-Велика
Любехня-Велика — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кукорево (Болгария)
Кукорево  — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хиросигэ (кратер)
Исеме
Кратер япон рәссамы Утагава Хиросигэ хөрмәтенә аталган.
Александрувка (Кутновский повяты)
Александрувка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бурбар
Бурбар (Варвара) — Төмән өлкәсенең Яркәү районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 98,2%.
Искәрмәләр
Варвара
Вудсборо (Мэриленд)
Вудсборо  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20427) 1998 VX44
(20427) 1998 VX44 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 13 ноябрендә К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 VX44» саналган.
NGC 1566
NGC 1566 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яр Чаллы елга порты
Яр Чаллы елга порты - Кама елгасындагы елга порты, Яр Чаллы шәһәрендә урнашкан. Бу шәһәрнең генә түгел, ә Татарстан Республикасының һәм бөтен Кама буеның иң борынгы предприятияләренең берсе.
Совет чорында Яр Чаллы елга порты СССРдагы иң зур ун портның берсе булып һәм зур милек комплексына ия булган.
Тарихы
Кама буендагы суднолар йөреше үсеше, суднолар санының тиз үсүе Чаллв пристаненең мөһимлеген арттыруга ярдәм итә. Түбән Камада утыздан артык пирс була. Алар арасында иң мөһимнәре булып Яр Чаллы пристаньнәре саналган.
ХХ гасыр башында Чаллы пристаненнән җибәрелгән товар бәясе 610 мең сум дип бәяләнгән, (чагыштыру өчен: Чистайдан - 5467, Уфа - 6348, Пермь - 5243; Идел ярларыннан: Тәтештән - 3291, Кострома - 3833, Камышлыдан - 6056 һ.б.).
Чаллы пристане башкалардан яхшы якка аерылып торган, чөнки биредә кышлаучы кораблар өчен иң яхшы сулыкларның берсе була. Ул Яр Чаллы каршында, уң ярда, Тарловский утравы артында урнашкан була. Биредә берьюлы 45кә кадәр кораб кышлый алган.
Чаллы присте йөк пристане генә булып калмыйча, пассажир пристане буларак та билгеле. Минзәлә һәм башка берничә районда яшәүчеләр өчен бу иң мөһим үзәкләр булган Казан, Уфа һәм башка шәһәрләргә барып җитү өчен иң арзан һәм иң кулай юл була.
Чаллы пристане, Казан белән Уфа арасында сәяхәт ясаучы пароходларны да кабул иткән.
Пассажирлар өчен уңайлык дәрәҗәсе сизелерлек арта. Пароходлар күбесенчә ике катлы, электр белән яктыртылган һәм пар белән җылытылганга әйләнә.
Чаллы пристаненә кагылышлы тагын бер сорау - Кама елгасы аша чыгу була. Башта ул конкрет бүлек карамагында була һәм паром белән башкарылган. 1876 елның мартында ул земствога күчерелгән.
Чаллы пристаненең эшләве, һичшиксез, Яр Чаллыда яшәүчеләрнең эшенә тәэсир иткән. Шулай итеп, 1912-1913 елгы өйдән-өйгә йөреп халык санын алу мәгълүматлары буенча, Борын Чаллысы волосте халкының күпчелек өлеше баржалар һәм көймәләр төзелешендә, пароходларда хезмәт күрсәтүдә, транспортта эшләгән. ХХ гасыр башында Чаллы пристане Идел һәм Камадагы иң зур йөк тукталышларының берсенә әверелгән.
Гомуми мәгълүмат
Яр Чаллы елгасы порты коры йөк һәм катнаш "елга-диңгез" пассажир судноларын эшкәртергә мөмкинлек бирә. Биредә товарларны һәм контейнерларны эшкәртү һәм саклау өчен причал бар. Аның озынлыгы - 217 йөгерү метры, товар ташу өчен конструкция сыйдырышлыгы навигация өчен 112 мең тоннага кадәр җитә. Портта пассажир елга станциясе дә бар, анда берьюлы дүрт кораб тукталырга мөмкин. Станция инфраструктурасы навигация өчен 200 меңгә кадәр пассажирга хезмәт күрсәтергә мөмкинлек бирә.
2011 елдан башлап, Яр Чаллы елга порты директоры булып икътисад фәннәре кандидаты Гайнетдинов Әнвәр Билал улы тора.
Сылтамалар
[http://mindortrans.tatarstan.ru/rus/predpriyatiya/pvt/rpn-ch.htm Чаллы елга порты. Татарстан Республикасы Транспорт министрлыгы сайтында]
Эличе
Эличе — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Аффтон (Миссури)
Аффтон  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Аффтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маньикур
Маньикур (Magnicourt) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бриен-ле-Шато кантонына карый.
Рухоцин
Рухоцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарымоллалы (Оникишубат)
Сарымоллалы (Sarımollalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мейвью (Миссури)
Мейвью  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мейвью шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Мегипугольская
Кече Мегипугольская — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Мегипугольская кылымыгының уң ярына тамагыннан 4 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Туссон
Туссон — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кенц-Кюстров
Кенц-Кюстров — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калифорния (Леко)
Калифорния — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калифорния Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Александрувка (Поддембицкий повяты)
Александрувка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Велико Требелево
Велико Требелево — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Догари (Арджеш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Порожняя (Вильва кушылдыгы)
Зур Порожняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вильва елгасының уң ярыннан 83 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Нове Раково
Нове Раково — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зур Порожняя (Вильва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
HD275664
HD275664 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Зур Порожняя (Вильва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нове Раково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD275664
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бровилье
Бровилье — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Восигиры
Восигиры (Восігіры ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гычатан
Гычатан (Qıçatan ) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
Багыш мәчете
Багыш мәчете - Татарстанның Апас районы Багыш авылында урнашкан мәчет.
Дагдиби (Ментеше)
Дагдиби (Dağdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лалково
Лалково — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20428) 1998 WG20
(20428) 1998 WG20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 18 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WG20» саналган.
Дмитрий Карев (1949)
Дмитри Карев (Дзмітрый Уладзіміравіч Караў,, — , ) — СССР һәм Беларус тарихчысы, тарих фәннәре докторы (1996), профессор (1997).
Любехня-Мала
Любехня-Мала — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Денис Гуцко
Денис Гуцко  — Россия язучысы, Россия яшь язучылар форумында катнашучы «Букер — Открытая Россия» премиясе лауреаты (2005), Халыкара «Куликово Поле» ачык әдәбият премиясенең «Публицистика» (2014) номинациясе лауреаты.
Аветрана
Аветрана — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Денис Гуцко
Биографиясе
2000 елда «Литературная газета»сының «ЛГ — Көньяк Россия» кушымтасында аның «Приуроченный лев» хикәясе басылып чыга. 2002 елда «Знамя» журналында «Апсны абукет» хикәясе басыла. «Дружба народов» һәм «Идел» журналлары авторы.
Россия яшь язучылар форумында катнашучы (Мәскәү-Липки, 2001, 2002, 2003). Икенче Форум нәтиҗәләре буенча Россия Федерациясе мәдәният министрлыгының стипендиаты. «Букер премиясе (Россия)» лауреаты (2005, «Без пути-следа» романы өчен). Шул ук елда «Без пути-следа» романы, «Там, при реках Вавилона» повесте белән берләштереп, «Русскоговорящий» дилогиясе итеп нәшер ителә.
Чыганаклар
Ҡалып:Русский Букер
Рухоцинек
Рухоцинек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Погост (Вельск районы)
Погост (Погост) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче бистә.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 383 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
(4682) Быков
(4682) Быков  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 27 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SO4» саналган.
Фикрәт Табиев
Фикрәт Табиев — күренекле дәүләт һәм партия эшлеклесе, 1960-79 елларда КПСС Татарстан өлкә комитетының беренче секретаре. Казан, Яр Чаллы (2008) шәһәрләренең шәрәфле ватандашы.
Тәрҗемәи хәле
Фикрәт Әхмәтҗан улы Табиев 1928 елның 4 мартында Рязань өлкәсе Ирмеш районы Әҗе авылында дөньяга килгән. 1946-1951 елларда ул В.И Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетында белем ала. Фән өлкәсенә кереп китеп, 1955-1957 елларда КДУ да доцент, мөгаллим булып эшли. 1957-1959 елларда КПССның Татарстан өлкә комитетында фән, мәктәп һәм мәдәният бүлеге мөдире вазифаларын башкара.
1960 елда Семен Игнатьевны алыштырып, КПССның Татарстан өлкә комитеты беренче секретаре булып билгеләнә. 1979-1986 елларда Әфганстан Демократик Республикасында Гадәттән тыш һәм Тулы вәкаләтле Илче булып тора. 1986-1991 елларда РСФСР Министрлар Советы Рәисенең беренче урынбасары итеп билгеләнә. Аннан соң өч ел дәвамында Федераль милек фонды рәисе бурычларын үти. 1995 елдан алып, бүгенгәчә - “Нефтек” холдинг компаниясе ЯАҖ дә өлкән киңәшче.
Дәүләт бүләкләре
Фикрәт әфәнде биш Ленин Ордены, Октябрь Революциясе, Халыклар дуслыгы орденнары, “Фидакарь хезмәт өчен” медале, “Казанның 1000 еллыгы истәлегенә”, “Татарстанда өч миллиард тонна нефть чыгару уңаеннан” медальләре һәм башка дәүләт бүләкләре иясе.
Фикрәт Табиев 2015 елның 3 июнь төнендә Мәскәүдә вафат була.
NGC 1567
NGC 1567 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шура (журнал)
«Шура» (شورا, Шуро, «Киңәш») — Ырынбурда 1908 елның 10 гыйнварыннан 1918 елның 26 гыйнварына кадәр чыккан әдәби, гыйльми, тарихи татар журналы. «Вакыт» газетасы типографиясендә басылган, тышлыгы белән 36 бит тәшкил иткән. Ун елга якын вакыт эчендә әлеге матбугат басмасының барысы 240 саны чыккан. Наширләре — Мөхәммәдшакир һәм Мөхәммәдзакир Рәмиевләр. Баш мөхәррире — Ризаэтдин Фәхретдин.
Тасвирлама
Журналда иҗтимагый-сәяси мәкаләләр, диннәр хакында карашлар, көндәлек дини мәсьәләләр, борынгы археологик истәлекләр, шигырьләр, хикәяләр, библиография һәм тәнкыйть, хат һәм хәбәрләр, әсәрләр, кыска хикәяләр, гыйбрәтле сүзләр яктыртылып барган.
Үзен киңәш мәҗлесе дип таныган журналда төрле катлам-сыйныф вәкилләре язышкан: шуңа күрә анда басылып чыккан көнүзәк милли мәсьәләләргә мөнәсәбәт-карашлар да төрлечә булган. “Шура”ның эчтәлеге ягыннан берникадәр чуарлыгы, беренче чиратта, шуның белән аңлатыла. Журналның бу үзенчәлеген кабул итеп бетермәгәнлектән, кайбер замандашлары (мәсәлән, Габдулла Тукай, Шәехзадә Бабич) аның эшчәнлегендә талымсызлык күреп, тәнкыйтьләгәннәр. “Шура” редакциясендә төрле елларда Фатыйх Кәрими, Шәриф Камал, Зариф Бәшири, Җамал Вәлиди, Ярулла Вәли, Кәбир Бәкер һәм башкалар эшләгән. Г. Тукайның да «Шура»га эшкә чакырылганлыгы мәгълүм.
“Шура” журналының еллык төпләнмәләре хәзерге вакытта Казан, Мәскәү, Санкт-Петербург, Уфа, Ташкәнт, Алма-Ата шәһәрләренең эре китапханәләрендә, шулай ук Нью-Йоркта, Һельсинкида һәм Төркия шәһәрләре китапханәләрендә саклануы мәгълүм. Бу да журналның үз чорында киң таралганлыгын раслый.
Ябылу
«Шура» журналы, Халык Комиссарлары Советының «Матбугат турында декрет»ы нигезендә, 1918 елның гыйнварында рәсми рәвештә ябылган.
«Шура» журналы татар миллионерлары ― алтын приискалар хуҗалары, агалы-энеле Мөхәммәдшакир һәм Мөхәммәдзакир (Дәрдемәнд) Рәмиевләр наширлегендә чыгып килгән «Вакыт» газетасы белән бер үк вакытта чыгудан туктатыла. Бу ике атналык, рәсемнәр белән бизәлгән, әдәби, фәнни һәм тарихи журнал 1908 елның 20 гыйнварынннан ун ел буе өзлексез басылып килгән һәм аның барысы 240 саны чыккан. Татар журналлары арасында «Шура» иң күренеклесе була. Милли басмалар сафында материалга иң бае, энциклопедик характердагы басма буларак, абруй казанган, киң таралган, күп укылган. Татар матбугатында хезмәт иткән каләм ияләренең барысы да диярлек «Шура» журналында актив язышалар. Журналда даими рәвештә мәшһүр шәхесләр, зур вакыйгалар, гомуми иҗтимагый-сәяси тормыш, дини мәсьәләләр, тәрбия, сәламәтлек турында, тарихи язмалар, әдәби әсәрләр-шигырьләр, хикәяләр, мәзәкләр, библиография һәм тәнкыйть, редакциягә мөрәҗәгатьләр, аларга бирелгән җаваплар урын ала.
1918 елның 18 (31) гыйнварында, Ырынбурдан ак казаклар куып чыгарылган көнне, җирле хакимият большевиклар фиркасенең Хәрби-революцион комитеты карамагына күчә. Әлеге комитет составында кызыл комиссар В. Н. Мискинов җитәкчелегендә Матбугат эшләре буенча махсус комиссия төзелә. 18 гыйнвар көнне үк комиссар Мискинов шәһәрдә чыгып килгән большевистик булмаган газеталарны ябу турында әмер чыгара. 1918 елның 20 гыйнварында, әйтелгән әмер нигезендә, Ырынбурда 1917 елның октябреннән бирле нәшер ителеп килгән Ырынбур мөселман хәрби комитетының рәсми басмасы ― «Безнең теләк» исемле атналык газета чыгудан туктатыла. Бер атна да узмый, 1918 елның 26 гыйнварында, 2309 саны чыкканнан соң, большевиклар карары белән, «Вакыт» газетасы да, 240 саны чыккан «Шура» журналы да ябыла. Әлеге матбугат органнарының туктатылуы уңае белән, ул чакта Россиядә чыгуларын дәвам иткән татарча газеталарның барсында да диярлек махсус белдерү игълан ителгән: «Вакыт» ! 1918 ел 26 гыйнвары иртән сәгать унда Ырынбур Мөселман тарафыннан унике ел милләт хезмәтендә дәвам итеп килгән «Вакыт» гәзитәсенең матбагасы, кәгазе конфисковать (мөсадәрә) ителде вә гәзитә туктатылды, вә  акчасы, ярты миллионнан артык торган бу   комитетка күчкәнгә, «Вакыт» вә «Шура». Бу хәлнең итәк астыннан һәм ачыктан-ачык хезмәт иткән кешеләргә татар тарихы, әлбәттә, тиешле  бирер. Наширләр тарафыннан вәкил ― Ярулла Вәли.
«Шура» журналының баш мөхәррире Ризаэтдин Фәхретдин, журнал ябылганнан соң, тормыш итү өчен матди мөмкинлекләр булмаганлыктан, 1918 елның язында гаиләсе белән Уфага күчеп килә һәм Диния Нәзаратенә казыйлык хезмәтенә күчә.
Альбертув (гмина Любохня)
Альбертув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кенцлин
Кенцлин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чернава (Воронеж кушылдыгы)
Чернава — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Воронеж елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кызылсарай (Сөгүт)
Кызылсарай (Kızılsaray) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Сөгүт илчесенә караган бер авыл (köy).
Ирсенг
Ирсенг (Hirsingue) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,88 км².
HD275826
HD275826 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Калифорния (Удине)
Калифорния — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сарымсаклы (Караташ)
Сарымсаклы (Sarımsaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караташ илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гайленд-Бич (Мэриленд)
Гайленд-Бич  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барнгарт (Миссури)
Барнгарт  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Барнгарт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тье (Сена һәм Марна)
Тье — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Хитомаро (кратер)
Хитомаро — Меркурий планетасының -16°N, -16°W координаталары буенча урнашкан 105 километрлы кратеры.
Исеме
Кратер япон шагыйре Какиномото Хитомаро хөрмәтенә аталган.
(20429) 1998 YN1
(20429) 1998 YN1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Маньи-Фушар
Маньи-Фушар (Magny-Fouchard) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Вандёвр-сюр-Барс кантонына карый.
(20429) 1998 YN1
Тарихы
1998 елның 16 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YN1» саналган.
Рухоцице (Великопольское воеводалыгы)
Рухоцице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лесово (Болгария)
Лесово  — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вострава (Галынкавски авыл советы)
Вострава  (Вострава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дагдиби (Позанти)
Дагдиби (Dağdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Позанти илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Любехув (Любуш воеводалыгы)
Любехув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пурбар
Пурбар (Бурбар) — Төмән өлкәсенең Яркәү районында урнашкан поселок.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 92,4%, руслар — 7,6%.
Адельфия
Адельфия — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Брокур-ан-Аргонн
Брокур-ан-Аргонн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Нове Стойло
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Догари (Бузеу)
Догари — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Ындырчы мәчете
Югары Ындырчы мәчете - Татарстанның Апас районы Югары Ындырчы авылында урнашкан мәчет.
Тарихы
Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
Альбертув (гмина Рокицини)
Альбертув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Можа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кёрхов
Кёрхов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1568
NGC 1568 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Уассери
Уассери — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сарымсаклы (Меликгази)
Сарымсаклы (Sarımsaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алешево (Киров өлкәсе)
Алешево (Алешево) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Велико Убельсько
Велико Убельсько — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиньгова
Пиньгова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ледь елгасының уң ярыннан 126 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Алешево (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пиньгова
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мейкон (Миссури)
Тарихы
Мейкон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
28 май
28 май — Милади тәкъвимендә бишенче айның егерме сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 217 көн кала.
Гошакәнд
Гошакәнд (Qoşakənd ) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
Калицана (Маса-Карара)
Калицана — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калицана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(20430) Stout
(20430) Stout — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 гыйнварында W. R. Cooney Jr., S. Lazar тарафыннан Baton Rouge обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AC3» саналган.
Рушково (Конинский повяты)
Рушково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нове Тшцяно
Нове Тшцяно — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любешув (Жаганский повяты)
Любешув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хольберг (кратер)
Исеме
Кратер дат язучысы Людвиг Хольберг хөрмәтенә аталган.
Вострава (Гродзенский районы)
Вострава  (Вострава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Карспак
Карспак (Carspach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.
Дагдиби (Келес)
Дагдиби (Dağdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Келес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олы Богырыслан
Олы Богырыслан — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мочегай елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 58 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кызылсеки (Буҗак)
Кызылсеки (Kızılseki) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Буҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
HD276179
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(3306) Байрон
(3306) Байрон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 SM11» саналган.
Леярово
Леярово — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Альбертув (Пабьяницкий повяты)
Альбертув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аквавива-делле-Фонти
Аквавива-делле-Фонти — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Беннетт-Спрингс (Миссури)
Беннетт-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Беннетт-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карымкары
Карымкары (Карымкары) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Октябрьское районына керүче авыл.
Кессин
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карымкары
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (77%), хантлар (10%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Сарымустафалар (Мустафакемалпаша)
Сарымустафалар (Sarımustafalar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Галина (Мэриленд)
Галина  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фавьер (Сена һәм Марна)
Фавьер — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Велико Чрнело
Велико Чрнело — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каличе (Болцано)
Каличе — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каличе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 1569
NGC 1569 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кече Кордяга
Кече Кордяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының сул ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Усть-Шоноша (бистә)
Усть-Шоноша (Усть-Шоноша) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче бистә.
Догерешть
Догерешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Усть-Шоноша (бистә)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Догерешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Усть-Шоноша (бистә)
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 1 310 кеше яшәве билгеле.
Рушково (Сьредский повяты)
Рушково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Усть-Шоноша (бистә)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (98%), украиннар (2%) яши.
(20431) 1999 AA10
(20431) 1999 AA10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 гыйнварында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AA10» саналган.
Үтәмеш мәчете (Апас районы)
Үтәмеш мәчете — Татарстанның Апас районы Үтәмеш авылында урнашкан мәчет.
Бруенн
Бруенн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Үтәмеш мәчете (Апас районы)
Тарихы
Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
Дагдиби (Олту)
Дагдиби (Dağdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вострава (Ивевский районы)
Вострава  (Вострава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Любешув (Новосольский повяты)
Любешув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лозенец (Ямбол өлкәсе)
Лозенец  — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Любешув (Новосольский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лозенец (Ямбол өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кёхельсторф
Кёхельсторф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Альбинув (Лодзь воеводалыгы)
Альбинув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ләлә Сабирова
Ләлә Сабирова, Ләлә Нәгыйм кызы Сабирова (кыз фамилиясе Гыймадиева, 1947 елның 1 марты, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, ТАССР, Дөбъяз районы, Мәмдәл) — балалар язучысы, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (1997), Татарстанның журналистлар (1988) һәм  язучылар (1995) берлекләре әгъзасы. Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреаты (2013).
Тәрҗемәи хәле
1947 елның 1 мартында Татарстан АССР Дөбъяз (1963 елдан Яшел Үзән, 1965 елдан Биектау) районының Мәмдәл авылында җиде балалы укытучылар гаиләсендә туган. Мәмдәл урта мәктәбен (1964), Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетын (1969) тәмамлаган.
1969 — 1971 елларда «Татарстан яшьләре» газетасында әдәби хезмәткәр.
1971 — 1988 елларда Биектау районы Олы Битаман авылы мәктәбендә укытучы, директор урынбасары.
1960 елларда беренче хикәяләре «Колхозчы» исемле район газетасында, «Пионер» (хәзерге «Ялкын») журналында күренә. Нәниләр өчен язган кыска хикәяләре 1964 елда «Тылсымлы таяк» исемле күмәк җыентыкта басыла.
Аккадия
Аккадия — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Велико Шире
Велико Шире — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Нюнельга
Кече Нюнельга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нюнельга елгасының уң ярына тамагыннан 24 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хун Каль (кратер)
Хун Каль — Меркурий планетасының -0.5°N, -20°W координаталары буенча урнашкан 1,5 километрлы кратеры.
Исеме
Кратер кытайлы Хун Каль хөрмәтенә аталган.
Нове Хлебйотки
Нове Хлебйотки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамнары киселешендә транспорт чишелеше
Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамы киселешендәге юл хәрәкәте чишелеше — ике борылмалы эстакада һәм башка корылмалы юл хәрәкәте үткәргече, Казанның Идел буе районында урнашкан.
Урнашуы
Бу юл киселеше шәһәрнең көньяк өлешендә, Горки дигән зур торак районы үзәгендә, иң мөһим шәһәр магистральләре - Җиңү проспекты һәм Ричард Зорге урамы киселешендә урнашкан.
Төзелеш үзенчәлекләре
Җиңү проспекты белән Ричард Зорге урамы киселешендәге ике катлы юл киселеше шәһәр өчен иң зур һәм әһәмиятлесе. Бу Ричард Зорге урамы аша узучы күпер, Җиңү проспекты буйлап ике эстакада, Ричард Зорге урамы аша биек җәяүлеләр кичүе, шулай ук Җиңү проспектында җир асты җәяүлеләр кичүе һәм Җиңү проспекты метро станциясенә ике керү павильоны һәм ике трамвай тукталышына чыга торган юлдан гыйбарәт.