cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(8887) Scheeres
Тарихы
1994 елның 9 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 LK1» саналган.
Стерлавки-Велики
Стерлавки-Велики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сулице
Сулице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Калка буендагы бәрелеш
Әлеге бәрелештә Киев Русенең күп кенәзләре һәм аксөяк боярлар һәлак булган.
Сәбәпләр
Әлеге татар-монгол гаскәре Сүбүдәй һәм Җәбә явы (1220-1224) кысаларында эш иткән.
Чыңгызхан биргән әмер буенча Сүбүдәй һәм Җәбә батырлар Хәрәзем солтаны Алә әд-Дин Мөхәммәдне куа китә, элегрәк бу солтан татар-монгол илчелеген үтерергә кушкан. Илчелекне үтерү татарлар өчен зур хурлау булып саналган, шуңа күрә алар үтерүчеләргә җәза бирергә ант биргән. Команнар гаепле солтанны үзләрендә качырган һәм руслар белән берек төзегән, әлеге вакыйгалар бәрелешкә китергән.
Көчләр
[[Файл:Kalka31May.png|thumb|right|300px|Калка буендагы бәрелешнең харитасы :
1221 елда татар-монгол гаскәре Мәрв, Үргәнеч шәһәрләрен яулап ала һәм Хәрәзем солтаны мирасчысы Җәләл әл-Дин гаскәрен Инд елгасында тар-мар итә.
Рус-коман бердәм гаскәренең саны 80-100 мең тәшкил иткән (Татищев буенча 103 мең). Команнар күп нәселләргә бүленгән булган, һәр нәселе үз ханына гына буйсынган.
Бәрелеш барышы
Татарлар үз яраткан тактикасын кулланып, башта чигенә, руслар аларны куа китеп тозакка эләгә. Татар-монголлар өстәмә көчләр ярдәмендә уң флангта зур уңышка ирешә, команнар чигенә башлый һәм рус гаскәренә комачаулый.
Рус риваяте яки әкияте буенча татар-монгол гаскәренең икенче өлеше Киев гаскәренең әсирлеккә бирелүе өчен "кенәзләрнең бер тамчы каны коелмас" дип вәгъдә биргәндер һәм соңрак "70 рус кенәз һәм батыр такталар астында таптатып үтерелгәндер". Әлеге риваять рус китапларында һәм рәсем сәнгатендә киң таралган.
Калка буендагы бәрелештә рус гаскәренең 90%ы һәлак булган.
Нәтиҗәләр
Калка бәрелешендә җиңгәннән соң, татар-монгол гаскәре Святополч шәһәренә барып җитеп, Киев каласына һөҗүм итмичә кинәт көнчыгышка борыла һәм нишләптер Идел буе Болгарына яу белән бара. Бәлки анда Хәрәзем солтанын табарга теләгәндер.
Ләкин нәкъ Идел буе Болгары гаскәре Җигүле таулары янында татар-монгол гаскәрен тар-мар итә, тик 4000 гаскәри исән калган. Кайбер чыганаклар буенча нәкъ болгар хакиме Габдулла Чәлбер җитәкләгән Идел буе Болгары гаскәре Сарык бәрелешендә татар-монгол гаскәрен тар-мар иткән. Шундый җиңелү 13 елдан татар-монгол көнбатыш явының төп сәбәбе булып торган ахры.
Игорь Бортников
Игорь Бортников (Игорь Анатольевич Бортников,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
Каседа
Каседа — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Жуан-да-Серра (Пиауи)
Сан-Жуан-да-Серра  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Бранец
Бранец — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16380) 1981 EJ20
(16380) 1981 EJ20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EJ20» саналган.
Табигый сан
Табигый саннар билгелемәсе бирү өчен ике караш бар:
Беренче очракта табигый рәт бердән башлана, икенче — нольдән. Натураль саннар рәте чиксез. Натураль саннар рәте: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7... (0(ноль) натураль сан булып тормый). (Шулай да, кайвакыт нуленче дип санау була). Натураль саннар өстендә гамәлләр:
7+10=17 Монда 7 саны беренче кушылучы, 10 саны икенче кушылучы, 17 саны - сумма булып тора.
14-6=8.     11-34=-23 Монда 14 (һәм 11) саны алына торган сан, 6 (һәм 34) саны аерылучы сан, 8 (һәм -23) саны аерма дип атала.
Бадахос
Бадахос (Badajoz, Badajós) — Испаниянең Эстремадура автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
Тарих
875 тә нигезләнә.
Чернице-Борове
Чернице-Борове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вайтгок (Калифорния)
Вайтгок  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайтгок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ятоми
Ятоми — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ятоми шәһәре 2006 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 43145 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 882 кеше тәшкил иткән.
Никита Бочаров
Никита Бочаров (Никита Владимирович Бочаров,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), Россия кубогы (2011/12) һәм суперкубогы (2012) иясе.
Сергей Галицкий
Сергей Галицкий, Сергей Николай улы Галицкий (үз фамилиясе Арутюнян) (Սերգեյ Նիկոլայի Գալիցկի, Сергей Николаевич Галицкий (Арутюнян), 1967 елның 14 августы, РСФСР, Краснодар крае, Сочи, Лазаревское) — РФ эшмәкәре, бизнесмен, миллиардер, «Магнит» кибетләр челтәренә нигез салучы һәм генераль директоры (2006-2018), Краснодар президенты (2008 елдан), Кубаньның Хезмәт Батыры (2011). Краснодарның шәрәфле ватандашы. Forbes журналы версиясе буенча, 2018 елның 5 февраленә шәхси байлыгы $ 4,2 млрд.
Тәрҗемәи хәле
1967 елның 14 августында Краснодар крае Сочи шәһәренең Лазаревское бистәсендә рус-әрмән гаиләсендә туган. Мәктәпне тәмамлагач, 1985-1987 елларда хәрби хезмәттә була. «Финанслар һәм кредит» белгечлеге буенча Кубань дәүләт университетының икътисад һәм халык хуҗалыгын планлаштыру факультетын тәмамлаган (1993).
Хезмәт юлы
1989 елда, Кубань дәүләт университетының икенче курсында укыганда, Краснодар коммерцияле банкына эшкә урнаша, 1994 елда, аннан киткәндә, идарәче урынбасары вазифасында була.
1995 елда «Трансазия» фирмасы илнең Көньяк регионында Procter & Gamble брендының эксклюзив дистрибьюторына әверелә. Уңышлы эшләп килгән фирманы ларына калдырып, үзенә яңа «Тандер» фирмасы ача.
«Магнит» кибетләр челтәре
1998 елда Краснодарда Cash & Carry форматындагы беренче ашамлыклар кибете ача. 2000 елда әлеге кибетләрне дискаунтерлар итеп үзгәртеп кора һәм «Магнит кибетләр челтәре» дип атый.
2001 елда илдә ваклап сату челтәре РФдә иң эре саналган «Магнит кибетләр челтәре»нең 250 кибете була. 2006 елда, тауар-сәүдә әйләнеше буенча ($ 1,6 млрд), илдә иң зур ваклап сату челтәре саналган «Пятерочка кибетләре челтәре»н узып китә. Шул ук елны, 58 % акцияне үзендә калдырып (ы Алексей Богачевта 15 %, фирманың топ-менеджерларында 9 %), «Магнит»ның 19 % акциясен РТС һәм ММВБ биржаларына урнаштыра. Төрле инвесторлар аларны $ 368 млнга сатып ала.
2006 елның апреленнән С. Н. Галицкий «Магнит»ның генераль директорына, аның «Тандер» фирмасы идарә итүче компаниягә әйләнә. Биржада урнаштырудан кергән акча компанияне киңәйтү өчен тотыла. 2007 елның башына илдә 1 900 «Магнит» кибете була. Шул ук исемдә беренче гипермаркетлар барлыкка килә. 2008 елда «Магнит» кибетләрендә 70 меңнән артык эш урыны була.
2016 елның 1 мартына РФнең 2 363 торак пунктында 12 089 «Магнит» кибете эшли, 2017 елда 16 000 кибет була.
Башка проектлары
Краснодарда тышкы реклама операторы — «Арт Сайд» агентлыгы, «Квартал» күңел ачу комплексы, кунакханә, ресторан, азык-төлек фабрикалары (шул исәптән «ТД-холдинг» ҖЧҖ) бизнесы белән идарә итә.
2008 елда «Краснодар» футбол клубына нигез сала, үзе клуб президенты сыйфатында аңа җитәкчелек итә. 2011 елда әлеге клуб РФ футбол клубларының Премьер-лигасына кабул ителә.
2013 елның маенда Көньяк федераль округындагы иң эре спорт корылмаларының берсе — «Краснодар» футбол клубы өчен стадион төзелешенә спонсорлык итә (ММЧ мәгълүматлары буенча, төзелешкә $ 85 млн тотыла).
2015 елның 25 июненнән ВТБ банкының күзәтүчеләр шурасының бәйсез әгъзасы, өлкән бәйсез директоры.
Шәхси милке
Forbes журналының рус версиясе буенча, 2005 елда $ 460 (64нче урын), 2006 елда $ 1,2 млрд (38нче урын), 2010 елда $ 2,9 млрд (28нче урын), 2016 елда $ 5,7 млрд (17нче урын).
Гаиләсе
Хатыны Виктория, кыз фамилиясе Галицкая. Өйләнешкәч, ире үзенең әрмән Артуюнян фамилиясен Галицкийга алыштырган. Кызлары Полина (1995).
Казарола (Парма)
Географиясе
Казарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әминә Бикчәнтәева
Әминә Әхмәт кызы Бикчәнтәева (1913 елның 26 гыйнвары, Казан — 1986 елның 18 апреле, Казан) — татар шагыйрәсе, балалар язучысы. Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (1958 елдан).
Ул 1913 елның 26 гыйнварында Казанда эшче гаиләсендә дөньяга килә. Урта мәктәптә җиде сыйныф һәм педагогия курсларын тәмамлый, аннары соң Казанның Бишбалта бистәсе мәктәбендә берничә ел балалар укыта. 1934—1938 елларда исә ул Казан дәүләт педагогия институтының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә белем ала. Укудан соң ул «Яшь ленинчы» газетасында әдәбият бүлеге хезмәткәре, Актаныш, Буа районы мәктәпләрендә укытучы, Татарстан радио комитетында балалар тапшырулары мөхәррире һәм сугыштан соңгы елларда башта Яшел Үзәннең Ф3Ө мәктәбендә, аннары Казан химия заводы тулай торагында тәрбияче (1945—1947), шәһәр мәктәбендә китапханәче һәм Татарстан китап нәшриятының яшьләр-балалар әдәбияты редакциясендә мөхәррир (1952—1955) булып эшли.
Язучы 1938 елда иҗат итә башлый. Аның «Бүләк» исемле беренче шигырьләр җыентыгы 1940 елда дөнья күрә. Үзе исән чагында аның тагын 19 проза һәм шигырь китаплары басыла. Алар арасында «Шинель», «Бакча гөлләре», «Дәү әнием», «Дачада», «Беренче чәчәкләр», «Яз бүләкләре», «Әлфия алъяпкычлары», «Йөрим күл буйларында», «Фәридәкәй», «Бүген һәм иртәгә» кебек шигырьләр китаплары.
Шуннан башка Әминә Бикчәнтәева «Ана йөрәге» (1959) һәм «Мин аңлыйм сине» (1966) повестьларын яза. Аның кыска мәзәк хикәяләре дә бар (мәсәлән, «Хуҗа Насретдин балалар янында» (1956) хикәяләр циклы).
1983 елда аның иң уңышлы әсәрләре «Минем танышларым» җыентыгында урын ала.
Сулишевице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Сулишевице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Новая Белица (Светлагорский районы)
Новая Белица  (Новая Беліца ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Фремонвиль
Фремонвиль (Frémonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Сулишевице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая Белица (Светлагорский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фремонвиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,65 км².
Стерлавки-Мали
Стерлавки-Мали — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сан-Жуан-дас-Мисойнс
Сан-Жуан-дас-Мисойнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Стерлавки-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сан-Жуан-дас-Мисойнс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Карасу (Агры)
Карасу (Karasu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
Ышылай Сайгын
Ышылай Сайгын (төр. Işılay Saygın ; 4 апрель 1947 ел, Измир) — төрек архитекторы, сәясмән һәм вәзир.
Биографиясе
Ышылай Сайгын 1947 елның 4 апрелендә Измирның Буджа районында Госман Нури Сагын һәм аның хатыны Фатьма гаиләсендә туган. Эгей университетының архитектура факультетын тәмамлаган. 1973 елда сәясәт белән шөгыльләнә, дөреслек партиясенә керә. Ике мөддәт дәвамында район башлыгы вазифасын били. 1980 елдагы түнтәрелештән соң вазифасын югалта. 1980—1983 елларда архитектор булып эшли. 1983 елда Милли демократик партиясенә керә, шул ук елда Төркия парламентына сайлана. 1987, 1991, 1995, 1999 елларда кабаттан сайлана. 1986 елда Милли демократик фиркасе таркала, моннан соң Сайгын Ватан партиясенә керә. 1995 елда аннан чыга һәм чын юл партиясына керә, ләкин 1997 елда Ватан партиясына кире кайта. 2003 елда ул сәясәттән китә.
Министр вазифасын дүрт тапкыр били. Тансу Чилләр хөкүмәтендә Ышылый Сайгын хатын-кыз һәм гаилә мәсьәләләре буенча дәүләт министры вазифасын били, бу поста Айсель Байкалны алмаштыра. Бу вазифада Сайгын 1995 елның 5 октябреннән 30 октябрьгә кадәр була. Чиллерның киләсе хөкүмәтендә ул шулай ук бу вазифаны 1996 елның февраленә кадәр били. Икенче көне Сайгын тирә мохит министры итеп тәгаенләнә, 1996 елның 6 мартында бу вазифада аны Мостафа Ташыр алмаштыра. Моннан соң премьер-министр Месут Йылмаз Сайгынны туризм министры итеп тәгаенли. Бу вазифаны ул 1996 елның июненә кадәр били. Төркия хөкүмәтенең 54-се и 55-се составларында Сайгын дәүләт министры сыйфатында була 1998 елның гыйнварында биргән интервьюсында йөклелеккә тест индерүне хуплавы турында белдерүен феминистлар тәнкитли.
Кылт
Кылт – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Вала елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8888) Tartaglia
(8888) Tartaglia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кәрки
Кәрки (Kərki ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Сәдәрәк районына караган авыл.
(8888) Tartaglia
Тарихы
1994 елның 8 июлендә Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 NT1» саналган.
Сентер (Рок, Висконсин)
Сентер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Харис Юмагулов
Биографиясе
Йомагулов Харис Йомагул улы 1891 елның 3 гыйнварында Самар губернасының Никалай өязе Хәсән авылында туган. Милләте башкорт.
1914 елдан 1916 елга кадәр ул Мәскәү авыл хуҗалыгы институтында укыган. 1917 елда прапорщиклар әзерләү мәктәбен тәмамлый.
Ул 1917 елдан 1920 елга кадәр РКП (б) һәм 1931 елдан 1935 еллга кадәр ВКП (б) әгъзасы була.
Февраль революциясеннән соң ул Башкорт милли хәрәкәте лидерларының берсе була. Башкорт милли хәрәкәтендә ул сул радикаль яклы була. 1-нче һәм 2-нче Бөтенбашкорт корылтайларыннан соң Юмагулов Башкурдстанның Башкорт Төбәк Шуро (Советы) әгъзасы итеп сайлана, һәм III Бөтенбашкорт оештыру съезды вакытында Кече Корылтай парламентына кадәр әгъза була.
1919 елда ул Башкорт Милли партиясе (Ирек) рәисе итеп сайлана. Совет хакимияте тарафыннан автономия танылганнан соң, Харис Юмагул улы Башкорт Революция Комитеты рәисе (1919—1920) һәм РКП (б) ( AБСР ) Башкорт өлкә комитеты секретаре була. Ул 1920 елның гыйнварындагы конфликтта катнашучыларның берсе булды. 1920 елның гыйнварында аны РКП (б) дан чыгаралар һәм Мәскәүгә чакырталар.
1921 елдан башлап Юмагуловны Башкорт АССР укытучылары курслары җитәкчесе, шулай ук Бөтенроссия Үзәк башкарма комитеты Президиумы каршындагы Башкорт АССРның даими вәкиллегендә вәкаләтле вәкил итеп билгелиләр. 1931 елда ВКП(б) да торгызыла. 1935 елда партиядән чыгарыла..
"Башкорт милләтчесе" буларак репрессияләнгән. 1937 елның июлендә аны анти-совет милләтче оешмасында катнашуда гаеплиләр. Ул 1937 елның декабрендә атыла. Харис Юмагулов 1959 елда реабилитацияләнә
Хусничоара
Хусничоара — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уразлы (Кама Тамагы районы)
Уразлы, Уразавыл — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Шончен (Канзас)
Шончен  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Уфимка (Чиләбе өлкәсе)
Уфимка (Уфимка) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.
Шончен (Канзас)
Тарихы
Шончен шәһәре  елда нигезләнгән.
Уразлы (Кама Тамагы районы)
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422838.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Мейданҗык (Батталгази)
Мейданҗык (Meydancık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Уфимка (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (65%), татарлар (26%), башкортлар (5%).
Шончен (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Касканте
Касканте — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вольферштадт
Вольферштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черск (Мазовия воеводалыгы)
Черск  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бугунж
Бугунж — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Ходзь елгасының уң ярына тамагыннан 59 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новая Буда (Гомельский районы)
Новая Буда  (Новая Буда ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сан-Жуан-да-Уртига
Сан-Жуан-да-Уртига — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(16381) 1981 EG25
(16381) 1981 EG25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EG25» саналган.
Сережинка
Сережинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Безвель елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Сережинка
Сулишево (Дравский повяты)
Сулишево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стобое
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарнуха
Гарнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Лаба елгасының уң ярына тамагыннан 23 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Сен-Перду (Ло)
Сен-Перду — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
HD177880
HD177880 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(16382) 1981 ER27
(16382) 1981 ER27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ER27» саналган.
Денис Бояринцев
Денис Бояринцев (Денис Константинович Бояринцев,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), Россия милли футбол җыелмасы әгъзасы (2004-2005), РФның Беренче дивизионы җиңүчесе (2002), Россия чемпионатларының көмеш (2005, 2006, 2007, 2009) һәм бронза (2010) призчысы.
Кармановская (Киров өлкәсе)
Кармановская (Кармановская) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(8889) Mockturtle
(8889) Mockturtle — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 31 июлендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 OC» саналган.
Чесин
Чесин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вал-Верде (Калифорния)
Вал-Верде  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вал-Верде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казарола (Римини)
Казарола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан-Жуан-да-Фронтейра
Сан-Жуан-да-Фронтейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Миёси (Айти)
Миёси — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миёси шәһәре 2010 елның 4 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Вольфзегг (Югары Пфальц)
Вольфзегг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Миёси (Айти)
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 62001 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1930 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 32.11 км² тәшкил итә.
Стожне (Елцкий повяты)
Стожне  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сулишево (Хощенский повяты)
Сулишево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глеб Братановский
Глеб Братановски (Глеб Алексеевич Братановский,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, БК(б)Фнең Мәскәү шәһәр кәмититенең 3 нче (1937-1938), 2 нче (1938) сәркатибе.
Новая Бухалавка
Новая Бухалавка (Новая Бухалаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карасу (Бартын)
Карасу (Karasu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Гараагаҗ (Сәдәрәк)
Гараагаҗ  (Qaraağac ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Сәдәрәк районына караган авыл.
Сентервилл (Манитовок, Висконсин)
Сентервилл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейданкавагы (Муратпаша)
Мейданкавагы (Meydankavağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Юдолл (Канзас)
Юдолл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юдолл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыркызья
Кыркызья — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Якшур-Бодья районы биләмәләрендә ага. Елга  Арлеть елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
(16383) 1981 EV30
(16383) 1981 EV30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кыркызья
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
(16383) 1981 EV30
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EV30» саналган.
Кыркызья
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рамилә Искәндәр
Рамилә Искәндәр (Рамилә Риф кызы Хисамова, Рамиля Рифовна Искандер, 1977 елның 24 июне, ССРБ, РСФСР, Чиләбе өлкәсе, Коншак) – Россия театр һәм кино артисты. «Алтын Лира» театр премиясе лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1977 елның 24 июнендә Чиләбе өлкәсендәге татар авылы Коншакта туган. Әтисе – инженер, әнисе – биология укытучысы. Балачакта музыка мәктәбенең баян һәм хорда җырлау сыйныфларына йөри, фольклор ансамбленең солисты була, күп ярышларда катнаша. Сәхнә тормышы белән балачактан таныш була. Мәктәптән соң, Чиләбе сәнгать һәм мәдәният институтын (Чиләбе драма театры сәнгать җитәкчесе Наум Орлов курсы) тәмамлый (1990). 2- курстан Чиләбенең драма һәм ТЮЗы сәхнәсендә уйный башлый. Укучылар белән театр студиясе, телевидениедә «Янәшә дөнья» (Параллельный мир) авторлык тапшыруы алып бара 2002 елдан Мәскәүдә. Станиславский исемендәге театрда (2002-2007), Россия академия яшьләр театрында (РАМТ) (2003-хәзергәчә) эшли.
Фильмографиясе
Баштарак дубляжда гына катнаша (барлыгы 48 фильмда дубляж ясый).
Хута (Бихор)
Хута — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Жуан-дел-Рей
Сан-Жуан-дел-Рей — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(8890) Montaigne
(8890) Montaigne — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кастехон (Наварра)
Кастехон — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сигоса
Сигоса — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Угра елгасының уң ярыннан 232 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ай тотылган төндә (балет)
"Ай тотылган төндә" — Мостай Кәримнең "Ай тотылган төндә" трагедиясе буенча композитор М. Әхмәтов иҗат иткән балет. Балет 1978 елда язылган.
Тасвирлау
«Ай тотылган төндә» балетын композитор Морат Хөсәен улы Әхмәтов 1978 елда Мостай Кәримнең шул ук исемдәге пьесасы буенча иҗат итә. «Ай тотылган төндә» трагедиясе башкортларның ярым күчмә көнкүреше, патриархаль-ыру калдыклары сакланган дәвер вакыйгаларын яктырта. Мостай Кәрим бу трагедиясендә кыю шәхесләрнең иске йолаларга каршы чыгуын, иреккә, рухи азатлыкка омтылуын, әмма ул заман шартларында аларның һәлакәткә дучар булуын, йола кануны корбаннарына әверелүен тасвирлый. Әсәрнең төп идеяләре Опера һәм балет сәхнәсендә бию теле чаралары белән чагылдырыла.
Спектакльнең премьерасы Уфа шәһәрендә Башкорт дәүләт опера һәм балет театрында 1982 елда була.
Спектакль ике пәрдәдән   тора.
Либреттоның авторы — Э. В. Әхмәтова, балетмейстеры — Б. В. Танин, дирижеры — Г. Х. Моталов, куючы рәссамы — Е. Ефимов.
Төп партияләрне башкаручылар:
Сылтамалар
/Ай тотылган төндә (балет) // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — ISBN 978-5-88185-143-9 .//
Әдәбият
/Ватандаш журналы
Грязнушка (Губс кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гамирҗан Исламхуҗин
Гамирҗан Исламхуҗин, Гамирҗан Дәүләтхуҗа улы Исламхуҗин (1929 елның 14 декабре, СССР, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Сарайлы – 1999 елның 29 октябре, РФ, Кемерово өлкәсе, Прокопьевск) ― шахтер, Кузбассның К. Е. Ворошилов исемендәге шахтасында бригадир (1950 елдан), РСФСР атказанган шахтеры, I, II, III дәрәҗә «Шахтер даны» билгесе иясе.
Тәрҗемәи хәле
1948 елның июнь аеннан Кемерово өлкәсе Прокопьевск шәһәрендәге кокс күмере чыгару буенча махсуслашкан К. Е. Ворошилов исемендәге шахтага эшкә килә. 1950 елдан пенсиягә чыкканчы җир астында эшләүче шахтерлар бригадасы җитәкчесе булып тора. Берничә ел Монголиядә шәһәре шахтасында эшли.
Хезмәте ил күләмендә куелган рекордлар белән данлана. Аның җитәкчелегендәге бригада 20 км дан артык «проходка» бирә.
1999 елның 29 октябрендә вафат. Прокопьевскиның мөселман зиратында җирләнгән.
Сен-Пьерр-Лафей
Сен-Пьерр-Лафей — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Уразмәт
Уразмәт — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
HD177983
HD177983 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Чеславин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вольфрамс-Эшенбах
Вольфрамс-Эшенбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суломино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая авыл (Чачэрский районы)
Новая Вёска  (Новая Вёска ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Сан-Жуан-ди-Ирасема
Сан-Жуан-ди-Ирасема — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Браниште (Подари, Долж)
Браниште — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кастильонуэво
Кастильонуэво — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стожне (Олецкий повяты)
Стожне  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мейданкапы (Һарран)
Мейданкапы (Meydankapı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казарола-Казтелмантова (Пяченца)
Географиясе
Казарола-Казтелмантова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сент-Елиф
Сент-Елиф — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Николай Брашман
Николай Брашман (Nikolaj Brašman,, — , ) — математик, укытучы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1852), Санкт-Петербург ФАнең мөхбир әгъзасы (1855), Мәскәү университетының атказанган профессоры (1859), Мәскәү математика җәмгыятенең беренче президенты (1864-1866).
(8891) Ирокава
(8891) Ирокава — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 1 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RC1» саналган.
Валинда (Калифорния)
Валинда  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Валинда халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16384) 1981 ES31
(16384) 1981 ES31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ES31» саналган.
Чеславув (Мазовия воеводалыгы)
Чеславув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стопки
Стопки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габделбари Баттал
Габделбари Габдулла улы Сәетбаттал яки Габделбари Баттал (1880—1969) — күренекле татар әдибе, тарихчы, җәмәгать эшлеклесе, татар эмиграциясенең күренекле вәкиле.
Биография
Ул Русия империясенең Самара губернасының Бозаулык өязе Яңа Актау (Яңавыл) авылында таза хәлле зыялы гаиләсендә дөньяга килә. Башлангыч белемне туган авылында ала, аннары соң Ырынбурдагы Кәрвансарай мәхәлләсе һәм Ырынбур Каргалысы мәдрәсәләрендә укый, соңрак Троицкидагы «Рәсүлия» мәдрәсәсендә белем ала. Троицкидагы мәдрәсәдә укыган вакытта аны Габделбәри дип атый башлыйлар. Рус-япон сугышы башланыр алдыннан Мисырга китә, 1904-1906 елларда Каһирәдәге «Әл-Әзһәр» университетында укый. Шул вакытта ул гарәп газеталарында яза башлый.
1908 елда Габделбари Мисырдан кайта, «Вакыт» газетасы, «Шура» журналы һәм башка матбугат чараларында яза. Әдәбият, милли-иҗтимагый мәсьәләләргә багышланган мәкаләләре белән ул киң таныла. 1910-1913 елларда Троицкидагы мәдрәсәдә гарәп теле, әдәбияты һәм тарих укыта, аннары, Казанга килеп, «Йолдыз» газетасында эшли.
Җәдитчелек хәрәкәте әгъзасы, Казанда «Йолдыз», «Корылтай», «Алтай» газеталарында редакция мөдире (1913—1917), сәркатип (1917—1918), Милләт Мәҗлесе әгъзасы (1917—1918); Идел-Урал штаты җитәкчелеген таркатканда кулга алына (1918); аклар ягыннан Гражданнар сугышында катнаша; 1919 елдан соң, сәяси эшләрдән читләшеп, фәнни-педагогик эшчәнлеген дәвам итә. Контрреволюцион эшчәнлектә гаепләнеп кулга алына.
Казан төрмәсендә, мәҗбүри хезмәт лагеренда тотыла (1920); лагерьдан качып.
1920 елның августында Габделбари Баттал чит илгә чыгып китә. 1925 елга кадәр Финляндиядә, аннары Төркиядә яши. Финляндиядә (1921—1924) татар балаларын укыта, фәнни эш белән шөгыльләнә, Финляндиядәге татар җәмгыятен оештыручыларның берсе. Төркиядә (1925 елдан) Төрек филологиясе институты өчен русчадан фәнни әсәрләр тәрҗемә итә; Матбугат Гомум Мөдирлегендә рус теленнән тәрҗемәче; Тышкы эшләр министрлыгы хезмәткәре (1927—1947); Истанбулда үткәрелгән Беренче Төрек теле корылтаенда катнаша (1932); Төрек мәдәниятен өйрәнү институтының хәбәрләшү әгъзасы (1947); Төрек телен өйрәнү җәмгыятен оештыручыларның берсе. Чит илдә дә әдәби иҗат эшен туктатмый, газета-журналларда яза, тарихи, публицистик, биобиблиографик хезмәтләрен бастыра. Әдип 1969 елда Истанбулда якты дөньядан китә.
Силвен (Висконсин)
Силвен  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агбулаг (Шаһбуз)
Агбулаг  (Ağbulaq ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шанбуз районына караган авыл.
Новая Грэбля
Новая Грэбля (Новая Грэбля ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сумяк
Сумяк — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Пьерр-Туарак
Сен-Пьерр-Туарак — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Ама (шәһәр)
Ама — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ама шәһәре 2010 елның 22 мартында шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 27.59 км² тәшкил итә.
Сергей Бреев
Сергей Бреев (Сергей Геннадьевич Бреев,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), РФның спорт остасы (2016).
Сан-Жуан-ди-Пирабас
Сан-Жуан-ди-Пирабас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сигоска
Сигоска — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сигоса елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Винсент һәм Гренадиналар
Сент-Винсент һәм Гренадиналар (ингл. Saint Vincent and the Grenadines, /seɪnt ˈvɪnsənt ænd ðə ɡrɛnəˈdiːnz/) — ул Кече Антиллар утраулар аркасында, Кариб диңгезенең көнчыгыш чигендә, соңгысы Атлантик океан белән очрашкан Җил Таба Утрауларның көньяк өлешендә булган утрау дәүләт. Ил шулай ук Сент-Винсент буларак билгеле.
Сент-Винсенттан төньякка таба Сент-Люсия, көнчыгышта көнчыгыш Барбадос урнашкан. Сент-Винсент һәм Гренадиналар халык тыгыз урнашкан ил (1 кв. км га 300 яшәүче) һәм аның халкы якынча 102 000 кеше тәшкил итә.
Төп ана теле — винсент креол теле һәм рәсми тел — инглиз теле.
Диннәр
2001 елда илдә үткәрелгән халык санын алу мәгълүматы буенча, ил халкының 81,5 % ы үзләрен христиан итеп күрсәткән: англикан чиркәве тарафдарлары (ил халкының 17,8 % ы), (17,6 %), методистлар (10,9 %), җиденче көн адвентистлары (10,7 %), баптистлар (10,2 %), католиклар (7,5 %), инҗилчеләр (2,8 %) һ. б. христианнар. Ил халкының 2,5 % ы бернинди динне дә тотмый яки динне күрсәтмәгән, 6,7 % ы башка динне тота: растафарилар (1,5 %), һинд динендәгеләр 3 768 (3,4 %), мөселманнар 1 650 кеше (1,5 %). . Христиан диненең көчле йогынтысы булса да, утрауларның күп кенә кешеләре традицион анимистик ышануларын саклый.
Тышкы сылтамалар
Хөкүмәт Гомуми мәгълүмат
Чишмә авылы
Чишмә — Башкортстанның Чишмә районындагы татар авылы, авыл советы үзәге. 2009 елда 1771 кеше яши.
Тарихи белешмә
Авылны XVII гасырда Сафардан (Асадуллин, Байбурин фамилияләрен йөртүчеләр) һәм Касыйм шәһәреннән (Янборисовлар) килгән кешеләр нигезли. Хәзер район үзәге булган Чишмә шәһәр тибындагы бистә - аның янында Бөгелмә тимер юлындагы станция буларак хасил була.
Халык
2002 елда халыкның 49% башкорт булып яздырыла.
Васильевское (Юрино районы)
Васильевское (Васильевское, Васильевское) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95,7%), чирмешләр (2,6%).
Кырмыжка
Кырмыжка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Быстрица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Хута (Клуж)
Хута — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кырмыжка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хута (Клуж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юдора (Канзас)
Юдора  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юдора шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карасу (Ризе)
Карасу (Karasu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Силач
Силач (Силач) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (64%), татарлар (25%), украиннар (4%), башкортлар (4%).
Карповы
Карповы (Карповы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
(16385) 1981 EQ32
(16385) 1981 EQ32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карповы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
(16385) 1981 EQ32
Тарихы
1981 елның 7 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ32» саналган.
Карповы
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%).
Садыр (Кассиопея)
Садыр (صدر садр — «күкрәк» ; Кассиопея α, Кассиопея альфасы, α Cas) — Кассиопея йолдызлыгының яктырыш буенча икенче йолдыз. Бу +2,24 йолдызча зурлыктагы йолдыз.
Физик хасиятләр
Садыр — K0 IIIa спектр сыйныфылы кызгылт сары зур йолдыз, аның диаметры 42 Кояшныкына тигез. Ул Кояштан салкынрак, әмма 855 тапкыр яктырак һәм Кояш системасыннан якынча 230 яктылык елы ераклыкта урнашкан.
Исем
Йолдызның гарәп теленнән алынган исеме Садыр (Shedir; Шедар) Садыр Зателкөрси (صدر ذات الكرسي садр зат әл-көрсий — «Тәхет иясе күкрәге»ндәге йолдыз ) атамасының кыскартылган варианты. Клавдий Птолемей «Әлмагест» китабында аны «күкрәктәге йолдыз» дип атады. Әл-Бируни үзенең 1030 елда тәмамланган «Мәсгуд канунында» аны шулай ук «күкрәктәге» дип атады.
Күк йөзендә Аккош йолдызлыгында бер үк исемдәге йолдыз бар.
Вольфратсхаузен
Вольфратсхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.