cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(12952) 1102 T-2
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1102 T-2» саналган.
Каяҗа (Һарран)
Каяҗа (Kayaca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Владимир Демченко
Владимир Демченко, Владимир Андрей улы Демченко (Владимир Андреевич Демченко, 1949 елның 8 апреле, Чечен-Ингуш АССР, Гудермес) — сынчы рәссам. Татарстанда, аерым алганда Казанда, Алабугада, Яр Чаллыда куелган күп санлы һәйкәлләрнең авторы. Мәскәү рәссамнары берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
30 дан артык сын — һәйкәл ясаган, алар 3 илдә — Франциядә, Казакъстанда, Русиядә урнашкан.
Алабугада
Сынчының 11 хезмәте бар:
Дуе Казе (Латина)
Дуе Казе — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуе Казе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Төреш
Төреш — Россия территориясеннән ага торган елга. Cвирлaу өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иргина елгасының уң ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1972 елда авиация
1972 елда авиациядә булган вакыйгалар исемлеге:
Калмык гаскәре
Калмык гаскәре (Калмыцкое войско) — XVIII-XIX гасырларда Россия империясендәге даими булмаган (иррегуляр) атлы гаскәр.
Юрьевец
Юрьевец (Юрьевец) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Калмык гаскәре
Тарих
XVII гасыр урталарында ук калмык гаскәриләре Кырым ханлыгына каршы Россия дәүләте ягында сугыша. 1737 елда чукынган калмыкларның даими яшәү урыны итеп, Идел елгасына Воложка елгасы койган урында Кунья Воложка кирмәне (1739 елдан Ставрополь-на-Волге, 1744 елдан Ырынбур губернасында, 1964 елдан Тольятти) корыла. Әлеге кирмәндә аерым Ставрополь калмык гаскәре оеша, 1756 елда гаскәргә хәрби байрак тапшырыла. 1798 елда Калмык гаскәре Ырынбур губернасының даими булмаган (иррегуляр) гаскәрләр белән идарә итү гомуми системасына кертелгән кантон итеп үзгәртелә. 1803 елда Калмык гаскәре Ставрополь калмык полкына кертелә. Полк 1842 елда Ырынбур казак гаскәренә кушыла. Калмык гаскәрендә чукынган калмыклар белән беррәттән чукынмаган калмыклар да хезмәт итә. Калмыкларның бер өлеше Әстерхан казак гаскәрендә чик буен саклый. Калмык полклары, гадәттә, 500 җайдактан тора, оешу һәм идарә итү төре буенча казак полкларыннан аерылмый. Кораллары — сөңге, кылыч, җәя, мылтык; һәр җайдакның икешәр аты була.
Юрьевец
Тарих
Шәһәр статусын 1225 елдан башлап йөртә.
Калмык гаскәре
Сугышларда катнашуы
1836 елда Калмык гаскәрендә 3 585 гаскәри генә кала. 1842 елда Калмык гаскәре таратыла, гаскәриләр Ырынбур казак гаскәренә кушыла.
Юрьевец
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (98,5%).
Хаскелл (округ, Канзас)
Хаскелл — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сублетт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1497 км² тәшкил итә.
Еенги
Еенги — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тазов борыны урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Шәбез (инеш)
Шәбез елгасы белән елга бутарга ярамый, Шәбез елгасы Яңа Кормаш, Чалманарат аша ага.
Шәбез (Шабиз) — Шәбез елгасының уң кушылдыгы. Татарстанның Актаныш районы биләмәләрендә ага. Елга Шәбез елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км. Агымның юнәлеше — Төньяк-Көнчыгыш.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Характеристика
Шәбез инеше Актаныш районы территориясеннән ага.
Бассейны: Шәбез / Агыйдел / Түбән Кама сусаклагычы / Чулман / Идел / Каспий диңгезе.
Елга башы Шәбезбаш авылыннан Көньякка 2 чакрым, тамагы Иске Уразай күлендә, Шибаз елгасы тамагыннан 1,8 чакрым ераклыкта урнашкан. Озынлыгы 29 км, бассейнының мәйданы 0 км².
Елга башының абсолют биеклеге 160-170 м тирәсе, тамагыныкы – 63 м. Авышы — ~350 см/км.
Шәбез инешенең төп 2 (уң) кушылдыгы бар — Мерәс һәм Юкәлекүл.
Дәүләт чикләре
Чикләр - сәяси кодрәтләр яки хокуки юрисдикцияләр (дәүләтләр яки аларның административ-территориаль берәмлекләрнең хөкүмәтләре) географик зоналары билгеләгән сызыклар. Кайбер чикләр тулысынча ачык һәм сакланмый, башкалар өлешчә яки тулысынча контроль астында тотыла.
Элек күп чикләр билгеләнгән сызыклар түгел, нейтраль зоналары иде.
Сүрәтләр галлереясы
Халыкара һәм региональ чикләрнең үрнәкләре:
Айвалы (Сарычам)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Свадкавичы
Свадкавичы (Свадкавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Малянувко
Малянувко — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бжезьниця-Бихавска
Бжезьниця-Бихавска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пуяллап
Пуяллап — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Бжезьниця-Бихавска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пуяллап
Тарихы
Пуяллап шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хермсдорф (Тюрингия)
Хермсдорф (Hermsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирмантавцы
Гирмантавцы (Гірмантаўцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Габбас Измайлов
Габбас Измайлов (Габбас Хәлиулла улы Измайлов (Исмәгыйлев),, — , ) — кече лейтенант, Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945), Ленинград, Нарва һәм Келце янындагы сугышларда батырлык күрсәткән.
Гыйльметдин Ишбулдин
Гыйльметдин Ишбулдин (Гыйльметдин Гыйбадетдин улы Ишбулдин,, — , ) — музыкачы, эскрипкәче. 1870-еллардан башлап Казан, Бөгелмә, Чистай, Петропавел, Актүбә, Эрбет, Златоуст һ.б. шәһәрләрендә җирле татарлар алдында чыгыш ясаган. 1896 елдан Уфада, беренче милли әдәби-музыкаль кичәләрендә солист һәм анасмбльче буларак чыгышлар ясаган, кыллы инструменталь ансамбльләр оештыруда катнашкан. Инструменталь пьесалар һәм җырлар («Атбасар», «Көй», «Таң җыры», һ.б.) авторы.
(12953) 1264 T-2
(12953) 1264 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1264 T-2» саналган.
HD114769
HD114769 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Жендковице
Жендковице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD114769
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
1976 елда авиация
1976 елда авиациядә булган вакыйгалар исемлеге:
Жендковице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ла-Вид-де-Буреба
Ла-Вид-де-Буреба — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чена-Ридж (Аляска)
Чена-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чена-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Выгороженный Ключ
Выгороженный Ключ — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 423587.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Редешень (коммуна)
Редешень — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сен-Марсьяль-Антрег
Сен-Марсьяль-Антрег — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Алту-Капарао
Алту-Капарао — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фликсекур
Фликсекур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сикевица
Сикевица — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роки-Поинт (Төньяк Каролина)
Роки-Поинт  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабе (Кракивский повяты)
Грабе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ана зат
160px|thumb|[[Ана җенесен билгеләү өчен еш Венера исемле римлылар алиһәсе туграсын кулланалар.]]
Ана зат (♀) - мобиль булмаган күкәй күзәнәкләрен булдырган организм яки организмның өлеше җенесе. Күпчелек ана зат имезүчеләре, шул исәптән кешеләрнең ана затлары да, ике Х-хромосомага ия.
Аерым биологик төрләрдәге җенес аермаларының барлыкка килүен билгеләүче уртак биологик механизм табылмаган, эволюция процессында ике җенесле җенси үрчү системасы күп тапкыр бәйсез килеш барлыкка килгәне уйланыла.
Чыганаклар
Ayers, Donald M. English Words from Latin and Greek Elements. Second Edition. 1986. University of Arizona Press. United States.
Шиши (Белоярски шәһәр округы)
Шиши (Шиши) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Ата зат
thumb|Ата җенесен билгеләү өчен [[Марс (мифология)|Марс исемле рим илаһиның калкан һәм сөңге (алхимияда тимерне билги) торган символ кулланыла.]]
Ата зат (♂) - җенес орлыклары дип аталган кечкенә мобиль гаметаларны булдырган биологик җенесле организм яки анын бер өлеше.
(5735) Loripaul
(5735) Loripaul — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 LM» саналган.
Толе
Толе — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Жениховы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Бжезьниця-Ксёнженца
Бжезьниця-Ксёнженца — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мамино (Польша)
Мамино  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каяҗа (Маньяс)
Каяҗа (Kayaca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Подолинець
Подолинець — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ешилалан (Елдызэли)
Ешилалан (Yeşilalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Бала
Бала — балачак дәверендәге кеше. Төрле мәдәниятләрдә, яшәү цикллары турындагы теорияләрдә һәм хокукый системаларда балаларның яшь чикләре төрлечә билгеләнә (гадәттә, 2-3 яшькә җитмәгән балаларны сабый термины белән билгелиләр).
Кыз бала дип хатын-кыз җенесеннән булган, ир бала яки малай дип ир-атлар җенесеннән булган бала атала.
Балаларның сәламәтлегенә багышланган медицина өлкәсе педиатрия атамасын йөртә.
Айвалы (Олту)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12954) 2040 T-2
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2040 T-2» саналган.
Ходжмен (округ, Канзас)
Ходжмен — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джетмор шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1887 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2227 км² тәшкил итә.
Растон (Вашингтон)
Растон  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Растон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караайры (Кураган кушылдыгы)
Караайры — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Кураган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дуе Казете (Рим)
Дуе Казете — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуе Казете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нуриман районы
Нуриман районы (Нуриман районы) — Башкортстан республикасындагы муниципаль район. Районда барлыгы 47 торак пункт исәпләнә.
Район үзәге — Кызылъяр исемле татар авылы Уфадан 100 чакрым ералыкта урнашкан.
География
Район Уфа елгасының түбән агымының сул ярында, Уфа шәһәреннән төньяк-көнчыгышта урнашкан. Башкортстанның Иглин, Благовещен һәм Караидел районнары, көньяк-көнчыгышта Чиләбе өлкәсе белән чиктәш. Районның мәйданы 2 634 км² тәшкил итә, шуның 78 процентын яки 203 мең гектарын урманнар били.
Тарих
1920-21 елларда Бүләкәй-Көзәй вулысы 4 вулыска бүленгән:
Район 1930 елның 20 августында барлыкка килә. Үз атамасын район Яңа Күлдән революционер-коммунист Баһаветдин Нуриманов хөрмәтенә ала.
Мәгариф
Нуриман районында 8 тулы урта һәм 10 төп 9-еллык мәктәп бар. Укучылар саны 2783, шул исәптән :
руслар–         684     24,5%,
башкортлар–         789     28,3%,
татарлар-               941     33,8%,
чуашлар —            5      0,1%,
украиннар-          2      0,07%,
белоруслар-          1      0,03%,
башкалар-              19      0,68%. Ике мәктәптә (Иске Күл (башлангычта) һәм Ишморатта) укыту башкорт телендә, берәр мәктәптә татар телендә (Нимесләр) һәм чирмеш телендә (Иске Бәдәй) укыталар. Калган мәктәпләрдә укыту рус телендә.
941 татар баласының 524е мәктәптә туган татар телен өйрәнә.
Матбугат
1985 елга кадәр татар телендә Кызыл чишмә гәҗите нәшер ителгән.
Атнага 2 тапкыр русча «Красный ключ», айга 2 тапкыр башк. «НурИман» гәҗит-кушымтасы чыгып килә.
Гирск
Гирск (Гірск ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кече Шахчурино
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Ла-Вид-и-Барриос
Ла-Вид-и-Барриос — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюш (Ирена кушылдыгы)
Тюш — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирень елгасының уң ярыннан 197 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жердзина
Жердзина — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Херншвенде
Херншвенде (Herrnschwende) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грабина (Кече Польша воеводалыгы)
Грабина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алту-Лонга
Алту-Лонга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сакмар районы
Сакмар районы (Сакмарский район) — Ырынбур өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Сакмар авылы.
Халык
Милли состав (2010): урыслар — 65,7%, татарлар — 20,6%, казакълар — 5,8%, украиннар — 2,8%.
Административ бүленеш
Сакмар районы составына 16 авыл шурасы керә.
Редешть (коммуна, Алба)
Редешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мани (Мазовия воеводалыгы)
Мани  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5736) Sanford
Тарихы
1989 елның 6 июнендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 LW» саналган.
Ендота-Яха (Юн-Яха кушылдыгы)
Ендота-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юн-Яха елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рокфиш (Төньяк Каролина)
Рокфиш  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рокфиш халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флокур (Сомма)
Флокур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Карагай (Кызыл-Шин кушылдыгы)
Карагай — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Кызыл-Шин елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км. Кушылдыклары:
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ченега (Аляска)
Ченега  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ченега халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габдрахман Измайлов
1933 елда куга алынган. ««Иттифак» инкыйлабка каршы милләтчел баш күтәрүчеләр оешмасы әгъзасы булу»да гаепләнеп 8 ел лагиргә хөкем ителгән. 1957 елда акланган.
Кинешма
Кинешма (Кинешма) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1777 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,3%).
Сикоешть
Сикоешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD11480
HD11480 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Физиология
Физиология (φύσις — табигать һәм λόγος — белем) — оешу буенча төрле дәрәҗәдәге биологик системаларның эшләү рәвешләрен, тереклек процесслары нормаларының чикләрен (нормаль физиология) һәм бу нормалардан авырулы тайпылышларны (патофизиология) өйрәнүче фән.
Физиология үзенчәлеге буенча табигый фәннәр комплексын берләштерүче зур бер комплекс булып тора. Ул организмнарның тулысынча эшчәнлеген (гомуми физиология), яисә билгеле бер системаларның һәм процессларның (локомоцияләр физиологиясе), органнарның, күзәнәкнең, күзәнәк структураларының (шәхси физиология) эшләү үзенчәлекләрен карый.
Физиология күбесе очракта ике өлешкә бүләләр:
Медицина өлкәсендә физиология анатомия һәм гистология белән берлектә табиблар эшендә төп теоретик нигез булып торая.
Бжезьниця-Ксёнженца-Колёния
Бжезьниця-Ксёнженца-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жолобовы
Жолобовы (Жолобовы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Школьный (Свердловск өлкәсе)
Школьный (Школьный) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), татарлар (8%), башкортлар (9%).
Наил Измайлов
Наил Измайлов (Наил Вәли улы Измайлов,, — , ) — спортчы (грек-рим көрәше), ССРБ халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1971). «Динамо» тәрбияләнүчесе. ССРБ чемпионы (1968-1969, яшүсмерләр һәм яшьләпр арасында), «Зур Италия призы» (1966) һәм В. Зеелебиндер призына (1970) ярышларында алтын медаль яулаганю
Ешилалан (Турхал)
Ешилалан (Yeşilalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Турхал илчесенә караган бер авыл (köy).
(12955) 2162 T-2
(12955) 2162 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2162 T-2» саналган.
Городище (Түбән Кама районы)
Городище — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Халык саны — 508 тирәсендә. Почта индексы — 423598.
Тарих
1716 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Алту-Оризонти
Алту-Оризонти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(5737) Итох
(5737) Итох — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 30 сентябрендә Т. Номура, К. Каваниси тарафыннан Minami-Oda обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SK» саналган.
Свенск
Свенск (Свенск ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Айвалы (Гүнйүзү)
Айвалы (Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Гүнйүзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Редмонд
Редмонд — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Мамадыш
Мамадыш (, Мамадыш) — 🇷🇺ндәге ның Мамадыш районы үзәге, Казаннан 167 км көнчыгышта урнашкан. Кама алды төбәгендә, Нократ елгасының (Чулманның кушылдыгы) уң ярына, Ушмы елгасы койган урында, Казан-Екатеринбург линиясендәге Кукмара тимер юл станциясеннән 80 км көньяк-көнчыгышта урнашкан. Нократ елгасында пристань.
Редмонд
Тарихы
Редмонд шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мамадыш
Халык саны: 14 432 кеше (2010).
Тарих
Татар авылы буларак барлыкка килә. Аның урынына беренче күчеп утыручының исемен йөртә. ХVII гасырдан анда руслар күченеп утыра башлый. Изге храмы җиткерелгәч, Троицкое авылы дип атала. 1781 елдан Мамадыш – өяз шәһәре. Район 1930 елда оештырыла.
1921 елның ахырында Мамадышта эшләп килгән педагогия курслары ябыла. Сәбәбе: укыту өчен әсбаплар, кабинетлар, мастерскойлар һәм иң мөһиме — педагоглар җитешмәү. Күп кенә фәннәр бөтенләй укытылмый. Курсларны Алабугадагы шундый ук курсларга кушалар.
Авыл хуҗалыгы
Авыл хуҗалыгына хезмәт күрсәтүче ширкәтләр: "Агрохимсервис".
Матбугат
"Нократ" ("Вятка") матбугат-мәгълүмат дәүләт учреждениесе.
Требабю
Требабю — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Херольдисхаузен
Херольдисхаузен (Heroldishausen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Жердзини (Силезия воеводалыгы)
Жердзини  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Херольдисхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жердзини (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грабно (Кече Польша воеводалыгы)
Грабно — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маньково (Плоцкий повяты)
Маньково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Редешть (коммуна, Галац)
Редешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гирычполь
Гирычполь (Гірычполь ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ла-Гальега
Ла-Гальега — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роял-Пайнс (Төньяк Каролина)
Роял-Пайнс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роял-Пайнс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чейс (округ, Канзас)
Чейс — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Коттонвуд-Фолз шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2015 км² тәшкил итә.
Мамадыш районы
Мамадыш районы (Мамадышский район) – Татарстан Республикасы составындагы административ-территориаль һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Ул Татарстанның төньяк-көнчыгышында урнашкан. Административ үзәге — Мамадыш шәһәре.
XII гасырда район урынында «Ак кирмән» җирлеге урнашкан була, Мамадыш районының бүгенге чикләре 1930 елда билгеләнә. Аның территориясендә «Вятка» сәнәгать паркы һәм «Сельхозтехника» һәм «Сельхозхимия» ике сәнәгать мәйданчыклары эшли.
Герб һәм флаг
Заманча герб һәм флаг Мамадыш муниципаль районы Советы тарафыннан 2006 елның 2 ноябрендә расланган. Ул Казан губернасының Мамадыш өяз шәһәренең тарихи гербы нигезендә эшләнгән. Гербның төп өлешен яшел төс алып тора, ул табигатьне, өмет, сәламәтлек һәм язны символлаштыра. Анда кызыл тасма белән бәйләнгән бодайның алтын көлтә урнашкан. Мондый композиция көчләрнең һәм рухи омтылышларның бердәмлеген, шулай ук авыл һәм шәһәр җирлекләрендә яшәүчеләрнең тыгыз элемтәсен күрсәтә. Көмеш ураклар районның авыл хуҗалыгы юнәлешен гәүдәләндерә. Гербк нигезендә ике дулкынлы линия — көмеш һәм зәңгәр чәчәкләр урнашкан. Зәңгәр полоса Кама һәм вак елгаларны, көмеш — Нократ елгасын символлаштыра. Мамадыш районы флагы өч горизонталь полосадан тора: яшел (7/9 киңлектәге), ак дулкынлы (1/10 киңлектәге) һәм зәңгәр. Калганы буенча ул гербны тулысынча кабатлый.
Этимологиясе
Мамадыш исеме беренче тапкыр 1151 ел елъязмаларында телгә алына, алар буенча хәзерге район территориясе һәм Киев Русе арасында сәүдә элемтәләре булуы аңлашыла. «Мамадыш Починогы Нократ елгасының уң як ярында аңа Ушма елгасы кушылган урында, XIV гасыр ахырында (1391 ел) Болгар Тамерлан хан тарафыннан яуланып таралганнан соң бирегә күченеп килгән борынгы Мамадыш дигән кеше тарафыннан нигезләнә», — диелә. Бу дата шәһәрнең рәсми нигезләү көне дип санала.
Алтарих
ХХІ гасырда хәзерге Мамадыш районы территориясендә төньяк форпост сыйфатында Кирмән шәһәрчеге ныгытмасы урнашкан, анда бары тик воеводлар гына яшәгән була. XII гасыр башында территориядә «Ак кирмән» яки «Ак ныгытма» Болгар җирлеге барлыкка килә. Билгеле булганча, ул Идел-Кама Болгарына буйсынган кенәзлеге үзәге булган. Риваятьләр буенча, биредә Казан ханлыгы ханбикәсе Сөембикә ялга туктаган була.
Гражданнар сугышы чорында район тыныч булмый: 1917 елда Мамадышта хакимияткә өяз земствосын тар-мар итеп, большевиклар килә, ләкин 1918 елда ук ак гвардиячеләр шәһәрне ала. Татарстан территориясен Колчак басып алганнан соң, фронт линиясе Нократ елгасы аша — Мамадыш янында уза. Өяз крестьяннары фронтка учреждениеләрне, машиналарны, йөкләрне, кыйммәтле милекне эвакуацияләү өчен 10 меңнән артык подвод тәкъдим итәләр. 1919 елның маенда өяз янындагы хәрби хәрәкәтләр туктатыла, власть кызылармиячеләр кулында була. 1920 елда Мамадыш кантоны оеша. 1959 елның 26 мартында Мамадыш районына Кызыл Йолдыз районы территориясенең бер өлеше кушыла. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында районның күп кенә предприятиеләре фронт өчен продукция чыгара, ә 1941 елда тракторчылар курслары оештырыла, аларда бер ел эчендә 80 кыз белем ала. 1963 елның 1 февралендә бетерелгән Балык Бистәсе һәм Тәкәнеш районнарының бер өлеше Мамадыш районына кушыла.
Район башлыклары
2006 елдан башлап Мамадыш районын Рөстәм Кәлимуллин җитәкләгән, ул 2010 елда Татарстан Республикасы Биектау районы башлыгы вазыйфасына күчү сәбәпле вазыйфасыннан китә. Аның урынына Анатолий Иванов килә, ул 2020 елга үз урынында кала. 2020 елда Владимир Путин Ивановны II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» медале белән бүләкләгән. Мамадыш районы җитәкчесе исәбендә барлыгы биш медаль исәпләнә.
Халык саны
2020 ел башына Мамадыш районында 41 611 кеше яши. Милли состав буенча халык түбәндәгечә бүленә: 76,3% татарлар, 20,1% руслар, 1,25% удмуртлар, 1,37% марилар, 0,1% чуашлар һәм 0,1% башкортлар.
Идарә-җир төзелеше
Мамадыш муниципаль районында 1 шәһәр һәм 28 авыл җирлекләре һәм аларның составындагы 129 торак пункт бар
Сәнәгать
Районның иң эре предприятиеләренең берсе булып Мамадыш спирт заводы тора. Ул әле 1883 елда ук ачыла һәм революция чорында ябыла. 1936 елда завод реконструкцияләнә, ә предприятиедә 150гә якын кеше эшли. 2020 елга ул «Татспиртпром» холдингына керә. Завод республикада иң эре ашлыкны кулланучы булып тора һәм ел саен 7,5 мең тоннага кадәр коры азык чүпрәсе җитештерә, алар Германия, Польша, Латвия һәм Литвага экспортлана. 2016 елда холдинг җитәкчелеге, шул исәптән җитештерү күләмен арттыру өчен, берничә заводны модернизацияләргә карар кыла. Модернизацияләүгә бюджет 1,119 млрд. сум тәшкил иткән. Мамадыш спирт заводында яңа җиһазлар урнаштырылган. Бу елда «Татспиртпром» бюджетының барлык дәрәҗәләренә күчерүләр 20,2 млрд. сум тәшкил иткән, 2016 елда холдинг республика күләмендә икенче салым түләүче булган. 2018 елда Мамадыш спирт заводы GMP азык куркынычсызлыгы менеджментының халыкара системасына туры килү-килмәүгә сыйфат сертификаты ала.
Авыл хуҗалыгы
Мамадыш районы авыл хуҗалыгы ашлык һәм азык җитештерүне үз эченә ала, терлекчелек ит-сөт, дуңгызчылык, умартачылык, җәнлек үрчетү, кошчылык тармакларыннан тора. Районда бодай, арыш, карабодай, арпа, борчак һәм башка авыл хуҗалыгы культуралары үстерелә. Район җирләренең мәйданы 132 мең га тәшкил итә, шул исәптән 88,8 мең га — сөрүлек җирләре. Авыл хуҗалыгы өлкәсендә 15 төрле предприятие һәм 53 фермер хуҗалыгы эшли. Районның эре предприятиеләре — «Нократ», «Тәкәнеш» һәм «Омара» агрофирмалары.
«АПК азык-төлек программасы» — иң эре предприятие. Компания Мамадыш районында 26,3 мең га җир сатып алган, алар азык сату һәм җитештерү өчен бөртекле культуралар чәчәләр. 2020 елда аларның уңышы 76 мең тонна тәшкил иткән. Шулай ук компаниянең карамагында колбаса һәм ит әйберләре җитештерә торган ит эшкәртү заводы да (2017 елда республика бюджетына салым түләүләре 20 млн сум тәшкил иткән), һәм 2018 елда Отарка авылында ачылган сую цехы да тора. 2020 елга предприятиенең 24 000 баштан артык мөгезле эре терлеге бар.
2020 елның гыйнвар-июнь айларында районның авыл хуҗалыгы җыелма продукциясе 1 млрд 191 млн сум тәшкил иткән.
Инвестицион потенциал
2015 елда Мамадыш районында М7 «Идел» трассасыннан ерак түгел урнашкан һәм 80 га мәйдан били торган «Вятка» сәнәгать паркы ачыла. Парк төзелешенә 314 млн сум бүлеп бирелгән, шуларның 80 % — федераль һәм 20 % — төбәк акчалары. Әзер инфраструктурадан тыш, «Вятка» резидентларга предприятиеләр төзү чорында бушлай җир участоклары кебек ташламалар тәкъдим итә. Шулай ук резидентларга электр энергиясенә тарифлар киметелгән. 2020 елга паркта 6 резидент бар. Шул ук вакытта «Вятка» паркы территориясендә Төркия инвесторлары акчасына җиләк җитештерү буенча завод төзү турында игълан ителгән, инвестицияләр күләме 130 млн. сум тәшкил итәчәк, төзелеш 2021 елда башланачак. Икенче этапта инвесторлар томатлар, ә өченчесендә теплица продукциясе үстерергә планлаштыралар.
2016 елга район икътисадында кече бизнес өлеше өчтән бер өлешен тәшкил иткән — 29,7 %: 244 кече предприятие, 786 шәхси эшмәкәр һәм 141 крестьян-фермер хуҗалыгы. Кече һәм урта эшмәкәрлекне үстерү өчен, район территориясендә «Сельхозтехника» һәм «Сельхозхимия» сәнәгать мәйданчыклары эшли.
2020 елның гыйнвар-июнь айларында төп капиталга инвестицияләрнең гомуми күләме, бюджет акчаларын исәпкә алмыйча, 1 млрд. 217 млн. сум тәшкил иткән.
Транспорт
Район буенча 1023 км юл уза, алар арасында — «Мәскәү-Уфа»М-7 федераль трассасы. 2 шәһәр маршруты (Красная горка — юлчылар бистәсе, Көньяк Бистәсе — Северный бистәсе), 12 шәһәр яны маршруты эшли. Автовокзал Мамадыш шәһәрендә урнашкан. Нократ һәм Кама елгалары буйлап суднолар йөртелә, Мамадышта порт урнашкан.
Экология
Мамадыш районы территориясендә дүрт табигать һәйкәле урнашкан. «Лачын урманы» Нократ һәм Кама ярларында 3852 га мәйдан били, аңа шулай ук су бүлү платосы — Лачын тавы да керә. Паркта 30-35 яшьлек наратлар күп, ә максималь яше 90 булганнары да бар. «Бөрсет карагайлары» зонасы Кама кушылдыгы — Берсут елгасы янында урнашкан. Паркның гомуми мәйданы 182,8 га тәшкил итә, территориядә Кызыл китапка кертелгән борындыклар бар. 2018 елда бу зона җәмәгатьчелектә зур резонанс тудырган: паркның бер өлешен шәхси төзелешкә күчерергә теләгәннәр, әмма прокуратура төзелешкә законсыз рөхсәтне кире кайтаруны таләп иткән. Табигатьнең өченче һәйкәле — «Мишәбаш урманчылыгы» — Астан-Елга авылы янында 131,6 га мәйданлы территорияне били. Анда үсемлекләрнең 70кә кадәр төре бар, алар арасында түгәрәк яфраклы кыңгырау чәчәге һәм гади чыршышөп бар. Дүртенче һәйкәл — Бөрсет елгасы. Аның чыганагы Югары Әрнәш авылы янында, тамагы Балык Бистәсе районының Яңа поселогы янында.
Мамадыш районында риваять буенча имән янында барлыкка килгән «Изге чынаяк» чишмәсе бар. Чыганакка күрше авыллардан гына түгел, Нократ, Уфа һәм башка өлкәләрдән дә хаҗилар килә. 2012 елда чыганакны төзекләндергәннәр, часовня белән коену урыны урнаштырганнар.
Социаль өлкә
2020 елда Мамадыш районы «Кирмән җыеннары» экскурсия программасы белән «1001 ләззәт» туристик проектына кергән. Район кунаклары «Кирмәнчек» ныгытма-форты һәм Мамадышның тарихи үзәгендә урнашкан музейга баралар.
2020 елга Мамадыш районында 68 гомуми белем бирү учреждениесе эшли, алар арасында бер удмурт һәм бер мари, авыл хуҗалыгы лицее һәм һөнәри көллият бар. Районда 38 авыл мәдәният йорты, 37 авыл клубы, Мамадыш район мәдәният йорты, 54 китапханә, дүрт музей, балалар сәнгать мәктәбе (ике филиал белән), Җиңүнең 60 еллыгы исемендәге мәдәният һәм ял паркы, өч театр һәм дүрт ансамбль эшли.
Районда 19 мәдәни мирас объекты бар. Аларга борынгы шәһәрлекләр калдыклары, XIV гасырның 27 кабереннән торган комплекс, шулай ук тарихи биналар, мәсәлән, шәһәр Ратушасы һәм Кунак Сарае керә. Бу бина шәһәрдә иң иске — ул 1785 елда Мамадыш өяз шәһәре статусын алганнан соң төзелгән. 1910 елдан 1970 елга кадәр бинада янгын часте урнашкан була.
Дуе Казчине (Бьела)
Дуе Казчине — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дуе Казчине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каяҗан (Артуклу)
Каяҗан (Kayacan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Подречани
Подречани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Албас
Албас — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Лебедь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жохи
Жохи (Жохи) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сабрый Гыйззетдинов
Сабрый Гыйззетдинов (Сабрый Госман улы Гыйззетдинов,, — , ) — физик, химик, химия фәннәре докторы (1982), профессор (1983). 1960-199? елларда Физика-химия ФТИдә һәм Бөтенрусия электротехника университетында (Мәскәү) эшләгән. Чакманың фотоэлектрохимиясе, ярымүткәргечләр өслегенең физик химиясе турында фәнни хезмәтләр авторы.
Сен-Мартен-де-Бавель
Сен-Мартен-де-Бавель (Saint-Martin-de-Bavel) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,72 км².
Бжезьниця-Лесьна
Бжезьниця-Лесьна — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5738) Биллпикеринг
Тарихы
1989 елның 27 октябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UY3» саналган.
(12956) 2232 T-2
(12956) 2232 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Биотехнология
Биотехноло́гия — технологик мәсьәләләрне чишү өчен тере организмнарны куллану мөмкинчелекләрен өйрәнүче һәм ген инженериясе ярдәмендә кирәкле үзлекләргә ия булган организмнарны китереп чыгаруны максат итеп куючы фән.
Биотехнология буларак еш кына XX–XXI гасырларда ген инженериясен куллануны саныйлар, ләкин бу төшенчә биологик организмнарны үзгәртү буенча ясалма сайланыштан алып гибридизациягә кадәрге процесслар комплексын үз эченә ала.
Биотехнология генетика, молекуляр биология, биохимия, эмбриология һәм күзәнәк биологиясе фәннәренә, шулай ук химик һәм информацион технологияләр, робототехника һ.б. кебек гамәли фәннәргә нигезләнә.
Алту-Парагуай
Алту-Парагуай — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Унь
Унь (Еловый Унь) — Россия территориясеннән ага торган елга. Πиреᴍ крае, Cвирлaу өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дикая Утка елгасының сул ярыннан 3,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: