cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Итосима
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 100304 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 464.11 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 216.12 км² тәшкил итә.
Яңа Кондуровски
Яңа Кондуровский (Новый Кондуровский) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (49%), татарлар (14%), башкортлар (20%), казахлар (17%).
Сәрханлы
Сәрханлы (Sərxanlı ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Эзёра-Новина
Эзёра-Новина — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чапле (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Чапле  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карачаер (Сивас)
Карачаер (Karaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Половка
Половка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Средняя Симановка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Проток Гнилушка
Проток Гнилушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының сул ярына тамагыннан 262 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Половка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Проток Гнилушка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведицаелгасы [[Терса (Медведица кушылдыгы)|Терса елгасы менән кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Половка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Проток Гнилушка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санта-Лузия-ду-Итаньи
Санта-Лузия-ду-Итаньи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пратасы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(9036) 1990 SJ16
(9036) 1990 SJ16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 17 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SJ16» саналган.
Цяново
Цяново — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Котельница (Меремша кушылдыгы)
Котельница — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Меремша елгасының уң ярыннан 7,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD181427
HD181427 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бретешть (Бакеу)
Бретешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аргартан-о-Мин
Аргартан-о-Мин (Hargarten-aux-Mines) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,51 км².
(16560) Детор
(16560) Детор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бальтар (Оренсе)
Бальтар — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(16560) Детор
Тарихы
1991 елның 2 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VZ5» саналган.
Бальтар (Оренсе)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морвиллар
Морвиллар — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Дюрлауинген
Дюрлауинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франклин (Джексон, Висконсин)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерҗан (Гүнйүзү)
Мерҗан (Mercan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Гүнйүзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чаркови-Гронд
Чаркови-Гронд — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барбарос (Чанкая)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гидден-Велли-Лейк (Калифорния)
Гидден-Велли-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Чайру
Чайру — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солодовка
Солодовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бурлук елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведицаелгасы [[Терса (Медведица кушылдыгы)|Терса елгасы менән кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казе Бергамо (Венеция)
Казе Бергамо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бергамо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чаплин-Великий
Чаплин-Великий — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эзёри (Мазовия воеводалыгы)
Эзёри  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вотер-Велли (Кентукки)
Вотер-Велли  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Эзёри (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вотер-Велли (Кентукки)
Тарихы
Вотер-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Бастид-Пюилоран
Ла-Бастид-Пюилоран — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Правда (Кармянский районы)
Правда  (Праўда ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ленинская Искра (Киров өлкәсе)
Ленинская Искра (Ленинская Искра) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Банде
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16561) Ролз
(16561) Ролз — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 3 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VP7» саналган.
Чарне (Голдапский повяты)
Чарне  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шлемм каналы
[[Файл:Eye_scheme_mulitlingual.svg|мини|300x300пкс|
1. күз агы
2. тамырлы катлау
3. Шлемм каналы
6. төсле катлау
7. күз карасы
8. күзнең алгы камерасы
11. күз ясмыгы
12. пыяласыман җисем
13. челтәркатлау
14. күрү нервы 15. зонуляр җепселләр
]] Склераның венозлы синусы (лат.  sinus venosus sclerae ; синонимнар: Шлемм каналы, склераның венозлы куышлыгы, лаут каналы, склера каналы) — күз агы калынлыгында урнашкан венозлы әйләнмә тамыр. Канал мөгезматдә белән төсле катлау тоташкан, күзнең алгы камера почмагы (angulus iridocornealis) дип аталган урында урнашкан. Ул күзнең алгы камерасыннан сулы сыекчаны алып китә һәм аны алгы цилиар венага китерә.
Канал төзелеше буенча лимфа тамырына охшаш. Каналның эчке өлеше, сулы сыекча белән тиешеп торган, трабекуляр челтәр белән капланган. Бу урын сулы сыекча агып китүенә иң көчле каршылык күрсәтә.
Глаукомада роле
Канал бер минутка якынча 2-3 микролитр сулы сыекча күчерә. Әгәр җәрәхәт яки инфекцион барыш нәтиҗәсендә канал ябылып калса, бу глаукома үсешенә китерә.
Дюррванген
Дюррванген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котрось
Котрось — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тоехта елгасының уң ярыннан 1,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санта-Лузия-ду-Норти
Санта-Лузия-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Борис Пастернак
Аның төп танылган әсәре — "Доктор Живаго" романы (1945-1955).
Тормыш юлы
1890 елда Мәскәүдә иҗади яһүди гаиләдә дөньяга килә. Гаилә мәшһүр рәссамнар белән (Левитан, Нестеров, Поленов, Иванов, Ге) аралаша.
1908 елда Мәскәү университетына керә. 1912 елда Алманиядә укый. 1920-1930 ССРБда танылу, Язучылар берлегендә актив катнаша.
1935 елда Анна Ахматованың ире һәм улы Лев Гумилевны яклап, Сталинга хат язып җибәрә.
1941-1943 елларда Татарстан АССР Чистай шәһәрендә эвакуациядә тора, репрессияләнгән Марина Цветаеваның кызына акча белән ярдәм итә.
1945-1955 елларда "Доктор Живаго" дигән зур әсәрне яза. 1958 елда Альбер Камю Пастернакны Нобель премиясенә тәкъдим итә. Шул ук елны Пастернак Нобель премиясенә лаек була.
Нобель премиясен биргәннән соң, Пастернак ССРБда эзәрлекләнә башлый, ул ССРБ Язучылар берлегеннән куып чыгарыла.
Эзәрлекләүләр "Укымадым, ләкин гаеплим" дигән шигарь астында бара ("Доктор Живаго" әсәре турында).
Эзәрлекләү нәтиҗәсендә, Пастернак 1959 елда үпкә яман шеше белән каты авырта башлый һәм 1960 елда үлә. Переделкино зиратында күмелгән.
Иҗат
1946
Бретешть (Бихор)
Бретешть — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петропавловка (Уй районы)
Петропавловка (Петропавловка) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
(9037) 1990 UJ2
Тарихы
1990 елның 20 октябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UJ2» саналган.
Аидзувакамацу
Тарихы
Аидзувакамацу шәһәре 1899 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 129388 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 338 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 383.03 км² тәшкил итә.
Карачаер (Бозүюк)
Карачаер (Karaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Чаплин-Мали
Чаплин-Мали — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барбарос (Чубук)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яшь аппараты
Яшь аппараты яшь җитештерү һәм дренажы өчен орбиталь структуралы физиологик система.
Ул түбәндәгеләрдән тора:
Яшь китү системасы
Яшь китү системасы түбәндәге төзелешләрдән тора (рәс. 5.1).
1. Яшь нокталары кабакның арткы кабыргасы буенча керфексыман  (5/6) һәм яшь (1/6) өлешләре кушылган урынында урнаша. Гадәттә алар бераз эчкә карап тора һәм кабакның урта өлешен кайтарганда карала ала. Стеноз яки яшь нокталары күчүе аркасында килеп чыккан яшь агуны  дәвалау чагыштырмача гади.
2.   Яшь юллары кабак кырыена карата 2 мм ераклыкта асма үтә. Аннары алар медиаль борылып яшь капчыгына кадәр ятма рәвештә 8 мм чамасы бара. Өске һәм аскы юллар гадәттә бергә кушылып яшь капчыгының латераль диварына ачылган уртак юл ясый. Кайбер очракларда юллар үзләре ачыла. Лайланың зур булмаган җыерчыгы (Розенмуллер каплавычы) гомуми юл һәм яшь капчыгы тоташкан урында эленеп тора, шулай итеп күз яшьләренең юлларга кире  агуын булдырмый. Юллар тыгылуын дәвалау еш авыр була.
3. Яшь капчыгының  озынлыгы  якынча 10 мм, ул яшь чокырында алгы һәм арткы яшь сыртлары арасында урнаша. Яшь сөяге һәм өске казналык сөягенең маңгай үсентесе яшь капчыгын борын куышлыгының урта юлыннан аера. Дакриоцисториностомиядә (ДЦР) борын-яшь юлындагы киртәне узу өчен капчык белән борын лайласы арасында анастомоз  ясыйлар.
4. Борын-яшь юлы озынлыгы 12 мм һәм ул яшь капчыгы дәвамы санала. Юл латераль һәм артка төшә, борынның аскы юлына борынның аскы кучкарыннан латераль һәм аскарак ачыла. Юл тишеге өлешчә лайла җыерчыгы белән каплана (Һаснер каплавычы). Юлның тыгылуы яшь капчыгының икенчел сузылуына китерә ала.
Физиология
Төп һәм өстәмә яшь бизләре эшләп чыгарган яшь күз өслегеннән уза. Яшь элпәсенең су өлешенең күләме парга әйләнү белән кими. Бу күз ярыгы зурлыгы, күз йому ешлыгы, әйләнә-тирәдәге температура һәм дымлылыкка бәйле. Калган яшь сыеклыгы түбәндәгечә агып китә (рәс. 5.2):
а)    күз яше керфекләрнең өске һәм аскы кырыйлары  аша уза һәм капилляр һәм суырту ысуллары өчен өске һәм аскы юлларга эләгә  (рәс. 5.2а). Яшь сыекчасының якынча 70% аскы юл аша, ә 30% өске юл аша уза;
б) күзне йомганда күзнең әйләнмә мускулының  алгы өлеше ампуланы кыса, юлларның ятма өлешен кыскарта һәм яшь ноктасын  медиаль күчерә. (рәс. 5.2б). Шул ук вакытта яшь капчыгы фасциясенә кушылган күзнең әйләнмә мускулының яшь өлеше кыскарып, аны киңәйтә һәм шулай итеп  тискәре басым чыгарып юллардан яшь сыекчасын яшь капчыгына суыртып ала;
Сиягут
Сиягут (Siyaqut ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Яшь аппараты
Физиология
в)        күзләр ачылганда мускуллар йомшара, капчык бушый һәм уңай басым ясалып борын-яшь юлы аша яшь сыекчасы борынга чыга; (рәс. 5.2в). Бу барышта тартым көче мөһим сыйфатка ия. Яшь ноктасы латераль күчә, юллар озыная һәм яңадан яшь сыекчасы белән тула.
Яшь түгелү сәбәпләре
Артык яшь килү (эпифора) түбәндәге сәбәпләр өчен була.
1.    Гиперсекреция (яшьләнү) ялкынсыну яки күз өслеге зарарлануы белән  бәйле. Бу очракларда яшь түгелү төп чир билгеләре белән бергә бара. Дәвалау гадәттә терапевтик.
2.    Яшь китү бозылу яшь үткәрү юллары проблемалары белән бәйле. Ул салкын һәм җилле көндә көчәя һәм җылы, коры бүлмәдә кими. Сәбәпләре була ала:
а) яшь ноктасы күчү (мәсәлән, кайтарылуда);
б) дренаж системасы буенча киртә — яшь  ноктасыннан алып борын-яшь каналына кадәр.
3.    Яшь суырту  ысулының какшавы аскы кабак салынуы яки күзнең әйләнмә мускулы  көчсезлеге өчен барлыкка килә ала (мәсәлән, бит нервы параличында).
Тышкы тикшерү
1.    Яшь нокталарын  һәм кабакларны түбәндәге  халәтләрне ачыклау өчен биомикроскоп яктысында тикшерү яхшырак.
•      Яшь ноктасының күчүенә китергән кайтарылу еш икенчел  стеноз белән бәйле (рәс.5.3а).
•      Керфек (рәс.   5.3б) яки конъюнктиваның өстәмә җыерчыгы белән  яшь ноктасының тыгылуы (конъюнктивохалазис  - рәс.5.3в).
•      Зур яшь ите яшь ноктасын күчерә (рәс. 5.3г).
•      Яшь ноктасы шешүе каналикулитка хас. (рәс. 5.3д).
•      Центурион синдромы кабакның урта өлеше кайтарылуы белән  яшь ноктасының яшь күленнән чыгып торучы борын төбе өчен күчү белән  сыйфатлана (рәс. 5.3е).
2.    Яшь капчыгын капшап  карарга кирәк. Басканда юллар системасында мукоцеле булган авыруларда яшь ноктасыннан лайла-эренле бүлендек чыга ала, ләкин яшь капчыгының аскы  ахырыннан астарак тыгылганда гына. Кискен дакриоциститта пальпация һәм басып карау бик авырттыра, шуңа алай итмәскә кирәк. Сирәк очракта пальпациядә шеш яки яшь ташларын табып була.
Флюоресцеинны юу сынавы
Ике күзнең кырыйдагы яшь инеше кабакларны тикшерү яки клиник күренешне үзгәртә алган урынлы препаратларны тамызу алдыннан  биомикроскоп ярдәмендә тикшерәләр. Чагылмаган яшь түгелү белән күп авыруларда зарарланган якта кырыйдагы югары яшь инешен күзәтәләр. Флюоресцеинны юу сынавын ике конъюнктиваль куышлыкка 2% флюоресцеин эремәсе тамызып  башкаралар.
Нормада 3 минуттан соң флюоресцеин юыла яисә аның минималь күләме кала. Озак тоткарлану яшьнең агып китүе җитешсезлеген күрсәтә һәм колачы 1 дән 4'кә кадәр (рәс.  5.4).
Зондлау һәм юу
а) конъюнктива  капчыгына урынлы анестетик тамызалар;
б)  яшь ноктасын киңәйтәләр (рәс. 5.5а).
в) эчендә 2 мл гипертоник эремә булган тупас оч  белән бераз бөгелгән яшь канюлясы белән шприцны аскы яшь ноктасына кертәләр  һәм юу алдыннан аны юл буенча берничә миллиметр кертәләр (рәс. 5.5б).
г) киртә табылса, яшь капчыгына керергә тырышырга  кирәк, аның медиаль дивары сөякле яшь чокыры каршысында урнаша; д)  канюля каты яки йомшак киртәгә терәлә ала.
1.   Каты киртә. Әгәр канюля яшь капчыгына керсә, ул аның медиаль диварына терәлә, аның аша каты яшь сөяген тоеп була. (рәс. 5.6а). Бу юллар системасының тулы тыгылуын төшереп калдыра. Табиб яшь чокыры өстенә бармак куя һәм эремәне кертә. Эремә борынга китсә, пациентның яшь юллары үтә торган. Борын-яшь юлы тыгылганда эремә борынга үтми, бу яшь юллары стенозы яки яшь үткәрү системасының суыру функциясенең җитешсезлеге  турында аңлата. Борын-яшь юлының тулы тыгылуында эремә борынга үтми. Бу очракта сыекчаны керткәндә яшь капчыгы киңәя һәм өске яшь ноктасы аша сыекча  чыга башлый. Регургитацияләнгән сыекча яшь капчыгында нәрсә булуга карап чиста, лайла-эренле яки эренле була ала.
2.    Йомшак киртә. Канюля гомуми юл һәм яшь капчыкның проксималь тоташуына төртелсә, яшь капчыгына  җитми нәкъ аның латераль диварына,   йомшак каршылык сизеләчәк, чөнки канюля гомуми юлның йомшак  тукымаларына һәм яшь капчыгының латераль диварына төртелә (рәс. 5.6б).
Юганда яшь капчыгы сузылмый. Аскы юл тыгылганда эремәнең аскы яшь ноктасы аша рефлюкс була. Өске яшь ноктасы аша рефлюкс ике юлның ачыклыгы һәм гомуми юлның тыгылуын күрсәтә.
Эзёрно (Мазовия воеводалыгы)
Эзёрно  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яшь аппараты
Джонс сынавы
Джонс сынавы бик сирәк кулланыла. Ул дренаж системасының өлешчә тыгылуы була алган авыруларда башкарыла. Мондый авыруларда яшь түгелү шактый чагыла, тик яшь системасы яхшы үтә торган була  ала. Тулы тыгылуда, буяу сынавы нәтиҗәсез була.
Мерҗанлы (Низип)
Мерҗанлы (Mercanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Яшь аппараты
Джонс сынавы
1.   Беренчел сынау (рәс. 5.7а) яшь аппаратының өлешчә тыгылуын яшьнең  беренчел гиперсекретиясеннән аера. Коньюнктива куышлыгына 2% флюоресцеин эремәсен тамызалар. Якынча 5 минуттан соң анестетик белән юешләнгән мамык тампонны борын-яшь юлы чыккан урынга, аскы борын юлына кертәләр. Нәтиҗәләр түбәндәгечә аңлатыла:
а) уңай сынау. Борынга төшкән флюоресцеин яшь юлларның ачыклыгын күрсәтә. Яшь түгелү беренчел  гиперсекреция белән бәйле, шуңа алга таба тикшерү кирәк түгел;
2.   Икенчел сынау (юу) (рәс.  5.7б) беренчел сынауда тамызылган һәм яшь капчыгында урнашкан флюоресцеин  килү нигезендә өлешчә тыгылу була алган урынны ачыклый. Тамызылган урынлы анестетик калган флюоресцеинны юа. Аннары яшь үткәрү системасына аскы борын юлы астына физиологик эремә белән юешләнгән мамыклы тампонны кертәләр:
а) уңай сынау. Борынга төшкән флюоресцеинга буялган эремә флюоресцеин яшь капчыгы аша  үткәнен аңлата. Шулай итеп өске яшь юлларының функциональ ачыклыгы раслана, ә  борын-яшь юлының өлешчә тыгылуы төшеп калдырыла;
б) тискәре сынау.  Борынга төшмәгән, буялмаган физиологик эремә флюоресцеин яшь капчыгына  үтмәгәнен аңлата. Бу яшь ноктасының, юлының, гомуми юлының өлешчә тыгылуы яки  яшь сыекчасын суыру механизмының какшавы турында аңлата.
Эзёрно (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чарне (Пиский повяты)
Чарне  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(16562) 1992 AV1
(16562) 1992 AV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 9 гыйнварында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AV1» саналган.
Франклин (Кевони, Висконсин)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арзвиллер
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,21 км².
Праходы (Петрыкавский районы)
Праходы  (Праходы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аткара
Аткара — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медведица елгасының уң ярына тамагыннан 548 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 106 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гали Ибраһимов (1919)
Гали Ибраһимов, Гали Гыйздетдин улы Ибраһимов (Ғәли Ғизетдин улы Ибраһимов, 1919 елның 16 гыйнвары, РСФСР, Уфа губернасы, Стәрлетамак — 1989 елның 26 ноябре, ССРБ, РСФСР, БАССР, Уфа} — язучы. ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1957 елдан). РСФСР (1979), БАССР (1969) атказанган мәдәният хезмәткәре, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1983)
Бөек Ватан сугышында
Бөек Ватан сугышында катнаша. I дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары белән бүләкләнә.
Сугыштан соң Ишембайда нефть техникумында инглиз телен укыта. «Совет Башкортстаны» газетасында әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире; 1959 елдан башлап «Агыйдел» журналында җаваплы сәркатип.
Иҗаты
Әдәбиятка журналистикадан килә. 1935-1937 елларда «Башкортстан вышкасы» газетасында беренче шигырьләрен бастыра. 1940 елда «Бәхетле гомер» шигырьләр җыентыгы чыгара (Әхмәт Шакири белән берлектә). Сугыш каһарманнарына багышланган «Бер полк кешеләре» (1956), дилогия: «Умырзая» (1968), «Ай битен юганда» (1972) романнары, «Кинҗә» трилогиясе  (I китап, 1982, II китап, 1987, III китап, 2003 ), «Яшен ташы» (1962), «Идел егете  Илгуҗа» (1964) повестьлары авторы. Кинҗә Арслановка багышланган «Кинҗә» романы буенча нәфис фильм (1988) төшерелгән (реж. Әмир Абдразаков).
Кызыклы факт
Степан Злобинның «Салават Юлаев» романындагы хатаны төзәтү максаты белән, «Кинҗә» романын язарга алына: романда Кинҗә Арсланов Салаватның яшьтәше итеп бирелгән, чынлыкта Кинҗә Салаваттан ике тапкыр өлкәнрәк, старшина булган тарихи шәхес.
Җәлил Мәмәдкулизадә
Җәлил Хөсәенкули улы Мәмәдкулизадә (جلیل محمدقولوزاده, Cəlil Hüseynqulu oğlu Məmmədquluzadə; 1866 елның 22 феврале, Нахчыван — 1932 елның 4 гыйнвары, Бакы) — Азәрбайҗан журналисты, мәгърифәтче һәм язучы-сатирик, азәрбайҗан әдәбиятында критик реализм вәкиле.
Тормыш юлы
Җәлил Мәмәдкулизадә 1866 елның 22 февралендә Нахчыван шәһәрендә туа. Аның бабасы, ташчы Хөсәен Көли, бирегә Иран Азәрбайҗаннан күчеп килгән һәм биредә гаилә корган. Башлангыч белемне Җәлил дини мәктәпләрдә — мәдрәсәләрдә —шәһәрдәге танылган муллаларда ала, алар балаларны гарәп һәм фарсы китаплары, дини шәригать трактатлары яки Сәгъди Ширазиның «Гөлистан» буенча укыта.
1882 елда Горий (Кавказ арты) укытучылар семинариясенә укырга керү Җәлил Мәмәдкулизадә тормышында әһәмиятле вакыйга була. Семинария һәм аның озак еллар дәвамында күренекле җәмәгать эшлеклесе һәм мәгърифәтле педагог, берничә дәреслек авторы Алексей Осипович Черняевский җитәкләгән «татар» бүлеге азәрбайҗан мәдәниятенең дистәләгән алдынгы эшлеклесен тәрбияләгән. Семинарияне тәмамлаучылар арасында Нариман Нариманов, Фиридун бәк Кочарли, Сөләйман Ахундов, Гозәир Хаҗибәков, Мөслим Магомаев, Фәрхәд Агаев, Рәшид бәк Әфәндиев, Гаджи-Кәрим Саниев һ. б. Җәлил Мәмәдкулизадә 1887 елда Кавказ арты укытучылар семинариясен тәмамлый һәм алдагы ун ел дәвамында Баш-Норашен, Улуханлы, Неграма һәм Эриван губернасының башка торак пунктларында укыта. Ул әдәби азәрбайҗан телен унификацияләү ягында була. Мәмәдкулизадә, аның фикеренчә, азәрбайҗан телен гади укучыны ялгыштырган рус, фарсы һәм төрек телләреннән кирәкмәгән алынмалар белән каплаган замандашларын тәнкыйтькә дучар итә («Әнием китабы», 1920). Соңрак ул азербайҗан алфавитын латинлаштыру процессында активистларның берсе була.
1898 елда ул Эриваньга, 1903 елда Тифлиска күчә, анда җирле «Шәрги-Рус» азәрбайҗан телле газетасы редакциясендә эшли башлый. 1906 елда ул «Молла Нәсреддин» сатирик журналына нигез сала, 25 ел дәвамында (тәнәфесләр белән) аның мөхәррире була.
1920 елда Тәбризгә күчеп килә. 1921 елдан башлап Мәмәдкулизадә анда «Молла Нәсреддин» журналын вакытлыча бастыра. Аңа Революцион комитетның мәгариф бүлегендә комиссар вазыйфасын тәкъдим итәләр, әмма ул баш тарта. Гражданнар сугышы ахырында Бакыга күчә. 1932 елда Бакыда баш миенә кан җыелудан үлә. Гомеренең соңгы елларында ул хатирәләр яза, әмма аларны тәмамларга өлгерми.
Ригоберта Менчу
Биографиясе
Берничә католик мәктәптә башлангыч белем ала. Мәктәпне тәмамлагач, 1960-1996 еллардагы ватандашлар сугышларында Гватемала гаскәрләре тарафыннан кеше хокукларының бозылуына каршы кампанияләрнең актив катнашучысы була.
Җәлил Мәмәдкулизадә
Әдәби кертемнәр
Мәмәдкулизадә күп кенә жанрлар, шул исәптән драмалар, очерклар, хикәяләр һәм фельетоннар язган. Аның беренче иң танылган әсәре — 1894 елда язылган һәм 1934 елда нәшер ителгән «Ишәк югалуы» («Данабаш авылындагы вакыйгалар» хикәяләр сериясеннән беренче). Анда язучы социаль тигезсезлек темасына кагыла. Алдагы әсәрләрдә («Почта тартмасы», «Иранда Конституция», «Корбан-Али-бәк», «Сарык»), шул исәптән танылган «Үлекләр» һәм «Акылсызлар җыелмасы» комедияләрендә, наданлык, горурлык, дини фанатлык тәнкыйтьләнә.
Ригоберта Менчу
Биографиясе
1981 елда Мексикага кача.
Җәлил Мәмәдкулизадә
«Шәрги Рус» газетасында эшчәнлек
Эриванидә Җәлил Мәмәдкулизадә беренче иреннән кечкенә улы булган яшь тол калган Мәмәдкулибәк Кенгерлинскийның апасы Назлы ханымга өйләнә. Назлы ханым җитди авырый, 1903 елның декабрендә Җәлил Мәмәдкулизадә үзенең шурины Мәмәдкулибәк Кенгерлинский белән авыруны Тифлиска алып китә. Назлы ханым тиздән вафат була, ә Җәлил шуннан соң тормышын Тифлис белән бәйли. Мтацминда районында (Бесик урамы, 24, мемориаль такта) яши.
Ригоберта Менчу
Биографиясе
1982 елда «Минем исемем Ригоберта Менчу. Минем вөҗданым ничек уянды» (Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia) дигән автобиографиясен нәшер итә, ул аның интервьюлары нигезендә языла. Китапны Венесуэладан чыккан антрополог һәм журналист Элисабет Бургос төзи. Китап инглиз теленә тәрҗемә ителә һәм «I, Rigoberta Menchú» дип атала. Ул авторга зур уңыш китерә.
Җәлил Мәмәдкулизадә
«Шәрги Рус» газетасында эшчәнлек
Тифлиста ул вакытта Россиядә бердәнбер азәрбайҗан телендәге «Шәрги Рус» («Рус Көнчыгышы») газетасы чыга, Җәлил Мәмәдкулизадә анда даими эшкә чакыру ала. Ул газетаны нәшер итүче, күренекле журналист Мөхәммәд Шахтахтинский белән таныш булган.
«Молла Нәсреддин»
1905 елда Мәмәдкулизадә һәм аның иптәше Омар Фаик Нәмәнзадә Тифлиста типография ала, ә бер елдан соң «Молла Нәсреддин» сатирик журналын чыгара башлый. Журнал язучының азербайҗан мәдәниятә зур өлеше була, чөнки ул азәрбайҗан даирәләрендә оешкан критик реализм үсешенә ярдәм итә. Журнал XX гасыр башындагы Кавказдагы көнкүреш һәм икътисади хәлне тасвирлый, артта калу һәм караңгылыктан көлә. Журналның сигез номеры Тәбриздә басыла, чөнки «Молла Нәсреддин» 1917 елда рус цензурасы тарафыннан тыела. Соңрак Мәмәдкулизадәнең сатирик стиле Иранда сатира үсешенә йогынты ясый.
Ригоберта Менчу
Биографиясе
1991 елда Менчу Берләшкән Милләтләр Оешмасының Җирле халыклар хокуклары турында декларациясен әзерләүдә катнаша. Сесар Монтес аның якын ярдәмчесе була.
Гватемалада ватандашлар сугышы тәмамлангач, Менчу Гватемала хунтасы әгъзаларын Испания судларында җаваплылыкка тарту кампаниясен башлый. 1999 елда ул Испания судына Гватемалада хәрби җинәятчеләрне эзәрләп булмавы турында шикаять яза. Испанияда, кәгазь бирүченең Гватемалада даулашу мөмкинлекләрен тулысынча кулланып бетмәвенә нигезләнеп, яуны кабул итмиләр. 2006 елның 23 декабрендә Испания Гватемаладан иске хөкүмәтнең геноцидта һәм җазаларда гаепле җиде әгъзасын экстрадицияләү таләбен куя. Алар арасында Эфраин Риос Монтт һәм Оскар Умберто Мехиа Викторес кебек элекке диктаторлар да була. Испаниянең Югары суды чыгарган карарга таянып, чит илләрдә кылынган геноцид турындагы эшләр, алар Испания гражданнарына кагылмаса да, Испания судларында карала ала.
Менчу шулай ук медицина өлкәсендә эшкуарлыкка да тотына. Мексикада Salud para Todos («Бөтенесе өчен дә саулык») һәм «Farmacias Similares» дигән компанияләрнең җитәкчесе була, алар халыкка арзан дарулар тарата.
2007 елның 12 февралендә Менчу җирле халыкның Encuentro por Guatemala дигән сәяси партиясен оештыра һәм Гватемала президентын сайлауга үзенең кандидатурасын күрсәтә. 2007 елның 9 сентябрендә үткән сайлауда ул тавышларның 3,1 процентын ала. 2009 елда элеккесенә охшаш «Уйнак» (Winaq) партиясен оештыруда катнаша. 2011 елгы сайлауда Сулларның Киң фронт кандидаты була һәм тавышларның 3,3 процентын ала.
Чака (Румыния)
Чака — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баньос-де-Мольгас
Баньос-де-Мольгас — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Лузия-ду-Пара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казе Берета (Перуҗа)
Казе Берета — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Берета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Езенванг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD181439
HD181439 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гидден-Медоус (Калифорния)
Гидден-Медоус  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гидден-Медоус халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Полом (Кирово-Чепецк районы)
Полом (Полом) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1658 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), татарлар (1%), арлар (1%).
Эт борыны
Эт борыны (Rósa canína) — Розачалар (Rosaceae) семьялыгының Гөлҗимеш (Rosa) ыругына кергән үсемлекләр төре.
Бретешть (Горж)
Бретешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Вильдье (Лозер)
Ла-Вильдье — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Чарни-Кеж
Чарни-Кеж — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чаплице (Валецкий повяты)
Чаплице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воттерсон-Парк (Кентукки)
Воттерсон-Парк  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Воттерсон-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9038) Хеленстил
(9038) Хеленстил — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 12 ноябрендә D. I. Steel тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VE1» саналган.
Санта-Лузия-ду-Паруа
Санта-Лузия-ду-Паруа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Эзюрка
Эзюрка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барбадас
Барбадас — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Криночевка
Криночевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының сул ярыннан 368 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прачомышля
Прачомышля (Прачомышля ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(16564) Coriolis
(16564) Coriolis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 30 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 BK2» саналган.
Сукагава
Сукагава — Япония дәүләтенең Фукусима префектурасында урнашкан шәһәр.
Енген
Енген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Сукагава
Тарихы
Сукагава шәһәре 1954 елның 31 мартында шәһәр статусын ала.
Енген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сукагава
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 80336 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 287 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 279.55 км² тәшкил итә.
Карачобан (Карс)
Карачобан (Karaçoban) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Карс илчесенә караган бер авыл (köy).
Ту Юю
Ту Юю (ҡыт. упр. 屠呦呦 , пиньинь : Tú Yōuyōu; 1930) — Кытай фармакологы, традицион кытай медицинасы белгече. Медицина һәм физиология буенча 2015 елгы Нобель премиясе, 2011 елда Ласкер премиясе лауреаты.
Биографиясе
1930 елда Кытай Республикасының Чжэцзян провинциясе Нинбо шәһәрендә туа. 1951 елда Пекин университетының медицина факультетына керә; 1952 елда Пекин университетыннан Пекин медицина институты аерымлана (2000 елда кабат Пекин университеты белән кушыла), Ту Юю 1955 елда аның фармакология факультетынтәмамлый. Моннан соң ул ике ел ярым традицион кытай медицинасын өйрәнә, шуннан Традицион кытай медицинасы институтында эшли башлый.
Мактаулы бүләкләре
Ту Ююга Нобель премиясе малярияны дәвалау өчен кулланылучы артемизининны ачкан өчен бирелә, бу препарат бер еллык әремнән (Artemisia annua) алына. Ту Юю физиология һәм медицина буенча Нобель премиясе алган беренче этник кытай хатыны һәм беренче КХР гражданы була.
Чарни-Пець
Чарни-Пець — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баланада
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мерҗимек (Җейһан)
Мерҗимек (Mercimek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оксель-О
Оксель-О — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Лесниково (Киров өлкәсе)
Лесниково (Лесниково) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (5%), руслар (94%), татарлар (1%).
Арокур-сюр-Сей
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,08 км².
Чапля (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Чапля  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чаку
Чаку — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франклин (Манитовок, Висконсин)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Берзанети (Ферара)
Казе Берзанети — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Барбарос (Аксу)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Печенкино (Эткүл районы)
Печенкино (Печенкино) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (49%), татарлар (14%), украиннар (9%), башкортлар (18%), казахлар (2%).
Гикмен (Калифорния)
Гикмен  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гикмен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бретешть (Прахова)
Бретешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санталус
Санталус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(16565) 1992 CZ1
(16565) 1992 CZ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 12 февралендә O. A. Naranjo, J. Stock тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 CZ1» саналган.
Ла-Канург
Ла-Канург — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
HD181513
HD181513 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Чарнувка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Чарнувка (Czarnówka) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.