cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Байназар Әлминов
Бөек Ватан сугышы елларында
1943 елның декабрендә Татарстан Рәссамнар берлеге рәссамны Беренче Балтыйк буе фронтында татар телендә нәшер ителүче Алга, дошман өстенә! исемле газета редакциясенә ярдәм итү өчен юллый.
Иҗаты
Татарстанның китапны бизәү өлкәсендә әйдәп баручы рәссамнарының берсе. Әдәби әсәрләрнең үзенчәлекләрен җентекләп чагылдыра. 300 дән артык китап бизи, алар арасында татар фольклоры («Идегәй» дастаны) һәм татар әдәбияты әсәрләре, дәреслекләр («Әлифба», берничә басма) бар.
1936 елдан Габдулла Тукай әсәрләрен рәсемнәр белән бизи: «Шигырьләр», (1936); «Шигырьләр. Әкиятләр», (1941); «Шүрәле», (1937, 6 басма, 1969). Шәриф Камалның «Акчарлаклар», «Таң атканда» романнарына, «Сулган гөл», «Бәхет эзләгәндә», «Уяну» хикәяләренә (1940-1949 елларда) һ.б. рәсемнәр ясый. Станлы нәкышь өлкәсендә дә эшли. Гуашь һәм акварель белән пейзаж күренешләре ясый. Татар мәдәнияте эшлеклеләре портретларының тулы бер галереясын иҗат итә: Шәриф Камал, Җәүдәт Фәйзи, Салих Сәйдәшев, Нури Арсланов, Нәби Дәүли, Сибгат Хәким, Равил Фәйзуллин, Рөстәм Кутуй; Каюм Насыйри, Фатих Әмирхан һ.б.
Катнашкан күргәзмәләре
Әсәрләре ТР дәүләт сынлы сәнгать музеенда, ТР милли музеенда, Яңа Кырлай авылындагы Габдулла Тукай музей-комплексында, Алабуга шәһәрендәге И.И. Шишкин музей-йортында, кызы Инга Байназар кызы Әлменова гаиләсендә саклана.
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләүләре
ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1957).
Кызыклы факт
Байназар Әлминовның сеңлесе – рәссам Рушан Мостафа кызы Әлминова-Якупова – рәссам Харис Якуповта кияүдә була. Аларның улы Фәрит Якупов – шулай ук рәссам.
Әдәбият
1. Персональная выставка работ Б. Альменова: Каталог. Казань, 1945; 2. Персональная выставка работ Б. Альменова: Каталог. Казань, 1955; 3. Черкасова Н.В. Изобразительное искусство Советского Татарстана. М., 1957; 4. Якупов Х.А. Памяти Байназара Альменова // Здравствуй, книга! Казан, 1989.
Чыганак
Татар энциклопедиясе. Казан, 2008.
Лагоа-ди-Сан-Франсиску
Лагоа-ди-Сан-Франсиску — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ка Малавази (Модена)
Ка Малавази — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Малавази Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рокитниця (Мазовия воеводалыгы)
Рокитниця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Суси (Йонна)
Суси — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Желязки (Елцкий повяты)
Желязки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вест-Сакраменто (Калифорния)
Вест-Сакраменто  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Желязки (Елцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вест-Сакраменто (Калифорния)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орьоль (Буш-дю-Рон)
Орьоль (Auriol) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 44,64 км².
Сергий (Королев)
Сергий (Королөв) (Аркади Дмитри улы Королөв,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Бельск (1920-1922), Праһа (1931-1946), Вена (1946), Вена һәм Австрия (1946-1948) епскобы, Мәскәү патриархиясенең Урта Европа праваслау чиркәүләре экзархы (1946-1948), Берлин һәм Алмания (1948-1950), Казан һәм Чистай (1950-1952) баш епискобы.
IC 53
IC 53 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
HD149769
HD149769 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Варнино (Билогардский повяты)
Варнино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поспелкова (Североуральск шәһәр округы)
Поспелкова (Поспелкова) — Свердловск өлкәсенең Североуральск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), татарлар (4%).
Дәүләт түнтәрелеше
Дәүләт түнтәрелеше — дәүләттә гамәлдәге эш иткән конституцион һәм хокукый кануннарны бозу белән, гадәттә дәүләт үзәкләрен алганда көч куллану белән хакимият алыштыру. Еш дәүләт түнтәрелеше нәтиҗәсендә эш итүче дәүләт башлыклары изоляцияләнәләр — кулга алыналар яки үтереләләр.
Инкыйлабтан аермалы буларак дәүләт түнтәрелеше чорында хакимият алыштыру тирән, сыйфат үзгәрешләренә китерми, нәтиҗәләре әһәмият буенча инкыйлаби булмыйлар.
Шулай ук "Сәнәгый борылыш" һәм "Сәнәгый инкыйлаб" аерылып торалар.
Россия
Күп кенә сарай түнтәрешләре Россиядә XVIII гасырда уза (Анна Иоан кызы, Елизавета II, Екатерина II, Александр I хакимияткә килү нәтиҗәсендә Петр III, Павел I үтерелә).
Инкыйлаби борылышлар
Зур, тирән, сыйфат үзгәрешләренә китергән дәүләт түнтәрелешләре инкыйлаби борылышлар дип йөртелә. Масштаб, социаль нәтиҗәләр, кешеләр катнашу буенча иң зур инкыйлаби борылышлар:
Термидориан түнтәрелеш 1794 елда француз инкыйлабын туктата.
Хәрби түнтәрелешләр
Гаскәрләр алга китерүче үзгәрешләр көче очракта хәрби түнтәрелеш бара. Мәсәлән Борынгы Римда "хәрби императорлар" 235-285 елларда.
Гаскәр кечкенә бер өлеше түнтәрелештә катнашу очракта дәүләт түнтәрелеше путч дип йөртелә, хакимиятне басып алучылар — хунта, тәртип — хәрби диктатура дип атала. Мәсәлән Чилидә хәрби түнтәрелеш нәтиҗәсендә Пиночет хакимияткә килә.
Лудьенте
Лудьенте — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трестия (Вранча)
Трестия — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Машув (Люблин воеводалыгы)
Машув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Колокольцев
Владимир Колокольцев (Владимир Колокольцев,, — , ) — РФ хәрби-дәүләт эшлеклесе. Полиция генералы,
Тәрҗемәи хәле
1961 елның 11 маенда Түбән Ламу шәһәрендә туган.
Хезмәт юлы
.
Курув-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бетерә (Үзән кушылдыгы)
Бетерә — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Узян елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 71 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нью-Маркет (Виргиния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Владимир Серебряков
Владимир Серебрәков (Владимир Алексей улы Серебрәков,, — , ) — СССР һәм РФ альтчысы, саксофончы, джазмен, аранжирлаучы, квартетчы, музыкаль педагог. Хәзерге Дәүләт камера җаз музыкасы оркестрына нигез салучылардан берсе. ТАССРның атказанган артисты (1979).
Ка Малтроти (Бергамо)
Ка Малтроти — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Малтроти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(14861) 1990 DA2
(14861) 1990 DA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 24 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DA2» саналган.
Лагоа-Дорада
Лагоа-Дорада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шмалензее
Шмалензее (Schmalensee) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кушҗусофулу (Караисалы)
Кушҗусофулу (Kuşcusofulu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рокитно (Мазовия воеводалыгы)
Рокитно  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кавалолугу (Ташова)
Кавалолугу (Kavaloluğu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (köy).
Сюблиньи (Йонна)
Сюблиньи — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Фенси-Геп (Виргиния)
Фенси-Геп  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фенси-Геп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марсена (Канталь)
Марсена — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Альсагорка
Альсагорка (Альсагорка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Курчув
Курчув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 54
IC 54 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Балотешть (Илфов)
Балотешть — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Евгений Зиничев
Тәрҗемәи хәле
1966 елның 18 августында Петербург шәһәрендә туган.
Аралык (Сердиван)
Аралык (Aralık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сердиван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аренак (округ, Мичиган)
Аренак — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Стэндиш шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1831 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 15 353 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 941 км² тәшкил итә.
Кука (Зур Какша кушылдыгы)
Кука — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Какша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Межилисся
Межилисся — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лусена-дель-Сид
Лусена-дель-Сид — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Бараново
Югары Бараново (Верхнее Бараново) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Желязна-Гура
Желязна-Гура — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD149822
HD149822 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Варнино (Кошалинский повяты)
Варнино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD149822
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Варнино (Кошалинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD149822
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Иске Шәрдәк
Иске Шардак — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 85 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчты индексы — 452834, — 80250835004.
Җәгърафиᴙ
Өфəдан 174 километр алыс. Административ территориаль телү буенча Тәтешле муниципаль районына керә.
Климат
Климат континенталь: -15 °C (25 дикәбеp - 5 фиврәᴫ); + 18 °C (25 июнь - 5 аугыc). Туллы еллык төшеме 679 мм*. * - интерполәция Шеппард инверс дистaʜса дигән метод буенча.
(14862) 1990 EQ2
(14862) 1990 EQ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лагоа-ду-Барру-ду-Пиауи
Лагоа-ду-Барру-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
(14862) 1990 EQ2
Тарихы
1990 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EQ2» саналган.
Чайсоль
Чайсоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Мендель елгасының сул ярына тамагыннан 119 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трестия (Марамуреш)
Трестия — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рокице (Плоцкий повяты)
Рокице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ка Манели (Пезаро һәм Урбино)
Ка Манели — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Манели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шмальфельд
Шмальфельд (Schmalfeld) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тальси (Йонна)
Тальси — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Вид (Калифорния)
Вид  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вид шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейзнежин
Мейзнежин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушкавагы (Коньяалты)
Кушкавагы (Kuşkavağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коньяалты илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кадаклар
Кадаклар — бер башы очлы, икенче башы эшләпәле сүректән торган, гадәттә, металлдан ясалган һәм бер нәрсәне икенчесенә беркетү өчен хезмәт итә торган әйбер.
Бабаларыбыз борыннан төрле кадаклар кулланган. Башта алар агачтан ясалган. Аның өчен имән, чаган сыман каты агач сайланган. Борынгы тораклар, авыллар урынында бакыр кадаклар дә, тимер кадаклар дә табыла. Агач кадак безнең көннәргә дә килеп җиткән: ул балта, чүкеч саплаганда, тәрәз рамнары ясаганда кулланыла. Осталар өстәл, утыргыч сыман йорт җиһазлары эшләгәндә нәкъ агач кадакларгә өстенлек бирә.
Тимер кадаклар элек тимерлектә чүкелгән. Тимерне кыздырып, бер як башын очлаганнар, ә икенчесен төеп “баш” ясаганнар. Ә күпләп җитештерү махсус станок уйлап чыгарылгач башланган. Ул XVIII гасыр азагында Англиянең Бирмингем шәһәрендә барлыкка килә. Шунда ук беренче кадак фабрикасы ачыла. Ә Русиядә кадакларны күпләп 1872 елда җитештерә башлыйлар.
Хәзерге вакытта гади тимердән ясалганнан тыш, кыздырылган кадаклар сатыла. Аның белән хәтта кирпеч дивар тишеп була. Винтлы яки сырлы кадаклар исә гади кадак суырылып чыгар урында кулланыла. “Котоко” дип аталган япун фирмасы пластик кадаклар җитештерә башлаган. Аларның өстенлеге шуннан гыйбарәт: тутыкмыйлар һәм балта йөзе, пычкы пычагы эләккәндә дә үзләре агач урынына юнылып торалар.
Параду
Параду (Paradou) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,15 км².
Альховае
Альховае (Альховае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Кухажовице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маршастель (Канталь)
Маршастель — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Ньюсомз (Виргиния)
Ньюсомз  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 55
IC 55 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Кече Яшнур
Кече Яшнур (Изи Яшнур, Малый Яшнур) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (83,3%), руслар (16,7%).
Кершаль (авыл)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Олы Саргая (Үзән кушылдыгы)
Олы Саргая — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Үзән елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Фер-Лейкс (Виргиния)
Фер-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фер-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Жердзини
Жердзини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лагоа-ду-Карру
Лагоа-ду-Карру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Рокице (Серпецкий повяты)
Рокице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ка Мантоване (Мантова)
Ка Мантоване — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мелгев
Мелгев — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ка Мантоване (Мантова)
Географиясе
Ка Мантоване Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Матет
Матет — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Варнице (Мислиборский повяты)
Варнице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Танле
Танле — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Кухари (Олавский повяты)
Кухари  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фроим Симхович
Фроим Симхович (Фроим Марк улы Симхович,, — , ) — СССР шаһмат назариячесе, шаһмат композиторы.
21 гыйнвар
21 гыйнвар — Милади тәкъвимендә беренче айның унсигезенче көне. Ел ахырына кадәр 344 көн кала.
Агнес Аквила Анастасий Валериан Евгений Канклид Максим Неофит Тимон
Кавасбашы (Зара)
Кавасбашы (Kavasbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (köy).
(14863) 1990 OK
(14863) 1990 OK — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 июлендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OK» саналган.
Наил Сибгатуллин
Биографиясе
1960 елда урта мәктәпне алтын медаль белән, ә 1965 елда Казан университетын кызыл диплом белән тәмамлый. Алга таба укулар МДУда академик Л.И. Седов җитәкчелегендә механика-математика факультеты аспирантурасында дәвам итә. Аспирантураны тәмамлаганнан соң, МДУ гидромеханика кафедрасында калдырыла. 1969 елда «Чагыштырма теориядә газ динамикасының кайбер мәсьәләләре» дигән темага кандидатлык диссертациясен яклый, ә 1979 елда «көчле гравитация һәм электромагнит кырларында тирбәнешләр һәм дулкыннар» темасы буенча докторлык диссертациясен яклый. 1985 елдан МДУ механика-математика факультетының гидромеханика кафедрасы профессоры.
Чакырылган профессор сыйфатында Париж, Мюнхенда, Мексикада (Мехико, Гдалахара, Эрмозийо), Ханое, Бильбао (Испания) уртак фәнни тикшеренүләр алып барды.
«Мәскәүнең 850 еллыгы истәлегенә» медале белән бүләкләнгән.
"Вестник Московского университета" журналларының редакция коллегиясе әгъзасы.
Щербинск зиратында күмелгән.
Тышкы сылтамалар
Летопись Московского университета
Массьяк
Массьяк — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Шмальстеде
Шмальстеде (Schmalstede) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трестия (Селаж)
Трестия — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рокицина
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арибаш
Арибаш — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 273 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452840, — 80250840003.
Барага (округ, Мичиган)
Барага — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Л’Анс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1875 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 8654 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2327 км² тәшкил итә.
IC 56
IC 56 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Лагоа-ду-Мату
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Альховая
Альховая (Альховая ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ментке (Люблин воеводалыгы)
Ментке  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чанга (Журавлева кушылдыгы)
Чанга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Журавлева елгасының уң ярына тамагыннан 31 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Викторвилл (Калифорния)
Викторвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Викторвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Вікторвілл (Каліфорнія)
Оккоукван (Виргиния)
Оккоукван  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Луговатка (Зур Какша кушылдыгы)
Луговатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Какша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жецк
Жецк — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD149831
HD149831 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ка Манфредини (Модена)
Географиясе
Ка Манфредини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
(14864) 1990 QK4
(14864) 1990 QK4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кшеве-Велики
Кшеве-Велики — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Балотешть (Мехединць)
Балотешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кшеве-Велики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушкая (Алтыэйлүл)
Кушкая (Kuşkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Балотешть (Мехединць)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поспелково (Североуральск шәһәр округы)
Поспелково (Поспелково) — Свердловск өлкәсенең Североуральск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пелиссан
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,11 км².
Таннерр-ан-Пюизе
Таннерр-ан-Пюизе — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
Олег Синяшин
Олег Синәшин (Олег Герольд улы Синәшин,, — , ) — химик-органик, химия фәннәре докторы (1990), профессор (2001), РФА академигы (2006), РФА КФҮ рәисе (2006 елдан).
Варнице (Пижицкий повяты)
Варнице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крутовражье (Киров өлкәсе)
Крутовражье (Крутовражье) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Шмедесвурт
Шмедесвурт (Schmedeswurth) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лагоа-ду-Ору
Лагоа-ду-Ору — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Массьяк (кантон)
Массьяк (кантон) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Рокотув
Рокотув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ментке-Колония
Ментке-Колония — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Катарыш (Узян кушылдыгы)
Катарыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга  Узян елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Ментке-Колония
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катарыш (Узян кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монкофар
Монкофар — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Фер-Оукс (Ферфакс округы, Виргиния)
Фер-Оукс  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Монкофар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фер-Оукс (Ферфакс округы, Виргиния)
Географиясе
Фер-Оукс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лариса Абрамова
Биографиясе
Лариса Михайловна Абрамова 1957 елның 14 сентябрендә БАССРның Макар районы Мебельный бистәсендә (хәзер Башкортстанның Стәрлетамак районы Бельско авылы) туган. 1979 елда Башкорт дәүләт университетының биология факультетын тәмамлый, аннары шунда ук эшли. 1988 елдан алып — гыйльми хезмәткәр. 20 елдан артык БДУда эшли. Аның җитәкчелеге астында 14 кандидатлык диссертация якланды.
Лариса Михайловна Абрамова аспирантураны (1983-1986) һәм докторантураны (1999-2002)тәмамлый. Кандидатлык диссертациясе: «Сегетальная растительность Башкирского Предуралья (опыт ординационно-классификационного анализа)». Докторлык диссертациясе: «Синантропизация растительности: закономерности и возможности управления процессом (на примере Республики Башкортостан)». Геоботаник. 2002 елдан алып Ботаника бакча институтының лаборатория мөдире. Фәнни эшчәнлеге үсемлекләрнең югалып баручы һәм сирәк төрләренең күп төрлелеген өйрәнүгә һәм саклауга, төбәк флорасының һәм үсемлекләренең антропоген трансформациясе проблемаларына, республика өчен традицион булмаган декоратив, дару һәм тәмләткеч хуш исле үсемлекләр инструкциясенә багышланган. Л. М. Абрамова чүп үләннәренең 150-дән артык утеп керү чыганагын ачыклый, экосистемаларда аларның санын һәм таралуын контрольдә тоту ысулларын эшли. 450-дәнартык фәнни хезмәт һәм 13 монография авторы.
Төп гыйльми хезмәтләре
Инвантаризация степей: методы оценки и возможности управления процессом / Л. М. Абрамова [и др.] // Вопросы степени. — Оренбург, 2000. — С. 62-69.
Хасанова Г. Р., Абрамова Л. М. Возможности восстановления биоразнообразия степной растительности: посевы многолетних трав // Экология. — 2000. — № 6. — С. 473—475.
Абрамова Л. М., Юнусбаев У. Б. Опыт изучения синантропизации при пастбищной дигрессии степей Зауралья методом трансект // Экология. — 2001. — № 6. — С. 474—477.
Абрамова Л. М. Основные закономерности синантропизации разных типов растительности Республики Башкортостан // Экология. — 2010. — № 3. — С. 168—172.
Абрамова Л. М., Мустафина А. Н., Андреева И. З. Современное состояние и структура природных популяций Dictamnus gymnostylis Stev. на Южном Урале // Бюл. МОИ. Отд. биол. — 2011. — К. 116, вып. 5. — С. 32-38.
Абрамова Л. М. Экспансия чужеродных видов растений на Южном Урале: анализ причин и экологических угроз // Экология. — 2012. — № 5. — С. 1-7.
Продромус растительных сообществ Республики Башкортостан / С. М. Ямалов, В. Б. Мартыненко, Л. М. Абрамова [и др.]. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2012. — 100 с.
Уникальные памятники природы — шиханы Тратау и Юрактау / Л. М. Абрамова [и др.]. — Уфа: Гыйлем, 2014. — 333 с.
Кыргыз Википедиясе
Кыргыз Википедиясе – виртуал энциклопедиясенең кыргыз телендәге бүлеге. Аерым бүлек булып кыргыз Википедиясе 2002 елның 3 июнендә эшли башлый.
Сылтамалар
Кыргыз Википедиясе
Марина Скибицкая
Марина Скибиская (Марина Михаил улы Скибиская,, — , ) — опера җырчысы (меццо-сопрано), Сарытау консерваториясе профессоры.
Митькино (Мари Ил)
Митькино (Митькан, Митькино) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (86,1%), руслар (18,8%), татарлар (2,6%), мордва (2,6%).
IC 57
IC 57 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Аралык (Бисмил)
Аралык (Aralık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Альховка (Гомельский районы)
Альховка  (Альхоўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ка Маразтони (Реҗо Эмилия)
Ка Маразтони — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Маразтони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Рокоцина
Рокоцина — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трестия (Хунедоара)
Трестия — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жечна
Жечна — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ментув
Ментув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таро (Йонна)
Таро — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
(14865) 1990 QE7
(14865) 1990 QE7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кавлак (Кескин)
Кавлак (Kavlak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
(14865) 1990 QE7
Тарихы
1990 елның 20 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QE7» саналган.
Монтан (Кастельон)
Монтан — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Ирәкте
Яңа Ирәкте — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 11 кешенең яшәве мәгълүм.
Бей (округ, Мичиган)
Бей — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бей-Сити шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1857 елда оештырыла.
Кшеве-Мале
Кшеве-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бей (округ, Мичиган)
Халкы
2019 елда халык саны 106 179 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1146 км² тәшкил итә.
Кшеве-Мале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Варново (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD149887
HD149887 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вилла-Парк (Калифорния)
Вилла-Парк  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вилла-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Онанкок (Виргиния)
Онанкок  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Лагоа-ду-Пиауи
Лагоа-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кушкаясы (Ондокузмаес)
Кушкаясы (Kuşkayası) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ондокузмаес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Балотяска
Балотяска — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Романи-Себори
Романи-Себори — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кибирева (Түре шәһәр округы)
Кибирева (Кибирева) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.
Романи-Себори
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кибирева (Түре шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Сява (Зур Какша кушылдыгы)
Сява — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Какша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пенье (Буш-дю-Рон)
Пенье (Peynier) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.
Себер крае
{{Тарихи дәүләт }}
Себер крае (Сибирский край) — ССРБ РСФСР составында административ-территориаль берәмлеге. 1925—1930 елларда бар булган.
Административ үзәге — Новониколаевск (1926 елдан — Новосибирск) шәһәре.
Чиктәшлек
Край территориясе хәзерге Алтай һәм Красноярск крайлардан, Омск, Новосибирск, Тум, Кемерово, Иркутск, һәм, өлешчә, Төмән өлкәсе, Хакасия һәм Алтай республикаларыннан торган.
Тарих
Себер крае 1925 елның 25 июль элекке Алтай, Енисей, Новониколаевск, Омск һәм Тум губерналары җирләрендә оештырыла.
1930 елның 23 июлендә округларга бүленеш юкка чыгарыла, ә 30 июньдә край үзе дә юкка чыгарыла; аның территориясендә Көнбатыш Себер һәм Көнчыгыш Себер крайлары оештырыла.
Халык
Халык саны — 4 270 494 кеше (1926). Милли состав: руслар — 78,6%, украиннар — 9,5%, белоруслар — 3,7%, мордва — 1,2%, татарлар — 1,1%.
Административ бүленеш
600px|right
Меалле
Меалле — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
Ка Марана (Болонья)
Ка Марана — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Марана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фервъю (Мекленбург округы, Виргиния)
Фервъю  — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фервъю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шмилау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таруазо
Таруазо — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
(14866) 1990 RF1
(14866) 1990 RF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 14 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RF1» саналган.
Метелин
Метелин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD1499
HD1499 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.