cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(12292) Дальтон
(12292) Дальтон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 6 июнендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 LK2» саналган.
Берден (Арканзас)
Тарихы
Берден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мача (коммуна)
Мача — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
532 ел (б. э. к.)
532 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Тересев
Тересев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьвента-Катажина (Свентокшиж воеводалыгы)
Сьвента-Катажина  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5161) Wightman
(5161) Wightman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 9 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TX3» саналган.
Гратибю
Гратибю — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
HD101037
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Конюш
Конюш — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Саку (Румыния)
Саку — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тапин
Тапин — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гуцано-Пьеве ди Контроне (Лука)
Гуцано-Пьеве ди Контроне — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуцано-Пьеве ди Контроне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ненз-Яха (Сэвк-Яха кушылдыгы)
Ненз-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сэвк-Яха елгасының сул ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Крубин (Легёновский повяты)
Крубин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ненз-Яха (Сэвк-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Крубин (Легёновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зенит (футбол клубы, Санкт-Петербург)
«Зенит» футбол клубы — Санкт-Петербург шәһәренең спорт оешмасы. Россиянең Премьер Лигасында уйный.
Рәсми нигезләнү датасы — 1925 ел. Такым тренеры — Сергей Семак.
Аллен (округ, Индиана)
Аллен — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Форт-Уэйн шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 1702,4 км² тәшкил итә.
Тропик (Юта)
Тропик  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валдай
Валдай (Валдай) — Россия Федерациясенең Новгород өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1770 елдан башлап йөртә.
Ибрахимшейх (Эспие)
Ибрахимшейх (İbrahimşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Эспие илчесенә караган бер авыл (köy).
Отару
Отару — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Отару шәһәре 1922 елның 1 августында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 130255 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 535 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 243.30 км² тәшкил итә.
(12293) 1991 NV1
Тарихы
1991 елның 13 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NV1» саналган.
Гебштедт
Гебштедт (Gebstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сурьявинаяк Гыйбадәтханәсе
Сурьявинаяк Гыйбадәтханәсе Непалда Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Непалда, Катманду Үзәнендә урнашкан. Гыйбадәтханә Һинд дине Ходае Ганешага багышланган. Гыйбадәтханә тарихи һәм мәдәни һәйкәл һәм турист үзәге булып тора. Сурьявинаяк Гыйбадәтханәсе Катманду Үзәнендә Ходай Ганешаның дүрт популяр гыйбадәтханәләрнең берсе булып тора. Гыйбадәтханә шулай ук балкучы Кояш гыйбадәтханәсе буларак мәгълүм.
Урнашуы
Гыйбадәтханә шәһәрдән якынча ике километрда урнашкан. Ул урманда урнашкан һәм анда бары тик җәяү барып җитәргә була. Гыйбадәтханә Сипадол VDC-да һәм яхшы урында урнашкан. Урын изге һәм монда барлык кайгы-хәсрәтләребез һәм авыртулар юылачак дип әйтелә.
Михайловка (Чуашстан)
Михайловка (Михайловка, Михайловка) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429920. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241834001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600006300. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 517 кешенең яшәве мәгълүм.
Маралёвка
Маралёвка (Маралёўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Выдшор
Выдшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Шапкина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
533 ел (б. э. к.)
533 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Караова (Бодрум)
Караова (Karaova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Бодрум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Андрайч
Андрайч — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яулык бәйләшле (уен)
Яулык бәйләшле — татар халык уены, балалар спорт тәҗрибәсен һәм физик үсешен тәэмин итә торган уен.
Крубице-Стари
Крубице-Стари — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Янанишки
Янанишки (Янанішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сен-Пьерр-де-ла-Фаж
Сен-Пьерр-де-ла-Фаж — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Оджас (Флорида)
Оджас  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оджас халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тересин (Белхатовский повяты)
Тересин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьвентомаж
Сьвентомаж — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Машлок (коммуна)
Машлок — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Биккол (Норлат районы)
Биккол — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.
Халык саны — 463 тирәсендә. Почта индексы — 423012.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Гуцафаме (Кремона)
Гуцафаме — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуцафаме Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пьяццали
Пьяццали (Piazzali) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 0,78 км².
Граттпанш
Граттпанш — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Берривиль (Арканзас)
Берривиль  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Ариань
Ариань — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берривиль (Арканзас)
Тарихы
Берривиль шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD101047
HD101047 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тарговиска (Карпатасты воеводалыгы)
Тарговиска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Әбдекәй вулысы
Әбдекәй вулысы (ئەبدىٰكەﻱ ىۋولىٰسىٰ, Абдикеевская волость) — Самар губернасына кергән административ-территориаль берәмлек.
Тарговиска (Карпатасты воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әбдекәй вулысы
Дала Дурасовы, Смагин (Богырыслан өязе), Шонталы, Чатырлы, Спиридун, Елизаветин вулыслары белән чиктәш булган (1890). 12 торак пунктта 7124 кеше яшәгән. ТАССР барлыкка килгәннән соң Богырыслан өязенә күчерелә. 1924 елда бетерелә, территориясе Шонталы вулысына кушыла.
(5162) Пьемонт
(5162) Пьемонт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 18 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BW» саналган.
Выера
Выера — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Яржеб елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи
Шәех Мәхмүт Остагосманоглу әл-Уфи, (Mahmut Ustaosmanoğlu; 1929 елда туды) — мәшһүр шәех. Хәнәфи мәзһәбе галиме, Коръән Кәрим мөфәссире, Нәкшбәнди тарикатының мөршиде. Нәкшбәнди-Мөҗәддиди-Халиди тарикатының алтын силсиләнең 36-нчы шәехе. “Исмаил ага” җәмгыятенең рәисе.
Шәех Мәхмүт Остагосманоглу әл-Уфиның биографиясе
1929 елда Уф шәһәре янында булган Миччо авылында (хәзерге Тавшанлы) дөньяга килә. Әтисенең исеме Гали Мостафа улы авылдагы мәчеттә мөәззин һәм имам-хатыйп вазифаларын башкара. Әнисе Фатыйма Туфан Ванлыуглы кызы. Кечкенә Мәхмүткә 10 ел тулгач, әтисе хозурында Коръәни Кәримне ятлый башлый, хафизлык кыла. Башта икешәр, аннары дүртешәр бит ятлап, Коръән хафиз була. Аннан соң Мәхмәд Рөштү Ашыйк Кутлудан тәгълим дәресләрен (дөрес махраҗ) ала. Аннары Балабан авылында “Әмсилә”, “Бина” дәресләрен Габделваххаб хуҗадан ала. Шулай ук “Ясин” сүрәсенең тәфсирен Мостафа һәм Хәсән Ибраһимуглы хуҗалардан ала, бу хуҗалар аны Рамазан аенда Кайсери шәһәренә Коръән Кәримне хәтем кылырга җибәрәләр. Анда Мәхмүт әфәнде бер елга кала һәм Тәсбихчизәде Хаҗи Әхмәт әфәнде хозурында фарсы һәм гарәп телләрен өйрәнә. Бу ел азагында ул: «Сөбха-и сыбъян», «Тухфа-и Вәхби», «Әвәмиль» һәм «Изхар» китапларын өйрәнә. Кайсеридан кайткач, Чалек исемле, Оф шәһәре янында булган бер авылга юл тота. Бу авылда “Сөләймәние” мәдрәсәсен тәмамлаган мәшһүр галимдә - Хаҗи Дурсун Фәйзи Гүвән исемле хуҗа-әфәндедә Кавагыйд, Фикх, Тәфсир, Хәдис һәм Гыйльме Каләм фәннәрен өйрәнә.
Югары Постникова (Верхотурье шәһәр бүлгесе)
Югары Постникова (Верхняя Постникова) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.
534 ел (б. э. к.)
534 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Югары Постникова (Верхотурье шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи
Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) белән очрашу
Мәхмүт әфәндедә (к.с.) яхшы гадәте була: кая да булган җирдә шәехларны зиярәт итү, шәех мәрхүмнәр саныннан булса, аның каберен зиярәт кылу һәм рухына Коръән уку. Нәкъ шулай ук аның хәрби хезмәттә булганда була. Мәхмүт әфәнде (к.с.) Бандырма шәһәрендә Шәех Гали Риза Әл-Бәззаз (к.с.) кабере турында белеп, вакыт табып, аның нурлы каберен зиярәт кыла. Моннан соң ул ошбу мөбарәк мөршиднең халифәсе, Истамбул шәһәренең Фәтих-Чәршәмбә төбәгендә, Мостафа  Гыйсмәт Гарибулла дәргахында, булганын белә.
Югары Постникова (Верхотурье шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи
Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) белән очрашу
Шул вакыт Чәршәмбә төбәгендә булган Шәех Гали Хәйдәр әфәнде (к.с.), бу дөньядан 40 ел элек киткән, үзенең мөршиден – Гали Риза Әл-Бәззазны, күрә. Гали Хәйдәр әфәнде (к.с.) үзенең авыруына карамастан, юл сәфәренә җыена. Бандырма шәһәренә килгәч, ишек алдында Шәех Гали Риза Әл-Бәззаз (к.с.) күмелгән, мәчет-тәккәдә туктый. Моннан соң ул үзенең мөридләренә әмер бирә: “Солдатны эзләгез!”. Мөридләре исемен дә, фамилиясен дә, адресын да, бернәрсәсен белмәгән, солдатны эзли башлыйлар. Шәехнең әмере – изге, аңа каршы чыгып булмый. Шулай берничә көн үтә...
Югары Постникова (Верхотурье шәһәр бүлгесе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи
Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) белән очрашу
Бер вакыт Мәхмут әфәнде хәрби хезмәт сергән урыныннан чыгарга мөмкинчелек ала, моннан сож ул (к.с.) тәккәгә ашыгып Шәех Гали Риза әл-Бәззазның (к.с.) каберен зиярат итергә ният кыла. Мәхмут әфәнде (к.с.) Шәехның (к.с.) кабере янында Коръән укыганда, мәчеттән Гали Хәйдәр Ахысхавиның (к.с.) бер мөриде чыгып барган була. Мәхмут әфәндене (к.с.) хәрби хезмәтче киемендә күргәч, ул тиз генә мәчеткә борылып йөгерә һәм дә остазына мөрәҗәгать итеп, әйтә: “Остазым, безнең остазыбыз кабере өстендә бер яшь хәрби хезмәткәр Коръән укый!”. Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) ашыгып, әйтә: “Тизрәк аны монда чакырыгыз!”. Гали Хәйдәр әфәнденең мөриде яшь Мәхмүт әфәндегә (к.с.) килеп, ана мөрәҗагать итә: “Кардәшем, хәзер мәчетнең өчендә бер шәех бар. Ул Сезне көтә. Мәхмүт әфәнде (к.с.) мәчет өченә кергәч, Гали Хәйдәр әфәнде аңа ихтирам йөзеннән торып баса, һәм дә мәчет өчендә булган кешеләргә мөрәҗәгать итә: “Ниһаять, Мин кемгә әмәнәтемне калдыручы килде!”.
Шулай ул, 1952-нче елда, 4 мәзхәб мөфтие Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) мөриде була.
1954-нче елдан алып, Истамбулдагы “Исмаил ага” мәчетенең имам вазыйфасын үти башлый. 1996-нчы елда 65 яшькә җитеп, имамчылык вазыйфасын калдыра.
2010-нче елда Истамбул шәһәрендә бик мөһим бер хәл була: 42 илдән 320 Ислам галимнәре җыела. Үзенең чыгышында Ливан мөфтие Усама Рөфәи бөтен җыелган галимнәр исеменнән Шәех Мәхмүт әл-Уфины (к.с.) 15-нче хиҗри һәм 21-нче милади (григориан) гасырның яңартучысы (мөҗәддиде) дип раслыйлар.
Китаплары
Тафсир Рухуль Фуркан Ruhu`l-Furkan Tefsiri Ошбу Коръән тәфсире Мәхмүт әфәнденең зур эшләренең берсе. "Рухул Фуркан" тәфсирендә тирән рәвештә фикх, гакыйдә, тасаввуф һәм башка Ислам фәннәре ачыклана. Тәфсирнең язылуы һаман дәвам ителә (бүгенге көнгә 18-нче томы чыккан), авыр һәм җентекле эш алып барыла.
Сөхбәтләр Sohbetler (4 том)
Иршадөл Мөридин İrşadül Müridin
“Рисәлә-и Көдсия” (2 томда) госман теленнән тәрҗемә һәм аңлатмалар. “Рисәлә-и Көдсия” – Шәех Мостафа Гыйсмәт Гарибулланың бөек шигъри әсәре (Бөек Шәех Әфәнде исеме белән киң танылган). Әсәр 30 кисәктән һәм 443 бәйттән тора. Остаз Мәхмүт Әл-Уфи (к.с.) “Рисәлә-и Көдсия” әсәре хакында әйткән: “Ул имам Раббаниның (к.с.) “Мәктүбәт” дигән әсәренең мәтне (кыскача әсәре)”. Шулай ук бу китап турында әйтелде: “Дәрвишнең рухында берәр авырлык, яки шик керсә - “Рисәлә-и Көдсия” әсәреннән берәр бит укысын (һәм дә Аллаһ Тәгалә теләсә) - аңа рухи җиңеллек, сәкинә киләчәк”. “Рисәлә-и Көдсия” китабына аңлатмарны әле Мөфтий Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) яза башлый, шуның өчен Мәхмүт әл-Уфи (к.с.) аңлатмасына Гали Хәйдәр Ахысхави (к.с.) шәрехында аның китаплары битләрендә читендәге билгеләр белән тутырылган була.
"Okunmaz bu ilim asla kitapla
Eğer çi hep beyan oldu kitapta
Verildi yedi bin yed sadri hitapla
Değildir harfu-savf ya kubabla
Teselsülle bulup hakka gidelim.
Cemâli bâ kemâle seyr idelim."
("Рисәлә-и Көдсия" китабыннан өзек)
Шәех Мәхмүт Остагосманоглу әл-Уфиның (к.с.) хикмәтле сүзләре
Бер хәзрәт (динне, шәригать хөкемнәрен яхшы белүче кеше) йөз мең телевизордан да хәерлерәк вә мәнфәгатьле.
Имам Раббаниның (к.с.) "Мәктүбәтсез" калган вакытта фәиз киселә (Аллаһ Тәгаләне белү нуры).
Кешеләр ит кебек, дин галимнәре тоз кебек. Ит тозсыз чери башлаган кебек, вәгазьсез калган кешеләр дә чери башлыйлар һәм дә алардан начар ис килә башлый.
Аллаһ Тәгалә синең гамәл китабын укырга сиңа әмер иткән вакытта, синең янында Коръәни Кәримне куярлар һәм дә әйтер Аллаһ Сөбхәнәһү вә Тәгалә: “Син гөнаһ кылгансың. Минем Китабымда Син аны кылыр өчен кая таптың?”
Духа намазын калдыру минем өчен үлемнән дә авырыррак. Аны калдырганга мин үлемне сайлармын.
Чалманы кабул итмәгән кешене Пәйгамбәребез (с.г.в.), Җәбраил (а.с.) һәм дә үзе Аллаһ Тәгалә кабул итмәсләр.
Бу дөньяда бөтен әйбер ләгънәт кылынган, Аллаһ Тәгаләне зикер итүдән башка, "Әмер бил-Мәгрүф һәм Наһий ганил-Мөнкәр" (Яхшыга өндәүче һәм начарлыктан тыючы) ясаучылардан башка.
Әти-әниең, яки хатының синнән хат алып, берничә көннән соң аны укысалар – бу хәл, әлбәттә, синең кәефеңне бозыр иде. Ә бит, Аллаһ Раббың сине гөл күреп тора, ә син аның хатын (ягъни Коръәни Кәрим) кулыңа да алмыйсың, сиңа бу хәлгә оялырга кирәк.
Аурупа модасына иярү - намаз калдырганнан да начарырак (ягъни кәферләргә иярү бик начар гамәлләрдән).
Син Аллаһ Тәгаләнең сөтне чирәм белән саламнан барлыкка китерүенә гаҗәпләнмисең, ләкин кәферләр куллары белән ясалган электр әйберләрне күрүгә шаккатасың.
Балаларыгызны аналарының карыныда булган вакыт ук өйрәтә башлагыз. Үзеңне, хатыныңны һәм балаңны яратсан - гарәп теленә өйрән һәм аларны өйрәт.
7 яшьлек безнең калебләребездә нәрсә бар икәнлеген белсә, без тау артларына йөгереп китәр идек (оялудан). Аллаһ Тәгалә бөтен әйбер турында белә, ә без бер дә оялмыйбыз.
Телевизор караган кеше - үзенең динен яратмый.
Кемдә шул 3 әйбер булса, ул иманның татлыгын, тәмен сизәр: а) Аллаһы Тәгаләне яратса, б) Аллаһы Тәгаләнең илчесен (с.г.в.) яратса, в) Диндә булган кардәшен фәкать Аллаһ ризалыгы өчен яратса.
Кеше үзенең асылынып куюыннан курыккан кебек, иманын югалтудан да куркырга тиеш.
Ничәдән ничә сез гыйлем өйрәнүгә вакыт бирәсез, мин дә сезгә шулай ук минем белән аралашуга вакыт бирермен.
Һәркөнлек 4000-гә якын сөннәтләр бар, мин аларның өчесен генә кире каксам - минем артымнан бармагыз.
Миндә үлгән вакытта соңгы сулышым калса, мин “гыйлем алыгыз!”, - дип барыбер әйтер идем.
Зикерсез тәфәккүр (Аллаһ Тәгалә турында уйлау, фикерләү) җәй көне кар яуган кебек.
Син нәфесеңне хаклык белән тутырмасаң, нәфес үзеңне ялкан корырга әмер итәр.
Кем дә кем Әмер бил-Мәгъруф өчен чыкса, әммә дә ләкин сәясәт турында сөйләшсә - беркегә дә аның, хаклык белән алган, җәзасын туктата алмаячак.
Хәләл булмаган хатынга караган кешенең күзләренә эретелгән кургаш агызырлар.
“Хатын-кызлар ачык, капланмыйча йөрсәләр - гөнаһ булмас”, - дип әйткән кеше мөртәд (диннән чыккан) булыр.
Дөньяга (фәни көнкүрешкә) булган мәхәббәте кешене хәмердән күбрәк исертә, җәһәннәмгә керер өчен батырлык бирә.
Тересин (Бжезинский повяты)
Тересин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12294) Авогадро
(12294) Авогадро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 2 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PQ2» саналган.
Бартоломью (округ, Индиана)
Бартоломью — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колумбус шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1053,9 км² тәшкил итә.
Крубичев
Крубичев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Салатиу
Салатиу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маркавка
Маркавка (Маркаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Коперница (Жьяр-над-Гроном)
Коперница  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Калинчок Бхагвати Гыйбадәтханәсе
Калинчок Бхагвати Гыйбадәтханәсе (Непал телендәːकालिञ्चोक भगवती) Непалның Долха районында Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Долхада Калинчок VDC-да диңгез дәрәҗәсеннән 3842 м биеклектә урнашкан. Ул Гауришанкар Саклау Өлкәсенең өлеше, аннан Сан Коси һәм Тама Коси елгалары килеп чыккан.
Молгачкино
Молгачкино (Мулкачкасси, Молгачкино) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429103. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250845003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 100 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (95,65%).
Тубыл буе районы
Административ үзәк — Глядянское саласы.
Тарих
Район 1924 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә Чернавское районы исеме астында оештырылган; үзәк бер үк исемле авылда урнашкан. 1926 елда үзәк Глядянское авылына күчерелгән, район исеме Глядянское районы итеп үзгәртелә. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963 елда район таркатыла, 1965 елда хәзерге исеме астында кире кайтарыла.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,5%), казакълар (2,5%).
Административ бүленеш
Тубыл буе районы составына 14 авыл җирлеге керә.
Керенда
Керенда — Шыкша елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шыкша елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гуцафаме (Лоди)
Гуцафаме — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуцафаме Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ахмат (футбол клубы)
«Ахмат» футбол клубы — Грозный шәһәренең спорт оешмасы. Россияның Премьер Лигасында уйный. Такым тренеры — Анатолий Байдачный. Рәсми нигезләнү датасы — 1925 ел.
Гёзен
Гёзен (Gösen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миклош Швайцер Бәйгесе
Миклош Швайцер Бәйгесе (Венгр телендә: Schweitzer Miklós Matematikai Emlékverseny) ул 1949 елда нигезләнгән университет студентлары өчен ел саен Венгрия математика бәйгесе.
Сьвенциця (Сандомирский повяты)
Сьвенциця  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Миклош Швайцер Бәйгесе
Ул Миклош Швайцер хөрмәтенә аталган (1923 елның 1 феврале – 1945 елның 28 январе), ул яшь Венгрия математигы булган, ул Икенче Бөтендөнья Сугышында Будапешт камалышы вакытында үлгән.
Сьвенциця (Сандомирский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миклош Швайцер Бәйгесе
Швайцер бәйгесе математика бәйгеләре арасында уникаль югары дәрәҗәгә ия. Мәшһүр Венгрия математиклары тарафыннан язылган мәсьәләләр чакыручы һәм тәкъдим ителгән даирәләрдә тирән белем таләб итә. Бәйге аңлау өчен җиңел һәм катнашучыларга чишелешләрне ун көн эчендә китерергә рөхсәт ителә.
Күптән түгел охшаш бәйге Франциядә башланган булган.
Фаэтт (Юта)
Фаэтт  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Арта (Испания)
Арта — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибрахимшейх (Решадие)
Ибрахимшейх (İbrahimşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Сатюрнен-де-Люсьян
Сен-Сатюрнен-де-Люсьян — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Кем җитезрәк (уен)
Кем җитезрәк? — татар халык уены, балалар спорт тәҗрибәсен һәм физик үсешен тәэмин итә торган уен.
Уйнау тәртибе
Уенда берничә бала катнаша ала. Мисал өчен, ике егет һәм ике кыз уенга чыга. Унчы ике кызның күзләре бәйләнелә. Алар әйләнгән күз белән егетләргә алъяпкыч кигезергә, яулык бәйләтергә тиеш булалар. Соңга калып бәйләткәне җәза ала. Әлеге уен балалар өчен дә, яшьләр өчен дә, өлкәннәр өчен дә кызыклы һәм бүгенге көндә дә яратып уйнала. Уен балаларның физик яктан үсешен тәэмин итәргә ярдәм итә.
Янавшчына (Бешанковицкий районы)
Янавшчына (Янаўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пиньейру (Пенафиел)
Пиньейру  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Караова (Кушадасы)
Караова (Karaova) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кушадасы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
535 ел (б. э. к.)
535 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Тарнавец
Тарнавец — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Крубки-Гурки
Крубки-Гурки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мая (коммуна)
Мая — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5163) Волмэйр-Ли
(5163) Волмэйр-Ли — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1983 елның 9 октябрендә J. Wagner тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 TD2» саналган.
Тересин (Кутновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Окагампка (Флорида)
Окагампка  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Окагампка халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12295) Тассо
(12295) Тассо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 2 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PE3» саналган.
Азнакай вулысы
Азнакай вулысы (ئازناقاﻱ ۋولىٰسىٰ, Азнакаевская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Пьяццоле
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,86 км².
Нероварто-Яха
Нероварто-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Харасовая елгасының сул ярыннан 142 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гребо-Мений
Гребо-Мений — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Баньяльбуфар
Баньяльбуфар — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сен-Серьес
Сен-Серьес — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Вылыс-Койю
Вылыс-Койю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
HD101052
HD101052 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Вылыс-Койю
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD101052
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мартынавка (Бабруйский районы)
Мартынавка  (Мартынаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бетел-Гайтс (Арканзас)
Бетел-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
536 ел (б. э. к.)
536 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Бетел-Гайтс (Арканзас)
Тарихы
Бетел-Гайтс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Метеоритлар Өйрәнү Үзәге
Метеоритлар Өйрәнү Үзәге was founded in 1960-ынчы елда Аризона Дәүләт Университетының Аризона Дәүләт Университеты Темпе Кампусында нигезләнгән булган һәм анда университетка нигезләнгән иң зур меторитлар тупланмасы саклана. Тупланмада 1600-дан артык аерым төшкән метеоритларның калыплары саклана һәм ул актив халыкара рәвештә планетар, геологик һәм Галәм фәне өчен кулланыла. Үзәк шулай ук метеоритлар музее белән эш итә ул җәмәгать өчен ачык.
Сьвенциця (Сташовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гязти (Потенца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Болын урамы (Казан, Дары бистәсе)
Болын урамы (улица Луговая) — Казанның Киров районында, Дары бистәсендә урнашкан кечкенә урам.
Географиясе
Коләхмәтов урамыннан башланып, Әйләнеч урам белән киселештә (Рамазан мәчете янында) тәмамлана. Элек хәзерге Фәбрик урамыннан башланган булган.
Тарих
Хәзерге исемен ким дигәндә 1920-еллардан йөртә.
Бентон (округ, Индиана)
Бентон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фаулер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1840 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1052,6 км² тәшкил итә.
Круки (Минский повяты)
Круки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аксай (Ростов өлкәсе)
Аксай (Аксай) — Ростов өлкәсендәге шәһәр, Аксай районының административ үзәге.
Круки (Минский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аксай (Ростов өлкәсе)
Халык саны — 41 984 кеше (2010).
Исем чыганагы
Аксай атамасы «ак су» сүзләреннән чыккан.
География
Шәһәр Аксай елгасының Тынга кушылган урында урнашкан. Көнбатышта Тындагы Ростов белән чиктәш. Төньяк Кавказ тимер юлының Аксай станциясе.
Тарих
Дон казаклары тарафыннан нигезләнгән. Беренче тапкыр 1570 елда Усть-Аксайская исеме астында телгә алына.
1936 елдан Аксай районы үзәге булып тора.
1957 елда шәһәргә үзгәртеп корыла.
Халык
Милли состав (2002): руслар — 89,8%, украиннар — 3,0%, әрмәннәр — 2,5%, әзериләр — 1,6%.
Икътисад
Аксай — Ростовның сәнәгый иярчен шәһәре.
"Химпродукт" җитештерү берләшмәсе. "Аксайкардандеталь" заводы, консерв, пыяла заводлары һ. б. Идел-Дон елга пароходчылыгы флотының ремонт-файдалану базасы.
Түбән Норлат
Түбән Норлат — Татарстан Республикасының Норлат районындагы татар авылы.
Молодежный (Чуел районы)
Молодежный (Молодежный, Молодежный) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429920. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241834003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600006400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 308 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (85,12%), руслар (12,80%).
Тышкы сылтамалар
Молодежный
Салиньи (Румыния)
Салиньи — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Касыйм Вахит
Касыйм Вахит — татар шагыйре.
Тәрҗемәи хәл
Касыйм Мисбах улы Вахитов 1916 елның 16 мартында хәзерге Башкортстанның Әлшәй (Раевский) районы Нигъмәтулла авылында урта хәлле игенче гаиләсендә туа. 1935 елда, Дәүләкән педагогия техникумын тәмамлап, шул ук районның Искәндәр авылындагы тулы булмаган урта мәктәптә (ТБУМда) физика-математика укытучысы булып эшли башлый. 1937 елда Казанга килә һәм педагогия инститүтына укырга керә. Бөек Ватан сугышы башлануга яңа институтны тәмамлаган Касыйм Вахит үзе теләп фронтка китә һәм сугышның беренче айларыннан ук алгы сызыкта сугыша, шәхси батырлыклары өчен медальләр белән бүләкләнә. Касыйм Вахит 1942 елның 4 октябрендә Смоленск өлкәсендә барган каты сугышларның берсендә батырларча һәлак була. Сугышчан иптәшләре аны зур хөрмәт белән Шелемка дигән авыл янындагы туганнар каберлегенә күмәләр.
Иҗат
Касыйм Вахитның беренче шигырьләре 1932—1933 елларда Уфадагы «Коммуна» исемле өлкә газетасында басыла башлый. Соңрак ул Татарстан өлкә матбугатында — «Кызыл Татарстан» газетасы, «Совет әдәбияты», «Чаян», «Азат хатын» журналларында актив языша. Аның шигырь цикллары шулай ук «Дуслык», «Очкыннар», «Бәхетле яшьләр» исемле күмәк җыентыкларга кертелә. Яшь шагыйрь, өйрәнү чоры кичереп, шигъри форманы төрләндерү юнәлешендә тәҗрибәләр ясый, поэзиянең терле жанрларында көчен сынап карый. Аның зур булмаган әдәби мирасында «Сөйләнмәгән әкият» исемле поэма да, Көнбатыш Украинаны басып алынуына багышланган «Егет турында баллада», юмористик шигырьләр, сюжетлы шигырьләр һәм кечкенә лирик парчалар бар.
Янина (Верхнядзвинский районы)
Янина (Яніна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кече Вишера
Кече Вишера (Малая Вишера) — Россия Федерациясенең Новгород өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1921 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,2%), украиннар (1,3%).
Искәрмәләр
Малая Вишера
Тарновець (Карпатасты воеводалыгы)
Тарновець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коритарки
Коритарки — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ферфилд (Юта)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тибле
Тибле — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ибрикли (Борчка)
Ибрикли (İbrikli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
(12296) 1991 PL13
(12296) 1991 PL13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бинисалем
Бинисалем — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(12296) 1991 PL13
Тарихы
1991 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PL13» саналган.
Бинисалем
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мегерань (коммуна)
Мегерань — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(5164) Мулло
(5164) Мулло — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 20 ноябрендә К. Поллас тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 WE1» саналган.
Вылыс-Том
Вылыс-Том — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Югары Сарана
Югары Сарана (Верхняя Сарана) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Караоглан (Теккекөй)
Караоглан (Karaoğlan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Тибери
Сен-Тибери — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Марцинавка (Бабруйский районы)
Марцинавка  (Марцінаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
537 ел (б. э. к.)
537 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.