cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әзербайҗан
Дин
Азәрбайҗан Конституциясенең 7нче статьясы нигезендә, ил дөньяви дәүләт дип игълан ителгән. 19нчы статьяда диннең дәүләттән аерылуы һәм закон каршында барлык диннәрнең тигезлеге, шулай ук дәүләт мәгариф системасының дөньяви характеры турында әйтелгән. 2010 елгы сораштыруда азәрбайҗаннарның яртысы гына: «Дин сезнең көндәлек тормышыгызның мөһим өлеше булып торамы?» — дигән сорауга уңай җавап биргән. Ислам илнең сәяси өлкәсендә чикләнгән роль уйный. Азәрбайҗан парламенты чит илдә дини белем алган затларга Азәрбайҗанда ислам йолаларын гамәлгә ашыруны, шулай ук мәчетләрдән башка урыннарда дини атрибутиканы, флагларны һәм лозунгларны күрсәтүне тыючы законнар кабул иткән. Гашура гамәлләре шулай ук тыелган. Азәрбайҗан хөкүмәте чит илләрдә барган сугышларда катнашучы азәрбайҗанлыларны гражданлыктан мәхрүм итү турында закон кабул иткән. Рәсми мәгълүматлар буенча, Азәрбайҗан халкының (10 047 мең кеше) 96,90 % ы (9 735 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Азәрбайҗан мөселманнарының 85 % ы шигыйлар (җәфәрлек мәзһәбе), 15 % ы (кайбер чыганакларда: 35 — 40 % ы ) сөнниләр (хәнәфи мәзһәбе). Азәрбайҗан, Ираннан соң, шигый халкы саны буенча дөньяда икенче урында тора. Баку һәм Ленкорань тирәсендәге авыллар шигыйлыкның үзәге булып санала. Илнең кайбер төньяк төбәкләрендә сәләфилек хәрәкәте берникадәр таралыш алган. Ил халкының 4 % ы — башка диннәр вәкилләре (Христианлык, яһүдиләр, Һинд дине, бәһаи һ. б.), атеистлар һәм агностиклар. Хәзерге вакытта Азәрбайҗанда 2246 мәчет, 13 чиркәү һәм 7 синагога бар.
Мориньи-Шампиньи
Мориньи-Шампиньи — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Флорал-Сити (Флорида)
Флорал-Сити  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мосаррия
Мосаррия — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Садак (мәгънәләр)
Садак ― күпмәгънәле сүз. Садак (колчан) ― sagadag, саадг «җәя, уклары белән бергә».
Матбугат: Топоним: Гидроним:
Садак (журнал, 1917)
Бу Алматыда чыккан журнал турында мәкалә, Уфа журналы турында моннан укыгыз
«Садак» ― әдәби-нәфис һәм сатирик журнал. 1917―1918 елларда Верный шәһәрендә (Төркестан АССР) татар телендә айга 2 мәртәбә нәшер ителгән.
Тарих
Октябрь революциясе алдыннан Төркестан краенда хезмәт ияләренең беренче массакүләм оешмалары барлыкка килә. Верный (1921 елдан Алма-Ата) шәһәрендә «Мөселман эшчеләренең берләштерелгән берлеге» (Объединенный союз мусульманских рабочих) оештырыла. Ул 1917 елның 13 декабрендә халык арасында популяр булган «Садак» сатирик журналы чыгара башлый.
Басманың нашире ― «Садак» җәмгыяте. Журнал литографик ысул белән бастырылган. Әдәби-нәфис, рәсемле сатирик журнал айга 2 мәртәбә чыгар дип планлаштырылган булган.
Басманың мөхәррире ― татар язучысы, тәрҗемәче, журналист Зариф Бәшири (Зариф Шәрәфетдин улы Бәшири, 1888―1962). Якын хезмәттәшләренең берсе ― (1899―1938), соңрак күренекле партия һәм дәүләт эшлеклесе, танылган публицист.
1918 елның апрелендә, 5 саны дөнья күргәч, чыгудан туктаган.
Енидал (Солхан)
Енидал (Yenidal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Александров пассажы (Казан)
Александров пассажы — Казан үзәгендә урнашкан эре бина, шәһәрнең истәлекле урыннарының берсе. 1880—1883 елларда төзелгән.
Тарих
Бинаны сәүдәгәр Александр Сергей улы Александров заказы буенча В. В. Суслов һәм Н. И. Поздеев проекты буенча Пᴎтырбур мигъмары Генрих Руш төзегән.
План буенча, пассаж табышлы урын булырга тиеш булган, әмма ул хуҗасына зыян генә китергән. Шуңа күрә ул йортны үз апасына — генерал хатыны Ольга Александрова-Гейнска саткан; ул исә йортны Казан шәһәренә музей урнаштыру өчен бүләк итә. Бу типтагы бинаны музей өчен яраксыз дип тапканнар, Пассаж табышлы йорт булып калган. Пассаж эчендәге урыннарны кибетләр, һөнәрханәләр, конторалар арендага алган.
Бөек Ватан сугышы вакытында биредә эвакуацияләнүчеләр яшәгән.
1977 елда бинаның бер өлеше ишелеп төшкән.
Совет дәверенең азагына бина авариягә якын хәлдә калган. Әлеге вакытта бина яңартып төзелә. 2018 елгача биредә бишйолдызлы кунакханә ачылырга тиеш.
Авҗылы (Җейланпынар)
Авҗылы (Avcılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Җейланпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Секач
Секач — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5370) Таранис
(5370) Таранис — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 2 сентябрендә Ален Мори тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RA» саналган.
Кромбах (Айхсфельд)
Кромбах (Krombach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Неграши (коммуна)
Неграши — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Баранки
Баранки (Баранкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Неграши (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Баранки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Посанж
Посанж (Posanges) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.80 км².
Мәдәнә (Кече Мәдәнә кушылдыгы)
Мәдәнә (Медянка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Сеченово районы, Пилнә районы биләмәләрендә ага.
Су башы Сеченово районында. Төньяк-көнчыгышка таба ага. Елга буенда Сеченово, Красное, Краснай (Красный Остров) һәм Сафаҗай (Красная Горка) торак урыннаны бар. Елганың тамагы Кече Мәдәнә елгасының уң ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елганың озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD106215
HD106215 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Норфорк (Арканзас)
Норфорк  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
HD106215
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Норфорк (Арканзас)
Тарихы
Норфорк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
814 ел (б. э. к.)
814 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Килдебәк (Саба районы)
Килдебәк — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Ценжковице (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Килдебәк (Саба районы)
Тарих
1678 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Лаклар
Лаклар (үз аталышы лак) — Дагстанның җирле халыкларының берсе. Лакларның Дагстанның Лак һәм Кули районнарында тыгыз булып яшиләр. Лакларның башкаласы — Кумук авылы.
Килдебәк (Саба районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Чижув (Буский повяты)
Чижув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лаклар
Тарих
Лакларның иң борынгы дәүләте булып Гумик кенәзлеге санала. Бу дәүләт турындагы беренче истәлекләр б.э. VI гасырына карый. Урта гасырларда эре сәүдә үзәге булып тора.
Телләре
Төньяк-көнчыгыш Кавказ телләре төркеменә керүче лак телендә сөйләшәләр. Язуда 1928 елга кадәр гарәп әлифбасын, 1928 — 1938 елларда латин, аннары кирилл әлифбасын кулланалар.
Чижув (Буский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лаклар
Лак авыллары
Дагстанның Лак районы: Кумук, Гуйми, Гущи, Чукна, Куба, Кукни, Чара, Ккуркли, Кума, Кунды, Палисма, Камахал, Ницовкра, Караша, Унчукатль, Хуна, Лахир, Хури, Хуты, Читтур, Кубра, Ури, Шовкра, Щара, Хурхи, Хурукра, Кулушац, Чуртах, Хулисма, Бурши, Шахува, Шуни, Мукар.
Дагстанның Кули районы: Кани, Вихли, Кули, Хайхи, Цыйши, Вачи, Кая, Сумбатль, Цушар, Цовкра-2, Хосрех, Цовкра-1.
Дагстанның Яңа Лак районы: Тухчар, Гамиях, Новочуртах, Дучи, Новокули, Новолакское, Чапаево.
Дагстанның башка районнары: Балхар, Уллучара, Кули, Цуликана, Аракул, Шадни, Шалиб, Советское.
Караюсуфлу (Сейһан)
Караюсуфлу (Karayusuflu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Деле Фосе (Тревизо)
Деле Фосе — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Деле Фосе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12533) Эдмонд
(12533) Эдмонд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 2 июнендә Том Стэффорд тарафыннан Zeno обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 LA» саналган.
Маунт-Олив (Джеферсон округы, Алабама)
Маунт-Олив  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маунт-Олив халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нядашава 1
Нядашава 1 (Нядашава 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Александровице (Кече Польша воеводалыгы)
Александровице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лекарцице-Стари
Лекарцице-Стари — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нойхабаръю
Нойхабаръю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Серчейю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Криуша (Киров өлкәсе)
Криуша (Криуша) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), арлар (4%).
815 ел (б. э. к.)
815 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Худяков урамы (Казан)
Худяков урамы, Михаил Худяков урамы (улица Худякова, улица Михаила Худякова) — Казанның Вахитов районындагы (Тихвин бистәсе, Иске Татар бистәсе) кечкенә урам (тыкрык). Габдулла Тукай урамы белән киселештә башлана. Мәскәү урамы белән киселештә тәмамлана. Почта индексы 420021. Тарихчы Михаил Худяков (1894-1936) исемен йөртә.
Тарих
Элекке исемнәре — Тихвин коймасы, Тукай тыкрыгы. 2005 елда Казан шәһәре администрациясе башлыгы карары белән Тукай тыкрыгының Тукай урамыннан башланган (келәт, койма, җимерекләрдән торган)  өлешенә, Казан ханлыгы тарихын язган, сәяси золымга эләккән тарихчы Михаил Худяков (1894-1936) истәлегенә аның исеме бирелгән.
Дзержинский (шәһәр)
Дзержинсᴋи (Дзержинсᴋи) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1938 елдан, шәһәр cтaтысын 1981 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,6%), украиннар (2,1%), татарлар (1,0%).
Сан-Бой-де-Льюсанес
Сан-Бой-де-Льюсанес — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуплин (округ, Төньяк Каролина)
Дуплин — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кенансвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1750 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2121 км² тәшкил итә.
Раил Зыятдинов
' Раил Зыятдинов''' (Раил Шәһәретдин улы Зыятдинов,, — , ) — авыл хуҗалыгы җитештерүен оештыручы, ТР дәүләт премиясе лауреаты (2001), ТАССРның атказанган агрономы (1984), РФның атказанган авыл хуҗалыгы эшлеклесе (1994), икътисад фәннәре нәмзәте (1997), «Татплодовощпром» АҖ генераль директоры (1986 елдан). 2000-2008 елларда ТР Дәүләт Шурасы депутаты.
Муже
Муже — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лафресгимон-Сен-Мартен
Лафресгимон-Сен-Мартен — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Лукавица (Зволен)
Лукавица  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Ценжковички
Ценжковички — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нядашава 2
Нядашава 2 (Нядашава 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Баранцы (Жабинкавский районы)
Баранцы  (Баранцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Кромсдорф
Кромсдорф (Kromsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Силова-Мусюр-Шор
Силова-Мусюр-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Силова-Яха елгасының сул ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михаил Всеволодовичның Литвага һөҗүм итүе
Михаил Всеволодовичның Литвага һөҗүм итүе (Литовский поход Михаила Всеволодовича) — Чернигов кенәзе Михаил Всеволодовичның Галиция көчләре катнашында масштаблы хәрби чарасы.
1238 елның көзендә яки кыш көне 1239 елның шул вакытта бәйләнешле Галичтан Михаил Всеволодовичның өлкән улы Ростислав һәм Галиция гаскәрләре Литвага һөҗүм үткәрә, алар белән Л. Войтович ике Чернигов-Северск кенәзләре: Михаил — Роман Игоревич улын һәм Святослав Всеволодовичны — Владимир Игоревич оныгың үлеме белән бәйли. Яудан соң Ростислав, Галичны югалтып, Венгриягә кача.
Морсан-сюр-Орж
Морсан-сюр-Орж — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
(5371) 1987 VG1
(5371) 1987 VG1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 15 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 VG1» саналган.
Негрень (коммуна)
Негрень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Чижув (Келецкий повяты)
Чижув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12534) Janhoet
(12534) Janhoet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 1 июнендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 LB3» саналган.
Андриивка (Новосондецкий повяты)
Андриивка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дели Коли (Фрозиноне)
Дели Коли — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дели Коли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Түбән Симет
Түбән Симет — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Почта индексы — 422065.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Енидам (Кованҗылар)
Енидам (Yenidam) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
70-еллар
70-еллар — 70 елда башланган һәм 79 елда тәмамланган унъеллык.
Леково (Мазовия воеводалыгы)
Леково  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Флорида-Ридж (Флорида)
Флорида-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Леково (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Флорида-Ридж (Флорида)
Географиясе
Флорида-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фәрит Җиһангиров
Фәрит Җиһангиров (Фәрит Нургали улы Җиһангиров,, — , ) — спортчы (чирәмдәге хоккей, туплы хоккей), ССРБ атказанган спорт остасы (1984). ССРБ чемпионы (1973, 1975-1976, 1978-1979, 1982-1983, 1985-1987), ССРБ халыклары спартакиадасы җиңүчесе (1979, 1983), 1980 елдагы Җәйге Олимпиадасының бронза мидәле иясе, Европа чемпионатының көмеш мидәле иясе (1983); Кыйтагаара (1984) һәм ССРБ (1986-1987) кубоклары иясе.
Флорида-Ридж (Флорида)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Турышовка (Әртә шәһәр округы)
Турышовка (Турышовка) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), чирмешләр (11%).
Авҗыова (Чубук)
Авҗыова (Avcıova) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Терегуловлар
Терегуловлар — дворяннар нәселе. Нәсел башында морза Җаныкай Кодашевның улы Терегул Җәнекәй улы Колдашев, XVI гасырның 2-нче яртысында Касыйм ханлыгы Төмән шәһәре ясаклы татары була.
Дворянлык тарихы
Терегул Кодашевның уллары: Тенәш (Теребирде), Уразай, Теләш, Көсәкәй Терегуловлар. 1625 елда хәрби хезмәтләре өчен аларга дворян дәрәҗәсе бирелә. Петр I 1713 елның 3 ноябрендәге Указына яраклы башка морза мөселманнар белән бергә Терегуловлар дворянлыктан мәхрүм ителә; императрица Екатерина II 1784 елның 22 февралендәге һәм 1796 елның 15 маендагы исемле указлары буенча аларга морза дәрәҗәсе кире кайтарыла, тик поместье һәм җир биләмәсенә ия булу хокукы бирелми.
Шулай ук Илбәк Батырша улы Терегулов, Исмәгыйл Сөләймән улы Терегулов, Кхансөяр Мортаза улы Терегулов, Мөрсәлим Йөзәй улы Терегулов, Мөсел Сөләймән улы Терегулов, Тимербулат Ыслак улы Терегулов һәм Хөсәен Батырша улы Терегулов исемнәре билгеле. XVIII гасырның 70-се елларында Терегуловлар Тамбов наместниклыгының Темников өязеннән Ырынбур губернасына күченәләр.
Мирза Җаныкаевлар вәкилләре белән бергә кардәшлек килешүе буенча Казан даругасының Каңлы олысы Каргалы авылы (хәзерге Благовар районы Югары Каргалы авылы) башкортларының асаба җирләренә килеп утыралар. Шул ук олыс башкортлары белән 1777 елгы килешү буенча Каргалы елгасы (Чәрмәсән елгасы кушылдыгы) ярында 14 мең дисәтинәдән артык җирне файдалануга алалар.
Терегуловлар нәселе Ырынбур губерна дворяннары нәсел тарихы китабының 6нчы кисәгенә язылган.
Шәриф Хаҗитархани
Шәриф Хаҗитархани, Шәрифи — Казан ханлыгында иҗат иткән татар шагыйре.
Шагыйрь безгә, иң беренче чиратта, «Зафәрнамәи вилаяти Казан» («Казан мәмләкәтенең җиңүе», «Казан вилаятенең җиңү язмасы») әсәре аша мәгълүм. 1550 елда иҗат ителгән бу әсәрнең ахырында автор үзен «Шәриф Хаҗитархани» дип атый. Димәк, ул билгеле бер дәрәҗәдә Хаҗитархан (Әстерхан) шәһәре белән дә бәйләнешле: әдип яисә анда туган, яисә шул калада яшәп алган. Кайбер галимнәр бу затның Мөхәммәдшәриф (Мөхәммәд Шәриф) исемле булуын да искәртәләр. Галим Марсель Әхмәтҗанов фикеренчә, Колшәриф белән «Зафәрнамәи вилаяти Казан» авторы — икесе бер үк зат.
Шәрифи әсәренең нигезенә Мәскәү патшасы Иван IVнең 1550 елның февралендә Казанга ясаган һөҗүменә мөнәсәбәтле вакыйга-хәлләр салынган. Казанлылар дошман яуларына каршы искиткеч ныклык күрсәтеп көрәшәләр. Шуның нәтиҗәсендә шәһәр ике атнага сузылган камалыштан котыла, һәм Иван IV, чигенеп, Мәскәүгә кайтып китәргә мәҗбүр була.
Әсәрдә Сафагәрәй, Бибарс (Бәйбарс), Мамай, Нургали, Килдебәк һәм башка тарихи затлар телгә алына. Казан мәмләкәте белән рус гаскәрләре арасындагы каты сугыш шактый җентекле тасвирлана, мәскәүлеләр тарафыннан туплар кулланылуы, аларның кешеләргә ничек тәэсир итүе сурәтләнә.
Галимнәр күрсәтүенчә, «Зафәрнамәи вилаяти Казан»ның бер нөсхәсе XVI йөзнең урталарында төрек солтаны Сөләйман Канунига җибәрелә. Хәзер ул Төркиядә саклана.
Сан-Висенс-дельс-Орс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ньюарк (Арканзас)
Ньюарк  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Караюсуфлу (Шеһиткамил)
Караюсуфлу (Karayusuflu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ньюарк (Арканзас)
Тарихы
Ньюарк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Носа-Сеньора-да-Пиедади
Носа-Сеньора-да-Пиедади — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ценжкув (Згерский повяты)
Ценжкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Носа-Сеньора-да-Пиедади
Географиясе
Мәйданы —.
Секаш (Арад)
Секаш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Потьер
Потьер (Pothières) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Сен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17.86 км².
HD106216
HD106216 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(12535) 1998 MZ30
(12535) 1998 MZ30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
816 ел (б. э. к.)
816 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
(12535) 1998 MZ30
Тарихы
1998 елның 24 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MZ30» саналган.
Маунт-Олив (Куса округы, Алабама)
Маунт-Олив  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маунт-Олив халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәдәнә (Мәдәнә кушылдыгы)
Мәдәнә Медянка — Мәдәнә елгасының уң кушылдыгы. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мәдәнә елгасының уң ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нязнанне
Нязнанне (Нязнанне ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кроссен-ам-Эльстере
Кроссен-ам-Эльстере (Crossen an der Elster) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дарем (округ, Төньяк Каролина)
Дарем — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дарем шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1881 елда оештырыла.
Түбән Сырга районы
Түбән Сырга районы (Нижнесергинский муниципальный район) — Свердловск өлкәсе составына керүче муниципаль район. Көнбатыш идарә бүлгесенә керә.
Административ үзәк — Түбән Сырга шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (82,4%), татарлар (12,9%), чирмешләр (1,3%).
Лексин
Лексин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5372) Bikki
(5372) Bikki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 29 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 WS» саналган.
Бараны (Жабинкавский районы)
Бараны  (Бараны ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
80-еллар
80-еллар — 80 елда башланган һәм 89 елда тәмамланган унъеллык.
Чижув-Плебанский
Чижув-Плебанский — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Негрешть (коммуна)
Негрешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Ценжкув (Поддембицкий повяты)
Ценжкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Дело (Бреша)
Дело — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Ценжкув (Поддембицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дело (Бреша)
Географиясе
Дело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ноляшор
Ноляшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Шапкина елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Чижув-Плебанский
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антолька (Кече Польша воеводалыгы)
Антолька — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Негрешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Антолька (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Носа-Сеньора-даш-Мизерикордиаш
Носа-Сеньора-даш-Мизерикордиаш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ноляшор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Морсан-сюр-Сен
Морсан-сюр-Сен — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Үз-үзен тану
Бу төшенчәне "Мин" төшенчәсе, үзаң (ингл.) һәм үзбилгеләү (ингл.) белән бутамагыз.
Интроспекция (ингл.) дип аталучы үз фикерләрне һәм хисләрне тикшерә алу һәм үзен башка шәхесләрдән һәм мохиттән аерылган шәхес буларак күрә алу мөмкинлеге төшенчәсе үз-үзен тану дип атала.
Фәлсәфи караш
"'Мин фикерлим, димәк фикерләүче бер зат буларак бармын.'" "'...'Мин фикерлим, димәк бармын' утверждениесы ... миңа фикерләр өчен бар булуның зарурлыгын ап-ачык буларак күрсәтте. Димәк, без ап-ачык һәм башкалардан аермалы буларак төшенә алганыбыз әйберләрнең чынлап бар була алуын гомуми кагыйдә, ягъни принцип буларак кабул иттем...'"
Декартның "Мин фикерлим, димәк бармын" (ингл.) һәм башка фикерләрен укыганда, Джон Локкның башына фәлсәфә һәм фәнни методка караган бөек фикерләр килә башлады. Бер очракта, дуслары белән аралашулары заманында, ал мәсьәләге "кешенең аңлау чикләре" турында сорау чыккан иде. Фәлсәфә тарихында зур урын алган Кешенең аңлау сәләтенә багышланган инша (ингл.) 1689 елгы исемле мәкаләсен бастыруынына кадәр, бу мәсьәләгә үз тормышының егерме елга якын вакытны багышлаган иде.
Хайваннарда
Хайваннар арасында, үз-үзен тану мөмкинлеге булырга ихтималлыгы турында ышанычлы мәгълүмат әлегә афалин дельфиннар (ингл.), кайбер кешесыман маймыллар (ингл.), һәм филләр өчен бар. Recent studies from the Франкфуртта урнашкан Гёте университытында уздырылган соңгы фәнни тикшеренүләр күрсәткәненчә, шундый сыйфатның саесканнарда да булырга мөмкинлеген күрсәтә. Шул ук мөмкинлеге кайбер башка хайваннарда да бар икәне турында фәнни тикшеренүләр белән исбатланмаган фикерләр киң таралган.
Искәрмәләр
Selbsterfahrung
Лукачовце (Нитра)
Лукачовце  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лобасты
Лобасты (Лобасты) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), татарлар (5%).
Айрат Җиһаншин
Айрат Җиһаншин (Айрат Госман улы Җиһаншин,, — , ) — фармаколог, медицина фәннәре докторы (1996), профессор (1999), КДМУның фармацевтика кафедрасы деканы (1998-2009), КДМУның халыкара эшчәнлек буенча проректоры (2009-2014).
«Погоня» гербы
«Погоня» гербы (герб «Пого́ня», Паго́ня, Pogoń, Погонь, Vytís, Витис) — Бөек Литва кенәзлеге, шулай ук XIV гасыр ахырыннан хакимлек итүче Гедиминовичлар династиясе гербы. Литва (1918-1940; 1991 елдан), Беларус Халык Җөмһүрияте (1918) һәм Беларус Җөмһүрияте 1991-1995 елларда дәүләт гербы.
Караявшан (Полатлы)
Караявшан (Karayavşan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Висенс-де-Монтальт
Сан-Висенс-де-Монтальт — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пьяна янындагы сугыш
Пиана янындагы сугыш — 1377 елда Гарәпшаһ хан җитәкчелегендәге гаскәр Пиана елгасы янындагы сугышта Иван-2 Дмитрий улы җитәкчелегендәге бердәм рус гаскәрен тар-мар итә.
Сан-Висенс-де-Монтальт
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пьяна янындагы сугыш
Сәбәпләр
1376 елда Мәскәү гаскәр башлыгы һәм Литва кенәзе Дмитрий Боброк-Волынский Урта Иделгә һөҗүм итә, талау явы нәтиҗәсендә 5000 сум ала.
Авҗыпынары (Саимбейли)
Авҗыпынары (Avcıpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Саимбейли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пьяна янындагы сугыш
Сәбәпләр
1376 елда Гарәпшаһ рус талау һөҗүмнәрен туктатыр өчен Мамай морзаны яклап Новосильский кенәзлегенә каршы җавап явын оештыра.
Әзерләнү
Рус бөек кенәзе Дмитрий Иван улы зур гаскәр җыя, ләкин соңгы мизгелдә яшь кенәз Иван гаскәр башлыгы итеп  билгеләнә.
Сугышның барышы
1377 елда Гарәпшаһ хан җитәкчелегендәге гаскәр Пьяна янындагы сугышта Иван-2 Дмитрий улы җитәкчелегендәге бердәм рус гаскәрен тар-мар итә.
Татар гаскәренең саны зур булмаганга карамастан рус гаскәре бозыклыгы сәбәпле тар-мар ителә, менә рус чыганагыннан өземтә:
Сугыш барышында мордва кенәзләре татар гаскәренә юл күрсәтеп булышалар. 2 августта Гарәпшаһ хан һөҗүм итә башлый, руслар Пиана елгасына таба кача һәм шунда камап алынып, бетерелә. Сугышта кенәзләр Семен Михаил улы, Иван Дмитрий улы һәлак булганнар.
Нәтиҗәләр
Гарәпшаһ рус талау яулары җавабына үч итә: 5-7 августта Түбән Новгород шәһәрен талап яндыра. Пьяна янындагы сугыштан соң Гарәпшаһ хан Түбән Новгород, Рязань шәһәрләрен басып ала.
(12536) 1998 MD33
(12536) 1998 MD33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ньюпорт (Арканзас)
Тарихы
Ньюпорт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ценя (Лодзь воеводалыгы)
Ценя  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Флоридатаун (Флорида)
Флоридатаун  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Флоридатаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ениданишмент (Османҗык)
Ениданишмент (Yenidanişment) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Альварес Җиһаншин
Әлварес Җиһаншин (Әлварес Габдулла улы Җиһаншин,, — , ) — агроном, авыл хуҗалыгы фәннәре нәмзәте (1968), ТАССРның атказанган агрономы (1984), РФ дәүләт премиясе дауреаты (1995).
Силова-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
817 ел (б. э. к.)
817 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Нязнань
Нязнань (Нязнань ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(5373) 1988 VV3
Тарихы
1988 елның 14 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VV3» саналган.
Чижув-Шляхецкий
Чижув-Шляхецкий — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бараны (Ивацэвицкий районы)
Бараны  (Бараны ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пуньи (Эн)
Пуньи (Pougny) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Туари кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,23 км².
Курсдорф
Курсдорф (Cursdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Секаш (Тимиш)
Секаш — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубна
Дубна (Дубна) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,7%), украиннар (1,7%).
Бабице (Освенцимский повяты)
Бабице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лекувець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD106244
HD106244 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ле-Амель (Сомма)
Ле-Амель — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Сан-Висенс-де-Торельо
Сан-Висенс-де-Торельо — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Носа-Сеньора-ди-Фатима (Энтронкаменту)
Носа-Сеньора-ди-Фатима  — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Негри (коммуна)
Негри — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Меня
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мегаджел (Алабама)
Мегаджел  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мегаджел халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тыгиш (Богданович шәһәр округы)
Тыгиш (Тыгиш) — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
Делта Ронкальия (Пяченца)
Географиясе
Делта Ронкальия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эджкомб (округ, Төньяк Каролина)
Эджкомб — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тарборо шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1741 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1313 км² тәшкил итә.
Номбур
Номбур — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Цильма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
90-еллар
90-еллар — 90 елда башланган һәм 99 елда тәмамланган унъеллык.
Керәнле
Керәнле — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Халык саны — 190 тирәсендә. Почта индексы — 422055.
Тарих
1678 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Ценяви
Ценяви — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мошам
Мошам — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
Караягҗы (Гөрдес)
Караягҗы (Karayağcı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лелево
Лелево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12537) Kendriddle
(12537) Kendriddle — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MT34» саналган.
Куцлебен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баравцы (Лунинецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
818 ел (б. э. к.)
818 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
Лукив (Словакия)
Лукив  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Олальяш
Олальяш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Чиста (Свентокшиж воеводалыгы)
Чиста  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Някрасава (Круглянский районы)
Някрасава  (Някрасава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.