cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мосо халкы
Мосо өйләре
Этләр мосо гаиләсе әгъзасы дип санала, Көнчыгышның башка культураларыннан аермалы буларак, аларны үтерергә һәм эт итен ашарга ярамый. Мосо халкы, элек кешеләр 13 ел гына яшәгәннәр, ә этләр 60 яшькә җитә торган булганнар, дип саный. Аннары этләр үз гомерләрен кешегә бүләк иткәннәр, ди, үзләрен тукландыру һәм гаиләдә изге җанвар итеп тоту бәрабәренә. Шуңа күрә 13 яшькә җитеп балигъ булу тантанасында барча ир-ат этләргә багышлап гыйбадәт кыла.
Мосо диннәре һәм теле
Дин мосо халкы тормышының үзәгендә тора, дисәң дә була. Мосо инанулары берьюлы һәм синкретик бон диненең, һәм Тибет буддачылыгының асылын чагылдыра.
Борынгы бон дине Бон дине меңнәрчә ел дәвамында мосо культурасының рухи тоткасы булып торган. Ул анимизм, ата-баба культы һәм алиһә-анага табыну йолаларын берләштерә. Төрле явыз рухлар йогынтысыннан шаманнарча арындыру һәм үлгән кешеләренең җаннарына ахирәткә ирешүдә ярдәм итү — бон руханиларының төп вазифасы. Транс халәтенә кереп, теге дөнья рухлары белән аралашу өчен, алар махсус исерткеч эчемлекләр кулланалар. Мосо теленең үз әлифбасы юк, шуңа күрә бон дине тәгълиматы китап рәвешендә язылмаган. Руханиларның барысы да — ир-ат затыннан.
Бон дине хәзерге вакытта, балаларга исем бирү, балигълыкка ирешү, мәетләрне озату, милли бәйрәмнәрдә һәм кеше чирләп киткән очракта гына кулланыла. Кытай коммунистларының озак еллар дәвамында динне тыеп килүе сәбәпле, бон руханилары да күп түгел инде. Хәзерге шартларда Кытайда да диннәрне тыю, инанулар иреген инкарь итү галәмәте юк.
Үзенчәлекле буддачылык Буддачылыкның мосо тормышындагы роле торган саен арта бара. Ләкин бу халыкның буддачылары — ит ашый торганнар. Руханилар вафат булганнарның рухына багышлап гыйбадәт кыла һәм халыкка бу диннең башлангыч нигезләрен җиткерә. Гаиләдә берничә малай булса, аларның берсен гадәттә буддачылык монахы итеп җибәрәләр.
Мосоларның үз “тере Буддасы” бар, аны Тибет изгеләренең берсе реинкарнациясе дип саныйлар. Ул үзе Лицзянь шәһәрендә яши, ләкин кайвакыт, Будда дине бәйрәмнәренә барам дип, Тибеттагы Юннинь шәһәренә китә. Гадәттә мосо өйләренең түрендә, учак янында, буддачылык аллаларының берсенә багышлап санәм-сын тора.
Мосо (на) теле Мосолар сөйләшә торган на теле диалекты Тибет-Бирма телләре асгаиләсенә керә, аның үз әлифбасы юк. Хәзерге вакытта “Лугу күле төбәгенең мәдәни үсеш ассоциациясе” дигән оешма мосо язуын булдыру эше белән мәшгуль.
Заманча үзгәрешләр Мосо культурасына инде күптәннән бирле юкка чыгу куркынычы яный. Мосо җирләрен һань-кытайлылар Мин династиясе заманында ук басып алганнар иде. Мосолар Будда динен үз инануларына яраклаштырып кабул итәргә мәҗбүр булганнар.
Мосо халкы туристлык өчен күренекле урында яши. Килмешәкләр, әлбәттә, мосо культурасына да тискәре йогынты ясый. Әйтик, “кунаклык никахы” заманча фәхешне аклау өчен сылтау була башлады. Шул сәбәпле мосо кешеләре элек беркайчан да булмаган венерик чирләрдән интегә.
Талпа (Ботошань)
Талпа — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радзеж
Радзеж (Радзеж ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Албешть (Олт)
Албешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Радзеж
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Албешть (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Октябрино
Октябрино — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы поселок.
Почта индексы — 422134.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Нуадан-ле-Ферру
Нуадан-ле-Ферру (Noidans-le-Ferroux) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,99 км².
Хатын-кызлар арасында бокс буенча Әрмәнстан чемпионаты
2012 елгы хатын-кызлар арасында бокс буенча Әрмәнстан чемпионаты
Ярышлар Ереванда узды, аларда 10 спортчы катнашты.
2011 елгы хатын-кызлар арасында бокс буенча Әрмәнстан чемпионаты
Ярышлар Еревандагы «Динамо» спорт залында узды, аларда 14 спортчы катнашты.
Каниволя
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бискупець (Новомейский повяты)
Бискупець  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мәүләтбай Гайнетдинов
Мәүләтбай Гайнетдинев (Мәүләтбай Сөләйман улы Гайнетдинев,, — , ) — башкорт эстрада җырчысы, артист. БАССРның халык (1993) һәм атказанган (1984) артисты.
Көрпеагач (Гөнен)
Көрпеагач (Körpeağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лушатс
Лушатс — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Гюби
Гюби (Güby) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14245) 2000 AS31
(14245) 2000 AS31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AS31» саналган.
Юкарысүпхан (Адилҗеваз)
Юкарысүпхан (Yukarısüphan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (köy).
Бәхти Гайсин
Бәхти Гайсин (Бәхти Миңнеяр улы Гайсин,, — , ) — аккордеончы, көйязар. БАССРның халык артисты (1962), РСФСРның атказанган артисты (1986).
Гаиләсе
Хатыны — Фәридә Кудашева.
Спитковице (Новотарзький повяты)
Спитковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грибковка
Грибковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чагва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Пранше
Сен-Пранше — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(6984) Льюискэрролл
(6984) Льюискэрролл — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 4 гыйнварында Х. Сиодзава, Т. Урата тарафыннан Фудзиэда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AO» саналган.
Пйотрковице (Козеницкий повяты)
Пйотрковице  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Лидия Галанова
Лидия Галанова (Лидия Андрей кызы Галанова,, — , ) — педагог, РСФСҖның хезмәт каһарманы (1936), БАССРның хезмәт каһарманы (1922), БАССРның атказанган мәктәп укытучысы (1947).
Итирапуан
Итирапуан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Окко-Порэль-Кы
Окко-Порэль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №6720 исемсез кушылдыгының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 81 км.
Эль-Пинар
Эль-Пинар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Никонова (Алапай шәһәр бүлгесе)
Никонова (Никонова) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Эль-Пинар
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окко-Порэль-Кы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Григгсвилл (Иллинойс)
Григгсвилл  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Григгсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мәгъфирә Галиева
Мәгъфирә Галиева (Мәгъфирә Ильяс кызы Галиева,, — , ) — җырчы, Башкорт телевидениесе дикторы, БАССРның атказанган артисты (1965), БРның халык артисты (2011).
Саратога (Вайоминг)
Саратога  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD137309
HD137309 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(14246) 2000 AN50
(14246) 2000 AN50 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 гыйнварында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AN50» саналган.
Бискупички
Бискупички — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кант (Люблин воеводалыгы)
Кант  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голишув
Голишув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Люгассон
Люгассон — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Радчыцк
Радчыцк (Радчыцк ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ицо (Беневенто)
Ицо — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ицо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Талпа (Нямц)
Талпа — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(6985) 1994 UF2
(6985) 1994 UF2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Талпа (Нямц)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нуарон
Нуарон (Noiron) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,58 км².
Саннислоуп (Вашингтон)
Саннислоуп  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саннислоуп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итирусу
Итирусу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гюльцов (Лауэнбург)
Гюльцов (Gülzow) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Карыгем
Кече Карыгем — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга ТюгҮрек елгасының сул ярына тамагыннан 9 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Урта Руял
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Сромовце-Вишни
Сромовце-Вишни — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Көрсу (Кызылтепе)
Көрсу (Körsu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мича-Ёль
Мича-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Кельтма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Егол-Ях
Егол-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Васюган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 184 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пйотркувек (Мазовия воеводалыгы)
Пйотркувек  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Албешть (Телеорман)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эскусар
Эскусар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Пьеррмон (Вогез)
Сен-Пьеррмон — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(14247) 2000 AV55
(14247) 2000 AV55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гологлови
Гологлови — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Октябрь (Аксубай районы)
Октябрь — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423065.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Канти (Люблин воеводалыгы)
Канти  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тараево
Тараево (Тараево) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Юкарысүтлү (Рефахие)
Юкарысүтлү (Yukarısütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Тараево
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Алаюрт (Ладик)
Алаюрт (Alayurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Люгеньяк
Люгеньяк — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Битково (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Битково  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ражковичы
Ражковичы (Ражковічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Катион
Катион - уңай электр коргылы ион. Анда уңай элементар коргылар саны электроннар саныннан күберәк.
Итиуба
Итиуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Катион
Катион коргысы дискрет һәм элементар электр коргысы берәмлегенә пропорциональ, мәсәлән, NH4+ — аммоний еркоргылы катионы, ә Ca2+ — кальций икекоргылы катионы.
Итиуба
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Катион
Электр кырында уңай коргылы катионнар тискәре коргылы катодка тартыла.
Атамасы юнан теленнән чыккан: «καθιών» - аска баручы дип тәрҗемә ителә. Төшенчә 1834 елда Фарадей тарафыннан кертелгән.
Окун-Еган
Окун-Ёган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Толька елгасының сул ярыннан 317 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 54 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гринвилл (Иллинойс)
Гринвилл  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гринвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Сантьяго (Вашингтон)
Сантьяго  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сантьяго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гюстер
Гюстер (Güster) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Кече Сугаш
Кече Сугаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Катунь елгасының уң ярына тамагыннан 522 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сромовце-Нижни
Сромовце-Нижни — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6986) Асамаяма
(6986) Асамаяма — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 24 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WE» саналган.
Йавари (Беневенто)
Йавари — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нихвор (Гари шәһәр округы)
Нихвор (Нихвор) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кантик (Томашивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Авиньонет-де-Пучвентос
Авиньонет-де-Пучвентос — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мор-Ю
Мор-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Локчим елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голостовице
Голостовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пйотркувек-Дужи
Пйотркувек-Дужи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарымсак
Сарымсак (рус.чеснок) — суган ыругыннан, лаләчәләр семьялыгыннан 6-8 бүлемтектән торучы суганчалы, 1 метрга кадәр җиткән яссы озын яфраклы купьеллык үләнчел үсемлек. 1,5 метрга кадәр җитүче чәчәк уклары вак,тонык ак чәчәкләрдән торган чәчәк чатыры белән тәмамлана. Кайвакыт чәчәкләре урынына 1,5 — 3 миллиметр зурлыктагы һава суганчыклар үсә.
Биологик үзенчәлекләр
Суганнан аермалы буларак сарымсакның яфраклары тасмасыман, ә суганчасы аерым өлешләрдән,утырту өчен файдаланыла торган тешчекләрдән гыйбарәт.
Сарымсакның орлыгы урынына чәчәк сабагында (июль ахырларында) кечкенә суганча-бүлбеләр үсә. Үчертү өчен нәкъ тә шул бүлбеләрне кулланалар.
Чәчү серләре
Кыргый хәлдә билгеле түгел. Сарымсакны яшелчә үсемлеге буларак күпләп утырталар. Ул азык буларак күп формаларда кулланыла, шулай ук дару үсемлеге булып тора.
Сортлар
Сарымсакның сортларына килгәндә гадәттә көпшәләнә торган Крупнозубковый, Юбилейный Грибовский, Грибовский-60, Скороспелый(тиз өлгерүчән), Башкирский-85 сортларын сайлыйлар. Шулай ук индивидуаль бакча ларда үстерү өчен көпшәләнми торган яз гы җирле сортлар һәм селекционерлар тарафыннан чыгарылган Алейский һәм Гафурийский сортлары да тәкъдим ителә
Грибовский-60 — көзге, тиз өлгерешле сорт. Тишелеп чыкканнан алып өлгергәнче 3 ай һәм 1 атна чамасы вакыт үтә. Суганчалары эре, 100 граммга кадәр җитә, саклануы уртача.
Крупнозубковый — көзге,тиз өлгерешле сорт. Суганчалары Грибовский-60 сортына караганда ваграк, 80 грамм чамасы. Суганбаштагы тешчекләр уртача 4-5 данә тәшкил итә, бик эреләр.
Гафурийский — язгы,уртача өлгерешле сорт. Тишелеп чыкканнан алып өлгергәнче 100-110 көн үтә. Суганчасы эре түгел,30-35 грамм чамасы. Тәме бик әче, авыруларга чагыштырмача чыдам. Алейский — язгы, уртачадан тизрәк өлгеруче сорт. Тишелеп чыкканнан алып өлгергәнче 80-83 көн вакыт үтә. Суганчалары вак, 20-22 грамм гына тәшкил итә. Тәме әче, сакланышы әйбәт: май аена кадәр сакларга мөмкин.
Кайчан утыртырга?
Сарымсак түбән ,дымлы, азрак ком катнашкан балчыксыл, органик ашлама белән тукландырылган туфрак та әйбәт үсә. Яхшы тиресләндерелгән комлы туфракта да шәп үсә.
<span class="blind_label im-mess--blind-select _im_mess_blind_label_select" aria-label="Выделить сообщение" role="link" tabindex="0"> <span class="im-mess--marker _im_mess_marker"> Сарымсак утырту өчен иң түбән, ләкин кояш көне буе төшеп торган урынны сайлыйлар. Утырту өчен зарарланмаган кабыклы сәламәт суганчыклар файдаланала.
<span class="blind_label im-mess--blind-select _im_mess_blind_label_select" aria-label="Выделить сообщение" role="link" tabindex="0"> <span class="im-mess--marker _im_mess_marker"> Сарымсакны сентябрь ахыры-окятбрь башында утырталар. Язгы чәчү сарымсагын иртә язды утырталар. Тешләрен ояларга 5-6 сантиметр ара калдырып утырталар. Утырту тирәнлеге тешнең зурлыгына карап — 5-12 сантиметр. Бүлбечекләрне куерак итеп, рәт араларын 25 сантиметр калдырып 4-5 сантиметр тирәнлектә утырталар.
Утырканнан соң су сибәләр, черемә, саламлы тирес яки пычкы чүбе белән мүлчәлиләр.
Кар эрү белән туфракта беренчел йомшарту үткәрелә. Ә икенче тапкыр июньдә, үсемлекләрдә уклар барлыкка килгәч, көл белән тукландыралар.
Сарымсакның уңышын җыеп алу вакытын күздән ычкындырмаска кирәк. Соңга калганда суганчыкларның кабыклары ярыла һәм башлары тешләргә аерыла, ә бу аның саклану вакытын кыскарта. Шуңа күрә уңышны июльнең өченче декадасында җыялар. Казып алынган сарымсакны, юка итеп җәеп, тонык кояш яктысында яки җилләтелә торган бүлмәдә киптерәләр. Тамырларын төбенә җиткэнче, ә сабагын башыннан 5 сантиметр биеклектә кисәләр.
Халык медицинасы
Халык медицина сында сарымсак бик күп төрле формаларда файдаланыла. Аеруча ашкайнату ны яхшырту өчен бик теләм кулланалар. Сарымсак аппетитны ача, эчәклектәге авыртуларны киметә һәм тынычландыра. Аны шулай ук гипертония авыруларын һәм атеросклерозны дәвалау өчен кулланыла.
Салкын тидереп авырганда, трахеит, бронхит, бронхиаль астма һәм коклюш вакытында күкрәкне атланмай кушылган сарымсак боткасы белән ышкыйлар. Шундый үк ботканы гинекология практикасында трихомонад кольпитларын дәвалау өчен кулланалар.
Бу яшелчә йогышсызландыручы һәм ныгытучы чара буларак борынгы заманнардан ук билгеле. Мәсәлән, Мисыр пирамидаларын төзүче колларга авырмасыннар өчен көн саен сарымсак биргәннәр. Ә бо­ рынгы греклар һәм славяннар аны агулы еланнар чакканда кулланганнар.
Сарымсакта С витамины яшел сугандагыга караганда күбрәк. Бу яшелчәдә йод, цинк, магний, кальций, органик кислоталар, селен, А, Вр В2 витаминнары бар. Ул атеросклероз һәм грипп авыруларыннан профи­ лактика чарасы буларак кулланыла. Моның өчен сарымсакны ботка кебек уып, бал һәм алма белән кушалар. Бронхиаль астма, ангина интектергәндә, салкын тигән вакытта, аның парлары белән ингаляция ясау ярдәм итә.
Фитонцидлар (бактерияләрне, паразит гөмбәчекләрне бетерүче яисә аларның үсешен туктатучы биологик актив матдәләр) эшләп чыгарганга күрә, яшел сарымсак үз тирәсендә саклау зонасын барлыкка китерә, шуңа күрә аны өйдә һаваны йогышсызландыру өчен дә үстерергә була.
Сарымсак эчендә ниләр бар?
Медицинада сарымсакның суганчаларын файдаланалар. Узенчәлекле кискен тәме һәм көчле исе андагы эфир мае белән бәйле. Моннан тыш суганчаларында азотлы кушылмалар, шикәрләр (27%ка кадәр),фитостериннар ,аллин гликозиды, С, D, B витамин нары, башка матдәләр бар.
Ражковка
Ражковка (Ражкоўка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
HD137323
HD137323 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хәбир Галимов
Хәбир Галимов (Хәбир Латыйп улы Галимов,, — , ) — җырчы (лирик-драматик тенор), РСФСҖның һәм БАССРның атказанган артисты (1947, 1942).
Никольск районы (Пинзә өлкәсе)
Никольск районы (Никольский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Никольск шәһәре.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (87,4%), мордва (9,8%), татарлар (1%).
Административ бүленеш
Никольск районы составына 2 шәһәр һәм 10 авыл җирлеге керә.
(14248) 2000 AF56
(14248) 2000 AF56 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AF56» саналган.
Талпа-Бисковень
Талпа-Бисковень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итоби
Итоби — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ованш
Ованш (Ovanches) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Авыл хуҗалыгы җитештерү ширкәте
Авыл хуҗалыгы җитештерү ширкәтләре (АХҖШ, алманча Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft – LPG) – АДҖда өлешчә ирекле рәвештә, ләкин башлыча крәстияннәрнең һәм авыллардагы башка хезмәтчәннәрнең милкен һәм җитештерү коралларын уртак итү юлы белән ирексезләп күмәкләштерү нәтиҗәсендә барлыкка килгән авыл хуҗалыгы берләшмәләре. Аларны оештыру, Алманиянең совет оккупация зонасында үткәрелгән җир реформасының төп һәм мәҗбүри гамәлләреннән берсе буларак, 1952 елда башлана һәм 1960 елда тәмамлана.
Идеологик нигезләмәләр
Авыл хуҗалыгын күмәкләштерү һәм индустриальләштерү – социализмның төп һәм дөньякүләм идеяләреннән берсе.
Алмания коммунистлар фиркасенең (АКФ) 1930 елда ук кабул ителгән “Алман халкын милли һәм иҗтимагый азат итү” програмында болай диелә:
Сен-Реми (Вогез)
Сен-Реми — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Авыл хуҗалыгы җитештерү ширкәте
Идеологик нигезләмәләр
„Без эре җир биләүчеләрнең хакимлеген җимерәчәкбез, аларның җирләрен һәм җитештерү чараларын түләүсез нигездә тартып алачакбыз һәм ярлы крәстияннәргә тапшырачакбыз, заманча техникасы булган совхозлар оештырачакбыз, авыл пролетариатының эш шартларын яхшыртып, аларны шәһәрләрдәгесе белән тигезләячәкбез һәм шул рәвешчә миллионлаган авыл хезмәтчәннәрен социализм төзүгә җәлеп итәчәкбез“.
Башта, 1945-1951 елларда, АДРда АХҖШ оештырылыр алдыннан, авыл хуҗалыгы җирләре “яңа крәстияннәр” дип аталган җитештерүчеләргә бүлеп бирелә. Җир кишәрлекләренең уртача мәйданы 6 гектар гына тәшкил итә, “яңа крәстияннәр”нең эш тәҗрибәсе аз, техника белән тәэмин ителү дәрәҗәсе һәм хезмәт җитештерүчәнлеге шактый түбән була. Коммунистик хакимият, “авылларда бу рәвешчә рациональ хуҗалык итү мөмкин түгел” дип, ССРБ калыбында реформалар үткәрә башлый. АХҖШ тибындагы хезмәт һәм җитештерү оешмалары АДР икътисадының башка тармакларында да барлыкка килә. Сәнәгатьтә алар, мәсәлән, “халык милкендәге ширкәт” (алманча Volkseigener Betrieb – VEB) дип атала.
АХҖШ оештыру
Алмания бердәм социалистик фиркасе (АБСФ) 1952 елның июлендә үткәргән фирка конференциясендә икътисад тармакларында дәүләт карамагындагы яки күмәклек нигезендәге ширкәтләр оештыру чаралары билгеләнә. Авыл хуҗалыгында алар АХҖШ рәвешендә тәгаенләнә башлый. Бу уңайдан АДР Халык палатасы (алманча Volkskammer der DDR) кабул иткән кануннар буенча, авыл ширкәтенә хосусый милке һәм шәхси хуҗалыгы булган крәстияннәр генә түгел, ялланып эшләүчеләр, башка авыл хезмәтчәннәре һәм авылларда хезмәт итүче ватандашлар да керә алган.
Хезмәтчәннәрнең күмәк хуҗалыкка уртак милек буларак керткән өлешенә бәйле рәвештә, авыл ширкәтләрнең өч төре барлыкка килә: беришесе – җир кишәрлекләрен, икенчеләре – авыл хуҗалыгы техникасын, өченчеләре – мал-туарны, биналарны һәм башка җиһазларны берләштерү аша. Ширкәт әгъзасы булып китү өчен акчалата кертемнәр дә кабул ителә. Өченче төрдәге ширкәтләр баштарак, “берләштерелгән” мал-туарны асрау өчен зур корылмаларга кытлык аркасында, бик аз була. Ләкин соңрак, еш кына АБСФ һәм ил хакимияте басымы астында, беренче ике төр ширкәтләр дә өченче төргә күчерелә, һәм соңгылары авыл хуҗалыгында өстенлекле булып китә.
Әлбәттә, АДРда да, Советлар Берлегендәге кебек, крәстияннәргә “шәхси өй яны хуҗалыгы” (алманча individuelle Hauswirtschaft) тотарга рөхсәт ителә. Ләкин алар файдалана торган “дәүләт җире” ярты гектардан артмаска тиеш була (Советлар Берлегендә, әйтик, Татарстан шартларында – 20-25 “сутый”). Шәхси хуҗалыктагы мал-туар саны да чикләнгән була.
АХҖШ үсеше
Тулаем алганда, бу үзгәрешләрнең күбесендә ССРБ үрнәге, ягъни 1930 еллардагы колхозлаштыру чаралары кулланыла. Аерым хуҗалык булып калырга теләгән крәстияннәргә дәүләт һәм хакимият фиркасе басымы гел көчәя бара. Игенчелектә һәм терлекчелектә кирәк булган заманча җитештерү техникасы дәүләт карамагында гына була, аны куллануга биреп торганда яки машина-трактор станцияләре ярдәменнән файдаланганда аерым хуҗалыкларга карата чикләүләр кертелә.
Нәтиҗәдә, 1952 елдан башлап 1961 елга кадәр, Берлинда һәм АДР чикләрендә “таш дивар” корылганчы, хосусый милеккә ябышып яткан крәстияннәрнең күбесе Көнбатыш Алманиягә качып китә. Алар ташлап калдырган милек һәм хуҗалыклар җирле АХҖШ карамагына күчерелә. Аерым хуҗалыклар АДРда бөтенләй диярлек юкка чыга. 1960 елларда АДР авыл хуҗалыгында ширкәтләрне теге яки бу продукция җитештерү буенча (игенчелек, терлекчелек, бакчачылык, балык тоту, һөнәрмәннәр һ.б.) махсуслаштыру башлана. Ун ел эчендә авыл ширкәтләрендә эшләүчеләрнең уртача саны 19 меңнән 9 меңгә кадәр төшә. Шул ук вакытта алар “халык милкенә” әверелә, ягъни дәүләт карамагына күчерелә. Кайбер тармакларда “махсуслаштырылган” АХҖШ шәһәрләрдәгечә “Халык милке ширкәте” (алманча Volkseigenes Gut, Volkseigene Güter - VEG, әйтелеше: Фольксайгене гүтер - ФЭГ) дип үзгәртелә. 1980 елларда АСБФ хакимияте, крәстияннәр һәм аларның продукциясен кулланучы шәһәр халкы ризасызлыгына юлыгып, бу җимергеч реформаларга акрынлап булса да “капиталистларча” үзгәрешләр кертергә мәҗбүр була. Ә инде 1990 елларда, Алмания кабат берләшкәч, элеккеге АДРның авыл хуҗалыгы да күп еллар буе сыналган алман хуҗалык итү калыбына күчә.
Синклер (Вайоминг)
Синклер  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бишвалд
Бишвалд — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Албешть (Яломица)
Албешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хале (Алмания)
Хале (Haale) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Албешть (Яломица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хале (Алмания)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көрсу (Текман)
Көрсу (Körsu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ражное
Ражное (Ражное ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Олычай-Кы
Олычай-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының сул ярыннан 1341 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Ражное
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Олычай-Кы
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6987) Ониосидаси
(6987) Ониосидаси — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 25 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WZ» саналган.
Чуриково (Мари Ил)
Чуриково (Чурык Вочарма, Чуриково) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,6%), руслар (9,6%).
Агульяна
Агульяна — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гольнице
Гольнице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стави-Моновски
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Екыльчак
Екыльчак — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 198 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Саут-Виначи (Вашингтон)
Саут-Виначи  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Виначи халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итороро
Итороро — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Канюки (Люблин воеводалыгы)
Канюки  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Октябрь (Мөслим районы)
Октябрь — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Почта индексы — 423984.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Гринфилд (Иллинойс)
Тарихы
Гринфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәвия Сафиуллина
Фәвия Әхтәм кызы Сафиуллина (1959 елның 4 мае, СССР, ТАССР, Арча районы, Ташкичү) - тапшырулар алып баручы, Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстан Республикасының Свердловск өлкәсендәге даими вәкиле.
Биографиясе
Сафиуллина Фәвия Әхтәм кызы 1959 елның 4 маенда Арча районының Ташкичү авылында туган.
1976 елда ТАССРның Арча районы Яңа Кенәр урта мәктәбен тәмамлый.
1981 елда икътисадчы белгечлеге буенча Казан дәүләт финанс-икътисад институтын тәмамлаган.
2007 елдп практик психолог белгечлеге буенча ТР Мәгарифне үстерү институтын тәмамлаган
Хезмәт эшчәнлеге
1976-1980 - "Татвторсырье" трестының Казан ткан бклмаган материаллар фабрикасында сортировщик, чимал буенча инженер.
1980-1981 - «Татвторсырь" трестының Казан икенчел чимал җитештерү-әзерләү предприятиесендә өлкән икътисадчы.
1984-1993 - "Уралмаш" ҖБ Боланаш машина төзү заводында хезмәт һәм планлаштыру буенча өлкән икътисадчы.
1993-1994 - Артемовский телевидениесе акционерлык компаниясенең баш хисапчысы.
1994-1999 - "Артемовск телерадиокомпаниясе" муниципаль предприятиесенең баш хисапчысы.
1999-2002- "Телевизион-мәгълүмат компаниясе" ҖЧҖ баш хисапчысы, баш мөхәррир, финанс директоры.
2002-2007 - "Бердәмлек" редакциясе соборы, республика мәгълүмат редакциясе корреспонденты, "Татар-информ" МА ГУ корреспонденты.
2007-2010 - Свердловск өлкәсе Закон чыгару Собраниесе өлкә Думасы депутаты ярдәмчесе.
2010-2011 - "ЮВА-Медиа" ҖЧҖнең җәмәгатьчелек белән элемтә буенча белгече.
2011-2018 - Татарстан Республикасының Даими вәкиллеге, консультант. 2018 елдан - Татарстан Республикасының Даими вәкиле урынбасары.
Җәмәгать башлангычларында эшләү
1993-2001 - татар телендә телепрограммалар авторы һәм алып баручы.
1997-2007 - Свердловск өлкәсе Артем районы татарларының милли-мәдәни автономиясе рәисе.
2000-2010 - "Азатлык" радиосының татар-башкорт редакциясенең штаттан тыш хәбәрчесе.
2002 - хәзерге көнгә кадәр - "Милли медиа-холдинг" КП башкарма директоры.
2007 - хәзерге вакытка кадәр - "Саф чишмә" газетасы баш мөхәррире.
2009-2011 - Свердловск өлкәсенең "Татарлар конгрессы" региональ иҗтимагый оешмасы башкарма директоры.
Хәзерге көнгә кадәр "Свердловск өлкәсе татарлары конгрессы" региональ иҗтимагый оешмасы Идарәсе рәисе вазыйфаларын башкаручы.
Гаиләсе
Кияүдә, ике кызы бар.
Юкарысызма (Муш)
Юкарысызма (Yukarısızma) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Муш илчесенә караган бер авыл (köy).
(14249) 2000 AW57
(14249) 2000 AW57 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AW57» саналган.
Пйотркувек-Малий
Пйотркувек-Малий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йавре (Тренто)
Йавре — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Йавре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вәлиәхмәт Галимов
'' Вәлиәхмәт Гыйрфанетдин улы Галимов (1908 елның 12 июне, — 1994 елның 15 феврале, ) — тиятыр һәм кино актеры, режиссер, РСФСҖның атказанган артисты (1949), БАССРның атказанган һәм халык артисты (1940, 1944), БАДТның сәнгать җитәкчесе (1942-1948), баш режиссеры (1956-1971).
Тормыш юлы
Вәлиәхмәт Галимов 1908 елның 12 июнендә Казан губернасының Зөя өязе Сатмыш авылында туа. Башка мәгълүматлар буенча, 15 декабрьдә Пермь губернасының Екатеринбур өязене Кыштым шәһәрендә туа.
1930 елда Уфада Башкорт дәүләт сәнгать техникумының театр бүлеген тәмамлый. (1 нче чыгарылыш; В. Г. Мортазина-Иманский, М. А. Мәгъдиева, Х. Г. Бохарский сыйныфы). 1930—1931 елларда Уфада һәвәскәрләр Эшче яшьләр театрын җитәкли.
1931 елдан Башкорт драма театрында уйный. 1937 елда режиссер-куючы була. 1942—1948 һәм 1956—1971 елларда театрны сәнгать җитәкчесе һәм баш режиссер буларак җитәкли.
Гаилә
Абыйсы — актер, режиссер һәм педагог Хаҗиәхмәт Гирфанетдин улы Галимов (Хаҗиәхмәт Бохарский, 1899—1974), РСФСРның атказанган артисты.
Тарасы (Киров өлкәсе)
Тарасы (Тарасы) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Капице (Люблин воеводалыгы)
Капице  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мудора
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Тарасы (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Капице (Люблин воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тарасы (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Мудора
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Улучжай
Кече Улучжай — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Олы Улучжай елгасының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре (БГӘ, الإمارات العربية المتحدة ’Әл-’Има̄ра̄т ’әл-ʻАраби́йя ’әл-Мутта́һида) — көньяк-көнбатыш Азиядә, Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлешендә урнашкан дәүләт. Көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш.
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре халкының саны 4,8 млн. кеше, боларның 70 % кадәр — көньяк һәм көньяк-көнчыгыш Азиядән эшчеләр. Җирле халык күбесенчә суннит мөселманнары белән тәкъдим ителгән. Берләшкән Гарәп Әмирлекләре 7 әмирлектән тора: Әбу-Даби, Гаҗман, Дөбәй, Рәэсел-Хәймә, Өммел-Кайвәйн, Фөҗәйрә һәм Шарҗә. Башкала — Әбу-Даби шәһәре.
География
200px|left|thumb|Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең харитасы Берләшкән Гарәп Әмирлекләре көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш. Мәйданы 83 600 км².
Идарә-җир төзелеше
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре — җиде әмирлектән торган федерация дәүләте. Һәр бер әмирлек — тулы монархияле кечкенә дәүләт.
Тарих
VII нче гасырда монда урнашкан кечкенә шейхлыклар Ислам динен кабул итеп, Гарәп халифатына керделәр. Шул чорда Дөбәй, Шарҗә, Фөҗәйрә шәһәрләре барлыкка килделәр. Халифат кечсезләнүе белән, шәехлыкларның автономиясе үсте. X–XI нче гасырларда Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлеше карматлар дәүләтенә керде, ә аның таркалуыннан соң Оман шаукымы астына ләкте.
XV нче гасырның ахырында бу җирләрдә хуҗа булып Европа ныкланды.
Дин
Берләшкән Гарәп Әмирлекләрендә рәсми дин — ул халыкның 76 % ы тотучы ислам дине. Ил халкының 9 % ын христианнар, якынча 10 % ын һинд дине яки буддачылык тарафдарлары һәм 5 % ын башка диннәр вәкилләре алып тора.