cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лохау
Лохау — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рәфыйк Габдрахманов
Рәфыйк Габдрахманов (Рәфыйк Фәйзи улы Габдрахманов) — фәлсәфә фәннәре кандидаты, ТР ФА Ш. Мәрҗәни исемендәге Тарих институты өлкән фәнни хезмәткәре, Казан федерализм һәм гаммәви сәясәт үзәге башкаручы директоры.
Тәрҗемәи хәле
1951 елның 3 маенда Казанда туган. Урта мәктәпне (1968), «фәлсәфә мөгаллиме» белгечлеге буенча Мәскәү дәүләт университетының фәлсәфә факультетын (1983) тәмамлаган. Екатиринбурда Урал дәүләт университетында «Эшче диктатурасы теориясе һәм гамәлиятендә сәясәт һәм икътисад бәйләнеше» темасына фәлсәфә фәннәре кандидатлыгына диссертация (1992) яклаган. 1970-1972 елларда Беларуста хәрби хезмәттә булган.
Иҗтимагый эшчәнлеге
1995-1997 елларда Һаага шәһәрендә «Һаага инициативасы» очрашуларын оештыруда катнаша. Әлеге очрашулар «ССРБ таркалганнан соң барлыкка килгән яшь дәүләтләр арасындагы конфликтларны бетерү» халыкара проекты кысаларында (Русиядә координатор — проф. Василий Тишков, АКШта — Артур Мартиросян) ТР президенты Минтимер Шәймиев һәм Һарвард университетының Конфликтларны туктату төркеме инициативасы белән 1995, 1996, 1997 елларда уздырылган.
Марянки (Липновский повяты)
Марянки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чекәй (Мари Ил)
Чекәй (Шимйӓр, Чекеево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (98,2%),.
Сен-Пьерр-дель-Форкатс
Сен-Пьерр-дель-Форкатс — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Гейгер (ай кратеры)
Гейгер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 36,63 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Ханс Вильгельм Гейгер (1882—1945) хөрмәтенә бирелә.
Коритно (Оплотниця)
Коритно  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Вёрниц
Вёрниц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кошково (Польша)
Кошково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Орм (Марна)
Орм — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Идайна (Миннесота)
Идайна  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Петропавловка (Аскын районы)
Петропавловка — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Идайна (Миннесота)
Тарихы
Идайна шәһәре  елда нигезләнгән.
Петропавловка (Аскын районы)
Почта индексы — 452880, — 80204842001.
Идайна (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтел д'Алферо (Форли-Чезена)
Казтел д'Алферо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел д'Алферо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гедиз (Шеһзаделер)
Гедиз (Gediz) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Салмон-Брук (Коннектикут)
Салмон-Брук  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Колчестер (Коннектикут)
Колчестер  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Салмон-Брук (Коннектикут)
Географиясе
Салмон-Брук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Вледникуц
Вледникуц — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Колчестер (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Лоран-дю-Мон
Сен-Лоран-дю-Мон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Михаил Ортин
Михаил Ортин (Михаил Фёдорович Ортин,, — , ) — файдалы казылмаларны баектыру өлкәсендә галим, Урал файдалы казылмаларны баектыру һәм механик эшкәртү фәнни тикшеренү һәм проектлау институтын нигез салучы һәм аның беренче директоры (1929-1930).
Салмон-Брук (Коннектикут)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вледникуц
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татляга-Яга
Татляга-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының уң ярына тамагыннан 434 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 130 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4666) Диц
(4666) Диц — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 4 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 JA1» саналган.
Өмүрлү (Мазыдагы)
Өмүрлү (Ömürlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мазыдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вроново (Подлясье воеводалыгы)
Вроново  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гей-Люссак (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Жозеф Луи Гей-Люссак (1778—1850) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Коштово
Коштово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18541) 1996 YA1
(18541) 1996 YA1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
NGC 431
NGC 431 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Слатина (Силистра өлкәсе)
Слатина  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грязнуха (Исәт кушылдыгы)
Грязнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Исәт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скрыбавцы (посёлок)
Скрыбавцы  (Скрыбаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(2765) Динант
(2765) Динант — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 4 мартында Анри Дебеонь, тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EY» саналган.
Оскар Осала
Оскар Осала (Oskar Osala,, — , ) — Финляндия һоккейчесе (һөҗүмче), Финляндия чемпионатының көмеш призчысы (2008), Гагарин кубогы иясе (2014, 2016).
Лохен
Лохен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рәсуллу (Дашкәсән)
Рәсуллу  (Rəsullu ) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
Марянки (Рипинский повяты)
Марянки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
HD216931
HD216931 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Марянки (Рипинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD216931
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Корте (Изола)
Корте  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вернэкк
Вернэкк — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корнволл (Коннектикут)
Корнволл  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Саут-Виндем (Коннектикут)
Саут-Виндем  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Корнволл (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Саут-Виндем (Коннектикут)
Географиясе
Саут-Виндем халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Корнволл (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саут-Виндем (Коннектикут)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтел д'Арно (Перуҗа)
Казтел д'Арно — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел д'Арно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вледничеле
Вледничеле — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иден-Валли (Миннесота)
Иден-Валли  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Иден-Валли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Сиприян (Көнчыгыш Пиреней)
Сен-Сиприян — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Эштерә (елга)
Эштерә (Шира) — Норма елгасы (Мишә бас.) кушылдыгы. Татарстанның Арча районы, Питрәч районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Норма елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оссимон
Оссимон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Көклүҗе (Палу)
Көклүҗе (Köklüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Палу илчесенә караган бер авыл (köy).
Смилец (Силистра өлкәсе)
Смилец  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Аеш
Аеш — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл. Район үзәгеннән 11 км көньяктарак, Сөн елгасының сул кушылдыгы Биҗады суы буенда урнашкан.
Адольф Осипов
Адольф Осипов (Адольф Михайлович Осипов,, — , ) — юрист, фәнни язучы, хокук белгече, Казан университетының юридик факультеты деканы (1886-1896).
Аеш
Тарих
Кыргыз волостенең Байсар түбәсе, аннан Актаныш волостенә (1866) буйсынган авыл.
1745 елда нигезләнгән. Авыл халкы төрле катламнарга бүленгән. 2 ревизия (1762 ел) материаллары буенча, авылда Ишкин Уразаев җитәкчелегендә 12 җан ир-заты исәпләнгән. Алар 1773-1775 елгы Крестьяннар сугышында катнашалар. 4 ревизия (1782 ел) материаллары тулаем сакланмаган, әлеге документлар буенча авылда 2 җан ир-заты исәпкә алынган.
Халыкның төп шөгыле - кырчылык, мөгезле эре терлек, сарык асрау була.
Аеш авылында мәчет беренче тапкыр 1831 елда телгә алына, 1882 елда аның яңа бинасы ачыла. Мәчет каршында ир балалар өчен мәктәп эшли. 19 йөзнең 2 нче яртысында авылда дәүләт ихтыяҗы өчен печән кабул итү пункты була. 19 йөз ахырында авыл җәмәгатенең имана җире 4477 дис.тәшкил итә. Күмәкләштерү елларында авылда - Ленин исем.колхоз, 1991 елдан "Аеш" колхозы оештырыла. Аеш баба нигез сала, аның Илеш дигән туганы Сөн аръягында урнаша. Безнең якта ике авылга бер зират була. Актаныш тан 11 чакрым көньяктарак Биҗады елгасы буенда, Башкортстан чигендә урнашкан. 1745 елгы рәсми кәгазьләрдә барлыгы искә алына. Типтәрләр һәм биләмәләре булган башкорт катламындагыларның XIX йөз ахырына 4477 дисәтинә имана җирләре була. Мәчет беренче мәртәбә 1831 елда телгә алына, 1882 елда яңа бинасы төзелә, аның каршында малайлар мәдрәсәсе эшли. XIX гасырның II яртысында дәүләт ихтыяҗлары өчен биредә печән кабул итү пункты ачыла. Ленин исемендәге күмәк хуҗалыкка берләшәләр, эреләндерү чорында Тыңламас һәм Кәзкәй белән кушылсалар да, юлбашчы исеме сакланып кала. 1991 елда кабат мөстәкыйльлек ала. Хәзер «Нигез» ҖЧҖ буларак, бик яхшы көн күрәләр, игенчелек һәм терлекчелек тармаклары отышлы. Рәисләре Д.Ә. Җәлилов авылның социаль үсеше өчен күп көч, акча сарыф итте. Бөтен кирәкле корылмалар яңартылды, җәмәгать үзәге төзелде, урам асфальтланды, мәчет төзелде, шәхси йортлар күпләп салына һ.б.
Авылда барлык социаль нокталар, шул исәптән төп гомуми белем бирү мәктәбе бар.
Бөек Ватан сугышы на киткән 314 яугирнең 101 е генә әйләнеп кайта ала. Күмәкләшү чорында 33 хуҗалык кулакларapныкы дип табыла, шуларның 8 е - муллалар хуҗалыклары. 5 хуҗалык башлыгы төрмәгә утыртыла.
Административ-территориаль королышы
Аеш авылы 1866 елга кадәр Уфа губернасы Минзәлә өязе Кыргыз волостенең Байсар түбәсенә карый. Соңнан 1920 елга кадәр шул ук губернаның шул уҡ өйәзенең Актаныш волостенә керә. Совет власте урнашкач, 1920 елдан алып ТАССРның Минзәлә волосте составында була. Арытаба төрлt вакытларда Актаныш (1930 елның 10 августыннан), Минзәлә (1963 елның 1 февралленнән), Актаныш (1965 елның 12 гыйнварыннан) районнары составына керә. Хәзерге вакытта Аеш авыл җирлеге үзәге.
Демография
Халык саны: 1795 елда 23 хуҗалыкта асаба башкортлар - 73 ир-ат һәм 69 хатын-кыз, 14 йортта башка катлаудагы (кердәшләр һәм типтәрләр) 46 ир-ат һәм 28 хатын-кыз яши, 1816 елда 48 йортта 244 башкорт исәпләнә, алардан өч гаиләлә ике хатын белән яшәүче теркәлә. 1834 елда 6 йортта 24 мишәр, 64 йортта 352 башкорт исәпкә алына, аларның җидесе - ике, берсе дүрт хатын белән яши. 1840 елда 373 башкорт теркәлә. 1842 елда типтәрләр 56 кеше була. 1884-тә - 1006, 1897-дә - 1029, 1906 да - 1084, 1912 елда 294 хуҗалыкта 1450 асаба башкорт исәпкә алына. 1913 тә - 1450, 1921 дә - 1644, 1926 да - 1265, 1938 дә - 1268, 1949 да - 830, 1958 елда - 728, 1965 елда 209 хуҗалыкта - 838, 1989 елда 178 йортта - 540, 1993 тә 173 гаиләдә - 535, 2010 елда 186 йортта 452 кеше гомер кичерә. 1989 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Вротки (Подлясье воеводалыгы)
Вротки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Теллер-Яха
Теллер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 171 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Малаговская
Кече Малаговская (Малая Малаговская) — Киров өлкәсенең Омутнинск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (36%), арлар (64%).
Карауловка
Карауловка (Карауловка) — Чиләбе өлкәсенең Катав-Ивановск районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Дубки (Диңгез буе крае)
Дубки (Дубки) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (9%).
(4882) Дивари
(4882) Дивари — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 21 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QU2» саналган.
Кошути (Слупецкий повяты)
Кошути  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(18542) Broglio
(18542) Broglio — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 29 декабрендә А. Теста, Ф. Манка тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YP3» саналган.
Лудвайс-Айген
Лудвайс-Айген — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Ивка (Исәт кушылдыгы)
Ивка — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Исәт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Скрыдлева (Навагрудский районы)
Скрыдлева  (Скрыдлева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ермаялан
Ермаялан — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Казтел д'Асо (Витербо)
Казтел д'Асо — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтел д'Асо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гедик (Сиверек)
Гедик (Gedik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өмүрлү (Сарыоглан)
Өмүрлү (Ömürlü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Косезе (Водице)
Косезе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Евграф Осипов
Евграф Осипов (Евграф Алексеевич Осипов,, — , ) — табиб, земство медицинасының күренекле эшлеклесе, Русиядә санитар статистикасына нигез салучыларның берсе.
Гейсслер (ай кратеры)
Гейсслер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,39 км булган кратер.
Маряново (Рипинский повяты)
Маряново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гейсслер (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Генрих Вильгельм Гейсслер (1814—1879) хөрмәтенә бирелә.
Маряново (Рипинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вёрт (Эрдинг)
Вёрт  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бенито Хуарес
Бенито Хуарес, Бенито Пабло Хуарес Гарсиа, Benito Pablo Juárez García (1806 елның 21 марты, Мексика, Оахака штаты — 1872 елның 18 июле, Мексика, Мехико) — Мексика сәясәтчесе, дәүләт эшлеклесе. Мексиканың милли Каһарманы. 1858 — 1872 елларда Мексика президенты.
Тәрҗемәи хәле
1806 елның 21 мартында Мексиканың Оахака штаты индеецлар авылында (хәзерге Гелатао-де-Хуарес шәһәрендә) туган. 12 яшендә Оахака провинциясе үзәге Оахака шәһәренә килә. Китап төпләүчедә эшләп, үзлегеннән укырга-язарга өйрәнә, соңыннан руханилар семинариясенә укырга керә. «Хокук белгече» белгечлеге буенча Фән һәм сәнгать институтын тәмамлый (1831). Муниципалитетка киңәшче, Оахака провинциясе конгрессына депутатат итеп сайлана.
1836 елда адвокат дипломы ала. Беренче эше уңышсыз төгәлләнә. Җирле руханиның тиешсез салым җыюыннан судка зарланган шәһәр кешеләрен якларга алынгач, аның үзен «халыкны фетнәгә котырта» дип, төрмәгә ябалар.
1841-1847 елларда, 1847-1852 елларда Оахака штаты губернаторы. 1846-1848 елларда АКШ-Мексика сугышында катнаша. 1852 елда Фән һәм сәнгатьләр институты директоры, профессоры. Ватандашлар хокукыннан укыта. 1853-1854 елларда, диктатор Антонио де Санта-Анна эзәрлекләвеннән качып, АКШта, Яңа Орлеан шәһәрендә мөһаҗирлектә яшәргә мәҗбүр була, анда тәмәке фабрикасында эшли, инглиз телен өйрәнә, конституцион хокук буенча белемен арттыра.
1854 елда Мексикага кайта, генерал Хуан Альварес гаскәренә языла. 1855 елда Антонио де Санта-Анна хакимияттән бәреп төшерелгәч, яңа президент Хуан Альварес төзегән либераллар хөкүмәтендә юстиция, халык мәгарифе һәм чиркәү эшләре министры була. 1855 елның ноябрендә илнең барлык ватандашларын тигез хокуклы дип танучы, чиркәүне дәүләттән аерган «Хуарес кануны»н кабул иттерүгә ирешә. 1857 елның сентябрендә көченә кергән илнең яңа конституциясен төзүдә катнаша. «Мексика — эчке эшләрендә мөстәкыйль булган штатлардан торган демократик дәүләт» дип игълан ителә. Шәхси милек кагылгысыз дип табыла, сүз иреге, матбугат иреге, җыелышлар иреге вәгъдә ителә, колбиләүчелек тыела.
1857 елның ахырында конституциягә каршы көчләр (консерваторлар) либераллар хакимиятенә каршы фетнә күтәрә. Мексикада Ватандашлар сугышы башлана, консерваторлар башкаланы, армияне кулга төшерә. Президент Игнасио Комонфорт илне ташлап киткәч, вице-президент, эчке эшләр министры һәм Югары суд рәисе булган Хуарес хакимиятне үз кулына ала, башкаланы Веракруска күчерә, илнең төньяк-көнбатыш штатларын кулында тота. Католик чиркәве һәм Аурупа дәүләтләре фетнәчеләрне якласа, 1859 елда АКШ Хуаресны легитим президент дип таный. Бенито Хуарес АКШ президенты Авраам Линкольн белән дуслаша. 1861 елда либераллар гаскәре башкаланы ала, сугыш туктала, консерваторлар өчен амнистия игълан ителә. 1861 елның мартында Хуарес легитим рәвештә ил президенты итеп сайлана. Ватандашлар сугышы вакытында фетнәчеләр хөкүмәте Швейцария банкыннан алган бурычны Хуарес хөкүмәте кире кайтарудан баш тарткач, Бөекбритания, Испания һәм Франция гаскәре илгә һөҗүм итә һәм Веракрусны ала. Гаскәриләре сары бизгәктән интеккән Испания белән Бөекбритания 1862 елда илдән гаскәрен чыгара. Франция берүзе һөҗүмне дәвам итә, барлык зур шәһәрләрне ала. Наполеон III фәрманы белән Максимилиан I Габсбург Мексика императоры итеп игълан ителә.
АКШ басымы астында Франция гаскәрен илдән чыгарырга мәҗбүр була. 1867 елда Хуарес башкалага кайта, монархияне юкка чыгара, президент итеп сайлана. 1871 елда конгресс тарафыннан янәдән президент итеп сайлана. Тыныч вакытта илнең сәнәгатен үстерүгә, сәүдәне җәелдерүгә күп көч куя, тимер юллар төзетә, мәҗбүри бушлай башлангыч белем кертә.
1872 елның 18 июлендә йөрәк өянәгеннән вафат була.
NGC 432
NGC 432 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Саут-Вудсток (Коннектикут)
Саут-Вудсток  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Вудсток халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коулбрук (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кошути (Сьредский повяты)
Кошути  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вледошешть
Вледошешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Усола (Таулы Мари районы)
Усола (Усола, Усола) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
(3022) Доберман
(3022) Доберман — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 16 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 SH» саналган.
Оссиньемон
Оссиньемон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Максим Осипов
Максим Осипов (Максим Николаевич Осипов,, — , ) — Россия һөнәри хоккейчысы (һөҗүмче).
Сен-Фелию-д'Аваль
Сен-Фелию-д'Аваль — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Скрыники
Скрыники (Скрынікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(18543) 1997 AE
Тарихы
1997 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AE» саналган.
Сокол (Силистра өлкәсе)
Сокол  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лудерсдорф-Вильферсдорф
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вроцень
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казтел де Паолиз (Рим)
Географиясе
Казтел де Паолиз Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Иден-Прери (Миннесота)
Иден-Прери  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Иден-Прери шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гекатей (ай кратеры)
Гекатей - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 133,67 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Гекатей Милетский (якынча 550 — якынча 490, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Көклүҗе (Тунҗэли)
Көклүҗе (Köklüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Косезе (Илирська Бистриця)
Косезе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD216965
HD216965 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кошути-Мале
Кошути-Мале — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
HD216965
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кошути-Мале
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гедик (Һаймана)
Гедик (Gedik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Этимога
Этимога Һиндстанда, Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Манчилипатнам бүлгесендә Нагаяланка мандалында урнашкан. Биредә Телугу теле таралган. Авыл Кришна елгасы тамагында урнашкан, ул Бәңгәл култыгына коя.
Демографиясе
2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча Этимога халкы 4076 кеше булган. Тулаем халык арасында 2111 ир-ат һәм 1965 хатын-кыз булган - җенес нисбәте 931 хатын-кызга 1000 ир кеше. 373 бала 0-6 яшь төркемендә, шуларның 215-се малайлар һәм 158-е кызлар - 735 кә 1000 нисбәте. Уртача укый-яза белү дәрәҗәсе 60.19%, шуларның 2229-ы укый-яза белә торганнар, бу штатта уртача 67.41% дәрәҗәдән шактый түбәнрәк.
Вёрт-ам-Майн
Вёрт-ам-Майн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Матильдзин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саут-Ковентри (сан алу урыны, Коннектикут)
Саут-Ковентри  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саут-Ковентри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4975) Дохмото
(4975) Дохмото — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 16 сентябрендә Т. Фудзии, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SZ1» саналган.
Усек
Усёк — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының сул ярыннан 343 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тель-Ет-Яха
Тель-Ет-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ет-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 17 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Исток (Исеть кушылдыгы)
Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Исеть елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вледулень (Горж)
Вледулень — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кромвелл (Коннектикут)
Кромвелл  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Суговушан (Дашкәсән)
Суговушан  (Suqovuşan ) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
Өн Җебеҗи (Чанкая)
Өн Җебеҗи (Ön Cebeci) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пётр Осипов
Пётр Осипов (Пётр Николаевич Осипов,, — , ) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, драматург, ЧАССР халык язучысы (1984), ЧАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1940), РСФСҖнең атказанган табибы (1945), Чуаш драма театрының баш режиссеры (1927-1930), ЧАССР сәламәтлек саклау министры (1948-1950).
Лудеш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(18544) 1997 AA2
(18544) 1997 AA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 3 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AA2» саналган.
Шорохово
Шорохово — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452880, ОКАТО коды — 80204842003.
Казан югары артиллерия командирлары училищесы
Казан югары артиллерия команда училищесы— артиллерия частьлары өчен офицер кадрларын әзерләүче югары хәрби уку йорты. 1940 елның 6 ноябрендә оештырылган.
Елда бәйрәм ителә торган көн — 6 ноябрь.
Совет чоры
1940 елның 6 ноябрендә ССРБ оборона халык комиссарының 0065 номерлы боерыгына белән Чиләбе шәһәрендә авиацион механикларының хәрби мәктәбе оештырыла. 1941 елның 1 ноябрендә Бөек Ватан сугышы башлангач, мәктәпне тәмамлаучы җиде йөз җитмеш өч белгеч арасында беренче тапкыр авиацион механиклары була. .
1947 елның 30 апрелендә хәрби авиацияучилищесе Казанга күчерелә һәм шушы ук елның 4 октябрендә Казан ерак авиация хәрби-техник училищесы дигән исем бирелә. 1940 елдан 1959 елга кадәр училищедә ун ике мең җиде йөз кырык ике авиация офицеры әзерләнә. 1959 елда ССРБ Министрлар Советы карары белән авиацион-техник училище Хәрби-һава көчләре составынан чыгарылып, Казан артиллерия техник училищесы исемен ала һәм стратегик тәгаенләнештәге ракета гаскәрләре составына тапшырыла.
1963 елдан Казан артиллерия техник училищесе биш еллык уку срогы белән югары командирлар инженер училищесе дип квалификацияләнә. 1965 елдан РВСН составыннан югары командирлар инженер училищесы Ракета  һәм артиллерия  гаскәрләре составына тапшырыла, аннары  Коры җир  гаскәрләре өчен ракета частьлары офицерларын әзерли башлый. Коры җир гаскәрләренең ракета-артиллерия частьләре өчен беренче чыгарылыш 1968 елда була. 1976 елдан училище чит ил хәрби хезмәткәрләрен әзерли. 1980 елның 27 ноябрендә ССРБ Министрлар Советы карары белән Казан югары командирлар инженер училищесына артиллерия маршалы М. Н. Чистяков исеме бирелә.
1985 елның 5 ноябрендә ЧССР җитәкчелеге Казан югары командирлар инженер училищесенә Кызыл Йолдыз ордены тапшырды.
Совет чорыннан соң тарих
1994 елда Казан югары командирлар инженерлык училищесен Югары артиллерия командирлар инженерлык училищесы дип үзгәртелә. 1996 елның 18 июнендә Коры җир гаскәрләре өчен офицер-ракетчикларның соңгы чыгарылыш була, училище эшләгән чорда алты мең офицер әзерләнә.
1998 елда училищедә артеллерист офицерларының беренче чыгарылышы була һәм Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 1109 нчы номерлы карары белән Михайлов хәрби артиллериясенең Казан филиалы нигезендә Казан югары артиллерия команда-инженер училищесе яңадан оештырыла.
2004 елда Россия Федерациясе Хөкүмәте карарына тиешле Михайлов хәрби артиллерия академиясенең Казан филиалы базасында Артиллерия маршалы М. Н. Чистяков исемендәге Казан югары артиллерия командирлар училищесы төзелә. 2011 елда реформалар чорында училище таркатыла. Училищене тәмамлаучылар арасында ике Советлар Берлеге Герое һәм Социалистик Хезмәт Герое бар, егерме дүрт тәмамлаучы генерал җәрәҗәсен алды. Училище эшләгән вакытта 25 мең офицер әзерләнде.
Җитәкчеләре
Төп чыганак:
NGC 433
NGC 433 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Врочиньщизна (гмина Домброва-Билостоцка)
Врочиньщизна  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скрышава (Карэлицкий районы)
Скрышава  (Скрышава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кошути-Парцеле
Кошути-Парцеле — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Фелию-д'Амон
Сен-Фелию-д'Амон — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
Отвиль (Марна)
Отвиль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Дубовское (Диңгез буе крае)
Дубовское (Дубовское) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (11%).
Казтел Де Рати (Алесандрия)
Казтел Де Рати — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Срацимир (авыл)
Срацимир  — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Костаневиця (Шентруперт)
Костаневиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Баташи (Киров өлкәсе)
Баташи (Баташи) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Костаневиця (Шентруперт)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баташи (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гексли (ай кратеры)
Гексли - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 3,48 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Томас Генри Хаксли (1825—1895) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Huxley (crater)
Сен-Лу-Ор
Сен-Лу-Ор — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(4746) Doi
(4746) Doi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 9 октябрендә А. Такахаси, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TP1» саналган.
Махнач (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Махнач  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Инвер-Гров-Гайтс (Миннесота)
Инвер-Гров-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Инвер-Гров-Гайтс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лудманнсдорф
Лудманнсдорф — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Саутвуд-Ейкерс (Коннектикут)
Саутвуд-Ейкерс  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Саутвуд-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вёрт-ан-дер-Донау
Вёрт-ан-дер-Донау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD21699
HD21699 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Врубле (Подлясье воеводалыгы)
Врубле  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чуртаныш (авыл)
Чуртаныш (Суртаныш) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (97%).
Камышевка (Исәт кушылдыгы)
Камышевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Исәт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Николай Осокин (1877)
Николай Осокин (Николай Евграфович Осокин,, — , ) — табиб, невролог, нейоранатом, Тум һәм Свердловск медицина институтларында нерв авырулары кафедрасы мөдире.
(18545) 1997 AO2
(18545) 1997 AO2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 3 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AO2» саналган.
Краевице
Краевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лайм (Коннектикут)
Лайм  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көклүҗе (Гергер)
Көклүҗе (Köklüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гергер илчесенә караган бер авыл (köy).