cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 577
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Панаер (Гөлҗүк)
Панаер (Panayır) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Panayır, Gölcük Panayır, Gölcük
Оттенталь
Оттенталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Новий Цехоцинек
Новий Цехоцинек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еленка (Болгария)
Еленка  — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урта Тирескә
Урта Тирескә (Средняя Терешка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала. Урта Тирескә авылы Иске Кулатка районының төньяк өлешенә урнашкан.
Тарихи сыйфатлама
Урта Тирескә авылыннан ун километр төньякта Иске Яндука авылыннан ерак түгел таш балта табыла. Хәзерге вакытта ул Иске Яндука крайны өйрәнү музеенда саклана. Шулай ук Тирескә елгасының сулъяк ярында эш коралларына ошаган ташлар,таш тәлинкә кисәкләре табылган. Археологик казылмалар һәм тарихи чыганаклар Урта Иделнең уңъяк яры элек - электән төрле кабиләләрнең бер-берсе белән бәйләнешен күрсәтә. Төрле тарихи чорларда кабиләләрнең кат-кат күчереләре мәгъләм. Алтын Урда чорында төрки телле халык Урта Иделнең уңъяк ярыннан төньяккарак сөрелә, Темников төбәгенә кадәр җиткән дигән мәгълүматлар бар. Төрле архив докуметларда күренгәнчә, 14 - 15 гасырларда алар “мещерәкләр”, ә 16-17 гасырларда “темников татарлары” дип йөртеләләр. Мәскәү дәүләте киңәйтелгәч, 16нчы гасырда Урта Иделдә зур үзгәрешләр күзәтелә. Безнең крайга йомышлы кешеләр җибәрелә. Безнең якларга йомышлы татарларны җибәрү сәбәпле, хөкүмәт аларга җир бүлеп бирә һәм аларны даими яшәү урыны белән тәэмин итә.
17нче гасырда христианлаштыру көчәйгәч, бик күп татар-мөселманнары яшәгән урыннарын ташлап ерак урыннарга күченәләр, алар халык арасында “кыргый кырлар” дип йөртелә. Чынлыкта, Тирескә елгасының киң сулыклары, үтә алмаслык урманнар,сазлыклар бик күп качкын өчен яшеренү урыны булып торалар. Картлар сөйләве буенча, безнең якларда Җамали дигән кеше җитәкчелегендә качкын крестьяннар яшәгән. Алар турында халык легендалар, бәетләр чыгара. 17нче гасыр башында йомышлы татарларга җирләр бүлеп бирелә. Пётр I патшалык иткәндә Урта Тирескә волостенда 92 татар гаиләсенең 20 мең десятинә җир алуы турында архив документлары саклана. Бу гаиләләр Югары Тирескә, Урта Тирескә, Мансур авыл, Карамалы, Кири авылларга нигез салалар.
Архив документларда күрсәткәнчә, югарыда саналган авылларга 1704 -1714нче елларда нигез салынган. Нигез салучылар арасында кенәз Акбалкай, сугышчы Илач, Мансур, Биги, Кири, Адоев һәм башкалар була. Шулай итеп бу кешеләр Тирескә елгасы үзәненә урнашып, Урта Тирескә авылына нигез салалар. Ни өчен авыл Тирескә дип аталган соң?
Безнең көннәргә кадәр Тирескә турында берничә легенда сакланган. Шуларның берсе турында Ленин ордены кавалеры, укытучы Сипаев Мәхмүт болай дип сөйли: Елга буендагы уңдырышлы җирдә бик зур бер таш ята. Бер кешегә генә аны урыныннан кузгату мөмкин булмый. Сугышчы Илач үзенең баһадир көчле булуы белән шаккаттыра. Ул бәхәскә керә һәм ташны күчерә, ташның икенче ягыннан үзенә җир ала, ә бу татарча “тирес таш җире” дип атала. Алга таба бу “тиресташ”терминыннан русча яңгырашлы “Тирескә” (тиресташ) торак пунктлары барлыкка килә. Ә кнәз Акбалкай ул заманда иң дәрәҗәле кеше булганга, Ак кизләү янындагы иң уңдырышлы җирләрне үзенә ала, ә Мансур бабай Мансур авыл урыныннан җир ала. үзе исән вакытта ук зур таш әзерләп куя һәм үзенә күмәргә урын күрсәтеп калдыра. Мансур бабайның каберен малайлары ул әйткәнчә ясыйлар, башка каберләрдән өстәрәк күренеп тора ул. Ә каберташ язуларында 1671-1727 ел дип язылган.
Икенче легенда болай яңгырый: Моннан 300 еллар элек 7 крепостной крестьян (татарлар һәм ике рус кешесе) үзләренең помещикларыннан качып китәләр. Шуңа аларны “качкын” крестьяннар диләр. Аларга бу яклар бик ошый. Алар шунда качып көн итәргә тотыналар. Бераздан соң бу якларга башка кешеләр җибәреләчәге билгеле була. Шуңа күрә аларның үзләре урнашкан җирләргә хуҗа булып каласылары килә. Тиз арада киңәшәләр дә һәм тиз генә Югары Тирескә, Югары оч, Урта авыл, Биги авыл (Урта Тирескә), Кири авыл, Коры Тирескә, Адоевщина авыллары урынына берәр өй салырга карар кылалар.
Озакламый безнең якларга монда элек булып киткән йомышлы татарлар килеп чыга. Элек буш булган урыннарда өйләр күреп, бу кешеләрнең исе китә һәм алар: ”Менә ничек тырышкан!” - диләр. һәм шуннан бу районга “Тырышкан” дигән исем кала һәм ул тора-бара русчалатып “Тирескә” дип йөртелә башлый. Иске карталарда бу авылларның беренче исемнәре сакланып калган. Авылның исеме турында менә шул ике легенда халык арасында, телендә йөри.
Тирескә елгасы буена кешеләрнең күпләп килүе алга таба да күзәтелә. 1885 елда Урта Тирескә, Мансур авыл, Биги авыл торак пунктларында 487 өй булып, 1715 ир кеше, 1616 хатын-кыз яшәгән.
Авылга илдә барган бөтен тарихи вакыйгаларның җиле кагыла. Халык нигездә иген үстерү белән шөгыльләнгән. Ачлык-ялангачлык безнең якларны да читләтеп үтмәгән. 1905 нче елда ерак шәһәрләрдә булган вакыйгаларны авылдашлары кайтып сөйли. 1917 нче елгы революцияне Тирескә крестьяннары шатланып каршылый. Урта Тирескә авылы колхозлар төзү кампаниясеннән дә читтә калмый. 1925 нче елда биредә авыл хуҗалыгы берләшмәләре барлыкка килә.
Бөек Ватан сугышы Урта Тирескә халкына да зур кайгы алып килә. 320 сөлектәй ир - егетне фронтка озаталар. Кызганычка каршы, бик күп ирләр кире әйләнеп кайта алмыйлар. Безнең авылдан батырларча көрәшкән 100 кешегә Советлар Союзының тәрле орден - медальләре бирелә. Бер кеше - Хабиев Вилдан Сәет улына Советлар Союзы Герое исеме бирелә.
Сугыштан соң хуҗалыкны аякка бастыруда халык армый - талмый хезмәт итә. 60 - 80 нче елларда безнең колхоз районда иң эре хуҗалыкларның берсе була, ә авыл иң зур авылларның берсе була. Авылдашлар елдан-ел югары үрләр яулыйлар, ә бу үз чиратында, халыкның тормыш шартларын яхшырту мөмкинлеге тудыра.
Авылның 300 елдан артык тарихы бар. Шул еллар эчендә ул бик зур үзгәрешләр кичерә. 1980 елларда сигезьеллык һәм урта мәктәп, участок хастаханәсе, тегү фабрикасы филиалы, МТМ, АТП, 7 кибет, азык-төлек комбинаты, ике катлы административ бина, мәдәният йорты, ветеринария участогы, китапханә, балалар бакчасы, ике бригадасы бөтен куәтенә эшләп, аларда күпме кеше хезмәт итә иде.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Билал мәчете (Зәй)
Билал мәчете ― Татарстанның Зәй шәһәрендә (Зәй-2, Иске Зәйдә) урнашкан ислам гыйбадәтханәсе. Шәһәрдә төзелгән 3нче мәчет. ТР МДН карамагындагы Зәй районы мөхтәсибәте Иске Зәй мәхәлләсе җаваплылыгындагы оешма. Имамы Илсур хәзрәт Әюпов.
Тарих
Иске Зәйдә урнашкан Билал мәчете һәм XVIII гасырның күренекле татар дин әһеле, галим һәм тарихчы Таҗетдин Ялчыгол исемендәге мәдрәсә бер комплекс тәшкил итә. Мәчет меценат, район советы депутаты Шамил Билал улы Минһаҗев акчасына төзелгән. Мәчет аның әтисе исемен йөртә. Таҗетдин Ялчыголга багышланган музей да урнашкан мәдрәсә бинасы ХХ гасыр башында төзелгән һәм анда башта волость идарәсе, революциядән соң башлангыч мәктәп, аннары КПСС райкомы, Пионерлар йорты һәм поликлиника булган. Дистә еллар Иске Зәй мәхәлләсе әлеге тарихи бинада көн күргән. Шәфигулла Габидуллин мулла вазифасын алып барган. Район мөхтәсибе Сәгыйт хәзрәт Камаловның шул бинага манара куюда ярдәм сорап җитәкчеләргә мөрәҗәгать итүе зур төзелешкә этәргеч биргән.
2017 елның 26 маенда Иске Зәйдә ― Таҗетдин Ялчыгол исемендәге «Кама аръягы мәгърифәт үзәге» (― «Закамский просветительский центр» имени Таджутдина Ялчыгола ) ачылган. Үзәкне ачу тантанасында ТР МДН мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин, Зәй районы башлыгы Разиф Гали улы Кәримов катнаша. Мөфти Зәйдәге яңа музейга кыйммәтле бүләк ― Таҗетдин Ялчыгол иҗазәсенең төгәл күчермәсен тапшыра.
Урнашуы
«Билал» мәчете Зәй шәһәренең тарихи өлешендә (Зәй-2, Иске Зәй бистәсендә) Мәктәп тавында урнашкан. Бистәдә 5000гә якын зәйле яши, шуларның 1200 - мөселманнар.
Иске Зәйдә Дала Зәе елгасының (хәзер Зәй сусаклагычы) биек уң ярында Кызыл мәйдан урамында корылган. Каршысында ― Хач торгызу чиркәве бинасы, 50 метр читтәрәк (Орджоникидзе урамы, 55) Зәй туган як тарихы музее урнашкан.
Тасвир
Мәчет 50 кешегә исәпләнгән һәм берничә бинадан торган тулы бер архитектура комплексы тәшкил итә: манаралы мәчет, юыну йорты (тәһарәтханә), Ялчыгол мәдрәсәсе һәм Таҗетдин Ялчыголга багышланган музейдан тора. Манарасының биеклеге 30 метр.
Билал исеме
Билал (Әбү-Абдуллаһ Билал бин Рабах) – Аллаһы илчесенең (Мөхәммәд пәйгамбәрнең) мөәзине.
Шампиньель-Шампань
Шампиньель-Шампань — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Аирлангга
Аирлангга (шулай ук Эрлангга дип әйтелә), хөкем исеме Ракай Халу Шри Локешвара Дһармавангса Аирлангга Анантавикрамоттунггадэва (Балида, Индонезиядә 1000/02 туган – Явада 1049 елда үлгән) Каһурипан Патшалыгының бердәнбер раджасы булган. Патшалык Меданг Патшалыгы территориясеннән Меданг Лварамның Вуравари патшасы тарафыннан таланганнан соң төзелгән булган. Әкренләп ул яклауга ирешкән, абыйсы хөкем иткән патшалыкны кире откан һәм Яваның иң мәшһүр патшаларының берсе булып киткән. Аирлангга туры мәгънәсендә "сикерүче су", шулай итеп аның исеменең мәгънәсе "суны кичкән", аның тормыш тарихын тасвирлаган; Бали сарай янында туган һәм яшьлеге вакытында Явада булыр өчен Бали Бугазын кичкән һәм Көнчыгыш Явада патшалык белән хөкем иткән. Ул Исьяна Династиясенә һәм Вармадэва Династиясе сызыкларына карый.
Көрәш һәм Каһурипан Патшалыгының нигезләнүе
1019 елда үзлектән Воногири Тау аскеза урынына китеп, Аирлангга рәсмиләреннән һәм элеккеге Исьяна династиясенә лояль булган регентлардан яклау туплаган һәм Дһармавангсаның үлеменнән соң таралган Меданг патшалыгы тарафыннан хөкем ителгән даирәләрне берләштерә башлаган. Ул абруен берләштергән, яңа патшалык нигезләгән һәм Шривиджая белән тынычлык урнаштырган. Яңа патшалык Каһурипан Патшалыгы булып аталган, һәм көнчыгышта Пасуруаннан көнбатышта Майдунга кадәр сузылган. 1025 елда Аирлангга Шривиджая Империясе бөлә башлагач, Каһурипанның куәтен һәм йогынтысын арттырган. Аирлангга дини толерантлыгы өчен мәгълүм булган һәм Һинд диненең дә, Буддачылык диненең дә яклаучысы булган. 1035 елда патшабикә хатыны Дһармапрасадоттунгадэвига багышланган Шривиджаясрама дип аталган Буддачылык монастырен төзегән. Шривиджая исемен йөртүче монастырь патшабикә мөгаен Шривиджая принцессасы булган, Шривиджая патшасы Санграмавиджаяттунгаварманның якын туганы, мөгаен кызы булганны фараз итәргә мөмкинчелек бирә. Ул берничә Һинд Чола рейдларыннан соң әтисе әсир булгач Көнчыгыш Явада качу урыны тапкан. Патша мөгаен гаиләсе һәм патшалыгын югалаткан мескен Шривиджая принцессасының язмышын кызганган һәм мөгаен гашыйк булган һәм тугъры булган, шулай итеп аны “прамешвари” (патшабикә хатын) буларак тәэмин иткән. Аирлангга дәвам иткән һәм варис итеп патшабикә Дһармапрасадоттунгадэви патшабикәсеннән кызын, Каһурипанның киләчәк хөкем итүче патшабикәсен атаган. Чола бәреп керүенә күрә Шривиджаяның бөлүе Аирланггага чит ил үтеп керүеннән башка патшалыкны берләштерергә мөмкинчелек бигән. Соңрак ул патшалыгын Үзәк Явага һәм Балига кадәр киңәйткән. Яваның төньяк яры, аеруча Сурабайя һәм Тубан беренче мәртәбә әһәмиятле сәүдә үзәкләре булып киткән. Гәрчә шул вакыт белән даталанган археологик калдыклар аз булса да, Аирлангга сәнгатьләрнең, бигрәк тә әдәбиятнең яклаучысы буларак мәгълүм. 1035 елда сарай яны шагыйре Мпу Канва Какавин Арджунавиваһаны инша иткән Маһабһаратам эпосыннан адаптация булган. Текст Индраның инкарнациясе, Арджунаның хикәясен сөйли, әмма ул шулай ук Аирлангганың үз тормышының аллегориясе булып тора. Аирлангганың тормышы Пенанггунан Тавы якларында Белаһан Гыйбадәтханәсендә сурәтләнгән, анда ул ташта Гарудада Вишну буларак сурәтләнгән. In 1037 елда башкала Ватан Мастан Каһурипанга күчерелгән булган, патша шулай ук лояль кешеләренә титуллар өләшкән дип әйтелә, мәсәлән Нароттама Ракриян Кануруһан (премьер-министр) буларак һәм Нити Ракрьян Кунинган буларак алга сөрелгән булган. (Безнең эраның 1037 елы белән даталанган) Келаген язмасы буенча Аирлангга шулай ук авыл хуҗалыгын үстерүе белән бик кызыксынган. Ул Врингин Сапта дамбасын (хәзерге заман Джомбанг регентлыгында урнашкан) төзеп зур ирригация проектын башкарган. Брантас елгасында дамба төзегән, ул әйләнәдәге дөге басуларына ирригация һәм даирәдә гидравлик системаны тәэмин иткән.
Ваз кичүе һәм үлеме
Тормышы ахырына, Аирлангга варислык проблемасына юлыккан. Аның варисәсе таҗ принцессасы, ә Аирланггага хөкем итүче патшабикә буларак варисәсе булмаска, ә Санграмавиджайя Буддачылык Бһиккуни аскеты булырга карар кылган. Санграмавиджайя Дһармапрасадттунггадэви патшабикә хатынның кызы. Аскет булыр өчен тәхеттән ваз кичкән таҗ принцессасының хикәясе Кедири шәһәреннән 5 км көнбатышта Клотһок Тавы астында Селмангленг Мәгарәсендә яшәүче  Дэви Килисучи популяр риваяте белән бәйле. Таҗ принцессасы Санграмавиджайя тәхеттән кичкәнгә күрә, аның ике үги энесе варислык сызыгында чиратта киләсе булган. Икесе дә хаклы варис һәм икесе дә тәхет өчен көндәш. 1045 елда Аирлангга Каһурипанны ике патшалыкка бүлгән, аларның варислары ике улы булган; Джанггала һәм Кедири. Аирлангга үзе тәхеттән 1045 елдан ваз кичкән һәм мәшһүр аскет Мпу Бһарададан яңа Реси Гентайю исемен алып аскет тормышына күчкән. Аирлангга яшь вакытында җентекләп берләштергән патшалыкны бүлү сәбәпләре тарихчылар өчен табышмак булып кала. Кайберәүләр фараз иткәнчә ул сугыш булмасын өчен эшләнгән булган, чөнки Аирлангганың ике улы да тәхет өчен бертигез хаклы булган. Фантастика белән кушылган асаба риваятьтә патшалыкны бүлү турында искә алынган. Мпу Бһарада бүлү белән идарә иткән берәү булган дип әйтелә; экстраординан сәләте белән ул очкан һәм чүлмәктән суны агызган һәм су эзләре сихри рәвештә елгага әйләнеп ике яңа патшалыкның чиген билгеләгән. Очраклы рәвештә ул камал (тамаринд) агачына тоткарланган, ярсуланып ул камал агачын гел кыска булырга каргаган, шулай итеп бу вакыйга булган авылга исем бирелгән булган; камал пандак ("кыска тамаринд агачы"). Аирлангга 1049 елда үлгән, аның көлләре мөгаен Пенанггунган Тавының көнчыгыш яннарында (изге коену буасында) Белаһан тиртхада таратылган, анда су торбалы сыннарның берсендә ул Гарудага атланган Вишну буларак сурәтләнгән, аның яннарында ике Алиһә; Дэви Шри һәм Лакшми Аирлангганың ике патшабикә хатыны буларак сурәтләнгән. Аирлангганың үлеменнән соң, Джанггала һәм Кедири (шулай ук Панджалу буларак мәгълүм) граждан сугышы булган, ул 1052 елга кадәр дәвам иткән. Шул елда Панджалуның Мапанҗи Аланджунг Аһйес патшасы яулап алучы Джанггаланың варисы булган. Шулай да, 1059 елда Джанггаланың тәхетенә Самаротсаһа дигән патша утырган, ул Аирлангганың үги улы булган.
Косогорка (Ница кушылдыгы)
Косогорка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 215 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ривер-Ридж (Луизиана)
Ривер-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ривер-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Изабель (ай кратеры)
Изабель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 1,22 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Испан исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Isabel (crater) Isabel (lunar crater)
Кюстринер-Форланд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маршалл (Миннесота)
Маршалл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Фолкстон
Фолкстон (Folkestone) — Англиянең Кент графлыгында урнашкан шәһәр.
Лазаревка (Диңгез буе крае)
Лазаревка (Лазаревка) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.
Маршалл (Миннесота)
Тарихы
Маршалл шәһәре  елда нигезләнгән.
Фолкстон
Тарих
7 нче гасырдан билгеле.
Маршалл (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтильионе дела Вале (Перуҗа)
Казтильионе дела Вале — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Лазаревка (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Казтильионе дела Вале (Перуҗа)
Географиясе
Казтильионе дела Вале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Лазаревка (Диңгез буе крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (10%).
Казтильионе дела Вале (Перуҗа)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гөзлү (Эргани)
Гөзлү (Gözlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Михаил Рейтерн
Михаил Рейтерн (Михаил Христофорович Рейтерн,, — , ) — РИ дәүләт эшлеклесе, хакыйкый яшерен киңәшче (1870), РИ финанс министры (1862-1878), РИ министрлар комитеты рәисе (1881-1886), Казанның шәрәфле ватандашы (1880).
Көсрэлик (Айдынҗык)
Көсрэлик (Kösrelik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Айдынҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Инву
Инву́ (удмурт телендә: «Күк дымы») — удмуртларның традицион ышануларында иң олы Илаһның эпитеты. Инву сүзе җир эшкәртү хезмәте өчен алкышлы һава торышын бирә торган иң олы Илаһның эпитеты булып тора. Инву сүзенең мәгънәсе үтә күренмәле — ул удмурт ин «күк» һәм ву «дым, су» сүзләреннән килеп чыга һәм «Күк дымы» буларак тәрҗемә ителә. . Удмуртларның традицион ышануларында шулай аталган «Инву эзләү җыры» бар (удмурт телендә: Инву утчан гур). Бу дога гөсләдә уйнап тантаналы итеп башкарылган булган. Ул дога башкарудан соң шундук яки шул вакытта яңгыр булып яуган Ходай алкышын чакырырга тиеш булган.
Сямейки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гута (Августивский повяты)
Гута  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ворсиха
Ворсиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лазариха елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1820) Ломан
(1820) Ломан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1949 елның 2 августында Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 PO» саналган.
Липниця (Слупецкий повяты)
Липниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Метлика (Словения)
Метлика  — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алексей Рекеев
Алексей Рекеев (Рекей Лекçейĕ,, — , ) — чуаш мәгърифәтчесе, чиркәү һәм җәмәгать эшлеклесе, рухани, укытучы һәм тәрҗемәче.
Оттеншлаг (Түбән Австрия)
Оттеншлаг  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Оберлин (Луизиана)
Оберлин  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еленска
Еленска — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ишер
Ишер (Esher) — Англиянең Сарри графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырлардан билгеле.
Фюмишон
Фюмишон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Инәкбоган
Инәкбоган (İnəkboğan ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Виллар-ан-Пон
Виллар-ан-Пон — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
HD22235
HD22235 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кордон (Югары Ослан районы)
Тарихы
Авыл сөргенгә сөрелгәннәр авылы буларак нигезләнә. Сөрген вакытын киметер өчен авыл кешеләрен урман кисәргә җибәргәннәр (ерак түгел Варварино урманнары урнашкан). Гади халык, нигездә, Тәмте урманчылыгының урман кисүчеләре булып эшләгән. Кордонның үз пекарнясы була, монда арбалар, чаналар, сатуга тәгәрмәчләр ясаганнар. Тавыклар, сарыклар, сыерлар асраганнар. Урман эшкәртү һәм Варварино ИТК ябылу сәбәпле, халык күрше авылларга күчә башлый.
Озак вакытлар Кордон 1891 елда туган пенсионер Колдин Михаил Леонтьевич гаиләсе яшәгән авыл булып кала. 1968 елда Колдиннар Түбән Күл авылына күченәләр.
HD22235
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кордон (Югары Ослан районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
(18819) 1999 NK8
(18819) 1999 NK8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NK8» саналган.
NGC 578
NGC 578 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гелеоая
Гелеоая — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хульмы-Яха (Вэнга-Пур кушылдыгы)
Хульмы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнга-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Сиримаво Бандаранаике
Сирима́во Бандарана́ике, Сирима́во Ди́ас Бандарана́ике (кыз фамилиясе Ратва́тте), синг. සිරිමාවෝ රත්වත්තේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක, சிறிமாவோ ரத்வத்த டயஸ் பண்டாரநாயக்க, Bandaranaike, Sirimavo (1916 елның 17 апреле, Ратнапура — 2000 елның 10 октябре, Коломбо) — Шри-Ланка (1970 елга кадәр Цейлон) премьер-министры (1960—1965, 1970—1977, 1994—2000 елларда), дөньяда премьер-министр булып сайланган беренче хатын-кыз. Хәрби блокларга катнашмау, нейтральлек саклау һәм янәшә тыныч яшәү сәясәте алып бара. Һинд океанында хәрби базаларны бетерү өчен көрәшә.
Хульмы-Яха (Вэнга-Пур кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сиримаво Бандаранаике
Тәрҗемәи хәле
1916 елның 17 апрелендә Цейлон доминионының Ратнапура шәһәре тирәсендәге Балангод авылында эре җир биләүче гаиләсендә туган. Милләте — сингал, дине — буддачылык. Коломбода Изге Бригитта католик кәшишханәсе мәктәбендә белем ала.
Сәяси эшчәнлеге
1940 елда Бөекбритания колониясе администрациясендә эшләүче Соломон Бандаранаикега (1951 елдан Цейлонны азат итү фиркасе рәисе, 1956 елдан Цейлон премьер-министры) кияүгә чыга. Ире һөҗүм итү нәтиҗәсендә үтерелгәч (1959), Цейлонны азат итү фиркасенең (ЦАИФ, соңрак Шри-Ланканы азат итү фиркасе, ШЛАИФ) ( en ), 1960 елдан фирка рәисе. Аның кул астында фирка 1960 елның июлендә узган сайлауларда җиңә.
1963 елда инглиз теле урынына сингал теле дәүләт теле итеп игълан ителә (моның белән илдәге тамил милли азчылыгы килешми). Сирима́во Бандарана́ике хөкүмәт башында чагында (1972 елда) илнең яңа конституциясе кабул ителә, Бөекбритания милләтләр бердәмлеге доминионыннан бәйсез Шри-Ланка демократик социалистик (буддачыл) җөмһүриятенә әйләнә.
1965 елгы сайлауларда ЦАИФ Берләшкән милли фиркагә ( en ) (БМФ) җиңелә, Сирима́во Бандарана́ике оппозиция лидеры була.
1970 елда Берләшкән фронт (БФ) коалициясе (ЦАИФ, коммунистлар фиркасе, Сама Самайя фиркасе) башында янәдән хакимияткә килә. Чил ил банклары, диңгез портлары, чәй җитештерү сәнәгате дәүләт кулына алына. Һиндстан һәм Пакистан белән якын мөнәсәбәтләр саклана. ССРБ, Кытай белән якыная. Бер якка да кушылмау халыкара хәрәкәте рәисе итеп сайлана. АКШ тынычлык корпусы гаскәриләрен илдән китәргә мәҗбүр итә.
1973 елда башланган нефть кризисы сәбәпле, илдәге реформалар тулысынча тормышка ашырыла алмый, шуңа күрә 1977 елда узган сайлауларда Сирима́во Бандарана́ике җитәкләгән БФ коалициясе Берләшкән милли фиркагә (БМФ) җиңелә. 1980 елда илнең Югары суды, «хакимияттән явызларча файдаланган» дигән гаеп тагып, 7 елга гражданлык хокукларыннан мәхрүм итә, парламенттан да куыла.
1983 елда дәүләттә тамиллар белән Ватандашлар сугышы башлана, тамиллар аерылып чыгуга кадәр  таләп итәләр.
1988 елгы Шри-Ланка президентын сайлауларда БМФ кандидаты Ранасингхе Премадасега җиңелә.
1994 елда кызы Чандрика Кумаратунга ил президенты итеп сайлангач, премьер-министр вазифасына билгеләнә. Берничә тапкыр үтерү максаты белән һөҗүм итәләр.
2000 елның августында 84 яшендә (сәламәтлегенә бәйле рәвештә) хөкүмәт башлыгы вазифасыннан китә. 2000 елның 10 октябрендә, сайлау округыннан кайткан вакытта, йөрәк өянәгеннән вафат була.
Гаиләсе
Ире Соломон Бандаранаике (1899-1959), Шри-Ланка премьер-министры (1956-1959).
Хәтер
Шри-Ланка башкаласы Коломбо халыкара һава аланына Бандараике исеме бирелгән.
Кызыклы факт
Сиримаво Бандаранаике — хөкүмәт башлыгы булып сайланган беренче хатын-кыз һәм шулай ук хөкүмәт башлыгы булып иң озак эшләгән (3 срок, 18 ел) хатын-кыз булып тора.
Икар (ай кратеры)
Икар - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 93,73 км булган кратер.
(4680) Лорманн
(4680) Лорманн — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 31 августында H. - U. Sandig тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 QC» саналган.
Панҗарлы (Шаһинбей)
Панҗарлы (Pancarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Новий Ясинець
Новий Ясинець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Новий Ясінець
Гута (гмина Филипув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оттеншлаг-им-Мюлькрайс
Оттеншлаг-им-Мюлькрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гөзлү (Һазро)
Гөзлү (Gözlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һазро илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казтильионе Мантовано (Мантова)
Казтильионе Мантовано — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтильионе Мантовано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лавиц
Лавиц — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18820) 1999 NS9
(18820) 1999 NS9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NS9» саналган.
Юлдаш (Авыргазы районы)
Юлдаш — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453493, ОКАТО коды — 80205834012.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 60 кешенең яшәве мәгълүм.
HD222374
HD222374 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сямёнава (Вавкавыский районы)
Сямёнава  (Сямёнава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лазо (Лазо районы)
Лазо (Лазо) — Диңгез буе краеның Лазо районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,37%.
Кочёвка
Кочёвка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ирбит елгасының уң ярына тамагыннан 52 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Садат
Зур Садат — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урюп елгасының сул ярыннан 148 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Киреавыл (Сембер өлкәсе)
Кирюшкино (Кирюшкино) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.
Липниця (Шамотульский повяты)
Липниця  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мея (Крань)
Мея  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шампиньи (Марна)
Шампиньи — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кләктон-он-Си
Кләктон-он-Си (Clacton-on-Sea) — Англиянең Эссекс графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
1871 елда нигезләнгән.
Оттерталь
Оттерталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Маунд (Миннесота)
Маунд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөзлүҗе (Кызылтепе)
Гөзлүҗе (Gözlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сергей Реформатский
Сергей Реформатски (Сергей Николаевич Реформатский,, — , ) — химик-органик, Киев университеты профессоры, СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1928).
Елховец
Елховец — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роенок (Луизиана)
Роенок  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Роенок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тегра (Емца кушылдыгы)
Тегра — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Емца елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 114 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новини (Влоцлавский повяты)
Новини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виктор Ырсай
Виктор Ырсай (Виктор Ефремович Рзай (Ăрсай),, — , ) — укытучы, чуаш телендә иҗат иткән шагыйрь һәм язучы, тәрҗемәче, «Çамрăксен хаçачĕ» гәҗитенең баш мөхәррире.
Ильин (ай кратеры)
Ильин - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12,42 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Николай Яковлевич Ильин (1901—1937) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1985 елда раслана.
Югары Булдаки
Югары Булдаки (Верхние Булдаки) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 579
NGC 579 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(4862) Лок
(4862) Лок — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 30 сентябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SJ5» саналган.
Казтильионе Маритимо (Катанцаро)
Казтильионе Маритимо — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтильионе Маритимо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ойл-Сити (Луизиана)
Ойл-Сити  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гути (Граевский повяты)
Гути  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көньяк Степной
Көньяк Степной (Южно-Степной) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Шан-дю-Буль
Шан-дю-Буль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кросби (шәһәр)
Кросби (Crosby) — Англиянең Мерсисайд графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырлардан билгеле.
Офтеринг
Офтеринг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ерма-Река
Ерма-Река — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18821) Markhavel
(18821) Markhavel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Виллар-ле-Буа
Виллар-ле-Буа — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гелетень
Гелетень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Миклавж-на-Дравськем Полю (община)
Миклавж-на-Дравськем Полю  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сямёнавичы (Дзятлавский районы)
Сямёнавичы  (Сямёнавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Лангеваль
Лангеваль — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәсән Ризвич
Хәсән Ризвич (Hasan Rizvić,, — , ) — Босна-Һерцеговина һәм Словения баскетболчысы, Украина (2008/2009, 2009/2010), Словения (2005/2006) һәм Каратау (2011/2012) чемпионы, Словения (2003/2004, 2005/2006, 2007/2008), Украина (2008/2009) һәм Каратау (2011/2012) кубоклары иясе, 20 яшькәчә яшьләр арасында Европа чемпионы (2005).
Панлы (Пынарбашы)
Панлы (Panlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Липно (Великопольское воеводалыгы)
Липно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исалы
Исалы (İsalı ) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
Гөзлүҗе (Текман)
Гөзлүҗе (Gözlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри
Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри (, —, ) — дин эшлеклесе, сәүдәгәр, фәбрикләр хуҗасы. Исхак әл-Кенәри шәкерте. 1813-? елларда Мәмсә авылы мәчете имам-хатыйбы, 1838 елдан Казанның Алтынчы мәчете имам-хатыйбы.
Оффенхаузен (Югары Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дурница (елга)
Дурница — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Тава елгасының уң ярыннан 193 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рафаил Ризположенский
Рафаил Ризположенски (Рафаил Васильевич Ризположенский,, — , ) — туфраклар белгече, Казан шәһәр музее мөдире (1912-1917/18).
Гути (Ломжинский повяты)
Гути  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томчару-Яха (Вэнга-Яха кушылдыгы)
Томчару-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнга-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Рок-Гилл (Луизиана)
Рок-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рок-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD222375
HD222375 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Жребево
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ина (ай кратеры)
Ина - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 2,98 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Латин исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Казтильионе Убертини (Арецо)
Казтильионе Убертини — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтильионе Убертини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Крутая (Мурза кушылдыгы)
Крутая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мурза елгасының сул ярына тамагыннан 35 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новогруд (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Новогруд  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 580
NGC 580 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Маундс-Вью (Миннесота)
Маундс-Вью  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маундс-Вью шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миле (Шенчур)
Миле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18822) 1999 NL19
(18822) 1999 NL19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NL19» саналган.
(4657) Лопес
(4657) Лопес — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 SU9» саналган.
Лазо (Дальнереченск шәһәр бүлгесе)
Лазо (Лазо) — Диңгез буе краеның Дальнереченск шәһәр округында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,46%.
Шё
Шё — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Сямёнавка (Бераставицкий районы)
Сямёнавка  (Сямёнаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.