cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анатолий Копсов
Тормыш юлы
2008 елның 1 маенда электр энергиясен күпләп сату базарының бишенче Генерацияләү компаниясе генераль директоры итеп билгеләнә («ОГК-5» ААҖ, 2009 елның июленнән — «Энел ОГК-5» ААҖ). Компания белән 2010 елның июленә кадәр җитәкчелек итә.
2011 елның 6 июлендә «ГазЭнергоСтрой Газотурбинные технологии» корпорациясенең («ГазЭнергоСтрой» Корпорациясенең дәүләт корпорациясенә керә) газ турбиналы технологияләр юнәлеше җитәкчесе — Президент вазыйфасын башкара.
Бүләкләр
«Коммерсантъ» газетасының югары җитәкчеләр рейтингында «Электр энергетикасы» номинациясендә VI урынны ала.
Кузьмовка (Красноярск крае)
Кузьмовка (Кузьмовка) — Красноярск краеның Эвенкия районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 648369.
Халык
Халык саны динамикасы :
Ольга Шелест
Ольга Шелест (Ольга Владимировна Шелест,, — , ) — телеалыпбаручы, актриса, «ТЭФИ» премиясе лауреаты.
Кузьмовка (Красноярск крае)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (98%).
Климат
Кузьмовка континенталь субарктик климат өлкәсендә, тайга урманнары зонасында урнашкан. Кышын температура −60°С кадәр җитә ала. Мондый түбән температуралы кышлар булганга, бу җирлектә 50-200 метрлы мәңгелек туңлыклар хасил булган. Җәй кыска булса да, чагыштырмача җылы.
Линкольнвилл (Мэн)
Линкольнвилл  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лосе-Доленги
Лосе-Доленги — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фән һәм мәктәп (журнал)
«Фән һәм мәктәп» ( «Наука и школа») — 1996 елның октябреннан 2015 елның февраленә  кадәр Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә укытучылар һәм тәрбиячеләр өчен нәшер ителгән фәнни-педагогик һәм методик айлык журнал. 2015 елның февралендә чыгудан туктый.
Сухоломовская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Фән һәм мәктәп (журнал)
Тарих
1996 елның октябреннән татар һәм рус телләрендә нәшер ителә. Беренче мөхәррир — Г. Х. Сәмигуллин, биология фәннәре кандидаты, Яр Чаллы өзлексез белем бирү институты ректоры. Журналны нәшер итә башлаган чорда язучы Факил Сафинның хезмәте зур була.
Сухоломовская
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Фән һәм мәктәп (журнал)
Таралуы
Беренче елларда Россия өлкәләрендә, соңгы вакытта Татарстан җөмһүрияте (нигездә, Чулман аръягы) шәһәрләре һәм районнары буенча абүнәчеләргә айга 1 мәртәбә таратыла. 64 биттән тора.
Сухоломовская
Халык
2010 елда биредә 7 кеше яшәве билгеле.
Детешень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сухоломовская
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
Гембице (Кросненский повяты)
Гембице  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Еннбон
Еннбон — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Гембице (Кросненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шәфыйков
Шәфыйков — фамилия.
Булутан
Булутан (Bulutan ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
Бареди
Бареди — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казак (Хасково өлкәсе)
Казак  — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19964) 1987 BX1
(19964) 1987 BX1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 25 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 BX1» саналган.
Ла-Томб
Ла-Томб — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Баяры (Свислацкий районы)
Баяры  (Баяры ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Повидз (Великопольское воеводалыгы)
Повидз  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD249628
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хально-Парцеле
Хально-Парцеле — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Косая (Томь-Чумыш кушылдыгы)
Косая — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь-Чумыш елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пеппермилл-Вилледж (Мэриленд)
Пеппермилл-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пеппермилл-Вилледж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Лебедуха
Түбән Лебедуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Уфтюга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ун-Няр-Соим
Ун-Няр-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Амня елгасының уң ярына тамагыннан 340 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 1285
NGC 1285 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Холден (ай кратеры)
Холден - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 47,6 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Эдвард Синглтон Холден (1846—1914) хөрмәтенә бирелә.
Тышкы сылтамалар
Holden (crater)
Гокем (Миссури)
Гокем  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гокем шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бобцин
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санҗаклыбозкөй (Шеһзаделер)
Санҗаклыбозкөй (Sancaklıbozköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Күчүккараюн (Зиле)
Күчүккараюн (Küçükkarayün) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
(3580) Эвери
Тарихы
1983 елның 15 февралендә Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CS2» саналган.
Эшенау (Түбән Австрия)
Эшенау  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лосинець (Подлясье воеводалыгы)
Лосинець  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эскобек
Эскобек (Escobecques) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Лилль-6 кантонына карый.
Поводово (Великопольское воеводалыгы)
Поводово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19965) 1987 RO1
(19965) 1987 RO1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 14 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RO1» саналган.
Генрикув (Любуш воеводалыгы)
Генрикув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчине Берти (Лука)
Казчине Берти — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине Берти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Линнеус (Мэн)
Линнеус  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гончарово (Киров өлкәсе)
Гончарово (Гончарово) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Дубинино (Белорет районы)
Дубинино — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 45 кешенең яшәве мәгълүм.
Ердеван
Ердеван — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Инбер Шәфыйков
Инбер Шәфыйков, Инбер (Иңбер) Вәгыйзь улы Шәфыйков (1941 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Мөслим — 2001 ел, РФ, ТР, Яр Чаллы) — үзешчән композитор, җырчы, музыкант, курайчы. Яр Чаллыда һәм тирә-як районнарда бик күп балаларны курайда уйнау серләренә өйрәткән педагог..
Тәрҗемәи хәле
1941 елда Татарстан АССР Мөслим районы үзәге Мөслим авылында укытучылар гаиләсендә туган. Бертуганнары — Асия, китапханәче; Мэлс, токарь; Лена (Мөслимә Шәфыйк, 1937―2023 ), радиожурналист; Рәшит (1949), атказанган хәрби очучы. Инбер яшьтән үк халык уен кораллары белән кызыксына. Армиядә хезмәт иткәндә хәрби тынлы уен кораллары оркестрында уйный. Казан музыка укуханәсен тәмамлый. Студент елларыннан ук көйләр язу белән мавыга. Әлмәт, Алабуга музыка һәм сәнгать укуханәләрендә укыта. 1970 елдан Яр Чаллы шәһәрендә яши.
Иҗаты
Композитор һәм курай ясау остасы Ифрат Хисамов белән танышып, үзе дә курай ясау эшенә керешә. Яр Чаллының шәһәр балалар үзәгендә бик күп балаларны курайда уйнау серләренә төшендерә. Иңбер Шәфыйков — гомеренең 30 елын сәхнәгә багышлап, татар мәдәниятен үстерүгә зур өлеш керткән, күп еллар «Чулман» ансамблен җитәкләгән үзешчән композитор, җырчы, курайчы.
1993 елда Яр Чаллының шәһәр балалар иҗат сарае каршындагы «Нур» милли мәдәниятне һәм сәнгатьне өйрәнү бүлегенең беренче җитәкчесе итеп билгеләнә. Үзе җитәкләгән бүлектә курайчылар, гармунчылар ансамбльләре оештыра. Шәкертләрен олы сәхнәгә чыгара.
Бүньядлы (Хоҗавәнд)
Бүньядлы  (Bünyadlı ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
Деушу
Деушу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Баяры (Слонимский районы)
Баяры  (Баяры ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эшенау-им-Хаусруккрайс
Эшенау-им-Хаусруккрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ла-Третуар
Ла-Третуар — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Баризони
Баризони — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Погжибув
Погжибув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бильбичан
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калугерово (Хасково өлкәсе)
Калугерово  — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Холл (ай кратеры)
Холл - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 31,8 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Асаф Холл (1829—1907) хөрмәтенә бирелә.
Тышкы сылтамалар
Hall (crater) Hall (lunar crater) Холл (лунный кратер)
Санҗаклыигдеҗик (Шеһзаделер)
Санҗаклыигдеҗик (Sancaklıiğdecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Огнеупорный
Огнеупорный (Огнеупорный) — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Перол (Мэриленд)
Перол  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Перол халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(2755) Авиценна
(2755) Авиценна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 26 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SJ4» саналган.
Боддин
Боддин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урал дәүләт тимер юллары университеты
Урал дәүләт тимер юллары университеты ( Урал дәүләт транспорт университеты) 1956 елның 23 июнендә Свердловск шәһәрендә СССР Министрлар Советы тарафыннан Тимер юл министрлыгы тәкъдиме нигезендә оеша. 1994 елга кадәр "Урал тимер юл инженерлары электромеханик институты" (УЭМИИТ) дип атала; 1994 - 1999 еллардан "Урал дәүләт тимер юллары академиясе" (УрГАПС) исемен йөртә.
Университет булдыру ул вакытта Урал тимер юлларында электрлаштыру белгечләре кирәклеге белән бәйле була. Башта укыту ике белгечлек буенча алып барылды: "Тимер юл транспортын электрлаштыру" һәм "Тимер юл транспортында автоматлаштыру, телемеханика һәм элемтә".
Университет тарихе
Студентларны беренче тапкыр кабул итү бурычы университет өчен бик җаваплы булды.Чөнки институтка кабул итү 1956 елның июлендә генә игълан ителде. Бу вакытта бүтән югары уку йортлары керү имтиханнарын тапшыра иде. Ләкин, шулай да, 225 урынга 638 гариза бирелә. Институт 228 абитуриентны, шул исәптән 93 медаль иясен кабул итә. Беренче уку елында студентлар саны чикләнгәнлектән, факультетлар һәм деканатлар булмый, һәм укыту процессы белән идарә итү турыдан-туры ректорат тарафыннан алып барыла. Башта студентларны биш кафедраның 16 штатлы укытучысы укыта: югары математика, химия, графика, җәмгыять белеме һәм физик тәрбия кафедралары. Соңрак физика, теоретик механика, материаллар технологиясе, электротехниканың теоретик нигезләре, чит телләр, электр машиналары, электр тарту, электр тимер юлларын энергия белән тәэмин итү, элемтә кафедралары һ. б.
1958 елда электромеханик һәм электротехника факультетлары, 1959 елда - читтән торып уку бүлеге, 1966 елда - төзелеш факультеты булдырылды. Шул ук елда тимер юлларны эксплуатацияләү кафедрасы оештырыла, соңрак төйәү-ташыу прцесы белән идарә итү факультеты дип үзгәртелде. 1968 елда вагоннар һәм вагоннар хуҗалыгы кафедрасы, шулай ук тимер юл транспорты җитәкчеләре һәм белгечләрен әзерләү факультеты оештырылды. 1971 елда механика факультеты оештырыла. 1975 елда төзелеш корылмалары һәм төзелеш җитештерү кафедралары үз эшен башлады.
1964 елның 16 ноябрендә төп мәгариф бинасының беренче чираты ишекләре ачылды. Бу корпусның иркен аудиторияләрен, лабораторияләрен һәм кабинетларын гомуми белем, шулай ук электромеханика факультетының барлык бүлекләре били. Киләсе елларда укыту бинасының икенче һәм өченче чиратлары, ятаклар, торак һәм башка биналар файдалануга тапшырылды. Менә шулай, шәһәрдә Урал политехынан кала, икенче студентлар шәһәре барлыкка килде.
80нче елларның икенче яртысы совет җәмгыятенең бөтен тормышын үзгәртеп кору белән билгеләнде, бу мәгариф өлкәсенә дә кагылды. Институтны яңартып кору беренча беренче адымнар яңа ректор Анатолий Васильевич Перепелюк җитәкчелегендә ясалды. 1987 елның маенда коллектив утырышында яңа ректор мәгарифне компьютерлаштыру дәрәҗәсен күтәрүне яклап чыгыш ясады. Бу өлкәдә артта калуга каршы чаралар күрсәтелде. Шулай ук, яңа ректор мәгариф бинасының дүртенче чиратын, спорт комплексын, лаборатория һәм тикшеренү комплексын һәм институт укытучылары өчен торак бинасы төзү планын кора.
Рейтинглары
2014 елда, РА Эксперт агентлыгы университетны Бәйсез дәүләтләр бердәмлегенең иң яхшы югары уку йортлары исемлегенә кертте, анда аңа "E" рейтинг сыйфаты бирелде.
Сан параметрлары
Хәзерге вакытта университет түбәндәге структур бүлекләрне үз эченә ала:
Студентлар һәм укытучылар:
Студент тормышы
Университетта укыту процессына гына түгел, ә студентларның төрлө яклы үсешенә дә игътибар ителә.
Уку йортының үз КВН командалары - "Төп состав" һәм "Төсле радио", "Өч + ике" бар. Университетта шулай ук OMEGA бию студиясе, Транзит бию командасы, Левша модельләштерү клубы һәм Корыч юл тарихи фехтовкалау клубы кебек танылган коллективлар бар. Ел саен: "Беренче курс студенты көне", "УрГУПС Миссы һәм Мистеры", "УрГУПС язы", "Яз <факультет исеме>" конурслары уза.
Ел саен Фәлсәфә һәм Тарих кафедралары актуаль темаларга студентлар эшләре конкурслары оештыра.
Университет халыкара студентлар конкурсларын һәм стипендияләрен оештыручы Европаның техник югары уку йортлары Союзы белән хезмәттәшлек итә.
Спорт
Университетта секцияләрдә шөгыльләнү мөмкинлеге бар:
Университет ел саен УрГУПС төрлө спорт төрләре буенча кубок һәм УрГУПС спартакиадасын уздыра.
Харшево
Харшево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гүнгөрмез (Сарай)
Гүнгөрмез (Güngörmez) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1286
NGC 1286 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ун-Огот-Ех
Ун-Огот-Ех — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лыхма елгасының сул ярына тамагыннан 254 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
HD249647
HD249647 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Ун-Огот-Ех
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
HD249647
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ун-Огот-Ех
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казчине Бет (Асти)
Казчине Бет — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине Бет Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Генстовице
Генстовице — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19966) 1987 SL3
(19966) 1987 SL3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 25 сентябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SL3» саналган.
Кече Лебеденьга
Кече Лебеденьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кокшеньга елгасының уң ярыннан 131 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гок-Пойнт (Миссури)
Гок-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гок-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лосинка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күчүккаялы (Улубей)
Күчүккаялы (Küçükkayalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Улубей илчесенә караган бер авыл (köy).
Каменна-Река
Каменна-Река — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баяры (Шчучынский районы)
Баяры  (Баяры ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Түбән Миглас
Түбән Миглас — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ваймуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Брюховская
Брюховская (Брюховская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 8 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (93%), украиннар (5%) яши.
Ээнбихль
Ээнбихль — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Етель
Етель — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Эскодевр
Эскодевр (Escaudoeuvres) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Камбре кантонына карый.
Деча
Деча — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Романовлар
Романовлар Рома́новы —мондый фамилияне XVI гасыр азагыннан йөртүче рус бояр ыругы; 1613 елдан бирле —  рус патшалар династиясе һәм 1721 елдан — Бөтенроссия императорлары,
Романовлар фамилиясе
Беренче булып Романовлар фамилиясен Федор Никита улы йөртә башлый (ул шулай ук патриарх Филарет) әтисе Никита Романов улы һәм бабасы Роман Юрий улы Захарьиннар хөрмәтенә.
Алды тарихы
Туган риваять буенча, Романовларның ата-бабалары Руська «Пруссиядән» XIV гасыр башында чыкканнар.
Погожалки (Великопольское воеводалыгы)
Погожалки  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Литтлтон (Мэн)
Литтлтон  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерюши
Дерюши (Дерюши) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Барисловци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дерюши
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Санҗаклыкаядиби (Шеһзаделер)
Санҗаклыкаядиби (Sancaklıkayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хвалибогово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Хвалибогово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гүнгөрмез (Караҗабей)
Гүнгөрмез (Güngörmez) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бойенсдорф
Бойенсдорф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лапышты
Лапышты — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
ᴨучᴛы индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
Гетманице
Гетманице — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19967) 1987 SN12
(19967) 1987 SN12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 16 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SN12» саналган.
Хоммель (ай кратеры)
Хоммель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 113,6 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Иоганн Хоммель (1518—1562) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Ун-Омысь-Ех
Ун-Омысь-Ех — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Омысь елгасының уң ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Лосиняни
Лосиняни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куюмба
Куюмба (Куюмба) — Красноярск краеның Эвенкия районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 648373.
Халык
Халык саны динамикасы :
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: эвенклар (58%), руслар (36%).
Климат
Куюмба континенталь субарктик климат өлкәсендә, тайга урманнары зонасында урнашкан. Кышын температура −60°С кадәр җитә ала. Мондый түбән температуралы кышлар булганга, бу җирлектә 50-200 метрлы мәңгелек туңлыклар хасил булган. Җәй кыска булса да, чагыштырмача җылы.
Ла-Уссе-ан-Бри
Ла-Уссе-ан-Бри — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Погожалки-Велики
Погожалки-Велики — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчине Бонди (Мантова)
Казчине Бонди — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине Бонди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(3324) Авсюк
(3324) Авсюк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 4 февралендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CW1» саналган.
Перри-Голл (Мэриленд)
Перри-Голл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Перри-Голл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Одиша
Одиша (элек Орисса буларак мәгълүм булган) — көнчыгыш Һиндстанда урнашкан штат. Ул төньяк-көнчыгышта Көнбатыш Бенгалия, төньякта Җаркһанд, көнбатыш һәм төньяк-көнбатышта Чһаттисгарх белән һәм көньякта Андһра-Прадеш белән чиктәш.
Халкы
Орисса штаты халкының 94%-ы Һинд дине тарафдарлары, 2,8%-ы Христианнар, 2,2% - Мөселманнар, 1,14%-ы Сарнаизм дине тарафдарлары, Сикхлар, Буддистлар һәм Җәйничеләр барысы бергә 0,1% тәшкил итә.
Камилски-Дол
Камилски-Дол — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голден (округ Джонсон, Миссури)
Голден  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Голден шәһәре  елда нигезләнгән.
Дамир Нуриев
Дамир Нуриев (18 март 1941 ел) — галим-философ. 1970-1976, 1993-2011 елларда һәм 2014 елдан Башкорт дәүләт университеты укытучысы, шул исәптән 2000-2011 елларда фәлсәфә һәм социология факультеты деканы, фәлсәфә тарихы һәм фән кафедрасы мөдире. Фәлсәфә фәннәре докторы (1996), профессор (1996). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2004), Россия Федерациясенең почетлы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (1998).
Голден (округ Джонсон, Миссури)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дамир Нуриев
Биографиясе
Дамир Әхмәт улы Нуриев 1941 елның 18 мартында Башкорт АССРның (хәзер БашкортстанРеспубликасы) Салават районы Көсәпәй авылында крестьян гаиләсендә туган.
Урта белемне Аркавыл урта мәктәбендә ала. 1970 елда Башкорт дәүләт университетының физика-математика факультетын тәмамлый һәм фәлсәфә кафедрасында ассистент итеп эшкә калдырыла. 1973-1975 елларда Мәскәү дәүләт университетында, табигый факультетларның фәлсәфә кафедрасы аспирантурасында укый һәм «фәлсәфә фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
1976 елдан Дамир Нуриев Уфа да заводта социолог булып эшли, 1978 елдан хезмәт эшчәлеген Стәрлетамак дәүләт педагогия институтында (хәзер Башкорт дәүләт университетының Стәрлетамак филиалы) дәвам итә: ассистент һәм өлкән укытучы була. 1981-1987 елларда Башкорт дәүләт медицина институтында (хәзер Башкорт дәүләт медицина университеты) шул ук вазифаларны башкара, ә 1988-1993 елларда шушы ук уку йортында доцент булып эшли.
1993 елдан Дамир Әхмәт улы — Башкорт дәүләт университетында: башта доцент, 1996 елдан — профессор, фәлсәфә кафедрасы мөдире вазифасын башкаручы, 2000 елдан — фәлсәфә һәм социология факультеты деканы, фәлсәфә һәм фән тарихы кафедрасы мөдире.
Фәнни эшмәкәрлеге
Профессор Дамир Нуриевның фәнни тикшеренүләре философиянең мөһим мәсьәләләре — онтология, гносеология, логика һәм фәннең методологик нигезләрен өйрәнүгә багышланган. Аларга багышланган 80 нән артык гыйльми хезмәте, шул исәптән дистәгә якын монография дөнья күргән. Галимнең докторлык диссертациясе фәлсәфи категория буларак "материя"нең нигезләрен ачыклауга багышланган.
HD249664
HD249664 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Юденау-Баумгартен
Юденау-Баумгартен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баяры Жалудоцкия
Баяры Жалудоцкия (Баяры Жалудоцкія ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Батуе
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Литчфилд (Мэн)
Литчфилд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1287
NGC 1287 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бирмәс
Бирмәс (Бирмасбаш) – Сакмар елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Җылайыр районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жосселен
Жосселен — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Гүнгөрмез (Якутие)
Гүнгөрмез (Güngörmez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хопман (ай кратеры)
Хопман - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 87,8 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Йозеф Хопман (1890—1975) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
(19968) Palazzolascaris
(19968) Palazzolascaris — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 19 мартында В. Феррери тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 FE3» саналган.
Санҗаклыузунчынар (Шеһзаделер)
Санҗаклыузунчынар (Sancaklıuzunçınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эскоден
Эскоден (Escaudain) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
Мәскәү дәүләт консерваториясе
Мәскәү консерваториясе, П.И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваториясе, Московская государственная консерватория имени П.И. Чайковского — Мәскәүдә урнашкан югары музыка уку йорты, дөньяның танылган музыка уку йортларыннан берсе. 1940 елдан бөек рус композиторы П.И. Чайковский исемен йөртә. Ике  Ленин ордены белән бүләкләнгән (1946, 1966). РФ мәдәни мирасы объекты.
Тарих
1866 елда музыкант Н.Г. Рубинштейн һәм кенәз Н.П. Трубецкой тарафыннан нигезләнгән. Башлангыч чорында Император рус музыка җәмгыятенең Мәскәү бүлекчәсе музыка сыйныфлары сыйфатында Н.Г. Рубинштейнның шәхси фатирында (Мәскәүнең Зур бакча урамы) эшләп китә. Әүвәл хорда җырлау һәм гади музыка теориясе өйрәтелә. Н.Г. Рубинштейн яңа фатирга (Мәскәүнең Ит тыкрыгы) күчкәч, ялгыз җырлау һәм төрле уен коралларында (эскрипкә, фортепиано, виолончель, флейта, торба) уйнарга өйрәтү дәресләре дә керә башлый. 1864 елда шәкертләр саны 200дән арткач, яңа бина (Мәскәүнең Мүк урамы) арендага алырга туры килә. 1866 елда консерватория укытучылары сафына П.И. Чайковский да (музыка теориясе нигезләрен укытучы сыйфатында) кушыла.
1862 елда Петербургта, 1866 елда Мәскәүдә консерватория ачыла. Император 1865 елның 24 декабрендә фәрманга кул куя, 1866 елның февралендә консерваториянең беренче директоры итеп Н.Г. Рубинштейн билгеләнә, ачылу тантанасы 1866 елның 1 сентябрендә уздырыла.
Баштагы чорда консерватория тоту чыгымнарын Рус музыка җәмгыяте үзенең концертларыннан кергән акча белән каплап бара. 1917 елга кадәр консверваториядә уку түләүле була.
1866-1879 елларда консеваториядә 5 ел (җыр бүлеге) яки 6 ел (уен кораллары бүлеге), 1879 елдан 9 ел укыйлар. Совет хакимияте елларында эшче-крестьян балаларын консерваториягә укырга керүгә әзерләү максатында, якшәмбе көн эшче консерваториясе, эшче музыка факультеты ачыла. Һәр елны союздаш республикалардан конкурстан тыш урыннарга укучылар кабул ителә.
1931 елда консерваториянең исеме Феликс Кон исемендәге югары музыка мәктәбенә үзгәртелә. 1932 елдан элекке исеме һәм академик профиле кире кайтарыла.
1940 елның 7 маенда ССРБ Югары Шурасы президиумы указы белән Мәскәү консеваториясенә бөек рус композиторы П.И. Чайковский исеме бирелә.
Мәскәү консерваториясендә П.И.Чайковский исемендәге халыкара конкурс уздырыла.
Күчүккаяпа (Муҗур)
Күчүккаяпа (Küçükkayapa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Муҗур илчесенә караган бер авыл (köy).
Погонь-Гославицка
Погонь-Гославицка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дечебал (Румыния)
Дечебал — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хмелина
Хмелина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2231/350/51/222/13 урнашкан. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Хмелина
Бойценбург (Эльба)
Бойценбург  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хвалишево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Хвалишево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лососьна-Велика
Лососьна-Велика — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гжмйонца (Любуш воеводалыгы)
Гжмйонца  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчине Бордоне (Асти)
Казчине Бордоне — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчине Бордоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Түбән Мәнәү
Түбән Мәнәү — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 6 кешенең яшәве мәгълүм.
Капитан-Андреево
Капитан-Андреево — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юденбург
Юденбург — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бач-при-Материи
Бач-при-Материи — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баяры Лябёдския
Баяры Лябёдския (Баяры Лябёдскія ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Нина Дорошина
Нина Дорошина, Нина Михаил кызы Дорошина (Нина Михайловна Дорошина, 1934 елның 3 декабре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Мәскәү өлкәсе, Лосиноостровск — 2018 елның 21 апреле, РФ, Мәскәү) — РФ кино һәм театр актрисасы, РСФСР халык артисты (1985). 1981 елдан Б. Щукин исемендәге театр институты укытучысы, профессор. Владимир Меньшовның «Мәхәббәт һәм күгәрченнәр» (Любовь и голуби) фильмында баш рольдә уйнап, танылу ала.
Тәрҗемәи хәле
1934 елның 3 декабрендә Мәскәү өлкәсенең Лосиноостровск шәһәрендә туган. Әтисе Ростокино мех комбинатында тирегә бәя куючы булып хезмәт иткән. Әтисенең хезмәтенә бәйле, Бөек Ватан сугышы елларын гаилә Иранда уздырган. Әтисе югары гаскәриләр киеме өчен каракүл сайлап ала торган булган. Нина Иранда фарсы һәм төрки телләрен камил үзләштерә.
Б. Щукин исемендәге театр укуханәсен тәмамлаган (1956, Вера Львова һәм В. И. Москвин курсы). 1958 елда Мәскәүнең «Современник» театры сәхнәсендә «Шатлык эзләгәндә» (В поисках радости) спектаклендә Олег Табаков белән беренче чыгыш ясый. 1981 елдан Б. Щукин исемендәге театр институты укытучысы.
1957 ел — кинодагы дебюты — Михаил Котолазовның «Беренче эшелон» (Первый эшелон) фильмында бандитның дус кызы роле.
1984 елда Владимир Меньшовның «Мәхәббәт һәм күгәрченнәр» (Любовь и голуби) фильмында Нина ролендә (баш роль) уйнап, танылу ала.
2010 елда — кинодагы соңгы роле — Денис Евстигнеевның «Гаражлар» телесериалында уйный.
Гаилә хәле
I ире (1963 елдан) — актер Олег Даль. II ире (2004 елга кадәр) — театрда ут кую остасы Владимир Ишков. Балалары булмаган
Ун-Паж-Ю
Ун-Паж-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лыхма елгасының сул ярына тамагыннан 204 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4641) Аяко
(4641) Аяко  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1990 елның 30 августында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QT3» саналган.
Репино (Чиләбе өлкәсе)
Репино (Репино) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.