cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(18621) 1998 DD12
(18621) 1998 DD12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 23 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DD12» саналган.
Кузьниця-Чарнковска
Кузьниця-Чарнковска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Млинки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Млинки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Германувка (Подлясье воеводалыгы)
Германувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бреддин
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Германувка (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гриссом (ай кратеры)
Гриссом - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 59,82 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Вирджил Айвэн Гриссом (1926—1967) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
HD21852
HD21852 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Миттерзилль
Миттерзилль — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Лазе (Гореня вас-Поляне)
Лазе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Англие
Англие — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Кара пулат (мәгънәләр)
Кара пулат — атама.
Татарча Википедиядә әлеге атаманы кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Һүнгүтлү
Һүнгүтлү (Hüngütlü ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Вотсон (Луизиана)
Вотсон  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вотсон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Симсбери (Коннектикут)
Симсбери  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Станулянцы
Станулянцы (Станулянцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Kemerovo säwdä-küñel açu üzägendä yanğın
Kemerovo "Qışqı çiä" säwdä-küñel açu üzägendä yanğın - 2018 yılnıñ 25 martında Kemerovo şähärendäge säwdä üzägendä başlanğan zur yanğın. Yanğınnıñ mäydanı 1500 kvadrat metr täşkil itä, qatlawlılığı 3 ball belän bäyälänä. Kemerovo ölkäsendä federal' däräcädäge "Ğädättän tış xäl" iğlan itelä.
Räsmi mäğlümat buyınça yanğında 64 keşe häläk bulğan, şul isäptän 41 bala, läkin tağı yaqınça 300 keşe xäbärsez yuğalğan, kübesençä balalar, räsmi xakimiät bu sannı raslamıy. Şulay uq kontakt zooparktağı 200 xaywan yanıp betkän.
Räsäy tarixında säwdä-küñel açu üzägendä iñ zur yanğın.
28 martta Räsäydä mätäm köne iğlan itelä.
Yanğından soñ Kemerovoda rizasızlıqlar başlana, 7 säğätlek miting waqıtında vitse-gubernator Tsivilöv tezlärdä torıp xalıqtan ğafu ütende.
Tikşerü
Yanğın waqıtında küp bozular bulğan: keşelär kinozalda yaptırıla, yanğın signalizatsiäse sünderelä.
Yanğın 4 nçe qatta başlanğan, säbäpläre tikşerelä.
Сент-Мари-Ломон
Сент-Мари-Ломон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Өренҗик (Кызылҗаһамам)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Калояново (Сливен өлкәсе)
Калояново  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4782) Гемблу
Тарихы
1980 елның 14 октябрендә Анри Дебеонь, L. Houziaux тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TH3» саналган.
Клермонт (Миннесота)
Клермонт  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18622) 1998 DN13
(18622) 1998 DN13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 25 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DN13» саналган.
Ижимка-Тарка
Ижимка-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчанка елгасының сул ярыннан 90 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Млодоцин
Млодоцин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ягъю
Ягъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 202 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 477
NGC 477 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гемич (Сеетгази)
Гемич (Gemiç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хаҗи Әлиев
Хаҗи Азәр улы Әлиев (Hacı Azər oğlu Əliyev; 1991 елның 21 апреле, Нахчыван, Азәрбайҗан ССР) — ирекле стильдә Азәрбайҗан көрәшчесе, Азәрбайҗан милли җыелма командасы әгъзасы. Өч тапкыр дөнья чемпионы (2014, 2015, 2017) һәм Ауропа чемпионы (2014, 2018, 2019), 2019 елгы Ауропа уеннары җиңүчесе, Рио-де-Жанейрода 2016 елгы Олимпия уеннарының бакыр призёры, 2015 елда Бакыда узган I Ауропа уеннары һәм 2013 елгы Универсиадада 60 кг авырлык категориясендә бакыр призёр, яшүсмерләр арасында 2011 елгы Ауропа чемпионы. Шулай ук Азәрбайҗанны 2013 һәм 2018 дөнья чемпионатларында, 2013 һәм 2010 елгы Ауропа чемпионатларында тәкъдим итә. Бакының «Нефтчи» клубы өчен чыгыш ясый. Шәхси тренер — Эльман Азимзадә.
Тормыш юлы
Хаҗи Әлиев 1991 елның 21 апрелендә Азәрбайҗан ССРның Нахчыван шәһәрендә туа. 1997 елдан 2008 елга кадәр Нахчыван шәһәрендә урнашкан 12 нче урта мәктәптә укый. Хаҗи Әлиевның әтисе Азәр Әлиев ирекле көрәш буенча тренер буларак, улын зур спортта күрергә тели. 1999 елда Хаҗи абыйсы Яшар белән көрәш белән шөгыльләнә башлый. Яшар Алиев гаиләдә беренче уңышка ирешә, ул 2013 елда Ауропа чемпионатының бакыр призёры була.
2004 елдан Хаҗи Әлиев Эльман Азимзадә җитәкчелегендә шөгыльләнә башлый. 2008 елда Азәрбайҗанның физкультура һәм спорт академиясенә укырга керә, аны 2012 елда тәмамлый. Шул ук 2008 елда Төркиядә узган «Җиңү Кубогы» яшүсмерләр турнирында бакыр медаль яулап, үзенең беренче уңышына ирешә. Шуннан соң Хаҗи Әлиев яшүсмерләр арасында Ауропа чемпионаты һәм Азәрбайҗанның яшүсмерләр чемпионатының көмеш призёры була. 2009 елда 18 яшендә Әлиев, гамәлдәге Ауропа чемпионы Зәлимхан Хөсәеновны җиңеп, Азәрбайҗан кубогын яулый һәм җыелма командага чакырыла.
29 июньдә Азәрбайҗан Президенты Илһам Әлиев Ауропа уеннарында җиңүчеләрне һәм Азәрбайҗанда спорт үсешенә зур өлеш керткән затларны бүләкләү турында боерыкка кул куя. Хаҗи Әлиев беренче Ауропа уеннарында ирешкән уңышлары һәм Азәрбайҗанда спортны үстерүдәге казанышлары өчен «Прогресс» медаленә лаек була.
Шәхси тормыш
Хаҗи Әлиев 2014 елда өйләнә. Аның Аиш исемле кызы бар.
2017 елның апрелендә Хаҗи Әлиев CBC Sport телеканалының «Фото+» программасында кунак була, анда «Ромео һәм Джульетта» фильмыннан Нино Рота композициясен рояльдә уйный, шулай ук милли костюмда атказанган артист Тогул Асадуллаев каманчасына аккомпанемент астында «Сары гялин» җырын башкара, халык артисты Сиявуш Кәрими һәм атказанган артист Эльдар Мамедов җырларын рояльдә башкара.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Новая (Алабуга районы)
Новая — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Почта индексы — 423632.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Куропаткински
Куропаткинский (Куропаткинский) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (50%), казахлар (36%), нагайбәкләр (10%).
Зима Южная
Зима Южная (Зима Южная) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2%.
Ворона-Маре
Ворона-Маре — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крыловцы
Крыловцы (Крыловцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Казтеларо Лагузело (Мантова)
Казтеларо Лагузело — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтеларо Лагузело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брезе (Алмания)
Брезе  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби институты
Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби институты (Военный институт железнодорожных войск и военных сообщений) — 1918 елның 17 июлендә ачылган югары хәрби уку йорты, тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр органнары белгечләрен әзерли.
Ел саен бәйрәм ителә торган көн — 17 июль.
Совет чоры
Россия җөмһүриятенең Хәрби-уку йортларының баш комиссары боерыгы нигезендә 1918 елның 17 июлендәге Тверь губернасы Торжок шәһәрендә Беренче Совет инструкторлар хәрби-тимер юлы курслары ачыла. 1922 елның 28 апрелендәге 107028-се РВСР приказы нигезендә курслар базасында оештырылган Хәрби-тимер юл мәктәбе Петроградка күчерелә.
1924 елда мәктәпнең исеме Командирлар составын әзерләү өчен Ленинград хәрби-тимер юлы мәктәбе дип үзгәртелә. 1925 елда мәктәп Ленинград хәрби юллар мәктәбе дип үзгәртелә. 1926 елның 12 гыйнварындагы 39 нчы номерлы РВСР приказы нигезендә "хәрби һәм сәяси әзерлектә ирешелгән эшлекле өчен" Ленинград хәрби юллар мәктәбенә М. В. Фрунзе исеме бирелә. ССРБ-ның оборона халык комиссариаты боерыгы нигезендә 1937 елның 16 мартындагы 36 номерлы Ленинград хәрби бәйләнешләр мәктәбе Кызыл Байраклы Ленинград хәрби бәйләнешләр училищесы дип үзгәртелә.
1941 елда Бөек Ватан сугышы башланган чорда Кызыл Байраклы Ленинград хәрби училищесы М. В. Фрунзе исемендәге хәрби бәйләнешләр училищесы Горьковское өлкәсенең Шарь шәһәренә күчерелә, 1943 елда Ярославль шәһәренә күчерелә. Сугыштан соң училище яңадан Ленинградка күченә.
1969 елның 27 июнендә ССРБ Министрлар Советы карарына яраклы М. В. Фрунзе исемендәге Кызыл Байраклы Ленинград хәрби бәйләнешләр училищесы Ленин орденлы Кызыл Байраклы тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби училищесы дип үзгәртелә.
Совет чорыннан соң яңа тарих
1993 елның 23 октябрендә Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 1072-се карары нигезендә Ленин орденлы Кызыл Байраклы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби училищесы базасында М. В. Фрунзе исемендәге Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби-транспорт институты төзелә.
1997 елның 22 октябрендә Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби-транспорт институты базасында Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 1342 номерлы карарына тиешле тимер юлы гаскәрләренең хәрби-транспорт университеты ачыла. 2001 елда университет структурасында тимер юлы гаскәрләренең җитәкче кадрларын әзерләү факультеты ачыла.
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2008 елның 24 декабрендәге 1951-р номерлы карарына тиешле тимер юлы гаскәрләренең Хәрби-транспорт университеты аерым структура сыфатында А. В. Хрулев исемендәге Сырт һәм транспорт Хәрби академиясе составына керә. 2009 елда Хәрби-транспорт университеты Хәрби-транспорт институты дип үзгәртелә һәм Тыл һәм транспорт хәрби академиясе филиалы була.
2012 елның 15 мартында Хәрби-транспорт институты Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби институты дип үзгәртелде.
Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби институтының 100 елга якын эшләү чорында кырык меңгә якын офицер әзерләнгән, шуларның егерме өч меңе югары һөнәри белемле.[2] Институтның сиксәннән артык докторы һәм фән кандидаты, өч атказанган фән һәм техника эшлеклесе, дүрт югары мәктәпнең атказанган хезмәткәре, ике әгъза-корреспонденты һәм биш фән академигы бар. Институтны тәмамлаучылар арасында егерме биш Советлар Берлеге Каһарманы һәм Социалистик Хезмәт Каһарманы һәм бер Россия Федерациясе Каһарманы бар.
Исемен үзгәрү тарихы
Төп чыганак:
Институт бүләкләре
Төп чыганак:
3 апрель 1921 ел
23 февраль 1930 ел 16 март 1943 ел
Чыганаклар
Наш бронепоезд... Хрестоматия военного железнодорожника и восовца / Под ред. Е. Ю. Голубев — СПб.: Алетейя, 2019. — 460 б.
Гров (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Уильям Роберт Гров (1811—1896) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Вудмер (Луизиана)
Вудмер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вудмер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лазе (Логатець)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3143) Genecampbell
(3143) Genecampbell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кузьниця-Янишевска
Кузьниця-Янишевска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(3143) Genecampbell
Тарихы
1980 елның 31 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 UA» саналган.
Кузьниця-Янишевска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миттеркирхен (Махланд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Геронимово
Геронимово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һүсейнбәйли (Фүзули)
Һүсейнбәйли  (Hüseynbəyli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Пушкинский
Пушкинский — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
Станчыненты
Станчыненты (Станчыненты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Сен-Жибриян
Сен-Жибриян — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Станчыненты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Исток (Синара кушылдыгы)
Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Синара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Камен (Сливен өлкәсе)
Камен  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Мәме авыл җирлеге
Олы Мәме авыл җирлеге — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы Югары Ослан районы составына керүче  муниципаль берәмлек.
Административ үзәге булып Олы Мәме авылы тора.
Тарихы
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында» 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.
1994-1997 елларда авыл җирлегенең төньяк-көнчыгыш өлешендә үткәрелгән иске чуваш зиратын казу эшләре биредә торак пунктларның 16 нчы гасырда ук булуын раслый. Ул вакытта биредә чуашлар яшәгән. Зиратның зурлыгына карап, бу шактый зур торак пункт булган дип фаразлана. 17 гасырда Олы Мәме инде катнаш халык яши торган авыл булган, ягъни биредә руслар урнаша башлый. Җирле рус халкының беренче яшәү урыны хәзерге Олы Мәме авылының Иске урам дип аталган урамда була. Алар искейолачылар булган дип уйланыла.
Гемлик (Гемлык)
Гемлик (Gemlik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18623) Pises
(18623) Pises — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 февралендә галимнәр тарафыннан Пиза обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DR13» саналган.
Телешовка (Сембер өлкәсе)
Телешовка (Телешовка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (59,3%), руслар (28,4%), татарлар (8,5%).
Кливленд (Миннесота)
Кливленд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Сент-Мари-Утр-л’О
Сент-Мари-Утр-л’О — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кливленд (Миннесота)
Тарихы
Кливленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кара пулат (опера)
«Кара пулат» операсы — опера – риваять. Композитор — Эльмир Низамов, либретто авторы — Ренат Харис, куючы режиссёр — Георгий Ковтун (Санкт-Петербург). «Кара пулат»та традицион ак һәм кара көчләр көрәше сурәтләнә.
Тарих
«Яңарыш» фонды заказы белән Болгар тыюлыгында туристларга күрсәтү максатында махсус иҗат ителә. Тере декорацияләр — Кара пулат хөкем сарае янында уйнау планлаштырыла. «Кара пулат»ны иҗат итү өч ел (2012-2015) бара. Операның төп тема һәм арияләре беренче елда ук языла. 2014 елның маенда сәхнәләштерү турында төгәл карар чыга. Көйязар (композитор) эшне яңартып җибәрә һәм 2015 елның  гыйнварында режиссёр Георгий Ковтун (Санкт-Петербург) белән берлектә аны төгәлли.
Көй
«Кара пулат» — композитор Эльмир Низамовның татар сәнгате үсешендә зур жанрларны үзләштерү буенча икенче («Алтын Казан» мюзиклыннан соң) тәҗрибәсе.
Э. Низамов: «''Татар музыкасы — минем өчен, беренче чиратта, вокаль музыка. Шуңа да «Кара Пулат» музыкасын башыннан ахырына кадәр җырлана торган итәсе килде. Шул максаттан, традицион романтик опера һәм ХХ гасырның катлаулы опера теленә мөрәҗәгать иттем''». Композитор «Кара пулат» әсәре буенча эшен либретто кулына килеп кергән көнне үк — 2012 елның гыйнварында башлаган. Оркестровканы да композитор үзе, «Новая музыка» камера оркестры (җитәкчесе — А. Гулишамбарова) өчен яза.
Либретто
Опера либреттосы шагыйрь Ренат Харис тарафыннан «Янмый торган кыз» риваятенә, «Яндырылган 12 кыз» легендасына нигезләнеп иҗат ителгән. Либреттоның беренче варианты 2012 елның 1 сентябрендә, икенче варианты 2012 елның ноябренә язылып беткән.
«Янмый торган кыз» риваяте
Туктамыш артыннан килгән Аксак Тимер (Тамерлан) Болгар шәһәрен утка тота. Шәһәрдә карты-яшенә карамыйча, кешеләрне юк итү башлана, хатын-кызлар һәм балалар әсирлеккә алына. Болгар патшасы Габдулла хан, шәһәрне саклап кала алмавын аңлагач, гаиләсе һәм якыннары белән иң нык таш пулатларның берсенә — Хөкем палатасына кереп бикләнә. Аксак Тимер гаскәре пулатны яндыра. Тикшерү барышында хан кызының Болгар изгесе Хисаметдин исемле мулланың киеме итәгендә янмыйча утырып калганлыгы ачыклана. Янып үлгән ханның кызын  кече энесе белән Тамерлан үзенең пайтәхете Сәмәркандка алып китә.
«12 кыз» риваяте
Сәмәрканд әмире Аксак Тимер Болгар шәһәрен басып алганда, 12 кызны да кулга төшерә, араларында хан кызы булуы да билгеле. Аксак Тимер боерыгы буенча, аны кәнизәк итмәкчеләр, ләкин 12 кыз арасында кайсы хан кызы икәне билгеле түгел. Хан кызын тану максатында сугышчылар аларны төрле сынауларга дучар итсәләр дә, тугры дус кызлары аны сатмыйлар. Кемдер хан кызының утта янмавы турында хәбәр җиткерә. Сәмәрканд әмире кызларны Хөкем (Мәхкәмә) сараена алып кереп яндырырга боерык бирә. Янгын сүрелгәч, пулат ишеге ачылып, аннан ап-ак киемдә хан кызы пәйда була. Болгар ханының гаскәрләре (араларында хан кызының сөйгән яры да була) аны коткарып калалар.
Мнишек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Мнишек  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кара пулат (опера)
Үзгәрешләр
Режиссёр Георгий Ковтун либреттога үзгәрешләр кертә.
Мнишек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кара пулат (опера)
Тинчурин театрында
Операның беренче куелышы Тинчурин театрында 2015 елның гыйнваренда була һәм камера әсәре буларак кабул ителә.
«Тантана» премиясе
2015 «Ел вакыйгасы» номинациясендә «Тантана» премиясенә лаек булды.
Көпрүҗек (Боябат)
Көпрүҗек (Köprücek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Гротриан (ай кратеры)
Гротриан - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 36,78 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Вальтер Вильгельм Гротриан (1890—1954) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Станявичы
Станявичы (Станявічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Скотленд (Коннектикут)
Скотленд  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каменово (Сливен өлкәсе)
Каменово  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бризеланг
Бризеланг — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтеларо-Кьеза (Болонья)
Географиясе
Казтеларо-Кьеза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ворона-Теодору
Ворона-Теодору — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өренҗик (Боздоган)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Боздоган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хатынбулаг
Хатынбулаг (Xatınbulaq ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Гакберри (Луизиана)
Географиясе
Гакберри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Климентс (Миннесота)
Тарихы
Климентс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лазе (Ново Место)
Лазе  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Casta diva (премия)
«Casta diva» — РФ опера сәнгатендәге лауреатларны бүләкләү өчен махсус (бердәнбер ) премия. 1996 елда булдырылган. Премияне тапшыру тантанасы Мәскәүнең Станиславский һәм Немирович-Данченко исемендәге музыка театрында 6 октябрьдә уздырыла. Календарь ел нәтиҗәләре буенча, премия өч номинациядә тапшырыла:
Гамәлгә куючылар
Премияне гамәлгә куючылар :
Жюри
Жюри рәисе һәм премияне булдыруны тәкъдим итүче — Михаил Мугинштейн. Жюри әгъзалары: Юлия Бедерова, Екатерина Бирюкова, Петр Поспелов, Нора Потапова, Елена Треттьякова.
Премия атамасы
Премия исеме итальян композиторы Винченцо Беллининың (en) (1801-1835) «Норма» операсыннан (1831) Норма ариясе (каватинасы) — Casta Diva (Пакътан-пакъ Алиһә) догасының беренче сүзләре белән аталган.
Ямбо-Яха (Сапатеда-Яха кушылдыгы)
Ямбо-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сапатеда-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
(2872) Gentelec
(2872) Gentelec — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 5 сентябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Ок Ридж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 RU» саналган.
NGC 478
NGC 478 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Куклинув (Великопольское воеводалыгы)
Куклинув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD218574
HD218574 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Зимники (Диңгез буе крае)
Зимники (Зимники) — Диңгез буе краеның Дальнереченск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Гетки
Гетки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Efestağı Artemida ğibädätxänäse
Efestağı Artemida ğibädätxänäse - Dönyanıñ cide moğcizasınıñ berse, Efes yunan şähärendä urnaşqan bulğan, bügenge İzmir, Törkiä.
Berençe zur ğibädätxänä VI b.e.q. ğasırda tözelgän, 356 b.e.q. Herostrat tarafınnan yandırılğan, soñraq torğızılğan, III ğasırda gotlar tarafınnan talağan.
IV ğasırda xristiannar mäcüsi tabınu bularaq ğibädätxänäne yabalar häm cimerälär. Ul urında tözelgän çirkäw dä cimerelgän.
Караново (Сливен өлкәсе)
Караново  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Груйтуйзен (ай кратеры)
Груйтуйзен - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,98 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Франц фон Груйтуйзен (1774—1852) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Топка (Синара кушылдыгы)
Топка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сәнәр елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Генейик (Шаһинбей)
Генейик (Geneyik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Старадворцы (Василишкавски авыл советы)
Старадворцы  (Старадворцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(18625) 1998 DZ13
(18625) 1998 DZ13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 февралендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DZ13» саналган.
Модзерово (гмина Влоцлавек)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дару аураны
Дару аураны (Gratiola officinalis) — сыраҗчалар гаиләлегеннән күпъеллык үләнчел үсемлек.
Марьял
Халык
Халык саны динамикасы:
(4380) Гейер
(4380) Гейер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 14 августында Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PB2» саналган.
Сенто
Сенто — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Кече Ибрай (Авыргазы районы)
Кече Ибрай — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 127 кешенең яшәве мәгълүм.
Сен-Жиль (Марна)
Сен-Жиль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Миттерндорф-ан-дер-Фиша
Миттерндорф-ан-дер-Фиша — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Стригольниклар
Стригольниклык (стрегольниклар, стрегольниклар тәгълимәте) — XIV гасырда Псковта барлыкка килгән һәм Новгородка таралган дини хәрәкәт; Урта гасыр Русендә яһүд дине белән беррәттән иң билгеле дин хәрәкәтләрнең берсе була. Православие чиркәү тарихчылары тарафыннан Рус чиркәвен бозу буларак карала. Стрегольниклар чиркәү иерархиясен инкяр итә, чиркәү вазифаларының сатылуына канәгатьсезлек белдерә.
Стрегольниклар махсус төркемнәргә берләшә, аларның башында остазлык тора һәм үз общиналарын булдыра. Төп идеологлар дип Карп белән Никита санала.
Тарихы
XIII гасырда православие руханилары арасында православиеда залимлык иткән явыз йола һәм холык-гадәтләрне ачып биргән кешеләр була. Ул заманның бәласе булып чиркәү вазифаларының сатылуы тора. Моны аеру өчен 1274 елда Владимир соборы билгеле хак түләүне — пошлина — кертә. Митрополит Кирилл явызлыкларга каршы чара күрә, әммә аны туктатмый. Ул барлык епархияләрдә да ул үзе митрополиядә алган кебек 7 гривень алу турында карар чыгара. XIV гасырның беренче чирегендә рус компилятив трактаты «Васфи» (грек. βλασφημία — ашату) төзелә, аның күп өлеше симонины фаш итүгә нигезләнә. Атамасы буенча фикер йөрткәндә, китапны руслашкан грек төзегән була. Ары китап симфониягә каршы көрәштә белешмә һәм булачак стрегольниклар өчен әсбаб булып китә. 1311 елда Тверь епискобы Андрей җитәкчелегендә рус руханилары симфониягә каршы баш күтәрә һәм, алдан Константинополь патриархына хат язып, митрополит Петрга каршы гаепләү белдерә. Патриарх Афанасий мәсьәләне хәл итәргә махсус кеше җибәрә, шул максаттан Переславль-Залесскийда җыен була. Эш Петр файдасына хәл ителә. Бу Тверь епискобы һәм аның яклыларны кәнәгатләндерми, чиркәү вазифаларын сатып алуга юл куелмау стрегольникларга юлны ача.
Клинтон (Миннесота)
Клинтон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Стригольниклар
Тарихы
Шул ук вакытта алар, үз чиркәвеннән аерылып, үз чорлары епископларын һәм руханиларын чын пастырь дип танырга теләмәүләре аркасында рәсми чиркәүдән аерылып тора. Стригольникларда замандашларның күп кенә хәбәрләре сакланмаган.
Клинтон (Миннесота)
Тарихы
Клинтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Стригольниклар
Тарихы
Епископ Стефан Пермский, стрегольниклар мөхитендә епископлар да, дин әһелләре дә юк һәм алар белем бирү хокугына ия түгел, дип белдерә.
Клинтон (Миннесота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стригольниклар
Тарихы
1429 елдан соң стрегольниклар елъязмаларда да, чиркәү документларында да телгә алынмый. Алар турында Иосиф Волоцкий гына «Просветитель» китабында телгә ала.
Стригольниклык турында сөйләүче барлык чыганаклар да алар турында начар фикердә. Авторларның барысы да православие дине вәкилләре, стригольникларга карата кискен тискәре карашта, һәм бу тикшеренүләрне кыенлаштыра.
Стрегольниклар гөнахлы руханиларны еретик дип игълан итеп, аларны аерырга карар итә. Алар өчен ярлы иерей фәрештә булып тора. Стефан Пермский сүз буенча, стрегольниклар чиркәүдә тәүбә итү урынына җиргә табынуны хуп күрә. Аның белдерүенчә, симония бар җирдә да күзәтелми, әммә аның турында стрегольниклар даими сөйләп торгач, ул киң таралу алган була. Стрегольниклар гыйбадәтханәгә йөрүне инкяр итә, үзләре аерым җыелышлар җыя, бозык иерейлардан җеназа укытудан баш тарта.
Хәләфшә
Хәләфшә (Xələfşə ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Чичка
Чичка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Четь елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Катуниште
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казиле (Алабуга районы)
Казиле — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Халык саны — 96 тирәсендә. Почта индексы — 423624.
Тарих
1640-елларда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Ворца (Румыния)
Ворца — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелата (Кьети)
Казтелата — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Галлиано (Луизиана)
Галлиано  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Галлиано халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бризен (Марк)
Бризен  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Нагаткино
Олы Нагаткино (Большое Нагаткино, Аслӑ Накаткин) — Сембер өлкәсендә урнашкан сала, Чынлы районының административ үзәге.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (54,3%), руслар (36,2%), татарлар (8,1%).
Грюмбергер (ай кратеры)
Грюмбергер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 91,5 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Кристоф Грюмбергер (1561—1636)) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
(18626) Michaelcarr
(18626) Michaelcarr — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 27 февралендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DO23» саналган.
Лазниця (Марибор)
Лазниця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Австриядә Һинд дине
Австриядә Һинд дине башка дини берләшмәләргә караганда аз оешкан. 1998 елдан бирле төрле төркемнәрнең берсе "Австриядә Индуист Дин Җәмгыяте" бар. . 2001 ел халык санын алу буенча 3629 кеше теркәлгән булган. Рәсмиләр Һинд дине тарафдарларының санын берничә мең дип саныйлар, бөтенесе дә теркәлгән оешмаларга кермәгән дип санап.
Лазниця (Марибор)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Австриядә Һинд дине
Тарихы
1980 елда Бенгалларның Бимал Кунду хәзер дә булган күбесенчә Һиндстан субкыйтгасыннан чыгышлы Һинд дине тарафдарларының беренче төркеме. Кунду, мәшһүр химия белгече, каһин буларак эшли, пуджалар һәм башка дини ритуаллар үткәрә. "Австриядә Индуист Дин Җәмгыяте"нең шул вакыттагы президенты Мукундрай Джоши инициативасы буенча Кундуның җитәкчелегендә "Һинду Мандир Җәмгыяте" барлыкка килгән. Шуның белән Һинд дине тарафдарлары юридик зат булган.
Дога кылу урыннары
2010 елда Венада дөньявилар нигезләгән өч мандир, Һинд дине гыйбадәтханәсе булган. Бу вакытлыча арендаланган урыннар, Венаның сигезенче кварталында идән асты бүлмәсе һәм тугызынчы районда Афро-Азия Институтында бүлмә. Уналтынчы районда төркем Һинд дине агымнары арасында аерым тармак тарафдарлары, шулай да Һинд дине тарафдарлары. Ышанучылар яраткан теге яки бу гыйбадәтханәгә йөриләр. Тагын бер Мандир Зальцбургта Шиссштатгасседа 1990-ынчы еллар башыннан бирле бар. Һәрбер гыйбадәтханәгә билгеле атна көннәрендә яки Һинд дине бәйрәмнәрендә барырга мөмкин, дәвамлы ачылу юк. Афро-Азия Институында Бимал Кунду җитәкчелегндә "Һинд дине берлеге" инде ике унъеллык актив һәм мәдәният ара һәм динара әңгәмәдә катнаша.
Төркемнәр
Һинд субкыйтгасыннан чыгышлы кешеләрдән гайре, Австриядә Көнбатыш кешеләр белән Яңа дини агымнар тарафдарлары бар, алар үзләрен шулай ук Һинд дине тарафдарлары дип атыйлар.
Язгы утчәчәк
Язгы утчәчәк (язгы аучы үләне, сары умырзая, ) — казаякчалар гаиләлегеннән күпъеллык үләнчел үсемлек.
Ямп-Яха
Ямп-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сюты-Пой-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кече Литва
thumb|right|300px| Литваларның тарихи яшәү өлкәсенең этномәдәни төбәкләре. Хәзерге вакытта Кече Литва җирләре [[Литва (Клайпеда шәһәре, тирә-ягы белән),  РФ (Калининград өлкәсе),  (Вармия-Мазуры воеводалыгы) дәүләтләре арасында бүленгән.
Тарих
Кече Литва Тевтон орденының 1442 елгы Мелно солыхы (en) шартлары буенча аңа бирелгән һәм прусслар һәм литваларның аерым бер этномәдәни төркеме (үзатамалары летувининкай (lietuvininkai)) яши торган өлешендә XVI гасыр башында (1525 елга кадәр) барлыкка килә.
«Кече Литва» термины беренче мәртәбә Симон Грюнау һәм Л. Давидның XVI гасыр башы (1517 — 1526) «Пруссия хроникалары»нда телгә алына.
Тевтон орденына секуляризация (дини йогынтыдан азат итү) үткәргәч, Кече Литва җирләре Пруссия герцоглыгы (1525-1618), Бранденбург-Пруссия герцоглыгы (1618-1701), Пруссия корольлыгы (1701-1871), Алмания (1871-1945) составында була. Литвалар күпләп яши торган төп җирләрдән дәүләт чиге белән аерылып торган.
Мәдәният
Кече Литва җирләрендә литва әдәби теле зур үсеш ала. Моңа Пруссиянең дәүләт дине итеп лютеранлыкны кабул итүе мөмкинлек бирә (ягъни дини йолаларны латин теле урынына җирле телләрдә уздырырга мөмкинлек ачыла). Халыкка таянып хакимлек итәргә омтылган герцог Альбрехт Бранденбург-Ансбахлы (de) (1490-1568) литвалар мәгарифенә һәм китап басу эшчәнлегенә хәерхаһлы булган. 1547 елда Кенигсбергта Мартинас Мажвидас (en) литва телендә беренче китап булган Катехизисны, 1653 елда Д. Клейн литва теленең беренче грамматикасын бастырып чыгара. 1579-1590 елларда Й. Бреткунас беренче мәртәбә Библияне литва теленә тәрҗемә итә (басылмый кала). XVIII гасырда Кристионас Донелайтис (en) литва телендә беренче «Ел фасыллары» поэмасын иҗат итә. XIX гасырның I яртысында литва телендә беренче газеталар нәшер ителә башлый.
Халкы
XVIII гасыр башына кадәр Кече Литва халкының күпчелеген литвалар тәшкил итә. Кече Литвада яшәүче прусслар XVIII гасырның I яртысында алман ассимиляциясенә бирешәләр. Литваларның саны, король Фридрих Вильгельм I (en) 1709-1711 еллардагы вакытында кимегән халыкны Австриядән, алман дәүләтләреннән, Швейцариядән, Нидерландлардан китерелгән колонистлар исәбенә тулыландыргач, нык кына кими. 1871 елда Алмания империясе төзелгәч, җирле халыкны алманлаштыру көчәя. Шуңа карамастан, литва телендә китаплар һәм вакытлы матбугат чыгуын дәвам итә.
Беренче бөтендөнья сугышы
Беренче бөтендөнья сугышы тәмамлангач, Кече Литваны Литва җөмһүриятенә бирү таләбе үтәлми. 1919 елгы Версаль солыхы шартлары буенча, Кече Литваның зур өлеше Алмания кул астында кала. 1923-1939 елларда Литва составына Клайпеда төбәге генә керә.
Кече Литваның Алмания кул астындагы көнбатыш өлешендә 1934 елдан җирле халыкны (пруссларны) тулысынча алманлаштыру сәясәте уздырыла. Алманлаштыру сәясәте 1939 елда Алмания тарафыннан басып алынган Клайпеда төбәгенә дә җәелдерелә.
Икенче бөтендөнья сугышы
Икенче бөтендөнья сугышы тәмамлангач, 1945 елгы Берлин (Потсдам) конференциясе (en) карары белән Кече Литва җирләре ССРБ (Литва ССР һәм РСФСРга тапшырыла) һәм Польша арасында бүленә.
Солсбери (Коннектикут)
Солсбери  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колпакова
Колпакова (Колпакова) — Чиләбе өлкәсенең Касли районы составына керүче авыл.