cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әстерхан дәүләт техник университеты
Тарихы
1995 елның гыйнварында вузның яңа уставы кабул ителә, аның яңа исеме — Әстерхан дәүләт техник университеты була. Шул ук елны Мәскәү өлкәсендә университетның Дмитров филиалы оештырыла. 1997 елның мартында институтның гыйльми советы университет символикасын: герб, флаг һәм АГТУ тамгасын раслый.
Алар Карис
Алар Карис (Alar Karis, 1958 елның 26 марты, СССР, Эстония ССР, Тарту) — эстон галиме һәм дәүләт эшлеклесе, 2003—2007 елларда Эстония табигый фәннәр университеты, 2007—2012 елларда Тарту университеты ректоры. Эстониянең дәүләт контролеры (2013—2018). 2017 елдан Эстония милли музее директоры. 2021 елның 31 августында Эстония президенты итеп сайланган.
Тәрҗемәи хәле
2003—2007 елларда — Эстония табигый фәннәр университеты ректоры.
2013—2018 елларда — Эстониянең дәүләт контролеры.
Ранис Газизов
Биографиясе
Ранис Рәхимҗан улы Газизов (1959-2020) - «Юлдаш» газетасының баш мөхәррире, танылган журналист һәм нашир. 1959 елның 27 маенда Буа районы Кыр Тәүгелдесе авылында туа. 1981 елда Казан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлый. Комсомол оешмасы секретаре булып башлаган хезмәт юлын журналистикада дәвам итә. Буа районының “Байрак”  гәзитендә мөхәррир урынбасары; Буа район газетасында эшләп ала. Аннары эшчәнлеген Казанда — «Татарстан» журналында, «Социалистик Татарстан» газетасында дәвам итә. Ул татар матбугатын күтәргән кеше. Булачак журналистларга осталык дәресе биргән, тәҗрибәсе белән уртаклашкан.
Алар Карис
Тәрҗемәи хәле
2018 елның апреленнән — Эстония милли музее директоры.
Ранис Газизов
Биографиясе
Ранис Газизовның хатыны - Нурания Газизова. Алар «Юлдаш» газетасын бергәләп чыгара башлый, гаилә бизнесы иткәндә иң якын ярдәмчесе була.Нурания һәм Ранис Газизовлар «Юлдаш» газетасын 1992 елда  ачып җибәрәләр. Алар бер кабинетта кара-каршы утырып, газета чыгара башлый. Ранис һәм Нурания исемнәрен берләштереп, «Раннур» нәшрияты ачалар. Аннары «Идел-Пресс» бинасының 11 нче катында берничә кабинет алып, эшне зурайта башлыйлар. Соңрак алар Җиңү паркы ягынадагы офислар үзәгендә урнашып эшләгәннәр.
Алар Карис
Эстония президенты
2021 елның 17 августында Рийгикогу скиперы һәм Эстониянең Үзәкчел партия лидеры Юри Ратас Кариска Эстония президентлыгына сайланырга тәкъдим итә. Ул ризалыгын бирә. Реформалар партиясе белән илдә идарә итүче коалиция төзүче Үзәкчел партия аны кандидатлыкка чыгарырга ризалаша.
Ранис Газизов
Биографиясе
Ранис Газизов Коръән чыгара. «Татар халык мөнәҗәтләре», «Татар халык бәетләре», «Татар халык әкияләре» китапларын чыгара. Ул  аларны кыйммәтле итеп, затлы итеп чыгара Сүзлекләргә ихтыяҗ зур вакытта сүзлекләр чыгара. Гомәр Саттаровның «Исемнәр исемлеге» китабы да аның нәшриятында кат-кат басылды. «Татар исемнәре ни сөйли?» китабы 50 мең данә тираж белән басылган.
Алар Карис
Эстония президенты
30 августта Президент сайлауларының беренче туры уза, анда Алар Карис бердәнбер кандидат була. Анда Рийгикогу тавыш бирүендә ул кирәкле 68 тавыш урынына 63 тавыш кына җыйган, шуңа бәйле рәвештә икенче тур билгеләнгән.
Когассет (Мннесота)
Когассет  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Генҗек (Деребуҗак)
Генҗек (Gencek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Деребуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Когассет (Мннесота)
Тарихы
Когассет шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ранис Газизов
Биографиясе
2006 елдан «Гаилә Учагы» журналын нәшир итте.“Казанхимтөзелеш” трестының “Төзүче” гәзите хәбәрчесе була.
Алар Карис
Эстония президенты
Икенче турда да Карисның оппонентлары булмый. 2021 елның 31 августында Эстония президенты итеп сайлана, тавыш бирүдә 72 тавыш җыя. Президент вәкаләтләрен үтәүгә 2021 елның 11 октябрендә керешә.
Любенец (Болгария)
Любенец  — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Ранис Газизов
Биографиясе
Календарьләр, китаплар бастырган.Шул хезмәтләре арасында бик күп дога китаплары, Коръән бар.
Любенец (Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ранис Газизов
Биографиясе
2020 елның 2 ноябрендә Ранис Газизов СOVID-19 чиреннән үлгән. «Курган» зиратына җирләнде.
Гаиләсе
Тормыш иптәше -Нурания Газизова, ике улы.
Чыганак
https://intertat.tatar/news/culture/03-11-2020/ranis-gazizovny-so-gy-yulga-ozattyk-ul-tatar-matbugatyn-k-t-rg-n-keshe-5783271
Зәңгәр байрак
Зәңгәр байрак (Blue Flag) — пляжларга һәм причалларга бирелә торган халыкара бүләк (тамга). 1987 елдан һәр елны тапшырыла. Байракны алу өчен төп күрсәткеч — причал һәм пляждагы суның чисталыгы һәм су коену өчен хәвефсезлеге буенча халыкара стандартларга туры килүе. Байрак бер коену сезонына гына бирелә, киләсе сезонда пляж янәдән үзенең халыкара таләпләргә туры килүен расларга тиеш.
Туризм өчен әһәмиятле, чөнки ял итүчеләр пляжның Зәңгәр байрагы барлыгына нык игътибар итә.
Тарих
Байрак беренче тапкыр 1985 елда Франциядә тапшырылган. 1987 елдан башлап, бөтен дөнья буйлап тапшырыла башлаган.
HD218998
HD218998 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Зәңгәр байрак
Тарих
Елга ике тапкыр — 5 июньдә (Төньяк ярымшарда урнашкан илләр — Европа, Канада, Марокко, Тунис өчен) һәм 1 ноябрьдә (Көньяк ярымшарда урнашкан илләр — Кариб диңгезе илләре, Яңа Зеландия, КАР һ. б. ш.) тапшырыла.
Подгорный (Нагайбәк районы)
Подгорный (Подгорный) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Зәңгәр байрак
Байрак тапшырылган
Канада, Хорватия (Селце, Кусто), Багам Утраулары, Болгария (Изге Влас), Бразилия, Дания (Коста Бланка), Кипр, Доминикан Республикасы, Англия, Велс, Франция, Финляндия, Греция, Алмания, Италия, Польша, Норвегия, Төркия (Бодрум), Швеция, Латвия (Юрмала), Литва (Паланга, Лида), Черногория, Марокко, Мальта, Тунис, Бельгия һ. б. илләргә тапшырылган.
HD218998
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Подгорный (Нагайбәк районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Зәңгәр байрак
Идарә
Зәңгәр байрак белән бүләкләүне Foundation for Environmental Education, FEE (Экология мәгарифе фонды, ЭМФ) (en) башкара. ЭМФ — коммерцияле булмаган, хөкүмәттән оешма. Дөньяның 73 илендә Европа, Азия, Африка, Океания, Төньяк һәм Көньяк Американы гәүдәләндерүче оешмасы бар.
HD218998
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Подгорный (Нагайбәк районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (11%), башкортлар (7%), казахлар (54%), нагайбәкләр (28%).
Зәңгәр байрак
Катнашу
Зәңгәр байрак программасында Багам Утраулары, Бельгия, Болгария, Бразилия, Канада, Хорватия, Кипр, Дания, Доминикан Республикасы, Англия, Эстония, Франция, Алмания, Греция, Исландия, Ирландия, Исраил, Италия, Иордания, Латвия, Литва, Мексика, Мальта, Черногория, Марокко, Һолландия, Яңа Зеландия, Төньяк Ирландия, Норвегия, Польша, Португалия, Пуэрто-Рико, Румыния, Шотландия, Сербия, Словения, Көньяк Африка Республикасы, Испания, Швеция, Тринидад һәм Тобаго, Тунис, Төркия, Украина, Велс, Берләшкән Гарәп Әмирлекләре, Виргин Утраулары, Синт-Мартен, Аруба һ. б. илләр катнаша.
Гибасувка (Подлясье воеводалыгы)
Гибасувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зәңгәр байрак
Таләпләр
Байрак алырга теләгән пляж 32 күрсәткечкә җавап җирергә тиеш :
Хәвефсезлек һәм хезмәт күрсәтү
Шулай итеп, Зәңгәр байрак кадалган пляжда:
Гибасувка (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петр (Гасилов)
Пөтр (Фёдор Стефанович Гасилов,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Саткы (1922-1924), Уса (1924-1932), Курган (1929-1930) һәм Сызран (1934-1937) епискобы.
Гиллис (Луизиана)
Гиллис  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гиллис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Врань
Врань — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18638) Nouet
(18638) Nouet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 2 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EP3» саналган.
Томастон (Коннектикут)
Томастон  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лашка Вас (Лашко)
Лашка Вас  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Букков (Марк)
Букков  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Старая Руда
Старая Руда (Старая Руда ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Мольн (Австрия)
Мольн  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Старая Руда
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мольн (Австрия)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яңа Федоровка (Авыргазы районы)
Яңа Федоровка — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453472, ОКАТО коды — 80205810008.
Д. Браун (ай кратеры)
'''Д. Браун''' - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 16,12 км булган кратер.
Яңа Федоровка (Авыргазы районы)
Тарих
2005 елда авыл составына Красный Восток бистәсе кертелә.
Д. Браун (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Дэвид МакДауэлл Браун (1956—2003) хөрмәтенә бирелә.
Яңа Федоровка (Авыргазы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
Д. Браун (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2006 елда раслана.
Яңа Федоровка (Авыргазы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 799 кешенең яшәве мәгълүм.
(4396) Грессманн
(4396) Грессманн — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 3 маенда Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JH» саналган.
Казтелбасо (Терамо)
Казтелбасо — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелбасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Извилинка
Извилинка (Извилинка) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Сент-Уан-де-Безас
Сент-Уан-де-Безас — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Курув (Островский повяты)
Курув  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мондзе (община)
Мондзе  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 485
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мокре (Грудзёндзький повяты)
Мокре  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өренҗик (Алашеһир)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леневка (Зур Северная кушылдыгы)
Леневка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Северная елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Любенова-Махала
Любенова-Махала — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Тимерчән
Яңа Тимерчән (Новые Тимерсяны) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Гиби (Подлясье воеводалыгы)
Гиби  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лукуми теле
Лукуми теле - ул Кубада Йоруба теленнән алынган сүзләр һәм кыска гыйбарәләр лексиконы; ул Кубада Сантерияның литургик теле һәм Сантерия/Куба Орисасы/Лукуми дине/Регла де Оча практикалаган башка җәмәгатьләрдә кулланыла. Йоруба теле трансатлантик кол сәүдәсе вакытыннан бирле Америкаларда Йоруба токымнары арасында киң кулланыла торган тел булып тормый. Испан Карибларында үскән Ориса диненең тугърылары аның калдыкларыннан үскән литургик телне кулланалар. Лукуми теленә шулай ук испан теле фонетикасы һәм әйтелеше йогынты ясаган. Йоруба теленең зур әһәмияткә ия һәм бәхәссез тональ аспекты Куба Ориса традициясенең Лукуми лексиконында шулай ук югалтылган булган. Галимнәр Банту телләреннән һәм Фонгбедан күпмедер дәрәҗәдә минималь йогынты тапканнар, бу телләрнең кайберләрендә Америкаларда Йоруба телендә сөйләшүчеләр янында яшәгән башка кол Африка чыгышлы кешеләр сөйләшкән.
Сәмәт Айбаба
Сәмәт Айбаба (Samet Aybaba; 1955 елның 2 сентябре, Османие, Төркия) — Төркия футболчысы, соңрак Төркия клубларында футбол тренеры булып эшләгән. Уенчының карьерасын «Бешикташ» клубында үткәргән.
(18639) Aoyunzhiyuanzhe
(18639) Aoyunzhiyuanzhe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 5 мартында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 ER8» саналган.
Сәмәт Айбаба
Уенчы карьерасы
Сәмәт Айбаба 1955 елның 2 мартында Төркиянең көньягындагы Османие шәһәрендә туа. Урта диңгез Искендерун порт шәһәреннән «Искендерунспор» клубында футбол карьерасын башлый.
1978 елда Истанбулның «Бешикташ» клубы уенчысы була, анда 11 сезон үткәрә. Команда белән бергә ике тапкыр Төркия чемпионы була (1981/82 һәм 1985/86 сезоннарында), 1986 елда Төркия Суперкубогын ота. 1988 елда Айбаба «Бешикташ» өчен лигада 334 матч уйнап һәм 7 туп кертеп, профессиональ футболчы карьерасын тәмамлый.
Халыкара карьера
Төркия яшүсмерләр җыелма командасы составында Сәмәт Айбаба 1976 елгы УЕФА яшүсмерләр турнирында катнаша, анда команданың барлык өч матчында, Югославия, Польша һәм ГДР җыелма командаларына каршы уйный. Соңыннан Төркиянең яшьләр җыелма командасы өчен берничә матч үткәрә, әмма олылар ил командасы өчен чыгыш ясый алмый.
Тренер карьерасы
Профессиональ футболчы карьерасы тәмамланганнан соң Сәмәт Айбаба үзенең тренерлык карьерасын «Анкарагюдю» клубында башлый (1990—1992). 1992 елның декабрендә Айбаба беренче лигада чыгыш ясаган «Кайсериспор»ны (хәзерге «Кайсери Эрджиесспор») җитәкли. Баш тренер ролендәге беренче матч үз кырында «Фенербахче»дан 0:3 исәбе белән җиңелүе белән тәмамлана. Чемпионат нәтиҗәләре буенча «Кайсериспор» беренче лигада кала һәм 12 нче урынны ала. Киләсе сезон дәвамында Айбаба «Кайсериспор» тренеры вазыйфасында кала.
Кокейто (Миннесота)
Кокейто  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Сәмәт Айбаба
Тренер карьерасы
1994/95 сезонда Айбаба «Адана Демирспор» клубын җитәкли, тик бу вазыйфадан команданың «Кайсериспор»га җиңелүеннән соң (0:2) китә. 1996 елның гыйнварында Айбаба яңадан «Кайсериспор»ны җитәкли, әмма чемпионат нәтиҗәләре буенча аны очып калудан саклап кала алмый.
Кокейто (Миннесота)
Тарихы
Кокейто шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәмәт Айбаба
Тренер карьерасы
Айбаба карьерасындагы чираттагы клуб башкаланың «Анкарагуҗю» командасы була. Аның җитәкчелегендә клуб 1997/98 сезонда беренче лигада 13 нче урынны ала.
Уенчы буларак
«Бешикташ»
Баш тренер буларак
«Генчлербирлиги»
«Трабзонспор»
«Идел» журналы
«Идел» — Казанда татар телендә чыга торган журнал. Беренче мөхәррире — Римзил Вәли. Журналның рус телендә "Идель" исемле варианты басыла. Журнал чыкканчы Казанда "Идел" исемле әдәби әлманах чыга иде. Язылу өчен индекс 73951.
Тарихи белешмә
“Идел” журналының беренче баш мөхәррире – Римзил Вәлиев. Русча чыгарылыш буенча урынбасары — Ә.Мушинский, татарчасында — Ф.Зөлкарнәй. Беренче коллективта татар редакциясендә С.Шәмси, Н.Гыйматдинова, Р.Зәйдулла, җаваплы сәркәтип Исмәгыйль Шәрәфиев, Газинур Моратов, Гөлсирә Гайнанова (машинистка) һ.б. эшли. Журнал чыга башлаганчы ярты еллар алдан масштаблы реклама эшчәнлеге җәелдерелә, нәтиҗәдә “Идел” беренче язылу кампаниясендә үк дистә меңләгән тираж җыя ала. Ә тагын бер-ике елдан язылучылар саны 120 меңгә җитә.
(3280) Гретри
(3280) Гретри — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1933 елның 17 сентябрендә Фернанд Риго тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 SJ» саналган.
Александр Петренко
Александр Петренко (Александр Анатольевич Петренко,, — , ) — Россия баскетболчысы, Россия чемпионатының көмеш (1996) һәм бронза (1994, 1995, 1998, 2000) призчысы.
Лашко (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Әрәмәле
Олы Әрәмәле — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Халык саны — 196 тирәсендә. Почта индексы — 423633.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Генҗели (Чермик)
Генҗели (Genceli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Лу (Марна)
Сен-Лу — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Я-Яха (Нгарка-Пыря-Яха кушылдыгы)
Я-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нгарка-Пыря-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 117 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Д’Аламбер (ай кратеры)
Д’Аламбер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 233,55 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Жан Лерон Д’Аламбер (1717—1783) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Вренешть (Румыния)
Вренешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бург (Шпревальд)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD219068
HD219068 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Морбад-Харбах
Морбад-Харбах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Старая Рудня (Астравецкий районы)
Старая Рудня  (Старая Рудня ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гараколлу
Гараколлу (Qarakollu ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Курцев
Курцев — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лучкины
Лучкины (Лучкины) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гленко (Луизиана)
Гленко  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гленко халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелбело (Болцано)
Казтелбело — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Томпсон (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Казтелбело (Болцано)
Географиясе
Казтелбело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Томпсон (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казтелбело (Болцано)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Көпрүйолу (Буланык)
Көпрүйолу (Köprüyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Буланык илчесенә караган бер авыл (köy).
Мокре (Липновский повяты)
Мокре  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Петров (1923)
Александр Петров (Александр Ильич Петров,, — , ) — «Уралтяжтрубстрой» трестында «Жилстрой»участогының блок торак йортларын монтажлаучылар бригадиры, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1958).
Сент-Уан-дю-Мениль-Оже
Сент-Уан-дю-Мениль-Оже — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(18640) 1998 EF9
(18640) 1998 EF9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 7 мартында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EF9» саналган.
Антезан-ла-Шапель
Антезан-ла-Шапель — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Себер һаские
Әлеге Ерак Көнчыгыш асаба җигелә торган эте - иң борынгы эт токымнарының бересе булып тора.
Хәзерге вакытта Себер хаские токымы җигелүче эт генә түгел, шулай ук иптәш-эт һәм күргәзмә-эт буларак кулланыла.
Тарих
Ерак Көнчыгыштагы асаба халыклар неолиттан бирле җигелә торган этләрне асраган, әлеге токымнар поляр бүредән чыгарылган.
1920 елда бөек сәяхәтче Амундсен Колыма буендагы чучаларның хаскиен күреп, сокланып калган. Берничә хаски Америкага алынган һәм анда Әләскәдә "Алтын бизгәк" чорында киң кулланылган.
1908 елда Ерак Көнчыгыш җигелүче этләре Әләскәгә китерелгән.
Шәһәрне коткару
1925 елда Әләскәнең Ном шәһәрендә дифтерия кизүе башланган, тиз генә дару (сүл) китерергә кирәк булган. Начар һава торышы сәбәпле очкычлар оча алмаган. Каюр Леонард Сеппала җигелгән хаскиләр белән Анкориҗ шәһәреннән Ном каласына чын батырлык күрсәтеп, дару китерә алган. Җигемне җитәкләгән Того һәм Балто исемле хаскиләр зирәклек, кыюлык, түземлекне күрсәтеп, даруны Номга китергән һәм шәһәр авырудан коткарылган булган.
Юлның соңгы өлешендә Гуннар Кассенның Балто исемле хаски җигемне җитәкләгән, нәкъ әлеге җигем даруны Номга китергән һәм дан казанган.
Батырлык өчен һәм Ном шәһәрен авырудан коткару өчен Нью-Йорк үзәк паркында Себер Хаскиенә һәйкәл урнаштырылган.
Тасвир
Хаски атамасы эскимосларны билгеләгән эски, һески сүзеннән чыккан.
Хаски үз-үзен чыстартылучы йонга ия, селәгәй акмый, эт исе юк диярлек. Хаски тиресенә аллергия булмый диярлек.
Хаски кешегә бик дусларча һәм уйнаучан холкына ия, кешегә агрессия бөтенләй юк, шуңа күрә хаски - сакчы эт түгел.
Хаски ау эте булмый, ул яхшы аулый, ләкин тотканны китерми. Ау инстинкты бар һәм күрше тавыгы, каз, сарык, мәчене да үтерә ала.
Хаски каравылчы эт түгел, территория инстинкты юк.
Хаски сакчы эт түгел, кешегә агресссия бөтенләй юк.
Хаски бик пакь, чиста, селәгәйсез эт.
Елда ике тапкыр йон коя.
Малко-авыл
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаще (Боровниця)
Лаще  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мортанч
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Китовый
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — яр сызыгының 03.04.00 гидрографик берәмлеге эчендәге, РФ-ның су территориялары һәм эчке диңгез суларындагы Баренцев диңгезендге утраузар, Колгуев утрауын керетеп. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өренкале (Башкале)
Өренкале (Örenkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2049) Гритье
Тарихы
1973 елның 29 сентябрендә Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SH» саналган.
Генҗелли (Куйуҗак)
Генҗелли (Gencelli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Куйуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Һабла Конго
Һабла конго яки һабла банту — ул Кубада, Доминикан Республикасында һәм Пуэрто Рикода килеп чыккан һәм соңрак Кариб бассейнының башка илләренә таралган конго теленә нигезләнгән Пало диненең литургик теле. Тел lengua conga яки lengua congo дип аталырга мөмкин, әмма гадәттә гади итеп lengua дип атала, аның испан телендә мәгънәсе "тел". Ул Конго теленнән алынган сүзләргә һәм гыйбарәләр арасында код үзәгәртүне кертә; бозаль испан теле, Кариб колбиләүчелек плантацияләренең архаик испан креол теле, яки кимендә аның имитациясе; һәм сөйләм кариб испан теле.
Палеро (Пало каһине) ул habla congo (яки habla conga) дип әйтергә мөмкин "конго телендә сөйләшә," habla en congo, яки habla palero. Ул серле түгел, әмма инициацияләнмәгәннәр өчен керергә мөмкин түгел.
Мочаловка (Северная Сысерть кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Д’Арсонваль (ай кратеры)
Д’Арсонваль - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 30,36 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Арсен Д’Арсонваль (1851—1940) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
NGC 486
NGC 486 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казтелвеки (Сьена)
Казтелвеки — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелвеки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(18641) 1998 EG10
(18641) 1998 EG10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 6 мартында Т. Кагава тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EG10» саналган.
Коламбия-Гайтс (Миннесота)
Коламбия-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Вайзен
Вайзен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Коламбия-Гайтс (Миннесота)
Тарихы
Коламбия-Гайтс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайзен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Измайлиха
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (9%).
Копаловски (Нагайбәк районы)
Копаловский (Копаловский) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: казахлар (100%).
Әстерхан дәүләт университеты
Әстерхан дәүләт университеты (АГУ, АДУ, 1996 елга кадәр - С. М. Киров ис. Әстерхан дәүләт педагогика институты, 2002 елга кадәр - Әстерхан дәүләт педагогика университеты ) — Әстерханда урнашкан югары уку йорты. Рәсми исеме: «Әстерхан дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе. Россиянең көньяк-көнбатышында мәгариф, фәнни һәм социомәдәни үзәк. CDIO Бөтендөнья инициативасында катнашучысы. Каспий регионы Университетлары Ассоциациясе әгъзасы. Шанхай хезмәттәшлек оешмасы университетын формалаштыручы Россиянең 16 база югары уку йорты составына керә.
Гомуми мәгълүмат
2018 елда АДУда 12 меңнән артык студент белем ала, алар арасында 2 меңнән артык чит ил гражданы — Каспий буе һәм ерак чит илләрдән.
Югары уку йорты барлык актуаль юнәлешләр буенча белгечләр укыта. Хәзер Әстерхан дәүләт университетында әзерлекнең 70тән артык варианты бар, һәм кадрлар базары таләпләрен исәпкә алып, даими рәвештә яңалары булдырыла. Сыгылмалы программа һәм ихтыяҗ зур булган АГУ профессионалларын укытуга юнәлдерелгән булу нәтиҗәсендә, барлык студентларга өстәмә белем алу мөмкинлеге бирә. Аерым игътибар лингвистик әзерлеккә бирелә, шуның аркасында теләсә нинди белгечлек вәкилләре, физик-техник һәм иҗади, уку вакытында бер яки берничә чит тел үзләштерәләр. Мондый алым чыгарылыш сыйныф укучыларына Россиядә һәм чит илләрдә дәрәҗәле эш урыннарына дәгъва итәргә мөмкинлек бирә.
Бердәм фәнни-белем бирү киңлеген булдыруга хезмәттәшлек турында килешүләр ярдәм итә, алар даими төзелә. Мондый рәсми документлар Франция, Кытай, Япония, Италия һәм башка илләрнең эре югары уку йортлары белән халыкара элемтәләрне регламентлый. Үз чиратында региональ һәм Россия масштабындагы предприятиеләр белән берничә килешү төзелгән, бу исә студентлар өчен уртак кафедралар, практика өчен урыннар булдырырга, конкрет тармак ихтыяҗлары өчен һәм эре корпорацияләр сораулары буенча максатчан әзерлек алып барырга мөмкинлек бирә.
Чыгарылыш сыйныф укучыларын алга таба уңышлы эшкә урнаштыруга укудан тыш секторларның үсеш алган системасы ярдәм итә. Ел саен социальләштерү буенча чаралар уза, аларга һәр студент кушыла, иҗтимагый оешмалар, профсоюз, волонтерлык хәрәкәте, иҗади һәм спорт секцияләре даими эшли.
Югары уку йорты заманча инфраструктурага ия. Уку корпуслары мультимедиа аудиторияләре, өр-яңа җиһазлар белән җиһазландырылган, Каспий югары мәктәбе биналары Евросоюз тәрҗемәчеләре кабиналары дәрәҗәсендә җиһазландырылган, ә физика-математика институты лабораторияләрендә роботлар булдыру өчен «нульдән» база бар. Университетта уникаль бассейн, спорт заллары, уңайлы студентлар кунакханә комплексы, профилакторий һ.б. бар. Шулай ук сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән студентларны укыту өчен дә шартлар тудырылган.
Соңгы унъеллыкта АДУ инновацион фәнни-тикшеренү үзәге статусына ия була һәм бу юнәлештә үсеш алуын дәвам итә. Технопарк, лабораторияләр һәм башка бүлекчәләр базасында фәннең төрле тармакларында бик күп тикшеренүләр алып барыла. АДУ дөньякүләм танылган галимнәрнең очрашу мәйданчыгына әверелә, ә вуз тикшеренүчеләренең эше төбәк бурычларын исәпкә алып алып барыла.
Әстерхан дәүләт университеты төбәкнең иң эре мәгариф үзәге. Югары уку йорты Россиядә генә түгел, чит илләрдә дә уңышлы эшләп килүче меңләгән югары квалификацияле белгечләр әзерләгән. Институтны тәмамлаучылар икътисади, сәяси, фәнни һәм башка өлкәләрдәге оешмаларда лаеклы урын алып торалар.
Университет структурасы
Университетта ЮНЕСКО "белем алучы җәмгыять һәм социаль-тотрыклы үсеш" кафедрасы эшли.
Сен-Люмье-ан-Шампань
Сен-Люмье-ан-Шампань — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Алексей Петров (1910)
Алексей Петров (Алексей Зиновьевич Петров,, — , ) — математик, физик-теоретик, УССР АФ академигы (1969), Казан университетының гравитация һәм чагыштырмалык теориясе кафедрасы мөдире (1960-1970).
Мосбах (Югары Австрия)
Мосбах  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Мокре (Могиленский повяты)
Мокре  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4565) Гроссман
(4565) Гроссман — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EZ17» саналган.
Врениуц
Врениуц — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Ибрай (Авыргазы районы)
Иске Ибрай — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453486, — 80205819002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.
Гиполитово
Гиполитово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Һаити Вуду мәдәни теле
Һаити Вуду мәдәни теле (Langay һәм Langaj буларак мәгълүм, туры мәгънәдә "тел") Һаитида дин, җыр һәм бию максатлары өчен кулланылган махсус сүзлек. Ул хәзерге заман теле булып тормый, ә кайчандыр Һаити Вуду церемонияләрендә кулланылган төрле телләрдән сүзләр, җырлар, өндәүләр җыелмасы - кайберләре серле булып тора. Бу тел/сүзлек формалашуына нинди Африка телләре йогынты ясавы төгәл билгеле түгел, әмма фон теле һәм конго теле мөгаен зур кертем ясаганнар, алар Һаити креол теленә һәм гомумән Һаити Вуду һәм Һаити мәдәниятенә кертем ясаган бу телләр (атап әйткәндә Фон халкы һәм Конго халкының телләре) белән ассоциацияләнгән.
Гиполитово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куслин
Куслин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарамәммәдли (Фүзули)
Гарамәммәдли  (Qaraməmmədli ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Глостер (Луизиана)
Глостер  — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Глостер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трамбулл (Коннектикут)
Трамбулл  — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Левич (Словенська Бистриця)
Левич  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Трамбулл (Коннектикут)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Левич (Словенська Бистриця)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трамбулл (Коннектикут)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көпрүкөй (Шаркикараагач)
Көпрүкөй (Köprüköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Шаркикараагач илчесенә караган бер авыл (köy).
HD219102
HD219102 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Я-Яха (Хейги-Яха кушылдыгы)
Я-Яха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 95 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Старая Рудня (Смаргонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сент-Уан-лез-У
Сент-Уан-лез-У — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Пашковка (Кече Сап кушылдыгы)
Пашковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кече Сап елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малко-Чочовени
Малко-Чочовени — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норовка (Сембер өлкәсе)
Норовка (Норовка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (61,1%), чуашлар (34,9%), татарлар (4%).
Мосбрунн
Мосбрунн — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Даг (ай кратеры)
Даг - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 0,36 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Скандинав исеме хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
(18642) 1998 EF12
(18642) 1998 EF12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Даг (ай кратеры)
Тышкы сылтамалар
Dag (crater) Dag (lunar crater)
Колосовка
Колосовка — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Халык саны — 214 тирәсендә. Почта индексы — 423631.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Өренкөй (Тургутлу)
Өренкөй (Örenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Колосовка
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Генҗеллидере (Куйуҗак)
Генҗеллидере (Gencellidere) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Куйуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 487
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мокриляс (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Мокриляс  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аньер-ла-Жиро
Аньер-ла-Жиро — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Казтелверо (Верона)
Казтелверо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казтелверо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4571) Грумио
(4571) Грумио — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кухари (Великопольское воеводалыгы)
Кухари  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(4571) Грумио
Тарихы
1985 елның 8 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RY3» саналган.
Кухари (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прошино (Киров өлкәсе)
Прошино (Прошино) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Коламбус (Миннесота)
Коламбус  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коламбус шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Люмье-ла-Попюлез
Сен-Люмье-ла-Попюлез — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Мосбург (Каринтия)
Мосбург  — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Руслан Әүләев
Руслан Әүләев (Руслан Шамил улы Әүләев,, ) — Россия баскетболчысы (һөҗүмче), Россия чемпионатларының алтын (2002), көмеш (2005) һәм бронза (2001) призчысы, Россия кубогы иясе (2004).
Глембоки-Бруд
Глембоки-Бруд — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старая Спуша
Старая Спуша (Старая Спуша ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вринчень
Вринчень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаргабазар (Фүзули)
Гаргабазар  (Qarğabazar ) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
Сент-Уан-ле-Пен
Сент-Уан-ле-Пен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Медвен
Медвен — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.