cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уэйрас-ду-Пара
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Төньяк Шакша
Төньяк Шакша - Уфаның бистәсе (мәхәлләсе). Уфаның Калинин районы составында.
Тарихы
Эшчеләр бистәсе буларак барлыкка килгән.
Динозаврларның юкка чыгуы
Якынча 66 миллион ел элек, акбур чоры азагында урын алган һәлакәт нәтиҗәсендә Җирдәге 3/4 үсемлекләр һәм хайваннар төрләре (шул исәптән очучы булмаган динозаврлар да) юкка чыга.
Бүгенге көндә музейларда археологлар тапкан соякләрен генә күреп була.
Динозаврларның үлеп китүләрен, Җирдәге яшәү шартларының нык үзгәрткән планетар дәрәҗәдә һәлакәт белән бәйлиләр. Бер версия буенча бу астероидның төшүе артыннан Җир атмосферасына күтәрелгән тузан үсемлекләр һәм планктонга фотосинтез өчен мөмкинлек калдырмый, җәнлекләренең күбесе исә җитәрлек ашамлык таба алмаулары аркасында үләләр. Бу гипотезаны 1990-еллар башында Мексика култыгында шул чорга туры килүче 180 км-лык Chicxulub кратеры да раслый дип санала.
Шул ук арада, бу вәзгыять берюлы яки кыска вакыт арасында берничә астероидның Җиргә төшкәне белән бәйле була алуына ишарәләр бирүче фактлар бар - Төньяк диңгездәге, Украинаның Кировоград өлкәсе территориясендә һәм Мумбайдан көнбатышкарак Һинд океаны суларындагы кечкенәрәк кратерлар.
Башка галимнәр исә җәнлекләрнең үлүләрен шулай ук Тоба һәлакәтенә охшаш янартау атылуы, климат үзгәрешләре, диңгез суларының югарылыгы һәм/яки башка факторлары белән бәйлиләр.
Бу феноменның чорына туры килүче катламнар Җир кабыгында аз, астероидларда исә югары күләмдә очраган иридийга бик бай.
Микулишки (Ашмянский районы)
Микулишки  (Мікулішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Райн (Түбән Бавария)
Райн  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Колянур (Мари Ил)
Колянур (Калянур, Колянур) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (73,7%), руслар (26,3%).
Сен-Мартен-де-Бовиль
Сен-Мартен-де-Бовиль — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Фукурои
Фукурои — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Оланча (Калифорния)
Оланча  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Фукурои
Тарихы
Фукурои шәһәре 1958 елның 3 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Оланча (Калифорния)
Географиясе
Оланча халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фукурои
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 85163 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 784 кеше тәшкил иткән.
Оланча (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөйдәлләкли
Гөйдәлләкли (Göydəlləkli ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
(17318) 2091 T-1
(17318) 2091 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2091 T-1» саналган.
HD193517
HD193517 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вапнярня-Третя
Вапнярня-Третя — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Мелкиоти (Падова)
Казе Мелкиоти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Солонухино
Солонухино (Солонухино) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (28%), руслар (72%).
Гзин-Дольни
Гзин-Дольни — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9721) Doty
(9721) Doty — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 14 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 GB» саналган.
Нарлы Җумһуриет (Пазарҗык )
Нарлы Җумһуриет (Narlı Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шиклеу
Шиклеу — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Весна Крмпотич
Весна Крмпотич (1932 елның 17 июне – 2018 елның 21 августы) Хорватия язучысы һәм тәрҗемәчесе булган. Дубровникта туып Крмпотич Загреб Университетын Инглиз теле һәм психология буенча дәрәҗә белән тәмамлаган. Һиндстанда, Яңа Дәһлидә ул Бенгаль телен өйрәнгән. Дипломат Радивойе Петковичка кияүгә чыккач, Крмпотич Каһирәдә, Вашингтонда, Аккрада, Яңа Дәһлидә һәм 2004 елдан бирле Белградта яшәгән. Ул 70-тән артык китап язган һәм Brdo iznad oblaka (Болытлар өстеннән калкулык, 1987) китабын язган, ул иң яхшы Хорват романнарның берсе дип санала. Крмпотич Шәрыкъ дине һәм фәлсәфәсе белән кызыксынган, аеруча аңа Сатья Саи Баба тәгълиматы йогынты ясаган. Крмпотич Хорватиядә бирелгән күп әдәби премияләр алган, шуларга 1999 елда Владимир Назор Бүләге һәм 2013 елда Тин Уевич Бүләге.
Бечин (Милас)
Бечин (Beçin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виртон (Көнбатыш Вирджиния)
Виртон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Виртон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фагундис
Фагундис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кока-де-Альба
Кока-де-Альба — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Микулишки (Першамайски авыл советы)
Микулишки  (Мікулішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сен-Мартен-де-Вильреаль
Сен-Мартен-де-Вильреаль — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ринат Хәйри
Ринат Хәйри – Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар шагыйре.
Тәрҗемәи хәл
Башкортстанның Илеш районындагы Үрмәт авылында туып үскән. Ринат Хәйретдинов бала чагыннан ук әдәби иҗатка тартыла. Башкортстан дәүләт университетының филология факультеты татар теле бүлегендә белем алганда, талипларның “Акчарлаклар” әдәби түгәрәгендә актив шөгыльләнә, газета-журналларда еш басыла башлый ул. Университетны тәмамлагач, яшь белгеч туган ягына кайта һәм гомеренең азагына кадәр Илеш районының «Маяк» гәзитендә эшли. Журналист эшчәнлеген әдәби иҗат белән бергә алып бара талантлы милләттәшебез.
Ринат Хәйринең гомере, иҗаты чәчәк атып килгән чорында, нибары 40 яшендә кинәт өзелә.
Иҗаты
Каты чир аны арабыздан алып киткәч, әдәби тәнкыйть тә, китап сөючеләр дә район җирендә яшәп тә талантлы әсәрләр тудырган шагыйрьнең иҗатына югары бәя бирә. Ринат Хәйри «Эзлим сине» шигъри җыентыгы һәм «Корбан» поэмасы өчен үзе үлгәннән соң Галимов Сәлам премиясенә лаек булды. Мәрхүмнең хатыны, талантлы журналист һәм байтак еллар «Маяк» гәзитенең баш мөхәррире вазифаларын башкарган Айсылу ханым Хәйретдинова тормыш иптәшенең кульязмаларын туплап тагын да биш китап чыгаруга иреште.
Ketrin Hepbörn
Ketrin Hoton Hepbörn (inglizçä Katharine Houghton Hepburn, 1907-2003) - AQŞ aktrisası, dönya tarixında "Oskar" bülägenä iñ küp tapqır layıq bulğan aktrisa (4 märtäbä), 12 tapqır Oskar bülägenä täqdim itelä. AQŞ kino institutı tarafınnan Holiwud iñ böyek aktrisası bulıp tanılğan.
Tormış yulı
Hepbörn Yaña Angliädä tabib ğailäsendä 1907 yılda dönyağa kilä.
1928 yıldan Baltimor teatrında berençe çığışı yasıy.
1932 berençe tapqır kinoda töşerelä.
1933 yılda "İrtänge dan" filmı öçen berençe Oskar ala, "Keçkenä xatınnar" filmı öçen Venetsiä festivale bülägenä layıq bula.
"Kem töşke aşqa kiler, belep al" (1968), "Arıslan qışta" (1969), "Altın küldä" (1982) filmnarı öçen iñ yaxşı xatın röle nominatsisendä Oskar ala.
2003 yılda 93 yäşlek Hepbörn yaman şeş çirennän Konektikut ştatında wafat bula.
Kinoda rölläre
• 2
Saylanğan teatr rölläre
• 2
Бруклин (Индиана)
Бруклин  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Симода
Тарихы
Симода шәһәре 1971 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 25784 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 246 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 104.70 км² тәшкил итә.
Райсбах (Бавария)
Райсбах  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кантукаёль
Кантукаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Луза елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Аскын (Борма кушылдыгы)
Аскын — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Аскын районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Борма елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Кантукаёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Аскын (Борма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Кантукаёль
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аскын (Борма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17319) 3078 T-1
(17319) 3078 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Валя-Арговей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17319) 3078 T-1
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3078 T-1» саналган.
(9722) Levi-Montalcini
(9722) Levi-Montalcini — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 4 мартында Анри Дебеонь, Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EZ» саналган.
Гурсулу
Гурсулу (Gursulu ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Микуты
Микуты (Мікуты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Варгово (Великопольское воеводалыгы)
Варгово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гигенево
Гигенево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Олд-Стейшен (Калифорния)
Олд-Стейшен  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олд-Стейшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кольменар-де-Монтемайор
Кольменар-де-Монтемайор — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиклод
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иранда Һинд дине
Бандар Аббаста бер Һинд дине гыйбадәтханәсе бар һәм Заһеданда бер Һинд дине гыйбадәтханәсе бар, аны Һиндле эшмәкәрләр 19-ынчы гасыр ахырында төзегәннәр.
Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупада Тәһранга 1976 елда сәфәр ясаган. 1977 елдан Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенең Тәһранда вегетариан рестораны бар.
Казе Мелоти (Виченца)
Казе Мелоти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Мелоти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бресе (Манш)
Бресе — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Көньяк Шакша
Көньяк Шакша - Уфаның бистәсе (мәхәлләсе). Уфаның Калинин районы составында.
Нарлы Исметпаша (Пазарҗык )
Нарлы Исметпаша (Narlı İsmetpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Көньяк Шакша
Тарихы
Эшчеләр бистәсе буларак барлыкка килгән.
1980 елда Уфага кушыла.
Вердён (Арьеж)
Вердён (Verdun) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
(9723) Binyang
(9723) Binyang — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Солоял
Солоял (Солоял) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90%).
Фагундис-Варела (Риу-Гранди-ду-Сул)
Фагундис-Варела  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сусоно
Сусоно — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сусоно шәһәре 1971 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 53740 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 388 кеше тәшкил иткән.
(17320) 3182 T-1
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3182 T-1» саналган.
Вор (Көнбатыш Вирджиния)
Вор  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вор шәһәре  елда нигезләнгән.
Удельное (Вятское авыл җирлеге)
Удельное (Удельный, Удельное) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (50%), чирмешләр (39,3%), чуашлар (10,7%).
Варденжин
Варденжин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Катыд-Ёль
Катыд-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Паток елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Варденжин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катыд-Ёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Израильдә ислам
Израильдә ислам (אסלאם בישראל; الإسلام في إسرائي) — Израиль территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Израиль халкының (8 млн 655 мең кеше) 18,00 % ы (1 млн 516 мең кеше) (бөтендөнья мөселманнарының 0,10 % ы) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам – Израильнең азчылык дине. Нигездә, исламны Израиль гражданнары булган сөнни гарәпләр (шул исәптән бәдәвиләр), чиркәсләр, шигый друзлар тота.
Тарих
VIII гасыр башыннан алып XX гасыр уртасына кадәр хәзерге Израиль дәүләте урнашкан территориядә ислам дине өстенлек итә.
638 елда Фәлистыйнны гарәпләр яулап ала. Аларның җитәкчесе хәлиф Гомәр Иерусалимда булып, Гыйбадәтханә тавында дога кыла.
687—691 елларда, Өмәвиләр хәлифе кушуы буенча, изге урын булган нигез ташы өстендә, үзенең алтын гөмбәзе белән танылган Кыя гөмбәзе мәчете төзелә. Аның уртасында буе 17,7 метр һәм киңлеге 13,5 метр булган 1,25—2 метр биеклектәге зур булмаган калкулык урнашкан. Исламда бу таш изге дип санала һәм аңа беркем дә кагылмасын өчен, алтын рәшәткә белән әйләндереп алынган.
680-елларда Гыйбадәт тавының көньяк өлешендә Әл-Әкъса мәчете төзелә. Башта бинасы агачтан була. Мәчет кимендә 5 тапкыр яңадан төзелгән. Бүгенге көнгә кадәр сакланган таш бина 1035 елда төзелгән.
1099 елда нәтиҗәсендә мөселманнар белән канкойгыч сугыштан соң, Иерусалим тәре йөртүчеләр кулына күчә.
1187 елда солтаны Сәләхетдин Әюби җитәкчелегендә Фәлистыйнның күпчелек өлеше, Иерусалим тәре йөртүчеләрдән азат ителә. Шәһәрнең Яңадан терелү чиркәвеннән башка барлык чиркәүләре мәчеткә әйләндерелә.
XIII гасырда җирлектә хакимият мәмлүкләр кулына күчә.
XVI—XX гасырларда Фәлистыйн Госманлы империясе хакимияте астында була. Сөләйман I Кануни заманында шәһәр диварларын һәм Гыйбадәтханә тавы диварларын яңадан үзгәртеп корулар уздырыла.
Беренче бөтендөнья сугышыннан соң, 1922—1948 елларда, Фәлистыйн җирләре Милләтләр лигасы мандаты буенча Бөекбритания идарәсендә булган. Мандат 1948 елның 14 маенда тәмамлана. Шул ук көнне Израиль дәүләтен булдыру турында игълан ителә. Яһүд дәүләте барлыкка килү белән гарәп илләре аның легитимлыгына дәгъва белдерәләр, гарәп милләтчеләре аны юкка чыгарырга өндиләр.
1947 елда БМО Фәлистыйнны ике аерым дәүләткә — гарәп дәүләтенә һәм яһүд дәүләтенә бүлү планын кабул итә. 1948 елның 14 маенда Израиль дәүләте оеша. Гарәп дәүләте оештырылмый кала. Яһүд дәүләте төзелү белән мөселман гарәпләр милли азчылыкка әверелә. Мөселманнарның югары рәсми органы — Иерусалим мөфтие хаҗи Әмин Әл-Хөсәйни җитәкчелегендәге Югары Мөселман шурасы 1937 елда мөфтинең чит илгә китүе белән эшләүдән туктый һәм хәзер дә яңадан торгызылмаган.
1967 елдан башлап Израиль дәүләте тарафыннан Иордан елгасының көнбатыш яр буе һәм Газа секторының оккупацияләнүе күп кенә мөселман оешмаларының эшчәнлеген җитди чикләүгә һәм киметүгә китерә. Израиль, халыкара хокукны бозып, оккупацияләнгән җирләрдә яһүди бистәләрен төзи.
1987 елда Фәлистыйн гарәпләре Израиль дәүләте тарафыннан Иордан елгасының көнбатыш яр буе һәм Газа секторының оккупацияләнүенә каршы 1нче интифада башлап җибәрә. 1994 елда Фәлистыйн автономиясе төзелә.
Хәзерге заман
Ислам — хәзерге Израиль дәүләте территориясендә тарафдарларының саны һәм әһәмияте буенча икенче урында торучы дин.
Израиль — дөньяда ил халкының дүрттән өч өлешен яһүдиләр тәшкил итүче бердәнбер ил. Ил халкының 18 % ы — мөселманнар, 2 % ы — христианнар һәм 1,6 % ы — друзлар. Мөселманнарга күпчелек сөнни һәм азчылык әхмәдия гарәпләр, шигый друзлар, сөнни бәдәвиләр, сөнни чиркәсләр (3,5 мең кеше) керә.
Израильнең Конституциясе юк. «Израильнең төп законнары» дигән документ илне яһүдләр дәүләте буларак билгели. Илдә рәсми рәвештә биш конфессия: яһүд дине, христианлык, ислам, ( дине, 120 мең кеше) һәм бәһаичылык диннәре танылган.
Иерусалим шәһәре дини корылмаларының яһүд дине, христианлык һәм исламдагы борынгыдан килүче зур роле аркасында Израильдә алар күп кенә дини каршылыклар чыганагы булып тора. Иерусалим (Әл-Кудс) — Согуд Гарәбстанындагы Мәккә һәм Мәдинәдән соң, мөселманнар өчен изге урын булган өченче шәһәр. Яһүд гыйбадәтханәләренең (Гыйбадәтханә тавы, Храм тавы) бер өлеше булган Әл-Хәрәм әл-Кудс әш-Шәрифне мөселманнар Мөхәммәд пәйгамбәрнең күккә күтәрелгән, 7 кат күк аша үтеп Аллаһы тәгалә каршына баскан (Мигъраҗ) урыны дип саныйлар.
Израиль дәүләте оештырылганда биредә 806 мең кеше яшәве мәгълүм. 1949 елда ил халкы 1 млн, 1958 елда 2 млн чиген уза. 1994 ел башында Израильнең халкы якынча 5,3 миллион кеше булган. Аларның 81,5 % ы — яһүдләр, 14,1 % ы — мөселманнар, 2,7 % ы — христианнар, 1,7 % ы — друзлар һәм башка затлар. 1948—1951 елларда 687 000 кеше өстәлгән. Аларның күбесе Аурупада урнашкан нацист лагерьларыннан исән калган яһүдиләр, шулай ук Азия һәм Төньяк Африканың гарәп илләреннән килгән мөһаҗирләр. 1960-елларда илдәге мөселман гаиләләрендә уртача 9 бала, яһүди гаиләләрдә 3,4 бала туган булган. 1970—1980 елларда илдәге гаиләләрдә бала туу саны кимегән: яһүдләр гаиләсендә уртача 2,61 бала, мөселманнарда 4,68, христианнарда 2,03 һәм друзларда 3,76 бала туган.
Израиль дәүләте, диннәр министрлыгы аша, мөселман руханилары әзерләү, шәригать суды, изге урыннар белән идарә итү, дини һәм хәйрия кирәк — яракларына (белем бирү, медицина, мәчетләрне, зиратларны карап тоту һ. б.) финанс бүлү буенча чаралар күрә. Яңа мәчетләр төзү белән беррәттән, борынгы мәчетләр реставрацияләнгән.
Мөселман руханилары, нигездә, имамнар җирле халыктан формалаша: казый каршында имтихан узган затлар, аның тәкъдиме буенча, дин министрлыгы тарафыннан тиешле вазифага билгеләнә, аңа хезмәт хакы түләнә. Җомга көн һәм Ислам бәйрәмнәре Израильдә мөселманнар өчен рәсми рәвештә эшләми торган көннәр дип танылган. Һәр иртә Израиль радиосы гарәп телендә Коръән сурәләрен, җомга һәм бәйрәм көннәре намазларын һәм вәгазьләрне тапшыра. 1977 елдан Израиль мөселманнары хаҗга бара ала. Гарәп-мөселманнар Израильдә хәрби хезмәттән азат ителгән (мөселман бәдәвиләр, чиркәсләр үз теләкләре белән хәрби хезмәт үтә ала).
Горный (Агаповка районы)
Горный (Горный) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79%), татарлар (5%), украиннар (5%), башкортлар (5%), алманнар (5%).
Кордовилья
Кордовилья — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Райстинг
Райстинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
HD193553
HD193553 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Райстинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD193553
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Микуцяны
Микуцяны (Мікуцяны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бруксбург (Индиана)
Бруксбург  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гижево
Гижево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Валя-Аринилор
Валя-Аринилор — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мартен-Пети
Сен-Мартен-Пети — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бешагыл (Каратай)
Бешагыл (Beşağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Һаҗыгәдирли (Агсу)
Һаҗыгәдирли  (Hacıqədirli ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
Шикула
Шикула — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олд-Фиг-Гарден (Калифорния)
Олд-Фиг-Гарден  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олд-Фиг-Гарден халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кристобаль-де-ла-Сьерра
Кристобаль-де-ла-Сьерра — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9724) Villanueva
(9724) Villanueva — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EW17» саналган.
Казе Менегалдо (Тревизо)
Казе Менегалдо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Менегалдо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фазенда-Виланова
Фазенда-Виланова — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Микшавичы
Микшавичы (Мікшавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Аскыш (Байкы кушылдыгы)
Аскыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Аскын районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Байкы елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17321) 3188 T-1
(17321) 3188 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3188 T-1» саналган.
Мостафа Ногман
Мостафа Ногман улы Ногманов — татар шагыйре, тел галиме.
Тормыш юлы
Мостафа Ногман 1912 елның 22 декабрендә Казан губернасы Казан өязе (хәзерге Татарстанның Арча районы) Кызыл Яр авылында сәүдә эше белән дә шөгыльләнүче урта хәлле крестьян гаиләсендә туа. Яңа Кенәр авылы мәктәбен, 1931 елда Казан педагогика техникумын тәмамлый, аннары берничә ел Татарстан һәм Таҗикстан мәктәпләрендә укытучы, 1935–1937 елларда Дүшәмбе шәһәрендә Хәрби трибуналда сәркатип булып эшли, 1937-1941 елларда Дүшәмбе дәүләт педагогика институтының кичке бүлегендә укый, Ватан сугышы чорында (1941–1945) юстиция өлкән лейтенанты сыйфатында Совет Армиясендә хезмәт итә. 1945 елда армиядән демобилизаияләнгәч, Мостафа Ногман Казанга килә һәм ике елга якын «Пионерская правда» газетасының Татарстандагы үз хәбәрчесе булып эшли. 1947-1951 елларда Мостафа Ногман – Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты студенты. Институтны фарсы, төрек телләре белгечлеге буенча уңышлы тәмамлагач, ул 1953–1957 елларда СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы Тел, әдәбият һәм тарих институтында татар теле буенча аспирантурада укый. Шундагы гыйльми эзләнүләрен гомумиләштереп, 1964 елда «XVII – XVIII йөзләрдәге русча-татарча кулъязма сүзлекләр» дигән темага диссертация яклый. Гомеренең соңгы уналты елында (1960–1976) ул Казан университетының тарих-филология факультетында студентларга фарсы һәм борынгы татар теле укытты.
1965 елдан ул СССР Язучылар берлеге әгъзасы иде.
Шагыйрь 1976 елның 4 сентябрендә Казанда вафат булды.
Иҗат
Тел белеме өлкәсендә әһәмиятле гыйльми тикшеренүләр алып бару белән бергә, Мостафа Ногман шигърият жанрында актив эшләгән һәм үзенчәлекле эз калдырган шәхесләрнең берсе. Аның беренче шигырьләре Бөек Ватан сугышы чорында язылалар һәм басылып чыгалар («Давыллы еллар лирикасы» җыентыгы, 1944). Сугыштан соңгы елларда ул шигърияттә үз юлын табарга омтыла: лирик һәм публицистик шигырьләр, тарихи һәм революцион үткәне, Бөек Ватан сугышы героикасын тасвирлаган поэмалар иҗат итә («Җир турында җыр», 1958; «Кокушкино таңнары», 1962; «Үлмәс чәчәк легендасы» 1967–1968). Ахырда, җыр жанрына тукталып, шигъри талантын аеруча шушы өлкәдә ныграк ачуга ирешә. Аның «Карлыгандай кара күзләреңә» (1945) исемле беренче җыры ук халыкта киң популярлык казана. 50нче еллардан башлап, композиторлар тарафыннан шагыйрьнең җиде дистәдән артык шигъри әсәре музыкага салына («Оныта алмыйм», «Салагыш болыннары», «Киек казлар китә», «Сагыну җыры», «Әниләр», «Актаныш таңнары», «Туган авылыма», « Арча кичләре», «Сөн буйлары бөдрә урман» «Яшь йөрәкләр җыры», «Кырлар яңарганда», «Бер егет кайтты фронттан», «Таң йолдызы», «Сибелә, сибелә алма чәчәкләр һ.б.)
Катя-Ёль
Катя-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Щугор елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паракала Матт
Браһматантра Сватантра Паракала Матха ул Карнатакада нигезләнгән Вишнуизм монастыре (матһа). Ул Һинд дине җәмгыятенең Вайшнавизм традициясенең Вадакалай деноминациясенең беренче урта гасыр монастыре. Шри Шри Шри Браһматантра Сватантра Паракала Матһа беренче мәртәбә Шри Шри Браһматантра Сватантра Җияр, Шри Веданта Дэсика Свамин өйрәнчеге тарафыннан нигезләнгән булган. Матһа исемен Шри Тирумангаи Альвардан алган, ул шулай ук Шри Паракалан буларак мәгълүм. Матһаның штаб-фатиры Майсорда. Матһаның 1399 елдан бирле Майсор Патшалыгы монархлары белән тыгыз бәйләнеше бар, шуңа күрә Майсор Сарае Матһа янында урнашкан. Майсор патшалары Матһаны рәсми гурукулы итеп тотканнар. Әле хәзер дә патша варислыгының Матһага якын мөнәсәбәте бар. Хәттә хәзер дә барлык патша церемонияләрен Матһа карап тора. Паракала Матһа Шри Рамануджаның факелын тотучы буларак Шри Веданта Дэсика тарафдарлары оешмалары арасында. Башкалары булып Аһобила Матһа, Шрирангам Шримад Андаван Ашрамам һәм Шри Поундарикапурам Андаван Ашрамам тора. Әлегә кадәр 36 күрүче (башлары) булган. Бу Матһаның җитәкчесе булып Вудейяр династиясенең мирас ачарьясы тора. Биредә Хайягрива потына табыналар һәм аны Веданта Дэсика биргән дип ышаныла.
Җитәкчеләре
Шри Паракала Матһаның Ачарья парампарасы түбәндәгечә:
HD193572
HD193572 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Косай
Косай — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Косай шәһәре 1972 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 44545 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 809 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 55.08 км² тәшкил итә.
Нарлыдере (Мут)
Нарлыдере (Narlıdere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Райт-им-Винкль
Райт-им-Винкль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Морен
Сен-Морен — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Мамука Кобахидзе
Мамука Кобахидзе (მამუკა კობახიძე,, — , ) — Гөрҗистан футболчысы (сакчы), Гөрҗистан чемпионы (2010/11, 2011/12).
Варенка (Польша)
Варенка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гижинек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Гижинек  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вернажуль
Вернажуль (Vernajoul) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Валь-д'Арьеж кантонына карый.
(9725) Wainscoat
(9725) Wainscoat — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE19» саналган.
Бреттвиль-сюр-Е
Бреттвиль-сюр-Е — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Сорокины
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шилиндия
Шилиндия — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Аламеда-де-Гардон
Ла-Аламеда-де-Гардон — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гантингтон (Көнбатыш Вирджиния)
Гантингтон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гантингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Фазенда-Нова
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
2009/2010 футбол буенча Сербия кубогы
2009/2010 футбол буенча Сербия кубогы (Куп Србије у фудбалу 2009/2010) — футбол буенча Сербия Кубогының 4 нче уены.
Микшаны
Микшаны (Мікшаны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кызыл Армия (мәгънәләр)
Кызыл Армия — күп мәгнәле гыйбарә.
Дим (бистә)
Дим (Дим мәхәлләсе) — Уфа шәһәренең Дим районындагы бистә. Районның көньяк-көнбатыш өлешендә, Уфа каласы артына, М5 трассасы янында урнашкан. Бистә аша Транссебер тимер юлы үтә, биредә шул исемдәге тимер юл станциясе урнашкан.
Хәзерге Дим
1940-елларда эшчеләр бистәсенең мәйданы нибары 17 мең м² чамасы, ә халкы — 5 мең кеше тәшкил итә, алар бөтенесе дә диярлек шәхси йортларда яшәгән. 700 йорт биләмәсе һәм гомуми мәйданы 10,5 мең м² тәшкил иткән берничә ике катлы йорт булган. Хәзерге заманда Дим мәхәлләсе 9 микрорайонга бүленә (Дим-1, Дим-2 һәм башкалар), аның көнбатыш өлеше башлыча шәхси йортлардан тора.
Дим бистәсе биләмәсендә 8 мәктәп, 10 балалар бакчасы, 2 башлангыч мәктәп-балалар бакчасы бар. Димдә Андреев чиркәве һәм Дим районы мәчете, шулай ук Уфа тимер юл транспорты техникумы урнашкан. Әлеге вакытта (2011 елдан) Дим биләмәсендә «Көмеш чишмә» һәм «Ачык» яңа торак комплексы төзелеше бара. 2013 елда тимер юл аша автомобиль үткәргеч төзү тәмамланды. Бистәнең көньяк өлешендә, халыкта «Вьетнам базары» дип аталган «Дим базары» урнашкан.
Андрей Кобенко
Андрей Кобенко (Андрей Васильевич Кобенко,, — , ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), Россия чемпионы (2009), РФнең беренче дивизионы җиңүчесе (2003).
Валя-Аринь
Валя-Аринь — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Аламедилья
Ла-Аламедилья — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шри Джаяраджачудамани
Шри Джаяраджачудамани Кхмер Империясенең принцессасы һәм патшабикәсе булган. Ул Кхмер Империясенең Патша Дхараниндраварман II-нең хатыны булган, Харшаварман III-нең кызы булган һәм күбрәк Джаяварман VII-нең анасы буларак мәшһүр.
Каяпынар (Бига)
Каяпынар (Kayapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Олдерпойнт (Калифорния)
Олдерпойнт  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Олдерпойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Сен-Морис-де-Лестапель
Сен-Морис-де-Лестапель — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Казе Менили (Пескара)
Казе Менили — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Менили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Атау (Йөрүзән кушылдыгы)
Атау — Йөрүзән елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Салават районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөрүзән елгасының уң ярыннан 111 км ераклыкта урнашкан. Елга буенда Таймый авылы урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скифия
Скифия (Σκυθία) — антик география аңлауында халыклар төркеме урнашкан бер өлкә. Скифлар исемле берләшкән халык. Көнчыгыш скифлар еш кына саклар (рус.) исеме белән таныш.
Халык һәм чолганыш составы
Геродот үзенең «Проконессадан Аристей (рус.)» дигән поэмасында скифлар исседонлар (рус.) җирләренә кадәр яшәгәнен билгеләгән.
Тагын бер гипотеза буенча скифларны сеймино-турбин культурасына (рус.) кертәләр.
Аримаспо-исседон сугышы белән бәйле иртә килгән куьтура да бар. Аримасплар (рус.) исседонларны аларның иленнән куганнар, соңыннан исседонлар скифларны кысрыклаганнар, ә Кара диңгез буенда яшәгән киммәрләр (рус.) скифлар аркасында үз иленнән киткәннәр.
Геродот, һ.б. авторлар тасвирламаларыннан, Скифия күп милләтле дәүләт булганы мәгълүм. Төньяк Скифия агафирслар (рус.) һәм неврлар (рус.) белән, соңыннан андрофаглар (рус.) һәм меланхленлар (рус.) белән чикләшкән.
Әмма бу чикләр шартлы гына, чөнки Дарий I дәүләткә һөҗум иткәч, бөтен кенәзләр Бөек Скифия кенәзләр Шурасын үткәргәннәр. Ягъни зур территориядә халыкларның үзара килешкәнлек гамәллеген тасвирлый. Соңрак Скифия территориясендә башка халыклар да барлыкка килделәр: Сарматия (рус.), Готия (рус.), Византия вакытындагы төньяк архонствалар (рус.) өлкәләре, Һуннар империясе, һәм соңыннан Киев Русе.
Лаврентий (рус.) һәм Густынь елъязмаларына (рус.) килешеп, Бөек Скифия Днепр һәм Буга елгалары җирләрендә яшәгән кабиләләрдән торган. Шулай ук, Дунайга көнчыгыштан хәзәрләрдән китеп болгарларның килүе искә алына.
География
Әмма борыңгы Днепрның Кара диңгезгә төгәл кушылу урыны хәзер бәхәстә тора. Кайберләр Днепр Синюха (рус.) елгасы үзәне буенча аккан дип уйлыйлар, башкалар елга тамагын көньякка Донузлава районына этәләр.
Шулай ук Борисфен агылуы Пантикап атала. Кайсыбер тикшеренүчеләр Пантикапны Ингул белән тиңләштерәләр, башкалары Ингулец белән, ә академик Рыбаков Ворскла (рус.) белән. Пантикап төньяктан ага, Гилея аша китә һәм Борисфенга кушыла.
Азак диңгезенә кушыла торган соңгы скиф елгасы — Танаиф. Ешрак Дон белән ассоциацияләнә, әмма аның төньяк агымын Төньяк Донец (рус.) дип белделәр.
Кызыл Армия районы
Кызыл Армия районы — күп мәгънәле гыйбарә.
(17322) 3274 T-1
(17322) 3274 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3274 T-1» саналган.
Игорь Кобзарь
Игорь Кобзарь (Игорь Андреевич Кобзарь,, — , ) — Россия волейболчысы, РФның спорт остасы, Россия чемпионы (2013-2015).
Брукстон (Индиана)
Брукстон  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Бешаслан (Рейһанлы)
Бешаслан (Beşaslan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брукстон (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идзу (шәһәр)
Идзу — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Идзу шәһәре 2004 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 35911 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 98.7 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 363.97 км² тәшкил итә.
Вартослав
Вартослав — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хан Снэл
Хан Снэл (1925 - 1998) мәшһүр Нидерланд рәссамы, Шевенингенда туган булган, Индонезиягә Бали утравы рәсемнәрен ясау өчен күчкән. Снэл Һинд динен кабул иткән һәм Индонезия гражданы булып киткән.