cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аскар Мамин
Хезмәт юлы
2016 елның 9 сентябреннән — Бәхетҗан Сагынтаев хөкүмәтендә: Казакъстан Республикасы премьер-министрының беренче урынбасары.
2019 елның 25 февралендә Казакъстан Республикасы премьер-министры вазыйфасына билгеләнә.
Гаиләсе
Хатыны Алтынай Касыйм кызы (1965). Балалары: улы Данияр (1986); кызы Динара (1991).
Мамин
Мамин — фамилия.
Сиракьюс (Индиана)
Сиракьюс  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 48
NGC 48 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шельша
Шельша — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Согожа елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Геологоразведка (Әбҗәлил районы)
Геологоразведка — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453613, — 80201834009.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 350 кешенең яшәве мәгълүм.
Булгурлу (Һарран)
Булгурлу (Bulgurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кантене-Епинар
Кантене-Епинар — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Казе Цагатела (Пескара)
Казе Цагатела — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Цагатела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кабачки
Кабачки (Кабачки) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Йоасин
Йоасин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хшонщице
Хшонщице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куб (Кемчуга кушылдыгы)
Куб — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кемчуг (Зур Кемчуг)  елгасының уң ярыннан 402 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вилли-Бокаж
Вилли-Бокаж — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Орта (Ефелер)
Орта (Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вама (Ясси)
Вама — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильдермиминг
Вильдермиминг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гейврилл (Массачусетс)
Гейврилл  — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гейврилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Совер-Ланделен
Сен-Совер-Ланделен — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Буковиця (Ренче-Вогрско)
Буковиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молламәммәдли
Молламәммәдли (Mollaməmmədli ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Пацавичы (Мастовский районы)
Пацавичы  (Пацавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD203653
HD203653 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Фирая Солтанова-Жданова
Фирая Солтанова-Жданова — җиңел атлетика буенча Татарстанның һәм Россиянең атказанган спорт остасы, Чаллының мактаулы гражданы.
Тормыш юлы
Фирая Солтанова 1961 елда 29 апрельдә Актаныш районы Түке авылында дөньяга килә. Гаиләдә алты бала үскәннәр һәм барысы да спортка, физкультурага күз йома торган кешеләр түгел. Аларның йөгерү ул әтиләре ягыннан да, әниләре ягыннан да килгән. Ул сәнгать фәннәре докторы Роза Солтанованың бертуган сеңлесе. Түке авылында 8 нче классны тәмамлап, Әлмәт техникумына укырга керә. Аны тәмамлаганнан соң Казанда институтта укый. Институтта 1983 нче елда спорт мастеры нормативын үти. Кечкенә вакытта “Мин артист булам”, - дип әйтә торган булган. Шуңа күрә дә Татарстанга кайткан саен театр карый. Артист булам дисә дә, Актаныш ярышларында егетләрне узып йөгергән чаклары булган. Әлмәттән бер туганы – Әлфия апасы Сабантуйга кайткач, аның аягында чешкилар күргән. Әлфия апасы Фираяга : «Техникумга керсәң, чешканы сиңа да бушка бирәләр», - дигән. Шуңа документларын алып Әлмәткә киткән һәм киткәненә бер дә үкенмәгән.
Тормыш иптәше – Виктор Жданов, аның белән бергә 15 ел яшәгәннәр. Ул җиңел атлетика буенча спортчы, марафончы. Марафон буенча Россия чемпионатында II урын алган.Хәзерге вакытта Америкада яши. 2003 нче елда Фирая Жданова Америкага күченеп китә һәм хәзер улы Семён  белән Дңексонвилл шәһәрендә тора.
Фирая Жданова  Америкада артык авырлыгы булганнарга атнага ике тапкыр матурлык дәресләре үткәрә. Төп эше – мануаль терапия, массаж, физкультура белән дәвалану сеанслары үткәрү. Атнага ике тапкыр фитнес уздыра. Шулай ук Фирая Жданова әнисе кебек чәчәкләр ярата һәм аларны үстерә.
Спорт карьерасы
Фирая Жданова  марафон йөгерүе буенча 1995 нче елда Афинада, 1993 нче елда Сан-Себастьянда, 2001 елда Эдмонтонда уздырылган дөнья кубокларында, Европа чемпионатларында (1994) катнаша. Дөнья чемпионатларында 1992 елда Штутгартта марафонга йөгерүдә 10 урын ала, ә 1996 елда Пальма-де-Мальоркада ярыммарафон дициплинасында 7 була.
Фирая Солтанова Дөнья кубокларында 1993 елда көмеш, 1995 елда бронза, 2001 елда көмеш медальләр ала.
1996 елда Атлантада XXVI Олимпия уенна.рында 10 км йөгерүдә катнашып 22 урын ала. Фирая Жданованың шәхси рекордын 2003 елның 21 июнендә Миннесота штатының  Дулут шәһәрендә хатын-кызлар марафонында 2:27:05 исәбе белән куя.
Фирая Солтанова-Жданова бүләгенә ярышлар
Чаллы шәһәрендә һәр елны Фирая Солтанова-Жданова бүләгенә ярышлар уздырыла.
Кубидат
Кубидат — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының сул ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Медведево (Мари Ил)
Медведево (Маскасола, Медведево) – шәһәр тибындагы бистә, Мари Илнең Медведево районының административ үзәге.
Халык саны — 16 840 кеше (2010).
Атамасы
Бистә исеме нигезләүченең кушаматыннан («Медведь») килеп чыккан.
География
Медведево Шой елгасы (Кече Какшан елгасы бассейны) буенда урнаша; көнчыгышта Йошкар-Ола шәһәре белән чиктәш.
Йошкар-Ола шәһәре белән автобус һәм тралибыс элемтәсе бар. Горький тимер юлының Аксаматово станциясе.
Тарих
1943 елдан Медведево районы үзәге булып тора. 1973 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала.
Халык
Милли состав (2002): чирмешләр – 30,1%, руслар – 61,0%, татарлар – 4,5%.
Шпатценхаузен
Шпатценхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кһаҗураһо
Кһаҗураһо (һинди खजुराहो) — Һиндстанның Мадхья-Прадеш штатында урнашкан һиндуизм һәм җәйничелек гыйбадәтханәләр төркеме, иң зуры - Кандарья-Маһадева.
Гыйбәтханәләр төньяк һинди стилендә ясалган, биредә әлеге стил иң югары дәрәҗәгә җиткән.
Тарих
Барлык биналар IX-XII гасырларда төзелгән. Әлеге чорда Һиндстанда һиндуизм торгызыла башлаган.
Кһаҗураһо шәһәре Чандела династиясенең дини һәм мәдәни башкаласы булган. Баштарак 85 гыйбадәтханә һәм күп кенә өстәмә корылма төзелгән. Дөньяви биналар сакланмаган.
XIII гасырдан соң Чандела нәселен телгә алынмаган һәм дөнья өчен Кһаҗураһо югалган булган.
Тик 1838 елда британ инженере аша бу искиткеч урынга үтеп керә һәм  Кһаҗураһо яңадан ача.
Хәзерге вакытка нибары 25 гыйбадәтханә сакланган, бөтен комплекс 21 км² мәйданын били.
1986 елда Кһаҗураһо ЮНЕСКО Бөтендөнья Мирасы исемлегенә кертелгән.
(17945) Hawass
(17945) Hawass — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 маенда Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JU8» саналган.
Далеке (Гродзиский повяты)
Далеке  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Владикавказ
Владикавказ (Владикавказ, — Дзаугның авылы) — Россия Федерациясенең Төньяк Осетия — Алания Җɵмһүрᴎятендә урнашкан шәһәр, регионның башкаласы.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1860 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): осетиннар (63,03%), урыслар (25,01%), әрмәннәр (3,67%).
NGC 49
NGC 49 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Казе Цаги (Ровиго)
Казе Цаги — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Цаги Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ценжковице (Ополе воеводалыгы)
Ценжковице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Красное Поле (Чиләбе өлкәсе)
Красное Поле (Красное Поле) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), татарлар (10%), башкортлар (7%), казахлар (1%).
Шипенка
Шипенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Суховет елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Вильдон
Вильдон — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шипенка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Недожатка
Недожатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Смердомка елгасының уң ярына тамагыннан 43 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Козагач (Доганшар)
Козагач (Kozağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Доганшар илчесенә караган бер авыл (köy).
Габит Бәширов
Габит Бәширов (Габит (Габидулла) Әскәр улы Бәширов,, — , ) — СССР дәүләт эшлеклесе, Якут АССРның эшче-керәстиян инспекциясе халык комиссары (1928-1931), ВКП(б)ның Якутск өлкә комитетының 2 нче сәркатибе (1935), Якутск шәһәр халык депутатлары шурасының башкарма комитеты рәисе (1935-1937), ЯАССР ХКШ рәисе урынбасары (1937), Якутск нифет базасы башлыгы (1940-?).
Карбе
Карбе — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Буковиця (Рибниця)
Буковиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вама-Бузеулуй
Вама-Бузеулуй — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сисеро (Индиана)
Сисеро  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Булгурлу (Һорасан)
Булгурлу (Bulgurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мариенталь (Канзас)
Мариенталь  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мариенталь халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йондровице
Йондровице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
(17946) 1999 JC9
(17946) 1999 JC9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 маенда CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JC9» саналган.
Глостер (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пацавшчына
Пацавшчына (Пацаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Орта (Карпузлу)
Орта (Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Карпузлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилли-ле-Фалез
Вилли-ле-Фалез — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Далеке (Познанский повяты)
Далеке  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зеленая Поляна (Әбҗәлил районы)
Зеленая Поляна — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453613, — 80201834010.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 136 кешенең яшәве мәгълүм.
Шпигелау
Шпигелау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Центава
Центава — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD203683
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ар-Хара
Ар-Хара — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шарын-Сала елгасының сул ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасы, Тын һәм Идел елгаларының агымсыз тармаклары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек су бассейныннан алып РФ-ның Каспий диңгезенең елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Франция (мәгънәләр)
Франция:
Муганлы (Бәрдә)
Муганлы  (Muğanlı ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
Сен-Совер-ле-Виконт
Сен-Совер-ле-Виконт — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
NGC 50
NGC 50 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пан Пан
Пан Пан яки Панпан ул безнең эраның 3-енче гасырыннан 7-енче гасырына кадәр булган дип ышанылган кенчкенә Һинду Патшалыгы. Ул Малайя ярымутравының көнчыгыш ярында урнашкан дип ышаныла, ул Келантанда яки Малайзиядә, Теренггануда урнашкан булган дигән фикерләр бар. Бу Таиландның, Сурат Тһани Провинциясенең Ампһое Пһунпһини янында. Ул Пан тан ига (Паттани Патшалыгына) бәйле булган дип ышаныла, ул шул ук даирәне күп гасырлар соңрак биләп торган һәм якындагы Малай төбәкләре белән чагыштырып караганда мәдәнияттә һәм телдә берникадәр аермалары бар.
Тарихы
Бу патшалык турында мәгълүмат аз. Патшалык Дһармасету җитәкчелеге астында Шривиджайя тарафыннан безнең эраның 775 елында яулап алынган булган. 424 елдан 453 елга чорда, патшалык Кытайга беренче миссияләрен җибәргән. Биредән әйтелгәнчә Каундинья II Сиам Култыгының башка ярында Фунань Патшалыгына Һинд динен янә керткән. Кытай Көньяк һәм Төньяк Династияләре вакытында, 529, 533, 534, 535 һәм 571 елларда Пан Пан Патшалыгы Кытайга ясак җибәргән булган. 616 һәм 637 елларда, Пан Пан Патшалыгы Танг династиясенә ясак җибәргән булган.
Головизнинцы
Головизнинцы (Головизнинцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Вильдшёнау
Вильдшёнау — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Керре
Керре — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вама-Веке
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Булгурлу (Батталгази)
Булгурлу (Bulgurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Буковиця (Шкофя Лока)
Буковиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цепелёвице
Цепелёвице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әлдияр
Әлдияр (Алдиярово, Алдиярово) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Казе Цаго (Венеция)
Географиясе
Казе Цаго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17947) 1999 JV10
(17947) 1999 JV10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 маенда CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JV10» саналган.
Йорданово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Йорданово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урицкий исемендәге парк
Урицкий исемендәге парк (яки Урицкий паркы) — Казандагы иң эре һәм каралган паркларның берсе.
Урнашуы
Көньяктан парк «Тасма» стадионы белән чиктәш. Халык күңел ачыу вакытында алар бердәм ял итү зона барлыкка китерәләр. Төньяктан парк Урицкий бистәсе торак массивы (Академик Королев һәм Коломенская урамнары) белән чиктәш.
Торатау
Торатау (башкорт шәҗәрәләрдә Турағ тағ) — Стәрлетамак каласыннан көнчыгышта калкып торган сокландыргыч шиханнарның берсе. Икенче төрле шихан дип тә атыйлар.
Орта (Кочарлы)
Орта (Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Торатау
Торатау — борынгы заманнарда ханнар ныгытмалары, шул исәптән «башкорт халкына билистикълял хан улмыш» Торханның пайтәхете, ставкасы торган урын. Шәҗәрәдә, легендаларда хәбәр ителгән бу мәгълүмат бетәсеннән элек башкорт халкының урта гасырлардагы тарихы, топонимикасының серләре.
Этимологиясе
Торатау оронимның этимологиясе болай. Аның башлангыч компоненты — тора (иске башкорт язмаларында һәм борынгы төрки телендә "тура") сүзен тарихи-лингвистик планда болай: 1969 елда бик кыйммәтле хезмәт — Борынгы төрки сүзлеге басылып чыга. Бу лөгатьтә "тура" русча «укрепление, жилище, крепость» дигән сүз. Димәк ныгытма. Икенче компоненты — тау.
Физик-географик калыксамы
Биеклеге — коры җир өстеннән 280 метр булса, Агыйдел елгасы кимәленнән — 275 метр. Ә океан кимәленнән чикләнмәгән биеклеге — 406 метр. Тауның кеч кенә биләмәсендә 100дән артык төр үсемлек үсә. Тауның көнбатыш һәм көньяк-көнбатыш ягының өске өлешендә берничә тау тишеге (мәгарә) бар. Итәгендә «Туар-Салган» күле бар.
Нур-Солтан (ханбикә)
280px|мини|уңда|Казан ханлыгы
Торатау
Физик-географик калыксамы
Башка шиханнар белән беррәттән, Торатау Тропик җилсезлек соңгы полеозой риф массаларыннан 230 миллион ел элек барлыкка килгән.
Нур-Солтан (ханбикә)
Нур-Солтан яки Нурсолтан (1519 үлгән)  (نور سلطان) - Казан һәм Кырым ханбикәсе, хаҗи. Алтын Урда ханы Әхмәт хакимлек чорындагы бәкләрибәк Тимер кызы. Атасы Тимер ногай татарларыннан чыга.
Торатау
Тарих
Торатау — Юрматы ыруының изге тавы. Борын Торатау янында «Тугар-Салган» күле янында йөрү тыелган булган. Ул урыннарда дини йолалар үтәлә торган булган. Легендаларда әйтелүенчә, Торатау әмерләренең берсенә Диафетны (ул сылу булган) миһырбансыз әтисе бикләп куйган. Чөнки ул рус сәрдарлары белән качмакчы булган. Мәгарә капкасын зур елан саклаган.
Нур-Солтан (ханбикә)
Тормыш
Фараз буенча Нур-Солтан 1451 елда дөньяга килә.
Торатау
Тарих
Сталин хакимлыҡ иткән чорда тау итәгендә "ГУЛАГ"ның бер зонасы булган, анда рецидивист хатыннар тотылган. . Әлеге вакытта баракларның стеналары сакланыпк калган.
Голиок (Массачусетс)
Голиок  — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.
Нур-Солтан (ханбикә)
Тормыш
1467 елда Хәлилнең энесе Ибраһим Казан тәхетенә утыра. "Бертуганыңның хатыннары - синең хатыннарың, ә балалары - синең балалары була" дигән борынгы төрки гадәт буенча Нур-Солтан Ибраһимның хатыны була.
Торатау
Тарих
Торатау парапланеристларның күнекмә урыны булыуы белән дә билдәле. 300px|left|thumb|Көнбагыш басуы, болотлар һәм Торатау.
Нур-Солтан (ханбикә)
Тормыш
1479 елда Ибраһим һәм Фатыймә улы Илһам хан Казан тәхетендә утырганнан соң, Нур-Солтан балалары белән Казаннан китәргә мәҗбүр була. Нур-Солтан өлкән улы Мөхәммәт-Әминне Мәскәү кенәзе Иван III хезмәтенә җибәрә, ә кече улы Габдел-Латыйфны үзендә калдыра.
Торатау
Тарих
2008 йыл — шорт-лист проектында «Россияҙең ете мөғжизәһе» иҫәбендә (Шихан булараҡ) билдәләнгән
Торатау тавы республика әһәмиятендәге комплекслы табигать һәйкәле булып тора. "Торатау тавы» табигать һәйкәле Башкорт АССР Министрлар Советының «Башкорт АССРның табигать һәйкәлләрен саклау турында"гы 1965 елның 17 августындагы 465 санлы карары белән оештырылган.
Табигать һәйкәлен саклау режимы Башкортстан Республикасы Министрлар Кабинетының 1999 елның 26 февралендәге 48 номерлы карары, Башкортстан Республикасы Хокуметенеп 19 мартындагы 110 номерлы «Республика әһәмиятендәге табигать һәйкәллере турында»гы карары, Башкортстан Республикасы Хокуметенең 2018 елның 11 апрелендеге «Башкорт АССРның табигать һәйкәлләрен саклау турында"гы 1965 елның 17 августындагы 465 санлы карарына узгерешлер кертү турында "гы карары белен расланган Башкортстан Республикасында табигать һәйкәллере турындагы Положениеге билгеленде билгеләнгән.
Башкортстан Республикасы Хокуметенең 2018 елның 11 апрелендеге 163 санлы карары белен, табигать һәйкәле очен, анып узенчелекле үзенчәлекләре буенча, аерым саклагычнып индивидуаль режимы, чикләүләр һем тыюлар елешенде расланды. Башкортстан Республикасы Хокуметенеп югарыда аталган карары тиешле процедуралар, шул исептен бәйсез коррупциягә каршы экспертиза утте һем деүләт экологик экспертизасын упай йомгак алды, Россия Федерациясе Табигый ресурслар һем Экология министрлыгы белен килештерелде.
10.01.2002 ел, № 7-ФЗ «Әйләнә-тирә мохитне саклау турында»гы Федераль законның 3 статьясы нигезендә, әйләнә-тирә мохитне саклауның төп принципларының берсе табигый экологик системаларны, табигый ландшафтларны һәм табигый комплексларны саклау өстенлеге булып тора.
«Аеруча саклана торган табигый территорияләр турында» 1995 елның 14 мартындагы ЗЗ-ФЗ номерлы Федераль закон нигезендә, «Тратау тавы» табигать һәйкәле дәүләт сак астында тора.
Нур-Солтан (ханбикә)
Тормыш
1469 елдан Мәскәү кенәзе Иван III һәм Нур-Солтан уртак тел табып, бер-берсенә дусларча карый, һәм Иван III Нур-Солтан улына булышырга башлый, хәттә Ливония сугышында Мөхәммәт-Әминне Мәскәү гаскәренең башлыгы итеп билгели һәм Кашира шәһәрен бүләк итә.
Үзе Нур-Солтан кече улы Габдел-Латыйф белән Кырымда яшәгән туганнарга бара. Зирәк, белемле Нур-Солтан Иван III белән хатлар языша, хәйрияче, матур хатын булып Кырымда дан казана. Кырым ханы Миңлегәрәй еш Тимер Маңгытка кунакка бара һәм 1486 елда Нур-Солтанга өйләнеп, өлкән хатын итеп ясый.
1486 елдан Нур-Солтан Кырым ханбикәсе була, Бакчасарайда Ашлама Сараенда һәм Дәүләт Сараенда яши, тышкы сәясәттә актив катнаша, Мәскәү кенәзе һәм Госманлы солтаны Бәязед белән хат языша.
Голиок (Массачусетс)
Тарихы
Голиок шәһәре  елда нигезләнгән.
Милтон (Канзас)
Милтон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Шробенхаузен
Шробенхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Милтон (Канзас)
Географиясе
Милтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шробенхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голиок (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пацуи
Пацуи (Пацуі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Нур-Солтан (ханбикә)
Тормыш
1492 елда Нур-Солтан тәэсирендә Миңлегәрәй өлкән кызы Әйшә Госманлы империясенең варисы Селимгә кияүгә чыга, аның улы - мәшһүр Сөләйман I була.
1494-1495 елларда Нур-Солтан Шәрекъ буйлап зуп сәфәр кыла: абые Хөсәен белән Гарәбстанда, Мисырда, Мәккәдә, Мәдинәдә булып, хаҗ ясый. Хаҗдан кайтып, Иван III гә хаҗ кылган атны бүләк итеп җибәрә. Иван III Нур-Солтан улларына Казан тәхетендә утырырга булышуны вәгъдә бирә.
1510-1511 елда Нур-Солтан үги малае Сәхиб-Гәрәй белән Мәскәүгә һәм Казанга сәфәр ясый, үз уллары белән күрешә. Сәфәр нәтиҗәсендә Кырым, Казан һәм Мәскәү арасында солых килешүе имзалана. Әлеге килешү Кырым белән 1513 елга кадәр, Казан белән 1519 елга кадәр бозылмый.
Далешин
Далешин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 51
NGC 51 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нур-Солтан (ханбикә)
Тормыш
Нур-Солтан, аның кызы Гәүһәршат һәм Сөембикә - күренекле хатын-кыз сәясәтчеләр, ханбикәләр булып татар тарихында кергән.
Шипинка
Шипинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Себла елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Сен-Флосель
Сен-Флосель — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Солтилло (Индиана)
Солтилло  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Церменцице
Церменцице — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильферсдорф (Түбән Австрия)
Вильферсдорф  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Виллон-ле-Бюиссон
Виллон-ле-Бюиссон — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Мустафаагалы
Мустафаагалы (Mustafaağalı ) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
HD203786
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кудинка (Еловка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буковле (Зрече)
Буковле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вама-Марга
Вама-Марга — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Козагач (Ширан)
Козагач (Kozağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (köy).
Кавенчин (Иновроцлавский повяты)
Кавенчин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шумаровка
Шумаровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17948) 1999 JQ15
Тарихы
1999 елның 12 маенда T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JQ15» саналган.
Рождественка (Чиләбе өлкәсе)
Рождественка (Рождественка) — Чиләбе өлкәсенең Увельский районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Кле (Мен һәм Луара)
Кле — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Рождественка (Чиләбе өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Сакизайя теле
Сакизайя теле ул Амис теленә якын булган Формоза теле. Зур Австронезия телләренең берсе булып, бу телдә Кытайның янында Формозаның көнчыгыш Тын Океан ярында тупланган Сакизайя халкы сөйләшә. 2007 елдан бирле алар Тайвань хөкүмәте тарафыннан утрауда уналты аерым асаба төркемнәрнең берсе булып танылган булган.
Тарихы
1876 елның Такобован инцидентыннан соң Сакизайя кешеләре Натаоран Амилары арасында качкан булганнар. Галимнәр Сакизайя телен Амиларның диалекты дип ялгыш төркемләштергән булганнар. 2002 елда Тайваньның Милли Ченгчи Университетының Асаба Өйрәнүләре Үзәге асаба телләр буенча дәреслекләрне мөхәррирләгәндә бу хатаны төзәткәннәр. Шул елны Сакизайя теле Чилаи да, Ами да суб-теле буларак билгеләнгән булган. Икесе дә Австронезия телләренең гаиләсенә кертелгән булган. 2007 елның 17 январендә Тайвань җәмәгате Сакизайя җәмәгатен утрауда унөченче аерым асаба этник төркем дип таныган. 940 кеше Сакизайя дип теркәлгән. Алар күбесенчә Такубуван, Сакур, Маифор һәм Калулуван җәмәгатьләрендә яши. Меңнәрчә башка Сакизайя кешеләре тарихи төркемләүгә нигезләнеп Амилар дип теркәлгән. Амилар даирәсендә иң зур шәһәрдә Хуалейнда Ами сәясәтчеләрнең якынча яртысы этник Сакизайялар.
Далешинек
Далешинек — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Неледина
Неледина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Могоча елгасының уң ярына тамагыннан 74 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Саам телләре
Саам телләре (IPAc-en|ˈ|s|ɑː|m|i ) ул Төньяк Европада (Финляндия, Норвегия, Швеция, һәм Россиянең иң төньяк-көнбатыш өлешендә) сөйләшелә торган Урал телләре төркеме. Төркемләштерүнең табигате һәм төшенчәләренә карап, ун яки күбрәк Саам теле бар дип фараз ителә. Гомуми сөйләшүчеләр саны - 25 мең тирәсе. Элек ешрак очрый торган “Лопарь телләре” атамасы да очрый.
Көнчыгыш Сами телләре
Саннар якынча
Лексика
Лексикада Балтыйк-фин, Рус теле, Самодий телләреннән һәм Герман телләреннән алынмалар очрый. Саам телләренең лексикасының бер өлеше башка фин-угыр телләрендә аналоглары юк (фин-угырлардан алдан субстрат).
Казе Цалунардо (Тревизо)
Казе Цалунардо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Цецежин (Ополе воеводалыгы)
Цецежин  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казе Цалунардо (Тревизо)
Географиясе
Казе Цалунардо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Цецежин (Ополе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Цалунардо (Тревизо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пацуки (Лидский районы)
Пацуки  (Пацукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вильфрезен
Вильфрезен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
NGC 52
NGC 52 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Сен-Фромон
Сен-Фромон — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Штадельхофен (Югары Франкония)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якты Күл (Әбҗәлил районы)
Якты Күл — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453629, ОКАТО коды — 80201834011.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 418 кешенең яшәве мәгълүм.
Антоново (Мари Иле)
Антоново (Тоски, Антоново) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Вилье-ле-Сек
Вилье-ле-Сек — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Буковський Врх (Словения)
Буковський Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гринфилд (Массачусетс)
Гринфилд  — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гринфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орта (Бигадич)
Орта (Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Один (Канзас)
Один  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Один халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD203819
HD203819 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(17949) 1999 JA18
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JA18» саналган.
HD203819
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Исток (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Кавенчин (Торунский повяты)
Кавенчин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузуча
Кузуча — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тюхтет елгасының сул ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вама-Сяке
Вама-Сяке — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фермент
Фермент яки энзим (fermentum, ζύμη, ἔνζυμον — ачыткыч, закваска) — тере организмнарда барлыкка килә торган һәм организмда төрле химик процессларны тизләтә торган катлаулы аксым матдә. Ферментлар белән катализланучы реакция реагентларын субстрат дип, ә барлыкка килгән матдәләрне продукт дип атыйлар. Ферментның активлыгы активаторлар һәм ингибиторлар белән көйләнә ала (активаторлар — тизләтә, ингибиторлар — әкренәйтә). Аксым ферментлары рибосомаларда синтезлана, ә рибосомаль РНК-ның синтезы күзәнәк төшендә башкарыла. «Фермент» һәм «энзим» терминнары күптән синоним буларак кулланыла (беренчесе урыс һәм алман әдәбиятында, икенчесе — инглиз һәм француз телле әдәбиятта). Ферментлар турында фән, ферментология дип түгел (латин һәм грек телдәрендәге сүз тамырын бутамау өчен), ә энзимология дип атала.
Ферментларның функцияләре
Химик реакция тизлеген арттыруның ике төп ысулы бар. - Беренче юл — температураны арттыру, ягъни молекулаларның җылылык хәрәкәтен тизләтү, бу күчү хәленә ирешү өчен җитәрлек эчке энергиягә ия булган молекулаларның пропорциясен арттыруга китерә. Гадәттә, температураның 10 °C күтәрелүе химик реакциянең якынча 2 тапкырга тизләнүенә китерә (кара: Ван'т Хофф кагыйдәсе). - Химик реакцияне тизләтүнең икенче ысулы — катализатор өстәү. Катализаторлар, молекулаларга активлашу барьерын түбәнрәк энергия дәрәҗәсендә үтәргә мөмкинлек биргән «чишелешләр» табып, химик реакцияларны тизләтә. Катализатор (К хәрефе белән билгеләнә ) ара стадиясендә А реагенты белән үзара тәэсир итешеп, КА  катлаулы берләшмәсен барлыкка китерә. Аның күчү хәле катализланмаган реагент А реакциясендә күчү хәле белән чагыштырганда сизелерлек түбән активлашу энергиясенә туры килә. Реактив-катализатор (КА) комплексы алга таба П продуктына һәм ирекле катализаторга таркала. Ул А молекуласы белән тагын берләшә  һәм бөтен циклны кабатлый ала. Катализаторлар химик реакциянең активлашу энергиясен нәкъ шулай киметә. алар булганда  вакыт берәмлегендә молекулаларның күбрәк  өлеше  реакцияга керә ала. Ферментлар, башка катализаторлар кебек үк, каталитик цикл вакытында субстратлары белән берләшә. Ферментлар бөтен тере күзәнәкләрдә дә бар һәм бер матдәләрдең икенчесенә әверелүенә булышлык итә. Ферментлар тере организмнардагы барлык диярлек биохимик реакцияләрдә катализатор ролен үти. 2013 елга 5000-дән күбрәк төрле фермент ачыкланган. Алар бөтен тереклек процессларында да катнашып, организмның матдәләр алмашынуын көйләүдә хәлиткеч роль уйныйлар. Бөтен катализаторлар кебек үк, ферментлар да туры һәм кире реакцияләрне тизләтә, процессның активлашу энергиясен киметә. Химик тигезлек турыга да, кире якка да авышмый. Ферментларның аксым булмаган табигатьле катализаторлар белән чагыштырганда аермасы  булып аларның югары үзенчәлеге (высокая специфичность)  тора: кайсыбер субстратларның аксымга бәйләүче даимилыгы 10−10 моль/л-га барып җитәргә  яки аннан да кимрәк булуы мөмкин. Ферментның һәр молекуласы секундына берничә меңнән алып берничә миллионга кадәр "операция" ясарга сәләтле. Шул ук вакытта ферментларның нәтиҗәлелеге аксым табигатьле булмаган катализаторларның нәтиҗәлегеннән күпкә югарырак — ферментлар реакцияны миллионнарча һәм миллиард тапкырга тизләтә, аксымсыз катализаторлар — йөзләрчә һәм мең тапкыр гына.