cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олешно (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Олешно  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петшвалд (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Петшвалд  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пуаянн
Пуаянн — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Баглыҗа (Сарыгөл)
Баглыҗа (Bağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Капцэвичы (Лучыцки авыл советы)
Капцэвичы  (Капцэвічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Индра
И́ндра (इन्द्र), яки Ша́кра' ( — турыдан-туры тәрҗемә иткәндә. куәтле, көчле'' ) — Ходайлар патшасы (Дэва) һәм Ведизмда, Буддизмда һәм Һинд динендә Сварга күк патшашлыгының хөкемдары. Индра - Ригведа Ходайларының иң өлкәне, яшен җибәрүче (яңгыр Ходае) һәм еланнар белән көрәшүче; дэваларны аларның асураларга каршылыгында җитәкләүче сугыш Ходае. "Ригведа" гимннары аңа күкне күтәрүче демиург буларак дан җырлыйлар. Ул Вала караңгылыгыннан таңны (Ушас) коткара һәм Вритра аждаһасын җиңә. Зевс кебек үк, Индра шаяртулар эшли, алар өчен җәза ала. Индраның эпитетлары күп. Аның коралы - ваджра, ә ваханасы - Айравата филе.
Топур (Венгровский повяты)
Топур  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Индра
Индра кшатрийлар варнасының төп яклаучы Ходае булып санала.
Индра теонимы — гомумари һәм "Авеста"да һәм Гиндукуш динендә очрый. Теонимның этимологиясе ачык түгел - аның субстрат (Урта Азия) килеп чыгышы турында һәм Һинд-Европа килеп чыгышы турында юрамалар бар. .
Топур (Венгровский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Абакумов
Сергей Абакумов (Сергей Иван улы Абакумов,, — , ) — СССР тел белгече, филология фәннәре докторы, РСФСР Педагогия фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1949).
Бовыкины
Бовыкины (Бовыкины) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (67%), чегәннәр (33%).
Кагыйдәләр җыентыгы
Кагыйдәләр җыентыгы (техник көйләү) ("Техник көйләү" 27.12.2002 184-ФЗ кануны мәддәсенә кагыла) — стандартлаштыру өлкәсендәге кәгазь. Анда техник кагыйдәләре, проектлау процессларын язып чыгу; монтаж, изү, эшкәртү һ. б. турында язылган. Кагыйдәләр җыентыгы азат нигезендә кулланыла. Кагыйдәләр җыентыгы максаты — техник регламентлар буенча эшне башкару.
Кагыйдәләр җыентыгы - РФ-ң милли стандартлаштыруы өлеше. Шарт җыентыгы объекларны техник көйләү өчен эшләнә.
Шарт җыентыгы федераль башкарма органнар дәүләт белән эшләнә (Техник көйләү һәм метрология буенча федераль агентлык).
Аурупада Шарт җыентыгы альтернативага — Еврокод системасы кулланыла.
Кырыклы (Гөлбашы)
Кырыклы (Kırıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казадонья (Авелино)
Казадонья — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казадонья Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Тәкмәк
Тәкмәк — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Казадонья (Авелино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тәкмәк
Почта индексы — 423765.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Облучье
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1929 елдан, шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,1%), украиннар (1,3%).
Хорошавинский
Хорошавинский (Хорошавинский, Хорошавинский) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69,3%), чирмешләр (18,2%), чуашлар (6,8%), татарлар (5,7%)..
Олужна
Олужна — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиньян (Сержипи)
Пиньян  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15787) 1993 RY7
Тарихы
1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RY7» саналган.
Лемонвейр (Висконсин)
Лемонвейр  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дарданеллар
Дарданел бугазы, Дарданеллар (Δαρδανέλλια), Чанаккальга бугазы (Çanakkale boğazı, искергән исеме Һеллеспонт, Ελλήσποντος) — Европа (Балкан ярымутравы) белән Азия (Кече Азия ярымутравы) арасындагы бугазлардан берсе. Мәрмәр һәм Эгей дигезләрне бәйли.
Дарданел бугазы элек елга үзәне булып, коры җирнең түбәнәю нәтиҗәсендә диңгез бугазына әйлнгән.
Озынлыгы 120,5 км, киңлеге 1,3—27 км, тирәнлеге 29—153 м. Ярлары комташ, известьташлардан гыйбарәт булгач, сирәк үсемлек белән капланган. Төньяк-көнчыгыштан көньяк-көнбатышка аккан өске агым Мәрмәр диңгезеннән төчерәк (тозлылыгы 25,5‰) су алып килә, тизлеге 2-6 км/сәгать. Көньяк-көнбатыштан төньяк-көнчыгыштан аккан су асты агымы Эгей диңгезеннән тозлы (тозлылыгы 38,‰ ка кадәр) су китерә. Дарданел бугазының Европа яр буенда Гәлиболу, Азия яр буенда Чанаккальга портлары урнашкан.
Дарданел бугазы икътисади һәм стратегик ягыннан мөһим әһәмияткә ия.
HD168287
HD168287 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сырка (Ивкина кушылдыгы)
Сырка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ивкина елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Игорь Габдерәззаков
Игорь Габдерәззаков (Игорь Юри улы Габдерәззаков,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
Мон (кантон Монбазон)
Мон — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Мон (кантон Монбазон)
(8428) Окико
(8428) Окико — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Франк (Көнбатыш Виргиния)
Франк  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Франк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фултон (округ, Кентукки)
Фултон — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хикмен шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1845 елда оештырыла.
Олиола
Олиола — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Блидешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сольники-Мале
Сольники-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петшики
Петшики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кервин (Канзас)
Кервин  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Петшики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кервин (Канзас)
Тарихы
Кервин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фундата (Бузеу)
Фундата — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гыйльфан Батыршин
Тәрҗемәи хәле
Г. Батыршин 1914 елның 1 гыйнварында Данбаста туа. Хәсән күлендә барган сугышларда күрсәткән батырлыгы өчен аңа 1938 елның 25 октябрендә Советлар Союзы Герое исеме бирелә.
1941 елда хәрби академиядә укуын төгәлләгәч, фронтка китә. Бөек Ватан сугышы елларында Г.Батыршин Сталинградны фашистлардан яклап сугыша, башка хәрби хәрәкәтләрдә катнаша. Сугышчан батырлыклары өчен Г.Батыршин Ленин, II дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары, медальләр белән бүләкләнә.
1947 елның августында Г.Батыршинга Токиодагы хәрби процесста шаһит сыйфатында чыгыш ясарга туры килә. Анда Хәсән күле янында япон илбасарларына мөнәсәбәтле эш карала. 11 декабрьдә совет вәкилләре Токиодан Владивастукка оча. Берникадәр вакыттан соң радист бу шәһәргә төшеп утыру өчен урын әзерләүләрен сорап радиограмма җибәрә. Әмма шул вакытта шартлау яңгырый, самолет яна башлый һәм биеклеген югалтып, диңгезгә егылып төшә. Советлар Союзы Герое Г.Батыршинның гомере фаҗигале рәвештә өзелә.
Г.Батыршин сугышка кадәр Казанда заводта эшли. Казанның Мәскәү районында яшәүчеләр Советлар Союзы Герое истәлегенә урамнарның берсенә аның исемен бирә.
2005 елда Казанда Бөек Җиңүнең 60 еллыгы уңаеннан Батыршин урамында Советлар Союзы Герое Гыйльфан Батыршин хөрмәтенә Истәлек билгесе куела.
Топур (Минский повяты)
Топур  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аять (бистә)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1944—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар – 88,7%, татарлар – 5,5%, чирмешләр – 2,1%, башкортлар – 2,0%.
Караҗапынар (Эфлани)
Караҗапынар (Karacapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (köy).
Баглыҗа (Артуклу)
Баглыҗа (Bağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плёцкау
Плёцкау (Plötzkau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Капцэвичы (посёлок)
Капцэвичы  (Капцэвічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кийзак (Мрас-Су кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кревик
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,69 км².
«Ракета» сәгать заводы
«Ракета» – Россиянең күптәнге сәгать заводларының берсендә – Петродворец сәгать заводында чыгарыла. Предприятие Советлар Союзының сәгатьләрне персональ куллану өчен массалап җитештерүе буенча 13 иң зур заводы санына керә иде. Петродворецта чыгарыла торган «Ракета» сәгатьләре дөньяның 30дан артык илендә сатыла иде.
Исемнең барлыкка килүе
«Ракета» маркасы сәгатьләренең беренче партиясе 1962 елда чыгарыла. Бу исем сәгатькә 1961 елның 12 апрель Юрий Гагаринның Восток-1 корабында космоска очуына атап бирелә. Бу – «Ракета» исеме килеп чыгышының чын аңлатмасы. Ләкин Көнбатыш Ауропа һәм Америка илләрендә бу марканың бу исемгә негатив яктан караганнар. Салкын сугыш чорында «Ракета» исеме Р-16 яңа буын ракетасы белән ассоциацияләнә иде. Шулай ук ул ракетаны 1962 елда СССР да үз куллануына алды.
Марканың барлыкка килүе
Үз маркасы астында сәгатьләр чыгара башлаганда Петродворец сәгать заводына инде 200 елдан артык иде. Сәгать механизмнары чыгара башлаганчы ул ташларны техник эшкәртү белән шөгыльләнә иде. 1949 елда читтән китерелгән детальләрдән «Звезда» һәм «Победа» кул сәгатьләренең беренче партияләре чыккан иде. Ләкин завод чит шаблоннарда эшлисе килмичә үз оригиналь моделе өстендә актив эш алып бара иде. Заводта барлык сәгатьләр өчен бердәм «Ракета – 2609Н» механизмы барлыкка китерелә һәм 1964 елда инде заводның «Ракета» дигән үз оригиналь сәгать маркасы килеп чыга. «Ракета – 2609Н» илдә иң яхшы механизмнардан санала. Аның нигезендә «Ракета» сәгатенең ике дистә модификациясеннән артык чыга: автоматик заводлы, календарь белән, 24 сәгатьле шкала белән, магнитка чыдам, сукырлар өчен модельләр һ.б. 1980 елга заводта елына 4 600 мең экземпляр чыгарыла иде.
Беренче модельләр
«Ракета» маркасы астындагы беренче сәгатьләр «Россия», «Рекорд», «Петродворец» исемнәре белән чыга. «Рекорд» сәгатьләре исә оригиналь төзелешле сәгатьләр була. Бу сәгатьләр безнең илдә чыккан сәгатьләрдән бүгенге көндә дә иң яссылары булып кала. Аларның биеклеге – 2,7 миллиметр, бу берсе өстенә берсе куелган ике совет биштиенлекләре биеклегеннән дә артык түгел. 1965 елда «Рекорд» халыкара Лейпциг ярминкәсендә алтын медаль яулап ала.
Чыганагы
Бу мәкалә Википедиянең Петродворец сәгать заводы турындагы рус бите ннән тәрҗемә ителде.
Ворша (Немда кушылдыгы)
Ворша – Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гафар Габдуллин
Гафар Габдуллин (Гафар Габдулла улы Габдуллин,, — , ) — «Башнефтепромстрой» трестының балта осталары бригадиры, Хезмәт Даны орденының тулы кавалеры (1975, 1981, 1986), БАССРның атказанган төзүчесе (1978), СССР нефть-газ сәнәгате кәсәбәләре төзелеше министрлыгының шәрәфле хезмәтәре (1987), Нефтекама шәһәренең шәрәфле ватандашы (1990).
Пуаяртен
Пуаяртен — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Ольховець (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Ольховець  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пиражу (Бразилия)
Пиражу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
(8429) 1997 YK4
(8429) 1997 YK4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Пиражу (Бразилия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Топурек
Топурек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Елена Скульская
Биография
Елена Скульская язучы Григорий Михайлович Скульский гаиләсендә 1950 елның 8 августында туган. 1972 елда Тарту университетының филология факультетын тәмамлый. 1968-нче елда бастырыла башлый ("Танышу" коллектив шигырьләр җыентыгы). Беренче шигырьләр китабы 1978 елда - "Егерме алты бүлек" нәшер ителде.
Казазелватика (Парма)
Казазелватика — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Елена Скульская
Биография
Елена Скульская әсәрләре Эстон теленә тәрҗемә ителде: "Рус рулеткасы", "40 градус", "Безнең әниләр сугыш булмас өчен әйберләр сатып алдылар."
Рәсәйнең Эстония театры сәхнәсендә танылган режиссер һәм актер Эдуард Томан "Императорны ничек яратырга", "Кечкенә шәһәрдә зур кеше", "Боз розасы", "Яңа ел" һ.б. пьесаларын сәхнәләштерде.
Казазелватика (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ленд-О-Лейкс (Висконсин)
Ленд-О-Лейкс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монбазон (Эндр һәм Луара)
Чыганаклар
Монбазон (Эндр а, Луара а)
Галлатин (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1798 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 256 км² тәшкил итә.
Кырыкһан (Текман)
Кырыкһан (Kırıkhan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олиус
Олиус — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сондрожице
Сондрожице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санда (Письма кушылдыгы)
Санда  — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Письма елгасының сул ярына тамагыннан 25 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пецки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Пецки  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15789) 1993 SC
(15789) 1993 SC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кечи (Канзас)
Кечи  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кечи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плёцки
Плёцки (Plötzky) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караблишча
Караблишча (Караблішча ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Петрушка
Ул аппетитны ача, матдәләр алмашы процессларын яхшырта, үт һәм сидек чыгару юлларын, бавыр, бөерләрне яхшы чистарта, чөнки петрушка бәвел кудыра торган чара санала. Аның яфракларыннан С ясалган төнәтмә күрем вакытында авыртуны киметә. Моннан кала петрушкада йогышсызландыру сыйфаты да бар. Ул пешкән урынны, җәрәхәтне һәм башка яраларны тизрәк төзәлтергә ярдәм итә. Аңкау авыруларына профилактика (аны чәйнәп, авызның начар исеннән котылырга була) ясау өчен дә файдалы.
Очлыкларның шешенүен (изелгән петрушка һәм лимон төнәтмәсе ярдәмендә) киметә. Петрушкада магний, тимер, калий, цинк, фосфор, кальций кебек микроэлементлар, А, В, С, В1 В2, РР, К ви­таминнары, эфир майлары бар. Составындагы минераль матдәләр күләме буенча аңа тиң яшелчәләр һәм җимешләр юк. Хәтта «Бер уч петрушка бер уч алтынга тигез» дигән әйтем дә бар әле. Бу үләнне яңа җыеп әзерләнгән сок кан тамырлары, капиллярлар, кал- кансыман биз һәм бөерләр өчен файдалы. Әгәр сезне озынборын яки бал корты чакса, петрушка төнәтмәсе ярдәм итәр. Аның белән яра урынын сөртергә кирәк. Петрушканы йөкле хатын-кызларга ашарга ярамый.
Ольхово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чарлтон-Гайтс (Көнбатыш Виргиния)
Чарлтон-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чарлтон-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Болдычи
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Фундата (Яломица)
Фундата — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD168314
HD168314 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Торунь-Влосцянский
Торунь-Влосцянский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(8430) Florey
(8430) Florey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 декабрендә Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YB5» саналган.
Таковар
Таковар — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Пижанка (Иж кушылдыгы)
Пижанка (Пыжанъю) — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Иж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пиражуба
Пиражуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ленрут (Висконсин)
Ленрут  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15790) Кейдзан
(15790) Кейдзан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 8 октябрендә М. Мукаи, М. Такэиси тарафыннан Kagoshima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TC» саналган.
Такталачык
Такталачык — торак пункт
Блидиряса
Блидиряса — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караҗаресул (Буланҗак)
Караҗаресул (Karacaresul) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Буланҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
Организмны чыныктыру
Чыныгу турында сөйләгәндә, организмны түбән температуралы һава белән суга күнектереп, сәламәтлекне ныгытып, табибларга азрак йөрүне күз алдында тоталар. Бу күнегүләр организмны елның һәр фасылында салкын тиюгә каршы торырга өйрәтә. Чыныгу процедураларын җәйге айларда башлау яхшырак. Аларны иртәнге сәгатьләрдә уздыралар. Кеше организмының салкынга акрын ияләшүе турында да искәртү урынлы, шуңа күрә бу эшне бик ашыгып башкарырга ярамый. Көн саен битне юган кебек, ул гадәткә кереп китәргә тиеш, шул вакытта гына чыныгу күнегүләре яхшы нәтиҗәгә китерә.
Чыныгуның бер төре — һава ванналары. Сәламәтләндерү эффекты яхшы булсын өчен, бу вакытта җиңел кием (трусик, майка яки коену костюмы) кие­ гез. температура 20 градустан да түбән булмасын, һава ваннасының тиредәге тамырларга һәм үпкә тукымаларына киң тәэсир итүе ачыкланган. Берничә ; көн һава ваннасын бүлмәдә тәрәзә яки форточканы ачык тотып, аннан соң урамда кояш нурлары төшми торган, җилсез урында алырга кирәк.
Процедураның дәвамлылыгы башта 5-10 минут тәшкил итә, алга таба аны 30-40 минутка җиткерәләр. Әгәр сез 14-20 градустан түбән һавада күнегү уздырсагыз, бу салкын ванна дип йөртелә. Артык туңып китмәс өчен, ул һәрвакыт физик күнегүләр белән бергә барырга тиеш. Катлауланулар булмасын өчен, үтә көчле инфекцион авырулар вакытында, салкын тиеп авырганда, һава ваннасы алырга киңәш ителми. Башка төрле чирләр белән авырганда да, ачык һавада булу зыян китерергә мөмкин. Шуңа күрә процедураларны башлаганчы табиб белән киңәшләшергә кирәк.
Кояш нурланышы сәламәтлекне ныгыта һәм эшчәнлекне арттыра. Кояш ванналарын яткан килеш алу яхшырак. Кояш сукмас өчен, башка салам эш­ ләпә яки башлык кию файдалы. Әүвәл арканы, аннан уң якны, корсакны һәм сул якны чиратлап нурландыралар. Нурландыру өчен иң яхшы вакыт булып иртәнге сәгатьләр (сәгать 11 гә кадәр) исәпләнә, башлангыч процедураларның озынлыгы —10-15 минут. Тора-бара кояш ванналарын 30-40 минутка җиткерәләр. Аннан да озаграк кызыну организмга зыян китерергә мөмкин.
Кояш ванналары төрле кискен авырулар вакытында, йөрәк-кан тамырлары системасында тайпылышлар булганда, кайбер хроник чирләр катлауланганда киңәш ителми. Кояш нурларына үтә сизгер тиреле кешеләргә дә кызынырга ярамый.
Чыныгуның тагын бер нәтиҗәле методы — тәнне су белән юу. Суның башлангыч температурасы 30 градустан түбән булырга тиеш түгел. Бу шулай ук башка су процедураларына да кагыла. Чөнки түбән температура дискомфортка китерергә мөмкин. 1-2 атнадан соң температураны 15-16 градуска кадәр төшерергә була. Процедураның дәвамлылыгы—4-5 минут.
Губка белән юыну уңайлырак, аннан соң сөлге белән яхшылап сөртенергә.
Тәнне су белән юу гадәткә кергәч, контраст душ ясарга була. Җылы суны салкын су белән чиратлаштырып коену организмның тонусын күтәрә һәм чыныктыра. Ул башта йомшак тәэсирле булырга тиеш: җылы су — 36 ; градус, салкынчасы — 24-25 градуслар тирәсе. Соңрак җылы суның температурасын 40 градуска җиткерәләр, ә салкынын 20-21 градуска кадәр төше- рергә кирәк. Процедура тәмамланганнан соң, коры сөлге белән сөртенәләр. 5 Ахырдан шуны да өстәргә кирәк, чыныгу — салкын тиеп авырулардан : саклау профилактикасы гына түгел, ул кан тамырлары, үзәк нерв системасы эшчәнлегенә дә уңай тәэсир итә, арыганлыкны киметә һәм эшкә сәләтлелекне арттыра. Чыныккан кешеләр табибларга сирәк йөреп, хастаханә юлларын да азрак таптыйлар. Димәк, сәламәт буласың килсә — чынык!
Крезий
Крезий (Crézilles) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,53 км².
Укроп
Шөет буларак та билгеле (лат. Anéthum) бу үсемлектә каротин, күмерсулар, эфир майлары, флавоноидлар, фи­тонцидлар, минераль матдәләр (кальций, тимер, калий, фосфор), С, Р, В1 В2, РР витаминнары мул. Аның яфракларын һәм сабакларын сидек кудыру чарасы итеп, кан басымы югары булганда һәм йокысызлыктан интеккәндә кулланалар. Орлыклары — бавыр һәм ашкайнату әгъзалары, сулыш юлла­ ры (какырык чыгару өчен) авырганда файдалы. Күзләр арыганда, тиредә эренле яра барлыкка килгәндә яфракларыннан примочкалар ясыйлар. Укроп төнәтмәсе эч кипкәндә, хроник эчәк ялкынсынуы булганда ярдәм итә. Корсак куышлыгыннан газлар китүгә булыша.
Галимҗан Раянов
Биографиясе
Галимҗан Раян улы Раянов 1907 елда Уфа губернасы Златоуст өязе Тырнаклы улусы (ары — БАССР-ның Малаяз, шуннан — Салават районы) Лаклы авылында хәлле крестьян гаиләсендә туган.
Укроп
Укроп актив рәвештә үтне кудыра. Ашказаны согы ясалуны көчәйтә. Аның төнәтмәсе кан тамырларын киңәйтә, басымны төшерә. Ул эчәклекнең киеренкелеген киметә. Укроп сөт бизенең эшчәнлеген көчәйтә. Бала имезүче һәм әни булырга й җыенган хатын-кызларга укроп төнәтмәсе эчү файдалы. Төнәтмә ясау өчен 1 аш кашыгы укроп орлыгына 1 стакан кайнар су салып, 2 сәгать тотарга кирәк. Сөзеп, кечкенә йотым белән, авыз эчендә бераз тотып, көненә 21 тапкыр яртышар стакан эчәргә. Элекке заманда укропны һәм аның орлыкларыннан ясалган төнәтмәне нерв киеренкелеге вакытында тынычландыру чарасы итеп кулланганнар. Моннан башка бу үлән баш авыртуын басу һәм кан тамырларын ныгыту өчен кулланылган. Хәтердә тотыгыз: кан басымы түбән булган кешеләргә укропны кул­ ланырга ярамый.
Галимҗан Раянов
Биографиясе
Лаклыда рус-башкорт мәктәбендә белем ала.
Сугышка кадәр колхозда механизатор булып эшли.
1941 елның декабрендә Салават район хәрби комиссариаты тарафыннан Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре сафына хезмәткә алына.
Хәрби хезмәте
112-нче Башкорт атлы дивизиясе формалаша башлаган чорда Раянов Галимҗан 101-нче аерым атлы-артиллерия дивизионы 120 миллиметрлы миномет батареясы расчёты командиры сыйфатында хезмәт итә.
Бу сугышларда күрсәткән каһарманлыгы өчен 96 сугышчы һәм командир бүләккә лаек була. Миномёт батареясы расчёты командиры Галимҗан Раян улы Кызыл Байрак ордены белән билгеләнә.
1943 елның февралендә дивизия Донбасста дошман тылына кыю рейд оештыра һәм Чернухино станциясен яулый. Раянов командалыгындагы миномёт расчёты ныклы оборона тота һәм бик күп дошманны кыра.
1943 елның 23 февралендә Орехово районында дивизия атлылары 3-нче гвардия армиясе частьлары белән кушыла.
1943 елның сентябрендә гвардия өлкән сержанты Раянов Галимҗан Украинаның Чернигов өлкәсе биләмәләрен гитлерчылардан тазартуда катнаша. Дошман Днепр аръягына кача. Раянов үзенең расчёты белән уң ярга чыга һәм дошман атакаларын кире кага.
Кыш үтеп, 1944 елның язы җитүгә, дивизия ССРБ дәүләт чиген үтә. Раянов һәм аның миномёт расчёты, дошманның Померания группировкасын юк итеп, Польшаны азат итүдә катнаша.
Берлин операциясе вакытында гвардия өлкән сержанты Раянов Галимҗан Раян улы Бранденбургны штурмлый. Каһарманлыгы өчен Кызыл Йолдыз ордены белән бүләкләнә кыю командир: Шулай итеп сугышчы, Ленин, Кызыл Байрак, Суворов һәм Кутузов орденлы 16 нчы Чернигов гвардия (112-нче Башкорт) атлы дивизиясе сафында Тыннан алып Эльбагача юл үтә.
Сугыштан соңгы тормышы
Бөек Ватан сугышы төгәлләнгәннән соң, Галимҗан Раян улы Хамматов исемендәге туган колхозында механизатор булып эшли. Гаилә кора, балалар үстерә.
Лаклы урта мәктәбенең «Кызыл канәфер» крайны өйрәнүчеләре белән очраша, 112-нче дивизияда хезмәте турында хатирәләре белән бүлешә.
Хәтер
Раянов Галимҗан Раян улының исеме Башкортстанда нәшер ителгән басмаларда һәм БР-ның Салават районы Лаклы авылында Бөек Ватан сугышында катнашучылар хөрмәтенә куелган һәйкәлдәге исемлеккә кертелгән.
Романш теле
Романш теле (шулай ук руманш теле, швейцария ретороман теле, граубюнден теле, граубюндер, курваль; үз атамасы: романш, румонш — rumaunas, romansch, roumonsch — энгадин формалары; rumantsch, rumauntsch, romontsch — сельв формалары; руманч грижун — rumantsch grischun — язма норма атамасы) —  Роман телләренең ретороман субтөркеме теле; Швейцариянең милли телләренең берсе, әмма федераль рәсми телләр булган башка өч милли телдән (Итальян теле, Алман теле һәм Француз теленнән аермалы буларак) романш теле бары тик сөйләшүчеләре белән аралашу өчен рәсми тел булып тора. .
Романш телендә якынча 39 мең кеше сөйләшә. Романш телендә хәзерге көндә Швейцария Граубюнден кантонында романшлар сөйләшә.
Галимнәр мәгълүматы буенча ретороман теленең 5 диалекты бар.
Романш телендә Швейцариядә көн саен «La Quotidiana» газетасы чыга.
Казазко (Асти)
Казазко — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казазко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пецково
Пецково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монлуи-сюр-Луар
Монлуи-сюр-Луар — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чирки (Мари Ил)
Чирки (Чирки, Чирки) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,8%), руслар (8,2%).
Кардәш каләмнәр (журнал)
Тарих
Ауразия язучылар берлеге (Avrasya Yazarlar Birliği, рәисе Якуп Омаругълы) тарафыннан нәшер ителә.
Төркиядә, төрки халыклар яшәүче илләрдә (РФ, Украина, Казакъстан, Азәрбайҗан, Кыргызстан, Үзбәкстан, Төрекмәнстан, Гыйрак, Иран, Мисыр, БГӘ, Алмания, АКШ, Франция, Англия һ. б.) тарала.
Баш мөхәррире — Али Акбаш (Ali Akbaş, 1942).
Төрки халыклар әдәбияты белән таныштыруны максат иткән басма.
Журналның аерым (махсус) саннары төрки халыклар вәкилләре — күренекле әдипләр иҗатына багышлана: һ. б.
Кингмен (Канзас)
Кингмен  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кингмен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8431) Хасэда
(8431) Хасэда — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 31 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YQ13» саналган.
Опажно
Опажно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гаррард (округ, Кентукки)
Гаррард — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ланкастер шәһәре.
Опажно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаррард (округ, Кентукки)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1796 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 598 км² тәшкил итә.
HD168403
HD168403 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кусь (Немда кушылдыгы)
Кусь – Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 86 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Миңнулла Бәдретдинов
1943 елның августында Кызыл Армия частьлары Днепрны кичәргә әзерләнә. Миңнулла хезмәт иткән 78нче гвардия укчылар полкында кичүне оештыру өчен штурм отряды төзелә. Ул өч төркемгә бүленә. Шуларның берсенең командиры итеп гвардия сержанты Миңнулла Бәдретдинов тәгаенләнә. Отряд командиры өлкән лейтенант Зевахин өч төркемгә дә Днепрны кичеп чыккач җыелу урынын аңлата. Елганы немецлар көтмәгән урында кичәләр. Ләкин дошман сизеп кала һәм яктырткыч ракеталар очыра, ут ача. Елга өстенә су баганалары күтәрелә. Отряд аз югалтулар белән Днепрны кичә. Уң як ярга чыгу белән өч төркем дә, “Ура” кычкырып, төнге һөҗүмне башлый һәм дошманның беренче траншеясына бәреп керә. Дошманның аптырап калуыннан файдаланып, безнең сугышчылар икенче траншеяны да басып ала. Һушына килгән фашистлар утны көчәйтә. Өченче траншеяга якынлашканда Миңнулла, граната ташлап, үз төркемен атакага күтәрә. Траншеяга сикереп төшүгә Миңнулла озын чандыр немец солдаты алдына туры килә, аны каскасы белән дөмектерүгә, ике фашистны күреп кала, аларны да юк итә. Ә инде дүртенчесенә өлгерә алмый кала. Немец граната ыргыта. Һәм ул һәлак була. Гвардеецлар өченче траншеядан да дошманны бәреп чыгара һәм Днепрның уң ярындагы калкулык безнекеләр кулында була. Хәзер инде төп көчләргә елга аша чыгу тәэмин ителә.
Пуданкс
Пуданкс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Миңнулла Бәдретдинов
Герой мәңгелеккә Днепрның уң як ярында кала. Ул Украинаның Вовниг авылындагы туганнар каберлегендә җирләнгән. Һәлак булган солдатлар истәлегенә анда һәйкәл куелган.
Торунь-Дворский
Торунь-Дворский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кийзак (Тутуяс кушылдыгы)
Кийзак — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тутуяс елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Сонток
Сонток — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Леон (Вошара, Висконсин)
Леон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кырыкпынар (Караязы)
Кырыкпынар (Kırıkpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пиражуи
Пиражуи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Побциг
Побциг (Pobzig) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Олужас
Олужас — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каравацичы
Каравацичы (Каравацічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Уфа (аэропорт)
Мостай Кәрим исемендәге «Уфа халыкара һава аланы» АҖ (АО «Международный аэропорт Уфа», «Өфө халыҡ-ара аэропорты» АЙ, Joint-Stock Company «UFA INTERNATIONAL AIRPORT» ) — Уфадагы тәүлек буе эшләүче халыкара һава аланы, 2017 елда юлчылар әйләнеше буенча Идел буе федераль бүлгесенда беренче урында була. Аэропортның сыйфат менеджмент системасы ISO 9001:2008 стандарты белән сертификатланган.
Һава аланынынң урнашу урыны — РФ, БР Уфа районы Болгак авылы, «Аэропорт» микрорайоны.
2018 елда социаль челтәрләрдә узган тавыш бирү нәтиҗәсендә Уфа халыкара аэропортына татар-башкорт шагыйре Мостай Кәрим исеме бирелә
(15791) 1993 TM1
(15791) 1993 TM1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TM1» саналган.
Чаттарой (Көнбатыш Виргиния)
Чаттарой  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Чаттарой халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эстрагон
Тибет медицинасы эстрагонны кулланып үпкә авыруларын (пневмония, туберкулез, бронхит) дәвалый. Эстрагон ялкынсынуга каршы һәм антисептик чара булып та исәпләнә. Ул ашказаны согы ясалуны арттыра һәм аппетитны ача, тынычландыра.Күрем килү циклын көйли һәм ашказаны эшчәнлеген яхшырта.
Торуняк
Торуняк — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Блиндешть
Блиндешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сельдерей
Аны куллану организмга керә торган төрле туклыклы матдәләрне яхшырак үзләштерүенә китерә. Сельдерейның әһәмиятлеге дару үләне буларак та шик тудырмый. Анда калий, флавоноидлар, фос­ фор, тимер, кальций, цинк, магний, натрий кебек элементлар, В группасы У витаминнары, РР, Е, А, К, С, А провитамины һәм бета-каротин бар. Укроп рибофлавип, хлорофил, диетик клетчатка чыганагы да булып тора. С витамины көчле антиоксидант булганлыктан, селдерей онкологик авырулардан гына саклап калмый, салкын тиюдән барлыкка килә торган авыруларга профилактика чарасы да булып хезмәт итә һәм иммун система­ ны ныгыта. Флавоноидлары булганлыктан, ул тромбоз һәм атеросклероз куркынычын киметә, ми кан әйләнешен яхшырта, нерв һәм йорәк-кан тамырлары күзәнәкләрен саклый һәм төзәтә. Моннан кала сельдерей канцерогеннарны (машиналардан чыга торган зарарлы газларны, тәмәке төтенен) нейтральләштерә, организмнан токсиннарны чыгара, стресс һәм басым гормоннарын киметә.
Селдерейның сидек куу үзлеге бар, шуның өчен аны сидек-җенес система­ сы әгъзаларын һәм буыннар ялкынсынганда кулланырга ярый. Ул канны чистарта, артрит авыруы булганда файдалы. Шикәр диабеты белән авы­ ручылар өчен яхшы ризык булып исәпләнә, ябыгырга ярдәм итә. Бу яшел тәмләткечнең 1 аш кашыгы бал кушылган согы аппетитны баса, бик эссе көннәрдә кызулыкны җиңәргә ярдәм итә. Сынап карый аласыз. Югарыда саналганнарга өстәп, бу үсемлек җенси дәртне арттыру чара­сы — табигый афродизиак булып исәпләнә.
Фундений-Ной
Фундений-Ной — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орачевице
Орачевице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Орачевіце
Кинкейд (Канзас)
Кинкейд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кинкейд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сверкунья
Сверкунья — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Андоба елгасының сул ярына тамагыннан 95 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монне (Эндр һәм Луара)
Монне — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.