cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галә Ходаяров
Октябрь инкыйлабыннан соң
Хәзерге Ярмәкәй районының Суккул авылында туган Сәлах Атнагулов Мәскәүгә Үзәк татар-башкорт комиссариатына эшкә үрләтелә, башкаладагы “Кызыл Армия” һәм “Эшче” дигән татар гәзитләренә җитәкчелек итә, соңрак — “Татарстан” һәм «Кызыл Татарстан» гәзитләре мөхәррире, Татарстан Гыйльми үзәге рәисе. Репрессияләр корбаны. Чыгышы белән Бишбүләк районының Биктәш авылыннан булган Газыйм Касыймов Татарстанның Югары суд контроль комиссиясе әгъзасы һәм ревтрибунал рәисе итеп билгеләнә. Ул да репрессияләр корбаны.
Татарстан Җөмһүриятендә
Галә Ходаяров утыз яшендә Казанга китеп, иҗади һәм иҗтимагый эшчәнлеген берничә тармак буенча җәелдереп җибәрә. Татарстан китап нәшриятын оештыруда катнаша һәм аңа җитәкчелек итә. Сәяси китаплар тәрҗемә итә, дәреслекләр яза, сәясәт, хуҗалык, мәдәният, әдәбият, сәнгать темаларына гәзит-журналларда чыгышлар ясый. Ә бит шул ук вакытта ул югары вазыйфалар били: Казан педагогика институты директоры (1929-30), Татарстан мәгариф халык комиссары, ТАССР Халык хуҗалыгы советы рәисе урынбасары, Авыл хуҗалыгы кооперативлары берлеге рәисе.
Вежбово (Мазовия воеводалыгы)
Вежбово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Венсан-де-Дюрфор
Сен-Венсан-де-Дюрфор — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Пакасте
Пакасте (Pakaste) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Дилек (Ташкөпрү)
Дилек (Dilek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Дорожковка (Юга кушылдыгы)
Дорожковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының сул ярыннан 221 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Каштелойнш (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Каштелойнш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Дорожковка (Юга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Новая (Браславский районы)
Новая (Новая ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Перово (метро станциясе)
«Перово» метро станциясе (станция метро «Перово») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Новая (Браславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Перово (метро станциясе)
Архитекторалар - Н. А. Алёшина, В. С. Волович, соавторы Н. К. Самойлова, Р. П. Ткачёва.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Перово, Новогиреево районнарында урнашкан.
Казловичы (Гродзенский районы)
Казловичы  (Казловічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вильиоти (Казерта)
Вильиоти — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вильиоти Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вильянуэва-де-Гальего
Вильянуэва-де-Гальего — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Млака-при-Кочевський Реки
Млака-при-Кочевський Реки — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дриганек-Малий
Дриганек-Малий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Станиславово (Ломжинский повяты)
Станиславово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трейл (Орегон)
Трейл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Трейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лондон килешүе (1854)
1854 елгы Лондон килешүе — Бөекбритания, Госманлы империясе һәм Франциянең Россия империясенә каршы һөҗүм итү һәм саклану берлеге төзү турында килешүе. 1854 елның - (27-28) мартында Бөекбритания белән Франция Россия империясенә каршы сугыш игълан иткәч төзелә.
Тарих
1854 елның 10 апрелендә Лондонда кул куелган. 1854 елның 12 мартында Бөекбритания, Госманлы империясе һәм Франция тарафыннан имзаланган Константинополь берлек килешүенең маддәләренә нигезләнә, аларны киңәйтә һәм яңа маддәләр өсти.
Лондон килешүе буенча,
Ипьялес
Ипьялес (Ipiales) — Колумбиянең Нариньо департаментында урнашкан шәһәр.
Сент-Остреберт (Па-де-Кале)
Сент-Остреберт — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Вежбувець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ротеренс
Ротеренс (Rotherens) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,89 км².
Искәрмәләр
Ротеренс
(4595) Принц
(4595) Принц  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EZ2» саналган.
Паклова
Паклова (Paklova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Сан-Велли (Техас)
Сан-Велли  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсагель
Монсагель — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Танай (елга)
Танай — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Әгерҗе районы биләмәләрендә ага. Елга Криуша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каштелойнш (Гимарайнш)
Каштелойнш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Казловичы (Зэльвенский районы)
Казловичы  (Казловічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
NGC 7034
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Яңа Ильинка
Яңа Ильинка (Жаңа Ильинка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вильия (Козенца)
Вильия — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вильия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карсин
Карсин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Лызи 2
Зур Лызи 2 — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Халык саны — 69 тирәсендә. Почта индексы — 422259.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Шоссе Энтузиастов (метро станциясе)
«Шоссе Энтузиастов» метро станциясе (станция метро «Шоссе Энтузиастов») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Ю. В. Вдовин, В. А. Черёмин.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Соколиная гора, Перово районнарында урнашкан.
Сәфәр (Учалы районы)
Почта индексы — 453720, — 80253870001.
Тарихи белешмә
Сәфәр авылын ясаклы татарлар нигезли. Агыр елгасы буендагы җирләр буш тора, аларны патша хөкүмәте «фетнәче» Кара-табын кабиләсеннән тартып ала. 1743 елда татарлар Ает Йосыпов һәм Ает Иштавановка җирләр бүлеп бирү турында документлар сакланган. 1920 елда авылда 324 йортта 1762 кеше тора.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1410 кешенең яшәве мәгълүм.
Евховка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Сергей Костинский
Сергей Константинович Костинский (1867 елның 31 июле (12 августы), Мәскәү, Россия империясе — 1936 елның 21 августы, Пулково, РСФСР, ССРБ) — рус һәм совет астрономы, ил астрофотографиясенә нигез салучы, Петербург Фәннәр академиясе әгъза-корреспонденты (1915), хакыйкый дәүләт киңәшчесе.
Выльыб
Выльыб (Выльыб) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Выльыб климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Сергей Костинский
Тормыш юлы
1926 елдан 1933 елга кадәр Петроград университеты профессоры була. 1934 елның декабреннән — физика-математика фәннәре докторы (диссертация яклаудан башка).
Выльыб
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Сергей Костинский
Тормыш юлы
Ленинградта Пулково зиратында җирләнгән.
Төп фәнни хезмәтләре фотографик астрометриягә багышланган. Астрофотографияләрне күзәтү, үлчәү һәм эшкәртү методикасына берничә камилләштерү кертә. Күк фотосурәтләре (аерым алганда, пулково нормаль астрографында алынган), шул исәптән Каптейн планына кертелгән аерым күк өлешләренең фотосурәтләрен җыйган (бу фотосурәтләр «Пулково Пыяла Китапханәсе»нең нигезен тәшкил иткән ). Соңрак шул фотосурәтләрне Пулково обсерваториясендә алынган фотосурәтләр белән чагыштыру Каптейнның сайланган мәйданчыкларында 18 000 йолдызның үз хәрәкәтләре каталогын төзергә мөмкинлек бирә. Зур планеталар иярченнәренең фотосурәтләрен, аерым алганда, күзәтү өчен авыр булган Нептунның иярчене Тритон сурәтләрен ала, шул рәвешле аларның хәрәкәтләрен өйрәнү өчен кыйммәтле материал җыя ала. Соңрак бу материаллар, аерым алганда, Плутон һәм Сатурн иярченнәренең төгәл координатларын билгеләү өчен файдаланыла. Йолдызлы параллаксларны билгеләүнең фотографик алымнарын эшләгән. Астрофотографик тикшеренүләр методикасына берничә камилләшү кертә, астрофотографик күзәтүләр һәм фотосурәтләрне үлчәгәндә барлыкка килгән төрле хаталарны өйрәнә, аларны бетерү юлларын күрсәтә. 1906 елда фотопластинкада кысан куш йолдызларының ике күрше сурәтенең үзара тәэсир итешүен ачыклый. Киңлекләрнең үзгәрүчәнлеген тикшереп, 1893 елда хезмштендә Җир полюслары координаталарын билгеләү өчен киң обсерваторияләрнең үзгәрүе формуласын («Костинский формуласы») китерә.
Охаба-де-суб-П'ятре
Охаба-де-суб-П'ятре — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фусагасуга
Фусагасуга (Fusagasugá) — Колумбиянең Кундинамарка департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1592 елда нигезләнгән.
Млака-при-Краню
Млака-при-Краню — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильянуэва-де-Уэрва
Вильянуэва-де-Уэрва — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пәксте
Пәксте (Päkste) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Дробнице
Дробнице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Виктор (Ардеш)
Сен-Виктор — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Станкуни
Станкуни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая (Давгапольски авыл советы)
Новая (Новая ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сервен (Па-де-Кале)
Сервен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Саут-Гайтс (Пенсильвания)
Саут-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вежхи (Мазовия воеводалыгы)
Вежхи  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кеймадела (Фафи)
Кеймадела  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Хормалы
Хормалы (Хурамал, Хормалы) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429706. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213850001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1256 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
WWC2
WWC2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Монсак
Монсак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
(997) Приска
(997) Приска  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Дилекдере (Ханак)
Дилекдере (Dilekdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ханак илчесенә караган бер авыл (köy).
Казловшчына
Казловшчына (Казлоўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Осницкая
Осницкая — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Йолдыз
Яңа Йолдыз (Жаңа Жұлдыз) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сангер (Техас)
Сангер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сангер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Картошино
Картошино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7035
NGC 7035 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пала
Пала (Pala) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Млаче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Красное знамя (гәҗит)
Красное знамя — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. 1918 елның 5 июленнән 1918 елның 2 августына кадәр Казан шәһәрендә атнага 1 тапкыр рус телендә нәшер ителә, барлыгы 5 саны чыга. Мөхәррир – Мирсәет Солтангалиев.
Три-Риверс (Орегон)
Три-Риверс  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Три-Риверс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәхрениса Сәмитова
Фәхрениса Сәмитова — татар театрына нигез салучыларның берсе. «Сәйяр», «Нур», «Ширкәт» труппалары, Уфа дәүләт Татар-башкорт күрсәтмә театры, Стәрлетамак татар драма театры артисты. Хезмәт Батыры (1926). Башкортстан АССР атказанган артисты.
Тәрҗемәи хәле
1890 елда туган.
Хезмәт юлы
1907 елның ахырында «Сәйяр» труппасына килә. 1912 елдан «Нур» труппасында. Ватандашлар сугышы елларында (1918-1919) Беренче армия һәм Төркистан армиясе сәяси бүлекләре каршындагы фронт театр бригадаларында чыгышлар ясый.
Соңыннан Стәрлетамак татар драма театрында (1919), 1920-1922 елларда Уфа дәүләт Татар-башкорт күрсәтмә театрында (хәзерге М. Гафури исемемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры) эшли.
Иҗаты
Ф. Сәмитова — төрле характердагы образларны халыкчан итеп башкаручы буларак танылган артист.
Факататива
Факататива (Facatativá) — Колумбиянең Кундинамарка департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1600 елда нигезләнгән.
(1192) Призма
(1192) Призма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 17 мартында Фридрих Швассман тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 FE» саналган.
Вильияно-Бетолино (Милано)
Вильияно-Бетолино — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вильияно-Бетолино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кинтиайнш
Кинтиайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вежховизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рошфор (Савойя)
Рошфор (Rochefort) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бюже-Савуайар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11.98 км².
Искәрмәләр
Рошфор (Савойя)
Серикур
Серикур — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Становиско (Подлясье воеводалыгы)
Становиско  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая (Стадолишчански авыл советы)
Новая (Новая ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
WWC3
WWC3 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Монсек
Монсек — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
İslam töşençäläre
İslamğa bäyle süzlärne Ğäräp mädäniätennän wä Ğäräp telennän ayırğa waqıt-waqıt şaqtıy awır wä kiräk tä tügelder. Moña säbäple alarnı süznämä itep kiterergä kiräk :
İskärmälär
Ислам
Сәмитова
Сәмитова — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Самит» / «Сәмит» («тавышсыз») сүзеннән ясалган.
.
Вильянуэва-де-Хилока
Вильянуэва-де-Хилока — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Охаба-Жиу
Охаба-Жиу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дрогуша
Дрогуша — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Киншайнш
Географиясе
Мәйданы —.
Егра
Егра — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда, Киров өлкәләре, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шарженьга елгасының уң ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Егра
Ибиксейди (Сивриһисар)
Ибиксейди (İbikseydi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Харрас Әюп
Харрас Гыйльмегали улы Әюпов (1946 елның 21 августы, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Түреш — 2008 елның 7 октябре, РФ, ТР, Казан) — мәшһүр татар шагыйре, СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1982 елдан). Гаяз Исхакый исемендәге премия лауреаты (вафатыннан соң). Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (1994).
Тәрҗемәи хәле
Ул 1946 елның 21 августында Татарстан АССР Мөслим районы Түреш авылында колхозчы гаиләсендә туган. Түрештәге башлангыч мәктәпне һәм шул ук районның Күбәк урта мәктәбен тәмамлаганнан соң, Казанга килеп, 1964 — 1969 елларда Казан Дәүләт Университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә укый. 1969—1972 елларда Мөслимдә чыга торган «Авыл утлары» район газетасында әдәби хезмәткәр була. 1972 елның апреленнән алып 1983 елның декабренә кадәр ул «Татарстан яшьләре» газетасы редакциясендә эшли. 1983 елның декабреннән Татарстан китап нәшриятының матур әдәбият редакциясе редакторы.
2008 елның 7 октябрендә кинәт вафат була. Кабере Мөслим районы Түреш авылы зиратында.
Иҗаты
Беренче шигырьләре 1960-еллар башында языла, алар район газетасында һәм «Яшь ленинчы»да (хәзерге «Сабантуй»да) басыла. Университетта укыганда «Әллүки» иҗат берләшмәсенә йөри, әсәрләре «Идел» альманахында, яшь авторларның күмәк җыентыкларында дөнья күрә. 1980 елда «Ышаныч» исемле беренче җыентыгы басыла.
Басма китаплары
«Кояшлы яңгыр» (1983), «Каен балкышы» (1985), «Таң суы» (1987), «Төнге кояшлар» (1989), «Сабыр савытлары» (1992), «Ташка язганнар сөюне» (1994 ), «Җәяүле буран» (1996), «Көй эзләү» (2001), «Ут аркылы сикерү» (2004), «Йөз яктысы» (2005), «Летнее течение» (2008 ).
Поэмалары
Катлаулы заманның аерым үзенчәлекләрен һәм билгеләрен тирән һәм тәэсирле итеп ачып биргән поэмалары: «Авыл җаны», «Көй эзләү», «Йөрәк атым», «Базарлар», «Су хәтере», «Биш вакыт намаз».
Җырлары
Көйгә салынган шигырьләре: «Сиңа гына язган хатлар» (Л. Батыр-Болгари музыкасы), «Кайда син, гармун?» (З. Хәйретдинов музыкасы), «Миләш» (З. Хәйретдинов музыкасы), «Исемеңне язган идем» (Р. Хәсәнов музыкасы), «Гомерләр узып бара» (М. Шәмсетдинова музыкасы), «Ай-һай, дөнья» (М. Шәмсетдинова музыкасы), «Чакыру» (Г. Мингалиев музыкасы), «Авыл карчыклары» (Р. Вәлиев музыкасы).
Хәтер
Мөслим районы Түреш авылында шагыйрь истәлегенә «Харрас» чишмәсе ачыла.
Авиамоторная (Калинин-Солнцево юлы метро станциясе)
«Авиамоторная» метро станциясе (станция метро «Авиамоторная») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - А. Ф. Стрелков, В. И. Клоков, Н. И. Демчинский, Ю. А. Колесникова.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Вежховина (Мазовия воеводалыгы)
Вежховина  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кояш (гәҗит)
«Кояш» (قوياش) — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1912 елның 10 декабреннән 1918 елның 24 июненә кадәр Казан шәһәрендә көндәлек (соңрак атнага 3 тапкыр) татар телендә нәшер ителә, барлыгы 1245 саны чыга. Нәшир һәм мөхәррир (1915 елның 9 апреленнән) ― Зәкәрия Садретдинов.
Тарих
«Кояш» ― 1917 ел―1918 ел башында Мәскәүдә (Беренче корылтай), Казанда (Икенче корылтай) һәм Уфада булып узган төрле Бөтенроссия мөселман съездларының барышын, кабул ителгән карарларын, аларны гамәли үтәү буенча башкарылган чараларны, большевикларның демократик татар милли хәрәкәтен җимерүен киң күләмдә һәм эчтәлекле яктырткан газеталарның берсе.
Газета редакциясе
«Кояш» газетасында аның беренче саныннан алып ахыргысына кадәр татар язучысы Фатих Әмирхан эшләгән. Редакциядә шулай ук Гыймад Нугайбәк, журналист, публицист һәм тәрҗемәче Заһид Нуркин (Заһидулла Садретдин улы Нуркин, 1889―1966) һәм Ибраһим Биккулов хезмәт иткән.
Бәяләү
Әлеге басманың эшчәнлеген бәяләп, Казанның матбугат эшләре буенча Вакытлы комитет әгъзасы Н. И. Ашмарин үзенең хисап-күзәтүләрендә шундый юллар язган: «''«Кояш» Казанда татар телендә һәр көн чаен чыга торган, бәйрәмнәрдән соң көннәрдән тыш, бердәнбер газета булып тора һәм үз хисабына Россия Телеграф Агентствосы телеграммаларын алдырып килә. Газетада үзләренең әдәби эшчәнлеге белән танылган татар яшьләренең кайбер вәкилләре катнашып килә, аннан тыш Россиянең төрле төбәкләрендә, хәтта чит илләрдә дә яхшы хәбәрләр корреспондетларын тота. Шуңа күрә «Кояш» бик эчтәлекле һәм бу мөнәсәбәттә Казан басмалары арасында беренче урында тора. Башка татар газеталары кебек үк «Кояш» газетасы татарча-милләтчел, ләкин ниндидер сәяси партия органы булып хезмәт итми .''»
Ябылу
Үзәк Мөселман (Татар-Башкорт) комиссариатының директив күрсәтмәләрен тормышка ашыру нәтиҗәсендә, 1918 елның июнь-август айларында большевистик булмаган татар вакытлы матбугатын тар-мар итү тулысынча диярлек тәмамланган. Большевистик булмаган милли матбугатны ахырынача тар-мар иүне тизләтүгә Үзәк Мөселман (Татар-Башкорт) комиссариатының үзенең урыннардагы бүлекләренә 1918 елның май ае ахырында җибәргән рәсми күрсәтмәсе хәлиткеч этәргеч булган. Анда: «''үз шәһәрләрендә чыга торган большевистик булмаган матбугат органнарына җитәрлек игътибар итмиләр. Мәсәлән, Казандагы «Алтай», «Йолдыз», «Кояш», «Иттифак» газеталары «Милли Идарәне тарату мөнәсәбәте белән мөселманнарның протесты»н һәм большевикларның бу эшен гаепләүче башка язмаларны да бастырганнар''» ― дип әйтелгән. Үзәк комиссариат үзенең төбәкләрдәге татар-башкорт комиссариатларыннан һәм бүлекләреннән киләчәктә тәнкыйть язмалары бастырган газеталарга карата, аларны чыгудан туктатуга кадәр булган, иң каты чараларны куллануны таләп иткән.
Казан Советының мөселман комиссариаты рәсми органы ― большевистик рухтагы көндәлек «Эш» газетасы (мөхәррир Хәсән Урманов) 1918 елның 24 маенда дөнья күргән санында: «Әгәр дә «Алтай», «Кояш» һәм «Йолдыз»ның язучы аламалары чын мәгънәсендә ерткыч бүреләр булса, «Игенче»нең язучы кисәкләре исә сарык тиресенә бөркәнгән бүреләр» дип язган.
«Кояш» газетасының 1245 саны чыккан. 1918 елның 24 июнендә яшәүдән туктатылган.
Казловшчына (Ашмянский районы)
Казловшчына  (Казлоўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Саут-Гринсбург (Пенсильвания)
Саут-Гринсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крестьянская газета (гәҗит)
Крестьянская газета — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1906 елның 29 гыйнварыннан 1906 елның 2 ноябренә кадәр Казан шәһәрендә атнага 2 тапкыр рус телендә нәшер ителә, барлыгы 73 саны чыга.
Первый Май
Первый Май — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453720, — 80253870004.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 184 кешенең яшәве мәгълүм.
Млешчево
Млешчево — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиа (шәһәр)
Чиа (Chía) — Колумбиянең Кундинамарка департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1537 елда нигезләнгән.
(902) Пробитада
(902) Пробитада  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пала (Куусалу)
Пала (Pala) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Стара Гжибовщизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карчемки (Диңгез буе воеводалыгы)
Карчемки  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
WWOX
WWOX —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Серк
Серк — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Чуаш Тимәше
Чуаш Тимәше (Чӑваш Тимеш, Чувашские Тимяши) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429707. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213855001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Вильияторе 2 (Месина)
Вильияторе 2 — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Чуаш Тимәше
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 850 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Вильияторе 2 (Месина)
Географиясе
Вильияторе 2 Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Вильяр-де-лос-Наваррос
Вильяр-де-лос-Наваррос — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Калкотан
Яңа Калкотан (Жаңа Қалқұтан) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Кова (район в Португалии)
Кова  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тутилла (Орегон)
Тутилла  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сандаун (Техас)
Сандаун  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сандаун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Новая Барсучына
Новая Барсучына (Новая Барсучына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.
Млинсько
Млинсько — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Новая Барсучына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Млинсько
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вежховини (Мазовия воеводалыгы)
Вежховини  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Иванов (1939)
Владимир Иванов — күренекле татар галиме, тарихчы һәм социолог. Татарстан АССРының мәгариф министры (1976-1980).
WWP1
WWP1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Владимир Иванов (1939)
Тәрҗемәи хәле
Владимир Василий улы Иванов 1939 елны Алексеевск, хәзер Чистай районына карый торган Югары Кондрата авылында туа. Мәктәптә укыганда колхоз эшендә катнаша, Минзәлә педучилищесында белем эстәп ятканда, мәкаләләре республика матбугатында бастырыла. Казан университетына укырга кергәч, ул вакытлы матбугатның, радиокомитетның өлгер хәбәрчесе булып җитешә. Ул – тарих-филология факультетының комсомол оешмасы узаманы, лекторлар төркемен оештыручы, фәнни түгәрәкнең җаны. Укулар арасында Социалистик Татарстанда әдәби хезмәткәр, Татарстан яшьләрендә бүлек мөдире, Казанның № 80 мәктәбендә укуытучы булып эшли.
Владимир журналистикага китмичә, башка юл сайлый. 4нче курста укыганда тарих фәненең методологиясе буенча ясаган чыгышы Бөтенсоюз студентлар конференциясендә беренче урын алып, доклады «Новая и новейшая история» журналында басылып чыга.
Дроздув (Лодзь воеводалыгы)
Дроздув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Владимир Иванов (1939)
Тәрҗемәи хәле
Югары белем турында дипломы белән радиокомитетта эшләп алганнан соң аспирантурада калдырыла, әмма фәнни җитәкчесе академик А.И. Даниловны Тум университетына ректор итеп билгеләү сәбәпле, аңа Себер тарафларына юл тотарга туры килә.
Дроздув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Владимир Иванов (1939)
Тәрҗемәи хәле
Александр Ивановичны РСФСР мәгариф министры итеп Мәскәүгә күчергәч, Владимир да фәнни эзләнүләрен шунда дәвам иттерә, аспирантура вакыты тәмамланганчы – кандидатлык, 31 яшендә Мәскәү дәүләт университетының яклау советында тарих фәне буенча докторлык диссертациясе яклый. Татарстан егете бу белгечлек буенча СССРның иң яшь докторы була. Аның монографияләре Мәскәүнең «Наука», «Высшая школа», «Мысль» кебек атаклы нәшриятларында дөнья күрә, хезмәтләре чех, поляк, инглиз һәм башка телләргә тәрҗемә ителә.
1975 елда аның бер хезмәте Сан-Францискода басылып чыга. Француз, немец телләрен үзләштергән В.Иванов 1965 елда Гамбург университетында алман лөгатендә лекцияләр укый. Яшь галимнең мөмкинлекләрен яхшы сиземләгән өлкән буын аны административ эшкә тартырга тырыша. Аңа Мари университетына ректор булып кайтырга тәкъдим итәләр.
Җаваплы административ эшләрдән котылгач, ул үзен тулысынча фәнгә, кадрлар әзерләү, укыту эшенә багышлый. Партиянең үзәк комитеты каршындагы Мәскәү марксизм-ленинизм институтында өлкән гыйльми хезмәткәр (1980-81) вазифасын үтәп алганнан соң, ул янәдән Казанга кайтып, КДУда профессор, историография төркеме җитәкчесе була (1981-1984), аннары Казан педагогика институтына СССР тарихы мөдире итеп күчерелә (1985-1988).
Биредә ул яңа өлкәгә – совет чорында буржуаз фән дип «типкәләп» йөртелгән социология. Татарстанда шул тармакны үстерү турында хыялланып яшәгән галим аргы якта яшел ут кабынуга, уйлап та тормыйча, 1988 елда философия һәм социология кафедрасы мөдире булып, Казан финанс-икътисад институтына күчә һәм соңгы көннәренә чаклы шунда эшли, Казан социологлары ассоциациясен төзи, үз фәне буенча докторлык диссертацияләре яклау советын оештырып, аның рәисе була, Халыкара мәгълүмат академиясенең хокукый әгъзасы, Россия социаль фәннәр академиясе академигы булып сайлана.
Фәнни хезмәтләре үзәгендә тарихи социология, хәзерге заман һәм социология, фәннең методологиясе һәм методикасы, башка арадаш предметлар белән мөнәсәбәте кебек мөһим мәсьәләләр тора. Социология фәне буенча беренче татарча дәреслек авторы да В.Иванов булды. Ул шунда бик күп атамаларны, исемнәрне татар телендә беренче булып яңгырата.
Татарстан Фәннәр академиясе оешкач та, аның әгъзасы булырга тәкъдимнәр кереп торса да, ул тыйнаклык күрсәтеп, "әүвәл өлкәнрәк керсен әле" дип үзен чигерә килде. Аны бары тик 2002 елда гына ТФАга әгьза-мөхбир итеп сайлап куелган.
Пала (Түри)
Пала (Pala) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Егчан-Ель
Егчан-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Деб елгасының сул ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рюфье (Савойя)
Рюфье (Ruffieux) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бюже-Савуайар кантонына карый.
Керәшен газеты (гәҗит)
Керәшен газеты (Кряшен газеты) — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Керәшеннәрнең үзәк комитеты органы. 1918 елның гыйнвар-июль айларында Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 20 гә якын саны чыга.
Рюфье (Савойя)
Искәрмәләр
Рюфье (Савойя)
Картаго (Колумбия)
Картаго (Cartago) — Колумбиянең Валье-дел-Каука департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1540 елда нигезләнгән.
Высокая Гора (Коми)
Высокая Гора (Высокая Гора) — Коми Республикасының Усть-Цильма районында урнашкан авыл.
Климат
Высокая Гора климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
NGC 7036
NGC 7036 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сен-Жак-д’Аттисьё
Сен-Жак-д’Аттисьё — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Казлы (Бераставицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дилекйолу (Ширан)
Дилекйолу (Dilekyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (köy).
Коваш (Вила-Верде)
Коваш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Площадь Ильича (метро станциясе)
«Площадь Ильича» метро станциясе (станция метро «Площадь Илича») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - В. И. Клоков, Л. Н. Попов.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Таганский районнарында урнашкан.
Охаба-Лунге
Охаба-Лунге — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(194) Прокна
(194) Прокна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1879 елның 21 мартында К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Каршанек
Каршанек — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
WWP2
WWP2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Каршанек
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Питалито
Питалито (Pitalito) — Колумбиянең Вила департаментында урнашкан шәһәр.
Тихоновка (Чулман кушылдыгы)
Тихоновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Косьвинский залив елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Культармеец газеты (гәҗит)
Культармеец газеты — гәҗит. «Бетсен наданлык» җәмгыятенең үзәк шурасы һәм ТАССР мәгариф халык комиссариаты органы. 1930-1933 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Стара Дембщизна
Стара Дембщизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильярреаль-де-Уэрва
Вильярреаль-де-Уэрва — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Млинше
Млинше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Диэго (Техас)
Сан-Диэго  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Диэго шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Канайка
Яңа Канайка (Жаңа Канайка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вежховиска-Други (Мазовия воеводалыгы)
Вежховиска-Други  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паладе
Паладе (Palade) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Ибиллер (Сындыргы)
Ибиллер (İbiller) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монтазо
Монтазо — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Дружбин
Дружбин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саут-Коннеллсвилл (Пенсильвания)
Саут-Коннеллсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ковелаш (Повуа-де-Ланьозу)
Ковелаш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Казляны
Казляны (Казляны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Умапин (Орегон)
Умапин  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Казляны
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Умапин (Орегон)
Географиясе
Умапин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шартым
Шартым — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453720, ОКАТО коды — 80253870005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 59 кешенең яшәве мәгълүм.
Новая Белица (Сенненский районы)
Новая Белица (Новая Беліца ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
WWTR1
WWTR1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Елга (Лопь-Ю кушылдыгы)
Елга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лопь-Ю елгасының сул ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марксистская (метро станциясе)
«Марксистская» метро станциясе (станция метро «Марксистская») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Н. А. Алёшина, В. С. Волович, Н. К. Самойлова, соавтор Р. П. Ткачёва.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Таганский районнарында урнашкан.
Паламулла
Паламулла (Palamulla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Лондон килешүе (1867)
1867 елгы Лондон килешүе – Люксембург мәсьәләсен дипломатик юл белән чишүгә юнәлтелгән килешү. 1866 елгы Австрия-Пруссия сугышы тәмамлану һәм 1815 -1866 еллардагы Алман берлеге таркалу нәтиҗәсендә мөмкин була.