cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кәрвансарай (мәгънәләр)
Кәрвансарай — күп мәгънәле сүз.
Семёновское (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Лорейн (Беркс округы, Пенсильвания)
Географиясе
Лорейн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Гранжетт
Ле-Гранжетт — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пир (Румыния)
Пир — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глоскув-Летниско
Глоскув-Летниско — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя Кивасо-Текстрон (Торино)
Вя Кивасо-Текстрон — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Кивасо-Текстрон Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корчев (Белхатовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пустово (Диңгез буе воеводалыгы)
Пустово  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(24) Фемида
(24) Фемида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пустово (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(24) Фемида
Тарихы
1853 елның 5 апрелендә Де Гаспарис, Аннибале тарафыннан Обсерватория Каподимонте обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Сент-Этьен (округ)
Сент-Этьен — Франциядәге округ (Arrondissement). Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1041 км². Округ 19 кантоннан тора, алар үз чиратында 74 коммунага бүленгән.
Корнеш
Корнеш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зур Паймары
Зур Паймары — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кутим елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7513
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Садыйк Әхтәмов (1877)
Садыйк Әхтәмов (, —, ) — сәясәтче. 1905-1907 еллар инкыйлабында катнашкан. 1918 елдан Мөселман комиссариятендә эшләгән, Казанны штурмалауда катнашкан. 1919-1920 елларда «Красная Звезда» агитпарахутының агитаторы. 1920 елдан Төркистан АССРда фирка эшендә.
Биографиясе
Садык Мөхәммәтҗан улы Әхтәмов 1877 елның 19 мартында Казан губернасы Тәтеш өязе Тутай авылында (хәзер Татарстан Республикасының Апас районы) хәерче крестьян гаиләсендә туа.
1905 елның революциясе вакытында Кавказга китә,анда 1904-1905 елларда «Тифлисский листок» газетасында эшли.
Соңрак, эзәрлекләүдән качып, Түбән Новгородка китә, анда «Волгарь» типографиясендә эшли.
1917 елгы революцияне Әхтәмов Харьковта каршы ала, шәһәрне яулап алуда катнаша.
1917 елда Казанга күчеп килә.
1918 елда Иҗтимагый совет комиссары итеп сайлана,өязләргә чыга, эшчеләр белән очраша.
Садык Мөхәммәтҗан улы иҗади шәхес була, сәнгать һәм театрны ярата. Мәшгульлек зур булуга карамастан, вакыт - вакыт үзешчән артистлар катнашкан спектакльләр кую белән шөгыльләнгән. Спектакльләрдән кергән акчаны Әхтәмов Сөембикә манарасын ремонтлауга юнәлдерде. Ул «Эш» газетасы битләрендә актив басылып чыкты.
Үз язмаларында һәм халыкка мөрәҗәгатьләрендә Әхтәмов тарихи һәйкәлләрнең кадерен белергә, аларны нәсел-нәсәп өчен сакларга чакырды.
1918 елда С. Әхтәмов Казан өчен ак чехларга каршы көрәшләрдә катнаша.
1919 елның җәендә «Кызыл Йолдыз» пароходында агитатор-инструктор булып эшли. Бу вазыйфада ул 1919 ел ахырына кадәр эшли.
1920 елдан бирле Төркестан АССРда партия эшендә була.
Соңгы елларда Садык Мөхәммәтҗан улы Тәтеш районында торган.
С.М.Әхтәмов 1926 елның гыйнварында вафат була.
Хәтер
1929 елның 16 маенда Казанның Аркылы Екатерина урамына Әхтәмов исеме бирелгән.
Мирсәет Яруллин
Мирсәет Заһидулла улы Яруллин — татар композиторы, Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе профессоры, күренекле җәмәгать эшлеклесе, Татарстанның халык артисты, Татарстанның һәм Русиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, Муса Җәлил исемендәге республика бүләге лауреаты, Г.Тукай исемендәге Татарстан Дәүләт бүләге лауреаты.
Тормыш юлы
Мирсәет Заһидулла улы Яруллин 1938 елның 12 июлендә Татарстан АССРның Мамадыш районы Кече Сон авылында. танылган музыкант Заһидулла Яруллин гаиләсендә туа. М. Яруллинның абыйсы - танылган татар композиторы Фәрит Яруллин.
1963 елда Казан дәүләт консерваториясен (А.С. Леман композициясе классын) тәмамлый.
1967 елда - Казан дәүләт консерваториясе аспиранты.
1967-2009 елларда музыка һәм композиция теориясе кафедраларында эшли. Полифония, аранжировканы алып бара.
1977-1989 елларда Татарстан Композиторлар берлеген җитәкли.
1989 елдан ул Идел буе һәм Урал республикалары Композиторлар берлекләренең төбәк берләшмәсе рәисе итеп сайлана.
1999-2009 елларда Казан дәүләт консерваториясенең татар музыка сәнгате факультеты деканы.
Тыммику
Тыммику (Tõmmiku) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Мирсәет Яруллин
Тормыш юлы
2009 елның 6 апрель көнне төштән соң вафат булды.
Иҗаты
Казан консерваториясендә укыган елларда ук композитор стиле буенча яңа «Оркестр белән скрипка өчен концерт» (1962 ел) иҗат итә. М. Яруллин танылган татар шагыйре һәм драматург Ренат Харис сүзләренә язылган беренче татар «Кеше» ораториясе авторы.
М. Яруллин шулай ук композитор-җырчы буларак та билгеле.
1995 елдан алып гомеренең соңгы көннәренә кадәр татар музыка сәнгате факультеты деканы була.
Хәтер
Мамадышта урамга исеме бирелгән.
Ринат Аюкаев
Ринат Аюкаев, Ринат (вариант: Ренат ) Исхак улы Аюкаев (, —, ) — су чистарту өлкәсендә галим, техник фәннәр докторы (1981), профессор (1983). Карел АССР атказанган фән эшлеслесе (1987). 1959-1964 елларда «Саратовгипропромсельстрой» институтында инженер. 1964-1977 елларда Куйбышев инженер-төзелеш институтында фәнни-педагогика эшендә. 1977 елдан Петрозаводск университетында су белән тәэмин итү кафедрасы мөдире. Табигый һәм агып төшә торган суларны чистартуга караган фәнни хезмәтләр авторы.
Яновщизна
Яновщизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ровт-под-Менино
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF83
ZNF83 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ляшчыцы
Ляшчыцы (Ляшчыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Минзаһит Баһаветдинов
Минзаһит Баһаветдинов — спортчы (көрәш, самбо), халыкара дәрәҗәле спорт остасы. «Труд» ирекле спорт җәмгыяте (Әлмәт) тәрбияләнүчесе. Иң җиңел авырлыкта ССРБ (1974), Европа (1974) чемпионы, ССРБ кубогы иясе (1975, 1977, 1979).
Глувина
Глувина — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буз-ле-Бон
Буз-ле-Бон (Bouze-lès-Beaune) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Север кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6.91 км².
Ратленд (Төньяк Дакота)
Ратленд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ратленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пяцигарск
Пяцигарск (Пяцігарск ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Дүлгерли (Калкандере)
Дүлгерли (Dülgerli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Калкандере илчесенә караган бер авыл (köy).
Тонья (Эстония)
Тонья (Tonja) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Кече Галово
Кече Галово (Малое Галово) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Климат
Кече Галово климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (98%).
Ле-Граттри
Ле-Граттри — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Кулонже
Кулонже — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Тартар (авыл)
Тартар — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452820, — 80259850005.
Анкени (Айова)
Анкени  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Анкени шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ровтарське Жибрше
Ровтарське Жибрше — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маганья
Маганья — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Высокое
Высо́кое — топоним:
Гони-Пат (Көньяк Каролина)
Гони-Пат  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Пуць
Пуць — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зелёная Роща (Бөгелмә районы)
Зеленая Роща — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 1005 тирәсендә. Почта индексы — 423204.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 52%, татарлар — 37%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Корчев (Здунсковольский повяты)
Корчев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ирәван губернасы
Ирәван губернасы (Эриванская губерния) — Россия империясенең административ берәмлеге.
Тарих
Ирәван губернасы 1849 елда оештырылып, 1917 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: әрмән теле — 53,2%, «татар» теле — 37,8%, көрд теле — 6%, рус теле — 1,6%.
Дини состав, 1897: әрмән-григорианнар — 52,1%, мөселманнар — 42,2%, праваслаулар — 2%, башка христиан булмаган ышанулары — 1,7%, әрмән-католиклар — 1%.
Эчке бүленеш
1897 елда Ирәван губернасы 7 өязгә бүленгән булган.
Лоренс (Пенсильвания)
Лоренс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоренс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF830
ZNF830 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тынумаа
Тынумаа (Tõnumaa) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Якуп Чанышев
Якуп Чанышев — Совет гаскәренең танылган командиры, генерал-лейтенант.
Тәрҗемәи хәл
Якуп Җиһангир улы 1892 елның яңа стиль белән 10 мартында (искечә 27 февраль) Стәрлетамак өязенең Тукай авылында туа. Алтын ятмалары хуҗалары Рәмиевләрнең якын туганы. Казанда Татар укытучылар мәктәбен тәмамлый.
Үз гомеренең 45 елын хәрби хезмәткә багышлаган, өч сугышта катнашкан.
Беренче империалистик сугыштагы батырлыклары өчен «Георгий тәресе» ордены һәм унтер-әфисәр, соңга прапорщик дәрәҗәсе бирелгән.
1917 елның мартында Чанышев Казанда РСДРП(б) сафына кергән. Солдатлар арасында агитация эше алып барган.
1нче Татар бригадасында әртиллирия башлыгы була. Аның составында Дутов, Колчак каршы сугыша, Урта Азиядә Совет хакимлеген урнаштыра. 1920 елда, бригаданың 1нче комиссары Бәкер Белоусов һәлак ителгәч, бригадный комиссар итеп билгеләнә.
Гражданнар сугышында күрсәткән батырлыклары өчен Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнгән. Хәрби академиядә укыган, илнең төрле төбәкләрендә хәрби берләшмәләргә җитәкчелек иткән. 1925-1932 елларда Казанда урнашкан укчы дивизия командиры булган.
1937 елның 13 маенда Ташкәнттә кулга алына. Аны троцкийчы оешмада катнашуда гаеплиләр. 1939 елны татарларның аңлы, зыялы кешеләрен юкка чыгару тамашасын күзәтеп туйган Мәскәү прессны бераз бушата төшә. НКВД оешмасы арасында «чистарту» оештырыла. 1939 елда, 1-4 декабрьдә узган, Идел буе хәрби округының хәрби трибуналында үз гаебен танымый. Хәрби мәхкәмә аклау карары чыгара. Шул вакыттарак иреккә Гыйлем Камай, Нигъмәт Еникеев, Борис Арбузов һ.б. чыгарыла.
Бөек Ватан сугышын кичеп, Берлингача барып җитә. Тыныч төзелеш чоры башлангач, Генштабның Югары хәрби академиясендә укыта. 1958 елда отставкага чыга.
Әндиҗан шәһәренең шәрәфле шәһәрдәше.
Глувчин (Груецкий повяты)
Глувчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коррельян
Коррельян — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бриуд (округ)
Бриуд — Франциядәге округ (Arrondissement). Югары Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1529 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 100 коммунага бүленгән.
Вя Коле Норд (Тревизо)
Вя Коле Норд — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пяцинники
Пяцинники (Пяціннікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Янувек (Подлясье воеводалыгы)
Янувек  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пирае
Пирае — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мярсала
Мярсала — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 6 елгасының сул ярыннан км ераклыкта Тумая урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Пирае
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мярсала
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7514
NGC 7514 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рей (Төньяк Дакота)
Рей  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Рей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Комб
Ле-Комб — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Владимир Грешнов
Грешнов Владимир (14 ноябрь 1949 ел) — галим-инженер-механик. 1974 елдан Уфа авиация институты һәм Уфа дәүләт авиация техник университеты укытучысы, шул исәптән 1988-2003 елларда металларны басым ярдәмендә эшкәртү машиналары һәм технологиясе кафедрасы мөдире, 2007 елдан — теоретик механика кафедрасы мөдире. Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы, физика-математика фәннәре докторы (1992), профессор (1993). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшмлеклесе(2007).
Биографиясе
Владимир Михайлович Грешнов 1949 елның 14 ноябрендә Башкорт АССРның Ишембай шәһәрендә туган.
1974 елда Уфа авиация институтын тәмамлый һәм шул вакыттан бу уку йортында (аннары Уфа дәүләт авиация техник университеты) эшли: инженер, өлкән гыйльми хезмәткәр, өлкән укытучыдан алып «Металларны басым белән эшкәртү машиналары һәм технологияләре» кафедрасының (хәзер — нанотехнологияләр кафедрасы) мөдире, доцент, профессор булып җитешә.
Аның катнашлыгында булдырылган технологияләр (үтә сыгылмалык шартларында ракета-космик техника өчен детальләрне штамплау, автомобиьләр төзүдә беркетү әйберләрен салкын күләмле штамплау) элекке ССРБ предприятиеләренә кертелгән.
Зур сыгылмалы деформацияләрнең физика һәм механика өлкәсендә һәм металларны басым белән эшкәртүдә белгеч. «Ком сәгате» схемасы буенча металларны пресслауның яңа ысулын эшли. Кайнар күләмле штамплау керамик штампта беренче тапкыр башкара. Керамик штампның исәп һәм проектлау нигезләрен, металларның үтә сыгылмалы деформациясенең теоретик моделен эшли, дифференциаль штамплауны тәкъдим итә. Авиация двигательләре детальләрен һәм ракета-космик техниканың җаваплы детальләрен штамплау технологияләре Башкортстан, Русия Федерациясе һәм Бәйсез дәүләтләр берләшмәсе илләренең машина төзү предприятиеләренә кертелә.
28 уйлап табуга авторлык таныклыгына һәм патентларына ия. 90 нан артык басма эшләр авторы.
Әдәбият
Инженеры Урала: Энциклопедия / Рос. инженер. акад. Ур. отд-ние; [Редкол.: Данилов Н. И. гл. ред. и др.]. — Екатеринбург : Уральский рабочий, 2001. — 694, [1] с. : портр.; 27 см. С.150
Ровте-в-Селшкий Долини
Ровте-в-Селшкий Долини — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Куяры
Куяры — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шиш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тоодси (Сетомаа)
Тоодси (Toodsi) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Курген
Курген — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
(778) Теобальда
(778) Теобальда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1914 елның 25 гыйнварында Франц Кайзер тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1914 UA» саналган.
Севиньяк-Мерак
Севиньяк-Мерак — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Дүлгероглу (Пазарьери)
Дүлгероглу (Dülgeroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Пазарьери илчесенә караган бер авыл (köy).
Магенцы
Магенцы (Магенцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Маталебрерас
Маталебрерас — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF831
ZNF831 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Корчиска
Корчиска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Рогатець-над-Желимлями
Рогатець-над-Желимлями — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сиява
Сиява (Сиява, Сиява) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429031. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235870001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400003400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (97%).
Брен (Кот-д’Ор)
Брен (Brain) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.13 км².
Кортеш (Монсан)
Географиясе
Мәйданы —.
Глувчин (Плоцкий повяты)
Глувчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арал диңгезе
Арал диңгезе (Арал;, Orol dengizi, Aral ten'izi; арал — утрау) — Урта Азиядә агымсыз тозлы калдык күл-диңгез. Үзбәкстан һәм Казакъстан Республикалары арасында урнашкан. Аңа Амудәрья һәм Сырдәрья елгалары коя. Арал диңгезе төнъяк ярында Казакъ далалары урнашкан.
Арал диңгезе дөнья күләмендә үзенең зур мәйданы югалткан күл булып санала. 1989 елдан ике өлештән тора башлады: Сырдәрья, аерым елларда Амудәрья сулары диңгезгә, гомумән, килеп җитми, чөнки аларның сулары сугару өчен бик күп файдаланыла. Шул сәбәпле экология катастрофасы башланды; балык тоту кимеде, күп торак нокталар диңгездән ераклашты; климат шартлары үзгәрде. Арал диңгезе дөньякүләм суы нык кипкән күлләр исәбенә керә.
Тооламаа (Рәпина)
Тооламаа (Toolamaa) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Пшевлока (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һинд динендә амрита
Амрита (Санскрит телендә: अमृत}}, IAST: amṛta), Амрит яки Амата (шулай ук Судһа, Амий, Ами дип атала) турыдан-туры мәгънәдә "үлемсезлек" дигән сүз һәм борынгы Һиндстан текстларында аны еш нектар дип атыйлар. "Амрта" этимологик яктан Грек теле сүзе амброзиягә якын. and carries the same meaning. Ул беренче мәртәбә Ригведада очрый, ул анда дэваларның эчемлеге соманың берничә синонимнарның берсе булып тора.
Амрит сүзенең төрле Һиндстан диннәрендә төрле әһәмияте бар. Амрит шулай ук Сикхлар һәм Һиндулар өчен киң таралган исем булып тора, ә аның хатын-кыз исеме формасы булып Амрита тора. Традицион ир кеше исеме булып Амритһ тора, ә хатын-кыз исеме Амритһа.
Һинд дине
Амртага кабат-кабат дэвалар эчемлеге турында кебек сүз йөртәләр, ул үлемсезлек бирә. Шуңа да карамастан, нектар чын үлемсезлекне бирми: моның урынына дэвалар аны эчеп югарырак дәрәҗә белем һәм куәткә ия булалар, алар аны олы фикер иясе Дурваса каргышы нәтиҗәсендә югалтканнар.
Амрта самудра мантһан риваятендә очрый, анда олы фикер иясе Дурваса каргышы нәтиҗәсендә дэваларның үлемсезлеген югалтулары тасвирлана. Көндәшләре асуралар ярдәмендә дэвалар океаннан май яза башлаганнар һәм (башка экстраординар объектлар һәм мәхлукатлар арасында) амртаны чыгарганнар.
Әйтелгәнчә кайвакыт амрта Һинд дине Ходайлары потларында формалаша, яки агып төшә. Табынучылар бу матдәне эчеп карыйлар һәм ул татлы, әмма балга яки шикәр суына охшамаган.
Амрта океаннан май язудан пәйда булган ундүрт хәзинәнең соңгысы булган һәм дэваларның табибы Дханвантариның чүлмәгендә булган.
Магиляны (Бераставицкий районы)
Магиляны  (Магіляны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Komi Cömhüriäte
Komi Cömhüriäte, Komi Respublikası (urısça Республика Коми, komi telendä Коми Республика yäki Коми Öтувкан, ikençe iseme Rusiädä räsmi räweştä qullanılmıy) — Rusiä Federatsiäse subyektı, anıñ sostavında bulğan cömhüriät (däwlät). Tönyaq-Könçığış federal okrugına kerä. Arxangelʻsk, Kirov, Sverdlovsk häm Tömän ölkäläre, Permʻ krayı häm Nenets avtonomiäle okrugı belän çiktäş.
Başqalası — Sıktıvkar şähäre. Xalıq sanı 1019 meñ keşe (2002 yıl, Räsäydä 51. urın). Xalıq tığızlığı 2,5 keşe/km²
Ле-Пюи-ан-Веле (округ)
Ле-Пюи-ан-Веле — Франциядәге округ (Arrondissement). Югары Луара департаментына карый.
Пяцюлева
Пяцюлева (Пяцюлева ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Ле-Пюи-ан-Веле (округ)
Географиясе
Мәйданы — 2288 км². Округ 17 кантоннан тора, алар үз чиратында 116 коммунага бүленгән.
Янувка (Подлясье воеводалыгы)
Янувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(440) Феодора
(440) Феодора  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1898 елның 13 октябрендә Э. Ф. Коддингтон тарафыннан Сан-Хосе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1898 EC» саналган.
Курдманш (Сарта)
Курдманш — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Лорис-Стейшен (Пенсильвания)
Лорис-Стейшен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грей-Корт (Көньяк Каролина)
Грей-Корт  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Колематео (Изерния)
Вя Колематео — Италиянең Молизе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Колематео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пакстандагы су ташуы (2010)
right|250px|thumb|Су ташуы тиген вилаятләр Пакьстандагы су ташуы 2010 елның июлендә туктаусыз яңгырлар сәбәпле башланды. Фаҗига барышында Һайбәр-Пактунва вилаятендә эре елгалар сулары чикләреннән чыктылар. Үлгәннәр саны 1600 кешегә җитте, 4 миллионнан артык кеше зыян күрде.
Бары тик Һайбәр-Пактунва вилаятендә генә 27 мең кеше коткарылуны көтә. Төбәктәге 45 күпернең җимерелүе сәбәпле коткару эшләре аксый.
NGC 7515
NGC 7515 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Янбарис
Янбарис — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452820, ОКАТО коды — 80259850006.
Глувчин-Товажиство
Глувчин-Товажиство — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рогатий Хриб
Рогатий Хриб — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
KRISHNA-TV
Тышкы сылтамалар
Кришна-ТВ сайты
Рогатий Хриб
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Матамала-де-Альмасан
Матамала-де-Альмасан — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аплингтон (Айова)
Аплингтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аплингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рейм (Төньяк Дакота)
Рейм  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Рейм шәһәре  елда нигезләнгән.
Тооламаа (Тарту)
Тооламаа (Toolamaa) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Йолчаты (Нилүфер)
Йолчаты (Yolçatı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Глади-Аррив-Мюнен
Сен-Глади-Аррив-Мюнен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Дүмбүллү (Полатэли)
Дүмбүллү (Dümbüllü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Полатэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Пирвешть
Пирвешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Аныб
Кече Аныб (Малый Аныб) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Кече Аныб климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Косатка (Польша)
Косатка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Паль
Зур Паль — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пшевуз (Битивский повяты)
Пшевуз  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тавыш психологиясе
Тавыш психологиясе ул ишетүгә тавыш буларак җитә торган физик басымның Pa үзгәрүнең сиземләвенең фәнни анализы. Стереофоник тавышның иң иске һәм иң популяр чыганагы - бер тавыш дәрәҗәле ике динамиктан. Бу очракта сез тавышны уртадан ишеткән кебек буласыз, гәрчә анда тавыш чыганагы булмаса да. Әгәр дә сул якта тавыш бераз кечерәйтелсә, тавыш сурәте (Sound Image) уң якка күчерелгән кебек була. Бу Хаас эффекты дип атала (беренче дулкын фронты законы).
Пячонки (Дубровенский районы)
Пячонки (Пячонкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZNF835
ZNF835 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Рогачице
Рогачице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брансей
Брансей — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Косораду (Паредиш-ди-Кора)
Косораду  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ле-Люе
Ле-Люе — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Магуны
Магуны (Магуны ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Янчевко
Янчевко — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Курженар
Курженар — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Иссенжо (округ)
Иссенжо — Франциядәге округ (Arrondissement). Югары Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1160 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 44 коммунага бүленгән.
Ленар Гайсин
Ленар Гайсин (Ленар Гайнуллович Гайсин) — татар галиме, техник фәннәр кандидаты, җитәкче, Россия Федерациясенең почетлы химигы, Татарстан Республикасының атказанган химигы, Татарстан Республикасының атказанган рационализаторы, ССРБның спорт мастеры.
Тормыш юлы
Гайсин Ленар Гайнулла улы 1952 елның 25 апрелендә Татарстан Республикасы Мөслим районының Метрәй авылында туа. Әтисе Гайнулла Фәрди улы Гайсин химия-биология укытучысы буларак билгеле. Ленар Гайсин 1975 елда «инженер-химик-технолог» белгечлеге буенча Казан химия-технология институтын тәмамлый. 1975-1978 елларда Красноярскның «Енисей» химкомбинатында 5нче разрядлы аппаратчик, смена мастеры һәм 1нче категорияле инженер-технолог булып эшли. 1978 елда Л.Я.Карпов исемендәге Менделеевск химзаводына күчә һәм анда инженер-технолог, углекислоталы барий участогында өлкән инженер-технолог, цех начальнигы урынбасары, хлорлы барий цехы начальнигы, җитештерү бүлеге начальнигы, баш инженер юлларын үтеп техник директор дәрәҗәсенә үсә. 1999-2003 елларда ул Л.Я.Карпов исемендәге Менделеевск химзаводын җитәкли. 2000 елда Ленар Гайсин техник фәннәр буенча «Исследование и разработка конверсионного способа получения сульфида натрия» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 2006 елдан Татарстан Республикасының уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыятендә эшли башлый һәм 2009 елдан шушы оешманың рәисе.ССРБның спорт мастеры, 2002-2011 елларда Татарстан Республикасының ирекле көрәш федерациясен җитәкләп барды. 2000 елда Ленар Гайсин техник фәннәр буенча «Исследование и разработка конверсионного способа получения сульфида натрия» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. 2010 елда фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасының дәүләт премиясенә лаек була. Ленар Гайнулла улы Гайсин химия производствосына бәйле булган күп кенә китаплар авторы. Китаплары Казанда, Мәскәүдә һәм Екатеринбургда басылып чыга.
(295) Терезия
Тарихы
1890 елның 17 августында Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Тоолсе
Тоолсе (Toolse) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Татарстан Республикасының уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыяте
Татарстан Республикасының уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыяте - уйлап табучыларга, техник иҗат өлкәсендә эшләүчеләргә, техниканы һәм технологияне камилләштерүчеләргә ярдәм күрсәтүне максат итеп куйган оешма.
Тарих
Уйлап табучылар һәм рационализаторлар Бөтенсоюз җәмгыяте 1958 елның 17 гыйнварында оештырыла. Уйлап табучылар һәм рационализаторлар Бөтенсоюз җәмгыятенең Татарстан өлкә советына сайлаулар 1958 елның мартында үткәрелә. Җитештерү өлкәсендәге аеруча катлаулы мәсьәләләрне чишү өчен 1963 елда 2300 комплекслы иҗади бригада һәм 310 иҗтимагый-конструктор бригада төзелә. Шул бригадаларда 10000нән артык кеше исәпләнә. 1965 елда Уйлап табучылар һәм рационализаторлар Бөтенсоюз җәмгыятенең Татарстан өлкә советы каршында Патентоведение институты эшли башлый. 1965-1992 еллар дәверендә бу институт 2000нән артык патентовед һәм уйлап табу эшен оештыручылар эзерли. Уйлап табучылар һәм рационализаторлар Бөтенсоюз җәмгыятенең Татарстан өлкә советы 1992 елдан Татарстан Республикасының уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыятенең Республика советы дип йөртелә башлый.
Татарстан Республикасының уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыяте кәшефләрне патент белән яклау эшендә уйлап табучыларга һәрдаим ярдәм итә. Шуны исәптә тотып, 2004 елда Татарстан Республикасының уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыяте карамагында Патент поверенныйлар Бюросы эшли башлый.
2009 елдан алып хәзерге көнгә кадәр җәмгыятнең рәисе - Гайсин Ленар Гайнулла улы.
Недзюга
Недзюга (Новзюга, Недюга, Нергюга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 17 елгасының уң ярыннан км ераклыкта Лельма урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иркен
Иркен — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 186 тирәсендә. Почта индексы — 423229.
Тарих
1924 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Янәсәй губернасы
Енисей губернасы (Енисейская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБның  административ берәмлеге.
Тарих
Енисей губернасы 1822 елда оештырылып, 1925 елда юкка чыгарылган.
Халык
Туган тел буенча, 1897: рус теле — 83%, «татар» теле — 7,7%, украин теле — 3,8%, поляк теле — 1%.
Эчке бүленеш
1897 елда Енисей губернасы 5 бүлгегә һәм бер крайга бүленгән булган.
Глудки
Глудки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Махан (Сория)
Махан — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Рейнольдс (Төньяк Дакота)
Рейнольдс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Махан (Сория)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рейнольдс (Төньяк Дакота)
Тарихы
Рейнольдс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Анграс
Сент-Анграс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Рогашка Слатина
Рогашка Слатина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дүменлер (Баназ)
Дүменлер (Dümenler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Баназ илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 7516
NGC 7516 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Тоома
Тоома (Tooma) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
ZNF836
ZNF836 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Әбрәк Әюпов
Әбрәк Әюпов (, —  ) — генерал-полковник (1993), техник фәннәр докторы (1987), профессор (1988). РФ атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1994). 1959 елдан В.П.Чкалов ис. ҺХК фәнни сынау инсититутында. 1986 елдан СССР саклану министрлыгының үзәк аппаратында. 1989-1996 елларда Россия ҺХК баш сәргаскәре урынбасары. 1996-1998 елларда «Звезда-Стрела» дәүләт фәнни-җитештерү үзәге генераль директоры урынбасары. Авиация техникасы һәм авиация кораллары өлкәләрендә фәнни хезмәтләр һәм уйлап табулар авторы. РФ дәүләт премиясе лауреаты (1997).
2020 елның 15 июнендә Мәскәүдә коронавирустан вафат булган.
Рабава (Вицебский районы)
Рабава (Рабава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пшевуз (Картузький повяты)
Пшевуз  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иске Каменное
Иске Каменное (Старокаменное, Старокаменное) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — юкка чыгарылган торак пункт.
Почта индексы — 429034. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235875004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400003599.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: юк.
Лосон-Гайтс (Пенсильвания)
Лосон-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лосон-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафаил Баһаветдинов
Рафаил Баһаветдинов — рәссам. Киев дәүләт сәнгать институтын бетергән (1963). Төп әсәрләр: «Шагыйрә Светлана Йовенконың портреты» (1981), «Тарас Шевченконың соңгы автопортреты» (1985), «Солоха» (1988), «Төрки эпосыннан» триптихе (1988), «Василий Стус истәлегенә» (1991). Украина рәссамнар берлеге әгъзасы (1968).
Ардейл (Айова)
Ардейл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ардейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Янчево (гмина Визна)
Янчево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Косев
Косев — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Глудна
Глудна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Косев
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Глудна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя Коломбо (Торино)
Вя Коломбо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Коломбо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Грейт-Фоллс (Көньяк Каролина)
Грейт-Фоллс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ле-Мемон
Ле-Мемон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Пирвова
Пирвова — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саба аграр көллияте
Саба аграр көллияте, «Саба аграр көллияте» дәүләт автоном һөнәри белем учреждениесе (Сабинский аграрный колледж) — Татарстанның Саба районы үзәге Байлар Сабасы шәһәр тибындагы бистәсендә (2004 елдан шәһәр тибындагы бистә) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. 2011 елдан Казан дәүләт аграр университетының фәнни-белем бирү кластерына керә. Гамәлгә куючысы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы. Директор (2005 елдан) — Закирҗан Миңнемулла улы Бикмөхәммәтов (1963), авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты (2004).
Тарих
2009 елда ТР министрлар кабинеты карары белән 104нче Саба һөнәри лицее Саба аграр көллияте итеп үзгәртелә.
2008 елда укуханә «Мәгариф» милли проекты буенча 68 млн сумлык грант ота.
Укуханәнең уку корпусы янында 3 катлы тулай торагы бар.
2015 елда «РФның иң яхшы 100 көллияте» проекты исемлегенә кергән.
Белгечлекләр
2017-2018 уку елына Саба аграр көллиятенә ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 150 студент кабул ителә.
Мадзейки
Мадзейки (Мадзейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Йолчаты (Лиҗе)
Йолчаты (Yolçatı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Курсбеф
Курсбеф — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Рогашовци
Рогашовци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ансени (округ)
Ансени — Франциядәге округ (Arrondissement). Атлантик Луара департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 791 км². Округ 5 кантоннан тора, алар үз чиратында 29 коммунага бүленгән.
Максим (Яңавыл районы)
Максим — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452817, — 80259853001.
Тоомасмәэ
Тоомасмәэ (Toomasmäe) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Рабеки
Рабеки (Рабекі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Брандо (коммуна)
Брандо (Brando) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кап-Корс кантонына карый.
(1545) Тернёэ
(1545) Тернёэ  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.