cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Куглер (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Франц Ксавьер Куглер (1862—1929) хөрмәтенә бирелә.
NGC 699
NGC 699 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(3637) О'Мира
(3637) О'Мира — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 23 октябрендә Брайан Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UQ» саналган.
Лясковниця-Велика
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рид-ин-дер-Ридмарк
Рид-ин-дер-Ридмарк — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кузьякаөтекөй (Сафранболу)
Кузьякаөтекөй (Kuzyakaöteköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Каурушка
Каурушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шегарка елгасының сул ярына тамагыннан 356 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Диерфилд (сан алу урыны, Массачусетс)
Диерфилд  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казан Мәчесе һәйкәле
Урнашуы
Һәйкәл җәяүлеләр өчен үзәк урам булган Бауман урамының уртасында (Муса Җәлил урамы белән кисешкән урында, «Казан» кунакханәсенең тарихи бинасы янында) урнашкан. 3 метр биеклектәге һәм 2,8 метр киңлектәге металл скульптура-архитектура композиция кушеткадагы тук мәче һәм чатыр түбәсендәге тычкан сынынан гыйбәрәт. Аны Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Игорь Башмаков ижат иткән, Жуковский шәһәрендәге сәнгать кою заводында алюминийдән ясалган. Скульптура, автор аңлатканча, Казан халкының һәр чак яратып кулланган борынгы металлы булган көмеш төсенә буялган. Конструкциянең колонналары һәм гөмбәзләре төсле пыяла һәм көзге кисәкләре белән бизәлгән. Ас өлешендә «Казан мәчесе: аҡылы Әстерханныкы, зирәклеге Себернеке...» дигән сүзләр язылган. Бәясе якынча миллион сумга төшкән һәйкәл иганәчеләр-эшмәкәрләр акчасына шәһәр хакимияте ярдәмендә эшләнгән һәм шәһәрнең истәлекле урыннарынның һәм шәһәр символларынның берсе булып тора.
Тарих
Тарихи риваятьләрдән мәгълүм булганча, Россия патшабикәсе Елизавета Петровна Казанда тычкан юклыгын белә. Ул вакытта Казанда тычкан аулаучы аерым токымлы мәчеләр булган. Алар "зур башлы, мускуллы муенлы, киң иңбашлыһәм ҡысҡа койрыклы" көсле, актив хайваннар була. Үрдән 1745 елның 13 октябрендә төшрелгән югары боерык буенча Казанның утыз мәчесе Санкт-Петербургка тычкан тоту өчен күчерелә һәм алар анда төзелеп бетмәгән Кышкы сарайда ишәя. Патшан лейб-гвардия хезмәтенә тәгәйенләнгән мәчеләр үз бурычын башкара. XVII-XIX гасырлардагы әлеге вакыйга истәлеге итеп, Алабрыс исемен алган Казан мәчесе образы кабыкка рәсем язучыларның иң яраткан персонажына әверелә, ә XXI гасырда — һәйкәлләр объекты булып тора.
Казан Мәчесе һәйкәлен булдыру идеясе 2005 елның маенда «Урта гасырда һәм иртә яңа вакытта Казан» Бөтенроссия фәнни конференциясендә яңгырай. XVII-XIX гасырларда рус кабынгының иң популяр геройларының берсе булган образ турындагы докладтан соң тарих фәннәре кандидаты С. Ф. Фәизов интервьюда болай ди:
"'...бу образ ике халык — татар һәм рус арасындагы мөнәсәбәтләрне киң чагылдыра. ...Мәче бу мөнәсәбәтләр перспективасына һәм ике милләтнең үзара ышанычына җавап бирә. ... Бауман урамында берничә анималистик сурәт: бака һәм лачын белән фонтаннар бар. Бу рәттә Казан мәчесе җитми дип уйлыйбыз. Гомумән, Казан мәчесе Казанның рәсми булмаган символы булырга мөмкин. Шәһәрнең Зилант белән гербы бар һәм бу яхшы. <...> Әмма Зилантның биографиясе юк, анда эчкерсезлек, йортка ияләшү юк... ул халыкка караганда бюрократиягә якынрак. Ә Казанга һәркемгә якын булган символ кирәк. Казан мәчесен үзенә тиешле пьедесталга күтәрергә кирәк»." Һәйкәлләрнең берсе Казанның Бауман урамында (2009 ел), икенчесе шул ук елда - шәһәр читендә, Раиф Богородицкий монастырендә, күл буенда урнашкан.
Казан мәчеләре тарафыннан салынган традиция буенча, Елизавета чорыннан аларның токымлары рәсми хезмәттә һәм Дәүләт Эрмитажының подвалларында һәм бүлмәләрендә яши, анда Эрмитаж мәчеләре дусларының махсус фонды эшли һәм ел саен 1 апрель көнне музей хезмәткәрләре «март мәчесе көне» дип аталган традицион бәйрәм оештыра. 1745 нче югары Указ нигезендә, мәчеләр «төп» булырга тиеш булганлыктан, Казан мәчесе аларның символик башлангычы булып тора. Бауман урамындагы "төп" һәм Казан мәчесе — һәйкәлне оештыручы фикере буенча, кабык персонажының җенесен ачклау урынсыз. «Яңалыклар дөньясы» билгеләүенчә, скульпторның образын шушыдай аңлатуы җирле халык тарафыннан аңлап кабул ителми.
Алабрыс мәчесе һәйкәле шәһәрнең тарихи юл күрсәткечендә билгеләнгән. Жирле гореф-гадәтләр буенча, телкләр тормышка ашсын өчен Казан мәчесенең эчен сыйпарга кирәк[22]. "Российская газета" Казан мәчесе һәйкәлен "Татарстанның республиканнан читтә билгеле" сигез симфолы эченә керә.
(18995) 2000 RF53
(18995) 2000 RF53 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 сентябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RF53» саналган.
Волковски (Чиләбе өлкәсе)
Волковский (Волковский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (67%), башкортлар (16%), казахлар (10%).
HD225264
HD225264 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Плешивиця (Брезовиця)
Плешивиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леандро Самарони
Леандро Самарони (Leandro Da Rosa Fernandes Samaroni,, — , ) — Бразилия футболчысы (сакчы, ярымсакчы), Россия чемпионатларының алтын (1998) һәм бронза (2003) призчысы, Россиянең 1 нче дивизионы җиңүчесе (2002), Россия кубогы иясе (2004).
Ейшеришки
Ейшеришки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паментово
Паментово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вестминстер (Массачусетс)
Вестминстер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гиокари
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вестминстер (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Ваго Инфериоре (Бергамо)
Казчина Ваго Инфериоре — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Карлос Самбрано
Карлос Самбрано (Carlos Augusto Zambrano,, — , ) — Перу футболчысы (сакчы), Перу милли футбол җыелмасы әгъзасы, Америка кубогының бронза призчысы (2015), Алмания чемпионатының көмеш призчысы (2010).
Росков
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байморза (Баймак районы)
Байморза — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Братушково
Братушково — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Байморза (Баймак районы)
Почта индексы — 453666, — 80206810002.
Братушково
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байморза (Баймак районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 20 кешенең яшәве мәгълүм.
Молодёжное (Диңгез буе крае)
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Кудер (ай кратеры)
Кудер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 18,56 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Андре Кудер (1897—1978) хөрмәтенә бирелә.
Хаваншчына (Ивевский районы)
Хаваншчына  (Хаваншчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гөктепе (Балья)
Гөктепе (Göktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Богородская
Богородская (Богородская) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), татарлар (1%), украиннар (1%), арлар (1%).
Борьё (Нор)
Борьё (Beaurieux) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
Демон (Луаре)
Демон — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Огилви (Миннесота)
Огилви  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Огилви шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Руслан Сәмитов
Руслан Сәмитев (Руслан Рөстәм улы Сәмитев,, — , ) — РФ җиңел атлетикачысы, Европа чемпионатының көмеш призчысы (2013).
Ридлингсдорф
Ридлингсдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 700
NGC 700 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ле-Мат
Ле-Мат — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Азан
Аза́н - Исламда намазга чакыру.
Азан эчтәлеге
الله أكبر الله أكبر (“Аллааһү әкбәр”) – “Аллаһ бөек” – 4 мәртәбә.
أشهد أن لا اله إلا الله  (“Әшһәдү-әлләәә-иләәһә-иллә-ллаааһ”) – “Аллаһтан башка илаһ юк, дип шаһитлык кылам” – 2 мәртәбә.
أشهد أن محمدا رسول الله  (“Әшһәдү әннә Мүхәммәдәр-расүүлүллаааһ”) – “Мөхәммәд(саллалаһу галәйһи вә сәллам) – Аллаһның рәсүле, диеп шаһитлык кылам” – 2 мәртәбә.
حي على الصلاة  (“Хәййә галәс-саләәәһ”) – “Намазга барыгыз” – 2 мәртәбә.
حي على الفلاح  (“Хәййә галәл-фәләәәх”) - “Уңышка ирешерсез” – 2 мәртәбә.
الله أكبر (“Аллааһү әкбәр”) - “Аллаһ бөек” – 2 мәртәбә.
Иртәнге азанда Хәййә галәл-фәләәәх сүзләреннән соң 2 мәртәбә “Әссаләәтү хайрум минән-нәүүүм” – “Намаз йокыга караганда яхшырак”, - диеп әйтелә.
Камәт әйткәндә “Хәййә галәл-фәләәәх” сүзләреннән соң 2 мәртәбә “Каде-каамәтис-саләәһ” – “Намаз башланды” – дип кабатлана.
“Аллааһү әкбәр” “Аллааһү әкбәр” “Аллааһү әкбәр” “Аллааһү әкбәр” “Әшһәдү-әлләәә-иләәһә-иллә-ллаааһ” “Әшһәдү-әлләәә-иләәһә-иллә-ллаааһ” “Әшһәдү әннә Мүхәммәдәр-расүүлүллаааһ” “Әшһәдү әннә Мүхәммәдәр-расүүлүллаааһ” “Хәййә галәс-саләәәһ” “Хәййә галәс-саләәәһ” “Хәййә галәл-фәләәәх” “Хәййә галәл-фәләәәх” “Аллааһү әкбәр” “Аллааһү әкбәр” “Ләәә иләәһә иллә-ллаааһ”
Тулы азан эчтәлеге:
''Аллааһүммә раббә һәәзиһид-дәгъвәтит-тәәммәти вә-саләәтилкааимәһ. Әәти Мүхәммәдәнил-вәсииләтә вәл-фәдыйиләтә вәд-дәраҗәтәл-гаалийәтәр-рафиигаһь. Вәбгасһү мәкаамәм-мәхмүүддәни-лләзи вагаттәһ. Вәрзүкънәә шәфәәгатәһү йәүмәл-кыйәмәһ. Иннәкә ләә түхълифүл миигад.''
Камәт азаннан тизрәк укыла. Азан якын-тирәдәге барлык мөселманнар да ишетсеннәр өчен, сузык һәм кычкырып әйтелә. Азаннан соң түбәндәге дога укыла: “''Аллааһүммә раббә һәәзиһид-дәгъвәтит-тәәммәти вә-саләәтилкааимәһ. Әәти Мүхәммәдәнил-вәсииләтә вәл-фәдыйиләтә вәд-дәраҗәтәл-гаалийәтәр-рафиигаһь. Вәбгасһү мәкаамәм-мәхмүүддәни-лләзи вагаттәһ. Вәрзүкънәә шәфәәгатәһү йәүмәл-кыйәмәһ. Иннәкә ләә түхълифүл миигад''”.
Тарих
Мөхәммәд галәйһиссәләм, Мәдинәгә күчкәч, мөселманнар белән бергә мәчет төзи. Мөселманнар мәчеткә намаз укырга җыелганнар, ә намаз вакыты кергәнне күрсәтүче билге яки чакыру булмаганга, уңайсызлыклар килеп туган. Мөхәммәд галәйһиссәләм мөселманнарны намаз вакыты җиткәнлеген күрсәтергә берәр билге яки сигнал уйлап табыр өчен җыелышка чакыра. Бер кеше ут, икенчесе сур, өченчесе кыңгырау кулланырга, ә Гомәр ибнел-Хәттаб каты тавыш белән чакырырга тәкъдим итә. Пәйгамбәр аның тәкъдимен хуплый. Ә аннары азан сүзләрен Габдулла ибне Зәйд Габдерраббиһи әл-Әнсари һәм Гомәр ибнел-Хәттаб бер көнне төшләрендә күрәләр. Биләл ибне Рабәх азан әйтүче беренче кешегә әйләнә. Иртәнге намаз азанындагы “Әссаләәтү хайрум минән-нәүүүм” – “Намаз йокыга караганда хәерлерәк” сүзләрен Биләл кертә.
(18996) Torasan
(18996) Torasan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 сентябрендә К. Ватанабэ тарафыннан JCPM Sapporo обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RR53» саналган.
Зирекле Куак
Елховый Куст (Елховый Куст) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан сала.
Лясковниця-Мала
Лясковниця-Мала — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4353) Онидзаки
(4353) Онидзаки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 25 ноябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WK1» саналган.
Растеряевка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер, Ворона елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Савала һәм Бузулук елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кошка (Кече Чуран кушылдыгы)
Кошка — Кече Чуран елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Яңа Сергиевка районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ельжбецин (Граевский повяты)
Ельжбецин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кузьякахаҗылар (Сафранболу)
Кузьякахаҗылар (Kuzyakahacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Паневек
Паневек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иван Башкиров (1926)
Иван Башкиров — Советлар Берлеге каһарманы, сержант, укчы полк командиры.
Тормыш юлы
Башкиров Иван Сергей улы 1926 елда Саба районының Завод-Нырты авылында туган.
Бөек Ватан сугышы фронтына 1944 елның июнь аенда алына. Бу вакытта совет гаскәрләре Беларуста һөҗүм сугышлары башлап җибәрергә җыеналар. Иван Башкиров иң элек запастагы полкта пулеметчы осталыгын үзләштерә, ярты елдан соң инде фронтның алгы линиясендә була. Яшь солдат Ковель янындагы, Көнбатыш Буг ярларындагы һөҗүм операцияләрендә, Польша җирләрен фашистлардан азат иткәндә гитлерчыларның контратакаларын куркусыз кире кайтара. Иван Башкиров 1945 елның 15 гыйнварында Легьоново (Польша) шәһәре тирәсендә Висла елгасын кичеп, аның сул як ярында плацдарм яулаганда, үзенең пулеметы белән алга чыгып, совет гаскәрләре көчләрнең алга баруын тәэмин иткән. Варшава-Модлин шоссесы участогын яулауга булышкан. Аңа батырлыгы һәм тапкырлыгы өчен Батырлык өчен медале, Кызыл Йолдыз ордены һәм сержант исеме бирелә. Иван Башкиров 487 нче укчы полкның (143 нче укчы дивизия, 47 нче армия, 1 нче Беларус фронты) пулемет расчеты командиры хезмәтен башкара.
1945нче елның 5 февралендә Дейч-Кроне шәһәре-крепосте (Валч шәһәре, Польша) өчен барган сугышларда һәлак була. Башкиров үзенең пулеметы белән бер җимерек йортка урнашып, чолганышны өзәргә җыенган гитлерчыларны бер-бер артлы юк итә. Пулемет кинәт тынып кала, патроннар бетә. Иван Башкировка бирелергә кушалар, ул кулына граната алып дошман өстенә ташлана. Иван Башкиров шулай батырларча һәлак була. Висланы кичү өчен барган сугышларда үзен аеруча күрсәткән Иван Башкировка үзе үлгәч, СССР Югары Советы Президиумы Указы белән 1945 елның 27 февралендә Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Ленин ордены, III дәрәҗә Дан ордены, медальләр белән бүләкләнә.
Мәңгеләштерү
Иван Башкиров исеме туган авылындагы мәктәпкә бирелгән. Саба районы үзәгендә бюсты куелган.
Сылтамалар
Башкиров Иван Сергеевич
Петекли (Сүрмене)
Петекли (Petekli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Сүрмене илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рингельсдорф-Нидерабсдорф
Рингельсдорф-Нидерабсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пётр Самойленко
Пөтр Самойленко (Пётр Михайлович Самойленко,, — , ) — Россия баскетболчысы, Россия чемпионатларының көмеш ( 2000/2001, 2001/2002, 2003/2004, 2006/2007) һәм бронза (1996/1997, 1997/1998, 1999/2000, 2002/2003, 2004/2005, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011) призчысы, Европа чемпионы (2007).
(18997) Mizrahi
(18997) Mizrahi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RG54» саналган.
Хадаки (Смаргонский районы)
Хадаки  (Хадакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Казчина Вай (Комо)
Казчина Вай — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Вай Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Брезе (София өлкәсе)
Брезе  — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Качимовка
Качимовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Барлак елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Руланд
Руланд — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гиолдум
Гиолдум — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кузанский (ай кратеры)
Кузанский - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 60,87 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Николай Кузануc (Кребс) (1401—1464) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Довер (сан алу урыны, Массачусетс)
Довер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Довер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2649) Oongaq
(2649) Oongaq — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 29 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 WA» саналган.
HD225289
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бофор (Нор)
Бофор (Beaufort) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
Александр Самойлов
Александр Самойлов (Александр Филиппович Самойлов,, — , ) — физиолог, кардиолог, Казан һәм Мәскәү университетлары профессоры.
Стульно
Стульно — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бузлуг
Бузлуг (Buzluq ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Гөктепе (Орһанели)
Гөктепе (Göktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Виктор Саникидзе
Виктор Саникидзе (ვიქტორ სანიკიძე,, — , ) — Гөрҗистан һөнәри баскетболчысы.
Вестон (Массачусетс)
Вестон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шкляевская
Шкляевская (Шкляевская) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
Ринег
Ринег — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 701
NGC 701 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хадасы (Навагрудский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(18998) 2000 RH55
(18998) 2000 RH55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RH55» саналган.
Лясково (Злотовский повяты)
Лясково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брезовдол
Брезовдол — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плешивиця (Сежана)
Плешивиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Мён
Ле-Мён — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Серхио Санчес
Серхио Санчес (Sergio Sánchez Ortega,, — , ) — Испания футболчысы (сакчы), Испания кубогы иясе (2006, 2010).
Кунчугурка
Кунчугурка (Каменка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урюп елгасының сул ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Одеса (Миннесота)
Одеса  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Одеса шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Панево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Панево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1738) Остерхофф
(1738) Остерхофф — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1930 елның 16 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 SP» саналган.
Кук (ай кратеры)
Кук - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 45,16 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джеймс Кук (1728—1779) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Семеново (Баймак районы)
Семеново — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453666, — 80206810005.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 329 кешенең яшәве мәгълүм.
Молчановка
Молчановка (Молчановка) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (6%).
Бре-Дюн
Бре-Дюн (Bray-Dunes) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Дюнкерк-2 кантонына карый.
Ельжбецин (Ломжинский повяты)
Ельжбецин  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ринн
Ринн — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Валате Понте (Кремона)
Географиясе
Казчина Валате Понте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эрик Сапаев
Эрик Сапаев (Эрик Никитич Сапаев,, — , ) — чирмеш көйязар, беренче чирмеш операсы авторы, МарАССР дәүләт премиясе лауреаты (1970).
Гионкань
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюдерсдорф (Бранденбург)
Рюдерсдорф  — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18999) 2000 RC60
(18999) 2000 RC60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 8 сентябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RC60» саналган.
Пянда (Төньяк Двина кушылдыгы)
Пянда — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Двина елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 106 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Озёрный
Яңа Озёрный (Новоозерный) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (51%), украиннар (5%), башкортлар (5%), казахлар (37%).
Хадзилони
Хадзилони (Хадзілоні ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Петекли (Испир)
Петекли (Petekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Брестака
Брестака — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Емгерст-Сентер (Массачусетс)
Емгерст-Сентер  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Емгерст-Сентер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ринат Сафин
Ринат Сафин (Ринат Ибраһим улы Сафин,, — , ) — биатлончы, Олимпия уеннары чемпионы (1972), дөнья чемпионатларының алтын (1969, 1970-1971, 1973) һәм көмеш (1967, 1969) призчысы.
Стшакли
Стшакли — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куйлуҗа (Тунҗэли)
Куйлуҗа (Kuyluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Плитвиця (Апаче)
Плитвиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гөктепе (Чермик)
Гөктепе (Göktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ритцинг
Ритцинг — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Джена (җырчы)
Джена
болгарча:Джена
Төп мәгълүмат
Тулы исеме : Десислава Валентинова Неделчева
Туу датасы:1985 нче елның 3 нче июле (33 яшь)
Туган җире:Болгария республикасы Разград шәһәре
Туган иле:Болгария
Һөнәре:җырчы
Җырлау тавышы:контральто
Инструменты: вокал
Жанрлары:Поп-фолк,халык музыкасы
Лейбл:Пайнер
Десислава Валентинова Неделчева (болгар. Десислава Валентинова Неделчева), Джена буларак танылган (болгар.  Джена); 1985 нче елның  3 июлендә Болгариянең Разград шәһәрендә туган, х алык музыкасы һәм поп -фолк стилендәге болгария җырчысы
Тәрҗемәи хәле
Джена 1985 нче елның 3 нче июлендә  Разград шәһәрендә туган. Аның Борислава исемле кече сеңлесе бар.
2006-2008: Карьера башы һәм Грешни мисли
2006 елда Джена Лео Мюзик белән контракт төзи, анда  җырчы Азис та эшләгән. Башта ул Моник псевдонимы, аннары  Яңа Десислава псевдонимы белән чыгышлар ясый, ләкин  хәзер 2007 елдан бирле  чын исеме Джена астында чыгыш ясый. Ул шул ук елда  Не ме е грижа исемле беренче җырын башкара (Я не забочусь,тат. Мин кайгыртмыйм). Шул ук елда, Джена Азис белән 100 пъти ( рус.100 раз,тат.100 тапкыр) җыры белән чыгыш ясый. Шуннан соң ул Лястовица(рус. Ласточка,тат Карлыгач ) җырын башкара, ә ел азагына Джена үзе иҗат иткән берничә җыр  белән чыгыш ясый.
2007 нче ел башында аңа  хезмәттәше Милко Калайджиев  Пайнер компаниясе белән  контракт төзергә тәкъдим итә һәм ул шул ук елның март  аенда  контрактка кул куя. Җәен шул ук елны  әлеге компания Грешни мисли (Греховные мысли,тат. Гөнаһ уйлар) беренче видеоклибын чыгара. Шул ук елның көзендә Джена Болгариядә иң дәрәҗәле фестивальләрнең берсендә катнаша- Пирин фолк.Ул анда үзе иҗат иткән Даме Войвода( Песня для Дамы Войводы,тат. Ханымнар өчен җыр) җырын сәнгатьчә башкаруы өчен үзенең беренче бүләген ала. Джена хитлар  ясавын дәвам итә: Химия (Химия), Жена без име (Человек без имени), Шепа пепел (Пепел), Животът няма втора сериясе (Жизнь не имеет второго раза) кебек хитлар. Шул ук елны 12 нче июньдә Джена  Димитровградта   яңа Планета Пайнер комплексында үзенең  Грешни мисли болг. Гөнаһ уйлар дип аталган дебют альбомын тәкъдим итә. Бу заманча комплекста беренче танылу була, ә икенче көнне альбом базарда сатыла башлый. Ул болгар диаспорасы өчен чит илләрдә концертларда катнаша башлый, шул исәптән, Нидерландта, Бөекбританиядә, Италиядә һәм Испаниядә. Планета телеканалының Яңа ел программасында җырчы белән За теб һәм мен (Для тебя и меня,тат. Сиңа һәм миңа җырын тәкъдим итә һәм җыр signal.bg порталы фикеренчә,  дүрт атна рәттән 50 иң популяр җырлар рейтингында урын яулый.
2015-хәзерге вакыт: Яңа альбом һәм туй
2015 нче елның башында Джена Спри да ми досаждаш (Остановите меня беспокойство,тат. Минем борчылуларымны туктатыгыз) җырына видеоклип төшерә. Шул ук елның җәендә Градът работи за мен (Город работает для меня, тат. Шәһәр минем өчен эшли) җырына видеоклип  төшерә. Шул ук елның октябрендә Tu къде беше (Где ты был) җыры белән чыгыш ясый,ә музыкасын җырчы үзе яза. Бу җырга видеоклип атаклы опера җырчысы Николай Гяуров йортында төшерелә. 2015 елда Джена  Модните икони 2015 махсус бүләкне ала. Шул ук елның декабрь аенда Джена җырчы Ваниның Все ти го отнасяши  (И все же ты относиться к нему,тат. Шулай да синең аңа мөнәсәбәтең) җырын яздыруда катнаша.
2017 елның май аенда улының тууына 2 ай булгач Джена « Коя» җыры  белән чыгыш ясый. Шул ук елда Преслав белән «Тук жена му пази» дуэт җыры чыга һәм җыр популярлык ала .Шул ук елның декабрь аенда  Канарите  ансамбле  белән берлектә ике альбомы:  беренче фольклор альбомы "Срещна дә хорото»  һәм сан буенча бишенче- «Әйе елдагыча бъда корона»   поп-фолк альбомы дөнья күрә.
Шәхси тормышы
2014 елда 2012 елдан бирле очрашкан эшкуар  Джино Бианкалана белән аерылыша .2015 елда Канарите ансамбле солисты  Атанас Стоев икенче белән очраша башлый. 2016 елның 3 июлендә туй була.Туйга кадәр ярты ел элек  Десислава исемен Дженага үзгәртә. Шулай итеп,аның тәхәллүсе рәсми исеме булып кала. 2017 елның март аенда улы Атанас Стоев өченче туа.
(19000) 2000 RM60
(19000) 2000 RM60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RM60» саналган.
Андреевка (Устья кушылдыгы)
Андреевка (Ендрейковка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Apхангил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүлгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ачык дәрес (газета)
Ачык дәрес - 2003 елдан бирле укытучылар, тәрбиячеләр, педагогика уку йортлары студентлары өчен методик кулланма рәвешендә чыга торган газета.
Газетаның гамәлгә куючысы һәм баш мөхәррире - Латыйпова (Сабирова) Альбина Шамил кызы.
Газета 48 битле. Анда укытучыларның, тәрбиячеләрнең ачык дәрес сценарийлары, докладлары, класстан тыш чаралары басылып чыга. Газета татар телле укытучылар өчен методик кулланма буларак тәкъдим ителә.
«Ачык дәрес» мәгълүмат технологияләре, элемтә һәм мәгълүмат саклау федераль хезмәтендә теркәлгән. Абунәчеләренең күпчелеге Татарстанда. Шулай ук Башкортстан, Чуашстан, Мордовия, Марий Иле, Дагыстан Республикаларында, Пенза, Пермь, Төмән өлкәләрендә яздырып алучылар бар.
Газета сатуга чыкмый, бары тик почта аша абунәчеләргә генә тарала.
Лясково (Оборницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2736) ОПС
(2736) ОПС — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 23 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 OC» саналган.
Ельяшуки
Ельяшуки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 702
NGC 702 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рәшит Сафиуллин
Рәшит Сафиуллин (Рәшит Тәлгать улы Сафиуллин,, — , ) — СССР һәм РФ рәссамы, график, плакатчы, декортатор, СССР рәссамнар берлеге әгъзасы (1997).
Җинли Зейналлы
Җинли Зейналлы (Cinli Zeynallı ) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
Яңа Куликовка
Яңа Куликовка (Новая Куликовка) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: мордва (51,7%), руслар (29,8%), чуашлар (15,7%).
Хадзюки
Хадзюки (Хадзюкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Папажин
Папажин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кулик (ай кратеры)
Кулик - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 60,46 км булган кратер.
Папажин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Нуйе
Ле-Нуйе — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Доннри
Доннри — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Бри (Нор)
Бри (Bry) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
Кулик (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Леонид Алексеевич Кулик (1883—1942) хөрмәтенә бирелә.
Брусен (София өлкәсе)
Брусен — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулик (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Кашлам
Кашлам — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уень елгасының сул ярына тамагыннан 6 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Гионоая
Гионоая — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кашлам
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым  елгасы менән кушылгансы,   Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Гионоая
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кашлам
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Один (Миннесота)
Тарихы
Один шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рифенсберг
Рифенсберг — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Саринка
Саринка (Саринка) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (54%), татарлар (18%), арлар (28%).
Вестпорт (Массачусетс)
Вестпорт  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюдниц
Рюдниц — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19001) 2000 RV60
(19001) 2000 RV60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RV60» саналган.
Кирилл Сафронов
Кирилл Сафронов (Кирилл Алексеевич Сафронов,, — , ) — Россия һөнәри хоккейчесе (сакчы), яшьләр арасында хоккей чемпионатларының алтын (1999) һәм бронза (2000) призчысы.
HD22538
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Стшельце (Пулавский повяты)
Стшельце  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плужна (Словения)
Плужна  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пермь дәүләт университеты
Пермь дәүләт университеты, тулы исеме Югары белем бирү федераль дәүләт бюджет белем бирү учреждениесе «Пермь дәүләт милли тикшеренү университеты» (Пермский государственный национальный исследовательский университет) — Пермь крае административ үзәге Пермь шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. Россия милли тикшеренү университетларының берсе. Уралда ачылган беренче югары уку йорты.
2016 елның 1 сентябренә университет составына 12 факультет, 78 кафедра, Соликамск дәүләт педагогия институты (филиал), һөнәри белем бирү көллияте, Төбәк өзлексез белем бирү институты һәм Табигать фәннәре гыйльми институты керә.
Тарих
XIX—XX гасырлар чигендә Уралда югары мәктәп булдыру зарурлыгы туа: төбәкнең үсеп килүче сәнәгате үзендә фәнни, мәгариф-агарту үзәге булуны таләп итә. Уралда университет булдыру идеясен Д. И. Менделеев, А. С. Попов, Д. Н. Мамин-Сибиряк, А. К. Денисов-Уральский һ. б. хуплый.