cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Половники
Климат
Половники климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Христос-Йолучы һәйкәле
Христос-Йолучы һәйкәле (Cristo Redentor) - мәшһүр Христос сыны, Корковада тау түбәсендә Рио-де-Жанейро шәһәрендә урнаша.
Сын биеклеге - 38 м, куллар арадагы киңлеге - 8 м, авырлыгы - 1145 тонна.
1931 елның 12 октябрендә ачылган.
Бразилия инженеры Эйтор да Силва Кошта проекты буенча төзелгән.
Кокора (Эстония)
Кокора (Kokora) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Югары Кыйга
Югары Кыйга — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Слудка авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Воля-Хроберска
Воля-Хроберска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урта Әләзән
Урта Әләзән — татар авылы. Пенза өлкәсенең Городище районында урнашкан. Райондагы өч татар авылының берсе. Дөньядагы татар авылларыннан иң зрусы буларак санала. Урта Әләзән авыл җирлегендә 2450 хуҗалыкта 9410 кеше яши (кечкенә Смычка авылы белән бергә).
Урта Әләзәндә 2011 елның 10 аенда 122 бала дөньяга килгән. 700 гаиләдә ким дигәндә өч бала тәрбияләнә.
Тарих
1681 елның 5 сентябрендә Темниковтан күчеп килгән татарлар тарафыннан нигезләнә.
Авыл атамасы мордвачадан алязань калмо – «түбән үзән каберлеге»н аңлата.
Сасновцы (Шаркавшчынский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Урта Әләзән
Мәгариф
Урта Әләзәндә ике мәктәп бар. Беренче санлы мәктәптә — 767, икенче санлысында 470 бала белем ала.
Татар теле һәм әдәбияты беренче сыйныфтан унберенчегә кадәр укытыла. Дүртенче-бишенче сыйныф укучылары ислам мәдәнияте нигезләрен өйрәнә.
Мәктәптә тегүчеләр түгәрәге эшли. Бирегә йөрүче кызлар татар милли киемнәренең сызымын сызып, тегеп сата.
Җитештерү тармагы
Урта Әләзәндә 66 КФХ, шулардан 8 - уртача зурлыкта, 38 кибет, 24 кече сату ноктасы, 6 аптек, 3 ягулык салу ноктасы, 2 пилорам. Авылда барлыгы 2641 кешегә эш бар. 250px|thumb|left|Урта Әләзән күренеше
Бакыян
Бакыян (Бакыян) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл.
Хоцелевко
Хоцелевко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сент-Абит
Сент-Абит — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Хоцелевко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бивиль-ла-Беньярд
Бивиль-ла-Беньярд — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Кабаҗа (Султанһисар)
Кабаҗа (Kabaca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Султанһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Суха-при-Предослях
Суха-при-Предослях — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Абабух
Абабух — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Суха-при-Предослях
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сире-ле-Понтайе
Сире-ле-Понтайе (Cirey-lès-Pontailler) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Понтайе-сюр-Сон кантонына карый.
Репезиш
Географиясе
Мәйданы —.
Поду-Броштень
Поду-Броштень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нерусовей-То-Се
Нерусовей-То-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урер-Яга елгасының сул ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Темпл (Пенсильвания)
Темпл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Темпл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Педро-Сула
Сан-Педро-Сула (San Pedro Sula) — Һондурасның Кортес департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1536 елда нигезләнгән.
(886) Вашингтония
(886) Вашингтония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 16 ноябрендә Питерс Дж. Г. тарафыннан Вашингтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 b» саналган.
Льдзань
Льдзань — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7808
NGC 7808 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Бирсешть (коммуна)
Бирсешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Кобру (Эстония)
Кобру (Kobru) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Турда
Турда (Turda, Torda, Thorenburg) — Румыниянең Клуж өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 47744 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Турда Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1075 елдан йөртә.
Балонав Сялец
Балонав Сялец (Балонаў Сялец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Турда
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 99,8%.
Дальня
Дальня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волын кенәзлеге
Волын кенәзлеге яки Владимир-Волын кенәзлеге (Володимирське) - бүгенге Украина җирләрендә X гасыр-XII гасырларда урнашкан кенәзлек. Беренче Волын кенәзе булып Владимир I-нең улы Всеволод торган.
Глен-Алпайн (Төньяк Каролина)
Глен-Алпайн  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Милтон (Флорида)
Милтон  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Милтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Чариска
Воля-Чариска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Усай
Кече Усай — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Берёзовая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Газпарино (Пиза)
Газпарино — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хоцинский-Млин
Хоцинский-Млин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элмалы (Бига)
Элмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Захар-Я
Захар-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Налима-Ю елгасының сул ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гуз-Лейк (Айова)
Гуз-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гуз-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Сасновшчына (Паставский районы)
Сасновшчына (Сасноўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Бивиль-ла-Ривьер
Бивиль-ла-Ривьер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Балонав Сялец 2
Балонав Сялец 2 (Балонаў Сялец 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Катюшино
Катюшино — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Халык саны — 19 тирәсендә. Почта индексы — 422873.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Затон күпере
Затон күпере (Затон күпере, Затонский мост) — Уфа шәһәрендә Агыйдел елгасы аша М7 «Идел» (Мәскәү — Владимир — Түбән Новгород — Чабаксар — Казан — Уфа) трассасы буенча Казан юнәлешендәге автомобиль һәм җәяүлеләр күпере. Ике күпер-юлдан тора.
1971 елда Е. С. Уланов, С. Ф. Игнатов проекты буенча беренче күпер-юл корылган.
2016 елда «Гипростроймост» институты (Мәскәү) проекты буенча икенче күпер-юл корылган.
Рериш
Рериш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сухор-при-Доленьських Топлицах
Сухор-при-Доленьських Топлицах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калда (Эстония)
Калда (Kalda) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Сент-Арму
Сент-Арму — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Абехуэла
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чолома
Чолома (Choloma) — Һондурасның Кортес департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1894 елда нигезләнгән.
Темплтон (Пенсильвания)
Темплтон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Темплтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сивриё
Сивриё (Civrieux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Виллар-ле-Домб кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,76 км².
Льнисно
Льнисно — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Николай Жуков (1928)
Николай Жуков, Николай Алексей улы Жуков (Николай Алексеевич Жуков, 1928 елның 1 декабре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Чуаш АССР, Порецкое районы, Крылово — 2006 елның 11 ноябре, РФ, Мәскәү) — шәрәфле нефтьче, 1953 — 1978 елларда Татарстан АССРның нефть сәнәгате (Татнефть) корылмаларын төзүне оештыручыларның берсе, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе министрлар шурасы премиясе лауреаты (1983), РФ атказанган төзүчесе (1993).
Тәрҗемәи хәле
1928 елның 1 декабрендә Чуаш АССРның Порецкое районы Крылово авылында туган. «» белгечлеге буенча Алатырь тимер юл транспорты техникумын (1948), «газ һәм нефть үткәргечләрен, газсаклагычларны һәм нефть базаларын проектлау һәм файдалану» белгечлеге буенча И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть химиясе һәм газ сәнәгате институтының (хәзерге Россия дәүләт нефть һәм газ университеты) кичке бүлеген (1975), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе министлар шурасы каршындагы Халык хуҗалыгы академиясенең халык хуҗалыгы белән идарә итү институтын (1983) тәмамлаган.
Алатырь тимер юл транспорты техникумын тәмамлагач, Октябрьски шәһәрендә Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Миннефтепромының «Центроспецстрой» тресты Туймазы махсус эшләр идарәсендә төзелештә мастер, аннары прораб булып эшли.
1950 елдан Ростов өлкәсе Аксай һәм Новочеркасск шәһәрләрендә гидротехника объектларын төзү участогы башлыгы.
1953 елның мартыннан башта Бөгелмәдә, аннары Әлмәттә Татарстан АССРның нефть һәм газ сәнәгате объектларын кору эшендә — «Татнефтестрой» берләшмәсе баш.
1978 елның октябреннән составына 11 төзелеш-монтаж тресты кергән, илнең көньягында, Урта Азиядә, Кавказ артында, Төмән һәм Тум өлкәләрендә урнашкан ягулык-энергетика комплекслары объектларын төзүче «Главюжтрубопроводстрой» (1993 елдан «Южтрубопроводстрой» ААҖ) главкасы башлыгы.
1986 елдан Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе нефть һәм газ сәнәгате төзелеше министрлыгында (Миннефтегазстрой Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) газ сәнәгате идарәсе башлыгы.
2006 елның 11 ноябрендә Мәскәүдә вафат. Яңа Хован зиратында, хатыны Лана Сабир кызы янәшәсендә җирләнгән.
Юрий Соломенцев
Юрий Соломенцев (25 июнь 1939 ел) — автоматлаштыру өлкәсендә ССРБ һәм Россия галиме.
Техник фәннәр докторы (1974), профессор (1976), ССРБ фәннәр Академиясенең әгъза-корреспонденты (23.12.1987).
Биографиясе
Юрий Михайлович Соломенцев 1939 елның 25 июнендә Ленинград шәһәрендә туган. ССРБның партия һәм дәүләт эшлеклесе Соломенцев Михаил Сергеевичның (7.11.1913—15.02.2018) улы.
1961 елда Чиләбе политехник институтын «Технология машиностроения, металлорежущие станки и инструменты» белгечлеге буенча тәмамлый. 1965 елда Мәскәү станок-инструмент институты аспирантурасын тәмамлый, шул ук елда (срогыннан алда) техник фәннәр буенча кандидатлык диссертациясе яклый.(темасы:«Исследование возможности переналадки гидрокопировального полуавтомата 1722 на заданную точность различных типо-размеров обрабатываемых деталей»)
1965—1967 елларда Ростов авыл хуҗалыгы машиналар төзү институтында укыта.
1967 елдан алып «Станкин» Мәскәү Дәүләт технология университеты хезмәткәре, 1974—2007 елларда ректор, 2008 елдан алып президент.
Улы Михаил — Мәскәү мэры һәм хөкүмәтнең матбугат хезмәте җитәкчесе урынбасары. Кызы Ксения — журналист.
Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәте
Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәте белән җитәкчелек итү Россия президенты тарафыннан тормышка ашырыла.
РФ Дәүләт именлеге органнарының төп бурычлары:
Россия федераль иминлек хезмәте җитәкчелеге
Директор: Директор урынбасарлары:
(2660) Вассерман
(2660) Вассерман  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Дальтрозув
Дальтрозув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воля-Шкуцка
Воля-Шкуцка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борис Астауров
БорисЛьво́вич Астау́ров ( 14 октябрь (27), 1904, Мәскәү - 21 июнь, 1974, Мәскәү ) - совет биологы (цитогенетик, эмбриолог-экспериментатор), СССР Фәннәр академиясе академикгы (1966 елның 1 июленән; 1958 елдан әгъза-корреспонденты).
Биографиясе
1927 елда ул Мәскәү дәүләт университетын тәмамлый, 1927-1930 елларда Фәннәр академиясенең табигый җитештерүче көчләр комиссиясендә эшли.
1966 - 1972 елларда - Н. И. Вавилов исемендәге ВОГиС президенты.
1967 елдан Б. Л. Астауров Үсеш биологиясе институтына (аның инициативасы буенча яңартылган Кольцов эксперименталь биология институты) җитәкчелек итә.
Б. Л. Астауровка эксперименталь генетика һәм үсеш биологиясе өлкәсендәге фәнни әсәрләр җыелмасы буенча И. И. Мечников исемендәге алтын медаль тапшырыла (1970).
Астауров эксперименталь рәвештә төр билгеләре мирасында ядрәнең зур ролен раслый һәм беренче тапкыр тут ефәк күбәләгендә 100% бер җенестәге затны максатлы рәвештә алу ысулларын эшли, шул рәвешле җенесне җайга салу теориясенә нигез сала. Борис Лвович беренче булып ефәк күбәләгендә рентген нурлары һәм гамма нурлары китереп чыгарган мутацияне күзәтә. Б. Б.Л. Астауровның һәм аның хезмәттәшләренең ясалма партеногенез методларын эшләүдә ирешкән искиткеч уңышлары үсеш биологиясенең берничә актуаль проблемаларын чишәргә якынлашырга мөмкинлек бирделәр, һәм шулай ук ефәкчелек сәнәгатендә кулланылдылар.
NGC 7809
NGC 7809 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кабаҗаагач (Огузэли)
Кабаҗаагач (Kabacaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Го-Ривер (Төньяк Каролина)
Го-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балонавка
Балонавка (Балонаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Инда (Эстония)
Инда (Inda) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Балонавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рибафейта
Рибафейта — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Поду-Вадулуй
Поду-Вадулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тамчы-Болак
Тамчы-Болак (Тамчы-Булак) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл.
Халкы
Халкы — 441 кеше.
Бивиль-сюр-Мер
Бивиль-сюр-Мер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Беринг шәһәр җирлеге
Беринг шәһәр җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Беринговский штп.
Состав
Беринг шәһәр җирлегенә Беринговский штп керә, элек Шахтёрский шәһәр тибындагы посёлогы да кергән.
Ла-Сейба
Тарих
1877 елда нигезләнгән.
Агилар-дель-Альфамбра
Агилар-дель-Альфамбра — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сухоре
Сухоре — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бисока (коммуна)
Бисока — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Аржи (Эндр)
Аржи — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Ульяновка (Пермь крае)
Ульяновка — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Слудка авыл җирлегенә карый.
Сиври-ан-Монтань
Сиври-ан-Монтань (Civry-en-Montagne) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Пуйи-ан-Осуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7.7 км².
Ульяновка (Пермь крае)
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Нерута (Борыны Болванская)
Нерута (Нерута-Ю, Нерут) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Болванская борыны урнашкан. Елга озынлыгы 107 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хоцьмирово
Хоцьмирово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сасняги
Сасняги (Саснягі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Газпарони (Виченца)
Газпарони — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Газпарони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Поляна
Поляна (Поляна) — Коми Республикасының Сосногорск районында урнашкан авыл.
Климат
Поляна климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (14%), руслар (73%), украиннар (9%).
1100-еллар
1100 нчы еллар — 1100 елда башланган һәм 1109 елда тәмамланган унъеллык.
Антонов
Антонов — фамилия.
Рагайзе
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Миннеола (Флорида)
Миннеола  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Миннеола шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васлуй
Васлуй (Vaslui) — Румыниянең Васлуй өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 55407 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Васлуй Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1375 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 98,6%, чегәннәр — 1%.
Банёвка 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тимбер-Гиллс (Пенсильвания)
Тимбер-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тимбер-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гумбольдт (Айова)
Гумбольдт  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Эску (Эстония)
Эску (Esku) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Гумбольдт (Айова)
Тарихы
Гумбольдт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Щигелкова
Воля-Щигелкова — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элмалы (Узункөпрү)
Элмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Узункөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Любанув (Пйотрковский повяты)
Любанув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рибейрадиу
Рибейрадиу — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(4155) Ватанабэ
Тарихы
1987 елның 25 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 UB1» саналган.
Сен-Фост
Сен-Фост — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Биорель
Биорель — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
ЗОлыто-Шор
ЗОлыто-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мань-Я елгасының уң ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гобгуд (Төньяк Каролина)
Гобгуд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Эл-Прогресо (Һондурас)
Эл-Прогресо (El Progreso) — Һондурасның Йоро департаментында урнашкан шәһәр.
Гобгуд (Төньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тавжле
Тавжле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Эл-Прогресо (Һондурас)
Тарих
1892 елда нигезләнгән.
Тавжле
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7810
NGC 7810 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Хоцьмирувко
Хоцьмирувко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кабаҗагөз (Ладик)
Кабаҗагөз (Kabacagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7810
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хоцьмирувко
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Далянувек
Далянувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Агуавива
Агуавива — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мулланур Вахитов (Әлки районы)
Мулланур Вахитов — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422886.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Бистра (коммуна, Алба)
Бистра — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Типтон (Пенсильвания)
Типтон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Типтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антоновка (мәгънәләр)
Антоновка — топоним.
Сасняки
Сасняки (Саснякі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Сиз
Сиз (Cize) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.
Сасняки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Ареси (Эстония)
Ареси (Aresi) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Воля-Яхова
Воля-Яхова — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поду-Велень
Поду-Велень — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Артон
Артон — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Гангаджамуна
Ганга Джамуна Непалда Һинду дини сәфәр кылу урыны, монда гыйбадәтханә тирәли мәшһүр ярминкә үткәрелә, бу ноябрьнең беренче атнасында тулы айдан эч көн элек була. Монда Һинд дине тугърылары һәм җирле кешеләр тарафыннан хөрмәт ителә торган изге таш бар. Бу изге таш илаһи көчне саклый дип ышаныла, чөнки монда су чыганагы.
Любанув (Серадзький повяты)
Любанув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильянвева (Һондурас)
Тарих
1871 елда нигезләнгән.
Анри Нерсисян
Анри Барсегович Нерсисян (әрм. Ներսիսյան Ներսիսյան; 24 февраль, 1936 елда туган) - совет һәм әрмән математика өлкәсендәге галиме, физика-математика фәннәре докторы (1976), профессор (1989), Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең мөхбир-әгъзасы (1986), Әрмәнстан Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы (1996).
Биография
1936 елның 24 февралендә Волгоградта туган.
1947 - 1957 елларда Ереван дәүләт университетының физика һәм математика факультетында укыган һәм аны мактау билгесе белән тәмамлаган. 1961 елда ул Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең математика институтында аспирантура бүлеген, 1976 елда Украина ССР Милли Фәннәр академиясенең математика институтында докторантура бүлеген тәмамлый.
1958 елдан Ереван дәүләт университетында укытучы, доцент, 1966 - 1970 елларда - югары математика һәм математика кафедрасы мөдире, 1989 елдан - физика һәм математика факультеты профессоры булып хезмәт юлын дәвам итә.
1970 елдан, укыту белән бер үк вакытта, ул Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр Академиясенең Математика Институтында - Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясендә өлкән хезмәткәр һәм дифференциаль һәм интеграль тигезләмәләр бүлеге җитәкчесе булып фәнни эш белән шөгыльләнә. Төп эшчәнлеге белән беррәттән, 1996 елдан 1997 елга кадәр, ул Вольфрам тикшеренүләрендә фәнни ярдәмче булып эшләде, анда математик программа тәэминаты өлкәсендә тикшеренүләр алып барды.
1998 елдан, төп эшчәнлегенә өстәп, ул Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясенең фәнни китапханәсе директоры итеп билгеләнде.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
А.Б. Нерсисянның төп фәнни һәм педагогик эшчәнлеге исәпләү математикасы, математика, функциональ һәм гармоник анализ, интеграль һәм дифференциаль формулалар өлкәсендә мәсьәләләр белән бәйле. А.Б. Нерсисян "Функцияләр һәм якынлашулар теориясе" (1995) һәм "DMC-98" (1998) кебек халыкара конференцияләр председателе булып та тора.
1961 елда ул "Аргумент белән дифференциаль тигезләмәләр өчен кайбер мәсьәләләрнең функцияләрендә киңәю" темасы буенча кандидатлык диссертациясе, 1976 елда ул физика һәм математика фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен "Зәгыйфь гиперболик тигезләмәләр өчен Каучи проблемасы" темасына докторлык диссертациясен яклады.1989 елда ул СССРның Югары Аттестация Комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек булды. 1986 елда ул Әрмәнстан ССР Милли Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы, 1996 елда - Әрмәнстан Милли Фәннәр Академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. A.Б. Нерсисян ике йөздән артык фәнни хезмәт, шул исәптән күпсанлы монографияләр авторы.
Блаквиль
Блаквиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Банёвка 2
Банёвка 2 (Банёўка 2 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Чабес
Кече Чабес — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Весляна елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Әманбаев (авыл)
Әманбаев (Аманбаев, Грозное) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл.
Халкы
Халкы — 6203 кеше.
Рибольюш
Рибольюш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мирамар (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Мірамар (Флорида)
Годвин (Төньяк Каролина)
Годвин  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Друхьюлар
Друхьюлар (Санскрит телендә - द्रुह्यु) Борынгы Һиндстанда Ведик Арийләр кабиләсе булган. Алар Ригведада еш Ану кабиләсе белән бергә искә алына,. Кайбер иртә галимнәр аларны төньяк-көнбатыш төбәккә урнаштырганнар.
Һиндстан эпосларында һәм Пураналарында Друхьюларның урынын Һиндстан суб-кыйтгасының Төньяк көнбатыш өлешендә дип күрсәтәләр. Пураник белемнәрдә Дрхьюларның Пәнҗабтан Үзәк Азиягә масштаблы күчеше турында күп әйтелә. Друхью Патшасын Ангараны Пәнҗабтан Икшваку династиясе Патшасы Мандхатри кысрыклап чыгарган дип әйтелә. F. E. Pargiter теориясе буенча Друхью патшасы Гандхара төньяк-көнбатыш Гандхара дәүләтен үз хөрмәтенә исем кушкан. Пураналарда Патша Прачетасның йөз улы Әфганстанның төньяк төбәгендә (удичьяда) төпләнеп "Млеччха"лар (Ведик кануннардан чигенгәннәр) булып китүдән соң бернәрсә дә әйтелми. (Бхагавата 9.23.15–16; Вишну 4.17.5; Вайю 99.11–12; Брахманда 3.74.11–12 һәм Матсья 48.9.). Вишну Пуранада шулай ук Аратта һәм Сетуны Друхьюлар урнашкан урын дип күрсәтә.(Вишну Пурана IV.17)
Тайхте
Тайхте — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хочево
Хочево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Газпери (Тренто)
Газпери — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(1645) Ватерфильд
(1645) Ватерфильд  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1933 елның 24 июлендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 OJ» саналган.
Агуатон
Агуатон — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сер-Кастет
Сер-Кастет — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Даменти
Даменти — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нерутавож
Нерутавож — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының сул ярыннан 97 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7811
NGC 7811 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
XI гасыр
XI (унберенче) гасыр — 1001 елдан 1100 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Русь
Идел буе Болгары дәүләте белән Киев Русе арасында чама белән 1006 елда ике илнең дә сәүдәгәрләренә төрле шәһәрләрдә ирекле рәвештә сәүдә итү хокукы бирелүе турында төзелгән килешү (авыл җирләрендә сәүдә итү мөмкинлеге каралмаган). Аның нигезендә ике дәүләтнең сәүдә, мәдәният һәм сәясәт өлкәсендә үзара мөнәсәбәтләре ныгый. Бу килешү турындагы мәгълүмат борынгы рус елъязмалары белән эш иткән В.Н. Татищев хезмәтендә урын алган.
Төркия
XI гасырда Урта Азиядән Кече Азиягә үтеп кергән сәлҗук төрекләре төркиләрнең угыз тармагы вәкилләре булалар.
Кле (Шаранта)
Кле — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Ама (Эстония)
Ама (Ama) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Александр Калган
Александр Калган (чын исем-фамилиясе Александр Дмитрий улы Антонов, Кăлкан Александр Дмитриевич) (1911 елның 25 декабре, Казан губернасы, Яңа Мәртле — 1988 елның 19 ноябре, Чабаксар) — язучы, драматург, тәрҗемәче. Чуаш АССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе (1935-1941, 1948 елдан). Чуаш АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1945). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1940 елдан).
Тәрҗемәи хәле
1911 елның 25 декабрендә Казан губернасы (хәзерге Татарстанның Буа районы) Яңа Мәртле авылында керәстиян гаиләсендә туган. Туган авылы мәктәбен, Үбидә 2нче баскыч мәктәбен, Казан чуаш педагогия техникумын, Татар дәүләт педагогия институтын, ССРБ язучылар берлеге каршындагы югары әдәби курсларны (1958) тәмамлаган. Чуаш техникумын тәмамлагач, Татарстан АССР, Башкортстан АССР чуаш авылларында, соңрак Белорет шәһәрендә фабрика-завод җидееллык мәктәбендә тел-әдәбият укыта.
1935 елдан Чабаксарда. Сугыш алдыннан Чуаш АССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе булып, «» газетасында, «» балалар журналында мөхәррир булып эшли. Сугыш елларында Чуаш АССР министрлар шурасы каршындагы сәнгать эшләре идарәсе башлыгы булып тора. 1945 елның сентябреннән — К.В. Иванов исемендәге Чуаш дәүләт академия драма театрының әдәби бүлек мөдире. 1948 елда Чуаш АССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе итеп сайлана. Берничә ел «» әдәби-нәфис мөхәррире була. 1958 елдан — һөнәри язучы.
Иҗаты
Беренче шигырьләре Казанда, Чуаш педагогия техникумында чыгарылган кулъязма журналда басыла. Аның башлангыч иҗатына шагыйрьләр П. Хузангай, Н. Шелебиның тәэсире зур була. Матбугатта беренче шигыре (Н. Шелебигә багышлап язылган) 1928 елда Казанда чыгучы «Утам» әлманахында басыла. «Көзге чәчү», «Кырлар кызы», «Комсомол-тимерче» кебек шигырьләрендә хезмәт кешесенә дан җырлый.
Беренче зур әсәре — чуаш хатын-кызының авыр язмышына багышланган күп актлы «Аниса» драмасы. Әлеге драма Чуаш АССРның 15 еллыгына багышланган драма әсәрләре бәйгесендә 1нче премия ала. Язган пьесалары («Алим», «Аниса», «Авлантарчĕç» (Өйләндерделәр), «Маргарита үч ала») театрда зур уңыш белән куела.
Иҗатында шигърият зур урын алып тора, бигрәк тә сатира әсәрләрен, мәсәлләрне күп яза. Җырлар авторы буларак та киң билгеле: «Хыяллар тормышка ашар», «Баллы җиләкләр» кебек җырлары халык арасында танылган.
Рус һәм чит ил классикасын, совет язучыларының (У. Шекспир, Н.В. Гоголь, А.Н. Островский, К. Симонов, Н. Погодин һ.б.) әсәрләрен, шуның эчендә 30дан артык пьесаны, чуаш теленә тәрҗемә иткән.
Элмалык (Тузлуҗа)
Элмалык (Elmalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Чолутека
Чолутека (Choluteca) — Һондурасның Чолутека департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1535 елда нигезләнгән.
Вонворкув
Вонворкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Әминкәй
Әминәкәй — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Сулмаш авыл җирлегенә карый.
Вонворкув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әминкәй
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Гьюмстон (Айова)
Гьюмстон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гьюмстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Банькавшчына
Банькавшчына (Банькаўшчына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сасняны
Сасняны (Сасняны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Риудадеш
Риудадеш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бистра (коммуна, Марамуреш)
Бистра — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Любаня (Лодзь воеводалыгы)
Любаня  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Помйыв
Климат
Помйыв климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Залыу
Залыу (Zalău, Zilah, Zillenmarkt, Waltenberg) — Румыниянең Сылаж өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 56202 кеше (2011).
Тарих
Шәһәр статусын 1473 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 80,8%, маҗарлар — 17,6%, чегәннәр — 1,4%.
Хрусти-Висински
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кабаҗалы (Кадынһаны)
Кабаҗалы (Kabacalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
980-еллар
980 нчы еллар — 980 елда башланган һәм 989 елда тәмамланган унъеллык.
Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse
Çağıştırmalılıq teoriäse yä Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse - 1905 yılda bastırılğan Albert Einstein'nıñ fizik teoriäse, İsaak Nyuton fizikasın almaştırdı, elektromagnitizm Makswell tigezlämäläre yärdämendä kürsätelän. Bu teoriä maxsus atlı, çönki çağıştırmalılıqnıñ Einstein mäsläklärendä tartılu köçe qaralmağan. Un yıldan soñ Einstein Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäsen bastırıla, bu teoriägä tartılu köçe kertelgän.
Maxsus çağıştırmalılıq teoriäseneñ dälilläre
Çağıştırmalılıq mäslägen Galileo Galiley kertä. Aristotelneñ qaraşın yuqqa çığarğaç, ul şunnan ğibarät bula: xäräkät, tigez turı xäräkät ayıruça, berär närsägä çağıştırmaça bula, absolüt başlap sanaw sisteması bula almıy. Galileo xäzerge zamannarda da yaraqlı Galileo tigezlämälären kertä. Galileo xäräkätneñ biş qanunın kertä. Newton anı yaxşırtıp, xäräkätneñ öç qanunın ğına qaldıra.
Bu qanunar qatı cisemnär öçen eşlilär, yaqtılıq öçen alar eşlämilär. Newton'ça yaqtılıq tabiğäte - kisäkçeklär ("korpuskulär") ide, soñraq fiziklär "arqılı dulqınnar modele" qullanışlıraq bulu fikeregä kilälär. Mexanik dulqınnar moxitta küçälär, yaqtılıq öçen dä şundıy model qullana başlıylar. Bu gipotetik moxit "äfer" (efir) isemen ala. "Äfer"dä ber-bersenä qarşı kilüçe parametrlar da bar: dulqın tizlege zur bulu öçen ul bik tığız bulırğa tieş, ämmä bu tığızlıq Cirne tuqtatırğa tieş tügel. Bu fiker - absolüt sanap başlaw sisteması fikerenä oxşaş, ämma monda äfer absolüt sistemasınıñ başı bula.
19 ğasırdän yaqtılıq, elektr häm magnetizm'nıñ elektromagnit qırı aspektları añlaşılırğa başlıylar. Maxwell'nıñ tigezlämälär buyınça tizlätüçe qorılmalar yaqtılıq tizlege belän cäyelüçe elektromagnit nurlaşunı çığara. Tigezlämälär nurlaşu tizlegeneñ çığanaqnıñ tizlegennän bäysezlegen kürsätälär. Bu mexanik dulınnarğa oxşaşlığınnan kilep çığa. Mixelson-Morley eksperimentınnan soñ şundıy nätcägä kitälär: nurlaşuınıñ tizlege çığanaq tizlegenä häm küzätüçe tigezlegenä bäyle bulmıy, ul invariant ide.
Hendrik Lorentz häm başqalar elektromegnit köçlärenneñ küzätüçe urnaştıruına bäylelärne kürep alalar. Ber sistemada berençe toruçı küzätäçe ber ölkäsendä qırnı "kürmi", ä ikiençese xäräkätläderüçe küzätäçe "kürä". Lorentz statsionar äfer çağıştırmaça xäräkäte Lorentz-Fitzgerald qısqartması teoriäse nigezenä sala. Soñraq bu teoriäne qatı täñqit itälär.
Lorentz üz transformasiäse tigelämälären täqdim itsä dä, Eynşteyn'nıñ kertelgän öleşe bu tigezlämlär bigräk tä fundamental teoridän çığaru. Bu teoriä äferneñ qarşılıqnı taläp itmi. Eynşteyn närsä bar küzätüçegä invariant bula belän qızıqsına. Maxsus çağıştırmalılıq buyınça Lorentz-Fitzcerald'nıñ qatlawlı toyılğan transformasiälär ğädi geometriädän häm Pifagor teoremmalarınnan çığarıla. Bu teoriäneñ original iseme (Almançadan tärcemä itelgän) "İnvariantlar Teoriäse". Maks Plank "çağıştırmalılıq" terminen täqdim itä, çönki teoriäneñ fikerläwendä ike küzätüçelär ber bergä çağıştırılmaça xäräkätlänälär.