cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
68-К проектлы крейсерлар
Проектлаштыру
Яңа проектлаштыруга тактик-техник йөкләмә (ТТЙ), океанда сугыш алып бару шартларында КРЛ өчен хәрби бурыч йөкләүче ССРБ хәрби-диңгез доктринасы үзгәрүне исәпкә алып, кабул ителгән.
Стшельце (Олесницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Щипачи (Свердловск өлкәсе)
Щипачи — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.
Каракая (Зиле)
Каракая (Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
Карибу (округ, Айдахо)
Карибу — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сода-Спрингс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1919 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4658 км² тәшкил итә.
Боджей
Боджей — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меррилл (шәһәр, Висконсин)
Меррилл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баердүзү (Һазро)
Баердүзү (Bayırdüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һазро илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Bayırdüzü, Hazro Bayırdüzü, Hazro
Хелмаджу
Хелмаджу — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Кандызы
Татар Кандызы — Татарстан Республикасының Баулы районындагы татар авылы.
Исеме
Авыл аксакаллары сөйләвенә караганда, моннан күп еллар элек бу урында зур урман үскән. Урман арасыннан мул сулы елга аккан. Елга суында кыйммәтле тиреле җәнлекләр — кондызлар яшәгән. Авыл исеме, кондызлы елгадан үзгәртелеп, Кандыз исеме алган. Авылга нигез салучыны патшага хезмәт күрсәткән Сәнҗап баба булган диләр. Моннан тыш, Сөләйман һәм Сәетгәрәй исемнәре дә телгә алына.
1170-еллар (б. э. к.)
1170-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1179 елда башланган һәм б. э. к. 1170 елда тәмамланган унъеллык.
Татар Кандызы
Сулыклар
Авыл яныннан Югары Кандыз елгасы агып үтә. Аңа тагын Куй елгасы килеп кушыла. Авылда чишмәләр шактый. Чишмәләрне карап, чистартып торалар. Ибли чишмәсе — авылда билгеле чишмә. Аны Ибне Әмин исемле кеше казыган, чистартып торган. Биш чишмә Ибли чишмәсе янында, алар Салих тавы итәгеннән агып чыга. Ак чишмә ак ташлар арасыннан ургып чыга, суын Кандызга илтә. Кайнап чыккан чишмә хәзер балык буасы астында калган. Суы көчле булып ургып чыкканлыктан, аны шулай атаганнар. Куаклар чишмәсе — Ак чишмә белән Ибли чишмәсе арасында. Салкын чишмә Ибрай авылына барганда кала. Корыган чишмә — Сөләйман авылы очында. Өлкәннәр сөйләвенә караганда, коры елларда аның суы бетә торган булган. Кызыл чишмә агып чыккан тауның балчыгы кызыл булганга шулай аталган.
Таулар
Кандыз авылы янында таулар да байтак. Салих тавы, Очлы тау, Ташлы башы тавы, Чишмә тавы, Кызыл чишмә тавы, Күпчемә тавы, Каравыл тавы, Грән тавы, Ак чишмә тавы, Сорка таулары (сөркә сүзеннән), Биек чагыл таулары (чагыл — чабылмый кала торган урын), Тегермән тавы, Сәхибә чокыры тавы, Тирән чокыр тавы, Капка чокыр тавы, Каршы тау, Двор тавы һ. б. Авылда чокырлар да шактый. Алар авылның төрле якларына урнашкан: Мәгъри чокыры, Исәнтәй чокыры, Чатра чокыры, Сай чокыр, Тирән чокыр, Ычтапан чокыры, Карлы чокыр, Кәрим чокыры, Миләшле күл чокыры, Сәхибә чокыры, Семен чокыры, Торба чокыры һ. б. Авылда күлләр юк диярлек. Шулай да Торна күле дигән күл бар. Бу күлгә торналар төшеп ял иткән.
Кандыз авылында элек 3 мәчет эшләгән. Күпер башындагысын (Кандыз елгасы буена салынган) — Кызыл мәчет, икенчесен — Зур мәчет, ә өченчесен Сөләйман мәчете дип атаганнар.
Революциядән соң Зур мәчетне мәктәп итәләр, ләкин 1928 елда ул яна. Кызыл мәчет башта клуб, соңыннан мәктәп, 1944 елдан шифаханәгә әйләндерелә. Сөләйман мәчете 1927 елда мәктәп, соңыннан бераз вакыт элеватор булып тора. Бөек Ватан сугышыннан соң бу мәчет яңадан башлангыч мәктәп итеп үзгәртелә.
Күренекле кешеләр
Татар Кандызы авылында шагыйрь, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Рәшит Хәниф улы Әхмәтҗанов (1941— 1995) һәм аның энесе Татарстанның халык артисты, республиканың Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге иясе Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов (1950) туып үскәннәр.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Казале Ботоне (Л'Аквила)
Казале Ботоне — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Ботоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сере-ла-Ронд
Сере-ла-Ронд — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Варанкины
Варанкины (Варанкины) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), коми-пирмәкләр (1%), арлар (1%).
Пробарк
Пробарк — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15923) 1997 VN3
(15923) 1997 VN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 6 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VN3» саналган.
Порту-ду-Манги
Порту-ду-Манги — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Александр Алмазов
Александр Алмазов (Александр Иванович Алмазов,, — , ) — чиркәү тарихчысы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1906), илаһият докторы (1897), Новороссия университетының атказанган профессоры (1912).
Уршулин (Гродзиский повяты)
Уршулин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пометув
Пометув — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Буитраго-дель-Лосоя
Буитраго-дель-Лосоя — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальлуа
Мальлуа (Malleloy) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,06 км².
1180-еллар (б. э. к.)
1180-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1189 елда башланган һәм б. э. к. 1180 елда тәмамланган унъеллык.
Дию-э Сәпид
Фарсы Шаһнамә эпосында Дию-э Сәпид (Фарсы телендә:دیو سپید, туры мәгънәдә Ак Шәйтан), Мазандаранда Диюләр (шәйтаннарның) кабилә җитәкчесе. Ул гаять зур мәхлукат. Ул гаять зур физик көчкә ия һәм сихерчелектә һәм некромансиядә (үлеләр белән сөйләшүдә) маһир. Ул сихри сәләтләрен кулланып боз, зур йомры ташлар, агач кәүсәләре явуны китереп чыгарып Кей Кавус армиясен җимерә. Шуннан соң ул Кей Кавусны, җитәкчеләрен һәм паладиннарын кулга ала; аларны сукырайта һәм аларны зинданда төрмәгә сала. Бөек Фарсы риваять каһарманы Рөстәм суверенны азат итәр өчен "Җиде Хезмәт"ен башкара. Ахырда, Рөстәм Дию-е Сәпидне үтерә һәм аның йөрәген һәм канын патшаның һәм тоткынлыкта булган Фарсы каһарманнарның сукыраюын дәвалау өчен куллана. Рөстәм шулай ук Диюнең башын шлем итеп ала һәм еш аны кигән килеш итеп тасвирлана.
Шабрангнамәдә
Шабрангнамәдә Ак Шәйтанның угылы булган дип әйтелә.
Фокс-Лейк-Гиллс (Иллинойс)
Географиясе
Фокс-Лейк-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хмелёвка (Немда кушылдыгы)
Хмелёвка – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шаккенслебен
Шаккенслебен (Schackensleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Тосс
Тосс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Красны Пахар (Веткавский районы)
Красны Пахар  (Красны Пахар ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Летафет (Орһанели)
Летафет (Letafet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(8534) Knutsson
Тарихы
1993 елның 17 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FJ10» саналган.
Стшельце (Свидницкий повяты)
Стшельце  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кассия (округ, Айдахо)
Кассия — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Берли шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1917 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 6683 км² тәшкил итә.
Сынзас
Сынзас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кабырза елгасының уң ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Мерримак (шәһәр, Висконсин)
Мерримак  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сынзас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мерримак (шәһәр, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1190-еллар (б. э. к.)
1190-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1199 елда башланган һәм б. э. к. 1190 елда тәмамланган унъеллык.
Маунд-Велли (Канзас)
Маунд-Велли  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунд-Велли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хелмеджел
Хелмеджел — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серель
Серель — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
(15924) Axelmartin
(15924) Axelmartin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 ноябрендә B. Koch тарафыннан Solingen обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VE5» саналган.
Боджешть
Боджешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порту-дус-Гаушус
Порту-дус-Гаушус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кобылинка (Красивая Меча кушылдыгы)
Кобылинка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе, Орёл өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Красивая Меча елгасының уң ярына тамагыннан 115 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Уршулин (Козеницкий повяты)
Уршулин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Алоизио
Алоизио (José Aloísio da Silva,, — , ) — Бразилия һөнәри футболчысы (һөҗүмче), Казан «Рубины» составында Россия чемпионатының бронза призчысы (2003), Рио-де-Жанейро (1996), Гояс (1997, 1998, 1999), Парана (2005), Алагоас (2012) штатлары чемпионы, Бразилия чемпионы (2006-2008).
Уршулин (Козеницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
1200-еллар (б. э. к.)
1200-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1209 елда башланган һәм б. э. к. 1200 елда тәмамланган унъеллык.
Казале Бруньето (Пяченца)
Казале Бруньето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Бруньето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD17094
HD17094 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Помилово
Помилово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кравцовка
Кравцовка (Краўцоўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Баерҗа (Оф)
Баерҗа (Bayırca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Татар Саплыгы
Татар Саплыгы — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422478.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.
1210-еллар (б. э. к.)
1210-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1219 елда башланган һәм б. э. к. 1210 елда тәмамланган унъеллык.
Сәетгәрәй Алкин
Сәетгәрәй Алкин (Сәетгәрәй Шаһиәхмәт улы Алкин,, — , ) — җәмәгать эшлеклесе, Казан мәхкәмә пулатының ант иткән ышанычлысы, Казан губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты. «Иттифак әл-мөслимин» фиркасе җитәкчеләренең берсе. «Казан мөхбире» гәҗитенең нашире һәм мөхәррире (1905-1908), Казан шәһәр думасының гласные (1903-1908, 1917), Беренче бөтендөнья сугышы вакытында качкын мөселманнарга ярдәм итү комитеты җитәкчесе.
Биографиясе
Татар, мөселман. Тумышы белән морза гаиләсеннән. 1841 елның 17 маендагы Казан дворян депутатлар җыелышының билгеләмәсе буенча Алкиннар нәселе Казан губернасының дворян шәҗәрәсе китабының III өлешенә кертелә.
Җәмәгать эшчәнлеге
1902 елның ноябреннән Казан университеты каршындагы Казан юридик җәмгыятенең хакыйкый әгъзасы. 1902 елдан - Казан Татар укытучылар мәктәбенең мактаулы химаячесе. 1903 елдан башлап Казан шәһәр Думасы гласные. Юридик, училище, театр комиссияләрендә эшли. Казан хәрби катнашуы әгъзасы. 1904 елның гыйнварында Казан университетының 100 еллыгын бәйрәм итү буенча юбилей комиссия составына керә. Казан реаль училищесының педагогик советы әгъзасы. Казан губернасы Конституция-демократик партиясе комитеты әгъзасы. Мөселманнар берлегенә нигез салучыларның берсе, актив катнашучысы, аның Үзәк комитеты әгъзасы. 1905-1906 елларда 1 нче, 2 нче һәм 3 нче Бөтенроссия мөселман съездлары делегаты. Мөселман либералларының берсе. «Иттифакъ әл-мөслимин» партиясен оештыручыларның берсе, 3 нче съездында (1906 елның августы, Түбән Новгород) аның Үзәк комитеты әгъзасы итеп сайлана. Беренче булып «Казан мөхбире» («Казан хәбәрләре») газетасын татар телендә бастырып чыгару хокукына ия була. Газета мөселман берлеге органы булып тора, татар җәмгыятенең либераль яктан көйләнгән катламнарыннан шактый матди һәм мораль ярдәм ала. 1907-1908 елларда «Эхбәр» («Яңалыклар») либераль газетасын нәшер итә. Либераль карашларга таянып, татар халкының сәяси һәм мәдәни үсеше өчен чыгыш ясый. Петицияләр һәм хакимияткә мөрәҗәгатьләр төзүдә, Санкт-Петербургтагы татар депутатцияләрендә катнаша.
Гаиләсе
Өйләнгән, дүрт улы бар. Алар арасында:
Ильяс Сәидгәрәй улы (28.11.1895, Казан — 9.05.1938, Мәскәү), меньшевик, соңрак эсер, оештыру җыелышы әгъзасы. 1919 елдан РКПда (б). 1937 елда кулга алына, атып үтерелә, реабилитацияләнгән. Җиһангир Сәидгәрәй улы (1897—1919).
Әтисе — Шаһиәхмәт Мөхәммәт улы Алкин (1812―1879).
Абыйсы — Ибнеямин — мөселман съездларын оештыручы, Иттифак әл-мөслимин (мөселманнар берлеге) әгъзасы. Апасы — Мех-Пәрваз, генерал-майор Мәхмүт Шәйх—Әлидә кияүдә (1835—1929). Әтисенең икенче хатыны Хөсниямал Арсаева, сәүдәгәр кызы.
Бер атадан туган апасы — Хәдичә Шаһиәхмәт кызы (Алкина, 1861—1945), 1879 елда Татар укытучылар мәктәбе инспекторы Шаһбазгәрәй Исмәгыйль улы Әхмәровка кияүгә чыга. Бер атадан туган апасы ― Зөләйха.
Газаватнамә
Тарих
Исламны яклап һәм аны тарату максатыннан кяферләр белән сугыш алып барып, ислам дине өчен көрәшеп, шәһит киткән каһарманнар турында риваять һәм легендалар (бигрәк тә, эмоциональ рухлылары) халык арасында яратып тыңлана торган була. Хәзрәти Гали һәм хәзрәти Хәмзәдән башлап, ислам каһарманнары Баттал Гази, Сары Салтык, Данышмәнд, Әхмәт Гази кебек батырлар турында дастаннар-кыйссалар, хикәятләр халык арасында гаять популяр булган.
Пронтниця
Пронтниця — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Газаватнамә
Тарих
Идел-Урал буйларына госманлы төрек теленнән кереп таралган «Мөнәкыйбе газавати солтани Сары Салтык Гази» әсәрендә (Казанда 1890 елда нәшер ителгән) солтан Сары Салтыкның (tr), үз ихтыяры белән мөселман диненә күчәргә теләмәгән шәһәргә көч (гаскәр) белән килеп, андагы халыкны мөселманлык кабул итәргә мәҗбүр итүе турында сөйләнелә.
Пронтниця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Газаватнамә
Тарих
Төрек әдәбиятына гарәп телендәге халык романы «Сират Зи-л-Һиммә» аша билгеле булган «Мөнәкыйбе газавати Сәйид Баттал гази» әсәре шулай ук Идел-Урал буйларында киң билгеле булган (Казанда 1888 елда «Вячеслав» басмаханәсендә һәм 1907 елда нәшер ителгән).
«Зафәрнамәи вилаяти Казан»
300px|left|thumb|«Колшәрифнең укучыларә белән Казанны алучыларга каршы торуы». [[Фиринат Халиков]] Зафәрнамә (зафәр — «җиңү» дигәнне аңлата) һәм фәтхнамә (фәтх — «җиңеп, яулап алу») дип аталып йөртелүче әсәрләр дә газаватнамә жанрына кертеп карала. Кол Шәрифнең «Зафәрнамәи вилаяти Казан» (Казан вилаятенең җиңүе) әсәре (1550) шундый әсәрләрдән. Кол Шәриф (?—1552) Төркия солтаны Сөләйман Канунига 1550 елның февралендә Казан шәһәренә һөҗүм иткән рус гаскәренең җиңелүе турында язган. Гадәттә, әһәмиятле җиңүләр хакында Казан ханнары күрше илләр хөкүмәтләренә язмача хәбәрләр җибәргәннәр. Сафагәрәй хан 1549 елның мартында үтерелгәч, аның варисы кечкенә булу сәбәпле, ханнар башкара торган җаваплы эшне Кол Шәрифкә үз өстенә алырга туры килә. Аның язмасы Төркия архивларында сакланган. 1995 елда татар халкына да мәгълүм була.
Төрләре
Газаватнамәләрдә һәрвакыт җиңү турында сөйләү яки берәр җирне-шәһәрне яулап алуны гына тасвирлау мәҗбүри итеп куелмаган.
(15925) Rokycany
(15925) Rokycany — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 10 ноябрендә Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VM6» саналган.
Шаккенталь
Шаккенталь (Schackenthal) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бустарвьехо
Бустарвьехо — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кытайның халык-азатлык армиясе
Кытайның халык-азатлык армиясе (КХАА, ) — Кытай кораллы көчләренең рәсми атамасы.
Маундридж (Канзас)
Маундридж  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Кытайның халык-азатлык армиясе
Кытайның кораллы көчләре дөньяда сан ягыннан иң зурлардан дип санала. Кытайның халык-азатлык армиясендә (КХАА) 2,5 млн кеше исәпләнә.
Маундридж (Канзас)
Тарихы
Маундридж шәһәре  елда нигезләнгән.
Кытайның халык-азатлык армиясе
Соңгы еллардагы көчле модернизация нәтиҗәсендә Кытайның кораллы көчләре якын киләчәктә иң заманча корал булдырачак.
Маундридж (Канзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кытайның халык-азатлык армиясе
Моның стратегик максаты - Кытай гаскәренең сугышка сәләтлелеген арттыру һәм Тайваньне илгә кушарга омтылу диелә Америка хәрби күзәтү хисабында.
Кораллы Көчләр структурасы
Кораллы Көчләре кораллы көчләрнең төрләренән тора: Коры җир Гаскәрләре, Хәрби-һава көчләре, Хәрби-Диңгез Флоты һәм Ракета гаскәрләре. Коры җир гаскәрләре
Кастер (округ, Айдахо)
Кастер — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чаллис шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1881 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 12 786 км² тәшкил итә.
Усняки
Усняки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маме (Мёрт һәм Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,56 км².
Мерсер (Висконсин)
Мерсер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Форест-Лейк (Иллинойс)
Форест-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форест-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стшешув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Стшешув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8535) Pellesvanslos
Тарихы
1993 елның 21 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FH22» саналган.
1220-еллар (б. э. к.)
1220-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1229 елда башланган һәм б. э. к. 1220 елда тәмамланган унъеллык.
Сивре-де-Турен
Сивре-де-Турен — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Хелмесеу
Хелмесеу — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Порту-Калву
Порту-Калву — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Трансак
Трансак — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Портюг
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бодинешть
Бодинешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Лиман (Илкадым)
Лиман (Liman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Илкадым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(15926) 1997 VP6
(15926) 1997 VP6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бодинешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15926) 1997 VP6
Тарихы
1997 елның 5 ноябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VP6» саналган.
Кротав (авыл)
Кротав  (Кротаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
1230-еллар (б. э. к.)
1230-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1239 елда башланган һәм б. э. к. 1230 елда тәмамланган унъеллык.
Варнаки (Киров өлкәсе)
Варнаки (Варнаки) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Чуча (Немда кушылдыгы)
Чуча – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Варнаки (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Чуча (Немда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Варнаки (Киров өлкәсе)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Поможани (Кошалинский повяты)
Поможани  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Просити
Просити — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сивре-сюр-Эв
Сивре-сюр-Эв — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Вальверде-де-Алькала
Вальверде-де-Алькала — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чыганаклар
Вальверде-де-Алькала
Устанув
Устанув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Раштуа бәйрәме
25 декабрьдә бәйрәм ителә торган Раштуа,мөһим христиан бәйрәме булып тора. «Крисмэс (Раштуа)» сүзенең килеп чыгышы «Крайст (Христос)» һәм «Хоули Мэсс (Изге Месса)». Бу көн Иисус Христосның тууы турындагы истәлеккә билгеләп үтелә, ләкин күп кенә кешеләр бу көн аның туу датасына туры килүенә шикләнәләр. Христиан чыгышына карамастан, Раштуа да күп кенә православие илләрендә бәйрәм ителә.Кешеләр бүләкләр һәм котлау открыткалары белән алмаша. Йортлар Яңа ел чыршылары, утлар һәм гирляндалар белән бизәлә. Аш мәҗлесе аерым азык белән планлаштырыла (ягъни ябыла), һәм барлык гаиләләр зур күңел ачу өчен җыела. Раштуада үзәк уйлап чыгарылган фигура булып,шулай ук Санта-Клаус дип аталган Батюшка Раштуа тора. Ул, балалар өчен бүләкләр алып, үзенең чаналарында оча дип санала.
Раштуа - шулай ук икътисади үсеш өчен мөмкинлек. Ул эшлекле активлык өчен мөһим чор булды. Кибетләр күп табыш китерә (ягъни ала) һәм күп кенә илләр бу импульсны сата (ягъни бу очракны кулланалар).
(http://www.delo-angl.ru/anglijskie-teksty-i-stati/tema-na-anglijskom-yazyke-rozhdestvo/ сайтындагы "Christmas" статьясының тәрҗемәсе.)
Порту-Лусена
Порту-Лусена — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Баеркозагаҗы (Аланья)
Баеркозагаҗы (Bayırkozağacı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шакштедт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маунд-Сити (Канзас)
Маунд-Сити  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунд-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Казале Бучито (Фрозиноне)
Казале Бучито — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Бучито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мертон (шәһәр, Висконсин)
Мертон  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шурала (станция)
Шурала (Шурала) — Свердловск өлкәсенең Невьянск шәһәр округы составына керүче тимер юл стансасы.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Хелмечоая
Хелмечоая — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Кларк (округ, Айдахо)
Кларк — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дубойс шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1919 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4572 км² тәшкил итә.
Стшижовець (Түбән Силезия воеводалыгы)
Стшижовець  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Красивая (Красивая Меча кушылдыгы)
Красивая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе, Орёл өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Красивая Меча елгасының уң ярына тамагыннан 233 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Дон су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Красивая Меча елгасы. Кече елга бассейны — Дон кушылдыклары бассейны, Хопр кушылганга кадәр, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8536) Mans
(8536) Mans — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Каракент (Бурдур)
Каракент (Karakent) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Бурдур илчесенә караган бер авыл (köy).
(8536) Mans
Тарихы
1993 елның 21 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FK23» саналган.
HD170973
HD170973 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
1250-еллар (б. э. к.)
1250-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1259 елда башланган һәм б. э. к. 1250 елда тәмамланган унъеллык.
Мангонвиль
Мангонвиль (Mangonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,85 км².
Усцянек-Великий
Усцянек-Великий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бодия
Бодия — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кругавец
Кругавец (Кругавец ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(15927) 1997 WV2
(15927) 1997 WV2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 23 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WV2» саналган.
Порту-Мауа
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Вальдарасете
Вальдарасете — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франкфорт-Сквер (Иллинойс)
Франкфорт-Сквер  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Франкфорт-Сквер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Сарсазы (Менделеевск районы)
Татар Сарсазы — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 423646.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Нәҗип Нугаев
Нугаев Нәҗип Ногман улы (1910-1946) — Советлар Берлеге каһарманы.
Тәрҗемәи хәл
1910 елда хәзерге Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы авылында (хәзер шәһәр тибындагы бистә) крестьян гаиләсендә туган. Милләте — татар. Башлангыч белемле. Колхозда эшләгән. Совет Армиясенә 1941 елның октябрендә алынган.
1943 елның маеннан хәрәкәттәге армиядә. 1669нчы танкка каршы керәш артиллериясе полкының (7нче гвардия армиясе, Дала фронты) туп төзәүчесе кече сержант Нугаев Бородаевка авылы янында (Днепропетровск өлкәсенең Верхнеднепровский районы) 1943 елның 5 октябрендә дошманның контрһөҗүмен кире кайтарганда расчеты белән 4 танкны, шул исәптән бер авыр танкны юк иткән. Яраланган, ләкин сугыш кырын ташлап китмәгән. Дошман танкларының һөҗүме туктатылган. СССР Югары Советы Президиумының 1943 ел 26 октябрь Указы белән Советлар Союзы Герое исеме бирелгән. Ленин ордены һәм медальләр белән бүләкләнгән.
1946 елның 6 маенда вафат.
Истәлеге
Үзбәкстан ССРның Кашкадәрья өлкәсендәге Шәһрисабә шәһәрендә җирләнгән. Шәһәрдә Геройның бюсты куелган һәм бер урамга аның исеме бирелгән.
Сюрь
Сюрь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кабырза елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Владимир Алхимов
Владимир Алхимов (Владимир Сергей улы Алхимов,, — , ) — СССР икътисадчысы, икътисад фәннәре нәмзәте, СССР каһарманы (1945), СССР дәүләт банкы идарәсе рәисе (1976-1986). ТАССРдан 10-11 чакырылашлары СССР ЮШның Милләтләр шурасы депутаты, СБКФ ҮК әгъзасы (1982-1986).
Лиман (Якакент)
Лиман (Liman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Якакент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маунт-Гоуп (Канзас)
Маунт-Гоуп  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маунт-Гоуп шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клируотер (округ, Айдахо)
Клируотер — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Орофино шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 6444 км² тәшкил итә.
Метомен (Висконсин)
Метомен  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шаделебен
Шаделебен (Schadeleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Тулузетт
Тулузетт — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Шаделебен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сигонье
Сигонье — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Сигонье
Помяново (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Помяново  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казале Венанте (Порденоне)
Казале Венанте — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Суленцин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Суленцин  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Порту-Муртинью
Порту-Муртинью — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Джулия Керн
Джулия Керн (Julia Kern; 12 сентябрь 1997, Беркли, Калифорния, АКШ) — Америка чаңгычысы
Карьерасы
Джулия Керн чаңгы узышы буенча 2015, 2016 һәм 2017 елда юниорлар арасында чаңгы спорты буенча дөнья чемпионатында рәттән өч тапкыр АКШ өчен чыгыш ясый. Иң яхшы сөземтәсе булып 2017 елда шәхси ярышларда классик стильдә спринтта 9 нчы урыны тора ; шулай ук бу турнирда 4×3,33 км эстафетада Америка дүртәве составында бронза призер була. Өч ел үткәч юниорлар чемпионатында Джулия Керн 23 яшькә тиклемге кызлар арасында спринтта шәхси «бронзасын» яулый.
Кернның Дөнья Кубогында дебюты 2016/2017 мизгеленә туры килә — Канаданың Квебек шәһәрендә спринт узышында ул квалификация иләген уңышлы аткара, әммә көрәшне чирек финалда тәмамлый. Дөнья Кубогы чикләрендә карьерасындагы беренче подиум спортчы кыз өчен словен шәһәре Планицада үткән 2019 елның 21 декабрендә ирекле ысул белән үткән спринт ярышлары тәмамлана. «Бронза» өчен көрәштә ахыр йөгерешендә ул тәҗрибәлерәк ватандашы Софи Колдуэллның узып китә, һәм кайчандыр дөнья Кубогы этапларында почетлы пьедесталга күтәрелгән иң яшь Америка спортчы кызы булып китә.
2021 елда дөнья чемпионатында Керн бер ярышта югерә — ул спринт ярышында квалификацияне аткара алмый.
Шәхси тормышы
Джулия Керн Калифорниянең Беркли шәһәрендә туган, Бостоннан ерак булмаган Уолтемада (штат Массачусетс), үскән. Әти-әнисе, чыгышлары буенча алманнар, фән белән шөгыльләнү өчен АКШ-ка күчеп китәләр.
Хелмяг
Хелмяг — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Станислав Альшевский
Станислав Альшевски (Станислав Владимир улы Альшевски,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
1270-еллар (б. э. к.)
1270-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1279 елда башланган һәм б. э. к. 1270 елда тәмамланган унъеллык.
Баерконагы (Чинар)
Баерконагы (Bayırkonağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Усцянек-Дембянка
Усцянек-Дембянка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кругавец-Калинина
Кругавец-Калинина (Кругавец-Калініна ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8537) Billochbull
(8537) Billochbull — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 21 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FG24» саналган.
Рәфгать Алтынбаев
Рәфгать Алтынбаев (Рәфгать Зәки улы Алтынбаев,, — , ) — РФ дәүләт эшлеклесе, СБКФнең Чаллы шәһәр кәмититенең икенче сәркатибе (1987-1990), Чаллы шәһәр халык депутатлары шурасы рәисе, Чаллы башлыгы (1990-1999), РФ авыл хуҗалыгы министры урынбасары (1999-2001), Федерация шурасы әгъзасы (2001-2003, 2005-2012).
Биографиясе
1971 елда «Химик-технолог» белгечлеге буенча Киров исемендәге Казан химия-технология институтын тәмамлый.
1971-1975 елларда-«Камгэсэнергострой» УС төзелеш механикалаштыру идарәсенең СМУ-4 өлкән инженеры, «Камгэсэнергострой» буенча шәһәр төзелеше идарәсенең ВЛКСМ комитеты секретаре, Брежнев шәһәре (хәзер Яр Чаллы шәһәре).
1975-1990 елларда-КПССның Чаллы шәһәр комитеты инструкторы, КПССның Брежнев шәһәр комитеты Икенче секретаре.
1983-1985 елларда-КПССның Автозавод райкомының икенче секретаре, Брежнев шәһәре (хәзер Яр Чаллы).
1985-1987 елларда-халык депутатларының Автозавод район Советы башкарма комитеты рәисе, Брежнев шәһәре (хәзер Яр Чаллы шәһәре).
1987-1990 елларда-КПСС шәһәр комитетының икенче секретаре, Яр Чаллы шәһәре.
1990-1991 елларда-Яр Чаллы шәһәре шәһәр Советы башкарма комитеты рәисе.
1991-1999 елларда-халык депутатларының шәһәр Советы рәисе, Яр Чаллы шәһәре администрациясе башлыгы.
1990-1999 елларда-халык депутатларының Яр Чаллы шәһәр Советы башкарма комитеты рәисе, Яр Чаллы шәһәре администрациясе башлыгы.
1999-2001 елларда-Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министры урынбасары.
2001-2003 елларда-Татарстан Республикасы Хөкүмәтеннән Федерация Советы әгъзасы, җирле үзидарә мәсьәләләре комитеты рәисе.
2002-2006 елларда - Россия Тормыш партиясе рәисе урынбасары (С.М.Миронов).
2003-2005 елларда-РФ ФҖ Федерация Советы Рәисе киңәшчесе (С.М.Миронов).
2005-2012 елларда-РФ ФҖ Федерация Советында Рязань өлкәсе Хөкүмәтеннән әгъзасы, Федерация эшләре һәм төбәк сәясәте комитеты рәисе.
Федерация Советында эше
2005 елның сентябрендә Рязань өлкә Думасы карары белән Алтынбаев Рязань өлкәсеннән Федерация Советы әгъзасы итеп сайлана. Алтынбаеваны губернатор Георгий Шпак тәкъдим итте, ул кандидатура Федерация Советы рәисе Сергей Миронов тарафыннан тәкъдим ителгән һәм Үзәк федераль округ җитәкчелеге тарафыннан хупланган, дип хәбәр итте. Алтынбаевны 28 депутаттан 25 депутат (КПРФ вәкиле каршы чыкты) хуплады.
Федерация Советында Федерация эшләре һәм төбәк сәясәте комитеты рәисе була, даими комиссияләр составына керә: парламент эшчәнлеген оештыру һәм Федерация Советы эшчәнлеген тәэмин итүне контрольдә тоту буенча.
2006 елда Федерация Советы әгъзасы һәм Россия тормыш партиясе рәисе урынбасары буларак, тормыш партиясенең Самара региональ бүлеге җитәкчелеген алмаштыруда, рәис итеп Виктор Тархов сайлануда турыдан-туры ярдәм күрсәтә.
2012 елга кадәр «Гадел Россия»партиясе әгъзасы һәм җитәкчеләренең берсе.
Бүләк һәм мактаулы исемнәре
Дуслык Ордены (1995). «Хезмәт батырлыгы өчен» медале (1981).
Вальдеаверо
Вальдеаверо — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15928) 1997 WC3
(15928) 1997 WC3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 23 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WC3» саналган.
Głos z Minaretu
Głos z Minaretu (Манарадан тавыш) - Бөекбританиядәге Польша Мөселманнарының Югары Имаматы тарафыннан 1948-1950 елларда нәшер ителгән журнал. Бөекбританиядәге Польша мөселманнарының төп элемтә чыганагы булып торган.
Журнал 1947 елда чыккан «Komunikatu Naczelnego Imamatu Muzułmanów Polskich w Wielkiej Brytanii» (Бөекбританиядә Польша мөселманнарының Югары имаматы элемтәсе) журналының дәвамчысы булып торган.
Шукша (Немда кушылдыгы)
Шукша – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боднерень
Боднерень — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васенины (Юрья районы)
Васенины (Васенины) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: украиннар (60%), урыслар (40%).
Локотцы
Локотцы — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе, Орёл өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Семенек елгасының сул ярына тамагыннан 26 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Порту-Насиунал
Порту-Насиунал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Просьно
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мид (Висконсин)
Мид  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1280-еллар (б. э. к.)
1280-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1289 елда башланган һәм б. э. к. 1280 елда тәмамланган унъеллык.