cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хофштеттен-ан-дер-Раб
Хофштеттен-ан-дер-Раб — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Аленкавцы
Аленкавцы (Аленкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Водица (Тырговиште өлкәсе)
Водица  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рёмер (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Оле Рёмер (1644—1710) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Куюҗак (Алтынташ)
Куюҗак (Kuyucak) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Алтынташ илчесенә караган бер авыл (köy).
Тенетише (Крань)
Тенетише  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Шапель-Краоннез
Ла-Шапель-Краоннез — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Новий Двур (Пильский повяты)
Новий Двур  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19590) 1999 NG18
(19590) 1999 NG18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NG18» саналган.
Герделтри (Мэриленд)
Герделтри  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Герделтри халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гура-Веий (Долж)
Гура-Веий — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гүзелъюрт (Инегөл)
Гүзелъюрт (Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кошево (Подлясье воеводалыгы)
Кошево  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4521) Акимов
(4521) Акимов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 29 мартында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 FU2» саналган.
HD245602
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Варламово (Чиләбе өлкәсе)
Варламово (Варламово) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
NGC 1095
NGC 1095 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Петерсберг (Гессен)
Петерсберг  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пасс-Крисчиан (Миссисипи)
Тарихы
Пасс-Крисчиан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Базош-ле-Бре
Базош-ле-Бре — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Врани-Кон
Врани-Кон — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Пайра (Торино)
Казчина Пайра — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Пайра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Исәнбай авыл шурасы
Административ үзәге —.
Стара Жечна
Стара Жечна — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алёхнавичы (Дзятлавский районы)
Алёхнавичы  (Алёхнавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Югары Кансөяр
Югары Кансөяр — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 245 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452985, ОКАТО коды — 80208840003.
Кошели
Кошели — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тенетише (Лития)
Тенетише  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байсын
Байсын (Байсын) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Хофштеттен-Грюнау
Хофштеттен-Грюнау — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Щучки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19591) Michaelklein
(19591) Michaelklein — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NW21» саналган.
Сазак (Көйҗегыйз)
Сазак (Sazak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Көйҗегыйз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Киюк
Киюк (Зур Киюк) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының сул ярыннан 515 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Ла-Шапель-Ренсуен
Ла-Шапель-Ренсуен — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
(3872) Акирафудзии
(3872) Акирафудзии  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1983 елның 12 гыйнварында Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 AV» саналган.
Лембова
Лембова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Усолка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 7 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новий Двур (Ходзезький повяты)
Новий Двур  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гура-Веий (Мехединць)
Гура-Веий — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Новий Двур (Ходзезький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гура-Веий (Мехединць)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Л'Акуила
Л'Акуила (L’Aquila) — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Л'Акуила Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Динәү (Үзбәкстан)
Динәү (Denov, Денов) — Үзбәкстанның Сөрхандәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1958 елдан башлап йөртә.
Маковеево
Маковеево (Маковеево) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Ремон (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Жан Жак Ремон (1903—1961) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Уборка
Уборка (Уборка) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.
NGC 1096
NGC 1096 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Уборка
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
NGC 1096
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Уборка
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%).
Казчина Палацето (Мантова)
Казчина Палацето — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Палацето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вассалборо (Мэн)
Вассалборо  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нугай Урдасы
Нугай Урдасы (Олуг Нугай, Нугай Ордасы, Нугай Йорты, Мангыт йорты ) — XIV йөз ахыры – XV йөз башында барлыкка килгән күчмә нугайлар дәүләте.
Тарихы
XIV гасыр ахырында Идегәй Җаек белән Җембе елгалары арасындагы җирләрдә ярыммөстәкыйль Мангыт йорты олысына нигез сала.
XV гасырның икенче яртысында мангыт кабиләләренең күпчелеге уртак исем белән «нугай» дип атала башлый. Мангыт йорты «Нугай Урдасы» яки «Нугай Олысы» дигән исем ала.
Нугай Урдасы Казан ханлыгы белән тыгыз бәйләнештә булган, Казан ханнарының хатыннары арасында Нугай Урдасы мирзаларының кызлары, мәсәлән, Нурсолтан, Сөембикә булган.
1496 елда Ямгурчы Мәскәү дәүләте Казан хакимиятенә утырткан Мөхәммәд Әмин ханны тәхеттән төшергән.
1501 елда яңадан Иван III дипломатиясе җиңә һәм Ногай мирзалары Мәскәү белән ханнарны килештереп куя башлый.
1505 елда Казан ханлыгында Нугай аксөякләре яклаган Мәскәүгә каршы каршылык куба.
1522 елда Нугай урдасы гаскәрләре Кырым тәхетенә гаскәр җыеп һөҗүм итәләр. Мәскәү белән дипломатияне яңадан ачып җибәрәләр һәм 1522 елдан алып 1530 елларга кәдәр союздаш дипломатия алып баралар.
Шәһәрләре
Нугай Урдасының башкаласы Сарайчык шәһәре була. Сарайчык шәһәре Җаек елгасының түбән өлешендә, Казакъстан Республикасының Атырау өлкәсе Сарайчык авылы янында торган.
Шулай ук, Бузан елгасы буендагы шәһәрчек булган. Тарихи чыганаклар буенча Нугай Урдасының Бузан елгасы буенда шәһәрчеге булган.
Идәрәчеләре
Идарәче бәкләр, гадәттә, Идегәй нәселеннән булалар.
Провен (Нор)
Провен (Provin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аннёллен кантонына карый.
Краево-Биле
Краево-Биле — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD245687
HD245687 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тепе (Лития)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алешавичы
Алешавичы (Алешавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Иске Күктау авыл шурасы
Иске Күктау авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы састaфына түбәндәге торак пунктлар керә:
Гагово
Гагово — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Первис (Миссисипи)
Первис  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Первис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шмелёв
Шмелёв ― фамилия.
(19592) 1999 NZ22
(19592) 1999 NZ22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NZ22» саналган.
Польхайм
Польхайм — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гүзелъюрт (Эргани)
Гүзелъюрт (Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куюҗак (Адыяман)
Куюҗак (Kuyucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Гилландейл (Мэриленд)
Гилландейл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гилландейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Постниково (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Хохбург-Ах
Хохбург-Ах — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Стара Руда (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Стара Руда  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Постниково (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Хохбург-Ах
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Постниково (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90%), руслар (6%).
Стара Руда (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Щучки-VI-Колёния
Щучки-VI-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гарачы (Хачмаз)
Гарачы  (Qaraçı ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Бакулин
Бакулин ― фамилия.
NGC 1097
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рентген (ай кратеры)
Рентген - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 128 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Җаркурган
Җаркурган (Jarqoʻrgʻon, Жарқўрғон) — Үзбәкстанның Сөрхандәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1973 елдан башлап йөртә.
Лаваль (Майенн)
Лаваль — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Laval (Mayenne)
Новий Дембець
Новий Дембець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ивенка
Ивенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Цна елгасының сул ярыннан 204 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Ивенка
Гура-Веий (Нямц)
Гура-Веий — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краево-Борове
Краево-Борове — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баи-Роменвилье
Баи-Роменвилье — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Тер (Любно)
Тер  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глашатай (авыл)
Глашатай  — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алешкавцы
Алешкавцы (Алешкаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сазак (Ташкент)
Сазак (Sazak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ташкент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Итәй авыл шурасы
Административ үзәге —.
Түбән Кансөяр
Түбән Кансөяр — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 190 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452985, — 80208840004.
Комкурган
Комкурган (Qumqoʻrgʻon, Қумқўрғон) — Үзбәкстанның Сөрхандәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1971 елдан башлап йөртә.
(2153) Акияма
(2153) Акияма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 1 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 XD» саналган.
Витаминный (Чиләбе өлкәсе)
Витаминный (Витаминный) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Савинская (Верхнеустькулой авыл җирлеге)
Савинская (Савинская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
Поппенхаузен (Вассеркуппе)
Поппенхаузен  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Палаци (Новара)
Казчина Палаци — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хохволькерсдорф
Хохволькерсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Перл (Миссисипи)
Перл  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Перл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Провиль
Провиль (Proville) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Камбре кантонына карый.
Эдлинки
Эдлинки — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19593) Justinkoh
(19593) Justinkoh — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NZ29» саналган.
Старе Блоново
Старе Блоново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Теховець (Медводе)
Теховець  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вашингтон (Мэн)
Вашингтон  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Краево-Будзили
Краево-Будзили — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алешышки
Алешышки (Алешышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Глогинка
Глогинка — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1098
NGC 1098 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Куюҗак (Додурга)
Куюҗак (Kuyucak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Додурга илчесенә караган бер авыл (köy).
Ишкар авыл шурасы
Ишкар авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
Реньо (ай кратеры)
Реньо - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 51 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Анри Виктор Реньо (1810—1878) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Гиллкрест-Гайтс (Мэриленд)
Гиллкрест-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гиллкрест-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даши Намдаков
Дашинима Бальжан улы Намдаков (Намдаг овогтой Балжингийн Дашням; 1967 елның 16 феврале, Укурик авылы, Хилок районы, Чита өлкәсе, ССРБ) — Россия скульпторы, рәссам-график, ювелир һәм дизайнер. Россия сәнгатьләр академиясе академигы (2021; әгъза-корреспонденты 2011). Россия Федерациясенең атказанган рәссамы (2020). Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы.
Тормыш юлы
Даши Намдаков Бурятиянең Укурик авылында, Забайкалье авылында туа. Тулы исеме — Дашинима («Даши Нима») — бурят теленнән «Уңышлы кояш». Бальҗан һәм Буда-Ханда Намдаковлар гаиләсендә алтынчы бала була, аларның сигез балалары туа. Әтисе Бальҗан Намдаков — тимерче һәм рәссам, танылган халык остасы, буддист танкалары язу, скульптура, агач кисү, келәм тегү белән шөгыльлән.
Дин буенча Намдаков, аның әти-әнисе кебек үк, буддачы булып тора.
Даши Намдаков Улан-Удэ шәһәрендә бурят скульпторы Геннадий Васильевның остаханәсендә эшли башлый.
1905 ел хәтере Мәскәү дәүләт академия сәнгать училищесына укырга керә, тик конкурс буенча узмый һәм архитектура факультетына укырга керә, тик тәмамламый, чөнки скульптура белән шөгыльләнергә тиешлеген аңлый.
1988 елда укырга керә, рәссам һәм скульптор Л. Н. Головницкий, Ю. П. Ишханов, А. Х. Боярлиа, Э. И. Пахомовларда укый.
1992 елда институтны тәмамлаганнан соң, Даши Улан-Удэга кайта, ул шунда ук эшен дәвам итә. Ул ювелир остаханәсен ача, анда борынгы курганнар табылдыклары сыман стильләштерелгән скульптур эшләнмәләр ясау белән шөгыльләнә.
2000 елда Иркутскта Даши Намдаковның беренче шәхси күргәзмәсе уза, ул иң югары бәя ала һәм аны данлыклы итә.
Иҗат
Даши Намдаков эшләре сәнгать кою, чүкү техникасы һәм катнаш техникада башкарылган. Әшләре бронза, көмеш, алтын, бакыр, кыйммәтле ташлардан, шулай ук сөяк (мамонт казык теше), ат чәченнән һәм агачтан эшләнгән. Скульптура, зәркән эшләнмәләре, графика һәм гобеленнар уникаль автор стиленә ия, аның нигезендә милли мәдәният элементлары, Үзәк Азия традицияләре, будда мотивлары ята.
Даша Намдаковның эшләре Дәүләт Эрмитажы, Санкт-Петербургтагы Россия этнография музее, Көнчыгыш халыклары сәнгате музее, Мәскәүдә Заманча сәнгать музеенда, дөньяның күп кенә илләре музейларында, шул исәптән «Тибет-Хаус»та (Нью-Йорк) һәм «Сәнгать музее»нда (Гуанчҗу, Кытай) фондларында саклана. Скульптуралар В. В. Путин («Стихия»), М. Ш. Шәймиев («Җайдак»), Ю. М. Лужков, Р. А. Абрамовичның («Кич», «Өлкән сугышчы») шәхси коллекцияләрендә, шулай ук Алмания, Франция, Бельгия, Швейцария, Финляндия, Япония, АКШ, Тайвань шәхси җыелышларында бар. Даши Намдаков эшләре Герһард Шрёдер, кантри-музыка йолдызы Вилли Нельсон, шулай ук актриса Ума Турманда да бар.
2004 елдан — Мәскәүдә, 2014 елдан Лондонда яши һәм эшли.
2009 елда күргәзмәләр циклы өчен Даши Намдаков мәдәният өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе лауреаты була.
2019 елның февралендә Красноярскта Себер федераль университеты янындагы скверда «Трансформация» (TRANSFORMATION) ландшафт скульптурасы урнаштырыла.
Хохлайтен
Хохлайтен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тирмез
Тирмез (Termiz, Термиз) — Үзбәкстанның Сөрхандәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1929 елдан башлап йөртә.
Тинян (Копер)
Тинян  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(19594) 1999 NL31
(19594) 1999 NL31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тинян (Копер)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4797) Ако
(4797) Ако  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
(19594) 1999 NL31
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NL31» саналган.
(4797) Ако
Тарихы
1989 елның 30 сентябрендә Т. Номура, К. Каваниси тарафыннан Minami-Oda обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SJ» саналган.
Баллуа
Баллуа — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Казчина Палацина (Мантова)
Казчина Палацина — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD245707
HD245707 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гура-Веий (Ракова, Бакеу)
Гура-Веий — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пфунгштадт
Пфунгштадт — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сазак (Юрегир)
Сазак (Sazak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Неру-Яха (Төньяк Тыдыотта кушылдыгы)
Неру-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Тыдыотта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Неру-Яха (река)
Голямо-Градиште
Голямо-Градиште — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рагуса
Рагуса (Ragusa) — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Рагуса Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Гарадаг Будуг
Гарадаг Будуг (Qaradağ Buduq ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Ализова
Ализова (Алізова ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Новий Кармин
Новий Кармин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Краево-Коритки
Краево-Коритки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ларшам (Майенн)
Ларшам — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Старе Мажи
Старе Мажи — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Якын Еланда
Якын Еланда — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яма елгасының сул ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Йонны авыл шурасы
Йонны авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Старе Мажи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йонны авыл шурасы
Административ үзәге —.
Шәргун
Шәргун (Sharg’un, Шарғун) — Үзбәкстанның Сөрхандәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Якын Еланда
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Шәргун
Тарих
Шәһәр статусын 1973 елдан башлап йөртә.
Якын Еланда
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Йонны авыл шурасы
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
Тирна (Загоре-об-Сави)
Тирна  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петал (Миссисипи)
Петал  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Петал шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эдлянка (Лукивский повяты)
Эдлянка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гүзелъюрт (Яйладагы)
Гүзелъюрт (Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хохнойкирхен-Гшайдт
Хохнойкирхен-Гшайдт — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пруви
Пруви (Prouvy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-ле-Валансьен кантонына карый.
Гидаево
Гидаево (Гидаево) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%).
Әстерхан ханлыгы
Әстерхан ханлыгына 1459 елда Кече Мөхәммәтнең өлкән улы Мәхмүт нигез сала һәм шуның белән яңа татар дәүләте хакимнәренең нәселен башлап җибәрә. Ханлыкны 1556 елда рус дәүләте яулап ала.
Татар ханлыклары арасында Әстерхан ханлыгы иң кечкенәсе булган. Ул Иделне түбән агымнда урнашкан һәм төньяктан Терек елгасы, көнчыгыштан Каспий диңгезе, көнбатыштан Кырым ханлыгы, төньяктан Нугай Урдасы белән чиктәш булган. Ханлыкның тышкы сәясәте башта Олы Урдага, соңрак Нугай Урдасына һәм Кырым ханлыгына бәйле булган.
Халык
Элекке Әстерхан ханлыгы җирләрендә, башка халыклар белән бергә, элекке ханлыкның төп халкы булган Әстерхан татарлары әле дә яши.
Әстерхан шәһәре
Әстерхан — ханлыкның төп шәһәре булган. Ул Алтын Урда чорында Хаҗитархан исеме йөрткән. Иделнең Каспийга койган урынында утырган Әстерхан шәһәре халыкара сәүдәдә зур бер арадашчы үзәк булып хезмәт иткән һәм «олуг татар базары» буларак дан казанган.
Хаҗитархан иске Хәзәр каһанлыгы башкаласы Итиль калдыклары һәм хәрабәләренә нигезләнә.
Әстерхан ханлыгын Россиягә кушкач Явыз Иван 1558 елда Әстерхан каласын 10 км түбән табарак утрауга күчерергә куша һәм кремльгә охшатып кала-кальга төзетә.
Тарих
thumb|right|200px| Җиңелчә коралланган әстерхан гаскәрие XV йөзнең урталарында Алтын Урда ханы Әхмәтнең бертуганы Мәхмүт хан Әстерхан каласы тәхетенә утыра һәм үз төбәген бәйсез дәүләт итеп игълан итә.
1467 елда Әстерхан ханлыгы тәхетендә Мәхмүт ханның улы Касыйм хан утырганда калага Венеция илчесе Контарини килә һәм сәүдә эшләре әйбәт баруына һәм урындагы сәүдәгәрләрнең Мәскәү сәүдәгәрләре белән эш иткәннәренә игътибар итә.
1481 елда Ибак хан Нугай татарлары белән Сарайга юңәлә. Алтын Урда ханы Әхмәд хан качырга мәҗбур була. Ибак хан Тыннык суларына кәдәр куып бара. Азав кырына җиткәч Әхмәд хан гәскәрен тарата һәм үлемгә тиң хата ясый. Йоклаган Әхмәд ханны Ибак хан кулы белән буып үтерә. Әхмәд ханның малы, хатыннары, кызлары һәм Литва әсирләре Ибак ханга калды. Шул ук елда Әхмәд хан тәхете Хаҗитархан шәһәренә күчә.
1523 елда Кырым ханы Мөхәммәтгәрәй I Әстерханны яулый. Әстерханда Кырым хакимияте озак яши алмый, чөнки Кырым ханы Мөхәммәтгәрәй I ханны үлүе, Кырым гаскәрен илләренә китәргә мәҗбүр итә.
1537 елда нугайлар бу вакытта Әстерхан тәхетендә утырган Габдрахман ханны куалар һәм кайчандыр Алтын Урда ханы дип саналган Шәехәхмәт хан оныгы Дәрвишгалине хаким итеп куялар. Ләкин 1547 елда Әстерханны Кырым ханы Сәхибгәрәй яулый һәм Дәрвишгали ханны тәхеттән куа, моның өстенә күп кенә татарларны Кырымга алып китә. Шушы соңгы яу янәдән аякланып киткән Әстерхан каласын тәмам таркалуга һәм җимерелүгә китерә.
Сәхибгәрәй хан үзенең туганнары тарафыннан Төркия ярдәме белән үтерелгәч, нугай татарлары һәм черкаслар шәһәрне аякландырырга ниятләп, Әстерхан хакимиятен Ямгырчыга бирәләр.
NGC 1099
NGC 1099 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Әстерхан ханлыгы
Тарих
1551 елда Ямгырчы хан үзенең илчесен Иван IV Әстерханны үз канаты астына алу үтенече белән Мәскәүгә җибәрә. Явыз Иван тугрылык антын рәсми рәвештә алу өчен Әстерханга үз илчесен юллый. Әмма Ямгырчы хан Мәскәү илчесен зинданга ташлата.
Вейд (Мэн)
Вейд  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Реомюр (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Рене Антуан Реомюр (1683—1757) хөрмәтенә бирелә.
Вейд (Мэн)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Әстерхан ханлыгы
Тарих
Шушы хәлдән соң Мәскәү кенәзе тарафдары Нугай морзасы Исмәгыйль 1553 елда Иван IV тән Ямгырчы ханны тәхеттән кууын үтенә һәм Әстерхан тәхетенә Россиядә яшәүче һәм үзе үк бүләккә биләмә итеп Звенигород шәһәрен биргән канкардәше Дәрвишгали ханны куюын үтенә. Мәскәү кенәзе Явыз Иван 1554 елда Әстерханга таба 39 мең гаскәре белән Дәрвишгали ханны җибәрә.
Вейд (Мэн)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Реомюр (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Әстерхан ханлыгы
Тарих
Ямгырчы белән Дәрвишнең сугышы ике агай-эне арасында барган сугыш була. Ике хан да туганнан-туган булып, канкардәшләре Чыңгызхан оныгы Җүси хан улы Урда токымына бәйле Алтын Урда ханы Әхмәт дәвамнары. Рус гаскәриләре Әстерханга якынлашкач, Ямгырчы хан гаиләсен, балаларын ташлап, 20 җансакчысы белән Кырымга кача.
Рус гаскәре 1554 елда Әстерханга керә һәм, Ямгурчы ханны төшереп, тәхеткә Явыз Иван вассалы итеп Дәрвишгалине утырта.
Алисеевичы
Алисеевичы (Алісеевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Әстерхан ханлыгы
Тарих
1555 елда Ямгырчы хан Кырым янычарлары белән Әстерханга яу килә, әмма Дәрвишгали каланы саклап кала.
Алисеевичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Әстерхан ханлыгы
Тарих
Ел азагында Дәрвишгали Мәскәү илчесен үз кырыннан куып җибәрә. Әмма кенәз Иван IV Дәрвишгали белән бәхәскә керергә теләми, чөнки Дәрвишгали Кырым ханы Дәүләтгәрәй белән бәйле кеше булып, 1555 елда Кырым ханы белән бергә 60 мең гаскәри белән Мәскәүгә яу килгәндә дә аның кул астында була.
1556 елда Кырым һәм Нугай ханнары ярдәменә таянып, Дәрвишгали русларны кала-биләмәләреннән куа. Моңа җавап итеп, Явыз Иван атаман Ляпун Филимон җитәкчелегендә бирегә мылтыкчылар җибәрә. Аларны рус гаскәренең алдынгы отряды дип уйлап Әстерхан шәһәре сугышсыз бирелә.
Явыз Иван Әстерханны Россиягә куша һәм 1558 елда Әстерхан каласын 10 км түбән табарак утрауга күчертә һәм кремльгә охшатып кала-кальга төзетә. Әстерхан ханлыгы Казан ханлыгына караганда бик нык йомшак булу сәбәпле, Иван IV бу калага хәтта барып та тормый.
1567 елда Төркия солтаны Сәлим II, Төркестан кардәшләре нугайлар һәм башка төрки халыкларның үтенече буенча Казан һәм Әстерхан калаларын урыслардан азат итәргә кирәк дигән карарга килә. Төркия солтаны 1570 елда Касыйм-Паша җитәкчелегендә Кафа каласына 2 мең янычар һәм 15 мең гаскәридән торган сугышчылар җибәрә. Кырым ханы Дәүләтгәрәй исә үз нәүбәтендә 50 мең татар гаскәриләрен туплый. Төркиянең урыслар тарафыннан яуланган татар җирләренә яу килүләре уңышсызлыкка очрый. Төркия бернигә дә ирешә алмый, чөнки Кырым ханы Дәүләтгәрәй Төркия гаскәрбашы Касыйм-Пашага бернинди дә реаль ярдәм күрсәтми, шул ук вакытта Нугай ханы да Касыйм-Пашага ярдәмгә килми. Ачык далада шактый гаскәриләрен югалткан Касыйм-Паша Төркия җирләренә таба чигенергә мәҗбүр була.
1580 елда Кырым һәм Нугай йортлары гаскәриләре берләшәләр һәм руслар кулында булган Әстерханны тулганага алалар. Кальгада булган туплар комачаулый булса кирәк, алар каланы ала алмыйлар.
1630 елда Әстерханда урнашкан Россия гарнизонына Калмык ханы Хуралык һөҗүм итеп карый, әмма бу һөҗүм дә урыслар тарафыннан кире кагыла.
1660 елда инде татарлар үзләренең борынгы шәһәрләрен алырга талпынып карыйлар, әмма бу яу да татарларның җиңелүе белән тәмамлана.
Кадер авыл шурасы
Кадер авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге —.
Эчке бүленеш
Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
Иске Каргалы (Балтач районы)
Иске Каргалы — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 243 кешенең яшәве мәгълүм. ᴨyчты индексы — ?, — ?.
Краево-Лентово
Краево-Лентово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голямо-Доляне
Голямо-Доляне — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
(19595) Lafer-Sousa
(19595) Lafer-Sousa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NW31» саналган.
Ислам мәдәнияте музее
Ислам мәдәнияте музее — «Казан Кремле» музей-тыюлыгының музей бүлекчәләренең берсе. Музей Казан Кремле территориясендә урнашкан Колшәриф мәчетенең аскы катында урнашкан. Музей 2006 елның 21 февраленнән эшли. Ул Россиядә Идел буе һәм Урал буе төрки-татар халыкларының ислам тарихына һәм мәдәниятенә багышланган бердәнбер музей.
Тасвирлама
Музей эшчәнлегенең төп максаты — фәнни-агарту, фәнни-тикшеренү һәм белем бирү эшчәнлеген гамәлгә ашыру, Урта Идел буенда Ислам һәм мөселман цивилизациясе тарихы һәм мәдәнияте буенча музей әйберләрен һәм музей коллекцияләрен ачыклау һәм тулыландыру, аларны өйрәнү һәм халыкка җиткерү. 2014 елның апрелендә яңартылган музей экспозициясе татар халкының ислам динен кабул итү үзенчәлеген һәм татарларның исламның гомуми мәдәниятенә керткән өлешен чагылдыра, ислам мәгариф, мәдәният, бай язма традиция, шулай ук татар милләтен һәм милли тәңгәллекне формалаштыруда мөһим фактор буларак күрсәтелә.