cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бардо (Великопольское воеводалыгы)
Бардо  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гертен
Гертен (Guerting) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,64 км².
Вьевка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Упа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Бардо (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вьевка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Матузиньюш
Матузиньюш (Matosinhos) — Португалиянең Порту бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1984 елдан башлап йөртә.
(9251) Harch
Тарихы
1960 елның 16 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4896 P-L» саналган.
(16801) Petřínpragensis
(16801) Petřínpragensis — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Миннетли (Козан)
Миннетли (Minnetli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD185195
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кресент-Спрингс (Кентукки)
Кресент-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кресент-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Ән-Нур мәчете (Дили)
Ән-Нур мәчете (Mesquita An-Nur) — Тимор-Лешти башкаласы Дилидә урнашкан мәчет. Ул башкаланың гарәпләр укмашып яши торган Кампунг-Алор районында урнашкан. Көнчыгыш Тимордагы мөселман халкы мәчеткә җомга намазларына теләп йөри.
Тарих
1940-елларда гарәп азчылыгы Дилидә беренче мәчет бинасын төзү өчен тырышлык күрсәтә башлый. Имам хаҗи Хәсән ибн Абдулла Балатиф тырышлыгы белән 1955 елда мәчет төзелеп бетә. Дилидәге Рим католик чиркәве епархиясе башлыгы бина өчен кирпеч бирә. Соңрак ул мөселман бәйрәмнәре вакытында мәчеткә еш килеп йөри. Мәчет бинасы 1981 елда ремонтлана.
1999 елгы Көнчыгыш Тимор һәм 2006 елдагы {Тәрҗемә ителмәгән 3|2006 елдагы Көнчыгыш Тимор кризисы|{тәртипсезлекләр|en|2006 East Timorese crisis}} вакытында мәчет качаклар өчен сыену урыны булып хезмәт иткән. Аларны мәчет комплексына керүче классларда урнаштырганнар. Мәчетне һөҗүм итүче бандитлардан БМОның яхшы коралланган тынычлык урнаштыручы көчләре (АКШ, Австралия, Яңа Зеландия, Малайзия, Португалия) вәкилләре саклаган.
Епископ Карлуш Фелипе Хименес Белу (Carlos Felipe Ximenes Belo, 1996 елда Көнчыгыш Тимордагы конфликтны тыныч юл һәм гаделлек белән чишү буенча тырышлыклары өчен Тынычлык өчен Нобель премиясен алган), үзенең элеккеге башлыгы үрнәгенә ияреп, Рамазан ае тәмамлануны билгеләп үтүче ислам бәйрәме – Корбан гаете алдыннан, мәчеттә булып, мөселманнарга аларның тарихи мәчет бинасын һәм башка ислам гыйбадәтханәләрен бандитлар һөҗүменнән яклаячагын белдергән.
2002 елның декабрендә мәчет мөселман булган премьер-министр Әлкатирига каршы протест белдерүчеләр тарафыннан утка тотыла. Епископ (2002 елдан) Базилио ду Насименто (Basilio do Nascimento) католиклар кылган гамәл өчен мөселманнардан гафу үтенә; мөселман җәмгыятенең руханиларына җомга вәгазьләрен тапшыру өчен католик чиркәве радиостанциясеннән файдаланырга тәкъдим итә, шулай ук аларны католик семинариясендә ислам турында лекцияләр укырга чакыра.
Дили мәчетенең имамы (2018 елдан) — Хулио Мөслим Антонио да Коста (Julio Muslim António da Costa).
2019 елдан Көнчыгыш Тиморның мөселман милли шурасы (Konsellu Nasionál Islam Timor-Leste) рәисе — Әхмәд Али Алаюди (Ahmad Ali Alayudi).
2018 елдан Көнчыгыш Тимор (Тимор-Лешти) ислам җәмгыяте үзәге (CENCITIL) президенты — Ариф Абдулла Сагран (Arif Abdullah Sagran). Ислам җәмгыяте президенты Ариф Абдулла Сагран, Тимор-Лештида ислам белеме дәрәҗәсе бик түбән, дип белдергән. 5 мөселман баласын чит илгә (Индонезиягә) укырга җибәрү өчен Диннәр эшләре буенча министрлык стипендияләр биргән. Күпчелек студентлар кире кайтмый. Алар Индонезиядә урнашуны өстен күрә. .
Тасвирлама
Ән-Нур мәчете ике каттан тора, беренче кат намаз уку урыны булып хезмәт итә, икенче кат мәктәп бүлмәсе буларак кулланыла. Мәчетнең үзәк өлешендә табигый җиләс урын буларак кулланыла торган бакча бар. Тәһарәт урыны һәм китапханә бинасы урнашкан, анда ике агач киштәдә ислам китаплары һәм берничә компакт-диск тора. Ике манарасы, бер гөмбәзе бар.
Ландау-ан-дер-Изар
Ландау-ан-дер-Изар — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мөхәммәт Мәһдиев
Мөхәммәт Сөнгать (Сөнгатулла) улы Мәһдиев ― Татарстан Республикасының халык язучысы, әдәби тәнкыйтьче, әдәбият галиме, филология фәннәре кандидаты, КДУ (КФУ) укытучысы.
Биография
Мөхәммәт Мәһдиев 1930 елның 1 декабрендә Татарстанның Арча районы Гөберчәк авылы мулласы Сөнгатулла Мәһдиев гаиләсендә дөньяга килгән. 1944 елда Сикертән авылындагы җидееллык мәктәпне һәм 1947 елда Арча педагогия училищесын тәмамлаганнан соң, шул ук районның Сеҗе урта мәктәбендә бер ел өлкән пионервожатый булып эшли, аннары, 1948–1950 елларда, хәзерге Саба районының Керәнле җидееллык мәктәбендә тарих фәне укыта. 1950–1954 елларда Балтик хәрби флотында хезмәт итә. Флоттан кайткач, 1955–1960 елларда Арча төбәге мәктәпләрендә укытучы булып эшли. 1959 елда, читтән торып укып, Казан дәүләт педагогика институтының тарих бүлеген тәмамлый. 1960 елда М. Мәһдиев Казан дәүләт университетының татар әдәбияты кафедрасы каршындагы аспирантурага укырга керә, һәм уңышлы тәмамлап, 1964 елда «Татар совет әдәби тәнкыйте (1917–1932)» дигән темага кандидатлык диссертациясе яклый.
Аспирантураны тәмамлаганнан бирле Мөхәммәт Мәһдиев университетның татар әдәбияты кафедрасында башта ассистент, өлкән укытучы, ә 1968 елдан доцент булып эшли. Ул – 1961 елдан КПСС члены иде.
Мөхәммәт Мәһдиев 1995 елда вафат була, туган авылы Гөберчәк зиратына җирләнә.
Иҗат
Мөхәммәт Мәһдиев – иҗат юлын әдәбиятчы һәм әдәби тәнкыйтьче булып башлаган кеше. Аспирантурада укыган елларында ул татар иҗтимагый фикер үсеше, әдәбият һәм әдәби тәнкыйть тарихы, халык авыз иҗатын фәнни өйрәнү мәсьәләләре белән кызыксына башлый. 1960нчы еллар дәвамында республика матбугаты битләрендә шул темаларга багышланган бер төркем мәкаләләрен бастыра.
Язучы-прозаик буларак исә М.Мәһдиевнең исеме матбугатта бераз соңрак, 1960нчы елларның ахырларыннан күренә башлый. 1967 елны «Казан утлары» журналының бишенче санында «Этюдлар» дигән гомуми баш астында аның беренче кыска хикәясе – әдәби парчалары басылып чыга, ә тагын бер елдан шул ук журнал битләрендә «Без – кырык беренче ел балалары» исемле беренче повесте дөнья күрә. Әлеге повесть укучылар һәм әдәби тәнкыйть тарафыннан татар прозасындагы бер яңалык итеп каршы алына. Шуннан соң иҗат ителгән күләмле әсәрләре – авыл тормышын, сугыш алды, сугыш вакыты һәм сугыштан соңгы чордагы чынбарлыгын, аның кешеләрен үзәккә алып, шул заманга хас күп төрле иҗтимагый, әхлакый-фәлсәфи проблемаларны рәссам күзе аша анализлаган, актуаль яңгырашлы, халыкчан рухлы «Фронтовиклар» (1972) романы, «Каз канатлары» (1975) романы, «Кеше китә – җыры кала» (1978), «Торналар төшкән җирдә» (1978), «Ут чәчәге» (1980), «Исәнме, Кәшфи абый!» (1982) кебек повестьлары белән М.Мәһдиев татар әдәбиятының алгы сафына баса. Мөхәммәт Мәһдиевнең прозада беркемне дә кабатламый торган үз стиле, үз язу манерасы бар. Ул әсәр өчен материал сайлауда, аңа якын килү һәм аны сәнгатьчә сурәтләү алымнарында гаять үзенчәлекле язучы.
Мөхәммәт Мәһдиев – драматургия жанрында да көчен сынап караган язучы. 1983 елда әдипнең хезмәткә бәйләнештә гаилә һәм әхлак проблемаларын яктырткан «Борчулы өч көн» исемле комедиясе Татар дәүләт драма һәм комедия театры сәхнәсендә уйналды.
Бүләкләр
М. Мәһдиев 1983 елның гыйнварыннан РСФСР ның атказанган культура работнигы дигән мактаулы исем йөрткән.
«Кеше китә – җыры кала», «Торналар төшкән җирдә» һәм «Бәхилләшү» повестьлары өчен ул 1990 елда Татарстан Республикасының Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе нә лаек була, 1993 елда исә халыкчан әдәби иҗаты өчен аңа Татарстан Президенты М.Ш.Шәймиев Указы белән «Татарстан Республикасының халык язучысы» дигән мактаулы исемнәр бирелә.
Библиография
Мальчишки сорок первого: Повесть /Пер. с татар. Э. Салиховой.– Казань: Таткнигоиздат, 1974.–78 с. 50000. Рец.: АхунзяновИ. Автора надо уважать.– Сов. Татария, 1974, 8 мая; Сафиуллина Ф. Язучының тел осталыгы һәм тәрҗемә.– Казан утлары, 1974, № 9, 186–188 б. Летят гуси: Роман и повесть /Авториз. пер. с татар. Ю. Галкина.– М: Современник, 1979.– 320 с.– (Новинки «Современника») 50 000. Мы – дети сорок первого года: Повесть /Пер. Р. Ахунова.– М.: Дет. лит., 1981.–143 с., ил. 100000. Рец.: Авдеев А. С доброй улыбкой.– Сов. Татария, 1982, 28 февр.
Рикудзентаката
Рикудзентаката — Япония дәүләтенең Ивате префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 23961 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 103 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 232.29 км² тәшкил итә.
Казе Гобо (Падова)
Казе Гобо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Гобо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Блядово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Блядово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ист-Тюлери-Вилла (Калифорния)
Ист-Тюлери-Вилла  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ист-Тюлери-Вилла халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясенець (Сохачевский повяты)
Ясенець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барлоги (Кольский повяты)
Барлоги  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Догел
Александр Догел (Александр Станиславович Догель,, — , ) — гистолог һәм эмбриолог, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1905), Томск университеты ректоры (1889), Санкт-Петербург ФАнең мөхбир әгъзасы (1894).
Амора (Португалия)
Амора (Amora) — Португалиянең Сетубал бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1993 елдан башлап йөртә.
Слабада Люшавская
Слабада Люшавская (Слабада Люшаўская ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Седру (Сеара)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Максан
Максан — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Баявшар (Бейшеһир)
Баявшар (Bayavşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бузеел
Бузеел — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рочуга (Пёза кушылдыгы)
Рочуга  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пёза елгасының уң ярына тамагыннан 363 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 152 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Ду-Понт (Джорджия)
Ду-Понт  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валентин Догел
Валентин Догел (Валентин Александрович Догель,, — , ) — СССР зоологы, профессор (1913), СССР ФА мөхбир әгъзасы (1939), КазССРның атказанган фән эшлеклесе (1944), Ленин премиясе лауреаты (1957).
(9252) Goddard
(9252) Goddard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «9058 P-L» саналган.
(16802) Rainer
(16802) Rainer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 25 сентябрендә E. Meyer тарафыннан Davidschlag обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SP3» саналган.
Барлоги (Конинский повяты)
Барлоги  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каршылар (Тунҗэли)
Каршылар (Karşılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сан-Мамес-де-Кампос
Сан-Мамес-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геслен-Эмерен
Геслен-Эмерен (Guessling-Hémering) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,06 км².
Тай-Дас
Тай-Дас — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тартас елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Чикирлеу
Чикирлеу — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тай-Дас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Омь, елга бассейны — Иртеш.
Чикирлеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тай-Дас
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ясенець-Илжецкий-Гурни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ланденсберг
Ланденсберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Китаками
Китаками — Япония дәүләтенең Ивате префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Китаками шәһәре 1991 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 94806 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 217 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 437.55 км² тәшкил итә.
Казе Гортани (Удине)
Казе Гортани — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9253) Oberth
(9253) Oberth — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1171 T-1» саналган.
Бнин (Влоцлавский повяты)
Бнин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ист-Футгиллс (Калифорния)
Ист-Футгиллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глутня
Глутня — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Упа елгасының сул ярыннан 114 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Упа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD18520
HD18520 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Иван Догел
Иван Догел (Иван Михайлович Догель,, — , ) — фармакологы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1876), медицина докторы, Казан университеты профессоры.
Эвура
Эвура (Évora) — Португалиянең Эвора бүлгесендә урнашкан шәһәр.
HD18520
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Эвура
Тарих
Безнең эрага кадәр нигезләнгән.
Биләр музей-тыюлыгы
Биләр дәүләт тарих, археология һәм табигать музей-тыюлыгы — Татарстан Республикасы Алексеевск районы территориясендә урнашкан тарихи һәм археологик музей һәм тыюлык комплексы. Аның территориясен Урта гасырлар чоры Биләр шәһәре җире тәшкил итә.
Гомуми мәгълүмат
Музейның саклау объектлары фәнни-мәгърифәт өлкәсенә карый. Шуңа аның эшчәнлегенең төп юнәлеше — гыйльми тикшеренүләр һәм киләчәк буынга әлеге белемнәрне җиткерү. Музей Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгына буйсына. Мәйданы буенча ул 2392 га территорияне алып тора. Музей фондында бүгенге көндә 77 меңнән артык берәмлек исәпләнә. Алар арасында археологик материаллар (76 меңгә якын), ХIХ гасыр ахыры — XX гасыр башына караган декоратив-гамәли сәнгать һәм авыл хуҗалыгы әйберләре (200 дән артык),  фотоматериаллар һәм документлар (400 дән артык) бар.
Музей тарихы
1977 елда профессор Альфред Халиков инициативасы белән Биләр археологик музее төзелә. Ул ХІХ гасыр ахырындагы 2 катлы бинада урнаштырыла. Икенче катта музей экспозициясе төзелә, анда Биләр археологик экспедициясе казу эшләреннән археологик материаллар һәм тарих -көнкүреш характерындагы предметлар тәкъдим ителгән.
1992 елда Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының «Биләр дәүләт тарих, археология һәм табигать музей-тыюлыгын оештыру турында”гы 459 нчы санлы 1992 ел 14 август карары нигезендә төзелгән.
1997 елда "Татнефть" акционерлык җәмгыяте генераль директоры Ринат Галиев һәм Алексеевск районы администрациясе башлыгы Алексей Демидов инициативасы белән Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы, Татарстан Фәннәр Академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани институты галимнәре актив катнашында борынгы хаҗилык урынын реконструкцияләү һәм төзекләндерү эшләре башкарылды.
Биләр шәһәрчеге
X гасырларда Идел-Чулман Болгарының мәдәни катлавы. Аэрофотосурәт ясау ярдәмендә элекеге Биләр шәһәрчеге урынында 30 тирәсе кирпеч бина, борынгы урамнар, кварталлар, мәйданнар, сулыклар калдыклары булуы теркәлгән. Биләр шәһәрчеге валлар һәм уелмалар формасындагы ныгытмалар белән чикләнгән. Бүгенге көндә шәһәрчектән ике заллы сарай комплексы, мәчет (18 гасырда ук тикшерүчеләр тарафыннан аның диварлары, манарасы урыннарыгың эзләре билгеләнгән), Кәрван-сарай, Феодал йорты, кирпеч мунчалар, коелар гына сакланып калган.
"Изге чишмә" ("Хуҗалар тавы")
IX-X гасырлардан ук билгеле булган мәҗүсиләрнең гыйбәдәтханәсе, татар, рус, чуваш, марийларда әлеге урын изге булып санала, динниләр өчен кече хаҗ урыны булып та санала. Алар чишмәнең шифалау көче булуына ышаналар, шуңа монда төрле йолалар үткәрәләр, догалар укыйлар, садәкә бирәләр. Биләр музей-тыюлыгының туристлар өчен иң кызыклыларының берсе — "Хужалар тавы итәгендә урнашкан легендалар һәм" Изге чишмә " комплексы.
Тарих һәм археология музее
Биредә Биләр борынгылыкларының коллекциясе тупланган. Шул исәптән, кыйммәле ташлар белән бизәлгән металлик китап тышлыгы, барс рәвешле бронза йозак (кырыенда гарәп телендә теләкләр язылган һәм авторның кулы куелган), алтын һәм көмештән эшләнгән суда йөзүче бер көш рәвешендәге өчмәрҗәнле чигә балдагы һәм башкалар.
Академик А.Е. Арбузовның музей-йорты
Йорт булачак химик Александр Арбузов туып-үскән Арбузов-Бәрән авылыннан күчерелгән. Шул ук бинада органик химиягә нигез салучы А.М.Бутлеровка багышланган экспозиция дә урнашкан. Аның ата-бабаларынның утары Биләрдән ерак түгел урнашкан Бутлеровка авылында булган.
Арсенж
Арсенж — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Миһалгази (Миһалгази)
Миһалгази (Mihalgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Крествуд (Кентукки)
Крествуд  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Мусихи
Мусихи (Мусихи) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%), арлар (5%).
Седру-ду-Абаэте
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Слабажанка
Слабажанка (Слабажанка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Хойницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Михаил Догел
Михаил Догел (Михаил Иванович Догель,, — , ) — халыкара хокук юристы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1911), Казан университеты профессоры.
Барложня-Вольштинска
Барложня-Вольштинска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тарбуга
Тарбуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Омь, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16803) 1997 SU10
(16803) 1997 SU10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 26 сентябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SU10» саналган.
Маңкорт
Тарих
Борынгы африканнар ышануы буенча каһиннар адәмне җаныннан мәхрүм итә алганнар, нәтиҗәдә барлыкка килгән кол зомби дип исемләнгән. Америка һиндусларында дошманның муенын чи каеш белән кысу һәм кояшта үлегергә калдыруы гадәттә булган.
Эвенк телендә маңкорт төшенчәсенә үзенчәлекле лючеткан сүзе карый. Лючеткан сүзе бәләкәй рус, ягъни рус кешесенә тагылып, койрык сыман йөрүче кеше мәгънәсендә кулланыла.
Маңкорт ясау
Маңкорт ясау җылы яклар белән бәйле. Әсирләрнең башы чи каеш белән коршаулап бәйләнелгән һәм кол богауланган рәвештә кояшта калдырылган. Каеш кибү нәтиҗәсендә, кеше үзенең хәтерен мәхрүм ителгән.
Борынгы алымнар үрнәгендә, бу йоланы яңа биеклектә үз лагерьларында Иосиф Сталин тергезә алгын. Баш чүмеченә металл коршау кигезелгән һәм шөреп ярдәмендә кысылган. Бу ысул еш ССРБ сәяси гаепләнүчеләр газаплавында кулланылган.
Кәлбәһүсейнли (Агдам)
Кәлбәһүсейнли  (Kəlbəhüseynli ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Бузень
Бузень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(9254) Shunkai
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2151 T-1» саналган.
Ландсберг-ам-Лех
Ландсберг-ам-Лех — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ручей (Олы Чеца кушылдыгы)
Ручей  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Чеца елгасының уң ярына тамагыннан 42 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гётсанбрюк
Гётсанбрюк (Goetzenbruck) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,12 км².
Ясенець-Илжецкий-Дольни
Ясенець-Илжецкий-Дольни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Дозморов
Александр Дозморов (Александр Юрьевич Дозморов,, — , ) — СССР һәм РФ футболчысы (ярымсакчы) һәм футбол тренеры.
Чулпан (Югары Ослан районы)
Чулпан — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Геогрфиясе
Чулпан авылы Соболевское авылыннан 6 км ераклыкта урнашкан, авылдан Яшел Үзән районына кадәр барлык матур киңлекләр ачыла һәм күренә. Чулпаниха авылында Үзәк, Яшел, Карабодай һәм Болын урамнары бар.
Социаль өлкә
Башлангыч мәктәп, кибет эшли. "Федорова" КФХ, "Николаев" КФХ эшли.
Халкы
Нигездә, өлкән яшьтәге кешеләр яши.
Северные Печи
Северные Печи (Северные Печи) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Каршыпынар (Зиле)
Каршыпынар (Karşıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
Сезарина
Сезарина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Бнин (Накельский повяты)
Бнин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мияко (шәһәр)
Мияко — Япония дәүләтенең Ивате префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мияко шәһәре 2005 елның 6 июнендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 58342 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 83.7 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 696.82 км² тәшкил итә.
Дулинг (Джорджия)
Дулинг  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Грамонти (Пяченца)
Казе Грамонти — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Чиклень
Чиклень — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казе Грамонти (Пяченца)
Географиясе
Казе Грамонти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Чиклень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Грамонти (Пяченца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Артен (Луара)
Артен — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Ист-Шор (Калифорния)
Географиясе
Ист-Шор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барложня-Госьцешинска
Барложня-Госьцешинска — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Слабодка (Акцябрский районы)
Слабодка  (Слабодка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Барложня-Госьцешинска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Слабодка (Акцябрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Баят (Гөрдес)
Баят (Bayat) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Понта-Делгада
Понта-Делгада (Ponta Delgada) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Азор утраулары округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.
Тарихы
Шәһәр 1449 елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Муниципалитет составына фрегезияләре керә.
Марсие-Рауль
Марсие-Рауль — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
Дмитрий Долгоруков
Дмитри Долгоруков (Дмитрий Алексеевич Долгоруков,, — , ) — стольник, баяр, Полоцк (1654-1658), Казан (1659-1662), Новгород (1663, 1668-1670) һәм Архангельск (1672-1673) воеводасы.
Портимау
Портимау (Portimão) — Португалиянең Фару бүлгесендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1924 елдан башлап йөртә.
Ивета Бартошова
Ивета Бартошова (8 апрель, 1966, Челадна - 2014 елның 29 апреле, Прага) - Чехия эстрада җырчысы һәм актрисасы. Ул ялгыз артист, шулай ук Питер Сепеши белән дуэт җырлаучы буларак билгеле. Ул шулай ук җәнҗаллар һәм массакүләм мәгълүмат чараларының аңа игътибары аркасында киң популярлык казанды.
Биография
Ивета Бартошова 1966 елның 8 апрелендә Челаднеда (Чехословакия) туган, һәм Френштатта Радгоштомда үскән. Аның олы абыйсы Лумир һәм игезәк сеңлесе Ивана бар, ул Иветадан 15 минут алдан туган. Ивана Бартошова шулай ук сәхнәдә, ләкин Виана псевдонимы белән чыгыш ясый.
Ивета Бартошова үзенең музыкаль карьерасын 1982-нче елда Dianthus төркеме белән башлый (Гвоздика дип тәрҗемә ителә). 1983 елда ул Джихлава яшь талантлар конкурсында чыгыш ясый һәм яшь җырчы Петр Сепеши белән таныша. Актив хезмәттәшлек нәтиҗәсендә 1985 елда "Knoflíky lásky" ("Мәхәббәт ачкычлары") альбомы дөнья күрә. 1985 елның июнендә Сепеши тимер юл кичүендә авариядә һәлак була. Бартошова ярты ел буена сәхнәдә чыгышлар ясамый.
Бер елдан соң җырчы "Балет" эстрада төркеме әгъзасы була һәм ул төркемнең иң танылган композициясен - "Hej pane diskžokej" яздыра. Төркем белән хезмәттәшлек кыска гомерле булды, Ивета ялгызы карьера башлый. Композитор Ладислав Штайдл аны үз кулына ала.
Штайдл белән уңышлы хезмәттәшлекнең беренче җимешләре IB (1987) һәм Blízko nás (1989) альбомнары иде. Композитор Карел Свобода да ул вакытта җырчы белән хезмәттәшлек иткән.
90-нчы еллар башы Бартошова өчен стильләр һәм репертуар белән экспериментлар сериясе белән билгеләнде - 1990-нчы елда аның ике альбомы - "Zpívání s Ivetou" халык җырлары җыентыгы (Ивета белән җырлау) һәм инглиз телендәге «Closer Now» альбомы чыгарыла.
Стильләр белән үткәрелгән тәҗрибәләр «Natur» (1991) һәм «Václavák» (1992) альбомнарында чагылыш тапты. Яңа альбомнар Бартошованың позициясен ныгыттылар. Бүгенге көнгә кадәр, 80-нче еллар ахыры - 90-нчы еллар башы Бартошованың "алтын чоры" булып санала.
1997 елда, Карел Свобода тәкъдиме белән, ул "Дракула" музыкаль әсәрен җитештерүдә катнаша. Проектта катнашу җырчының музыкаль жанрдагы дебюты һәм сәхнәгә кайту юлы була. "Дракула" дагы ике рольнең уңышлары ике альбом белән берләштерелде - "Ve jménu lásky" өчле платина (Мәхәббәт исеме белән) һәм Алтын Диск премиясен алган "Bílý kámen" (Ак таш). Ике альбом да 1998- нче елда дөнья күрде.
Бер елдан соң, Бартошова "Деник Ивети" (Иветаның көндәлеге) концерт турын оештырды һәм алып барды, "Алтын диск" алган "Jedna jediná" альбомын чыгарды.
2002- нче елда Ивета "Hej pane diskžokej" альбомын чыгарды, анда ул Евроданс аранжировкасында иске җырларны башкарды. Җырчының популярлыгы кабат кими башлады. Ләкин, Бартошова мюзиклда актриса булып актив эшләвен дәвам итә.
2007 ел дәвамында кешеләр җырчының сәламәтлек торышын хөкем иттеләр - аның Прагадагы Кромержиж районындагы психиатрия хастаханәсендә алкоголизм һәм наркомания белән дәвалануы билгеле булды.
Дәвалау курсын тәмамлаганнан соң, Бартошова "Jsem zpátky" гастрольләрен үткәрә . Аның "Мона Лиза" музыкаль әсәрендә катнашуы оештырыла. Җырчы билгесез сәбәпләр аркасында мюзиклда катнашмый, ләкин бу зур уңыш.
Үлеме
2014 елның 29 апрелендә Ивета Бартошова үз-үзенә кул салды. Прага вакыты белән 11: 29да, Прага - Бенешов поезды җырчыны тимер юл киселешендә бәрә. Injuriesәрәхәтләреннән рәссам шул урында үлә. Күпчелек музыкантлар бу фаҗигадә җырчыны ММЧ эзләвенең роль уйнаганын, һәм тол калган Бартошова булган вакыйгаларда массакүләм мәгълүмат чараларын гаепләвен искәртте.
Карьера
Ивета музыкаль карьерасын 1982-нче елда башлаган һәм 2009-нчы елда ул 17 ялгыз альбом чыгарган:
(16804) Bonini
(16804) Bonini — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 27 сентябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SX15» саналган.
(9255) Inoutadataka
(9255) Inoutadataka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3174 T-1» саналган.
Сан-Себриан-де-Кампос
Сан-Себриан-де-Кампос — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крествью (Кентукки)
Крествью  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Крествью шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сезариу-Ланжи
Сезариу-Ланжи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гингланж
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,38 км².
Искәрмәләр
Гингланж
Ландсберид
Ландсберид — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ясенець-Колёния
Ясенець-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Термяк
Термяк — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тартас елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Омь, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гали Шәмсетдинов
Гали Шәмсетдинов, Гали Нурулла улы Шәмсетдинов, Шамсутдинов Гали Нуруллович (1915 елның 22 мае, Казан губернасы, Чистай өязе, Яуширмә авылы) — Бөек Ватан сугышында катнашучы, 1нче Украина фронтының 3нче гвардия танк армиясе 7нче гвардия танк корпусы 56нчы гвардия танк бригадасы танк ротасы командиры, Советлар Берлеге Каһарманы (1944, вафатыннан соң), гвардия лейтенанты.
Тәрҗемәи хәле
1915 елның 22 маенда Казан губернасы Чистай өязе (хәзерге Чистай районы) Яуширмә авылында крестьян гаиләсендә туган. Милләте — татар. Туган авылында җидееллык мәктәпне, Чистай педагогия техникумын (1935), Казан авыл хуҗалыгы институтын (1938) тәмамлаган. Сугышка кадәр (1930-1960 елларда Пәнҗәр районы, 1960 елдан Әгерҗе районы) Салагыш авылында мәктәп директоры булып эшли. 1939 елда Кызыл гаскәргә хәрби хезмәткә алына. Сембердә югары танк командирлары укуханәсен тәмамлый (1941).
Бөек Ватан сугышы
Сугышның беренче көннәреннән Бөек Ватан сугышы фронтларында: Көнбатыш. Көньяк-көнбатыш, Үзәк, Воронеж, 1нче Украина фронтларында; Смоленск өчен барган сугышларда, дошманны Мәскәү яныннан кууда, Курск дугасында, Киев өчен сугышларда, Львов юнәлешендәге һөҗүмнәрдә катнаша. 1нче Украина фронтының 3нче гвардия танк армиясе 7нче гвардия танк корпусы 56нчы гвардия танк бригадасы танк ротасы командиры була. 1944 елның июль аенда гвардия лейтенанты Г.Н. Шәмсетдиновның танк ротасы Пельтев елгасы аша кичүне яулап ала. 1944 елның 22 июлендә Львов өлкәсе Пустомытов районы Гомулец хуторы янында һәлак була. Янәшәдәге Воля-Гомулецкая (версия: Пшецья-Вулька ) авылында җирләнә.
Шагыйрь Александр Безыменский «Шәмсетдиновка дан» (Шамсутдинову слава) шигырен багышлый (1944). Вперед, бойцы! Прекрасен путь побед, Путь Шамсутдинова – Стального офицера! 1944 елның 23 сентябрендә, вафатыннан соң, Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә.
HD185204
HD185204 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Деготня
Деготня — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2231/1203/260 урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Упа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Бартодзее (Великопольское воеводалыгы)
Бартодзее  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хатимантай
Тарихы
Хатимантай шәһәре 2005 елның 1 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 29993 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 34.8 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 862.25 км² тәшкил итә.
Василий Доманжо
Васили Доманжо (Василий Павлович Доманжо,, — , ) — юрист, профессор, Рум хокукы магистры (1909), Иркутск университеты ректоры вазыйфасын башкаручы (1920).
Казе Грезане (Верона)
Казе Грезане — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Грезане Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(9256) Tsukamoto
(9256) Tsukamoto — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Турандот (опера)
Татар ханы улы Каләф һәм Кытай патшасы кызы Турандот мәхәббәте турындагы опера.
Татар ханы улы Каләф ариясе «Nessun dorma» ("Беркем йокламассын") - опера сәнгате иң мәшһүр арияләренең берсе булып санала.
1926 елда Миланда беренче тапкыр сәхнәштерелә. Пуччини үлгәнче операны язып бетерергә өлгермәгән.
Пәрдә I
Пекин шәһәрендә Мандарин канун чыгара: "Теләсә нинди кеше патша кызы Турандотка яучыларга тели икән, аның өч табышмагына җавап бирергә тиеш. Уңышсызлыкка очраса, үтереләчәк".
Фарсы шаһзадәсе дөрес җавап бирмәде һәм иртән үтерелергә тиеш. Ярсыган халык төркеме үлем җәзасын тели. Ыгы-зыгы мизгелдә түнтәрелеш нәтиҗәсендә бәреп төшерелгән сукыр татар ханы Тимер җирдә егылып төшә. Тик аның колы Лю аңа тугрылыклы булып кала.
Ханбалык шәһәренә татар ханы Тимер улы Каләф яшерен итеп килә, һәм Турандотны күргәч, аңа гашыйк була.
Татар ханы улы Каләф Турандот табышмакларына җавап бирергә чишә.
Пәрдә II
Кытай императоры Альтоум Каләфне ярышта катнашмауны күндерә: «Basta sangue!»; «Кан коерга җитәр!». Ләкин Каләф бирешми.
Турандот килә һәм табышмакларын әйтә:
Барлык табышмакларга дөрес җаваплары бирелгән, ләкин Турандот Каләфкә кияүгә бирмәскә әтисен сорый. "Изге ант, кыз да изге".
Шуны күреп, Каләф үз табышмагын әйтә: "Белмәгән хан улы исемен әйтегез. Кояш чыкканга кадәр җавап бирегез. Турандот дөрес җавап бирсә, Каләф үзе үлемгә барачак, бирмәсә - Турандот  Каләфкә кияүгә чыгачак."
Пәрдә III
Бөтен шәһәр белмәгән татар ханы улы исемен ачарга тырыша. Ә татар ханы улы Каләф үз иң мәшһүр ариясе "Беркем йокламассын" (Nessun dorma) башкара. Чыннан да беркем йокламый ул төнне.
Бәреп төшерелгән татар ханы Тимер, аның колы Лю, татар ханы улы исемен сатмый. Ярсыган халык төркеме Тимергә һәм Люгә үлем белән яный. Лю Тимерне газаплардан коткарыр өчен үзенә җәза ала, "Мәхәббәт миңа көч бирә" дип, үзенә кул сала.
Лю үлеме Турандотны тетрәтә, ул хан улы исеме - Мәхәббәт дип әйтә. Халык мәхәббәт һәм тормыш данлый.
Искәрмә
Дөнья иң мәшһүр тенорлары татар ханы улы Каләф "Беркем йокламассын" (Nessun dorma) ариясен башкара.
Лучано Паваротти башкарган татар ханы улы Каләф "Беркем йокламас" (Nessun dorma) ариясе бик күп фильмнарда кулланыла: The Killing Fields, New York Stories, Mar adentro, The Sum of All Fears, The Mirror Has Two Faces, Bend It Like Beckham, Chasing Liberty, шулай ук «Сестра его дворецкого», «Нью-йоркские истории» (Марио дель Монако башкара, новелла «Школа жизни» М. Скорцезе), «Вкус жизни», «Гнев», «Играй, как Бекхэм», «Иствикские ведьмы», «Море внутри», «Остров», «Первая дочь», «Поля смерти», «У зеркала два лица», «Цена страха», «Клиент всегда мёртв», «В тюрьму», «Римские приключения».
Кәнгәрли (Агдам)
Кәнгәрли  (Kəngərli ) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
Бузешть (Горж)
Бузешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каршыяка (Адилҗеваз)
Каршыяка (Karşıyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (köy).
Эллентон (Джорджия)
Эллентон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слабодка (Буда-Кашалёвский районы)
Слабодка  (Слабодка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Истон (Калифорния)
Истон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Истон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баят (Сома)
Баят (Bayat) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чулпан (Арча районы)
Чулпан — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422013.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Һенри Домеркант
Һенри Домеркант (Henry Domercant,, — , ) — АКШ һәм Босния һәм Һерцеговина баскетболчысы, Төркия (2005, 2013) һәм Италия (2009, 2010) чемпионы, Италия кубогы (2009, 2010) һәм суперкубогы (2009) иясе, Россия кубогы иясе (2011).
Мухино (Киров өлкәсе)
Мухино (Мухино) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1687 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), татарлар (1%), арлар (4%).
Марсие-Робер
Марсие-Робер — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
(16805) 1997 SE16
(16805) 1997 SE16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.