cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(662) Ньютония
(662) Ньютония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Куарньенто
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(662) Ньютония
Тарихы
1908 елның 30 мартында Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1908 CW» саналган.
Частва
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кесчоареле (Гейсень, Джурджу)
Кесчоареле — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томруксую (Самандаг)
Томруксую (Tomruksuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3054
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Куассоло
Куассоло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Аррей (Нью-Мексико)
Географиясе
Аррей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Брейли буразнасы
Брейли буразнасы — Айның 21.4°N, -37.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 311 километр озынлыкта булган буразнасы.
Аррей (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брейли буразнасы
Исеме
Брейли буразнасы якындагы Брейли кратеры хөрмәтенә аталган.
Елмалы (Муратпаша)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сире-ле-Марей
Сире-ле-Марей — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Оттерберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Палаз (Динар)
Палаз (Palaz) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Динар илчесенә караган бер авыл (köy).
(3845) Неяченко
(3845) Неяченко  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 SA10» саналган.
Роканкур (Уаза)
Роканкур — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Куаттордио
Куаттордио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Конкорд (Нью-Йорк)
Конкорд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Термоть-Ега
Олы Термоть-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пыв-Ях елгасының уң ярына тамагыннан 23 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Церовица
Церовица — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Олы Термоть-Ега
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Церовица
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боде буразналары
Боде буразналары — Айның 10°N, -4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 70 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Боде буразналары якындагы Боде кратеры хөрмәтенә аталган.
NGC 3055
NGC 3055 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ютвиллер
Ютвиллер (Uttwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,99 км².
Куязыбаш
Куязыбаш — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452308, — 80224843012.
Те-Вилледж (Оклахома)
Тарихы
Те-Вилледж шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оттерсхайм
Оттерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юмыш (Вишера кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марше-ан-Бри
Марше-ан-Бри (Marchais-en-Brie) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кенсон (коммуна)
Кенсон (Quinson) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Рье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28,11 км².
Сире-сюр-Блез
Сире-сюр-Блез — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Чена
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Чена
Елмалы (Изник)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Циклово
Циклово — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рокмон (Уаза)
Рокмон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Палазлар (Арач)
Палазлар (Palazlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (köy).
Тоһма (Ешилъюрт)
Тоһма (Tohma) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Куинто-Верчеллезе
Куинто-Верчеллезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Арройо-Гондо (Нью-Мексико)
Географиясе
Арройо-Гондо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Куинто-Верчеллезе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Арройо-Гондо (Нью-Мексико)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кесчоареле (Констанца)
Кесчоареле — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Констенша (шәһәр, Нью-Йорк)
Констенша  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Першаков
Першаков Александр Александрович (24 август 1875, Санкт-Петербург - 2 февраль 1943, Мари АССРы Медведево районы Мушмари посёлогы (Кожласола (Мушмарий) авылы янында барлыкка килгән бистә) , хәзерге Мари Эл Республикасы) - Казан авыл хуҗалыгы һәм  урманчылык институтының (хәзер Казан дәүләт аграр университеты) урман кошлары һәм җәнлекләр биологиясе кафедрасы профессоры (1933), галим-биолог. Идел буе республикалары орнитологиясе һәм экологиясе буенча күп санлы хезмәтләр авторы. Мари АССРның атказанган фән эшлеклесе (1941)
Биография
Александр Александрович Першаков 1875 елның 24 августында Санкт-Петербург шәһәрендә рәссам Александр Федорович Першаков гаиләсендә туа. Бервакыт ул укый, ләкин гимназияне тәмамламый. Киләчәктә авылда эшләргә теләп, ул укытучылыкка имтихан тапшыра. Революцион эшчәнлек белән шөгыльләнә — яшерен түгәрәкләрдә катнаша, революцион әдәбият чыгара һәм тарата. Ул Кызылъяр сәнәгать авыл хуҗалыгы мәктәбенә укырга керә, анда яшерен революцион пропагандасын яңарта Тентүдән соң, ул "тыелган студентлар оешмалары үсеше буенча җыелышны җитәкләгән өчен" мәктәптән куыла. Киләчәктә, берничә ай дәвамында "ул Пермь земство статистикасында исәп-хисап эше алып бара".
Гражданнар сугышы елларында Губсовнархоз вәкиле була, СНХ учреждениеләрендә скипидар-сумала җитештерүне үстерү белән шөгыльләнә.
1920 елдан 1922 елга кадәр Казан политехника институтында (Хәзерге Казан милли тикшеренү технология университеты) укыта
1922—1930 елларда Казан авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институтында урман кошлары һәм җәнлекләр биологиясе кафедрасы мөдире була. Аның җитәкчелегендә Казан умыртка баганаларын өйрәнүче зоологлар-тетраподологлар мәктәбе оештырыла;
Аның җитәкчелегендә җирдәге умырткалыларны өйрәнүче зоологлар-тетраподологлар мәктәбе булдырылды; Казан зоопаркы һәм ботаника бакчасы һәм Идел-Кама край ау һәм балык тоту биология станциясе булдырыла
1926 елда А. А. Першаков профессор Николай Александрович Ливанов җитәкчелегендәге экспедициядә Чуваш АССРның үсемлекләр һәм хайваннар дөньясын өйрәнә. 1917—1937 елларда Чуашстан имәнлекләре кошларын өйрәнә. Аларга барлыгы 117 кош сурәтләнде, аларның 14 төре Чуваш орнитофаунасында Першаковка кадәр билгеләп үтелми.
1932 елдан Йошкар-Ола шәһәрендә Идел буе урман-техника институтының урманны һәм химияне саклау кафедраларын җитәкли. Ул Кокшайск, Кугу-Какшан һәм Йошкар-Ола янында 40 мең гектар мәйданлы табигать тыюлыгы булдыру турында тәкъдим ясый. 1941 елда аңа Мари АССРның атказанган фән эшлеклесе исеме бирелде.
Икенче бөтендөнья сугышы башында Урман хуҗалыгы институты Мушмари авылына (хәзерге Мари Эл Республикасының Медведевский өлкәсе) күчерелә А.А. Першаков, бу вакытта каты авырып, институт белән чыга алмый. Ләкин, бераз савыгып, ул яшерен рәвештә Мушмарига китте һәм институтта лекцияләрен укырга рөхсәт ала. Аякларның каты шешүе аркасында, ул өстәл артында утырып лекцияләр укый, соңгы лекцияләрне пәрдә артында, караватта ятып укый.
А.А. Першаковның укучылары арасында җиде фән кандидатлары, зоологлар В. И.. Гаранин, Д. И.Асписов, Н. Д. Григорьев, И. В. Башкиров, И.В. Жарков, С. С.донауров, Е. Ф. Соснина, А. А. Сухарников, В.И. Тихвинский.
Александр Александрович Першаков 1943 елның 2 февралендә Мушмари бистәсендә студентлар белән дәрес вакытында үлә, Йошкар-Олада җирләнгән.
Хезмәтләре
А. А.Першаков Идел буе республикаларының  орнитология, экологиясе буенча 30га якын монография, дәреслекләр, фәнни мәкаләләр авторы. Боларның кайберләре:
Чолиги-Кикя
Чолиги-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сякунды-Кикя елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 83 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Деминская (Киров өлкәсе)
Деминская (Деминская) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Олы Юрь-Ега
Олы Юрь-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Берёзовая елгасының сул ярына тамагыннан 4 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Текумсе (Оклахома)
Текумсе  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Текумсе шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марси (Эна)
Марси (Marcy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Чуга (Пинега кушылдыгы)
Чуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының сул ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ромескам
Ромескам — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Црешново
Црешново — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2390) Нежарка
(2390) Нежарка  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 14 августында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 PA1» саналган.
Сирфонтен-ан-Азуа
Сирфонтен-ан-Азуа — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Оттерсхайм-Ландау
Оттерсхайм-Ландау — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куккаро-Монферрато
Куккаро-Монферрато — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Юттенайм (Городское сообщество Бенфельд)
Юттенайм (Huttenheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,55 км².
Өчбүлә
Өчбүлә, اچبوله — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452309, ОКАТО коды — 80224847001.
Палакчаеры (Элешкирт)
Палакчаеры (Palakçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Элешкирт илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 3056
NGC 3056 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Елмалы (Азизие)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арройо-Секо (Нью-Мексико)
Арройо-Секо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Арройо-Секо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чеканец (Көстендил өлкәсе)
Чеканец  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Копейк (Нью-Йорк)
Копейк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ротанжи
Ротанжи — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Монтаньяк-Монпеза
Географиясе
Коммуна мәйданы — 34,18 км².
Тоһумлар (Чанкая)
Тоһумлар (Tohumlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сирфонтен-ан-Орнуа
Сирфонтен-ан-Орнуа — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кумьяна
Кумьяна — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Марси-су-Марль
Марси-су-Марль (Marcy-sous-Marle) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Юттенайм (Городское сообщество Пеи-д’Эрстен)
Юттенайм (Uttenheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Кесчоареле (Улми, Джурджу)
Кесчоареле — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Созим (Волосница кушылдыгы)
Зур Созим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Волосница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оттерштадт
Оттерштадт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елмалы (Сивриһисар)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4361) Нежданова
(4361) Нежданова  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 9 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 TG7» саналган.
Червен-Брег
Червен-Брег — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аюкаш
Аюкаш — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Мерсенн буразналары
Мерсенн буразналары — Айның -21.5°N, -49.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 84 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Аюкаш
Почта индексы — 452309, — 80224847002.
Мерсенн буразналары
Исеме
Мерсенн буразналары якындагы Мерсенн кратеры хөрмәтенә аталган.
Теттл (Оклахома)
Теттл  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кунико
Кунико — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(1831) Нихельсон
(1831) Нихельсон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1968 елның 17 апрелендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 HC» саналган.
NGC 3057
NGC 3057 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Паламут (Хасанкейф)
Паламут (Palamut) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Хасанкейф илчесенә караган бер авыл (köy).
Ротуа
Ротуа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ишмөхәммәт хәзрәт (Ишми ишан)
Балачагы
Ишмөхәммәт балачактан Түнтәргә килеп мәдрәсәдә Мөхәммәтгали ишаннан дәрес алган. Үзен булдыклы итеп күрсәткән. Мәдрәсәне тәмамлагач, Бохарага барып дини югары белем алган. Түнтәргә кайтып, мәдрәсәдә мөгаллим-хәлфә булып хезмәт иткән Арча төбәгендәге Курса авылы мулласының Ситдика исемле кызына өйләнгән. 1876 елда, мәдрәсә мөдәррисе Шәмсетдин хәзрәт хаҗ сәфәрендә вафат булгач, Түнтәр мәдрәсәсенең мөдәррисе һәм Түнтәр авылының имам-хатыйбы булып сайланган һәм бу вазыйфаны 1919 елга кадәр башкарган Ишмөхәммәт хәзрәтне авылда “Дәмулла хәзрәт” дип йөрткәннәр. Авылда, тирә-юньдә һәм гомумән татар дөньясында аның абруе зур булган. Ул шактый гына дини китаплар иҗат иткән. Китапларын гарәп шрифтында гына түгел, ә гарәп телендә иҗат иткән. 2000 елларда Вәлиулла хәзрәт Якупов аның унга якын хезмәтен рус һәм татар телләренә тәрҗемә иттереп, брошюралар итеп “Иман” нәшриятында бастырып халыкка таратты. XIX гасыр ахырында татар дини тормышында җәдитчелек тарала башлый.
Гаиләсе һәм балалары
Ишмөхәммәт Динмөхәммәдевнең балалары: олы кызы Фатыйма Мирхәйдәр Фәйзинең абыйсы Сәергәрәйгә тормышка чыга. Сәетгәрәй хәзрәт Шода авылында имам-хатыйб булып хезмәт итә. Хәзрәтнең өч улы большевиклар ягына чыга. Алар аталарыннан ваз кичәләр. Габделхәй танылган мәгърифәтче, укытучы, язучы буларак таныла. Нурлыгаян кызыл комиссар булып хезмәт итә. Нургаян да укытучы була. Дүртенче улы Мөхәммәтнәкыйп Бохарада югары дини белем ала, Төркиядә белемен күтәрә һәм 1926 елда мөфти Р.Фәхретдин кулыннан таныклык алып, Түнтәргә имам-хатыйб булып урнаша. Әмма 1930 елда “мулла” тамгасы белән кулга алына һәм төрмәгә ябыла. Хәзрәтнең кече кызы Латыйфа Пермь мулласы Кәраматуллага кияүгә чыга. Алар да 1930 елда төрмәгә ябылалар. Ике уллары Тәлгать белән Җәүдәт детдомда үсә. Җәүдәт музыкант буларак, ленинград блокасында Д.Шостаковичның Җиденче симфониясен башкарганда барабанчы булып катнаша. Сугыштан соң Казанга кайта музыкант буларак абруй казана. Җәүдәт Айдаров һәм аның хатыны Зәйнәп Хәйруллина татар дөньясында Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре буларак билгеле.
Чыганаклар:
Р.Зарипов Тирән тамырлы Түнтәрем, 2008
Р.Зарипов Бакыйлыкка күчкән әби-бабаларыбыз рухына бер дога, 2021
Ф.Нәкыйпов Тарих һәм чынбарлык, 2005
Атока (Нью-Мексико)
Атока  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Атока халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марест-Данкур
Марест-Данкур (Marest-Dampcourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Содрон
Содрон — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Коринт (Нью-Йорк)
Коринт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оффенбах-ан-дер-Квайх
Оффенбах-ан-дер-Квайх — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чуплега
Чуплега (Чупленга, Чепленга, Сопля) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 99 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Куорнье
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Олы Валыс-Ях
Олы Валыс-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Берёзовая кылымыгының сул ярына тамагыннан 36 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 57 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4755) Никки
(4755) Никки  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 6 октябрендә Уильям Томбо тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TE4» саналган.
Елмалы (Бейкоз)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роши-Конде
Роши-Конде — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ачита (Нью-Мексико)
Ачита  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Четирци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ачита (Нью-Мексико)
Географиясе
Ачита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соль (Югары Марна)
Соль — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Юттендорф
Юттендорф (Huttendorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,40 км².
Пюимуассон
Пюимуассон (Puimoisson) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Рье кантонына карый.
Топагач (Өмерли)
Топагач (Topağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Пюимуассон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 35,44 км².
Җәйләү (Дүртөйле районы)
Почта индексы — 452309, ОКАТО коды — 80224847003.
Пшеха
Пшеха (Чуба) — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Белая елгасы кушылдыгы булып тора.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оффенбах-Хундхайм
Оффенбах-Хундхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куреджо
Куреджо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Паламутлу (Первари)
Паламутлу (Palamutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Первари илчесенә караган бер авыл (köy).
Местлин буразналары
Местлин буразналары — Айның 2°N, -40°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 80 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Местлин буразналары якындагы Местлин кратеры хөрмәтенә аталган.
Рои (Арбаж районы)
Рои (Рои) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
NGC 3058
NGC 3058 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Сукачёв
Сукачев Владимир Николаевич (26 май (7 июнь) 1880, Харьков губернасы — 9 февраль 1967, Мәскәү) — Россия, ССРБ геоботанигы, урман фәне белгече, эколог, палеонтологик һәм фән оештыручы, СССР Фәннәр академиясе академигы (1943), Социалистик Хезмәт Герое (1965). РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1960).
Фәнгә «биогеоценоз» төшенчәсен индерә (1942), биоценология фәнни юнәлешенә нигез төзәүче.
Биографиясе
Владимир Николаевич Сукачёв 1880 елның 26 маенда (7 июнь) Харьков губернасы Змиевский өязенең Александровка авылында, поместьелар белән идарә итүче гаиләсендә туган, әнисе — ярлыланган дворяннардан була.
1898 елда Харьков чын училищесын тәмамлаган.
1902 елда Санкт-Петербург урман институтын тәмамлаганнан соң беренче разрядлы урман белгече исемен ала, һәм шул ук институтта ассистент булып эшли. Академик И. П. Бородин һәм Г. Ф. Морозов укучысы. 1905 елда Алманиягә стажировкага җибәрелә.
1911—1919 елларда Петербург Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курсында һәм Югары география курсында укыта.
1919—1941 елларда Урман институтында үзе оештырган үсемлекләр дендрология һәм систематикасы кафедрасын җитәкли.
1924—1926 елларда СССР Фәннәр академиясенең Төп ботаника бакчасында акклиматизация бүлеге мөдире, ә 1931-1933 елларда — СССР Фәннәр академиясе институтының геоботаника ботаника бүлеге мөдире.
1941—1943 елларда Свердловск шәһәрендә Җаек урман техник институтының биология фәннәре кафедрасы мөдире.
1944 — ССРБ ФА җитешетерү көчләрен өйрәнү буенча Көньяк-Кыргыз Советы экспедициясе начальнигы.
1943 елның 27 сентябрендә биология фәннәрен (ботаника, фитоценология, биоценология, фитопатология) буенча СССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы.
1944 елда Мәскәүгә күчә.
1944—1948 елларда — Мәскәү урман техник институты профессоры, дендрология һәм үсемлекләр систематикасы кафедрасы мөдире.
1946—1953 елларда — Мәскәү дәүләт университетының география факультетында геоботаника /ботаник география кафедрасы, (1951) / биогеография кафедрасы мөдире (1953).
СССР Фәннәр академиясендә оештыра:
1955 елда «Өч йөзнең хаты»на кул куя.
Гыйльми җәмгиятләрдә актив эшли: Мәскәү тәбигатне сынаучылар җәмгыйәтенең президенты (1955-1967) Дүртенчел осорзо өйрәнү буенча комиссия рәисе (1956-1967).
1967 елның 9 февралендә Мәскәүдә вафат була. Введенское зиратында җирләнә (11 нче мәйдан).
Наградалары һәм премияләре
В. Н. Сукачёв бүләкләнгән :
Хәтер
1979 елда СССР Фәннәр академиясе В.Н Сукачёв исемендәге бүләк һәм алтын медаль булдыра.
2001 елда В. Н. Сукачёв исемендәге бүләк булдырыла — экология өлкәсендәге иң яхшы эш өчен
РФА Себер бүлегенең В. Н. Сукачёв исемендәге Урман институты
Сукачёвның гербарий өлеше — Курск губернасы үсемлекләре, 1000 яфрак — Санкт-Петербург урман техник академиясенең И. П. Бородин исемендәге Гербарийда саклана.
В. Н. Сукачёв хөрмәтенә  үсемлекләрнең яңа төрләре аталган:
Чурова (Вы кушылдыгы)
Чурова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выя елгасының уң ярыннан 90 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марёй-ан-Доль
Марёй-ан-Доль (Mareuil-en-Dôle) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Тишоминго (Оклахома)
Тишоминго  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тишоминго шәһәре  елда нигезләнгән.
Елмалы (Коҗасинан)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(843) Николая
(843) Николая  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1916 елның 30 сентябрендә Хольгер Тиле тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1916 AN» саналган.
Руа-Буасси
Руа-Буасси — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Чешлянци
Чешлянци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курино
Курино — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Оффенхайм
Оффенхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бакгорн (Нью-Мексико)
Бакгорн  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бакгорн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корнволл (Нью-Йорк)
Корнволл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Сомманкур
Сомманкур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Кәңгеш
Яңа Кәңгеш — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452305, ОКАТО коды — 80224847005.
Кече Волосница (Волосница кушылдыгы)
Кече Волосница — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Волосница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Олы Варь-Еган
Олы Варь-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юганская кылымыгының сул ярына тамагыннан 114 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марфонтен
Марфонтен (Marfontaine) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Чудинци
Чудинци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топагач (Акъязы)
Топагач (Topağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Офштайн
Офштайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юттеноффен
Юттеноффен (Uttenhoffen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,95 км².
Румуль
Румуль (Roumoules) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Рье кантонына карый.
Елмалы (Пынарбашы)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Румуль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,04 км².
(1343) Николь
(1343) Николь  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 29 мартында Луи Бойер тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 FC» саналган.
Паламутоба (Байрамич)
Паламутоба (Palamutoba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (köy).
Чуса
Чуса — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Руа-сюр-Ма
Руа-сюр-Ма — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Опельт буразналары
Опельт буразналары — Айның -13°N, -18°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 70 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
NGC 3059
NGC 3059 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Опельт буразналары
Исеме
Опельт буразналары якындагы Опельт кратеры хөрмәтенә аталган.
Кетелина (Марамуреш)
Кетелина — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 3059
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кетелина (Марамуреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соммвуар
Соммвуар — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Томас (Оклахома)
Томас  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томас шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курсоло-Орассо
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рои (Арбаж районы, юкка чыккан авыл)
Рои (Рои) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шатрово (Болгария)
Шатрово  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беклабито (Нью-Мексико)
Беклабито  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Беклабито халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Охтендунг
Охтендунг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Боргата
Боргата — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Чукусамаль
Чукусамаль — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Вэнга-Пур елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кучельо
Кучельо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
(1720) Нильс
(1720) Нильс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1935 елның 7 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 CQ» саналган.
Кортландт (Нью-Йорк)
Кортландт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пальмьери буразналары
Пальмьери буразналары — Айның -28°N, -47°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 150 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Пальмьери буразналары якындагы Пальмьери кратеры хөрмәтенә аталган.
Палангыч (Муҗур)
Палангыч (Palangıç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Муҗур илчесенә караган бер авыл (köy).
Чухча
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Соммрекур
Соммрекур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Топагач (Мармара)
Топагач (Topağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Мармара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Созим (Волосница кушылдыгы)
Кече Созим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Волосница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Елмалы (Доганшеһир)
Елмалы (Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олы Карен
Олы Карен — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Салым елгасының уң ярына тамагыннан 198 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 49 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Шипочано
Шипочано — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Руайокур
Руайокур — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Лоран-дю-Вердон
Сен-Лоран-дю-Вердон (Saint-Laurent-du-Verdon) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Рье кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,89 км².
Бент (Нью-Мексико)
Бент  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бент халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3060
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Оцвайлер
Оцвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Агю
Агю (Aguts) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Кьезануова (провинция, Турин)
Кьезануова  — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Агю
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,79 км².
Оцвайлер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кетемерешть
Кетемерешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казаклар (Дүртөйле районы)
Казаклар — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452305, — 80224847004.
Шишковци
Шишковци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Тонкава (Оклахома)
Тонкава  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тонкава шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Мохов
Мохов Василий Иванович (1888—1923 елдан алдарак түгел) — эсер, Бөтенрусия оештыру җыелышы әгъзасы, Казан Совет эшче-крестьян Республикасының Эчке эшләр халык комиссары.
(3795) Найджел
(3795) Найджел  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Василий Мохов
Биография
Крестьян Мохов Василий Иванович Казан губернасы Спас районының Гоголиха авылында туган. 2 класслы училищены тәмамлаган. Балта остасы булып эшли. 1905—1906 елларда Спас районындагы крестьян тәртипсезлегендә катнашучы. 1906 елдан ул полиция күзәтүе астында. Эсер-максималистлар партиясенә керә. 1909 елда Спас өязе крестьяннарын революцион агитацияләүдә гаепләнеп, мәңгелек җирлеккә Иркутск губерниясенә җибәрелә, ләкин шул ук 1909 елда сөргеннән кача. 1917 елда сул эсерлар партиясенә керә.
(3795) Найджел
Тарихы
1986 елның 8 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 GV1» саналган.
Василий Мохов
Биография
Вакытлыча хакимият җимерелгәннән соң, 27 октябрьдә Халык Комиссарлары Советы Бөтенрусия оештыру җыелышына 6 һәм 13 ноябрьдә сайлау вакытын раслый. Сайлаулар 81 округның 46сында гына вакытында уза; 20 округта 15 һәм 26 ноябрьгә, 12 округта 1917 елның декабренә — 1918 елның гыйнварына күчерелә. Казан һәм Псков районнарында, сул эсерлар, бөтен партия исемлеген тутырып, центристларга үз исемнәрен беренче урынга күрсәтү хокукын бирәләр. Казан округында 11нче кандидатларның рәсми исемлеге (Социаль Революционерлар һәм Крестьян Депутатлары Советы) Г.А. Мартюшин җитәкчелегендә иде,аның буенча Мохов та сайлана. Округ буенча 30,3% яки 260 000 тавыш җыеп, 11 нче исемлек сайлауларда җиңә, большевиклар өчен-50 000, кадетлар өчен-32 000, азчылыклар өчен-4 293. Казан округы буенча тавыш бирүчеләр саны барлыгы 858 569 тәшкил итә. Казан округы буенча № 11 исемлектән сайлаулар нәтиҗәсендә оештыру җыелышы әгъзалары булып Г. А. Матюшин, А. Л. Колегаев, И. А. Майоров, П. Н. Суханов һәм В. И. Мохов сайлана. 1918 елның 5 гыйнварында Петроградта Мохов большевиклар тараткан Оештыру жыелышының бердәнбер утырышында катнаша.
1917—1918 елларда Совнарком әгъзасы, Казан Совет эшче-крестьян Республикасы Эчке эшләр халык комиссары. 6 июльдә сул эсерлар фетнәсеннән соң барлык постлардан азат ителә.
Алга таба язмышы һәм үлеме көне билгеле түгел.
Рувилле
Рувилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Сонкур-сюр-Марн
Сонкур-сюр-Марн — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Кьери
Кьери — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Мопертюи буразналары
Мопертюи буразналары — Айның 52°N, -23°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 84 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Мопертюи буразналары якындагы Мопертюи кратеры хөрмәтенә аталган.
Пальцем
Пальцем — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Топаклы (Тарсус)
Топаклы (Topaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Паландөкен (Тутак)
Паландөкен (Palandöken) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (köy).
Чумаза
Чамады, Чамалы (Чумаза) — Өскәлек елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Зиянчура районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Маризи-Сент-Женевьев
Маризи-Сент-Женевьев (Marizy-Sainte-Geneviève) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Рувиль (Уаза)
Рувиль — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Берино (Нью-Мексико)
Географиясе
Берино халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Суае
Суае — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.