cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хадуттэтарка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өзбашы (Агры)
Өзбашы (Özbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
Паришан (кратер)
Паришан — Венера планетасының 0.2°N, -146.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 6,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Паришан кратеры фарсы хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Фрассо-Телезино
Фрассо-Телезино — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Цепели (Юрья районы)
Цепели (Цепели) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
814 (сан)
814 (сигез йөз ундүрт) - 813 белән 815 арасындагы натураль сан.
Миндерлитген
Миндерлитген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Цепели (Юрья районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Миндерлитген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рётенбур
Рётенбур (Reutenbourg) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,40 км².
Войниково
Войниково — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сорокаба
Сорокаба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Сентервилл (Огайо)
Сентервилл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сентервилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Ерель
Ла-Ерель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(454) Матезида
(454) Матезида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Денмарк (Нью-Йорк)
Денмарк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Егыйрлер (Бейшеһир)
Егыйрлер (Eğirler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аржанс-ан-Обрак
Аржанс-ан-Обрак (Argences-en-Aubrac) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 151,78 км².
Искәрмәләр
Аржанс-ан-Обрак
Александр Смирнов
Александр Смирнов :
Виньори
Виньори — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Вранино
Вранино — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ботсванада ислам
Ботсванада ислам (Islam in Botswana, тсван. Tumelo ya Islam mo Botswana, الإسلام في بوتسوانا) ― азчылык дине. Ботсванада күпчелек кеше (ил халкының 77 % ы) христиан дине яки җирле ышанулар тарафдары
Тарих
Ислам Ботсванага Көньяк Азиядән килгән мөселман мөһаҗирләр аша таралган, алар бу төбәктә Британиянең колониаль идарәсе вакытында урнашкан. 1890-елларда күчеп килгән Һиндстан мөселманнары Ботсвананың беренче мөселманнары буларак исәпләнә. Колониаль хакимият әлеге Һиндстан мөселманнарына яшәү урынын шәһәр районнары белән чикләгән. Шәһәрләр һәм мөселман халкы арта барган саен, мөселманнар кыска гына вакыт эчендә барлык шәһәрләрдә Ислам үзәкләрен булдыра.
Малави мөселманнары Ботсвананың икенче зур шәһәре 1950-елларда барлыкка килә. Алар файдалы җир казылмаларын чыгару кебек эшләргә яллана.
1970-елларга кадәр Ботсвананың төп халкы арасында ислам динен кабул итүчеләр күп булмый. Гайанадан шәех Али Мостафа 1970-еллардан Ботсванада (күпчелек, бистәләрдә һәм төрмәләрдә) прозелитизм белән шөгыльләнә.
Бүген ил башкаласы 1982 елда төзелгән һәм яңартылган мәчете белән Ботсвана исламының үзәге дип санала.
Саны
2001 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, Ботсванада 5 000 гә якын мөселман исәпләнә, бу исә халыкның 1 процентыннан кимрәк дигән сүз.
Төрле дини төркемнәр арасындагы мөнәсәбәтләр, Африканың башка өлешләрендә динара киеренкелек артуга карамастан, тыныч һәм дус булып кала.
Мәчет
Ботсвананың  шәһәрендә  Ботсвана мөселманнары ассоциациясе (Botswana Muslim Association) тарафыннан 1967 елда төзелгән мәчет ― илдә иң борынгы мәчет.
Кече Шоча
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2873
NGC 2873 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(1592) Матьё
(1592) Матьё  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1951 елның 1 июнендә Сильвен Арен тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1951 LA» саналган.
Өзбашы (Инеболу)
Өзбашы (Özbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (köy).
Минфельд
Минфельд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
815 (сан)
815 (сигез йөз унбиш) - 814 белән 816 арасындагы натураль сан.
Парра (кратер)
Парра — Венера планетасының -20.5°N, -78.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 42,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Парра кратеры Чили язучысы Парра хөрмәтенә аталган.
Норт-Грейт-Ривер (Нью-Йорк)
Норт-Грейт-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Грейт-Ривер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фраттамаджоре
Фраттамаджоре — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Зирекле (Гафури районы)
Зирекле — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 29 кешенең яшәве мәгълүм.
Ла-Невиль-ан-Ез
Ла-Невиль-ан-Ез — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Келене
Келене — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Темрен (Кулп)
Темрен (Temren) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Роза Җаббарова
Роза Шәрифулла кызы Җаббарова 1960 елның 19 февралендә ТАССР ның Алексеевск районы Зур Тигәнәле авылында дөньяга килә. Балачактан ук максатчан, үҗәт булуы белән апаларыннан аерылып тора. Туган авылында сигезьеллык, күрше Урта Тигәнәледә урта мәктәпне тәмамлагач, Казанга юл тота. Биредә ул төзү техникумын тәмамлый. Әмма хыялына тугры калып, Куйбышев шәһәрендә стюардессалар хәзерләү курсына керә. Махсус сайлап алу комиссиясе аша үткәч, ул башта якын араларга, соңыннан ерак рейсларда пассажирларга хезмәт күрсәтә. Биш ел күкләр киңлеген колачлый.
Әмма гаилә корып, кызы Регина тугач, җиргә төшә. Казан елга техникумын, аннан соң Мәскәү Хезмәт һәм социаль мөнәсәбәтләр академиясенең юридик факультетын тәмамлый.
1984 елдан «Горводзеленхоз» МУП ында кадрлар бүлегенең өлкән инспекторы булып эшли башлый. 1997 — 1999 елларда әлеге трест җитәкчесе урынбасары була. Ә 1999 елдан аңа трестны җитәкләүне тапшыралар. 2007 — 2010 елларда Роза Шәрифулла кызы — Казан шәһәренең Тышкы төзекләндерү комитеты рәисе.
Сент-Клерсвилл (Огайо)
Сент-Клерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Роза Җаббарова
Җаббарова Р.Ш. бишенче һәм алтынчы чакырылыш ТР Дәүләт Советы депутаты, I һәм II чакырылыш Казан шәһәр Думасы депутаты.
Сент-Клерсвилл (Огайо)
Тарихы
Сент-Клерсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роза Җаббарова
Ул – Россия Торак-коммуналь хуҗалыгының мактаулы хезмәткәре, ТР Торак-коммуналь хуҗалыгының атказанган хезмәткәре, «Ел хатын-кызы» бәйгесенең «Хатын-кыз-лидер, җәмәгать эшлеклесе» номинациясендә җиңүче, «Ел җитәкчесе 2013» Республика иҗтимагый бәйгесе лауреаты.
Роза Шәрифулла кызы «Ватан алдында казанышлары өчен» орденының II дәрәҗә медале, «Казанның 1000 еллыгына» медале, «Казан төзеклеге өчен хезмәт һәм батырлыгы өчен» билгесе белән бүләкләнгән.
Уберландия
Тарих
1888 елда нигезләнгән.
Вратарите
Вратарите — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Алабушка
Зур Алабушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ворона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фраттаминоре
Фраттаминоре — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Норт-Еймити (Нью-Йорк)
Норт-Еймити  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Еймити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Егыйрмез (Көпрүкөй)
Егыйрмез (Eğirmez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Минхайм
Минхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(253) Матильда
(253) Матильда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Врачанци
Врачанци — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
(253) Матильда
Тарихы
1885 елның 12 ноябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Иске Суыксу авылы тарихы (Буа районы)
Иске Суыксу авылы тарихы.
Иске Суыксу авылына ,1660 елларда Темников шәһәреннән күчеп килүчеләр нигез сала.1720 елларда халык дәүләт крестьяннары катлавына керә. Халык игенчелек,терлекчелек,он тарту,сәүдә белән шөгыльләнә;балта остасы,лашманлыкта,Донбасс һәм Уралдагы күмер шахталарына китеп эшли.20 йөз башында Иске Суыксуда волость идарәсе урнаша:1920 кадәр Сембер губернасының Буа өязе Иске Суыксу волостеньдә 1920 дән ТАССРның Буа контонында.1930 ның 10 августыннан Буа районында.
Безнең авылның 360 елга якын тарихы бар.Суыксу авылына Төмин шәһәреннән хәзерге(Әстерхан өлкәсе) ике бертуган Морат бакый,Әвез бакый бабайлар килеп төпләнәләр.Аларның нәсел шәҗәрәсе 1890 елда туып 1960 елга кадәр яшәгән Сабирҗан бабайның оныгы укытучы Шәрәфетдинов Равилда саклана.Тарихка күз салсак,Иске Суыксу авылы Казан ханлыгы яшәгән чорда ук барлыкка килгән.Иске Суыксу якларында шактый гына кеше яши башлагач,Темниково якларыннан (хәзерге Рязань өлкәсеннән) бу якларга  3 гаилә килеп урнашып калырга теләк белдергәннәр.Ләкин аларны авыл кешеләре кабул итмәгәннәр, алар елганың төнъяк ярына урнашканнар һәм авылны Яңа Суыксу диеп атаганнар.Кызганычка каршы,биредә төпләнүчеләрнең нәсел агачы билгесез.Шулай итеп бер үк территориядә диярлек ике авыл кешеләренең тормышы башланган һәм дәвам иткән.
18 гасыр азагында Сембер губерниясе һәм Буа өязе оешкач,безнең авыл шул төбәкнеке булып исәпләнгән.
1789 елда Екатерина 2 указы белән мөселман диния нәзарәте төзелә, ә мәчет, мәдрәсәләр төзү 19 гасыр урталарында башланган.
1859 елда Иске Суыксуда 2 мәчет,Яңа Суыксуда 1 мәчет төзелә.20 гасыр башында ике як Суыксуда 6 мәчет,6 мәдрәсә була.
Виоло
Виоло — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Иске Суыксу авылы тарихы (Буа районы)
Шул хәлдә авыл беренче бөтендөнья сугышы елларына килеп керә,аннары февраль,октябрь революциясе,гражданнар сугышы,тормышның яңа нигезгә корылуы.Авыл халкы бик авыр хәлдә яшәгән шуңа күрә 1917 нче елдагы вакыйгаларны зур өмет белән каршы алганнар.
Октябрь революциясеннән соң власть эшче крестьяннар кулына күчә.Тынычлык җир турында декретлар кабул ителә.Тормыш яңарыш чоры кичерә.Авылда мәктәпләр төзелә башлый.1922 елда- 3 ,1925 елда- 4,1930 елда- 7 еллык мәктәп барлыкка килә.
1929 елда колхозга 80 хуҗалык керә.900 га.җире,90 аты була.Колхоз оешкач Хөсәенов Борханны рәис итеп сайлыйлар.Колхозга "Нариман" исеме бирелә.Ә 1931 елда Әбелханов Кәбирне рәис итеп сайлыйлар.1935 елда колхозга "Сталин" исеме бирелә.Суыксу халкы җирне үзе чәчә,үзе ура,үзе суга.Авылның уңдырышлы туфрагына бодай,арыш,солы чәчелә.
1941 ел 22 июнь иртәсе.Ләкин шушы матурлыкны җимереп,кешеләрне татлы йокыларыннан уятып фашист илбасарлары туган илебезгә ерткычларча бәреп керделәр.Илебезнең батыр уллары һәм кызлары Ватанны сакларга күтәрелделәр.Безнең туган авылыбыз үзенең сөйгән улларын- кызларын яуга озатты.Авылыбыздан 719 кеше үзләренең изге бурычлары булган Ватан ананы сакларга дошманны туган илебездән куып чыгару өчен фронтка киттеләр.Үзләренең Ватан алдындагы изге бурычларын үтәп 369 авылдашыбыз яу кырында ятып калдылар.Без аларны мәңге онытмабыз!
1945 елда Татарстанның 25 еллыгына бөек Ватан сугышы елларында дәүләт планнарын уңышлы үтәгәне өчен Әбелханов Кәбир Ленин ордены белән бүләкләнә.
1950 елда колхозга 905 га. җире белән "Фрунзе"колхозы  кушыла. Ике колхозны бергә берләштереп бер колхоз булып яши башлыйлар.
1953 елда рәис итеп Хмелёв Василий сайлана.Уңышлары өчен ТАССР авыл хуҗалыгы күргәзмәсенең 1 дәрәҗә дипломына лаек була.1954 елда көмешсыман төлкеләр үстергән өчен тагын 1 дәрәҗә диплом белән бүләкләнә.
1956 елдан колхозга "Татарстан" исеме бирелә.1959 елдан колхоз рәисе итеп Сабирҗанов Нургали Сабирҗан улы билгеләнә.1959-1988 еллар эчендә колхозны җитәкләгән Нургали Сабирҗан улының хезмәте хөрмәткә лаек.Ул үзен уңган җитәкче, оештыручы итеп күрсәтте.1967 елдан башлап колхозыбыз Ленин орденлы "Татарстан" колхозы диеп йөртелә.
Авылга су үткәрү,мәдәният йорты,яңа мәктәп бинасы, икмәк пешерү йорты ,спорт зал, механикалаштырылган ындыр табагы,терлек фермалары төзеп сафка бастырылды .Боларның һәммәсе дә Нургали Сабирҗан улының тырышлыгына , оста җитәкчелек итүенә бәйләнгән иде.Авыл халкы аны әле дә хөрмәт итеп искә ала.
Суыксу авылында элек-электән үзләренең уңганлыгы, тырышлыгы,сәнгатькә,иҗатка хәвәслеге белән танылган кешеләр күп яши.
1988 елдан "Татарстан" колхозының рәисе итеп Җамалетдинов Нурислам сайлана.1996 елдан "Татарстан" колхозы "Татарстан" ассоцияциясе итеп үзгәртелә.
1997 елда колхоз рәисе Җамалетдинов Нурисламның,Иске Суыксу авылы җирле үзидарә рәисе Булатов Назым Сабирҗан улының тырышлыклары нәтиҗәсендә  авылда зәңгәр ягулык яна башлады. Авыл халкының күптәнге хыялы тормышка ашты.
Татарстан Республикасының атказанган агрономы ,Россия Федерациясенең атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре Нурислам Җамалетдинов тагын куп еллар эшен уңышлы дәвам итте.
2005 елдан “Татарстан” күмәк хуҗалыгы” ВАМИН БУА” оешмасына керә.Аның генераль директоры Хисамов Раил Заһит улы һәм “Татарстан” бүлегенең җитәкчесе Хусаинов Мөниб Касыйм улы тырышып хезмәт итәләр.
2010 елда халык санын алу нәтиҗәләре буенча авылда 7 төрле милләт кешесе яшәве билгеле булды (татар,башкорт,рус,үзбәк,таҗик,мордва,чуваш).
2014 елның башында агрофирма ООО”Ак Барс Буинск” филиал №4 диеп үзгәртелде.Генераль директоры Исхаков Раил Равил улы сайланды.
2014 елның ахырында генераль директор итеп Ибрагимов Рәис Динарис улы билгеләнде.
2016 елның августыннан Хөсәенов Мөниб Касыйм улы җитәкчелек итә.Бу филиалга шулай ук Боерган,Иске Тинчәле авыллары керә.
2018 елның мартында генераль директор  итеп Мөдәрисов Фәрид  Дҗәмил улы сайлана. Агрофирма ООО”Заря”га үзгәртелде.Агрофирмага Тахаръял авыллары да кушылды.
Даммар
Даммар (Dammard) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Иске Суыксу авылы тарихы (Буа районы)
2014 елда Иске Суыксу урта мәктәп капиталь ремонттан соң, 16 август көнне ачылды.Мәктәпне ачканда премьер министр Илдар Халиков та катнашты.
Авылыбызның табигате елдан-ел яшелләнә бара.Югары очтагы сулык,чишмә яңартылды.
2014 елның язында Суыксу елгасына Кызыл китапка кертелгән торналар, бобёрлар килеп урнашты  һәм кипкән агач ботаклары белән елганы будылар. Шулай ук авыл җирлегендә кызыл китапка кертелгән кызыл кырмыска оялары күренә башлады.
2014 елның августында авылның Советский урамына 3 км юл салынды.
2015-2016 елларда авылдагы үзгәрешләр:авылга яңа скважина казылып авылга су кертелде.Яңа мәчет (Колхоз урамында),балаларга спорт мәйданчыгы төзелде.
2018 елда авылдашыбыз Айзатуллов Марат Мансур улы тырышлыгы белән мәдәният йортына капиталь ремонт булды.2018 елның февралендә башланды 2018 елның 11 октябрендә ачылды.
Авылда 2019 елның сентябрендә яңа “Исламгали”мәчетенең манарасы күтәрелде.Аны авылыбыз эшмәкәре Гимадиев Илдар төзетте.
2020 елда Иске Суыксу авылы башлыгына Ахметшин Илдус Гаязетдинович сайланды.
Туган җир-бу һәрберебезгә ана сөте белән кергән иң якын,иң мөкатдәс сүз! Туган җир!Ул син туган,син үскән җир! Син үзеңнең әти-әниләрең белән,дусларың белән яши торган җир! Безнең туган җиребез – Татарстан республикасы.
Мәдәният йорты ачылышы.
Өзбашы (Бартын)
Өзбашы (Özbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
Цепели (Оричи районы)
Цепели (Цепели) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Акбаш авылы тарихы
Акбаш авылы (Ютазы районы)
Акбаш авылы
Урыссу бистәсеннән 24 километр көньяк-көнбатыштарак, Акбаш елгасы буенда урнашкан. Авылдан ерак түгел "Урдалы тау" дип исемләнгән табигать байлыгы булып саналган урын бар. Авылга 17 йөздә нигез салынган дип исәпләнә. Революциягә кадәрге чыганакларда Ташкичү исеме белән дә билгеле. 18-19 йөзләрдә халкы типтәрләр һәм башкорт-вотчинниклар катлауларына бүленгән. Авыл халкы күбесенчә игенчелек, терлек үрчетү белән шөгыльләнә.
1808 елда Акбашта беренче мәчет, 1867 нче елда – икенче. 20 йөз башында волость идарәсе урнаша, земство почта станциясе, су тегермәне эшләгән. Беренче нәсел Исән (Әсән) бабай, аның нәселеннән мөгаллим Фәттахетдин Миңлекәй чыккан. Соңрак бу авыл “Чебен төбәге” дип тә йөртелгән. 18 гасыр уртасында Акбаш олы гына авылга әйләнгән. Крепостной хокук бетерелгәч, авыл тиз үсә. Акбашта базар ачыла. Һөнәрчеләр күбәя, таш чыгару һөнәргә әйләнә, известь әзерләү, чүлмәк һәм кәрҗиннәр ясау гадәткә кергән. Җир җитми башлаган. Ташлы һәм Бәйрәкә авыллары якларындагы җирләрне бояр Жданов сатып алган. 1915 елда авылда өченче мәчет төзелгән. Столыпин реформасы җир сату-алуны тәртипкә сала, ләкин бөтендөнья сугышы, Октябрь революциясе, гражданнар сугышы бу уңай үзгәрешне яңадан боза. Соңгы төзелгән мәчет тарих һәм мәдәният һәйкәле итеп саналса да, ул юк ителә. 2018 елның җәендә авылда дүртенче мәчет ачыла. Аңа "Сәхаутдин Миңлекәй" исеме бирелә.
1920 нче елга кадәр авыл Самара губернасының Бөгелмә өязе Александров волостена кергән. 1920 нче елдан ТАССРның Бөгелмә кантонында исәпләнгән. 1930 нчы елның 10 августыннан – Баулы районы, 1935 нче елның 10 февраленнән - Ютазы районы, 1963 нче елның 1 февраленнән – Бөгелмә районы, 1965 нче елның 12 гыйнварыннан – Баулы районы, 1991 нче елның 6 апреленнән Ютазы районы составында.
Бүгенге көндә авылда күпфункцияле үзәк, башлангыч мәктәп, балалар бакчасы, фельдшер-акушерлык пункты, мәчет, 2020 елда ачылган "Гаилә" паркы эшли.
Халык саны:
1795 тә – 206 ир заты; 1859 да – 1095, 1886 да – 1431, 1897 дә – 1682, 1910 елда 448 кеше 1926 да – 1506, 1938 дә – 1379, 1949 да – 1056, 1958 дә – 752, 1970 тә – 850, 1979 да – 669, 1989 да – 462, 2002 дә – 539, 2015 тә – 465 кеше. Милләтләре буенча татарлар.
Авылдан чыккан танылган шәхесләр:
Тимерҗанов Зәки Тимерҗан улы - Социалистик Хезмәт Герое
Вәлиәхмәтова Нурия Закир кызы - Икътисад фәннәре кандидаты
Хәйруллин Роберт Нәҗип улы - 1994-1996 елларда Ютазы районы башлыгы
(1513) Матра
(1513) Матра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1940 елның 10 мартында Д. Кулин тарафыннан Будапешт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1940 EB» саналган.
Ла-Невиль-д'Омон
Ла-Невиль-д'Омон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Деннинг (Нью-Йорк)
Деннинг  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Темренли (Чалдыран)
Темренли (Temrenli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кирза (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пәрвинә (кратер)
Пәрвинә — Венера планетасының 62.2°N, -153°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Пәрвинә кратеры таҗик хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
816 (сан)
816 (сигез йөз уналты) - 815 белән 817 арасындагы натураль сан.
Фридженто
Фридженто — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Норт-Крик (Нью-Йорк)
Норт-Крик  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сент-Мерис (Огайо)
Сент-Мерис  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сент-Мерис шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2586) Мэтсон
(2586) Мэтсон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 11 июнендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 LO» саналган.
Келераши (Ботошань)
Келераши — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2874
NGC 2874 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Малема
Малема (Мальма) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ежуга елгасының уң ярыннан 141 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хайбеда-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фриньяно
Фриньяно — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Габер (Добрич өлкәсе)
Габер  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Невиль-Гарнье
Ла-Невиль-Гарнье — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Егыйсте (Һадим)
Егыйсте (Eğiste) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һадим илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Миссельберг
Миссельберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өзбаят (Ялвач)
Өзбаят (Özbayat) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Ялвач илчесенә караган бер авыл (köy).
817 (сан)
817 (сигез йөз унҗиде) - 816 белән 818 арасындагы натураль сан.
Патимат (кратер)
Патимат — Венера планетасының 1.3°N, -156.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 41279 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Патимат кратеры авар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Темурага (Гөксун)
Темурага (Temurağa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бромма
Бромма (Brommat) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 43,28 км².
Кислуха
Кислуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 3379 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Генерал-Колево (Добрич өлкәсе)
Генерал-Колево  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4844) Мацуяма
(4844) Мацуяма  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1991 елның 23 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 BA2» саналган.
Фуроре
Фуроре — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Норт-Линбрук (Нью-Йорк)
Норт-Линбрук  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Линбрук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миттельбрун
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серкелвилл (Огайо)
Серкелвилл  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Серкелвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Невиль-Во
Ла-Невиль-Во — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Темүклү (Кулунҗак)
Темүклү (Temüklü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Витри-ан-Монтань
Витри-ан-Монтань — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Өзбейли (Сиваслы)
Өзбейли (Özbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Сиваслы илчесенә караган бер авыл (köy).
Футани
Футани — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дерайтер (Нью-Йорк)
Дерайтер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(883) Маттерания
(883) Маттерания  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 14 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 CP» саналган.
Дерайтер (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гешаново
Гешаново — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
818 (сан)
818 (сигез йөз унсигез) - 817 белән 819 арасындагы натураль сан.
Келераши (Долж)
Келераши — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гази Сабиров
Гази Сабир улы Сабиров (1912 — 1994) — инженер, административ-хуҗалык хезмәткәре, 1946-65 елларда Ферганә монтаж идарәсе начальнигы, 1965-1978 елларда Үзбәкстан монтаж һәм махсус төзелеш эшләре министрлыгын җитәкчесе, Нефть химиясе аппаратурасын эретеп ябыштыру өчен манипулятор (1962), вальцовка ысулы белән сферик резервуарларны күпләп җитештерү җайланмалары (1964) уйлап табучыларның берсе.
Биографиясе
Ул 1912 нче елда Казан губернасы Чуел өязе Татар Чүтие авылында (хәзерге Татарстан Республикасы Кайбыч районы Чүти авылы) дөньяга килгән, Шәкүр Каракның оныгы, Шәкүр Рәхимовның беренче хатыныннан икенче малае Сабир улы. Ул зур тормыш юлы үткән. Тула, Сызрань, Красноводск, Люберцы шәһәрендә слесарь, монтаж эшләре прорабы, мастер, монтажлау трестының баш механигы, механика заводының баш технологы булып эшләгән, 19 ел "Нефтезаводмонтаж" трестының Фирганә идарәсенә җитәкчелек иткән. 1965 нче елда Үзбәкстан СССРның монтажлау һәм махсус төзелеш эшләре министры итеп билгеләнгән. Атказанган уйлап табучы, талантлы инженер, Үзбәкстан ССР Югары Советы депутаты.
Гази Сабир улы Сабиров кечкенә вакытта чып-чын авыл малае булган. Иптәшләре белән балык тоткан, су кергән, атлар коендырган. Куллары ныгыгач, аргамаклар белән кырда эшләгән, ургыч машинасында җыр сузып, иген урган. Еллар тәгәри биргән. Тормыш дулкыннары Газине дә Чүтиеннән еракка алып киткән. Гади крестьян малае дөньяга билгеле булган кешегә әверелгән, чын совет инженеры булып җитлеккән. Биек тау өстендәге куе үләнле Чон-Алай көтүлекләре Фирганә терлекчеләрен үзенә тарткан. Шул массивта гасырлар буе сарыклар утлаган.
Ул - монтажчы, коммунист, җәмәгать интереслары белән янып йөрүче, гел кеше хезмәтен җиңеләйтү турында уйлаучы, киң күңелле совет инженеры. Ул мамык киптерү өчен ике камералы һава-газ сушилкасы проекты тәкъдим итә һәм инженер Сабиров сушилкасы бөтен Урта Азиянең мамык игүчеләрен шатландыра.1951 нче елда аның проекты буенча 430 сушилка эшләнә, алар аркылы 140 мең тоннага якын мамык үтә.
Үзбәкстанда инженер Гази Сабировның игелекле эше турында никадәр мактау ишетергә мөмкин. Фирганәдәге, Маргилан һәм Андижандагы салават күпередәй матур, төсле фонтаннар, 3 колхоз кырына секунд саен 6 мең литр су куучы насос станциясе, Зур Фирганә каналы аркылы салынган 8 күпер, "Фирганә-Кисловодск" дип исемләнгән санаторий һәм башка корылмалар аның проекты һәм булышлыгы белән төзелгән.
Бүләк һәм премияләре
Ул, нефть куу һәм химия заводларына төрле корылманы урнаштыруда катнашып, «Мактау билгесе» (1966) һәм «Хезмәт Кызыл Байрагы» орденнары белән бүләкләнә.
NGC 2875
NGC 2875 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Норт-Линденгерст (Нью-Йорк)
Норт-Линденгерст  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Линденгерст халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Невиль-Руа
Ла-Невиль-Руа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Миттельрайденбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цепели (Орлов районы)
Цепели (Цепели) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%), арлар (1%).
Павлинка (кратер)
Павлинка — Венера планетасының 25.5°N, -158.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Павлинка кратеры белорус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Цунголи
Цунголи — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Данизи
Данизи (Danizy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Главанци
Главанци — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Силвения (Огайо)
Силвения  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Главанци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Силвения (Огайо)
Тарихы
Силвения шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2714) Матти
Тарихы
1938 елның 5 апрелендә Х. Аликоски тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 GC» саналган.
Грамматика
Грамматика (γραμματική  сүзеннән — «хәреф») фән буларак тел өйрәнүе бүлеге дип санала. Ул бүлек телнең грамматик төзелешен өйрәнә. Сөйләү кисәкләрнең дөрес төзелү кагыйдәләрен(синтагма ,җөмләләр, текстлар, һ.б.) өйрәнә. Бу закончалыкны грамматика килеш бердән грамматика кагыйдәләрендә тәгъбир итә.
Грамматика ике тармактан тора: морфология (сүз төркемнәре турында фән) һәм синтаксис(сүзләрнең сүзетзмәләрдә һәм җөмләләрдә бәйләнешен өйрәнә).
Дериан (Нью-Йорк)
Дериан  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Грибань
Зур Грибань — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Пенза өлкәсе, Воронеж өлкәсе, Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ворона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чеза
Чеза — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Ла-Невиль-Сен-Пьерр
Ла-Невиль-Сен-Пьерр — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Чеза
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Өзбейли (Көсе)
Өзбейли (Özbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Көсе илчесенә караган бер авыл (köy).
Тенкерли (Феке)
Тенкерли (Tenkerli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
819 (сан)
819 (сигез йөз унтугыз) - 818 белән 820 арасындагы натураль сан.
Миттельфишбах
Миттельфишбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горица (Добрич өлкәсе)
Горица  — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үтәк (Гафури районы)
Үтәк — Башкортстанның Гафури районында урнашкан татар авылы.
Тарихи белешмә
Элек катлау ягыннан типтәрләр яшәгән. Аларның бабалары Мамадыш һәм Казан өязеннән, Бәхтияр, Миңгәр, Тугай авылларыннан киләләр. Авыл этник яктан чуар була. Бу турыда урамнарның борынгы исемнәре сөйли. Чуаш, Чирмеш урамнары бар. Татар теленең тепекәй сөйләше таралган.
Стәрлетамак өязендәге Үтәк мәдрәсәсе революциягә хәтле Урал буенда мөселман мәгарифенең төп үзәкләрнең берсе була. Ул 1889 елда ачыла. Оештыручысы һәм мөдәрисе — мәгърифәтче Хәбибнаҗар Үтәки (Сатлыков, 1862-1921). Мәдрәсә шәкертләре арасында Әхмәтзәки Вәлиди, Габдрахман Гомәри, Насыйр Уразбаев булалар.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 567 кешенең яшәве мәгълүм.
Сидней (Огайо)
Сидней  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сидней шәһәре  елда нигезләнгән.
Кампурьез
Кампурьез (Campouriez) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.
Келераши (Клуж)
Келераши — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Петро Панч
Петро Панч (Петро Панч; чын исеме һәм фамилиясе Петр Иосифович Панченко, Петро Йосипович Панченко; 1891—1978) — украин совет язучысы.
Келераши (Клуж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петро Панч
Биографиясе
Балта остасы гаиләсендә туган, әтисе тәгәрмәчләр җитештерү белән шөгыльләнгән. 1906 елда югары башлангыч училищены бетерү белән Валкида писарь булып эшли, ары Харьковта Аксөяк кызлар  Институты канцеляриясендә эшли.
(765) Маттиака
(765) Маттиака  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сидней (Огайо)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампурьез
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,38 км².
(765) Маттиака
Тарихы
1913 елның 26 сентябрендә Франц Кайзер тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1913 SV» саналган.
Пенья (кратер)
Пенья — Венера планетасының 23.6°N, -190.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 29,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Китерня (Чем кушылдыгы)
Китерня  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Чем елгасының уң ярына тамагыннан 14 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Пенья (кратер)
Исеме
Пенья кратеры рәссам Тонита Пенья Яуах Ач хөрмәтенә аталган.
Китерня (Чем кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Петро Панч
Биографиясе
1915 елда Полтавада җир үлчәүчеләр училищесында укый, ләкин озакламый мобилизацияләнә, рус армиясенә алына.
1916 елда Одесса Сергиев артиллерия училищесының тизләтелгән курсын тәмамлаганнан соң, прапорщик чинында Беренче дөнья сугышында катнаша.
1917-1921 еллардагы ватандашлар сугышларында катнаша. 1918 елның ноябреннән 1919 елның декабренә кадәр — артиллерия полкы офицеры, Украина халык республикасы армиясендә хезмәт итә. 1920 елның гыйнварында гаскәрләре группасы составында УССР хөкүмәте ягына күчә. Эшче-авылдаш Кызыл армиясе командиры сыйфатында хезмәтен дәвам итә.
1939-1940 елларда Львов язучылар оешмасын җитәкли.
Башкортстанда эвакуациядә
Бөек Ватан сугышы елларында күпмедер вакыт Башкорт АССР-ның башкаласы Өфедә яши, Мәскәүдә «Радянська Украна» радиостанциясенең әдәби бүлегенең баш мөхәррире була.
Петро Панч «На Калиново мосту» дигән әсәрендә болай дип яза:
Сугыштан соң
1949-1953 еллар — Украина совет язучылары берлегенең Харьков оешмасы җитәкчесе.
1966-1969 еллар — Украина язучылары берлегенең идарә секретаре.
1940 елдан КПСС әгъзасы.
1978 елның 1 декабрендә вафат булган. Киевта җирләнгән.
NGC 2876
NGC 2876 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Миттельхоф
Миттельхоф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Во-су-Обиньи
Во-су-Обиньи — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Малетина (Код кушылдыгы)
Малетина — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кода елгасының сул ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Чезинали
Чезинали — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Теоманпаша (Кепез)
Теоманпаша (Teomanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кепез илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Өзбек (Идил)
Өзбек (Özbek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (köy).
Ла-Невиль-сюр-Удей
Ла-Невиль-сюр-Удей — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(2295) Матусовский
(2295) Матусовский  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 19 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QD1» саналган.
Горичане
Горичане — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Халай-Яха
Халай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сиди-Мютте елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джава (Нью-Йорк)
Джава  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Челле-ди-Булгерия
Челле-ди-Булгерия — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Дерси
Дерси (Dercy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Игенчеләр (Гафури районы)
Игенчеләр — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453053, — 80221843002.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.
Солон (Огайо)
Солон  — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Солон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Миттельштриммиг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Филомена (кратер)
Филомена — Венера планетасының 40.7°N, -151.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,8 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Филомена кратеры грек хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Кишкинский Исток
Кишкинский Исток — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Старая Об кылымыгының сул ярына тамагыннан 37 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 46 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Келераши-Гаре
Келераши-Гаре — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ла-Невиль-сюр-Рессон
Ла-Невиль-сюр-Рессон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Келераши-Гаре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Егыйтим (Йылдырым)
Егыйтим (Eğitim) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Челлоле
Челлоле — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2877
NGC 2877 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(1748) Маудерли
(1748) Маудерли  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.