cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сэргэ
Сэргэ Якутск гербында
Якут токомло атлар Якутск гербы тулы версиясендә «Сэргэне» ике яктан тоталар. Сэргэ өстендә кымыз эчү өчен милли савыт Чорон урнаша. Сэргэләргә кече герб беркетелгән.
Мет-Устье
Мет-Устье (Мет-Устье) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.
Климат
Мет-Устье климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (82%).
Каупенс (Көньяк Каролина)
Каупенс  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гожево (Гостининский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Радунь (Диңгез буе воеводалыгы)
Радунь — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ралавцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лаваль (округ)
Лаваль — Франциядәге округ (Arrondissement). Майен департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1812 км². Округ 13 кантоннан тора, алар үз чиратында 88 коммунага бүленгән.
Антонюв (Островецкий повяты)
Антонюв  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7548
NGC 7548 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ленье-ан-Белен
Ленье-ан-Белен — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Светий Врх
Светий Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4648) Тирион
(4648) Тирион  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Медисонбург (Пенсильвания)
Медисонбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(4648) Тирион
Тарихы
1931 елның 18 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 UE» саналган.
Медисонбург (Пенсильвания)
Географиясе
Медисонбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нурлар очрашуы
Кисәкчәләр коллайдерында нурлар очрашуы ике пакет элементар кисәкчәләр капма-каршы юнәлештә хәрәкәтләнеп пространствода бер ноктада очрашкач була. Һәрбер пакетта күпчелек кисәкчәләр кисешә, әмма кайберәүләре бәрелергә мөмкин, шуннан соң башка кисәкчәләр барлыкка китерәләр һәм аларны кисәкчә детекторында күзәтергә мөмкин. Сызыкча коллайдерда нурлар очрашуының бер генә урыны бар, ә хәзерге тизләтү боҗраларында берничә урын бар, (Large Hadron Collider-да, мәсьәлән, дүртәү); шул урыннарда детекторлар куела.
Сәламәтлек
Шулай ук сәламәтлек авырулар булмау дип билгеләнә.
Сәламәтлеккә тәэсир иткән факторлар
Сәламәтлеккә тискәре тәэсир ясаган факторлар:
Тән һәм акыл гармониясе, менә дигән нык сәламәтлек, гадәти булмаган көч, үткен фикер кешеләрне һәрчак сокландырган.
Гасырлар буе кешеләр сәламәтлекләрен ныгытырга, көчләрен арт­ тырырга, җитез һәм чыдам, зирәк һәм акыллы булырга тырышканнар. Сә­ламәтлекне—тормышның бәя биреп бетергесез бүләген саклап, арттырып, кире кайтарып буламы икән дигән сорау кешелек дөньясы алдында һәрвакыт торган һәм бүген дә әһәмиятен югалтмаган. Бер борынгы философ: «Кодрәтемнән килсә, мин кешеләргә чирләрне түгел, сәламәтлек йоктырыр идем!» — дип тикмәгә генә әйтмәгән.
Замана медицинасы «социаль иминлек»не сәламәтлекнең мөһим билгесе дип саный, ә аңа һәркем үзенчә бәя бирә. Социаль иминлек — шәхси критерий. Ул тормышның тулылыгын тою, гаиләдәге тынычлык, тирә- яктагылар белән аңлашып, башкарган эшеңнән канәгать булып яшәүне үз эченә ала. Социаль иминлек психологик, рухи саулык белән тыгыз бәйләнгән. Әгәр кеше тормыш сынауларын авыр кичерсә, киләчәге өчен курыкса, эчке комфорттан мәхрүм булса, һич бетмәс борчылу тойгысы кичерсә, аңа сәламәтлеген саклау читен булачак. Ә менә авыр тормыш ситуацияләрендә үз көчеңә ышану, башкаларга ярдәм күрсәтергә, кемнәндер ярдәм алырга әзер тору уңай нәтиҗәгә китерергә мөмкин.
Киләчәк тормышта хәлиткеч роль уйнаячак сәламәтлекнең нигезе—ана карынындагы имин үсешне карыйк. Иң мөһим 9 ай... Баланың сәламәтлеге аңа тормыш бүләк итүчегә бәйле.
Ана — сәламәтлекнең чын алиһәсе! Әгәр йөклелек катлауланусыз узса, кагыйдә буларак, сабый һәм аның әнисе сәламәт булалар. Аларның ; сәламәтлегенә тышкы шартлар зур йогынты ясый: эмоциональ чолганыш, тирә-як мохитнең экологик торышы, хатын-кызның тормыш рәвеше. Медицинаның кеше сәламәтлеген өйрәнүче, аны саклауга юнәлдерелгән бүлеге гигиена дип атала. Гигиена — кеше тормышы турындагы фән. Ул хәзер бигрәк тә мөһим, чөнки безнең заман — технология үсү эпохасы, кешенең сәламәтлеге моңарчы тиңдәше булмаган сынауга дучар булган чор.
Сәламәт тормыш рәвеше дөрес туклануны, тигез бүленгән физик йөклә-. иешләрне, регуляр ял итүне, гомумән алганда, организмны ныгыта торган башка чараларны күз алдында тота. Дөрес туклану дигәндә, күпләр диетаны искә ала. Әгәр ашау рационында I җитәрлек дәрәҗәдә аксым, май, углеводлар, витаминнар, тормыш өчен — кирәк булган барлык минераллар, тозлар булса, сүз дә юк — мондый диетаны хупларга гына кала. Тик кайбер кешеләр, күбесенчә хатын-кызлар, төрле экспериментлар ясап, сәламәтлекләрен куркыныч астына куялар. . Мондый диета организмга зыян гына китерә.
Сәламәт тормыш рәвешен физик активлыксыз күз алдына да китереп булмый. Кешенең бар тормышы хәрәкәткә бәйләнгән: кеше үзе йөрмәсә дә, аның организмында атомнар, молекулалар, күзәнәкләр, сыеклык йөреп тора.
Кызганычка каршы, бүген кеше аз хәрәкәтләнә башлады. «Машиналар ! безне көтеп тора, ракеталар еракка алып китә...» — дип җырлады Булат Окуджава. Технология, машиналар заманы кешеләрнең хәрәкәтләнүен күпкә киметте. Гиппократның: «Физик күнегүләр, гимнастика, җәяү йөрү эш сәләтен, сәламәтлеген, тулы һәм шатлыклы тормышын сакларга теләүче һәркемнең көндәлегенә керергә тиеш» — дигән киңәшен бүген ’ соңга калмыйча үтәргә кирәк. Билгеле булганча, бар нәрсә дә чама белгәндә генә яхшы — кирәгеннән артык йөкләнешләр сәламәтлеккә тискәре тәэсир ясаган очраклар да бар.
Сәламәтлек саклауның иң мөһим чаралары — эш белән ялны, уяу халәт һәм йокыны дөрес, гармонияле итеп оештыра белү. Табигатьтә бар да билгеле бер тәртипкә буйсына, бар да билгеле бер вакытта уза. Беркайчан да яз кыштан алда килмәс, иртә һәм кич бер вакытта да урыннарын алыштыра алмас. Безнең режим да Җир шарында миллион еллар дәвамында салынган көн тәртибе буенча бара. Моны регуляр рәвештә бозып яшәгән кешеләрнең сәламәтлегенә җитди һөҗүм ясала. Әгәр гадәти ритм нормаль хәленә кайтмаса, авыру килгәнен көтәргә генә кала.
Көндәлек режимның төп өлеше — ялны дөрес оештыру. Ял өчен вакыт бүлә белгән кеше үз сәламәтлегенең ким дигәндә яртысын тәэмин итә.
Сәламәтлек турында сүз алып барганда, зыянлы гадәтләрне дә искә төшереп китми булмый. Наркотикларның, тәмәке һәм алкогольнең зыяны бар кешегә дә билгеле сыман. Кызганычка каршы, боларның куркынычын һәркем дә аңлап бетерми. Иң борчыганы — күбесенчә яшь кешеләр, үзләренең наркотикка һәвәслеген аклар өчен, «бераз гына исәпкә керми инде ул» яки «аз гына кулланганда куркыныч түгел» дип акланырга тырыша. Исәпкә керә һәм бик куркыныч! Барлык наркотиклар да баш миенә күпмедер дәрәҗәдә зыян китерә. Әфьюнның кара эше беренче «үлән»не кабып карау белән үк башлана. Шул ук нәрсә тәмәкегә дә кагыла.
Бер сигарет та организмга, бигрәк тә яшьләр өчен, зыянлы тәэсирсез узмый. Кеше никадәр иртә тәмәке тарта башласа, аның организмы шулкадәр тизрәк газаплана башлый, аның үсеше шулкадәр тоткарлана.
Еш кына сәламәтлекне табигать тарафыннан бирелгән кыйммәтле бүләк, дип әйтәләр. Ләкин аның өчен көрәшергә кирәклеге дә көн кебек ачык.
Соңгы елларда Россиянең 25 % территориясе кешеләр тарафыннан пыч­ ратуга дучар булды, тагын 20 % ы периодик рәвештә пычранып тора. Шуның өстенә бу хәл күп очракта кешеләр күбрәк яшәгән өлкәләрдә күзәтелә.
Сәнәгать калдыкларыннан, кагыйдә буларак, нәселдән-нәселгә күчә торган авыруларга китерүче зарарлы матдәләр бүленеп чыга. Радиоактив пычранулар нәтиҗәсен планетабызның чисталыгы турында кайгыртырга теләмәгән кешеләрнең оныклары һәм оныкларының балалары сизәрләр.
Табигатьтә барысы да бер-берсенә бәйләнгән бит.
XX гасырның соңгы чирегендә Россия галимнәре сәламәтлек кодексы тәкъдим иттеләр. Түбәндә аны кыскача күрсәтеп китү зыян итмәс.
* Үзегезнең организмыгызны белегез. Сәламәтлеккә ярдәм күрсәтү йөзеннән, аның үзенчәлеген, нәрсәнең яхшы, ә нәрсәнең начар тәэсир и т­ кәнен аңларга тырышыгыз.
* Табигать белән гармониядә яшәгез. Салкыннан, җилдән курыкмагыз.
Табигать кочагында еш булырга тырышыгыз.
* Үзегезнең сәламәт булуыгызга ышанычны ныгытыгыз, тирә-яктагы кешеләргә саулык-сәламәтлек теләгез. Бу бик көчле профилактик чара булып тора, авырулар барлыкка килүен тоткарлый.
* Чыныгыгыз. Иң яхшы ысул — салкын су белән коену.
* Дөрес туклану мөһим. Ризыкта җитәрлек дәрәҗәдә аксым, май, угле­ водлар, витаминнар, минераллар, тозлар булырга тиеш. Яшелчәләр, җиләк-җимешләр, ашарга яраклы үләннәр табыныгызда җитәрлек булса, туклану дөрес дип санала. Терлек майларын чикләү кирәк, чөнки аларда ; кан тамырларының дошманы — холестерин күп булганлыгы билгеле. Бер юморист: «Сәламәтлек — көн саен төрле урын авыртып тору ул», — дигән. Сәламәтлекне төрле кеше төрлечә үлчи. Гомумән, аны үлчәп буламы соң? Була икән. Хәзерге заман медицина техникасы ярдәмендә тикшереп, табиблар органнарның эшчәнлеге, функциональлеге, сыйфаты турында фикер йөртә. Бүген белгечләр организмның халәтен сурәтләүче берничә мен параметрны билгели алалар, һәрбер күрсәткечкә норманы күрсәтүче чикләр билгеләнгән. Тик бу күрсәткечләр, кешенең кайда яшәвенә карап, төрлечә дә булырга мөмкин.
Кайвакыт болай да була, организмны тикшергәч, барлык күрсәткечләр дә яхшы кебек, ә кеше үзен сәламәт дип санамый. Бу очракта йә күрсәткечләр дөрес булмый, яисә техника бар яшерен үзгәрешләрне (мәсәлән геннар дәрәҗәсендә) күреп бетерми. Димәк, бу өлкәдә башкарыласы эшләр күп әле. Әгәр авыру кешедәге тайпылышлар вакытында табылса, тиз арада дәва чаралары уздырып, сәламәтлекне кире кайтарып була. Көрәш никадәр иртә башланса, ул шулкадәр уңышлырак, нәтиҗәлерәк.
Уикала
Уикала (Uikala) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Пироша
Пироша — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZSCAN18
ZSCAN18 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Колыван районы
Колыван районы (Колыванский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Колыван штб-ы.
География
Район аша Об елгасы ага. Башка эре елгалар — Чаус, Вьюна, Уень, Шегарка, Бакса, Кашлам.
Тарих
Колыван районы 1925 елда Себер краеның Новосибирск округы составында оештырыла.
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында. 1955 елда район составына бетерелгән Пихтовка районы территориясе кертелә.
Милли состав
Районның 3 торак пунктында (Йорт-Акбалык, Йорт-Оры, Казанка) татарлар, 1 торак пунктында — чуашлар күпчелекне тәшкил итәләр.
Евгений Бариев
Евгений Бариев — шаһматчы, халыкара гроссмейстер (1989). Спорт мәктәп-интернаты (Мәскәү) тәрбияләнүчесе. Дөнья чемпионы (1982, яшүсмерләр арасында), ССРБ һәм Россия җыелма такымы составынада Бөтендөнья шаһмат олимпиадасы (1990, 1994, 1996, 1998), Аурупа такым чемпионаты (1992, 2003), һәм Дөнья такым чемпонаты (1997, 2015) җиңүчесе.
Беннетт-Спрингс (Айова)
Беннетт-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Навио
Навио — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вя Наполи Отел Олидай (Фоҗа)
Вя Наполи Отел Олидай — Италиянең Апулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Наполи Отел Олидай Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тайога (Төньяк Дакота)
Тайога  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тайога шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брон (Кот-д’Армор)
Брон (Broons) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 35,21 км².
Малдавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эвҗили (Шебинкарахисар)
Эвҗили (Evcili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Рамальдава
Рамальдава (Рамальдава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Үкснурме
Үкснурме (Üksnurme) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Радуш (Диңгез буе воеводалыгы)
Радуш — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гожево (Серпецкий повяты)
Гожево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крашев (Бжезинский повяты)
Крашев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Светий Грегор
Светий Грегор — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йөренлер (Элмалы)
Йөренлер (Yörenler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ливе-ан-Сонуа
Ливе-ан-Сонуа — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Баджиховице
Баджиховице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды
ОКАТО́ коды, ОКАТО́ саны (Общероссийский классификатор административно-территориальных объектов сүзләрнең кыскартма) — Россия Федерациясының барлык төбәктәре һәм торак пункттарының дөйөм төркөмләуче исемлеге; статистика һәм икътисад кеүек өлкәләргә мәглүмәтте ышанычлы, сагыштырырлык һәм автоматик рәуштә эшкәртеү өчөн булдырылган.
Исәп-теркәү берәмлекләре
ОКАТО исемлегенә түбәндәге теркәү административ бүленеш берәмлекләре керә:
Административ бүленеш берәмекләре исемлектә иерархия рәвешендә төркемләнә.
ОКАТО саны төзелеше мисалы
Мисал өчен, Учалы районының Иске Муйнак авылының ОКАТО саны — 80 253 884 004. Бу сан түбәндәге өлешләрдән төзелгән:
Волканоу Ранч тәҗрибәсе
Волканоу Ранч тәҗрибәсе Нью Мексикода, Волканоу Ранчта кисәкчә детекторлары рәте булган, алар ультра югары энергияле Галәм нурларын үлчәү өчен кулланылган. Бу рәт детекторлар Джон Линсли һәм Ливио Скарси тарафыннан 1959 елда төзелгән булган. 1962 елның 22 февралендә Линсли Вулканоу Ранчта шул вакытка кадәр кайчан да булса да детектланган иң югары энергияле Галәм кисәкчәләр нуры, 1020 эВ беренчел кисәкчә тарафыннан барлыкка китерелгән атмосфера агымын күзәткән. Линсли Волканоу Ранчта 1978 елга кадәр эшләвен дәвам иткән, шул вакытта ул финанслау җитмәгәнгә күрә ябылган булган.
Каява-Айленд (Көньяк Каролина)
Каява-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аржелос (Атлантик Пиренейлар)
Аржелос — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Чыганаклар
Аржелос (Атлантик Пиренейлар)
Майенн (округ)
Майенн — Франциядәге округ (Arrondissement). Майен департаментына карый.
Сусады-Ябалак
Сусады-Ябалак (Тумна) — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан мари авылы. Сусады елгасы буенда урнашкан.
Майенн (округ)
Географиясе
Мәйданы — 2094 км². Округ 12 кантоннан тора, алар үз чиратында 102 коммунага бүленгән.
Рахтовка
Рахтовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тевриз елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7549
NGC 7549 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пелевка
Пелевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лельма елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
ZSCAN2
ZSCAN2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Уку күла
Уку күла (Uku küla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Мансенан
Мансенан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Нейва (Виана-ду-Каштелу)
Нейва  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Раманава (Бешанковицкий районы)
Раманава (Раманава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(267) Тирза
(267) Тирза  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1887 елның 27 маенда Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Кече Бөгелмә
Кече Бөгелмә — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423210.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Медовлендс (Пенсильвания)
Медовлендс  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Медовлендс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сигудоса
Сигудоса — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казмаш (мәгънәләр)
Бае́м:
Таппен (Төньяк Дакота)
Таппен  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Таппен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эвҗиортакышла (Чорум)
Эвҗиортакышла (Evciortakışla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Светий Даниел
Светий Даниел — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малдуци
Малдуци (Малдуці ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Гожево-Колёния
Гожево-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя Национале Боргата Равоти (Кунео)
Вя Национале Боргата Равоти — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Национале Боргата Равоти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бентон (Айова)
Бентон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бентон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пирсков
Пирсков — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZSCAN20
ZSCAN20 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Крашев (Лодзький-Схидний повяты)
Крашев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Лигрон (Сарта)
Лигрон — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Райкови
Райкови — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уласкова
Уласкова (Ulaskova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Ногейра (Виана-ду-Каштелу)
Ногейра  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Микроскопик теория
Микроскопик теория ул атомик яки субатомик дәрәҗәдә аңлату, бу классик макроскопик яки "феноменологик теория" дән аермалы буларак, мәсьәлән, супер-үткәрүчәнлекнең Бардин-Купер-Шриффер теориясе микроскопик теория булып тора.
Базув
Базув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Брие (округ)
Брие — Франциядәге округ (Arrondissement). Мёрт һәм Мозель департаментына карый.
Базув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брие (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1143 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 130 коммунага бүленгән.
Раманава (Гарадоцкий районы)
Раманава (Раманава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Аржет
Аржет — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Светий Дух-на-Острем Врху
Светий Дух-на-Острем Врху — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мещура
Климат
Мещура климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (13%), руслар (77%), украиннар (7%).
Квинби (Көньяк Каролина)
Квинби  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сәидә Арифова
Сәидә Ариф кызы Арифова (tat. lat. Säidä Arif qızı Arifova, кырым. тат. Saide Arifova, 1916-2007) — Кырым татар хатыны, Дөнья Тәкъвасы, Бөек Ватан сугышы вакытында 1942-1944 елларда Бакчасарай шәһәрендә 89 Кырым яһүд балаларын коткарган, шуның өчен Халыкара Тәкъва (Righteous Among the Nations, яһүдчә חסידי אומות העולם) исемен алган.
Тәрҗемәи хәле
1916 елның 13 февралендә Таврия губернасы, Бакчасарай шәһәрендә туган. 1932 елда, 16 яшендә, туган шәһәрендә балалар бакчасы (хәзерге «Чиякәй» Вишенка бакчасы) ачтыруга ирешә һәм аның беренче җитәкчесе була.
Бөек Ватан сугышы
Алман һәм румын гаскәрләре басып алынган Кырымда яшәгән яһүдләрне, караимнәрне, тау яһүдләрен кырып бетерергә план коралар.
Мәрхәмәтнең каһарманлыгы
Фашист оккупациясе чорында Сәидә балалар бакчасында эшләгән. Фашистлар яһүд балаларын медицина сынауларына җибәрмәкче булганнар. Сәидә яһүд сабыйларын коткарыр өчен, шәһәр ЗАГС архивы янгын вакытында юкка чыгуын файдаланып, балалар бакчасындагы яһүд балаларына татар исемнәре бирә, аларны тиз көндә кырым татарча сөйләшергә, гыйбадәт кылырга өйрәткән. Шулай итеп, Яков Шварцман, Моисей Ховайло, Мордхай Зенгин, Капустинский, Неметов, Салиев, Ховаджи, Кипеджи һ.б. бик күп яһүд һәм катнаш гаиләләрнең балалары үлемнән йолып калына.
1943 елның сентябрендә фашистлар 2 яшьтән 15 яшькә кадәрле 73 баланы (күпчелеге яһүд балалары) җыялар. Аларның максаты — әлеге балаларны «тере калкан» итеп куллану була. Һәм чыннан да, 1943 елның сентябрендә Киречтән Севастопольгә баручы алман хәрби корабларының өске палубаларына 73 яһүд баласын урнаштыралар. Кәрванны «озатучы» совет хәрби очкычлары әлеге корабларны бомбага тотарга кыймыйча, кире борыла. Әлеге факт Л.И. Брежнев исеменнән язылган «Кече җир» китабында (1978) искә алына.
1943 елның урталарында, әлеге яһүд балаларын коткаруны оештыру өчен, Кырым партизан хәрәкәтенең Көньяк берләшмәсе командиры Селимов С. Арифова белән элемтәгә чыга. С. Арифова балалар бакчасына төнге караучы булып урнаша. 1943 ел ахырында фашистлар балаларны Алманиягә җибәрергә планлаштыргач, Бакчасарай табибәсе Хәнифә (вариант: Мәкъбүлә) Фәйзуллаева балаларда тиф авыруы башлану турында белешмә язып бирә. Алманнар балалар бакчасын Бакчасарайдан 3 км ераклыктагы Салачык аылындагы Исмәгыйль Гаспринский утарына күчерергә карар итә. 1944 елның 23 февралендә Сәидә балаларны И. Гаспралы утарына күчерә. 1944 елның 13 апрелендә таулардан төшкән партизаннар бер тәүлек эчендә Бакчасарайны һәм аның тирә-ягын фашистлардан азат итә. Балалар коткарыла.
Үлде
Үлде (Ülde) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Сәидә Арифова
Мәрхәмәтнең каһарманлыгы
Партизаннар килүгә берничә көн кала, кемдер Сәидәне алманнарга сата. Апасы Фатыйма, дус кызы Мария Путилина-Попова белән С. Арифованы нацистлар кулга ала һәм атарга хөкем итә. Кызны гестапода ике атна җәзалыйлар, кыйный-кыйный кабыргаларын сындырып бетерәләр. Тәмуг җәзаларына да түзгән татар кызы румын гаскәре капелланы (мулласы), кырым татарлы булган капитан Исмаил Салиев ярдәме белән гестаподан кача алган.
Сөргендә
1944 елның 18 маенда Сәмәрканд өлкәсе Ургут районына сөрелә. Сөргенгә китәр алдыннан, НКВД офицерына яһүд баларының яшерелгән метрикәләрен биреп, аларны, кырым татары саналып, сөргенгә сөрелүдән коткарып кала. Сәидәне 1944 елда Кырымнан сөргән вакытта, балалар: «Безнең Сәидә әниебезне бирегез!» – дип машина артыннан чабалар. Ләкин Сәидәнең каһарманлыгына карамастан, ул сөргенгә, Үзбәкстанга җибәрелгән.
Тик 1990 елларда Сәидә Мәскәү өлкәсе Реутов шәһәренә, аннан Ватанына кайта ала. Өлкән яшьтә Кырымга әйләнеп кайткач, «Жди меня» телетапшыруы аша үзе коткарган балаларны эзләтеп карый.
Мансенан-Лизрне
Мансенан-Лизрне — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Йөрүҗек (Малкара)
Йөрүҗек (Yörücek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7550
NGC 7550 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(466) Тисифона
(466) Тисифона  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1901 елның 17 гыйнварында Макс Вольф, Л. Карнера тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1901 FX» саналган.
Андреевка (1 май авыл советы)
Андреевка — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл. 1нче май авыл сәвитына карый.
пучᴛы индексы — 452814, — 80259870002.
Гожень (Мазовия воеводалыгы)
Гожень  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сидонес
Сидонес — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беркли (Айова)
Беркли  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Беркли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мали (Астравецкий районы)
Мали  (Малі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Светий Ерней-над-Муто
Светий Ерней-над-Муто — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үлейыэ (Ания)
Үлейыэ (Ülejõe) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Нургали Бариев
Нургали Бариев (, —, ) — Социалистик хезмәт каһарманы (1966). 1952-1970 елларда Әтнә районы «Үрнәк» калхузы рәисе. 1963-1967 елларда РСФСР югары шурасы депутаты.
Биографиясе
1919 елның 1 гыйнварында Татарстан Республикасының Арча районы Көек авылында крестьян гаиләсендә туа. Татар. Бариевлар гаиләсе колхозны оештыруда актив катнаша һәм беренче булып аңа керә. 7 сыйныфны һәм 1938 елда Зөя шәһәрендә авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлый. Техник-землеустроитель булып эшли.
1939 елда Кызыл Армия сафларына алына. Бөек Ватан сугышы ветераны.
Демобилизациядән соң өенә тыныч тормышка әйләнеп кайта. Туган Арча районында мелиорация бүлегенең өлкән агрономы булып эшли.
1952 елда "Үрнәк" колхозы рәисе итеп сайлана. Яңа рәис колхоз активын берләштерә, биремнәрне даими рәвештә үтәүгә ирешә, җитештерү алдынгыларын бүләкләү системасын кертә. Бариев рәислеге башында хуҗалыкның кереме 50 мең сумга якын булса, ике елдан соң ул Татарстанда беренчеләрдән булып миллионер колхозга әйләнә.
СССР Югары Советы Президиумының 1966 елның 22 мартындагы карары белән терлекчелекне үстерүдә, ит, сөт, йомырка, йон һәм башка продукция җитештерүне һәм әзерләүне арттыруда ирешкән уңышлары өчен Социалистик Хезмәт Герое исемен, Ленин ордены һәм «Серп и Молот» алтын медале белән бүләкләнә. Хуҗалык белән 1971 елга кадәр җитәкчелек итә. 1971-1977 елларда авыл советы рәисе булып эшли.
Колхоз, район, республиканың иҗтимагый тормышында да актив катнаша. РСФСР Югары Советы депутаты, колхозчылар Бөтенсоюз җыены делегаты, КПСС РК әгъзасы, район советы депутаты итеп сайлана. Көек авылында яшәгән. 1998 елның 8 августында вафат була.
Эвлек (Аздавай)
Эвлек (Evlek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
ZSCAN21
ZSCAN21 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Балице (Свентокшиж воеводалыгы)
Балице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Линьер-ла-Карель
Линьер-ла-Карель — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Крашев-Великий
Крашев-Великий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гожехово
Гожехово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раманавка (Сенненский районы)
Раманавка (Раманаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Раковець (Квидзинский повяты)
Раковець — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Өлкәй
Олы Өлкәй — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Кыйдыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арадаш увеит
Симптомнар
Чир әкренләп күрү томанлану һәм йөзеп йөрүче томанланулар белән билгеләнә һәм гадәттә бер яктан башлана. Бу очракта зарарлану гадәттә ике яклы һәм еш тәңгәл түгел, шуңа күрә икенче күзне  җентекләп караганда гына челтәркатлауның перифериясендә минималь какшаулар  ачыклап була — тамырлар тирәли муфталар яки пыяласыман җисемнең урынлы  тыгызланулары.
Билгеләре
1.    Алгы увеит
•      Циклитта алгы увеит  гадәттә эндотелийда бераз таралган преципитатлар белән аз чагыла. Кайвакыт преципитатлар мөгезкатлауның аскы өлешендә сызыксыман була һәм эпителийның  шешү белән бара ала (эндотелиопатия).
•      Арадаш увеитның  башка формаларында алгы увеит чагыла ала, аеруча таркау склероз, саркоидоз  һәм Лайм чире белән авыруларда.
2.     Пыяласыман җисем
•      Барлык очракларда  пыяласыман җисемдә күзәнәкләр була, күбесенчә алгы бүлекләрендә (рәс.  14.12а).
•      Пыяласыман җисем  тыгызланулары(рәс. 14.12б).
•      «Карлы лачаулар»  башлыча аскы бүлекләрдә урнаша (рәс. 14.12в).
Хафиз Кушаев
Тәрҗемәи хәл
1888 елның 15 октябрендә Ырынбур губернасы Чиләбе өязе Сәләй (Хуҗаш) авылында туган. 1919 елдан РКП(б) әгъзасы.
Арадаш увеит
Билгеләре
•      Аеруча таркау  склероз белән авыруларда челтәркатлауның перифериясендә перифлебит һәм  тамырлар тирәли муфталар иң еш билгеләре санала (рәс. 14.13а).
Хафиз Кушаев
Тәрҗемәи хәл
Казан шәһәрендә «Галия» мәдрәсәсендә укый, инкыйлаби хәрәкәттә катнашуы сәбәпле укуын калдырырга мәҗбүр була.
Арадаш увеит
Билгеләре
•      «Карлы көртләр» дип  челтәркатлау өслегендә соргылт-ак фиброваскуляр төерчәләрне атыйлар, алар  барлык квадрантларга тарала ала, ләкин ешрак аста урнаша (рәс. 14.13б).
Хафиз Кушаев
Тәрҗемәи хәл
1909−1917 елларда армия сафларында хезмәт итә.
Люневиль (округ)
Люневиль — Франциядәге округ (Arrondissement). Мёрт һәм Мозель департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1451 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 164 коммунага бүленгән.
Хафиз Кушаев
Тәрҗемәи хәл
1919—1921 елларда Аргаяш кантунының хәрби комиссары, кантун идарәсе рәисе вазыйфаларын башкара.
1922—1929 елларда БАССРның ҮБК рәисе булып эшли.
Ногейра (Вила-Нова-ди-Сервейра)
Ногейра  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Хафиз Кушаев
Тәрҗемәи хәл
1929—1937 елларда ССРБ ҮБК аппаратында эшли, «Совет власте» нәшриятында җаваплы вазыйфаларны башкара.
Брюсвили
Брюсвили (Brusvily) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Ланвалле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,83 км².
Ногейра (Вила-Нова-ди-Сервейра)
Географиясе
Мәйданы —.
Хафиз Кушаев
Тәрҗемәи хәл
1937 елның 19 сентябрендә кулга алына, ә инде 27 сентябрендә атып үтерелә. 1957 елда аклана.
Арадаш увеит
Билгеләре
•      Тамырлану «карлы көртләр»  (рәс. 14.13в) яки күрү нервы тәлинкәсе өслегендә барлыкка килә ала; соңгы  очракта тамырлану гадәттә ялкынсынулы активлык туктаганда бетә.
Тауер-Сити (Төньяк Дакота)
Тауер-Сити  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Арадаш увеит
Билгеләре
• Яшь авыруларда чагылмаган КНД шешүе була ала.
Тауер-Сити (Төньяк Дакота)
Тарихы
Тауер-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Медоувуд (Пенсильвания)
Медоувуд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тауер-Сити (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пербовка
Пербовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вожега елгасының уң ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Медоувуд (Пенсильвания)
Географиясе
Медоувуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пербовка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Арадаш увеит
Барышы
•      Кайбер авыруларда  уңайлы барыш белән берничә ел дәвамында бетү билгелиләр һәм дәвалау кирәкми.
Пербовка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арадаш увеит
Барышы
•     Калган авыруларда барыш авыррак һәм кабатланучы кире  кабынулар белән дәвамлы, алар вакыт белән күбрәк чагыла башлый. Еш «карлы көртләр» белән кистоз макуляр шешү һәм күрү начарлану күзәтәләр.
•      Системалы чиргә  бәйле арадаш увеит төп чир авырлыгына карап бара.
•     Ялкынсынулы барыш 15 елга кадәр сузыла ала һәм күрү  саклану макуляр өлкә халәтенә бәйле. 4 елга кадәр күзәткәндә 75% диярлек авыруларда күрү үткенлеге 6/12 яки югарырак саклана.
Өзлегүләр
•      КМШ 30% авыруларда  үсеш ала һәм күрү начарлануның төп сәбәбе санала.
•     Сирәк түгел макуляр эпиретиналь мембрана ясала.
•     Катаракта һәм глаукома сузылган ялкынсынулы барыш белән  күзләрдә үсеш алырга мөмкин, аеруча кортикостероидлар белән дәвамлы  терапиядә.
•     Периферияле вазопролифератив шеш сирәк өзлегү санала.
•     Челтәркатлау кубарылу сирәк үсеш ала гадәттә азган  очракларда. Кубарылу тракцион (рәс. 14.13в), регматоген һәм кайвакыт экссудатив була ала. Шулай ук ретиношизис мөмкин.
•     Пыяласыман җисемгә яңа ясалган тамырлардан «карлы  көртләр» яки КНД кан саву.
Медоувуд (Пенсильвания)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арадаш увеит
Дәвалау
1.   Медикаментоз терапия. Терапия башлау өчен иң еш нигез КМШ нәтиҗәсендә күрү начарлану санала. Дәвалауны арткы субтенон аралыкка триамцинолон кертү белән башлыйлар. Йогынты җитәрлек булмаганда стероидларны системалы билгеләү яки иммуносупрессив препаратларны куллану мөмкин. Таркау склероз белән бәйле арадаш увеитны дәвалаганда В-интерферон нәтиҗәле.
2.   Витрэктомия КМШ һәм шулай ук гомумән ялкынсынулы барышка карата  нәтиҗәле була ала, шуңа аны системалы стероидлар нәтиҗәле булмаганда КМШ  идарәсе чарасы буларак һәм иммуносупрессорлар билгеләгәнче үткәрсәң була. Витрэктомиягә башка дәлилләр челтәркатлауның тракцион кубарылуы, пыяласыман җисемнең чагылган томанланулары, суырылмаган гемофтальм һәм эпиретиналь  мембрана санала.
3.   Хәзерге  вакытта криотерапияне сирәк кулланалар, ләкин аны телеангиэктазияләр яки  вазопролифератив шеш белән бәйле челтәркатлауның периферияле экссудатив  кубарылуында кулланырга була.
4.    Челтәркатлау перифериясенең лазерлы коагуляциясе пыяласыман җисем нигезе өлкәсендә тамырлану булганда  күрсәтелә.
Катнаш системалы чирләр
1. Таркау склерозда арадаш увеит демиелинизацияле барышны ачыклау алдыннан яки соңрак үсеш алырга мөмкин. Таркау склерозны гомернең 3-5 дистәсендәге хатын-кызларда уйларга кирәк, аеруча   HLA-DR15 (HLA-DR2 аллельнең асклассы) антиген булганда.
NB Увеитта башка бергә булган неврологик какшаулар сәбәбенә Фогт-Коянаги-Һарада синдромы, саркоидоз, Бехчет синдромы, БИДС, ҮНС беренчел лимфомасы,  герпес-вируслы инфекцияләр, сифилис, арткы кискен мультифокаль плакоидлы  тутлы эпителиопатия һәм и Уиппл чире керә.
2.    Саркоидоз чагыштырмача сирәк арадаш увеит белән бергә була, ул  системалы чирнең клиник күренеше алдыннан яки соңрак үсеш алырга мөмкин. Гранулематоз алгы увеит булганда саркоидоз турында шикләнергә кирәк.
3.    Лайм чире белән бәйле арадаш увеитта еш авыр алгы увеит үсеш ала. Анамнезда эндемияле өлкәләрдә булу һәм талпаннар тешләү диагнозга күрсәтә, ул серология буенча  раслана.
4.     HTLV-1 инфекциясендә (кешенең Т-лимфома вирусы) арадаш увеитка чагылган  перифлебит хас, ә КМШ сирәк үсеш ала.
Дифференциаль диагностика
Түбәндәге хроник халәтләр арадаш увеит күренешен хәтерләткән витреит яки челтәркатлауның периферия үзгәрешләренә китерә ала.
1.   Увеитта Фукс синдромы гадәттә берьяклы, пыяласыман җисемдә чагылган  ялкынсыну белән бергә бара ала, ләкин КМШ'сез бара һәм алгы бүлектә  үзенчәлекле үзгәрешләр белән билгеләнә.
2.    Беренчел күз эчендәге лимфома шулай ук витреит белән билгеләнә ала, ләкин  инфильтрация бу очракта бертөрлерәк, ә «карлы лачаулар» юк.
3.    Периферияле токсокароз гранулема «кар көртләрен» хәтерләтә һәм аз чагылган витреит белән  бара ала, ләкин берьяклы гына була.
4.     Башка халәтләр
•    Амилоидоз васкулит һәм КМШ булмыйча витреитка китерә  ала.
•    Уиппл чире витреит белән бергә була ала, ләкин «карлы  лачаулар» ясалусыз.
Светий Йошт-над-Кранем
Светий Йошт-над-Кранем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пирсковелу
Пирсковелу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Арзак-Арразиге
Арзак-Арразиге — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Пирсковелу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балкув
Балкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лазер кары
Лазер кары - ул билгеле газлар аша лазер нуры үтүе нәтиҗәсендә кластер атом яки молекулаларның химик реакция, конденсация һәм коагуляция процессы нәтиҗәсендә утырым барлыкка килү. Аны беренче мәртәбә Тэм, Моу һәм Хаппер 1975 елда күзәткәннәр, һәм шуннан соң ул берничә газ өчен күзәтелгән.
Малинавая
Малинавая (Малінавая ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Маньи-Шатлар
Маньи-Шатлар — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
(593) Титания
(593) Титания  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сирия (Сория)
Сирия — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Нова (Торино)
Вя Нова — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Нова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 7551
NGC 7551 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чулман су бассейны округы
Чулман су бассейны округы — Русиядәге 20 су бассейны округларының берсе (Су кодексының 28-че статьясына ярашлы).
Гоздава (Мазовия воеводалыгы)
Гоздава  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чулман су бассейны округы
2006 елда Чулман елга бассейны һәм аның белән бәйле җир асты су объектларын махсус саклау максатында барлыкҡа килә.
Чулман су бассейны округы 10 коды белән билгеләнә.