cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наталья Гундарева
Фильмография
Н. Гундарева башкарган образлар акыллы, тормышчан, нык, җанлы, юмор хисе белән өретелгән («Көз» (Осень), «Подранки», «Бервакыт егерме елдан соң» (Однажды двадцать лет спустя), «Ялгызакларга тулай торактан урын бирелә» (Одиноким предоставляется общежитие), «Судья Иванованың шәхси эше» (Личное дело судьи Ивановой), «Эт җыены» (Собачий пир), «Ул» (Оно), «Дульсинея Тобосская», «Бергамодан килгән Труффальдино» (Труффальдино из Бергамо), «Мескен гусарны яклап сүз әйтегезче» (О бедном гусаре вымолвите слово), «Үсмер» (Подросток), «Балалар йорты хуҗабикәсе» (Хозяйка детского дома), «Сентябрьдә бирелгән ял» (Отпуск в сентябре) һ. б.)
Гаилә хәле
Беренче ире (1973—1979 елларда) — театр режиссёры Леонид Хейфец (1934). Икенче ире (1979 елда) — актер Виктор Корешков (1952—2011). Өченче ире-өйдәше (1979—1982 елларда) — совет (соңрак АКШ һәм РФ) актеры Сергей Насибов (1958 . Дүртенче ире (1986 елдан) — актер Михаил Филиппов (1947). Балалары булмаган.
Первомайский (Харьков өлкәсе)
Первомайский (Первомайськый, Первомайський, Первомайский) — Украинаның Харковь өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 30984 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Первомайский Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1869 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: рус теле — 53,2%, украин теле — 42,6%.
Искәрмәләр
Первомайський Первомайський
Енкарвиль
Енкарвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
ВЛ80
ВЛ80 — күчәр формуласы 2(20−20) булган алмаш токта эшләүче икесекцияле магистраль йөк электровозлары сериясе.
Прислоп (Сибиу)
Прислоп — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ла-Виконте-сюр-Ранс
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,57 км².
Томарын-Я
Томарын-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тапсуй елгасының уң ярыннан 229 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Салас-Альтас
Салас-Альтас — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Япониянең милли парламент китапханәсе
Милли парламент китапханәсе (国立国会図書館 Кокурицу Коккай Тосёкан) — Япониянең бердәнбер, дөньядагы иң зур китапханәләрнең берсе. 1948 елда Япония Парламенты әгъзалары куллансын өчен барлыкка килгән. Максатлары һәм мөмкинлекләре буенча ул АКШ Конгрессы Китапханәсенә тиң. Милли парламент китапханәсе Токиодагы һәм Киотодагы ике төп һәм тагын да берничә бүлекчәдән тора.
Тарих
Япониянең Милли Парламент китапханәсе өч төрле юл белән: 1890 елда Император парламентына нигез салган чактагы Пэрлар Палатасы, Вәкиллек Палатасы, 1872 елда Мәгариф министрлыгын оештырганда барлыкка килгән Император китапханәләрендә — мирас буенча барлыкка килгән.
Япониядә Парламентның вәкаләтләре чикләнгәнлектән, аларның мәгълүматка ихтыяҗы зур булмаган. Башлангыч парламент китапханәләрендә фондлар да, канунга яраклы тормыш өчен мөһим өстәмәләр кертү хезмәте дә булмаган. Икенче бөтендөнья сугышында Япониянең җиңелүенә кадәр башкарма хакимият, пэрларны һәм Палаталар вәкилләрен мәгълүмат чыганакларына якын җибәрмичә, барлык сәяси документларны үз контролендә тоткан.
1946 елда Парламент палаталары Милли Парламент китапханәсенең даими комитетын төзегән. Тарихчы-марксист Горо Хани (ja), сугыш вакытында хөкүмәттән аермалы карашта булуы аркасында төрмәдә утырган һәм сугыштан соң Киңәшчеләр Палатасына (Иске Пэрлар Палатасы) сайлангач, бу реформаларны тормышка ашыруны бик уңышлы рәвештә җитәкләгән. Хани яңа оешмада «халык суверенитеты үзәген» һәм «тыныч революцияне» тормышка ашыруның чараларын күргән. Китапханәдә реформалар үткәрү өчен җаваплы булган оккупация офицерлары «оккупация бу чорның катализаторы булып торса да, урындагы башлангычны һәм реформаларның үсешен Горо Хани кебек японнар тормышка ашырды», дип исәпләгән.
Милли парламент китапханәсен 1948 елның июнендә Очрашулар Сараенда (сугышта шартлатылган иске Акасака сарае) ачканнар. Бу вакытта китапханәнең фондында 100 мең том булган. Аның беренче директоры итеп Токудзиро Канамори, ә директор урынбасары итеп фәлсәфәче Масакадзу Накай билгеләнгән. 1949 елда Милли парламент китапханәсе Милли китапханә (иске Император китапханәсе) белән берләшкән Япониянең бердәнбер милли китапханәсенә әйләнгән. Аның фонды иске Уэнос Милли китапханәсеннән алып киленгән том аркасында нык тулыланган.
1961 елда китапханә Парламенттан ерак булмаган хәзерге Нагатате районына күчерелгән. 1986 елда шундагы китапларның саны данә тәшкил иткән. 2002 елда Кансай Фәнни шәһәрендә (Сейка бистәсе, Сораку өязе, Киото префектурасы) урнашкан Милли парламент китапханәсенең Кансай бүлегендә китап сакланган. 2002 елның маенда Уэнода иске Император китапханәсендә яңа бүлек ачылган, анда халыкара балалар әдәбияты китапханәсе урнашкан. Бу филиалда балалар өчен бөтендөнья балалар әсәрләренең томы бар.
Милли парламент китапханасендәге китаплар һәм аның төрле хезмәтләре белән хәзерге көндә киң җәмәгатьчелек файдалана. Мәсәлән, 2004 елның мартында китапханә мөрәҗәгатьне канәгатьләндергән, бу Парламенттан килгән  мөрәҗәгатьтән күпкә зур.
Эшчәнлеге
Япония кануннарына яраклы рәвештә, япон нәшриятләре үзләре чыгарган бөтен продукцияне Милли парламент китапханәсена җибәрергә тиешләр. Хөкүмәт нәшриятләре үзенең һәр нәшер ителгән продукциясенең, ә шәхси нәшриятләр — бер китабын ярты хакына Милли парламент китапханәсена җибәреп тора. Бу шартлар аңа даими рәвештә дөньядагы иң яхшы япон әдәбияты фондларын тотарга мөмкинлек бирә. Барлык китаплар һәм «Нихон дзэнкоку сёси» (日本全国書誌, «Япониянең гомумдәүләт библиографиясе») библиографик җыентыкка аерым җирендә теркәлеп бара. Бу җыелма АКШ һәм Бөекбританиянең үзәк китапханәләренең нәшерләре белән хөкүмәтара алыш-бирешне тәэмин итә. Библиографияне тәртипкә китерүдә магнит тасмалар кулланылган, ә 1971 елдан — компьютер технологияләре кулланыла. Китапханә фондларыннан китап эзләү тиз йөрешле системасы JAPAN/MARC системасы белән алып барыла.
Япониянең Милли парламент китапханәсе һәм  махсуслаштырылган китапханә бүлекләреннән тора. Аларның эченә сирәк Тоё һәм Халыкара балалар әдәбияты китапханәсе да керә. Үзәк бүлектә канун проектларын тикшерү хезмәте эшли, анда юриспруденция өлкәсендәге белгечләр белән беррәттән, сәясәт һәм икътисад белгечләре, басмаларны җыю, эшкәртү хезмәте белгечләре эшли. Китапханә гражданнарның киң даирәсе өчен һәрвакыт ачык, анда урыны бар. Китапханә библиографик консультацияләр бирә һәм Япониянең җәмәгать, кала, университетлар китапханәләре белән алыш-биреш итә. Ул Халыкара китапханәләр ассоциацияләре һәм оешмаларының әгъзасы һәм китапханә эшендәге тикшеренүләрдә катнаша.
Булган мәгълүматларга караганда, 2001 елда китапханә фондында: китап,  карта,  видео һәм аудио-язмалар,  периодик басма булган. Булган мәгълүматләргә караганда, 2007 елда китапханә фондында сакланган. 1999 елда аңа килгән.
Төп фонды
Япониянең Милли китапханәсе буларак, Милли парламент китапханәсе Япониядә нәшер ителгән китапларның бик күп данәларын җыйган. Парламент әгъзалары өчен китапханә булганлыктан, монда чит телләрдәге китапларның киң фонды бар.
Мөһим махсус коллекцияләр
Китапханәнең коллекциясе мөһим булып санала:
Пиауи
Пиауи (Piauí) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
224 (2019).
Сердейра (Сабугал)
Сердейра  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(10305) Grignard
(10305) Grignard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 29 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YP5» саналган.
Линн (Техас)
Линн  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Линн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гварато (Верона)
Гварато — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гварато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дубровиця (Лежайский повяты)
Дубровиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ленжице (Свентокшиж воеводалыгы)
Ленжице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дражня (Асиповицкий районы)
Дражня  (Дражня ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
(11168) 1998 FO15
(11168) 1998 FO15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FO15» саналган.
Пежини-Мали
Пежини-Мали — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Залесе (Гродзиский повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Вааст-дю-Валь
Сен-Вааст-дю-Валь — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
GSC2816-2273
GSC2816-2273 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Папилляр шешү
Папилляр шешү — баш эче басымы арту нәтиҗәсендә үсеш алучы күрү нервы башының шешүе. Һәрвакыт диярлек шешү ике яклы, әмма асимметрияле була ала.
Диск шешүнең башка сәбәпләре шешүгә кагыла һәм гадәттә күрү бозылуына китерә. Барлык авыруларга баш эчендәге ясалуларны калдырмау өчен кайбер тикшеренүләрне үткәрергә кирәк. Әмма югары баш эчендәге басым белән барлык авыруларга папилляр шешү үсеш алмыйчак. Минең ярымшарларындагы шешләрдә папилляр шешү арткы чокырдагы шешләргә караганда соңрак үсеш ала. Анамнезында югары баш эчендәге басым белән авыруларда папилляр шешү күрү нервы башының глиаль җөйләре өчен кабат үсеш  алмаска мөмкин.
Арка мие сыекчасы
1.    Әйләнеше (рәс. 21.13а).
•      Арка мие сыекчасы  (АМС) ми карынчыкларының хориоидаль үрелмәсендә ясала.
•      АМС кырыйдагы  карынчыклардан үтеп, Монро тишегеннән өченче карынчыкка эләгә.
•      Өченче карынчыктан  АМС сильвий суүткәргече аша уза һәм дүртенче карынчыкка эләгә.
•      Абсорбция церебраль  корыту системасына арахноидаль төкчәләр ярдәмендә башкарыла.
2.    Люмбаль пункциядә АМС гадәти басымы яңа туганнарда <  80 мм су баг., балаларда < 90 мм су баг., өлкәннәрдә < 210 мм су баг. тәшкил итә.
Баш эчендәге югары басым сәбәпләре
Баш эчендәге басым артуның бик күп сәбәпләре бар (рәс. 21.13б).
•      Тумыштагы яки  булдырылган зарарланулар белән карынчык системасының обструкциясе
•      Баш эчендәге күләмле  зарарланулар, шул исәптән кан савулар.
•      Кичергән минингит,  субарахноидаль кан савулар яки баш мие җәрәхәте өчен зарарлана алган  арахноидаль төкчәләр белән АМС абсорбциясе бозылу.
•      Баш эчендәге  идеопатияле гипертензия (минең псевдошешүе).
•      Церебраль веноз  синусның тромбозы.
•      Башның туры җәрәхәте  нәтиҗәсендә таралган церебраль шешү.
•      Көчле системалы  гипертензия.
•      Хориоидаль үрелмәнең  шеше белән АМС гиперсекрециясе, бу бик сирәк очрый.
Гидроцефалия
Гидроцефалия — карынчыклар киңәюе (рәс. 21.14).
Гидроцефалия ике төрле була ала.
1. Тоташучы гидроцефалия, бу очракта АМС карынчык системасыннан субарахноидаль аралыкка тоткарлыксыз эләгә. Сыекча агу каршылыгы базиляр цистерналар яки субарахноидаль аралыкта урнаша, анда АМС арахноидаль төрчәләр белән сеңдертүе  бозыла ала.
2. Тоташмаучы гидроцефалия карынчыклы системада яки дүртенче карынчыкның чыгу тишегендә АМС агуы туктау нәтиҗәсендә үсеш ала. Шулай итеп, АМС субарахноидаль аралыкка юлы юк.
Баш эчендәге югары басымның клиник күренешләре
1. Баш авырту, иртәнге якта була һәм авыруны уянырга мәҗбүр итә. Алар кагыйдә буларак көчәя һәм гадәттә 6 атнадан соң авыруны медицина ярдәме артыннан мөрәҗәгать итәргә мәҗбүр итә. Баш авыртуы таралган яки урынлы була ала һәм гадәттә башны йөрткәндә, борганда һәм йөткергәндә көчәя. Моңа кадәр баш авыртуы белән интеккән авырулар авырту холкы үзгәрешен билгели. Бик сирәк очракта баш авыртуы булмаска мөмкин.
2.     Кинәт укшыту һәм косу өянәкләре, еш көчле, берникадәр баш авыртуын җиңеләйтә. Косу мөстәкыйль билге була ала яки бер ай алдан, аеруча дүртенче карынчык шеше  белән авыруларда, баш авыртуга кадәр барлыкка килә ала.
4.     Күрү какшаулары
а) килүче томанланулар  берничә секунд була һәм папилляр шешү белән  авыруларда еш очрый;
б) горизонталь диплопия VI БМН зарарлану  нәтиҗәсе, ул пирамида очындагы бер яки ике нерв тартылудан килеп чыга (рәс. 21.15). Шулай итеп, бу ясалма урнашу симптомы;
в) күрү начарлану икенчел атрофия белән авыруларда дәвамлы папилляр шешү өчен соңрак барлыкка килә (алга таба кара).
Папилляр шешү стадияләре
1.       Башлангыч стадия (рәс. 21.16а).
•      Күрү симптоматикасы  юк, күрү үткенлеге гадәти.
•      Күрү нервы дискы  кызарган, зур булмаган чыгып тору.
•      Диск кырлары тоныкка  әйләнә (башта борын, аннары өске, аскы һәм чигә)
•      Веноз пульсациясенең  үзеннән-үзе югалуы.
•      Күрүнең килүче  томанлануы бер яки ике күздә үсеш ала, берничә секунд дәвам итә, торганда һәм  алга бөгелгәндә еш барлыкка килә.
•      КҮ гадәти яки  кимегән.
•      Күрү нервы дисклары  бик кызарган, уртача чыгып тора, кырыйлары тонык, кечкенә өске тамырлар  югала.
•      Веноз тулы канлылык,  «ялкын телләре» кебек перипапилляр геморрагияләр, еш мамыксыман чыганаклар  барлыкка килә.
•      Шешү артканда КН  башчыгы зурая һәм чигә ягында челтәркатлауның әйләнмә җыерчыклары барлыкка  килә.
•     Фовеола үзәгеннән  каты экссудатлар «макуляр җилпәзә» күренеше кебек — чигә ягыннан җитеп  бетмәгән тулы булмаган «макуляр йолдыз» күренеше радиаль бара.
•     Сукыр тап киңәю
3.     Хроник стадия (рәс. 21.16в).
•     КҮ төрле була ала,  күрү кырлары тарая башлый.
•     Күрү нервы дисклары  шактый чыгып тора (җәд. 21.2), «шампан бөкесен» хәтерләтә.
•     Мамыксыман  чыганаклар һәм геморрагияләр юк.
•     Диск өслегендә  оптоцилиар шунтлар һәм друзасыман кристаллар утырмалары үсеш ала (corpora amylacea).
4.     Атрофияле стадия (икенчел күрү нервы атрофиясе) (рәс. 21.16г).
•     КҮ шактый кимегән.
•     Күрү нервы дисклары  соры төстә, бераз чыгып тора, өслегендә — берничә кан тамырлары, кырыйлары  тонык.
Эстәвәнҗе
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бортас (Кама Тамагы районы)
Бортас — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Халык саны — 106 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422813.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Принс-Джордж (округ, Виргиния)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1767 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 730/686 км² тәшкил итә.
Салас-Бахас
Салас-Бахас — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Семенькасы
Семенькасы (Ҫеменкасси, Семенькасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845010. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300010800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,31%),.
Хандэй
Хандэй (Хандей) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Китаблар
Китаблар (гарәп теленнән كتاب kitāb — китап) — беларус телендә гарәп язуы белән язылган китаплар. Алар XVI гасырдан башлап Бөек Литва кенәзлегендә XIV—XV гасырларда урнашкан һәм әкренләп телне алмаштырган татарлар тарафыннан оештырыла. Китаплар XVI гасырдан да соңрак барлыкка килмәгән дип санала.
Эчтәлеге һәм формасы
Китапларның эчтәлеге — Коръәнне аңлатучы текстлар, мөселман ритуалларының һәм төп мөселман бурычларының тасвирламалары, Коръәннән өземтәләр һәм Мөхәммәд пәйгамбәрнең хадисләре, көнчыгыш әкиятләре, маҗаралы повестьлар. Еш кына дини риваятьләр һәм хикәяләр, мәсәлән, Мәрьям — Гайсәнең әнисе үлеме, көнчыгыш риваятьләре — Мөхәммәднең Иерусалимга төнге сәяхәте, яшьләр өчен әхлакый-этик гыйбрәтләр (әти-әниләр, кунаклар, ярлылар, ятимнәр, күршеләр турында), Коръән хәрефләре буенча гыйбадәт кылу, яңалыклар тарату турында еш очрый. Китаблардан тыш, гарәпләр язган тәфсирләр, таҗвидләр, хамаиллар да бар. Китаплар уңнан сулга язылган һәм укыла. Вильнюс һәм Минск китапханәләрендә 70-1000 битлек китаплар саклана. Мондый кулъязмаларда юл тулы, сүзләргә бүленеш, укыту билгеләре һәм зур хәрефтән язулар юк. Яңа әсәр (бүлек) «баб» (бүлек) яки «хикәйет» (повесть, хикәя) сүзләре белән башлана, башка очракта басмаларда бүлекнең башлангыч сүзләре (беренче тәкъдим) язылган.
Китаб теле
Китаплар күптелле кулъязмалар, әмма аларда ул чордагы белорус диалекты теле өстенлек итә. Белорус халык теленә якын булган китаблар теле иске белорус язуы һәйкәлләренең теленнән аерылып тора. Еш кына манускриптларда гарәп, төрки һәм белорус телләренең бер-берсенә кушылуы һәм үрелеп баруы күзәтелә.
Тәрҗемәчеләр һәм күчермәчеләрнең филологик эше аңлы характерга ия булган, бу исә бер төрле язарга омтылуда чагылган. Шул сәбәпле, китабларда берничә фактор йогынтысында формалашкан әдәби-язма нормалар: элекке күчермәләрнең (элекке еллардагы белорус теле нормаларын чагылдырган), кириллица әдәби (бигрәк тә дини чыганакларының һәм халык-диалектлы телнең) барлыкка килүе турында сөйләргә була.
Өйрәнү
Китабларны фәнни өйрәнү XIX гасырда башлана һәм китаптан транслитерланган өзекләр А.Мухлинский «Литва татарларының барлыкка килүе һәм торышы турында тикшеренү» (СПб) эшендә бастыра. XX гасыр башында китаблар турында Евфимий Карский, Игнатий Крачковский, Иван Луцкевич, Ян Станкевич яза.
Нельмин Нос
Нельмин Нос (Нельмин Нос) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166714.
Хиршберг (Бергштрассе)
Хиршберг (Hirschberg an der Bergstraße) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нельмин Нос
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (91,4%), руслар (5,2%), комилар (2,4%).
Грединиле (коммуна)
Грединиле — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тавшчы
Тавшчы (Таўшчы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Оваса (Айова)
Оваса  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оваса шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прислопу-Маре
Прислопу-Маре — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рио-де-Жанейро (штат)
Рио-де-Жанейро (Rio de Janeiro) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
92 муниципалитет (2019).
Америка грифлары
Америка грифлары — зур үләксә кошлары. Озынлыгы 60–112 см. Каурыйлары көрәнсу кара. Тешеләр һәм иркәкләр тышкы яктан аерылмыйлар. Тараклы грифлар — анд һәм калифорния кондорлары һәм шаһ грифы — томшыгы нигезендә һәм маңгаенда калын кикриклары белән аерылып торалар.
Ыруглар һәм төрләр
Катарталар (Cathartes) Кара катарталар (Coragyps) Шаһ грифлары (Sarcoramphus) Калифорния кондорлары (Gymnogyps) Кондорлар (Vultur)
Баш эчендәге идиопатияле гипертензия
Баш эчендәге идиопатияле гипертензия (БэИГ) аерым игътибарга лаеклы. ИБэГ күләмле ясалу булмаганда баш эчендәге басым арту яки АМС гадәти күрсәткечләре белән гидроцефалия өчен  карынчыклар киңәю буларак билгелиләр. ИБэГ гомер өчен куркыныч түгел, әмма папилляр шешү өчен тотрыклы күрү начарлану үсеше мөмкин. 90% авыру — бала тудыру яшендәге хатын-кызлар, симерү, еш аменорея белән итегүчеләр. Баш эчендәге гипертензия шулай ук тетрациклин, налидикс әчелеге һәм тимер препаратларын  кабул итү нәтиҗәсендә үсеш алырга мөмкин. Өстәвенә, ИБэГ йокы вакытында апноэ белән була ала.
Ачыклау
1.   Баш  эчендәге югары басым билгеләре һәм симптомнары алданрак бирелгән.
2.    Люмбаль пункция > 250 мм су баг. югарырак басым, ялкынсыну күзәнәкле булмавын, глюкоза һәм аксымның гадәти дәрәҗәсен ачыклый. Әмма гадәти баш эчендәге басым белән юан кешеләрдә басым югары була.
3.    Неврологик тикшерүләр гадәти үлчәмдәге карынчыклар һәм еш  — буш төрек иярен күрсәтә. МРТ'да тышчаларыннан иркен күрү нервы күренә ала. Синусның веноз тромбозын төшереп калдыру кирәк.
4.    Барышы. Күпчелек авыруларда чир үзлегеннән кабатлану һәм ремиссияләр белән озак була, әмма кайвакыт чир берничә ай була. Үлем очраклары сирәк, шактый күрү югалту еш очрый.
Сережу
Сережу — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Баш эчендәге идиопатияле гипертензия
Дәвалау
Төп максат — баш авыртуын киметү һәм күрү начарлануын булдырмау.
Сережу
Географиясе
Мәйданы —.
Баш эчендәге идиопатияле гипертензия
Дәвалау
1.    Баш  эчендәге басымны артыручы препаратларны кулланудан туктау.
2.    Даими периметрия башлангыч билгеләрне яки күрү кырында үзгәрешләрне табу  өчен кирәк.
3.    Диуретиклар (мәсәлән, ацетозоламид яки тиазидлар) баш авыртуын  дәвалауда һәм күрү кыры үзгәрешендә сайлау препараты санала. Топирамат аеруча көчле баш авыртуында булыша.
4.    Юан  авыруларда хәтта аз гына тән авырлыгын киметү папилляр шешү бетүенә китерә. Киметүне диетолог идарәсендә башкарырга кирәк.
5.    Күрү нервы фенестрациясе күрү нервының менингеаль тышчаларын кисеп алудан тора,  — вакытында үткәргәндә күрүне сакларга булыша торган имин һәм нәтиҗәле процедура,  әмма баш авыртуларын сирәк киметә.
6.    Люмбоперитонеаль яки вентрикулоперитонеаль  шунтларны кайвакыт куялар, әмма аларның нигезсезлек куркынычлыгы  югары һәм еш хирургик ревизия кирәк.
7.    Йокы вакытындагы апноены дәваларга кирәк.
Калекөй (Селчуклу)
Калекөй (Kaleköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зинҗиркале (Патнос)
Зинҗиркале (Zincirkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Патнос илчесенә караган бер авыл (köy).
(11169) Alkon
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FW33» саналган.
Дубровиця (Нискивский повяты)
Дубровиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яктылык рефлексы
Яктылык рефлексы яки бәбәк рефлексы челтәркатлау фоторецепторлары белән башкарыла һәм дүрт нейроннар тора (рәс. 21.17).
Дубровиця (Нискивский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яктылык рефлексы
1.    Беренче  нейрон(сизгер) һәр күзнең  челтәркатлавын урта мидәге өске калкулыклар дәрәҗәсендә ике претекталь төш  белән тоташтыра. Челтәркатлауның борын ягыннан импульслар хиазмада кисешкән җепселләр белән үткәрелә, күрү трактының кире ягы буенча бара һәм  контралатераль претекталь төшләрдә тәмамлана. Челтәркатлауның чигә ягыннан импульслар кисешмәгән җепселләр белән (ипсилатераль күрү тракты) үткәрелә,  ипсилатераль претекталь төшләрдә тәмамлана.
2.     Икенче нейрон (куелган) һәр претекталь төшне ике Вестфаль-Эдингер төше белән тоташтыра. Шулай итеп, яктылык этәргече бер яктан ике яклы тәңгәл бәбәк кысылуына китерә. Нейросифилис һәм пинеаломада куелган нейрон зарарлануы яктылыкка һәм якын аралыкка рефлекслар диссоциациясенә китерә.
3.     Өченче нейрон (преганглионар хәрәкәт) Вестфаль-Эдингер төшләрен керфексыман төен белән тоташтыра. Парасимпатик җепселләр күз йөртүче нерв эчендә үтеп, аның аскы тармагына керәләр һәм аскы кыек мускулны  инервацияләгән нерв эчендә керфексыман төенгә җитәләр.
4.     Дүртенче нейрон (постганглионар хәрәкәт) керфексыман төенне калдырып,  кыска керфексыман нервлар эчендә бара һәм бәбәк сфинктерын иннервацияли. Керфексыман төен мускуллы бүрәнкәдә, күз алмасы артында ук урнаша. Керфексыман төен аша төрле нерв җепселләре узуга карамастан, парасимпатик җепселләр генә анда синапслар ясый.
Гварато (Трапани)
Гварато — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ленка (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Залесе (Козеницкий повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ла-Вильнёв-ле-Конве
Ла-Вильнёв-ле-Конве (La Villeneuve-les-Convers) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Беньё-ле-Жюиф кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.88 км².
Девон (футбол клубы, Октябрьски)
Девон Октябрьски шәһәреннән футбол такымы. футбол клубы буларак 1967-1969 һәм 1990-1995 елларда чыгыш ясаган.
(10306) Pagnol
(10306) Pagnol — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 августында Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QY» саналган.
Салильяс
Салильяс — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пежхня-Гура
Пежхня-Гура — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Салильяс
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пежхня-Гура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Драздова Лаза
Драздова Лаза (Драздова Лаза ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сен-Валери-ан-Ко
Сен-Валери-ан-Ко — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Бизе
Бизе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Якынчалык рефлексы
Якынчалык рефлексы күбрәк дәрәҗәдә синкинезия, ә чын рефлекс түгел һәм карашны ерак әйбердән якынга күчергәндә эшли башлый. Рефлекста аккомодация, конвергенция һәм миоз бергә эшли. Күрү кирәкле шарт түгел, яктылык рефлексы сакланып, якынчалык рефлексы булмаган клиник халәтләр  дә юк. Яктылык һәм якынчалык рефлексларының азактагы юллары тәңгәл булуга карамастан (III БМН, керфексыман төен, кыска керфексыман нервлар) якынчалык  рефлексының үзәге җитәрлек өйрәнелмәгән. Мөгаен, ике өстөш йогынты бар: маңгай һәм баш арты өлеше. Якынчалык рефлексы үзәге урта мидә претекталь төштән мөгаен вентральрәк урнаша, шуңа күрә компрессион зарарланулар,  шулардан пинеалома, вентраль җепселләрне ахырга кадәр саклап (якынчалык  рефлексы), яктылык рефлекс эчендә урнашкан күбесенчә дорсаль куелган  нейроннарны зарарлый.
(11170) 1998 FY34
(11170) 1998 FY34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FY34» саналган.
Бердстаун (Теннесси)
Бердстаун  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гредиштя (коммуна, Бреила)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Риу-Гранди-ду-Норти
Риу-Гранди-ду-Норти (Rio Grande do Norte) — Бразилия штатларының берсе.
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
167 (2019).
Сея (район)
Сея  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дудинци
Дудинци — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Огден (Айова)
Огден  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Огден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хохдорф (Плохинген)
Хохдорф (Hochdorf) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Липском (Техас)
Липском  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Доброполье
Доброполье (Добропилля, Добропілля, Доброполье) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 30884 кеше (2014).
Липском (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доброполье
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Доброполье Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1840 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Милли состав (2001): украиннар — 71,3%, руслар — 25,9%, белоруслар — 1,1%.
Туган тел буенча, 2001: рус теле — 61%, украин теле — 38,5%.
Сальент-де-Гальего
Сальент-де-Гальего — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ткачова
Ткачова (Ткачова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
GSC2816-327
GSC2816-327 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Томынг-Я (Воль-Я кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Corc Bize
Corc Bize (fr. Alexandre-César-Léopold Bizet, yäisä Georges Bizet [jorj biZÉ]) – Romantik erağa qarağan Fransuz kompozitorı häm pianist. Karmen äsäre belän tanılğan.
Залесе (Лосицкий повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гварацано (Салерно)
Географиясе
Гварацано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Залесе (Лосицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гварацано (Салерно)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Corc Bize
Tormış
Georges Bizet 1838 yılnıñ 25 oktäberendä tua. Kompozitornıñ atası cır uqıtuçısı bula häm ulınıñ cır talantı buluın irtä sizep ala. Bizet un yäşendä Konsevatoriägä uqırğa alına. Konservatoriädä Bizetnıñ uqıtuçısı P.J.G. Zimmermann bula, soñınnan ulı Charles Gounod uqıtuçı hönären atasınnan miras itep ala. Gounod üsmer çağında berençe töple äsärlären icat itüçe yäş Bizetğa iñ zur yoğıntı yasıy. 1857 yılda Bizenıñ ber aqtlı Le Docteur Miracle (Serle Doktor) äsäre Jacques Offenbach tarafınnan oyıştırılğan konkursta berençe büläkne ala. Büläk Offenbachnıñ teatrında äsär quyılışın üz eçenä ala torğan bula. Şul uq yılnı Bizet Prize de Romeda ciñep, öç yıl İtaliädä uqu mömkinçelegen ala. Uqu tämäläp Parijqa qaytqaç, Bizetğa öç aqtlı libretto birelä. Häm şul librettodan Bizet 1863 yılda Théâtre-Lyrique teatrında Les Pêcheurs de perles (Ence ezläwçelär) äsären quya. Läkin ul tänqitçelär häm kiñ publika arasında qatnaş xislär tudıra. Kiläse berniçä yılda Bizet şäxsi pianino däresläre birep kön kürergä mäcbür bula. Kiläse biş yıl eçendä unğa yaqın opera proektın başlap cibärsä dä, Bizetğa 1872 yılnıñ mayına xätle säxnäläşterü bäxete tätemi. Ul opera, Djamileh, artıq uñış qazanmıy, läkin Bizet säxnäläşterü belän qänäğät qala, häm şul uq yılnı Opéra-Comique öçen öç aqtnı tämamlawın iğlan itä. Bu öç aqt soñınnan dönyaqüläm tanılğan Carmen operasın täşkil itä.
Georges Bizet 1875 yılnıñ 3 iyünenä dönya quya.
Äsärlär
Жорж Бизе
Жорж Бизе 1838 елның 25 октябрендә Парижда җыр укытучысы гаиләсендә туа. 1848 нче елда улының музыкаль талантын күреп, әтисе аны Париж консерваториясенә укырга бирә. Консерваторияне ул 1857 елда композиция классы буенча бик яхшы тәмамлый. Чыгарылыш курсында ук ул «Доктор Миракль» опереттасын яза.
Консерваториядән соң Бизе Рим премиясенә лаек була, ул үз осталыгын камилләштерү өчен Италиягә дәүләт акчасына озак вакытка бару хокукын ала. Италиядә ул «Дон Прокопио» (1859 ел) исемле беренче операсын иҗат итә.
Туган ягына кайткач, Бизе Париж сәхнәсенә «Энҗе эзләүчеләре» операсы белән чыга (1863 ел). 1866 елда В. Скотт романы буенча «Перт гүзәле»  операсы барлыкка килә. Музыка дәрәҗәләренә карамастан, бу опералар уңыш китерми, һәм 1867 елда Бизе кабат оперетта жанрына мөрәҗәгать итә («Мальбрук походка җыелды»), ә 1871 елда А. Мюссе «Намуна» поэмасы буенча «Җәмилә» операсын иҗат итә.
Чын танылу һәм дан композиторга А. Доде «Арль кызы» («Арлезианка») драмасы өчен язылган симфоник музыкасы китерә (1872 ел). Соңрак ул музыкадан ике оркестр сюитасы төзелә. «Арлезианка»дан соң  Бизе янә операга мөрәҗәгать итә: 1875 елда П. Мериме новелласы буенча «Кармен» операсын яза.
Барлык опера сәхнәләре аша узган  һәм музыка тарихында иң яраткан һәм популяр саналган француз опера реализмының очы дип танылган, әсәрнең Парижда беренче куелышы уңышлы булмый. Һәм тиздән ул опера театры репертуарыннан төшә. Яраткан бала-чаны Бизега шулай авыр була,  балачактан йөрәк бусагасыннан җәфа чигүе белән чирләгән композиторга,  бу фаҗига ахырына китерә — ул 1875 елның 3 июнендә Парижда вафат була.
1865 елда композиторның вафатыннан соң, аның кәгазендә «Иван Грозный» операсының партитурасын тапканнар, ул беренче тапкыр 1946 елда гына куелган.
Төп әсәрләре:
Опералар: «Дон Прокопио», «Энҗе эзләүчеләре», «Перт гүзәле», «Җәмилә», «Кармен».
Оперетта: «Мальбрук походка җыелды»
Симфоник музыка: «Арль кызы» («Арлезианка»)
Ленкава (Свентокшиж воеводалыгы)
Ленкава  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Усть-Кара
Усть-Кара (Усть-Кара) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166750.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (80,0%), руслар (7,1%), комилар (11,6%), украиннар (1,3%).
Епегар
Епегар — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(11171) 1998 FB42
(11171) 1998 FB42 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FB42» саналган.
Принс-Уильям (округ, Виргиния)
Принс-Уильям — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Манассас шәһәре.
Искәрмәләр
Принс-Уильям (округ, Виргиния)
Сейва
Сейва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пекари (гмина Сульмежице)
Пекари  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10307) 1990 QX1
(10307) 1990 QX1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 22 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QX1» саналган.
Прислопу-Мик
Прислопу-Мик — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Калекөй (Низип)
Калекөй (Kaleköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Харей-Яга (Нерута кушылдыгы)
Харей-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының сул ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Attila (opera)
Attila (Атилла). Cuzeppe Verdi tarafınnan icat itelgän opera. Zaxarias Wernernıñ Attila, König der Hunnen ("Attila, Hunnar Patşası") äsäreña nigezlängän. Operanıñ premyerası Teatro La Feniçeta 1846 yılnıñ 17 martında ütä.
Eçtälek
Opera prolog häm öç aqttan tora. Cimerelgän Aquileia /Akilia/ şähärendä, Attila häm anıñ ciñelmäs urdası suğış äsirlärenen xatın-qız bulularına şaqqatalar. Alarnıñ liderı Odabella, nişläp Hun xatınnarı ğädättä öydä utıralar dip sorıy. Attila, bu xatınnıñ batırlığına soqlana häm teläsä nindi üteneçen başkaraçağın äy‏tä. Qız Attiladan, atasın ütergäne öçen üç alır öçen qılıç sorıy.
Roman (Rim) ilçese Ezio kilä häm imperiän bülü turında üz täqdimnären citkerä. Attila anı kire qağa. Säxnä sazlıq cirlegenä, Venetsiäneñ bulaçaq urınına küça. Attila haman Odabella turında uylana, läkin şähär tözeleşenä böten köçen quya.
Sıltamalar
Libretto
Сидаделье (Пиньел)
Сидаделье  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Риу-Гранди-ду-Сул
Риу-Гранди-ду-Сул (Rio Grande do Sul) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1889 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
52 (2019).
Лабальм
Лабальм (Labalme) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,80 км².
Сангаррен
Сангаррен — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дулёмбка
Дулёмбка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зинҗирликөпрү (Ризе)
Зинҗирликөпрү (Zincirliköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (köy).
Сендимир
Сендимир (Сентимӗр, Сендимир) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845011. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300010900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 223 кешенең яшәве мәгълүм.
Сен-Вандрий-Рансон
Сен-Вандрий-Рансон — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гредиштя (коммуна, Вилча)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Öremçe
Öremçe (uyğırça ئۈرۈمچی, Үрүмчи, Qıtay iske iseme - 迪化 - Dihua, pinyin Wūlǔmùqí, Ürümqi) - Qıtay Xalıq Cömhüriäte Şeñcan-Uyğır Moxtari rayonında urnaşqan şähär okruğı, moxtari rayonnıñ idärä üzäge.
Şähärdä neft, tuqıma, metallurgiä sänäğät tarmaqları östen bula.
Öremçe qalasında Qıtaynıñ cil energiäse iñ zur üzäge urnaşa.