cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Родник (Чиләбе өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
Пойнт-оф-Рокс (Мэриленд)
Пойнт-оф-Рокс  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пойнт-оф-Рокс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Белакозы
Белакозы (Белакозы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Эстре (Нор)
Эстрё (Estreux) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Марли кантонына карый.
Бевче
Бевче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Хелмонець
Хелмонець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Бевче
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хелмонець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гүндегыр (Пүтүрге)
Гүндегыр (Gündeğer) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ун-Соим (Лыхма кушылдыгы)
Ун-Соим  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лыхма елгасының сул ярына тамагыннан 182 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 1292
NGC 1292 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кладенец (Хасково өлкәсе)
Кладенец  — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иле казакъ автономияле округы
Иле казакъ автономияле округы (ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى, ىله قازاق اۆتونومىيالى وبلىسى, 伊犁哈萨克自治州, Yīlí Hāsàkè Zìzhìzhōu) — Шеңҗаң Уйгыр автономияле районына керүче автономияле округ.
Голт (Миссури)
Голт  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Клоповская
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 8 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
Галәми бушлык
Галәми бушлык, галактик бушлык яки войд (инглизчә void — бушлык) - галактик җепләр арасында галактикалар һәм тупланышлар булмаган фәза. Иң эре галәми бушлыклар супервойд дип атала.
Хьюмасон (ай кратеры)
Хьюмасон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 4,3 км булган кратер.
Галәми бушлык
1977 елда АКШ һәм ССРБ астрономнары беренче войдларны ача.
Хьюмасон (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Милтон Хьюмасон (1891—1972) хөрмәтенә бирелә.
Галәми бушлык
Тасвир
Войдлар - Галәмнең күпчелек өлешен биләгән иң эре күренеш. Войдның күренмә матдә тыгызлыгы Галәмнең күренмә матдә уртача тыгызлыгыннан ким.
Зур масштаблы структураның төп элементы булып войдлар галактик җепләр белән чикләнә.
Войдлар уртача зурлыгы 40 мегапарсек ( ≈ 130 млн яктылык елы), ә супервойдлар диаметры 100 Мпарсек тәшкил итә.
Иң зур табылган "Иң эре войд"ның диаметры 300-400 Мпарсек тәшкил итә.
Войдларда кара матдә һәм протогалактик болытлар булырга мөмкин. 2014 елда Пенсильвания астрономнары войдларда яктылык таралу юнәлешләре кәкрәюен тапканнар, бу күренешне кара матдә тәэсир итүе белән аңлатырга мөмкин.
Мөмкин аңлатма
Матдәнең тыгызлык тайпылышлары гравитацион үзгәрүчәнлеге - Джинс тотрыксызлыгы сәбәпле галәми бушлыклар хасил булган.
Әлеге тыгызлык тайпылышлары Галәмнең иң башлангыч дәверендә булган инде һәм кайнар Зур Шартлау теориясендә бу тайпылышлар башлангыч шартлар буларак карала, ягъни иртәрәк хәсил булган.
Инфляцион теория тыгызлык тайпылышларының барлыкка килүен, димәк галәми бушлыкларның хасил булуын яхшы аңлата: башлангыч скаляр кырның квант флуктуацияләре тайпылышларына китергән һәм инфляция - бик тиз киңәю чорында алар гаять зур арткан.
Лубице
Лубице — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Подгае (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4316) Бабинкова
(4316) Бабинкова  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 14 октябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 TZ1» саналган.
Чечера (Шача кушылдыгы)
Чечера (Кашеляй) — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шача елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мукшы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ла-Шапель-ла-Рен
Ла-Шапель-ла-Рен — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Джака
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Майнот (Мэн)
Майнот  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глисно (гмина Любневице)
Глисно  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Японс
Японс — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
(19975) 1989 GX2
(19975) 1989 GX2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Түбән Тойма (авыл)
Түбән Тойма (Нижняя Тойма) — Киров өлкәсенең Нократ Аланы районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Казчине Вила (Торино)
Казчине Вила — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Түбән Тойма (авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (74%), татарлар (23%), арлар (2%).
Казчине Вила (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Өченче Совхоз
Өченче Совхоз  (Совхоз N 3) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Чинарлы (Хоҗавәнд)
Чинарлы  (Çinarlı ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
Борков (коммуна)
Борков  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бегуне-на-Горенськем
Бегуне-на-Горенськем — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белалозы
Белалозы (Белалозы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Хелмце (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Хелмце  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(19976) 1989 TD
(19976) 1989 TD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 октябрендә J. M. Baur тарафыннан Chions обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TD» саналган.
Подгаев (Великопольское воеводалыгы)
Подгаев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ун-Соим (Помут кушылдыгы)
Ун-Соим  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Помут елгасының сул ярына тамагыннан 23 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Клокотница
Клокотница — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кави Кәримов
Кави Кәримов (15 гыйнвар 1947 ел) — тарихчы. Тарих фәннәре докторы (2000), профессор (2001). Башкортстан Республикасының атказанган укытучысы (1993), СССРның мәгариф отличнигы (1990), Башкортстан Республикасының белем бирү отличнигы (1997), Россия Федерациясенең почетлы югары профессиональ белем бирү хезмәткәре (2006).
Биографиясе
Кәримов Кави Кәрим улы 1947 елның 15 гыйнварында Башкортстан АССРның Тәтешле районы Ялгызнарат авылында туган. Шәҗәрәсе 1812 елгы Ватан сугышында катнашкан Алпаев Зөлкәрнәй Сәлимкәй улына барып тоташа.
1969 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый.
1969 елдан Тәтешле урта мәктәбендә, ә 1972 елдан Бөре педагогия институтында укытучы булып эшли. 1982 елда «Социализм төзү шартларында Башкорт АССР-ында фәннең үсеше» («Развитие науки в Башкирской АССР в условиях строительства социализма») темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
2000 елда «ХХ гасырның икенче яртысы — ХХ гасырның беренче яртысында Башкортстанда фәннең үсеше» («Развитие науки в Башкортостане, вторая половина ХIХ — первая половина ХХ вв.») темасына докторлык диссертациясе яклый.
2009 елдан Башкортстан Фәннәр академиясе вице-президентының ярдәмчесе була.
2010 елдан Уфа дәүләт авиацион техник университетында укытучы булып эшли.
Помфрет (Мэриленд)
Помфрет  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күчүккөй (Доманич)
Күчүккөй (Küçükköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Доманич илчесенә караган бер авыл (köy).
HD249808
HD249808 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гүндоган (Көпрүбашы)
Гүндоган (Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гопкинс (Миссури)
Гопкинс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гопкинс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бокла
Бокла — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мочегай елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аес
left|thumb|300px|Аес Аес — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл. 2002 ел саны алу буенча халкының 100 % — башкортлар тәшкил итә.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 22 кешенең яшәве мәгълүм.
Лубники (Подлясье воеводалыгы)
Лубники  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эстрю
Эстрю (Hestrud) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
Лубники (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1293
NGC 1293 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Глогуш
Глогуш — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казчине Волпати (Торино)
Географиясе
Казчине Волпати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Белая (Карэлицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(2059) Бабиокивари
(2059) Бабиокивари  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1963 елның 16 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1963 UA» саналган.
Хэйл (ай кратеры)
Хэйл - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 84,4 км булган кратер.
Подгур
Подгур — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хэйл (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Джордж Эллери Хейл (1868—1938) хөрмәтенә бирелә.
Борн-ам-Дарсе
Борн-ам-Дарсе — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Хэйл (ай кратеры)
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Борн-ам-Дарсе
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хэйл (ай кратеры)
Тышкы сылтамалар
Hale (crater) Hale (lunar crater) Хэйл (лунный кратер)
Джакеш
Джакеш — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19977) 1989 TQ
(19977) 1989 TQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TQ» саналган.
Бегуне-при-Церкници
Бегуне-при-Церкници — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белавинская
Белавинская (Белавинская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 8 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
Макиес (Мэн)
Макиес  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Шапель-Мутий
Ла-Шапель-Мутий — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
Якутия
Саха́ Җөмһүрияте́ (Яку́тия) (якут. Саха Өрөспүүбүлүкэтэ, Саха Сирэ) — Россия Федерациясе эчендә булган дәүләти корылма, Россия субъекты, Ерак Көнчыгыш федераль округына керә.
Мәйданы буенча Россиянең иң зур регионы; шуның өстенә, Якутия — дөньяда иң зур административ-территориаль берәмлек. Башкаласы — Якутск шәһәре.
Рельеф
230px|thumb|right|[[Якутск янында Лена елгасы]] 175px|thumb|left|Амга елгасы Якутиянең 2\3 өлеше таулардан гыйбарәт. Иң биек ноктасы — Победа тавы (3147 м, башка мәгълүматлар буенча — 3 003 м; Черский тау сыртында урнаша), Мус-Хая тавы (2959 м, башка мәгълүматлар буенча — 3 011 м). Якутиядә шулай ук Верхоянск тау сырты урнашкан.
Якутиянең көнбатыш өлешендә иң зур яссы таулыкларның берсе — Урта Себер яссы таулыгы урнашкан.
Зур мәйданлы түбәнлекләр: Үзәк Якутия түбәнлеге, Колыма түбәнлеге, Төньяк Себер түбәнлегенең көнчыгыш өлеше.
Гидрография
Якутия — иң күп елгалы (700 мең елга) һәм күлле (800 меңнән артык күл) регионнарның берсе. Иң зур елгалар: Лена (озынлык — 4 400 км), Вилюй (2650 км), Оленёк (2292 км), Алдан (2273 км), Колыма (2129 км), Индигирка (1726 км), Олёкма (1436 км), Анабар (939 км) һәм Яна (872 км).
Иң зур күлләр: Бустак, Лабыңкыр.
Табигать
Якутиянең территориясе 4 географик зонасы чикләрендә урнашкан: тайга урманнары, тундра, урманлы тундра һәм арктика чүлләре; Якутия җирләре башлыча мәңгелек туңлык зонасында урын алган.
Үсемлекләр
Тайгада даур карагачы өстенлек итә. Шулай ук нарат, кедр, чыршы, каен, усак агачлары, көньяктагы районнарда — Себер кедры, таулы районнарда исле тирәк һәм чозения таралган.
Хайваннар дөньясы
Якутия тайга-тундра зоогеографик зонасында урнаша. Монда морж, нерпа, тюлень, ак аю торалар (утраулы территориясендә); поши, төньяк боланы, кабарга, карлы тәкә, изюбр, көрән аю, бүре, кызыл төлке, ак төлке, кеш, ас, себер көзәне, чәшке һ. б.
Республиканың сулыкларда балыкларның 50 төре тора, кошларның 250 төре монда оя ясый.
Книжовник
Книжовник — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Якутия
Россия составында
Моны да карагыз: Якутск өлкәсе
XVII гасырның беренче чирегендә рус сәяхәтчеләре Ленага барып җиткәннәр; Якутскны, Жиганскины, Верхоянскины, Зашиверскины, Среднеколымскины нигезләгәннәр.
Якутия тарихының аерым сәхифәсе — 1640-еллардан башланган сөрген. XIX гасырдан башлыча сәяси сөрү өстен булган: монда декабристлар, 1863 ел күтәрелешендә катнашучылар, народниклар, эсерлар, социал-демократлар үз срогын тутырганнар.
1922 елның 27 аперелендә Якутия Автономияле Совет Социалистик Республикасы (Якутия АССР) оештырыла.
1920-елларда Алдандагы алтын чыганакларын эшкәртү башлана. 1930нчы елларда Көньяк диңгез юлын эксплуатацияләү башлана, Лена тамагында Тикси порты төзелә. 1950-елларның уртасына кадәр республикада Дальстрой һәм ГУЛагның хезмәт лагерьлары эшләгән.
1950-елларда республиканың көнбатышында алмаз чыганакларын, ә 1960-елларда көньяктагы уран рудасы чыганакларын тапканнар.
1990 елның 27 сентябрьдә республиканың суверенитеты турында декларациясе игълан ителә; 1991 елның октябрендә республикада президент посты кертелә. Михаил Ефимов республиканың беренче президенты булган.
Халык
2010 елның җанисәбе буенча Якуиянең халык саны — 958 291 кеше. Халык тыгызлыгы — 0,31 кеше/км²; Россия Федерациясе субъектлары арасында халык тыгызлыгы буенча Якутия 80нче урынын ала.
Торак пунктлары
<p style="text-align:center;">Якутиянең эре торак пунктлары
Административ бүленеш
Республика үз эчендә 36 муниципаль берәмлеккә бүленә: 34 муниципаль районы һәм 2 шәһәр округы. 400px|right|thumb
Икътисад
200px|thumb|right|«Удачная» кимберлит трубкасы
Транспорт
Йөкләр хәрәкәте күбесенчә су транспортына туры килә. Навигация периодында Лена, (Вилюй һәм Алдан кушылдыклары белән), Яна, Индигирка, Колыма елгалары республиканың төп транспорт артерияләре була.
Автомобиль юллар
М56 «Колыма» федераль әһәмиятле автомобиль юлы (Якутск — Магадан), М56 «Лена» федераль әһәмиятле автомобиль юлы; «Вилюй» автомобиль юлы (Якутск — Вилюйск — Мирный — Ленск — Усть-Кут — Тулун). Планда: «Амга» (Якутск — Амга — Усть-Мая) автомобиль юлын Аянга кадәр озынайту, «Яна» (Хандыга — Батагай — Усть-Куйга) һәм «Анабар» (Мирный — Удачный — Оленёк — Юрюнг-Хая) трассаларын төзү.
Һава транспорты
Республикада 32 аэропорт бар.
Тимер юл транспорты
Амур-Якутск магистраленең Беркакит — Түбән Бестях өлеше эшли; планда — бу юлны Магаданга кадәр озынайту.
Саха (Якутия) дәүләт һимны
Саха Өрөспүүбулүкэтин өрөгөйүн ырыата (саха телендә) Сахам сирэ дьоллоох тускуга Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр. Илинтэн арҕаа ол кустуга Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр. Хос ырыата: Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута Модун Россия киэн туттуута, Өркөн өрөгөй тойугун туойдун, Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ Өлбөт мэҥэ угуттуур уулаах. Элбэх омукка эрчим эбэр, Или-эйэни олохтуур уохтаах. Хос ырыата.
Ааспыт кэммит айхаллаах суола Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ. Сахабыт сирэ дьоһун, дуолан Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ. Хос ырыата.
(тәрҗемәсе): Саха җире, шәрекъ нурларында Иминлек һәм бәхет яулыйсың, Җиңүләргә әйдәп баруыңда Мәгъриб алмазы күк балкыйсың. Кушымтасы: Көч тупла, чәчәк ат, Саха иле, ..............................
Камор
Камор — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Нидым (авыл)
Нидым (Нидым) — Красноярск краеның Эвенкия районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 648483.
Хлебово (Бродницкий повяты)
Хлебово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Нидым (авыл)
Халык
Халык саны динамикасы :
Хлебово (Бродницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нидым (авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (49%), эвенклар (47%), татарлар (4%).
Климат
Нидым континенталь субарктик климат өлкәсендә, тайга урманнары зонасында урнашкан. Кышын температура −60°С кадәр җитә ала. Мондый түбән температуралы кышлар булганга, бу җирлектә 50-200 метрлы мәңгелек туңлыклар хасил булган. Җәй кыска булса да, чагыштырмача җылы.
Бардинская
Бардинская (Бардинская) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ун-Соим (Сорум-Амн кушылдыгы)
Ун-Соим  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сорум-Амня елгасының сул ярына тамагыннан 45 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(19978) 1989 TN6
(19978) 1989 TN6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 7 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TN6» саналган.
Лубнице-Круше
Лубнице-Круше — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чирагуз
Чирагуз (Çiraquz ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
Санҗар (Каһраманказан)
Санҗар (Sancar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Горнерсвилл (Миссури)
Тарихы
Горнерсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Глухово (Любуш воеводалыгы)
Глухово  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горнерсвилл (Миссури)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Безгари
Безгари — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рус Тынычы
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
NGC 1294
NGC 1294 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гүндоган (Һендек)
Гүндоган (Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Цай Лунь (ай кратеры)
Цай Лунь - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 44,89 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Цай Лунь (57—131) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2010 елда раслана.
Мәхмүт Аипов
Тәрҗемәи хәл
Мәхмүт Аипов 1920 елның 12 июлендә татар крестьян гаиләсендә туа. Балачагын Костычи авылында үткәрә, анда башлангыч белем ала. Мәктәпне тәмамлагач, Куйбышев тимер юлының Батрак станциясендә слесарь, соңрак вагон депосында белгеч-тимер юлчы булып эшли башлый.
1942 елның маеннан Кызыл Армиядә. 1942 елның июненнән Бөек Ватан сугышы фронтларында, 5 нче удар армиянең 230 нчы укчылар дивизиясе 990 нчы укчылар полкы укчысы. Сталинград, Көньяк-Көнбатыш, Көньяк, 3 нче Украин һәм 1 нче Беларус фронтлары гаскәрләре составында Сталинград сугышында (1942—1943), Украинаны, Молдавияне, Польшаны азат итү сугышларында, Берлин операциясендә катнаша. 1944 елда ВКП(б) га керә.
Берлин өчен барган сугышта батырлык күрсәтә. 1945 елның 22 апрелендә, Берлинның Каульсдорф шәһәре өчен сугыш вакытында, кызылармеец Аипов яраланган пулемёт наводчигын алмаштыра. Бинаның астына бәреп кереп, пулемёттан берничә солдатны юк итә, ләкин үзе дә яралана. Дошманнарның кул белән көрәшкә күчүен күреп, гранатаны тартып ала һәм дошманнарга ташлый, тик янәдән яралана. Икенче граната белән ул калган дошманнарны юк итә. Шул ук көнне ул алган яралардан үлә. Польшаның Мендзыжеч шәһәрендә җирләнә.
Үзенең батырлыгы өчен 1945 елның 31 маенда, вафат булганнан соң, «Алтын Йолдыз» медале һәм Ленин ордены бирелеп, Советлар Берлеге Каһарманы исеменә лаек була.
Пондсвилл (Мэриленд)
Пондсвилл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пондсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Казчине Гандини (Кремона)
Казчине Гандини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пондсвилл (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчине Гандини (Кремона)
Географиясе
Казчине Гандини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Поджеве
Поджеве — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Белая (Смаргонский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тюленьга
Тюленьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Пукшеньга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 70 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эстурмель
Эстурмель (Estourmel) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кодри кантонына карый.
Джалакута
Джалакута — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2063) Бахус
(2063) Бахус  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 24 апрелендә Чарльз Коваль тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 HB» саналган.
Суер-Аер
Суер-Аер — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
Боррентин
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күчүккөй (Архави)
Күчүккөй (Küçükköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Архави илчесенә караган бер авыл (köy).
Галимҗан Кәримов
Галимҗан Кәримов (15 март 1952 ел) — укытучы, журналист, партия органнары хезмәткәре, җәмәгать эшлеклесе. 1988 елдан СССР Журналистлар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Галимҗан Тимербай улы Кәримов 1952 елның 15 мартында Башкорт АССРның Мәчетле районы Исәнбай авылында туган.
1977 елда Башкорт дәүләт университетының тарих факультетын, ә 1990 елда ССРБ Оборона министрлыгының «Выстрел» югары офицерлар курсын тәмамлый. Шулай ук Башкортстан авыл хуҗалыгы, Урал социаль—сәяси институтларында белем ала.
Хезмәт юлын 1968 елда Яңа Мишәр урта мәктәбендә башлый,башта хезмәткәр, аннары шушында ук балалар укыта. 1973—1975 елларда Совет Армиясе сафында хезмәт итә. 1975-1978 елларда Яңа Мишәр урта мәктәбендә укытучы булып эшли.
1978 елның июнь аенда КПССның Мәчетле район комитетына инструктор итеп эшкә алына, 1980 елның февраль аенда райкомның пропаганда һәм агитация бүлеге мөдире итеп була. 1984 елның февралендә «Әй» совхозының фирка комитеты секретаре итеп сайлана.
1978 елның маенда «Коммунист» район гәзитенең мөхәррире итеп тәгаенләнә. 1988 елның ноябрь аенда партия район комитеты секретаре, 1941 елда беренче секретарь итеп сайлана. 1992 елда «Безнең тормыш» гәзите мөхәррире итеп тәгаенләнә.
2000—2007 елларда «Урал» телестудиясе директоры, 2007—2010 елларда «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясе хәбәрчесе булып эшли. 2010 елда Мәчетле районы хакимиятендә баш белгеч булып эшли.
Җәмәгать эшлеклесе
Журналистика өлкәсендә дә актив эшли. Ул язган мәкаләләр, очерклар 1964 елдан район, республика газеталары битләрендә басылып килә.
(19979) 1989 VJ
(19979) 1989 VJ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 2 ноябрендә Х. Мори, М. Араи тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 VJ» саналган.
Хлебово (Липновский повяты)
Хлебово  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һарри Тикк
Һарри Тикк (Harry Tikk, 1901—, Казан, Татарстан АССР) — совет дәүләт эшлеклесе.
Эстон милләтеннән. 1919 елдан РК(б)Ф әгъзасы. БК(б)Ф Мамадыш район комитеты беренче сәркәтибе (1930-1934), БК(б)Ф Югары Ослан район комитеты беренче сәркәтибе (1934-1936), БК(б)Ф Бөгелмә район комитеты беренче сәркәтибе (1936-1937), ТАССР җиңел сәнәгать халык комиссары (1937).
1937 елның 14 синтәберендә кулга алынган. 1938 елның 14 ноябрендә ССРБ эчке эшләр халык комиссариаты «өчлеге» тарафыннан «уң троцкичыл террорчыл оешмасы әгъзасы» (РСФСР ҖКның 582, 587, 588, 5811 маддәләре) булуда гаепләнеп иң югары җәза чарасына хөкем ителгән.
Поджече (Великопольское воеводалыгы)
Поджече  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Княжево (Болгария)
Княжево  — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчине Деверзи (Кунео)
Географиясе
Казчине Деверзи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Лубя
Лубя — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Макиеспорт (Мэн)
Макиеспорт  — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кочегарка (Татарка кушылдыгы)
Кочегарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Татарка елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цандер (ай кратеры)
Цандер - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 159,95 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Фридрих Артурович Цандер (1887—1933) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Глухув (Зелёногурский повяты)
Глухув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Безговиця
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Готлтс-Саммит (Миссури)
Готлтс-Саммит  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19980) Barrysimon
(19980) Barrysimon — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кампенеак
Кампенеак — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
Безгачево (Киров өлкәсе)
Безгачево (Безгачево) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ун-Сур-Юган
Ун-Сур-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Моур-Вош-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 29 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Белая Вада
Белая Вада (Белая Вада ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ла-Шапель-Рабле
Ла-Шапель-Рабле — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1295
NGC 1295 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Боргуста
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1814) Бах
Тарихы
1931 елның 9 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TW1» саналган.
HD249889
HD249889 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Санҗар (Енишеһир)
Санҗар (Sancar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сәлимә Әминова
Сәлимә Салават кызы Әминова (1969 елның 19 сентябре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, БАССР, Уфа) — Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры балетмейстеры (1992 елдан''), режиссер. Хореография училищесында укыта (2018 елдан). Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2007).
Тәрҗемәи хәле
1969 елның 19 сентябрендә Уфада туа. 1993 елда Казан сәнгать институтының хореография факультетын тәмамлаган. 1992 елдан Татар Академия театрында балетмейстер булып эшли.
Хезмәтләре
Түбәндәге спектакльләргә бию күренешләре куйды: «Зәңгәр шәл» (К. Тинчурин); «Шәҗәрә», «Гөргөри кияүләре», «Хушыгыз!» (Т. Миңнуллин); «Баскетболист», «Казан егетләре» (А. Гыйләҗев); «Кыю кызлар» (Т. Гыйззәт); «Җан Баевич» (Г. Исхакый); «Ханума» (А. Цагарели), «Мәңгелек буран» (Чыңгыз Айтматов буенча Илгиз Зәйниев куйган, 2018)  һ. б. Шулай ук, аерым концерт номерлары да куя.
Гаилә хәле
Ире Илдус Габдрахманов, Камал театры актеры, ТР халык артисты (2014).
Чөрәкли
Чөрәкли (Çörəkli ) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
Бральсторф
Бральсторф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подзборув
Подзборув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джамена (Алба)
Джамена — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гүндоган (Сөгүтлү)
Гүндоган (Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сөгүтлү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рөстәм Кәбиров
Рөстәм Кәбиров (30 октябрь 1948 ел) — ботаник. Биология фәннәре докторы (1991), профессор (1992). Россия Федерациясе югары профессиональ белем бирүнең почетлы хезмәткәре (2007).
Биографиясе
Кәбиров Рөстәм Рәшәт улы 1948 елның 30 октябрендә Уфа шәһәрендә туган.1971 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый. Диплом алганнан соң,1972-1973 елларда Уфаның 4‑нче дәваханасында эшли. 1976 елдан Башкорт дәүләт педагогия университетында укыта, 1992-2014 елларда ботаника, биоэкология һәм ландшафны проектлау кафедрасы мөдире була.
Фәнни эшчәнлеге
Рөстәм Рәсшәт улы тарафыннан Урал төбәгенең туфрак һәм кар ятмасының агулы булуын билгеләү өчен тест-система эшләнә. Ул Уфа, Стәрлетамак калалары өчен аларның агулылык карталарын төзи. Нефть чыгару сәнәгатендә кулланылган химик матдәләрнең агулы булуын бәяли. Рөстәм Рәсшәт улы Кәбиров 200‑гә якын фәнни хезмәт, 5 уйлап табу авторы.
Лубяне
Лубяне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Потомак (Мэриленд)
Потомак  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Хлевиска (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Хлевиска  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Потомак (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Этрён
Этрён (Estrun) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Камбре кантонына карый.
Карагайлы (Белорет районы)
Карагайлы — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 4 кешенең яшәве мәгълүм.
Ахак
Ахак - кремний әчемәсенең бер төре, каты минерал, катламлы яки буйлы-буйлы халцедон төре.
Безена
Безена — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчине дей Ливели (Бергамо)
Географиясе
Казчине дей Ливели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(19981) Белосток
(19981) Белосток — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 29 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YB6» саналган.
Кобилино
Кобилино — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Цах (ай кратеры)
Цах - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 68,54 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Франц Ксавер фон Цах (1754—1832) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Горночаровская
Горночаровская (Горночаровская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.
Халык
2010 елда биредә 8 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
NGC 1296
NGC 1296 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гневошице
Гневошице — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.