cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Игорь Ермоленко
Биография
1965 елдан 1991 елга кадәр БССР Милли Фәннәр академиясенең Гомуми һәм органик булмаган химия институтында фәнни-тикшеренү эшендә реактив җепселләр лабораториясен оештыручы һәм беренче мөдире була. Ул җылылыкка чыдам материаллар, полимер җепселләренең физик химиясе өлкәсендә тикшеренүләр алып барган.
NGC 7830
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Игорь Ермоленко
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
И.Н. Ермолнконың төп фәнни-педагогик эшчәнлеге фото һәм физик химия өлкәсендәге мәсьәләләр белән бәйләнгән. Ул полимерларның җепселләр һәм элпәләр химиясе, целлюлоза спектроскопиясе һәм аның нигезендә ясалган композицион материаллар өлкәсендә тикшеренүләр алып барган. Ул кайбер процессларның үрнәкләрен булдырган галим. Аның җитәкчелегендә фотолиз, термолиз һәм оксидлашу яңа төр сәнәгать целлюлозасы, шул исәптән органик булмаган полиакидлар эфирлары, полимер кечкенә көмеш һәм көмеш булмаган фотосенсив материаллар булдырылды. И.Н. Ермоленко тикшеренүләр өчен фәнни нигез булдыру һәм углерод җепсел материалларының физикохимик үзлекләрен алу өлкәсендә пионер. И.Н. Ермоленко көмеш булмаган фотографик материаллар мәсьәләсе буенча СССР Дәүләт Фән һәм Техника Комитетының Фәнни Советы әгъзасы, Фәнни Советның целлюлоза физикасы һәм химиясе комиссиясе әгъзасы һәм Бюро әгъзасы булып та тора.
1955 елда ул "Целлюлоза оксидлашуның спектраль һәм химик өйрәнүе" дигән тема буенча кандидатлык диссертациясе, 1965 елда химия фәннәре докторы дәрәҗәсе буенча "Оксидативның физик-химик һәм спектроскопик тикшеренүләре: целлюлозаның үзгәрүе һәм оксидлаштыру продуктларының үзлекләре" темасы белән докторлык диссертациясе яклады. 1967-нче елда СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннан профессор дәрәҗәсенә лаек булды. 1972 елда ул корреспондент әгъза һәм 1986 елда - Беларусия ССР Милли Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайланды. И.Н. Ермоленко җиде йөздән артык фәнни хезмәт, шул исәптән җиде монография һәм уйлап табу өчен өч йөз сертификат авторы. Аның җитәкчелегендә егерме бер кандидат һәм өч фән докторы  әзерләнде.
Гайоне (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сан-Мигел-ду-Отейру
Сан-Мигел-ду-Отейру — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(1302) Верра
(1302) Верра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1924 елның 28 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1924 SV» саналган.
Жилина
Жилина (Žilina, Zsolna, Sillein) — Словакиянең Жилина төбәгендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Приуральское (Коми)
Приуральское (Приуральское) — Коми Республикасының Печора районында урнашкан авыл.
Жилина
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Жилина Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Приуральское (Коми)
Климат
Приуральское климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Жилина
Тарихы
Беренче мәртәбә 1297 елда телгә алынган.
Покровка (Чернушка районы)
Покровка — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Трун авыл җирлегенә карый.
Жилина
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Приуральское (Коми)
Халык
Халык саны динамикасы:
Покровка (Чернушка районы)
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Приуральское (Коми)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (89%), руслар (10%).
Баровка (Магилёвский районы)
Баровка  (Бароўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Белиз
Бели́з (ингл. Belize [bɛˈliːz]) — Үзәк Америкада урнашкан дәүләт. 1973 елга кадәр Британия Гондурасы исемен йөртә. Белиз 1981 елның 21 сентябрендә Гватемаладан бәйсезлек алган.
Төньякта Мексика, көнбатышта Гватемала белән чиктәш. Белизның көнчыгыш яры Кариб диңгезе тарафыннан юыла.
Ул Сентябрь Бәйрәм Итүләре, сузылган барьер рифы мәрҗән рифлары һәм пунта музыкасы белән мәгълүм.
Диннәр
Белиз Конституциясе дин тоту иреген билгели. Дини билгеләр буенча дискриминация законсыз булып тора. Ил халкының зур күпчелеге (ил халкының 73 % ы) – христианнар (католиклар, протестантлар һ. б.). Азчылык диннәре — буддизм, Һинд дине, ислам һ. б.
Вулька-Тарловска
Вулька-Тарловска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поду-Олтулуй
Поду-Олтулуй — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Людвикув (Белхатовский повяты)
Людвикув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бюксёй (Эндр)
Бюксёй — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Краснено
Краснено авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составында авыл.
Краснено авыл җирлеген тәшкил иткән.
Свабодная Жызнь
Свабодная Жызнь (Свабодная Жызнь ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кабалар (Бейпазары)
Кабалар (Kabalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бракмон
Бракмон — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Толчане
Толчане — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кизьва
Кизьва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Обва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Багена
Багена — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фейрвъю-Ферндейл (Пенсильвания)
Фейрвъю-Ферндейл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фейрвъю-Ферндейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сан-Педру-ди-Франси
Сан-Педру-ди-Франси — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Барсуки (Бабруйский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(1945) Весселинк
(1945) Весселинк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1930 елның 22 июлендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 OL» саналган.
Коллонж
Коллонж (Collonges) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Туари кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,25 км².
Ус (коммуна)
Ус — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Богдана (коммуна, Васлуй)
Богдана — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Татар электрон китабы тупланмасы
Монда Татар электрон китабы төркеме тарафыннан цифрлаштырылган татарлар телендә, татарлар, Татарстан турында электрон китапларга сылтамалар тупланыла.
Цисови
Цисови — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька-Тшемецка
Вулька-Тшемецка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Людвикув (гмина Гидле)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аррабида күпере
Аррабида күпере (Ponte da Arrábida)— Дору елгасы аша автомобиль һәм җәяүлеләр күпере. Порту һәм Вила-Нова-ди-Гая шәһәрләр арасында урнашкан. Проект авторы - Эдгар Кардозу. Дору елгасы аша ачылыу вакыты буенча Порту шәһәрдә 6-чы (Мария Пиа, Luis I, Понте де Сан-Жуан, Понте-ду-Фрейшу,  Инфанте корылмалардан соң).
Корылмада 20000 тонн цемент, 58,700 м3 бетон, 2250 тонн корыч кулланылган.
Поду-Оприй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Девис-Сити (Айова)
Тарихы
Девис-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җиңү проспекты һәм Мамадыш тракты киселешендәге транспорт чишелеше
Территориаль урнашу
Әлеге чишелеш шәһәрнең көнчыгыш өлешендә, Совет районы территориясендә, мөһим шәһәр магистральләре киселешендә - Җиңү проспекты һәм Мамадыш тракты на күчә торган Аграр урамы киселешендә урнашкан.
Үзенчәлекләре конструкцияләр
Җиңү проспекты һәм Мамадыш тракты киселешендәге транспорт чишелеше — бу тукранбаш тибындагы ике катлы чишелеш, ул Җиңү проспекты буенча юл үткәргечтән һәм сигез бер юллы төшүдән тора (дүртесе уңга борылышлар өчен хезмәт итә, дүртесе сулга борылышлар өчен).
Тарихы
Җиңү проспекты һәм Мамадыш тракты киселешендәге транспорт чишелеше 1985 елда төзелгән. Бу Казандагы юл чишелеше исәбе буенча өченче (беренчесе 1977 елда Ямашев һәм Ибраһимов проспектлары киселешендә төзелгән, икенчесе - 1984 елда Җиңү проспекты һәм Ырынбур тракты киселешендә).
Окала
Окала — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Окала шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ламутское авыл җирлеге
Ламутское авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Ламутское авылы.
Состав
Ламутское авыл җирлегенә Ламутское авылы керә.
Элмаякасы (Кастамону)
Элмаякасы (Elmayakası) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
Сватавка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Брактюи
Брактюи — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
NGC 7831
NGC 7831 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Томаж-над-Войником
Томаж-над-Войником — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күк-Сай
Халкы
Халкы — 3913 кеше.
Баденас
Баденас — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нитра
Нитра (Nitra, Nyitra, Neutra) — Словакиянең Нитра төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 85129 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Нитра Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 828 елда телгә алынган.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Дембе-Мали (Воломинский повяты)
Дембе-Мали  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайоте (Верона)
Гайоте — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гайоте Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кабалар (Чине)
Кабалар (Kabalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Барсуки (Горацкий районы)
Барсуки  (Барсукі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бюксьер-д’Айак
Бюксьер-д’Айак — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Нядэйта-Ю
Нядэйта-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хей-Яга елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 56 км.
Фейргоуп (Фаетт округы, Пенсильвания)
Фейргоуп  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Нядэйта-Ю
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фейргоуп (Фаетт округы, Пенсильвания)
Географиясе
Фейргоуп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Уфа тимер юл күпере
Уфа тимер юл күпере (Өфө тимер юл күпере) — Агыйдел елгасы аша салынган тимер юлы күпере. Уфа шәһәрендә урнашкан.
Тарихы
Торыклы күпер төзү 1884 елгы техник нормаларга туры китереп, профессор Н. А. Белелюбский тарафыннан проектланган. Корамалларын Вотка заводында җитештергәннәр.
Белелюбский торыклы күпер төзүне башлангыч тапкыр кулланган. Бу корылыш прогрессив исәпләнгән. Ферма элементларында кискенлек кими торган булган.
Күпер төзүдә башлангыч тапкыр тупсалы аркылы терәк балалары кулланылган. 1890 елдагы Эдинбург күргәзмәсендә төзелмә Алтын мидал яулаган һәм соңыннан «рус терәк төре» дип атала башлаган.
1888 елның 8 сентябрендә тимер юллар бәйләнеше министры адмирал К. Н. Посьет тантаналы рәвештә күперне ача. Шулай ук тимер юл күперендә җәяүле хәрәкәте дә ачыла. Аның өчен ян-яктан махсус идәннәр эшләнелә. (Аннары ул ябыла)
Күпер сызмасы (схема) — күпердә һәр бересенең арасы дан торган алтылы тотрык булган.
1919 елда Ватандашлар сугышы чорында Колчак отрядлары алтынчы тоторокло шартлаткан, шунлыктан ул ватылган. Аны төзәтү ике этаптан торган, элек вакытлы тоторлар янына, аннары капиталь төзәтү эшләре башкарылган.
Күперне тергезгән өчен төзүчеләрне котлап, В. И. Лениннан 1919 елның 10 октябрендә күпер төзүчеләр исеменә телеграмма килә
Капиталь төзекләндерү вакытында профессор Л. Д. Проскуряков тарафыннан төзелеш проектына ярашлы тороктар саны арттырыла.
Кызык фактлар
1888 ел Дим елгасы өчен ясалма елга үзәне (кушымта) казыла; ул хәзерге автомобиль күпере яныннан ас яктан башлана һәм Агыйдел ягына туры таба китә. Бу ердан Дим елгасы аша тагын да тимер юлы күперен төземәс өчен эшләнелә.
Агымнан аз гына ераклыкта, тимер юлы күпере янында, Агыйделдә кече генә бер утрау бар. Ул ел саен үзенең хәләтен үзгәртә, җәй көне утрауга әверелә. Утрауның барлыкка килүе XX гасыр башындагы бу урында баткан ашлык баржаларына бәйле. Баткан биржалар ләм утырып, утрау барлыкка килүгә нигез булып тора.
Чапевице
Чапевице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кар-Я
Кар-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хура елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Каракүл (Әлки районы)
Каракүл — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Кар-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чуашстан гимны
Тӑвaн ҫӗршыв (төрле контекстларда Туган җирем, Туган ягым яки Туган илем дип аңларга мөмкин) — Чуаш Җөмһүриятенең чуаш телендәге дәүләт гимны. Аның шулай ук русча тексты да рәсмән кабул ителгән, ул “Родина” дип атала. Гимн шул ук исемдәге, XX гасыр уртасында ук язылган һәм инде халык җыры булып киткән әсәргә нигезләнеп, аңа бик охшаш итеп, халыкчан рухта үзгәртелгән һәм эшкәртелгән. Шигырь авторы — Илле Тукташ (Илья Тукташ), музыкасы Герман Лебедевныкы.
Гимнның тарихы
Гимннар иҗат итү — образлар тудыру аша язмыш сайлау. Халкыңа, илеңә һәм үзеңә дә. Өч куплетлы Чуашстан гимны “Тăвaн çĕршыв”ның күптән инде бакый дөньяга күчкән авторлары үз халкының тормышында өч даирәнең — табигатьнең, гаиләнең һәм милли мәгыйшәтнең — тыгыз бергәлеге һәм һармониясе булырга тиеш дип санаганнар. Ягъни, борынгы тирән тамырлардан аерылмыйча, ата-баба мирасына тугры калган хәлдә, бу тормыш бинасының заманча нигезгә күчереп урнаштырылган булуы идеясен алга сөргәннәр.
Үзләре һәм бөтен ил өчен дә гимннар булдыру теләге чуашларда патша заманында ук булган икән. 1905 елда шагыйрь Яков Турхан Россия империясенең Ходай, Патшаны сакла! гимнына чуашча шигырь язган һәм аны “Хыпар” басмасының 1906 ел гыйнвар санында бастырып чыгарырга тырышып караган. Цензура, әлбәттә, ниндидер “инородец” кулларының шундый изге нәрсәне пычратырга маташуына түзеп тора алмаган. 1917 елда, патша галиҗәнапләре инде бәреп төшерелгәннән соң, рухани Тарас Кириллов “Чӑваш халӑх юрри” (Чуаш халык җыры) исемле шигырь язган һәм үзе аңа көй дә чыгарган. Ләкин бусына да халыкның яки зыялыларның хуплавы насыйп булмаган.
Ниһаять, 1918 ел башында Казандагы чуаш хоры җитәкчесе Тихон Алексеев һәр чуашны рухландырырлык гимн иҗат иткән. Бу очракта да русча чыганак нигез булып яткан — Александр Гречаниновның Константин Бальмонт сүзләренә язылган, “Гимн свободной России” дип тәкъдим ителгән һәм Мәскәүдә бастырып чыгарылган җыры. “Да здравствует Россия, свободная страна” — Тихон Алексеев яңа гимнны чуашча шәрехләгәндә аның исемен дә үзгәртеп тормаган. Кызганычка каршы, бу тарихи әсәрнең чуаш телендәге тексты безнең көннәргә кадәр килеп ирешә алмаган. Аның беренче тапкыр Казанда хор башкаруында җырлануы гына билгеле. Ләкин чуашча гимнның рус теленә тәрҗемәсе сакланып калган, һәм ул... “крамольный” сүзләр белән башлана: “Слава живущему издревле чувашу, слава великому в веках народу!” Юк, бу гимнга да рәсми статус бирү турында сүз була алмаган...
Бөек Ватан сугышында Советлар Берлегендә яшәүче бар халыклар да уртак илне яклап сугышкан. Бу исә аларга күпмедер дәрәҗәдә үз символларын булдыру өчен вакыт биргән. Күп кенә союздаш республикалар әлеге мөмкинлектән файдаланып өлгергәннәр. Бәлки Илле Тукташ 1944 елда, сугыштан дәвалап булмаслык чир алып кайткач, “Тӑван Ҫӗршыв” шигырен язганда гимннар турында уйлап та карамагандыр. Иҗат кешесенең тормышы белән күкләр идарә итә. Ул Герман Лебедев белән бергә бу җырны Пётр Осиповның “Туган якта” дигән пьесасы өчен язган. Спектакльләр Чуаш академия театрында 1944-1945 еллар сезонында куелган. Һәм чуашлар аны нәкъ гимн буларак кабул иткәннәр.
Ә рәсми статуска гимн 1997 елның июлендә ия булды. Чуашстанда ел саен 29 апрельдә билгеләп үтелә торган дәүләт символлары бәйрәмендә аның урыны, әлбәттә, түрдән.
Сан-Педру-ду-Сул (район)
Географиясе
Мәйданы —.
Каракүл (Әлки районы)
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Вулька-Храпановска
Вулька-Храпановска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баньон
Баньон — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марково авыл җирлеге (Чукотка)
Марково авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Марково авылы.
Состав
Марково авыл җирлегенә Марково авылы керә.
Томажини
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брамето
Брамето — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Людвикув (гмина Пшедбуж)
Людвикув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богдана (коммуна, Телеорман)
Богдана — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Данбери (Төньяк Каролина)
Данбери  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2022) Вест
(2022) Вест  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Кирилкина (Демьянка кушылдыгы)
Кирилкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Демьянка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.
Поду-П'етриш
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирилкина (Демьянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Дембе-Мали (Минский повяты)
Дембе-Мали  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кирилкина (Демьянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дембе-Мали (Минский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(2022) Вест
Тарихы
1938 елның 7 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 CK» саналган.
Причал (Коми)
Причал (Причал) — Коми Республикасының Печора районында урнашкан авыл.
Климат
Причал климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Сан-Роман (Армамар)
Сан-Роман  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Причал (Коми)
Халык
Халык саны динамикасы:
Сан-Роман (Армамар)
Географиясе
Мәйданы —.
Причал (Коми)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (73%), украиннар (8%), алманнар (11%), белоруслар (8%).
Коллонж-ла-Руж
Коллонж-ла-Руж — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Усман Хөсни
Усман Хөсни (чын исеме — Хөснетдинов Усман Хөснетдин улы; 1895, Иске Сынны авылы, Уфа губернасы — 30 ноябрь 1948, Уфа) — совет тел белгече.
Биографиясе
Хөснетдинов Усман Хөснетдин улы 1895 елда Уфа губернасы Бәләбәй өязе Илчембәт авылында (әлеге Башкортстан Благовар районы Иске Сынны авылы) туа.
1910—1913 елларда ул Уфа губернасы Стәрлетамак өязе Бозаяз авылының (әлеге Башкортстанның Кырмыскалы районы) мәдрәсәсендә белем ала.
Хезмәт эшчәнлеге
1921 елдан алып Усман Хөсни Уфа педагогия техникумында укыта.
1934 елда К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагоглык институтын тәмамлый.
1935елдан 1948 елга кадәр [http://К.%20А.%20Тимирязев%20исемендәге%20Башкорт%20педагогия%20институты К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты] нда укытучы булып эшли.
Хөсни Усман башкорт теленең гыйлеме мәсьәләләренә, башкорт телен укыту методикасына багышланган гыйльми хезмәтләр, шул исәптән урта мәктәпләр белән югары уку йортларында укыту өчен дәреслекләр һәм укыту-методик әсбаплар авторы буларак билгеле.
Сваташыцы
Сваташыцы (Сваташыцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Гайофана (Римини)
Географиясе
Гайофана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фишус-Рьюмейу
Фишус-Рьюмейу — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Окичоби (Флорида)
Окичоби  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Окичоби шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабалы (Везиркөпрү)
Кабалы (Kabalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 7832
NGC 7832 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вшахув
Вшахув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валансе (Эндр)
Валансе — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
Элмэлик (Келкит)
Элмэлик (Elmelik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (köy).
Девитт (Айова)
Тарихы
Девитт шәһәре  елда нигезләнгән.
Баррачина
Баррачина — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трун (бистә)
Трун — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Трун авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Банска-Бистрица
Банска-Бистрица (Banská Bystrica, Besztercebánya, Neusohl) — Словакиянең Банска-Бистрица төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 79819 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Банска-Бистрица Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 1255 елда телгә алынган.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Томажя Вас
Томажя Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейныпильгыно авыл җирлеге
Мейныпильгыно авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Мейныпильгыно авылы.
Девидсон (Төньяк Каролина)
Девидсон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барсуки (Запольски авыл советы)
Барсуки  (Барсукі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Чапельск
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барсуки (Запольски авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Фейрдейл (Пенсильвания)
Фейрдейл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Фейрдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Людвикув (Лодзький-Схидний повяты)
Людвикув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барсуки (Киравский районы)
Барсуки  (Барсукі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(930) Вестфалия
(930) Вестфалия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1920 елның 10 мартында Вальтер Бааде тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1920 GS» саналган.
Поду-Питарулуй
Поду-Питарулуй — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Әлмәт картиналар галереясы
Әлмәт картиналар галереясы, Геннадий Стефановский исемендәге Әлмәт картиналар галереясы, (Альметьевская картинная галерея, Альметьевский филиал музея изобразительных искусств РТ имени Г. Стефановского) — Татарстанның Әлмәт шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы. Татарстан Республикасы дәүләт сынлы сәнгать музее филиалы. Республиканың көньяк-көнчыгышы рәссамнарының сынлы сәнгать иҗат үрнәкләре аша Әлмәт төбәге тарихы белән таныштыра.
Тарих
1975 елның 26 августында «Татнефть» ААҖ ярдәмендә ачыла. Картиналар галереясын оештыруда Геннадий Алексей улы Стефановский (1918—1991, галереяның беренче (1975—1987 елларда) директоры) башлап йөри. «Татнефть» сатып алган Мәскәү, Санкт-Петербург, Казан рәссамнары картиналары, шулай ук шәһәр оешмалары, Әлмәт шәһәре шурасы башкарма комитеты, ТР мәдәният министрлыгы, ТР рәссамнар берлеге, Әлмәт мәдәният бүлеге сатып алган, аерым рәссамнар тапшырган әсәрләр галереяның нигезе була. 1987 елның 1 августыннан — Татарстан Республикасы дәүләт сынлы сәнгать музее филиалы. Әлмәт картиналар галереясы — республиканың көньяк-көнчыгышында урнашкан иң зур музейларының берсе.
Бина
Картиналар галереясы Әлмәтнең «Нефтьче» мәдәният йортында урнашкан.
Экспонатлар
Гомуми мәйданы — 1 200 кв. м., күргәзмәләр залының мәйданы — 800 кв. м. Әлмәт картиналар галереясында озак саклануда ~1 000 сынлы сәнгать (рәсем сәнгате, графика, скульптура, декоратив-гамәли сәнгать) әсәре бар. Күргәзмәдә Татарстан рәссамнары Б. Урманче, Х. Якупов, Р. Якупова, В. Тимофеев, М. Госманов, В. Куделькин, Л. Фәттахов, Н. Кузнецов, С. Лывин, И. Зарипов, А. Абзгилдин, К. Максимов, А. Прокопьев, Б. Майоров, Р. Нигъмәтуллина, Э. Бусова, И. Колмогорцева, С. Кузьминых эшләре куелган. Галерея фонды республиканың көньяк-көнчыгышында яшәүче яшь рәссамнар (З. Бикташева, В. Акимов, Р. Сәлахова, О. Кульпин, А. Максютин, Н. Петров, Б. Мәрданов, В. Терентьев, Р. Гомәров, В. Кротов, В. Милославская, В. Бушурова, Т. Самойлова, Ю. Свинин, В. Пиянзин) эшләре белән тулыландырыла. Музей тупланмаларында танылган рус һәм совет рәссамнары (А. Кокарев, Л. Лагорио, Н. Хохряков, К. Бритов, Л. Бродская, В. Ветрогонский, В. Васин, Н. Жуков, В. Игошев, Г. Королев, М. Куприянов, Н. Обрынба, Э. Прибыловская, П. Соколов-Скаля) әсәрләре, «Халык иҗаты» бүлегендә Арча аяк киеме фабрикасы осталарының күн мозаикасы һәм бизәк төшерелгән әйберләре, татар тукучылары эшләнмәләре һәм чигүләр, Дымки осталары кызыл балчыктан ясаган уенчыклар, Палех лак миниатюрасы, матур пыяла, Ленинград һәм Дулевск фарфор заводларының эшләнмәләре, Хохлома агач савыт-сабасы, агачтан уеп ясалган эшләнмәләр урын алган.
Браши
Браши — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Касев-Хулюм
Касев-Хулюм — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тур-Пат-Я елгасының уң ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нямдо-Вож
Нямдо-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нямдо-Ю елгасының уң ярыннан 111 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дембениця (гмина Длугосёдло)
Дембениця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богдан-Воде (коммуна)
Богдан-Воде — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Снежное авыл җирлеге
Снежное авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Снежное авылы.
Состав
Снежное авыл җирлегенә Снежное авылы керә.
Сан-Роман-де-Арегуш
Сан-Роман-де-Арегуш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Кайнар (Кара-Бура районы)
Кайнар (Кайнар — «чишмә») — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл.
Халкы
Халкы — 1394 кеше.
Беа
Беа — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вшехсьвенте (Свентокшиж воеводалыгы)
Вшехсьвенте  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кабан (Оф)
Кабан (Kaban) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Светагорава
Светагорава (Светагорава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.
NGC 7833
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Түбән Кәчи
Түбән Кәчи — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422889.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Эди (коммуна)
Эди — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Чапле (Картузький повяты)
Чапле — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ульрих Бек
Ульрих Бек (Ulrich Beck, Beck Ulrich; 15 май 1944 ел, Штольп — 1 гыйнвар 2015 ел, Мюнхен) — немец социологы һәм сәяси философ, Мюнхен университеты һәм Лондон икътисад мәктәбе профессоры, «рефлексив алмаштыру» һәм «хәвеф җәмгыяте» концепцияләр авторы. Хәзерге глобальләшүне комплекслы тикшерү һәм модерн дәверен чорларга бүлү аңа танылу алып килә. Soziale Welt журналына нигез салучы һәм аның баш мөхәррире була.
Биографиясе
1966 елдан бирле Мюнхен университетында  социология, фәлсәфә, политология, психология өйрәнә.
1972 елда фәлсәфә докторы гыйльми дәрәҗәсен ала һәм Мюнхен университетында эшли.
1979 елда доцент була.
1981 ел — 1992 елларда Фридрих Отто Бамберг университетында укыта.
1992 елдан Мюнхен университеты каршындагы социология институтында социология профессоры һәм директоры булып тора. Шулай ук Лондон икътисад мәктәбендә социология профессоры була.
1995 ел — 1997 елларда Бек ирекле Бавария һәм Саксония дәүләтләренең киләчәге турында мәсьәләләр буенча комиссия әгъзасы булып тора (Kommission für Zukunftsfragen der Freistaaten Bayern und SachsenBayern Freistaaten Zukunftsfragen für Kommission und der Sachsen).
1999 елдан Немец фәнни-тикшеренү җәмгыйәтенең «Әйләнеп кайтучы хәзерге заман» программасының җитәкчесе була.
Социолог Элизабет Бәк-Геройга өйләнгән.
Фәнни кызыксынулары
Ек модернизациялау, экология мәсьәләләре, индивидуалләштерү, глобальләшүне өйрәнә. Глобаль капиталистик мөнәсәбәтләр донъясында хезмәт шартларында үзгәрешләрне, профессиональ союзларның йогынтысының түбәнәйтүен һәм хезмәт процесларының үзгәрүчәнлеген өйрәнә, бу космополитизм йогынтысында барлыкка килгән яңа теория.
Бек тарафыннан социологик гыйльми әйләнешкә яңа аңлатмалар: «хәвеф җәмгыяте» (атама Чернобыль һәлакәтеннән соң кертелә; параллель рәвештә аны Гиннес Энтони куллана), «икенче модернизация», «рефлексив модернизация», «бразилия», «суботник» һ.б. кертелә.
Синлл группасы
2010 елның 15 сентябрендә Бек Аурупа парламентында Синлл төркеменең яңа башлангычын хуплый, ул аурупа федералистларының хәрәкәтен җайландыру өчен оештырыла. Башка яклылары: Жак Делор, Даниэль Кок-Бендит, Ги Верхофстадт, Эндрю Дафф, Элмар Борк.
Феллсбург (Пенсильвания)
Феллсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Феллсбург халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прокопьевка (Луза буе районы)
Прокопьевка (Прокопьевка) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Прокопьевка климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Томачевиця
Томачевиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дедгем (Айова)
Дедгем  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Дедгем шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайофана ди Верҗано (Римини)
Гайофана ди Верҗано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гайофана ди Верҗано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Окленд-Парк
Окленд-Парк — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Окленд-Парк шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барсуки (Климавицкий районы)
Барсуки  (Барсукі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бремонтье-Мерваль
Бремонтье-Мерваль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Коллонж-ле-Беви
Коллонж-ле-Беви (Collonges-lès-Bévy) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Жевре-Шамбертен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.39 км².
Деллвью (Төньяк Каролина)
Деллвью  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поду-Попа-Нае
Поду-Попа-Нае — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Qaragruhçılar
Qaragruhçılar (Urısça: черносотенцы, qara + gruh «törkem»), 1905-1917 yıllarda Räsäydä monarxiä rejimı yaqlı säyäsi oyışma äğzaları, böyek mämläkätçel şovinizm tarafdarları, milli azçılıqnı täşkil itkän xalıqlärnıñ xoquqların çikläw säyäsäten alğa sörüçelär. Qazan gubernasında "Patşa-xalıq Urıs Cämğiäte" ("Царско-народное русское общество", räise F. Zalesski) häm "Urıs Xalqı Berlege" ("Союз русского народа") bülekçese häm başqa eşçänlekläre mäğlüm. "Tçernosotenets" ("черносотенец") häm "soşniki" ("сошники") gäzetläre näşer itelä. 1905-1907 yıllarda Qazanda manifestatsiälär uzdıralar, Yähüdilärne tarlaw-ezärlekläw aktsiäläre oyıştırıla.
Monı da qara: Skinhedlar
(2128) Уэзерилл
Тарихы
1973 елның 26 сентябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SB» саналган.
Сан-Салвадор (Визеу)
Сан-Салвадор  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Эребуни (музее)
«Эребуни» музее (Էրեբունի թանգարան, Ērebunu t'angaran) — Ереванның тарихи музейларының берсе. Арин-Берд калкулыгында, Эребуни урарту кальгасы калдыклары янында урнашкан.
Сан-Салвадор (Визеу)
Географиясе
Мәйданы —.
Эребуни (музее)
Тарих
Музейда 1950—1959 елларда Эребуни кальгасын һәм 1939—1958 елларда Кармир-Блур калкулыгында күрше Тейшебаини Урарту каласында казу эшләре алып барылганда табылган экспонатларның күбесе урын алган. Музей 1968 елда, Эребуни каласына нигез салынуының 2750 еллыгына карата, Совет Әрмәнстаны Хөкүмәтенең 1968 елның 24 маендагы 225 санлы карары буенча ачыла.
Иң кыйммәтле әйберләр, мәсәлән, алтын һәм көмеш әйберләр, Тейшеба Ходае сыны — илнең төп музеена күчерелгән. Ә Эребуни музеенда бары тик аларның күчермәләре генә саклана. Эребуни музееның иң кыйммәтле экспонаты дип, Урарту чорындагы 23 язулы табличка санала.
Музей составына «Шенгавит» тарихи-археологик тыюлыгы керә.
Трнава
Трнава (Trnava, Nagyszombat, Tyrnau) — Словакиянең Трнава төбәгендә урнашкан шәһәр.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Трнава Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 1211 елда телгә алынган.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Усть-Белая авыл җирлеге
Усть-Белая авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Анадыр районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Усть-Белая авылы.
Состав
Усть-Белая авыл җирлегенә Усть-Белая авылы керә.
Әлмәт туган якны өйрәнү музее
Әлмәт туган якны өйрәнү музее (Альметьевский краеведческий музей) — Татарстанның Әлмәт шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Нефть төбәге булган Әлмәт шәһәре тарихы белән таныштыра.
Людвикув (Пйотрковский повяты)
Людвикув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әлмәт туган якны өйрәнү музее
Тарих
Әлмәт шәһәре музее 1994 елның 18 маенда ачыла.
Бина
Әлмәт шәһәренең 50 еллыгы алдыннан, 2003 елда музейга иркен бина бирелә.
Экспонатлар
Мәйданы — 677,5 кв. м. Музей фондларында 6 490 саклау берәмлеге экспонат: археологик табылдыклар, көнкүреш кирәк-яраклары, этнография, нумизматика тупланмасы, рәсемнәр, фоторәсемнәр, документлар, декоратив-гамәли сәнгать эшләнмәләре, китаплар саклана. Төп экспозиция район һәм шәһәрнең барлыкка килүе, үсеше турында сөйли. Мактау залында «Барлык чорлар яшь парлары берләшегез» күргәзмәсе эшли, анда яшь парлар борынгы туй йолаларын үткәрә. 2011 елда лекцияләр залы ачылган. Анда пресс-конференцияләр, лекция һ. б. чаралар оештырыла. «Тылсымлы остаханә» почмагында балалар белән кызыл балчыктан әйбер ясау мастер-классы үткәрелә.
Коллекцияләр
Музейда, 2009 елдан башлап, үткән ел дәвамында эшләнгән гамәлләр буенча фотосүрәтләр белән отчет формасында «Еллык басма» басылып килә. Төбәктә яшәүче татар, рус, чуаш, мордва халыклары киемнәре турында «Киемнәр барысы да турында да сөйли» күргәзмәсе эшли.
Кирьяй
Кирьяй — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Колыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.