cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казе Сиракуса (Римини)
Казе Сиракуса — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Сиракуса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валя-Помилор
Валя-Помилор — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Херриден
Херриден — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Валя-Помилор
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лихачи
Лихачи (Лихачи) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Херриден
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лихачи
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Барбулиха
Барбулиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тюхтет елгасының сул ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гоголина
Гоголина — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казарма 29 км
Казарма 29 км (Казарма 29 км) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче разъезд.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD200052
HD200052 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
1670-еллар
1670 нче еллар — 1670 елда башланган һәм 1679 елда тәмамланган унъеллык.
Росохи (Ополе воеводалыгы)
Росохи  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Падэйки
Падэйки (Падэйкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Василий Леонтьев
Васили Леонтьев (Василий Кузьмич Леонтьев,, — , ) — Россия ватандашлар сугышында катнашучы, ике мәртәбә Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнүче (1921, 1922).
Бахманнинг
Бахманнинг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
1660-еллар
1660 нче еллар — 1660 елда башланган һәм 1669 елда тәмамланган унъеллык.
Нью-Вайтленд (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(17734) Буль
(17734) Буль — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 гыйнварында Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BW3» саналган.
Константин Леонтьев
Константин Леонтьев (Константин Михайлович Леонтьев,, — , ) — табиб, мәхкәмә табибы, Казан университеты профессоры.
Нуенвиль
Нуенвиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Фәрит Рәхимов
Фәрит Рәхимов, Фәрит Нуриәхмәт улы Рәхимов (1935 елның 2 августы, СССР, РСФСР, ТАССР, Ворошилов районы, Сарсаз Тәкермән) ― спортчы (бокс) һәм тренер, СССР спорт мастеры, биология (1974) һәм педагогика (1987) фәннәре кандидаты. 1991―1997 елларда Чаллы дәүләт педагогика институтының физик тәрбия кафедрасы мөдире, Чаллы татар милли хәрәкәте җитәкчеләреннән берсе.
Тәрҗемәи хәле
1961―1964 елларда Фрунзе шәһәрендә бокс буенча Кыргыз ССР җыелма командасының өлкән тренеры булып эшли.
1964―1970 елларда Т. Г. Шевченко исемендәге Киев дәүләт университетының (хәзерге Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты, uk) роман-герман факультетында белем ала.
1970―1974 елларда Ташкентта яши. 1974 елда В. И. Ленин исемендәге Ташкент дәүләт университетында (хәзерге Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты, uz) «» темасына биология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган.
1974―1979 елларда Бөтенсоюз техник эстетика фәнни-тикшеренү институтында (ВНИИТЭ) эшли, Киев дәүләт университетында укыта. 1979―1989 елларда – Киев физик тәрбия институтында өлкән фәнни хезмәткәр. 1987 елда Киев дәүләт физик тәрбия институтында «» темасына педагогика фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган.
Киевта яшәгәндә, Төрки халыкларның Украина мәдәни үзәгендә татар бүлеге рәисе, «Татар укытучылары ассоциациясе» рәисе булып сайлана. 1989 елның 17 февралендә Казанда Бөтентатар иҗтимагый үзәгенең I корылтаенда Украинадан делегат булып катнаша.
1989 елдан Чаллыда яши: Чаллы йортлар төзү комбинатында социолог, Бөтентатар иҗтимагый үзәгенең Чаллы бүлеге рәисе, Чаллы татар милли хәрәкәте җитәкчеләреннән берсе булып тора. Татар халкының милли мәҗлесе Чаллы бүлегендә фән, мәгариф һәм мәдәният комиссиясе рәисе вазифасында 1994 елда җинаять җавапллыгына тартылган (шәхси кешеләргә канунсыз фатирларга ордерлар язып бирүдә гаепләнә).
1991―1997 елларда Чаллы дәүләт педагогика институтында (2015 елдан университет): психология-педагогика фәннәреннән укыта, соңрак физик тәрбия кафедрасы мөдире.
Херсбрукк
Херсбрукк — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габделҗәббар Габдерахманов
Габделҗәббар Габдерахманов (1907, Ташкәнт, Сырдәрья өлкәсе, Рәсәй империясе —, Мәскәү, ССРБ) — үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе. Үзбәкстан коммунистик фиркасе Мәргылан, Фәрганә, Кукан, Бохара шәһәр комитетлары, Яңыюл район комитеты сәркәтибе (1929-1938), ҮзССР Халык комиссарлары шурасы рәисе (1938-1950), ССРБ совхозлар министры урынбасары (1951-1953), ССРБ совхозлар министрлыгы каракүлчелек совхозларының баш идәрәсе башлыгы (1953-1954), ҮзССР дәүләт планы комитеты рәисе (1954-1956). БК(б)Ф Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1939-1952), 1-3 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Торе-ла-Рошетт
Торе-ла-Рошетт — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
1650-еллар
1650 нче еллар — 1650 елда башланган һәм 1659 елда тәмамланган унъеллык.
Боруктолу (Мерам)
Боруктолу (Boruktolu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Травер (Калифорния)
Травер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Травер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олуҗак (Кызылҗаһамам)
Олуҗак (Olucak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жеписка (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Жеписка  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ростковице (Ополе воеводалыгы)
Ростковице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рыжавец
Рыжавец — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Конвей (Көньяк Каролина)
Конвей  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Конвей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виссарион Белинский
Виссарион Белинский, Виссарион Григорий улы Белинский (Белынский), Белинский (Белынский) Виссарион Григорьевич (1811 елның 11 июне, Свеаборг, Финляндия — 1848 елның 7 июне, Петербург) — рус язучысы, фикер иясе, әдәби тәнкыйтьче, публицист.
Тәрҗемәи хәле
1811 елның 30 маенда (11 июнендә) Свеаборгта (Финляндия бөек кенәзлеге, хәзер Һельсинки эчендә) Балтия флотының 7нче ишкәкле экипажы хәрби табибы (лекаре) Григорий Никифор улы Белынскийның (1784—1835) дүрт балалы гаиләсендә баш бала булып туган. Әнисе Марья Иван кызы Иванова, энеләре Константин (1812), Никанор (1821), сеңлесе Александра (1815).
Балачагы һәм үсмер еллары
В.Г. Белинскийның балачагы 1812 елгы сугыш чорына туры килә. Петербург медицина-хирургия академиясен тәмамлаган әтисе Г. Н. Белынский, хәрби табиб буларак, 1809—1816 елларда Балтия ишкәкле флотының Рига һәм Митава янындагы хәрби операцияләрендә катнаша. 1816 елда отставкага чыгып, гаиләсе белән туган ягына — Пенза губернасы Чамбар шәһәренә кайтып төпләнә, 19 ел өяз табибы булып эшли. 1830 елда аңа коллежский асессор чины бирелә, нәселдән күчә торган дәрәҗәсе ала. Виссарионның әтисе ягыннан бабасы Никифор Пенза губернасының Белынь авылында православие рухание булып хезмәт итә (Фамилияләре әлеге авыл исеменнән алынган, Мәскәү университетына укырга кергәндә, Виссарион фамилиясен «йомшарта» — «Белинский»га үзгәртә).
Виссарион Чамбар икеелык халык укуханәсендә (1822—1824) һәм Пенза гимназиясендә (1825—1828) белем ала. Укыганда тарих һәм география белән кызыксына, дәфтәренә рус шагыйрьләре Богданович, Державин, Дмитриев, Крылов, Петров, Херасков әсәрләрен күчереп ала. Үзе дә каләм тибрәтә башлый: өйрәнчек балладалар, шигырь, проза яза. Калын журналлар: «Вестник Европы», «Московский телеграф»ны укый. В. Белинскийдан 1823 елда имтихан алган Пенза губернасы халык укуханаләре директоры, тарихи романнар язучы И.И. Лажечников гимназистның тирән белемле булуына шакката, аңа үзенең «Походные записки русского офицера» (1820) китабын бүләк итә. 1827 елның 26 июнендә өченче сыйныфка күчү имтиханнарын шулай ук уңышлы тапшыра, «Халык укуханәләре өчен нәшер ителгән, механика буенча кулланма» (Руководство к механике, изданное для народных училищ) китабы белән бүләкләнә. Дүртенче сыйныфка күчү имтиханын тапшырып тормыйча, университетка үзлегеннән әзерләнергә карар итә. 1828 елның сентябрендә Пенза гимназиясенең беренче сыйныфында рус әдәбияты укытучысын алыштырып тора.
Университетта уку еллары
1829 елның 22 августында Мәскәүгә килә. Мәскәү университетының тел бүлегенә имтиханнарны уңышлы тапшыра, ләкин гаиләсеннән матди ярдәм булмау сәбәпле, «казна исәбеннән укучы» студент итеп алына (ягъни казна исәбенә тулай торакта яшәгән һәм казна ашханәсендә тукланган өчен, университетны тәмамлагач, 6 ел хөкүмәт эшендә хезмәт итәргә бурычлы була).
Үзен укыткан профессорлардан М. Т. Каченовскийны («Вестник Европы» журналы нәшире), Н. И. Надеждинны («Телескоп» журналының һәм аның әдәби кушымтасы булган «Молва» газетасының нәшире) аерым хөрмәт белән искә ала. В. Г. Белинский белән бер вакытта Мәскәү университетында киләчәктә күренекле әдәбият һәм мәдәният эшлеклеләре булачак М.Ю. Лермонтов, А. Һерцен,  Н. И. Огарев, Н. В. Станкеич һ. б. укый. Студентларның бер төркеме Н. Станкевич түгәрәге, икенче төркеме А. Һерцен белән Н. Огарев түгәрәге тирәсенә туплана. В. Белинский казна исәбенә укучы (казеннокоштные) студентларның әдәби җәмгыятен оештыручы һәм җитәкчесе була. Танылган артистлар П. С. Мочалов, В.А. Каратыгин, М.С. Щепкин һ.б. уйнаган Мәскәү театры спектакльләренә йөри, үзе дә тулай торакта студентлар оештырган һәвәскәр спектакльләрдә катнаша, я суфлер булып тора.
Университетта укыганда беренче әсәрләрен бастыра: 1831 елның җәендә «Листок» журналында «Русская быль» шигыре, А. С. Пушкинның «Борис Годунов» трагедиясенә рецензиясе басыла. Пенза губернасындагы чын вакыйгага нигезләнеп, крепостной хокукка каршы язылган «Дмитрий Калинин» трагедиясен Мәскәү цензура комитеты басарга рөхсәт итми. Көнбатыш Аурупадагы инкыйлаб хәрәкәтенең студентларга йогынтысыннан курыккан патша хөкүмәте репрессияләрне арттыра. 1831 елның июнендә Н. П. Сунгуровның яшерен түгәрәгенә йөрүче студентлар кулга алына. 1832 елның көзендә, Россия империясенең халык мәгарифе министры иптәше С. С. Уваровның Мәскәү университетында ясаган ревизиясе нәтиҗәсендә, университеттан барлык «ышанычны акламаган» студентлар чыгарыла. 1832 елның 14 сентябрендә, «сәламәтлеге какшау сәбәпле» дип, В. Г. Белинский да уку йортыннан куып чыгарыла. Ике ел буе нык мохтаҗлыкта яши. Ачка үлмәс өчен, франсуз журналларындагы мәкаләләрдән тәрҗемәләр ясый, Поль де Кокның романын тәрҗемә итә.
Мәскәү журналларындагы эше
Профессор Н. И. Надеждин В. Г. Белинскийны үзе нәшер иткән «Телескоп» журналы һәм «Молва» газетасына әдәби тәнкыйтьче итеп ала, шулай итеп аны рус һөнәри журналистлары дөньясына алып керә. 1834 елның сентябреннән декабренә кадәр «Молва»ның ун санында «Әдәби хыяллар (Прозада язылган элегия)» дигән баш астында, имзасын куймыйча гына, әдәби фельетоннар бастыра. Автор фельетоннарында: «Бездә әдәбият юк !» дигән полемик тезис куя, әдәби әсәрләрдә халык тормышы бөтенләй яктыртылмый, дип, исемнәре билгеле әдипләрне «ялган бөеклек мәктәбе»н булдыруда гаепли. рус әдәбиятында 4 чорны аера: Ломоносов чоры, Карамзин чоры, Пушкин чоры, яңа чор. Әдәбият үсешендә ике юл: идеаль һәм реаль юл бар, дип исәпли.
1835 елның сентябрендә (Надеждин чит илгә киткәч) «Телескоп» журналында «Рус повестьлары һәм Гоголь повестьлары» дигән мәкаләсен бастыра. Аннан соң басылган рус шигърияте турындагы ике мәкаләсендә А. С. Пушкин һәм А. Кольцов иҗатларына югары бәя бирә, кайбер тәнкыйтьчеләр тарафыннан иҗаты Пушкинныкыннан югарырак дип табылган В. Бенедиктов әсәрләренә дөрес бәя куя, шулай итеп рус әдәбиятында чын иҗат әһелләренә юл ача, ялган иҗатчыларны рәхимсез коеп калдыра. 1834—1836 елларда 200 мәкалә бастырырга өлгерә.
Газета-журнал редакциясенда эшләү белән бер вакытта студент (соңыннан язучы) Н. В. Станкевичның әдәби һәм фәлсәфи-эстетик түгәрәгенә йөри. Әлеге түгәрәктә алман фәлсәфәчеләре Фихте һәм Гегель хезмәтләре белән таныша. 1837 елдан, Н.В. Станкевич чит илгә киткәч, түгәрәкне Белинский белән М.А. Бакунин җитәкли.
1836 елның ноябрендә П. Я. Чаадаевның «Фәлсәфи хаты»н бастырган өчен «Телескоп» ябыла, журналның нәшире Н. Надеждин Усть-Сысольскига сөргенгә җибәрелә, Белинский фатирында тентү үткәрелә.
1837 елның май-августында дуслары ярдәме белән Кавказ минераль суларында (Биштау, Тимерсу) дәвалана. Июль азагында Биштауда М.Ю. Лермонтов белән беренче мәртәбә очраша.
Матди хәле 1838 елның язында гына бераз яхшыра. Март-ноябрь айларына Константин межа институтына штаттан тыш укытучы итеп алына. 1838 елның апреле-1839 елның маенда «Московский наблюдатель» журналының рәсми булмаган мөхәррире булып эшли. Журнал Белинский кул астында рус гегельчеләре органына әверелә. Беренче санында ук Белинский 11 (бер ел эчендә 120) хезмәтен бастыра. Финанс хәле авыраю сәбәпле, 1839 елның җәендә «Московский наблюдатель» журналы чыгудан туктый.
Петербургта
1839 елның октябрендә В. Г. Белинский Петербургка күчә, А. А. Краевскийның «Отечественные записки» журналына әдәби тәнкыйтьче булып урнаша. Ноябрь аенда В. Ф. Одоевский оештырган кичәдә Н. В. Гоголь, В. А. Жуковский, И. А. Крылов белән таныша. Журналда хезмәттәшлек иткән 1839—1846 еллар эчендә аны рус журналистикасының үзәгенә, «Россиядә намуслы, акыллы фикер урын таба ала торган бердәнбер басма»га (В. Г. Белинский) әверелдерә. Алты ел эчендә рус (А. Д. Кантемир, М. В. Ломоносов, Г. Д. Державин, Н. М. Карамзин, Д. И. Фонвизин, И. А. Крылов, А. С. Грибоедов, Ф. Н. Глинка, А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Н. В. Гоголь, В. Ф. Одоевский, А. В. Кольцов), чит ил (Д. Байрон, О. Бальзак, Вольтер, И. Гете, Э. Гофман, В. Гюго, Ч. Диккенс, А. Дюма, Ф. Купер, А. Мицкевич, Мольер,  Ж. Руссо, Ж. Санд,  В. Скотт, Э. Сю, У. Шекспир, Ф. Шиллер) әдәбиятчылары иҗатлары буенча мәкаләләре басыла. А. С. Пушкин иҗатын җентекле өйрәнүгә 11 мәкалә багышлый. М.Ю. Лермонтов һәм Н.В. Гоголь иҗатларына шундый ук тирән анализ ясау хыялы барып чыкмый. 1846 елның апрелендә Белинский «Отечественные записки» нәшире А.А. Краевский белән хезмәттәшлекне туктата. Актер М. С. Щепкин белән Мәскәү-Калуга-Воронеж-Курск-Харковь-Әдис-Николаев-Херсон-Симферополь-Севастополь-Воронеж-Мәскәү-Петербург маршруты буенча сәяхәттә була.
1846 елның октябрендә Н.А. Некрасов һәм И.И. Панаев арендага алган «Современник» журналында (рәсми мөхәррире профессор А.В. Никитенко) тәнкыйть бүлегендә эшләргә ризалык бирә. Әлеге журналда еллык әдәби күзәтүләре басыла («1846 елгы рус әдәбиятына күзәтү», «1847 елгы рус әдәбиятына күзәтү»).
1847 елның май-июлендә чит илгә (Силезия, Зальцбрунн-Париж) дәваланырга бара.
1-3 июльдә Н.В. Гогольгә, аның соңгы («Выбранные места из переписки с друзьями») китабына бәйле, җавап хаты («Гогольгә хат»)  яза.
«Современник»та чыккан соңгы хезмәте (1848, №4) — күренекле рус артисты П.С. Мочалов үлеменә язган некролог.
Соңгы көннәре
1848 елның башында күптәнге авыруы — үпкә туберкулезы баш калкыта. 1848 елның 26 маенда (7 июнендә) үлә. Волков зиратында җирләнә.
Гаиләсе
Хатыны Мария Владимир кызы Орлова, 1843 елның 12 ноябрендә Петербургта өйләнешәләр.
Александр Невский лаврасы
Изге Троица Александр Невский лаврасы — православие ирләр монастыры, Санкт-Петербургтагы Невский проспектының көнчыгыш очында урнашкан. Шәһәрнең беренче һәм иң эре монастырьларының берсе. 1797 елдан алып лавра статусына ия.
Архитектура комплексы составына берничә билгеле некропольләр керә, анда XVIII—XIX гасырларның күп кенә күренекле эшлеклеләре бакыйлыкта ята.
Тарих
Туган якны өйрәнү басмаларында еш кына Невский монастырена нигез салучы Петр I дип языла. 1710 елның июль аенда, Черный елгасы (хәзерге Монастырка) Невага койган җирдә патша биредә монастырь төзергә фәрман бирә, монастырның карамагында Олонец краендагы Нева елгасының ике ярында 5000 квадрат сажин җир бүленә, шулай ук монастырга купшы Валдайский Иверский монастыре үзенең бөтен җирләре белән бирелә.
Монастырның изге кенәз Александр Невский Ярославичка багышланып аталуы, кенәзнең шведларга каршы Невский сугышында 1240 елда җиңү яулавы белән бәйле. Швеция белән сугыш алып барганда кайтарып алынган җирләрдә монастырь төзү тарихи аваз күрсәткече булып тора.
Яңа монастырьны төзекләндерү белән архимандрит Феодосий (Яновский) җитәкчелек итә. Нигез салынуның рәсми датасы — беренче агач Благовещение чиркәвен изгеләндерү көне - 1713 елның 25 марты (Изге Богородица бәйрәме) дип исәпләнелә.
1720 елда монастырь территориясендә руханиларның балалары өчен мәктәп ачыла, 6 елдан славяно-грек-латин семинариясенә үзгәртелә. Соңрак ул Александр-Невский төп семинариясе дип атала, ә 1797 елда Павел I аңа академия статусы бирә. Невский лаврасында бер буын архиерейлар әзерләнгән. XVIII-XIX гасыр рус чиркәве епископатының күп кенә вәкилләре шушы монастырьдә хезмәт итәләр. 1719 елдан башлап лаврада Санкт-Петербург типографиясе эшли, 1714 елдан — отставкадагы солдатлар өчен богадельня.
Петр I, 1723 елның 29 маенда яңа төзелгән монастырьга килеп, Владимир Рождественский монастыреннән князь Александр куәтләрен яңа башкалага күчерергә боера. Кенәзнең җәсәдләре Санкт-Петербургка 1724 елның 30 августында килә, рус чиркәве календарена благоверное кенәз Александр куәтләрен күчерүнең яңа бәйрәме кертелә.
1797 елда Павел I указы буенча монастырь түбәндәге штатлы лавра статусын ала: наместник, благочинный, эконом, рухани, ризничий, уставчы, 30 иеромонах, 18 иеродиакон, 24 монах, 20 больничный билгеләнә. Монархлар һәм аларның гаилә әгъзалары ярдәме белән башкаланың төп монастыре илдә иң байларның берсе була. Аның капиталы 3 млн. сумга бәяләнгән, ә җир биләмәләре 13 090 дисәтинә тәшкил иткән. Халык саны районда 130-150 кеше тәшкил иткән.
XX гасыр башында лавра, әйтик, җырчылар өчен курслар кебек, яңа учреждениеләргә әверелә. 1909 елда лавраның көньяк — көнбатыш башнясы (китапханә) бүлеп бирелгән борынгы саклана торган музей-саклагычы оештырыла. Лужск өязендә Серафимо-Антоний скиты оештырылган, ул Лаврага язылган. Беренче бөтендөнья сугышы елларында монастырь стеналарында лазарет җиһазлана. Монастырь ревизиясендә катнашучы Каблуков мәгълүматларына караганда, 1917 елның маенда Лавраның капиталы якынча 2 млн сум тәшкил итә, шуның 1 966 243 сумы процент кәгазьләрендә һәм 133 155,54 сумы гына.
1917 елның февралендә 113 кеше, шул исәптән 63 монах һәм 50 послушник була. 1917 елның ноябрендә абыем гамәлгә кую җыелышы әгъзаларын сайлауда катнаша. 1917 елның 14 декабрендә Изге Синод Указы нигезендә май — июль айларында үткәрелгән төрле ревизия нәтиҗәләре буенча комиссия лавр җитәкчелеге ягыннан кайбер явыз ниятләрне ачыклаган. Указда административ күрсәтмәләр була: аерым алганда, Лавра Синод карамагында кала, Прокопий епискобы викарий Елисаветградскийны азат итү белән настоятель итеп билгеләнә.
Лавра стеналарында монахлар тормышын торгызу 1996 елда башланган. Бу процесс белән җитәкчелек итү Назарий (Лавриненко) епископына йөкләнде. Троицк соборының мәхәллә җыелышы 1997 елның 3 ноябрендә бетерелә һәм идарә лавраның рухи соборына тапшырыла; монастырь Уставы кабул ителә, төп вазифалы затлар: благочинный, эконом, рухани, ризничий, казак, секретарь билгеләнә. Епархиянең барлык лавр биналарын соңгы тапшыру 2000 елның 18 апрелендә була.
Монастырь һәм литургик тормышны яңадан торгызу белән бергә, лаврада традицион һөнәрләрне торгызу бара. Монда иконоязма остаханәсе, кызыл агач осталары, зәркән остаханәсе, христиан оланлы миниатюрасы остаханәсе эшли. Хаҗилар хезмәте дин тотучыларның Ленинград өлкәсенә һәм аннан читтә сәфәрләрен оештыра. 2007 елның җәендә Троицк соборы гөмбәзен реставрацияләү һәм 14 метрлы хачны алтынлау эшләре тәмамланган.
Максим Лестьенн
Максим Лестьенн (Maxime Lestienne,, — , ) — Билгия футболчысы (һөҗүмче), Билгия чемпионатының көмеш призчысы (2011/12), Нидерланд чемпионы (2015/16).
Патра (Согожа кушылдыгы)
Патра — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Согожа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1640-еллар
1640 нче еллар — 1640 елда башланган һәм 1649 елда тәмамланган унъеллык.
Фәридә Зәбирова
Фәридә Зәбирова (Фәридә Мөхәммәт кызы Зәбирова) – мигъмарчы, Татарстанның атказанган архитекторы. Казан дәүләт архитектура-төзелеш университетының өлкән укытучысы. Татарстан мигъмарчылар берлеге идарәсе рәисе. Россия архитектура мирасы академиясе мөхбир-әгъзасы (2000). Россия архитектура-төзелеш академиясе киңәшчесе (2009). ТР җәмәгать пулаты әгъзасы (2012).
Тәрҗемәи хәле
1954 елның 11 февралендә Казанда туган. Әтисе мулла булган. Энесе ― Казан кирмәненең баш архитекторы Рөстәм Зәбиров.
Казан төзүче-инженерлар институтының архитектура факультетын тәмалаган (1976).
Моны да карагыз
[http://www.kazved.ru/article/43663.aspx Ф. Зәбирова белән әңгәмә]
Берванг
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Икинҗи Ашыглы
Икинҗи Ашыглы (İkinci Aşıqlı ) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
Казе Скаварда (Торино)
Казе Скаварда — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Скаварда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хуна-Ангун
Хуна-Ангун — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу зонасы. Үзәге - Хуна шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 2007 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 28 268 км² тәшкил итә.
Алмамәт
Алмамәт (Алмамат, Алмаматово) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.
Годзёнткув
Годзёнткув — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зәбиров
Зәбиров – татар фамилиясе. «Зәбир» исеменнән ясалган.
(17735) 1998 BG7
(17735) 1998 BG7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зәбиров
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
1630-еллар
1630 нче еллар — 1630 елда башланган һәм 1639 елда тәмамланган унъеллык.
Валерий Летяев
Валери Летәев (Валерий Алексеевич Летяев,, — , ) — тарихчы, хокук белгече, КФУның халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм Көнчыгышны өйрнәнү инстиуты директоры урынбасары.
(17735) 1998 BG7
Тарихы
1998 елның 24 гыйнварында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BG7» саналган.
Толковка
Толковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсенең Пачелма районы биләмәләрендә ага. Елга Ломовка елгасының сул ярына тамагыннан 47 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валя-Попий (Васлуй)
Валя-Попий — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Херцогенаурах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рошковице (Бжезький повяты)
Рошковице  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Безымянка (Кия кушылдыгы)
Безымянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан 499 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1620-еллар
1620 нче еллар — 1620 елда башланган һәм 1629 елда тәмамланган унъеллык.
Овер (Манш)
Овер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Киразлы (Дүзҗе)
Киразлы (Kirazlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңа Тормыш (Киров өлкәсе)
Яңа Тормыш (Новая Жизнь) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
Босна Херсек (Селчуклу)
Босна Херсек (Bosna Hersek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Теро Леһтерә
Теро Леһтерә (Tero Juhani Lehterä,, — , ) — Финляндия һоккейчесе (капкачы), Дөнья чемпионы (1995), 1994 елгы Кышкы Олимпия уеннарының бронза призчысы.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы (Дрейф самоходной баржи Т-36) — 1960 елның гыйнвар-март айларында булган вакыйга, аның барышында ССРБ Кораллы көчләренең дүрт хәрби хезмәткәре Тын океанда идарә ителми торган, бортында өч көнлек азык-төлек запасы гына калган баржада 49 көн дрейфта үткәргән.
Тасвирлама
1960 елның 17 гыйнварында җирле вакыт белән 9 сәгать тирәсендә утравы култыгында көчле шторм вакытында Т-4 проектының «Т-36» санлы совет үзйөрешле баржасы швартовкасыннан ычкына. Аның бортында ССРБ хәрби-төзелеш бүлгесенең баржага хезмәт күрсәтүче дүрт хәрби хезмәткәре: 21 яшьлек кече сержант Әсхәт Җиһаншин һәм рядовойлар — 20 яшьлек Анатолий Крючковский, Филипп Поплавский һәм Иван Федотов була.
Жепична
Жепична — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Алтарих
Итуруп утравында баржалар, «Т-36» ны да кертеп, хуҗалык максатларында — нигездә, кече тирәнлек һәм ташлы диңгез төбе ярга якын килергә мөмкинлек бирми торган судноларны бушату өчен кулланылган. Экипаж бу баржада яшәгән һәм аны, чиратлашып, мунчага яки кызыл почмакка барып килү өчен генә ташлап китә алган. Баржаның алгы өлешендәге кечкенә генә кубрикта дүрт койка, азык әзерләргә мөмкин булган кечкенә мич һәм радиостанция урнашкан. Хәрби хезмәткәрләр утрау гарнизоны штатында исәпләнгән һәм шуңа бәйле рәвештә «коры җир» хәрби дәрәҗәләрен йөрткән һәм хәрби киеменнән йөргән.
Жепична
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Алтарих
«Т-36» баржасы экипажы дүрт кешедән тора. Южно-Сахалинскида старшина-рулевойлар мәктәбендә кече судноларны йөртүче белгечлеге буенча сигез айлык әзерлек үткән Ә. Җиһаншин баржаның старшинасы була. Экипаж составында тиешле әзерлек мәктәбе үткән ике моторчы — Крючковский һәм Поплавский, һәм беренче ел гына хезмәт итүче Федотов (калганнары икенче елларын хезмәт иткән) була. Федотов, мичтән чыккан ис белән агуланып дәваланырга киткән элекке хәрби хезмәткәр урынына вакыйга башланырга ике атна кала килгән булган, һәм ул экипажда бердәнбер өйләнгән кеше була, хатыны 1960 елның февралендә бала тууын көтә.
1959 елның декабрендә утрауда булган алты үзйөрешле баржаның барысы да, кышкы чорның култыкта яшеренеп калып булмый торган көчле штормнарын кичерү өчен, ярга чыгарыла. Судноларда азык-төлекнең ун тәүлеккә исәпләнгән кагылгысыз запасы ярга чыгарылган була. Әмма соңарып калган соңгы судноны бушатуга әзерләнергә дигән боерык килә һәм 17 гыйнварга кадәр ике баржа ярдан суга төшерелә. Икесе дә 1,5 тонна дизель ягулыгы һәм өч көнлек эчәргә яраклы су һәм азык-төлек запасы ала. Ярдан 150-200 метр ераклыктагы мичкәгә «Т-36», ә аңа, үз чиратында, «Т-97» беркетелгән була.
Шторм белән көрәшү
Шторм 17 гыйнвар төненнән соң башлана. Табигать һөҗүменә түзмичә, баржаны мичкә белән тоташтырган трос шартлап өзелә. Үзара бәрелешүне булдырмас өчен, экипажлар баржаларны бер-берсеннән ычкындыра. Яр белән радиоэлемтәгә һәр ун-унбиш минут чыгыла, швартовка өзелү турындагы хәбәр дә ярга тапшырыла. Мондый хәлләр элек тә булгалаган, шуңа күрә экипаж, гадәттә, баржаның ике двигателен дә куша һәм яр буе кыяларына бәрелмәс өчен, ярдан ераклашырга тырыша. Әмма начар һава торышы һәм көчле җил ярдан еракта якорь ташларга комачаулый, шуңа күрә двигательләр туктатыла. 45-50 минуттан соң баржа янә ярга якынлашкач, двигательләр яңадан эшләтеп җибәрелә — әлеге хәл берничә тапкыр кабатлана. Стихиягә каршы көрәш ун сәгатьтән артык дәвам итә.
Крючковский истәлекләре буенча, радиостанция берничә тапкыр каты селкенү сәбәпле, сафтан чыга. Яр начар күренә, кар яңгыр белән чиратлашып ява. Кинәт җил юнәлешен алыштыра — Итуруп өстеннән циклон үзәге узып китә — һәм баржаны ачык океанга алып китә башлый. Җиһаншин мондый хәлдә баржаны ярга ташларга кирәк дип саный. Крючковский күпмедер вакытка радиоэлемтәне торгыза ала, командованиенең хуплавы алына, ләкин беренче омтылыштан ук баржа уңышсызлыкка очрый һәм яр буе кыясына бәрелеп, тишелә — машина бүлегенә су тула башлый. Киләсе омтылышта, 22 сәгать тирәсендә, баржа инде яр буендагы диңгез төбенә кагылганда, ягулык бетеп китә һәм двигательләр сүнә. Көчле җил йөрешен югалткан баржаны ачык океанга алып китә. Кубрикка эләккән су радиостанцияне эштән чыгара — туклану батареялары утыра. Экипаж машина бүлегендәге тишекне өлешчә такта һәм домкрат ярдәмендә томалауга ирешә. «Т-97» баржасы экипажы уңышлырак булып чыга — алар баржаларын уңышлы гына ярга ташлый алган.
Ярда баржаның стихиягә каршы көрәшүен беләләр, әмма баржадан башкача хәбәрләр килми башлый. Эзләү белән җитәкчелек итү буенча оператив төркем төзелә. Ярны унбиш кешедән торган солдатлар төркеме тикшерә. Начар һава торышына карамастан, чик буе гаскәрләренең сак корабле эзләү өчен диңгезгә чыга. Һава шартлары яхшыру белән океанда эзләү өчен очкычлар җәлеп ителгән, дип газеталарда хәбәр ителгән. Солдатлар тапкан әйберләр буенча (Җиһаншин сүзләренчә, «Итуруп ярына безнең баржадан коткару түгәрәге һәм «Т-36» борт номеры язылган күмер тартмасы эләккән»), баржа баткан, ә экипаж һәлак булган дип уйларга нигез биргән. Алга таба эзләү туктатыла, туганнарына улларының хәбәрсез югалуы турында телеграмма җибәрелә.
Дрейф
Ә. Җиһаншин ике көн эчендә беренче тапкыр бортжурналга килеп чыккан хәлләрне язып куя. Кубрикта табылган газетадан укып, экипаж җил баржаны алып барган Тын океан районы 15 гыйнвардан 15 февральгә кадәр, континентара баллистик ракеталар сынаулары уздырылу сәбәпле, суднолар йөреше һәм авиация очышлары өчен ябылган булуын белә. Шуннан чыгып, Җиһаншин «март башына кадәр аларны эзләмәячәкләр»», дип фаразлый һәм азык-төлек һәм суны саклап тоту турында карар кабул итә (тәүлек буе кизү тору оештырыла).
Дрейфның икенче көнендә экипаж «инвентаризация» үткәрә. Азык-төлектән: ике чиләк чамасы бәрәңге, бер ипи, бер ярым кило дуңгыз мае, бер ярым дуңгыз ите банкасы, чәйнектә калган су (шторм вакытында эчә торган су белән бер бак суга агып киткән була), бер килограммга якын борчак белән бодай, берәр пачка чәй һәм кофе һәм иллеләп шырпы калган була. Бәрәңге машина бүлегендә булган һәм шторм вакытында дизель ягулыгына буялган булып чыга. Төче суның шактый күп өлеше (120 литрдан артык, «тимер тутыгы тәме килүче») — баржа двигательләрен суыту системасында була. Бу су запасын озаграк вакытка сузу өчен дрейфчылар яңгыр суы җыялар, моның өчен палубага яңгыр вакытында җәймә җәеп торып, соңрак яңгыр суын савытка сыгып алалар.
Мичкә ягу өчен солдатлар башта тартма такталарын, коткару поясларын, чүпрәк-чапрак, кәгазь, ботак, ике койканың такталарын кулланган. «Утынга палубаны һәм кубрик диварларын тоту дигән уй тумады», — дип искә ала Федотов: «безнең кулыбыз иң авыр штормларда безне коткарган судноны җимерергә күтәрелмәс иде. Без баржаны бик яраттык». Яну материаллары бетә башлагач, кранцлар (баржа бортларына чылбырлар белән бәйләнгән автомобиль покрышкалары) ягыла. Бер покрышка бер атнага җитә.
Азык-төлекне саклап тоту турындагы карарга карамастан, Җиһаншин, иптәшләре кинәт хәлсезләнмәсен өчен, аларны кинәт начар рационга күчәргә ярамавы хакында ышандыра. Башта һәркемгә бер көнгә өч бәрәңге, ике кашык ярма һәм ике кашык дуңгыз ите туры килә, әмма тиздән рацион бер бәрәңге һәм бер кашык ярмага кадәр кими. 27 гыйнварда экипаж Крючковскийның туган көнен ике тапкыр арттырылган норма белән билгеләп үтә — бер кешегә икешәр бәрәңге һәм икешәр кашык ярма туры килә. Бүләк сыйфатында туган көненә тагын бер порция су бирергә карар кылынса да, аны мондый бүләкне кабул итәргә күндерә алмыйлар, һәм су барлык дүрт кешегә дә тигез итеп бүленә.
15 көннән ит консервлары бетә һәм бәрәңге генә кала. Аннары ике тәүлеккә бер тапкыр бер бәрәңге һәм чирек кашык дуңгыз маеннан «аш» әзерли башлыйлар. Февраль уртасындагы вакыйгаларны тасвирлап, Федотов болай дип билгеләп үтә: «Кичен без баллистик ракета сынаулары узган районның картасы басылган газетаны игътибар белән карадык. Әлеге районнан сынаулардан кайтып килүче корабльләрдән безне күрәчәкләр», дигән өмет безне ташламады.
Совет Армиясе көне (23 февраль) «аш»сыз гына уза — бәйрәмне соңгы тәмәкене тартып билгеләп үтәләр, соңгы бәрәңге 24 февральдә ашала. Аз гына булган азык запасы 37 көнгә сузыла. Аннан соң ашарга яраклы һәммә нәрсә — күн каешлар, кирза итекләренең түбән (күн) өлешләре, сабын, теш пастасы азык булып китә. Күннән эшләнгән түгәрәкләр гармун төймәләре астында табыла — «беренче сортлы ит: гуталинсыз» дип шаярталар. Без күн каешларны токмач итеп кисеп, «аш» пешердек. Соңыннан рация каешын пешердек. Тагын күн (тире) эзли башладык. Берничә пар кирза итек таптык. Тик кирзаны болай гына ашый алмыйсың, артык каты. Аларны океан суында пешереп, гуталинын чыгарып, аннары кисәкләргә кисеп, мичкә ыргыттык, анда алар агач күмеренә охшаган нәрсәгә әйләнде һәм бу күмерләрне без ашадык.
Пажыжма
Пажыжма (Пажыжма ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Дрейф
Кирза итекнең күнен ашаганчы, Җиһаншин бу «ашамлык» ны үзендә сынап карарга булган: «мин беренче ашыйм, һәм бер тәүлектән соң авырмасам, димәк, аны сезгә дә ашарга була», дигән.
Пажыжма
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Дрейф
Океан тынып калган көннәрдә дрейфчылар балык тотарга тырыша — капрон бауны сүтеп, җепләреннән кармак җебе ишәләр, кармакны кадактан ясыйлар – ләкин балык тоту уңышлы булмый. Дрейфның якынча кырыгынчы көнендә беренче узучы кораб күренә, әмма аның игътибарын җәлеп итү омтылышы нәтиҗәсез булып чыга.
Дрейфның соңгы көннәрендә, одеялодан үзенчәлекле капчык тегеп, солдатлар бер-берсен тәннәре белән җылытып, барысы бергә йоклыйлар. Бөтенләй хәлсезләнгәч, саубуллашу мөмкинлеге булсын өчен, моның турында башкаларга әйтергә, ә соңгы булып исән калган кеше баржаның берәр җиренә исемнәрен язарга тиеш, дип килешкәннәр.
Дрейф 49 көн дәвам итә. Җиһаншин соңгы мизгелгә кадәр бортжурналны алып бара, аның календарьлы сәгате була. Моннан тыш, Крючковский сүзләренә караганда, вакытны югалтмас өчен, диварга көннәрне язып баралар. Дрейф дәвамында әйләнә-тирә һава температурасы Цельсий буенча 0 дән 7 градуска кадәр була.
Коткару
1960 елның 7 мартында 3 сәгать тирәсендә баржаны Американың Йокосукадан Сан-Францискога баручы «Кирсардж» авиаташучысының патруль очкычы табып ала. Табылу урыны Итуруп утравыннан якынча 900 диңгез миле (1700 км), иң якын җирдән 720 диңгез миле (1300 км) һәм Мидуэй утравыннан 1000 диңгез миле (1900 км) ераклыкта урнашкан. Федотов хатирәләре буенча, ике очкыч (соңрак билгеле булганча, алар белән Америка очучылары Глен Конрад һәм Дэвид Мерикл идарә иткән) баржа өстеннән әйләнеш ясаган һәм очып киткән, ә берникадәр вакыттан соң баржа өстендә ике боралак пәйда булган.
Нью-Гармони (Индиана)
Нью-Гармони  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
1610-еллар
1610 нче еллар — 1610 елда башланган һәм 1619 елда тәмамланган унъеллык.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Коткару
Бу вакытка дрейфтагыларның нибары өч шырпысы гына калган була.
Авиаташучы капитаны сүзләренә караганда, баржада күренгән кешеләр, палубадагы корылмага терәлеп басып торган. Беренче булып авиаташучы бортына HSS-1 Seabat вертолеты белән Җиһаншин китерелә — экипаж башта баржадан китәргә җыенмаган була, ә Әсхәт, хәрби дәрәҗәсе буенча өлкән кеше буларак, америкалылар белән сөйләшүләр алып барырга, «ягулык, су, ризык, карта» сорарга һәм өйләренә үз көчләре белән» кайтырга ниятләгән. Әмма бу хакта сүз дә булырга мөмкин булмый: хәрби хезмәткәрләр бик хәлсез һәм яшәү һәм үлем чигендә була. Америкалылар «баржаны икенче судно алачак», дип ышандыргач, Җиһаншин ризалаша. Шунда ук авиаташучы бортына калганнары күтәрелә, шул ук вакытта бортжурнал баржада онытылып кала. Крючковский сүзләренчә, командирны ул вакытта баржада өч стакан җыелган яңгыр суының калуы ныграк борчыган булган.
Нью-Гармони (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Коткару
Авиаташучының баш табибы Фредерик Беквит күзәтүләре буенча, солдатларның һәркайсы 30-35 фунт (14-16 кг) авырлыгын югалткан (башка мәгълүматлар буенча — 35 тән 40 фунтка кадәр). Америкалыларны солдатларның кеше кыяфәтен һәм тәртипне саклап калулары гаҗәпләндерә — ашарга тәкъдим иткәндә, алар аңа ташланмый, ә тыныч кына тәлинкәләрен иптәшләренә тапшыра; ачлык кичергән кешеләр белән ничек була алганын аңлап, ач торган кеше кинәт күп ашаса үләргә дә мөмкин — аз гына ашыйлар. Җиһаншин әлеге тәҗрибәне балачакта, сугыш вакытында истә калдырган.
Мәгълүмат таралу
АКШ Саклану министрлыгының 1960 елның 8 мартындагы 257-60 санлы матбугат релизы буенча, инглиз телендә сөйләшмәгән совет солдатларыннан беренче мәгълүмат рус телен белмәгән авиаташучы экипажы әгъзалары тарафыннан алына (матбугат релизында билгеләп үтелгәнчә, «бозык рус теле» файдаланылган). Бу мәгълүмат корабль командирына, аннары Тын океан флотының Перл-Харбордагы штаб-фатирына тапшырыла. Вашингтондагы ССРБ илчелегенә 7 март кичендә (Мәскәүдә 8 Март) дүрт хәрбине коткару турында мәгълүмат бирелгән, әмма Совет дәүләте җитәкчелеге бу яңалыкка ничек җавап бирергә белми. Барлык инстанцияләрне узып, яңалык Америка газеталарына эләккән, аларда 9 мартта, АКШ хәрби-диңгез көчләре хәбәрләренә сылтама белән, вакыйга турында беренче язмалар пәйда булган.
Нью-Гармони (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы
Мәгълүмат таралу
Өч тәүлектән соң авиаташучы бортына Гавай утрауларыннан тәрҗемәче китерелә. Коткарылган экипажның авиаташучыга һава юлы белән китерелгән америка журналистлары белән беренче очрашуы 14 март көнне, Сан — Францискога кадәр тагын 500 чакрымга якын ара калганда уза. Моның алдыннан Җиһаншин белән телефон аша Нью-Йоркта «Правда» ның үз хәбәрчесе Борис Стрельников элемтәгә кереп, булачак очрашу турында кисәтеп, «берни дә артык сөйләмәскә» куша. Матбугат конференциясе кыска булып чыга — дулкынланудан һәм артык киеренкелектән соң Җиһаншинның борыныннан кан китә һәм матбугат конференциясен тәмамларга туры килә. Соңрак ул журналистларның кайбер сорауларына җавап бирә.
ССРБда вакыйга турында беренче мәкалә 1960 елның 12 мартында «Известия» газетасында пәйда була, анда, аерым алганда, (Юнайтед Пресс-Интернэшнл агентлыгына сылтама белән) түбәндәгеләр хәбәр ителә: «6 мартта Тын океанда авиаташучы өчен патруль хезмәте алып барган Америка очкычы океан өслегендә җиңел баржа тапкан. Анда дүрт совет кешесе, сержант һәм өч рядовой булган. Соңгы тапкыр алар җирне 18 гыйнварда күргәннәр». Мәкалә «Нью-Йорк Геральд Трибюн» газетасыннан күчереп басылган табылу урыны картасы белән бирелгән. Тулырак мәгълүмат «Известия» дә 1960 елның 16 мартында пәйда була — материалларга «Океаннан көчлерәк» дигән гомуми исем астында тулы бер полоса багышлана.
Совет хөкүмәте телеграммасы
Кече сержант Җиһаншин Әсхәт Рәхимҗан улына, рядовойлар Поплавский Филипп Григорьевичка, Крючковский Анатолий Федоровичка, Федотов Иван Ефимовичка.
Кадерле дуслар! Без сезнең батырлык белән горурланабыз һәм сокланабыз. Сезнең батырлык, чыдамлыгыгыз хәрби бурычны бик яхшы үтәү үрнәге булып тора.
Тиңдәшсез батырлыгыгыз белән сез шундый батыр кешеләр тәрбияләгән Ватаныбызның данын арттырдыгыз, һәм совет халкы үзенең батыр һәм тугрылыклы уллары белән хаклы рәвештә горурлана.
Н. Хрущев. Мәскәү, Кремль. 1960 елның 16 марты.
Кайту
15 мартта авиаташучы коткарылган хәрбиләрне Сан-Францискога китереп җиткерә. Ярга ике боралакта китерелгән хәрбиләрне АКШтагы совет илчелеге вәкиле каршы ала, алар тирәсендә 50гә якын журналист, шул исәптән өч совет журналисты җыелган була. Авиаташучының медицина хезмәткәрләре, коткарылганнарга бары тик ял гына кирәк, аларның рационына бернинди чикләүләр кертәсе юк, дип хәбәр итә. Аларны кунакханәдә совет журналистлары белән күршедә урнаштыралар. Федотов улы туганын белә — бу хакта Мәскәү газеталары редакциясенә күп санлы хәбәрләр керә. Кунакханәдә аларны Америка журналистлары тынычлыкка калдырмаган. Пресс-конференциядә АКШ хөкүмәте биргән костюмнар кигән «Т-36» экипажы әгъзалары әлеге вакыйга һәм могҗизалы коткару белән бәйле күп санлы сорауларга җавап бирә. Сан-Франциско мэры батырларга шәһәрнең символик ачкычларын тапшыра (моңа кадәр Г. Улановага, Н. Хрущевка гына бирелгән). 17 мартта совет газеталарының беренче полосаларында ССРБ саклану министры Малиновский «Кирсардж» авиаташучысының командирына һәм шәхси составына, ә ССРБ Югары шурасы рәисе Никита Хрущев — Сан-Франциско мэры Джордж Кристоферга һәм АКШ президенты Дуайт Эйзенхауэрга рәхмәт белдерә.