cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грин (округ, Алабама)
Грин — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Юто шәһәре.
Цясишча
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Грин (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1676 км² тәшкил итә.
Карлс-Корнер (Техас)
Карлс-Корнер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роттенбург-ам-Неккаре
Роттенбург-ам-Неккаре (Rottenburg am Neckar) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Искәрмәләр
Роттенбург-на-Неккаре
(10644) 1999 DM2
(10644) 1999 DM2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 DM2» саналган.
GSC4020-664
GSC4020-664 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Иске Ижма
Иске Ижма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Подборка кушылдыгының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яйлайолу (Эмет)
Яйлайолу (Yaylayolu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (köy).
Камил Мостафин
Камил Мостафин — татар шагыйре, математик, физика-математика фәннәре кандидаты, СССР Дәүләт премиясе лауреаты.
Иҗади эшчәнлеге
Хезмәт һәм фән өлкәсендә ирешкән уңышлары өчен Камил Мостафин Хезмәт Кызыл Байрагы (1981), «Почет Билгесе» (1976) орденнары һәм ике медаль белән бүләкләнгән.
Марҗа алкасы
Марҗа алкасы — берсеклетчалар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Пежини (Свентокшиж воеводалыгы)
Пежини  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лез-Экс-д’Анжийон (кантон)
Лез-Экс-д’Анжийон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Капачовка
Капачовка (Капачоўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
16 ел (б. э. к.)
16 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Сен-Мартен-ла-Кампань
Сен-Мартен-ла-Кампань — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Северобайкальск
Халык саны — кеше.
Граве (Тревизо)
Граве — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Северобайкальск
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1975 елдан, шәһәр cтaтысын 1980 елдан башлап йөртә.
Граве (Тревизо)
Географиясе
Граве Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Северобайкальск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (84,2%), бүрәтләр (3,9%), украиннар (3,7%), татарлар (1,1%).
Карабүк (Кулунҗак)
Карабүк (Karabük) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рекеуць
Рекеуць — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11724) Ronaldhsu
(11724) Ronaldhsu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HH146» саналган.
Мөкмин-Каратай
Мөкмин-Каратай — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Почта индексы — 423284.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Татырут
Татырут — кыяклылар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Шумбаш
Шумбаш (Шумбаш) — Красноярск краенең Пировски районында урнашкан торак пункт.
Тарих
1912 елда нигезләнгән.
Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Енисейск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 100%.
Ротвайль
Ротвайль (Rottweil) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малковичи (Карпатасты воеводалыгы)
Малковичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пестыгуяр
Пестыгуяр — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Куньяк елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 72 км.
Каролькув-Швароцкий
Каролькув-Швароцкий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Пестыгуяр
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Каролькув-Швароцкий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пестыгуяр
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рәхмәтуллин
Рәхмәтуллина :
Марразеш
Марразеш — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Тукмаклы (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сок елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Форт-Ганкок (Техас)
Форт-Ганкок  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Ганкок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Росоха (Лодзь воеводалыгы)
Росоха  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Капачы (Мсциславский районы)
Капачы  (Капачы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Росоха (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
17 ел (б. э. к.)
17 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Цясты
Цясты (Цясты ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Капачы (Мсциславский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Цясты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Наррильос-дель-Аламо
Наррильос-дель-Аламо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яйлайолу (Зиле)
Яйлайолу (Yaylayolu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
Граве ди Пападополи (Тревизо)
Граве ди Пападополи — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граве ди Пападополи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Борча үләне
Борча үләне — кашкарыйчалар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
(10645) Brac
(10645) Brac — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 мартында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 ES4» саналган.
Лере (кантон, Шер)
Лере — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Карабүрчек (Һайраболу)
Карабүрчек (Karabürçek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Мартен-Сен-Фирмен
Сен-Мартен-Сен-Фирмен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Пежхнянка
Пежхнянка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Квинтана (Техас)
Квинтана  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гай (Турчянске Теплице)
Гай  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рекечунь
Рекечунь — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гай (Турчянске Теплице)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Рекечунь
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Слобода (Свердловск өлкәсе)
Слобода (Слобода) — Свердловск өлкәсенең Первоуральск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
GSC4022-946
GSC4022-946 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ишалница
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартинганса
Мартинганса — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Рудерсберг
Рудерсберг (Rudersberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бей-Минетт
Бей-Минетт — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11725) Victoriahsu
(11725) Victoriahsu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HM146» саналган.
18 ел (б. э. к.)
18 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Мальговичи
Мальговичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каролюв (гмина Сенно)
Каролюв  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Граведона ед Унити
Граведона ед Унити — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Граведона ед Унити Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Сумара
Сумара — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лодьма елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 77 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хейл (округ, Алабама)
Хейл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гринсборо шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1668 км² тәшкил итә.
Петь-Ега
Петь-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кеум елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Каты билчән
Каты билчән — оешма чәчәклеләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Наррильос-дель-Ребольяр
Наррильос-дель-Ребольяр — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чапкын Отучев
Чапкын Отучев (? — 1552) — Казан бәге (кенәз), дәүләт эшлеклесе
1552 елда Казан ханлыгының Мәскәү җитәкчелегенә күчүе турында Рус хөкүмәте белән сөйләшүләр алып бару өчен Зөя шәһәренә Казан делегациясе составына керә.
Чапкын Отучев рус воеводаларының Казанга керүенә комачаулаучылар арасында булган. Үзенең актив гамәлләре белән, ул рус наместнигы А. Ф. Адашевның шәһәргә керүне булдырмый кала.
Вакытлы Казан хөкүмәте
1552 елның 10 мартында Казан хөкүмәтен җитәкли. Составына Чапкын Отучев кергән хөкүмәт мәсьәләне тыныч хәл итү мөмкинлеген аңлап, үз алдына өч төп бурыч куя :
Казанны яулап алу
Камалыш хәлендә шәһәр августка кадәр торып, 1552 елның 21 августында, тарихчылар язмалары буенча, казанлылар саныннан сигез кеше руслар ягына күченде. Качкыннар шәһәр оборонасы планнарын ачып, Казанның оборона башлыкларының исемнәрен атадылар: Кол Шәриф мулла, казый (судья) Зәйнәп кенәзе, Чапкын Отучев, Ислам кенәзе, Кебәбәк Төмән кенәзе, Аликей Нарыков, Дәрвиш кенәз.
Казанның хәлиткеч штурмы вакытында Чапкын Отучев шәһәр диварларында сугыша һәм батырларча һәлак була. Аның җирләү урыны турында мәгълүматлар юк.
Капейнае (Магилёвский районы)
Капейнае  (Капейнае ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Рюмминген
Рюмминген (Rümmingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яйлак (Сарыяхши)
Яйлак (Yaylak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Сарыяхши илчесенә караган бер авыл (köy).
Пекари (Свентокшиж воеводалыгы)
Пекари  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цяцерки
Цяцерки (Цяцеркі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Форт-Девис (Техас)
Форт-Девис  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Девис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
К.А. Росетти (коммуна, Бузеу)
'''К.А. Росетти''' — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Росош (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Карабүрчек (Сарай)
Карабүрчек (Karabürçek) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Татар дөньясы (төшенчә)
Татар дөньясы - татар телендә яки анарга бәйле булган бар шәхесләр, әйберләр, вәзгыятьләр һәм башка феноменнар берлеген тасвирлаучы иҗтимагый төшенчә һәм аны билгеләүче термин.
(10646) Machielalberts
(10646) Machielalberts — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Татар дөньясы (төшенчә)
Татар дөньясы үзен татар дип санаган яки татар телендә иҗат иткән (эшендә кулланган) бар кешеләрнең тәэсире астында барлыкка килә һәм үсеп тора. Үзен бу дөньяның әгъзасы дип күрү нәтиҗәсендә барлыкка килгән кемлеккә татарлык диләр.
(10646) Machielalberts
Тарихы
1960 елның 16 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2077 P-L» саналган.
Татар дөньясы (төшенчә)
Татар дөньясы элементлары
Татар дөньясының бүгенге хәлен һәм чикләрен түбәндәге элементлар ярдәмендә тасвирлап була:
Засурье (Чуашстан)
Засурье (Засурски, Засурье) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Рекешдия
Рекешдия — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Засурье (Чуашстан)
Почта индексы — 429073. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253825003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000003000.
Рекешдия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Засурье (Чуашстан)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Авыл янында М7 «Идел» автоюлы бара.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 164 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (36%), руслар (62%).
Масанш-де-Дона-Мария
Масанш-де-Дона-Мария — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Күлләр (Чиләбе өлкәсе)
Күлләр (Межозёрный) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче штб.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар, башкортлар, казахлар.
Лере (Франция)
Лере — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Массиньё-де-Рив
Массиньё-де-Рив (Massignieu-de-Rives) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Авиация тарихында 1994 ел
1994 елда авиациядә булган вакыйгалар исемлеге:
Массиньё-де-Рив
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,52 км².
Şäymiev Mintimer
Mintimer Şärip ulı Şäymiev (1937.), däwlät häm säyäsät eşleklese, Tatarstannıñ berençe Präzidente. Mäskäw Xalıqara Mönäsäbätlär İnstitutınıñ şäräfle professorı (1998.).
19 ел (б. э. к.)
19 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Şäymiev Mintimer
1959. yıldan xucalıq häm däwlät eşendä; 1969.-1983. yıllarda TASSR meliorasí häm su xucalığı ministere; 1983. yılda MŞ räiseneñ 1. urınbasarı. 1983.-85. yıllarda KPSSnıñ Tatarstan Ölkä Komitäte särqätibe. 1985.-89.da TASSR MŞ räise. 1989.-90. yıllarda KPSSnıñ Tatarstan Ölkä Komitäte 1. särqätibe. 1990.-91. dä TSSR YŞ Präzidiumı räise. 1991. yılnıñ Yünennän TR Präzidente (1996. yılnıñ Martında ikençe, 2001. Martında öçençe tapqır şul wazífağa saylana). 1975.-90. yıllarda TASSR YŞ deputatı, 1994.-2001. dä RF Föderal Cíınınıñ Föderasí Sovetı äğzası. 2000. yıldan RF Däwlät Sovetı äğzası. Şäymi'evneñ inisiative belän häm anıñ citäkçelegendä 1990. yılnıñ 30. Augustında "Tatarstan SSRnıñ Däwlät Suverenitäte turında Deklarasí", 1992. yılnıñ 6. Nöyäberendä TRnıñ yaña Konstitusísı qabul itelde. 1994. yılnıñ 15. Febrälendä RF belän TR arasında üzara iqtisadi häm säyäsi mönäsäbätlärne cayğa saluğa yönälderelgän "Rüssiä Föderasísı Däwlät Xäkimiäte Organnarrı arasında Eşlär Büläşü häm Üzara Wäqälätlär Almaşu turında" şartnamägä qul quyıldı. Şäymiev Rüssiädä föderalizm prinçiplären köçäytügä, Tatarstannıñ möstäqillegen nığıtuğa, republikta ictimağí-säyäsi häm iqtisadi totrıqlılıq buldıruğa zur ähämiät birä, cämğiätneñ ruxí häm mädäni üseşen, soçial-iqtisadi xälen yaxşırtunı kompleksle programma nigezendä ezlekle eş alıp bara, Tatarstanda yäşäwçe xalıqlarnıñ üzara duslığı öçen tieşle şartlar tudıruğa, millätara mönäsäbätlärdä totrıqlılıqnı tä'min itügä, TRnıñ yaqın häm yıraq çit illär belän eşlekle xezmättäşlek elemtälären nığıtuğa zur köç quya. 2010 yeldan däwlät kiñäşçese wazıyfasın başqara.
(11726) Edgerton
(11726) Edgerton — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мордва Кармалкасы
Мордва Кармалкасы — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Почта индексы — 423298.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Оллари теле
Оллари теле (шулай ук Поттанги Оллар Гадаба, Оллар Гадаба, Олларо, Һаллари, Аллар, Һоллар, Габдас буларак мәгълүм) ул Үзәк Дравид теле. Аңа якын булып Кондекор тора (шулай ук Гадаба, Сан Гадаба, Гадба, Сано, Кондекор, Кондекор Гадаба, Мудһили Гадаба буларак мәгълүм). Болар я диалектлар, я аерым телләр буларак карала. Алар Орисса, Корапут районы, Поттангида һәм Һиндстанда, Андһра Прадеш, Шрикакулам районында һәм шул тирәдә сөйләшелә. Сатһупати Прасанна Шри бу телдә куллану өчен уникаль язма булдырган.
Малто теле
Малто теле (ˈ|m|æ|l|t|oʊ) яки Паһариа |p|ə|ˈ|h|ɑr|i|ə яки сирәк, архаик рәвештә Раджмаһали ул күбесенчә Көнчыгыш Һиндстанда сөйләшелә торган Төньяк Дравид теле.
Мөхәммәдьяр
Мөхәммәдьяр — Казан ханлыгы чоры күренекле татар шагыйре.
Радищев районы
Административ үзәк — Радишчев шәһәр тибындагы бистәсе.
Гайна Нова Вес
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Радищев районы
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 78,6%, татарлар — 10,5%, мaрдьıва — 3,6%, украиннар — 1,9%, әрмәннәр — 1,5%, чуашлар — 1,2%.
Гайна Нова Вес
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радищев районы
Административ бүленеш
Радишчев районы cастaфына 1 шәһәр җирлеге һәм 4 авыл җирлеге керә:
Гайна Нова Вес
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сен-Мелен-дю-Боск
Сен-Мелен-дю-Боск — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Мөхәммәдьяр
Тәрҗемәи хәле
Мөхәммәдьярның туган елы якынча XV йөз азагына — 1497 елга туры килә. Аның тормыш юлы Казан белән бәйле. Рухани, хаҗи гаиләсеннән. Автор «Төхфәи мэрдан» ахырында үз атының «Мәхмүд хаҗи углы фәкыйрь Мөхәммәдьяр» булуын искәртә. Ике урында шагыйрь үзен «Ярмөхәммәд» дип тә атый. Әсәрләреннән бу әдипнең шактый укымышлы булуы, гарәп, фарсы, төрки телләрен яхшы белүе аңлашыла.
Дилер
Дилер - үз исәбенә һәм башлыча үз исеменнән сәүдә эшләрендә арадашлык итүче физик яки юридик зат. Фонд биржасы әгъзасы булып торучы һәм валюта, кыйммәтле кәгазьләрне сату-алу белән шөгыльләнүче биржа арадашчылары да дилер дип йөртәләр. Дилерларның табышы товар яки кыйммәтле кәгазьләрне сатып алу һәм аларны яңадан сату бәяләрендәге аермадан хасил була. Сатучы белән килешү нигезендә дилер аңа әйберләрне рекламалау, сатылган эшләнмәләрне техник яктан карап-тикшереп тору, базардагы хәлләр турында мәгълүматлар бирү буенча да хезмәт күрсәтә ала.
Малява (Перемишльский повяты)
Малява — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мөхәммәдьяр
Тәрҗемәи хәле
Мөхәммәдьяр 1542 елда иҗат ителгән «Нуры содур» поэмасында «Мөхәммәд Әмин хан каберендә» «моҗавир» (сакчы) булып торуын әйтеп китә. Әдип «Төхфәи мэрдан» әсәрендә үзенең күп мәшәкатьләргә, авырлыкларга дучар булуын да яза: «Чик-дем әмма рәнҗ вә мәшәккать бихисаб»,— ди ул.
Аның гомер юлы да фаҗигале өзелә: Мөхәммәдьяр Казан делегациясе составында тылмач булып Мәскәүгә килә. Аны 1549 елның җәендә Явыз Иван гаскәрләре Мөрәм тирәсендә вәхшиләрчә үтерә. Әмма шагыйрь үзе үлсә дә, аның ялкынлы сүзләре, әсәрләре исән калган.
Иҗат
Безгә Мөхәммәдьярның өч әсәре — «Төхфәи мэрдан» («Егетләр бүләге», 1540), «Нуры содур» («Күкрәкләр нуры», 1542) поэмалары һәм «Нәсыйхәт» шигыре мәгълүм.
«Нәсыйхәт» әсәре (ул 24 бәеттән гыйбарәт) тәүге мәртәбә 1842 елда М. Иванов хрестоматиясендә басылып чыккан. «Нәсыйхәт» дип аталган бу шигырьнең эчтәлеге символик характерда. Бер былбыл «күңел багына» очып киләКүңел бакчасына очып кергән кош андагы тигәнәккә, чүпкә шакката. Рәйхан гөлен күрә дә, зарлана, күңел багын чистартырга куша, аннары кешеләрне Коръән, хәдис сүзләрен тотарга өнди. )          Кайсы гына әсәрен алсаң да, бер фикер уздырыла: кеше һәрвакыт үзенең күңелен чиста, саф, пакь  тотарга тиеш. Игелеклелек, юмартлык, намуслылык кебек сыйфатлар кеше белән яши. Үзара мөнәсәбәтләрдә кеше һәрвакыт яхшы яктан гына ачылырга тиеш. Һәрвакыт кешелеклелек –– гуманизм өстен булырга тиеш.. «Нәсыйхәт»нең төп мәгънәсе шунда: кеше үзенең күңелен пакь, нурлы, «тугры юлда» тотарга бурычлы.
Мөхәммәдьяр поэмалары әхлакый-фәлсәфи мәсьәләләрне үзәккә куюлары, лиро-эпик табигатьләре белән бер-берсенә охшаш. Һәр икесендә дә, куелган мәсьәләләргә иллюстрация рәвешендә, төрле шигъри хикәятләр китерелә. Хәтта сюжетлы өлешләрендә бердәй ситуацияләр дә очрый. Хикәятләрнең мәгънәсе: игелекле эш-гамәлләр һич тә юкка чыкмый, ә бәлки артыгы белән кире үзеңә кайта.
Баронская
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
GSC4023-293
GSC4023-293 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Баронская
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кегоума (Техас)
Кегоума  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
GSC4023-293
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кегоума (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
GSC4023-293
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кегоума (Техас)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Звенигово районы
Звенигово районы (рус. Звениговский район, мар. Провой кундем) — Мари Илнең көньягында урнашкан административ берәмлеге.
Районның үзәге — Звенигово шәһәре.
Чиктәшлек
Районның көньяк чиге Идел елга буенча уза.
Мәдәният һәм мәгариф
28 мәктәп, 31 клуб, өлкәне өйрәнү музее (2004 ел).
Авыл хуҗалыгы
Авыл хуҗалыкның төп тармагы — терлекчелек.
Түндербаш
Түндербаш — зонтиклылар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Подчугасная
Подчугасная — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каролюв (гмина Хотча)
Каролюв  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гравес-Тизинс (Порденоне)
Гравес-Тизинс — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Наррос-дель-Кастильо
Наррос-дель-Кастильо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Руппертсхофен (Вюртемберг)
Руппертсхофен (Ruppertshofen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солоуха
Солоуха (Солоуха) — Красноярск краенең Пировски районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Енисейск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.
Капусцина (Киравский районы)
Капусцина  (Капусціна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
20 ел (б. э. к.)
20 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Бессемер (Алабама)
Бессемер  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бессемер шәһәре  елда нигезләнгән.
Масанш-де-Каминью
Масанш-де-Каминью — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пекло (Свентокшиж воеводалыгы)
Пекло  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Цяцёрки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Генри (округ, Алабама)
Генри — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Аббевилл шәһәре.
Рекештия
Рекештия — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Генри (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1456 км² тәшкил итә.
Саз йолдызы
Саз йолдызы — бака яфраклылар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Карабыек (Сарайөнү)
Карабыек (Karabıyık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сарайөнү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ташлама
Ташлама — Россия территориясеннән ага торган елга. Самара өлкәсе, Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Соргыт елгасының уң ярыннан 79 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сок елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
(11727) Sweet
Тарихы
1998 елның 1 маенда NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 JM1» саналган.
Яйлакент (Чаерлы)
Яйлакент (Yaylakent) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (köy).
(10647) Meesters
(10647) Meesters — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3074 P-L» саналган.
Кош теле
thumb|right|230px|Кош теле Кош теле — татар милли ризыгы. Озынча камыр кисәкләрен майда кыздырып әзерләнә. Суынгач уылган шикәр комы белән сибелә. Әзерләү өчен кирәкле әйберләр: он, йомырка, сөт, шикәр, май, тоз.
К.А. Росетти (коммуна, Тулча)
'''К.А. Росетти''' — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Росоша (Польша)
Росоша  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Руст (Баден)
Руст (Rust) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сюзьма (елга)
Сюзьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Двинская борыны урнашкан. Елга озынлыгы 158 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Таулы Алтай
Таулы Алтай (Горно-Алтайск, Туулу Алтай) — Россия Федерациясенең Алтай Җөмһүриятендә урнашкан шәһәр.
Җидесу
Җидесу (Семиречье, Жетісу)  — Урта Азиядәге тарихи һәм географик өлкә. Үз атамасын Балхаш күленә коючы елгалардан алган. Төньяктан Балхаш күле, көньяктан Тянь-Шань сыртлары, көньяк-көнчыгышта Җидесу Алатавы белән чикләнгән. Исем Или, Каратал, Биен, Аксу, Лепси, Баскан, Сарканд елгалары буенча.
Таулы Алтай
Халык саны — кеше.
Җидесу
Җамбыл Җабай улы (, (28 февраль 1846, Җамбыл тавы, Җамбыл өлкәсе-22 июнь 1945, Алматы) – казакъ халык шигъриятендә танылган шәхес, шигырь әйтеп сөйләүче үзенчәлекле оратор, җырау, җырчы.
Таулы Алтай
Тарих
Шәһәр статусын 1938 елдан башлап йөртә.
Җидесу
Мохтар Әвәзов буенча Җидесу җире казакъ халкының сәнгать тормышында зур роль уйный, ул "сәнгать Җидесуда биеклеккә күтәрелгән", “казакъ халкында үсеш алган халык авыз сәнгате XIX гасырдан бирле башка җирләрдә кими бара, ул хәзер Җидесуда һәм көньяк төбәкләрдә тупланган”. дип яза.
Таулы Алтай
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (70,0%), алтайлылар (23,0%), казакълар (2,3%). , кумандылар.
Җидесу
Моңа тарихи сәбәпләр бар иде. Беренчедән, Россия империясе колониаль кулы бу җиргә нык җитмәгән. Икенчедән, бу махсус гореф-гадәтле төбәк. Җидесуда бөек Абай Кунабаев, Биржан, Шашубай кебек шагыйрьләр яшәгән.
Форт-Кларк-Спрингс (Техас)
Форт-Кларк-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Форт-Кларк-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наррос-дель-Пуэрто
Наррос-дель-Пуэрто — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Карпин (Мазовия воеводалыгы)
Карпин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наррос-дель-Пуэрто
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Польский Буерак
Польский Буерак — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Демьянка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гравеч (Болцано)
Гравеч — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гравеч Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лимё (Шер)
Лимё — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Куруһ теле
Куруһ теле(/ˈkʊrʊx/[4] (Devanagari: कुड़ुख़), шулай ук Курукс, Ораон яки Уранв ул Һиндстанда Джаркханд, Мадхья Прадеш, Чаттисгарх, Көнбатыш Бәңгәл һәм Ассамда һәм шулай ук төньяк Бангладешта 28600 кеше тарафыннан, Непалда Уранв дип аталган диалектта 28600 кеше тарафыннан һәм Бутанда 5000 кеше сөйләшә торган тел. Кайбер Курух сөйләшүчеләре Көньяк Һиндстанда. Ул шулай ук Брауи һәм Малто теленә (Паһария) бик якын. Кисан диалектында 2011 елда 206 100 кеше сөйләшә.
Үзәк мөселман хәрби коллегиясе
Тарих
1918 елның гыйнварында Петроградта, РСФСР милләтләр халык комиссариатының (Наркомнац РСФСР) Үзәк мөселман комиссариаты каршында Хәрби бүлек буларак оеша. 1918 елның апрелендә хәрби коллегия итеп, май аенда Үзәк мөселман хәрби коллегиясе итеп үзгәртелә. 1918 елның 31 маенда РСФСР Хәрби эшләр буенча халык комиссариаты Үзәк мөселман хәрби коллегиясен раслый. Коллегияне оештыручы һәм беренче рәисе — Мулланур Вахитов (1885-1918), ул һәлак булгач — М.Х. Солтангалиев (1892-1940), Г.С. Баембәтов (1886-1933).
1918 елның октябреннән ҮМХК Мәскәүдә эшли. 1919 елның апрелендә ҮМХК Мәскәүдән Казанга күчерелә. Казанның үзәгендә шәһәрнең түбәнге өлешендәге Вознесенская (хәзерге Островский) урамы 6нчы йортта урнаша. Коллегиядә Н.Г. Вахитов (1886-1940), К.Л. Якубов (1894-1919), Һ.К. Маликов (1897-1974), М.Г. Крымов (1891-1945), Ш.Х. Усманов (1898-1937), Й.И. Ибраһимов (1895-1961), Б.Җ. Белоусов (1897-1920) эшли. Минһаҗ Конов (Минһаҗ Әлмиев) (1893-1932) коллегиянең хәрби бүлгеләр төзү өчен җаваплы әгъзасы итеп сайлана. ҮМХК тырышлыгы белән һәм аның катнашында Казанда 1нче һәм 2нче аерым Идел буе татар укчы бригадасы (комиссары Бәкер Белоусов), 1нче мөселман социалистик полкы, 1нче Казан совет запастагы батальоны (1920 елдан — полк), Әстерханда К. Туйбактин исемендәге мөселман полкы, 8 аерым кавалерия эскадроны оештырыла, 1919 елда 2нче мөселман җәяүле гаскәр командирлары курслары, Көнчыгыш халыкларының кавалерия командирлары курслары (башлыгы Хаҗи Габидуллин), татар хезмәт ияләреннән хәрби сәяси хезмәткәрләр әзерләүче агитаторлар курслары ачыла.
ҮМХК органы
1918 елның ахырында — 1919 елның башында Көнчыгыш фронтның барлык армияләрендә татар телендә газеталар чыга башлый. Үзәк мөселман хәрби коллегиясенең сәяси бүлеге башта Мәскәүдә (1918 елның 20 апреленнән 1919 елның мартына кадәр), аннары Казанда (1919 елның мартыннан 1921 елның 15 мартына кадәр) татар телендә «Кызыл Армия» газетасын нәшер итә. «Кызыл Армия» — татар телендә чыккан беренче совет хәрби газетасы. Барысы 430 саны чыга. 1921 елның 15 мартында, Татарстан җөмһүрияте каршындагы Көнчыгыш бүлек ябылгач, чыгудан туктый. Мөхәррирләре — Һ.Н. Килдебәк (1881-1949), С.С. Атнагулов (1893-1937), Ш.Г. Әхмәдиев (1888-1930), Ф.З. Бурнашев (1898-1942). Газета сәркатибе булып М.В. Галиев (1893-1952) эшли. «Кызыл Армия» ҮМХК белән бер бинада, Вознесенская (хәзерге Островский) урамы, 6нчы йортта урнаша. Бина XX гасыр башында, архитектурасында провинция модерны стилен кулланып, сәүдәгәр Машков өчен төзелгән була. Газета кызылармиячеләр һәм гади халык арасында иң популяр басма, Ватандашлар сугышы чорында чыккан иң эре газета булып санала Атнага 5-6 саны 20-30 мең тираж белән чыгып килә.
Нәшрият эше
Үзәк мөселман хәрби коллегиясе 60 тан артык исемдә, кызыл гаскәри татарлар арасында гына түгел, ә Идел буе, Урал, Себер, Урта Азия, Кавказ халыклары арасында таралучы, татар телендәге оригинал һәм тәрҗемә китаплар һәм брошюра нәшер итә. Шулай итеп, илнең Көнчыгышында Октябрь инкыйлабы идеяләрен уздыруга, Совет хакимиятен ныгыту эшенә ярдәм итә.
Театр студиясе
1919 елның 20 декабрендә РСФСР инкыйлаби хәрби шурасы кызыл гаскәриләрнең үзешчән театрларын һәм студияләрен ачарга фәрман бирә. Әлеге фәрман нигезендә, Идел арты хәрби округы (Самар) сәяси бүлегенең мөселман секциясе, татар театр студиясен ачу өчен, Үзәк мөселман хәрби коллегиясе белән элемтәгә керә. ҮМХК ярдәме белән 1920 елның 18 июнендә Самар татар театр студиясендә (Самар татар драмасы һәм музыкасы студиясе) 4 айлык һәм 6 айлык курслар ачыла. Студиянең җитәкчеләре итеп, Зәйни Солтанов, Исмәгыйль Рәмиев, режиссерлар итеп Кәрим Тинчурин, П. Талбузин, профессорлар Левировская, Гондобин, Альбозин һ.б. чакырыла. Студиягә барлыгы 120 укучы алына. Укучыларның 85% ы авыл, завод-фабрикалардан, Кызыл гаскәрдән килгән эшче-крестьян яшьләре була. 1920 елның декабрендә студияне 78 кеше тәмамлый (шулар исәбендә Хөсәен Уразиков, Таҗи Гыйззәт, Әсгать Мәҗит һ.б.). Студияне тәмамлаган 50 кешедән Г. Кариев исемендәге Беренче пролетком труппасы («Г. Кариевка хатирә» Пролетком труппасы) оештырыла.
Сазкуак
Сазкуак — арчанчалар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
21 ел (б. э. к.)
21 ел (б. э. к.)  — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Массенжи
Массенжи (Massingy) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Сен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9.49 км².
GSC4023-641
GSC4023-641 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сен-Никола-д'Атте
Сен-Никола-д'Атте — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Капысица
Капысица (Капысіца ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Масейра (Лейрия)
Масейра  — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Рекита (Алба)
Рекита — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.