cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эрдни Эльдышев
Биографиясе
1982 елда отличие белән Калмык дәүләт университетын тәмамлый.
Иҗаты
Тәүге шигырьләре 1979 елда «Хальмг унн» («Калмыцкая правда») газетасында һәм «Теегин герл» («Свет в степи») альманахында басылып чыга. 1986 елда тәүге шигырьләр җыентыгы «Нарта гер» («Кояш йорты») нәшер ителә.
Эльдышев дөньяны һәм иксез-чиксез дала күренешләрен шигырьләрендә нечкәлек белән сурәтли. Ул әрем исен, лаләләрнең язын чәчәк атуын, атларның кешнәвен, һавада бөркетләрнең очуын, төнге йолдызларның җемелдәвен тасвирлый. Шагыйрьнең туган ягына багышлап язылган шигырьләрендә   изге тойгыларын һәм фикерләре ачык чагыла («Туган ил», «Минем Элиста», «Туган җир», «Кылган җыры», «Яз» һ.б.). Эрдни Эльдышев дөнья әдәбияты классикларының күп әсәрләрен туган теленә тәрҗемә иткән. Алар арасында А. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Ф. Тютчев, В. Маяковский, А. Ахматова, А. Твардовский, Н.Рубцов, Рәсүл Гамзатов, Кайсын Кулиев, М. Кәрим әсәрләре, Бурят, Монголия һәм Төньяк Кавказ республикалары шагыйрьләренең әсәрләре бар. Аның иҗаты хәзерге калмык шигъриятенең ачык битләренең берсе санала, ул Төньяк Кавказның милли шигъриятенең әдәби хәзинәсенә кергән.
Библиография
Калмык телендә «Сайланма әсәрләре» 2 томда
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Химметфакы (Сивас)
Химметфакы (Himmetfakı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Сант'Ана (Беневенто)
Сант'Ана — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
IC 2442
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Минита (Сан Мигел де Альенде)
Ла Минита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
ARHGEF35
ARHGEF35 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эсендик (Малкара)
Эсендик (Esendik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Старобуцке Дебрне
Старобуцке Дебрне (Starobucké Debrné) — Чехиянең Кралове Градец крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Онгаро (Виченца)
Географиясе
Онгаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коломбини (Торино)
Коломбини  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коломбини Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 2443
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Баранка де Сан Мигел (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Географиясе
Ла Баранка де Сан Мигел Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Приют (Башкортстан)
Приют (Приют, Прию́тово) ― Башкортстан Республикасы Бәләбәй районындагы эшчеләр бистәсе (1956 елдан). Шәһәр җирлеге статуслы Приют бистә советы муниципаль берәмлегенең административ үзәге һәм бердәнбер торак пункты. 1956-2004 елларда Бәләбәй шәһәре составына кергән. 2005 елдан шәһәр җирлеге хокукында Бәләбәй районы составына керә.
ARHGEF37
ARHGEF37 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Приют (Башкортстан)
Халык саны ― 2 1150 (2002), 20 891 (2010), 19 595 (2021), 18 497 кеше (2022). Бистәдә яшәүчеләр саны Башкортстанның 3 шәһәрендә: Агыйдел (14 219), Баймак (17 833) һәм Межгорьеда (15 697) яшәүчеләр саныннан артыграк.
Почта индексы — 452017, 452018. Телефон коды: +7 34786. Автомобиль коды: 02, 102. ОКАТО коды — 80 209 565.
Урнашуы
Шәһәр җирлеге Башкортстанның көньяк-көнбатышында, өч административ һәм муниципаль район: Бәләбәй, Ярмәкәй һәм Бишбүләк районнары киселешендә, республика башкаласы Уфадан 210, Бәләбәй шәһәреннән 27, Туймазыдан 86 һәм Октябрьскидан 100 һәм Ырынбур өлкәсе чигеннән 30 километр ераклыкта урнашкан.
HD96280
HD96280 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Приют (Башкортстан)
Транспорт
Бистә Бәләбәй — Ярмәкәй — Приют автомобиль юлында урнашкан
Тарих
XIX гасыр башында Приютны Бәләбәй өязе рус крестьяннары кече авыл буларак нигезли. 1865 елда 14 хуҗалыкта 82 кеше яшәгән. Бистәнең тарихи исемнәре: Приютово, Приютовское, Приютина, Юртова. Октябрь революциясенә кадәр Приют Уфа губернасы Бәләбәй өязенең Ильин волостена керә.
HD96280
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хисар (Ушак)
Хисар (Hisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Приют (Башкортстан)
Икътисад, социаль өлкә
Нефть чыгару. Приютта элек шәһәр барлыкка китерүче предприятие – «Аксаковнефть» нефть-газ чыгару идарәсенең бүлекчәләре булган предприятиеләр урнашкан. Хәзер әлеге предприятиенең цехлары һәм бүлекчәләре «Ишембайнефть» нефть-газ чыгару идарәсенә керә. Газ эшкәртү заводы эшләгән. 2012 елда Башкортстан хөкүмәте, Башкортстан Президентының шәхси йөкләмәсе буенча, Приют поссоветы шәһәр җирлегенең социаль-икътисади үсеш программасын эшләгән. Анда килеп туган кризистан чыгуның төп юллары: бистәне төзекләндерү, эш урыннары булдыру (газ эшкәртү заводын реанимацияләү, яңа комбиазык заводы төзү, кече эшмәкәрлекне үстерү һ. б.), мәгариф һәм сәламәтлек саклауны үстерү (Приют медсанчасте базасында Бәләбәй, Ярмәкәй һәм Бишбүләк районнарында яшәүчеләргә хезмәт күрсәтү буенча районара медицина үзәген төзү) каралган.
Бәләбәй районының төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объектлары исемлегенә кертелгән:
Онгарье (Тревизо)
Онгарье — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Онгарье Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Сант'Ана (Напуль)
Сант'Ана — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бхакти Бхагаватамрита Кешава Свами
Бха́кти Бхагаватамрита Кешава Свами (Кешава Свами; IAST: Bhakti Bhagavatāmrita Keśava Svāmī; монахлыкка кадәр исеме — Вивасва́н(а) Да́с(а), IAST: Vivasvān Dāsa; туганнан соң бирелгән исеме — Владимир Валентин улы Ивлев, 1967 елның 28 апрелендә, Ставрополь краенда, Зеленокумскта туган булган) — Кришнаит дин әһеле, Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ИСККОН) рухи җитәкчеләренең берсе, 1999 елдан бирле Россиянең Көньяк регионының көнчыгыш өлешендә төбәк сәркатип хезмәтен кабул иткән. 2014 елда Е.С. Бхакти Вигьяна Госвами Махараджтан санньясага кабул итүне алып бишенче Россия санньясисы булган һәм Бхакти Бхагаватамрита Кешава Свами исемен алган. Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте идарә шурасының әгъзасы, ИСККОН-ның «инициацияләүче гуру»ларның берсе. Джон Фэйворс исемендәге кулланылышлы рухи технологияләр институтының остазы.
Алмоне (Перуҗа)
Географиясе
Алмоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
IC 2444
IC 2444 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Сергей Лазарев
Сергей Лазарев (1 апрель 1926 — 25 декабрь 2017) — совет күмер сәнәгате алдынгысы, «Кузбассуголь» комбинатының «Чертинская-Южная» шахтасы директоры, Социалистик Хезмәт Герое (1971).
Биографиясе
1926 елда Тверь губернасында (хәзерге — Тверь өлкәсе) туган. ФЗО мәктәбендә укыганнан соң, 1942 елдан 1944 елга кадәр «Төньяк» шахтасында (Кемерово шәһәре) элемтәче булып эшли.
1948 елда техникумны тәмамлаганнан соң, «Бутовская» шахтасында (Кемерово шәһәре) участок начальнигы булып эшли. 1956 елда читтән торып Свердловск тау институтын тәмамлый, тау инженеры дипломы ала.
1963-1977 елларда «Чертинская-Южная»шахтасын җитәкли (1973 елдан — «Яңарыш» шахтасын) (Белово шәһәре). Ул эшләгән чорда яңа җитештерү технологияләре үзләштерелә, аның белән П-3М, ПК-7, ГПК комбайннары, шулай ук ОМКТМ, МК-1 чистарткыч комплекслары, «Глинки» Гомуми Россия продукция классификаторы сериясе комплексы сынала.
60 нчы еллар уртасында сәнәгать запаслары бетә башлый, шахта начальнигы реконструкцияләүгә техник документация һәм инженер нигезләве әзерли, комбинатта хуплау таба һәм «Сибгипрошахт» Новосибирск институты белән хезмәттәшлек итә башлый. Анда реконструкцияләү проектының тәүге варианты эшләнә, һәм 1974 елда ук объектның беренче чираты сафка кертелә (1984 елда реконструкцияләү тулысынча тәмамлана). Шахтаның еллык куәте ике тапкыр диярлек арта, ярты миллионга кадәр җиткерелә.
ССРБ Югары Советы Президиумының 1971 елның 30 мартындагы Указы белән Лазарев Сергей Тихоновичка күмер сәнәгате продукциясен җитештерүдә, югары күрсәткечләргә ирешкән өчен Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә,Ленин ордены белән ««Урак һәм Чүкеч» медале тапшырыла.
1977 елның гыйнварында ул лаеклы ялга китә, аннары туган иленә Калинин өлкәсенә кайтып китә, Селижарово бистәсендә төпләнә.
2017 елның 25 декабрендә вафат була.
Старов
Старов (Starov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сесилия Новоа Гусман, Сан Хосе де ла Пенья (Кортазар)
Сесилия Новоа Гусман, Сан Хосе де ла Пенья — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Старов
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сесилия Новоа Гусман, Сан Хосе де ла Пенья (Кортазар)
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Коломбирола (Павия)
Коломбирола  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коломбирола Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ARHGEF38
ARHGEF38 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 2445
IC 2445 —  чикләрендә урнашкан.
Давид Кугультинов
Давид Кугультинов (ҡалм. Котин Дава; 13 март 1922 ел— 17 июнь 2006 ел) — Калмыкстанның халык шагыйре (1969), Социалистик Хезмәт Герое (1990). ССРБ дәүләт премиясе лауреаты(1976). Калмык АССР Югары советы депутаты (1980, 1985 ел). ССРБ-ның халык депутаты (1989-1991).
Биографиясе
Давид Никитич Кугультинов 1922 елның 13 мартында Абганер Гаханкин  авылында (хәзер Калмык Республикасы Яшалтин районы Эсто-Алтай ) хәлле гаиләдә туган.
1931 елда бабасын кулак дип бөтен гаиләсе белән бергә Алтай краена сөргенгә җибәрәләр. Давид атасы белән бергә Приютский районының 107-нче «Тангчин Цзян» совхозына күчеп килә һәм шунда мәктәпкә бара. 12 яшендә булачак шагыйрь үзенең тәүге шигырен бастырып чыгара, моның өчен Карл Маркс ның томы белән бүләкләнә.
1937 елдан 1-нче Элиста мәктәбендә укый.
1939 елда Калмык педагогия институтына укырга керә. Шул вакыттан әсәрләрен республика матбугаты битләренә бастыра башлый.
1940 елда үзенең шигырьләрен аерым җыентык («Стихи юности») итеп бастырып чыгара. Бу шигырьләр җыентыгына язучы Александр Фадеев уңай бәяли.
18 ел яшендә аны ССРБ Язучылар берлеге на кабул итәләр. Калмык педагогия институтының икенче курсыннан Кызыл Армия сафына чакырыла. Монгол Халык Республикасы нда сержант, ә соңрак Совет гаскәрләрендә кече лейтенант булып хезмәт итә.
Бөек Ватан сугышы башлангач, фронтка җибәрүне сорап, гариза яза.
1942 елдан 2-нче Украина фронты нда сәяси хезмәткәр (политработник) һәм 252-нче укчы Харьков-Братислава дивизиясенең дивизион гәзите хәбәрчесе булып хезмәт итә. Днепрны кичүдә һәм Корсуньско-Шевченко операциясендә катнаша.
1944 елның маенда калмыкларны депортацияләү чикләрендә фронттан чакырыла һәм Себергә сөргенгә җибәрелә. Бийск шәһәрендә автомобиль техникумында укытучы булып эшли. 1945 елның апрелендә калмык халкын яклаган шигырьләре һәм чыгышлары өчен 58/10 статьясы буенча кулга алына һәм хөкем ителә, Норильскига сөрелә, анда 10 ел тирәсе утыра. Норильск кала лагеры заводында эшли. Норильскида хатыны Алла Пахомова белән таныша (2006 елда вафат була).
1956 елның сентябрендә аклана һәм шул ук елда Калмык АССРга кайта.
1957 елның июненнән сентябренә кадәр Калмыкстан Язучылар берлегенең җаваплы секретаре була.
1957 елның сентябрендә Горький әдәби институтында Югары әдәби курслар студенты була, аны 1959 елның июнендә тәмамлый.
1961 елда Горький әдәби институтын экстерн рәвештә тәмамлый : 30 көн эсендә 50 имтихан тапшырып, экстерн менән диплом алдым. Минең мәктәбем бар ине. Ул Норильскиҙа академик Фёдоровский һәм геолог Урванцев (ҡасандыр урындағы ятҡылыҡтарҙы асҡан, һуңынан уларҙы зектар үҙләштергән), математик Шмидт, Элекке әҙәби тәнҡитселәр үҙҙәренең белемдәрен < кәм тигәндә бер өлөшөн ҡотҡарыу маҡсатында миңә һала… > «Литва эхоһы» гәзитен мөхәррирләгән һәм Чемберлен менән Сталиндан интервью алған, ун дүрт тел буйынса белгес Гитлер һәм Муссолиниҙан интервью алған, миңә грек телендә һәм Жуковский тәржемәһендә уҡып, текстҡа аңлатма биргән ҡарт профессор филолог.
1961 елның июненнән Калмык Язучылар берлеге рәисе итеп сайлана.
1970-1990 елларда РСФСР Язучылар берлеге идарәсе секретаре. 1971-1972 елларда РСФСР Язучылар берлеге идарәсенең эшче секретаре булып эшли.
1973 елның декабреннән 1991 августына чаклы елның Калмыкстан Язучылар берлеге идарәсе җитәкчесе.
1980 елда Калмык АССРның Югары советы депутаты итеп сайлана һәм 1985 елда яңадан сайлана.
1991 елда Россия Коммунистлар фиркасе Үзәк Комитеты һәм Политбюро әгъзасы итеп сайлана.
2003 елда Россия Федерациясенең Дәүләт Думасына ПВР һәм РПЖ блогыннан тәкъдим ителә.
Иҗаты
.Күп шигырьләр китабы, «Акыл фетнәсе» («Бунт разума») поэмасы, шигъри әкиятләр авторы. Шагыйрь ижатына калмыкларның «Джангар» милли эпосы зур йогынты ясый. 1965 елда «Шигырьләр җыентыгын бастырып чыгара, ул Ленин премиясенә тәкъдим ителә. 1970 елда Мәскәүдә «Нәфис әдәбият» нәшриятында Семен Липкинның баш сүзе белән ике томлык әсәр басылып чыга. 1977 елда «Нәфис әдәбият» нәшриятында өч томлык тагын бер әсәрләр җыентыгы нәшер ителә.
Рус теленә шигырьләрен Юлия Нейман тәрҗемә итә.
Эсендурак (Тортум)
Эсендурак (Esendurak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Тортум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Алодио (Торино)
Алодио  — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Алодио Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сант'Ана (Фрозиноне)
Сант'Ана — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Драгош (Ржокитно)
Драгош  (Drahoš) — Чехиянең Пардубице крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
ARHGEF39
ARHGEF39 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 2446
IC 2446 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Хисар (Герҗүш)
Хисар (Hisar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (köy).
Серо Вьехо (Тлакоапа)
Серо Вьехо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Серо Вьехо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Ондре Тзцосил (Валле д'Аоста)
Географиясе
Ондре Тзцосил Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ла Баранка де Сан Рафаел (Зирандаро)
Ла Баранка де Сан Рафаел — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Баранка де Сан Рафаел Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Коломбо (Кьети)
Коломбо  — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коломбо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 2447
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Старовице
Старовице (Starovice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сант'Ана (Савона)
Сант'Ана — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ARHGEF4
ARHGEF4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Эсеневлер (Атакум)
Эсеневлер (Esenevler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 2448
IC 2448 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
HD96359
HD96359 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Алоко (Болонья)
Алоко  — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Алоко Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Оне (Тревизо)
Оне — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Оне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хисаралан (Дазкыры)
Хисаралан (Hisaralan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Дазкыры илчесенә караган бер авыл (köy).
Коломбо (Бреша)
Коломбо  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коломбо Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ARHGEF40
ARHGEF40 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 2449
IC 2449 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Сеферина Флорес Родригез (Апасео эль Гранде)
Сеферина Флорес Родригез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сеферина Флорес Родригез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Алоне (Бреша)
Алоне  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Алоне Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Онели (Перуҗа)
Онели — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Онели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Дражейов (Дуба)
Дражейов  (Dražejov) — Чехиянең Либерец крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сант'Ана (Бергамо)
Сант'Ана — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Коломбо (Комо)
Коломбо  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ARHGEF5
ARHGEF5 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ла Мисерикордия, Чинчес Бравас (Сан Дьего де ла Унион)
Ла Мисерикордия, Чинчес Бравас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Мисерикордия, Чинчес Бравас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Старовички
Старовички (Starovičky) — Чехиянең Көньяк Моравия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Ла Баранка дел Отате (Коюка де Каталан)
Ла Баранка дел Отате — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Баранка дел Отате Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Илья Мархасин
Илья Мархасин (27 апрель 1919 ел—21 апрель 1988 ел) — физик. Техник фәннәр докторы (1966), профессор (1968). БАССР‑ның атказанган нефтьчесе (1967), ССРБ‑ның югары мәктәп отличнигы (1979), нефть сәнәгате (1980) отличнигы. Бөек Ватан сугышында катнашучы.
Биографиясе
Илья Львович Мархасин 1919 елның 27 апрелендә Киевта туа.
Ла Баранка дел Отате (Коюка де Каталан)
Климаты
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Илья Мархасин
Биографиясе
1949 елдан гыйльми-тикшеренү институтында эшли башлый, катлам сыеклыкларны фильтрлау процессларын һәм аларның нефть бирүчәнлегенә йогынтысын тикшерә. .
Ла Баранка дел Отате (Коюка де Каталан)
Тарихы
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
Илья Мархасин
Биографиясе
1952 елдан алып Уфа нефть сәнәгате гыйльми-тикшеренү институтында эшли.
Мархасин И.Л. 1988 елның 21 апрелендә Уфада вафат була
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни эшчәнлеге нефть катламы физикасына багышланган. Мархасин тарафыннан нефть продуктларының физик‑химик механикасы, нефть катламнарына су җибәргәндә кулланылган химик реагентларны фильтрлау вакытындагы процесслар сыналган, катламнарның нефть бирүчәнлеген арттыру ысуллары эшләнгән. 250‑гә якын фәнни хезмәт һәм 20 уйлап табу авторы
Онельье (Бьела)
Онельье — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Онельье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шөмерле
Шөмерлә (Çĕмĕрле, Шумерля) — Чуашиядә урнашкан шәһәр, Шөмерлә районының административ үзәге.
Халык саны — 31 722 кеше (2010).
География
Шәһәр Сыры елгада, Чабаксардан 110 километрга төньяк-көнбатышка таба урнаша. Мәскәү-Казан тимер юлында станция.
Исем чыганагы
Шөмерлә шәһәре үз исемен якында урнашкан Шөмерлә авылыннан ала.
Тарих
1916 елда Мәскәү-Казан тимер юлы төзелеше вакытында Шөмерлә станциясе нигезләнә.
1930 елда Шөмерлә шәһәр тибындагы бистәсенә, ә 1937 елда — шәһәренә үзгәртеп корыла.
Халык
Милли состав: чуашлар — 68%, руслар — 24%.
Икътисад
Агач эшкәртү һәм азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре.
Павел Зурков
Павел Зурков (5 (18) ноябрь 1906, Харьков — 3 май 1968 (61 яшь), Магнитогорск шәһәре, Чиләбе өлкәсе) — тау эше өлкәсендә совет галиме, техник фәннәр докторы (1958), профессор (1959).
Биографиясе
1906 елның 5(18) ноябрендә Харьков шәһәрендә эшче-слесарь гаиләсендә туган.
1924-1927 елларда Бийск профессиональ-техник мәктәптә укуын дәвам итә, тракторчы-монтер һөнәрен үзләштерә.
1929 елда Себер технология институтына (Томск) күчерелә, ә 1931 елда Свердловск тау институтын күчә. Уку белән бер үк вакытта Кривой Рог шахталарында, «Урал» комбинатында һәм Магнитогорск руднигында эшли.
1933 елда Свердловск тау институтын «тау инженеры» белгечлеге буенча тәмамлый һәм шунда ук уку йортлары баш идарәсе (ГУУ) тарафыннан Турин тау техникумы укытучысы, директор урынбасары итеп тәгаенләнә.
1934 елда Свердловск тау институты аспирантурасына укырга керә. 1939 елда «Анализ условий применения тупиковых, спиральных заездов и наклонных подъёмников большой производительности» темасы буенча кандидатлык диссертациясе яклый.
1939-1941 елларда Свердловск тау институтында ассистент, кафедрасы доценты булып эшли.
1947 елда Магнитогорск каласына Магнитогорск тау-металлургия институтына эшкә җибәрелә, гомеренең ахырына кадәр шунда эшли. 1958 елда СССР Фәннәр академиясенең Тау эше институтында «Основные вопросы открытой разработки полезных руд сложного состава» темасына докторлык диссертациясе яклый һәм 1959 елда профессор гыйльми исеме раслана.
1968 елның 3 маенда Магнитогорск шәһәрендә вафат була һәм шунда җирләнә.
1961 елда Зурков Хезмәт Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә, 1962 елда «РСФСР-ның атказанган фән һәм техника эшлеклесе» исеме бирелә.
Хисаралан (Эзине)
Хисаралан (Hisaralan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
Сант'Ана (Бреша)
Сант'Ана — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эсеневлер (Йылдырым)
Эсеневлер (Esenevler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 2450
IC 2450 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
HD96368
HD96368 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
ARHGEF6
ARHGEF6 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
IC 2451
IC 2451 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Алори (Козенца)
Алори  — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Алори Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Онета (Леко)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дражейов (Страконице)
Дражейов  (Dražejov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Демография
Халык саны динамикасы:
Старойицка Лгота
Старойицка Лгота (Starojická Lhota) — Чехиянең Моравия-Силезия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Тарихы
Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.
Демография
Халык саны динамикасы:
Радик Әхмәтов
Радик Әхмәтов (3 март 1933 ел—9 август Ике мең сигез) — галим-биохимик, биотехнолог, югары мәктәп укытучысы. 1981-1985 елларда Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Биология институты директоры. Биология фәннәре докторы (1976), профессор (1986). Башкорт АССР-ның атказанган фән эшлеклесе (1975), «Хөрмәт Билгесе» ордены кавалеры (1975)
Биографиясе
Радик Рәхимҗан улы Әхмәтов 1933 елның 3 мартында Башкорт АССРның Дуван районы Өлкенде авылында туа.
1958 елда Башкорт авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый.
1959-85 елларда СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалында эшли: 1967 елдан биохимия һәм цитохимик бүлеге мөдире, 1981 елдан Биология институты директоры, бер үк вакытта 1967-81 елларда, шулай ук 1985 елда мөдир, 2000 елдан Башкорт дәүләт университетының биохимия һәм биотехнология кафедрасы укытучысы.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни хезмәтләре үсемлекләр гетерозисының күзәнәк  ядросын һәм молекуляр-генетик табигатен өйрәнүгә багышланган. Әхмәтов җитәкчелегендә тәүге тапкыр үсемлекләрдәге гистон аксымнарының модификациясе ачыла; фитогормоннарның һәм башка физиологик актив матдәләрнең күзәнәкнең генетик аппараты активлыгын көйләүдә катнашуының яңа механизмнары ачыклана; рекомбиноген үзенчәлекләргә ия булган һәм иммунитетны стимуллаштыручы, фунгицид тәэсиргә ия химик берләшмә ачыклана. Аның тарафыннан үсемлекләрдә матдәләр алмашынуының, шул исәптән үсемлекләрнең гетерозис гибридларының нуклеин кислоталары синтезы һәм аларның ана формаларының законлыклары ачыклана; тәүге тапкыр кыяклылар протопластларыннан каллуска охшаш тукымалар алына.
190 нан артык фәнни хезмәт һәм 10 уйлап табу авторы.
ARHGEF7
ARHGEF7 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Алоро (Бьела)
Географиясе
Алоро Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хисарарды (Гөлхисар)
Хисарарды (Hisarardı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Гөлхисар илчесенә караган бер авыл (köy).
Коломбо Нуово (Бреша)
Коломбо Нуово  — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
IC 2452
IC 2452 —  чикләрендә урнашкан.
Коломбо Нуово (Бреша)
Географиясе
Коломбо Нуово Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
IC 2452
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Коломбо Нуово (Бреша)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сеха де Сан Агустин (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Сеха де Сан Агустин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Сеха де Сан Агустин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
Эсенҗе (Кумру)
Эсенҗе (Esence) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коломбрара (Пезаро һәм Урбино)
Коломбрара  — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Коломбрара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Серо Гвадалупе (Тлакоапа)
Серо Гвадалупе — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Серо Гвадалупе Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
Сант'Ана (Варезе)
Сант'Ана — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ARHGEF9
ARHGEF9 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Староседлски Градек
Староседлски Градек (Starosedlský Hrádek) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сант'Ана (Комо)
Сант'Ана — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 2453
IC 2453 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Ла Баранка дел Пинзан (Коюка де Каталан)
Ла Баранка дел Пинзан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Тарихы
Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
ARID1A
ARID1A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Онета (Лука)
Онета — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Онета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Хисарарды (Ялвач)
Хисарарды (Hisarardı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Ялвач илчесенә караган бер авыл (köy).
Алоти (Торино)
Географиясе
Алоти Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD96391
HD96391 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ла Монера (Тьера Бланка)
Ла Монера — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. муниципалитеты составына керә.
Географиясе
Ла Монера Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.
Климаты
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.
Тарихы
Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
Морке
Морке (Морки, Морко) — Мари Илдә шәһәр тибындагы бистә, Морке районының административ үзәге.
Халык саны — 10 075 кеше (2010).
География
Морке Йошкар-Оладан 73 километр көньяк-көнбатыштарак урнаша.
Төмән сөйләше (көнбатыш диалект)
Төмән сөйләше — татар теленең мишәр диалектына караган бер сөйләше.
Морке
Тарих
Морке 1679 елда нигезләнә.
Шәһәр тибындагы бистә стаусын 1968 елда ала.
Төмән сөйләше (көнбатыш диалект)
Таралышы
1950 еллар ахырында Мордовия Республикасы районнарына һәм мишәрләр яшәгән башка өлкәләргә экспедицияләр җибәрелеп, аларның сөйләшләрен лингвистик география методы белән өйрәнелә һәм тупланган материалларын мишәр диалекты турында югары фәнни эчтәлекле китабына керә.