cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рамакиен
Беренче Өлеш
Беренче өлеш Хираньяк шәйтанын бетергән кабан формасын алган Пһра Нараи хикәясе белән башлана. Моннан соң Тһотсаканның бабаларының килеп чыгышы турында мәгълүмат бара. Рамакиен буенча Пһра Исуан Нонтһок хезмәтчесенә бармагын бриллиантка әйләндереп, шул бармак ишарә иткән кешене юк итәргә мөмкинчелек биргән алкыш бирә. Нонтһок бу куәтне дөрес түгел итеп куллана башлагач, Пһра Нараи Нонтһок алдында Нонтһокның куллары хәрәкәтләрен кабатларга тырышучы биюче сокландыргыч кыз формасын ала. Берьюлы ул бриллиантын үзенә төби дә шундук үлә. Нонтһок соңыннан Тһотсакан буларак янә туа. Аның шулай ук дүрт ир туганы һәм кыз туганы һәм ярым туганнары бар. Тһотсакан беренче мәртәбә җир астында Кала Накһаның кызы Кала Накһага өйләнә һәм шуннан соң Пһра Исуаннан бүләк буларак Нанг Монтһоны ала. Тһотсакан һәм Нанг Монтһоның беренче исеме Ронапак булган улы бар; Индраны җиңгәннән соң ул Интһарачит исемен ала. Шуннан соң текстта симиан персонажлар Пһали һәм Сухрипның килеп чыгышы аңлатыла. Алар Ходан патшасының хатыны Каладан аның Пһра Ин һәм Пһра Атһит белән вәсвәсә кылуыннан туа. Ходам патша аларны күлгә законлыкларын сынар өчен салгач, алар маймылларга әверелә һәм урманга кача. Пһра Исуан Пһалига, аңа аның белән сугышканның яртысын бирүче сихри өч япьле сөңгене бүләк итә. Сухрип аннан соң Дара дигән матур кызны бүләк итеп ала, әмма Пһали аны үзе өчен ала. Соңрак Пһали шулай ук Тһотсаканның хатыны Нанг Монтһоны тота һәм аларның ул Тһотсаканга кайтканчы улы була. Соңыннан Пһали Сухрипны урманга куа һәм ул анда Хануманны очрата. Хануман Пһра Исуан Кала Ачана кызы Саваһаның авызына күк сугыш коралларын куйганнан соң туган дип әйтелә. Башта Хануман Пһали һәм Сухрип белән кала, әмма соңыннан Сухрипка урманда куылуында кушылырга карар кыла. Рамакиенда Пһра Рам буларак мәгълүм Раманың бабалары Патша Тһотсарот аша Пһра Нараига тоташа. Пһра Рам үзе Пһра Нараиның реинкарнациясе һәм аның ир туганнары Пһра Лак, Пһра Пһрот һәм Пһра Сатарут Пһра Нараиның эмблемалары манифестацияләре: еланның, дискның һәм чукмарның. Пһра Рамның хатыны Нанг Сида Пһра Нараи хатыны Лаксаминың реинкарнациясе, әмма ул Ланкада Тһотсаканның кызы буларак туа һәм Чонок патшасы Митһила тарафыннан гаиләсенә кызлыкка алына.
Раусвере
Раусвере (Rausvere) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Рамакиен
Икенче Өлеш
Икенче өлештә хикәянең төп сюжеты була. Пһра Рам һәм Нанг Сида җәядән ату бәйгесенә кадәр беренче караштан бер-берсенә гашыйк булалар. Куччи исемле бөкреле кеше патшабикәне Пһра Рамны куарга сорарга этәрә. Ул урманга Нанг Сида һәм ир туганы Пһра Лак белән яшәргә китә, анда алар матур кыз формасын алган Самманаханы очрата. Ул ике ир туганны вәсвәсә кылырга тели, әмма алар каршы торалар һәм аңа җәза бирәләр. Үч итеп Тһотсакан Нанг Сиданы Ланкада сараена алып китә. Пһра Рам һәм Пһра Лак Хануман, Сухрип һәм Чомпһупһан исемле тагын бер маймылн очрата һәм алардан Нанг Сидага ярдәм итәргә сорый. Хануман Ланкада Нанг Сиданы очраткач, ул аны аңа балдакны һәм яулыкны күрсәтеп һәм Пһра Рам белән беренче очрату серен янә сөйләп таный. Хануман шуннан соң Тһотсакан улы Интһарачит тарафыннан тотыла, әмма Ланкада янгын булганда кача. Пһра Рамга кайтканда, Хануман Ланканы кыйтганы Ланкага тоташтыручы юлны төзергә ярдәм итә һәм Тһотсакан белән сугыш башлана. Күп сугышканнан һәм Тһотсакан шурадашлары хыянәт итү маташуыннан соң Пһра Рамга Тһотсаканны һәм Интһарачитны үтерә һәм Нанг Сиданы азат итә ала. Ул ышанулы икәнен сынар өчен кырыс ут сынавы узганнан соң, Пһра Рам аны үзе белән Аһюттһайяга ала һәм шурадашларына патшалыгының төрле өлешләрен бүләк итә.
Өченче Өлеш
Нанг Сида Тһотсакан рәсемен ясагач, Пһра Рам Пһра Лакка аны урманга алып китәргә һәм үтерергә куша. Кушканча эшләү урынына ул Пһра Рамга аны Нанг Сида үлгән дип ышандырыр өчен ана болан йөрәген китерә. Урманда, Нанг Сида Вачамарик дигән аскетта сыену таба һәм ул ике угылга тумыш бирә: Пһра Монкутка һәм Пһра Лопһка. Пһра Рам аны кире Айюттһайяга алып китәргә карар кыла, әмма ул баш тарта һәм Җир Асты Дөньясында юкка чыга. Соңыннан, Пһра Исуан Пһра Рамга һәм Нанг Сидага янә бергә булырга мөмкинчелек бирә.
Фөҗәйрә (әмирлек)
Мәркәзе — Фөҗәйрә шәһәре. Мәйданы 1 166 км², халык исәбе 137 940 кеше (2008) тәшкил итә.
Әмирлек башлыгы — шәех Хәмәд бине Мөхәммәд әш-Шәркый.
Әмирлек җирләре култык буенча 90 километрга сузылган. Җирләренең шактый зур өлешендә таулар бар.
Вичинато (Алесандрия)
Вичинато — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сент-Фуа-де-Бельве
Сент-Фуа-де-Бельве — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Корастава
Корастава (Корастава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бөгелде
Бөгелде елгасы, Көнчыгыш Кама аръягында. Зәйнең сул кушылдыгы (Чулман елгасы бассейны). Озынлыгы 8,4 км, бассейнының мәйданы 31 км². Зәй районы территориясеннән ага. Елга башы Перцовка авылының көнбатыш читендә, тамагы Икенче Бөгелде авылыннан 1,9 км көнчыгыштарак. Елга башының абсолют биеклеге 200 м, тамагыныкы — 64 м. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 48%. Елга челтәренең тыгызлыгы 0,42 км/км². Күбесенчә кар сулары исәбенә туена. Җир асты туендыру модуле 0,11-0,25 л/с•км². Елганың гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән характерлы. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 75 мм, ташу агымы катламы 60 мм. Язгы ташу, гадәттә, апрельнең беренче көннәрендә башлана. Елга ноябрь башында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллык чыгымы 0,016 м³/с. Суы бик каты (язын 9-12 мг-экв/л, кышын һәм җәен 12-20 мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын 300-400 мг/л, кышын һәм җәен 1000 мг/л га кадәр. Елга Зәй автоагрегат заводының агынты суларын кабул итүче буларак файдаланыла (елга 6 млн. м³ га кадәр).
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пожма
Пожма — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының сул ярыннан 353 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лупавско
Лупавско — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зигмунтув (Лодзький-Схидний повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канава (Коми)
Канава (Канава) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Канава климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (97%).
Бизья
Бизья (Biziat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,48 км².
Пелтиниш (Васлуй)
Пелтиниш — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чезвик (Пенсильвания)
Чезвик  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Серзеделу (Гимарайнш)
Серзеделу  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Дойдук (Козаклы)
Дойдук (Doyduk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Козаклы илчесенә караган бер авыл (köy).
Шертс (Техас)
Шертс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шертс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF136
ZNF136 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ламюр-сюр-Азерг
Ламюр-сюр-Азерг — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Трушки (гмина Снядово)
Трушки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Чишмә туган якны өйрәнү музее
Яңа Чишмә туган якны өйрәнү музее (Краеведческий музей Новошешминского района) — Татарстанның Яңа Чишмә районы үзәге Яңа Чишмә авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Яңа Чишмә районы тарихы белән таныштыра.
Тарих
2012 елның 1 декабрендә Яңа Чишмә халык иҗаты һәм көнкүреше музееның филиалы буларак ачыла. Район мәдәният йортының икенче катында урнаша. 2014 елдан — мөстәкыйль музей. Музейны ачу максаты: район тарихы белән бәйле көнкүреш әйберләрен һ. б. туплау, районның X—XII гасырларга караган борынгы һөнәрчеләр авылы урынында барган археологик казу эшләре вакытында табылган көнкүреш әйберләре җыелмасы белән таныштыру.
Экспонатлар
Гомуми мәйданы — 211, 3 кв. м. Музей фондында 986 саклау берәмлеге экспонат саклана: рәсем сәнгате, нумизматика (тимер акча, медаль, значоклар), археологик табылдыклар (Наратлык шәһәрлеге тимер казылмалары), документлар, китаплар, гамәли сәнгать эшләнмәләре, көнкүреш һәм этнография әйберләре (йортта тукылган сөлгеләр).
Бөек Ватан сугышы, Әфганстан, Чечен хәрби хәрәкәтләрендә катнашучылар турында материаллар, солдат көнкүреше әйберләре, фоторәсемнәр, истәлек китаплары, районда фидакарь хезмәтләре өчен бүләкләнүчеләр турында материаллар урын алган.
Күргәзмәләрдә, Октябрь инкыйлабы, Беренче бөтендөнья һәм Бөек Ватан сугышлары чоры фоторәсемнәренең һәм документларының төп нөсхәләре урын алган.
Төбәктә яшәүче халыклар тормышына, көнкүрешенә аерым бүлек багышланган.
Экспозициядә авыл тарихы, керәстиян йорты, ССРБ оешу тарихы, 1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы тасвирлана.
Яныш
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 44 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
(4189) Саяны
(4189) Саяны  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 SV9» саналган.
Паповка (Чашницкий районы)
Паповка (Папоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Бормухос
Бормухос — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Паповка (Чашницкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Плаве
Плаве — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Рава (Косе)
Рава (Rava) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Бормухос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плаве
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илһан (Каракөпрү)
Илһан (İlhan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Возьники (Лосицкий повяты)
Возьники  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кордзики
Кордзики (Кордзікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Серзеделу (Повуа-де-Ланьозу)
Серзеделу  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кызылкүпер (Казакъстан)
Кызылкүпер (Қызылкөпір) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сент-Фуа-де-Лонга
Сент-Фуа-де-Лонга — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
ZNF138
ZNF138 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
За сталинские колхозы (гәҗит)
За сталинские колхозы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Пировски район комитеты һәм район шурасы органы. 1944-1945 елларда Пировски авылында татар телендә нәшер ителә.
Вичинато (Перуҗа)
Вичинато — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вичинато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 7226
NGC 7226 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Трушки-Залесе
Трушки-Залесе — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Иске Калмаш
Иске Калмаш — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Зигмунтув (Пабьяницкий повяты)
Зигмунтув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Иске Калмаш
ᴨyчты индексы — 452206, — 80256850001.
Зигмунтув (Пабьяницкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лансье (Рона)
Лансье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Дорофеев урамы (Уфа)
Дорофеев урамы (Дорофеев урамы, улица Дорофеева) — Уфаның Совет районында урнашкан урам. БК(б)Ф Башкорт өлкә комитеты сәркәтибе Григорий Дорофеев (1904-1943) хөрмәтенә аталган. Октябрь инкыйлабына кадәрге исеме - Георгий тыкрыгы, 1920-еллардан 1943 елгача Цех тыкрыгы дип аталган.
(3627) Саиэрс
(3627) Саиэрс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 28 февралендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 DS» саналган.
Доймуш (Доганкент)
Доймуш (Doymuş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Доганкент илчесенә караган бер авыл (köy).
Гухьякалар
Гухьяка(лар) (गुह्यक, турыдан-туры мәгънәдә "кача торганнар") Һинд динендә табигыйдан өстен мәхлукатлар сыйныфы. Якшалар (табигать рухлары) кебек алар еш байлык Ходае Кубераның хезмәтчеләре буларак тасвирлана һәм аның яшерелгән хәзинәләрен саклыйлар. Гухьякалар тау мәгарәләрендә яшиләр дигән ышаныч бар; шуннан аларның исемнәре "кача торганнар" килеп чыкканнар. Гухьякаларның Раббы буларак Кубера "Гухьякадхипати" дип атала.
Тасвирлама
Эдвард Уошбёрн Һопкинс фараз иткәнчә Гухьякалар аерым мәхлукатлар түгел, ә качучы рухлар өчен гомуми атама. Алар Ману Смритида һәм Махабхаратаның кушымтасы "Һаривамса"да аерым мәхлукатлар буларак искә алына; шулай да, эпос һәм Мегадхута аларны Якшалар дип идентификацияли.
Гухьякалар Кубераның иң ышанычлы һәм якын шурадашлары буларак тасвирлана, ул алар белән Кайлаш тавында яши. Кубера аларга әһәмиятле биремнәр бирә, мәсәлән, могъҗизалы күз примочкасын Рама Ходае һәм эпик каһарманына илтәргә һәм аңа сугышта ярдәм итәргә. Алар шулай ук юллама тапшыручылар буларак хезмәт итәләр һәм бәрелешләргә карап тору өчен җибәреләләр. Башка очракларда алар Хемакутада яки Гандхамандана Тавында, Кубера сараенда яши торган итеп тасвирлана. Алар шулай ук җирдә һәм калкулыкларда яшиләр. Алар табигате буенча ярым-кош, ярым-ат буларак тасвирлана. Аларның күктә формалары янып торучы, сугыш дәверендә алар шәйтан формаларын алалар һәм җирдә гномнарга охшаган.
Махабхаратада алар Якшалар төре буларак карала һәм Кубераның һава сарайлары күктә Гухьякалар тарафыннан тотыла дип искә алына; башка очракларда Ходайны үзен Гухьякалар ташый торган итеп тасвирлана. Эпостагы каһарман Бхима Гандхаманданада Куберага һөҗүм иткәндә аларны үтерә дип тасвирланган. Махабхарата сугышында тасвирланганча кылычтан каһарманнарча да түгел, куркакларча да түгел солдатлар үлемнән соң Гухьякалар яшәү урынына бара дип әйтелгән. Бу җаннар керә ала торган икенче иң түбән патшалык, иң түбәне гөнаһ кылучылар өчен Нарака (тәмугъ). Гухьякалар еш Питрлар ("бабалар") белән тәңгәлләштерелә һәм кайчак өрәкләр белән тиңдәш итеп күрсәтелә.
Кайчак Кубера белән ассоциацияләнсә дә, Варахамихираның "Брихат-Самхита"сы һәм шулай ук кайбер Пураналар Гухьякаларны Кояш Ходае Сурьяның улы Ревантаның юлдашлары итеп тасвирлыйлар. Маркандея Пурана Реванта Сурья тарафыннан Гухьякаларның җитәкчесе вазифасын башкарырга куелган дип искәртә. Сынчылыкта Реванта еш сунарчылык сәхнәләрендә Гухьякалар белән сурәтләнә.
Серзеду (Гимарайнш)
Серзеду  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Брейв (Пенсильвания)
Брейв  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брейв халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Льниска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Льниська
Круш (Мисс кушылдыгы)
Круш — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мисс елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пелтиниш (Караш-Северин)
Пелтиниш — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равелику
Равелику (Raveliku) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Бийя (Франция)
Бийя (Billiat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Бельгард-сюр-Вальсерин кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,70 км².
Бренес
Бренес — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эльблонг
Эльблонг (Elbląg, Elbing) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 126049 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Эльблонг Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Возьники (Плонский повяты)
Возьники  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Эльблонг
Тарих
Шәһәр статусын 1237 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Возьники (Плонский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корнилов
Корнилов ― фамилия.
Корнадзь
Корнадзь (Корнадзь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Плавшкий Ровт
Плавшкий Ровт — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ширино (Техас)
Ширино  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ширино шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF14
ZNF14 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Зигри (Лодзь воеводалыгы)
Зигри  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серванш
Серванш — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Трушки-Куче
Трушки-Куче — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Черри-Велли (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паповцы (Паставский районы)
Паповцы (Папоўцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Илһан (Аяш)
Илһан (İlhan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Полдневный Пертюг
Полдневный Пертюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пертюг елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вичинато Дучи (Пезаро һәм Урбино)
Географиясе
Вичинато Дучи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Алексидзе
Алексидзе (ალექსიძე) ― фамилия.
Лантии (Рона)
Лантии — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Реаствере
Реаствере (Reastvere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Любань (Диңгез буе воеводалыгы)
Любань  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1228) Скабиоза
(1228) Скабиоза  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 5 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TU» саналган.
NGC 7227
NGC 7227 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кызылканат (Казакъстан)
Кызылканат (Қызылқанат) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сноуборд
Сноуборд яки сноубординг (snowboarding) – кышкы спорт төре, тау чаңгысы кебек биек-текә тау битләүләреннән шуып төшүдән гыйбарәт. Аны яратучылар җәй көннәрендә югалып калмый: охшаш спорт төрләре белән, мәсәлән, чүл барханнарыннан шуып төшү (сэндбординг), диңгез дулкыннарында шуу (серфинг) белән мавыга.
Сноуборд тарихыннан
Сноубордка охшаган беренче корамалды – снёрфер (snurfer, snow («кар») һәм surf – «сёрф»), АКШның Мускегон каласында 1965 елда Шерман Поппен кызына эшләп биргән. Ул ике чаңгыны бергә ябештереп, яңа снаряд уйлап тапкан.
1979 елда АКШның Мичиган штатындагы Гранд-Рапидс шәһәре янында снёрфинг буенча беренче Дөнья чемпионаты уздырыла. 1984 елда Халыкара сноуборд ассоциациясе ачыла (ISA).
Сноуборд шул кадәр популяр булып киткәч, алга таба аерым спорт төре итеп таныла һәм 1985 елда Австрия тау чаңгысы курорты Цюрста беренче Дөнья кубогы уйнатыла. Бу чит ил чаңгысы ССРБга 1988 елда килеп керә, аны билгеле футбол комментаторы Владимир Маслаченко алып кайта.
Сноуборд сөючеләр саны 2004 елда дөньяда 6,6 миллион тирәсе булган. Ә 2008 елга бу сан 5,1 миллионга кадәр кими, ә хатын-кызлар гомум саннарның 25 процентын тәшкил итә. Бу спорт төрен сөючеләрнең уртача яше – 14 яшьтән 24 яшькә кадәр.
Чыганаклар
«Аманат» журналы № 02 (795), Февраль, 2010
чтТЕ
Карвуджем
Карвуджем (Карвуджем) — Коми Республикасының Койгородок районында урнашкан авыл.
Климат
Карвуджем климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Плазове
Плазове — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яо Мин
Карьера
Яо Минның әти-әнисе профессиональ баскетболчы булганнар. Әтисенең буе 202 см, ә әнисенең 190 см, 10 яшьтә үк Яоның буе 165 см тәшкил иткән.
Возьники (Плоцкий повяты)
Возьники  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яо Мин
Карьера
Яо «Шанхай Шаркс» өчен яшүсмер чагында үк уйный башлый һәм әлеге команда өчен 5 ел дәвамында чыгыш ясый, соңгы елда Кытай баскетбол ассоциациясе (КБА) чемпионы була. 2002 елда драфтта 1 нче сайлау хокукына ия булган «Хьюстон Рокетс» командасы тарафыннан сайлана. Моңа кадәр НБАда нибары ике кытайлы гына уйнаган. Беренче сезоннан ук Мин ел саен барлык йолдызлар матчында катнаша. Шуңа да карамастан, «Рокетс» плей-офф стадиясендә зур уңышларга ирешмәгән. Җәрәхәтләнүләр аркасында Мин 2009/2010 елгы сезонны тулысынча калдыра һәм Төркиядә 2010 елгы дөнья чемпионатында уйнамый. 2016 елда Яо Мин баскетболның дан залына кертелә.
Яо 2000 елда Сиднейда узган җәйге Олимпия уеннарында Кытай җыелмасында дебют ясый. Ван Чжичжи һәм Менгке Батыр белән бергә алар «Бөек дивар»ны төзегәннәр. 2004 елгы Олимпия уеннарының ачу тантанасында Кытай әләмен күтәреп барган, аның сүзләренә караганда, ул «күптәнге хыялын тормышка ашырган». 2004 елгы уеннарда, гомумән алганда, команда уңышсыз чыгыш ясый, әмма Мин баскетбол турнирының символик җыелма командасына керә. 2006 елгы дөнья чемпионатында Кытай 1/16 финалга гына җитә.
Аның хатыны Е Ли Кытайның хатын-кызлар баскетбол командасы өчен чыгыш ясаган.
Яо Мин Кытайның иң танылган һәм бай кешеләренең берсе, кайбер эре компанияләр аның белән контрактлар төзегән. Аның НБАдагы беренче еллары турында документаль фильм төшерелә, ә ул автордаш буларак үз автобиографиясен яза. 2009 елның июлендә Яо Мин үзенең элеккеге Кытай «Шанхай Шаркс» клубын сатып ала, аңа җитди финанс кыенлыкларын җиңәргә һәм турнир таблицасының төбеннән күтәрергә ярдәм итү өчен. Яо Мин шулай ук спорт комментаторы булып эшли, баскетбол ярышларыннан репортажлар (шул исәптән 2012 елгы Олимпия уеннарының баскетбол турнирыннан) алып бара. 2017 елда Яо Мин Кытай баскетбол ассоциациясе (CBA) президенты итеп сайлана.
Контур буенча күчереп алынган Яо Мингның көлке йөзе танылган Bitch Please интернет мемына әйләнә. Мем көлдергеч кызыксыкмауны символлаштыра.
Яңа (Әлек районы)
Яңа  (Ҫӗнушкӑнь, Новая) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Габриэла Мистраль
Габриэла Мистраль (Gabriela Mistral, чын исеме Lucila de María del Perpetuo Socorro Godoy Alcayaga, кыскача Лусила Годой Алькаяга) (1889 елның 7 апреле, Чили, Викунья — 1957 елның 10 гыйнвары, АКШ, Нью-Йорк) — Чили шагыйрәсе, дипломаты, Латин Америкасы язучыларыннан Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясенең беренче лауреаты (1945).
Тәрҗемәи хәле
1889 елның 7 апрелендә Чилиның Викунья авылында индеец гаиләсендә туган. Әтисе Херонимо Годой Вийаноуэва һәм апасы юлыннан китеп, озак еллар авыл мәктәбендә укыткан. Бик иртә шигырьләр яза башлый. 20 яшендә (1909) кичергән җан тетрәве (кияве, тимер юлчы Ромелио Уретаның үз-үзенә кул салуы) иҗатында озак еллар кайгы, чарасызлык, ялгызлык, мистика кебек мотивлар өстенлек итүгә сәбәп була.
Нәкъ шул чорда, мәхәббәт турында язылган шигырьләре укытучылык карьерасына зыян салыр дип уйлап, Лусила Алькаяга Габриэла Мистраль дигән псевдоним ала. Бер фараз буенча, әлеге гыйбарә Җәбраил фәрештә (Gabriel) исеменнән һәм кызның туган Анд тауларында еш исүче «мистраль» җиле атамасыннан ясалган; икенче фараз буенча, яраткан язучылары — италияле Габриеле Д’Аннунцио һәм прованслы Фредерик Мистраль исемнәреннән ясалган.
1910 елда Сантьяго шәһәрендә педагогия укуханәсендә, соңрак Чилиның төньягындагы Антофагаста шәһәрендә испан теле, тарих, географиядән укыта. Илнең көньягындагы Пуэнта-Аренас шәһәрендә ике ел эшләгәч, илнең үзәгендәге Темуко шәһәрендә кызлар лицее директоры булып урнаша. Монда 16 яшьлек булачак шагыйрь Пабло Нерудага лицей китапханәсенә йөрергә рөхсәт итә. 1921 елдан Сантьяго шәһәрендә лицей директоры. Ләкин университет белеме булмаган шәхесләргә укытуны тыю турында канун чыккач, эштән китә. Мексика мәгариф министры Хосе Васконселос чакыруы буенча, Мексикага күчеп, анда Мексика мәктәпләре һәм китапханәләрен үзгәртеп кору проекты әзерли. Индеецлар тарихын өйрәнә, ил буенча сәяхәт итә. Мексикадан АКШка, Испаниягә, Швейцариягә, Италиягә бара. Сәяхәттән кайткач, укыткан еллары өчен пенсия ала башлый, Чили хөкүмәтенең Латин Америкасы мәдәнияте буенча киңәшчесе була. 1926 елда Парижга Милләтләр Лигасында эшләргә бара.
Егерме елдан артык дипломатик хезмәттә: Чилиның Испаниядәге (1932), Италиядәге (1934), Франциядәге (1938), Бразилиядәге (1938), Португалиядәге, Мексикадагы, АКШтагы (1946) консулы булып тора.
Бразилиядә вакытта дуслашкан Стефан Цвейг гаиләсенең, яһүд геноцидын авыр күтәрү сәбәпле, үз-үзләрен үтерүе (1942) һәм 4 яшеннән үзе янына тәрбиягә алып, улы урынына күреп үстергән 18 яшьлек Хуан Мигельнең үзенә кул салуы (1944) шагыйрәнең җилкәсенә авыр кайгы булып баса.
Иҗаты
1914 елда «Үлем сонетлары» (Sonetos de la muerte) шигырьләр шәлкеме белән танылу ала — Сантьягода узган «Чәчәкләр фестивале» әдәби бәйгесендә (Чили) беренче урын. 1922 елда Нью-Йоркта Колумбия университетының Испания институтында басылган «Чарасызлык» (Desolacion) китабы, күп әдәбият белгечләре фикеренчә, — Г. Мистраль тарафыннан иҗат ителгән иң яхшы китап. Фашизмга каршы һәм Испания ватандашлар сугышында җәфа күрүчеләрне кызганып язылган «Тала» (1938) һәм «Басылу» (1954) җыентыкларында трагик мәхәббәт темасы, шагыйрә фикеренчә, тормыш нигезен тәшкил итүче өчлек: тоз, икмәк, су темалары белән үрелеп бара.
Зимне (Лодзь воеводалыгы)
Зимне  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бургильос
Бургильос — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZNF140
ZNF140 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сивидаде
Сивидаде — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Доймуш (Ташкөпрү)
Доймуш (Doymuş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Сержак
Сержак — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Болгар (Чакмагыш районы)
Болгар — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452206, — 80256850002.
Трушки-Патори
Трушки-Патори — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корчыки
Корчыки (Корчыкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Боголюбово
Боголюбово - Рәсәйнең Владимир өлкәсе Суздаль районындагы авыл. Боголюбово авыл бистәсенең административ үзәге. Русиянең тарихи шәһәрләре исемлегенә кертелгән
Географиясе
Боголюбово Нерль елгасы тамагында (Нерльнең белән кушылган Клязьма урынында), Владимирдан  2 км төньяк-көнчыгыштарак урнашкан.
Тарихы
Боголюбово - Андрей Боголюбскийның элеккеге резиденциясе. Боголюбово (тәүге исеме Боголюбый) 1158 елда кенәз Андрей кушуы буенча нигезләнгән, чөнки Нерль Ока бассейнын Иделнең өске бассейны белән тоташтырган. Боголюбовоның нигезе салыну тарихы руханилар белән кенәз Андрейга Изге Ананың күренеүе турындагы легенда белән бәйләнгән: кенәз Андрей Изге Ана иконасын Владимирдан Ростовка алып барганда, Владимирга 10 км җитәрәк, атлар туктыйлар һәм алга таба бармыйлар. Бу урында төн үткәрәләр. Бу төнне кенәзгә Изге Ана күренә, шул урында Боголюбовоны һәм  монастырь төзегәннәр. Андрей кенәз вакытында Боголюбово даими халкы, үзидарә, сәүдә, һөнәрчелек, милиция, посады һ.б. булган шәһәргә, ягъни Төньяк-Көнчыгыш Русиянең чын башкаласына әйләнә.
Боголюбовоның үсеше Андрей Боголюбский үлеменнән соң туктый. 1177 елда Боголюбово монгол-татарлар, Рязань кенәзе Глеб тарафыннан җимертелгән һәм таланган, аның элеккеге әһәмияте югалган. XVII-XIX гасырларда аның үзәк өлешендә монастырь төзелеше башкарылган.
1945-1965 елларда Боголюбово Владимирский районының үзәге була, 1965 елдан - Суздаль өлкәсенә карый. 1960 елда ул шәһәр тибындагы торак пункт статусын ала ; 2006 елның 1 гыйнварыннан - Боголюбово авыл бистәсенең административ үзәге.
Күренекле кешеләре
Боголюбовода шахмат буенча дөнья чемпионы Элизавета Бикова туган. Танылган рәссам һәм музыка укытучысы, Минск операсы солисты Н. В. Рахчеев та шушы авылдан.
Бирьё
Бирьё (Birieux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Виллар-ле-Домб кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,83 км².
Пелтиниш (Сибиу)
Пелтиниш — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буыннар мирасы музее (Акбүре)
Буыннар мирасы музее (Музей наследия поколений) — Татарстанның Яңа Чишмә районы Акбүре авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Яңа Чишмә туган якны өйрәнү музее филиалы. Яңа Чишмә районы Акбүре авылы тарихы белән таныштыра.
Тарих
2015 елда Яңа Чишмә туган якны өйрәнү музее филиалы буларак ачыла.
Музейны оештыруның һәм музей өчен махсус бина төзүнең инициаторы — Акбүредә туган Әнвәр Мәхмүт улы Залаков (1949—2018), 1999—2018 елларда «Татмелиорация» траст компаниясе генераль директоры.
Экспонатлар
Музей фондында 1 100 саклау берәмлеге экспонат саклана, шул исәптән ташка әверелгән агач, татар милли киемнәре, чигү үрнәкләре, эш кораллары, хатын-кыз бизәнү әйберләре, сөлгеләр, нумизматика, геральдика һ. б. Бөек Ватан сугышы белән бәйле экспонатлар, авторлары һәлак булган 41 хат саклана.
3 экспозиция эшли: «Авылның борынгы заманнан алып бүгенге көнгә кадәрге тарихы», «Татар йорты», «Авыл шәҗәрәсе».
Музей Бөек Ватан сугышы чоры экспонатлары белән баетыла.
Брейденвилл (Пенсильвания)
Брейденвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брейденвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ребала
Ребала (Rebala) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Лантинье
Лантинье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Возьники-Паклеви
Возьники-Паклеви — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любешево (Диңгез буе воеводалыгы)
Любешево  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гариф Ахунов
Гариф Ахунов, тулы исеме Гарифҗан Ахунҗан улы Ахунов (, —, ) — татар язучысы, драматург, публицист һәм күренекле җәмәгать эшлеклесе, Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
Гариф Ахунов 1925 елның 18 сентябрендә Татарстанның Арча районы Кече Өчиле авылында (хәзерге вакытта ул авыл юк) крестьян гаиләсендә туа. Аның әтисе Ахунҗан абзый, авылның беренче совет активистларыннан булып, күмәкләшү чорында ярлы крестьяннәр арасында зур оештыру эшләре алып бара һәм шул эшләре өчен 1931 елда кулаклар тарафыннан үтерелә. Әтисез калган дүрт баланы әниләре карап үстерә. Күрше Казанбаш авылы мәктәбендә җиде сыйныф белем алганнан соң, Гариф 1940 елда Арча педагогия училищесына укырга керә. Ләкин Ватан сугышы башланып, гаиләнең хәле бик мөшкелләнгәч, Гариф ихтыярсыз эшләнгән бер «җинаяте» аркасында зур бәлагә очрый: кырыннан өенә рөхсәтсез бер күтәрәм бәрәңге алып кайтканы өчен аны хөкемгә тартып, өч елга ирегеннән мәхрүм итәләр. Яшүсмер егет хөкем мөддәтен Ерак Көнчыгышта хезмәт белән төзәтү лагеренда уза. Кайткач, 1946 елның көзеннән училищеда өзелгән укуын дәвам иттереп, 1947 елда аны тәмамлап чыга. Аннары, Казанга килеп, университетның татар теле һәм әдәбияты бүлегенә укырга керә.
Гариф Ахуновның язучы буларак беренче иҗат тәҗрибәләре дә нәкъ менә шушы студентлык елларына туры килә. 1951 елда «Үсү юлы» альманахында яшь авторның «Галләм сорау бирә» исемле тәүге хикәясе басылып чыга. Ул шулай ук газета-журналларда очерклары, рецензия һәм әдәби тәнкыйть мәкаләләре белән күренә башлый. Шул ук 1951 елда, университетның соңгы курсында укыган чагында, аны «Совет әдәбияты» (хәзерге «Казан утлары») журналы редакциясенә әдәби хезмәткәр итеп эшкә алалар. Мондагы хезмәтен ул университетны тәмамлап чыкканнан соң да дәвам иттерә — алты ел буе анда әдәби хезмәткәр, проза бүлеге мөдире һәм журналның җаваплы сәркәтибе вазифаларын башкара. Журналда эшләү яшь каләмнең иҗади сәләтен ачып җибәрүдә һәм әдәби осталыкка өйрәнүдә үзенә күрә бер мәктәп ролен үти. Бу елларда ул күп кенә хикәяләрен, беренче күләмле әсәре булган «Яшьлек яме» (1955) повестен иҗат итә. Ибраһим Гази, Габдрахман Әпсәләмов, Әнвәр Давыдов, Гомәр Бәширов, Шәйхи Маннур, Салих Баттал кебек танылган язучылар турында әдәби-тәнкыйть мәкаләләрен һәм иҗат портретларын бастыра.
1956 елның көзендә Гариф Ахунов, Татарстан Язучылар берлеге идарәсе тәкъдиме белән, республиканың нефть үзәге Әлмәт шәһәрендә берьеллык иҗади командировкада була, ә 1957 елдан гаиләсе белән бөтенләй шунда күчеп китеп, ун елдан артык нефтьчеләр арасында яши, аларның хезмәт казанышларын һәм көндәлек тормышларын өйрәнә. Шул җанлы тормыш материалы нигезендә әүвәл күпсанлы очерклар, публицистик мәкаләләр, хикәяләр, кечкенә повестьларын яза (җыентыклар: «Еллар чатында», 1959; «Хыялый Хәйрүш егетләре», 1965; повестьлар: «Артышлы тау буенда», 1960; «Канатлар кая илтә?», 1967), аннары зур күләмле әдәби әсәрләреннән «Хәзинә» (1963) һәм «Хуҗалар» (1968) исемле романнарын ижат итә. Татарстан төбәгендә нефть хәзинәсе табылудан татар халкының яшәешенә, көнкүрешенә килгән үзгәрешләрне, шул яңача шартларда төрле буын һәм төрле кәсеп ияләре арасында күзәтелгән катлаулы социаль һәм әхлакый мөнәсәбәтләрне реалистик буяуларда сәнгатьчә гәүдәләндергән бу дилогия әдәби җәмәгатьчелектә алтмышынчы еллар татар прозасына яңалык алып килгән, аны яңа тормыш материалы һәм яңа геройлар белән баеткан әсәр итеп бәяләнә. Тиздән роман рус теленә дә тәрҗемә ителә һәм Казан, Мәскәү нәшриятларыңда кат-кат басылып, Татарстан нефтьчеләрен бөтенсоюз аренасына алып чыга. Дилогиянең аеруча беренче – «Хәзинә» романы популярлык казана. 1977 елда бу роман буенча Свердловск (Екатеринбург) киностудиясендә шул исемдәге нәфис фильм да эшләнә, ә соңрак, 1983 елда, «Кояшның да үз оясы була» дип исемләнгән инсценировка рәвешендә (авторы М.Шиһапов) К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры сәхнәсендә куела.
Гариф Ахуновның Әлмәт чоры әдәби иҗат өлкәсендәге уңышлары белән генә түгел, иҗтимагый активлыгы белән дә игътибарга лаек. 1963 елның мартында Татарстан Язучылар берлегенең Әлмәт бүлеге рәсмиләштерелеп, ул оешманың беренче җаваплы җитәкчесе буларак (1963-1965 һәм 1967-1968), Гариф Ахунов нефть төбәгендә яшәүче язучыларны иҗади коллективка туплау, яңа яшь әдәби көчләрне эзләп табу һәм тәрбияләп үстерү юнәлешендә мөһим эшләр башкара, шул чорда ике тапкыр Әлмәт шәһәр советына депутат итеп сайлана.
Татарстан әдипләренең җиденче корылтаеннан соң республика Язучылар берлегенең җаваплы сәркәтибе итеп сайлануы сәбәпле, Гариф Ахунов 1968 елда Казанга кайта. 1972-1974 елларда ул «Казан утлары» журналының баш мөхәррире булып эшли. 1974 елның май аенда узган сигезенче корылтайда исә каләмдәшләре аны Татарстан Язучылар берлеге идарәсенең рәисе итеп сайлыйлар. Идарә рәисе булып Гариф Ахунов тугызынчы корылтайда да (1979) сайлана һәм бу хезмәтең 1984 елның маена кадәр дәвам иттерә. 1974-1984 елларда ул шулай ук СССР Югары Советында Татарстаннан сайланган депутат вазифаларын башкара.
Күптөрле административ һәм җәмәгать эшләре белән даими мәшгуль булуына карамастан, Гариф Ахунов үзенең иҗат активлыгын да киметми. Җитмешенче еллар дәвамында аның бер-бер артлы «И кадерле туган як» (1968-1970) исемле тарихи-публицистик китабы (М.Зарипов белән бергә язылган), «Чикләвек төше» (1971), «Олы юлга сәяхәт» (1974), «Ардуан батыр» (1975), «Без бит Арча яклары» (1978), «Йолдызлар калка» (1979) кебек әдәби, документаль һәм автобиографик китаплары нәшер ителә. Алтмышынчы еллар авылы тормышы материалына нигезләнеп язылган һәм җитәкче урында эшләүче хакимият кешесенең рухи ныклыгын, кыю, принципиаль характерын сәнгатьчә калку итеп, ышандырырлык итеп сурәтләгән «Чикләвек төше» повесте һәм элегрәк язылган «Хәзинә» романы өчен Гариф Ахунов 1973 елда Татарстан Республикасының Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясенә лаек була.
Проза
1978, 1986 елларда әдипнең өч кисәкле роман итеп уйланыган «Идел кызы» исемле трилогиясенең беренче ике китабы басылып чыга. Әсәрдә автор катлаулы тормыш юлы үткән төп каһарманнарының язмышы аша 1900-1930 еллар эчендә Урта Идел төбәкләрендә булып узган зур тарихи вакыйгаларның һәм иҗтимагый-социаль процессларның җанлы картинасын күз алдына китереп бастыра. Кызганычка каршы, язучы иҗат мирасының төп әсәрләреннән булган һәм тарихи үткәнне яңача, чын объектив күзлектән чыгып яктыртуны максат итеп куйган бу трилогиянең өченче кисәге язылмыйча кала.
Сиксәненче елларның икенче яртысында һәм туксанынчы еллар дәвамында әдип, илдә барган демократик үзгәрешләр белән рухланып, үзе кичергән тормыш материаллары нигезендә, авылда үзгәртеп кору чоры вакыйгаларына багышланган «Гомер юлы» романын, «Эт патша», «Соңарган мәхәббәт» исемле кече күләмле ике повестен һәм өч кисәктән торган «Тимерханның күргән-кичергәннәре» дигән документаль әсәрен иҗат итә.
Тылмачлык
Гариф Ахуновның проза әсәрләреннән күбесе русчага тәрҗемә ителә, хикәя һәм повестьлары украин, үзбәк, кыргыз, мари, чуаш, якут һ.б. телләрдә басыла, «Хәзинә» романы казакъча һәм төрекмәнчә тәрҗемәдә нәшер ителә.
Бодым
Бодым — Башкортстанның Тәтешле районы биләмәләрендә агучы кече елга. Әри елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Гариф Ахунов
Дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәр
Әдәбият өлкәсендәге казанышлары һәм иҗтимагый тормыштагы актив эшчәнлеге өчен Гариф Ахунов 1975 елда Хезмәт Кызыл Байрагы, 1981 елда Халыклар Дуслыгы орденнары белән бүләкләнә, 1972 елда аңа «Русиянең атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә, ә 1993 елда Татарстан Президенты М.Ш.Шәймиев Указы белән ул «Татарстан Республикасының халык язучысы» дигән мәртәбәле исемгә лаек була. Әдип шулай ук 1998 елдан Татарстан Фәннәр академиясенең шәрәфле академигы дигән мактаулы исем йөртә. Гаяз Исхакый премиясе лауреаты (1995).
Силва (Барселуш)
Географиясе
Мәйданы —.
Шорейкерс (Техас)
Шорейкерс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шорейкерс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2812) Скалтрити
(2812) Скалтрити  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 30 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 FN» саналган.
Вичинато ле Басе (Перуҗа)
Вичинато ле Басе — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
ZNF141
ZNF141 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вичинато ле Басе (Перуҗа)
Географиясе
Вичинато ле Басе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Планина
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Илһан (Ердек)
Илһан (İlhan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ердек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
İlhan, Erdek
Котлы Бөкәш
Котлы Бөкәш — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл. Урта мәктәп. Мәдәният йорты. Ике мәчет. Берничә кибет.
Почта индексы — 422665.