cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шамов хастаханәсе
Бина
Иганәче (Шамов Я.Ф.) фамилиясенең беренче хәрефе буенча хастаханә планда (өстән караганда) «Ш» хәрефенә охшап тора. Беренче катка өстәп, веранда булып хезмәт итүче яссы түбәле янкормалар корылган.
Пяски (гмина Свинице-Варцке)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чәүкә
Чәүкә (Corvus monedula) — карга кошлар семьялыгыннан каргалар ыругының кошы.
Гәүдә озынлыгы 34–39 см, авырлыгы 175–280 г. Каурыйлар кара төсеннән көмешсыман сорыга кадәр (баш һәм күкрәк). Күзнең төсле катлавы ак диярлек.
Паркларда, бакчаларда, кыяларда төркемнәре белән оялыйлар. Ояны агач куышына ясыйлар. Киң таралган кошлар. Евразия һәм Төньяк Африкада очрыйлар.
Ерак Көнчыгышта чәүкәгә охшашлы даурия чәүкәсе дигән төре таралган. Европа һәм даурия чәүкәләре бергә Coloeus асыругыны тәшкил итәләр.
Велька Чаломия
Велька Чаломия — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Лигурия
Лигурия — Италия төбәкләренең берсе.
Административ үзәге — шәһәре.
Тарих
1948 елда барлыкка килгән.
Сажновский Тын
Сажновский Донец (Саженский Тын) — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Северский Донец елгасының уң ярыннан 1018 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голф Резиденче (Фрозиноне)
Голф Резиденче — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Голф Резиденче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Ази
Чыганаклар
Ази
Голф Резиденче (Фрозиноне)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Таларрубьяс
Таларрубьяс — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Языкөй (Ениҗе)
Языкөй (Yazıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Колмеал (Гойш)
Колмеал  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11535) 1992 EQ27
(11535) 1992 EQ27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 4 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EQ27» саналган.
Лазори
Лазори — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Неклань-Великий
Неклань-Великий — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Муавиль (Эр)
Муавиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Куба козгыны
Куба козгыны (Corvus nasicu) — карга кошлар семьялыгыннан каргалар ыругының кошы. Куба һәм Хувентуд утравында таралган.
Гәүдә озынлыгы 40—42 см. Каурыйлары кара, шәмәхә төсмерле. Томшыгы озын, җиңелчә бөгелгән. Орлыклар, бөҗәкләр, җимешләр белән туклана.
Караидел (авыл)
Караидел (Ҡариҙел) – авыл, Караидел районы (1932—56 елларда һәм 1963 елдан алып) һәм Караидел авыл советы үзәге; пристань. Уфадан төньяк-көнчыгышка 217 км һәм Щучье озеро тимер юл станциясеннән (Пермь крае) көньяк-көнчыгышка таба 110 км еракта, Багазы елгасы (Караидел елгасы кушылдыгы) тамагында, Павловка сусаклагычы янында Бөре-Тастүбә-Саткы автомобиль юлында урнашкан.
Сыйфатлама
Халкы (мең кеше): 1906 елда – 0,3; 1920 – 0,4; 1939 – 1,8; 1959 – 2,9; 1989 — 4,1; 2002 – 5,2; 2010 – 5,9. Рәсми рәвештә (кимү тәртибендә) башкортлар, руслар, татарлар яши дип санала (2002). Һөнәри училище, 2 урта мәктәп, 4 балалар бакчасы, ДЮСШ, үзәк район хастаханәсе, 3 китапханә (үзәк, балалар, үсмерләр), мәдәният йорты (4 үзешчән сәнгать халык коллективы), 2 мәчет бар.
Тарихи белешмә
Башкорт энциклопедиясе биргән хәбәр фараз буенча Караидел авылына 19 гасырның икенче яртысында Бөре өязе Танып вулысы башкортлары үз җирләрендә Багазытамак исеме белән нигез сала. Шулай ук Шәфәй Кичүе дип теркәлгән. 1896 елда 47 йортта 283 кеше яшәгән. 1906 елда мәчет, зимства мәктәбе, такта яру заводы, су тегермәне, бакалея кибете, икмәк склады (мөгәҗәй), Караидел елгасы аша чыгу урыны теркәлгән. 1932 елда район идарәсе Байкы авылыннан бирегә күчерелә һәм хәзерге исеме кушыла.
Думитрешть (коммуна)
Думитрешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Звязда (Чэрыкавский районы)
Звязда  (Звязда ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лонна (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,69 км².
(10491) 1986 QS1
(10491) 1986 QS1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 27 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QS1» саналган.
Пяски (гмина Шадек)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аллоньи
Аллоньи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Талига
Талига — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ривьера (Техас)
Ривьера  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кондейша-а-Велья
Кондейша-а-Велья — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ривьера (Техас)
Географиясе
Ривьера халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кондейша-а-Велья
Географиясе
Мәйданы —.
Ривьера (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раковица (Тимиш)
Раковица — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(11536) 1992 FZ
Тарихы
1992 елның 26 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 FZ» саналган.
Раковица (Тимиш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сторм-Лейк (Айова)
Сторм-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сторм-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даггетт (округ, Юта)
Даггетт — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Манила шәһәре.
Кара (Суруч)
Кара (Kara) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Даггетт (округ, Юта)
Искәрмәләр
Даггетт (округ, Юта)
Харошая Ель
Харошая Ель (Харошая Ель ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Неклань-Малий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Теннесси-Ридж (Теннесси)
Теннесси-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казунь-Польский
Казунь-Польский — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бимә (Лаеш районы)
Халык саны — 208 тирәсендә. Почта индексы — 422621.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
GSC3619-1324
GSC3619-1324 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мундеркинген
Мундеркинген (Munderkingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нугай теле
Нуга́й теле (кавказ нугайлары теле) — нигездә Ставрополь крае, Дагстан, Карачай-Чиркәсия, Чечня республикасында яшәүче нугайларның теле. Нугай теле төрки телләрнең кыпчак төркеменә керә, ләкин лексик-фонетик яктан үзләре яшәгән урыннардагы халыклар телләренә бәйле. Сөйләшүчеләр саны якынча 90 000 кеше. Төрки телләрнең кыпчак төркеменә керә. Ногай телендә «Шоьл тавысы» (Чүл Тавышы) һәм «Ногай давысы» (Ногай тавышы) дигән гәзитләре чыга. Дагъстаннын Хәсәу-Йорт, Баба-Йорт районнарында яшәүчеләрнең әдәби теле — комыкныкы.
Гомумән алганда, нугай теле кыпчак төркеменә кергән башка телләрдән лексик, грамматик яктан әллә ни аерылмый, шулай да фонетик яктан төрек һәм үзбәк, каракалпак телләренә якын: акыкат—хакыйкать, умер—гомер, таала—тәгалә, саат—сәгать.
Тарихы
Нугай теле тарихы бик катлаулы. Дагъстан нугайлары комык һәм татар дәреслекләре белән укыган 1932 елда, Черкесск шәһәрендә Черкес өлкәсе халыкларының тарихын, телләрен, фольклорын һәм мәдәниятен өйрәнү өчен тикшеренү институты ачылгач Карачай, Черкес халыклары вәкилләре Нугай телләрен өйрәнә башлыйлар.
Ногай лингвистикасын системалы өйрәнүнең башын Н. А. Баскаков салган. Аның "Ногай теле һәм аның диалектлары" (1940) академик грамматикасы Ногай лингвистикасының төп проблемаларына багышланган беренче монография булды: диалектларны тасвирлау, аларның фонетик, лексик һәм грамматик төзелеше үсеше. Киләсе елларда, Баскаков редакторы астында, ике телле "Рус-Ногай сүзлеге" һәм "Ногайша-Орысша Соьзлик" ("Ногай-Рус сүзлеге") басылып чыкты.
Төрки телләрнең бер шивәсе
Иске татар теле Алтын Урда дәүләт теле буларак киң таралган булган. Тартык ассимиляцияләре язуда язылмаган. Шуңа күрә Казан, Кырым, Хаҗитархан, Нугай, Үзбәк йортлары үзләрен азат аңлый алган.
Нугай теле нык аерылып тора татар, үзбәк һәм төркмән телләреннән. Шул нисбәттән нугай теле аерым катлаулы тарихы булганы һәм Казакъ теле белән тугандаш телләр төркеменә керә дип фаразлыйлар.
20-нче гасырда имләләре алышына.
Күчмә халык теле үзәнчелекләре
Ногай телендә күп кенә хәрби һәм күчмә халык җамәгатенең терминлары сакланып калган. Ул йорт җиһазлары исемнәре һәм күчмә халыклар авырган авыруларның исемнәре. Ерткыч һәм далада яшәүче кыргый җанварларның исемнәре ногайларның сүзлегендә күп урын биләп тора.
Мәсәлән: апас сүзе сакланып калынган ул егерме тиен, ике гривна мәгънәсенә ия.
Дастаннар
Кавказ ногай халкы дастанлары белән бик бай. Дастаннар — Ногай халкының рухи мәдәниятының иң мөһим иҗаты. Бу, башка халыклар дастаннары кебек, әлбәттә, үзенчәлекләрне хупланган халыкның тарихи юлын — аның хезмәт һәм хәрби эшләрен, Ногайлар өстендә хакимият өчен ханнарның үзара бәхәсләрен, халык каршылыгын чагылдырган. Күпчелек дастаннар шигъри юллар белән язылган. Ошбу дастаннарда халыкның милли рухы, яшәү зирәклеге һәм ногай халкының баһадирлыгы.
Мәгълүмат чаралары
Дагыстанда нугай телендә «Шоьл тавысы» һәм Карачай-Чиркәс җөмһүриятендә «Ногай давысы» исемле газеталар басылып килә.
Чикашка
Чикашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Нугай теле
Мәгълүмат чаралары
Төркия авазы — Татарча радиосында атна саен «Нугайча нәсихәтләр» тапшыруы чыгып килә.
Чикашка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Голфароло (Л'Аквила)
Голфароло — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Кушлавыш
Кушлавыш (Кушлавӑш, Кошлоуши) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 103 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Голфароло (Л'Аквила)
Географиясе
Голфароло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нугай теле
Фонологиясы
Сузык авазлар Тартык авазлар
Татар теле авазлары белән аермасы
А авазы Ә хәрефенә, яки киресенчә алышуына бик күп мисалларда бар.
Ш авазы С авазы белән алышуы. Мәсәлән: И авазы Э белән алышынуы. Алдан килгән Г(гәйн), Г(гайн), Г(гәф), Х, Һ(һә) авазларын төшерелеп калдыру х хәрефен к хәрефе белән үзгәртү -ий, -ый, -уй, кушымчасының -ай, -аьй алышынуы -у, -ү кушымчасының -ув, уьв гә үзгәрүе. -че, -чы кушымчасының -ше, -шы га үзгәрүе. -ма, -мә кушымчасының -па, -паь гә үзгәрүе
Сүзләрдә басым төшкән урыны
Сүзләрдәге басым — көчле экспираторлы, төп очракларда басым төшә соңгы иҗеккә, әмма соңгы иҗектән соң әүвәл килсә аеручы мәгънә булып кулланыла омонимларда.
Нугай телендә палаталь сингармония сакланып калынган, лабиаль атракция иренләшкән сузыклар артыннан тар сузыкларда гына хас.
Тартыклар ассемиляциясе
Прогрессив ассимиляция хас нугай теленә -н тартык хәрефләрдән соң
Язмак низамлары
Нугайлар, татарлар кеби Алтын Урда халкы булган. Гарәп имләсе һәм уйгур язуы бик киң таралган була.
1928 елда латин әлифбасына күчәләр.
Кирилл имләсендәге имлә
Төрки халыкларны Урыс(Кирилл) имләсенә күчерү Ногайларны да читләп узмый. 1938 елда Ногай халкы өчен Кирилл әлифбасы нигезендә яңа әлифба кабул ителә. 4 Өстәмә хәрефләр кертелә Аь, нъ, Оь, Уь. Һ хәрефе бетенләй язылмый башлый язуда. Барлыгы 36 хәреф бар. Ногайларның Кирилл имләсе хәзер дә киң кулланыла матбугатьта һәм әдәбиятта.
Диалектлары
Нугай сөйләш теле өч диалектка бүленә яшәү җире буенча: үзнугай (Ставрополь нугай), каранугай (Дагьстан нугайлары), акнугай (карачай нугайлары). Үз нугай теле яңа әдәби теле итеп тә кулланыла. Алар бер-берсеннән кайбер фонетик үзенчәлекләре белән генә аерыла.
Мароккода ислам
Мароккода ислам (الإسلام في المغرب) – дәүләт динe. Ил халкының (37,1 млн кеше, 2020 елга) 99 % ы – мөселманнар (күпчелеге Мәлики мәзһәбе сөнниләре, шигыйлар аз санда, дәүләт тарафыннан эзәрлекләнә һәм яшерен эш итә). Сәләфилек йогынтысында илнең мәчетләрендә һәм башлангыч мәктәпләрендә мәҗбүри рәвештә өйрәнелә. Мароккода исламның агымы да күзәтелә.
Тарих
Ислам дине Мароккода 680 елда җитәкчелегендә Төньяк Африканы гарәпләрнең яулап алулары вакытында барлыкка килә. 788 елда шигый Марокконың күпчелек өлешендә идарә иткән. Соңрак ил белән идарә иткән көчлерәк Ислам династияләре барлыкка килә. Алар арасында (1040―1147) беренче булып Марокконы, шулай ук Көнбатыш Африка, Испания һәм Алжирдагы зур төбәкләрне берләштерә. Әлмөрәбиләр чорында Мароккода Мәлики мәзһәбе (ислам юриспруденциясе мәктәбе) иң танылган мәзһәбкә әйләнә.
идарә иткәндә (1121―1269), зур булмаган мөселман агымнары эзәрлекләнүгә дучар була һәм ортодоксаль сөнни исламы бөтен ил буенча тарала башлый.
2016 елда хөкүмәт Мәлики мәзһәбен алга таба үстерү стратегиясен эшли. Дини белем буенча дәреслекләрдә уку программасыннан көч куллануны пропагандалаучы өзекләр алына. Нәтиҗәдә, дини дәреслекләрдә элекке 50 урынына 24 дәрес калган.
Саны һәм таралышы
Мароккода күп санлы хәрәкәте вәкилләре бар. Король администрациясе дәүләт программасы ярдәмендә илдә сәләфилеккә каршы көрәшә, аның кысаларында 100 000 имам илнең 50 000 мәчетенә йөри һәм Мәлики мәзһәбенең гадәти исламын алга этәрә.
Точилиха
Точилиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Полта елгасының уң ярыннан 100 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Даурия чәүкәсе
Даурия чәүкәсе (Corvus dauuricus) — каргалар ыругыннан кош.
Даурия чәүкәсе Көнчыгыш Азиядә — Ерак Көнчыгыш, Байкал Арты, көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш Кытай һәм Кореядә яши. Ачык урманнар, елгалар үзәнлекләр, ачык калкулыклар һәм тауларда тора.
Европа һәм даурия чәүкәләре бергә Coloeus асыругыны тәшкил итәләр.
Сарга (Шаля шәһәр округы)
Сарга (Сарга) — Свердловск өлкәсенең Шаля шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (4%).
Лазув (Карпатасты воеводалыгы)
Лазув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кондейша-а-Нова (район)
Кондейша-а-Нова  — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11537) Герике
(11537) Герике — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Яков Шамов
Яков Шамов, Яков Филипп улы Шамов (Шамов Яков Филиппович, 1833 ел, Нократ губернасы, Орлов — 1907 елның 30 ноябре, Казан) — Казан сәүдәгәре, миллионер, иске йолалык дине тарафдары (старовер), Казанның икмәк белән сәүдә итүче иң эре эшмәкәре. Казан тарихында Шамов хастаханәсен төзетүче буларак билгеле.
Тәрҗемәи хәле
1833 елда (вариант: 1839 елда ) Нократ губернасы (хәзерге Киров өлкәсе) Орлов шәһәрендә иске йолалык динен тотучы ярлы гаиләдә туган. 1863 елда Казанда шулай ук иске йолалык дине тарафдары булган сәүдәгәр Хрисанф Фоминга хезмәткә урнаша. Ун ел приказчик булып хезмәт иткәч, өченче гилдия сәүдәгәре була. 1871 елның 19 ноябрендә 33 яшендә икенче гилдия сәүдәгәре булырга гариза яза. 1873 елда элекке хуҗасының кызы 28 яшьлек Аграфена (Агриппина) Хрисанф кызы Фоминага өйләнә. Балалары булмый. Фоминнар аркылы Казанның Оконишниковлар, Сапиковлар, Шашабриннар, Плотниковлар, Пьяновлар, Хворовлар, Романовлар, Савиновлар, Губиннар, Тарасов-Родионовлар, Грачевлар кебек билгеле сәүдәгәр гаиләләре белән туганлаша.
1877 елдан 1нче гилдия сәүдәгәре.
Мөстәкыйль эшен Икмәк базарындагы кибетендә ваклап он һәм ярма сатудан башлый. XX гасыр башында Казандагы он сату буенча эре сәүдә фирмасы хуҗасына әверелә. Казансу елгасындагы су тегермәнен арендага ала.
1881 елдан Казан биржа комитеты, 1879 елдан Казан шәһәр думасы гласные. Шамов хастаханәсен төзү эшенә һәм тулысынча җиһазлауга үзе исән чакта 200 мең сум акча бүлә. Казан коммерция укуханәсенең яңа бинасын (Казан ветеринария институты) төзүгә 5 мең сум бирә. Васыятьнамәсендә Казандагы телсез-чукрак балаларга, ярлы һәм авыру балаларга, үзе попечителе булып торган Александров хастаханәсенә һ.б. 95 500 сум акча калдыра.
Шамовлар элекке Вознесенская (хәзерге Островский) урамында үзләренең ике катлы кирпеч йортларында яши. Октябрь инкыйлабыннан соң Шамовларның барлык мөлкәте яңа закимият файдасына тартып алына, Я.Х. Шамовага үзенең йортындагы чарлактагы бүлмә генә калдырыла.
Хәтер
2018 елның 18 гыйнварында Казанда «Я. Ф. Шамов йорты» (Островский урамы, 25) фасадында истәлек тактаташы ачылды. Тактаташның авторы — сынчы Фәнил Вәлиуллин.
Велька Чьерна
Велька Чьерна — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Пяски (Ловицкий повяты)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төньяк Кавказ федераль округы
Төньяк Кавказ федераль округы (Северо-Кавказский федеральный округ) — Россиянең Европа өлешендә урнашкан административ-территориаль берәмлеге. РФ президентының карары нигезендә 2010 елның 19 гыйнварында Көньяк федераль округы составынна аерылып чыга.
Федераль округларның үзәкләр арасында Пятигорск шәһәре - бердәнбер РФ субъектның үзәге булмаган шәһәр.
Милли состав
Төньяк Кавказ федераль округ - бердәнбер округ, кайда урыслар 50 %тан кечерәк өлеше тәшкил итәләр.
2002 җанисәбе буенча:
Черемхово (Иркутск өлкәсе)
Черемхово (Черемхово) — Россия Федерациясенең Өpкeт өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1917 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,7%), татарлар (2,1%), украиннар (1,0%).
(10492) 1986 QZ1
(10492) 1986 QZ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 28 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QZ1» саналган.
Некрасув
Некрасув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тамурехо
Тамурехо — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топлинка
Топлинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Северский Донец елгасының уң ярыннан 972 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Звянчатка
Звянчатка (Звянчатка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аллуи
Аллуи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Языкышла (Богазлыян)
Языкышла (Yazıkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Богазлыян илчесенә караган бер авыл (köy).
Дейвис (округ, Юта)
Дейвис — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фармингтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1642 км² тәшкил итә.
Думитрица (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Карааба (Якакент)
Карааба (Karaaba) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Якакент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чәрмәсән (Бүздәк районы)
Чәрмәсән — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
Муетт
Муетт — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
GSC3619-1386
GSC3619-1386 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ривера (Техас)
Ривера  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ривера халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кординьян
Географиясе
Мәйданы —.
Лоньё
Лоньё (Lompnieu) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,35 км².
(11538) Brunico
(11538) Brunico — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 22 июлендә Анри Дебеонь, А. Лопес-Гарсиа тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 OJ8» саналган.
Казьмеркув
Казьмеркув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мюнзинген (Вюртемберг)
Мюнзинген (Münsingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голфо Арначи (Олбия-Темпио)
Голфо Арначи — Италиянең Сарденья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Харпеничы
Харпеничы (Харпенічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пяски (Пйотрковский повяты)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лайсце
Лайсце — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Раковицень
Раковицень — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Некужа
Некужа — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Страбл (Айова)
Страбл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Страбл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торре-де-Мигель-Сесмеро
Торре-де-Мигель-Сесмеро — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аннуа (Шер)
Аннуа — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Типтонвилл (Теннесси)
Типтонвилл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чикман
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Згода
Згода (Згода ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Кортисейру-де-Сима
Кортисейру-де-Сима — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11539) 1992 PQ2
(11539) 1992 PQ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 2 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 PQ2» саналган.
(10493) 1986 QH2
(10493) 1986 QH2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 28 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QH2» саналган.
Дурнешть (коммуна)
Дурнешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Боровое Матюшино
Боровое Матюшино — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422625.
Джуэб (округ, Юта)
Джуэб — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нифай шәһәре.
Боровое Матюшино
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Джуэб (округ, Юта)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1852 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 8822,5 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Джуэб (округ, Юта)
Тундора
Тундора — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының сул ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Велька-над-Иплом
Велька-над-Иплом — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Пяски (Радомщанский повяты)
Пяски  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ольга Редько
Ольга Редько, Ольга Андрей кызы Редько (Ольга Андреевна Редько, 1981 елның 12 июне, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Татарстан Җөмһүриятенең сатып алулар буенча дәүләт комитеты рәисе (2014 елның 24 мартыннан).
Тәрҗемәи хәле
1981 елның 12 июнендә Казан шәһәрендә туган. Казан дәүләт финанс-икътисад институтын тәмамлаган (2003). РФ Хөкүмәте каршындагы Халык хуҗалыгы академиясендә өстәмә белем алган (2008).
Хезмәт юлы
2003—2004 елларда — ТР буенча Җир кадастр палатасы әйдәүче икътисадчысы.
2004—2005 елларда — ТР федерациясенең финанс директоры.
2005—2007 елларда — «ТР инвестицион-венчур фонды» дәүләт коммерцияле булмаган оешмасында: экспертиза бүлегенең баш белгече, проектларны гамәлгә ашыру һәм идарә итү бүлеге башлыгы, директор урынбасары.
2007 елның сентябреннән — ТР дәүләт сатып алулары идарәсе җитәкчесе.
2014 елның 24 мартыннан — ТР сатып алулар буенча дәүләт комитеты рәисе.
Торремайор
Торремайор — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казьмерув (Мазовия воеводалыгы)
Казьмерув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Язылар (Мудурну)
Язылар (Yazılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (köy).
Кумеэйра
Географиясе
Мәйданы —.
Хартова
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Муссо-Невиль
Муссо-Невиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Kilimancaro
Kilimancaro yä Kilimanjaro - ixtimal bulğan aktiv qatlı yanartaw (stratovulkan), Tanzaniä könyaq-könçığışında urnaşa, Afrikanıñ iñ böyek tübäse - 5895 m diñgez däräcäse östendä.
1902-1918 yıllarda - Kaizer Wilhelm tübäse (almança Kaiser-Wilhelm-Spitze) dip yörtelä.
Yanartaw cimerelep töşüeneñ ixtimallığı bar, cimerelü näticäsendä Kilimancaronıñ bik köçle atıp çığaruı kötelä.
1889 yılda Hans Meier berençe märtäbä Kilimancaro tawına menä.
Suahili telendä - yaltırawçı taw dip tärcemä itelä.
Bötendönya Mirası obyektları isemlegenä kerä.
Мюнстерталь (Шварцвальд)
Мюнстерталь (Münstertal/Schwarzwald) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Неменице (Свентокшиж воеводалыгы)
Неменице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антоновка (Таборы районы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Анришмон
Анришмон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Муллакай
Яңа Муллакай (Яңы Муллаҡай) — Башкортстанның Караидел районында урнашкан татар авылы.
Нәҗип Хәмитов
Нәҗип Хәмитов :
Риверино (Техас)
Риверино  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Риверино халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яр Малинов
Яр Малинов — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Плотва елгасының уң ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
GSC3619-1422
GSC3619-1422 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Яр Малинов
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Лондиньи
Лондиньи — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
GSC3619-1422
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Югары Акхуҗа (Чуашстан)
Югары Акхуҗа (Тури Çĕрпÿкасси, Верхнее Аккозино) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Яр Малинов
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC3619-1422
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Югары Акхуҗа (Чуашстан)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 365 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Лапаивка (Карпатасты воеводалыгы)
Лапаивка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ракоць
Ракоць — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Зеляница (Киравский районы)
Зеляница  (Зеляніца ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Ракоць
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зеляница (Киравский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сахалин өлкәсе
Сахалин өлкәсе (Сахалинская область) — Россия Федерациясенең Азия өлеше субекты. Ерак Көнчыгыш федераль округынә керә.
Административ үзәге — Южно-Сахалинск шәһәре.
Курилларның көньяк утралуларының (Итуруп, Кунашир, Шикотан, Хабомаи төркеме) Россиянеке булуы Япония тарафыннан дәгъвалана.
Географиясе
Сахалин өлкәсенең коры җир чикләре юк. Диңгез аша ул төньякта Камчатка крае белән, көнбатышта — Хабарау крае белән, көньякта — Япония белән чикләнә.
Сахалин өлкәсе — утрауларда гына урнашкан Россиянең бердәнбер төбәге. Аның составына Сахалин утравы һәм янәшәсендәге утраулары (гомуми мәйданы 76,6 мең км²) һәм Курил утраулары керәләр. Сахалин утравы төньяктан көньякка 948 километрга, көнбатышта көнчыгышка — 26-160  километрга сузылган. Курил утраулары төньяк-көнчыгыштан көньяк-көбатышка Камчаткадан алып Хоккайдога кадәр 1200 километрга сузылган. Сахалин көньяк-көнбатыштан җылы Япон һәм көнбатыштан салкын Охот диңгезләре белән юыла; Курил утраулары исә көнбатыштан Охот диңгезе, ә көнчыгыштан — Тын океан сулары белән юыла.
Сахалин табигать шартларының үзнечәлеге — югары сейсмик һәм янартау активлыгы: Курил утрауларында 9 янартау урнашкан, җир тетрәүләр дә шактый еш булалар.
Төп елгалар — Тым, Поронай.
Рельеф
Сахалин яралары буйлап Көнбатыш Сахалин (иң биек ноктасы — Онор тавы, 1330 м) һәм Көнчыгыш Сахалин таулары (иң биек ноктасы — Лопатина тавы, 1609 м) сузылганнар. Курил утрауларына таулы рельеф хас (иң биек ноктасы — Алаид янартавы, 2339 м).
Климат
Сахалин климаты уртача, муссонлы. Гынварның уртача температурасы — -6…-24°С, августның уртача температурасы — 10…19°С, явым-төшемнәр саны 600 ммдан (тигезлекләрдә) 1200 ммга кадәр (тауларда).
Тарих
Сахалинның төп халыклары — нивхлар (гиләкләр) һәм айннар — утрауда урта гасырларда барлыкка килделәр. Урта гасырларның азагында (XVI—XVII гасырларда) аларга эвенклар һәм орочлар кушылганнар.
Беренче аурупалылар утрауларга кадәр 17 гасырның уртасында барып җиткәннәр (Иван Москвитин, Мартин де Вриес). Нәкъ шул вакытларда японнар да утрауны үзләштерә башлый — 1679 елда утрау көньягында Отомари шәһәрчеге нигезлнәнгән. 1806 елда «Юнона» рус фрегаты Отомарига һөҗүм итә һәм икмәк складларны яндыра.
Россия империясенең активлыгы Японияне шөбһәгә төшерде, һәм 1845 елда ул берьяклы рәвештә Сахалин өстендә үз суверенитетын игълан иткән. Әмма рус күчеп утыручылары таләпне игътибарсыз калдырганнар, һәм 1850-еллардан башлап, утрауда актив эшләрне алып бара башлады.
1855 елда Россия империясе һәм Япония арасында төзелгән Симода килешүе буенча Сахалин ике дәүләтләрнең уртак биләмәсе булып игълан ителә. Шул килешүнең аныксызлыгы ике якларга да ап-ачык күренеп торган, һәм 1875 елда Санкт-Петербург килешүе төзелә — шул килешү буенча Япония Сахалинга Россия ия булуын таный, Россия исә Япониягә Курил утрауларны тапшырган була.
Икенче бөтендөнья сугышы нәтиҗәсендә Сахалинның көньяк өлеше һәм Курил утраулары Советлар Берлеге составына күчеләр.
Административ бүленеш
Сахалин өлкәсе 1 муниципаль районга һәм 17 шәһәр округынә бүленә:
Икътисад
Сахалин өлкәсенең төп махсуслаштыру тармаклары — нефть-газ, балык, урман, тау-чыгару сәнәгатьләре, машиналар төзү һәм металл эшкәртү. Кеше башына тулаем төбәк продукты күрсәткәче буенча Сахалин өлкәсе Ерак Көнчыгыш федераль округындә беренче урыныда, ә илдә — иң алдынгы урыннарда тора.
Голцио (Бьела)
Голцио — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Голцио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пясковице (Лодзь воеводалыгы)
Пясковице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стратфорд (Айова)
Стратфорд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стратфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торремехия
Торремехия — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Немсцице
Немсцице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(11540) 1992 PV3
(11540) 1992 PV3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ƣ
Ƣ — киңәйтелгән латин әлифбасының хәрефе, Q хәрефтән ясалма хәрефе.
(11540) 1992 PV3
Тарихы
1992 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 PV3» саналган.
Ƣ
/ɣ,ʁ/ авазын белдерә. 1920-1930-елларда Яңалифта кулланалылган.
Әлифбада G һәм H хәрефләр арасында урнашкан.
Хәзер кулланылмый; барлык хәрефне кулланылган әлифбалар кириллицага яки латин әлифбасының яңа вариантына күчкәннәр.
Дялу (коммуна)
Дялу — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Караабдүлбаки (Измит)
Караабдүлбаки (Karaabdülbaki) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Каки-Мрочки
Каки-Мрочки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Виктор Мищевич
Виктор Мищевич (1924—2011) — совет дәүләт эшлеклесе, ССРБ нефть сәнәгате министрының беренче урынбасары (1977-1980). РСФСР-ның атказанган фән һәм техника эшлеклесе. Ике тапкыр ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты (1971, 1983).
Биографиясе
Мищевич Виктор Ильич 1924 елда туган.
1942 елдан 1945 елга кадәр Бөек Ватан сугышында  — кызылармеец, 80-нче  гвардия миномет полкы элемтә офицерының водителе, 2-нче Украин фронтында сугыша. Совет армиясе сафыннан 1947 елда демобилизацияләнә.
1958 елдан 1960 елга кадәр — Татар халык хуҗалыгы Советының нефть сәнәгате Идарәсе бораулау конторасы начальнигы.
1960-1963 елларда — «Татбурнефть» трестының баш инженеры һәм идарәчесе.
1963 елда — «Татнефть» берләшмәсе начальнигы урынбасары.
1965нче елдан 1970 елга кадәр — Баш техник идарәсе начальнигы һәм ССРБ нефть сәнәгате министрлыгының коллегия әгъзасы.
1970 елдан В. И. Мищевич министр  урынбасары итеп билгеләнә, ә 1977-1980 елларда ССРБ-ның нефть  сәнәгате министрының беренче урынбасары була.