cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD133720
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(13999) 1993 FH43
(13999) 1993 FH43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FH43» саналган.
Астигаррага
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ружбеляк (Шорсола авыл җирлеге)
Ружбеляк (Рушплак, Ружбеляк) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,1%), татарлар (3,3%), руслар (2,6%).
Загребля (гмина Тшещани)
Загребля  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Жезье-э-Фонтенле
Жезье-э-Фонтенле (Gézier-et-Fontenelay) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Бюдос
Бюдос — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Жигагай
Жигагай (Жигагай) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Загребля (гмина Тшещани)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарольд Вильсон
Гарольд Вильсон (Harold Wilson) — британ сәясәтчесе, Бөекбритания премьер-министры (1964—1970 һәм 1974—1976), Лейбористлар фиркасе әгъзасы һәм җитәкчесе (1963—1976). XX гасырда иң күренекле британ сәясәтчеләрдән санала. Аның җитәкчелегендә лейбористлар сайлауларда 4 тапкыр җиңү яулый. Вильсон эшеннән кинәт кенә, югары популярлык вакытында килә. Моның сәбәбе авыру булуы ихтимал.
Жигагай
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Жезье-э-Фонтенле
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,10 км².
Икараима
Икараима — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Струнга (Констанца)
Струнга — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гарольд Вильсон
Оксфорд университетын тәмамлый (1937). Шул ук елда көллиятләрдә икътисади тарихны укыта башлый. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында армиягә язылырга тели, ләкин аны статист булып калдыралар. Андагы эшчәнлек өчен Британ империясе Ордены белән бүләкләнә.
1964 ел сайлауларында Лейбористлар фиркасе җиңә, ләкин урыннары аз була. Премьер-министр булып билгеләнгән Вильсон тыныч сәясәт алып барып, 1966 елда тагын сайлауларны уздыра һәм фиркагә җиңү яулый.
Премьерлык вакытында кризислар булса да, акыллы сәясәт алып барырга тырыша. 1976 елның 16 мартында кинәт кенә, үз теләге белән вазифасын калдыра. 1983 елда парламенттан китә. Гомернең соңгы көннәрендә Альцһеймер чире белән авырый. 1995 елда вафат була.
(6703) 1988 CH
(6703) 1988 CH — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 10 февралендә Х. Мори, тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CH» саналган.
Хара-Соты-Яха
Хара-Соты-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яда-Яходы-Яха елгасының сул ярыннан 117 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Загробле (Билгорайский повяты)
Загробле  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Линн (Арканзас)
Линн  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(14000) 1993 FZ55
(14000) 1993 FZ55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FZ55» саналган.
Лимбя-Яха (елга)
Лимбя-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ване-Парод кушылдыгының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 139 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Бёклунд
Бёклунд (Böklund) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәйтүнә Нигъмәтҗанова
Нигъмәтҗанова Зәйтүнә Нәримҗан кызы (Ниғәмәтйәнова Зәйтүнә Наримйән ҡыҙы, иҗади псевдонимы З.Әйле; 10 апрель 1971 ел) — журналист. 2010 елдан «Киске Өфө» гәҗите хәбәрчесе, бүлек мөдире. 2003 елдан Россия Федерациясе һәм Башкортстан Республикасының Журналистар берлеге әгъзасы. 2015 елдан Башкорт һәм 2016 елдан Татар Википедияләре волонтеры. Башкортостан Республикасының атказанган мәтбугат һәм массакүләм мәгълүмат чаралары хезмәткәре (2018).
Биографиясе
Лагырдагы урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, районның «Ленинское знамя» — «Ленин байрагы» гәҗитендә хәбәрче булып эшкә урнаша. Журналистикада тәүге адымнарын ясагач, Башкорт дәүләт университеты филология факультетының журналистика бүлегенә укырга керә. 1989—1994 елларда, югары һөнәри белем үзләштергән чорда, төрле басмаларда үзен сынап карый.
Телег-Еган
Телег-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сул Мег-Тыг-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Зәйтүнә Нигъмәтҗанова
Биографиясе
1994 елда кулына диплом алгач, хезмәт эшчәнлеген туган ягында дәвам итә: Салават районының башкорт телендә аерым һәм мөстәкыйль нәшер ителә башлаган «Йөрүзән» гәҗитендә хәбәрче, аннары җаваплы сәркатип була. Райондагы хәл-вакыйгаларны чагылдырган көнүзәк материалларын республика басмаларына да тәкъдим итә.
Телег-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Зәйтүнә Нигъмәтҗанова
Биографиясе
1995 елда яшь журналист башкорт телендә шулай ук чагыштырмача яңа чыга башлаган «Яшьлек» республика гәҗитенә хәбәрче итеп чакырыла. «З. Әйле» култамгасы белән дөнья күргән җитди һәм кыю мәкаләләр тиз арада авторны бөтен Башкортстанга таныта, һөнәрдәшләре арасында абруен күтәрә. Ел ярымнан соң ул редакциянең иҗтимагый-сәяси бүлеге мөдире итеп билгеләнә. Бу вазифаны да тиз арада үзләштерә, тиздән яшьләр басмасының баш мөхәррир урынбасары була.
Телег-Еган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зәйтүнә Нигъмәтҗанова
Биографиясе
Бер үк вакытта, «Яшьлек» гәҗитенә кушымта итеп, бөтендөнья башкортлары корылтае башкарма комитетының «Корылтай» исемле махсус басмасын шәхсән әзерләп бишьеллык дәвамында нәшер итә.
Башкорт дәүләт университеты филология факультетының журналистика бүлегендә укыган һәм Башкорт яшләре иттифагының актив әгъзалары булган студентлар белән бергә «Чаң» исемле атналык гәҗит чыгаруны оештыра.
2009 елда республика журналистларының «Салават эзләре буйлап» дип аталган автоэкспедициядә катнаша, Эстониянең Палдиски каласыннан әйләнеп кайткач, үз тәэсирләрен тиз арада укучыларына җиткерә.
2010 елда Башкортстан Республикасыннан, Россия Федерациясенең 35 төбәгеннән һәм дөньяның 18 иленнән 850-дән артык делегат катнашкан III бөтендөнья башкортлары корылтаена әзерлек һәм аны үткәрү барышында бөтендөнья башкортлары корылтае башкарма комитетының матбугат хезмәтенә җитәкчелек итә.
2010 елдан «Киске Өфө» гәҗитенең бүлек мөдире булып һөнәри эшчәнлеген дәвам итә. Бүген дә ул — оештыручысы Уфа шәһәр округы хакимияте булган бу басманың беренче категорияле хәбәрчесе.
Җәмәгать эшчәелеге
3. Әйле төп хезмәт эшчәнлеге белән беррәттән иҗтимагый башлангычында Викимедиа хәрәкәтендә актив катнаша, 2015 елның ноябреннән — Башкорт Википедиясе волонтеры. Виртуаль энциклопедия киңлекләрендә күп төрле конкурсларны башлаучы һәм аларны оештыручы.
Появе
Появе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шивая Субрамуниясвами
Шивая Субрамуниясвами (Shivaya Subramuniyaswami; туганда исеме — Ро́берт Ха́нсен, Robert Hansen; 1927, 5 гыйнвар— 2001, 12 ноябре) — Америка Шиваит гурусы, язучы һәм дәгъва кылучы; Шайва-Сиддханта җәмгыятенең нигезләүчесе һәм җитәкчесе. Калифорниядә туган һәм үскән. Яшь вакытында Һиндстан һәм Шри-Ланкага сәяхәткә барган, анда ул 1949 елда Джаффнадан Йогасвами гурудан кабул итүне алып Шиваит булган. . 1970-енче елларда Кауаи утравында һинд дине монастырен һәм Hinduism Today җурналын нигезләгән. Шивая Субрамуниясвами Көнбатышта Шиваизмны таратуда зур роль уйнаган. Һинд дине, йога һәм медитация буенча 30 дан артык китаплар авторы.
Вильково (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Осташево-Велике
Осташево-Велике — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Порубка (Словакия)
Порубка  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Кочлу (Кызылтепе)
Кочлу (Koçlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лез-Аблевенетт
Лез-Аблевенетт — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Николай Юденич
{{ Хәрби эшлекле | исем           = Николай Николай улы Юденич {{Флагификация|Россия}} Россия җөмһүрияте {{Флагификация|Россия}} Аклар хәрәкәте (гыйнвар 1915 — февраль 1917) (февраль — 31 май 1917) (5 июнь — 28 ноябрь 1919) Памирские экспедицияләре Рус-япон сугышы: Беренче бөтендөнья сугышы: Россия ватандашлар сугышы: {{!}}{{2 дәрәҗә Изге Георгий ордены}}{{!!}}{{3 дәрәҗә Изге Георгий ордены}}{{!!}}{{4 дәрәҗә Изге Георгий ордены}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{«Батырлык өчен» алтын корал}}{{!!}}{{Кылычлар белән Изге Александр Невский ордены}}{{!!}}{{Ак бөркет орденының лентасы}} {{!}}} {{{!}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{!}}{{2 дәрәҗә Изге Владимир ордены}}{{!!}}{{3 дәрәҗә Изге Владимир ордены}}{{!!}}{{4 дәрәҗә Изге Владимир ордены}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{!}}{{1 дәрәҗә Изге Анна ордены}}{{!!}}{{2 дәрәҗә Изге Анна ордены}}{{!!}}{{3 дәрәҗә Изге Анна ордены}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{!}}{{1 дәрәҗә Изге Станислав ордены}}{{!!}}{{2 дәрәҗә Изге Станислав ордены}}{{!!}}{{3 дәрәҗә Изге Станислав ордены}} {{!}}} }} Николай Николай улы Юденич (Николай Николаевич Юденич,, Мәскәү — 5 октябрь 1933, Каннар, Франция) — рус хәрби эшлеклесе, инфантерия генералы (1915). Беренче бөтендөнья сугышы вакытында иң уңышлы хәрби башлыкларның берсе, Ватандашлар сугышы вакытында төньяк-көнбатыш юнәлешендә совет хакимиятенә каршы хәрәкәт иткән көчләре белән җитәкчелек иткән.
Тәрҗемәи хәл
1881 елда Мәскәүдәге Александр хәрби укуханәсен, 1887 елда — Генштаб академиясен тәмамлый. 1892 елдан — Төркистан хәрби округы штабының өлкән адъютанты. 1894 елда рус гаскәренең Памир яуларында катнакан.
1902 елдан — 18-нчы укчы полкының командиры, шул полкының командиры буларак Рус-япон сугышында катнаша.
1907 елдан — Кавказ хәрби округынең генерал-фатирмейстеры, 1912 елдан — Казан хәрби округынең штабы башлыгы; бер елдан соң Кавказ хәрби округынең штабы башлыгы вазыйфасына тәгаенләнә.
Беренче бөтендөнья сугышы башында Кавказ гаскәрнең шатаб башлыгы, 1915 елның гыйварыннан аның командиры. 1916 елда уңышлы Әрзүрүм һәм Трабзон операцияләрен үткәрде. Февраль инкыйлабыннан соң — Кавказ фронты сәргаскәре, 1917 елның 2 (15) маенда Александр Керенский тарафыннан «борыкка буйсынмау» өчен вазыйфасыннан алынган. Истигъфага (отставкага) чыгып, гаилә белән Петроградта яшерен рәвештә яши.
1919 елның гыйнварында ялган документлар буенча, Финләндиягә, аннан соң Эстониягә мөһәҗирлеккә китә. Шул ук елның июлендә Юденич Александр Колчак тарафыннан Петроградка һөҗүм итәчәк Төньяк-Көнбатыш гаскәрнең башлыгы итеп тәгаенләнән һәм «Төньяк-Көнбатыш хөкүмәте» составына хәрби министр буларак керде. Петроградка уңышсыз һөҗүмненнән соң (октябрь — ноябрь 1919) Юденич гаскәренең калдыклары Эстониягә китәргә мәҗбүр булганнар.
1920 елда Бөекбританиягә, ә соңрак Франциягә мөһәҗирлеккә китә. Мөһәҗирлектә сәясәттән читкә киткән. 1933 елның 5 октябрендә үпкә туберкулөзыннан вафат булган.
Мурзински
Мурзинский (Мурзинский) — Свердловск өлкәсенең Березов шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Фигнер
Фигнер — фамилия.
Алааттин (Антакья)
Алааттин (Alaattin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Икату
Икату — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Qarabax suğışı
Aktiv suğış 1992-1994 yılda uza, soñraq milli-säyäsi nizağ däwam itä.
Tarixi bäxäs
Qawqaz Albaniäse bilämälärendä bügenge Tawlı Qarabax kergängä kürä, Qawqaz Albaniäseneñ tarixına törle qaraşlar bar, ayıruça äzäri-ärmän doşmanlığı säbäple härber millät Qawqaz Albaniäseneñ tarixına üz däğwasın quya.
Ärmännär Qawqaz Albaniäse - ärmänläşkän xristian däwläte bulğandır dip isbatlıylar, Azärbaycan Qawqaz Albaniäseneñ xalqın - äzärilär babaları bulıp sanıy.
Daimi nizağ
XX ğasırnıñ başında 1905-1907 häm 1918-1920 yıllarda qanqoyğıç ärmän-äzäri suğışları bula.
1921 yılda Tawlı Qarabax Azärbaycanğa kertelgän.
1987-1991 yıllarda Tawlı Qarabaxta yäşäwçe ärmännär millätçeläre rizasızlıq kürsätä başlıy.
Sumğayıt suyışı
1990 yılda Baqı şähärendä ärmännärne talaw-cäberläw çaraları uza, 90 keşe üterelgän.
Aktiv suğış
1991 yılda Tawlı Qarabaxta uzğan referendumda xalıqnıñ 99.98 %-ı ölkäneñ Azärbaycannan tulı bäysezlek aluı öçen tawış birä. Azärbaycan räsmiläre referendum näticälären tanımıy häm ölkäne avtonomiä xoquqınnan mäxrüm itä. Suğış başlana. Azärbaycan ğäskärläre ölkäne üz kontrolendä totarğa tırışa. Alarğa qarşı Yerevan häm çit illärdäge ärmän diasporaları üz köçlären cibärä. Ärmännär Tawlı Qarabaxta qanunsız xärbi köçlären tözi başlıylar.
Xocalı suyışı
1992 yılda Xocalı şähärendä Qarabax şuğışınıñ iñ ayawsız häm qanqoyğıç ütereşe bula. 1992 yılnıñ 25-26 fevrale tönendä ärmän qorallı köçläre BDB köçläre qatnaşında Xocalı şähären basıp ala. Höcüm waqıtında xärbi bulmağan watandaşlar häläk bula, yaralana, xäbärsez yuğala. Ütereşneñ qorbannarı sanı - Human Rights Watch buyınça 161 keşe, Tom de Waal buyınça 485 keşe, Azärbaycan xakimiäte buyınça - 613 keşe üterelgän, 487 keşe zıyan kürgän.
1992-1994 yıllarda Qarabaxta qanqoyğıç suğış bara, yaqınça 6000 ärmän, 11557 äzäri häläk bula (bütän çığanaqlar buyınça 30 meñ artıq keşe häläk).
1994 yılda Räsäy, Qırğızstan häm BDB däwlätläreneñ parlamentara mäclese yärdämendä suğışnı tuqtatu turında «Bişkäk» kileşüe imzalana.
Näticälär
Aktiv suğış näticäsendä nigezdä ärmännär yäşägän Tawlı Qarabax Azärbaycannan faktik räweştä bäysezlegenä ireşä, läkin "aktiv suğışnı tuqtatu" tärtibe härwaqıt bozıla häm Qarabax nizağı däwam itä.
Qarabax nizağı - dönyada çişelmägän milli-säyäsi nizağlarnıñ berse bulıp qala birä.
Suğış däwamı
2016 yılda Tawlı Qarabaxta xärbi bäreleşlär başlana.
2020 yılnıñ oktäberendä zur aktiv suğış faktik räweştä yañadan başlana.
(14001) 1993 KR
(14001) 1993 KR — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 26 маенда С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 KR» саналган.
Ил Поцо (Арецо)
Ил Поцо — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ил Поцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Казан сукырлар укуханәсе
Казан сукырлар училищесы (Казанское училище слепых) — Казанда 1885 елда инвалид (сукыр) балалар өчен ачылган хәйрия училищесы.
Тарих
1885 елның 3 ноябрендә Патшабикә Мариянең сукырлар турында кайгырту Казан бүлекчәсе тырышлыгы белән Казанда Арча кыры (хәзерге Николай Ершов) урамындагы приютның 2нче катында Казан сукырлар училищесы ачыла. 1893 елдан укуханә бинаның ике катын били башлый.
1885 елда укуханәгә приютта даими яшәүче 5 малай һәм 5 кыз алына, ике бала укыган өчен түләп, өеннән килеп йөри торган була. Уку өчен түләү 100 сумнан 300 сумга кадәр тәшкил иткән, ярлы балалар бушлай кабул ителгән. Бераздан укучылар саны арта: 1887 елда 9 малай һәм 8 кыз укый, 1888 елда 10 малай һәм 12 кыз укый. Социаль чыгышлары буенча балалар Казан һәм якын-тирә губерна крестьяннарыннан, барысы да православие динендә.
Һерманн Эмил Фишер
Һерманн Эмил Фишер (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1902).
Мәләвез (елга)
Мәләвез — елга, Агыйдел елгасының сул кушылдыгы.
Казан сукырлар укуханәсе
Бина
1895 елда Казанның «Рус Швейцариясе» дип аталган урынында укуханәгә үз бинасын төзү өчен җир бүлеп бирелә. Бина төзү өчен акчаны патшабикә Мариянең сукырлар турында попечительлек итү оешмасының Казан бүлекчәсе җыя, җитмәгәнен Санкт-Петербург оешмасы бирә. 1899 елда төзелеш тәмамлана (архитектор Л. К. Хрщонович). Укуханә комплексына торак, җитештерү һәм көнкүреш биналары да керә. Укуханәдә берьюлы 60 бала даими рәвештә яши һәм белем ала башлый.
Мәләвез (елга)
Көйергәзе районы Яңа Муса авылыннан төньяк-көнбатышка таба 4 км еракта башлана.
Казан сукырлар укуханәсе
Бина
Училищены тәмамлагач, тәрбияләнүчеләр һөнәрчелек материалы һәм инструментлар сатып алуга 75 сум күләмендә пособие алган. Аларның язмышларын күзәтеп барганнар, попечительләр эзләгәннәр, һөнәрчелек материаллары белән тәэмин иткәннәр.
Һерманн Эмил Фишер
дигән уку йортларында белем алган.
Мәләвез (елга)
Шул ук район буйлап төньяктан көньяк-көнчыгышка карый ага, Яңа Муса авылы янында юнәлешен төньяк-көнчыгышка үзгәртә һәм Көйергәзе, Мәләвез районннары буйлап ага.
Агыйдел елгасына (тамагыннан 856 км еракта) коя. Озынлыгы 37 км, бассейн мәйданы 354 м2 Катнаш, башлыча кар су белән туена. Мәләвез шәһәре янында уртача еллык су чыгымы 1,9 куб с. Рельефы калкулы тигезлек. Ландшафты соры урман тупрагындагы һәм типик кара туфрактагы киң яфраклы урманнардан, болынлы далалардан һәм сабан җирләрдән тора. Бассейнының 7 процентын урман каплаган, 43 проценты сөрелгән.
Кушылдыклары: уң — Үксер, Нарат һ. б.; сул — Карабуга һ. б..
Казан сукырлар укуханәсе
Инкыйлабтан соң
Революциядән соң Казан сукырлар укхуханәсе ТАССР наркомпросы карамагында була. Белем бирү стандартларын дәүләт билгели, иганәчелек зыянлы дип табыла. 1922 елда укуханәдәге 80 урында 64-66 бала, 32 малай һәм 32 кыз укый, шуларның 18е ятим бала. Уку йортында 25 хезмәткәр эшли. Казанда сукырлар училищесы 1930 елга кадәр эшли, ул чакта Казанда зур торак кризисы булу сәбәбе белән, Алабугага күчерелә. Алабугада да озак эшләми, тиздән матди хәле начарланып, ябыла. 1932—1968 елларда Зөядә сукыр балалар өчен балалар йорты эшли. 1968 елда Лаешта сукыр һәм начар күрүче балалар өчен республика мәктәп-интернаты ачыла. 2001 елда гына Казан шәһәренең сукырлар һәм начар күрүчеләр өчен 172нче махсус гомуми белем бирү мәктәбе (Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен 172нче санлы Казан мәктәбе ) ачыла.
Һерманн Эмил Фишер
дигән оешмаларда әгъза булган.
Казан сукырлар укуханәсе
Инкыйлабтан соң
Совет чорында бина ялгыз яшәүче өлкәннәр өчен вакытлыча бина буларак, кайчагында эпидемияләр вакытында — йогышлы авырулар өчен кулланылган. XX гасырның 1930-еллары башында бинада КДМИ санитария факультетының һәм педиатрия факультетының госпиталь терапиясе кафедрасы урнаша, соңрак ул 5нче шәһәр хастаханәсенә күчерелгән. 1936 елдан бинада 2нче шәһәр йогышлы авырулар хастаханәсе урнашкан. 2008 елда, хастаханә яңа бинага күчкәч, искесе сүтелгән.
Һерманн Эмил Фишер
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
(6704) 1988 CJ
(6704) 1988 CJ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD133722
HD133722 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Каскейд-Велли (Вашингтон)
Каскейд-Велли  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Каскейд-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Валерак
Валерак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
HD133722
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(6704) 1988 CJ
Тарихы
1988 елның 10 февралендә Х. Мори, тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CJ» саналган.
Мәгърифәтчелек
Татар телендә Мәгърифәтчелек түбәндәге төшенчәләрне белдерә ала:
Атаун
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осташево-Влуски
Осташево-Влуски — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Загрода (Красноставский повяты)
Загрода  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлсирә Шәфыйкова
Шәфыйкова Гөлсирә Мазһар кызы (16 май 1955 ел) — шагыйрь, язучы. Башкортстан (1997) һәм Россия Федерациясе (2006) Язучылар берлеге әгъзасы. Мәчетле районының Рәшит Әхтәри исемендәге (2002) һәм Учалы районының Рәмзилә Хисаметдинова исемендәге (2005) премияләре лауреаты.
Биографиясе
Гөлсирә Мазһар кызы Шәфыйкова 1955 елның 16 маенда Башкорт АССРның Мәчетле районы Яңа Мишәр авылында туган. Сигезьеллык мәктәпне туган авылында, урта мәктәпне Дуан-Мәчетле авылында тәмамлаган.
1976 елда Уфа китапханәләр эше техникумын тәмамлый. Шул ук елда Мәчетле районы башкарма комитетының мәдәният бүлеге инспекторы булып эшли башлый.
Иҗаты
Гөлсирә Шәфыйкова балалар өчен дә әсәрләр иҗат итә.
Шәһәр магистраты бинасы (Алабуга)
Шәһәр магистраты бинасы — Татарстан Республикасының Алабуга шәһәрендә урнашкан XIX гасыр уртасындагы архитектура һәйкәле, классицизм стилендә төзелгән ике катлы таш бина.
Тарихы
1822 елда Алабуга сәүдәгәре Иван Кириллович Стахеев XIX гасыр башында аның әтисенә бүлеп бирелгән җир кишәрлегендә алты сажинда  ул вакыт өчен традицион булган «ярым катлы таш йорт төзи», аңа ике чуланлы кухня кушыла.
Йорт хуҗасы вафатыннан соң аның тол хатыны М.И. Стахеева бинаны шәһәр җәмгыятенә сата. Соңыннан анда шәһәр магистраты, дума, сүз һәм ятим судлар, полиция идарәсе урнаша. Соңрак шул ук йортта мәхәллә училищесы эшли.
1850 елда бина нык яна. 3 елдан соң ул Иван Иванович Стахеев акчасына үзгәртеп төзелә. 1868 елда анда шәһәр иҗтимагый банкы урнаша, соңрак йорт шәһәр Думасы карамагына күчә.
1987 елда Татарстан АССР Министрлар Советы карары белән Алабуга шәһәр магистраты бинасы җирле әһәмияттәге шәһәр төзелеше һәм архитектура һәйкәлләре исемлегенә кертелә, ә 1993 елда Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары буенча республика дәрәҗәсендәге статуска ия була.
Архитектура
Ике катлы таш бина борынгы эклектика рухында үзгәртеп эшләнгән классицизм чоры архитектурасы үрнәге булып тора.
Йорт фигуралы аттика, бик нык калкып торган кәрниз һәм нечкә металл бормалы колонналарда челтәрле түбәле чуен болдыр ярдәмендә аерылып тора. Төп фасад XIX гасыр уртасына хас декорга ия: кессонланган пилястр рәвешендәге тәрәзәләрне каймалау, тимпаннарында ренессанс кабырчыклар урнаштырылган нурлы һәм өчпочмаклы фронтоннарның өзелгән кәрнизләре.
Ико
Ико — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хара-Ямбада-Яха
Хара-Ямбада-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яхады-Яхаелгасының уң ярыннан 91 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лонсдейл (Арканзас)
Лонсдейл  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилькостув
Вилькостув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пояловице
Пояловице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бёнебюттель
Бёнебюттель (Bönebüttel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кочлу (Акчаабат)
Кочлу (Koçlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Стоун-Маунтин (Джорджия)
Стоун-Маунтин  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Стоун-Маунтин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Женевре
Женевре (Genevrey) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,97 км².
Руду-Шургуял
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Ор (авыл)
Ор (Ор ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.
Загроди (гмина Горай)
Загроди  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Леммекур
Леммекур — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Ванде-Монталиве
Ванде-Монталиве — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Тоденокс
Тоденокс — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Струнга (Ясси)
Струнга — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14002) 1993 LW1
(14002) 1993 LW1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 15 июнендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 LW1» саналган.
Дәф
Дәф (dəf,, դափ, دف), азәрбайҗаннарда - гавал (Qaval), үзбәкләр һәм таҗикларда - дойра (дойра) — гарәп-фарсыларда һәм төрки халыкларда, шул исәптән татарларда да , таралыш тапкан бәрмә музыка уен коралы. Азәрбайҗан, таҗик, үзбәк, фарсы, әрмән, татар һ.б. халыкларның академик һәм популяр музыкасында әһәмиятле урынга ия.
Тасвирлама
Дәф агач тугымга сузылган мәрсин тиресеннән ясала. Соңгы вакытта мәрсин тиресе пластик белән дә алмаштырыла. Тугымга кайбер вакытта махсус чыңлау тавышын булдыру максаты белән 60-70кә якын тимер алкалар да беркетелә.
Уйнау осталыгы
Дәфче, аны ике кул белән тотып, бармак белән уйный, кайбер вакытта бер кулы белән тотып икенче кулы белән суга. Азәрбайҗаннарның мугам, тәсниф кебек традицион жанрларында дәфне куллану зарур. Тар, кәманча һәм дәф азәрбайҗаннан музыкасында мугам триосын тәшкил итә. Күп очракта җырчы берьюлы дәфтә дә уйный.
Татар сәнгатендә чагылышы
Татар профессиональ музыкасында дәф беренчеләрдән Солтан Габәшинең 1910-елларда язылган мелодекламацияләрендә һ.б. әсәрләрендә дә урын ала. Алмаз Монасыйповның "Тукай аһәңнәре" поэмасында оркестрның төп уен коралларының берсе - дәф. Бүгенге көндә татар дәф уен коралы осталыгын тергезү өстендә Геннадий Макаров хезмәтен алып бара һәм уен коралында музыка да башкара.
Примечания
<references group="" responsive="1">
Осташево-Паньки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бальяррайн
Бальяррайн — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иконья
Иконья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Наил Ахунов
Наил Мирсәет улы Ахунов (1930 елның 5 ноябре, Калинино авылы, Мөслим районы, Татарстан АССР — 1989 елның 4 августы, Минск, Беларус ССР) — совет хәрби башлыгы, генерал-лейтенант. Урта Азия хәрби округы гаскәрләре командующие урынбасары һәм хәрби советы әгъзасы (1981—1984), Беларус ССР Югары Советы депутаты (1980).
Тормыш юлы
Наил Ахунов 1930 елның 5 ноябрендә Татарстан АССРның Мөслим районы Калинино авылында туган. Татарстан АССРның Кызыл Армия районы Михайловка башлангыч мәктәбендә укый. 1940 елдан Татарстан АССРның Зәй районында укый.
1947 елда ВЛКСМ әгъзасы була. 1948—1951 елларда Сембердә Орловск танк училищесында укый. 1951 елдан 1965 елга кадәр Кавказ арты, Себер хәрби округларында һәм гаскәрләрнең Көньяк төркемендә хезмәт итә. 1956 елда СБКФ әгъзасы була. 1965 елда М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияне тәмамлый. 1970—1972 елларда К. Е. Ворошилов исемендәге Генераль штабның Хәрби академиясендә укый.
1972 елдан — Беларус хәрби округының (БХО) 120 нче гвардия мотоукчылар дивизиясе командиры. 1975 елның 6 октябрендә БХО 7 нче Кызыл байрак танк армиясе командующие беренче урынбасары — штаб башлыгы итеп билгеләнә. 1976 елдан — БХО 7 нче Кызыл байрак танк армиясе командующие. 1981 елның ноябреннән Урта Азия хәрби округы гаскәрләре командующие урынбасары һәм хәрби советы әгъзасы.
1984—1989 еллар — Варшава килешүендә катнашучы дәүләтләрнең Берләшкән Кораллы Көчләре идарәсе органнарында вазыйфалар били.
1989 елның 4 августында вафат була. Минсктагы Төньяк зиратта җирләнгән.
Гаилә
Өйләнгән, хатыны Эмма Мамедовна.
Козлы-Коничи
Козлы-Коничи (Козлы-Коничи) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Ил Прато (Арецо)
Ил Прато — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Козлы-Коничи
Халык
Халык саны динамикасы:
Ил Прато (Арецо)
Географиясе
Ил Прато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Козлы-Коничи
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
(6705) Ринакетти
(6705) Ринакетти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 2 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RK5» саналган.
(14003) 1993 OO4
(14003) 1993 OO4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 20 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 OO4» саналган.
Прикра
Прикра — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Анпанман
(Япон телендә: Anpanman - アンパンマン) Такаши Янасе тарафыннан язылган Япон сурәтләр китабы сериясе, 1973 елдан авторның 2013 елда үлеменә кадәр чыгарылган. Сериал аниме итеп ясалган булган (Япон телендә: Soreike! Anpanman それいけ!アンパンマン Let's Go! Anpanman), ул Япониядә кечкенә балалар арасында иң популяр аниме сериалы булган. Сериалда Анпанманның маҗаралары, бу Япон ипи-сыман ашамлыгы, ул дөньяны явыз антропоморфик Байкинман дигән бактериядән саклый.
Эшләп чыгаруы
Икенче Бөтендөнья Сугышы вакытында Такаши Янасе күп мәртәбә ачлык кичергән, шуңа күрә ул анпан ашау турында хыялланган. Бу аны Анпанман (Ампанман)-ны ясарга илһамландырган.
Кастер (Вашингтон)
Кастер  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кастер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Суханов
Суханов Сергей Иванович (4 декабрь 1930, Ишәй Татар АССР — 2 гыйнвар 1986, Свердловск) — урта дистанцияләргә йөгерүдә чыгыш ясаган совет җиңел атлеты. 1956 елгы җәйге Олимпия уеннарында катнаша.
Биографиясе
Сергей Иванович Суханов 1930 елның 4 декабрендә Татарстан АССРның Апас районы Ишәй авылында (хәзер Татарстанда) туган.
Свердловск физик культура техникумында укый, җиңел атлетика белән шөгыльләнә башлый. Совет армиясендә хезмәтне Урал хәрби округында үтә. СССРның атказанган спорт мастеры Анатолий Борин җитәкчелегендә шөгыльләнүен дәвам итә.
Яхшы физик әзерлек белән аерылып торып, техниканы әкренләп яхшырта. «Уральский рабочий» газетасы призына эстафетаның беренче этабында берничә тапкыр җиңү яулый. Совет Армиясенең җиңел атлетика буенча җыелма командасына керә, аның составында 4х800 метрлы эстафетада дөнья рекордчысы була.
Свердловск идан спорт клубы өчен җиңел атлетика ярышларында чыгыш ясый. 1953 елда шулай ук Лев Шупилов, Юрий Рябинкин һәм Ардалион Игнатьев чыгыш ясаган РСФСР җыелмасы составында 4х400 метр эстафетада СССР чемпионатының алтын медален яулый. 1954 елда ул Георгий Ивакин, Олег Агеев һәм Юрий Литуев белән бергә чыгыш ясап, Совет Армиясе җыелма командасы составында уңышны кабатлый.
1956 елда Мельбурн дагы җәйге Олимпия уеннарында СССР җыелма командасы составына керә. 1500 метрга йөгерүдә, 3 минут 52,96 секунд нәтиҗә күрсәтеп, ярымфиналда 7 нче урынны алды һәм 4 нче урыннан финалга чыккан Дания дән Гуннар Нильсенга 4,16 секунд калышып, 4 нче урынны ала.
СССР спорт мастеры (1954).
Чыгышлар тәмамланганнан соң Урал хәрби округында хезмәт итә. Свердловск авыл мәдәният йортының иң яхшы методистларының берсе иде. Берничә медаль белән бүләкләнә. Майор исемендә демобилизацияләнә.
1986 елның 2 гыйнварында Свердловск шәһәрендә вафат була. Төньяк зиратта җирләнгән.
Хәтер
103 нче номер астында Свердловск өлкәсе Физик культура һәм спорт министрлыгының Хәтер китабына кертелгән.
Лимп-Питыль-Кикя (Сумраполь-Кикя кушылдыгы)
Лимп-Питыль-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сумраполь-Кикя елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прандоцин (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Де Мольер әфәнденең тормышы
Мольер яки де Мольер әфәнденең тормышы - Михаил Булгаковның романы.
"Де Мольер әфәнденең тормышы" дигән исем 1956 елда авторның хатыны тарафыннан бирелә. Ә чынлыкта, Булгаковның бөтен архив документларында, авторның машин-язмасында Мольер исеме кулланылган.
Сюжет
Әсәр Мольер турында. Аны биографик әсәр дияргә мөмкин,шулай ук монда башка элементлар да бар. Гомумән, әсәр Булгаковның ирекле теле белән язылган.
Нәшер ителү тарихы
Булгаковның тормышы вакытында роман нәшер ителмәгән. Беренче тапкыр 1962 елда "Яшь гвардия нәшриятында, Бөек кешеләрнең тормышы сериясендә нәшер ителә.
1932 елның июлендә Булгаков Газета-журналлар нәшрияты белән Бөек кешеләр тормышы сериясеннән Мольер турында китап язуга килешү төзи. Әсәрнең беренче исеме "Җайдак де Мольер. Жан Батист Поклэн де Мольерның авторның драматургия турында кайбер уйланулары катыш тулы тормыш тасвирламасы . " була.
Эш 1933 елның 5 мартында тәмамлана. 8 мартта Булгаков кулъязманы редакциягә тапшыра. 1933 елның апрелендә сериянең редакторы Александр Тихонов киңәйтелгән рецензия язып җибәрә. Ул Булгаков талантын таныса да, әсәрне кабул итми.
Юкарыгүлбахче (Пертек)
Юкарыгүлбахче (Yukarıgülbahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пертек илчесенә караган бер авыл (köy).
Орлавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Загроди (Люблинский повяты)
Загроди  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кочлу (Шеһиткамил)
Кочлу (Koçlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилькоцин
Вилькоцин — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Алабаг (Кадынһаны)
Алабаг (Alabağ) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вилькоцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе
Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе (MAMCH), Латур 1999 елда MCT Белем Бирү Җәмгыяте өлеше буларак нигезләнгән булган. Колледжның Маһараштра Сәламәтлек Фәннәре Университеты, Насик һәм Һинд Медицинасының Үзәк Шурасы, Яңа Дәһли белән аффилиациясе бар.
Остое (Мазовия воеводалыгы)
Остое  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD133752
HD133752 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Елкина (Туринская Слобода районы)
Елкина (Елкина) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Мәгърифәтчелек (төшенчә)
Мәгърифәтчелек — кешенең үз гаебе аркасында яши торган балигълыкка җитмәгәнлек хәленнән чыгуы. Балигълыкка җитмәгәнлек берәүнең үз башын башкасы ягыннан җитәкләве булмаганда куллана алмавы. Үз гаебе аркасындагысы исә — карарлар ала алмаганлыктан түгел  — башка берәүнең җитәкчелеге булмаганда аны куллануга тәвәккәллеге һәм кыюлыгы җитмәгәнлектән. [ Гораций'ның ] Sapere aude! — үз зиһенеңне кулланырга кыю бул! — мәгърифәтчелекнең шигаре булып чыга.
Оештырылган мәгърифәтчелек эшчәнлеге мәгариф дип атала.
Бённингштедт
Бённингштедт (Bönningstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вансак
Вансак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Илисинеа
Илисинеа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сванте Аррениус
Сванте Аррениус (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1903).
дигән уку йортында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Иске Пив-Ю
Иске Пив-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми җөмһүриᴙтсы биләмәләрендә ага. Елга  Пив-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн бүᴫгeында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хасаре-Яха (Пензева-Яха кушылдыгы)
Хасаре-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пензевы-Яха елгасының уң ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сувони (Джорджия)
Сувони  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сувони шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рәшидә Шәмсетдинова
Шәмсетдинова Рәшидә Рәшит кызы (24 октябрь 1961 ел) — башкорт шагыйре, Башкортстан һәм Рәсәй Федерациясенең Язучылар берлекләре һәм Халыкара Әдәбият фонды әгъзасы. Башкортстан халык мәгарифе отличнигы.
Биографиясе
Рәшидә Рәшит кызы Шәмсетдинова 1961 елның 24 октябрендә Башкорт АССРның Ишембай районы Исәкәй авылында гаиләдә өченче бала булып туган. Әтисе Рәшит — Бөек Ватан сугышы ветераны, әнисе Тайфә апа — биш балага гомер биргән.
1997 елдан — Башкортстан һәм РФ Язучылар берлеге әгъзасы. 2007 елдан — Халыкара Әдәбият фонды әгъзасы.
Әдәби иҗаты
Башкорт дәүләт университетының филология факультетында 4-нче курста укыганда «Яшь көч» альманахында шигырьләре басыла. Аннары республика газета-журналларында шигъри әсәрләре, хикәяләре һәм мәкаләләре дөнья күрә. Шигырьләре шулай ук мәктәп дәреслекләрендә, антологияләрдә урын алган.
Беренче китабы 1992 елда «Кочагымда — кояш» исеме белән бысыла. 1997 елда балалар өчен китабы «Мин — кояшкай» дөнья күрә. 1998 елда «Галәмгә хаҗ» дигән өченче китабы чыга. 2007 елда «Биюче болан», 2011 «Фәрештә кочагында» дигән китаплары нәшер ителә.
Беасайн
Беасайн — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14004) Chikama
(14004) Chikama — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 19 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SK2» саналган.
Луанн (Арканзас)
Луанн  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.