cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кикинг-Горс (Монтана)
Географиясе
Кикинг-Горс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сотта
Сотта (Sotta) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Гран-Сюд кантонына карый.
Бадьины
Бадьины (Бадьины) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Токари-Други
Токари-Други — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добрава-при-Стични
Добрава-при-Стични — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клара (кратер)
Исеме
Клара кратеры латин хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Хоцишево (Любуш воеводалыгы)
Хоцишево  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Демиркапы (Чайкара)
Демиркапы (Demirkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Чайкара илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Долно-Ябылково
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзялина
Дзялина (Дзяліна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Көлчем (елга)
Көлчем (Кульчумка) — Олы Кенәле елгасының уң кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вежбова (Поддембицкий повяты)
Вежбова  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виллага
Виллага — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вальбак (Мюлуз)
Вальбак (Walbach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,45 км².
NGC 1967
NGC 1967 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Альтшайд
Альтшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мохтикова
Мохтикова — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Куль-Еган елгасының уң ярына тамагыннан 124 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Тоннель (Франция)
Тоннель — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Григор Ахинян
Григор Әхинян (әрм. Գրիգոր Ախինյան; 20 апрель 1926 ел — 6 март 1991 ел) — әрмән композиторы, музыка педагогы, профессор (1989). Әрмән ССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1972) һәм халык артисты (1990). 1968 елдан КПСС әгъзасы.
Биографиясе
Әхинян Григор Мушегович 1926 елның 20 апрелендә ул вакыттагы Әрмән ССРның Караклис (хәзер Ванадзор) шәһәрендә туган.
1957 елда Ереван консерваториясен композитор һәм педагог, СССР ның халык артисты (1977) Егиазарян Григорий Егиазаровичның (1908-1988) композиция классы буенча тәмамлый.
1950-1960 елларда эстрада ансамбле белән җитәкчелек итә, аннары Р. О. Меликян исемендәге музыка училищесында теоретик фәннәрдән укыта. Григор Ахинян укучыларының берсе — бүгенге көндә актив иҗат итүче композитор Эдуард Айрапетян.
1969 елдан педагогик эшчәнлеген Ереван консерваториясендә дәвам итә, 1981 елда доцент, 1989 елда профессор була.
1974 елдан СССР Музыка фондының Әрмәнстан бүлекчәсе идарәсендә рәис вазифасын башкара.
Жемиль
Жемиль — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Хоцюле
Хоцюле — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калбертсон (Монтана)
Калбертсон  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Шелаша (Вага кушылдыгы)
Шелаша (Шолаша) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының сул ярыннан 174 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 117 км.
Калбертсон (Монтана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Шелаша (Вага кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калбертсон (Монтана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлибәйли (Гах)
Әлибәйли  (Əlibəyli ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Кампильияно (Салерно)
Кампильияно — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильияно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дялу-Джоаджулуй
Дялу-Джоаджулуй — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демиркапы (Сусурлук)
Демиркапы (Demirkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сусурлук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Улита (Алтай)
Улита (Улита) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Токари-Перши
Токари-Перши — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Улита (Алтай)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (96%).
Токари-Перши
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добрава-при-Шкоцяну
Добрава-при-Шкоцяну — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макасаланы (Күтахья)
Макасаланы (Makasalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
Гарбор-Бич (Мичиган)
Гарбор-Бич  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сочча
Сочча (Soccia) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Севи-Сорру-Чинарка кантонына карый.
Вежбова (Серадзький повяты)
Вежбова  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зарема (кратер)
Зарема — Венера планетасының -16.8°N, -235.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Зарема кратеры авар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
NGC 1968
NGC 1968 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Дзяляцицкае Загорье
Дзяляцицкае Загорье (Дзяляціцкае Загор’е ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Кила (Монтана)
Кила  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кила халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вассербур
Вассербур (Wasserbourg) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,47 км².
(109) Фелица
Тарихы
1869 елның 9 октябрендә К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Әгътәс Галиәхмәтов
Әгътәc Нургата улы Галиәхмәтов (23.02.1944, Куйбышев өлкәсе, Камышлы авылы) — Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, Түбән Кама шәһәре һәм Түбән Кама районы администрациясенең элеккеге башлыгы.
Вилла-дель-Конте
Вилла-дель-Конте — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Әгътәс Галиәхмәтов
Биографиясе
Галиәхмәтов Ә.Н. 1944 елның 23 февралендә Куйбышев өлкәсе Камышлы авылында туа. 1963-1966 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә. Хезмәт эшчәнлеген 1970 елда Куйбышев авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаганнан соң, «Камэнергостройпром» җитештерү берләшмәсенең автотранспорт цехы механигы вазыйфасында башлый.
Вилла-дель-Конте
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Әгътәс Галиәхмәтов
Биографиясе
1971-1992 елларда «Татэнергострой» төзелеш идарәсе бүлекчәләрендә участок башлыгы, баш инженер, төзелеш идарәсенең СУМ-2 башлыгы булып эшли.
1982-1986 елларда шәһәр пассажир автотранспорт предприятиесе директоры булып эшли. 1986 елның декабрендә «Татавтотранс»Түбән Кама пассажир территориаль берләшмәсенең җитештерү берләшмәсе башлыгы итеп билгеләнә.
Татарстан Республикасы Президентының 1992 елның 17 гыйнварындагы Указы белән Түбән Кама шәһәре һәм Түбән Кама районы администрациясе башлыгы итеп билгеләнә. Галиәхмәтов Ә.Н. җитәкчелегендә шәһәр инфраструктурасын үстерү буенча эш алып барыла. Катлаулы икътисади шартларга карамастан, шәһәрдә торак төзелеше уңышлы алып барылды. 1994 елда 87,1 мең кв.метр торак файдалануга тапшырылган, 1995 елда – 123,9 мең кв. метр, шул исәптән 7,6 мең кв. метр шәхси торак. 2300 урынга исәпләнгән 2 яңа мәктәп, 600 кешегә исәпләнгән стоматология поликлиникасы файдалануга тапшырыла. Юлларны төзекләндерү һәм ремонтлау эшләре башкарыла. Шәһәр халкын экологик чиста су белән тәэмин итү буенча эш алып барыла. Бу бурычны хәл итү өчен яңа су алу җайланмасы төзелеше башлана, шәһәрнең барлык микрорайоннарында артезиан скважиналарын бораулау мөмкинлеге табылда.
Әгътәc Галиәхмәтов социаль проблемаларны хәл итүгә, халыкның аз керемле катламнарын, пенсионерларны, сугыш һәм хезмәт ветераннарын адреслы социаль яклауга зур игътибар бирә. Ветераннар йорты файдалануга тапшырыа. Махсуслаштырылган «Ветеран» кибете ачыла, сугышта катнашучылар һәм инвалидлар сәнәгать товарлары да, азык-төлек товарлары да арзан бәягә хезмәт күрсәттеләр. Мәктәп туклану комбинаты булдырыла. Галиәхмәтов Ә.Н. пенсионерларны һәм ташламалардан файдаланучыларның башка категорияләрен бакчага йөртү һәм пассажирлар йөртүгә тарифларның 50 процентка кадәр киметү юлларын таба.
Шәһәрдә һәм авылда эшкуарлыкны, кече һәм урта бизнесны үстерүгә зур игътибар бирелә. Ә.Н. Галиәхмәтов инициативасы буенча шәһәрдә әйбер базарлары ачыла, район совхозлары һәм колхозлары патентлары булган сәүдә итү хокукына лицензияләр сатып алудан азат ителә, үзләре җитештергән продукцияне сатучы физик затлар катнаша.
Галиәхмәтов Ә.Н. даими контроль астында шәһәрдә һәм районда хокук тәртибен саклау мәсьәләләре була. Эчке эшләр идарәсе бүлекчәләрен матди-техник яктан тәэмин итү сизелерлек яхшыра, аның хезмәткәрләре саны арта.
Администрация башлыгы вазыйфасында Ә.Н. Галиәхмәтов авыл хуҗалыгын үстерүгә зур өлеш кертә, авылга шәһәр сәнәгать предприятиеләре тарафыннан ярдәм күрсәтә, чәчү һәм урып-җыю кампанияләренең барышын, юллар төзелешен, авылларны газлаштыруны тикшереп тора, бөртеклеләрнең уңдырышлылыгын арттыру, терлекләрнең баш санын саклап калу буенча даими эш таләп итә, ашламалар, авыл хуҗалыгы техникасы өчен запас частьләр сатып алу өчен акча эзли. Халык депутатларының район Советы депутаты һәм халык депутатларының Түбән Кама берләштерелгән советы рәисе, Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, Дәүләт Советы Президиумы әгъзасы итеп сайланган.
«Түбән Кама ПАТП-1» ААҖ Директорлар советы рәисе итеп сайлана.
Бүләк һәм премияләре
«Почет билгесе», «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» орденнары белән бүләкләнгән. Аңа «Россия Федерациясенең атказанган автомобиль транспорты хезмәткәре», «Россия Федерациясенең Мактаулы автотранспортчысы», «Татарстан Республикасының Атказанган транспорт хезмәткәре» дигән мактаулы исемнәр бирелә.
Түбән Кама Халык депутатлары берләштерелгән советы президиумының 1996 елның 27 августындагы 29-70 номерлы карары белән Түбән Каманың социаль-икътисади үсешенә зур өлеш кертүе өчен Әгътәc Галиәхмәтовка «Түбән Кама шәһәренең Мактаулы гражданины» исеме бирелә.
Драганово (Бургас өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гранновка
Гранновка (Гранновка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Альтштриммиг
Альтштриммиг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Добравиця-при-Великем Габру
Добравиця-при-Великем Габру — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Храпув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Женос (Югары Гаронна)
Женос — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Токарки
Токарки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тревере
Тревере — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(1664) Феликс
(1664) Феликс  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Канал Садковский
Канал Садковский — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Ростов өлкәсе, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
(1664) Феликс
Тарихы
1929 елның 4 февралендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 CD» саналган.
Канал Садковский
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Кампильияно (Рьети)
Географиясе
Кампильияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сипаһили (Гүлнар)
Сипаһили (Sipahili) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дзяляцичы
Дзяляцичы (Дзяляцічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
20 июнь
20 июнь — Милади тәкъвимендә алтынчы айның егерменче көне. Ел ахырына кадәр 194 көн кала.
Көнчыгыш Шишим
Көнчыгыш ШИшем — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара ШИшем елгасының сул ярыннан 8,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вежбовець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хробрув
Хробрув — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Васкичи
Васкичи (Васкичи) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Драганци
Драганци — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Васкичи
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Драганци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васкичи
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Демиркапы (Османгази)
Демиркапы (Demirkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1969
NGC 1969 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Каскейд (Монтана)
Каскейд  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вёгтленсоффен
Вёгтленсоффен (Vœgtlinshoffen) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,99 км².
Добравшце
Добравшце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мохтик-Яун
Мохтик-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Негус-Яун елгасының сул ярына тамагыннан 97 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фон Суттнер (кратер)
фон Суттнер — Венера планетасының 10.6°N, -234.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 24 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
фон Суттнер кратеры Австрия журналисты Берта фон Суттнер хөрмәтенә аталган.
Жибель
Жибель — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Альф (Мозель)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дялу-Доштатулуй
Дялу-Доштатулуй — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Максутали (Каракочан)
Максутали (Maksutali) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (köy).
Дялу-Доштатулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әмбәрчай
Әмбәрчай (Əmbərçay ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Тавако
Тавако (Tavaco) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Гранова-Прунелли кантонына карый.
Хабаровка (Алтай Республикасы)
Хабаровка (Хабаровка) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (94%).
Кинг-Артур-Парк (Монтана)
Кинг-Артур-Парк  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кинг-Артур-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хромув
Хромув — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гарбор-Спрингс (Мичиган)
Гарбор-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гарбор-Спрингс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томашев (Кольский повяты)
Томашев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1453) Фенния
(1453) Фенния  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Дзяманты
Дзяманты (Дзяманты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Куме-арху
Куме-арху — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан биләмәләрендә ага. Елга  Чирахчай елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампильье (Бьела)
Географиясе
Кампильье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Добриша Вас
Добриша Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вестальтен
Вестальтен (Westhalten) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,98 км².
Сипаһиушагы (Арапгир)
Сипаһиушагы (Sipahiuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Демиркая (Испир)
Демиркая (Demirkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3001
NGC 3001 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
NGC 1970
NGC 1970 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Жюз
Жюз — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Трезово
Трезово — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Худзовице
Худзовице — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вежбувка (Поддембицкий повяты)
Вежбувка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилладозе
Вилладозе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Машка (Чира кушылдыгы)
Машка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чир елгасының сул ярыннан 106 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чир елгасы. Кече елга бассейны — Тын елгасы Хопёр һәм Северский Донец елгалары кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Альфлен
Альфлен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томашево (Конинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кевин (Монтана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1971
NGC 1971 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Дзямидавичы (Свислацкий районы)
Дзямидавичы  (Дзямідавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мочкан-Еган
Мочкан-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Аган елгасының сул ярына тамагыннан 25 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Тормыш (Самар өлкәсе)
Яңа Тормыш (Новая Жизнь) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (48,6%), чуашлар (40,5%), татарлар (6,9%), мордва (3%).
Драгово
Драгово (Драгово) — Сербиянең Поморав округы җирлегендә (општина) урнашкан торак пункт.
Географиясе
Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
Әдәбият
Драгово
Гарден-Сити (Мичиган)
Тарихы
Гарден-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анатолий Пиков
Пиков Анатоий Иванович (1938 елның 14 гыйнвары, Удмурт АССР, Красногорск районы, Кече Игра авылы) — Түбән Кама шәһәр Советы депутаты, шәһәрнең округ сайлау комиссиясе рәисе.
Биографиясе
Пиков А.И. 1938 елның 14 гыйнварында Удмурт АССРның Красногорск районы Кече Игра авылы авылында туа.
1961-1964 елларда Кораллы Көчләр сафларында хезмәт итә. Запаска чыккач, 1964 елның сентябрендә Казан дәүләт университетына укырга керә.
1966 елда Пиков А.и. Түбән Кама шәһәренә күчеп килә һәм «Татэнерго»трестының кадрлар бүлеге инспекторы булып эшли. Шул ук елның ноябрендә трестның торак-коммуналь конторасы башлыгы урынбасары вазыйфасына билгеләнә.
1970 елда КПССның Түбән Кама шәһәр комитеты аппаратына оештыру бүлеге инструкторы итеп күчерелә. 1973 елда «Татэнергострой» УС партком секретаре урынбасары итеп сайлана, анда 1974 елга кадәр эшли. 1974 елның ноябреннән 1978 елның октябренә кадәр Пиков А.И. Татэнергостройның берләштерелгән төзелеш комитеты рәисе булып эшли. 1978 елда «Түбән Кама шин» җитештерү берләшмәсенең партком секретаре итеп сайлана. 1983 елның октябрендә «Татэнергострой» төзелеш идарәсе башлыгының кадрлар буенча урынбасары итеп күчерелә, анда 1990 елга кадәр эшли. 1990 елның ноябрендә Татэнергострой профсоюзының берләштерелгән комитеты рәисе итеп сайлана. 1995 елның апреленнән «Татэнергострой» акционерлык җәмгыятенең кадрлар һәм социаль үсеш буенча директоры, аннан соң политехника көллияте директоры урынбасары булып эшли.
«Татэнергострой» УС системасында төрле вазыйфаларда эшләгәндә, Пиков А.И. үзен тәҗрибәле хезмәткәр итеп күрсәтә. Төзелеш бүлекчәләрен җитәкчеләр, инженер-техник һәм эшче кадрлар белән тәэмин итү, аларны укыту һәм тәрбияләү мәсьәләләренә зур игътибар бирелә, бу төзелеш коллективы тарафыннан төзелеш-монтаж эшләренең техник-икътисади күрсәткечләрен уңышлы үтәүгә ярдәм итә.
Хезмәт коллективларының санын саклап калу, аларда хезмәт һәм җитештерү дисциплинасын ныгыту, шулай ук кадрлар агымын киметү буенча зур эш башкарыла.
Төзүчеләрнең торак һәм социаль-көнкүреш шартларын яхшырту эшенә, ярдәмче авыл хуҗалыгын, ял базасын, «Кама» сәламәтләндерү лагерен һәм башка объектларны үстерүгә һәм карап тотуга күп көч һәм энергия сарыф итә. Шәһәрдә беркетелгән территорияләрне чисталыкта тоту буенча чаралар оештырды һәм үткәрә. Төзүчеләр коллективында һәм шәһәр активы арасында лаеклы хөрмәт һәм абруй казана.
1975-1985 елларда халык депутатларының Түбән Кама шәһәр Советы депутаты булып сайлана. Берничә тапкыр шәһәрнең округ сайлау комиссиясе рәисе итеп сайланган.
Бүләк һәм премияләре
Төзелеш өлкәсендә күпьеллык нәтиҗәле хезмәте, җәмәгать тормышында актив катнашканы өчен «Халыклар Дуслыгы» ордены, «Хезмәт батырлыгы өчен» медале һәм Татарстан Республикасының Мактау грамотасы белән бүләкләнә.
Цельмув
Цельмув — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тавера
Тавера (Tavera) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Гранова-Прунелли кантонына карый.
Шиба (Алтай)
Шиба (Шиба) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (93%).
Кингс-Пойнт (Монтана)
Кингс-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кингс-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампилья деи Фочи
Географиясе
Кампилья деи Фочи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Шеноша
Шеноша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вель елгасының сул ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 83 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дялу-Капсей
Дялу-Капсей — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вежики
Вежики — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Дялу-Капсей
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вежики
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добришка Вас
Добришка Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жюзе-д’Изо
Жюзе-д’Изо — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ведро
Ведро (Ведро) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сиркели (Җейһан)
Сиркели (Sirkeli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Максуткөй (Аздавай)
Максуткөй (Maksutköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
Тремон-сюр-Со
Тремон-сюр-Со — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Веттольсайм
Веттольсайм (Wettolsheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
Аммельдинген-ам-Оуре
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томашево (Пильский повяты)
Томашево  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әмирҗан (Гах)
Әмирҗан  (Əmircan ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Купля
Купля — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсенең Төлген районы биләмәләрендә ага. Елга  Ташла елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Владимир Даль
Владимир Иванович Даль ( 1801 елның 22 ноябре (10) - 1872 елның 4 октябре (22 сентябрь) - рус язучысы, этнограф һәм лексикограф, фольклор җыючы, хәрби табиб. Иң зур танылу китергән хезмәте  - "Җанлы бөекрус теленең аңлатмалы сүзлеге " («Толковый словарь живого великорусского языка»), аны туплау өчен лексикограф 53 ел гомерен багышлаган.
Биографиясе
Владимир Даль 1801 елның 22 (10) ноябрендә  Россия империясе Екатеринослав губернасының  Луганск заводы (хәзер Луганск ) бистәсендә   табиб Иван Матвеевич Даль һәм аның хатыны Юлия Христофоровна (кыз фамилиясе Фрейтаг) гаиләсендә   туган.
Аның әтисе, руслашкан дания кешесе Йоһанн Кристиан Даль (Johan Christian Dahl 1764 - 21 октябрь, 1821), 1799 елда Иван Матвеевич Даль исеме белән бергә Россия гражданлыгын ала. Ул алман, инглиз, француз, рус, идиш, латин, грек һәм борынгы яһүд телләрен белгән, теолог һәм табиб булган. Лингвист буларак аның даны Екатерина II патшабикәгә ирешә, ул аны Санкт-Петербургка  үзенең китапханәчесе вазифасына чакыра. Соңрак Йоһанн Даль Енага барып, анда медицина факультетында курс тәмамлый һәм медицина докторы булып Россиягә кайта.
Санкт-Петербургта Иван Даль өйләнә, аларның ике кызы (Паулина һәм Александра) һәм дүрт улы була.
Дальгә нибары дүрт яшь булганда, аның гаиләсе Николаевка күченә. 1814 елда дворян дәрәҗәсенә ирешеп, Кара диңгез флотының өлкән табибы Иван Матвеевич үз балаларын Санкт-Петербург хәрби-диңгез кадетлар корпусында укыту мөмкинлеге ала.
Тәүге еллар
Даль башлангыч белемне өйдә алган. Гаиләдә барлык балаларына китапка, матбугатка мәхәббәт тәрбиялиләр.
Унөч ярым яшендә Карл энесе (бер яшькә кечерәк) белән Санкт-Петербург Хәрби диңгез Кадетлар корпусына укырга керә, анда ул 1814-1819 елларда укый. 1817 кампаниясе вакытында ул иң яхшы укучылар белән " Феникс " бригында йөзүдә катнаша. Стокһольмда, Копенгагенда, Карлскрунда була. 1819 елның 2 мартында ул укуны тәмамлап Россия Империясенең Кара диңгез флотына билгеләнә. Соңрак ул укыган вакытын «Мичман Поцелуев, или Живучи оглядывайся» (1841) хикәясендә тасвирлый (1841).
Хәрби диңгез флотында берничә ел хезмәт иткәннән соң, Владимир Даль 1826 елның 20 гыйнварында Дерпт университетының медицина факультетына укырга керә. Ул кысан шартларда яши, рус телен укытып акча эшләргә мәҗбүр була. Ике елдан соң, 1828 елның гыйнварында, В. И. Даль казна исәбенә укучылар санына күчерелә. Монда, беренче чиратта, ул вакытта галим өчен кирәк булган латин телен интенсив өйрәнергә туры килә. Фәлсәфә факультеты игълан иткән тема буенча эше өчен ул көмеш медаль ала.
1827 елда Александр Воейковның "Славянин" журналы Дальнең беренче шигырьләрен бастыра. 1830 елда В. И. Даль инде прозаик булып китә; аның «Цыганка» хикәясе «Московский телеграф»та басылып чыга.
Медицина практикасы
1828-1829 еллардагы Россия-Төркия сугышы һәм 1831 елгы Польша кампаниясе вакытында Владимир Даль үзен яхшы хәрби табиб итеп күрсәтә. Висла аша үткәндә, инженер булмаганлыктан, Даль үзе күпер сала, гаскәр үтеп беткәнче саклап торып, соңыннан үзе җимерә. Даль үзенең югары җитәкчеләреннән турыдан-туры вазифаларын үтәмәгән өчен шелтә ала, ләкин Николай I аны 4-нче дәрәҗә Изге Владимир ордены белән бүләкли. 1832 елның мартыннан ул башкала хәрби-коры җир госпиталендә ординатор булып эшли һәм тиздән Петербурның танылган табибы булып китә
Беренче китап
1832 елда Даль беренче әкиятьләр китабын («Русские сказки из предания народного изустного на грамоту гражданскую переложенные, к быту житейскому приноровленные и поговорками ходячими разукрашенные Казаком Владимиром Луганским. Пяток первый») бастырып чыгара. Бу әсәре аңа Россия башкаласының әдәби даирәләрендә танылу китерә.
Даль Ырынбурда
1833 елда өйләнеп, Даль июль аенда Ырынбурга хәрби губернатор В. Перовский җитәкчелегендә махсус йөкләмәләр буенча рәсми башкаручы итеп күчерелә. Ул бу вазыйфасында сигез ел чамасы хезмәт итә.
Көньяк Уралда булганда ул районнарга бик күп сәяхәт итә, фольклор материаллары җыя, табигать фәннәре белән шөгыльләнә. Ырынбур губернасының үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы коллекцияләре өчен ул 1838 елда Санкт-Петербург Фәннәр академиясенең физика һәм математика бүлегенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана. Башкортлар, казакълар, руслар һәм башка халыкларның фольклоры,этнографиясе буенча тупланган материаллар аның «Башкиры. Этнографический очерк, описание башкирцев и их образа жизни» (1862) һәм башка әсәрләрендә дөнья күрә
Рус теленнән кала, Даль ким дигәндә 12 тел белә, төрки телләрне аңлый, Ырынбурда төрки кулъязмалар җыя, шуңа күрә ул Россиядә тәүге төрки халыклар белгечләрнең берсе санала. Аның аңлатмалы сүзлегенә охшаштырып Лазарь Будагов төрки диалектларның үз сүзлеген яза башлый.
1835 елда Даль Уфа губерна статистика комитетының беренче составының мөхбир әгъзасы итеп сайлана. Ул әдәби иҗатын дәвам итә, " Сельское чтение " журналында актив хезмәттәшлек итә.
В. Даль һәм башкортлар
Даль Ырынбур краенда башкорт, казакъ, рус һ.б. халыкларның фольклоры, этнографиясе буенча җыйган материаллары "Бүре сунары" ("Охота на волков), "Башкорт су кызы" ("Башкирская русалка -"Заятүләк белән Сусылыу" эпосы; 1843), "Майна" (1846), "Курку" ("Собирание"; 1861), "Башкортлар. Этнографик очерк, башкортларны һәм аларның яшәү рәвешен тасвирлау" ("Башкиры. Этнографический очерк, описание башкирцев и их образа жизни"; 1862) һ.б. әсәрләренең нигезен тәшкил итә. "Кымыз турында" мәкаләсендә (1843) кымыз әзерләү процессы һәм аның файдалы үзенчәлекләре турында бәян ителә. Башкорт кантоннары һәм башкортларның авыл хуҗалыгы тасвирламасын төзү (1848 елда автор тарафыннан юк ителә). Даль флора һәм фауна коллекциясен җыя, ул Ырынбур зоология музеен (хәз. Ырынбур төбәк тарихи‑туган якны өйрәнү музее) оештыру, зоология (1847) һәм ботаника (1849) китаплары язу өчен нигез була. Ул язган башкорт җырлары турындагы әсәре 1896 елда Казанда басылып чыга
Хәзерге вакытта Башкортстанда, Ырынбур өлкәсендә В. Даль мирасын өйрәнәләр, нәшер итәләр, аның турында китаплар да чыгып тора:
Пушкин белән танышу
Дальнең Пушкин белән танышуына 1832 елда Жуковский арадашлык итергә тиеш булса да, Владимир Даль танылган шагыйрь белән үзе барып танышырга һәм сакланып калган әкиятләрнең берничә күчермәсен бүләк итәргә була. Пушкин мондый бүләккә бик канәгать кала һәм моның өчен Владимир Ивановичка үзенең Балда турындагы әкиятенең кулдан язылган версиясен, шушы атаклы автографы белән бүләк итә :
Бер елдан соң, 1833 елның 18-20 сентябрендә Даль Пушкинны Ырынбур губернасының Пугачев үткән юллары буйлап озатып йөри. Даль белән шагыйрь Пугачёв вакыйгаларының иң мөһим урыннарына сәяхәт кыла. Менә шунда туа да инде Пушкинның геройы күргән "телсез башкорт" образы! .
Бу ярдәме өчен рәхмәт йөзеннән шагыйрь Дальгә 1835 елда үзенең «Истории Пугачёва» ("Пугачев тарихы") күчермәсен бүләк итеп җибәрә.
1836 ел азагында Даль Санкт-Петербургка килә. Пушкин дустының кайтуын шатланып каршы ала, күп тапкыр очрашалар, ул Дальнең лингвистик ачышлары белән кызыксына. Пушкинга бигрәк тә кыштан соң еланнар ташлый торган тире - «выползина» сүзе бик ошап төшә. Дальгә яңа сюртук киеп килгәч, Пушкин күңелле шаярта: “Нәрсә, выползинам шәпме? Хәер, мин тиз генә бу выползинадан чыкмыйм әле. Мин аны кигән килеш шундый әйберләр язачакмын!" Ул Дантес белән дуэль көнендә дә бу сюртугын салмый. Яраланган шагыйрьгә кирәксез газаплар китермәс өчен, сюртугын ертып алалар. Даль Пушкинның фаҗигале үлеме шаһиты да булган.
Дуэль турында белгәч, Пушкин гаиләсе аны чакырмаса да, Даль дусты янына килә. Шагыйрьне танылган табиблар чолгап алган була. Пушкин дустын шатланып сәләмли һәм, кулыннан тотып, ялварып сорый: "Дөресен әйт, мин тиздән үләрменме? " Даль һөнәренә ярашлы дөрес җавап бирә: "Без сиңа өметләнәбез, чын, өметләнәбез, син дә өметеңне өзмә." Пушкин рәхмәтен белдереп аның кулын кыса һәм җиңел сулап, рәхмәт әйтә. Ул күңеле күтәрелеп китеп, хәтта мүк җиләге сорый, Наталья Николаевна исә шатланып: "Ул терелер! Күрерсез, ул яшәр, ул үлмәс! "- дип сөенә.
Даль Пушкинның медицина тарихы көндәлеген язып барган. Ул үлгәч, табиб И. Т. Спасский белән Пушкинның тәнен тикшерәләр һәм Даль беркетмә яза.
Үлеме алдыннан Пушкин үзенең алтын талисман - йөзеген Дальгә бүләк итә. Ул йөзекне Александр Пушкинның тол калган хатынына кайтарырга тырыша, ләкин Наталья Николаевна моңа каршы: “ Владимир Иванович, бу сезгә истәлек булсын. Мин сезгә шулай ук Александр Сергеевичның пуля тишкән сюртугын тәкъдим итәсем килә," - дип җавап бирә. Бу шул "выползина" була да инде.
Соңрак В. Даль сюртукны саклап тотсын өчен М. П. Погодинга  бүләк итә
Петербургка кайту
1841 елда начальнигы В.Перовский тәкъдиме буенча, Даль аның туганы  Л.А. Перовскийның секретаре итеп билгеләнә, аннары (шәхси рәвештә) эчке эшләр министры буларак тоткан махсус канцеляриясен җитәкли. 1841 елдан 1849 елның җәенә кадәр ул Санкт-Петербургта казна йортында яши һәм Н. Милютин белән Санкт-Петербургта шәһәр полежениесын төзи һәм кертә.
Бу вакытта Дальнең әдәби эшчәнлеге чәчәк ата.
Түбән Новгород
1849 елда Даль  Нижгарга аппарат канцеляриясе җитәкчесе итеп билгеләнә, 40 мең дәүләт крестьянының эше белән идарә итә, һәм бу  хезмәттә аңа ун ел дәвамында төрле этнографик материалны күзәтергә мөмкинлек туа. 1853 елда Даль Удельный округта гомеопатия больницасы булдыра.
Нижгарда Дальнең рус мәкальләрен җыю буенча дәвамлы эше тәмамлана. 1853 елда цензура коллекцияне бастыруга комачаулый башлагач, Даль: "Мәкаль хөкем ителми", - дип язган. .
Мәскәү чоры
1859 елда хакыйкый дәүләт киңәшчесе Даль отставкага китә һәм Пресняда тарихчы князь Щербатов төзегән агач йортта урнаша. Мәскәүгә күченгәч, ул өстендә гомере буе эшләгән ике зур әсәрен бастыра башлый, аның - " Җанлы бөекрус теленең аңлатмалы сүзлеге " («Толковый словарь живого великорусского языка») (1861-1868) һәм " Рус халкы мәкальләре" («Пословицы русского народа»)(1862).
NGC 1972
NGC 1972 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Владимир Даль
Мәскәү чоры
1871 елның көзендә Владимир Иванович үзен начар тоя башлый. Рухани чакыртып, Даль үлеме алдыннан лютеранлыктан православие диненә күчә.
NGC 1972
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Даль
Вафаты
Владимир Иванович Даль 70 яшендә вафат була һәм хатыны янындагы Ваганьково зиратына җирләнә. Соңрак, 1878 елда, улы Лев та шул ук зиратта җирләнә.
Гаилә һәм нәселе
1833 елда В.И. Даль Юлия Андрега өйләнә (1816-1838). Алар бергәләп Ырынбурга күченәләр, анда аларның ике баласы туа. Дальнең хатынының Ырынбурда Пушкинның булып китүе турындагы истәлекләре Э.Воронинага хатлар белән бирелә ("Рәсәй архивы", 1902, 8. 8. - 658 б.).
Тол калгач, Даль 1840 елда, 1812 елгы Ватан сугышы каһарманы кызы Екатерина Лвовна Соколовага (1819-1872) өйләнә. Бу никахта өч кыз туган. Кызы Екатерина Владимировна соңыннан әтисе турында истәлекләр бастыра (" Российский бюллетень " журналы, 1878).
Тагын бер кызы Ольга Мәскәү прокуроры Платон Александрович Демидов белән өйләнешә (1840-1899). Аның кызы Ольга Вейс танылган җырчы булган,. Аның оныгы Лев Сергеевич Журавский (1918-1978), медицина профессоры, Калинин медицина институтының госпиталь хирургиясе кафедрасын җитәкләгән.
Әсәрләре
Романтик милләтчелек вәкиле В.И. Даль үзенең әдәби эшчәнлегендә Россияне Ломоносов һәм Карамзин салып калдырган грек-латин-немец-француз богауларыннан азат итү теләге белән рухланып яшәгән. Ул үзенең әсәрләрен халык фразеологизмнары һәм әйтемнәре белән баета, ләкин, Д. Мирский әйтүенчә, "чын стиль хисеннән мәхрүм булганлыктан, аның рус әдәби телен руслаштыру омтылышы уңышсыз була".
Җанлы бөекрус теленең аңлатмалы сүзлеге
Күптомлы «Толковый словарь живого великорусского языка»" (!Җанлы бөекрус теленең аңлатмалы сүзлеге") - Дальнең төп хезмәте,  рус теле белән кызыксынган һәркем аны яхшы белә.
Рус теленең бетмәс синоним байлыгын ачык күрсәткән аңлатмалы сүзлек басылып чыккач, славянофиллар ләззәт кичерә, Даль ярдәмендә меңнәрчә диалект сүз формалары фән өчен сакланган, алар бүтән урыннарда язылмаган булган.