cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стошовице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD170044
HD170044 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Лиоти (Канзас)
Лиоти  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лиоти шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маренго (Висконсин)
Маренго  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плоцин
Плоцин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хамзоая
Хамзоая — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рохау
Рохау (Rochau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Тшцянка (Цехановский повяты)
Тшцянка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Роберт Баемов
Тәрҗемәи хәле
1937 елның 10 гыйнварында БАССР Кырмыскалы районы Үтәгән авылында туган. Биш-Уңгар урта мәктәбен, Уфада дәүләт университетын (1964), Мәскәү дәүләт университетында аспирантураны (1968) тәмамлаган. Мәктәпне бетергәч, Иске Кыешкы, Биштәкә авылларында (1954-1957) укыта. Совет Армиясендә хәрби хезмәттә була (1957-1959). БДУ ны тәмамлагач, ассистент итеп калдырыла. Филология фәннәре кандидаты (1968), докторы (1983) дәрәҗәләренә диссертация яклый. БДУда 1962 елдан (башкорт әдәбияты кафедрасында укытучы, доцент; кафедра мөдире (1982 елдан) хезмәт куя.
Әдәби әсәрләре
Язучы үзе дә проза өлкәсендә каләмен сынап карый: «Сусау» (1980), «Бикле хәзинә» (1982), «Кайтырбыз солдат булып» (1986) повесть һәм хикәя җыентыклары, «Ышаныч» (1988, журнал варианты; «Җавап бирер көн», 1989) романы, Әхмәтзәки Вәлидигә багышланган «Чуар шоңкар» (1997) тарихи романы, «Кәрван Багдадтан килә» (2009) романы  нәшер ителә.
Татар Томбарлысы
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423921.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Тьюрана
Тьюрана — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богденешть (Отешань, Вилча)
Богденешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ладикли (Мерам)
Ладикли (Ladikli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Ladikli, Meram Ladikli, Meram
Роуэн (округ, Кентукки)
Роуэн — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Morehead шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 728 км² тәшкил итә.
Әлфинә Сибгатуллина
Әлфинә Сибгатуллина, Әлфинә Таһир кызы Сибгатуллина (кыз фамилиясе Задина (Шәехзадина), 1962 елның 5 июле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Карашай-Саклау) — төрки телләр һәм әдәбият белгече, филология фәннәре докторы (2000), профессор (2002), РФ ФА Көнчыгышны өйрәнү институтының Көнчыгыш тарихы бүлеге әйдәүче фәнни хезмәткәре (2005 елдан), РФ ФА А. М. Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты өлкән фәнни хезмәткәре (2011 елдан).
Тәрҗемәи хәле
1962 елның 5 июлендә Татарстан АССР Сарман районы Карашай-Саклау авылында дүрт балалы колхозчы гаиләсендә туган. Әтисе Таһир, әнисе Наилә, абыйлары Альмир, Илнур, энесе Инсаф. Туган авылы урта мәктәбен аерым билгеле аттестатка (1979), «рус теле һәм әдәбияты, татар теле һәм әдәбияты укытучысы» белгечлеге буенча Алабуга дәүләт педагогия институтының филология факультетын кызыл дипломга (1984), Казан дәүләт университетында аспирантура (1987—1990) тәмамлаган. Үзе тәмамлаган югары уку йортында рус теле кафедрасында эшкә калдырыла.
Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында «» темасына филология фәннәре кандидатлыгына (1990), Казан дәүләт университетында «» темасына филология фәннәре докторлыгына (2000) диссертацияләр яклаган.
1996 елда «доцент», 2002 елда «профессор» гыйльми дәрәҗәләре бирелгән.
Хезмәт юлы
1984 елдан Алабуга дәүләт педагогия институтында (2003 елдан университет, 2011 елдан КФУның Алабуга институты): рус теле кафедрасы хезмәткәре, 1994—2002 елларда университет ректорының чит ил студентлары белән эшләү буенча ярдәмчесе. 2002—2005 елларда университетның филология факультеты деканы.
2005 елдан РФ ФА Көнчыгышны өйрәнү институты хезмәткәре, 2007—2018 елларда РФ ФА Көнчыгышны өйрәнү институтының Көнчыгыш тарихы бүлеге әйдәүче фәнни хезмәткәре.
2006 елдан Россия дәүләт һуманитар университетының (РГГУ) Россия-Төркия уку-фәнни үзәге укытучысы.
2009 елдан Россия дәүләт һуманитар университетында, 2013 елдан Мәскәү педагогика дәүләт университетында укыта.
2011 елдан РФ ФА А. М. Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты өлкән фәнни хезмәткәре.
Гыйльми кызыксынулар өлкәсе
Әдәбият белеме, Россия мөселманнары әдәбияты, суфичылык тарихы һәм терминнары, Россия мөселманнарының хаҗга сәяхәте тарихы, Россия—Төркия мәдәни бәйләнешләре, төрек теле һәм матбугаты, тюркология, Төркия тарихы, төрки халыклар әдәбияты һ. б.
Татар, рус, төрек, инглиз телләрендә басылган 80 нән артык гыйльми хезмәт һәм мәкаләләр (шул исәптән чит ил журналларында) авторы.
Халыкара һәм Бөтенроссия фәнни конференцияләрендә даими катнаша. Аның җитәкчелегендә татар, башкорт, фарсы әдәбиятлары буенча кандидатлык диссертацияләре якланган.
Төркия фәнни басмаларының (журналлар) мөхәрририят әгъзасы. 2005 елда кырымтатар шагыйре Кәрим Җаманаклының «Әсәрләр» шигырьләр, фәнни мәкаләләре, истәлекләре җыентыгын төзи. Габделбари Батталның (1926 елдан Төркиядә Г. Баттал-Таймас) китабын төрекчәдән тәрҗемә итә.
Төрек язучысы Халидә Әдип Адывар тормышын һәм иҗатын өйрәнеп, монография яза.
410-еллар (б. э. к.)
410-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 419 елда башланган һәм б. э. к. 410 елда тәмамланган унъеллык.
Казале (Ла Специя)
Казале — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Подлясек (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Подлясек  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Конкавичы
Конкавичы (Конкавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ленгливилл (Иллинойс)
Географиясе
Ленгливилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Понта-Поран
Понта-Поран — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Бадынҗа (Алашеһир)
Бадынҗа (Badınca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(15876) 1996 VO38
Тарихы
1996 елның 12 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VO38» саналган.
5 нче гимназия (Яшел Үзән)
Яшел Үзәннең 5нче гимназиясе, рәсми тулы исеме Татарстан Республикасы «Яшел Үзән муниципаль районының 5 нче гимназиясе» гомуми белем муниципаль бюджет учреждениесе (муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение «Гимназия №5 Зеленодольского муниципального района» Республики Татарстан) ― Татарстанның Яшел Үзән шәһәрендә урнашкан, Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министрлыгы карамагындагы татар телендә белем бирүче урта гомуми белем бирү мәктәбе. Татарстан Республикасының Каюм Насыйри (2005) һәм Ризаэддин Фәхреддин (2021) исемендәге премияләре лауреаты.
Тарих
1991 елда Яшел Үзәндә беренче милли (татар) гимназиясе буларак ачылган. 1991 елда шәһәрдә укучы мәктәп балаларының 31 % ы ― татар милләтеннән була. Милли җәмәгатьчелек, татарча белем бирүче мәктәп ачылуын теләгән ата-аналар соравын искә алып, XXI чакырылыш Яшел Үзән шәһәре халык депутатлары советы президиумы (шәһәр советы рәисе С. И. Нахамкин) 1991 елның 19 августындагы № 340 карары белән шәһәрдә милли гимназия ачыла. Шәһәр советы президиумы, үзенең 1991 елның 9 апрелендәге № 139 карарының бер өлешен юкка чыгарып, шәһәрнең яшь диңгезчеләре һәм елгачылары клубы өчен бирелгән бинаны (элекке ятим балалар өчен мәктәп-интернат бинасын) яңа ачылган милли гимназиягә бирә. Яшь диңгезчеләр һәм елгачылар клубы «Ал җилкән» мәдәният йортына кушыла.
Яшел Үзән мәгариф бүлеге һәм БТИҮ бүлекчәсе әгъзалары җәй айларында, йорттан йортка йөреп, яңа ачылган мәктәпкә укучы бала туплый, мәктәпкә 110 гариза керә. Өч катлы мәктәп-интернат бинасының беренче катына укытучылар һәм ата-аналар үзләре ремонт ясап, 67 бала белән уку елын башлап җибәрәләр. Укырга теләк белдерүче балалар саны арту сәбәпле, икенче елны икенче катны, өченче елны өченче катны биләргә туры килә. Ачылган елыннан алып 30 ел эчендә гимназиядә укучы балалар саны кимеми, алар, киресенчә, елдан-ел арта бара: 2018-2019 уку елында 440 укучы, 2019-2020 уку елында 463, 2020-2021 уку елында 495 укучы укый. Гимназия, ачылганнан бирле, үсеп килүче буынга әхлакый-эстетик һәм гражданлык тәрбиясе бирү өчен шартлар тудыручы татар милли мәдәнияте учагына әверелә. 5нче гимназиянең белем бирү-тәрбия бирү киңлеге балаларны милли сәнгать аша социумда раслау, аларны үз халкының мәдәниятен йөртүче буларак тәңгәлләштерү һ. б. өчен киң мөмкинлекләр тудыра. 2008 елдан гимназиядә «Аҗаган» интернет-газетасы чыгарылган.
Матди-техник база
Барлыгы 26 уку кабинеты, 2 спортзал, 1 остаханә, китапханә, 1 технология кабинеты, ашханә, медицина кабинеты бар. Гимназиянең 30 еллыгына бинада зур ремонт көтелә.
(8500) Хори
Тарихы
1990 елның 10 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TU» саналган.
Сент-Мари-де-Госс
Сент-Мари-де-Госс — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
420-еллар (б. э. к.)
420-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 429 елда башланган һәм б. э. к. 420 елда тәмамланган унъеллык.
Кырья
Кырья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Косьва елгасының сул ярына тамагыннан 236 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 47 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кама су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Косьва елгасы башыннан Широков ГЭС-ына кадәр. Кече елга бассейны — Кама кушылдыклары бассейны, Агыйдел кушылганга кадәр, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мариетта (Висконсин)
Мариетта  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Boeing 737 белән авиацион һәлакәтләр
Boeing 737 очкычының барлык модификацияләре белән булган авиация һәлакәтләре исемлеге.
Барлыгы 2018 елның 25 ноябренә 209 авиалайнер югалган.
Стоянув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Стоянув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Бранш
Сен-Бранш — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бриткино
Бриткино (Бриткино) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Тамерлан Ишмөхәммәдов
Тамерлан Ишмөхәммәдов  (1919-1995) – гвардия өлкән лейтенанты, Советлар Берлеге Каһарманы (1946).
Тәрҗемәи хәл
Ишмөхәммәдов Тамерлан Кәрим улы 1919 елны хәзерге Төмән өлкәсенең Яулытора районы Аслана авылында дөньяга килгән. 1936 елда Свердловски татар-башкорт педагогия техникумын тәмамлый. Туган авылында колхоз яшьләр мәктәбендә укыта.
Эшче-крестьян Кызыл Гаскәрендә. Ырынбур хәрби авиация училищесен (1940), офицерлар составын камилләштерү курсларын тәмамлый (1943). 1942 нең февраленнән Бөек Ватан сугышы фронтларында, 43 нче гвардия штурм авиациясе полкының эскадрилья командиры урынбасары (4 нче һава армиясенең 230 нчы штурм авиациясе дивизиясе), Көньяк, Төньяк Кавказ, Кавказ аръягы һәм 2 нче Белоруссия фронтлары гаскәрләре составында Кавказ өчен барган сугышта (1943), Белоруссия (1944), Көнчыгыш Пруссия һәм Берлин (икесе дә - 1945) һөҗүм операцияләрендә катнаша. Сугыш ахырына кадәр 188 сугышчан очыш ясый, дошманның 60 тан артык орудиесен, 22 танкын, 49 автомашинасын, 9 бензин цистернасын, 14 вагонын, 5 дзотын, 6 катерын, һавада - 1, җирдә 14 самолётын, 7 кичүен юк итә. 1947 дән запаста. Төмән индустриаль институтында эшли. Ленин ордены, ике Кызыл Байрак, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы, Кызыл Йолдыз орденнары һәм медальләр белән бүләкләнә.
1995 елның 5 маенда Төмәндә вафат булган.
2014 елда батыр истәлегенә туган җире Аслана авылында һәйкәл урнаштырылды.
Хамчарка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плоцично (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Плоцично  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Литтл-Ривер (Канзас)
Литтл-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Литтл-Ривер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лалабел (Элмадаг)
Лалабел (Lalabel) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Элмадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Fond birjası
Dönya töp fond birjaları
Bazar kapitallaştıruı, 2010 yıl, trln USD
Rusiä fond birjaları
İñ zurısı - Mäskäw birjası.
Ленонкур
Ленонкур (Lenoncourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Расселл (округ, Кентукки)
Расселл — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джеймстаун шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 658 км² тәшкил итә.
Альда Вәлиева
Альда Вәлиева (11 март 1940 ел) — журналист, кинорежиссер. 1967 елдан ССРБ Журналистлар берлеге, 1995 елдан —Россиянең Кинематографчылар берлеге әгъзасы. Башкорт АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1990), ССРБның телевидение һәм радио отличнигы (1984).
Биографиясе
1962 елда, Свердловск шәһәрендә Җаек дәүләт университетын тәмамлаганнан соң, «Башкортстан» ДТРК-сында эшли: редактор, 1993 елдан алып «Кино» иҗади берләшмә җитәкчесе.
1999 елдан башлап Башкортстан Республикасының рус драма театрында бүлек мөдире, 2004 елдан — Башкорт дәүләт опера һәм балет театрында бүлек начальнигы.
Иҗади эшчәнлеге
А. Д. Бурзянцев, Р. А. Гарәев, Л. С. Куватова, Р. М. Нурмөхәммәтов, Ә. Х. Ситдыйкова һәм башка мәдәният һәм сәнгать эшлеклеләре турында китап һәм мәкаләләр авторы. Үзенең сценарийлары буенча 50‑дән артык фильм куйган: «Башкорт җиренең рус җырлары» («Русские песни башкирской земли», 1994; халыкара фольклор фестивале лауреаты, Архангельск шәһәре, 1997), «Кызыл канәфер» («Красная гвоздика»; 1997), «Үз өеңдә кече бәйрәмнәр» («Маленькие праздники в собственном доме», 1997; «Россия» («Россия») уенсыз кино ачык фестивале дипломанты, Екатеринбург шәһәре, 1997], «Хәтер һәм өметләр чакыруы буенча» («По зову памяти и надежд»; 1997) һәм башкалар.
Берничә фильмы чит илдә төшерелә:
Альда Әкрәм кызы биш китап авторы. Аларның берсе соклангыч рәссам Азия Ситдыйкова, икенчесе билгеле җырчы Радик Гәрәев турында.
Понти-Алта
Понти-Алта — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фаррера
Фаррера — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рёккен
Рёккен (Röcken) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прудовица (Кече Просница кушылдыгы)
Прудовица — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кече Просница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Тшцянка-Колёния (Мазовия воеводалыгы)
Тшцянка-Колёния  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Прудовица (Кече Просница кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тшцянка-Колёния (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богденешть (Прахова)
Богденешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корасцень (Рэчыцкий районы)
Корасцень  (Корасцень ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
HD170054
HD170054 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
430-еллар (б. э. к.)
430-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 439 елда башланган һәм б. э. к. 430 елда тәмамланган унъеллык.
(15877) 1996 WZ1
(15877) 1996 WZ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 24 ноябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 WZ1» саналган.
Каракачак (Амасра)
Каракачак (Karakaçak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Амасра илчесенә караган бер авыл (köy).
Ольжерас (елга)
Ольжерас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/2677/651/5 урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Подлясек-Малий
Подлясек-Малий — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Boeing 314
Boeing 314 Clipper — америка ерак пассажир гидро очкыч (очучы көймә).
Эшләнгән
Boeing 314 Pan American компаниясе заказы буенча ерак трансатлантик гидросамолет эшләүгә төзелгән, ул Martin M-130 очкычлар флотын тулыландырырга тиеш булган.
Куллану
Сугыш башлану белән Boeing 314 очучы көймәләр хәрби-транспорт самолетлары дип кулланыла башладылар.
Әртә (елга)
Әртә — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасында койган җирдә урнашкан. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(8501) Вахгольц
(8501) Вахгольц — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 13 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TK8» саналган.
Анита Рачвелишвили
Анита Рачвелишвили (ანიტა რაჭველიშვილი; 1984 елның 28 июне, Тбилиси, Гөрҗи ССР, ССРБ) — Гөрҗистан опера җырчысы (меццо-сопрано).
Тормыш юлы
Анита Рачвелишвили Мухран Мачавариани исемендәге музыка мәктәбендә фортепианода уйнарга өйрәнгән. Аннары укырга керә, анда Манан Эгадзеда вокалга өйрәнә.
Марион (Вошара, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анита Рачвелишвили
Тормыш юлы
Рачвелишвили Лондонның Король опера театры, Канада операсы, Нью-Йорктагы Метрополитен-опера һәм башка әйдәп баручы опера театрларында Кармен партиясен башкара. Аның башка опера партияләре арасында Орфей («Орфей һәм Эвридика»), Далила («Самсон һәм Далила»), Дульсинея («Дон Кихот») һәм Кончаковна («Князь Игорь») бар. 2016 елда Рачвелишвили Париж операсында «Аида»ның яңа куелышында Амнерис партиясендә чыгыш ясый, моның өчен тәнкыйтьчеләр мактавына лаек була.
2019 елның җәендә Грузиядә хөкүмәткә каршы протестларны хуплый һәм Грузия гражданнары алдында Россиядә чыгыш ясаганнары өчен гафу үтенә.
Гаилә
2016 елда музыкант һәм грузин җырчысы Отар Майсурадзега кияүгә чыга.
Казале (Бергамо)
Казале — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Әртә
Әртә - Урта Уралдагы топоним:
440-еллар (б. э. к.)
440-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 449 елда башланган һәм б. э. к. 440 елда тәмамланган унъеллык.
Төркиядә ислам
Төркиядә ислам (Türkiye'de İslam) — Төркия территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Төркия халкының (84 млн 339 мең кеше) 99,20 % ы (79 млн 850 кеше) — Ислам дине тарафдары (дөньядагы мөселманнар санының 4,60 % ы) (2020).
Төркиядә диннәрнең рәсми статистикасы алып барылмаса да һәм ул халык санын алу вакытында соралмаса да, Ислам — илдә дин тотучылар саны һәм әһәмияте буенча беренче урындагы дин. Төркия мөселманнарының күбесе (~80 % ы) хәнәфи мәзһәбендәге сөнниләр, төрле агымнарны (әләвияләр, җәгъфәриләр, әләвитләр һ. б.) берләштергән шигыйлар да бар (20 %, нигездә, көрдләр). Суфичылык киң таралган.
Тарих
VII гасырда һәм VIII гасыр башларында мөселман яулап алулары вакытында гарәп гаскәрләре Ислам империясенә нигез сала. VIII гасыр уртасында Исламның алтын гасыры башлана.
Хәзерге Төркия территориясендә ислам, төрек-сәлҗүкләр XI гасырның икенче яртысында да Урта Азиядән Кече Азиягә үтеп кереп, Көнчыгыш Анатолияне яулап алгач, ныклап урнаша.
1299 елдан 1922 елга кадәр яшәгән Госманлы империясенең хокук системасы дини хокукка нигезләнә. Госманлы империясе кануннары төрле даирәләрне мәдәни һәм дини мөнәсәбәтләрдә берләштерү максаты белән барлыкка килә. Госманлы империясендә 3 суд системасы була: беренчесе — мөселманнар өчен, икенчесе — мөселман булмаган халык өчен (бу системаның башында яһүдиләр һәм христианнар тора) һәм өченчесе — «сәүдә судлары» системасы. Бу система ислам тәгълиматына нигезләнгән законнар системасы аркылы идарә ителгән. Шулай ук шәригать буенча хәл ителә алмаган проблемалар солтан тарафыннан хәл ителгән. Шәригатьнең хокук системасы Коръән, Хәдис, Фикһ, Кыяс һәм җирле гореф-гадәтләрне берләштерү юлы белән булдырылган. Ике система да (канун һәм шәригать) Истанбулның юридик мәктәпләрендә укытылган. Истанбулның Бөек мөфтие шәйх-ул-ислам империянең барлык судлары өстеннән ахыргы юрисдикциягә ия булган. Аның тарафыннан әйтелгән юридик бәяләмәләр ахыргы аңлатмалар булып саналган. 1869—1877 елларда илне модернизацияләү максаты белән Госманлы империясендә мөселман хокукын кодлаштыру (тәртипкә китерү) — кабул ителгән. Ул 1924 елга кадәр гамәлдә булган. Госманлы империясенең соңгы елларында Мостафа Кемаль Ататөрек тарафыннан җәмгыять тормышында диннең ролен киметү, дини традиция белән җайга салына торган җәмгыятьтән рациональ (диннән тыш) нормалар нигезендә җайга салынучы иҗтимагый мөнәсәбәтләрнең дөньяви моделенә күчү башлана. Аның җитәкчелегендә сөнни исламының югары сәяси—дини органы, солтанның бөтен дөнья мөселманнарының лидеры булуга омтылышлары символы булган Хәлифәт бетерелә. Ислам руханиларының хакимияте кыскартылган һәм ахыр чиктә бетерелгән. Дини фондлар миллиләштерелгән, дини белем алу чикләнгән һәм күпмедер вакытка тыелган. Тарикатьләр шулай ук бастырылган.
Төркия 1925 елда хатын-кызларга хиҗаб киюне рәсми рәвештә тыйган беренче мөселман иле булып тора.
1946 елда авторитар сәяси контроль йомшартылганнан соң, күп кенә кешеләр традицион дини практикага кире кайта башлый.
1984 елда Төркия премьер-министры Тургут Өзал «ислам белән килешү» сәясәтен башлап җибәрә.
2010 елда хатын-кызларга хиҗаб киюне тыю юкка чыгарылган.
Яңа заман
Төркиядә диндар мөэмин ир-атларга караганда диндар хатын-кызлар күбрәк, аларның 67 % ы үзләрен дини дип саный. Дин тотучылар шәһәрләргә караганда авыл җирлекләрендә күбрәк.
Төркия Ислам Хезмәттәшлеге Оешмасына (ИХО, 2011 елга кадәр Ислам Конференциясе Оешмасы) нигез салучыларның берсе. Кайбер ислам оешмаларының штаб-фатирлары Төркиядә урнашкан.
Төркия Республикасының Дин эшләре буенча идарәсенең статистик мәгълүматларына караганда, 2016 елда Төркиядә 84 624 мәчет исәпләнә. Истанбулда 3 190 мәчет һәм 119 төрбә бар.
Тшцянно
Тшцянно — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Логан (Канзас)
Логан  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Логан шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар Чилчәсе
Почта индексы — 422214.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Лонг-Лейк (Иллинойс)
Лонг-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лонг-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоретта Харроп
Лоретта Харроп (Loretta Harrop; 17 июль 1975 ел, Брисбен) — Австралия триатлончы, 1999 елда дөнья чемпионы, Олимпия уеннарының көмеш призёры.
Биографиясе
Лоретта Харроп 1975 елның 17 июлендә Брисбенда туган. Спортта үз юлын йөзү белән шөгелләнеп башлый. Абыйсы Люк эзеннән эйәреп, триатлон белән шөгыльләнә башлый, аннары абыйсы Голд-Коста шәһәрендә машина астына эләгеп фаҗигале һәлак була.
Лоретта Харроп Бретт Саттон җитәкчелегендә күнекмәләр ала. 1999 елда дөнья чемпионы була. Бер елдан соң Сиднейда 2000 елгы Олимпия уеннарында үз илен күрсәтү өчен чыгу хокугын ала, биредә бишенче урынны яулый. Дүрт ел үткәч Афинада Җәйге олимпия уеннарында австрияле Олимпия чемпионы Кейт Аллендан җиде секундка калышып, көмеш яулый.
2012 елның мартында Лоретта Харроп Жаклин Фэруэтер һәм Эмма Карни белән бергә триатлон буенча Австралия федерациясенең Дан залына кертелә.
Голд-Костала ире Брэд һәм улы Хайден, кызы Эммерсон белән яши. Урындагы мәктәптә триатлон буенча дәресләр бирә.
HD17008
HD17008 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хангу
Хангу — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ломовая (Тыпыл кушылдыгы)
Ломовая  — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тыпыл елгасының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кама су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Косьва елгасы башыннан Широков ГЭС-ына кадәр. Кече елга бассейны — Кама кушылдыклары бассейны, Агыйдел кушылганга кадәр, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Плошково (Хощенский повяты)
Плошково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Жан-Сен-Жермен
Сен-Жан-Сен-Жермен — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Понти-Алта-ду-Бон-Жезус
Понти-Алта-ду-Бон-Жезус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(15878) 1996 XC3
(15878) 1996 XC3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 3 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XC3» саналган.
Скотт (округ, Кентукки)
Скотт — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джорджтаун шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1792 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 738 км² тәшкил итә.
Коржавка
Коржавка (Коржаўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Богденешть (Скорцень, Бакеу)
Богденешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Родден
Родден (Rodden) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
450-еллар (б. э. к.)
450-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 459 елда башланган һәм б. э. к. 450 елда тәмамланган унъеллык.
Поезерце
Поезерце — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Страдомия-Вежхня
Страдомия-Вежхня — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Поезерце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Страдомия-Вежхня
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фигольс-и-Алинья
Фигольс-и-Алинья — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лалаһан (Мамак)
Лалаһан (Lalahan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Мамак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(8502) Баухауз
Тарихы
1990 елның 14 октябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TR12» саналган.
Марион (Грант, Висконсин)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көймәләр һөҗүменә каршы кече кораб
Якын диңгез һәм яр буе зонасында көймәләр һөҗүменә каршы көрәш өчен җитештерелгән.
Лентре
Лентре (Leintrey) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Казале (Бреша)
Казале — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Понти-Алта-ду-Норти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
460-еллар (б. э. к.)
460-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 469 елда башланган һәм б. э. к. 460 елда тәмамланган унъеллык.
Лонг-Айленд (Канзас)
Лонг-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортон (Мрас-Су кушылдыгы)
Ортон (Зур Ортон) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мрас-Су елгасының уң ярыннан 114 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 76 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каракаш (Арыҗак)
Каракаш (Karakaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Арыҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
(15879) 1996 XH6
Тарихы
1996 елның 3 декабрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XH6» саналган.
Корсунь (Кармянский районы)
Корсунь  (Корсунь ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бровцино (Киров өлкәсе)
Бровцино (Бровцино) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Хандалу-Илбей
Хандалу-Илбей — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шелби (округ, Кентукки)
Шелби — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шелбивилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1792 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 995 км² тәшкил итә.
Зигфрид Маркус
Зигфрид Маркус (Siegfried Marcus, тулы исеме Marcus Siegfried Samuel; 1831 ел—1898 ел) — Алмания-Австрия механигы һәм уйлап табучысы; берничә май двигательле автомобиль авторы.
Биографиясе
Маркус Зигфрид 1831 елның 18 сентябрендә Мальхин шәһәрендә яһүди сәүдәгәр гаиләсендә туган. Аның атасы Маркус Липман (1791-1855) Мальхинда яһүд общинасы җитәкчеләренең берсе була, анасы — Роза Маркус (кыз фамилиясе Филип, 1796-1859) — чыгышы белән Карлскрунадан.
Зур Речка (Маромица кушылдыгы)
Зур Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Маромица елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Зигфрид Маркус
Биографиясе
Механика буенча туган каласындагы "Mechaniker" "Lilge мәктәбендә" укый. 1845 елда — Гамбургка, аннан соң Берлинга юллана һәм яңарак ачылган "Siemens und Halske" (хәзерге вакытта Siemens компаниясе) остаханәсендә эшли башлый. Пруссия армиясына алынмас максатыннан Австрияга чыгып китә. 1852 елдан Венада яши башлый һәм гомеренең ахырына кадәр шушы калага туры кала. Венада механик Карл Крафт остаханәсендә урнаша, аннары, 1854 елда Император физика институты (Вена техник университеты) лабораториясендә механик булып эшли. 1855 елдан алып 1856 елга кадәр Австрия Геология хезмәтендә эшли.
Зур Речка (Маромица кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Зигфрид Маркус
Биографиясе
1856 елда механик һәм электр корамалларын эшләү буенча шәхси остаханәсен ача һәм аны "Telegraphenbauanstalt" дип атый. Биредә телеграф аппаратларын, хәрби һәм граждан максатларында шартлату машиналарын, электр детонаторларны, электр һәм май яктырту корамалларын конструир һәм җитештерелә. Әлеге корылмаларны җитештерү һәм күп санлы патентларын сату хисабына Зигфрид Маркус гаиләсен асрый.
Аның карбюраторлар һәм май двигателләре, аеруча аның ике ахыргы автомобиле, аны бик билгеле кешеләр рәтенә индерә. Гомуми алганда, Маркус 16 илдә күп кенә техника өлкәләрендә 130 дан артык патент терки. Автомобиль патентына мәңгегә дәгъва итмәвенә карамастан, ул 1864 елда тарнспорт чарасын хәрәкәткә китерү өчен бензинны кулланган башлангыч кеше була. 1867 елгы бөтендөнья Париж күргәзмәсендә көмеш минага лаек була, шулай ук аны Австрия императоры Франц Иосиф I бүләкли.
Яһүд чыгышлы булуы аркасында Зигфрид Маркус турында нацистик диктатура вакытында бер нинди мәгълүмат бирелми.
1898 елның 1 июлендә Венада вафат була һәм Хюттельдорф окрунындагы Пенцинг районындагы зиратта җирләнә. Соңрак аның сөякләре Вена үзәк зиратының "Мактаулы каберлекләр"енә тантаналы рәвештә күчерелә.
Маркусның варисы аның тормыш юлдашы ("Lebensgefährtin") Барэш Элеонора ("Eleonora Baresch") һәм аларның ике кызлары — Элеонора Мария ("Maria Eleonora") һәм РозаМария ("Rosa Маria").
Австриянең күп кенә калаларында Зигфрид Маркус исемендәге урамнар бар. 1925 елда аның хөрмәтенә Венадагы Пенцинг районында урам аның исеме белән йөртелә башлый — "Marcusgasse."
Пляни
Пляни — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Фуа (Ланди)
Сент-Фуа — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Баендыр (Силифке)
Баендыр (Bayındır) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фондарелья
Фондарелья — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сен-Женуф
Сен-Женуф — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Страдомия-Дольна
Страдомия-Дольна — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD170090
HD170090 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Лост-Нейшен (Иллинойс)
Лост-Нейшен  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
HD170090
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Лост-Нейшен (Иллинойс)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пожарки (Польша)
Пожарки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марион (Джуно, Висконсин)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богденешть (Томшань, Вилча)
Богденешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рогец
Рогец (Rogätz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
(8503) Масакацу
(8503) Масакацу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(15880) 1997 AM7
(15880) 1997 AM7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(8503) Масакацу
Тарихы
1990 елның 21 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WX3» саналган.
(15880) 1997 AM7
Тарихы
1997 елның 9 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AM7» саналган.
Лалапаша (Юнусемре)
Лалапаша (Lalapaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Угнево
Угнево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Татар Кабаны
Татар Кабаны — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422630.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
480-еллар (б. э. к.)
480-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 489 елда башланган һәм б. э. к. 480 елда тәмамланган унъеллык.
Лонгтон (Канзас)
Лонгтон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лонгтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наилә Галәветдинова
Галәветдинова Наилә Гизетдин кызы (3 гыйнвар 1946 ел) — хезмәт ветераны, 1965 елдан Башкортстан радиосы һәм телевидениесе дикторы. Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре (2020), Башкортстан Республикасының халык артисты (1993).
Биографиясе
Наилә Гизетдин кызы Галәветдинова 1946 елның 3 гыйнварында Башкорт АССРның Архангель районы Тирәкле авылында туган.
Үзләрендәге мәктәпне тәмамлаганнан соң, Уфа сәнгать училищесына укырга керә. Бу махсус урта уку йортында Рим Сыртланов курсы буенча һөнәри белем ала.
1965 елда яшь белгеч Башкорт АССРның Министрлар Советы карамагындагы Телевидение һәм радио комитетында конкурс нигезендә диктор булып хезмәт эшчәнлеген башлый.
Легендар диктор, радио һәм телевидение тапшырулары алып баручы, үзенең үзенчәлекле тавышы, фигыль-кыяфәте белән берничә дәвер символына әйләнә.
Хану-Конаки
Хану-Конаки — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казале (Мантова)
Географиясе
Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ле-Сен-Кристоф
Ле-Сен-Кристоф (Lay-Saint-Christophe) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,59 км².
Симпсон (округ, Кентукки)
Симпсон — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Франклин шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.