cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каза Берни (Павия)
Географиясе
Каза Берни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Бартлетт (Канзас)
Бартлетт  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8068) Vishnureddy
(8068) Vishnureddy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 6 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ28» саналган.
Иске Үзи
Иске Үзи — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423074.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Монтолье (Дром)
Монтолье — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Макар Бестужев
Макар Бестужев (, —, ) — РФ волейболчысы (һөҗүмче), 21 яшькәчә яшьләр арасында Европа чемпионаты җиңүчесе (2016).
Караагач (Чорум)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
(15424) 1998 QE100
(15424) 1998 QE100 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QE100» саналган.
Озвалду-Крус
Озвалду-Крус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Коулмен (Джорджия)
Коулмен  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Коулмен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызылпынар (Сарыоглан)
Кызылпынар (Kızılpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грос-Роденслебен
Грос-Роденслебен (Groß Rodensleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Фиад
Фиад — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Грос-Роденслебен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фиад
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәбир Гыймайкин
Зәбир Гыймайкин (Зәбир Галим улы Гыймайкин,, — , ) — дәүләт эшлеклесе, КПССның Барда район комитетының 1 нче сәркәтибе (1961-1962, 1965-1973).
Маркуси
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бета (Румыния)
Бета — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Розплуце-Перши
Розплуце-Перши — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Ноблс (округ, Миннесота)
Ноблс — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уэртингтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1857 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 21 590 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1853 км² тәшкил итә.
Максимас Чернәкас
Максимас Чернәкас (Maksimas Černiakas,, — , ) — 1863-1864 еллардагы поляк күтәрелешендә катнашучы, күтәрелеш вакытында - Тракай өязенең хәрби башлыгы.
Дзяражычы
Дзяражычы (Дзяражычы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мусь (елга)
Мусь – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил,, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Олы Какшан елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Порадув (Түбән Силезия воеводалыгы)
Порадув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Фьель
Сен-Фьель — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Амнайялар
Амнайялар Һинд диненең Тантра мәктәбенең изге язмалары булып тора. Амнайя (आम्नाय) ул Санскрит сүзе, аның мәгънәсе кабатлаудан килеп чыккан изге традиция яки хәтергә багышланган нәрсә. Амнайя (आम्नाय) Һинд диненең Агама язмаларының Каула классификациясенә карый, күбесенчә Шайвизм һәм Шактизм эчендә Кула традициясенә караган тантралар. Дүрт амнайяларның чыганакларда, мәсьәлән, Кубҗикамтатантра, Мантханабхайраватантра (йогакханда) һәм Самкетанаддһати кебек иң борынгы һәм киң танылган төркемләштерелүе бар. Бу дүрт амнайя, һәрберсе юнәлеш һәм юга белән тәңгәл килә:
Шулай да,амнайяларның башка төркемләштерелүләре бар, биштән алтыга кадәр, алар бик серле булып тора. Урдһвамнайя Өстә Чирек һәм Ануттарамнайя, Тышта Чирек бишенче һәм алтынчы серле Амнайя булып тора. Тантралар буенча алты Амнайя Ходай Шиваның алты йөзе булып тора. Боларның дүртесе җиңел ачыла, әмма бишенче һәм алтынчы йөз качырылган һәм серле булып тора.
Старий Сопот
Старий Сопот — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каза Бернини (Павия)
Каза Бернини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Бернини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Когаша
Когаша — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ить елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тайлоково
Тайлоково — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының уң ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кренжель (Грифицкий повяты)
Кренжель  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дзен
Дзен яки зен (япон. 禅禅; санскр. ध्यानध्यान, дхьяна — "күзәтү", кыт. 禪 чань, кор. 선 сŏн, борынгы тк. dijan, диян ) — кытай һәм көнчыгыш Азия буддизмның төп мәктәпләренең берсе.
Тарихы
Кытайда V—VI гасырларда даосизм йогынтысында барлыкка килгән һәм буддизмның дәрвиш төренең Кытайда Махаяна, Вьетнам һәм Кореяда баш формасы булып тора. Гомумән әйткәндә, дзен — суфилык күзәтү мәктәбе ачу яки гыйлеме. Якынрак караганда, дзен кайчак Япониядагы буддизмның иң абруйлы мәктәпләренең берсе дип санала, ул Кытайга XII гасырның азагында барлыкка килгән. Шулай ук дзен эченә дзен мәктәпләре тәҗрибәсе ала, ул шулай ук "дхьяна" исеме астында билгеле, буддизм тәҗрибәсенең төп өлешен алып тора.
Айяһпанам
Айяһпанам - ул Наракада яки тәмугъта алкоголь яки башка исерткеч эчемлек эчкәннәр өчен җәза, ул Һинд диненең Гаруда-пуранада искә алына. Эчкән хатын-кыз булган җан эрегән тимер эчертелә, ә ир булган җаннар эрегән лава эчә.<ref name="Hinduism">
Иске Тәрбит
Географиясе
Иске Тәрбит авылы Соравыл, Камыллы авыллары белән чиктәш.
Авылның уртасыннан Ырым елгасы ага.
Тарихы
Авыл Казан ханлыгы чорыннан ук билгеле. 600 еллар элек Ырым, Гөбенә елгалары буенда кара урман шаулап утырган. Кош сайраулары, җәнлек авазларыннан тыш, бу җирләрнең тынычлыгын җилләр генә бозгандыр.
Бу җирләргә мари, чирмешләр яшәгән җирләрдән сунарчылар ауга йөргәннәр. Алар урман эчендәге шомлы, тирән чокырларда аю, поши аулаган. Елга, ерганак, кизләүләргә, үзләре ял иткән аланнарга, уңышлы ау урыннарына тамга салып, исем кушып калдырганнар. Болгар ханлыгына караган бу җирләргә 14 нче гасыр ахырында Тәтеш якларыннан болгар чувашлары күчеп киләләр. Ыру башлыгы Хачым Ырым елгасы башына барып чыга һәм үз кешеләре белән шунда төпләнеп кала. Бу урында Шәлтәм авылы барлыкка килә. Авыл тирәсендә кечкенә елгачык хәзерге вакытта да Хачым атамасы белән йөри, бу елгачык Ырымга кушыла. Озак еллар мондагы җирләрне тирә-як чувашлары “Изге урын”, “Кирәмәт урыны” дип саный. “Ырым” ─ чуваш сүзеннән (“варам”) – вырым –озын дигән сүзне аңлата.
Хачым кулы астындагы халык Ырым белән Зөя елгалары арасындагы җирләрдә игенчелек, сунарчылык белән шөгыльләнгән, балык тоткан, урман кискән, мал асраган. Җир уңдырышлы, халыкка яшәү шартлары яхшыра. Халык ишәйгән. Ырым елгасы буенда әкренләп авыллар барлыкка килә: Ырымбашы, Шәлтәм, Яңа Шәлтәм, Иске Шәлтәм һ.б. (Шәлтәм – мари сүзе, “аучы”, “сунарчы” мәгънәсен бирә).
1445-1552 елларда Казан ханлыгы чорында бу җирләргә хан кешеләре килеп чыга. Халык Казан ханына буйсынып яши. Ырым елгасы буена хәзерге Иске Тәрбит авылы урнашкан җиргә Тәңребирде исемле морза үз кешеләре белән килеп төпләнә. (Борынгы мәҗүси болгар-татар кеше исемнәренең байтагы, Татарстан топонимиясендәге авыл атамаларына әверелеп, безнең көннәргәчә сакланганнар. Тәңребирде - борынгы төрки мәҗүси исем. Ул борынгы төрки халыкларда гаиләдә озак вакыт ир бала тумыйча торганнан соң, Тәңредән (Алладан) бала сорап, билгеле бер нәзер-йола (келәү йоласы) башкарылганнан соң туган ир балага, “безнең нәзер-теләгебезне Тәңре ишетте, безгә бу баланы Тәңре бирде” дип ышану нигезендә кушылган.)
Тирә-яктагы чувашлар Тәңребирде кул астына күчә. Татарлар барлыкка килә. Җанлы сөйләм телендә Тәңребирде исеме, кыскартылып, Тәберде яки Тәрбит рәвешле кулланылган. Авылыбызны тирә-якта яшәүчеләр “Ырым” (Орым) дип тә йөртәләр. Тәңребирде морзаның ике улы булган. Олы улы Гөбенә елгасы буена барып урнаша. Шунда Зур Тәрбит авылы барлыкка килә. Морзаның кече улы Тукаш (Туктамыш дигән версия дә бар) атасы нигезендә ─ Иске Тәрбиттә кала.
Микротопонимнары
Комаксар
Авылның төньягында урман сузылып китә. Урман артында чуваш авыллары башлана. Ике арада бик матур җәйләү җәелеп ята. Чуваш халкы монда колмак үстерү белән шөгыльләнгән һәм шуңа күрә бу җирне Колмаксар дип атыйлар. Мондагы җирләрне үлчәп йөргәндә, авылыбызның бер карты җир үлчәп йөрүчедән бу җирләрне безгә бирүен үтенә. Ул аңа бер тавык һәм бер савыт белән сыйлармын дип әйткән икән. Өенә кайтып тавык суйган, бер ярты алып, шул карт янына барган һәм аны сыйлаган. Шуннан соң Колмаксар җире безгә күчкән. Җәйләрен хәзер дә “Гөбенә” агрофирмасының маллары шунда көтүлектә йөри. Биредә иркен чатлар, печәнлекләр күп.
Пуар чаты.
Пуар исемле кешенең чабатасы да, үзе дә бик зур булган ди. Бер чатны кичеп киткәндә чабатасы төбенә ябышкан балчык төшеп кала икән. Ә икенче аягының чабатасына ябышкан балчык, зур итеп адым ясаганга, икенче чатка төшә. Шулай итеп, бер аягына ябышып төшеп калган балчык урынын—Пуар чаты, ә икенчесен— Күчмәмәт дип йөрткәннәр. Бу чатларның исемнәре шул Пуар исеме белән бәйле икән.
Күмерле.
Күмерле - Соравыл һәм иске Тәрбит авыллары  арасында Ырым елгасының  сул як   ярына  якын урнашкан текә ярлы урын. Ни өчен “Күмерле” дип атаганнар? 19нчы гасыр ахыры ХХ гасыр башында бу урында авыл халкы агач   күмере  хәзерләү белән шөгыльләнгән. Бу эш күп көч һәм вакыт, зур осталык таләп иткән. Якында урман, кизләү, елга булганга, бу эшне алып бару  өчен  уңай  шарт  тудыра. Текә ярга  бер метр   тирәнлегендә  чокыр казылып ясалган зур “мич”ләрдә имән кискәләр  яндырылган. Утын янып күмергә  әйләнгән. Барлыкка килгән  күмердән  тимерчеләр дә   файдаланган. Моның белән халык  сату да  иткән,  чөнки    урман  ерак  булган  авылларга  ул  менә дигән  чимал  булган. Казан заводлары да заказ биргәне мәгълүм. Күмер тутыру өчен зур капларны  мунчаладан тукылган  чыптадан  ясаганнар. Чыптаны махсус станда тукыганнар. Күмер тутырылган капларны арбаларга  төяп, атлар белән  Казанга илткәннәр. Кечкенәрәк каплар – капчыклар белән  күмерне күршедәге Зур Тәрбит авылы базарында  да сатканнар.
Карлыган чаты
Кәрзин белән карлыган алып кайканда, бер хатынның карлыганнары күпер астына коела. Шул чокырда карлыган агачы үсеп чыга. Шуннан бирле бу чат ─ Карлыган чаты, ә күпер  Карлыган күпере дип йөртелә.
Әтәч төбәге
Авылдан 1-1,5 километр ераклыктагы болын Әтәч төбәге исемен йөртә. Анда элек зур тавык фермасы булган. Әлбәттә, иртән бу урын әтәчләр тавышыннан яңгырап торган. Ул ферма күптәннән беткән, авыл халкы бу урынны бүген дә Әтәч төбәге дип йөртә.
Кизләүләр
2. Демьян кизләве.
4. “Дуктыр” кизләве.
5. “Крисан” (Харисан) кизләве.
6. Күчмәмәт кизләве.
Чатлар
1. Кирсәк чаты.
2. Разин чаты.
3. Карлыган чаты.
4. Кала чаты.
5. Байкаш чаты.
6. Алан чаты.
7. Күчмәмәт чаты.
8. Пуар чаты.
9. Тирән чат
10.         Алмагач  чаты.
Җир белән бәйле урыннар
1. Күмерле.
2. Алан
3. Сәүдияр.
4. Саз.
5. Җил тирмән урыны.
6. Тау башы.
7. ”Иске йорт урыны”
8. Такыр чирәм.
9. Куак.
11.         Исле үзәк.
12.         Коры үзәк.
13.         Әтәч төбәге.
14.         Тал чалуы.
15.         Таш елга
Утарлар (пасеки)
1.Иморза утары.
2.Саз утары.
3.Кымнаксар утары.
5. Муруз утары.
6.Алтинкә утары.
Халык саны
Милли состав (2010): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
(15425) Welzl
(15425) Welzl — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 сентябрендә П. Правец тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SV26» саналган.
Озориу (Риу-Гранди-ду-Сул)
Озориу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD161701
HD161701 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Старий Страхоцин
Старий Страхоцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Грос-Розенбург
Грос-Розенбург (Groß Rosenburg) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Старий Страхоцин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грос-Розенбург
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампасас
Кампасас — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(8069) Benweiss
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EF30» саналган.
Ашагыгүней (Бейпазары)
Ашагыгүней (Aşağıgüney) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бассетт (Канзас)
Бассетт  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Джейкобс (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бассетт (Канзас)
Тарихы
Бассетт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтуазон
Монтуазон — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Фига (Румыния)
Фига — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Бешам
Бешам (Béchamps) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,28 км².
Фига (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Караагач (Карабүк)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Карабүк илчесенә караган бер авыл (köy).
Розтока (Люблин воеводалыгы)
Розтока  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вустер (АКШ)
Вустер (Worcester) — АКШның Массачусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1673 тә нигезләнә.
Дзяржынск (Лельчыцкий районы)
Дзяржынск  (Дзяржынск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бетарч
Бетарч — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызылпынар (Сарыз)
Кызылпынар (Kızılpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Соломино (Киров өлкәсе)
Соломино (Соломино) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Тарих
1863 елда нигезләнгән.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Алзас (ТайТын кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каза Бертела (Павия)
Географиясе
Каза Бертела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Марлиново
Марлиново — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крукед-Крик (Джорджия)
Крукед-Крик  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Крукед-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лодакенер
Лодакенер (Лодакэҥер, Лодакенер) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.
(8070) DeMeo
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EM30» саналган.
Гилгәмеш дастаны
Гилгәмеш дастаны, яки «Барысын күргән турында» (ак. ša nagba imuru, «Эпос о Гильгамеше» («О всё видавшем»)) — безнең көннәргә кадәр сакланып калган дөньяның иң борынгы әдәби әсәрләренең берсе. Ташка чокып язу ысулы белән башкарылган иң зур әсәр, Борынгы Көнчыгыш (Шумер) әдәбияты истәлеге, шумер легендалары җыентыгы, соңрак аккад теленә дә тәрҗемә ителгән. Гилгәмеш турында дастан язылган җәдвәлләр (табличкалар) Ашшурбанипал патшаның китапханәсендә (ru) табыла. Әлеге дастанда Урук шәһәренең (Евфрат елгасының түбәнге агымында) легендар патшасы Гилгәмеш, аның дусты (вариант: хезмәтчесе) Энкиду һәм үлемсезлек серен эзләү турында бәян ителә. Туфанның (бөтен дөньяны су басу) бердәнбер шаһиты булган Ут-напиштиның дастанда сөйләнгән тарихы Тәүраттагы (Библия) Нух көймәсе тарихын кабатлый.
Атама тарихы
Гилгәмеш — шумер һәм аккад мифоэпик каһарманы. Гилгәмеш — аккад исеме, шумер варианты Билгә-мес(ш) («Борынгы баба-каһарман» мәгънәсендә) булган. Төрле илләрдәге галимнәрнең тикшеренүләре нәтиҗәсендә һәм дастанның соңгы елларда басылып чыккан текстлары буенча фикер йөрткәндә, Гилгәмешне чынбарлыкта яшәгән-булган тарихи шәхес дип санарга тулы нигез бар. Ул — Борынгы Шумерның Урук шәһәрендә хакимлек иткән I династиянең 5нче хакиме була (б.э.к. XXVII гасыр ахыры — б.э.к. XXVI гасырның башы). Вафатыннан соң, Гилгәмеш ватандашлары тарафыннан изгеләштерелгән: аның исеме, илаһи затка бирелә (тагыла) торган детерминативлар (аерымлык шартлы билгеләре) кушылып, Фара текстларында (б.э.к. XXVI гасыр) очрый башлый. Ур шәһәренең III династиясе «падишаһлары исемлеге»ндә Гилгәмеш мифик каһарман буларак күрсәтелә: аның гомер озынлыгы 126 яшькә җитә, аның әтисе — демон (лила) итеп күрсәтелә. Эпик текстларда Гилгәмеш Урук идарәчесе Лугальбанда һәм алиһә Нинсун баласы итеп күрсәтелә (тарихи яктан, Гилгәмеш берәр идарәче һәм дини йолалар вакытында алиһә ролен башкарган жрица улы булуы мөмкин). Б.э.к. XX гасырдан башлап, Гилгәмеш теге дөньядагы казый итеп, халыкны демоннардан яклаучы буларак сурәтләнә башлый. Рәсми культларда Гилгәмеш артык әһәмиятле урын биләми (алай да Ур шәһәренең III династиясен нигезләүче Ур-Намму кабиләсе шәҗәрәсе башына Гилгәмешне куя).
Гилгәмеш турында аккад дастаны
Аккад варианты шумер җырларына караганда яхшырак сакланган һәм шулай ук яхшырак өйрәнелгән. Зур эпик поэманың 3 версиясе сакланып калган (иң борынгы версия б.э.к. XX гасырның 1нче чирегенә карый, ләкин галимнәр әлеге версия б.э.к. XXX гасырның соңгы чирегендә язып алынган, дигән фикер әйтә; Урук шәһәре багучысы Синликеунниннидан язып алынган иң тулы версия («Барысын күргән турында» поэма) б.э.к. VII-VI гасыр язмаларында сакланып калган һәм борынгы көнчыгыш шигъриятенең иң күренекле әсәрләренә керә. Поэма 12 җыр-җәдвәлне эченә ала, соңгы җәдвәл «Гилгәмеш, Энкиду һәм җир асты дөньясы» җырының 2нче кисәгенең шумер теленнән тәрҗемәсе булып тора һәм поэманың композициясе белән бөтенләй бәйләнмәгән. Илаһи һәм адәми затларның үтенече буенча, буйсынмас холыклы Гилгәмешкә каршы тору өчен, Аруру алиһә кыргый кеше Энкидуны барлыкка китерә. Ул далада яши һәм үзен нинди максатта барлыкка китергәннәрен белми. Гилгәмеш үзенең дусты барлыкка киләчәге турында төш күрә. Урук шәһәренә далада кыргый җәнлекләрне яклаучы һәм аларны ауларга ирек бирмәүче куәтле ир барлыкка килү турында хәбәр килеп җитә. Гилгәмеш далага Шамхат исемле фахишәне (en) җибәрә, чөнки ул, фахишә Энкидуны үзенә карата алса, кыргый җәнлекләр Энкидуны ташлап китәчәкләр дип уйлый. Шулай килеп чыга да. Соңрак Гилгәмеш белән Энкиду далада очрашып, көрәшәләр. Көрәштә бер як та җиңмәгәч, алар дусларга әйләнә. Гилгәмеш белән Энкиду бергәләп берничә каһарманлык-батырлык эшли (тау кедрларын саклаучы Хумбаба белән көрәшү, Гилгәмеш аның мәхәббәтен кире каккан өчен, Иштар алиһә тарафыннан Укук шәһәренә җибәрелгән дәһшәтле күк үгезе белән көрәшү һ.б.ш.). Аллалар теләге буенча, Энкиду үлә (Гилгәмеш урынына булуы да мөмкин). Дустының үлеме турында ишеткәч, Гилгәмеш чүлгә чыгып китә. Ул дустын сагына һәм, беренче мәртәбә, үзенең дә үләргә мөмкин икәнен аңлый. Кояш алласы Шамашның җир асты юлы буйлап, ул тереклек дөньясын ураган таулар тезмәсен үтә, тылсымлы бакчага керә, үлемсезлеккә ирешкән бердәнбер кеше Ут-напишти яшәүче утрауга үле су аркылы йөзеп чыга. Гилгәмешнең Ут-напиштидан үлемсезлеккә ирешү юлын беләсе килә. Ут-напишти аңа Туфанның (бөтен дөньяны су басу) шаһиты булуы, аллалар шурасы тарафыннан мәңге яшәү мөмкинлеге (үлемсезлек) алуы турында сөйли. Аллалар шурасының башка беркайчан да җыелмаячагы турында кисәтә. Ут-напишти, Гилгәмешне кызганган хатыны үтенече буенча, Гилгәмешкә мәңге яшь калдыра торган чәчәк серен ача. Зур авырлык белән Гилгәмеш әлеге чәчәкне таба, ләкин чәчәкне куллана алмыйча кала. Ул, чишенеп, елгада су коенган арада, чәчәкне елан алып китә һәм, тиресен ташлап, яшәрергә өлгерә. Гилгәмеш Урук шәһәренә кайтып китә. Шәһәр тирәли төзелгән диварны күреп, сөенә.
Поэманың лейтмотивы — гади кешеләрнең аллалардан ераклыгына, үлемсезлек эзләүнең буш хыял булуына басым ясау. Дастан ахырында кеше өчен үлемсезлекнең бердәнбер төре — исән вакытта башкарган данлы эшләре турында истәлекләр калдыру юлы гына булу ассызыклана.
Гилгәмеш образы сәнгатьтә
Гилгәмешнең эпик образы б.э.к. XXIV-XXII гасырлар аккад сәнгатендә, бигрәк тә глиптика сәнгатендә (кыйммәтле һәм ярымкыйммәтле ташларны чокып бизәк төшерү) кулланылыш таба. Гилгәмеш һәм Энкидуның скульптуралары Ассирия патшасы Саргон II нең (б.э.к. VIII гасыр) сараена керү юлын саклыйлар.
Пораюв
Пораюв — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампо-де-Вильявидель
Кампо-де-Вильявидель — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норман (округ, Миннесота)
Норман — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эйда шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1881 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 6639 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2270 км² тәшкил итә.
Окара (Сеара)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Грос-Зантерслебен
Грос-Зантерслебен (Groß Santersleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Темпи
Темпи (Tempe) — АКШның Аризона штатында урнашкан шәһәр.
Старий Сьвентохув
Старий Сьвентохув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кренжно
Кренжно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Шабре
Сен-Шабре — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
Арча районы
Арча районы (Арский район) — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы составындагы административ-территориаль берәмлек һәм муниципаль берләшмә(муниципаль район). Республиканың төньягында урнашкан. Административ үзәге — Арча шәһәре.
Район территориясендә табигать ядкәрьләренә караган берничә объект урнашкан: Казансу елгасының чишмә башы, Яңасала авышлыгы, Курса соры челән колониясе, «Тукай-кырлай» урманы, «Кул урманы», «Аю Урманы», Казансу һәм Шушма елгалары.
География
Арча районы — Татарстан Республикасының иң зур районнарының берсе, аның мәйданы 1843,7 км2, район буенча Казанны Киров өлкәсе, Удмуртия Республикасы һәм Пермь крае белән тоташтыручы транспорт магистральләре уза. Кама аръягының төньяк өлешендә урнашкан, Балтач, Саба, Теләче, Питрәч, Биектау, Әтнә районнары һәм Марий Эл Республикасы (Мари-Төрек һәм Морке районнары белән чиктәш).
Районның административ үзәге Казаннан 60 км ераклыкта урнашкан, башкалага тимер һәм автомобиль юллары белән барып җитәргә мөмкин.
Герб һәм әләм
Арча районы гербы Арча район Советы утырышында 2006 елның 17 мартында раслана. Ул районда үсеш алган авыл хуҗалыгын чагылдыручы алтын ныгытма, кашкарый һәм башак рәсемнәре төшерелгән яшел калкан формасында башкарылган. Арча районы әләме турыпочмаклы формага ия, гербтагы кебек рәсем белән ясалган.
Тарих
Арча XII-XIII гасырлардан ук Болгар ныгытмасы буларак билгеле. Шәһәр буларак ул беренче тапкыр 1496-1497 елларда Казан тәхетенең Себер ханы Мамук тарафыннан яулап алынуы турындагы рус елъязмаларында искә алына. 1552 елда Александр Горбатый-Шуйский һәм Андрей Курбский гаскәрләре шәһәрне яндыралар. Өч елдан соң аның урынында рус ныгытмасы төзелә.
1781-1796 елларда Арча өяз шәһәре, аннары Казан өязенең штаттан тыш шәһәре статусын йөртә. XVIII-XIX гасыр башында аның территориясендә игенчелек, терлекчелек, тимерчелек, кирпеч сугу һ.б. һөнәрчелек белән шөгыльләнгән хәрбиләр җирлекләре була.
1920 елга кадәр хәзерге Арча районы территориясе Казан губернасының Казан өязе составына керә. 1920 елдан 1930 елга кадәр җирләр Арча кантоны составында була. Арча районы 1930 елның 10 августында оеша. Ул вакытта районга 64 авыл советы һәм 113 торак пункт керә, аларда 64 136 кеше яши. Районның чикләре һәм административ бүленеше берничә тапкыр үзгәрә. Мәсәлән, 1963 елның 1 февралендә аңа ТАССР ның Балтач, Тукай һәм Биектау районының бер өлеше кертелә. 1990 елда Әтнә районы Арчадан аерылып чыккач, районның заманча чикләре формалаша.
2006 елдан 2014 елга кадәр район башлыгы булып Назиров Алмас Әмин улы тора. 2015 елдан бу вазифаны Нуриев Илшат Габделфәрт улы башкара. Башкарма комитет белән Мөхәррәмов Рәсүл Ринат улы җитәкчелек итә.
Муниципаль-территориаль бүленеш
Арча муниципаль районында 1 шәһәр, 16 авыл җирлеге һәм аларга кергщн 128 торак пункт бар. 2010 елда Татарстан Республикасының 18-ЗРТ номерлы кануны «Арча шәһәре» һәм «Төбәк-Чокырча авыл җирлеге»н  «Арча шәһәре» муниципаль берләшмәсенә, ә Шушмабаш авыл җирлегенә кергән Акчишмә, Наратлык, янәшәдәге территориясе белән Хәтнә авылларын Ташкичү авыл җирлегенә кертә.
Хәзерге көндә
2020 елга Арча районы тормыш сыйфаты буенча милли рейтингта 43 район арасында 35 нче урында тора (рейтингта җирле бюджет керемнәре, уртача хезмәт хакы, инфраструктура, инвестицияләр күләме һәм башка күрсәткечләр бәяләнде). Районда инфраструктура белән проблемалар бар: 127 торак пункт канализация белән тәэмин ителмәгән һәм юлларның 59% ы начар хәлдә.
Авыл хуҗалыгы район икътисадының нигезе булып тора: биредә балык хуҗалыгы, ит-сөт терлекчелеге, сарыкчылык үсеш алган. Моннан тыш, районда торф, известьташ һәм доломитлар чыгарыла. Эре предприятиеләрдән «Арча кирпеч заводы», «Арча элеваторы», «Арча нефть продуктлары», «Арча балык хуҗалыгы», «Арча сөт комбинаты» эшли.
2019 елдан районда 21 га мәйданлы Арча агросәнәгать паркы төзелә, проектка «Созидание» компаниясе инвестицияләр кертә, аларның күләме 140 млн.сум тәшкил итә. Парк сөт кабул итү һәм эшкәртү, яшелчә эшкәртү һәм соклар җитештерү, ит эшкәртү комплексы, аксым витаминлы минераль өстәмә җитештерү цехлары белән җиһазландырылачак. Технопаркка биш резидент җәлеп итү планлаштырыла, кимендә 300 эш урыны булдырылачак дип көтелә.
Транспорт
Районда юлларның гомуми озынлыгы 1101,2 км тәшкил итә. Аның территориясе буенча «Казан — Екатеринбург» тимер юлы, «Казан — Пермь», «Олы Әтнә — Арча» һәм «Арча — Яңа Кенәр» автомобиль юллары уза.
Социаль өлкә
2020 елга Арча районында 105 гомуми белем бирү мәктәбе, балалар сәнгать мәктәбе, «Арча» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, Арчада өч китапханә һәм укучылар сарае эшли. Шулай ук 78 мәдәният йорты һәм клублар, 57 китапханә һәм 8 музей исәпләнә. «Арча хәбәрләре» гәҗите рус һәм татар телләрендә чыга.
Районда берничә музей бар: галим Шәмсетдин Күлтәси, Яңасала авылында язучы Гомәр Бәширов музее, «Казан арты» тарих-этнография музее һәм башкалар. Төп истәлекле урыннардан Габдулла Тукайның «Кырлай» мемориаль комплексын, Арча мәчетен, Иске Чүриле авылындагы гыйбадәтханә һәм Күлтәс авылындагы мәчетне  аерып карарга мөмкин.
Арча районында спорт туризмы, көрәш, ат спорты, йөзү һәм башка спорт төрләре буенча ярышлар даими рәвештә уза.
Елена Чаушеску
Елена Чаушеску (7 гыйнвар 1916 — 25 декабрь, 1989) — Румын коммунистлар партиясенең генераль секретаре һәм президенты Чаушескуның хатыны. Хөкүмәтнең беренче вице-премьеры, Румын коммунистлар фиркасе Үзәк Комитеты һәм РКП Политбюросы составына керә, Румын Фәннәр академиясеннән һәм илнең зур химия ICECHIM компаниясе башлыгы була.
1989 елның 22 декабрендә күтәрелеш барышында төшөрөлгән ире белән бергә башкаладан качып китәләр. Элек вертолетта, аннан автомобилдә качалар. Тырговиште шәһәренә кадәр барып җитәләр, әммә шул ук көнне икесе дә армия тарафыннан тотыла. Оештырылган гадәттән тыш революцион трибунал аларны дәүләткә каршы җинәяттә, үз халкының геноцидында, чит ил банкларында яшәрен исәп ачуда һәм «милли иктисадны җимерүдә» гаепли.
1989 елның 25 декабрендә ни бары берничә сәгать эчендә трибунал карары буенча икесе дә хәрбиләр тарафыннан атып үтерелә, ә бының алдыннан бөтен мөлкәтләре конфискацияләнә.
Иртә еллары
Елена Петреску Румынияда Петрешти коммунасының Дымбовица берәмлегендә крестьян гаиләсендә туган. Әтисе аның сабанчы булган. Язулар күрсәтүенчә, ул башлангыч мәктәптән кул эшләре буенча гына яхшы бәя белән китә (авыл мәктәбендә укый алмый) Башлангыч мәктәптән соң агасы белән Бухарестка китә, анда лаборант булып эшли. Шуннан соң туку фабрикасында эш таба.
Фирка эшмәкәрлеге башы
1937 елда Румын коммунистлары партиясенә керә.
1939 елда Елена, шул чакта коммунист -подпольщик, Дофтан төрмәсеннән чыккан булачак ире белән таныша. Чаушескуның кызга күзе төшә. Икенче дөнья сугышы төгәлләнгәннән соң алар өйләнешә. Күп еллар дәвамында Николаеның сәяси тормышында, Елена Петреску, шул елларда белемсез эшче-тукучы көчәя барган роль уйный, һәм соңыннан Николае Чаушескуның сәяси карарларында бик ерак ук кеше булмый. Яшь сагында Елена химия заводында эшләргә өлгерә. Шуның белән бәйле аны соңыннан илнең иң эре химия лабораториясе җитәкчесе итеп куялар (Химия эзләнү милли институты). Соңыннан, галим дәрәҗәләренә ия булган «Карпат гение» хатыны «фән кояшы» дип игълан ителә һәм Румын Фәннәр академиясе башына тора.
Сәяси күтәрелеше
Сәясәттә дә Елена Чаушеску икенче ролләрдә калмый. Ул еш кына ирен чит илләргә рәсми визитларда озатып йөри. 1971 елның июнендә, КХР га дәүләт визиты вакытында Мао Цзэдунның хатыны Цзян Цинның илдә чын власын исәпкә ала. Күрәсең, Елена моннан илһам ала, һәм шуннан алып Румынияда аның сәяси күтәрелеше башлана. 1971 елның июлендә ул социаль-икътисади күзаллау буенча Үзәк комиссия әгъзасы итеп сайлана, 1972 елның июлендә КП Үзәк комитетының хокуклы әгъзасы булып китә. 1973 елның июнь аенда, Эмиль Боднар күрсәтүе аркасында, фирка башкарма комитетына сайлана. 1974 елның ноябрь аенда РКП-ның XI съездында сәяси башкарма комитетның әгъзасы була, 1977 елның гыйнварында югары фирка органы әгъзасы, Сәяси башкарма комитетның Даими бюросы әгъзасы. 1980 елның мартында аны премьер-министрның беренче урынбасары итеп куялар.
Шәхес культы
Елена Чаушеску да ирендә булган «көчле» шәхес культының объекты була. Николае Еленаны шул кадәр зурлый, хәтта аны «милләт әнисе» дип йөртә башлыйлар. Һәм барысына караганда, аның тәккәберлеге һәм хөрмәткә теләге иренекенә караганда да көчлерәк була. Иренә карата кебек беррәттән, румын телевидениесына телеэкраннан аның сүрәте буенча да катгый фәрман бирелә. Мәсәлән, «гомуми йорт кыяфәте» (яшь сагында бик чибәр булса да), шулай ук зур танавы аркасында бер кайчан да профильдә күрсәтелергә тиеш булмый. Елена Чаушеску ачыктан-ачык үзе өчен «иптәш» дип аталу зур хөрмәт дип әйтә, ләкин АКШ-тагы румын эмиграциясе вәкилләре аны мыскыллап еш кына «мадам Чаушеску» (күзләре өчен) дип атаган.
Төшүе һәм үлеме
Рәсми версия буенча, ихтилал чорында, 1989 елның 22 декабрендә Чаушескулар, ярдәмчеләре һәм сакчылар белән бергә, башкаланан кача. Митингыга җыелган халыктан качып, элек вертолетта очалар. Соңыннан бергәләп автомобилдә дәвам итәләр. Шул ук көнне Тырговиште шәһәрендә кулга алыналар. Шунда ук, ике көн үткәч, хәрби базада гадәттән тыш трибунал оештырыла, ул бөтен мөлкәтен конфискацияләү белән ирле-хатынлы Чаушескуларны атуга хөкем итә.
1989 елның 25 декабрендә Раштуа вакытында языла, ә аннары румын телевидениесы буенча трибунал утырышы күрсәтелә. Шуннан соң, хөкем карарына ярашлы, Тырговиште шәһәренең хәрби часте территориясендә Чаушескуны (14:50) өч десант салдаты атып үтерә. Шуннан соң аларны алып китәләр һәм «Стяуа» стадионында яткан килеш калдыралар. Ә аннары аларны Генч хәрби зиратында күчереп җирлиләр. Кичекмәстән ашыгыч күрсәтмә процесс һәм үле Чаушескулар видеога төшереп алына һәм тиздән күп көнбатыш илләрендә кадрларда күрсәтелә
Чаушескулар 1990 елның 7 гыйнварында үлем язасын гамәлдән чыгарганга кадәр Румынияда соңгы җәзаланучылар була.
Гаиләсе
Аларның өч баласы (Нику, Зоя һәм Валентин) 1989 елда декабрь вакийгалардан соң кулга алына. Нику Чаушеску геноцидта гаепләнә, ә Зоя һәм Валентин — милли иктисадны җимерүдә. 1990 еллар башында алар сак астыннан азат ителә. 2006 елның октябрендә, Чаушеску власы таркалганнан соң 17 ел диярлек үткәч, Румын суды аның балаларына революциядан соң тартып алынган милекне кайтарырга карар чыгара.
Күмәк мәдәнияттә
Аны кайчакта CO2 химик элементын дөрес әйтмәвенә сылтанып «Codoi» кушаматы белән атыйлар. Аны күпләр, шул исәптән рәсми кешеләр, мыскыллап бу исем белән күрсәтмә хөкем вакытында атай. Юморның үзенчәлеге шунда, ул чыннан румын сүзе булып тора. Ул «зур койрык» дигәнне аңлата.
Мятевка
Мятевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга  Туранка №4251 елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Китап (шигырь)
«Китап» шигыре – Габдулла Тукайның 1909 елда язылган, китапка багышланган шигыре.
Тарих
Беренче тапкыр «Йолдыз» газетасының 1909 ел 3 октябрь (№453) санында басылган, ахырында «22 сентябрь, 1909 сәнә (ел)» дип куелган. Тукайның «Балалар күңеле» китабына кертелгән. (Беренче җөзьә. Казан, «Сабах» көтепханәсе, И.Н. Харитонов матбагасы, 1909 . Ибтидаи мәктәпләр өчен шигырьләр мәҗмугасе).
Әсәр рус балалар шагыйре Николай Позняковның «Книга» дигән шигыреннән файдаланып язылган.
Кампонарая
Кампонарая — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Чүриле
Иске Чүриле — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422014.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Бетгаузен
Бетгаузен — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тамашняя
Тамашняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының уң ярына тамагыннан 110 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Физеш (Караш-Северин)
Физеш — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзяржынск (Наравлянский районы)
Дзяржынск  (Дзяржынск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Наравлянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яңа Шахтинск
Яңа Шахтинск (Новошахтинск) — Россия Федерациясенең Ростов өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1929 елдан, шәһәр статусын 1939 елдан башлап йөртә.
Джеймстаун (Висконсин)
Джеймстаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яңа Шахтинск
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,7%), украиннар (1,6%).
Джеймстаун (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(15426) 1998 SW43
(15426) 1998 SW43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 сентябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SW43» саналган.
Каза Бетола (Болонья)
Каза Бетола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Бетола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Старий Туробин
Старий Туробин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караагач (Бозүюк)
Караагач (Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (köy).
Монферран-ла-Фар
Монферран-ла-Фар — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Ашагыданишмент (Саваштепе)
Ашагыданишмент (Aşağıdanişment) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Колдома
Колдома — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Горьковское елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Рокитно (Бильский повяты)
Рокитно  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8071) Simonelli
(8071) Simonelli — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 5 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 GO» саналган.
Бикеле
Бикеле (Bicqueley) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,82 км².
Баффало (Канзас)
Баффало  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баффало шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окаусу
Окаусу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Поремба (Түбән Силезия воеводалыгы)
Поремба  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грос-Ширштедт
Грос-Ширштедт (Groß Schierstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD161704
HD161704 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мартяни
Мартяни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кызылпынар Ататүрк (Черкезкөй)
Кызылпынар Ататүрк (Kızılpınar Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Черкезкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Олмстед (округ, Миннесота)
Олмстед — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Рочестер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 150 287 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1691 км² тәшкил итә.