cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сидар-Гиллс (Орегон)
Географиясе
Сидар-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яһүдә (Учалы районы)
Яһүдә — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453747, ОКАТО коды — 80253850005.
Бухаралос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яһүдә (Учалы районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 26 кешенең яшәве мәгълүм.
Отештий-де-Жос
Отештий-де-Жос — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Васили-Зигни
Васили-Зигни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миак-д'Оберош
Миак-д'Оберош — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Калвуш (Гимарайнш)
Калвуш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Новае Сяло (Мёрски авыл советы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гали Корзухина
Гали Федоровна Корзина (17 гыйнвар 1906 ел, Санкт-Петербург, Россия империясе — 29 август 1974, Ленинград, ССРБ) — совет археологы, сәнгать белгече, тарих фәннәре кандидаты.
Сабинал (Техас)
Сабинал  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Гали Корзухина
Биографиясе
Архитектор Федор Алексеевич Корзухин (1875-1941/1942) гаиләсендә туган, рәссам Алексей Иванович Корзухинның (1835-1894) оныгы.
Сабинал (Техас)
Тарихы
Сабинал шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гали Корзухина
Биографиясе
1923 елда мәктәпне тәмамлый һәм Петроград университеты (соңрак Ленинград дәүләт университеты) студенты булып китә. 1926 елда Ленинград университетының тел гыйлеме һәм матди мәдәният факультетын тәмамлый. Университетта укыганда булачак ире һәм тарихчы Воронин Николай Николаевич белән таныша. Шулай ук анда шул чорда Б. Б. Пиотровский, В. Ф. Гайдукевич, А. А. Иессеннар белем алалар.
1926 ел азагыннан 1930 елга кадәр Матди мәдәният тарихы дәүләт академиясендә профессор һәм архитектор К. К. Романов җитәкчелегендә аспирантура үтә. Шул ук вакытта аның ассистенты була һәм Дәүләт сәнгать тарихы институтында укыта.
1930 елда башта Ленинград өлкә архив идарәсендә, аннары матди мәдәният тарихы дәүләт академиясендә архивчы булып эшли.
1935-1938 елларда Рус дәүләт музееның өлкән гыйльми хезмәткәре һәм кулланма сәнгать фонды саклаучысы булып эшли. 1938-1941 елларда кабаттан Матди мәдәният тарихы дәүләт академиясендә эшли. Бөек Ватан сугышы чорында улы Николай белән бергә Свердловскида эвакуациядә була.
1945 елда «Русские клады IX—XIII вв.» темасына кандидатлык диссертациясе яклый, аннары ул монография итеп эшкәртелә һәм 1954 елда нәшер ителә. 1945-1972 елларда Матди мәдәният тарихы институтында эшли. 1964-1967 елларда Кулъязма архивы мөдире була. Торопце (1960-1961) һәм Старая Ладога (1968) экспедицияләр җитәкчесе була.
Мәскәүдә Хованский зыяратында җирләнгән.
Гаиләсе
- Бабасы рәссам Алексей Иванович Корзухин (1835-1894).
- Атасы архитектор Федор Алексеевич Корзухин (1875-1941/1942).
- Ире тарихчы Воронин Николай Николаевич (1904-1976).
WNT5A
WNT5A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сохоне
Сохоне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ялта (Караганды өлкәсе)
Ялта (Ялта) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Сен-Никола (Па-де-Кале)
Сен-Никола — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Кажуховцы
Кажуховцы (Кажухоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Домбрувка-Струмяни
Домбрувка-Струмяни — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Камйонка (Мальборский повяты)
Камйонка  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салладасбург (Пенсильвания)
Салладасбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилмаҗоре (Бергамо)
Вилмаҗоре — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилмаҗоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пролетарская (метро станциясе)
«Пролетарская» метро станциясе (станция метро «Пролетарская») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Ю. А. Колесникова, Ю. В. Вдовин.
Станция 1966 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Таганский, Южнопортовый районнарында урнашкан.
Мислиня
Мислиня — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Пәэлда
Пәэлда (Päelda) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Мислиня
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дикташ (Дивриги)
Дикташ (Diktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Васковулька
Васковулька — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лондон конвенциясе (1827)
1827 елгы Лондон конвенциясе — Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең Госманлы империясе һәм аның хакимлегенә каршы баш күтәргән греклар арасында бергәләп арадашчы булу һәм автоном грек дәүләтен төзү турында килешүе. 1821-1829 еллардагы грек милли–азатлык инкыйлабыннан соң төзелгән.
Тарих
1827 елның 24 июнендә (6 июлендә) Лондонда кул куелган. Бөекбритания ягыннан чит ил эшләре статс-сәркатибе лорд Дж.У. Дадли, Россия империясе ягыннан Бөекбританиядәге гадәттән тыш һәм вәкаләтле илче Х.А. Ливен, Франция ягыннан илче кенәз О.Ж.А. де Полиньяк имзалаган. Россия ягы инициатиасы белән, 1826 елгы Петербург беркетмәсендә билгеләнгән таләпләргә-шартларга нигезләнеп төзелгән.
Конвенция 7 маддәдән һәм бер (сугыш хәрәкәтләре башлау турында) яшерен маддәдән тора.
Таләпләр
Өч илнең Константинопольдагы илчеләре бергәләшеп Госманлы империясе хөкүмәтенә Конвенция таләпләрен җиткерергә тиеш була. Арадашчылык барып чыкмаган очракта, Россия ягы сугыш хәрәкәтләре башларга тәкъдим итә, Бөекбритания белән Франция турыдан-туры хәрби бәрелешкә керү вәгъдәсе бирүдән читләшәләр. Шуңа күрә, конвенциянең таләпләре дә йомшак килеп чыга. Госманлы империясе арадашчылыктан баш тарткан очракта, өч ил грекларга хәерхаһ булуларын күрсәтеп, алар белән сәүдә элемтәләре урнаштырырга һәм консуллык ярдәме күрсәтергә булалар.
Конвенция шартларына туры китереп, өч илнең Константинопольдагы илчеләре Госманлы империясе хөкүмәтенә греклар белән солых урнаштыру кирәклеге һәм арадашчылык тәкъдиме турында нота җибәрә. Төрек ягы арадашчылыкны кабул итми, греклар мәсьәләсен тикшерүдән баш тарта, үз чиратында, 1826 елгы Аккирмән конвенциясен үтәмәячәге турында белдерә.
Мисырдан материкка төрек гаскәрен күчерүгә комачау итү өчен, Пелопоннес ярымутравы ярлары буена Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең берләшкән хәрби-диңгез эскадрасы килә. Төркиянең блокада режимына буйсынырга теләмәве 1827 елгы Навара сугышын китереп чыгара. Төркия-Мисыр-Тунисның берләшкән флоты Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең берләшкән флоты тарафыннан тар-мар ителә. Төркиянең 1826 елгы Аккирмән конвенциясен үтәүдән баш тартуы 1828-1829 еллардагы рус-төрек сугышын китереп чыгара.
Сосновка (Епрәч районы)
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 190 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (93%), татарлар (5%).
Тышкы сылтамалар
Сосновка
Сань-э-Гудуле
Сань-э-Гудуле — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Гыркуль
Гыркуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының сул ярыннан 419 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 57 км.
WNT5B
WNT5B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Гыркуль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7024
NGC 7024 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Калвуш (Повуа-ди-Ланьозу)
Калвуш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Миак-де-Нонтрон
Миак-де-Нонтрон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Вомынбож
Вомынбож (Вомынбож) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Вомынбож климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Бьель (Испания)
Бьель — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паэнасе
Паэнасе (Paenase) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
Новае Сяло (Павяцки авыл советы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Планшерин
Планшерин (Plancherine) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Альбервиль-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,86 км².
Искәрмәләр
Планшерин
(1345) Потомак
(1345) Потомак  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гораций
Квинт Гораций Флакк (лат. Quintus Horatius Flaccus; 8 декабрь, 65 ел (б. э. к.), Венузия — 27 ноябрь, 8 ел (б. э. к.), Рим) — Борынгы Рим шагыйре, «алтын гасыр»да иҗат итә.
(1345) Потомак
Тарихы
1908 елның 4 февралендә Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1908 CG» саналган.
Гораций
Азат ителгән кол гаиләсендә туган. Республикачыларга хәерхаһ булган. Ватандашлар сугышында (БЭК 42 ел) республикачылар җиңелүгә очрагачтын, империя белән килешүчәнлек юлына күчкән. «Одалар», «Сатиралар», «Юлламалар» тупламлары белән теге дәвердәге шигъриятне яңа җанр һәм яңа шигъри үлчәүләр белән баеткан.
Вәгыйф Гәрәев
Вәгыйф Гәрәев ( Vaqif Məmmədvəli oğlu Qarayev ) (24 гыйнвар, 1955 - 20 февраль, 2021 ) - Россия дипломаты. 1 нче класслы Гадәттән тыш һәм Тулы вәкаләтле илчесе (2015).
Биография
Вәгыйф Мәммәдвәли улы Гәрәев  1955 елның  24нче гыйнварында  Азәрбайҗан ССРның Мингечаур  шәһәрендә  туган.
СССР Тышкы эшләр министрлыгының Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтын (1978) һәм Россия Тышкы эшләр министрлыгының Дипломатик академиясендә югары дипломатик курсларны тәмамлаган (1997). Ул гарәп, француз, азәрбайҗан, төрек һәм әрмән телләрен белә. 1978 елдан дипломатик хезмәттә.
Лондон конвенциясе (1896)
Тарих
1896 елның 15 гыйнварында Лондонда имзаланган. Сөйләшүләр Франциянең Сиам җирләрен басып алуын туктатырга теләгән Бөекбритания инициативасы белән башлана.
Яклар Үзәк Сиамның бәйсезлеген танырга, аның территориясенә гаскәр кертмәскә, өченче илләр белән әлеге территория турында сөйләшүләр алып бармаска вәгъдә бирә.
Конвенция шулай ук 1894 һәм 1895 елларда Кытай белән килешүләр нәтиҗәсендә Кытайның Юньнань белән Сычуань провинцияләрендә Бөекбритания белән Франциянең өстенлекләрен тагын бер кат ныгыта.
Казаки (Астравецкий районы)
Казаки  (Казакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сидар-Милл (Орегон)
Сидар-Милл  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сидар-Милл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Äbüsöğüd Äxtäm
Äbüsöğüd Äxtäm Ğäbdelxalik ulı kürenekle cämäğät-säyäsät eşleklese, xoquqçı.
Äbüsöğüd Äxtäm 1843 yılnıñ 7 oktäber könne tua.
XIX ğasırnıñ 60.-70. yıllarında Qazan universitetındä belem ala.
1880-yıllarda Bäläbäy cirlegendä idärä räise, soñınnan xoquq hönäre buyınça eşli.
1905 yılda ul Berençe Bötenräsäy möselmannar qorıltayın oyıştıruçılarnıñ aktíf äğzäse bula.
1906 yıldan - «İttifaq äl-Möslimin» firkäseneñ başı. Şul uq yılda ul firkäsennän 22 möselman bulğan Räsäyneñ Berençe Däwlät dumasına wäkil itep saylana.
1920. yıl tiräsendä wafat bula. Qayda wä qayçanı bilgele tügel.
Савой (Техас)
Савой  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Савой шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка-Шадковска
Домбрувка-Шадковска — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мисличе
Мисличе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вилмецано (Верона)
Вилмецано — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
WNT6
WNT6 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ватково
Ватково — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сырка (елга)
Сырка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Сәрдә
Яңа Сәрдә — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422033.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Спешин
Спешин — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камйонка (Старогардский повяты)
Камйонка  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паэнасти
Паэнасти (Paenasti) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Отештий-де-Сус
Отештий-де-Сус — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ялты
Ялты (Ялты) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Калделаш (Амареш)
Калделаш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вальдеорна
Вальдеорна — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4348) Полидамант
(4348) Полидамант  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 11 сентябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RU» саналган.
Саммервилл (Пенсильвания)
Саммервилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Яңа Байрамгул
Яңа Байрамгул (Яңы Байрамғол) — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Саммервилл (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Яңа Байрамгул
Почта индексы — 453743, ОКАТО коды — 80253855001.
Саммервилл (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
WNT7A
WNT7A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Яңа Байрамгул
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 444 кешенең яшәве мәгълүм.
Ватрашев
Ватрашев — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Реми-о-Буа (Па-де-Кале)
Сен-Реми-о-Буа — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Волгоград проспекты (метро станциясе)
Архитекторалар - В. Г. Поликарпова, А. А. Марова.
Станция 1966 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Южнопортовый районнарында урнашкан.
Михаловець
Михаловець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дикташ (Икиздере)
Дикташ (Diktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Икиздере илчесенә караган бер авыл (köy).
Спички
Спички — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вилминоре (Бергамо)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
NGC 7025
NGC 7025 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ылыслылар
Ылыслылар (Pinóphyta яки Coníferae) — 13-14 биологик бүлекләрнең берсе.
Спотара
Почта индексы — 429709. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213830003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005100.
Ылыслылар
Хәзерге ачыкорлыклылар арасында ылыслылар — иң күп санлы төркем. Алар — иртә карбонда барлыкка килгән гаять борынгы үсемлекләр классы. Ул ике аскласска: кордаитларга (Cordaitidae) һәм ылыслыларга (Pinidae) бүленә. Кордаитлар (Cordaitidae) асклассы — тулысынча үлеп беткән үсемлекләр. Алар, иртә карбон, хәтта девон азагында ук барлыкка килеп, пермь чорының азагына кадәр яшәгән.
Спотара
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Ылыслылар
Ылыслылар асклассы (Pinidae) — хәзерге заман ачыкорлыклыларның иң киң таралган һәм күн санлы төркеме. Ылыслы үсемлекләрнең асклассында 7 семьялык, 55 ыруг һәм якынча 500 төр исәпләнә. Табигатьтә һәм кеше тормышында әһәмияте буенча ылыслылар чәчәкле үсемлекләрдән кала икенче урында. Ылыслы урманнарда органик матдәләр биомассасы күн күләмдә туплана. Ылыслыларның үзагачы сәнагатьнең күп тармаклары әчеп кыйммәтле чимал булып хезмәт итә.
Ылыслылар күбесенчә Төньяк ярымшарда таралган. Алар еш кына бер төрдән торган киң урманнар тәшкил итә. Борынгы һәм эндемик ыругларның күбесе Тын океан бассейны буенча, бигрәк тә Көньяк-көнчыгыш һәм Үзәк Кытай, Япония, Төньяк Америка, Чили, Яңа Зеландия, Көнчыгыш Австралиядә таралган. Болар — мәсәлән, секвойя (Sequoia), мета-секвойя (Metasequoia), криптомерия (Cryptomeria), араукария (Araucaria), агатис (Agathis) ыруглары. Бу исә Тын океан өлкәләре климатының мезозой чорына карата аз үзгәреше белән аңлатыла. Мондый климат кайчандыр ылыслыларның гөрләп үсешенә китергән.
Сарра (Франци)
Сарра — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Ылыслылар
Ылыслылар асклассының хәзерге вәкилләрен Голландия ботанигы A. Паул 1950 елда тәкъдим иткәнчә, биш рәткә: араукарияләр (Araucariales), наратлар (Pinales), кипарислар (Cupressales), подокарплар (Podocarpales), тисслар (Taxales) рәтләренә бүләләр.
Калделаш (Гимарайнш)
Калделаш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Зүмрүткөй (Шенкая)
Зүмрүткөй (Zümrütköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пагари
Пагари (Pagari) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Новае Сяло (Студзёнкавски авыл советы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сагино (Техас)
Сагино  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сагино шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбье (Верушовский повяты)
Домбье  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Силвер-Лейк (Орегон)
Силвер-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Силвер-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канички
Канички — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казаки (Шчучынский районы)
Казаки  (Казакі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(3760) Поутанен
(3760) Поутанен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1984 елның 8 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 AQ» саналган.
Farsı tele
Farsı tele şulay uq Parsi/Persian, Tacik wä Däri iseme belän dä tanış, wä anıñ belän söyläşüçelär üz telen Farsi itep atıy. Farsı süze, Ğäräpçädä [p] awazı bulmawına säbäple, Parsi süzennän ğäräpläşep çıqqan.
Tarix
Tel Borınğı Farsı telennän çığara.
Cirle söylämnär
Parsi teleneñ berniçä söyläme bar, wä iñ qullanıla torğan ul:
Yazu
Bu ike xärefneñ yazılışı başqaçaraq:
Monı da qara
Иранлы телләр
Даровица (Лала кушылдыгы)
Даровица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 81 елгасының уң ярыннан км ераклыкта Лала урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валь-де-Сан-Мартин
Валь-де-Сан-Мартин — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
1-нче Украин фронты
1943—1944 елның кыш-яз кампаниясе
1943—1944 елның кыш-яз кампаниясен Кызыл Армия Украинаның Уңъягында зур һөҗүм (Днепр-Карпаты опреациясе, 24 декабрь 1943 — 17 апрель 1944) белән башлый. Дүрт айлы һөҗүм нәтиҗәсендә алман «Көньяк» һәм «А» армияләр төркемнәре тар-мар ителәләр; Кызыл Армия Украина Уңъягын һәм кайбер көнбатыш өлкәләрен азат итәләр, ә көньякта ССРБ дәүләт чигенә чыгалар; 28 мартта, Прут елгасы аша чыккач, совет гаскәрләре Румыния территориясенә керәләр.
Һөҗүмдә 1-нче, 2-нче, 3-нче һәм 4-нче Украина фронтларның гаскәрләре, Кара диңгез флоты һәм Азак хәрби флотилиясенең кораблары һәм партизаннар катнашканнар; һөҗүм нәтиҗәсендә фронт 250—450 километрга көнбатышка, Ковель — Тернополь — Черновцы — Бельцы сызыгына күчкән.
Беренче Украин фронты фашист-алман Берлин янындагы саклавы берләшмәсен юк итә. Беренче Украин фронты һөҗүме уңышлырак була, Рыбалко җитәкчесендәге танклары 21 апрельдә Берлин чигенә килеп чыга.
1945 елның 6 маенда 1-нче, 4-нче һәм 2-нче Украин фронтлар гаскәрләре Праһа стратегия һөҗүм операциясен башладылар.
WNT7B
WNT7B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
1-нче Украин фронты
1943—1944 елның кыш-яз кампаниясе
1945 елның 12 маенда Власов 1-нче Украин фронты хезмәткәрләре тарафыннан алына.
Понтамафре-Монпаскаль
Понтамафре-Монпаскаль (Pontamafrey-Montpascal) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Морьен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,59 км².
Искәрмәләр
Понтамафре-Монпаскаль
Ямышево (Павлодар өлкәсе)
Ямышево (Ямышево) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Михаловци
Михаловци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паһкла
Паһкла (Pahkla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Нерга
Нерга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Катка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вотинская
Вотинская (Вотинская) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.
Климат
Вотинская климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
Календариу (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Календариу  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Сен-Трика
Сен-Трика — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Мозанз-е-Мирмон
Мозанз-е-Мирмон — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Вах (Мазовия воеводалыгы)
Вах  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урваши
Урваши (Санскрит телендә: उर्वशी, турыдан-туры мәгънәдә. башкаларның йөрәген контрольдә тота алган. ("Ур" йөрәк дигәнне аңлата һәм "ваш" контроль дигәнне аңлата) бу Һинд дине риваятендә Апсара (нимфа). Монье Монье-Уильямс башка төрле этимологияне тәкъдим итә, анда исем "киң үтеп керүче" дигәнне аңлата һәм аның Ведик текстларда таң ату Алиһәсе өчен исем буларак пәйда булуын күрсәтә. Ул Индраның сарай янында күк кызы булган һәм Апсаралар арасында иң матур булып танылган. Ул Вибхандакадан борынгы Һиндстаннан Рамаяна эрасыннан бөек изге булган, Ришьясринганың анасы булган, ул соңрак Раманың тууында әһәмиятле роль уйнаган һәм Раманың апасы Шантага өйләнгән. Ул Патша "Пурурава"ларның хатыны булган ("пуру" + "рава" - "күп яки каты тавыш белән кычкыру"), Пурурава Ай династиясеннән борынгы җитәкче булган. Шатапатха Брахмана 11.5.1 һәм Kalidasaның Викраморвасьям драмасында искә алына. Ул мәңге яшь һәм мөләем, әмма кача торган. She is a source as much of delight as of dolour.
Тууы
Урваши тууы турында күп риваятьләр бар, әмма түбәндәгесе иң превалент. Бер юлы хөрмәт ителгән хәкимнәр Нара-нараяна Гималайларда урнашкан изге Бадринатх Гыйбадәтханәсендә медитацияләгән. Ходайларның Патшасы Индра хәкимнең медитация аша илаһи көчләргә ия булуын теләмәгән һәм аңа комачаулау өчен ике апсараны җибәргән. Хәким ботына бәргән дә, шуның кадәр матур хатын барлыкка килгән ки, Индраның апсаралары аңа тиңдәш булмаган. Бу Урваши булган, исеме Санскрит сүзе ур - боттан алынган. Бу медитация тәмамланганнан соң хәким Урвашины Индрага бүләк итеп биргән һәм ул Индраның сарай янында урын алып торган.
Текстильщики (Таганка-Кызыл Пресня юлы метро станциясе)
«Текстильщики» метро станциясе (станция метро «Текстильщики») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Р. И. Погребной.
Станция 1966 елның 31 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Текстильщики, Печатники районнарында урнашкан.
Деб
Дёб — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 275 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Домбье (Ленчицкий повяты)
Домбье  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ğäräp älifbası
right|300px|thumb|Xäzerge ğäräp älifbasında yazılğan [[kitapnıñ açılış bite.]] Ğäräp älifbası bügenge dönyada ayıruça kiñ taralğan yazulardan berse. Qayber mäğlümätlärgä qarağanda, ul dönyada barlıq xalıqnıñ yaqınça yözdän unına xezmät itä. Berençe näwbättä ul – Ğäräp tele öçen. Monnan tış, Ğäräp älifbası İranda Farsı tele, Päqstanda Urdu tele, Äfğänstanda Puştu wä Däri tele öçen, öleşçä Hindstanda milli älifba bularaq qabul itelgän. Ul şulay uq İslam dine kiñ taralğan başqa illärdä dä (Bangladeş, Xäbäşstan, Filipin, İndoneziä, Malayziä, Mozambik, Nigeriä w.b.) aktif qullanılışta yöri. XX ğasırnıñ 30 yıllarda tulısınça Latin älifbası belän alıştırılğança, Sovetlar Berlegendä yäşäwçe törki xalıqlarnıñ, şulay uq Ğosman imperiäsendäge törekläreneñ milli yazuları da şuşı älifbağa nigezlängän ide.
Сребрна (Подлясье воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ğäräp älifbası
Tarix
Ğäräp yazuınıñ borınğı watanı – Üzäk Ğäräbstan. Anıñ berençe ürnäkläre (Lixyäni, Samudi, Safi kebek taşyazmalar) Ğäräbstan yarımutrawı cirendä häm Süriäneñ Könyaq töbäklärendä tabılğan. Alarnıñ yazılu waqıtları 1.–4. yözlärgä qarıy.
Казаковцы
Казаковцы (Казакоўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Ğäräp älifbası
Tarix
Xäzerge waqıtta ğälimnär Ğäräp yazuınıñ iñ borınğı ürnäge itep Qufi yazuın sanıylar. Ul Yefrat yılğası buyında urnaşqan Ğäräp xälifäte zamanında (7.-9. yözlär) başqala xezmäten ütägän äl-Qufa şähärendä tabılğan. Soñğıraq çorlarda, xattatlar tırışlığı belän, Ğäräp yazuı haman kämilläşä barğan, anıñ küp törle şäkelläre barlıqqa kilgän. Ğälimnär raslawınça, alarnıñ sanı yöz yegermegä citä. Ämma bügenge köndä bu ölgelärneñ altı-cide töre genä aktíf qullanıla. Alarnıñ Ğäräpçä atamaları: Qufi, Näsx, Söls, Röqğä, Nästäğliq, Diwan, Şikästä.
Казаковцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ğäräp älifbası
Älifba tozeleşe
Ğäräp älifbası 28 xäreftän tora, alar barısı da tartıqlarnı bilgeläw öçen.
Ğäräpälif belän yazılğan süzlär uñnan sulğa taba yazıla wä ber yuldan ikençe yulğa süz küçerü närsä yuq.
Xäreflär barlıq oçraqlarda da ber genä bieklekta yazıla, yäğni Ğäräp älifbasında baş xäreflär yuq.
Ğäräp süzläre härçaq tartıqtan ğına başlana, älif xärefe dä hämzä belän başlana.
Ğäräp älifbasında xäreflarneñ dürt törle yazılu räweşe qullanıla:
Töp xäreflär
Ğäräp älifbasında altı xäref özek xäreflär dip atala:
Ğäräp xärefläre noqtalı yazalış buyınça:
Menä älif xärefe genä aldan barğan xäref belän totaşıla.
Tartıqlar
Ğäräp telendä icek yasawçı awazlar bularaq suzıqlar yörsälär dä, alarnıñ neçkä/qalın buluı tartıqnıñ neçkä/qalın buluına qarıy. Yäğni bu yaqtan Ğäräp yazuı elekke Orxon älifbası kebek, suzıq awazları öçen öç xäref kenä bar, wä alarnıñ qalın/neçkälege nindi tartıq belän toruların bilgeli.
Ğäräpçädä 7 istiğälä (qalın tartıq) belderüçe xäref bar: ﻕ ﻍ ﻁ ﻅ ﺹ ﺽ ﺥ. Bu xäreflär belän fätxä [a] itep, käsrä [í] itep, wä zämmä [u] itep uqıla.
Başqa xäreflär istifälä (neçkä tartıq) belderälär, wä alar belän fätxä [ä] itep, käsrä [i] itep, wä zämmä [ü] itep uqıla.
Xäräkälär
Ğäräp telendä xärefneñ öst/astında quyıla torğan berniçä xäräkä qullanıla. Uqığanda, başta xäref uqıla, annarı ğına xäräkä.
Suzıqlar
Suzıqlarnıñ öçese qısqa: [ä], [i], [u]. Qısqa suzıqlar yazuda ayırım xäref ilä tügel, xäräkä aşa ğına bilgelänä:
Ozın suzıqlarnı mäd (suzu) xärefläre ilä kürsätelä wä xäräkälärgä qarağanda ike märtäbä suzıbraq uqıla:
Täşdid
Ğäräp telendä ber ük tartıq awazlar ber-ber artlı kilsälär, berençese genä yazıla wä ikençese urınına täşdid xäräkäse (täşdidläw/ikelätkeç bilgese) genä quyıla: ّ
Sükün/Säken
Ğäräp icege ike törle bula, yä açıq, yä yabıq. Menä ْ – sükün ul tartıqnıñ yomıqlıqnı beldergeç bularaq qullanıla, icek yabuçı xäräkä, wä säkenle tartıq äytkändä awız yomıla. Mísal: بَبْ [bä+b]
Säken quyılmağan oçraqlarda tartıq barıber suzıq belän uqıla: قلب [qäläba]. Wä [qälb] äyteleşen bilgeläw öçen [l] ilä [b] tartıqlardan torğan iceklärne säken belän yabalar da: قلْبْ [qälb] (xäreflärne ayırım yazğanda: ق‌لْ‌بْ ).
Hämzä
Hämzä atlı tawışsız tartıq ayırım ﺀ xärefe bularaq ta yazıla, wä başqa teräk xäref belän xäräkä bularaq ta:
Grammatik cenes bilgese (Märbütä)
Märbütä Ğäräp älifbasına ayırım xäref bularaq kermi, çönki ul cenes belderü öçen genä wä mäğnäse anıñ [t] awazı. Möännäs isemnär “tä märbütä” (tügäräk [t]) belän tämamlanalar.
Misal: قَرِيلَةٌ
Başqa xareflar
Ğäräp älifbasında xäreflär berläşmäläre dä qullanıla, yäğni berniçä xärefneñ ber-bersenä totaşılıp yazıluı. Şul berläşmälärneñ lām älif genä mäcbüri, başqalarnı ayırım xäreflär aşa da yazarğa mömkin, çönki alarnıñ säkeldä bulmawı da ixtimal. Misallar:
Ğäräp älifbası başqa tellärdä
Bügen Ğäräp älifbası bu tellärdä yazu öçen qullanıla:
Elek qullanıldı:
Ğäräp tele wä sanaq
Ğäräp xärefläre Unicode eçendä “Ğäräp öleşendä” (U+0600–U+06FF) yatalar. Ğäräp xärefläreneñ Berençe töre U+FB50–U+FDFF urınnarın alğannar, wä Ğäräp xärefläreneñ İkençe töre U+FE70–U+FEFF urınnarda. Sanaqta Ğäräpçä mäten uqılış buyınça saqlana, törle programnar isä anı inde üzençä kürsätälär.
Monnan tış Ğäräp älifba belän yazu öçen berniçä berbaytlı bilgelämä dä qullanıla, mäsälän ISO-8859-6.
Вилнай (Падова)
Вилнай — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилнай Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(2367) Прага
(2367) Прага  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 8 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 AK1» саналган.
Камерунда ислам
Камерунда ислам (Islam au Cameroun, Islam in Cameroon, الإسلام في الكاميرون ) ― тарафдарлары саны буенча (христианлыктан кала) икенче урындагы дин. Халыкның 40 % тирәсе ― христианнар (күбесенчә католиклар), 25-30 % ― мөселманнар, калганнары ― традицион Африка диннәре тарафдарлары һ. б..
Тарих
XVI гасырда мөселманнар Камерунның төньягына үтеп керә башлый. XVII гасыр башында хәзерге Камерунның төньягында Мандара иртә феодаль дәүләте барлыкка килә. 1715 елда Мандара хөкүмәте үз иленә мөселман вәгазьчеләрен уздыра һәм Мандара солтанлыкка әверелә. XIX гасырда ярдәме белән бөтен төньяк Камерун диярлек  составына керә , Илнең төньяк-көнчыгышы керә. Мөселман диненең көньякка үтеп керүенә тропик урманнар комачаулаган, шуңа күрә җирле Африка диннәре тотуын дәвам иткән көньяк Камерун кабиләләре арасында ислам таралмаган.
XIX гасыр ахырында Камерун Алмания колониясенә әверелә. Алман колониаль идарәсе чорында мөселманнар кыерсытылмый һәм мөселман кануннарына һәм гореф-гадәтләренә зыян килми.
2013 елдан төркеме Камерунның төньяк районнарында терактлар оештыра башлаган.
Саны һәм таралышы
Мөселманнар Камерун халкының (21 млн кеше) 25-30 % ын тәшкил итә. Камерун мөселманнарының 48 % ы ― суфичылык вәкиле, 27 % ы ― сөнниләр, 12 % ы әхмәдияләр һәм 3% ы — шигыйлар, калганнары үзләрен билгеле бер төркемгә кертеп карамый.
WNT8A
WNT8A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Отомань
Отомань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добрынин
Добрынин ― фамилия.
NGC 7026
NGC 7026 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Паһтпәә
Паһтпәә (Pahtpää) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Камбезеш (Барселуш)
Камбезеш  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Коммунизм байрагы (гәҗит, Питрәксе)
Коммунизм байрагы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Питрәксе район комитеты һәм район башкарма комитеты органы. 1945 елның маеннан 1957 елның 17 ноябренә кадәр Питрәксе авылында татар телендә нәшер ителә, барлыгы 928 саны чыга.
Новае Сяло (Талачынский районы)
Новае Сяло (Новае Сяло ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Каплиця (Диңгез буе воеводалыгы)
Каплиця  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Садлер (Техас)
Садлер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Зүмрүтова (Элмалы)
Зүмрүтова (Zümrütova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Садлер (Техас)
Тарихы
Садлер шәһәре  елда нигезләнгән.
Канторович
Канторович ― фамилия.
Диктепелер (Варто)
Диктепелер (Diktepeler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Флори
Сен-Флори — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Вальмадрид
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саммергилл (Пенсильвания)
Саммергилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коммунизмга (гәҗит)
Коммунизмга — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Төмән шәһәр комитеты, Төмән Эшче, керәстиян һәм кызылармияче депутатларның шәһәр шурасы органы. 1931 елның ноябреннән 1936 елның 17 апреленә кадәр Төмән шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 427 саны чыга.
Вацин
Вацин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мольер (Дордонь)
Мольер — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Селье-дю-Люк
Селье-дю-Люк — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Криптарифм
Криптарифм (cryptarithm) - математик башваткычларның бер төре, цифрлар хәрефләр белән алмаштырылган математик ребус.
Михеле
Михеле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Криптарифм
Криптарифмнар ниндидер бер арифметик гамәл (кушу, алу, тапкырлау, бүлү) кулланып төзелә. Криптарифмда бер үк цифрлар бер үк хәрефләр аша шифрлана, ә төрле цифрларга төрле хәрефләр туры килә. Бернинди сан да нульдән башланырга тиеш түгел. Криптарифмның, гадәттә, бер генә чишелеше булырга тиеш.
Каепкул
Каепкул — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Михеле
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каепкул
Почта индексы — 453743, — 80253855002.
Криптарифм
Криптарифм яхшы дип санала, әгәр шифровка нәтиҗәсендә берәр мәгънәле җөмлә барлыкка килсә һәм аның чишелеше бердәнбер генә булса. Мәсәлән, ИЛӘК + ЧИЛӘК = КӨЯНТӘ (чишелеше: 7831 + 97821 = 105642), ЧАБА х АК = КАРГА (чишелеше: 1404 х 46 = 64584).
Каепкул
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.
Криптарифм
Криптарифмнар татар теле нигезендә күп төзелмәгән. Криптарифмнарны татар телендә төзүче авторларның иң билгелесе буларак Ринат Нуруллинны күрсәтергә була.
Криптарифмнар логик фикер йөртү буенча күнегүләр рәтендә бик мөһим урын алып торалар. Алар акыл дәрәҗәсен ачыклау өчен тест буларак та кулланыла ала.
Сөрбәй (Епрәч районы)
Сөрбәй (Ҫӗрпел, Сюрбеевка) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429701. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213810006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 219 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (85%), руслар (15%).
Пәиде
Пәиде (Päide) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Лондон конвенциясе (1840)
1840 елгы Лондон конвенциясе — Госманлы империясе, Россия империясе, Европа дәүләтләре белән Кара диңгез бугазлары Босфор һәм Дарданелларның статусын билгеләүче килешү. 1831-1833 һәм 1839-1841 еллардагы Төркия-Мисыр хәрби бәрелешләре нәтиҗәсендә төзелгән.
Тарих
1840 елның (15) июлендә Лондонда Австрия, Бөекбритания, Госманлы империясе, Пруссия, Россия империясе вәкилләре тарафыннан имзаланган. Мисыр яклы булган Франция конвенциягә кушылудан баш тарта.
Төркия Бөекбритания, Россия империясе, Франциягә фетнә күтәргән Мисыр пашасы Мөхәммәт Галигә каршы көрәштә ярдәм итүләрен сорап мөрәҗәгать итә.
Конвенция Мисыр һәм үзәк Төркия хакимияте арасында сугышны туктату шартларын игълан итә.
Мөхәммәт Гали Европа илләренең ультиматумын кире каккач, 1840 елның 10 сентябрендә Австрия белән Бөекбритания Мисырга каршы хәрби хәрәкәтләр башлый. Сүриядәге һәм Ливандагы кайбер кабиләләр Мисыр басып алучыларына каршы баш күтәрәләр. Тиздән Мөхәммәт Гали бирелергә мәҗбүр була.
Казановшчына
Казановшчына (Казаноўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Стаффорд (Орегон)
Стаффорд  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).