cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шәмсикамал Чуракова
Хезмәткә бәя
В. И. Ленинның тууына 100 ел тулу хөрмәтенә «Фидакяр хезмәт өчен» юбилей медале,1941-1945 елларда Бөек Ватан сугышында «Фидакяр хезмәт өчен» һәм Бөек Җиңүнең юбилейлары хөрмәтенә юбилей медальләре белән бүләкләнә.
Хезмәт ветераны «Хөрмәт билгесе» орденын да кадерләп саклый. Бу югары бүләк аңа 1971 елның 7 маенда тапшырыла.
Озак еллар торырлык эшчәнлеге өчен «Агыйдел» колхозы ветеранга Кургаш авылында Рәйлә кызы янында җыйнак гына йорт салып биргән.
Пуавилье
Пуавилье — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Ташбилге
Ташбилге — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл. Ташбилге авылы район үзәге Базарлы Матактан 8 чакрым ераклыкта урнашкан.
Тарих
Ташбилге авылы янында археологлар борынгы болгар чорларына мөнәсәбәтле авыл хәрабәләре, соңгы болгар чорына караган кабер ташлары булган зират һәм акча хәзинәсе тапканнар.
Д. А. Корсаков җыентыгында күрсәтелгәнчә, Ташбилге авылында 92 ясаклы татар яшәгән. А. Артемьев мәгълүматларына караганда, Актай суы ярына утырган бу авылдагы 137 хуҗалыкта 411 ир-ат һәм 395 хатын-кыз көн күргән, авылда бер мәчет эшләгән. К. П. Берстель белешмәсендә Ташбилге авылында татарлар, руслар һәм чуашлар яши дип күрсәтелә.
Заманында Ташбилге авылы бик күренекле авыл булган. Һ. Йосыпов бу авыл зиратында XIII—XIV йөзләргә мөнәсәбәтле кабер ташы язмалары тапкан.
Ташбилге авылы оешу турында мондый бер риваятьне Татарстанның Спас районы Ташбилге авылында 1928 елда тарихчы-галим Сәед Вахидов язып алган (ул «Татар халык иҗаты» җыйналмасының «Риваятьләр һәм легендалар» томына урнаштырылган).
«Ташбилге авылы Шәһри Болгардан күчеп килгән Мөслим баба вә аның кардәш кабиләсе тарафыннан моннан берничә йөз еллар алда корылган авыл икән. Мөслим баба бик галим һәм йөрәкле кеше булган. Шәһри Болгарның олуглары каршында да аңа игътибар зур булган. Шәһри Болгар ханы да Мөслим бабаны олылый, хөрмәт күрсәтә торган булган.
Ташбилгеда моннан берничә йөз еллар алда Мөслим баба нәселеннән галим Хисаметдин Шәрәфетдин углы (Хисаметдин бине Шәрәфетдин Болгари-Мөслими, XVIII гасырның ахырында — XIX гасырның башында яшәгән. «Тәварихы Болгария», ягъни «Болгар тарихы» исемле хезмәтнең авторы.) яшәгән һәм күп хезмәтләр чыгарган. Хисаметдин хәзрәт күп җирләр гизгән, күп илләрдәге галимнәрдә укыган, китап язган, шәкертләр тәрбия кылган. Аның мәдрәсәсеннән зур галимнәр чыккан. Хисаметдин хәзрәтнең «Тәварихы Болгария» исемле бер китабы әле дә халык тарафыннан яратып укыла торган тарих китапларыннан санала.
Хисаметдин хәзрәтнең һәм аның бабасы Мөслим бабаның каберләре — Ташбилге авылының Изгеләр өсте басуы дип йөртелә торган кырның Озын алан тавы өстендә, Озын алан чокырына таба төшкәндә уң якта, көнчыгыш ягында.
Билгеле булганча, 1552 елда Казан ханлыгы яулап алынганнан соң, Казан каласы, бистәләр һәм авыллар тар-мар ителә. Исән калганнары бүтән урыннарга күчеп китә. Шуннан соң чукындыру сәясәте башлана. Кешеләр тагын газиз туфракларын ташлап китәргә мәҗбүр ителә. Алар калдырып киткән урыннарга башка милләт вәкилләре, аерым алганда, рус, удмурт, мордва, мари һәм йомышлы татарлар (мишәрләр) килеп утыра.
Күренекле кешеләр
Ташбилге авылында тарихчы, археограф, педагог Сәед Вахиди (Сәед Габделмәннан улы Вахидов, 1887—1937) туып үсә. 1911 —1914 елларда Казан губернасы авылларында укытучы булып эшли. 1912 елда Казан ханы Сәхиб-Гәрәйнең тарханлык ярлыгын табып тикшерә. Репрессияләр чоры корбаны.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Берриосар
Берриосар — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сондри
Сондри — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цухау
Цухау (Zuchau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Тәмле Чишмә
Тәмле Чишмә — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы поселок.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Кильцемка
Кильцемка – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Ува елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
(8831) Brandstrom
(8831) Brandstrom — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кильцемка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Старе Обезеже
Старе Обезеже — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Якубово-Любинске
Якубово-Любинске — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мусин
Мусин — татар фамилиясе.
Сан-Жозе-да-Боа-Виста
Сан-Жозе-да-Боа-Виста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гана
Дин
Гана ― рәсми дине игълан ителмәгән дөньяви дәүләт. Ил халкының күпчелеге (70-75 % ы) ― христианнар (ш.и. православие динендәгеләр 3 мең кеше). Мөселманнар 17 ― 30 % дип исәпләнә. Һинд дине тарафдарлары ― 5 мең кеше. Бәһаи динендәгеләр ― 14 мең. 80 мең кеше бер дингә дә ышанмый яисә атеист.
Медресе (Һавза)
Медресе (Medrese) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Навакраснае
Навакраснае (Навакраснае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Жижилка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Даркәнд
Даркәнд (Darkənd ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Әдәбият
Darkənd
Иванцево (Киров өлкәсе)
Иванцево (Иванцево) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Золка Пятая
Золка Пятая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Золка елгасының уң ярына тамагыннан 88 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума елгасы Подкумок елгасы кушылган урынган Отказненск сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казануова (Кунео)
Казануова — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казануова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Чарни-Ляс (Гродзиский повяты)
Чарни-Ляс  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пюижурд
Пюижурд — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Роберт Баязитов
Баязитов Роберт Ишдәүләт улы (2 ноябрь 1939 ел) — комсомол, партия һәм мәгариф ветераны. 1985-2004 елларда Бөрҗән районы Байназар урта мәктәбе директоры. Россия Федерациясенең (1997) һәм Башкорт АССРы мәктәбенең (1988) атказанган укытучысы, РСФСР-ның халык мәгарифе отличнигы (1979).
Биографиясе
Роберт Ишдәүләт улы Баязитов 1939 елның 2 ноябрендә Башкорт АССРы Бөрҗән районы Байназар авылында колхозчылар гаиләсендә туган.
Атасы Баязитов Ишдәүләт Зәйнулла улы 1901 елда батрак гаиләсендә туган. Авылны күмәкләштерү эшендә актив катнашучы була. Аннары совет һәм фирка органнарында җитәкче вазифаларда эшли. Бөек Ватан сугышында катнаша. 112-нче Башкорт атлы дивизиясе составында сугыша. 1954 елда сугышта алган яраларыннан мәрхүм була.
Роберт Ишдәүләт улы 1947 елдан алып 1957 елга кадәр Яңа Монасип башлангыч һәм Байназар урта мәктәпләрендә белем ала. Хезмәт биографиясе мәктәп елларында ук башланып китә. Басу утау, бәрәңге чәчү, утау, күмү, казу, колхозга печән әзерләү, игенчелек кебек барлык эшләрдә катнаша.
1957 елда Стәрлетамак дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына укырга керә. 1962 елда укуын тәмамлый.
Мөгезкатлауның 1 типтагы бөртекле дистрофиясе
1 типтагы бөртекле дистрофия
1.             Нәселдәнлек төре ген 5q31 урнашу белән аутосом-доминатлы.
2.             Гомернең 1 декадасында билгеләнә, әмма чирнең башлангыч стадияләрдә күрү, кагыйдә буларак, начарланмый, ләкин кайбер пациентлар яктылык сибелешенә бәйле күз чагылуына зарланырга мөмкин. Рецидивлы эрозияләр — сирәк күренеш.
3.             Билгеләре (барлыкка килү тәртибендә).
•               Төгәл чик белән мөгезкатлауның үзәк өлешендәге строманың алгы катламнарында урнашкан «валчык» яки «бөртекне» хәтерләтүче ак төстәге кечкенә чыганаклар (рис. 9.50а).
•               Тулаем өзлегүләрнең күренеше радиаль, «тәлинкә» яки «чыршы» формалы була ала.
•               Башлангыч стадияләрдә утырмалар арасындагы мөгезкатлау стромасы үтә күренмәле.
•               Әкренләп депозитларның саны һәм үлчәме арту, аларның тирәнлеккә һәм перифериягә таралышы, әмма лимб җәлеп ителми. (рис. 9.50б).
•               Депозитлар кушылу һәм строманың арадаш өлкәләренең таралган томанлануы күрү үткенлеге кимүенә китерә (рис. 9.50в).
•               Мөгезкатлау сизгерлеге кимү.
4.             Гистология. Массонның өчхромы белән ачык кызылга буялучы аморфлы гиалинлы утырмалар (рис. 9.50г).
5.             Дәвалау. Үтәли яки тирән катлы кератопластика (гадәттә гомернең 5 нче декадасында). Өске дистрофия барышларының рецидивлары эксимерлазерлы кератэктомиянең кабат курсларын таләп итә.
Балыксырты (Чермик)
Балыксырты (Balıksırtı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бертис-Арана
Бертис-Арана — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16317) 2127 T-1
(16317) 2127 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2127 T-1» саналган.
HD176843
HD176843 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Саммит (Джуно, Висконсин)
Саммит  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хрип
Хрип — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пуенвиль
Пуенвиль — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Хрип
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сонкели-Мали
Сонкели-Мали — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Таймас Шәфыйков
Таймас Шафик улы Шафыйков ( Таймаҫ Шафиҡ улы Шафиҡов, 1899 — 1947 ) — дәүләт эшлеклесе, БАССР Үзәк Башкарма комитеты рәисе (1929—1931).
Биографиясе
Tаймас Шафыйков 1899 елның 19 февралендә Ырынбур губернасының Силәбе өязе Куйсары авылында туган (хәзерге Аргаяш районы Чиләбе өлкәсе ).
Ул Россия гражданнар сугышында катнашкан. 1919 елның февраленнән июнь аена кадәр ул А.В. Колчакның Рәсәй армиясендә, һәм 1919 елның сентябреннән 1922 елның апреленә кадәр - Кызыл Армия сафларында хезмәт итә.
1922—1924 елларда Куисары авыл советы рәисе булды, һәм 1924—1926 елларда —Мөхәммәткол  волосте башкарма комитеты рәисе була.
1928—1929 елларда ВКП(б) Үзәк Комитеты каршындагы партия хезмәткәрләре курсларында тыңлаучы була.
1929—1931 елларда — Башкорт АССРы Башкарма комитеты рәисе.
"Башкорт милләтчесе" буларак репрессияләнгән. 1937 елның сентябрендә ул кулга алына. 1939 елда аны азат итәләр. Мөхәммәткол машина-трактор станциясендә участок агрономы, директор урынбасары, директор булып эшли. Соңрак Айбат авылында колхоз рәисе, Аргаяш районының заготовкалар әзерләү базасы мөдире була.
1956 елда ул үлеменнән соң реабилитацияләнә.
(8832) Altenrath
(8832) Altenrath — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 EC3» саналган.
Цваймен
Цваймен (Zweimen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Сан-Жозе-да-Варжинья (Минас-Жерайс)
Сан-Жозе-да-Варжинья  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Цваймен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наваленин
Наваленин (Наваленін ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бошнягу
Бошнягу — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бодега-Бей (Калифорния)
Бодега-Бей  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бодега-Бей халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торонто (Канзас)
Торонто  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Торонто шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йөзек салыш
Йөзек салыш — татар халык уены.
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар урындыкларга яки сәке йөзлегенә тезелешеп утыралар. Берсе «Мәүлихә» итеп сайланган була. Ул аларга каршы урындыкта утыра. Өченче берәү кулына йөзек алып, баягы утырган уйнаучыларның барысының да кулларына салып чыккан кебек итеп йөреп чыга, тик берсенә генә салып калдыра. Аннары урындыктагы кыздан:
Туль
Туль (Toul) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Йөзек салыш
Уйнау тәртибе
— Кемдә йөзек, Мәүлихә? — дип сорый.
Туль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 30,59 км².
Старе Сьлепце
Старе Сьлепце — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Якубув (Зомбковицкий повяты)
Якубув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Круглое
Круглое (Круглое) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (56%), татарлар (35%), башкортлар (5%).
Чарни-Ляс (Пясечинский повяты)
Чарни-Ляс  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бетелу
Бетелу — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бурсыклы буендагы бәрелеш
Бурсыклы буендагы бәрелеш — 1399 елның 12 августында бер яктан Алтын Урданың ханы Тимер Котлыг һәм бәкләрибәге Идегәй җитәкчелегендәге татар гаскәре һәм икенче яктан Витаутас кенәзе җитәкчелегендәге Бөек Литва кенәзлегенең   һәм аның рус, ләх, алман беректәшләре  бердәм гаскәре арасында хәлиткеч бәрелеш. XIV гасырның Көнчыгыш Аурупада иң эре бәрелеше.
Бәрелеш нәтиҗәсендә татар гаскәре рус-алман-ләх бердәм гаскәрен җиңә, Литва гаскәрен тулысынча тар-мар итә.
Бәрелештән соң Бөек Литва кенәзлеге түбән төшә башлый, бәкләрибәк Идегәйнең дошманы һәм Витаутсны яклаган элекке хан Туктамыш үз сәяси йогынтысын югалта һәм Алтын Урда тәхетенә өчен көрәштә җиңелә. Ләкин соңрак Туктамыш улы Җәләл әд-Дин Витаутасны яклап Грүнвальд сугышында катнашып Тевтон орденын җиңә, шуңа күрә Бурсыклы буендагы бәрелештә җиңелүнең нәтиҗәләре  Витаутас өчен тулы катастрофага әйләнмәгән. Ә Җәләл әд-Дин белән киткән татарлар Бөек Литва кенәзлегендә урнаштырыла һәм Польша-Литва татарлары нәселенә нигез сала.
Тарих
1390 елларда Туктамыш хан Аксак Тимер ханга ике мөһим бәрелештә җиңелә. Аксак Тимер гаскәре Алтын Урданың Идел буе шәһәрләрен җимерә, дәүләтнең икътисады түбән төшә.
1398 елда Алтын Урданы берләштерергә тырышкан Туктамыш хан көчле һәм куркыныч көндәше Тимер Котлыг хан белән сугышып җиңелә.
Җиңелгәннән соң Туктамыш гаиләсе белән Витаутаска Киев шәһәренә качып китә. Тимер Котлыг үз дошманы Туктамышны Витаутастан кайтаруны таләп итә. Витаутас баш тарта һәм 1398 елда Бурсыклы елгасына яу белән бара.
Витаутас җитәкләгән гаскәрдә кенәзләр Андрей Ольгердович Полоцкий, Дмитрий Ольгердович Брянский, Дмитрий Кориатович, Иван Борисович Киевский, Глеб Святославич Смоленский һәм Дмитрий Данилович Острожский, шулай ук Мамай нәселеннән Александр Мансур улы (Елена Глинская һәм Явыз Иванның бабасы), Туктамыш берничә меңле отряды белән һәм Тевтон орденының кайбер алпарлары.
Бәрелеш барышы
12 августта бәрелеш башлана. Татарлар, юри чигенеп, дошманны тозакка хәйләләп кертә, ә литва-рус-ләх гаскәре эзәрләргә ташлана һәм тозакка эләгә. Татарлар 10-12 чакрымда чигенеп туктыйлар һәм һөҗүм итә башлый, ә татар атлы гаскәрләре Витаутасның гаскәре тылына һөҗүм итә.
Гәрчә Витаутасның гаскәре ишлерәк булса да һәм анда туплар, иске мылтыклар (пищаль) булса да, Витаутас гаскәре тулысынча тар-мар ителә.
Туктамыш Витаутасның хатасын күреп, үз гаскәрен сугыштан алып китә.
Киев татарларга 3000 литва гривнасын түләп шәһәрне җимерүдән саклый.
Идегәй хәрби данын күтәрә, һәм Алтын Урданың куәтен күрсәтә.
Карапынар (Аҗыгөл)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Аҗыгөл илчесенә караган бер авыл (köy).
(16318) 2128 T-1
(16318) 2128 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2128 T-1» саналган.
Кислевка
Кислевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ак Холуница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мөгезкатлауның 2 типтагы бөртекле дистрофиясе
2 типтагы бөртекле дистрофия (Авеллино)
1.             Нәселдәнлек төре ген 5q31 урнашу белән аутосом-доминатлы.
2.             Гомернең 2 декадасында билгеләнә. Рецидивлы эрозияләр сирәк очрый, әгәр барлыкка килсә, кагыйдә буларак, үзгәрешләрнең чагылганлыгы уртача, шуңа кайбер пациентлар үзләрендә бу чирнең булуы турында уйламаска да мөмкин.
3.             Билгеләре. «Боҗра», «тәлинкә», «йолдыз» яки «бөртек» (рәс. 9.51) формасындагы өске нәфис томанлануларның мөгезкатлауның үзәк өлешендә тыгызлыгы күбрәк (1 типтагы бөртекле дистрофия күренешләре белән охшаш) һәм мөгезкатлауның «рәшәткәле» дистрофиясе билгеләренә охшаш тирән сызыклы томанланулар белән бергә була.
4.             Гистология. Массонның өчхромы һәм кызыл Конго белән буялган мөгезкатлау стромасында гиалин һәм амилоид утырмалары.
5.             Дәвалау гадәттә таләп ителми.
NB 5 нче хромосомадагы TGFB1 генындагы мутацияләр 1 һәм 2 типтагы Боумен мембранасы дистрофиясе, 1 һәм 3А типтагы «рәшәткәле» дистрофия вә 1 һәм 2 типтагы бөртекле дистрофиянең сәбәбе була, шуңа аллель вариантлары турында сөйләшергә була.
Җәмил Бурангулов
Бурангулов Җәмил Айдар улы (19 июнь 1958 ел) — журналист. Шәһит Ходайбирдин исемендәге бүләк лауреаты (1995). Башкортстан Республикасының атказанган матбугат һәм массакүләм мәгълүмат хезмәткәре (2003).
Биографиясе
Җәмил Айзар улы Буранголов 1958 елның 19 июнендә Башкорт АССРы Бөрҗән районының Байназар авылында туган.
1985 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын белем тәмамлый һәм хезмәт эшчәнлеген «Молодежная газета» редакциясендә башлый. Шул еллардан яшь журналистның мәкаләләренең тематик юнәлеше күзаллана.
Аннары «Ватандаш» журналы хезмәткәре, 1997 елдан басманың бүлек мөхәррире булып эшли. Хәрби-патриотик һәм спорт темаларына мәкаләләре дөнья күрә.
Җәмил Бурангулов — 1994-1996 елларда Чечен Республикасында барган хәрби хәрәкәтләр турында репортажлар циклы авторы.
Җәмил Бурангуловның атасы, Айдар Гыйният улы Бурангулов кайбер мәкаләләрен Түәш дигән псевдоним астында яза (үзенең туган Гафури районында Түәш дигән елга исеме). Салават районында 1994 елда башкорт телендә чыга башлаган «Йүрүзән» гәзитенең хәбәрчесе, репортажлар авторы була.
Изверь
Изверь (Изверя) — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Угра елгасының сул ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 72 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Медресе (Һаймана)
Медресе (Medrese) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сан-Жозе-да-Витория
Сан-Жозе-да-Витория — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Навасёлки (Веткавский районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8833) Acer
(8833) Acer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 3 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RW» саналган.
Сонтопи (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Сонтопи  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Золка Четвёртая
Золка Четвёртая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Золка елгасының уң ярына тамагыннан 82 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тәмте-Мәтәскә
Тәмте-Мәтәскә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.
Почта индексы — 422082.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Рампу
Рампу — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Визенбах (Швабия)
Визенбах  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казань (мәгънәләр)
Матбугат:
Саммит (Дуглас, Висконсин)
Саммит  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Балыкуюмҗу (Этимесгут)
Балыкуюмҗу (Balıkuyumcu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Этимесгут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Саммит (Дуглас, Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казануова (Арецо)
Казануова — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казануова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Старе Храпово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD176942
HD176942 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сан-Жозе-да-Короа-Гранди
Сан-Жозе-да-Короа-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сонточно (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буньюэль (муниципалитет)
Буньюэль — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарни-Лясек
Чарни-Лясек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Италия гимны
“Fratelli d'Italia” (“Италия туганлыгы” яки “Италия бөрадәрләре”) — бүгенге Италия Җөмһүриятенең дәүләт һәм итальян халкының милли гимны. Ул һәркайсы ике тапкыр һәм ике темпта җырлана торган сигез юллык биш куплеттан тора. Рәсми шартларда беренче куплеты башкарыла.
гимнның тарихы
Икенче Бөтендөнья сугышы тәмамланыр алдыннан барлыкка килгән Италия Җөмһүрияте күпмедер вакыт рәсми рәвештә кабул ителмәгән дәүләт гимнын кулланып яшәгән. Бу – халыкта “Inno di Mameli” (Мамели гимны) дип аталган марш. Аның сүзләрен итальян шагыйре Гоффредо Мамели (Goffredo Mameli (1827-1849) 1848 елның ноябрендә үк язган булган. Әлеге елларда бөтен дөньяда барган азатлык көрәшенең һәм иҗтимагый инкыйлабларның сулышы шигырьнең икенче-өченче куплетларында чагылыш тапкан. Бу вакытта шагыйрь Гарибальдиның (Garibaldi) Ломбардиядәге гаскәрендә штаб башлыгы булып торган. гимнның дүртенче-бишенче куплетлары Италиянең тарихына багышланган.
“Fratelli d’Italia” (Италия туганлыгы) дип аталган шигырьне композитор Микеле Новаро (Michele Novaro (1822-1885) көйгә салган. Бу марш Италиядә патриотик һәм революцион хәрәкәтне кузгатуга зур өлеш керткән. Конституция монархиясе заманында “Marcia reale” (Король маршы) рәсми гимн дип саналган. Хакимияткә Муссолини килгәч, 1922-1943 елларда ул җирле фашистларның “Giovinezza” (“Яшьләр”, тулы исеме – “Милли фашистларның тантаналы гимны”) җыры белән бергә башкарылган. Муссолини режимы юкка чыкканнан бирле итальяннар яңадан үз туганлыгын данлаучы маршны рухланып җырлыйлар.
Гимнның тулы тексты
1. Fratelli d’Italia, l’Italia s'è desta, dell’elmo di Scipio s'è cinta la testa. Dov'è la vittoria? Le porga la chioma, ché schiava di Roma Iddio la creò. CORO:
Тарихи куплетлар
4. Dall’Alpi a Sicilia Dovunque è Legnano, Ogn’uom di Ferruccio Ha il core, ha la mano, I bimbi d’Italia Si chiaman Balilla, Il suon d’ogni squilla I Vespri suonò. CORO.
5. Son giunchi che piegano Le spade vendute: Già l’Aquila d’Austria Le penne ha perdute. Il sangue d’Italia, Il sangue Polacco, Bevé, col cosacco, Ma il cor le bruciò. CORO.
(16319) 3252 T-1
(16319) 3252 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Навасёлки (Калинкавицкий районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хришкань
Хришкань — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюизе (Эр һәм Луар)
Пюизе — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Бодфиш (Калифорния)
Бодфиш  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бодфиш халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бошород
Бошород — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дәстә (Ордубад)
Дәстә  (Dəstə ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Тьебомениль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,87 км².
Изиморка
Изиморка (Изиморка) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (92%), руслар (7%).
Сан-Жозе-да-Лагоа-Тапада
Сан-Жозе-да-Лагоа-Тапада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
(8834) Anacardium
(8834) Anacardium — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сан-Жозе-да-Лагоа-Тапада
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Трибун (Канзас)
Трибун  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
(8834) Anacardium
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SX2» саналган.
Трибун (Канзас)
Тарихы
Трибун шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бургете
Бургете — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Визенбронн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рейревинь
Рейревинь — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Сопоти
Сопоти — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Медресе (Балья)
Медресе (Medrese) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чарновець (Остроленцкий повяты)
Чарновець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казань (журнал)
«Казань» (Казан) — 1993 елдан Казанда рус телендә нәшер ителүче киң профильле (иҗтимагый-сәяси, тарихи-публицистик, әдәби-нәфис) айлык басма (журнал). Чыга башлаганда татар һәм рус телләрендә ике аерым журнал («Казан», «Казань») булып чыга. Гамәлгә куючы — «Татмедиа» АҖ. Нәшер итүче — «Татмедиа» АҖ. Баш мөхәррире: 1993—2020 — Юрий Балашов, Дамир Сираҗиев премиясе лауреаты. 2020 елдан — Альбина Әпсәләмова Җаваплы сәркатип — Светлана Жеймова. Баш рәссам — Григорий Эйдинов, РФ атказанган рәссамы, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе, доцент.
Тарих
1993 елда журналны Татарстанның Югары шурасы һәм редакциянең хезмәт коллективы гамәлгә куя. Баш мөхәррир итеп «Агитатор сүзе» (Слово агитатора) һәм «Манзара» (Панорама) журналларының баш мөхәррире булып эшләгән Юрий Анатолий улы Балашов (1951 елда туган) билгеләнә.
Беренче сан Татарстан Югары шурасы (1998 елдан Татарстан Дәүләт шурасы) рәисе Фәрит Мөхәммәтшинның котлау сүзе белән ачыла. Шулай ук Татарстан Югары шурасы рәисе урынбасары Александр Лозовой белән интервью да урнаштырыла.
1993 елда чыга башлаганда татар һәм рус телләрендә ике аерым журнал («Казан», «Казань») нәшер ителә. 1998 елның гыйнварыннан журнал редакциясе матди кыенлыклар кичерү сәбәпле, татар телендәге басма «вакытлыча» чыгудан туктый, шуннан бирле журнал рус телендә генә нәшер ителә. «Казан» сүзе журнал тышлыгында һәм ММЧ сайты (http://kazan-journal.ru) исемендә генә сакланып калган.
Авторларга гонорар түләнми.
Навасёлки (Кармянский районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Якубув (Свидницкий повяты)
Якубув  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кавенка
Кавенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Жижала елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кичминка
Кичминка – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга  Немда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казануова (Фиренца)
Казануова — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казануова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Реверкур
Реверкур — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
Карапынар (Гүрүн)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гүрүн илчесенә караган бер авыл (köy).
Старе Чарново
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Албан милли киеме
Албан милли киеменең — албан халкының милли киеме, 200-дән артык варианты бар. Традиция буенча бөтен Албанияда, албан телендә сөйләшкән территорияләрдә һәм албан субэтник төркемнәрендә (мәсәлән, Италияда арберешлар, Грецияда арванитлар, Хорватиядә абанасилар) шундый милли кием кияләр. Традицион костюм кеше яшәгән төбәккә, социаль чыгышына, яшенә һәм диненә карап аерыла.
1950-елларга кадәр Албанияда көндәлек тормышта милли кием киң таралган була. Соңрак, бигрәк тә яшьләр арасында, аны көнбатыш өлгесендәге кием алмаштыра. Кайбер олы яшьтәге кешеләр бүген дә көндәлек тормышта традицион милли киемгә өстенлек бирә. Төрле фольклор коллективлары милли киемдә чыгыш ясый, албаннар бәйрәм көннәрендә традицион милли кием киергә ярата.
Толра-бара гади албан киеменә дә үзгәрешләр керә. Һәр төбәкнең үзенә хас киеме бар. Киемнең үзгәрүенә тышкы мәдәни факторлар зур йогынты ясый, мәсәлән, ислам диненең керүе һәм госман чоры йогынтысы күзәтелә. Албания бәйсезлек алганнан соң традицион кием көнбатыш модасына ияреп үзгә.
Хатын-кыз киеме
Албаниянең таулы төбәгендә хатын-кыз кайма белән бизәкләп тегелгән озын җитен күлмәктән йөргән. Бу күлмәк өстеннән ике алъяпкыч кигәннәр, яки күлмәк кече генә нагышлар белән бизәлгән. Тауларда яшәгән албан хатын-кызының кыска курткасы алтын төсендәге бау белән бәйләнгән, бизәү өчен аппликация һәм чәчәкләр кулланылган. Итәкләре кыңгырау чәчкәсе формасында булган. Албаниянең төньягына карый торган Мирдит районында яшь кыз кызыл чәчәкле билбау, олы яштәге хатыннар кара чәчәкле билбау таккан. Зерчани төбәгендә хатын-кыз җиңсез күлмәк кигән. Шәһәрләрдә яшәгәннәре киҗе-мамык яки ефәк тукымадан тегелгән шароварлар кигән. Хатын-кыз да, ир-егетләр тыштан озын җылы кафтан —джуббадан йөргән. Баш киеме— я яулык, я япма була.
Ир-егетләр киеме
Традицион ирләр киеме — фустанелла, ул Албаниянең көньягында киң таралган. Төньякта озын ак ыштан тирчетта киеп йөргәннәр. Өске якка күлмәк, жилет кигәннәр. Токка охшатып тегелгән ыштан потурэ киң таралган була, аны гадәттә куртка белән бергә кигәннәр. Баш киеме — феска, шулай ук буйлы тюрбан. Албаннарның милли баш киеме кече дип атала.
Искәрмәләр
<references group="" responsive="">
Сан-Жозе-да-Лажи
Сан-Жозе-да-Лажи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Балым (Эгыйль)
Балым (Balım) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Уба
Уба — Татарстан Республикасының Баулы районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423940.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
Саммит (Ланглейд, Висконсин)
Саммит  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мокрая Золка
Мокрая Золка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Золка елгасының уң ярына тамагыннан 63 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16320) 4078 T-1
(16320) 4078 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4078 T-1» саналган.
Бурги
Бурги — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Күчтавыл
Күчтавыл, Кучтавыл — Башкортстанның Яңавыл районындагы татар авылы, Беренче май авыл җирлегенә карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 158 кешенең яшәве мәгълүм.
Демография
Халык саны динамикасы:
Рәсми сан алу буенча татарлар — 40%, башкортлар 53% тәшкил итә.
Сордахи
Сордахи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бошотень
Бошотень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарновець (Отвоцкий повяты)
Чарновець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Якушова
Якушова — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Навасёлки (Навасёлкавски авыл советы, Петрыкавский районы)
Навасёлки  (Навасёлкі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.
Якушова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Навасёлки (Навасёлкавски авыл советы, Петрыкавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(8835) Annona
(8835) Annona — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SA3» саналган.
HD177003
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Хряска
Хряска — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тьерселе
Тьерселе (Tiercelet) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
(16321) 4225 T-1
(16321) 4225 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тьерселе
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,68 км².
Дизә (Ордубад)
Дизә  (Dizə ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
Реяге
Реяге — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
Трой (Канзас)
Трой  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Трой шәһәре  елда нигезләнгән.