cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александр Арапов
Әдәбияты
Каторова, А. М. лириканың Нәфис үзенчәлеге-Александр Арапова / / филологик тикшеренүләр. 2002: вузара. сб. фәнни. тр. актуал. әдәбият белеме һәм Тел белеме проблемалары / МДУ исемендәге. Н. П. Огарева; отвод. беренче абзац О. Е. Осовский.- Саранск, 2003.- 34-38.
Эсёна (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Александр Арапов
Әдәбияты
Кыш Мордовиядә-руслар / / Лит. Россия.- 2003.- 21 февраль.(№ 7).- 6.
Шул ук //
Зиновьев, Н. В. Арапов Александр Васильевич / / Мордовия: энциклопедия: кафта томс.- Саранск, 2007.- 1 том.- 104.
Лемозт мокрайхить нароттне / / юеш.- 2009.- № 11.- 91.
Каторова, А. Поэзияясь [А. Араповонь, В. Федосеевонь, В. Юдинать, Ф. Костяйкинонь, Л. Дергачевать поэзияснон колга] // Мокша. - 2002. — № 2/3. - 117-125.
Демин, В. «Мон моран Морозов сорныця вайгельсэ... " / / Сятко.- 2003.- № 4.- 92-120.
Зиновьев, Н. В. Арапов Александр Васильевич / Мордовия: энциклопедия: 2 т. - Саранск, 2003.- Т. 1.- 12.
Зиновьев, Н. В. Арапов Александр Васильевич / / Мордовия: энциклопедия: кавто томсо.- Саранск, 2007.- Бер нәрсә булды.- 104.
Каторова, А. Коень поладома: Борис Пастернаконь «Гамлет» ды Александр Араповонь» Роль " шигыренинень малавиксчист ды явовомаст / Сятко.- 2004.- № 6.- 98-103 авылы.
Шугуров Н. Стихензэ гайгить Россиянь поэтнэнь ютксо / Эрзянь правда.- 2004.- 1 апр.
Жо / Демин, В. Серман эйстэнк, тиринь ломань
Доло
Доло — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Демирташ Җумһуриет (Османгази)
Демирташ Җумһуриет (Demirtaş Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2021
NGC 2021 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Вжоси (Лаский повяты)
Вжоси  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
NGC 2021
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вжоси (Лаский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Онтын-Ягун
Онтын-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тром-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 150 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кюпея-Кикя
Кюпея-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сякунды-Кикя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тшасково
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(678) Фредегонда
(678) Фредегонда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1909 елның 22 гыйнварында Карл Вильгельм Лоренц (нем.)русск. тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1909 FS» саналган.
Южин (Жарский повяты)
Южин  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Турочак
Турочак (Турочак) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (9%), руслар (91%).
Бад-Зобернхайм
Бад-Зобернхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долене Доле
Долене Доле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Костен
Костен — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шованси-Сен-Юбер
Шованси-Сен-Юбер — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Масселшелл (Монтана)
Масселшелл  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Масселшелл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блины (Киров өлкәсе)
Блины (Блины) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Дольче
Дольче — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гросс-Пойнт-Шорс (Мичиган)
Гросс-Пойнт-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гросс-Пойнт-Шорс шәһәре  елда нигезләнгән.
Филипсбург (Монтана)
Филипсбург  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Согуҗак (Якутие)
Согуҗак (Soğucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2022
NGC 2022 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Асмик (кратер)
Исеме
Асмик кратеры Әрмән хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Марткөй (Шабанөзү)
Марткөй (Martköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Шабанөзү илчесенә караган бер авыл (köy).
Кербак
Кербак (Kerbach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,45 км².
Кече Ашка
Кече Ашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Ашка елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Демирташ Сакарья (Османгази)
Демирташ Сакарья (Demirtaş Sakarya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тшебав (Великопольское воеводалыгы)
Тшебав  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виборув (Лодзь воеводалыгы)
Виборув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салиньяк (Югары Прованс Альплары)
Салиньяк (Salignac) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Волон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,42 км².
Яблонець (Любуш воеводалыгы)
Яблонець  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Долене Езеро
Долене Езеро — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Дялу-Орашулуй
Дялу-Орашулуй — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубьё
Дубьё (Дуб’ё ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Иске Максимкино
Иске Максимкино (Старое Максимкино) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан сала.
Дубьё
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Иске Максимкино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (89%), руслар (8,4%).
Кампо (Реҗо Эмилия)
Кампо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(4418) Фрэдфранклин
(4418) Фрэдфранклин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 9 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TR1» саналган.
Касти-Лабранд
Касти-Лабранд — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бад-Мариенберг (Вестервальд)
Бад-Мариенберг  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кости (авыл, Болгария)
Кости  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Долене Есенице
Долене Есенице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ләкит
Ләкит (Ləkit ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Кости (авыл, Болгария)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долене Есенице
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Орт-Ягун
Орт-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1488/4/117    кушыла. Елга озынлыгы 199 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Павел Батаев
Батаев Петр улы Павел (1915, Яңа Наратлар, Богырыслан өязе — 1942 елның 24 гыйнвары) — совет эрзә шагыйре.
Биографиясе
Павел Петр улы Батаев 1915 елда Самара губернасы Богырыслан өязенең Яңа Нарат эрзә авылында туган (хәзер Самара өлкәсенең Келәүле районы). 1934 елда Мордовиягә, Саранскига килә, анда Мордва китап нәшриятында сәнгать әдәбияты редакторы һәм «Лениэнь киява» («Ленин юллары буенча») комсомол-яшьләр газетасында мөдир булып эшли. Мордва телендә берничә җыентык чыгарды. Ул эрзә телендә Никул Эркай, И. П. Кривошеев һәм Я. Григоршин белән бергә әйдәп баручы язучылар һәм шагыйрьләр арасына керә.
1941 елда Батаев фронтка хәрби корреспондент булып чакырыла, 53нче укчылар дивизиясендә рядов булып хезмәт итә. 1942 елның 24 гыйнварында ул сугышта һәлак була. Медынь шәһәрендә җирләнгән. Аның сугыш турында шигырьләре сакланган: Без бүген яңа һәм яшь, Һәм саклыйбыз, ничек ана, илне үз. Аның өчен без күкрәк сөтен булырга әзер - Җиңәргә яки үләргә.
<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Без бүген яңа һәм яшь, Һәм саклыйбыз, ничек ана, илне үз. Аның өчен без күкрәк сөтен булырга әзер - Җиңәргә яки үләргә
Контраст сизгерлеге
Контраст сизгерлеге — әйберләрне аеру өчен кирәк булган минималь контрастны үлчәү өчен сынау. Бу сынау ярдәмендә Снеллен җәдвәле буенча гадәти КҮ очракларында да күрү бозылуның башлангыч билгеләрен ачыклап була.
Яблонув (Любуш воеводалыгы)
Яблонув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Домедже-ди-Кадоре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2023
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Согуҗаксу (Аксу)
Согуҗаксу (Soğucaksu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маруф (Коргун)
Маруф (Maruf) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Коргун илчесенә караган бер авыл (köy).
Истоминка (Березинка кушылдыгы)
Истоминка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Березинка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виганув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кизләү шәһәр шурасы
<div class="dablink noprint" style="font-style:italic; padding-left:1,5em;">Бу мәкалә Украинаның Кырым Автономияле Җөмһүриятенә керүче административ берәмлек турында. Русиянең Кырым Җөмһүриятенә керүче административ берәмлек турында Кизләү шәһәр округы мәкаләсен укы.
Кизләү шәһәр шурасы (Євпаторійська міськрада, Kezlev şeer şurası, Кезлев шеэр шурасы) — Кырым АРның көнчыгыш ярындагы регионы.
Халкы
Украинаның 2012 елда җан исәбен алу буенча регионда 150 123 кеше яши. Этник составы:
Регион составы
Регион составына 1 кала - Кизләү һәм 3 штп керә: Яр Мойнагы, Новоозерное вә Мирный.
Шовонкур
Шовонкур — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Остин (кратер)
Остин — Венера планетасының 25°N, -168.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 45,1 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Остин кратеры инглиз язучысы Джейн Остин хөрмәтенә аталган.
Тшебаня
Тшебаня — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Деваджак (Мичиган)
Деваджак  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Деваджак шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демирташпаша (Османгази)
Демирташпаша (Demirtaşpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дубаносы (Ивевский районы)
Дубаносы  (Дубаносы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Флаксвилл (Монтана)
Флаксвилл  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Керлен-ле-Сьерк
Керлен-ле-Сьерк (Kerling-lès-Sierck) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,82 км².
Искәрмәләр
Керлен-ле-Сьерк
Мерисвилл (Монтана)
Мерисвилл  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ягласарь
Ягласарь — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поча елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Мерисвилл (Монтана)
Географиясе
Мерисвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Ягласарь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Мерисвилл (Монтана)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягласарь
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Долене Забукове
Долене Забукове — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сурриб
Сурриб (Sourribes) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Волон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,75 км².
Дуе-Карраре
Дуе-Карраре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Итальяннар
Итальяннар (italiani) — роман телләр төркеменә кергән халык. Гомуми саны — якынча 130 миллион кеше, аларның 56 миллионы Италиядә яши. Шулай ук Бразилия, Аргентина, АКШ, Уругвай, Канадада күпләп яши. Венесуэла, Австралия, Швейцария, Алмания, Перу, Франция, Бельгия, Испания, Чили, Бөекбритания, Парагвай һәм башка илләрдә дә итальяннарның зур диаспоралары яши.
Күпчелек итальян католикчылык динендә.
Телләре — итальян теле. Ул һинд-аурупа телләренең роман төркеменә карый. Бер-берсеннән нык аерылган диалектларга бүленә. Әдәби итальян теленә Данте Алигьери нигез салган дип санала.
Кошарица
Кошарица — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(76) Фрейя
(76) Фрейя  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1862 елның 21 октябрендә Г. Л. Д’Арре тарафыннан Копенгаген университеты обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Бад-Мюнстер-ам-Штайн-Эбернбурге
Бад-Мюнстер-ам-Штайн-Эбернбурге — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дялу-Ординкуший
Дялу-Ординкуший — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2024
NGC 2024 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Васенево (Киров өлкәсе)
Васенево (Васенево) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Кастийон-де-Ларбуст
Кастийон-де-Ларбуст — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Долене Калище
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вигвиздув (Радомщанский повяты)
Вигвиздув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кампо Ай Пери (Ливорно)
Кампо Ай Пери — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо Ай Пери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Маруф (Боябат)
Маруф (Maruf) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Кампо Ай Пери (Ливорно)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тшебене
Тшебене — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Демиртепе (Нусайбин)
Демиртепе (Demirtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Очен-Яун
Очен-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Агрн-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дубаровшчына
Дубаровшчына (Дубароўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Удаловка
Удаловка (Удаловка) — Алтай Республикасының Турочак районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Авене (кратер)
Авене — Венера планетасының -40.4°N, -149.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10 километр озынлыкта булган кратеры.
Удаловка
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Авене (кратер)
Исеме
Авене кратеры акан хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Шато-Арну-Сент-Обан
Шато-Арну-Сент-Обан (Château-Arnoux-Saint-Auban) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Волон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,34 км².
Согукгөзе (Олур)
Согукгөзе (Soğukgöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Максимкино
Кече Максимкино (Малое Максимкино) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (82,2%), руслар (15,8%).
Дмитрий Таганов
Дмитрий Таганов (Дмитрий Тагановонь), Митё Таганонь — эрзә шагыйре.
Биографиясе
Дмитрий Анатолий улы Таганов 1971 елның 2 гыйнварында Искеборискино авылында (Ырынбур өлкәсенең Северный районы) туа. 9 яшендә Түбән Камага күчеп, урта мәктәпне тәмамлаган. 1990 елда Богырыслан медицина училищесын тәмамлый, аннары Ырынбур дәүләт медицина университетына «Дәвалау эше» юнәлеше буенча укырга керә, «Анестезиология — реанимация» белгечлеге ала. Уку вакытында 1992 елдан В.И. Даль исемендәге өлкә әдәби берләшмәсендә булып, Саранскиның «Сятко» («Чаткы») журналында һәм «Оренбуржье»газетасында беренче шигырьләр җыентыгын бастырып чыгара. 1998 елда Оренбург медицина институтын тәмамлый, Оренбург һәм Бугуруслан хастаханәләрендә эшли башлый. 2001 елдан Дмитрий Таганов Бөгелмә үзәк район хастаханәсенең реанимация бүлеге мөдире булып тора.
Таганов Россия Язучылар берлегендә тора. Аның шигырьләре «Чилисема», «Странник», «Дон», Оренбургның «Гостиный двор», «Эрзянь правда», «Эрзянь мастор», «Кичке Оренбург», «Южный Урал», «Оренбуржье», «Оренбург атналыгы», «яңа буын» һ.б. журналларда басылып чыккан. Тагановның шигырьләре «Красный угол», «җырлы Яшьлек кире кайта», «Вещий Боян оныклары» (Оренбург), «мәхәббәт турында — кельгомать колга — Вечкемадо» (Саранск шәһәре), «Пӧсь öö» (кайнар төн, Таллинн) җыентыкларына керде. Теганов эрзянның «Сола вал» («назлы сүз», Саранск, 1997) һәм «Седейсэ тарка» («йөрәгендә урын», 2009) шигырь җыентыкларында дөнья күрә. Русчага шигырьләрне Евгений Семичев, Диана Кан һәм Людмила Эсаулова (Семичев тәрҗемәләре 2008 елда Самараның «Аргуван» җыентыгында чыккан) тәрҗемә иткәннәр.
Крумово-Градиште
Крумово-Градиште — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Амслер челтәре
Челтәрле карталарны макула патологияләрен эзләү һәм күзәтү өчен кулланалар. Бу карталарны кулланып, төбәлү ноктасыннан 20° ка кадәр күрү кырын бәялиләр. (рәс. 1.25).
Карталар
7 картаның һәрберсе 10 см квадраттан тора (рәс. 1.26, 1.27).
1 нче карта — иң таралган. Ул кара күренештә югары контрастлы ак челтәрдән гыйбарәт һәм ул 5 мм 400 кечкенә квадратлардан тора. Аңа 1/3 м ераклыктан карасаң, һәр квадрат 1° почмакта булачак.
2 нче карта 1 нче картага охшаган, ләкин анда тагын авыруларга үзәк скотома өчен күренмәгән төбәлү ноктасын сакларга булышучы диагональ сызыклар бар.
3 нче карта 1 нче картага тиң, ләкин ул кызыл квадратлардан тора. Кара өстендә кызыл төс озын дулкынлы колбачыкларны кузгатырга булыша. Бу картаны токсик макулопатия, оптик нейропатия һәм күрү нервының хиазмасы зарарланганда нерв күзәнәкләренең югалуын һәм төсле скотомаларны ачыклау өчен кулланалар.
4 нче карта күп нокталардан тора, аны беренче чиратта скотомаларны метаморфопияләрдән аеру өчен кулланалар.
5 нче карта ятма сызыклардан тора, аны төрле меридианнар буенча метаморфопияләрне ачыклау өчен кулланалар. Картаны укырга кыен булган авыруларны тикшергәндә кулланалар.
6 нчы карта 5 нче картага охшаган, ләкин ак күренешле һәм үзәк сызыклары бер-берсенә якынрак урнашкан, аны җентекләп бәяләү өчен кулланалар.
7 нче карта үзәгендә кечкенәрәк өстәмә челтәр бар, аның һәр квадраты 0,5° почмакта урнаша һәм бу сынауны сизгеррәк итә.
Техникасы
а)  авыру, кирәк булса, күзлеген киеп, бер күзен йома;
б) авыруга үзәк ноктага ачык күз белән карап, челтәрдәге һәр бозылу, тонык өлкәләр яки ак таплар турында хәбәр итәргә  кушалар. Макула патологиясе белән авырулар гадәттә сызыкларның дулкынлы  булуын билгели.
Ләкит Көтүклү
Ләкит Көтүклү (Ləkit Kötüklü ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Ягловице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Амслер челтәре
Техникасы
Оптик нейропатиядә кайбер сызыклар юкка чыга яки төгәлсезләнә, ләкин рәсем бозылмый (рәс.1.28);
NGC 2025
NGC 2025 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Амслер челтәре
Техникасы
в) авырудан ул квадратның барлык 4 ягын һәм почмагын күрәме дип сорыйлар. Күрү өлкәсеннән юкка чыккан  почмак яки як (тышкы скотома), мәсәлән, күрү кырының глаукоматоз кимчелеге  яки пигментлы ретинит турында аңлата ала.
NGC 2025
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Долене Камене
Долене Камене — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Гониоскопия
Максатлар
Мөгезкатлауның арткы өслеге белән төсле катлауның алгы өслеге арасындагы төзелешләр алгы камера почмагын (АКП) ясый, аның конфигурациясе глаукома патогенезына йогынты ясый. Төсле катлау перифериясе белән мөгезкатлау арасындагы тоташу ябык АКП-ы турында аңлата, бу трабекуляр аппаратка сулы сыекчаның үтүенә комачаулый, шул ук вакытта бу төзелешләр арасы ерак булу ачык АКП турында аңлата, шуңа күрә агып китүнең бозылуы трабекуляр системада яки аннан астарак була. Гониоскопия АКП-ны карау һәм тикшерү өчен кирәк.
1. Диагностик гониоскопия почмак төзелешләрендәге аномалияләрне ачыкларга һәм алгы камераның тирәнлеген бәяләргә ярдәм итә. Бу тар почмаклы күзләрне караганда кирәк.
Тикшерү мәсләкләре
АКП-ны зарарланган мөгезкатлау аша карап булмый, чөнки почмактан чыккан яктылык, прекорнеаль яшь пәрдәсенең алгы өслегеннән тулы эчке чагылыш кичерә. Гониолинза тулы эчке чагылышны юкка чыгара һәм яшь пәрдәсенең һава белән үзара йогынтысын яшь пәрдәсенең гониолинза белән йогынтысына алыштыра (рәс. 1.18).
1.  Туры булмаган гониолинзалар (гонио-көзгеләр) каршы почмакны күрсәтә; аларны биомикроскоп белән бергә генә кулланалар.
Цейсс линзасы
Цейсс линзасы, Познер һәм Суссман линзалары кебек, 4 көзгедән торган тоткалы гониолинзалар (рәс. 1.19б).
Линзаның ялганма өслеге диаметры 9 мм тәшкил итә һәм аның кәкрелеге мөгезкатлау өслеге кәкрелегенә караганда яссырак, шуңа ялгаучы матдә кирәк булмый. Яшь линза өчен кирәкле ялганма матдәсен һәм майлауны тәэмин итә. Бу почмакны тиз һәм уңайлы тикшерергә мөмкинлек бирә һәм иң мөһиме, күз төбен алга таба тикшерергә комачауламый. Көзгеләр линзаны минималь әйләндереп почмакның бөтен әйләнәсен карарга мөмкинлек бирә. Линза басу белән гониоскопия өчен уңайлы (алга таба кара), ләкин аны лазерлы трабекулопластикада кулланып булмый, чөнки линза мөгезкатлау өслеген кабатлый.
Кеппе линзасы
Кеппе линзасы — туры гөмбәзсыман диагностик гониолинза һәм ул берничә зурлыкта була (рәс. 1.19в ). Аны куллану җиңел һәм ул АКП-ның тулы күренешен бирә. Аны бер үк вакытта почмакның төрле өлешләрен чагыштыру өчен кулланып була. Өстәвенә ятып торган авыруларның алгы камера бераз тирәнәя һәм почмакны карау җиңелрәк була. Кул микроскобы белән бергә туры һәм чагылган яктылыкны кулланганда Кеппе линзасы почмак төзелешләренең барлык нечкәлекләрен җентекләп тикшерергә мөмкинлек бирә. Бу линза биомикроскоп белән кулланылмый, чөнки ачыклык, яктырту һәм зурайтуны үзгәртү мөмкинлеге биомикроскоп белән кулланылган гониолинзаларны кулланганда кебек юк.
Голдман линзасы белән гониоскопия
Линза күзгә тиячәге турында авыруны кисәтергә кирәк, ләкин кечкенә уңайсызлыктан башка бернинди зыян китермәячәк. Авыруга шулай ук ​​процедура барышында ике күзне дә ачып тотарга һәм линза күз өстенә куелганда башны артка бормаска кушарга кирәк:
а) әзерлек чоры — күз төбен тикшергәндә кебек;
б) почмакны кечкенә гөмбәзсыман гониоскопик көзгедә тикшерәләр (өч көзгеле линзаны кулланганда);
в) башта көзгене аскы почмакны карау өчен 12 сәгать ноктасына куялар, аннары сәгать угы буенча боралар. Биомикроскопның яктылыгы 2 мм киңлектә булырга тиеш, почмакның төрле өлешләреннән караганда, яктылык күчәре 90° почмакка җиткәнче аны әйләндерергә кирәк;
г) почмак төсле катлауның кабарынкы өлеше белән каплангач, авыруга көзгегә туры карарга кушалар;
NB Рәсем ятма һәм асма меридианнар буенча көзгедәй әйләнгән.
Цейсс линзасы белән гониоскопия
Әзерлек чоры Голдман линзасы белән гониоскопиядә кебек, ләкин бәйләүче матдәсез:
а)  авыруга туры карарга кушалар;
б) биомикроскоп астында линзаны мөгезкатлауның үзәк өлешенә турыдан урнаштыралар. Мөгезкатлауга бераз тию җитә, артык басым почмак төзелешләрен деформацияли ала;
в) почмакның һәр квадранты каршы линза белән тикшерелә. (рәс. 1.20а);
г) басу белән гониоскопияне мөгезкатлауга бераз басып башкаралар, бу сулы сыекчага төсле катлауның периферия өлешен артка этеп АКП-на үтәргә мәҗбүр итә:
-     әгәр - почмак төсле катлау һәм мөгезкатлау тиюе белән генә ябык булса (тиюле ябылу — рәс. 1.20б), ул ачылачак һәм почмакның рецессиясе күренеп торачак;
-     төсле катлауның периферик өлеше һәм мөгезкатлау ябышуы аркасында почмак тулысынча ябык булса (синехиаль ябылу — 1.20в), ул ябык булып калачак;
NB Тәҗрибәдә бераз басу белән гониоскопия гадәти почмакны да яхшырак күрергә мөмкинлек бирә. Гониолинзалар — инфекция чыганагы була ала, шуңа аларны тонометр очы кебек үк дезинфекцияләргә кирәк.
Почмак төзелешләрен билгеләү
1.  Швальбе сызыгы — иң алгы төзелеш, ачык булмаган сызыктан гыйбарәт. Анатомик яктан, ул десцемет мембранасының периферия өлешеннән трабекуланың алгы өлешен аера.
2.  Мөгезкатлауның почмак очын Швальбе сызыгын табу өчен кулланалар:
а) биомикроскопның тар яктылыгын кулланганда ике сызыклы чагылыш күреп була: берсе — мөгезкатлауның тышкы өслегеннән һәм аның ак белән тоташканда, икенчесе - мөгезкатлауның эчке өслегеннән;
NB Лазерлы трабекулопластика башкарганда тутлы Швальбе сызыгын тутлы трабекуладан аерырга кирәк.
3.  Трабекуляр аппарат Швальбе сызыгыннан ак тибенкесенә кадәр сузыла, уртача киңлеге 600 мм тәшкил итә. Гониоскопиядә ул тонык пыяла кебек һәм тирәнлеге бар шикелле. Функциональ булмаган алгы өлеше Швальбе сызыгына яндаш һәм аксыл була. Функциональ арткы тутлы өлеше ак тибенкесенә яндаш һәм соргылт-зәңгәр ярым ачык була. Лазерлы трабекулопластикада тутлы һәм тутсыз трабекула тоташкан өлкәгә коагулянтларны салалар.
Трабекуляр аппаратның пигментациясе җитлегү чорына кадәр бик сирәк очрый. Вакыт белән ул трабекуланың арткы өлешендә төрле күләмдә тарала, күбесенчә астан һәм кимрәк дәрәҗәдә ятма меридиан буенча. Трабекула пигментациясе аеруча коңгырт күзләрдә сизелә.
4.  Шлемм каналы тутсыз почмакта башка төзелешләргә караганда бераз караңгырак сызык булып күренә. Шлемм каналы трабекуланың арткы өлешенә караганда тирәнрәк урнаша. Кайбер очракларда гониолинза эписклераль тамырларны кысканда, һәм алардагы веноз басым КЭБ-нан югары күтәрелсә, каналда кан күренергә мөмкин.
5. Ак типкесе — акның иң алгы проекциясе һәм керфексыман җисемнең буй мускулының беркетелү урыны. Гониоскопия ягыннан ак типкесе трабекуляр аппарат артында урнаша һәм тар, тыгыз, еш кына ялтырап торган ак тасмага охшаган. Бу мөһим күрсәткеч, чөнки барлык авыруларда диярлек очрый.
NB Лазерлы трабекулопластикада ак типкесен ачыкларга кирәк, чөнки аның артында коагулянтларны салу, ялкынсыну чыгарып, операциядән соң иртә КЭБ арту һәм перифериядә алгы синехияләр ясалу үсешенең югары куркынычлыгына китерә ала.
6.   Керфексыман җисем ак типкесе артында урнаша һәм алсу төстән куе коңгырт һәм зәңгәрсу-соры төскә кадәр була ала. Аның киңлеге төсле катлауның беркетелү урынына бәйле. Керфексыман җисем гадәттә гиперметропияле күзләрдә тар һәм миопияле күзләрдә киң. Почмакның рецессиясе төсле катлауның керфексыман җисемгә беркетелү урынында арткы батуыннан гыйбарәт.
7.  Төсле катлау үсентеләре — төсле катлауның алгы өслегенең зур булмаган дәвамы, алар ак типкесе дәрәҗәсендә беркетелә һәм керфексыман җисемне төрле дәвамлыкта каплыйлар. Алар сәламәт күзле кешеләрнең 30%-ында бар һәм коңгырт күзле балаларда аеруча сизелә. Вакыт белән үсентеләр юкара һәм юкка чыга. Төсле катлау үсентеләрен алгы синехияләр белән бутамаска кирәк, алар киңрәк һәм төсле катлау һәм почмак төзелешләре арасындагы ябышу нәтиҗәсеннән гыйбарәт. Ләкин дөрес булмаган лазерлы трабекулопластика нәтиҗәсендә барлыкка килгән зур булмаган йолдызсыман перифериядәге алгы синехияләрне кайвакыт төсле катлау үсентеләре дип ялгыш уйлыйлар.
8.  Почмак очына радиаль барган кан тамырлары сәламәт күзләрдә еш күренә. Патологияле кан тамырлар тәртипсез төрле якка тарала. Ак типкесен кичеп трабекуляр аппаратка кергән һәр тамыр аномаль санала.
Почмакның киңлеген билгеләү
•     Төсле катлауның периферия өлешенең формасын һәм контурын.
•     Тикшерү өчен иң тирән төзелешен.
•    Трабекула пигментациясе киеренкелеген.
•     Перифериядә алгы синехияләр булуын.
Шаффер классификациясе буенча почмакны градус буенча үлчиләр, ул трабекуланың эчке һәм төсле катлауның алгы өслегенә перифериядән барган радиусының 1/3 өлешенә тигез булган ике капма-каршы кисешкән уйдырма сызык белән ясалган почмак. Тәҗрибәдә почмаклар төзелешләренең күренүе буенча бүленәләр. Кабул ителгән классификация буенча почмаклар анатомик тасвирлама, градуслы киңлек һәм тиешле клиник күренешкә карап дәрәҗәләргә бүленә (4-тән 0-гә кадәр). (рәс. 1.22).
1. 4 нче дәрәҗә (35-45°) — миопия белән күзләрдә очраган иң киң почмак, керфексыман җисем җиңел күренә, почмакның ябылуы хас түгел.
2. 3 нче дәрәҗә (25-35°) — ачык почмак, анда һич югында ак типкесен билгелиләр, ябылу шулай ук хас түгел.
3. 2 нче дәрәҗә (20°) — почмакның уртача дәрәҗәдәге тараюы, трабекула гына аерылып тора, почмакның ябылуы мөмкин, ләкин ихтималлык түбән.
5. Ярыксыман почмак — иридо-корнеаль тоташу сизелеп тормый, ләкин почмак төзелешләре аерылмый, бу почмакның ябылу куркынычлыгы иң югары.
6.  0 нчы дәрәҗә(0) — почмак иридо-корнеаль тоташу өчен ябык, почмакның очын билгеләү мөмкин түгел. Почмакның функциональ яки синехиаль ябылуын аеру өчен Цейсс гониолинзасы ярдәмендә басу белән гониоскопия үткәрергә кирәк (кара рәс. 1.20).
Патологик үзгәрешләр
Гониоскопияне глаукома диагнозы булган барлык авыруларда һәм шикләнү булганда үткәрергә кирәк. Гониоскопияне үткәрмәү диагностик хаталарының иң еш сәбәбе.
1.   Перифериянең алгы синехияләре
•      Беренчел ябык почмаклы глаукома.
•      Алгы увеит.
•      Иридо-корнеаль эндотелиаль синдром.
2.    Тамырлану
•      Неоваскуляр глаукома.
•      Гетерохромлы Фукс синдромы.
•      Хроник алгы увеит.
(3506) Френч
(3506) Френч  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гониоскопия
Патологик үзгәрешләр
3.    Гиперпигментация
(3506) Френч
Тарихы
1984 елның 6 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 CO1» саналган.
Гониоскопия
Патологик үзгәрешләр
•      Пигментлы дисперсия синдромы.
•      Псевдофакик пигментлы дисперсия.
•      Псевдоэксфолиатив синдром.
•      Күзнең тупас җәрәхәте.
•      Кискен ябык почмаклы глаукома нәтиҗәләре.
•      YAG-лазерлы иридотомия нәтиҗәләре.
•      Төсле катлау меланомасы.
•      Төсле катлауның пигментлы эпителиаль цисталары.
•      Ота невусы.
•     Компенсацияләнмәгән диабетта катаракта хирургиясе нәтиҗәләре.
•      Почмак рецессиясе.
•      Трабекуляр диализ.
•      Циклодиализ.
•      Чит җисемнәр.
5.    Шлемм каналында кан
•     Каротид-каверноз тоташу һәм дураль шунт.
•      Стердж-Вебер Синдромы.
•      Өске куыш вена томалану.
Форт-Пек (Монтана)
Форт-Пек  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Девисон (Мичиган)
Девисон  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Девисон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көңгер мәгарәсе
Көңгер боз мәгарәсе — Урал һәм Себернең игтибарны күпләп җәлеп иткән истәлекле урыннарының берсе. Боз тавы белән бергә төбәк әһәмиәтендәге тарихи-табигать комплексы тәшкил итә (ССРБ-да — союз әһәмиәтендәге тыюлык). Мәгарә Пермь краеның Сылва елгасы буендагы Көңгер шәһәре кырыйларында, Филипповка авылы янында урнашкан. Пермнән 100 км алыслыкта.
Уникаль геологик һәйкәл — Русиянең Аурупа өлешендәге иң зур карст мәгарәләренең берсе, дөньяда озынлыгы буенча җиденче урында торган гипслы мәгарә. Мәгарәнең озынлыгы якынча 5700 метр тәшкил итә, шуның 1500 метр турислар өчен җиһазландырылган. мәгарәнең урта өлешендә һава температурасы +5 °С-тән -2 °C кадәр. Мәгарә үзәгендә чагыштырмача дымлылык — 100 %. Көңгер мәгарәсе эчендә 58 тау куышы, 70 күл, 146 «орган торбалары» (өскә кадәр чыгып җитә диярлек биек шахталар) - иң югарысы Эфир гротында (22 м).Ул 10-12 мең елдан ашу элек барлыкка килгән.
Этимологиясе
Русиянең топонимика буенча иң көчле белгечләрнең берсе Е.М. Поспеловның топонимик сүзлегендә болай дип язылган: "Көңгер гидронимы шәһәр тирәсендәге карст күренешләре йогынтысында барлыкка килүе мөмкин... Бу очракта атама төркичәдән өңгер (үңкүр) - "мәгарә, тау ярыгы, өңелгән җир", яки монголча Хүнхәр (үзгәрт. хүңкүр) - "үзән, иңкү, зур чокыр" сүзләреннән чыккан булуы мөмкин (Мурзаев, 1984). Башка фаразлар да бар"
Тарихы
Көңгер мәгарәсе бик күптәннән билгеле. 1703 елда Петр I указы белән Тобольскидан Көңгергә өязнең җирләре сызмаларын эшләргә шул чакның билгеле географы һәм картографы Семен Ремезов улы белән җибәрелә. Алар өязнең һәм җир астындагы Олы күлнең юл картасын төзи. 1703 елда Ремезов мәгарә планын сыза.
Соңыннан Боз мәгарәгә ике тапкыр - 1720 һәм 1736 елларда - В. Н. Татищев килеп китә, ул «Сказание о звере мамонте» дигән хезмәтендә 1736 елда урындагы кешеләр мәгарәне гигант күзле фил дип санавын яза, алар күрәсең мамонтны күздә тоткандыр. Татищев 1736 елда җентекле планын төзи, тик кызганычка каршы ул югалган 1770 елда Олы күлгә юлны И. И. Лепехин сүрәтләгән. Ары мәгарә турында билгеле галимнәр ''И. Гмелин, М. Я. Киттары язганнар 1859 елда рәссамнар Я. М. Иконников'' һәм Головин булып, сүрәтләр эшләгәннәр. Совет чорында мәгарә турында профессор ''Г. А. Максимович'' һәм башкалар яза.1934—1935 елларда мәгарәнең ачык планын Н. М. Переслегин экспедициясе төшереп алган. 1934-1935 елларда «Гидростройпроект» экспедициясе иң ерак җир асты лабиринтын тикшерә. 1948 елда мәгарә янында фәнни стационар оештырыла, анда билгеле тикшеренүчеләр В. Лукин һәм Е. Дорофеев эшли. 1952 елдан мәрҗәне СССР Фәннәр академиясе хезмәткәрләре өйрәнә.
Бад-Хённинген
Бад-Хённинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Керприш-о-Буа
Керприш-о-Буа (Kerprich-aux-Bois) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,45 км².
Искәрмәләр
Керприш-о-Буа
Вигелзув (Белхатовский повяты)
Вигелзув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кюпса-Кикя
Кюпса-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Тюнемпыль-Кикя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Язув
Язув — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дубатовка (Дзятлавский районы)
Дубатовка  (Дубатоўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Маруфалынҗа (Боябат)
Маруфалынҗа (Marufalınca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (köy).
Мидвейл (Монтана)
Мидвейл  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мидвейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Багайдак
Багайдак — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Куербак елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Андрей Куторкин
Куторкин Андрей Дмитрий улы тәхәллүсе: '''А. Ендол''' (1906 елның 12 августы, Сембер губернасы-1991 елның 12 мае, Саранск) - эрзә шагыйре, прозаик.
Биографиясе
Туган урыны-Алатыр өязенең Студенец авылы (хәзерге вакытта Чуаш Республикасының Напольное Порец авылы составында).
1934 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы, совет язучыларының 1нче Бөтенсоюз съезды делегаты була.
Эш
Раужо палмань» (кара багана, 1934),
» Ламзурь " (стихларда роман, 1941, аның мотивлары буенча беренче Морд булдырылды. опера),
» Кит ки лангсо умарина " (Большак янында алмагач, 1958),
"Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы
Бүләкләр һәм исемнәр:
Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнгән (22.08.1986)
2 " Почет Билгесе «ордены (09.01.1950; 23.03.1976)
медальләр
Мордва АССРның атказанган язучысы (1966)
мордва АССР халык язучысы (1984)
мордва АССР Дәүләт премиясе лауреаты (1987)
Кампо ал Мело (Ливорно)
Кампо ал Мело — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампо ал Мело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.