cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xeops piramidası
2560 b.e.q. yılnıñ 23 avgustı - piramida tözi başlawı Misırda räsmi räweştä bäyräm itelä. Läkin bütän tözü datası da bar: 2720 b.e.q. (AQŞ), 2708 b.e.q. (Bauman ünivirsitite, Rusiä). Radiouglerod ısulı 2680-2850 b.e.q. waqıt diapazonın birä.
Tözeleş
Piramida räsmi iseme - "Axet-Xufu" - "Xufu ofığı". İzvest taştan häm granittan tora, tabiği izvest ürendä tözelgän.
Başta piramida aq izvest taştan qaplanğan bulğan, tübäsendä altınlanğan taş urnaşqan bulğan, qoyaşta balqığan. 1168 yılda Qähirä yäşäwçeläre piramida tışlığın üz yortları öçen alğannar.
Константин Мережковский
Константин Мережковски (Константин Сергеевич Мережковский,, — , ) — ботаник, зоолог, фәлсәфәче, язучы, Казан университеты профессоры.
Мулиерн
Мулиерн — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Коликент (Аралык)
Коликент (Kolikent) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Аралык илчесенә караган бер авыл (köy).
Оксьер (Кентукки)
Оксьер  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Оксьер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиһабетдин Мәрҗани
Шиһабетдин Баһаветдин улы Мәрҗани (شهاب الدين المرجانی, Şihabaddin Mərcani; 16 гыйнвар 1818, Япанчы, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе – 18 апрель 1889, Казан, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе) — мәшһүр татар мәгърифәтчесе, фәлсәфәче, тарихчысы, дин галиме, педагог, археограф, этнограф, көнчыгыш халыклар белгече.
Тормыш юлы
Шиһабетдин Мәрҗани 1818 елның 16 гыйнварында Казан өязе (хәзерге Әтнә районы) Япанчы авылында руханилар гаиләсендә дөньяга килә. Нәсел тамырлары турында галимнәр арасында әлегә төгәл мәгълүмат юк. Бабасы Сөбхан Мәрҗән авылына нигез салучы кеше була. Шиһабетдин соңыннан бу авыл исемен үзенә тәхәллүс итеп ала.
Мәрҗанинең шәхес буларак формалашуында ике як нәселенең укымышлыгы төп роль уйный. Шиһабетдиннең әтисе Баһаветдин әл-Мәрҗани өчен алдынгы карашлы һәм төпле белемле шәхес була. Мәрҗанигә 3 яшь булганда, әнисе вафат була. Әнисен җирләгәч, әтисе Шиһабетдинны Ташкичү авылына алып китә. Андагы мәдрәсәдә белем ала башлый.
Ун ел укып, әтисе мәдрәсәсен тәмамлаган егет дүрт ел дәвамында Ташкичү мәдрәсәсендә укыта да. Белемгә сусау аны 1838 елда Бохарага алып килә һәм ул анда төрле мәдрәсәләрдә белемен баета.
1843 елда Шиһабетдин Сәмәркандка килеп “Шердар” мәдрәсәсендә укый, тирә-юнь авылларга чыгып, балалар укыта, халык белән аралаша. Ике елдан Бохарага яңадан әйләнеп кайта һәм ул вакытта ук яхшы танылган “Мир Араб” мәдрәсәсендә белемен янә тирәнәйтә.
1848 елда туган якларына әйләнеп кайта, башта Ташкичүдә, аннары Казанның беренче мәчетендә имам (мулла) булып тора һәм аның янындагы мәдрәсәдә балалар укыта. Гомеренең ахырына кадәр шунда эшли: руханилык, педагоглык һәм гыйльми-тикшеренү эшләрен бергә үреп бара. Бу елларда аның Каюм Насыйри, үзенең укучысы булып, зур галим дәрәҗәсенә ирешкән Хөсәен Фәезхановлар белән аралашуы мәгълүм. Мәрҗани Василий Радлов, Александр Казем-Бек, Иосиф Готвальд, Владимир Вельяминов-Зернов һәм башка профессорлар белән дә хезмәттәшлек итә. Казан университетында уздырыла торган гыйльми чараларда катнаша. Биредә аның Археология, тарих һәм этнография җәмгыятендә әгъза булып торуы да билгеле. 1877 елда шушы җәмгыятьнең IV Бөтенроссия корылтае уздырыла. Мәрҗани бу мәртәбәле мәҗлестә татар телендә доклад ясый. Университет галиме В. В. Радлов аны урысчага тәрҗемә итеп аңлата. Бу доклад һәр ике телдә IV археология съезды материаллары арасында 1884 елда “Труды IV археологического съезда в Казани” дигән җыентыкта Казанда басыла. Шулай ук Шиһабетдин Мәрҗанинең 1879-1880 елларда Истанбул аркылы Гарәбстанга хаҗга баруы билгеле. Аның бу сәфәрдә күргән-кичергәннәре “Рихләтел-Мәрҗани” (“Мәрҗани сәяхәте”) исеме белән Ризаэтдин Фәхретдин тарафыннан бастырып та чыгарыла.
Шиһабетдин Мәрҗани – гаять тирән, төпле белемле зат. Ул, татар, төрки телләреннән тыш, гарәп, фарсы телләрен камил белә. Күп кенә хезмәтләрен гарәпчә яза.
Шиһабетдин хәзрәт (аны еш кына шулай дип йөртәләр) – энциклопедик галим, күпкырлы шәхес. Аның гыйльми эшчәнлеге күптармаклы: тарих, фәлсәфә, филология, археология, нумизматика, этнография, география, халык иҗаты һ.б. Мәрҗанинең утыздан артык хезмәт язуы мәгълүм.
“Мөстәфадел-әхбар фи әхвали Казан вә Болгар” (“Казан һәм Болгар хәлләре турында файдаланылган хәбәрләр”) – Мәрҗанинең иң танылган әсәре. Кыскартылган, хәзерге телгә тәрҗемә ителгән тексты 1989 елда басылып чыкты.
“Мөстәфадел-әхбар...” китабын кыскача татар тарихы дип атарга мөмкин. Анда татар халкының этник тарихы, мәгарифе, рухи мирасы, күренекле шәхесләре, мәчет-мәдрәсәләре хакында күп төрле мәгълүматлар бар.
Шиһабетдин Мәрҗани 1889 елның 15 апрелендә 71 яшендә Казанда вафат була. Кабере – Яңа бистә зиратында.
Шәҗәрәсе
Шиһабетдин Мәрҗани → әтисе Баһаветдин (1784—1856) → бабасы Сөбхан (1747—1834) → бине Габделкәрим (1694—1791) → бине Габделтәвваб → бине Габделгани → бине Габделкотдүс әл-Мәрҗани → бине Ядәш → бине Ядкарь → бине Гомәргуҗа
Гаиләсе
Икенче никахы (1852 елдан) — Бибинәгыймә бинте Хөсәен бине Йосыф (1831—1870) Өченче никахы (1870 елдан) — Бибифатыйма бинте Хөсәен бине Ягъкуб бине Ишмәмәт.
Истәлек
«1845—1849 елларда «Мир Араб» мәдрәсәсендә мәшһүр татар дин белгече, галим һәм фикер иясе Шиһабетдин Мәрҗани яшәгән һәм укыган»
Кызыклы факт
Шиһабетдин Мәрҗанинең бабасы муллалыкка 1нче санлы указ (1801 елда), үзе 2011нче санлы указ (1850 елда) алган. Улы Борһанетдин 1881 елда указлы мулла була.
Николай Дементей
Николай Дементей (, Хотлино, Витебск округы, БССР, ССРБ ) — беларус һәм совет дәүләт эшлеклесе.
Беларус авыл хуҗалыгы академиясен (1959), СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1964) бетергән.
Беларус КФ Витебск өлкә комитеты сәркәтибе (1974-1977), Беларус КФ ҮК сәркәтибе (1979-1989), Беларус ССР Югары Шурасы президиумы рәисе (1989-1990). ССРБ халык депутаты, 1 нче чакырылыш Беларус Җөмһүрият шурасы әгъзасы.
Маргейт
Маргейт — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Казеле (Милано)
Казеле — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Маргейт
Тарихы
Маргейт шәһәре елда нигезләнгән.
Казеле (Милано)
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Маргейт
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Маргейт
NGC 145
NGC 145 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(18084) Adamwohl
(18084) Adamwohl — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 29 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 HP47» саналган.
Александр Мерескин
Александр Мерескин (Александр Павлович Мерескин,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
Голий Врх (Кршко)
Голий Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шактенважи
Шактенважи (Шактенваж, Шактенважи) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (84,2%), чуашлар (9,2%), әзериләр (6,6%).
Искра (Пловдив өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Этцельванг
Этцельванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бүньяносмание (Акһисар)
Бүньяносмание (Bünyanosmaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Этцельванг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анфалово (Чиләбе өлкәсе)
Анфалово (Анфалово) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Кокенвилье
Кокенвилье — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Длуге (Великопольское воеводалыгы)
Длуге  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Барглув-Дворни
Барглув-Дворни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Помедзь
Помедзь (Помедзь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD206088
HD206088 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Яшел Клин (Әлшәй районы)
Яшел Клин — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452120, ОКАТО коды — 80202818001.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 378 кешенең яшәве мәгълүм.
Гратвайн
Гратвайн — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сергей Мерчен
Сергей Мерчен (Сергей Павлович Мерчен,, — , ) — чуаш телендә иҗат итүче язучы, шагыйрь.
Мюр-Еринье
Мюр-Еринье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Псков ныгытмасы
Псков ныгытмасы — Псковның оборона корылмалары, үзәге булып Кром (Псков Кремле) тора.
Тарихы
Кирмән урта гасырлардагы күпчелек чик буе калалары кебек үк нигезләүдән — ныгытма белән уратып алынган туплавык төзүдән башлана. Ныгытма һәм шәһәрнең нигезләү датасы билгеле түгел. Бары аның беренче тапкыр искә алу датасы гына билгеле — 903 ел. Псков Кремле (Кром) биләмәсендәге археологик казу эшләре анда 8-9 нчы гасырларда, анда булган славян җирләрендә, җир һәм агач ныгытмаларга ия булуын күрсәтә. Шул ук вакытта шәһәрнең булуын «Повесть временных лет» та раслый — 903 елда кенәз Игорнең «Псковтан» Ольганы кәләш итеп алуын хәбәр итә.
Беренче таш ныгытмалар XIII гасыр уртасында төзелә. XV гасыр башында артиллерия үсеше белән бәйле Псков ныгытмаларын башнялар белән ныгыталар. Псков ныгытмасы XVI гасырда иң яхшы рус ныгытмаларының берсе булып торган. Территория мәйданы 2,15 квадрат километр (215 гектар) тәшкил итә, аны 9 чакрымга сузылган, 40 манара, 14 капу, стена, манара һәм җир асты юллары белән ныгытылган 5 сызык таш ныгытма белән ураталар.
Элсмир-Порт
Элсмир-Порт (Ellesmere Port) — Англиянең Чешир графлыгында урнашкан шәһәр.
Псков ныгытмасы
Диварлары
Псков ныгытмасы биш даими формалашкан ныгытма сызыгына ия:
1. Псков һәм Великая елгалары тамакларында Кромның үзенең стеналары. Көньякта Кромны Довмонт каласыннан «Перси» (Перша, яки Довмонт дивары) — көньякта (ал як Кром стеналары) аерып тора. Төп башнялар — көньякта — Смердья (хәзер — Довмонт) һәм Великая (Лубянский) — хәзерге Троицк (Часовая) — читләреннән «Персей» — Смердья капкалары белән (сакланмаган) һәм Зур капкалар һәм захаб белән аерыла. 1400 елда Кромның төньягында Кутекрома башнясы, көнчыгышта — Урта манара (Снетовой костер) һәм Псков елгасы яры буйлап Персейга кадәр таш дивар төзелә.
2. Довмонт шәһәре диварларына (төньяктагы «Персей»дан (Довмонт стеналары) башка) ныгытманың кенәз Довмонт (1266-1299 елларда идарә итә) посады урынында төзелгән көньякка дәвамы. Биредә административ үзәк күчерелә, XIV гасырда ул Довмонт шәһәре (беренче тапкыр «Довмонт шәһәре» 1370 елда телгә алына) дип атала башлый. XV гасырда биредә Рыбницкий (Изге капу өстендәге манара) һәм Власьевская манарасы төзелә.
3. Борис посадник дивары (1309). Бу дивар сакланмаган: ул хәзерге Профсоюз урамы сызыгы буйлап үтә һәм Псков (Кром ягына) елгасында, Буй эченнән Петр һәм Павел чиркәве янында тәмамлана.
4. Урта шәһәр дивары (1375 ел) сакланмаган диярлек — хәзерге Пушкин урамы буйлап үтә һәм Мстислав башнясына барып төртелә (1375 ел).
5. Окольный шәһәре стеналары Псков аръягына дәвам итә. Гомумән алганда, Псков аръягының Засаленный һәм Гремячая урамнары буйлап диварның бер өлешеннән тыш, сакланган.
(18085) 2000 JZ14
(18085) 2000 JZ14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JZ14» саналган.
Велень (Педурень, Васлуй)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дашкәсән (Җәбраел)
Дашкәсән  (Daşkəsən ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Ортакчы (Буһаркент)
Ортакчы (Ortakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Буһаркент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Денис Метлюк
Денис Метлүк (Денис Юрьевич Метлюк,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче), яшьләр арасында дөнья чемпионы (1992).
Синьгома (Толшма кушылдыгы)
Синьгома — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Толшма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Попишки (Гервяцки авыл советы)
Попишки  (Попішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кадиево
Кадиево — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кнея (Жнинский повяты)
Кнея  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Этценрихт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крысовы (Оричи районы, авыл)
Крысовы (Крысовы) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Белл-Плейн (Миннесота)
Тарихы
Белл-Плейн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крысовы (Оричи районы, авыл)
Халык
Халык саны динамикасы:
Голице (Камник)
Голице  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Крысовы (Оричи районы, авыл)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Колоповка
Колоповка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Искона елгасының уң ярына тамагыннан 56 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мәскәү елгасы Можайск сусаклагычынан Звенигород каласына кадәр, Руза (башыннан Руза сусаклагычына кадәр) һәм Озерна (башыннан Озернинск сусаклагычына кадәр) кетрмичә. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Голице (Камник)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 146
NGC 146 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Неви-ан-Мож
Неви-ан-Мож — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Тонтон
Тонтон (Taunton) — Англиянең Сомерсет графлыгында урнашкан шәһәр.
Тарих
Урта гасырлардан билгеле.
Казеле (Асколи Пичено)
Казеле — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Метри Кибек
Метри Кибек (Дмитрий Афанасьевич Кипек (Афанасьев),, — , ) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, К. В. Иванов ис. дәүләт премиясе лауреаты (1983).
(18086) Emilykraft
(18086) Emilykraft — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JQ21» саналган.
Граткорн
Граткорн — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Длуге-Нови
Длуге-Нови — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Граткорн
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Длуге-Нови
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Онайда (Кентукки)
Онайда  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Бүюҗек (Акчакале)
Бүюҗек (Büyücek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Онайда (Кентукки)
Географиясе
Онайда халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Борис Веденеев
Борис Евгеньевич Веденеев (21 декабрь 1884 (2 гыйнвар 1885), Тифлис, — 1946 елның 29 сентябре, Мәскәү) — рус һәм совет галиме, энергетик һәм гидротехник. Беренче дәрәҗәдәге Сталин премиясе лауреаты (1943). Башлыча ГЭС төзелешен икътисадый нигезләү теориясе буенча белгеч.
Тәрҗемәи хәле
Борис Евгеньевич Веденеев 1884 елның 22 декабрендә Тифлиста туган. Петербург тимер юл инженерлары институтын 1909 елда тәмамлый. XX гасыр башында Мурманск һәм Ерак Көнчыгышта порт корылмаларын проектлау эше белән шөгыльләнә.
Днепрда гидростанцияне проектлауда катнаша. 1917 елгы Бөек Октябрь инкыйлабынан соң ГОЭЛРО планын эшләүдә зур өлеш кертё.
Днепр ГЭСы, Волховской ГЭСы һәм Кондопожск ГЭСларын төзүдә җитәкчеләренең берсе булып эшли.
ССРБ Фәннәр академиясе академигы(1932) дигән фәнни исем бирелә. 1937 елдан Карелия АССРыннан ССРБ Югары Шурасы депутаты 1-2 чакыру депутаты булып сайлана.
Веденеев Борис Евгеньевич 1946 елның 25 сентябрендә вафат була. Мәскәүдә Новодевичье зиратында җирләнгән.
Бүләкләре һәм премияләре
1943 елда Фән һәм техника өлкәсендә күпьеллык күренекле эшләре өчен Беренче дәрәҗәдәге Сталин премиясе бирелә.
I дәрәҗә Ватан сугышы ордены (10.06.1945)
Ике Кызыл Байрак Хезмәт ордены
башка медальләр
Академик Веденеев Сталин премиясен ССБР Оборона фондына тапшыра.
Хәтер
1946 елда Б. Е. Веденеев исеме Ленинградта Бөтенсоюз гидротехника фәнни-тикшеренү институтына (хәзер «Б. Е. Веденеев исемендәге ВНИИГ» АҖ) бирелде.
Борис Веденеев хөрмәтенә Санкт-Петербург, Петергоф, Пермь, Заволжье, Волхов һәм Башкортстандагы Нуриман районының Павловка авылында урамнар аталды.
Чыганаклар
Григорьев С. В. Биографический словарь. Естествознание и техника в Карелии. — Петрозаводск: Карелия, 1973. — С. 253. — 269 с. — 1000 экз.
Барглувка (Подлясье воеводалыгы)
Барглувка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Антене
Антене — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Попишки (Рытански авыл советы)
Попишки  (Попішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Кече Катух
Кече Катух — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Катух  елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Попишки (Рытански авыл советы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кече Катух
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кобелице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ортакышла (Юнак)
Ортакышла (Ortakışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Юнак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18087) Yamanaka
(18087) Yamanaka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Babilneñ elenä torğan baqçaları
Babilneñ elenä torğan baqçaları yäki Elenä torğan Semiramida baqçaları, döresräk - Elenä torğan Amitis baqçaları - Dönyanıñ cide moğcizasınıñ berse, 605 b.e.q. tözelgän, 562 b.e.q. yılda su basu säbäple cimerelgän häm yuqqa çıqqan. Döresräk ataması Elenä torğan Amitis (Amanis) baqçaları, Amitis - Babil patşası Navuxodonosor II xatınınıñ iseme bulğan, ul anıñ xaqına bu moğcizanı tözegän.
Çamalap Babil patşalığında urnaşqan bulğan, bügenge Hillä şähäre yanında torğan.
Tözü tarixı
Ciñgäç, alar Assiriä ciren üz arasında bülgännär. Xärbi berek Navuxodonosor II häm Midiä patşası qızı Amitis belän öylänü belän tögällägännär.
Läkin tarixta xatalı itep atama Assiriä patşabikäse Semiramida belän bäylängän. Semiramida ike ğasır elek torğan.
Эффельтрих
Эффельтрих — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габдрахман (Әлмәт районы)
Габдрахман — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы татар авылы. Зәй елгасы буенда урнашкан.
Географиясе
Әлмәт шәһәреннән 18 км көньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Авыл аркылы Р239 автомобиль юлы уза.
Халык саны — 1715 кеше.
Тарих
Кама аръягының көньяк-көнчыгышындагы күпчелек авыллар кебек үк, Габдрахман авылы да XVIII йөзнең беренче яртысында барлыкка килгән. Авылга нигез салучы булып Надыр Уразмәтовның туганы Габдрахман Бикмәтов (Бикмөхәммәтов) (1678-1748) санала. Икенче юрама буенча, авыл 1728 елда Самара ягындагы Гали авылы кешеләре тарафыннан нигезләнгән.
Коломбель
Коломбель — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Габдрахман (Әлмәт районы)
Тарих
Җанисәпнең икенче (1747) ревизиясе буенча, авылда 36 җан ясаклы татар, ә өченче (1762 ел) ревизия материаллары буенча, 22 җан ясаклы татар яшәгән. Алар старшина Йосыф Надыров командасына кергәннәр. Күпчелеге чыгышлары белән Казан өязеннән, Надыр Уразмәтов белән туган булып, Казан ханлыгы тарханнары токымыннан булганнар. Дүртенче (1782 ел) ревизия буенча, Габдрахман авылында 52 җан типтәр һәм 12 җан ясаклы татар теркәлгән. Сигезенче (1834) ревизия буенча, 183 җан типтәр һәм 94 җан башкорт сословиясенә кергән ир-ат исәпләнә. 1859 елда Габдрахман авылында 817 җан ир-ат булган.
Алдагы җанисәп язмаларында авыл халкы үзен татар дип терки.
ХХ йөз башында авылда 2 мәчет, 2 мәктәп, 2 су тегермәне була; һәр чәршәмбе саен базар оештырыла.
Бу авылда Үзәк диния нәзарәтенең икенче мөфтие Габдессәлам бине Габдеррәхим бине Габдеррахман бине Мөхәммәд әл-Бөгелмәви әл-Габдери туган
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Рәшит Газиев
Тәрҗемәи хәле
1954 елда Казанда туа. 1974 елда Казан сәнгать училищесының рәссам-декораторлар бүлеген тәмамлый. 1975 – 1980 елларда ЛГИТМИКта (хәзерге СПбГАТИ) белем ала.
Хезмәт юлы
1981 елдан Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында куючы рәссам буларак эшли. 1985 елда театрның баш рәссамы итеп билгеләнә.
Иҗаты
Рәшит Газиев бизәгән спектакльләр күп фестивальләрдә югары бәя ала. 1983 елда Марсель Сәлимҗанов сәхнәләштергән «Бирнәсез кыз» (А.Островский) спектакле Мәскәү, Кинешма, Белгород шәһәрләрендә узган фестивальләрдә югары урыннарга лаек була.
Гдов кремле
Гдов кремле — Псков өлкәсенең Гдов шәһәрендә урнашкан XIV гасырдан билгеле кирмән.
HD206103
HD206103 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гдов кремле
Тарихы
Гдов кремле Гдов ныгытмасы белән зур булмаган Гдов шәһәре Гдовка елгасы яры буендагы калкулыкта урнашкан һәм башта агач-туфрак ныгытмаларга ия булган (беренче тапкыр 1322 елда Псков беренче елъязмасында телгә алына). 1431 елда ныгытманың арткы ягын саклаучы көньяк-көнчыгыш таш стенасы төзелә. Бу турыда Псков елъязмалары хәбәр итә. 1434 елда таш стеналары ныгытыла. Тора-бара калган агач ныгытмалары таш белән алмаштырыла. Диварлар калын һәм (3,5-5 м) һәм биек була (7,5-8 м).
HD206103
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гдов кремле
Тарихы
Элек кремлдә алты хәрби манара һәм өч юл капкасы була. Ныгытманың ике ягыннан Гдовка елгасы, өченче яктан Старица чишмәсе аккан. Дүртенче ягы алдында, көньяк-көнчыгыш якта, 14 м киңлектә һәм 3,5 м тирәнлектә чокыр төзелә.
HD206103
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гдов кремле
Тарихы
XV гасыр уртасында Гдов кремленең Псков һәм Кушел капкалары янында 30 һәм 22 метр озынлыгында фортификация ныгытмалары төзелә, алар капкаларга баруны кыенлаштырган.
1520-1530 елларда кремлдә таштан зур Дмитрий Солунский соборы төзелә. Гдов кремле Русь һәм Ливонияне аерып торган Чуд күле яры янында мөһим урынны биләгән. Үзенең кулланышта булган чорында Гдов кремле берничә тапкыр һөҗүмгә дучар була (мәсәлән, 1323, 1480, 1613 елларда). 1614 елдан алып 1621 елга кадәр шәһәрдә шведлар хакимлек итә.
Кремль аеруча XVII гасырда көчле җимерелүгә дучар була, 1686 елда кремль көчле янгыннан зыян күрә.
1944 елның февралендә Гдов кремле тулысынча диярлек җимерелә. Дмитриев соборы шартлатыла, ләкин шәһәр диварлары исән кала. Собор 1990-1991 елларда төзелә.
Сакланган элементлары
Диварлары фрагментлары: әлеге көндә өч кирмән дивары (Көньяк-Көнбатыш, Көньяк-Көнчыгыш һәм Төньяк-Көнчыгыш) һәм җимерелгән башнялар һәм 4-6 метр биеклегендә капкалар урынында туфрак таулар сакланган.
Бөек Ватан сугышы елларында җимерелгән Дмитрий Солунский соборы (1520-1530) фундаментында төзелгән Державной Божией Матери иконасы хөрмәтенә собор.
Калековец
Калековец — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голиця (Железники)
Голиця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Велень (Пеушешть, Вилча)
Велень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чернореченски (Чиләбе өлкәсе)
Чернореченский (Чернореченский) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (25%), татарлар (4%), казахлар (41%), нагайбәкләр (30%).
Һерефорд
Тарих
Урта гасырлардан билгеле.
Булат Насыйхов
Булат Насыйхов, Булат Вакыйф улы Насыйхов (1960 елның 2 ноябре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Лениногорск) — театр рәссамы, Туфан Миңнуллин исемендәге Түбән Кама татар дәүләт драма театрының баш рәссамы (2001 елдан). Дамир Сираҗиев исемендәге премия лауреаты (2012), Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2013). РФ Театр әһелләре берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1960 елның 2 ноябрендә Татарстан АССР Лениногорск шәһәрендә туган. Казан сәнгать укуханәсен (1979), Ленинград дәүләт театр, музыка һәм кинематография институтын (хәзерге СПбГАТИ) (1985) тәмамлаган.
Иҗаты
Булат Насыйхов Әлмәт, Чаллы, С. Өметбаев исемендәге Минзәлә Татар дәүләт драма театрлары, Казан курчак театры белән дә хезмәттәшлек итә. Соңгы елларда М. Фәйзи исемендәге Оренбург Татар дәүләт драма театрында сәхнәләштергән спектакльләрнең күбесенең сәхнә бизәлеше – Б. Насыйховныкы. Ул бизәгән «Печән базары» (Р. Әюпов) спектакле белән Г. Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры күп кенә халыкара фестивальләрдә катнашты. К. Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында озак еллар Булат Вакыйф улы бизәгән «Җилкәнсезләр» (К. Тинчурин) спектакле зур уңыш белән барды. Рәссам бизәгән сәхнә әсәрләренең саны биш дистәгә якын.
Түбән Кама татар дәүләт драма театры
Бизәгән спектакльләре : Т. Миңнуллин «Яшьлек белән очрашу» (2001), М. Кәрим «Ай тотылган төндә» (2002), Ф. Бүләков «Кызлар нигә елый?» (2003), Ш. Фәрхетдинов «Әптери солдат маҗаралары» (2002), Һ. Такташ «Җир уллары» трагедиясе (2003), Т. Миңнуллин «Шулай булды шул» (2004), А. Гыйләҗев «Яра» (2005), З. Гыймаев «Бакча караклары» (2007), Р. Вәлиев «Әйдә барыйк, кызлар карыйк» (2008), Р. Сәгъди «Сандугач сайрар җир» (2008), Н. Гыйматдинова «Бүре каны» (2008), Т. Миңнуллин «Кияүле кызлар кияве» (2007), Т. Миңнуллин «Син мине күрәсеңме?» (2009), Т. Миңнуллин «Алпамыш алпавыты» (2009), Л. Лерон «СыСыСыРда ясалган...нар» (2010), Т. Миңнуллин «Нәзер» (2011), А. Иванов «Гөнаһлы мәхәббәт өрәге» (2011), Т. Миңнуллин «Гөргөри кызын бирә» (2013), Р. Галиев «Кадер кичәсе» (2014), Т. Миңнуллин «Кызлар кызык итәләр» (2015), А. Островский «Бирнәсез кыз» (Бесприданница, 2017), Н. Гыйматдинова «Сихерче» (2017), «Карурман аша» (Габдулла Тукай биографиясенә нигезләнеп, 2017), Л. Толстой «Алаша» (Холстомер, 2018), Р. Зәйдулла «Нәгыймә» (2018), И. Иксанова, Г. Хәмидуллина «ЧП» (2019). Т. Миңнуллин «Яшьлек белән очрашу», «Әлдермештән Әлмәндәр» (2019) һ. б.
Нее
Нее — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Графенбах-Санкт-Валентин
Графенбах-Санкт-Валентин — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Яңа Константиновка (Әлшәй районы)
Яңа Константиновка — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452116, ОКАТО коды — 80202818002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 99 кешенең яшәве мәгълүм.
Ершовка (Тошня кушылдыгы)
Ершовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тошня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чирковский завод
Чирковский завод (Чирковский завод) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Поплава
Поплава (Поплава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Шапкилей
Шапкилей (Шапкилӓ, Шапкилей) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96,6%), чуашлар (3,4%).
Длуге-Стари
Длуге-Стари — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Белтрами (Миннесота)
Белтрами  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Белтрами шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18088) Roberteunice
(18088) Roberteunice — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 7 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JS30» саналган.
Дәжәл
Дәжәл (Dəjəl ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Казеле (Катания)
Казеле — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Барглув-Косьцельни
Барглув-Косьцельни — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Бесолт (Колорадо)
Бесолт  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Барглув-Косьцельни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бесолт (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Молодельня
Молодельня — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мәскәү елгасының сул ярына тамагыннан 293 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мәскәү елгасы Можайск сусаклагычынан Звенигород каласына кадәр, Руза (башыннан Руза сусаклагычына кадәр) һәм Озерна (башыннан Озернинск сусаклагычына кадәр) кетрмичә. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арже
Арже — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 147
NGC 147 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Воласи
Воласи (Wallasey) — Англиянең Мерсисайд графлыгында урнашкан шәһәр.
Ниуазо
Ниуазо — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Голо (Иг)
Голо  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эхинг (Ландсхут)
Эхинг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кобили (Польша)
Кобили  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Габдрахман (Сарман районы)
Габдрахман — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 423354.
Бүюк (Дүзкөй)
Бүюк (Büyük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Дүзкөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Габдрахман (Сарман районы)
Тарих
1924 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Онтон (Кентукки)
Онтон  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Онтон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Габдрахман (Сарман районы)
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. . Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
(18089) 2000 JB41
(18089) 2000 JB41 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JB41» саналган.
Калояново (авыл, Пловдив өлкәсе)
Калояново  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роман Моров
1963 елда Казан шәһәрендә туган. 1983 елда Казан сәнгать училищесының рәссам-декораторлар бүлеген тәмамлый. 1985 елдан 1995 елга кадәр М.Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында рәссам-декоратор булып эшли. 1996 елдан К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында баш рәссам. Роман Моров бизәгән спектакльләрнең саны алтмыштан артып китә.
Коломби-сюр-Тан
Коломби-сюр-Тан — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Колкөй (Алмус)
Колкөй (Kolköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Алмус илчесенә караган бер авыл (köy).
Ортамандыра (Алтыэйлүл)
Ортамандыра (Ortamandıra) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шәмәли Тынык
Тынык (Шәмәли Тынык) Тын елгасының иң озын агымсуларының берсе. Көнчыгыш Европа тигезлегенең көньягында елга. Ул Үзәк Рәсәй Тауында барлыкка килә, Белгородның төньягында, көньяк-көнчыгышка Украина аша (Харьков, Донецк һәм Луханск өлкәләре), аннары Россия (Ростов өлкәсе) аша Тон елгасына кушылу өчен, якынча 100 км (62 миль) ераклыкта. Азов диңгезе. Донец - Украинадагы дүртенче озын елга һәм Көнчыгыш Украинадагы иң зур елга. Бу илнең көнчыгышында чиста су чыганагы. Ул үз исемен Тынык бассейнына бирә, гадәттә Донбасс, Украинадагы мөһим күмер казу өлкәсе.
Велень (П'ятра-Нямц, Нямц)
Велень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Длуголенка (Великопольское воеводалыгы)
Длуголенка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поплацк
Поплацк (Поплацк ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Графенвёрт
Графенвёрт — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Низами Гәнҗәви
Җәмалетдин Ильяс ибне Йосыф Низами Гәнҗәви ( – Nezâmi Ganjevi, Nizami Gəncəvi, якынча 1141, Гәнҗә, бүгенге Азәрбайҗан – якынча 1209, шунда ук) – таҗик телендәге шигърият классигы. Аның мирасы Азәрбайҗанда, Таҗикстанда, Иранда һәм Әфганстанда милли буларак югары бәяләнә.
Тормыш юлы
Тумышы белән Азәрбәйҗанның Ганҗә шәһәреннән, милләте ягыннан азәрбәйҗан булса да, әсәрләрен, нигездә, фарсы телендә иҗат иткән. Ул — фарсы эпик поэзиясенә сөйләм телен һәм реалистик өслүб алып килгән, әдәби әсәр тудыруның яңа стандартларын эшләп биргән сүз остасы. Шагыйрь күп телләр белгән, фәлсәфә, тарих, медицина, математика, астрономия, алхимия, риторика белән кызыксынган, музыка, хәрби сәнгать, архитектура, рәсем сәнгате, дин гыйлеме, диннәр тарихы, иран мифологиясе өлкәсендә дә тирән белемгә ия булган. Болар барысы да аның шигъри әсәрләрендә чагылыш тапкан, ә каләмен ул бик яшьли чарлаган.
Низаминың барлык яшәеше туган шәһәре белән бәйләнгән. “Сарай шагыйре” булудан баш тартып, ирекле һәм бәйсез иҗат юлын сайлаган. Шулай да, традицияләргә тугры калып, кайбер әсәрләрен феодалларга, хөкүмәт җитәкчеләренә, идарәчеләргә дә багышлаган. Аларга турыдан-туры хезмәт итмәсә дә, хакимият, сарай хуҗалары аны хөрмәт иткән, әсәрләре өчен матди ярдәм дә күрсәткәләгәннәр.
Иҗат
Низамига дөньякүләм танылуны «Хәмсә»се алып килә. Ул түбәндәге әсәрләрне берләштерә:
Низами әлеге җыентыгын 30 еллап иҗат итә. Анда кешелек җәмгыяте, халыклар бәхете, иҗтимагый гаделлек турындагы фикерләрен бирә. Һәр әсәрендә диярлек хыялга мөрәҗәгать итә.
Моннан тыш аның тагын 20 мең бәетне берләштергән “Диван”ы булганлыгы билгеле. Безнең көннәргә аннан 116 газәл, 30 робагый, берничә касыйдә һәм кыйтга гына килеп ирешкән.
Низами кешеләр ирекле, бәхетле яшәүче җәмгыять турында хыяллана, үз әсәрләрендә шуның модельләрен тәкъдим итә. Шулай ук ул һәр әсәрендә диярлек хатын-кыз азатлыгы мәсьәләсен калкытып куя, нәфис затларны ирләр белән тигез күрә, хәтта аларны акыллырак та итеп сурәтли. Ширин, Нушәбә образларын тудырып, Низами хатын-кыз акылы алдында баш июен, аларның һәр яктан камил зат, ирләр белән тигез дәрәҗәгә лаеклы булуларын кабат-кабат раслый.
Лафборо
Тарих
Беренче мәртәбә 1086 елда телгә алына.
Ноелле
Ноелле — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Белчестер (Миннесота)
Белчестер  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Белчестер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казеле (Арецо)
Казеле — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бартки (Подлясье воеводалыгы)
Бартки  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 148
NGC 148 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(18090) Kevinkuo
(18090) Kevinkuo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JA56» саналган.
Эхинг (Фрайзинг)
Эхинг  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кызыл Клин
Кызыл Клин — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 238 кешенең яшәве мәгълүм.
Петровское (Шабалино районы)
Петровское (Петровское) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
HD206155
HD206155 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.