cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Картынь
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сальковщизна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Савиньи-ан-Сетен
Савиньи-ан-Сетен — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Сосновка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Сосновка (Сосновка) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
(10728) Vladimirfock
(10728) Vladimirfock — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 4 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RT5» саналган.
Сосновка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Халык
Халык саны динамикасы:
Каратун икмәк кабул итү пункты бистәсе
Каратун икмәк кабул итү пункты бистәсе — Татарстан Республикасының Апас районындагы бистә. Каратун икмәк кабул итү пункты эшчеләре өчен төзелгән.
Халкы
Авылда 2010 елга 439 кеше яши. Милли составы: татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Фонтиверос
Фонтиверос — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оуквуд (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оньта
Оньта — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Волчанка елгасының уң ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Караҗаали (Сарыгөл)
Караҗаали (Karacaali) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оньта
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
159 ел (б. э. к.)
159 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Чорны Засценак
Чорны Засценак (Чорны Засценак ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сьерре (Франция)
Сьерре — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Югары Хадыта
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Горни Пьяль
Горни Пьяль — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Килник (коммуна, Алба)
Килник — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Коламбиана (Алабама)
Коламбиана  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Коламбиана шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Кочелаев
Борис Иванович Кочелаев (1934 елның 19 апреле, Дирижаблестрой бистәсе, ССРБ) — совет һәм Россия физигы, профессор, физика-математика фәннәре докторы.
Тормыш юлы
Борис Кочелаев 1934 елның 19 апрелендә Дирижаблестрой эшчеләр бистәсендә (хәзерге вакытта Мәскәү өлкәсенең Долгопрудный шәһәре) туган. 1957 елда Казан университетының физика-математика факультетын тәмамлый. 1957—1960 елларда — Казан университетының эксперименталь һәм теоретик физика кафедрасы аспиранты, фәнни җитәкче — Семён Альтшулер. 1960 елда Харьков дәүләт университетында теоретик физика белгечлеге буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1968 елда физика-математика фәннәре докторы дәрәҗәсен ала. 1968 елдан — профессор, 1973 елдан 2000 елга кадәр. — Казан университетының теоретик физика кафедрасы мөдире.
150дән артык фәнни эш, ике монография һәм 30дан артык уку әсбабы авторы.
Тарбагатайка
Тарбагатайка (Тарбагатайка) — Бүрәтиянең Заиграево районында урнашкан торак пункт.
Борис Кочелаев
Тормыш юлы
33 фән кандидаты әзерли, шуларның 10сы фән докторлары һәм профессорлар була. Биш докторлык диссертациясе фәнни консультанты.
Тарбагатайка
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 33,3%, урыслар — 57,6%, чуашлар — 9,1%.
Бентон (округ, Арканзас)
Бентон — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бентонвилл шәһәре.
Борис Кочелаев
Фәнни казанышлар
Борис Кочелаевның төп фәнни мәнфәгатьләр өлкәсе — электрон парамагнит резонансы (ЭПР), магнетизм, үтә үткәрүчәнлек, көчле электрон корреляцияләр булган системалар, спин динамикасы. Иң мөһим нәтиҗәләр:
Бентон (округ, Арканзас)
Территориясе
Округ мәйданы 2183 км² тәшкил итә.
Бенфика (Лиссабон)
Бенфика  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Князёвка
Князёвка (Князёўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Подлясек (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11825) 1982 UW1
(11825) 1982 UW1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 16 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UW1» саналган.
Реча (Нямц)
Реча — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нижарово
Нижарово (Сăхăтпуç, Нижарово) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429280. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97258840002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102200001400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 504 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,37%).
Санкт-Георген (Шварцвальд)
Санкт-Георген (St-Georgen im Schwarzwald) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салямони (Лодзь воеводалыгы)
Салямони  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Браунсдейл (Флорида)
Браунсдейл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Браунсдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10729) Цветкова
Тарихы
1987 елның 4 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RU5» саналган.
Ненадова
Ненадова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кипихи
Кипихи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Якаҗыкчавушлу (Елдызэли)
Якаҗыкчавушлу (Yakacıkçavuşlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Кипихи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ненадова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павелл (Техас)
Павелл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кестромка
Кестромка — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фреснедилья
Фреснедилья — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
160 ел (б. э. к.)
160 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Караҗаали (Гемлык)
Караҗаали (Karacaali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(11826) Юрий Громов
(11826) Юрий Громов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бун (округ, Арканзас)
Бун — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гаррисон шәһәре.
(11826) Юрий Громов
Тарихы
1982 елның 25 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UR10» саналган.
Бун (округ, Арканзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1869 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1531 км² тәшкил итә.
Сагон
Сагон — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Чотава
Чотава (Чотава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Килник (коммуна, Горж)
Килник — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Горовце (Михайливци)
Горовце  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Львов
Львов яки Илбау (Львів - Львив, Lwów, Leopolis, Լվով, Lemberg, לעמבעריק — Лемберик İlbav, Ильбав) — Украинаның көнбатышында урнашкан шәhәр. Халык саны 734 000 кеше (2010). Көнбатыш Украинаның һәм Галициянең рәсми булмаган башкаласы булып санала.
Географик урнашуы
Львов Полтва елгасында, Польша белән чигеннән 70 км ераклыкта урнашкан.
Тарих
Львов XIII гасырның уртасында Галич кенәзе Даниил Романович тарафыннан нигезләнә. Алтын Урда вакытында татарлар шәһәрне Илбау дип йөрткәннәр.
Австро-Венгрия хакимлеге вакытында (1772—1918) — поляк һәм украин милли-азатлык хәрәкәтләренең үзәге. Австро-Венгрия таркалудан соң (октябрь 1918 — июль 1919) — Көнбатыш Украина Халык Республикасының башкаласы. Икенче бөтендөнья сугышына кадәр Польша составында булган, 1939 елда, Молотов һәм Риббентроп килешүе нигезендә ССРБ составына керә.
Халык
Милли состав (2001): украиннар — 88,1%, руслар — 8,9%, поляклар — 0,9%, белоруслар — 0,4%, яһудләр — 0,3%.
Бобадела (Лореш)
Географиясе
Мәйданы —.
Князевка (Магилёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Реча (Олт)
Реча — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кордова (Алабама)
Кордова  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кордова шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бердюгина (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Бердюгина (Бердюгина) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Черкассы
Черкассы (укр. Черкаси) — Украинада урнашкан шәhәр, Черкассы өлкәсенең һәм Черкассы районының административ үзәге. Черкассы Үзәк Украинаның региональ үзәге булып тора.
Оньша
Оньша (Оныч) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каква елгасының уң ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Югары Харвута
Югары Харвута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Манго-Юрибей елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Оньша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Югары Харвута
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Подляще (Свентокшиж воеводалыгы)
Подляще  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10730) White
(10730) White — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 19 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SU» саналган.
Сюзе
Сюзе — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Кече Кутра
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Самбуж (Лодзь воеводалыгы)
Самбуж  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Ачаки
Түбән Ачаки (Анат Ачăк, Нижние Ачаки) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429079. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253820006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000006600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 153 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Кирштайнув
Кирштайнув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
161 ел (б. э. к.)
161 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Ненадувка
Ненадувка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каргалы (Мамадыш районы)
Каргалы — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Халык саны — 64 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422152.
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Пайн-Айленд (Техас)
Пайн-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Йоханн (Вюртемберг)
Санкт-Йоханн (St-Johann) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11827) Wasyuzan
(11827) Wasyuzan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 14 ноябрендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 VD5» саналган.
Караҗаали (Енишеһир)
Караҗаали (Karacaali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фуэнтес-де-Аньо
Фуэнтес-де-Аньо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Князевка (Хоцимский районы)
Князевка  (Князеўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.
Брэдли (округ, Арканзас)
Брэдли — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уоррен шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1840 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1686 км² тәшкил итә.
Масленики (Беларусия)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Иске Көлкәш
Иске Көлкәш — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Халкы
Авылда 2010 елга 54 кеше яши. Милли составы: татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Аҗарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы
Аҗарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы (Аджарская Автономная Советская Социалистическая Республика, აჭარის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, транслитерация Аҷарис автономиури сабҷоҭа социалистури республика) — Гөрҗи ССР эчендә 1921–1990 елларында булган идарә-җир берәмлеге. Башкала — Батум шәһәре.
Республика гөрҗиләр-мөселманнар автономиясе буларак 1921 елның 16 июлендә нигезләнгән. Алдан Автономияле Социалистик Совет Республикасы Аҗарстан исеме йөрткән. 1936 елның 5 декабрендә Аҗарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы яңа исеме куйганнар. 1990 елның декабреннән — Аҗария Автономияле Республикасы.
Бредли-Джанкшен (Флорида)
Бредли-Джанкшен  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бредли-Джанкшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10731) 1988 BL3
(10731) 1988 BL3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 16 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BL3» саналган.
Брандоа
Брандоа — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Туруханка
Туруханка (Туруханка) — Красноярск краенең Пировски районында урнашкан торак пункт.
162 ел (б. э. к.)
162 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Реча (Селаж)
Реча — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Туруханка
Тарих
1911 елда нигезләнгән.
Реча (Селаж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Туруханка
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Енисейск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 100%.
Креола (Алабама)
Креола  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Креола шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салиньи-ле-Виф
Салиньи-ле-Виф — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Подмаленець
Подмаленець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Якаери (Имранлы)
Якаери (Yakayeri) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Кимпань (коммуна)
Кимпань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Самице (Лодзь воеводалыгы)
Самице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пайот (Техас)
Пайот  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киселев (гмина Плятерув)
Киселев  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Янапай
Янапай - Пермь краеның Октябрский районындагы татар авылы. Авыл Янапай авыл җирлегенең үзәге булып тора. Янапай авыл җирлеге үз эченә 10 торак пунктны ала.
Тарихы
Авылны Казан ягыннан килгән кешеләр нигезли. Гондыр ягында күп кенә авылларда татарлашкан марилар һәм удмуртлар яши. Янапай авылында да удмурт нәселләре бар. Беренче булып Янапай Кутлубаев килеп урнашкан дип санала.
Авыл 1704 елдан Бардатамак дигән татар авылы буларак билгеле. Тагын бер исеме - Сазавыл, бу атамасы авыл тирәсендә сазлыклар күп булу белән бәйле. 1842 елдан Ирен елгасы буендагы авыл янында урман кисү фабрикасы эшләгән, соңрак (1869 елдан) - урман кисү пилорамасы. Элек авылдан Әтер юлы башланган һәм Бөре трактының Янапай станциясе урнашкан була.
1928 елда Кызыл Урал коллектив фермасы булдырыла, 1959 елның февраленнән - 21-нче партия конгрессы исеме белән аталган (1964 елның гыйнварына кадәр булган). 1982 елның 26 февралендә "Урал" авыл хуҗалыгы артеле оештырыла.
Авыл Кызылъяр өязенең Янапай волосте һәм соңрак Янапай авыл советы үзәге була (2006 елның гыйнварына кадәр).
Икътисады
Биредә "Урал" колхозы авыл хуҗалыгы предприятиясе, икмәк пекарнясе, почта бүлеге урнашкан.
Сәләмәтлек саклау
Фельдшер-акушерлык пункты.
Мәгариф
Халык мәгариф учреждениеләреннән урта мәктәп (1995 елдан бирле анда тарихи музей бар) һәм балалар бакчасы бар.
Мәдәният
Мәдәният йорты, китапханә. Мәчет эшли (1996 елдан).
Архитектура, истәлекле урыннар
Авылдан 1,5 км ераклыкта Янапай боз мәгарәсе (озынлыгы - 25 метр), Ирен ярында 1955 елның февралендә барлыкка килгән Янапай карст чокыры (тирәнлеге - 14 метр) бар.
Урамнары
Урамнары :
Кругловище
Кругловище — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сейма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Госте (Галанта)
Госте  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Кругловище
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Госте (Галанта)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Кругловище
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Госте (Галанта)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(11828) Vargha
(11828) Vargha — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 26 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 DZ» саналган.
Ненашув
Ненашув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фуэнте-эль-Саус
Фуэнте-эль-Саус — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санкт-Леон-Рот
Санкт-Леон-Рот (St-Leon-Rot) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
163 ел (б. э. к.)
163 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Бурака (Амадора)
Бурака  — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)
Можайск районы (Можайский район) — Мәскәү өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Можайск шәһәре.
География
Төп елгалар —.
Сюрвиль (Эр)
Сюрвиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)
Тарих
XIII гасырда шәһәр Смоленск кенәзлегенә карый.
Можайск районы 1929 елда оештырыла.
1941 елның җәендә, Мәскәүне басып алу куркынычы тугач, дәүләт оборона комитеты карары буенча Можай оборона линиясе төзелә башлый, аның чикләрендә совет гаскәрләре «Центр» төркеме армиясенең хәрби берләшмәләренә каршы тора.
Халык
Милли состав: руслар —
Гомуми харита
Харита легендасы:
Коймина
Коймина (Койміна ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Реча (Харгита)
Реча — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Калхун (округ, Арканзас)
Калхун — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хэмптон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1627 км² тәшкил итә.
Чубакова
Чубакова (Чубакова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Лаверн (Алабама)
Лаверн  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лаверн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10732) 1988 BM3
(10732) 1988 BM3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 17 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BM3» саналган.
Сан-Божё
Сан-Божё — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Рифхәт Сәхәбетдинов
Рифхәт Зиннур улы Сәхәбетдинов (1955 елның 21 сентябре, Мортыштамак авылы, Сарман районы, Татарстан АССР) — техник фәннәр докторы (2001), профессор, фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты (1997) һәм академик И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (1991), Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе (2005), «Татнефть» ААҖ Мактаулы нефтьчесе (2006), Татар нефть фәнни-тикшеренү һәм проект институты директоры (2014—2019).
Тормыш юлы
Рифхәт Сәхәбетдинов 1955 елның 21 сентябрендә Татарстан АССРның Сарман районы Мортыштамак авылында туган.
1977 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетын «химия» белгечлеге буенча тәмамлый.
2001 елда Бөгелмә шәһәрендә Татар фәнни-тикшеренү һәм проект институтында докторлык диссертациясен яклый. 400дән артык басма эш, шул исәптән 5 монография, 1 уку әсбабы, Россия Федерациясе Югары аттестация комиссиясе тәкъдим иткән журналларда 84 мәкалә, уйлап табуларга 120 патент һәм файдалы модельләргә Россия Федерациясе патенты авторы. «Татнефть» ААҖ Татар нефть фәнни-тикшеренү һәм проект институты базасында диссертация советы составына керә һәм Казан дәүләт технология университеты каршындагы диссертация советы әгъзасы. Аның җитәкчелегендә җиде кандидатлык диссертациясе әзерләнә һәм яклана.
Хезмәт эшчәнлеге
1977—1980 елларда Мәскәү өлкәсендәге Химия һәм төзелеш машиналарының фәнни-сынау институты инженеры.
Падун (Поперечной кушылдыгы)
Падун — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поперечная елгасының уң ярыннан 8,1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Рифхәт Сәхәбетдинов
Хезмәт эшчәнлеге
1980—2014 елларда хезмәт эшчәнлеген «Татнефть» ААҖнең Бөгелмә шәһәрендәге Татар нефть фәнни-тикшеренү һәм проект институты өлкән инженеры буларак башлый. Институтта сектор мөдире, лаборатория мөдире, нефть, газ һәм суны тикшерү һәм һөнәрчелек әзерләү бүлеге башлыгы, институт директорының беренче урынбасары буларак хезмәт юл узган.
Падун (Поперечной кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рифхәт Сәхәбетдинов
Хезмәт эшчәнлеге
2014—2019 елларда — «Татнефть» ААҖнең Татар нефть фәнни-тикшеренү һәм проект институты директоры.
Югары Харвута-Тарка
Югары Харвута-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Верхяя Харвута елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Подмелёвець
Подмелёвець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чернигов
Черни́гов (Чернігів) — Көнчыгыш Украинаның тарихи мәркәзе, Чернигов өлкәсе административ үзәге. Украинаның икътисади, мәдәни, сәяси үзәкләренең берсе.
Кимпинянка (коммуна)
Кимпинянка — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Самогощ (Лодзь воеводалыгы)
Самогощ  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Түбән Борнаш
Түбән Борнаш (Анат Пăрнаш, Нижние Бурнаши) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 89 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Роза Аккучукова
Аккучукова Роза Сабирҗан кызы (12 февраль 1950 ел — 8 февраль 2021 ел) — башкорт һәм татар эстрада җырчысы. 1973 елдан хәзерге Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясенең вокалчысы, 1999 елдан — баш администратор. Башкортстан Республикасының халык артисты (2009).
Биографиясе
Абзак сигезьеллык мәктәбеннән соң Роза Уфа музыка-педагогика училищесына укырга керә. Аны тәмамлагач, 1972 елда Башкорт дәүләт филармониясендә артист-вокалчы булып эш башлый.
Үзенчәлекле көйле тавыш тамашачы күңеленә хуш килә, нәтиҗәле иҗаты өчен ул БАССРның атказанган, Башкортстан Республикасының халык артисты дигән исемнәргә лаек була.
Җырчының репертуарында башкорт халык җырлары белән бергә башкорт һәм татар композиторларының җырлары да бар. Элеккеге ССРБ республикалары һәм калалары буйлап гастрольләрдә була. 1997 елдан Гөлчәчәк Аккучукова филармонияда администратор булып эшли.
Җырчы 2021 елның 8 февралендә Уфа шәһәрендә вафат була.
Башкарган җырлары
Җырчы халык җырларын да, эстрада җырларын да бер осталык белән башкара. «Зөлхиҗә», Сыбай кашка, «Түрәкәй», «Сары да чәч» һәм башкалар; Хөсәен Әхмәтов, Заһир Исмәгыйлев, Айрат Кәримов, Таһир Кәримов, Рафик Сәлмәнов җырлары һәм романслары, Абдулла Хәлфетдинованың «Алтын балдак», «Син утырткан шомырт», «Акчарлак» дигән җырларын, оста һәм үзенчәлекле башкарып, зур уңыш казана һәм тамашачыларда киң популярлык яулый.
Непля
Непля — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
164 ел (б. э. к.)
164 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Брент (Флорида)
Брент  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Брент халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Киселево (Мазовия воеводалыгы)
Киселево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(11829) Tuvikene
(11829) Tuvikene — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Киселево (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11829) Tuvikene
Тарихы
1984 елның 4 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EU1» саналган.
Орбитаның өске диварының сынуы
Орбитаның өске диварының сынуын офтальмологлар беренче булып сирәк ачыклый. Кечкенә җәрәхәтләр — очлы әйбергә егылу, каш өсте яки маңгай өлкәсенә бәрелү нәтиҗәсендә аерым сынулар кечкенә балаларда еш очрый. Күп җәрәхәтләрдә орбиталь кырый күчү яки баш-бит сөягенең башка клиник яктан мөһим бөтенлеге бозылу белән катлаулы сынулар өлкән яшьтә күбрәк тарала.
1.   Өске кабак гематомасы яки периокуляр кан саву белән билгеләнә, ул беренче сәгать эчендә үсеш ала, ә соңрак каршы якка  тарала (кара рәс. 23.1в).
2.    Билгеләре
•      Күз алмасының аска  яки күчәрле дислокациясе.
•      Күп сынуларда күз  алмасының шаусыз тибеше барлыкка килүе мөмкин. Бу арка мие сыекчасы тибеше таралышы белән бәйле (АМС) һәм аппланацион тонометрия ярдәмендә теркәлә.
3.   Дәвалау
•    Зур булмаган сынуларда махсус дәвалау кирәкми, тик авыруны АМС агып чыгу мөмкинлегенә дә  тикшерергә кирәк, чөнки бу минингит үсешенә китерә ала.
•      Аска төшүче  кыйпылчыклар күчү белән шактый сөяк кимчелекләре, гадәттә, реконструктив  хирургия үткәрүен сорый.
Хемуньо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сосновка (Талица шәһәр округы)
Сосновка (Сосновка) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Палмер (Техас)
Палмер  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сосновка (Талица шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Палмер (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сосновка (Талица шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (3%), чуашлар (6%).
Кэрролл (округ, Арканзас)
Кэрролл — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Берривилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1642 км² тәшкил итә.
Орбитаның тышкы диварының сынуы
Орбитаның тышкы диварының яңа сынуларын офтальмологлар бик еш ачыкламый. Орбитаның тышкы диварының көчле ныклыгы өчен сынулар гадәттә бит сөягенең шактый зарарлануы белән бәйле (рәс. 23.8).
Санкт-Мерген
Санкт-Мерген (St-Märgen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ксегжа
Ксегжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Унжа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10733) Georgesand
(10733) Georgesand — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 11 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CP1» саналган.
Буселаш
Географиясе
Мәйданы —.
Якакая (Гереде)
Якакая (Yakakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Сюртовиль
Сюртовиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Колтава
Колтава (Колтава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Караҗааһмет (Караҗабей)
Караҗааһмет (Karacaahmet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тундинка
Тундинка (Тундинка) — Кемерово өлкәсенең Мариинск районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Мариинск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Әчинск бүлгесендә, 1930-1937 елларда — Көнбатыш Себер краенда, 1937-1943 елларда — Новосибирск өлкәсендә, 1943 елдан — Кемерово өлкәсендә.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 70%, урыслар — 30%.
Кәтибә Кинҗәбулатова
Кәтибә Кинҗәбулатова (Кәтибә Кәрим кызы Кинҗәбулатова, Кәтибә Кәрим ҡыҙы Кинйәбулатова) – язучы, шагыйрә. БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1980).
Тәрҗемәи хәле
1920 елның 15 сентябрендә АСБР Аргаяш кантоны (хәзерге Чиләбе өлкәсе Аргаяш районы) Мәүлет авылында туган. Башлангыч белемне укытучы әтисеннән ала. Мөхәммәтколый җидееллык мәктәбен, Уфада педрабфак (1939) тәмамлый. Уфа педагогия институтына укырга керә. Бөек Ватан сугышы башлангач, укуын читтән торып уку бүлегенә күчеп тәмамлый (1944). 12 ел Сируси җидееллык, Мөхәммәтколый урта мәктәпләрендә укыта. 1953 елда Уфага килә һәм  «Әҙәби Башҡортостан» журналында (1953-1968) әдәби хезмәткәр булып эшли. Мәскәүдә югары әдәби курсларны тәмамлый (1960). «Башҡортостан ҡыҙы» журналының беренче баш мөхәррире (1968-1975).
Иҗаты
Әдәбият белән мавыгуы рабфакта уку елларына туры килә. Балалар өчен әсәрләре сугыштан соңгы елларда языла һәм китап булып басыла: «Тәүге чәчкәләр» (1954), «Алтын тояк ак кәҗә» (1955), «Әнисә» (1960), «Бөркет» (1966), «Айгүзәлнең алтын ачкычы» (1970). Шагыйрә «Әти тавышы» (1964), «Терелергә әйтер сүз» (1971) повестьларын да язды. Аның җыентыкларга кергән лирик шигырьләренә, поэмаларына ихласлык, сәнгатьчә гадилек, мөлаемлык хас: «Яшел яфраклар» (1958), «Сүнмәс мәхәббәт» (1962), «Минутлар» (1965), «Мин җырлыйм» (1968), «Йолдызлар бии» (1969), «Әни сулышы» (1980), «Барысы да туган җиремдә» (1982), «Асылташлар илендә» (2000). А.С. Пушкин, Адам Мицкевич, Зөлфия әсәрләрен тәрҗемә итте.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1956)
Чыганаклар
Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
Сылтамалар
Башкортстан (белешмәлек)
Гостице
Гостице — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Реча (Ясси)
Реча — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Гостице
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Реча (Ясси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гостице
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Чубатыя
Чубатыя (Чубатыя ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сөембикә бәете
Сөембикә — Нугай морзасы Йосыф кызы. Аны Мәскәү тарафыннан Казанга хан итеп куелган Җангалигә кияүгә бирәләр. Ләкин алар арасында мәхәббәт хисе булмый. Мәскәү сәясәтен генә үткәрүдә һәм милләт мәнфәгатьләрен кайгыртмауда гаепләнеп, 1536 елда Җангали Казан бәкләре тарафын¬нан үтерелә. Хан булып, Казанга Сафагәрәй кайта. Сөембикә Сафагәрәйгә кияүгә чыга. Алар бик тату һәм яратышып яши башлыйлар. 1547 елда уллары туа. Аңа Үтәмешгәрәй дип исем кушалар. 1549 елда Сафагәрәй вафат була, Сөембикә баласы белән тол кала. Озакламый Үтәмешгәрәйне хан итеп игълан итәләр. Малай үсеп җиткәнче, дәүләт белән Сөембикә идарә итәргә тиеш була.
Казан феодаллары, аксөяк-морзалар, әле Мәскәү, әле Кы¬рым яклы төркемнәргә бүленеп, Сөембикәгә каршы көрәшә башлыйлар. Казан ханлыгын саклап калу максатында, аны, улы белән бергә, Мәскәү карамагына тапшыралар. Бу вакыйгадан соң Йосыф бәк һәм Нугайның башка морзалары, Сөембикәне үзләренә кайтаруны сорап, Явыз Иванга берничә мәртәбә мөрәҗәгать итәләр. Ләкин аны әтисенә кире кайтармыйлар, Касыйм ханы Шаһгалигә хатынлыкка бирәләр. Ә биш яшьлек улы Үтәмешгәрәйне, анасыннан аерып, Мәскәүдә калдыралар; чукындырып, исемен Александрга үзгәртәләр.
Халык арасында Сөембикә турында төрле риваятьләр йөри. Аларның берсендә Сөембикәнең, руслар кулына бирелмәс өчен, манарадан ташланып үлгәнлеге турында сөйләнә.
Лайнвилл (Алабама)
Лайнвилл  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лайнвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Подмонхоцице
Подмонхоцице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Катмыш (Мамадыш районы)
Катмыш — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Халык саны — 500 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422177.
Тарих
1680 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Юртыш күле
Юртыш — Татарстан Республикасының Биектау районындагы Юртыш авылы янындагы күл.
География
Юртуш күле - чыгышы белән карст катламнарыннан барлыкка килгән агымлы су яткылыгы. Татарстанның Биектау районы Юртыш бистәсеннән 2,5 км көньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Су яткылыгы катлаулы озынча формада. Күлнең озынлыгы 600 м, максималь киңлеге 180 м. Су көзгесенең мәйданы 7,9 гектар. Уртача тирәнлек 6 м га, максималь тирәнлеге 20 м га җитә. Күлнең көнбатыш яры текә. Су дәресе тирән. Көнчыгыш яры сөзәк, шул ук яры ләмле, яр буйлап урман, камыш үскән. Сулык периметры буйлап нарат һәм чыршы утырталар. Күлнең төньяк ягы сазланган.
Гидрология
Күлнең күләме 400 мең м³. Җир асты сулары белән тотырыклы тулылана. Су төссез һәм исез, катылыгы 1 ммоль/л дан кимрәк, минерализациясе 99 мг/л, үтә күренмәлеге 230 см. Суның химик тибы гидробонатлы кальций.
Татар Пүчинкәсе
Татар Пүчинкәсе — Татарстан Республикасының Апас районындагы татар авылы.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Зәңгәр күл
Зәңгәр күл:
(11830) Jessenius
(11830) Jessenius — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 2 маенда А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 JE» саналган.
165 ел (б. э. к.)
165 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
Киселяни-Жмихи
Киселяни-Жмихи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары Ярай-Яха
Югары Ярай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лай-Яха елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: