cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Старий Томисль
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сиракьюс (Миссури)
Сиракьюс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сиракьюс шәһәре  елда нигезләнгән.
Моньевиль (Мез)
Моньевиль — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(20779) Xiajunchao
(20779) Xiajunchao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RN11» саналган.
Сквирня
Сквирня — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тын елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борувек (Лодзь воеводалыгы)
Борувек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селчуклу (Батталгази)
Селчуклу (Selçuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 1808
NGC 1808 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Узерин
Узерин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Корелино
Корелино (Корелино) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
(3767) Димаджо
Тарихы
1986 елның 3 июнендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 LC» саналган.
Акылбәк Жапаров
Акылбәк Жапаров, Акылбәк Үсенбәк улы Жапаров (Акылбек Үсөнбекович Жапаров, 1964 елның 14 сентябре, СССР, Кыргызстан ССР, Эссек-Күл өлкәсе, Рыбачье) ― кыргыз сәясәтчесе, Кыргызстанның II, V, VI чакырылыш Жогорку Кеңеш депутаты; 2нче класслы дәүләт хезмәте дәүләт киңәшчесе; Кыргызстанның атказанган икътисадчысы (2002), икътисад фәннәре докторы. 2021 елның 13 октябреннән ― Кыргызстан Республикасы Министрлар кабинеты рәисе (12-13 октябрь ― ).
Тәрҗемәи хәле
1964 елның 14 сентябрендә Кыргызстан ССР Эссек-Күл өлкәсенең Рыбачье (1993 елдан Балыкчы) шәһәрендә табиб Үсенбәк Жапаров һәм инженер Бегайым Сарынжиева гаиләсендә туган.
ВЛКСМның 40 еллыгы исемендәге урта мәктәпне (1981), «инженер-төзүче» белгечлеге буенча Фрунзе политехника институтын (1986, кызыл диплом белән), «финанс салым системалары, оешмалар менеджменты» белгечлеге буенча Бишкәк финанс-икътисад академиясен (2002) тәмамлаган.
Кыргыз, рус, инглиз һәм төрек телләрен белә.
1986―1990 елларда ― Фрунзе политехника институты укытучысы, әлеге институтның комсомол комитеты секретаре.
Сәяси эшчәнлеге
1992―1993 елларда ― Кыргызстан Президенты Аппаратының яшьләр сәясәте мәсьәләләре бүлеге мөдире.
1993―1995 елларда ― Кыргызстан социал-демократик партиясе аппараты җитәкчесе, җаваплы сәркатибе.
1995―1996 елларда ― Кыргызстанның беренче вице-премьеры ярдәмчесе.
1996―1997 елларда ― КР Президенты каршындагы кыйммәтле кәгазьләр базары буенча Милли комиссия секретаре, әгъзасы.
1997―2000 елларда – КР Финанс министрлыгы каршындагы Дәүләт салым инспекциясенең түләүләрне эзләтеп алу идарәсе башлыгы.
2000―2005 елларда ― «Демократик көчләр берлеге» сайлау блогыннан Жогорку Кеңеш депутаты, «Кыргызстан төбәкләре» депутат төркеме әгъзасы.
2005―2007 елларда ― КР икътисад һәм финанс министры.
2007―2009 елларда ― КР икътисади үсеш һәм сәүдә министры.
2021 елның 1 июненнән ― Кыргызстан Республикасы Министрлар кабинеты рәисе урынбасары — Кыргызстан Республикасының икътисад һәм финанс министры.
2021 елның 13 октябреннән ― Кыргызстан Республикасы Министрлар кабинеты рәисе (12-13 октябрь ― ) ― Кыргызстан Республикасы Президенты Администрациясе җитәкчесе.
Гаилә хәле
Өйләнгән, кызлары Сәгадәт, Аҗар; улы Максат.
«Салымнар: кичә, бүген, иртәгә», «Икътисадны модернизацияләү стратегиясе», «Кыргызстан икътисадын модернизацияләү» китаплары һәм массакүләм мәгълүмат чараларында кайбер мәкаләләр авторы.
Муро-Лучано
Муро-Лучано — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Олы Кучиминская
Олы Кучиминская — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Гнилая кылымыгының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крынджилица
Крынджилица — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Борин
Александр Борин (, —, ) — химик-технолог, техник фәннәр докторы (1972). Казан химия-фотография сәнәгатенең технология һәм проектлау фәнни-тикшеренү институтына (КазНИИтехфотопроект) нигез салучыларның берсе; 1956-1969 елларда шушы оешманың директоры урынбасары. Хезмәтләре физик-химик факторларның фотография эмульсиясенә сизгерлек нәтиҗәлелеген өйрәнүгә карый.
Кырсакал (Орта)
Кырсакал (Kırsakal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Орта илчесенә караган бер авыл (köy).
Мариетта (Миссисипи)
Мариетта  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дулчеле
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сериньяк (Терн һәм Гаронна)
Сериньяк — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Горича Вас
Горича Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Градавшчына (Астравецкий районы)
Градавшчына  (Градаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Старий Фольварк (Великопольское воеводалыгы)
Старий Фольварк  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(20780) Chanyikhei
(20780) Chanyikhei — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RO11» саналган.
Рапид-Сити (Мичиган)
Рапид-Сити  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Рапид-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дегыйрменйолу (Шерефликочһисар)
Дегыйрменйолу (Değirmenyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кампанела (Верона)
Кампанела — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампанела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зур Крыловка (урам)
Исем
Зур Крыловка һәм Кече Крыловка (көнбатыштан Зур Крыловкага параллель рәвештә уза) урамнарының исеме Крыловка бистәсеннән — Грязнушка бистәсенә китүче Иске Җиләкле бистәнең «крыло»сыннан килеп чыга.
Урнашу
Зур Крыловка урамы төньяк-көнчыгыштан Казан шәһәре Киров районының көньяк-көнбатышына Лена, Тверь, 2 нче Көньяк-Көнбатыш һәм Серов урамнары киселешеннән уза, магистраль Вахитов урамын кисеп үтә һәм Несмелов урамына (Гладилов урамы белән кисешкән урында) керә.
Урамның машиналар йөри торган өлеше алты хәрәкәт полосасы (һәр юнәлештә өчәр), трамвай полосалары һәм съездлар белән бүленгән ике трамвай тармагы рәвешендә башкарылган, бу җайга салынмый торган юллар санын шактый киметкән.
Тарих
Казан шәһәре Советы комиссиясенең 1927 елның 2 ноябрендәге беркетмәсе белән аталган.
2009 елга кадәр Зур Крыловка урамы Тверь урамының дәвамы булган ике полосалы тар юлдан торган. Юл буенда революциягә кадәрге корылма (Крыловка бистәсе) шәхси сектор урнашкан була. Урам үзе озын түгел иде һәм Аркылы Базар урамы белән Y-образлы чатка терәлгән.
2009—2011 елларда Зур Крыловка урамы реконструкциягә дучар була, нәтиҗәдә, урам бүгенге кыяфәтенә ия була. Реконструкциядән соң урам буйлап урнашкан барлык шәхси йортлар сүтелә, иске асфальт катламы сүтелә һәм яңа белән алыштырыла, автоюлның киңлеге арттырыла. Юл буйлап трамвай тармагы салынган, ул машиналар йөрү өлеше дәрәҗәсенә кадәр күтәрелгән. Урам башы Казанның Лена урамы белән тоташтырыла, ә урам үзе, микрорайонның автомобиль юллары системасын реконструкцияләгәннән соң, Несмелов урамы (элеккеге Эфир боҗрасы) белән кисешүгә кадәр уза башлый, Энгельс, Краснококшайский, Шоссейная һәм Кольцов урамнарының бер өлешен үз эченә ала.
Җәмәгать транспорты
Зур Крыловка урамы буенча реконструкциягә кадәр 86 һәм 82 маршруттагы боҗра каршы автобуслар, шулай ук 3 нче маршруттагы троллейбус йөргән. 2007 елгы транспорт реформасына кадәр 166 боҗра автобусы булган. Реконструкция тәмамлангач, Зур Крыловка урамы буенча 9 нчы маршрут трамвайлары йөри башлый, 2011 елның ноябрендә 14 нче маршрут трамвайлары хәрәкәте яңартыла, 2012 елда 14 нче маршрут урынына 5 маршрут йөри башлый.
Кызыклы фактлар
Зур Крыловка урамында урнашкан йортларның 100 проценты сүтелүгә бәйле рәвештә, 2011 елның 22 августына әлеге урамдагы бер генә корылма да теркәлмәгән.
Умманц
Умманц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Азат Хөсәенов (1959)
Бу композитор турында мәкалә, җырчы Азат Хөсәенов (Тимершәех) белән бутамагыз
Умманц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рудниця (Любуш воеводалыгы)
Рудниця  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Азат Хөсәенов (1959)
Азат Хөсәенов, Азат Гаян улы Хөсәенов (1959 елның 8 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Актаныш районы, Әтәс)  — музыкант (баянчы), композитор, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1998), Бөтенроссия театр әһелләре берлеге әгъзасы (2015). Биш йөзләп җыр авторы, Камал, «Әкият», Минзәлә, Әлмәт, Кариев театрлары өчен җитмештән артык спектакльгә көй, шулай ук инструменталь музыка язган.
Рудниця (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Азат Хөсәенов (1959)
Тәрҗемәи хәле
1959 елның 8 маенда Актаныш районының Әтәс авылында укытучы гаиләсендә сигез баланың җиденчесе булып туган. Балаларның барысы да музыка уен коралларында уйнарга өйрәнгән. 4 яшендә гаиләсе Мөслим районы Уразмәт авылына күчә, Мөслим районы үзәгендә, Яңа Усыда яши. Бишенче сыйныфны тәмамлагач (1970), Казан дәүләт консерваториясе каршында сәләтле балалар өчен ачылган махсус музыка мәктәбенә (көллият) укырга җибәрәләр. 1978 елда тромбон классын (укытучысы профессор Шамил Низаметдинов) тәмамлагач, Казан дәүләт консерваториясенең оркестр факультетына укырга керә һәм 1983 елда тынлы уен кораллары бүлегенең тромбон классын тәмамлый. Беренче курсны тәмамлагач та, Камал театрына музыкант булып эшкә урнаша. Шунда беренче җырларын яза: «Ләйсән яңгыр», «Карлыган» (Рәшит Гәрәй сүзләренә, Шамил Бариев, Әсхәт Хисмәтов башкара). 1983—1984 елларда Мәскәүдә хәрби оркестрда армия хезмәте үтә. Хәрби хезмәтен үтәп кайткач, Натан Рахлин, аннары Фуат Мансуров җитәкчелегендәге симфоник оркестрда уйный. Хезмәт кенәгәсендәге беренче язу — Яңа Усы авыл клубы сәнгать җитәкчесе.
Камал театрында Фәрит Бикчәнтәев куйган «Бичура» спектакленә (1989) халык көенә охшатып җыр яза. «Казан егетләре» спектакленә җырлар яза (1990). Камал һ. б. татар театрларының җитмештән артык спектакленә көй язган (шул исәптән, Илдар Хәйруллинның «Ничарадан бичара», Туфан Миңнуллинның «Җанкисәккәем»). «Әкият» курчак театрының татарча да, русча да тамашаларына көйләр иҗат итә. «Татармультфильм» оешмасы иҗат иткән мультфильмнарның да көе – Азат Хөсәеновныкы. Шулай ук Минзәлә театры («Биана»), Әлмәт театры (Зөлфәт Хәкимнең «Террорист» әсәре) белән дә хезмәттәшлек итә. Ун ел Зәйнәп Фәрхетдинова һәм Зөфәр Билаловның «Зәйнәп-Зөфәр» төркеме белән эшли, гастрольләргә йөри. Шәмсия Җиһангирова сүзләренә язылган җырлары байтак («Кара әле күзләремә», Габидулла Хөрмәтуллин башкара).
Казанның аерым фәннәр тирәнтен укытылучы 179нчы мәктәбендә эшли.
Гаиләсе
Хатыны Наилә, флейтачы, соңрак музыка мәктәбе укытучысы. Балалары: Нияз (1987), диджей; Лилия (1996), пианист, җырчы.
Боруцице (Лодзь воеводалыгы)
Боруцице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Градавшчына (Воранавский районы)
Градавшчына  (Градаўшчына ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
(4590) Димащёголев
(4590) Димащёголев  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Градавшчына (Воранавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(4590) Димащёголев
Тарихы
1968 елның 25 июлендә G. A. Plyugin, Yu. A. Belyaev тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 OG1» саналган.
Шаурс (Об)
Шаурс (Chaource) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Рисе кантонына карый.
Блай (кратер)
Блай — Венера планетасының -37.7°N, -305.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 18,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Блай кратеры Америка журналисты Нелли Блай хөрмәтенә аталган.
Горичак
Горичак — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ричард Хилдрет
Ричард Хилдрет ( Richard Hildreth  Ричард Хилдрет ; 28 июнь 1807, Дирфилд, Массачусетс - 11 июль 1865, Флоренция ) - Америка язучысы, историк  һәм журналист, Федералистик партия  һәм коллыкны бетерү яклы.
Немоли
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Горичак
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ричард Хилдрет
Ричард Хилдрет математика укытучысы, соңрак  протестант пасторы  гаиләсендә туа. 1826 елда ул Гарвард колледжын тамалый,  соңрак Ньюберипортела хокук өйрәнә һәм 1830 елда Бостонда  үз адвокат практикасын ача ала. 1832 елда «Boston Atlas» газетасына нигез салучыларның һәм мөхәррирләрнең берсе була. 1834 елда коллык дошманы буларак, «Archy-Moore» аболиционист романын яза, анда «явызлыкка каршы тормау " идеясен кире кага. Бу роман 1836-нчы елда аноним рәвештә, 1852-нче елда Англиядә "Ак кол" исеме астында яңартылган формада (икенче өлеш өстәп) бастырылган; бу китап швед (1853) һәм рус (1862) кебек күп телләргә тәрҗемә ителә.
1837 елда АКШның Техас аннексиясын хөкем итүче мәкаләләр сериясен, шулай ук Американың «Banks, Banking, and Paper Currencies " банклары турында  эшен  бастыра. 1840 елда, сәламәтлеге начарлану сәбәпле, ул редакция эшен туктата һәм Британия Гвинеясына өч елга китә, һәм Джорджтаунда берничә атналык газетада эшли; шул ук вакытта (1840) аның коллыкны төрлө яктан хөкем иткән танылган  «Despotism in America» (2 нче басма - Бостон, 1854) әсәре языла. 1857-1860 елларда ул Нью-Йорк трибунасында эшли, анда кабат аболонистик мәкаләләр яза, ләкин 1860 елда, сәламәтлегенең тагын бер начарлануы аркасында, ул эшеннән китә һәм язуны туктата. 1861 елда ул Триесттагы Америка консулы вазифасын ала; 1865 елда ул отставкага китә һәм Флоренциягә күченә, һәм анда берничә айдан соң үлә. Шул ук шәһәрдәге инглиз зиратында күмелгән.
Хилдретның төп хезмәте-Америка тарихының иртә чорын (Америка ачылышыннан алып 1821 елга кадәр) үз эченә алган «History of the United States of America» (Нью-Йорк, 1880) күп томлы эше. 1492-1789 еллар чорына багышланган беренче өч том 1849 елда, тагын икесе — 1851 елда, алтынчы һәм соңгы том 1852 елда чыга. Бу әсәр авторның төп чыганаклары булган авыр хезмәте аркасында замандашлары тарафыннан югары бәяләнде, ләкин федералистлар күзлегеннән язган өчен тәнкыйтьләнде. Аның бүтән танылган әсәрләре: "Банклар тарихы" (1837); Уильям Харрисонның хәрби биографиясе (1839); «Japan as it was and is» (1855; Америкадагы Япония турында беренче әсәрләрнең берсе); «Theory of morals» (1844), «Theory of politics» (1853) һәм «Atrocious judges as tools of tyrants» (1856) фәлсәфи эшләре (алдагы ике эштән торган), аларда утилитаризмның үз идеяләрен белдергән.
Алексей Бормусов
Алексей Бормусов (, —, ) — хор дирижеры, педагог, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1939). Казан музыка укуханәсендә (1908-1945), Казан консерваториясендә (1945-1950, 1955-1956), Казанның музыка мәктәпләрендә укыткан. ТР җыр һәм бию ансамбленең беренче хормейстеры. Рус, татар халык җырларының хор өчен эшкәртмәләре авторы.
Старково (Великопольское воеводалыгы)
Старково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Кандарат
Олы Кандарат (Большая Кандарать) — Сембер өлкәсенең Карсун районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81,7%), әзериләр (13,3%).
Чурмуг
Чурмуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коса елгасының сул ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
(20781) 2000 RX38
(20781) 2000 RX38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RX38» саналган.
Моранвиль
Моранвиль — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Үләнкүл
Үләнкүл — Омск өлкәсенең Большеречье районында урнашкан татар авылы.
Авыл мәктәбендә музей эшли. Авылда «Наза» исемендәге җыр ансамбле бар.
Кече Кушум
Кече Кушум — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Иргиз елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 76 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD31116
HD31116 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Крыстилци
Крыстилци — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скидмор (Миссури)
Скидмор  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Скидмор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Селъери (Теккекөй)
Селъери (Selyeri) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дегыйрменйолу (Дефне)
Дегыйрменйолу (Değirmenyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Упаль
Упаль — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Олы Рязанка
Олы Рязанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 1707 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Шаһкәрәм (Кәлбәҗәр)
Шаһкәрәм  (Şahkərəm ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Грайна
Грайна (Грайна ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Борхувка
Борхувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1809
NGC 1809 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рудно (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Старкувець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(20782) Markcroce
(20782) Markcroce — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 4 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RZ52» саналган.
Сетфон
Сетфон — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Репаблик (Мичиган)
Репаблик  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Репаблик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марион (Миссисипи)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дулчень
Дулчень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гориче-при-Фамлях
Гориче-при-Фамлях — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кампанела (Виченца)
Кампанела — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампанела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(2371) Димитров
(2371) Димитров  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1975 елның 2 ноябрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 VR3» саналган.
Нова-Сири
Нова-Сири — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Шенжи
Шенжи — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Chaingy
Роман Боровик
Роман Боровик (, — ) — ветеринария вирусологы, ветеринария фәннәре докторы (1980), СССР һәм ТР дәүләт премияләре иясе (1986, 1995). 1965-1980 елларда Казан ветеринария институтында, 1980 елдан тәҗрибәханә мөдире. 1981-1993 елларда Бөтенсоюз гамәли микробиология ФТИе директоры урынбасары; 1993-?? елларда Токсикология һәм биоперепартларның гигиеник регламентациясе фәнни-тикшеренү үзәге (Сарытау) директоры. Хезмәтләре ветеринария вирусологиясе, иммунология һәм биотехнологиягә карый.
Надейка (кратер)
Надейка — Венера планетасының 54.8°N, -305.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Надейка кратеры белорус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Кырха (Ташкөпрү)
Кырха (Kırha) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Грамавичы
Грамавичы (Грамавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Дегыйрменкашы (Рейһанлы)
Дегыйрменкашы (Değirmenkaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пьянково (Киров өлкәсе)
Пьянково (Пьянково) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Утехт
Утехт — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
HD3112
HD3112 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кузёво
Кузёво — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Утехт
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пьянково (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Моржмулен
Моржмулен — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
(20783) 2000 RK55
(20783) 2000 RK55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 3 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RK55» саналган.
Старкувець-Пйонтковский
Старкувець-Пйонтковский — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Боршевице-Колейове
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горичице
Горичице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1810
NGC 1810 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ружанки (Любуш воеводалыгы)
Ружанки  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миргазиз Укмаси
Миргазиз Каюм улы Укмаси (чын фамилиясе Зәбиров) — татар драматургы.
Тәрҗемәи хәл
Миргазиз Зәбиров 1884 елның 14 июнендә Татарстанның Балык Бистәсе районы Кече Укмас авылында мулла гаиләсендә туа. Башта үз авылларында башлангыч мәктәптә, аннан Мамадыш өязендәге Иләбәр, Сатыш авыллары мәдрәсәләрендә укый. Соңыннан, Казанга килеп, «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенә урнаша. Каюм Насыйрины күрү бәхетенә ирешә, мәдрәсәдә Фатих Әмирхан, Зариф Бәшириләр белән аралаша. 1908 елга кадәр шунда укып, бер үк вакытта һөнәр мәктәбенә дә йөреп, столярлык эшенә өйрәнә. Аннары төрле урыннарда мөгаллимлек итә, халык арасында эшли, сугышка алына. Сарату губернасындагы Татар Кынадысы авылында укытучылык иткәндә, хөкүмәткә зарарлы фикерләр тарата, дип, укытучылыктан читләштерәләр.
Инкыйлабтан соң кабат балалар укыта башлый, туган авылында мулла булып тора. 1931 елда М.Укмаси, советка каршы эшчәнлектә гаепләнеп, гаепсезгә кулга алына һәм сигез елга сөргенгә хөкем ителә.
М. Укмасиның яза башлавы 1903 елга туры килә. 1904 елда аның беренче шигырләрь җыентыгы басыла. 1906 елда “Хатирә, яки Дусларыма сүзләрем” китабы, бер елдан "Алданма кызыл алмага” исемле шигырьләр җыентыгы дөнья күрә. Поэзиядә ул Тукай шигъри мәктәбе традицияләрен дәвам иттерүче буларак таныла.
Педагогик тәҗрибәсенә таянып, балалар өчен “Алтын таҗ” (1912, 1915) дигән китап бастыра.
Матбугатта әдәбият-тәнкыйть мәкаләләре белән дә чыгышлар ясый.
М. Укмасиның “Наместник урыны өчен көрәш” исемле пьеса язуы мәгълүм. Әлеге әсәр 1917 елда «Сәйяр» труппасы тарафыннан сәхнәләштерелә.
Төрмәдән азат ителгәч, әдәбият дөньясында ул кабат 1945 елда яңа шигырьләре белән күренеп ала. 1945 елдан ул СССР Язучылар берлеге әгъзасы. 1946 елның көзендә Казанда вафат була.
(1437) Диомед
(1437) Диомед  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 3 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 PB» саналган.
Урта Төньяк Рассоха
Урта Төньяк Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вижай елгасының уң ярыннан 113 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Систель
Систель — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(20784) Trevorpowers
(20784) Trevorpowers — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 6 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RN56» саналган.
Роза Хәлиуллина
Роза Заһит кызы Хәлиуллина 1931 елның 14 июнендә Татарстанның Актаныш районы Әҗәкүл авылында туган. Гомуми белем мәктәбендә җиде сыйныф тәмамлаганнан соң, Такталачык хастаханәсе каршында ачылган алты айлык курсларда укый һәм 1948 елга кадәр шул хастаханәдә күз авырулары буенча шәфкать туташы булып эшли. 1948 елда Казанга килеп, җиңел сәнәгать профессионал техник училищесына укырга керә, аны тәмамлагач, дүрт ел Казан аяк киемнәре комбинатында оператор хезмәтендә була, бер үк вакытта эшче яшьләрнең кичке урта мәктәбендә укый.
1952-1956 елларда Роза Хәлиуллина – медицина училищесы студенткасы. Училищены дәвалаучы-акушер дипломы белән тәмамлап чыккач, ул озак еллар Казанның төрле медиина учреждениеләрендә һәм промышленность предприятиеләрендә эшли, 1966-1969 елларда читтән торып Казан медицина институтында укый. 1978 елдан Р.Хәлиуллина – профессиональ язучы хезмәтендә.
Р. Хәлиуллина иҗат эше белән 1960 елда шөгыльләнә башлый. Шул вакыттан алып аның шигырьләре республика балалар газетасы “Яшь ленинчы”да, “Татарстан яшьләре”, “Социалистик Татарстан” газеталарында, “Ялкын”, “Азат хатын” (“Сөембикә”), “Казан утлары” журналларында еш басыла. Соңга таба шагыйрәнең аерым әсәрләре күмәк җыентыкларга кертелә (“Беренче карлыгачлар”, 1969; “Беренче адымнар”, 1971, “Кызлар җыры”, 1977), кечкенәләр өчен “Бөрлегәнгә медаль”(1973), “Чүкеч нәни булышчы”(1977) кебек мөстәкыйль китаплар булып та чыга. Болар – шагыйрәнең эзләнү, үсү юлындагы беренче тәҗрибәләре.
70 нче елларның икенче яртысыннан башлап, Роза Хәлиуллина иҗат эше белән аеруча җитди шөгыльләнә. Бу елларда ул “Каенана” исемле поэмасын һәм күп санлы лирик шигырьләрен яза. Алар соңыннан, 1980 елда, “Агыйдел – аккош иле” исемле җыентыкка тупланып, укучылар хөкеменә тәкъдим ителәләр.
2014 елның 15 гыйнвар көнне 83 яшендә шагыйрә Роза Хәлиуллинаның йөрәге тибүдән туктады.
Олы Еган
Олы Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Пасол кылымыгының сул ярына тамагыннан 86 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скотт-Сити (Миссури)
Тарихы
Скотт-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Ноеполи
Ноеполи — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Скотт-Сити (Миссури)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ноеполи
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD311404
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кампанела (Бреша)
Кампанела — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампанела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Утцедель
Утцедель — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скроминка
Скроминка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Воронеж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сельязы (Чинар)
Сельязы (Selyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грамки
Грамки (Грамкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Робин-Глен-Индиантаун (Мичиган)
Робин-Глен-Индиантаун  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Матистон (Миссисипи)
Матистон  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Робин-Глен-Индиантаун (Мичиган)
Географиясе
Робин-Глен-Индиантаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Матистон (Миссисипи)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Робин-Глен-Индиантаун (Мичиган)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Матистон (Миссисипи)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джейн (кратер)
Джейн — Венера планетасының 60.5°N, -304.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Джейн кратеры яһүд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Кече Кандарат
Кече Кандарат (Малая Кандарать) — Сембер өлкәсенең Карсун районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94,1%), чуашлар (5,9%).
Дегыйрменкая (Калеҗык)
Дегыйрменкая (Değirmenkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дулчешть (Констанца)
Дулчешть — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кукурахцево
Кукурахцево — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Академик Сахаров Урамы (метро станциясе)
Академик Сахаров Урамы — Казан метрополитенының икенче линиясенең төзелеп килүче дүртенче станциясе. Ачылу 2023 елга планлаштырылган.
Боршевице-Косьцельне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Академик Сахаров Урамы (метро станциясе)
Тасвирлама
Станция Казан метрополитенының икенче линиясендәге дүрт станциядән торган беренче җибәрү участогына керә. План буенча Альберт Камалиев проспекты буенда ИКЕА кибете янында урнашкан, анда чыгу юлларының берсе булачак.
Чыгу юллары Җиңү проспекты буенда урнашачак — киләчәктә торак йортлар белән төзеләчәк буш урында.
Станция соңгы станцияләрдәге кебек әйләнеш тупикларына ия булачак (Авиатөзелеш яки Имәнлек).
Тарих
Төзелеш башланган көннәр буенча станция икенче линиядә беренче булып тора. Башта икенче линияне Фучик урамындагы Имәнлек станциясеннән төзи башларга җыенганнар, чөнки барлык техника Имәнлек төзелеше тәмамланганнан соң шунда калган була. Әмма соңрак Сахаров станциясен төзергә ниятлиләр, чөнки станция урнашырга тиеш булган бушлыкта төзелешкә комачаулаучы коммуникацияләрне минималь чыгару булырга мөмкин.
Станцияне ИКЕА кибете янында төзи башлау өчен фирма 1 миллиард сум тәкъдим иткән.
Төзелеш
2018 елның апрелендә геологик күзәтчелек, скважиналар бораулау башлана. Июнь аенда җир эшләре башланып китә. «Казметрострой» метроның икенче тармагын 2018 елның җәендә төзи башларга ниятләгән була.
2019 елның декабрендә станциядә тоннель үткәргеч комплексын монтажлау башланган.
Шерве
Шерве (Chervey) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
Академик Сахаров Урамы (метро станциясе)
Төзелеш
План буенча 2020 елның февраль уртасында тоннельләрне «ТАССРның 100 еллыгы» станциясенә кадәр төзи башларга тиеш булалар. Әмма, 2020 елның 23 апрелендә генә, станциядә Рөстәм Миңнеханов барында, тоннельләрне уздыру тантанасы була. ТАССРның 100 еллыгы станциясе ягына элек үзәк линия, шулай ук Мәскәүдәге Бутово, Солнцевский һәм Некрасов линияләрен төзүдә эшләгән «Айсылу» щиты юнәлә.
(20785) Mitalithakor
(20785) Mitalithakor — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гравжы
Гравжы (Граўжы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Старчаново (Вжесинский повяты)
Старчаново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горичиця-под-Кримом
Горичиця-под-Кримом — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кырха (Болу)
Кырха (Kırha) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Оливето-Лукано
Оливето-Лукано — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ружанувка
Ружанувка — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фаренвальде
Фаренвальде — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морле (Мез)
Морле — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Боршевице-Цментарне
Боршевице-Цментарне — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Совтерр (Терн һәм Гаронна)
Совтерр — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(106) Диона
(106) Диона  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1868 елның 10 октябрендә Дж. К. Уотсон тарафыннан Энн-Арбор обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
NGC 1811
NGC 1811 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(20786) 2000 RG62
(20786) 2000 RG62 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RG62» саналган.
Кампанела (Асти)
Кампанела — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампанела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Семелер (Кызылҗаһамам)
Семелер (Semeler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Слейтер (Миссури)
Слейтер  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Старчаново (Познанский повяты)
Старчаново  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гравжышки
Гравжышки (Граўжышкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Илдус Фәиз
Илдус Әхмәт улы Фәиз (Илдус хәзрәт Фәиз, Илдус хәзрәт) — Болгар мәчете имам-хатыйбы, 2011—2013 елларда Татарстан мөфтие.