cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Куй-Игол
Куй-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сарт-Игол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Исаага (Диядин)
Исаага (İsaağa) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Диядин илчесенә караган бер авыл (köy).
(6552) Higginson
(6552) Higginson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 5 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GH» саналган.
Стенкулешть (Хунедоара)
Стенкулешть — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нежнур
Нежнур (Нежныр, Нежнур) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан.
Жати
Жати — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мичурински (Екатеринбур каласы)
Мичуринский (Мичуринский) — Свердловск өлкәсенең Екатеринбур каласы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (6%).
Домброч
Домброч — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Когольюдо (Испания)
Когольюдо — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Близоцин (Түбән Силезия воеводалыгы)
Близоцин  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Изолина (Кьети)
Изолина — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изолина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Макдоно (Джорджия)
Макдоно  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Макдоно шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дубова (Словакия)
Дубова  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(13818) Ullery
(13818) Ullery — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RE92» саналган.
Яңа Польский
Яңа Польский — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районында урнашкан авыл.
Халкы
2010 елда авылда 186 кеше яшәгән, күпчелек халыкны чуашлар алып тора (38%), руслар - 62%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Дарне (Вогез)
Дарне — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Цабельтиц
Цабельтиц (Zabeltitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виктор Герасименко (1933)
Виктор Герасименко (Виктор Иван улы Герасименко,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1963).
Огонково (Киров өлкәсе)
Огонково (Огонково) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Акчакоюнлу (Пазарҗык )
Акчакоюнлу (Akçakoyunlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сурәттакта
Сурәттакта - хәбәрләргә сурәтләр беркетүгә мөмкинлек бирә торган веб-форумның бер төре.
Бриокур (Югары Сона)
Бриокур (Briaucourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,83 км².
Маразы (Иванавский районы)
Маразы  (Маразы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Обромб (Вишковский повяты)
Обромб  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каш-Кы
Каш-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Худосей елгасының уң ярыннан 72 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 114 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Анатолий Сибиркин
Анатоли Сибиркин (Анатоли Алексей улы Сибиркин,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1964).
Жатоба (Мараньян)
Жатоба  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD130278
HD130278 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сен-Поль-де-Баиз
Сен-Поль-де-Баиз — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Чиклова-Ромине (коммуна)
Чиклова-Ромине — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Одвисьле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Конгострина
Конгострина — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оскар, 2011
83 нче «Оскар» премиясен тапшыру тантанасы кинематограф өлкәсендәге иң абруйлы церемония 2011 елның 27 февралендә Лос-Анджелеста үтте. 24 төркемдә булган номинантлар 2011 елның 25 гыйнварында игълан ителде. Тантананы Энн Хэтэуэй һәм Джеймс Франко алып барды. Номинацияләр саны буенча беренче урында «Король сөйли!» фильмы тора. Әлеге фильм 4 номинациядә җиңү яулады.
(6553) Seehaus
(6553) Seehaus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 5 апрелендә M. Geffert тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GP6» саналган.
Конаклы (Дөртйол)
Конаклы (Konaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дөртйол илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Константин Васильев галереясе
Константин Васильев галереясе – рәссам Константин Васильевның (1942 - 1976) иҗатын күрсәтү һәм тормыш юлын өйрәнү максатында оештырылган  коммерцияле булмаган мәдәният оешмасы (музей). Казанның үзәгендә, Бауман урамында, 29 йортта (атаклы Петцольд йортында) урнашкан.
Тарих
1996 елның октябренда Казанның читендәге Гвардия урамында Константин Васильевның картиналар галереясе ачыла. Ул ике катлы бинада урнаша. Күргәзмә мәйданы 260 кв.м тәшкил итә. Рәссамның 200 әсәре куелган була. 2010 елның декабрендә галереяга юкка чыгу куркынычы янагач, Татарстанның иҗат берлеге җитәкчеләре республика һәм шәһәр җитәкчеләренә уникаль күргәзмәне саклап калу үтенече белән мөрәҗәгать итәләр. 2011 елда Казан мэры Илсур Мәтшин патронажлыгында Бауман урамында бирелгән бинага реконструкция башлана
Яңа бинада
2013 елның 26 июнендә Казанның үзәгендә яңа музей - галерея бинасы ачыла. Яңа бинаның күргәзмә мәйданнары рәссамның 160 картинасын, архивны, китапханәне, фондларны саклау урыннарын, рәссамның шәхси әйберләре урнаштырылган почмакны сыйдырган. Галереяга рәссамның 50 дән артык картинасын аның кыз туганы Валентина Васильева тапшыра. Музей директоры, рәссамның дусты Геннадий Пронин, рәссамның яңа музееның бинасы ачылу хөрмәтенә, Казан  шәһәренә К. Васильевның 40 картинасын бүләк итә.
Рәссам турында
Рәссам К. Васильевның иҗат мирасында 400 дән артык әсәр бар дип исәпләнә. Алар арасында сынлы сәнгать һәм графика әсәрләре, пейзаж күренешләре, портретлар шәлкеме, рус былинасы каһарманнарын сурәтләгән, мифлар һәм сугыш жанрларында язылган, сюрреалист һәм абстракт композицияләр бар.
Билгеле әсәрләреннән: «Борынгы Русь» шәлкеме, Бөек Ватан сугышы турында картиналар, Рихард Вагнер операсы буенча язылган «Нибелунглар боҗрасы» шәлкеме, график рәсемнәр: «Көтү», «Төньяк лачыны», «Аккошлар», «Көз», «Кое буенда», «Ябалак тоткан кеше» һ.б.
Картиналар язмышы
Хәрби хәбәрче А.И. Доронин (Мәскәү) 1988 елда «К. Васильев сәнгатен сөючеләр клубы» иҗтимагый җәмгыяте оештыра. 1978 елдан башлап, Мәскәүдә һ.б. шәһәрләрдә рәссамның күргәзмәләрен оештыра. Рәссамның әнисе Клавдия Парфен кызы белән рәссамның әсәрләрен файдалану хокукын клубка бирү турында рәсми килешү төзи. Клавдия Парфен кызы бер шарт куя: улының рәсемнәре кайда урнаштырылса, ул да шунда яшәргә тиеш була. Коломна шәһәрендә 4 бүлмәле фатир алына, анда К. Васильевның әнисе һәм кыз туганы (ире һәм дүрт кызы белән) күченәләр. Рәссамның туганнары үзләре белән алып киткән картиналарга «куыш» 1998 елда гына Мәскәүнең Тимирязев районында элекке Лианозов дачасы бинасында табыла.
Бейсен-Сити (Вашингтон)
Бейсен-Сити  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Константин Васильев галереясе
Музей турында
Музей сишәмбедән якшәмбегә хәтле экскурсияләр үткәрә. Шул ук вакытта ял үзәге, белем бирү һәм консультация үзәге буларак та хезмәт күрсәтә.
Бейсен-Сити (Вашингтон)
Географиясе
Бейсен-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Константин Васильев галереясе
Музей турында
Музейның нигезләүчесе һәм директоры: Геннадий Василий улы Пронин.
Бейсен-Сити (Вашингтон)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Константин Васильев галереясе
Музей турында
Адресы: 420000, Татарстан, Казан шәһәре, Бауман ур., 29
Ачылу вакыты: 29.10.1996
Бюджет статусы: мунииципаль
Оештыру-хокукый формасы: коммерцияле булмаган оешма
Оешма тибы: мәдәни-гаммәви
Оешманың классификациясе: шәхси яки мемориал, сәнгати
Оешманың мәйданы: күргәзмә мәйданы 800 кв.м
Оешмага керә: архив, китапханә
Партнер-оешмалар: Константин Васильевның мемориал музее – М2149
Саклау берәмлеге – 160 (төп фондта)
Рәсми бит: http://www.museum.ru/M2731
Тышкы сылтамалар
http://www.liveinternet.ru/community/2408558/post77786403/
Цайтайн
Цайтайн (Zeithain) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Исаагамезрасы (Кованҗылар)
Исаагамезрасы (İsaağamezrası) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Домбрувка (Билгорайский повяты)
Домбрувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Нямдуэсь-Яха
Нямдуэсь-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сенгась-Яха елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Домбрувка (Билгорайский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нямдуэсь-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Блоне (Түбән Силезия воеводалыгы)
Блоне  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Васина
Васина — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Виледь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Янгтаун (Аризона)
Янгтаун  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маккейсвилл (Джорджия)
Маккейсвилл  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маккейсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шайен теле
Шайенн теле (үз атамасы — Tsêhesenêstsestotse, Инглиз телендә - Cheyenne language}}) — Төньяк Американың җирле теле, ул Монтана һәм Оклахома штатларында таралган. Башка алгонкин телләре кебек үк агглюнатив морфологиясенә ия.
Рус телендә бу телнең башка атамалары да кулланыла — «чейенский язык» и «шейенский язык».
Язмасы — на основе Латин әлифбасы нигезендә.
Классификациясе
Шайенн теле алг гаиләсе составында алгонкин төркеменә керә (алгонкин тигезлек суб-төркеме).
Гадирәк итеп әйткәндә алгонкил телләре күбрәк территориаль, ә генетик берләшмә булып тора.
Безнең көннәрдә таралышы һәм кулланышы
Шайенн теле Төньяк Шайеннар Резервациясендә Монтана һәм Оклахома штатларында таралган. Согласно данным марта 2013 елда, бу резервациядә 10050 Шайенн кабиләсе әгъзалары язылган, шуларның якынча 4939 кешесе шунда яшәгән. Якынча чиреге (1700 кеше) өйдә Шайен телендә сөйләшкән — күбесенчә, өлкәннәр.
Монтана штатында Шайен теле «билгеле куркынычта» һәм Оклахома штатында «зур куркынычта» дип санала. ЮНЕСКО мәгълүматлары буенча, Монтанада шул телдә сөйләшүче якынча 1700 кеше яши, шул ук вакытта Оклахомада өлкән яшьтәге 400 шул телдә сөйләшүче генә калган. АКШ-ының башка штатларында ничә сөйләшүче турында мәгълүмат юк.
Фонологиясе
Шайенн фонологиясе артык катлаулы түгел. Сузыклар өчәү генә, әмма шуларның һәрберсе өч тонның берсе ярдәмендә әйтелергә мөмкин: югары (мәсьәлән, á), түбән (мәсьәлән, a) һәм тавышсыз (мәсьәлән, ė). Шулай ук ике өстәмә тон варианты бар: урта (мәсьәлән, ā) һәм менүче-югары (мәсьәлән, ô). Тоны еш кына язуда күрсәтелми, гәрчә аларны күрсәтү өчен диакритик тамгалар кулланыла.
Шайенн орфографиясе 14 хәрефтән тора, һәм саф фонема системасы да, фонетик транскрипциясе булып тормый; бу лингвист Уэйн Леман (Инглиз телендә. Wayne Leman), күбрәк «әйтелеш орфографиясе» булып тора. Башка сүзләр белән бу язманың практик системасы, ул дөрес язуны гадиләштерер өчен ясалган.
(13819) 1999 SX5
(13819) 1999 SX5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Шайен теле
Грамматикасы
Шайенн телендә гыйбарәнең катнашучылары аерым алмашлыклар булып түгел, ә алмашлыкларның фигыль аффикслары булып тора. Алмашлыклар системасында Алгонкин телләре өчен гадәти хасиятләр кулланыла: өч грамматика заты (1-енче, 2-енче һәм 3-енче), һәм шулай ук «ераклашкан өченче зат» кулланыла; ике сан (берлек һәм күплек); җанлану (җанланган һәм җанланмаган затлар); инклюзив һәм эксклюзив "без" алмашлыклары («синең белән без/синсез без»). «Ераклашкан өченче зат» — без хәзер игътибар бирми торган зат; әгәр дә сөйләшүдә ике күбрәк өченче зат кулланылса, аларның берсе «ераклашкан» була. Әгәр «ераклашкан зат» — җанлы объекты булса, бу -o яки -óho маркеры белән күрсәтелә. Ераклашкан затның билгеле маркерларын шулай ук фигыльләр дә ала.
(13819) 1999 SX5
Тарихы
1999 елның 30 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SX5» саналган.
Шайен теле
Алмашлык аффикслары
né- — 2-енче зат;
é- — 3-енче зат.
Күрсәтелгән 3 префикс төрле суффикслар белән берләшеп төрле алмашлык аермаларын күрсәтә ала. Мәсьәлән, ná- префиксы фигыльдә -me суффиксы белән берләшеп берлек сан 1-енче зат эксклюзивны күрсәтә ала («синсез без»), мәсьәлән nátahpetame — мисалында «без ЭКСКЛ зурлар».
Тарихи үсеш
Башка Алгонкин телләре кебек үк, Шайенн теле реконструкцияләнгән пра-телдән үскән, ул прото-алгонкин теле дип атала. Прото-алгонкин теленнән хәзерге Шайенн теленә юлында шактый катлаулы булганнар, мәсьәлән, прото-алгонкин сүзе *erenyiwa — «ир» Шайенн сүзе hetaneга:
Лексика
Шайенн сүзләрнең мисаллары (реконструкцияләнгән протоалгонкин формалары белән):
Дарне-о-Шен
Дарне-о-Шен — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Жатоба (Пернамбуку)
Жатоба  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Невроз
Невроз — психик эшчәнлекнең кайтма бозылуы ул. Невроз вакытында авыруның уз халәтен аңлый, чирләгәнен таный. Невроз еш кына психик травмадан соң барлыкка килә. Тик шунысын да әйтергә кирәк, шәхес өчен зур мәгънәгә ия мөнәсәбәтләргә бәйле психик травма булганнан соң гына!
Кондемиос-де-Абахо
Кондемиос-де-Абахо — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Брот-ле-Люксёй
Брот-ле-Люксёй (Brotte-lès-Luxeuil) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Кондемиос-де-Абахо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Невроз
Теләсә нинди психик травма кешедә невроз тудыра алмый. Психик травма «ачкыч шәхеснең йозагына» яраганда гына, мөнәсәбәтләр системасына туры килгәндә генә неврозга китерә.
Брот-ле-Люксёй
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,87 км².
Невроз
Неврозны гадәттә гипноз, аутоген тренинглар, дарулар белән дәва­ лыйлар. Авыруга дарулар ярдәм иткән кебек тоела. Тик дарулар кешенең проблемасын чишәргә өйрәтәләрме соң? Билгеле юк... Авыру кире үзенең ярсулы иҗтимагый мохитенә әйләнеп кайта, һәм тагын кая барырга белми аптырап, бер белгечтән икенчесенә йөри башлый, халык табибларына бара. Күнегүләр ярдәмендә авыруны психологик бәйләнешкә өйрәтү урынына, табиб аны дарулар биреп тынычландыра. «Әйләнә торган ишекләр» феномены барлыкка килә. Авыру күпмедер вакыт узуга яңадан табибка мөрәҗәгать итә. Кызганычка каршы, бу халәт вакытында дарулар «өстән» генә йогынты ясыйлар, шуңа күрә хәл авырайган очракларда махсус белгечләр генә авыруны депрессиядән чыгара ала.
Невроз киң таралганмы соң? Көнбатыш тикшерүчеләренең мәгълүматларына караганда, невроз халыкның 85 % ы өчен ят нәрсә түгел. Русиядә бу күрсәткечне югарырак дип әйтсәк тә ялгыш булмас. Алга киткән илләрдә невроз аеруча киң таралган һәм тыныч вакытта күбрәк күзәтелә. Сугыш вакытында невроз очрамый диярлек дип әйтергә дә була. Моның сәбәбе нидә? Мондый үзенчәлекле невроз феномены дияргә мөмкин. Сугыш вакытында шартлар авыр булса да, хәл, максат аңлашыла: каршыда — дошман. Ә менә тыныч вакытта мөнәсәбәтләр буталчык, катлаулырак. Шуңа күрә кайбер кешеләр сугыш чорын аңлаешлырак дип табалар, чөнки бар да ачык билгеле — дошманга каршы сугышырга кирәк.
Стенкуца
Стенкуца — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Невроз
Невроз ничек беленә соң? Оялучан, үпкәчел, юк-барга ышанучы, үзен гаепле итеп сизүче, көнче — болар невротик шәхес билгеләре. Неврозның физик күрсәткечләре бик күп төрле. Берәүнең йөрәге авырта, икенчесенең эче, өченчесе кешедә — мигрень... Хатын-кызларда күп төрле җенси авырулар, ир-атларда потенция түбәнәю дә—невроз авыруы күрсәткечләре. Иң кызганычы — кеше неврозның физик симптомнары белән очрашкач, күп вакытта терапевтка, неврологка, кардиологка, гастроэнтерологка йөри башлый. Тагын кемнәргә генә мәрәҗәгать итми алар, үзләренең авыруын дәвалар белгечне бик озак таба алмыйлар. Табиблар бу авыруларны еллар буе күзәтә килә, тик бернинди органик авыру тапмыйлар. Ни өчен дигәндә, проблема эчке конфликтларны чишмәүдә ята. Шуңа күрә дәвалауның уңай чишелеше пациентның үз шәхси проблемаларын аңлавына бәйле.
Психотерапевтка эләгү авыру өчен зур сөенеч, чөнки психиатрлар бу төр авыруларны яратып бетермиләр. Чөнки авыруның шәхес структурасын үзгәртеп, аны эчке конфликттан арындырырга кирәк, ә моны дарулар белән генә хәл итеп булмый.
Стенкуца
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Невроз
Невроз белән түрәләр еш интегә, чөнки алар стресслы ситуацияләргә күбрәк эләгә. Түрәләргә еш кына үзләренең эчке максатларыннан чыгып түгел, читтән килгән күрсәтмәләр белән эш итәргә туры килә һәм кайбер очракта бу неврозга китерә. Бу чир башка психик авырулардан кайсы ягы белән аерылып тора соң? Невроз белән авыручы саташмый, булмаган ! объектларны бар итеп күрү, чит тавышлар ишетү, ят исләр сизү күзәтелми.
Вакытны озакка сузмый психотерапевтка мөрәҗәгать иткәндә, невроз белән интегүчеләрне уңышлы дәвалап була.
БАЛАДА НЕВРОЗ
Соңгы елларда Русиядә бик күп балалар невроздан интегә. Невроз — функциональ психик эшчәнлекнен бозылуы ул. Гадәттә, психикасына зыян килгән укучы невроз белән авырый. Әлеге чир нерв системасы тотрыксыз, йомшак, сүлпән яки ярсу булган үсмерләрдә күзәтелә. Туганда баш сөяге яки ми травмасы алганлыктан, мондый баланың нерв системасы нейроинфекция нәтиҗәсендә какшаган була.
Невроздан интеккән бала хискә тиз бирелә, аның кәефе еш үзгәрә, тиз арый, начар йоклый, саташа, курка, игътибарын туплый алмый.
Баланың нерв эшчәнлеге бозылмасын өчен, түбәндәгеләрне истә тотарга кирәк. Иң элек, уку, ял итү, йоклау өчен аның яшенә туры килерлек шартлар тудыру таләп ителә, һәр көнне нерв системасын гади һәм хәлдән килерлек ысуллар белән чыныктыру мөһим. *Гәүдә-сыны дөрес үссен өчен, баланы каты, тигез урын-җирдә йок­ латыгыз. *Баланың йокысы тирән, тыныч булсын өчен, ул йоклар алдыннан йокы бүлмәсен җилләтергә кирәк. *7 яшькә кадәр баланы кич 21 сәгатькә кадәр, 14 яшькә кадәр — 22, 15 яшьтән — 23 сәгатькә кадәр йокларга яткырсаң файдалырак. *Көнне иртәнге гимнастикадан һәм бүлмәне җилләтүдән башласа, бу — баланың кәефен һәм физик халәтен яхшыртырга ярдәм итәчәк. *Иртәнге аш алдыннан кәефне күтәрүче файдалы сок (лимон яки грейп­ фрут суы, балан, кызыл миләш, гөлҗимеш төнәтмәсе) эчү зарур. *Дәрестән соң һәм йоклар алдыннан саф һавада хәрәкәтле уеннар уйнарга кирәк. *Телевидение тапшыруларын көненә 1 сәгатьтән артык карау бала сәламәтлегенә зыян китерә. *Юеш сөлге белән ышкыну, билгә кадәр юыну, каты сөлге белән массаж ясау балада неврозны бетерергә булышыр.
Балага ышаныгыз. Ата-ана һәм бала арасында үзара ихтирамлы мөнә­ сәбәт урнашырга тиеш. Балага «лекция укып» теңкәсенә тимәскә, аны кимсетмәскә тырышырга кирәк. Ул аны яратканнарын белергә һәм үзен ышанычлы тотарга тиеш. Четерекле хәлләрдә бала, җәза бирүләреннән курыкмыйча, әти-әнисеннән киңәш сорарлык булсын.
Баланың фикерен тыңлагыз һәм ихтирам итегез. Ул тормыштагы вакый­ галарга юмор һәм тәнкыйть аша карарга өйрәнсен. Нарасыегыздан табыну өчен кумир ясамагыз. Бала туганнар, якыннары, аннан көчсезрәкләр, кыргый хайваннар, йорт терлекләре турында кайгырту кирәклеген тоеп, хәстәрлек күреп үссен.
Шәхси үрнәктә спортны яратырга өйрәтегез. Бала үзен ышанычлы хис итсен һәм урамдагы хулиганга тиешенчә җавап бирә алсын. Бала башка
Дуковце
Дуковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Невроз
БАЛАДА НЕВРОЗ
милләт кешеләренә, мәдәниятенә, бүтән төрле фикергә ихтирам беләнч карасын, түземлелек күрсәтсен.
Ниндидер әйберләр сатып алуны, матди байлыкны гаилә уңышының төп максаты итеп куймагыз. Балага үз яшьтәшләреннән аерылып торырлык әйберләр алмагыз. Аңа ул үзе бәһасыз, кабатланмас һәм бердәнбер икәнлекне төшендерегез. Ярату, ихтирам акча һәм кыйммәтле әйберләр з санына бәйләнмәгән икәнлекне белеп үссен. Йөрәк парәгезнең кимчелекләре булса (ялкаулык, комсызлык, явызлык), алардан котылырга тырышыгыз. Нигездә, улыгыз яки кызыгыз әйбәт бала, аның күп кенә яхшы сыйфатлары бар дип фикер йөртү — аның өчен дә, сезгә дә яхшырак булыр. Әмма аңа комачаулаган, әти-әнисенең һәм укытучыларның кәефен төшергән җитешсезлекләреннән котылырга кирәк икәнлеген аңлатыгыз. Баланың күренеп торган сәләте булмаса, аңа карата яшьтәшләре ихтирамын уята торган шөгыль табыгыз. Истә тотыгыз: һәр бала — үзенчә талантлы.
Әгәр баланың тәртибендә, кәефендә сизелерлек тайпылышлар булса, белгеч консультациясе кирәк. Сез психологка, участок педиатрына, кирәк дип тапсагыз, психотерапевтка, психиатрга мөрәҗәгать итә аласыз.
Акчакөй (Салихлы)
Акчакөй (Akçaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дуковце
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Одерне
Одерне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Пьер-д’Обези
Сен-Пьер-д’Обези — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Нейродерматит
Туры кояш нурларының тәэсире авыр булса да, җәй көннәрендә авырулар үзләрен яхшырак хис итә. Нейродерматиттан җәфаланучы авыруларга күз читләрендә тиренең пигментлы булуы, хейлит авыруы (иреннәрнең кызыл каймасы ялкынсыну) һәм заеда (авыз чите бозылу), тире инфекцияләренә бирешүчәнлек (эренле, гөмбәчекле) характерлы. Аллерген белән контакт булганда, стресс вакытларында процесс катлауланырга мөмкин. Авыру­ ларның 90 % ында эчке органнар чирләре, еш кына ашказаны-эчәк тракты бәйле чирләр: гастрит, холецистит, үт юллары дискинезиясе, хроник панкреатит, юан эчәк ялкынсынуы, еш эч кибү күзәтелә.
Махсус шартлар тудыру мөһим. Авыру яши һәм эшли торган торакта яхшы һава алмашы таләп ителә, 4-5 көнгә 1 тапкыр дымлы җыештыру уздырырга кирәк. Төп дошман — тузан белән көрәшү өчен, бүлмәдә 40 % тан да түбән булмаган дымлылык сакланырга тиеш. Авыру яшәгән бүлмәдән тузан җыя торган келәмнәрне, телевизор, компьютерны чыгару яхшы, бигрәк тә процесс катлауланган вакытта. Киемнәрне, китапларны ябык шкафта сакларга кирәк. Диварга юыла торган обойлар ябыштыру кулай һәм ал арны дымлы җыештыруга түзә торган итеп буяп кую яхшы.
Драпировкаларны, пәрдәләрне, япкычларны җиңел тукымалардан тектерү сорала. Мендәрләрдәге кош каурый-мамыкларын синтепонга алыштыру әйбәт. Өс киемнәрен һәм урын-җир кирәк-яракларын синтетик юу чараларын кулланмыйча юып, яхшы итеп чайкау нәтиҗәле.
Бүлмә гөлләреннән баш тартырга туры килер! Бигрәк тә нәүрүз чәчәге (при­ мула) белән яран (герань) куркыныч. Шулай ук өйдә эт-мәче асрау, аквариум, кошлар тоту зыянлы. Ашау рационыннан цитруслыларны, төрле чикләвек­ ләрне, кош итен, балык, диңгез продуктларын чыгарырга туры килер. Бар төр консервлар, каһвә, шоколад, ысланган ашамлыклар, серкә һәм башка тәмләткечләр, гөмбәләр, баклажан, томатлар, җир җиләге, йомыркалар, бал, сөт, сөт-майга изелгән камыр кулланырга киңәш ителми. Бәлки, бу чикләүләр бик кырыс күренер, ләкин авырудан котылыр өчен түзәргә кала.
Бәхеткә каршы, авыруның җиңелүенә өмет бар, бу чикләүләрне бар, тормыш итү вакытында үтәргә туры килмәс, чөнки нейродерматит күпмедер вакыттан соң чигенә башлый.
Маркавичы (Драгичынский районы)
Маркавичы  (Маркавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Обромб (Пшасниский повяты)
Обромб  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чилибия (коммуна)
Чилибия — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гусева (Белоярски шәһәр округы)
Гусева (Гусева) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (3%), украиннар (5%).
Цетлиц
Цетлиц (Zettlitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка (гмина Адамув)
Домбрувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шри Свами Адвайтананд Җи Маһараҗ
Шри Парамһанс Свами Адвайтананд Җи Маһараҗ, шулай ук Шри Парамһанс Давал Маһараҗ Җи буларак мәгълүм (туганда исеме Шри Рам Яад), Шри Тулси Дас Җи Патһак угылы буларак мәгълүм, Һиндстанда Биһарда Чһапрада туган булган. ШриПарамһанс Даял Маһараҗ шулай ук Шри Парамһанс Адвайт Матның “Беренче Рухи Остазы” буларак мәгълүм. Ул 1900-ынчы елларда "Икенче остаз"ны Шри Свами Сварупананд Җи Маһараҗны инициацияләгән. Ул Рамнавами көнендә туган булган һәм шуңа күрә "Рам Яад " исемен алган. Аның әтисе мәшһүр Пандит Тулси Патһак булган. Аның әнисе ул туганнан соң берничә көннән соң үлгән һәм аны әтисенең өйрәнчеге Лала Нарһари Прасад тәрбияләгән. Шри Нарһари Прасад аның белем алуын оештырган. Шри Рамяаад яхшы Санскрит, Һинди һәм Гарәп теле белеменә ия булган. Биш яшендә аның әтисе Шри Тулсирам җи үлгән. Шри Рамяаад аның йортында була торган сатсангларга килгән, алар аның акылына зур йогынты ясаган. Парамһанс Свами җи аңа дикшаны биргән һәм аңа Браһма Видья турында өйрәткән. 11 яшендә булганда Нарһари Прасад үлгән һәм берничә елдан соң Нарһари Прасадның хатыны шулай ук үлгән. Ул ике гаиләнең дә законлы варисы булган, әмма 16 яшендә ул өеннән киткән һәм медитация өчен Биһар урманнарына барган. Ул 1883 елда Җайпурда булган, анда ул 90 яшьлек Свами Анандоури җины өйрәткән, ул аңа Пранаяма һәм Йоганың Крийясын өйрәткән. Ул документларда Урду телендә: "Accept Paramhans Ram Yaad" дип яза торган булган. Ул аны үз урынына рухи варис дип атаган, әмма Шри Парамһанс Давал Җи урыннан шулай ук баш тарткан. Аның карашы буенча факир даны дәрәҗәдән төшү булган. Шри Парамаһанс Дьял Җи бер урыннан бер урынга сәяхт иткән һәм Саһай Йога, Бхакти һәм кешелеккә хезмәт юлламасын берәүгә һәм барысына да алып барган. Шри Парамһанс Даял Җи Җайпурда озак вакыт торган һәм андагы кешеләргә рухи дәгъва эшен алып барган. Аның тарафдарлары саны бик зур булган. Сәяхәт итүче монах булып улып ул анда яши торган кешеләргә “Саһаийога” һәм “Бхакти” өйрәтү өчен Биһарга, Уттар Прадешка, Одишага, Мадһья Прадешка, Раджастханга һ.б. сәяхәт иткән. Шри Парамаһанс Дьял Җи тарафыннан нигезләнгән ашрамнар (гыйбадәтханәләр) “Кришна Дваралар” дип аталган булган. Һиндстанда Адвайт-Сваруп Ашрам, Парамһанс Сатьяртһи Дһам, Шри Анандоур Сатсанг Ашрам һәм Браһма Видьялай һәм Ашрам аңа карый. Шри Парамаһанс Дьял Нирванага 1919 елның июлендә урынга варис булып Свами Сварупананд җи утыргач ирешкән. Ул Карачида яшәүче Сетһ Амирчандка ул шул урында Самадһи алыр өчен тәнен корбан итәчәк дип игълан иткән. Парамһанс Дьял җиның Самадһи Гыйбадәтханәсе хәзер Пакистанда. Гыйбадәтханә берәү дә карап тормагач җимерелгән булган. Пакистанның Олы Мәхкәмәсе провинциаль хөкүмәткә җимерелгән Һинду Гыйбадәтханәсен 2015 елның 4 апрелендә янә төзекләндерергә кушкан. Шри Парамһанс Дьял Җиның Самади Гыйбадәтханәсе Шри Анандоур Трасты тарафыннан янә төзекләндергән. Гыйбадәтханә хәзер Пакистанда Хайбер Пахтунхва провинциясендә Карак районында, Тери тарихи авылында урнашкан.
Жатоба-ду-Пиауи
Жатоба-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(6554) Такацугуёсида
(6554) Такацугуёсида — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 28 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UO1» саналган.
Кондемиос-де-Арриба
Кондемиос-де-Арриба — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13820) Schwartz
(13820) Schwartz — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 1 ноябрендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VQ» саналган.
Изоло (Верона)
Изоло — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изоло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Яңа Николаевски
Яңа Николаевский — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы поселок.
Котави
Котави - ул капланмаган хатын, бу Һинд динендә хатын һәм Дайтьяларның саклаучы Алиһәсе. Ул Банасур шәйтанының анасы булган, аны Дэви Кумари үтергән. Котави исеме кайвакыт Дургага карата аның ярсулы хасиятләрен тасвирлар өчен кулланыла.
Яңа Николаевски
Почта индексы — 420131.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Блотниця (Зомбковицкий повяты)
Блотниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олюхино
Олюхино (Олюхино) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Куй-Пэтэ-Еган
Куй-Пэтэ-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Зур Мег-Тыг-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кидэй-Кикя
Кидэй-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Саран елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Нямю-Яха
Нямю-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яхады-Яха елгасының сул ярыннан 71 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD130334
HD130334 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Исабей (Каракочан)
Исабей (İsabey) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (köy).
Олы Пинеж
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (80,4%), руслар (19,6%).
Марозавичы (Брэсцкий районы)
Марозавичы  (Марозавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Брот-ле-Ре
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,06 км².
Веж
Веж — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Локчим елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Изолона (Җенова)
Изолона — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изолона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фарил Вафиев
Фарил Вафиев - актер. 1961 елның 24 гыйнварендә Пермь өлкәсе Октябрь районы Ишим авылында туган. 1982-1984 елларда хәрби хезмәттә. 1999 елда Казан театр училищесын тәмамлый. 1990 елдан Туфан Миңнуллин исемендәге Түбән Кама татар дәүләт драма театрында артист булып эшли. 2008 елда Татарстанның атказанган артисты исеме бирелә.
Белл-Гилл (Вашингтон)
Белл-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Белл-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обромб (Цехановский повяты)
Обромб  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Пюи
Сен-Пюи — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Авока (Арканзас)
Авока  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Одмент
Одмент — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жау-ду-Токантинс
Жау-ду-Токантинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Дарньель
Дарньель — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Коперналь
Коперналь — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прамлоча
Һинд дине буенча Прамлоча апсара буган (бу болытлар һәм сулар хатын-кыз рухы). Ул Ходай Индра тарафыннан Гомти елгасы яр буенда утыручы Риши Кунду медитациясен бозар өчен җибәрелгән булган. Ул ришины вәсвәсә иткән һәм алар риваять буенча бергә 907 ел уздырганнар. Риши алар бергә бер көн генә иллюзия астында булган.
Цигра-Кнобельсдорф
Цигра-Кнобельсдорф (Ziegra-Knobelsdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Домбрувка (Любартивский повяты)
Домбрувка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Макрей-Гелена (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13821) 1999 VE8
(13821) 1999 VE8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 ноябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VE8» саналган.
Стенуляса (Витомирешть, Олт)
Стенуляса — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(6555) 1989 UU1
(6555) 1989 UU1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 29 октябрендә Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UU1» саналган.
Дулова Вес
Дулова Вес — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Чилиень
Чилиень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Жаупаси
Жаупаси — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кул-Еган
Кул-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Охогр-Игол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Блотниця (Стшелинский повяты)
Блотниця  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кордуэнте
Кордуэнте — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беляев
Беляев — фамилия.
Төньяк Мариан утраулары
Төньяк Мариан утраулары (Northern Mariana Islands), Төньяк Мариан утраулары дуслыгы (чаморро Sankattan Siha Na Islas Mariånas) — АКШ составына кергән административ берәмлек. Халәте — АКШ белән ирекле ассоциацияләнгән кушылмаган территория (organized unincorporated territory). Тын океанның көнбатыш өлешендә, Мариан утраулары архипелагында урнаша.
Халык саны — 86 мең кеше. Этник состав: күбесенчә филиппиннар, кытайлар һәм чаморро.
Рәсми тел — инглиз теле.
Диннәр
Төньяк Мариан утрауларында чиркәү дәүләттән аерылган, 2010 елга хисабы буенча, халыкның күп өлеше христианнар: католиклар 64,1 %, протестантлар 16 %. Христиан булмаган диннәрдән Буддачылар 10,6 %, җирле диннәр тарафдарлары 5,3 %, Һинд дине, Ислам дине, Яһүд дине һәрберсе 1 % тан кимрәк.
Сен-Сови
Сен-Сови — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Бруа-ле-Лу-э-Верфонтен
Бруа-ле-Лу-э-Верфонтен (Broye-les-Loups-et-Verfontaine) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,00 км².
Биралингешвара
Биралингешвара Бираппа, бу Шива Һинд дине Ходаеның формасы, ул төп Ходай булып тора.
Акчакөй (Юнусемре)
Акчакөй (Akçaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Исмәгыйль Әхмәдуллин
Исмәгыйль Әхмәдуллин (Исмәгыйль Ибраһим улы Әхмәдуллин,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
Обурки (Журоминский повяты)
Обурки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цинна (шәһәр)
Цинна (Zinna) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13822) Stevedodson
(13822) Stevedodson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.