cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олбрайт (Көнбатыш Виргиния)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Визеньга
Кече Визеньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Визеньга елгасының уң ярына тамагыннан    кушыла. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9550) Викторбланко
(9550) Викторбланко — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TY1» саналган.
Обердахштеттен
Обердахштеттен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бекирушагы (Акчадаг)
Бекирушагы (Bekiruşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мут
Мут (Mut) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Мерсин иленә караган бер илчедер.
Географиясе
Илче мәйданы —.
Сылтамалар
Mut
Бабка-Ёльвож
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чонки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Стратмор-Манор (Кентукки)
Стратмор-Манор  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
(17138) 1999 JM84
(17138) 1999 JM84 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JM84» саналган.
Стратмор-Манор (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Колучи (Римини)
Казе Колучи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Колучи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Прокошево (Киров өлкәсе)
Прокошево (Прокошево) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Иске Сабай
Иске Сабай — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы. 2009 елның 1 гыйнварына халык саны 769 кеше тәшкил иткән. Сабай авыл советы үзәге.
Демография
1917 елда Иске Сабайда 2682 кеше яши. Милләт буенча: 1667 типтәр, 687 башкорт, 3 татар һәм 6 рус.
Өч ел узуга, 1920 елда Иске Сабайда 1661 татар, 244 башкорт һәм 15 рус кала.
Бүген Сабайда 278 хуҗалык исәпләнә. Яшәүчеләр саны:
2002 елда 48% халык башкорт итеп яздырылган, татарлар – 52%.
Социаль тармак
Р. Шәрипов исемен йөртүче урта мәктәп. Авылны мәдәни яктан Мәдәният йорты һәм китапханә хезмәтләндерә.
Җитештерү тармагы
Авыл халкының төп шөгыле – авыл хуҗалыгы һәм сәүдә. “Тормыш” агрофирмасы, шәхси теплицалар, кибетләр.
Дин
1917 елга кадәр 2 мәхәллә булган, 3 мәчет. 2002 елда Үзәк диния назарәтендә № 1942 белән мәхәллә теркәлгән. 2006-2010 елларда архитекторлар Билялова Р. В. һәм Кирайдт Р. И. проекты белән авылның үзәк мәчетен тергезү эшләре башкарылды. 2012 елның 30 июлендә мәчет ачылды. Имамлык вазифасын Илсур Билал башкара.
Географик урынлашу
Сабайдан Бүздәккә 40 км, Уфага – 140 км.
Терра-Санта (Пара)
Терра-Санта  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.
Кастельно-де-Граткамб
Кастельно-де-Граткамб — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Дзеканьство
Дзеканьство — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Такета
Тарихы
Такета шәһәре 1954 елның 31 мартында шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 477.59 км² тәшкил итә.
Маунг Шве
'''Б. Л. Гоэнка, күбрәк Маунг Шве''' буларак мәгълүм (Мьянма телендә: မောင်ရွှေ}} (màʊɴ ʃwè) Випассана белгече С.Н.Гоэнканың улы һәм Мьянмада Һинду Үзәк Идарәсенең җитәкчесе. Ул Янгонда Миома Югары Мәктәбен бетергән. Ул шулай ук Һиндстан-Мьянма Сәүдәгәрләр Ассоциациясенең рәисе булып тора.
Чупелница
Чупелница — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильчевко
Вильчевко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Максвелл (Калифорния)
Максвелл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Максвелл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чорнае (Рэчыцкий районы)
Чорнае  (Чорнае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(9551) Кази
(9551) Кази — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 20 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 UJ» саналган.
Боянице (Лещинский повяты)
Боянице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(17139) Malyshev
(17139) Malyshev — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JS86» саналган.
Обердинг
Обердинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чайлы (Тәртәр)
Чайлы  (Çaylı ) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
Абзал
Абзал — Казахстан территориясеннән ага торган елга. Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыялы-Бөрте елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фуэнмайор
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Şanxay fond birjası
Şanxay fond birjası (qıtayça 上海证券交易所) — qıytğalı Qıtay iñ zur birjası, Şanxay şähärendä urnaşqan, Aziä iñ zur birjalarınıñ berse.
Aziä häm Okeaniä fond birjaları Berläşmäsenä kerä.
Birjada 833 şirkät qimmätle käğäze bäyälänä.
SSE Composite - Şanxay fond birjası cıyılma indeksı, barlıq şirkätlär aktsiäse nigezendä isäplänä.
İran Aseman hawa yulları ATR-72-200 häläkäte
{{Карточка {{#if: {{{ширина|}}}|{{{ширина}}}|280px}}| {{#if: {{{подпись|}}}||}}]]}}
}} İran Aseman hawa yulları ATR-72-200 häläkäte - 2018 yılnıñ 18 fevralendä Tähran hawa alanınnan Yasuc şähärenä yul totqan oçqıç İsfahan ostanı Sämir şähäre yanında Dena digän tawğa bärelgän.
Ekipaj 6 äğzası häm 60 yulçı häläk bulğan.
Aldan tikşerü buyınça häläkät navigatsion äsbaplar bozıluı säbäple bulğan.
Сен-Прие-ла-Ветр
Сен-Прие-ла-Ветр — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Лотус Вингадассами Энгель
Лотус Вингадассами Энгель - Француз Гвианасы галиме һәм Көньяк Америкада Һиндлеләр диаспорасы буенча белгеч. Ул Ялланган хезмәт эффектлары һәм хезмәткәрләр токымы тарафыннан тотылган Һинд дине йолалары турында язган хатын-кыз автор.
Тейлор-Милл (Кентукки)
Тейлор-Милл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бекишли (Шаһинбей)
Бекишли (Bekişli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дзельниця (Ополе воеводалыгы)
Дзельниця  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каяделен (Варто)
Каяделен (Kayadelen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (köy).
Мутафлар (Чине)
Мутафлар (Mutaflar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кече Енда
Кече Енда — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Енда елгасының сул ярына тамагыннан 1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD190434
HD190434 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Янгелде (Апас районы)
Янгелде — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422324.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Олдерсон (Көнбатыш Виргиния)
Олдерсон  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теутония
Теутония — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Лесные Поляны
Лесные Поляны (Лесные Поляны) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), татарлар (6%), казахлар (9%), нагайбәкләр (8%).
Казе Комунали Форма Торта (Л'Аквила)
Казе Комунали Форма Торта — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Комунали Форма Торта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кастельно-сюр-Гюпи
Кастельно-сюр-Гюпи — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Башкорт күтәрелешләре
Башкорт күтәрелешләре — XVI—XVIII гасырларда башкортларның Россия патшалыгы феодаль-колониаль сәясәтенә каршы милли-азатлык көрәше.
Башкорт күтәрелешләре тарихи феномен булып санала, чөнки азатлык өчен җанын-тәнен аямый көрәшү мисаллары тарихта сирәк очрый. Башкортлар үз хокуклары өчен көрәшеп кенә калмый, патша хөкүмәтен җитди ташламалар ясарга мәҗбүр иткән. Бу мәсьәләләрне өйрәнмичә, башкортларның һәм барча Җаек-Идел халыкларының тарихын күз алдына тулысынча бастыру мөмкин түгел.
XVI гасырның катлаулы чорында башкортлар үз ирке белән Россия дәүләтенә килешү нигезендә кушылу турында ул заман өчен төпле сәяси карар кабул итә (хәзерге термин белән — федераль килешү төзи). Рус хөкүмәте аларга тыныч тормыш, чит баскынчылардан яклау гарантиялый, башкорт халкының үз җирләренә хокугын калдыру белән ризалаша, эчке үзидарәлекне һәм дин иреклеген бирә. Башкортлар үзләрен Россия дәүләтенең гражданы итеп таный, җир өчен ясак түләргә, үз хисабына хәрби хезмәт итәргә ризалаша. Башкортстанның Тоболдан алып Иделгә, Җаектан Чулманга тиклемге зур территориясе Россия составына керә.
Килешү башкортларның да, Россия дәүләтенең дә мәнфәгатьләренә җавап бирә. XVI гасырның икенче яртысында — XVII гасырның башында рус хөкүмәтенең сәясәте килешү буенча бара. Әммә XVII гасырның беренче яртысыннан патша власты Башкортстанда икейөзле сәясәт үткәрә башлый: кушылу шартларын рәсми рәвештә таныса да, гамәлдә аны бозуга юл куя. Җирләрне тартып алулар башлана, ясак күләме арта, христиан диненә күндерү ынтылышы ясала. Уфа воеводалары баш-баштаклык һәм золым кыла. XVIII гасырның 30нчы елларыннан рус патшалыгы изү сәясәтен аның саен көчәйтә бара, ул колониаль төс ала. Җавап итеп башкортлар коралга тотына. Ике йөз ел дәвам иткән башкорт күтәрелешләре шулай башланып китә.
XVI гасыр азагында — XVII гасыр башында патшалык сәясәтенең кайбер якларына ризасызлык белдергән башкортлар башка күрше халыкларның Россия патшалыгына каршы хәрәкәтенә кушыла. Урта Идел халыкларының 1572, 1581 һәм 1616 еллардагы күтәрелешләрендә аларның актив катнашулары бу хакта сөйли. Артабан башкортлар башлап йөрүчеләре һәм төп этәргеч көче булган күтәрелешләр китә. Шундыйларның берсе 1645 елдагы күтәрелеш була. Аңа патша властларының, башкортлар белән исәпләшмичә, алар җирендә Минзәлә кәлгасен төзү сәбәпче була. Башкортстан җирендә Тоболдан Иделгә, Җаектан Чулманга тиклем җәелгән гомуми башкорт күтәрелешләре XVII гасырның уртасында башлана.
1755-1756
Башкорт күтәрелешләре Россия патшалыгының феодаль-колониаль сәясәтенә каршы милли-азатлык сызатлы көрәш булуы белән тарихи әһәмияткә ия. Куп югалтулар кичерсә дә, башкортлар заманында шәхси иркен һәм җир биләмәләренә хокугын саклый алды.
XVIII гасырның соңгы чирегендә башкорт көрәшенең яңа этабы башлана. Алар рус һәм башка халыклар белән берләшеп көрәшкә күтәрелә. Аның ачык мисалы — 1773-1775 еллардагы Крәстияннәр сугышы һәм 1835 елгы күтәрелеш.
Куявяк
Куявяк (Kujawiak) — поляк халык биюе, чыгышы белән үзәк Польшаның Куяви өлкәсеннән. Мазурка, оберек, полонез һәм краковяк белән бер рәттән поляклар милли биюләре төркеменә керә. Биюгә өч өлешле үлчәм, ирекле темп һәм тыныч, лирик музыка хас.
Тарих
Беренче тапкыр куявяк бию атамасы буларак Т.Ф. Яскольскийның "Бахорци көтүчеләре: Куяви тыныч тормышы" (Pasterze na Bachorzy Sielanki Kujawskie) әсәрендә 1827 елда кулланыла. Шулай да куявякның мазур биюеннән 1750-1830 еллар аралыгында килеп чыгышы фараз. Күп композиторлар тарафыннан куявяк һәм оберек биюләренең ритмик һәм темп үзенчәлекләре берлектә генә күзаллана.
Жанр крестьян даирәсендә барлыкка килә, әмма соңрак поляк морзалары даирәсендә дә нык тамырлар җибәрә. Бию музыкасын фольклор экспедицияләрендә язалар һәм Куявяк җыентыкларында нәшер итәләр. Поляк морзалары арасында халык биючеләрен йортларга чакыру һәм алардан бию осталыгына өйрәнү гадәткә керә. 1860-еллар азагында куявяк балларда биелә башлый һәм Варшава кебек зур шәһәрләрдә дә киң таралыш таба. Жанр популярлаша, үзгәрә һәм башка ритмик алымнарны, хәрәкәтләрне үзенә кертә. XIX гасырның ахырында поляк милли биюе буларак дөньякүләм таныла.
Музыка
Минор шәкелендә иҗат ителү нәтиҗәсендә, куявяк жанрына сентименталь һәм мелонхолик музыка хас.
Биюнең кереш өлеше бер югарылыкта кабатланган һәм тизләнә төшкән ноталардан гыйбарәт; биючеләрне дөрес темпка хәзерләгән. Музыка өч басымлы метрда языла һәм аның кисәкләре 2 дүрт тактлы тезмәләрдән тора, гадәттә, тезмәләрнең икенчесе киңеләйтелә һәм яңа басымнар белән үзгәртелә, доминанта гармониясендә тәмамлана. Күпчелек очракта биючеләр кайбер тактлар темпын сузып (tempo rubato), бию музыкасына үзгәрешләр кертә. Куявяк музыкасы ансамбле ике скрипка, түбән тавышлы ике кыллы уен кораллы басыдан (basy), кайбер вакытта кларнет, кече барабан (a bebenek) һәм поляк сорнаеннан (dudy) тора. Скрипка төп көйне, басы аккомпанементны башкара, шулай да басы бәрмә уен коралы вазифасын башкарырга мөмкин. Бүгенге көндә ансамбльдә флейта, аккордеон кебек уен кораллары да очрый.
Обердоллинг
Обердоллинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9552) 1985 UY
(9552) 1985 UY — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 24 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 UY» саналган.
Чорнавшчына
Чорнавшчына (Чорнаўшчына ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17140) 1999 JU86
(17140) 1999 JU86 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JU86» саналган.
Бурсык (мәгънәләр)
Бурсы́к - сусарлар гаиләлегеннән имезүче ерткыч җәнлек.
Вильчево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Вильчево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бунготакада
Бунготакада — Япония дәүләтенең Оита префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бунготакада шәһәре 1954 елның 31 маенда шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 24484 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 118 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 206.64 км² тәшкил итә.
Халон-де-Камерос
Халон-де-Камерос — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малага (Калифорния)
Географиясе
Малага халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Безволосная
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вәли Хулуфлу
Вәли Мәммәдхөсәен улы Хулуфлу, Вәли Хулуфлу буларак танылган (Vəli Məmmədhüseyn oğlu Xuluflu; 1894 елның 26 мае — 1937 елның 13 октябре) — Азәрбайҗан совет язучысы, әдәбият белгече, Көнчыгышны өйрәнүче, фольклорчы, филолог, тюрколог, лингвист, публицист, профессор (1931), 1934 елдан Язучылар берлеге әгъзасы.
Тормыш юлы
1894 елның 26 маенда Елизаветополь губернасының Хулуфлу авылында (Тарс Даллар авылының Хулуфы мәхәлләсендә; хәзер — Азәрбайҗанның Шәмкир районында) туа.
Азәрбайҗан ССРның Үзәк архив идарәсе башлыгы булып эшли (1933). Соңгы эш урыны, 1937 елның гыйнварында кулга алынганчы — Тарих, археология һәм этнография институтының (ССРБ Фәннәр Академиясенең Азәрбайҗан филиалы) директоры урынбасары. Ул шулай ук Азәрбайҗанның халык авыз иҗатын җыю һәм бастыру өчен күп көч куя. XX гасырның 20-30 нчы елларында фольклорны җыю һәм бастыру белән эзлекле шөгыльләнә. Вәли Хулуфлу Азәрбайҗан фольклористикасының пионеры булып санала. 1927 елда «Халык ашыйклары» китабын нәшер итә, шулай ук Азәрбайҗанда беренче тапкыр «Күругълы» дастанын чыгара, ә 1929 елда икенче басманы чыгара. Репрессияләнә. Вәли Хулуфлыны 1937 елның гыйнварында контрреволюция эшчәнлегендә шикләнеп кулга алалар һәм шул ук елның октябрендә атып үтерәләр. Азәрбайҗанның Коммунистик партиянең Үзәк Комитетының 1937 елның 7 июлендәге «Контрреволюцион, пантюркистик һәм милли әдәбиятны алу турында» карары белән Вәли Хулуфлу әсәрләре советка каршы буларак тулысынча алынырга тиешле авторларның беренче исемлегенә кертелә. Әлеге документ авторларның ике исемлеген раслаган, аларның һәркайсы Җинаять кодексының «58 нче маддәсенә» эләккән. Беренче исемлектә 40тан артык авторның фамилиясе кергән, шул исәптән Вәли Хулуфлу да, аларның әсәрләре барлык фәнни, әдәби һәм уку нәшриятларында да тулысынча алынырга тиеш була. Икенче исемлеккә әсәрләре өлешчә алынырга тиешле авторларның фамилияләре кертелгән була.
1956 елның 17 ноябрендә Вәли Хулуфлуны реабилитациялиләр (үлгәннән соң).
Искәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Дзелюв
Дзелюв — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Влад III Дракула
Влад III Басараб (tat.lat. Vlad Drakula), яки Влад Це́пеш (Vlad Țepeș — Влад Казыкка-утыртучы, Влад Чәнчүче) яки Влад Дра́кула (Vlad Drăculea (1431 — декабрь 1476) - Валахия господаре (хакиме) 1448, 1456— 1462 һәм 1476 елларда. «Це́пеш» («Казыкка-утыртучы», ţeapă ця́пэ — «казык») кушаматы дошманнарны рәхимсез җәзалап үтерү өчен бирелә.
Дракула кушаматы әтисеннән алган. Әтисе Аждаһа ордены әгъзасы булган (Аждаһа румынча Дракула). Влад III әтисе төзегән чиркәүләрендә Аждаһа билгесен сурәтли, шуңа күрә аңа Дракул-Аждаһа (яки Иблис) кушаматы бирелә.
Тәрҗемәи хәл
Влад III Дракула - Баторийләр нәселеннән чыга.
12 яшеннән 4 ел дәвамында Төркия әсирлегендә булган.
17 яшендә Төркия аны иреккә чыгара.
1456 елда Влад III маҗарлар ярдәмендә тәхеткә утыра. Боярларга каршы көрәшкәндә үзәкләштерү сәясәтен үткәрә. Эчке һәм тышкы куркынычлыкка каршы көрәшер өчен ирекле крестьяннарны коралландыра.
1461 елда Төркия Солтанына ясак түләүдән баш тарта.
Маҗарлар хыянәте нәтиҗәсендә Маҗарстанга качарга дучар була, анда кулга алына, әсирлегендә 12 ел утыра.
1476 елда Валахия тәхетенә кайта. Ике айдан Төркиягә каршы сугышында һәлак була. Бер юрама буенча Влад румын боярлар тарафыннан казыклар белән үтерелгән (усак казыгы), соңрак аның башы Төркия Солтанына бүләк ителәә.
Риваятьләр
Влад III Дракуланың дошманы Маҗарстан патшасы Матьяш Корвин боерыгы буенча 1463 елда Алманиядә аноним документ бастырыла. Анда Дракуланың җәзалап үтерүләре, азаплары, коточкыч явызлыгы тасвирлана.
Күбесе тарихчылар бу мәгълүмат дөреслеген шик астына куялар.
Дракула мәдәнияттә
Влад III Дракулага күп китаплар, фильмнәр багышланган. Ләкин күбесе китаплар һәм филмнәр тарихка түгел ә уйдырма документына таяналар.
Тейлорсвилл (Кентукки)
Тейлорсвилл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Прие-ла-Прюнь
Сен-Прие-ла-Прюнь — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Әхмәт Ерикәй
Әхмәт Ерикәй — татар шагыйре.
Биография
Әхмәт Ерикәй 1902 елда Башкортстанның Өлкенде авылында крестьян гаиләсендә туа. Җиде балалы ишле гаиләгә тормыш итү авыр булганлыктан, Әхмәткә кечкенәдән үк тормыш ачысын татырга туры килә: кышларын авыл мәктәбенә укырга йөрсә, җәйләрен көтү көтә, авыл байларында көнлекче булып эшли, үсә төшкәч, әтисенә ияреп, Златоуст, Нязепетровск, һ.б. шәһәрләргә яллы эшләргә чыгып йөри. Бер үк вакытта күп укый, поэзия белән кызыксына, рус телен ярыйсы үзләштерә. 15 яшендә вулыс башкарма комитетында сәркатип булып эшли. Шушы елларда аның матбугат битләрендә беренче шигырьләре күренә башлый. 1927 елда Ә.Ерикәй Мәскәүгә килә һәм Дәүләт журналистика институтына укырга керә. Студентлык чорында төрле газета–журналларга языша, «Эшче» газетасы редакциясендә җаваплы сәркатип һәм редактор урынбасары вазифаларын үти.
1932–1935 елларда Гослитиздатның ССРБ халыклары әдәбияты секторында редактор, сектор мөдире, Татарстанның Чистай районы МТСында политбүлек газетасы редакторы хезмәтләрендә була.
1935 елда Мәскәү дәүләт консерваториясе каршында татар опера театры студиясе ачылганнан соң, студиянең әдәби бүлек мөдире Муса Җәлил белән беррәттән, Ә. Ерикәйне дә татар телендә либреттолар һәм җырлар язу эшенә тарта. 1935–1941 елларда Ә.Ерикәй «Шауласын, гөрләсен безнең җыр», «Комсомолка Гөлсара», «Гармун», «Яшь егетләр, яшь кызлар», «Тагын килер язлар», «Тын бакчада», «Туган ил», «Бибисара», «Кәккүк», «Алсу», «Минзәлә» һ.б. иҗат итә.
Бөек Ватан сугышы елларында Ә.Ерикәй фронт газетасында хезмәт итә, совет сугышчыларын фашизмга каршы көрәшкә өндәгән шигырьләр, очерклар һәм җырлар яза.
Сугыштан соңгы чорда шагыйрь поэмалар, лирик шигырьләр, мәсәлләр, дүртьюллыклар, җырлар, мәкаләләр яза, тәрҗемә итә. Ә. Ерикәйне үзенчәлекле шагыйрь итеп танытканы – кыска лирик шигырьләр һәм җырлар. Җыр итеп язылган шигырьләре халыкчан шигъри бизәкләр, тапкыр сүзләр, чорга хас иҗтимагый фикер-хис белән сугарылган. Аларның ритмик төзелеше, эчке аһәңе үзеннән–үзе көйне сорап тора, шуңа күрә композиторлар Әхмәт Ерикәй поэзиясенә еш мөрәҗәгать итәләр. 1982 елда шагыйрьнең җырлары аерым китапка тупланып «Ике йөз җыр» исеме белән басылып чыкты.
Әхмәт Ерикәй 1967 елның 15 сентябрендә Мәскәүдә вафат була.
Бучумень (Димбовица)
Бучумень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тефе
Тефе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чорная Вирня
Чорная Вирня (Чорная Вірня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чәрәкдар
Чәрәкдар (Çərəkdar ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Айдарлысай
Айдарлысай — Казакъстан территориясеннән ага торган елга. Казакъстанның Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыялы-Бөрте елгасының уң ярыннан 57 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кастийоннес
Кастийоннес — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Кече Ирыч
Кече Ирыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 603 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дҗитендра Дурга Махараҗ
Дҗитендра Дурга Махараҗ яхшы мәгълүм Фиджи спорт администраторы. Ул күбесенчә Фиджи Футбол Ассоциациясе белән бәйле, Ассоциациядә ул Сәркатиб һәм Башкарма Директор вазыйфаларын тоткан. 1978 елда Гигантлар Көрәше футбол турнирын кертүне аның кертеме дип әйтәләр. Ул шулай ук 1991 елда Фиджи Футбол Ассоциациясе Кубогы Турнирын (Fiji Football Association Cup Tournament - (Fiji FACT)) ул керткән дип әйтәләр.
Ул тоткан позицияләр:
Ул 2006 елның 24 декабренда үлгән.
Бралин (Великопольское воеводалыгы)
Бралин  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Просница
Просница (Просница) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан тимер юл станциясе.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), арлар (1%).
Чуперка
Чуперка — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9553) Colas
(9553) Colas — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оберзёхеринг
Оберзёхеринг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мутафлы (Якакент)
Мутафлы (Mutaflı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Якакент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Дзеляви
Дзеляви — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каяделен (Сушеһри)
Каяделен (Kayadelen) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Конвольио (Модена)
Казе Конвольио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Конвольио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17141) 1999 JV94
(17141) 1999 JV94 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JV94» саналган.
Химилео
Химилео — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильченець-Богуцкий
Вильченець-Богуцкий — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Прие-ла-Рош
Сен-Прие-ла-Рош — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Тиангуа
Тиангуа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
HD190468
HD190468 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Манила (Калифорния)
Манила  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Манила халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каюзак (Ло һәм Гаронна)
Каюзак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Тен-Брук (Кентукки)
Тен-Брук  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тен-Брук шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лилия Дөгг Альфредсдоттир
Лилия Дөгг Альфредсдоттир (исландча — Lilja Dögg Alfreðsdóttir, 4 октябрь, 1973) — Исландия халык хуҗалыгы эшлеклесе, тышкы икътисадый эшчәнлек эксперты һәм 2016 елның апреленнән Исландия тышкы эшләр һәм сәүдә министры, Сигурдур Инги Йоханссон ("Алгарыш" фиркасеннән) җитәкләгән хөкүмәт әгъзасы.
Гурий Эвайн
Гурий Эвайн (псевдоним, чын исеме Гурий Гаврила улы Кармазин, Эвай Кутлукай, чукындырылганчы исеме Котлыкай Гыйбаев) (1882 елның 15 марты, Уфа губернасы, Бөре өязе, Ишем — 1938 елның 11 мае, Мәскәү) — чирмеш язучысы, мари әдәбиятына нигез салучыларның берсе, мәгърифәтче, фольклорчы, мөгаллим-методист, доцент.
Лилия Дөгг Альфредсдоттир
Лиля Дөгг Колумбия университетын (АКШ) тәмамлаган, халыкара мөнәсәбәтләр магистры дәрәҗәсенә ия. Исландия үзәк банкында төрле вазифаларны башкарган, элеккеге премьер-министр Сигмундур Давид Гуннлаугссонның икътисад сәясәте буенча киңәшчесе булган. Министр буларак, Исландия парламенты Альтингта әгъза булып тора алмый.
Гурий Эвайн
Тәрҗемәи хәле
1882 елның 15 мартында Уфа губернасы Бөре өязе (хәзерге БР Мишкә районы) Ишем авылында туган. Бөре укытучылар мәктәбен (1901), Казан дәүләт университетын (экстерн) тәмамлаган. 1909-1912 елларда Бөре өязендә укытучы булып эшли. 1912 елда Мари Иленә күчеп, Урта Кетнә чирмеш укуханәсендә укыта башлый. 1916 елда патша армиясенә алынып, Иркутск хәрби укуханәсен тәмамлый, кече әфисәр дәрәҗәсе ала, румын чигендә сугыш хәрәкәтләрендә катнаша. 1917 елда керә. 1918 елның 9 гыйнварында «Ужара» газетасында басылган «''Йоклап калмагыз! Чирмеш-подпоручикның окоптан җибәргән хаты''» дигән мәкаләсендә чирмеш дәүләтчелеген булдыруны яклап чыга. 1918 елдан Тумда, 1923 елдан Краснококшайскида мәгариф идарәсендә эшли. 1926 елдан Мәскәүдә, аспирантура тәмамлый. 1929 елдан Казанда Көнчыгыш педагогия институтында мари теле укыта, доцент. 1930 елда Йошкар-Олага, Мари фәнни-тикшеренү институтына сектор җитәкчесе итеп чакырыла.
Хезмәтләре
Казан университетын тәмамлагач, мари әдәби теле нормаларын булдыруда катнаша, чирмеш язуы һәм орфографисен реформалау өстендә эшли. Чирмеш тел гыйлеме өлкәсендә күп терминологик неологизмнар, брошюралар, мәкаләләр авторы. «Сурәтле чирмеш әлифбасы һәм болын һәм көнчыгыш чирмешләре телендә беренче уку китабы» (1914, Казан, В.М. Васильев белән бергә) төзи. 1925 елда узган мәгариф хезмәткәрләренең II съездында ул төзегән алфавит проекты (кириллицада) һәм орфография кагыйдәләре кабул ителә.
Иҗаты
Әдәбиятка С.Г.Чавайн, Г. Микай һ.б. белән бер чорда килә. А.С. Пушкинның «Балыкчы һәм балык турында әкият»енә нигезләнеп, «Вувер кува» (Убыр) поэмасын яза (Казанда 1910 елда «Мари календаре»нда басылган).
Сәяси эзәрлекләү
1930 елда чирмеш милләтчеләре эше буенча кулга алына. 1932 елның гыйнварында Мари мөхтәриятле өлкәсеннән 3 елга читкә сөрелә. Әйләнеп кайткач, бераз вакыт чирмеш телен латинлаштыру хәрәкәтендә катнаша. Янәдән 1937 елның 21 мартында кулга алынып, 1938 елның 11 маенда атып үтерелгән. 1957 елда акланган.
Хәтер
Ишем авылында музее булдырылган.
Бунгооно
Бунгооно — Япония дәүләтенең Оита префектурасында урнашкан шәһәр.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 40409 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 67.0 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 603.36 км² тәшкил итә.
Оуквейл (Көнбатыш Виргиния)
Оуквейл  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(9554) Dumont
(9554) Dumont — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Оуквейл (Көнбатыш Виргиния)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(9554) Dumont
Тарихы
1985 елның 13 декабрендә R. Chemin тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 XA» саналган.
Оуквейл (Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Кондоти (Җенова)
Казе Кондоти — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Белая Кожва
Белая Кожва — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кожва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чылдыран (Кәлбәҗәр)
Чылдыран  (Çıldıran ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Чыжовка (Рэчыцкий районы)
Чыжовка  (Чыжоўка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Сен-Пьерр-де-Беф
Сен-Пьерр-де-Беф — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Чыжовка (Рэчыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Субхаш Моди
Субхаш Ранчоддас Моди (1946 елның 30 мартында туган) - Кения крикет судьясы. Моди Кения Крикет Судьялары һәм Уенчылары Ассоциациясендә сәркатип һәм хәзинәче булып хезмәт иткән, оешма аңа хезмәте өчен гомер буе әгъза булу хакын биргән. Ул шулай ук Кения өчен 1969 елда уйнаган. Ул Малайзия Берлек Уеннарында, ICC Trophy-да, 1999 ел Дөнья Кубогында дүртенче судья булып һәм 2000-енче елның Чемпионнар Трофеенда тулы ODI-ларында ("Бер Көн Халыкара"ларында) рәсми булып торган. Модиның улы Хитеш Моди Кения милли крикет такымының капитаны булган. Бу пар уникаль булып тора, чөнки бу 2006 елның августында Найробида Бангладешка каршы Бөр Көн Халыкарада уенчы һәм судья булган бердәнбер әти/угыл; әтисе улына lbw биргән.
Сылтамалар
Cricinfo
Тибажи
Тибажи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Эль-Вильяр-де-Арнедо
Эль-Вильяр-де-Арнедо — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзерговице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бекташ (Везиркөпрү)
Бекташ (Bektaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Анастасия Стальная
Анастасия Викторовна Стаьлная (1998 елның 6 гыйнварында туган, Пешанокопская (станция), Ростов өлкәсе) — Россия волейболчысы һәм һөҗүмчесе. 2019 җәйге университет чемпионы. Волейбол буенча спорт мастерына кандидат.
Тәрҗемәи хәле
Анастасия Викторовна Сталная 1998 елның 6 гыйнварында Ростов өлкәсендә туган. Ул 9 яшендә волейбол белән шөгыльләнә. Алты ел дәвамында ул Никадагы 65нче спорт мәктәбендә (СДЮСШОР №65 «Ника») (2007-2013) укыЙ. 2013 елдан ул яшьләр командаларында актив уйный. Төрле яшь категорияләре кысаларында ул 2014, 2015, 2016 елларда Европа чемпионы була. Беренче мизгелен ул Яңа Уренгойдагы олылар командасында үткәрә. Аннары ике ел ул Мәскәүдә «Луч» командасында уйный. 2016/2017 мизгелендә ул Череповец «Северянка» командасында уйный, Премьер-лигада алтын медаль ала. Ул 2018-2019 ел мизгелен Чиләбе «Динамо-Метар». кысаларында үткәрде.
2019 елда ул Калининград «Локомотив»ына күчте.
Италиядәге җәйге Университетта, 2019 елда, Россия җыелма командасы составында, ул турнирда җиңүче булды.
Вильченець-Фабянский
Вильченець-Фабянский — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томпкинсвилл (Кентукки)
Томпкинсвилл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томпкинсвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Межевая
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), татарлар (6%), башкортлар (6%).
(17142) 1999 JQ95
(17142) 1999 JQ95 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
(9555) Frejakocha
(9555) Frejakocha — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Манчестер (Калифорния)
Манчестер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(9555) Frejakocha
Тарихы
1986 елның 2 апрелендә галимнәр тарафыннан Копенгаген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 GC» саналган.
Манчестер (Калифорния)
Географиясе
Манчестер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
HD19049
HD19049 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Птицефабрика
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (98%).
Дзержислав (Ополе воеводалыгы)
Дзержислав  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бранно (Великопольское воеводалыгы)
Бранно  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чырвонае (Жыткавицкий районы)
Чырвонае  (Чырвонае ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аксакал (елга)
Аксакалка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 1555 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Клерак
Клерак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Чуперчений-Веки
Чуперчений-Веки — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.