cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Швеция
География
Төньяк Европаның Атлантика буе өлешендә, уртача поясының төньягында урнашкан. Төньяк һәм көнбатыш өлешләре таулы (Скандинавия таулары, иң биек ноктасы 2123 м). Швеция төньягында Норланд яссытаулыгы (биеклеге 200–800 м), көньякта Смоланд калкулыгы бар. Калган өлеше түбәнлек һәм күлләрдән гыйбарәт.
Файдалы казылмалардан тимер, бакыр, кургашын, тутыя, уран нәре, алтын, көмеш, марганис, вольфрам чыганаклары бар. Климаты уртача, Гольфстрим җылы агымының тәэсире зур. Төньякда климат суык. Гыйнварның уртача температурасы көньякта 0—5°, төньякта -6°...-14°, июльнеке тиешенчә +15...+17° һәм +10...+11°. Еллык явым тауларда 1500–2000 мм, тигезлекләрдә 700–800 мм.
Елгалар кыска һәм бусагалы. Швеция территориясенең 9%ын күлләр алып тора. Эре күлләр: Вәнерн, Вәттерн, Елмарен, Мәларен. Территориясенең 57%ы урман, нигездә, ылыслы, катнаш урманнар, төньякта тундра үсемлекләре үсә.
Туфраклары көлсу, кәсле-көлсу, соры урман, тау көлсу, тау тундра һәм сазлык.
Тарих
Скандинавия ярымутравы территориясендәге бозлар эрегәннән соң, аңа Европадан халыклар әкренләп күчеп килә башлаган.
Дәүләт корылышы
Швеция — конституцион монархия. Гамәлдәге конституция 1975 елда кабул ителгән. Дәүләт башлыгы — патша. Канун чыгаручы хакимиятне риксдаг (бер пулатлы парламент), башкарма хакимиятне хөкүмәт гамәлгә ашыра.
Дәүләт гимны (рәсми өлеше)
Гимнның тарихы
“Du gamla, du fria” (“Борынгы азат илем”) гимнының текстын халык авыз иҗаты белгече һәм балладалар иҗат итүче Рихард Дүбек (Richard Dybeck, 1811-1877) язган. Ә инде булачак гимнның көен бу әдип XIX гасыр уртасында Вестманланд (Västmanland) провинциясендә киң таралган халык җыры буларак язып алган булган. гимнның әле хәзер дә заманча яңгыравы аның шул гасыр башында гына барлыкка килүен фаразларга мөмкинлек бирә. 1880-1890 елларда бу җыр бөтен илдә дә һәм торган саен ешрак җырлана. Тора-бара аны Швециянең милли гимны итеп саный башлыйлар. Дәүләт башлыгы булган король катнашындагы чараларда “Du gamla, du fria” белән бергә ”Kungssången” (“Король җыры”) дип исемләнгән гимн да башкарыла. Ул шулай ук гимнның беренче юлы булган “Ur svenska hjärtans djup en gång” (“Швед йөрәгенең иң-иң түреннән”) исеме белән дә билгеле.
Дүрт куплетлы Швеция дәүләт гимнының беренче ике куплеты рәсми чараларда башкарыла. Икенче куплеты югарырак тональлектә җырлана.
Дин
Швеция Конституциясендә ватандашларга дин тоту иреге беркетелгән. 2000 елга кадәр лютеранлык дәүләт дине хокукына ия булган. 2016 елда ил халкының 67,2 % ы — христианнар, 27 % ы — дини булмаган кешеләр, 4,6 % ы — мөселманнар, 0,1 % ы — яһүд дине, 0,2 % ы — һинд дине тарафдарлары булган. Башка тикшеренүләр буенча, 85 % ка кадәр шведлар атеистлар булып тора — бу дөньяда атеизмның иң югары дәрәҗәсе.
Асан (шәһәр)
Асан (아산시, 牙山市) — Көньяк Кореянең Көньяк Чуңчоң правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1986 елдан башлап йөртә.
Кәрәкә Күле
Кәрәкә Күле — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Халык саны — 5 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422962.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Трегомёр
Трегомёр (Trégomeur) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,12 км².
Кавали (Ляхавицкий районы)
Кавали  (Кавалі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Воля-Лисовска
Воля-Лисовска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тиник-Яха
Тиник-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Булонь (Вандея)
Булонь — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Пайн (Аризона)
Пайн  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарки
Тарки  (Таргъу) — Дагстан Республикасының торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — шәһәр тибындагы поселогы (федераль классификатор буенча). VI йөзнең урталарында төзелә. Хазарнын һәм Шевкалнын башкаласы. Алтын Урданын борынгы шәһәре. Монголлар 1240 елда яулап алгач Джулат Алтын Урда составына керә. XVII йөздә яшәгән госман галиме Әвлия Чәләби ««Сәяхәтләр китабы» дигән мәшһүр китабында. Халык саны — 15800 тирәсендә (Комыклар). Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3.
Козлув (Меховский повяты)
Козлув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6107) Osterbrock
(6107) Osterbrock — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Погуже (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6107) Osterbrock
Тарихы
1948 елның 14 гыйнварында Карл Виртанен тарафыннан Сан-Хосе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1948 AF» саналган.
Луговской (Свердловск өлкәсе)
Луговской (Луговской) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Тарих
1937 елда Пышма исеме астында нигезләнгән.
1963 елда Луговской эшчеләр бистәсенә үзгәртеп корылган статусын алган, 2004 елдан — авыл торак пункты.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (4%), украиннар (6%).
Николай Ершов урамы (Казан)
Николай Ершов урамы (улица Николая Ершова) — Казанның Вахит һәм Совет районнарында урнашкан урам. 1917 елның октябрь-ноябрендә Казанда Октябрь кораллы баш күтәрелеше җитәкчеләренең берсе Николай Ершов (1892-1928) исемен йөртә.
Брентли (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акдорук (Кулп)
Акдорук (Akdoruk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мровиска
Мровиска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фридерсдорф (Шпрее)
Фридерсдорф (Friedersdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Бедешан
Бедешан — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Фридерсдорф (Шпрее)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хыймалакасы
Хыймалакасы (Хӑймалакасси, Хыймалакасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 126 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Скинетя
Скинетя — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тьелинце
Тьелинце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Садра
Садра — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Лебедь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.
Яңа Комлы урам (Казан)
Яңа Комлы урам (улица Ново-Песочная) — Казанның Вахит районында, Постау бистәсендә урнашкан урам.
Садра
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Комлы урам (Казан)
Географиясе
Туфан Миңнуллин урамыннан башланып, Назарбаев урамына барып җитмичә тәмамлана.
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Челыкино
Челыкино (Чолемсола, Челыкино) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Монсеррат (Валенсия)
Монсеррат — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Челыкино
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
(13337) 1998 SZ114
(13337) 1998 SZ114 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SZ114» саналган.
Палька
Палька — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыртымья елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Цямныя
Цямныя (Цямныя ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бон-Принсипиу
Бон-Принсипиу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Палька
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Воля-Мала (Люблин воеводалыгы)
Воля-Мала  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бурнезо
Бурнезо — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Супириор (Висконсин)
Тарихы
Супириор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җесо (Асти)
Җесо — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җесо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ли Бай
Ли Бай яки Ли Тай-бо (李白; 李太白; 701—762/763 ел) — Тан династиясе заманында яшәгән кытай шагыйре.
Биография
Ли Бай бай сәүдәгәр гаиләсендә туа. Туу җире төгәл билгеле түгел, ләкин бүгенге көндә эзләнүчеләрнең күбесе аның Төркестанда, бүгенге Токмок шәһәреннән ерак түгел җирдә туганын кабул итә. Соңрак, Ли Байга 5 яшь булганда, аның гаиләсе Циньляньсянга күченә. Дәүләт эшлеклесе булу теләгенә карамастан, ул дәүләт хезмәтенә керү өчен таләп ителгән имтиханнарга әзерләнми һәм 25 яшендә Кытай буенча сәяхәт итә башлый. Соңрак, 742 елда, ул император сараена тәкъдим ителә һәм Ханьлинь Академиясендә вазифа ала.
Иҗаты
Ли Бай якынча 1000 шигырь авторы буларак билгеле. Ләкин күпчелек очракта аның авторлыгы шик астына куела. Аның юэфу жанрындагы хезмәтләре аеруча танылган. Шулай ук аның иҗаты даосизм белән бәйле булган.
Кечили (Огузэли)
Кечили (Keçili) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сондерс (округ, Небраска)
Сондерс — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уаху шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1943,09 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Сондерс (округ, Небраска)
Сокол (коммуна)
Сокол — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Трегон
Трегон (Trégon) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плелен-Тригаву кантонына карый.
Казаноргсинтез
«Казаноргсинтез» ААҖ — Россиянең химик компаниясе һәм һәм бер үк исемле химик ширкәт, илдә иң эре полиэтилен җитештерүче. Тулы исем «Казаноргсинтез» ачык акционер җәмгыяте. Компаниянең штаб-фатиры һәм төп җитешетрү Казанда урнаша.
Трегон
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,32 км².
Казаноргсинтез
Тарих
Завод төзелеше 1959 елда башлана, беренче продукция 1963 елның 13 июлендә чыгарылган.
Кавали (Пружанский районы)
Кавали  (Кавалі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Казаноргсинтез
Тарих
Ширкәт белән бергә эшләүчеләр өчен ширкәттән бераз читтә «Торак мәйданчыгы», ягъни «Жилполщадка» исемле яңа торак районы төзелгән.
Кавали (Пружанский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Казаноргсинтез
Тарих
1993 елда «Казаноргсинтез» дәүләт битештерү беләшмәсе ачык акционер җәмгыятенә үзгәртеп корылган.
Милекчеләр вә җитәкчелек
Компаниянең төп хуҗалары: ТАИФ төркеме (50,2 %), «Связьинвестнефтехим» (26,6 %).
Директорлар шурасының рәисе — Руслан Шигабетдинов, генераль директор — Фәрит Миңнеголов.
Эшчәнлек
Ширкәт составына түбәндәге җитештерүләр керә:
Полиэтиленнан башка, «Казаноргсинтез» газүткәргечләр өчен полиэтилен торбаларны, фенол, ацетон, салкынайта торган сыекчаларны, нефть чыгару һәм табигый газны корыту өчен химик реагентларны чыгара.
1974 елдан «Казаноргсинтез» «Синтез» су тубы клубының оештыручысы һәм спонсоры булып тора.
Роза (Киров өлкәсе)
Роза (Роза) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Подбуче
Подбуче — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козьлиця
Козьлиця — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Роза (Киров өлкәсе)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Козьлиця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Безериль
Безериль — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Белоярский (Хант-Манси автономияле округы)
Белоярский (Белоярский) — Россия Федерациясенең Хант-Манси автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1974 елдан, шәһәр статусын 1988 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (70,3%), украиннар (8,4%), татарлар (5,5%), хантлар (2,7%), комыклар (1,8%), белоруслар (1,8%), башкортлар (1,7%), кыргызлар (1,2%).
Бриллиант (Алабама)
Бриллиант  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(6108) Глебов
(6108) Глебов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бриллиант (Алабама)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6108) Глебов
Тарихы
1971 елның 18 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 QN» саналган.
Бон-Принсипиу-ду-Пиауи
Бон-Принсипиу-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Цяплухи
Цяплухи (Цяплухі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Альберт Кадыйров
Альберт Кадыйров (Альберт Хәмзә улы Кадыйров,, — , ) — нефтьче, ТР дәүләт премиясе лауреаты (2001). 1989 елдан Татарстан нефть фәнни тикшеренү һәм проектлау институтында, 1996 елдан өлкән фәнни хезмәткәр, 200? елдан лаборатория мөдире.
Йосу
Йосу (여수시, 麗水市) — Көньяк Кореянең Көньяк Чолла правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1949 елдан башлап йөртә.
Торамю-Яха
Торамю-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрибей елгасының сул ярыннан 333 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 125 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(13338) 1998 SK119
(13338) 1998 SK119 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SK119» саналган.
Фробург
Фробург (Frohburg) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мрози (Жирардовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD122726
HD122726 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Скинтеешть
Скинтеешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
HD122726
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Скинтеешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икикавак (Ылгаз)
Икикавак (İkikavak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Ылгаз илчесенә караган бер авыл (köy).
Акдурак (Кандыра)
Акдурак (Akdurak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монтавернер
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бон-Прогресу
Бон-Прогресу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пайн-Лейк (Аризона)
Пайн-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайн-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Мечиславска
Воля-Мечиславска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Пугачев урамы (Казан)
Яңа Пугачев урамы (улица Ново-Пугачевская) — Казанның Вахит районында, Калуга бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Кәкре һәм Әйлән-бәйлән урамнары арасында урнашкан.
Тьепли Врх
Тьепли Врх — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Сидар (округ, Небраска)
Сидар — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хартингтон шәһәре.
Тьепли Врх
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидар (округ, Небраска)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1857 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1917,39 км² тәшкил итә.
Түбән Кондрата
Түбән Кондрата — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422973.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Кавалики (Камянецкий районы)
Кавалики  (Кавалікі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Безоль
Безоль — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Җесо (Месина)
Җесо — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җесо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Подварпе
Подварпе — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козьмице-Велики
Козьмице-Велики — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лучинкино (Тугылым шәһәр округы)
Лучинкино (Лучинкино) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
Габделфәрт Абдулин
Абдуллин Габделфәрт Габдулла улы — сугыш һәм хезмәт ветераны.
Балачагы һәм үсмер еллары
1920 елның 7 августында Балтач авылында туган. Балтач, Карадуган һәм Яңгул мәктәпләрендә укып 1938 елда урта белем алуга ирешә.
Хәрби хезмәткә чакырылу, фин сугышында катнашу
Әмма монда озак эшләргә туры килми — 1939 елның көзендә хәрби хезмәткә чакырыла. Красноярск шәһәрендәге полк мәктәбендә укый. Тиздән акфиннәргә каршы сугыш башлана. Г. Абдуллин үз теләге белән фронтка китә. Сугыш операцияләрендә пулеметчы, соңрак пулемет отделениесе командиры буларак катнаша.
Соконд (коммуна)
Соконд — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан коммуна.
Габделфәрт Абдулин
Хәрби хезмәткә чакырылу, фин сугышында катнашу
1940 елның мартында каты яралана. Алты ай хәрби госпитальдә дәваланганнан соң хәрби хезмәткә яраксыз дип табыла.
Бөек Ватан сугышында катнашу
1942 елда Г.Абдуллин Казандагы танк училищесына укырга җибәрелә, аннан 1943 елның язында лейтенант дәрәҗәсе алып чыга. Шуннан соң — Беренче Балтик буе фронтында взвод командиры. 1944 елның октябреннән 1945 елның мартына кадәр Ленинградтагы югары офицерлар мәктәбендә укый һәм сугыш беткәнче танк ротасы командиры булып хезмәт итә, Германиягә барып җитә.
Дәүләт бүләкләре
Акфиннәргә каршы сугышта «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнә. Ватан сугышы чорында исә Кызыл Йолдыз (1943), Икенче дәрәҗә Ватан сугышы (1944), Беренче дәрәҗә Ватан сугышы (1945) орденнарына, күп сугышчан медальләргә лаек булды.
Сугыштан соңгы елларда хезмәте һәм вафаты
Сугыштан кайту белән  Сосна мәктәбенә директор итеп билгеләнә, тарих һәм география фәннәрен укыта. 1956-1957 уку елыннан география белән беррәттән химия-биология буенча дәресләр бирә башлый. Шушы мәктәптә 1980 елга кадәр — лаеклы ялга киткәнче эшләде.
2004 елның 3 июлендә вафат.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Балтач энциклопедиясе, II том, 2010
Цярэни
Цярэни (Цярэні ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Трегонно
Трегонно (Trégonneau) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Бегар кантонына карый.
Сайта
Сайта — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Байгол елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кунпо
Кунпо (군포시, 軍浦市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1989 елдан башлап йөртә.
(6109) Balseiro
(6109) Balseiro — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 29 августында галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 QC» саналган.
Бон-Репозу
Бон-Репозу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лао Шэ
Ла́о Шэ (老舍, пиньинь: Lǎo Shě; чын исеме Шу Цинчунь, Shū Qìngchūn, 舒慶春; 3 февраль, 1899 ел — 24 август, 1966 ел) — күренекле кытай язучысы, драматургы. Чыгыш буенча манчьжур. «Лао Шэ» исеме аңа псевдоним буларак хезмәт итә.
Биография
Ярлы гаиләдә тәрбияләнә. Яшьли атасын югалта. Алты яшеннән шәхси мәктәптә белем ала. Берничә елдан дәүләт мәктәбенә күчә. Аны тәмамлагач ул дәүләт хисабына педагогик училищега керүгә ирешә. 1917 елда ул училищены тәмамлый һәм Пекиндагы бер мәктәптә мөдир булып билгеләнә.
1924 ел Англиягә кытай сүз сәнгатен өйрәтергә китә. Башта Лондонда белем бирә, соңрак Оксфордта. 1926 елда үзенең беренче романын бастыра.
1929 елда кире Кытайга әйләнеп кайта.
1966 елның 24 августында, Кытай мәдәни инкыйлабы барышында вафат була.
Бурно
Бурно — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Тома (Висконсин)
Тома  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тома шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(13339) 1998 SF123
(13339) 1998 SF123 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мрозова-Воля
Мрозова-Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бруквуд
Бруквуд — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Монтеса
Монтеса — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бруквуд
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Воля-Мисловска
Воля-Мисловска — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Тора-Яха (елга)
Тора-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыдан култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 84 км.
Воля-Мисловска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тора-Яха (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Романово (Подосиновец районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Ногинск урамы (Казан)
Ногинск урамы (улица Ногинская) — Казанның Вахит районында, Әмәт бистәсендә урнашкан урам.
Романово (Подосиновец районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
Скинтея (Вранча)
Скинтея — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ногинск урамы (Казан)
Географиясе
Параллел-Әмәт урамыннан башланып, Киев урамы белән киселештә тәмамлана.
Скинтея (Вранча)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габленц (Югары Лужица)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ногинск урамы (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1961 елның 14 июненнән йөртә.
Романово (Подосиновец районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кечиликөй (Юнусемре)
Кечиликөй (Keçiliköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Палькина
Палькина — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының уң ярыннан 273 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Безю-Бажон
Безю-Бажон — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Шәрембал
Шәрембал (Шайрамбал, Шарембал) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
Бон-Ретиру (Санта-Катарина)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Цярэшкава (Бабруйский районы)
Цярэшкава  (Цярэшкава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хыркасы (Чабаксар районы)
Хыркасы (Хыркасси, Хыркасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 635 кешенең яшәве мәгълүм.
Кавярдзяки
Кавярдзяки (Кавярдзякі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
HD12279
HD12279 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пайнал (Аризона)
Пайнал  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайнал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Икикара (Соргун)
Икикара (İkikara) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (köy).
Чунчон
Чунчон (춘천시, 春川市) — Көньяк Кореянең Каңвон правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1949 елдан башлап йөртә.
Скотс-Блафф (округ, Небраска)
Скотс-Блафф — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гиринг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1888 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1915,04 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Скотс-Блафф (округ, Небраска)
Подзамче (Силезия воеводалыгы)
Подзамче  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Козьмице-Мали
Козьмице-Мали — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лариса Усманова
Лариса Усманова - социология фәннәре докторы. 1970 елның 15 мартында Казан шәһәрендә туган. 1992 елда Казан дәүләт университетының журналистика бүлеген тәмамлый. 1992-1996 елларда университетның аспирантурасында укый. Казанда басылган "Молодежь Татарстана", "Казанские ведомости" газеталарында эшләде. 1999 елда япон телен өйрәнү өчен Япониягә китә. Япониядә 10 ел уку дәверендә магистр һәм докторлык диссертациясен яклый. Шул илдә Ерак Көнчыгышка күчкән татар мөһаҗирләре белән бәйле материалларны өйрәнә. Аның “Төньяк көнчыгыш Азиядә төрек-татар диаспоралары” эше япон һәм инглиз телләрендә китап булып та бастырылган («The Türk-Tatar Diaspora in Northeast Asia, Transformation of Consciousness. A Historical and Sociological Account Between 1898 and the 1950s). 2014 елда Казаннан Мәскәүгә күчә.
(13340) 1998 SM123
(13340) 1998 SM123 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SM123» саналган.
Акевлер (Антакья)
Акевлер (Akevler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Солешть (коммуна)
Солешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Трегром
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,57 км².
Тихий Потик
Тихий Потик — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(6110) Казак
(6110) Казак — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 4 июлендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 NQ1» саналган.
Бон-Ретиру-ду-Сул
Бон-Ретиру-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җесо (Болонья)
Җесо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җесо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Воля-Немецка
Воля-Немецка — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мрокув (Гарволинский повяты)
Мрокув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Буффере
Буффере — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
Беккас
Беккас — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Монтичельво
Монтичельво — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Когалым
Когалым (Когалым) — Россия Федерациясенең Хант-Манси автономияле округындә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1985 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): руслар (58,1%), украиннар (10,1%), татарлар (9,3%), әзериләр (3,8%), башкортлар (3,7%), комыклар (2,1%), молдаваннар (1,7%), чеченнар (1,7%), чуашлар (1,0%), аварлар (1,0%).
Нур Баян урамы (Казан)
Нур Баян урамы (улица Нура Баяна) — Казанның Вахит районында, Иске бистәдә урнашкан урам. Шагыйрь Нур Баян (1905-1945) исемен йөртә.
Географиясе
Татарстан, Исмәгыйль Гаспралы, Әхтәмов һәм Кәрим Тинчурин урамнары арасында урнашкан.
Тарих
Хәзерге исемен 1953 елның 4 дикәбреннән йөртә. Элекке исемнәр: Акком асты урамы (192?-1953), Аргы урам (1920-елларның икенче яртысына кадәр).
Томагок (Висконсин)
Тарихы
Томагок шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайзинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саракопша
Саракопша — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 90 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бруксайд (Алабама)
Бруксайд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Торик-Яха
Торик-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нянгус-Яха елгасының сул ярыннан 96 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Цяснова
Цяснова (Цяснова ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кадычыцы
Кадычыцы (Кадычыцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Илдар Абдуллин
Абдуллин Илдар Габделфәрт улы — галим, химия фәннәре докторы.
Балачагы һәм белеме
1951 елның 1 мартында Сосна авылында туган. 1966 елда Сосна сигезьеллык мәктәбен, 1968 елда Балтач урта мәктәбен алтын медаль белән тәмамлый. Шул ук елда Казан дәүләт университетының химия факультетына укырга керә, аны 1973 елда тәмамлый.
Хезмәт юлы һәм аспирантура
1973-1975 елларда Казан химия продуктлары фәнни-тикшеренү институтында инженер, өлкән инженер, өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли.
1979 елда университетның аналитик химия кафедрасында аспирантура тәмамлый һәм Мәскәү дәүләт университетында кандидатлык диссертациясе яклый, Казан университетының аналитик химия кафедрасында ассистент булып эшли. Аспирантурада уку елларында Казан химия-технология институтының кичке бүлегендә студентларга дәресләр бирә.
Доцентнт, профессор буларак хезмәте
1978-1995 елларда Казан дәүләт университетының химия, биология, геология факультетларында ассистент һәм доцент сыйфатында аналитик химия фәнен укыта, фәнни эшчәнлеген дәвам итә.
1995 елда Мәскәү дәүләт университетында докторлык диссертациясе яклый, 1996 елдан — профессор.
Фәнни эшчәнлеге
Аналитик химия кафедрасын җитәкли, педагогик эшчәнлеген дәвам итә, киң фәнни эзләнүләр алып бара. И. Абдуллинның фәнни эшчәнлеге, эзләнүләре хәзерге этапта органик матдәләрне — дару препаратларын, агу һәм пестицидларны, наркотикларны һ.б. яңа ысуллар белән анализлауга багышлана. Шушы юнәлештә эзләнүләргә багышланган йөздән артык фәнни хезмәте төрле журналларда һәм фәнни җыентыкларда басылды. Үз белгечлеге буенча күп яшь галимнәр тәрбияләде.
2002  елның  2 октябрендә вакытсыз вафат булды.
Чыганаклар:
Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
Балтач энциклопедиясе, II том, 2010
Титаник (фильм, 1997)
«Тита́ник» (Titanic) — бөтен дөньяга танылган «Титаник» исемле пароходның һәлакәте турындагы 1997 елда чыккан фильм-катастрофа. Төп рольләрдә Кейт Уинслет (Роза Дьюитт Бьюкейтер) һәм Леонардо Ди Каприо (Джек Доусон) катнашты. Җәмгыятьтәге дәрәҗәләре төрле булса да, фильмның геройлары, 1912 елда беренче тапкыр ерак сәфәргә чыккан шушы корабта танышып, бер-берсенә гашыйк була.
Фильмның премьерасы Америка Кушма Штатларында 1997 елның 19 декабрендә, ә Россиядә 1998 елның 20 февралендә үтте. Аның дистрибьюторы Төньяк Америкада — Paramount Pictures ширкәте, а дөньяның калган җирләрендә — 20th Century Fox ширкәте иде. Фильмның бюджеты 200 миллион АКШ доллары тәшкил итә.
2012 елның 5 апрелендә, Титаник корабының һәлакәте уңаеннан, фильмның 3D һәм IMAX 3D форматларында премьерасы үтте.
(13341) 1998 ST123
(13341) 1998 ST123 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 ST123» саналган.
Романовы
Романовы (Романовы) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Кунсан
Кунсан (군산시, 群山市) — Көньяк Кореянең Төньяк Чолла правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Хәзерге статусын 1949 елдан башлап йөртә.
Скинтея (Яломица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ишәле (Чистай районы)
Ишәле — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Халык саны — 356 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422962.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 49%, чуашлар — 41%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Бон-Сусесу (Минас-Жерайс)
Бон-Сусесу  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Кечилиоба (Башкале)
Кечилиоба (Keçilioba) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Койшувка
Койшувка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соловестру (коммуна)
Соловестру — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Подленже-Шляхецке
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Волянини
Волянини — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чокырлы урам (Казан)
Тарих
Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
Мрокув (Пясечинский повяты)
Мрокув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беллок-Сен-Кламенс
Беллок-Сен-Кламенс — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Трегё
Трегё (Trégueux) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегё кантонына карый.
Стэнтон (округ, Небраска)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1108,39 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Стэнтон (округ, Небраска)
Луч (Богданович шәһәр округы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%).
Монтрой
Монтрой — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.