cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кристал-Ривер (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гавиньяно (Сьена)
Гавиньяно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гавиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Перафорт
Перафорт — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Выһу
Выһу (Võhu) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Шарне (Ду)
Шарне — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Аскискен склерозлаучы панэнцефалит
Аскискен склерозлаучы панэнцефалит — кызамык вирусы чыгарган хроник көчәюче нейродегенератив һәм балаларда гадәттә үлемгә  китерүче чир.
1.    Системалы күренешләре. Әкренләп көчәюче шәхес үзгәреше, аннан соң көчәюче деградация, миоклония һәм тартышу була. Берничә елдан үлем була.
2.    Арткы увеит папиллит, макуляр шешү, челтәркатлауның аксыл  инфильтратлары һәм хориоидиты белән сыйфатлана (рәс. 14.42).
Гурки (Седлецкий повяты)
Гурки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7761
NGC 7761 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Асавы (Кличавский районы)
Асавы  (Асавы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Истиклал (Оникишубат)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Симпсон (Пенсильвания)
Симпсон  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Симпсон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Влохув (Свентокшиж воеводалыгы)
Влохув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Салодкавичы
Салодкавичы (Салодкавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Палью (авыл)
Палью (Палью) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.
Климат
Палью климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (8%), руслар (76%), украиннар (13%).
Турско (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Липниця (Лодзь воеводалыгы)
Липниця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Поглец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Столовник
Столовник — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Габдулла Тукай музей комплексы (Яңа Кырлай)
Габдулла Тукай дәүләт әдәби-мемориаль музей комплексы (Государственный литературно-мемориальный музейный комплекс Габдуллы Тукая) — Татарстанның Арча районы Яңа Кырлай авылында урнашкан дәүләт (РФ) бюджетындагы мәдәният оешмасы (музей-комплекс). Бөек татар шагыйре Габдулла Тукайның (Габдулла Мөхәммәтгариф улы Тукаев, 1886—1913) тормыш юлы һәм иҗаты белән таныштыра.
Тарих
Музей 1960-елларның икенче яртысында җәмәгатьчелек башлангычында эшли. Беренче экспозиция авыл китапханәсе бинасында төзелә. Нигез салучылар — Хөснурый Хәбри кызы Хәбриева (1901—1967), Азия Нурулла кызы Шакирова. 1971 елдан — «дәүләт музее» статусында. 1976 елның 26 апрелендә яңа экспозиция ачыла. 1976—1979 елларда, Габдулла Тукайның тууына 90 ел тулу уңаеннан, сынчы Бакый Урманче проекты буенча нарат бүрәнәләрдән ике катлы яңа бина төзелә. 1979 елда Тукай яшәгән йорт, аны уллыкка алган Сәгъди Сәлихов утары (Сәгъди йорты) яңартыла. 2007 елдан — ТР мәдәният министрлыгы карамагындагы мөстәкыйль мәдәният оешмасы.
Бина
Экспозицияләр ике агач бинада урнашкан: шагыйрьнең балачагы узган Сәгъди абзый йортында мемориаль-көнкүреш экспозициясе, музей өчен 1976—1979 елларда махсус төзелгән ике катлы бинада әдәбият-сәнгать экспозициясе. Музей чикләре тимер рәшәткә белән уратып алынган.
Экспонатлар
Күргәзмәләр мәйданы — 724 кв. м. Музей фондында 1 700 саклау берәмлеге (төп фондта — 822) (2014 ел ахырына). Музейда милли татар йортының эчке күренеше торгызылган. ХХ гасыр башында салынган Әхмәтхан бай Мөхәммәтҗанов йорты махсус проект буенча төзекләндерелә. Экспозициядә XIX гасыр ахыры — XX гасыр башында Яңа Кырлай авылы байларының көнкүрешен тасвирлаган мемориаль әйберләр урын алган. Экспонатлар арасында фисгармония, патефон, шкаф, комод, сепаратор (сөт аеру аппараты) бар.
Выиарди
Выиарди (Võiardi) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
Вильямстон (Төньяк Каролина)
Вильямстон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мораш
Географиясе
Мәйданы —.
Анжервиль-Баель
Анжервиль-Баель — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Миклош Һорти
Миклош Һорти, Надьбаньяи витәзе (vitéz nagybányai Horthy Miklós, Nikolaus von Horthy und Nagybánya; 18 июнь 1868, Кендереш, Солнок комитаты, Австро-Венгрия — 9 февраль 1957, Эшторил, Португалия) — Маҗарстан корольлыгының хакиме (регенте) (1920—1944), адмирал.
Тәрҗемәи хәл
Кальвинист динле борынгы дворян нәселеннән. Яшьлектә Австрия-Маҗарстан дипломатик хезмәтендә булган. 1908—1914 елларда — Франц-Иосиф императорның адъютанты.
Беренче бөтендөнья сугышы вакытында — капитан, ә аннан соң — Австро-Венгрия флотының адмиралы. 1918 елның мартында Австрия-Маҗарстан флотының урынына билгеләнә (1918 елның октябренә кадәр).
1919 елгы Маҗарстан революциясенә каршылыкны җитәкләгән. 1920 елдан — Маҗарстан корольлыгының регенты; Һорти заманында Маҗарстан корольлык булып калган, әмма тәхет буш булган. Шулай итеп Һорти король булмаган корольлыгында регент һәм флоты булмаган илдә адмирал булган.
Авторитар режимны урнаштырылган, Маҗарстанның Икенче бөтендөнья сугышында катнашуның инициаторы булган. 1941 елның 27 июнендә ССҖБга сугышны игълан иткән.
1944 елның мартында Маҗарстанга алман гаскәрләрнең кертүенә риза булырга мәҗбӳр булган. Шул ук елның 15 октябрендә Һорти хөкүмәте ССРБ белән вакытлы солых турында игълан иткән. Әмма Маҗарстан сугыштан чыгырга алмаган: Будапешттә Алмания тарафыннан хуплаган дәүләт түнтәрелеш булган килеп чыккан; Һорти хакимиятне Ференц Салашига тапшыра һәм Алманиягә алып чыгарыла.
Сугыштан соң
Сугыштан соң гаилә белән Португалиягә күчеп китә. 1957 елда Эшторил шәһәрендә вафат булган. 1993 елда Маҗарстанда яңадан күмелгән.
NGC 7762
NGC 7762 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Пон (Атлантик Пиренейлар)
Пон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
NGC 7762
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Пон (Атлантик Пиренейлар)
Чыганаклар
Пон (Атлантик Пиренейлар)
Купер-Сити (Флорида)
Купер-Сити  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Купер-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беуцар (коммуна)
Беуцар — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Березовка (Чернушка районы)
Березовка — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Калиновка авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Климат
Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
Николай Воронин
Николай Николаевич Воронин ( 1904 - 1976 ) - совет археологы, Тарихи фәннәр докторы, борыңгы Россия архитектурасы белгече. Сталин (1952) һәм Ленин (1965) премиялары лауреаты.
Биографиясе
1904 елның 30 ноябрендә ( 13 декабрь ) Владимирда туган. Владимир гимназиясен тәмамлагач, Ленинград университетында укый (1923-1926). Хатыны археолог Г. Ф. Корзухина, аның белән никахтан 1934 елда улы Николай Николаевич Воронин туа.
Рәсәй Фәннәр Академиясы Археология институтында эшли. Тарихи фәннәр докторы (1945), профессор.
Боголюбов, Владимир, Переславль-Залесский, Ростов, Суздаль, Гродно, Ярославльдә һәм башка урыннарда моңарчы күрелмәгән һәм масштабы һәм фәнни әһәмияте буенча тиңе булмаган казу эшләре алып бара.
1934 елда ул «Очерки по истории русского зодчества XVI—XVII вв.», аннары 1945 елда «Памятники Владимиро-Суздальского зодчества XI—XIII вв.» хезмәтләрен нәшер итә. Иң мәшһүре - аның ике томлык төп әсәре «Зодчество Северо-Восточной Руси XII—XV вв.» (1961-1962). Популяр, берничә тапкыр басылган «Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской» (1958) китабының авторы.
1947 елда ул Андроников монастыренда реставрация эшләре үткәрү һәм Андрей Рублев исемендаге Иске Россия мәдәният һәм сәнгать музеен оештыру инициаторларының берсе була.
Ул 1976 елның 4 апрелендә Мәскәүдә вафат була. Владимирда күмелгән.
(2967) Владисвят
(2967) Владисвят  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1977 елның 19 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 SS1» саналган.
Пира
Пира — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ванька-Юган
Ванька-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вогулка елгасының сул ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Влощовице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лабаган-Яга
Лабаган-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хайпудырская борыны урнашкан. Елга озынлыгы 69 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Асавник
Асавник (Асаўнік ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гурки (Сохачевский повяты)
Гурки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тухлино
Тухлино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гурки (Сохачевский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тухлино
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стопиче
Стопиче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыдырлы
Кыдырлы — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Халык саны — 7 тирәсендә. Почта индексы — 422205.
Тарих
1678 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Морейра (Нелаш)
Морейра  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кыдырлы
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
Гокай (Айова)
Гокай  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гавиньяно (Фиренца)
Гавиньяно — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гавиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шассань-Сен-Дени
Шассань-Сен-Дени — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Липно (Лодзь воеводалыгы)
Липно  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Анжервиль-л'Орше
Анжервиль-л'Орше — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Скайлайн-Въю (Пенсильвания)
Скайлайн-Въю  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Скайлайн-Въю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һунедоара
Һунедоара (Hunedoara, Vajdahunyad, Eisenmarkt) — Румыниянең Һунедоара өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 60525 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Һунедоара Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1265 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 92%, маҗарлар — 5,5%, чегәннәр — 1,6%.
Выибла
Выибла (Võibla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Бецань
Бецань — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
NGC 7763
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Салонец 1
Салонец 1 (Салонец 1 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гурки-Бацки
Гурки-Бацки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Першинск
Першинск (Першинск) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Першинск климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Истиклал (Батталгази)
Истиклал (İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шаврош (Коррез)
Шаврош — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Тукаевлар музей-йорты (Кушлавыч)
Тукаевлар музей-йорты (Дом-музей семьи Тукаевых) — Татарстанның Арча районы Кушлавыч авылында урнашкан дәүләт мәдәният оешмасы (музей). Габдулла Тукай дәүләт әдәби-мемориаль музей комплексына керә. Бөек татар шагыйре Габдулла Тукайның (Габдулла Мөхәммәтгариф улы Тукаев, 1886—1913) туган авылы Кушлавычта урнашкан һәм шагыйрьнең әтисе Мөхәммәтгариф мулла Тукаев гаиләсенең көнкүреше белән таныштыра.
Тарих
Музей-йорт 1996 елның 24 маенда ачыла.
Бина
Музей Мөхәммәтгариф мулланың төзекләндерелгән утарында оештырылган.
Экспонатлар
Күргәзмә мәйданы — 85 кв. м. Музей фондында 500 дән артык (420 се төп фондта) саклау берәмлеге исәпләнә. Экспозиция татар халык шагыйренең туган йортын, аның эчке күренешен күз алдына китерергә ярдәм итә. Музейда XIX гасыр ахыры татар авылы йортының интерьеры (эчке күренеше) торгызылган. Мөхәммәтгариф мулланың йорты ирләр ягына һәм хатын-кызлар ягына бүленгән булган. Ирләр ягының авыл мәдрәсәсе (мәктәбе) рәвешендә ясалуы Г. Тукайның чыгышы белән муллалар нәселеннән булуына басым ясый. Тукаевлар нәселендә җиде буын мулла булуы билгеле. Йортның хатын-кызлар ягында хатын-кыз кулы белән ясалган әйберләр урын алган. Әлеге экспонатлар ярдәмендә Г. Тукайның тормыш юлы, аның шәхес, шагыйрь буларак үсүе күрсәтелә.
Внорув (Свентокшиж воеводалыгы)
Внорув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вингейт (Төньяк Каролина)
Вингейт  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поболеда
Поболеда — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Погонеле
Погонеле — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стопце
Стопце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабелл (Флорида)
Лабелл  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лабелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тухом
Тухом — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4144) Влад Васильев
(4144) Влад Васильев  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 28 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SW6» саналган.
Зелимхан Яндарбиев
Зелимха́н Абдулмөсли́м улы Яндарби́ев (ЯндарбигӀеран Іабду́л-Муслима́н кІа́нт Зели́мха; Зелимха́н Абдумусли́мович Яндарби́ев; 12 сентябрь 1952, Выдриха авылы, Шемонаихин районы, Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе Казакъстан ССР — 13 февраль 2004, Доха, Катар) — Чичәнстан сәяси һәм рухи эшлеклесе.
Понсон-Деба-Путс
Понсон-Деба-Путс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Мортагуа (район)
Мортагуа  — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Асинавка (Дрыбинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Поломка (авыл)
Кече Поломка (Малая Поломка) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гурки-Боже
Гурки-Боже — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Элмаҗык (Гүмүшова)
Элмаҗык (Elmacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Гүмүшова илчесенә караган бер авыл (köy).
Водач (Польша)
Водач  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Выиде
Выиде (Võide) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Беча (коммуна)
Беча — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ватла
Ватла — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сертынь-Я елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәгариф (журнал)
Мәгариф – айлык иҗтимагый-педагогик һәм фәнни-методик гомумтатар журналы. Баш мөхәррире – Таишева Сөмбел Нурислам кызы. Оештыручысы – “Татмедиа” акционерлар җәмгыяте. Редакция Татарстанның Казан шәһәрендә урнашкан.
“Мәгариф” журналы татар мәктәпләре, гимназияләре, лицейлары өчен алдынгы тәҗрибә уртаклашу өчен мөнбәр ролен үти. Ул — укытучыларның, мәгариф системасында эшләүчеләрнең өстәл китабы. Алдынгы педагогик фикер булдыруда, “Мәгариф” илкүләм проектын тормышка ашыруда, белем бирүдә һәм тәрбия процессындагы көнүзәк мәсьәләләрне яктыртуда актив катнаша.
Яңа методикаларны һәм технологияләрне, мәдәният һәм әдәбият казанышларын тарату, мәгарифне мәгълүматлаштыру, алдынгы технологияләрне куллану, укучыларның һәм укытучыларның сәламәтлеге турында кайгырту, әхлакый, рухи һәм хезмәт тәрбиясе, сәләтле балалар белән эшләү мәсьәләләре, Россиянең һәм Татарстанның мәгарифкә, тел сәясәтенә кагылышлы законнарын гамәлгә ашыру басманың игътибар үзәгендә тора.
Тарих
Әлеге басманың чишмә башы «Мәктәп» журналына барып тоташа. “Мәктәп” журналының беренче саны иске стиль белән 1913 елның 21 февралендә дөнья күрә. Казан губернаторы кәнсәләриясе "Сабах" нәшриятында Шиһабетдин Шәрәфетдин улы Әхмәровның җаваплы редакторлыгында шушы педагогик журналны чыгарырга рөхсәт бирә.
Беренче бөтендөнья сугышы башлангач, 1914 елның октябрендә, журнал чыгудан туктый, аның нибары 25 саны гына чыгып кала. Әмма ул үзенең шул саннары белән дә татар мәгариф системасын тамырдан үзгәртеп кору юнәлешләрен күрсәтергә, алдынгы карашлы мөгаллимнәрнең, педагогларның, әдипләрнең фикерен киң катлам халыкка җиткерергә өлгерә.
1918 елның 7 ноябрендә Казанда Мәркәз мөселман Комиссариаты янындагы «Гыйльми һәйәт»нең органы булган «Мәгариф» исемле журнал чыга башлый. «Мәктәп» журналының беренче саннарында ук үзенең мәкаләләре белән актив катнашкан Галимҗан Ибраһимов «Мәгариф»не оештыручы, аның беренче мөхәррире була. «Мәктәп» журналының актив авторлары да аның дәвамчысы булган «Мәгариф»не чыгару эшенә бик теләп кушылалар.
Журнал 1936 елның октябреннән — «Башлангыч мәктәп», 1938 елдан 1990 елның августына кадәр — «Совет мәктәбе», 1990 елдан бүгенге көнгәчә «Мәгариф» исеме белән чыгып килә. Аның беренче саннарында ук укыту-тәрбия эшен заман таләпләренә җавап бирердәй итеп оештыру, аны яңа рухта алып бару, мәктәпнең тормыш белән элемтәсен ныгыту, укытучыларның белемен һәм педагогик осталыгын күтәрү мәсьәләләре киң яктыртыла. Мәктәпләрдә ана телен укыту, татар алфавитын, орфографиясен, терминологиясен камилләштерү, яңа программалар һәм дәреслекләр төзү проблемалары үзәктә була.
XX гасырның 30 нчы елларында журнал битләрендә яңалифкә күчү, укый-яза белмәүчеләр һәм аз белемле кешеләр белән эшләү, укыту-тәрбия эшенең сыйфатын яхшырту, аерым фәннәрне укыту алымнарын камилләштерү, дәреслекләрне тотрыклы итү, мәктәпләрнең матди хәлен ныгыту һәм башка шундый җитди темалар күтәрелә.
Алтмышынчы елларда республика мәктәпләрендә укыту-тәрбия эшенең нәтиҗәлелеген күтәрү, укучыларның танып-белү активлыгын үстерү, татар теле һәм әдәбиятын укытуны камилләштерү, программалаштырылган укыту, дәресләрдә техник чаралардан файдалану һ.б. шундый мөһим чаралар күрелә, һәм боларның барысы да журнал битләрендә киң чагылыш таба.
Туксанынчы еллар башында, Татарстан Республикасы суверенлыгы турында Декларация кабул ителгәч, мәктәпләребез, һөнәри һәм югары уку йортлары тормышында, укыту-тәрбия эшен оештыруда, Татарстан Республикасы халыклары телләре турындагы Законны гамәлгә ашыру барышында бик күп яңалыклар барлыкка килде. Алар шулай ук журналның игътибар үзәгендә булды.
Бүген «Мәгариф» журналы 10 меңгә якын тираж белән нәшер ителә. Аны Россия Федерациясенең татарлар күмәкләшеп яши торган күп төбәкләрендә эшләүче укытучылар, тәрбиячеләр яздырып алалар, яратып укыйлар, эшләрендә кулланалар. Аны Бөтенрусия гомумтатар журналы дип тә әйтергә була.
Журнал ничек кенә аталса да, аның юнәлеше, мәсләге үзгәрми. Ул, чорыбыз белән бергә, сикәлтәле юллар үтте, әмма үз кыйбласына тугрылыклы булып калды. «Мәгариф» бүген дә халкыбызның тәрбия һәм сүз сәнгатенә, ана телебезгә, яшәү рәвешебезгә тугрылыклы булып кала, укытучыларга, тәрбиячеләргә мөмкин булганча педагогик-методик ярдәм күрсәтергә омтыла, алдынгы тәҗрибә мөнбәре булып тора, укыту-тәрбия эшендәге яңалык-үзгәрешләрне, фән казанышларын үз вакытында яктыртып барырга тырыша. Журнал бүген дә яшь буынны заман таләпләренә җавап бирерлек белемле һәм тәрбияле итүдә әйдәп баручы көч булып тора, алдынгы педагогик тәҗрибәне гомумиләштерүдә һәм киң җәелдерүдә, мәгариф сәясәтен формалаштыруда, белем һәм тәрбия бирүнең иң мөһим мәсьәләләрен хәл итүдә актив катнаша. Мәгарифне яңартып кору кысаларында «Мәгариф» дәүләт проектын гамәлгә ашыру, мәгарифне мәгълүматлаштыру, яңа технологияләрне киң пропагандалау, Телләр турындагы законны гамәлгә ашыру, яшь буынны хезмәткә әзерләү, укытучыларның тормыш-көнкүрешен яхшырту, укучыларның сәламәтлеген ныгыту, бердәм дәүләт имтиханнарына әзерләнүдә ярдәм итү, «Мәгариф турында»гы Законның эчтәлеген тәфсилләп аңлату һәм укыту-тәрбия эшен камилләштерүгә юнәлтелгән башка бик күп чаралар һәрдаим журналның игътибар үзәгендә торалар. Шуңа күрә дә аны татар мәктәпләре, балалар бакчалары укытучылары һәм тәрбиячеләре өчен генә түгел, мәгариф системасында эшләүче һәркем өчен иң кирәкле ярдәмлек, якын дус һәм киңәшче дип әйтергә тулы нигез бар.
Соңгы елларда журнал Мәгариф.РФ электрон журналын, "Мәгариф.Татар теле" кушымтасы кебек басмаларны гамәлгә куйды. Педагоглар әлеге басмалар битләрендә үзләренең эш тәҗрибәсе белән уртаклаша.
2017 елның августында бер төркем татар язучылары һәм журналистлары, журналның баш мөхәррире Сөмбел Таишеваны эшеннән бушатуны сорап, ТР президенты Р.Н. Миңнехановка ачык хат белән мөрәҗәгать итте.
NGC 7764
NGC 7764 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Гавиньяно Сабино (Рьети)
Географиясе
Гавиньяно Сабино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Скиппак (Пенсильвания)
Скиппак  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Скиппак халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Hitachi SR8000
Hitachi SR8000 Hitachi Ltd. тарафыннан якынча 2001 елда ясалган югары башкаручанлыкны суперсанак. Ул 4-тән алып 512 төеннән гыйбарәт, һәрберсендә күпсанлы Hitachi RISC микропроцессорлары бар. Кооператив микропроцессорлар синхронлык өчен шул ук адрес пространствосына бәйле.
2002 елда, Ясумаса Канада бу модельне кулланып Пи санын 1.24 триллион унарлы разрядына кадәр исәпләгән.
Салонец 2
Салонец 2 (Салонец 2 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Күзнең шикләнгән гистоплазмоз синдромы
Гистоплазмоз тудыргычы Histoplasma capsulatum санала. Мицелий кисәкләрен һәм/яки гөмбәчекле спораларны тузан белән сулау нәтиҗәсендә йоктыру була. Аннары тудыргыч кан аша бавыр, талак һәм кайвакыт хориоидеяга эләгеп күп санлы  гранулематоз ялкынсыну чыганаклары барлыкка китерә.
Шательблан
Шательблан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Күзнең шикләнгән гистоплазмоз синдромы
Төп билгеләре
КШГС симптомсыз бара, макулопатия үсеше очракларыннан кала. Күз төбендә 60% очракта ике яклы булган түбәндәге үзгәрешләрне күзәтәләр.
1.    Күз эчендә ялкынсыну булмау.
3.    Атрофияле «гисто»-чыганаклар — түгәрәк, бераз тигессез, еш чыганагында яки кырые  буенча тут кисәкчәләре белән якынча 200 мкм диаметрында саргылт-ак  чыганаклар. Чыганаклар урта периферия һәм арткы котыпта таралган (рәс. 14.43а, б).
4.    Перипапилляр атрофия таралган (рәс. 14.43в), фокаль яки катнаш була ала.
Экссудатив макулопатия
1.    ХТ  белән бәйле экссудатив (дымлы) макулопатия 20-45 яшьтәге 5% авыруда үсеш ала. Күбесенчә ХТ иске «гисто»-чыганак белән бәйле һәм сирәгрәк перипапилляр үзгәрешләр өлкәсендә  үсеш ала. Бик сирәк ХТ моңарчы булмаган җөй булмаганда барлыкка килә.
2.     Вариантлар
•    ХТ үтеп чыгу макуляр челтәркатлауның сүлле кубарылуына  китерә, аның астында фокаль саргылт-ак яки соры чыганак билгеләнә. 12% очракта субретиналь сыекча үзлегеннән суырыла һәм күрү симптомнары кими.
•    Саргылт-ак чыганак өслегендә сирәк түгел куе яшел боҗра  барлыкка килә һәм күрү үткенлегенең чагылган кимүенә китергән субретиналь  аралыкка кан саву барлыкка килә (рәс. 14.43г). Субретиналь кан саву сирәк суырыла һәм күрү үткенлеге арта.
•     ХТ якынча 2 ел дәвамында актив кала ала һәм кабат кан  савулар белән бергә бара ала. Нәтиҗәдә тәлинкәсыман җөй белән кайтмас үзәк күрү югалу формалаша.
NB Бер күздә макулопатия очрагында һәм икенче күздә симптомсыз җөй булганда нәтиҗәсендә икенче күздә ХТ үсешенең  югары куркынычлыгы бар, шуңа авыруларга метаморфопсияләрне иртә ачыклау өчен  көн саен Амслер ятьмәсе ярдәмендә үзеңне тикшерергә кирәк. ХТ 60% очракта дәвалаусыз 6/60 кимрәк күрү начарлануга китерә.
3.    ХТ дәвалауны лазерлы  коагуляция ярдәмендә ХТ экстрафовеаль яки фотодинамик терапия ярдәмендә (ФДТ)  — ХТ субфовеаль урнашканда үткәрәләр. Триамцинолон ацетонидны интравитреаль кертү элпә экстрафовеаль һәм субфовеаль урнашканда нәтиҗәле, ләкин нәтиҗә  гадәттә вакытлыча. Элпәне хирургик кисеп алу аерым очракларда исбат була ала. Хирургик кисеп алудан соң системалы стероидлар кабул итү ХТ көчәюен туктатырга һәм кабатлануны туктатырга мөмкинлек бирә.
Липовчице
Липовчице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стопче
Стопче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Голдфилд (Айова)
Голдфилд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Голдфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Понтильс
Понтильс — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мордыби
Мордыби — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Почта индексы — 422204.
Анжьян
Анжьян — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Моштейринью
Моштейринью — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лайв-Оук (Флорида)
Лайв-Оук  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лайв-Оук шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Demokratik firqä (Yaponiä)
Yapunstan demokratik firqäse (yapunça 民主党) - 1998 yılda nigezlängän Yapunstan säyäsi firqäse. Liberal-demokratik firqä - ayırım Yapunstan säyäsi firqäse.
2009 yıldan soñ küpçelek urınnarın Wäkillär pulatında häm Kiñäşçelär pulatında ala.
Firqäneñ citäkçese - Banri Kayeda.
İdeologiä - sotsial-liberalizm.
Лабогей-Ю
Лабогей-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коротаиха елгасының сул ярыннан 120 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 60 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Выидивере
Выидивере (Võidivere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Габдулла Тукай музее (мәгънәләр)
Габдулла Тукай музее:
(2374) Владвысоцкий
(2374) Владвысоцкий  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Асинавка (Касцюковицкий районы)
Асинавка  (Асінаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(2374) Владвысоцкий
Тарихы
1974 елның 22 августында Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 QE1» саналган.
Песчанка (Белая Холуница районы)
Песчанка (Песчанка) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Гурки-Витовице
Гурки-Витовице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богатовка (Пермь крае)
Богатовка — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Калиновка авыл җирлегенә карый.
Халык
Халык саны динамикасы:
Виндзор (Төньяк Каролина)
Виндзор  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Колак яны бизе
·       Иң зур авыз бизе, сүлле сыекча эшләп чыгара.
·       Биз колак алдыннан әзрәк астарак урнашкан. Бизнең тукымасы өстә яңак дугасына җитә, аста – аскы казналыкның почмагына, алда – чәйнәү мускулында ята, артта күкрәк-умрау-имчәксыман мускулының алгы кырые һәм тышкы ишетү юлына кадәр җитә.
·       Колак яны юлы (ductus parotideus), озынлыгы 5-6 см, бизнең алгы кырыеннан китеп, чәйнәү мускулының алгы кырыен урап узып, яңак мускулын тишеп чыга һәм яңакның эчке өслегендә өске икенче моляр янында ачыла.
Погонешть
Погонешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шаверья
Шаверья (Chaveyriat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,87 км².
Истиклал - Куртпынар (Муратлы)
Истиклал - Куртпынар (İstiklal - Kurtpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Муратлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
İstiklal - Kurtpınar, Muratlı İstiklal - Kurtpınar, Muratlı
Водзислав
Водзислав — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тухоме
Тухоме — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бечень (коммуна)
Бечень — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Липувка (Лодзь воеводалыгы)
Липувка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Понсон-Десюс
Понсон-Десюс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
NGC 7765
NGC 7765 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Стоянський Врх
Стоянський Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Выиду
Выиду (Võidu) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Аскы казналык асты бизе
Аскы казналык асты бизе (glandula submandubularis)
·       Катнаш сыекча эшләп чыгара.
·       Аскы казналык асты чокырында урнаша, аскы казналык кырыеннан чыгып тора һәм бу урында тире, тире асты мускулы һәм фасция белән капланып, бизнең капсуласын тәшкил итә.
·       Аскы казналык асты юлы (ductus submandibularis) тел асты имчәгендә ачыла.
Анкреттвиль-сюр-Мер
Анкреттвиль-сюр-Мер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Зур Килик
Зур Килик — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Иртыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Гурки-Грубаки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Килик
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скотленд (Пенсильвания)
Географиясе
Скотленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поррера
Поррера — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моштейру-де-Фрагуаш
Моштейру-де-Фрагуаш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Шатийон-Гюиотт
Шатийон-Гюиотт — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Войковець
Войковець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тухомко
Тухомко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Криптококкоз
Cryptococcus neoformans диаморфик чүпрә гөмбәләренә карый, йоктыру ингаляция юлы белән була.
Гавия (Реҗо Эмилия)
Гавия — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Криптококкоз
Инфекция башлыча күзәнәкле иммунитет җитешсезлеге белән авыруларны зарарлый (БИДС авыруларының 5-10%). Башка алшартлы факторларга лимфома, преднизолон яки азатиоприн кулланганда актив гепатит, алкоголизм, уремия, системалы кызыл төче, иммуносупрессив  терапия белән әгъзаларны күчереп утыртудан соң халәт һәм күгәрченнәр белән  тыгыз бәйләнеш керә.
Лайтгауз-Пойнт (Флорида)
Лайтгауз-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Гавия (Реҗо Эмилия)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Криптококкоз
2.     Тикшерүләр. Чәчү һәм АМС споралар ачыклау, антигеннарга серология тикшерүе.
Лайтгауз-Пойнт (Флорида)
Тарихы
Лайтгауз-Пойнт шәһәре  елда нигезләнгән.
Криптококкоз
Офтальмологик күренешләре.
Хориоидит криптококклы менингит булган авыруларда якынча 6%'ында үсеш ала.
Лайтгауз-Пойнт (Флорида)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Асинавка (Кличавский районы)
Асинавка  (Асінаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Криптококкоз
Офтальмологик күренешләре.
Cryptococcus neoformans чүпрәсыман гөмбәчекнең капсулаланган споралары күгәрчен тизәге белән пычранган туфракта бар һәм организмга сулыш юллары аша  эләгә (24 нче бүлекне кара). Криптококклы инфекция күбесенчә күзәнәкле иммунитет какшаулары белән шәхесләрдә очрый һәм  БИДС белән 5-10% авыруны зарарлый. Күз зарарлану криптококклы минингит белән якынча 6% авыруда очрый. Күзгә инфекция йоктыру юлы мөгаен — туры күрү нервы аша яки челтәркатлауга һәм хориоидеяга гематоген таралыш.
1.    Билгеләре
•      Минингит белән бәйле күренешләр иң еш санала һәм аңа оеган күрү нервы дискы, офтальмоплегия, птоз, оптик нейропатия һәм читкә  каратучы нервның парезы керә.
•      Мультифокаль хориоидит (рәс. 14.44).
•      Төсле катлау инфильтрациясе, кератит һәм конъюнктиваль гранулема.
2.    Күрүгә янаучы чыганакларны дәвалау вена эченә амфотерицин һәм флуконазол яки эчкә  итраконазол белән үткәрәләр.
Асинавка (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Яшь (шәһәр)
Яшь (Iași) — Румыниянең Яшь өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 290422 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Яшь Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1408 елдан йөртә.
Халык
Милләтләр (2002): румыннар — 98,5%.
Бечешть (коммуна)
Бечешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лимон (Коста-Рика)
Лимон (Limón) — Коста-Риканың Лимон департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1854 елда нигезләнгән.
(2123) Влтава
(2123) Влтава  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1973 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SL2» саналган.
Стража-на-Гори
Стража-на-Гори — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7766
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гурки-Други
Гурки-Други — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Голи-Кросс (Айова)
Голи-Кросс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Голи-Кросс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тел асты бизе
Тел асты бизе (glandula sublingualis)
·       Лайлалы сыекча эшләп чыгара.
·       Казналык-тел асты мускулында (анда ята) һәм авыз куышлыгы төбенең лайласында урнашып, тел асты җыерчыгын ясый.
·       Эре тел асты юлы (ductus sublingualis major) казналык асты бизе юлы белән  тел асты имчәгендә ачыла.
Винтервилл (Төньяк Каролина)
Винтервилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ват-Салы-Алым-Я
Ват-Салы-Алым-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тол-Я елгасының уң ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Мундан
Мундан — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Ват-Салы-Алым-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Прадель-де-ла-Тешета
Прадель-де-ла-Тешета — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Войновице (Опатовский повяты)
Войновице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.