cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Öremçe
Tarix
Qıtay tä'sire şul töbäktä V ğasırdan birle başlana. Tañ näselennän imperatorları Böyek yefäk yulın totsın öçen Luntay şähärenä nigez sala.
X ğasırda töbäkkä İslam dine kilä häm Qıtay yoğıntısı kisken zäğiflänä. Şähär törki möselman üzägenä äwerelä.
Läkin XVIII ğasırğa Qıtay tä'sire kire qayta häm şähärgä Dihua digän yaña qıtay iseme birelä. Dihua - mäğrifat digän süz.
1954 yılda şähär bügenge isemne - Öremçe (Ürümçi, Urumqi) ala, borınğı mongolça "güzäl kötülek" digän süz.
1884 yıldan Öremçe - Könçığış Törekstan başqalası bulıp sanala.
Uyğır xalqı küp yıllar däwamında säyäsi bäysezlek öçen köräşä, qayçaqta terroristik ısullar da qullanıla: 1993, 1997 yıllarda şähärdä teraktlar bulğannar. 2009 yılda uyğırlar mass-külämle çualışları uzalar.
Tatar tä'sire
Öremçe şähärendä XVIII ğasırdan tatarlar yäşi başlıylar.
1897 yılda tatar cämğiäte cıyğan aqçada zur Tatar mäçete tözelgän. XX ğasırda mäçet zur dini komplekska äwerelgän.
Öremçe şähärendä tatar diasporası (Qıtay tatarları) tora.
1989 yılğa qädär Öremçe merı wazifasında Tatarstanda tuğan Şähidi Borhan bula.
Mä'müri büleneş
Öremçe tärkibenä 7 rayon häm 1 öyäz kerä:
Transport
Öremçe şähärenä Diwopu Xalıqara aeroportı xezmät kürsätä. Öremçe - şulay uq timer yullar töyene dä: Lancu–Şeñcañ (Lanxin), Öremçe–Cuñğariä (Wuzhun) häm Tönyaq Şeñcañ timer yullarınıñ soñğı punktı.
(11172) 1998 FT54
(11172) 1998 FT54 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FT54» саналган.
Ллано-Гранде (Техас)
Ллано-Гранде  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ллано-Гранде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залесе (Пшасниский повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Одеболт (Айова)
Тарихы
Одеболт шәһәре  елда нигезләнгән.
Залесе (Пшасниский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Польша Республикасы татарлары берлеге
Польша Республикасы татарлары берлеге (Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej) — 1992 елда оешкан Польшада яшәүче татарларны берләштерүче социаль һәм мәдәни оешма.
Тарихы
Оешмага 1992 елда Муса Конопацкий, җәмәгать эшлеклесе Стефан Мостафа Мучарски (1992-1999 да оешма президенты) һәм шагыйрь һәм журналист профессор Селим Хаҗбиевич (1999-2007 елларда оешма президенты) инициативасы белән нигез салына. 2007 елның 10 ноябрендә Гданьскида Польша Республикасы татарлар берлеге делегатларының 4 нче чираттан тыш корылтаенда Берлек резиденциясе Боһоникига күчерелә һәм татарлар берлегенең Үзәк советының яңа президенты итеп Стефан Корицкий сайлана.
2010 елның 24 апрелендә Боһоникида Польша Республикасы татарлар берлеге делегатларының V чираттан тыш Съезды уза, анда Боһоники, Подляск һәм Төньяк-Көнбатыш бүлекләреннән 17 делегат катнаша.
Эш
Берлек автоном бүлекләрдән тора, һәм Үзәк совет Польша Республикасы татарлар берлеге башлыгы булып тора. 1993-2003 елларда "Rocznik Tatarów Polskich" (Поляк татарлары) - Польша һәм Көнчыгыш Европадагы татарлар тарихына, хәзерге заманына һәм мәдәниятенә багышланган фәнни, мәдәни һәм иҗтимагый журнал нәшер ителә. Берлек фәнни һәм популяр конференцияләр, съездлар, җыелышлар оештыра. Литва һәм Беларусиянең яңадан торгызылган татар оешмалары белән элемтәләр җайга салына.
1994 елдан башлап татар оешмасы Мәдәният министрлыгының милли азчылыклар мәдәнияте департаментыннан, ә 2005 елдан Эчке эшләр министрлыгының Дин эшләре һәм милли һәм этник азчылыклар департаментыннан үз эшчәнлегенә грантлар ала. 2005 елның 28 июленнән профсоюз хәйрияче статусына ия.
Хохдорф (Рис)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Латыйф Җәләй
Латыйф Җәләй (1894 елның 17 ноябре — 1966 елның 1 августы) — татар тел галиме, тәнкыйтьче, филология фәннәре докторы, профессор.
Иоанн-Зосим
Иоанн-Зо́сим (гөр. იოანე-ზოსიმე; якынча 990 елда вафат булды)—гөрҗи христианнары монахы, дин әһеле, каллиграф һәм гимнограф. Аның тормышы турында мәгълүматлар аз, нигездә, аның Фәлистыйнада изгеләнгән Савва лаврасында һәм Синайдагы Изге Екатерина монастыренда булуы турында мәгълүм. Иоанн-Зосимның танылган хезмәтләренә әдәби характердагы кулъязмалар, «Васыять» шигыре, шулай ук мистик характердагы «Гөрҗи телен мактау һәм олылау» гимны керә.
Латыйф Җәләй
Тәрҗемәи хәл
Латыйф Латыйф улы Җәләлетдинов 1894 елның 17 ноябрендә элекке Самар губернасы Мәләкәс өязе (хәзерге Сембер өлкәсенең Иске Майна районы) Иске Кызылсу авылында ярлы крестьян гаиләсендә туа. Тормыш итү авыр булганлыктан, тугыз яшеннән үк Латыйфка җәй айларында төрле җирләрдә ялланып эшләргә туры килә, ә кышларын ул авылдагы мәхәллә мәктәбендә укый, 1906 елда Мәләкәскә китә һәм андагы мәдрәсәдә укый башлый. 1912 елда Иске Җүрәй авылында ике ел мөгаллим була, аннары Ташкәнт шәһәрендә йөк ташучы, ипи пешерүче һәм башка яллы эшләрдә була. 1915 елда армиягә алынып фронтка озатыла. 1921 елда Латыйф Җәләйне Самар шәһәрендәге педагогика техникумына (кара: Самар татар-башкорт педагогия техникумы) татар теле һәм әдәбияты укытучысы итеп күчерәләр. 1924—1925 елларда ул шул ук Самарда ятим балалар йортында мөдир булып эшли. 1925—1928 елларда башта Бозаулык өязе, аннары Самар шәһәре мәгариф бүлегендә инспектор хезмәтен башкара. 1928—1932 елларда мәктәпләрдә тел һәм әдәбият укыта. Шушы чорда Латыйф Җәләйнең әдәби һәм гыйльми иҗат эшчәнлеге башлана. 1929 елда «Туган тел», «Уку китабы» кебек дәреслекләре дөнья күрә.
Иоанн-Зосим
Биография
Иоанн-Зосим турында биографик мәгълүматлар бик аз. Аның эшчәнлеге 949-956 елларда ясалган Фәлистыйн лаврасы һәм 956 елдан Синайдагы Изге Екатерина монастыре белән бәйле. Иоанн-Зосим бу монастырьларның гөрҗи җәмгыятьтенең тәрбия итучесе һәм рухи остазы була. Аның юнан телен яхшы белүе шулай ук билгеле. Иоанн-Зосимның сәламәтлеге начар булган дип санала, чөнки кулъязмаларның берсендә ул еш кына начар күрүенә һәм йомшаклыгына зарлана. Шулай ук аның тулысынча үзен дини эшчәнлеккә багышлавы билгеле.
U.S. News & World Report
frame|U.S. News & World Report
Иоанн-Зосим
Кулъязмалар
Иоанн-Зосим язган иң иртә кулъязма 949 елда датлаштырылган, иң соңгысы — 987 ел. Ул язган кулъязмаларның күбесе әдәби характерда була. Православие энциклопедиясе Иоанн-Зосим кулъязмалары Гөрҗистанның рухи мәдәниятенә зур өлеш кертүен билгеләп үтә.
U.S. News & World Report
U.S. News & World Report AQŞnıñ atnalıq yañalıqlar basması. Başlıça United States News ismen yortä, soñınnan World Report basmasına kuşılu säbäple, isemen üzgärtä.
U.S. News & World Report Washington, D.C.'da urnaşqan. Töp köndäşläre - Time häm Newsweek basmaları.
Принс-Эдуард (округ, Виргиния)
Принс-Эдуард — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фармвилл шәһәре.
Рондония
Рондония (Rondônia) — Бразилия штатларының берсе.
Принс-Эдуард (округ, Виргиния)
Территориясе
Округ мәйданы 917/906 км² тәшкил итә.
Рондония
Башкаласы — шәһәре.
Иоанн-Зосим
Кулъязмалар
Шундый җыентыкларның берсе — «Барлык бәйрәмнәр, яңа һәм иске җырлар, сәгатьләр — барысы да унике, гөрҗи һәм изге Савва халкы һәм тулы короникон» дип аталган. Анда Фәләстыйн һәм гөрҗи гимнографиясе турында кыйммәтле белешмәләр бар. Борынгы әсәрләрнең күбесе җыентык составына керү нәтиҗәсендә генә сакланып калган.
Рондония
Тарих
1981 елда барлыкка килгән.
Иоанн-Зосим
Кулъязмалар
Бу җыентык Иоанн-Зосимга язылган «Васыять» шигыре белән тәмамлана. «Васыять» шаиры 16 катлаулы шигырь күләмендә язылган. Шулай ук ул акростих булып торуы билгеле: һәр строфаның беренче һәм соңгы хәрефләрен укыганда, Изге Георгий исеме килеп чыга. Шаири күләме соңыннан Руставели Шота иҗатында үсеш ала.
«Гөрҗи телен мактау һәм олылау»
Бу мистик гимн берничә исем белән билгеле: «Гөрҗи телен мактау һәм олылау» («Гөрҗи теленә мактау һәм дан»), «Гөрҗи телен мактау» («Грөҗи теленә мактау») һәм «Гөрҗи теле». Гимн нумерологик символларга һәм библей аллюзияләренә бай. Гимн Синайда киң тарала һәм гөрҗи телен бәйрәм итүнең дини традициясенә нигез булып тора. Күпчелек галимнәр гимнның авторы Иоанн-Зосим дип саный.
Лесиця (Свентокшиж воеводалыгы)
Лесиця  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Латыйф Җәләй
Тәрҗемәи хәл
1932 елда Латыйф Җәләй Самар авыл хуҗалыгы институты каршындагы аспирантурага укырга керә, 1933 елда анда татар теле буенча аспирантура ябылгач, Казанга күчеп, укуын Казан педагогия институты аспирантурасында дәвам иттерә. 1939 елга кадәр шул ук институтның татар теле һәм әдәбияты бүлегендә тел тарихы, тарихи грамматика һәм татар диалектологиясе фәннәрен укыта.
Ткачы (Гарадоцкий районы)
Ткачы (Ткачы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Латыйф Җәләй
Тәрҗемәи хәл
1939 елда Татарстан Тел, әдәбият һәм тарих фәнни–тикшеренү институты ачылгач, Латыйф Җәләйне анда тел секторы мөдире итеп билгелиләр. Монда эшләгәндә ул татар әдәби теле тарихы һәм тарихи грамматикасы буенча күпкырлы гыйльми тикшеренүләр алып бара һәм 1942 елда «Татар теле тарихына карата кайбер материаллар» дигән хезмәте нигезендә кандидатлык диссертациясе яклый.
Латыйф Җәләйнең фәнни эшчәнлеге татар телен төрле аспектларда тирәнтен өйрәнү юнәлешендә бара. «Татар теленең тарихи фонетикасы буенча материаллар», «Татар теленең тарихи морфологиясе», «Татар диалектологиясе», «Татар теленең урта диалекты», «Татар теленең орфоэпик нигезләре» кебек монографик хезмәтләре белән ул татар тел белеменең берничә тармагына нигез салучы киң колачлы галим булып таныла. «Татар теленең урта диалекты» исемле фундаменталь хезмәте өчен аңа 1954 елда филология фәннәре докторы дигән гыйльми дәрәҗә бирелә. Шуннан соң озак та үтми ул профессор исемен ала.
Латыйф Җәләй тел галиме булудан тыш, тәнкыйтьче буларак та билгеле. Аның бу өлкәгә караган 60тан артык мәкаләсе һәм рецензиясе арасында «Тукай телендә фигыльләр», «Совет чоры татар матур әдәбияты теленә бер күзәтү», «Язучылар телен өйрәнү принциплары», «Әдәби тел һәм матур әдәбият теле» һ. б. кебек матур әдәбиятның тел – стиль үзенчәлекләрен өйрәнүгә багышлаган теоретик характердагы мәкаләләрне дә һәм төрле язучыларның иҗатын яисә аерым әсәрләрен анализлаган әдәби тәнкыйть мәкаләләрен дә очратырга мөмкин.
Латыйф Җәләй 1966 елның 1 августында Казанда вафат булды.
Дульча-Велика
Дульча-Велика — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Димитрис Прифтис
Димитрис Прифтис (грек. Δημήτρης Πρίφτης, 1968 елның 27 октябре, Греция, Афиннар) — УНИКС баскетбол клубының баш тренеры (2017 елның июленнән). 2008 елдан Грециянең баскетбол буенча җыелмасы баш тренерының (Йонас Казлаускас, Панайотис Яннакис, Элиас Зурос, Кацикарис) ассистенты. Грециянең «Ел тренеры - 2016» исеменә лаек булган..
(11173) Jayanderson
(11173) Jayanderson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Епень
Епень — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Димитрис Прифтис
Тәрҗемәи хәле
1968 елның 27 октябрендә Греция башкаласы Афиннар шәһәрендә туган. 30 яшендә баскетбол уйнаудан туктап, тренерлык эшенә күчә.
(10308) 1990 QC3
(10308) 1990 QC3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 28 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QC3» саналган.
Димитрис Прифтис
Тәрҗемәи хәле
1998-2000 елларда «Арис» (Глифадас шәһәре), «Аргирополис» баскетбол клубларының (БК), шулай ук «Кронос», «Эспидерис» хатын-кыз баскетбол командаларында тренер.
2000-2003 елларда «Ионикос» БК (Никаиас шәһәре) һәм «Дафин» БК тренеры.
2003-2009 елларда АЕК БК (Афиннар) тренерлар штабы әгъзасы.
2010-2012 елларда «Кавалу» БК баш тренеры.
2012 елда «Икарос» БК (Калитеас шәһәре) баш тренеры.
2013 елда «Колосс» БК (Родос шәһәре) баш тренеры. «Колосс» БК 2013 елда  Греция чемпионы, 2014, 2015 елларда Греция Кубогына лаек була.
2013-2015 елларда «Панатинаикос» БК тренерлар штабы әгъзасы.
2017 елның июленнән УНИКС БК (Казан, РФ) баш  тренеры.
(11173) Jayanderson
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FA59» саналган.
Берлисон (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Синку-Вилаш
Синку-Вилаш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Сан-Мигель-дель-Синка
Сан-Мигель-дель-Синка — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Синку-Вилаш
Географиясе
Мәйданы —.
Пекари (Ленчицкий повяты)
Пекари  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Томынг-Я (елга)
Томынг-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 639 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
GSC2816-447
GSC2816-447 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Томынг-Я (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
GSC2816-447
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Томынг-Я (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пекари (Ленчицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC2816-447
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гварая (Палермо)
Гварая — Италиянең Сицилия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пристол
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гварая (Палермо)
Географиясе
Гварая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дразды (Круглянский районы)
Дразды  (Дразды ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Габделфәрт Вәлиев
Ул 1930 елның 17 ноябрендә Балтач авылында туа. 1948 елда Балтач урта мәктәбен тәмамлый. Күп балалы гаиләдә туган Габделфәрткә тормыш авырлыкларын шактый кичерергә туры килә — мәктәп елларыннан ук колхозда эшли: ат җигеп йөк ташый, көтү көтә, лабогрейка белән урак ура, Казан ит комбинатына терлекләр куа.
Габделфәрт Вәлиев 450дән артык нәшер ителгән фәнни хезмәтләр, уйлап табу патентлары авторы. Күп эшләре чит илләргә дә сатылган һәм илебез казнасына зур керем бирә.
Габделфәрт Вәлиевкә 1976 елда югарыда телгә алынган хезмәтләре өчен СССРның Дәүләт премиясе бирелде. 1980 елда Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклесе, 1988 елда РСФСРның атказанган машина төзүчесе исемнәренә лаек булды. 1976 елда Хезмәт Кызыл Байрагы, 1979 елда «Почет билгесе» орденнары белән бүләкләнде.
Варварино (Татарстан)
Варварино — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Тарих
XIX гасырда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Буча (шәһәр)
Буча (Буча, Буча, Буча) — Украинаның Киев өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 29805 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Буча Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
Беренче мәртәбә 1630 елда телгә алынган. 20 гасыр башында Буча аша Киев-Ковель тимер юлы үткәрелгән. 2006 дә шәһәр статусы бирелгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 88,2%, рус теле — 11,4%.
Сен-Венсан-Крамений
Сен-Венсан-Крамений — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Л’Абержеман-Клемансья
Л’Абержеман-Клемансья (L'Abergement-Clémenciat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Шаларон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15,95 км².
Калекөй (Девэли)
Калекөй (Kaleköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леснювка (Свентокшиж воеводалыгы)
Леснювка  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Афферентлы бәбәк бозылулары
Абсолют афферент бәбәк кимчелеге
Абсолют афферент бәбәк кимчелеге (амавротик бәбәк) күрү нервының тулы зарарлануында барлыкка  килә һәм түбәндәге билгеләр белән сыйфатлана.
Леснювка (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селея
Селея — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Афферентлы бәбәк бозылулары
Абсолют афферент бәбәк кимчелеге
•        Зарарланган якта күз  тулаем сукыр (тулысынча яктылык тоемлау юк).
Селея
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Андег
Андег (Андег) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Афферентлы бәбәк бозылулары
Абсолют афферент бәбәк кимчелеге
•        Ике бәбәк тә бер  зурлыкта.
Андег
Почта индексы — 166713.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (27,8%), руслар (62,4%), комилар (9,8%).
Афферентлы бәбәк бозылулары
Абсолют афферент бәбәк кимчелеге
•      Якынчалык рефлексы  ике күздә дә нормада саклана.
Чагыштырмалы афферент бәбәк кимчелеге
Чагыштырмалы афферент бәбәк кимчелеге (Маркус Гунн бәбәге) күрү нервының тулы булмаган зарарлануында яки челтәркатлауның авыр  чирләрендә үсеш ала, әмма беркайчан да — өлгергән катарактада булмый. Клиник күренешләре — амавротик бәбәктә кебек, ләкин кимрәк дәрәҗәдә чагылган. Шулай итеп, зарарланган күзнең ярсытуына бәбәкләр көчсез җавап бирә, ә сәламәт  күздә — тиз. Ике күз бәбәкләренең төрле җавабын «яктырткычны тирбәндерү» сынавы ярдәмендә ачыклыйлар, бу очракта яктылык чыганагын бер күздән  икенчесенә тиз күчерәләр, шулай һәр күзне алмашлап кузгаталар.
•      Сәламәт күзне  ярсытканда ике бәбәк тә кыскара. (рәс. 21.18а).
•      Зарарланган күзгә  яктылыкны юнәлткәндә ике бәбәк тә тараю урынына киңәя. (рәс. 21.18б).
•      Сәламәт күзне  ярсытканда ике бәбәк тә кыскара. (рәс. 21.18в).
Яктылык этәргеченә җавап буларак бәбәкләрнең парадоксаль киңәюе сәламәт күздән яктылыкны алганда  киңәю дәрәҗәсе зарарланган күзне ярсытканда бәбәк тараю дәрәҗәсеннән күбрәк  булганга барлыкка килә.
NB Афферент (сизгер) зарарлануларда бәбәкләр зурлыгы буенча бер үк. Анизокория (төрле бәбәк зурлыгы) эфферент (хәрәкәт) нервлар, төсле катлау яки бәбәк мускуллары  зарарлануы турында аңлата.
Яктылык һәм якынчалык рефлексларының диссоциациясе
Яктылыкка рефлекс юк яки сүлпән, әмма якынчалык җавабы сакланган. Сәбәпләр җәд. 21.3. күрсәтелгән
Аргайл Робертсон бәбәге
Аргайл Робертсон бәбәге нейросифилис нәтиҗәсендә үсеш ала һәм түбәндәге белән сыйфатлана.
•      Зарарлану гадәттә  ике яклы, әмма тәңгәл түгел.
•      Бәбәкләр кечкенә,  формалары дөрес түгел.
•      Бәбәкләр караңгыда  начар киңәя, әмма атропин яки кокаин төсле катлауның таралган атрофиясе  булмаганда мидриазга китерә.
(11174) Carandrews
(11174) Carandrews — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FR67» саналган.
Залесе (Седлецкий повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гредиштя (коммуна, Илфов)
Гредиштя — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Хариусова Виска
Хариусова Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Безмошица елгасының уң ярыннан 73 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Одюбон (Айова)
Одюбон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Одюбон шәһәре  елда нигезләнгән.
Рорайма
Рорайма (Roraima) — Бразилия штатларының берсе.
Одюбон (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Крус-де-ла-Серос
Санта-Крус-де-ла-Серос — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Рорайма
Башкаласы — шәһәре.
Санта-Крус-де-ла-Серос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рорайма
Тарих
1988 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
497 (2019).
Sınlı Sänğät Muzeyı (Boston)
Muzeyğa nigez 1870nçe yılda salına. Xäzerge urınına isä muzey 1909 yılda küçä. 2000 yılda muzeynı kiñäytü planı iğlan itelä. Yaña binalar 2010 yılda açılır dip kötelä.
Зинҗирликую (Тосья)
Зинҗирликую (Zincirlikuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (köy).
Пьюласки (округ, Виргиния)
Пьюласки — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пьюласки шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 855/829 км² тәшкил итә.
Хёхеншванд
Хёхеншванд (Höchenschwand) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Собрал-да-Серра
Собрал-да-Серра — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ади бәбәге
Ади бәбәге сфинктер һәм керфексыман мускулны иннервацияләгән постганглионар нерв җепселләре денервациясендә үсеш ала, мөгаен вируслы  инфекция өчен. Гадәттә яшь авыруларда очрый һәм 80% очракта бер яклы була, икенче күз айлар яки еллардан соң зарарлана ала.
1. Билгеләре
•     Дөрес формалы киң бәбәк (рәс. 21.19а).
•     Яктылыкка рефлекс юк яки сүлпән (рәс. 21.19б) һәм биомикроскопта күренгән  бәбәк кырыеның суалчансыман хәрәкәтләре белән була.
•     Бердәм бәбәкнең яктылыкка рефлексы юк яки сүлпән (рәс. 21.19в).
•     Бәбәк әйбер китерүгә әкрен җавап бирә, киңәюе дә шулай ук әкрен була.
•    Аккомодация охшаш киеренкелеккә ия була ала. Караш якындагы әйбергә төбәлгән булса, ерактагы әйбергә төбәлү өчен (керфексыман мускул йомшаруы)  күпмедер вакыт кирәк булачак.
•   Дәвамлы булган зарарлануларда бәбәк тарая  ала.
2.    Катнаш чирләр. Кайбер очракларда сеңерләрнең тирән рефлекслары кимүен (Һолмс-Ади синдромы — рәс. 21.19г) һәм вегетатив нерв  системасының дисфункциясен билгелиләр.
3.    Фармакологик сынаулар. Ике күзгә мехолил 2,5% яки пилокарпин 0,125% тамызсаң гадәти бәбәк тараймый, ә зарарланган, денервацион  гиперсизгерлек өчен, тарая. Диабет белән авыруларда шулай ук бу җавап үсеш алырга мөмкин.
Драни (Кличавский районы)
Драни  (Драні ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лозано (Техас)
Лозано  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лозано халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гварда (Тревизо)
Гварда — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гварда Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пекари (Пйотрковский повяты)
Пекари  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дульча-Мала
Дульча-Мала — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сене-Хресчен
Сене-Хресчен (Ҫӗнӗ Хресчен, Сене-Хресчен) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429550. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232860006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300011100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Епине
Епине — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Сене-Хресчен
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 36 кешенең яшәве мәгълүм.
Мөселман-татар зираты (Варшава)
Мөселман татар зираты — Варшавада Воля районындагы Татар урамында урнашкан тарихи мазарлык.
(11175) 1998 FY67
(11175) 1998 FY67 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FY67» саналган.
Мөселман-татар зираты (Варшава)
2014 елның июлендә зират, Повонзкаларда тарихи дини зиратлар ансамблен тәшкил иткән башка некропольләр белән бергә, тарих һәйкәле дип таныла.
Тарихы
Татар зиратына 1867 елда, Варшава имамы Сәйфетдин Хөсәенов Синнаев инициативасы буенча, Млынар урамында мөселман Кавказ зираты ябылу сәбәпле, нигез салына.
Башта ул 0,5 га чамасы мәйданда була, хәзерге вакытта 1 гектарга якын мәйдан били.
Башта анда, нигездә, рус армиясенең Варшавада урнашкан мөселман солдатлары җирләнгән. Соңрак биредә башка мөселманнарны җирли башлыйлар. Ул Польша татарларының, нигездә, Бөек Литва кенәзлегендә яшәгәннәрне күмү урыны булып тора. XIX гасыр ахырында ук зират байлар (уң яктан) һәм ярлылар (сулдан) өчен төрле өлешкә бүленә. Соңрак бу таркау Варшава имамы инициативасы буенча бетерелә. Беренче бөтендөнья сугышы вакытында биредә немец әсирлегендә һәлак булган рус солдатлары, ислам динен тотучы солдатлар күмелә. Зират Икенче бөтендөнья сугышы вакытында немецлар тарафыннан җимерелә (1942 елда зират территориясенә немец танклары һәм башка броньланган машиналар совет налетыннан качып килә, 1944 елда варшав восстаниесе вакытында районда аяусыз сугышлар дәвам итә).
Иң иске каберлекләр хәзер административ бинадан сул якта урнашка.
1984 елда некрополь Һәйкәлләр реестрына кертелә.
Күмелгәннәр
Зиратка Польшаның күп кенә атказанган мөселманнары җирләнгән. Шул исәптән, Александер Әхмәтович (1944) - юрист, Кырым һәм Үзәк Литва хөкүмәтендә юстиция министры, Польша сенаторы, Госман Ахматович (1988) - химик, Варшава университеты профессоры, Варшавада мәчет төзелеше комитеты рәисе, Константин Байрашевский (1955) - адвокат, Мөнир Буамран (2004) - Алжир чыгышы тавыш Һәм сурәт монтажеры, Ежи Идегәй (1983) - адвокат, җәмәгать эшлеклесе, детектив романнар авторы, Бәкер Эксанов (1974) - Варшава имамы, Зәриф Эксанов (1951) - Варшава имамы, Хөсәйн Мөхәммәд Хассан (2020) - медицина фәннәре докторы, Польшаның Судандагы мактаулы консулы, Александр Еляшевич (1978) - майор, 13 нче Виленск Олан полкындагы татар эскадронының соңгы командиры, Виртути Милитари ордены кавалеры, Зенон Кричинский (1953) - полковник, Сафар-Бек Мальсаг (1944) - генерал, Константин Мурза-Мурзич (1953) - юрист, судья, дәүләт архивларының Баш идарәсе хезмәткәре, Рөстәм Морза-Мурзич (1980) - Виленск полкындагы татар эскадроны офицеры, Виртути Милитари ордены кавалеры. имам Бәкер Родкевич (1987) бар.
İmpressionizm
İmpressionism19çı ğasırda barlıqqa kilgän sänğät ağımı. Başlıça İmpressionistlar dip Parista yäşägän räsem yasauçılarnı atıylar. Ağımnıñ iseme Claude Monet tarafınnan yazılğan Impression, Sunrise isemle kitabınan alına.
İmpressionistlarğa xas alımnar - utä kürenmäle pumala ezläre, açıq kompozitsiä, utqa basım yasau, xäräkät. Sınlı sänğät ölkäsendä impressionizm ağımınıñ barlıqqa kilüe, muzıkada häm ädäbiättä dä oxşaş ağımnarğa kiterä.
Санта-Льестра-и-Сан-Килес
Санта-Льестра-и-Сан-Килес — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Катарина
Санта-Катарина (Santa Catarina) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
295 (2019).
(10309) 1990 QC6
Тарихы
1990 елның 23 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QC6» саналган.
Tigr yılğası
Tigr yä Diclä yılğası (törekçä Dicle, ğäräpçä  دجلة‎‎ Dijlah) - Mesopotamiä töp ike yılğanıñ berse, ikençese - Yefrat yılğası.
Yılğa ozınlığı - 1900 km.
Yılğa başı - könyaq Törkiädä, Tawr tawlarında urnaşa häm Xazar susaqlağıçınnan başlana.
Berençe 400 km. Törkiädä, annarı 44 km. Süriä häm Törkiä çigendä ağa.
1418 km. Ğiraq ilendä ağa.
Basra şähäre yanında Tigr häm Yefrat yılğaları quşılıp Farsı qultığına ağa.
Tigr yarında Ğiraq başqalası - Bağdad urnaşa.
Borınğı waqıtta Tigr buyında küp şumer qalaları urnaşqan bulğan: Nineviä, Ktesifon, Selevkiä.
Şumernıñ Lagaş qalası 2400 b.e.q. yılda tözelgän kanal buyınça su belän tä'min itkän.
Qoyar yılğalar
İñ zur qoyar yılğaları - Zur häm Keçe Zab, Diala, Kerxe, Äl-Uzaym.
Tigr yılğası möhim transport arteriäse bulıp tora.
İsem
Borınğı grek iseme - Τίγρης, Τίγρις - Tigris borınğı farsı tigra, ä ul şumer süzennän - ti-ig-ra kilep çıqqan, ber tärcemäse buyınça "tiz yılğa". Ğäräp telenä şumer telennän - Diclä bularaq kilä.
Присяка (Арджеш)
Присяка — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залесе (Серпецкий повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Собрал-Пишорру
Собрал-Пишорру — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лесьна-Стара-Весь
Лесьна-Стара-Весь — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тосемтоу
Тосемтоу — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мань-Я елгасының уң ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раппахэннок (округ, Виргиния)
Раппахэннок — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Вашингтон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1839 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 692/689 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Раппахэннок (округ, Виргиния)
Дуньковичи
Дуньковичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селычка
Селычка (Сылӥӟ) — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Якшур-Бодья районы биләмәләрендә ага. Елга  Иж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC2850-263
GSC2850-263 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дрануха
Дрануха (Дрануха ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гредиштя (коммуна, Келераш)
Гредиштя — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.
Хоккенхайм
Хоккенхайм (Hockenheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гожув-Велькопольски мөселман дини җәмгыяте
Гожув-Велькопольски мөселман дини җәмгыяте (Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Gorzowie Wielkopolskim) — Польшадагы мөселман дини берлеге составына керүче Гожув-Велькопольскийдагы штаб-квартирасы белән мөселман оешмалары берәмлеге.
Тарих
Икенче бөтендөнья сугышына кадәр мөселман җәмгыятьләре рәсми татар мәхәлләләре булган һәм Польшада мөфтинең Вильнюстагы резеденциясе белән Мөселман дини берлегенә буйсынган. Икенче бөтендөнья сугышыннан соң, Новогрудоктагы иң зур мөселман җәмгыятенең 400гә якын әгъзасы, 1935 елгы халык санын алу нигезендә, 717 тарафдар исәпләнә, алар Гожув-Велькопольскига караган. Алар Яжув-Яниц районында хәзер дә «Татар тавы» дигән исем йөртә торган урында урнашкан.
1959 елның ноябрендә Польшаның Халык Республикасында мөселманнарның дини берлеге Зелене-Гурада губерна милли советы Президиумының дини бүлегенә Гожув-Велькопольскийда мөселман дини берләшмәсе төзүгә ризалык бирү үтенече белән мөрәҗәгать итә һәм шул ук елны 12 декабрендә рөхсәт ала. Штаб-фатир сыйфатында Сөләйман Лебедев йорты (муниципалитетның үз урыны булмый) күрсәтелгән, ә рәисе итеп Мостафа Шәехидевич билгеләнгән. 1945 елның җәендә Гожув-Велькопольскигә Новогрудоктан 100 гә якын татар гаиләсе белән килгән имам Бәкер Родкевич коммунаның беренче җитәкчесе була. Дога кылулар имам йортында үткән. Алар янына шушы җирлектәге башка шәһәрләрдән дә дин тотучылар да килгән: Витницы, Тшцянка, Слубицедан, чөнки коммунага төньяк - көнбатыш Польша татарлары, төгәлрәге Кошалин, Познань, Щецин һәм Зелеен Гуе провинцияләре татарлары кергән. 1965 елда коммунаның халкы 218 кеше булган. 1969 елда Щецында яшәүче татарлар үз җәмгыятьләренә нигез салалар, ул ике елдан соң югары мөселман берлеге коллегиясе карары белән Любавка гмины белән берләшә. 1984 елга кадәр Госувга күчерелә.
1993 елдан муниципалитет рәисе итеп Розалия Александрович билгеләнә һәм аны 2007 елга кадәр җитәкли. 2008 елда аның вафатыннан соң яңа рәис сайланмый һәм муниципалитет эшчәнлеге туктатыла. 2012 елда Гожув-Велькопольски мөселман дини җәмгыяте таркала.
Калекөй (Сарыоглан)
Калекөй (Kaleköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(11176) Batth
(11176) Batth — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FD68» саналган.
Сен-Вигор-д'Имонвиль
Сен-Вигор-д'Имонвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Оелвайн (Айова)
Оелвайн  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оелвайн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пекаце
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Товпина
Товпина (Тоўпіна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Бернс (Теннесси)
Бернс  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гварда (Болонья)
Гварда — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Авыл җирлеге
Авыл җирлеге, кайчакта авыл биләмәсе (сельское поселение) — гомуми территория белән бәйләнгән берничә (яки бер генә) авыл торак пунктлары (поселоклар, авыллар). Бу торак пунктларда җирле үзидарәне халык турыдан-туры һәм (яки) сайлау һәм башка җирле үзидарә органнары аша башкара. Авыл җирлеге муниципаль район эченә керә.
Гварда (Болонья)
Географиясе
Гварда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Сан-Паулу (штат)
Сан-Паулу (São Paulo) — Бразилия штатларының берсе.
Авыл җирлеге
Авыл җирлеге — Русиядә муниципаль реформа белән кертелгән муниципаль берәмлекнең бер төре. Советлар вакытындагы сельсоветка туры килә. Авыл җирлегендә идарә үзәге була.
Сан-Паулу (штат)
Башкаласы — шәһәре.
Гварда (Болонья)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Авыл җирлеге
Характеристика
Бу төр муниципалитет 2003-нче елда "Россия Федерациясендә җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында" законында каралган һәм муниципаль реформа вакытында кертелгән.
Сан-Паулу (штат)
Тарих
1822 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
75 (2019).
Авыл җирлеге
Характеристика
Авыл бистәсе территориясе, кагыйдә буларак, 1000 дән артык кеше яшәгән бер авыл торак пункты яки торак пункты (халык тыгызлыгы зур булган территория өчен - 3000 нән артык кеше) һәм (яки) берләшкән берничә авыл торак пунктын үз эченә ала. һәрберсе 1000 кешедән ким булган гомуми территория (халык тыгызлыгы зур булган район өчен - һәрберсе 3000 кешедән ким).
Авыл бистәсендә административ үзәк бар - җирле традицияләрне һәм булган социаль инфраструктураны исәпкә алып билгеләнгән һәм Россия Федерациясе субъекты законнары нигезендә бу авыл торак пунктының вәкиллекле органы урнашкан торак пункт. .
Ике яки аннан да күбрәк торак пунктны үз эченә алган авыл бистәсенең чикләре, кагыйдә буларак, җәяүлеләрнең административ үзәгенә керү мөмкинлеген исәпкә алып һәм аңа кергән барлык торак пунктлар резидентлары өчен эш көнендә кире кайта. Моннан тыш, халык тыгызлыгы түбән булган территорияләр, шулай ук ​​ерак һәм барып җитү авыр булган өлкәләр.
Авыл бистәсе халкы, кагыйдә буларак, берничә дистә кешедән 15-20 мең кешегә кадәр үзгәрә. 30 меңнән артык кеше яшәгән авыл торак пунктлары бар, һәм Орджоникидзе авыл җирлегендә (Ингушетия) 2013 елда 60 меңнән артык кеше яшәгән (2016 елдан ул Сунжа шәһәр округы булып тора).
Дагыстанда, муниципаль районнарның берсе муниципаль бүлекне үз эченә ала. Россия Федерациясендә бердәнбер Красноярск өлкәсенең Северо-Енисейский районында барлык торак пунктлар турыдан-туры муниципалитет өлеше, шәһәр һәм авыл торак пунктлары булмаган; Эвенки районында (авыл) торак пунктлар өч төркемгә бүленәләр: Илимпийская, Тунгуско-Чунская һәм Байкицкая, алар юкка чыгарылган муниципаль районнар урынында барлыкка килгән.
(10310) Delacroix
(10310) Delacroix — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QZ8» саналган.
Лолита (Техас)
Лолита  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лолита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Мария-де-Дульсис
Санта-Мария-де-Дульсис — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залесе (Сохачевский повяты)
Залесе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лесьне-Халупи
Лесьне-Халупи — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Епревиль-ан-Льевен
Епревиль-ан-Льевен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Л’Абержман-де-Варе
Л’Абержман-де-Варе (L'Abergement-de-Varey) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Амберьё-ан-Бюже кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,15 км².
Зирекли (Патнос)
Зирекли (Zirekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Патнос илчесенә караган бер авыл (köy).
Великовисочное
Великовисочное (Великовисочное) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
(11177) 1998 FH77
(11177) 1998 FH77 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FH77» саналган.
Великовисочное
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (1,4%), руслар (88,8%), комилар (8,9%), украиннар (1,1%).
Хариусовая (Пеша кушылдыгы)
Хариусовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пеша елгасының сул ярыннан 122 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дуньковички
Дуньковички — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чортков
Чортков (Чорткив, Чортків, Чортков, Czortków) — Украинаның Тернополь өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 29662 кеше (2014).