cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD102102
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Трусколяси (Свентокшиж воеводалыгы)
Трусколяси  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мөхәммәтшин
Мөхәммәтшин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Мөхәммәт»/«Мөхәммәтшаһ» исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Карапынар (Везиркөпрү)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Путь Ленина
Путь Ленина (Путь Ленина, Путь Ленина) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429101. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250815003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900003800. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Урума
Урума — Япония дәүләтенең Окинава префектурасында урнашкан шәһәр.
Путь Ленина
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 60 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (70,13%), руслар (23,38%).
Урума
Тарихы
Урума шәһәре 2005 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 114087 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1313 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 86.03 км² тәшкил итә.
Пейдж-Парк (Флорида)
Пейдж-Парк  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пейдж-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сон-Сервера
Сон-Сервера — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Даларозта (Реҗо Эмилия)
Даларозта — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Даларозта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Фос (Эро)
Фос — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Зур Номбур
Зур Номбур — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Номбур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.
Крижова Вес
Крижова Вес — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Зур Номбур
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Крижова Вес
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Зур Номбур
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крижова Вес
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Пелетьма
Пелетьма — Сыры елгасының кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Исса районы, Лунино районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 519 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 67 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илфак Шиһапов
Илфак Шиһапов - журналист, язучы, продюсер, татарча газетлар нәшер итүче. Лениногорск районы Иске Иштирәк авылында 1968 елның 30 маенда туган. Төрле елларда ул "Татарстан яшьләре", "Ватаным Татарстан", "Шәһри Казан" газеталарында эшләде. Авыллар тарихын өйрәнде, шәҗәрәләр төзеде. Туган авылы зиратында җирләнде.
Даймондгед-Лейк (Айова)
Даймондгед-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Даймондгед-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Микулинка
Микулинка (Мікулінка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нял-Пэ-Яха
Нял-Пэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сибирчата-Яха елгасының уң ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санту-Илдефонсу
Санту-Илдефонсу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Обоянь
Обоянь (Обоянь) — Россия Федерациясенең Курск өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1639 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,8%), чегәннәр (2,2%), украиннар (1,4%).
19 Маес (Меликгази)
19 Маес (19 Mayıs) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Екур-Крокуазон
Екур-Крокуазон — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Яцуки (Шумилинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Турув (Лодзь воеводалыгы)
Турув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гросмёльзен
Гросмёльзен (Großmölsen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12359) Cajigal
(12359) Cajigal — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 22 сентябрендә O. A. Naranjo тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SN3» саналган.
590 ел (б. э. к.)
590 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Купентин
Купентин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәсән Урманов
Хәсән Урманов (тулы исеме Хәсән Гыйззәт улы Урманов) – татар җәмәгать эшлеклесе, революционер. 1895 елның 21 июлендә (2 августта) Тамбов губернасының Ялатма өязе Әҗе авылында (хәзерге Рязань өлкәсенең Ирмеш районы) ярлы крестьян гаиләсендә туган. 1920 елда Симферопольдә үлемгә хөкем ителгән.
Татар урта мәктәбе - рөшдияне тәмамлый.
1912 елда 17 яшендә Урта Азиягә чыгып китә, шунда заводка эшкә керә.
1915 елда хәрби хезмәткә алына. 1917 елдан татар телендә чыга башлаган «Сугыш сафы» гәҗитендә эшли. 1918 елда II Бөтенрусия мөселман хәрби корылтаена сайлана һәм Казанга килә. Анда Камил Якуп, С.Сәетгалиев, Якуп Чанышев, И.Губанов һ.б. берлектә корылтайның сул (большевистик) фракциясен төзи. Алар Советлар хакимиятен яклауны, Халык Комиссарлары шурасы декретларын тормышка ашыруны катгый таләп итә.
918 елның 12 мартында татар телендәге беренче совет гәҗите «Эш»не чыгаруда катнаша.
Гадәттән тыш вәкаләтле штаб күрсәтмәсе буенча хәрби корылтай җитәкчеләреннән Ильяс Алкин, У. Токумбетов, Ю.Мозаффаровларны кулга алу, “Болак арты җөмһүриятен” тар-мар итүне хәзерләүдә катнаша.
1918 елда Казанны ак чехлар алгач, яшерен эш алып бара.
“Ул...гайрәтле,сәләтле,эшлекле, батыр егет икәнлеген иптәшләренең күңелләренә урнаштыра һәм армый-талмый эшли.Үткен каләме белән гәҗитләрдә языша”.
Тшеснь (Кольбушовский повяты)
Тшеснь — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хәсән Урманов
1919 елның апреленнән Кырымда партия эшендә. Мостафа Сөбхи кул астында РКП(б)ның Кырым өлкә комитетының мөселман бүлекчәсендә һәм  “Яңа дөнья” гәҗитендә эшли. Деникинчылар Кырымны алгач, яшерен эшләүгә күчә: листовкалар бастырып тарата, кораллы күтәрелеш әзерләүдә катнаша.
Тшеснь (Кольбушовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хәсән Урманов
1920 елның мартында генерал Кутепов контрразведкасы тарафыннан кулга алына.
1920 елның 21 апрелендә хәрби-кыр суды карары белән атарга хөкем ителә.
(5215) Цуруи
(5215) Цуруи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 9 гыйнварында М. Мацуяма, К. Ватанабэ тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AE» саналган.
Гартман (Арканзас)
Гартман  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Монтгомери (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.
Гартман (Арканзас)
Тарихы
Гартман шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтгомери (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 1306,9 км² тәшкил итә.
Тудорув
Тудорув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Далдос (Тренто)
Далдос — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Далдос Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Габдулла Амантай
Габдулла Амантай (псевдоним, чын исеме Габдулла Сәхипгәрәй улы Амантаев, Ғабдулла Амантай,, Ғабдулла Сәхибгәрәй улы Амантаев) – язучы, мөхәррир, җәмәгать эшлеклесе.
Тәрҗемәи хәле
1907 елның 23 декабрендә Самара губернасы Бозаулык өязе (хәзерге Ырынбур өлкәсе Кызыл Гвардия районы) Югары Ильяс авылында туган.
Мөгаллим атасы ярдәмендә бик яшьли русча укырга өйрәнә, татар, рус язучыларының әсәрләрен мавыгып укый. 1917 елда Ырынбурда «Хөсәения» мәдрәсәсенә укырга керә. Анда уку елларында Шәехзадә Бабич, Давыт Юлтый, Муса Җәлил, Сәгыйть Агиш белән якыннан аралаша. Соңыннан укуын Ырынбурда Кәрвансарайда ачылган башкорт педагогия техникумында дәвам итә. 1921 елда, 14 яшендә үк, Тук-Чуран кантоны комсомол сәркатибе вазыйфасына сайланган. 1924 елда комсомолның өлкә комитетына эшкә алына һәм Аргаяш кантонына сәркатип итеп җибәрелә.
1926-1928 елларда «Яшь юксыл», «Башкортстан яшьләре» (1925 елдан «Башҡортостан йәштәре») газеталарында эшли.
1933-1936 елларда М. Гафури исемендәге тарих, тел һәм әдәбият фәнни-тикшеренү институты директоры, бер үк вакытта Уфа педагогия институтында әдәбият кафедрасы доценты  вазыйфасында.
1934 – 1935 елларда «Октябрь» журналының мөхәррире була.
ССРБ язучыларының I съездында (1934) катнаша.
1937 елның 26 августында ВКП(б) өлкә комитеты карары белән Г. Амантай “тел һәм әдәбият институтының фәнни хезмәтләрендә тупас сәяси хаталар җибәрүдә, милли әдәбияткә фирка сәясәтенә каршы булган милли фикерләрне сөйрәп алып керүдә” гаепләнеп, җитәкчелектән алына, фиркадән чыгарыла һәм фаҗигале  сәясәт корбаны була. 1956 елда исеме аклана.
Иҗаты
Язучы шулай ук әдәби тәнкыйть өлкәсендә  эшләде, әдәбият дәреслекләре  язды.
Казанда балалар өчен «Маэмайлар» (1936), исеме аклангач, «Көчекләр» (1963) китаплары нәшер ителде.
Хәтер
Уфаның Киров районы Колгуев микрорайонындагы яңа урамга язучының исеме бирелде.
Чыганак
1. Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.
2. [http://vatandash.ru/index.php?article=2304  Р.Г. Ломакина (Амантаева). Халык дошманы кызы. Ватандаш сайтында]
Сылтама
БР мәдәни дөньясы сайты
Башкортстан (белешмәлек) сайты
Сьюдадела
Сьюдадела — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Олы Бутырка
Олы Бутырка — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Халык саны — 194 тирәсендә. Почта индексы — 422780.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 76%, татарлар — 21%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Сарай мәйданы
Сарай мәйданы (Дворцо́вая пло́щадь), (1918 елдан 1944 елга кадәр Урицкий мәйданы) — XVIII гасырның икенче яртысында — XIX гасырның беренче яртысында барлыкка килгән архитектура ансамбле, Санкт-Петербургның төп мәйданы.
Исеменең тарихы
Беренче исеме Адмиралтейск болыны (шулай ук заманча Александр бакчасы территориясен дә үз эченә алган булган) исеме 1736 елдан бирле билгеле. Адмиралтейство верфе аркасында бирелгән. Шул исемдә 1772 елга кадәр булган.
Мәйданның алдагы тарихы
Мәйданның тарихы 1704 елның 5 ноябрендә Адмиралтия ныгытмасы-верфендә нигез салу белән бәйле.
Зур Нюрбей
Зур Нюрбей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Сойма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 72 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Салих вулысы
Салих вулысы (سالىخ ۋولىٰسىٰ, Салиховская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ярмәкәй (Уфа губернасының Бәләбәй өязе), Бакланау (Богырыслан өязе), Ивановски, Борисоглебски һәм Керәшле вулыслары белән чиктәш булган (1890). 7 торак пунктта 6074 кеше яшәгән.
1930 елда бетерелә, территориясе Баулы районына кушыла.
Фресс-сюр-Агу
Фресс-сюр-Агу — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Сатноень
Сатноень — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Микуличы (Бабруйский районы)
Микуличы  (Мікулічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Сатноень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Микуличы (Бабруйский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санту-Тирсу (район)
Санту-Тирсу  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гөлзидә Төхвәтуллина
Гөлзидә Хәбибуллина кызы Төхвәтуллина - тарихчы, Татарстан Республикасының Үзәк дәүләт архивында бүлек мөдире, өлкән архивист. Төрле даирә кешеләре арасында тирән ихтирамга лаек шәхес.
Тормыш юлы
Гөлзидә Төхвәтуллина Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан Борындык авылында дөньяга килә. Аның бала-чагы шушы авылда үтә. Нәсел җепләре Борындыктан булган якташыбыз Гөлзидә Хәбибуллина кызы Төхвәтуллина күп еллар Татарстан Республикасы Үзәк дәүләт архивының бүлек мөдире булып эшли, тарихчы галим-профессорлар, академиклар, яшь аспирантлар, эзләнүчеләр, гомумән, киң җәмәгатьчелек арасында хөрмәт-ихтирам казанган мөхтәрәм кешеләрнең берсе.
Плеэдель
Плеэдель (Pléhédel) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Пемполь кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,36 км².
Гросмонра
Гросмонра (Großmonra) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
591 ел (б. э. к.)
591 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Пюкрей
Пюкрей (Пӳкри, Пюкрей) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429106. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250865005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900003900. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 33 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Мерешть (коммуна)
Мерешть — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12360) Unilandes
(12360) Unilandes — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 22 сентябрендә O. A. Naranjo тарафыннан Мерида обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SQ3» саналган.
Карапынар (Алтынорду)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Морган (округ, Индиана)
Морган — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мартинсвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1046,3 км² тәшкил итә.
Алапай шәһәре муниципаль берәмлеге
Алапай шәһәре муниципаль берәмлеге (Муниципальное образование город Алапаевск) — Свердловск өлкәсе составына керүче муниципаль берәмлек. Көнчыгыш идарә бүлгесенә керә.
Административ үзәк — Алапай шәһәре.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,3%), татарлар (1,9%).
Административ бүленеш
Алапай шәһәре муниципаль берәмлеге составына 10 торак пункт керә.
Тухань
Тухань — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Купце
Купце — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пейс (Флорида)
Пейс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пейс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Емберкур
Емберкур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Гартфорд (Арканзас)
Гартфорд  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гартфорд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тшеснь (Мелецкий повяты)
Тшеснь — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ейск
Ейск (Ейск) — Краснодар краенда урнашкан шәһәр, Ейск районының админстратив үзәге. Нигезләнүдән үк диңгез порты булып тора.
Нямзай-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
(5216) 1941 HA
(5216) 1941 HA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Нямзай-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ейск
Халык саны — 87 771 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 97 176 кеше.
География
Шәһәр Азак диңгезенең Таганрог култыгы яры буенда, Ея елгасы тамагы янында, Краснодардан 247 километр төньяк-көнбатыштарак, Тындагы Ростовдан 172 километр көньяк-көнбатыштарак урнашкан. Тимер юл станциясе.
Тарих
1848 елда яңа нигезләнгән диңгез порты янындагы шәһәр буларк нигезләнгән. 1853—56 еллардагы Кырым сугышы вакытында инглиз эскадрасы һөҗүменнән зур зыян күргән.
1856 елда Ейскида 1250 йорт һәм 50 лавка (кибет) исәпләнгән.
Ростов-Владикавказ тимер юлы һәм Новороссийск порты төзелешеннән соң Ейскның әһәмияте төшә. 1924 елдан Ейск районы үзәге булып тора.
Бөек Ватан сугышы барышында (1942 елның 9 августы) шәһәр алман-фашист гаскәрләре тарафыннан басып алына. 1943 елның 5 февралендә азат ителә.
Икътисад
Полиграфия машаналары заводы, суднолар ремонтлау заводы.
Азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре: иткомбинат, сөт заводы, консерв заводы, ашлык продуктлары заводы, сыра заводы, шәраб заводы, балык колхозы, кондитер фабрикасы, икмәк заводы, -элеватор комбинаты. Тегү фабрикасы, өй җиһазлары фабрикасы, аяк киеме фабрикасы. Төзү матераиллары заводы.
Ячменишки
Ячменишки (Ячменішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
HD102173
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кришливци
Кришливци — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Санту-Эштеван-де-Баррозаш
Санту-Эштеван-де-Баррозаш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Данкан (Айова)
Данкан  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тукленч
Тукленч — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Данкан (Айова)
Географиясе
Данкан халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тукленч
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гроснойхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феланич
Феланич — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
19 Маес ОСБ (Теккекөй)
19 Маес ОСБ (19 Mayıs OSB) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
19 Mayıs OSB, Tekkeköy 19 Mayıs OSB, Tekkeköy
Пенза (елга)
Пенза — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасында урнашкан. Елга озынлыгы 78 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ыспас вулысы
Богоявленски, Микулин, Александровка, Сумарук, Баулы һәм Димескәй вулыслары белән чиктәш булган (1890). 16 торак пунктта 3353 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
(12361) 1993 TB
(12361) 1993 TB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 9 октябрендә Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TB» саналган.
2016 елда вафатлар исемлеге
Бу мәкаләдә 2016 елда вафат булган кешеләр исемлеге.
Рыльск
Рыльск (Рыльск) — Россия Федерациясенең Курск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1152 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,0%), украиннар (1,5%).
Далзас (Тренто)
Далзас — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Далзас Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тушин (Паенчанский повяты)
Тушин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Олысшор
Зур Олысшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Шапкина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Меришань (коммуна)
Меришань — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Клара Булатова
Клара Булатова (тулы исеме Клара Гариф кызы Булатова) – татар шагыйре. Г. Тукай исемендәге Татарстан Дәүләт премиясе лауреаты (2015). Татарстанның халык язучысы (2019). Сарман районының мактаулы гражданы (2021). Әлмәт районы Нәдер авылында яшәп иҗат итә.
Тәрҗемәи хәле
1936 елның 18 мартында Сарман районы Татар Карамалысы авылында укытучы гаиләсендә туган. Сарман урта мәктәбен (1954), Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген (1969) тәмамлаган.
Иҗаты
1960 еллардан башлап иҗат итә. Дистәдән артык шигырь китаплары авторы. Аның сүзләренә күп кенә җырлар язылган.
1970 ел дан ССРБ Язучылар берлегендә тора.
Фронтиньян
Фронтиньян — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Tatar älifbası
Bügen Tatar telendä yazu öçen Kirill älifbası (Tatarstanda räsmi räweştä) häm Latin älifbasınıñ berniçä variantı qullanıla - Tatarstandağı räsmiläşterelgäne öçen Tatarstanda tatar telen däwlät tele bularaq qullanu turında qanunı mäqäläsen qara.
Zamanalif
Tatar telendä yazu öçen täqdim itelgän älifbalarnıñ berse «Zamanalif» dip atala.
Zamanalif mondi xäreflärdän tora:
Tögäl bulğanda, Tatarçada J, V xärefle awazlar yuq, alar yat süzlär öçen genä. F xärefle awaz da Farsí/Ğäräp süzläre aşa kergän ide.
Tatar telendä bulğan 10 suzıq kiläse 10 xäref belän bilgelänä: a/ä, o/ö, u/ü, í/i, ı/e.
Карапынар (Адапазары)
Карапынар (Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Tatar älifbası
Zamanalif
İskä totarğa kiräk, e xärefe Awrupı tellärendäge awazın tügel, [ı] suzığınıñ yomşaq tören bilgeli, yäğni anı [ï] itebräk uqırğa kiräk. Mäsälän elek süze [ïlïk], yäğni [ilik] äytüenä yaqın äytelergä tieş.
Нобл (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1835 елда оештырыла.
Tatar älifbası
Zamanalif
Bu «'» (öske öter) bilgese Ğäräp süzlärdä bulğan hämza awazın bilgeläw öçen qullanıla: Qör'än, tä'sir, tä'min… Monnan tış çit atamadan soñ quşımta aldınınnan da quyıla: Microsoft'tan inde.
Нобл (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 1064,1 км² тәшкил итә.
Tatar älifbası
Zamanalif
Kitap bastıru eşendä Ä xärefe urınına Ə, Ö urınına Ɵ wə Ñ urınına Ƞ xəreflərne qullanırğa yari. Sanaqlı eştä isä qanun belän bu xäreflär genä berketelgän ide: Ää, Öö, Ññ.
Tatar bulmağan süzlärne yazu öçen kiläse xäreflärne dä qullanırğa bula: Á, Â, É, Ó, Ú.
Latínälifle bulğan çit isemnərne (keşe, säwdä, sähär isemen) yazğanda, anı çığanaqta kebek, üzgärtmiçä, bar bulğan xäräkälär belän yazası.
İQTElif
İQTElif, İdíl-Ural-Qırım Tatar Elifbası dimek (ASCII'de: IQTElif). Başqalardan ayırmalı bularaq, bu elifba versiyesí Qırım Tatar Latin elifbası bílen yazılış qaraş poçmağınnan yaraşlı (bírdenbír ayırması Qırım Tatarçada Ww xerífleríníñ bulmawı we İQTElif'tegí Íí urınına İi xerífleríníñ qullanıluwı) we monda tirentín delillene):
Aa Ää Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Iı İi Íí Jj Kk Ll Mm Nn Ññ Oo Öö Pp Qq Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Xx Yy Zz
Bu elifbada Tatarstan xökümetí tarafınnan "qabul itílgen" elifbadan ayırmalı bírniçe xeríf bar:
Östtegí Yañalif dip isímlendírílgen elifbada Í í xeríflerí bílen bilgílengen suzıqlar, İQTElif'te ğayrí-zaruri Î î xeríflerí bílen bilgílene we alar, bügíngí Törkçede de bulğanı kíbík, İi xerífleríne ğadileştíríle ala. Meselen, xoquqî-xoquqi (İdíl-Ural (Qazan) Tatarçası), hukukî-hukuki (Törkçe).
Könbatış alınmalardağı Ee xeríflerí İQTElif'te saqlana, çönki alar Tatarçada İQTElif'tegí Íí awazınnan temamen başqa bír awaznı bilgíli, ki bu awaz 20nçí ğasırdağı elifba üzgertüleríne möxtemelen seyesi sebepler bílen Ee bularaq tírkeldí. Meselen: modemneríbízníñ.
İQTElif'tegí EE we Íí awazları Tatarça'da iñ yış qullanılğan suzıqlar we şuña küre alarnı bilgílegen xerífler böyök ehemiyetke iye.
2012 yılnıñ “Tatarstanda tatar telen däwlät tele bularaq qullanu turında” qanunı
2012 yılnıñ 24 dekaberendä Tatarstan däwlät şurası deputatları “Tatarstanda tatar telen däwlät tele bularaq qullanu turında” qanun ölgesen qabul itä.
Latin älifbäsı:
Ğäräp älifbäsı:
Фахишәлек
Фахишәлек — түләүле сексуаль хезмәт күрсәтү, яки башка бер кешегә җенси хезмәтләрне акча каршылыгына күрсәтү һөнәре яки аерым бер акты. Җенси хезмәте өчен акча алучыга фахишә диләр.
"'Фахишәлек - ир кеше тарафыннан үз җенси теләкләрен канәгәтьләндерү өчен хатын-кыз тәнен куллану. Фахишә тарафыннан ни зәвык алу, ни сексуаль теләк юк. Ягъни, фахишәлек - ике тарафның теләкләренә нигезләнеп, тәннәрен икесе өчен дә зәвык китерүче канәгәтьлелек өчен куллану түгел, әмма акча каршылыгына ир кеше тарафыннан хатын-кыз тәнен бер яклы куллануы очрагы'. . Карол Патеман (en)"
Статусы
Төрле илләр фахишәлеккә төрлечә карый. Кайбер илләрдә фахишәлек легаль, ягъни канунлы, керем чыганагы булса, икенчеләрендә бу - канун бозу дип санала. Әмма балалар фахишәлегенә бар илләр дә тискәре карашта торалар.
Кайберәүләр фахишәлек хатын-кызларга карата дискриминация (профессиональ үсеш мөмкинлекләренең чиклелеге, ярлылык) һәм сексуальлеккә патриархаль карашлар (хатын-кыз теләмәгән җенси якынлык кабул ителгәнлеге, ир кешеләрнең теләкләре ничек тә булса канәгәтьләнергә тиешлеге, хатын-кызлар ирләргә сексуаль хезмәт күрсәтү өчен булулары) аркасында урын алган хатын-кызларны эксплуатацияләү вәзгыяте дип алга сөрә. Фахишәнең сексуаль хезмәт күрсәтергә килешүе турыдан-туры (сутенерлар) һәм турыдан-туры булмаган (иҗтимагый шартлар) көчләнү белән дип аңлатылганын белдерәләр. Европа хатын-кызлары лоббисе (en) фахишәлекне "ир кешеләр кыла торган җинаятьләрнең кабул ителмәслек рәвеше" дип кынады.
Фахишәлек легаль илләр
Фахишәлек кайбер илләрда рөхсәт ителә, әмма дәүләт тарафыннан төрле чаралар белән нык контрольдә тотыла. Бу илләргә Голландия, Швейцария, Австриянең зур өлеше, Австралиянең кайбер штатлары һ.б. керә.
Гаскелл (Арканзас)
Гаскелл  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гаскелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Фахишәлек
Фахишәлек легаль илләр
2000 елдан Нидерландларда фахишәлек рәсми легальләштерелә һам фахишәләр бар граждан хокукларына да ия була алалар. Нидерландларда фахишәлектән кергән табыш дәүләт бюджетының 5%ын алып тора.
Гаскелл (Арканзас)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фахишәлек
Фахишәлек легаль илләр
Фахишәлек, шулай ук, Швейцариядә, Италияда, Маҗарстандә, Яңа Зеландиядә, Австралиядә легаль.
Фахишәлеккә карашлар йомшару, шундый илләрдә секс-туризм таралуга китерә.
Секс-турларга аурупалылар вә американнар Азияга (Таиланд, Көньяк Корея, Филипин, Шри-Ланка), Латин Америкасына һәм Көнчыгыш Европага йөри.
Бөгелмә өязе
Бөгелмә өязе (Бугульминский уезд) — Самар губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.
Тарих
Өяз 1781 елда Уфа наместниклыгының Уфа өлкәсе составында оештырыла. 1796 елдан — Ырынбур губернасы составында.
1851 елда Самар губернасы оештырыла, Бөгелмә өязе аның составына кертелә.
1920 елда ул юкка чыгарыла, ә аның территориясе Татарстан АССРның Бөгелмә кантонына кертелә.
Халык
Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәп буенча):
Пейсли (Флорида)
Пейсли  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Тшеснь (Тарнобжезький повяты)
Тшеснь — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сат-Ноу
Сат-Ноу — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дали Сопра (Лука)
Дали Сопра — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Дали Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гроспюршюц
Гроспюршюц (Großpürschütz) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куранув
Куранув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5217) Chaozhou
Тарихы
1966 елның 13 февралендә галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1966 CL» саналган.
Емри-Аллон
Емри-Аллон — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Резинкино
Резинкино (Уйри Пушарпуç, Резинкино) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429904. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241840005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600008700. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 44 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Сантьягу-де-Богаду
Сантьягу-де-Богаду — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Яя (Браславский районы)
Яя (Яя ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Плелан-ле-Пети
Плелан-ле-Пети (Plélan-le-Petit) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Планкоэт кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 21,23 км².
Наилә Юсупова
Наилә Вакыйф кызы Юсупова - Татарстан Республикасының сәяси-тарихи документлар үзәк архивы директоры, фәнни редактор.
Тормыш юлы
Ул Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан Янгилде авылында 1960 елда туган, анда башлангыч белем алган. 1977 елда Казанда 134 номерлы урта мәктәпне тәмамлый.
1978 елда данлыклы Казан дәүләт университетына укырга керә. Тарихчы-архивист белемен яхшы итеп үзләштерә, югары белемле белгеч булып Казандагы Мәскәү районы башкарма комитетында эшли. Шул ук вакытта районның комсомол комитетында җитәкчелек вазифаларын башкара. 1980 елда КПССның Татарстан өлкә комитеты партия архивына эшкә күчерелә. Ул анда архивист инструктор булып нәтиҗәле хезмәт күрсәтә.
Феррериас
Феррериас — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.
(12362) Mumuryk
(12362) Mumuryk — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Милаславичы
Милаславичы (Мілаславічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Эспиридун вулысы
Эспиридун вулысы (ئسپىرىدون ۋولىٰسىٰ, Спиридоновская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Кузай, Мордва Карамалысы, Чатырлы, Әбдекәй, Елизаветин, Схуднив һәм Яңа Песмән вулыслары белән чиктәш булган (1890). 7 торак пунктта 7802 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
Милаславичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Няндуй-Ненз-Яха
Няндуй-Ненз-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ионда-Яха елгасының уң ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зур Пожемысьёль
Зур Пожемысьёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Пость елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тушинек-Майорацкий
Тушинек-Майорацкий — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тулковице (Свентокшиж воеводалыгы)
Тулковице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
593 ел (б. э. к.)
593 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Кришовска Лььескова
Кришовска Лььескова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меришел
Меришел — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Нокс (округ, Индиана)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1790 елда оештырыла.
Пиксаур (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Нокс (округ, Индиана)
Территориясе
Округ мәйданы 1336,5 км² тәшкил итә.
Меришел
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пиксаур (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5218) Куцак
Тарихы
1969 елның 9 октябрендә B. A. Burnasheva тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1969 TB3» саналган.
HD102204
HD102204 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гросрёда
Гросрёда (Großröda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курдванув (Мазовия воеводалыгы)
Курдванув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тшеснюв (Карпатасты воеводалыгы)
Тшеснюв — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дали Сото (Лука)
Дали Сото — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Фузьйон
Фузьйон — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Дали Сото (Лука)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гассвилл (Арканзас)
Гассвилл  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гассвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сантьягу-де-Субаррифана
Сантьягу-де-Субаррифана — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Аргун (шәһәр)
Аргун (Устрада-ГӀала, Аргун) — Чечнәда урнашкан шәһәр, республиканың халык саны буенча бишенче шәһәре.
Халык саны — 29 528 кеше.
География
Шәһәр Чичән (Грозный) тау алдынгы тигезлегендә, Аргун елгасында, Грозныйдан 16 километр көнчыгышрак урнашкан. Тимер юл станциясе.
Тарих
XVIII гасырда нигезлнәнгән.
Чечен халкы депортациясеннән соң авылга Колхозное исеме кушылган. ЧИАССР торгызылудан соң Аргун (елга исеме буенча) исеме кушыла.
1962 елда — шәһәр тибындагы бистә, 1967 елда — шәһәр статусы бирелә. Чечен сугышлары вакытында зур зарар күргән.
Икътисад
Азык-төлек сәнәгате өчен җиһазларны җитештерү заводы, шикәр заводы. Ит комбинаты. Йортлар салу комбинаты.
Югары Дәүләтъяр
Югары Дәүләтъяр — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Халык саны — 45 тирәсендә. Почта индексы — 422795.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
594 ел (б. э. к.)
594 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Тшасковице (Лодзь воеводалыгы)
Тшасковице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12363) Marinmarais
(12363) Marinmarais — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1993 елның 9 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TA24» саналган.
Белики (Беларусия)
Белики (Белікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Илсөяр Сафина
Илсөяр Сафина - күпсанлы шигырьләр авторы, укытучы.