cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Людмила Лотова
Басмалары
150-дән артык гыйльми хезмәт бастырып чыгарган, шул исәптән, берничә монография, Зур Россия энциклопедиясе мәкаләләренең авторы:
NGC 1005
NGC 1005 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хайгермос
Хайгермос — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Склудзево
Склудзево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смолинци (Церквеняк)
Смолинци  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кутоп-Нанг-Поших
Кутоп-Нанг-Поших — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ун-Нанг-Поших елгасының уң ярына тамагыннан 5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монс-ан-Певель
Монс-ан-Певель (Mons-en-Pévèle) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
Кёнигштайн (Таунус)
Кёнигштайн  — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балтимор-Гайлендс (Мэриленд)
Балтимор-Гайлендс  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Балтимор-Гайлендс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Маркатуто-Бручата (Милано)
Казчина Маркатуто-Бручата — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Маркатуто-Бручата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гүвенчлер (Акъязы)
Гүвенчлер (Güvençler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ново-авыл (Стара-Загора өлкәсе)
Ново-авыл  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шершни
Шершни (Шершни) — Чиләбе өлкәсенең Чиләбе шәһәре составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%),.
Нежихово
Нежихово — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сөннәт
Сөннәт ( сөннәт, سنة сөннәһ) — Ислам хокугында Мөхәммәднең әйткән сүзләре һәм гамәлләре, ягъни хәдисләре. Ул шәригатьтә Коръәннән соң икенче урында тора. Пәйгамбәр галәйһиссәләм сөннәткә төп-төгәл иярергә куша.
Сөннәтнең икенче төрле мәгънәсе — ул мәҗбүри булмаган, ләкин хупланылган гамәл. Риваятьләр буенча, Мөхәммәд эшләгән гамәлләр (меиб).
Өлешләре
Сөннәт ике өлештән тора:
Сөннәт һәм Коръән
Сөннәт һәм Коръәннең бәйләнеше мәсьәләләре дин нигезе буенча язылган хезмәтләрдә мөһим урын алып тора. IX–X гасырларда фикһ нигезләре буенча хезмәтләрдә Коръән һәм Сөннәттән башка чыганакларны кулланылу мөмкинлеге соравы тикшерелә.
Сөннәт Коръәндә «хикмәт» сүзе астында искә алына. Шулай ук анда пәйгамбәргә буйсыну, иярү, аңа карышмау әмерләре бар.
(2623) Zech
(2623) Zech — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1919 елның 22 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A919 SA» саналган.
Гарбходакшайи Вишну
Гарбходакшайи Вишну ул Махавишнуның киңәюе. Гаудия- вайшнавизмда Сатвата-тантра Вишнуның төрле формаларын тасвирлый, мәсәлән: Маха Вишну, Гарбходакашайи Вишну һәм Кширодакашайи Вишну (Параматма). Һәрбер форманың да Галәмне һәм аның яшәүчеләрне тәэмин итүдә төрле роле бар.
"Матди барлыкка китерү өчен Ходай Кришнаның киңәюе өч Вишнуны ала. Беренчесе Махавишну махат-таттва дигән материаль энергияне барлыкка китерә. Икенчесе Гарбходакашайи Вишну, барлык Галәмнәрне төрлене барлыкка китерү өчен керә, Кширодакашайи ул барлык Галәмнәрдә үтеп керүче җан; һәрбер кешенең йөрәгендә ул Параматма буларак билгеле. Ул бөтен җирдә атомнарда бар. Йога медитациясендә Параматма халәтенә килү чын максат булып тора. Моны аңлаган һәрбер кеше матди дөньяга бәйлелектән азат ителә ала.
Гарбходакашайи Вишну икенче чатурвьюхада Махавишнуның киңәюе (Санкаршана киңәюе) ул Вайкунтхадагы Нараянадан киңәя. Соңгысы Прадьюмнаның киңәюе буларак аңлашыла.
Слинкино
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (9%).
Лебедевы
Лебедевы (Лебедевы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
(19470) Wenpingchen
(19470) Wenpingchen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 30 апрелендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HE52» саналган.
Янг-Яха (Харам-Пур кушылдыгы)
Янг-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Харам-Пур елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ро
Ро — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Чыганаклар
Ро
Цицибур-Малий
Цицибур-Малий — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куту (Амасья)
Куту (Kutu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Иске Тимкә
Иске Тимкә — Башкортстанның Балтач районында урнашкан татар авылы.
Тарихи белешмә
1702 елда Уфа өязе Себер юлы Кыр-Танып вулысы башкортлары Мәмәткул, Илмәт Аиткулов, Илекәй Ишимәтов дүрт ел элек үзләренең сөренте җирләрен, печәнлекләрен морзалар Тимкә Байковка, Уразмәт Кләүлинга бирүләре турында язуга кул куя. Бу документны 64 елдан соң гына, 1766 елда старшина Солтанморат Янышев ала. Документ өчен ул 27 алтын түли. Шушы документларга караганда, Иске Тимкә авылына 1698 елда нигез салынган булып чыга.
Шулай итеп, авыл морза Тимкә Байков исемен йөртә башлый. 15 елдан соң исә Кыр-Унлар түбәсе Танып вулысы башкортлары җирләренең тагын бер өлешен Тимкә Байковка саталар.
Нәтиҗәдә Тимкәгә Бишалаб авылыннан Йосып Умрәков, Ялаләй Кунтуков, Кайбирде Алмаев, Ярмет Айтимиров, Исмаил Исәнбирдиев, Аркагол Смоляков, Бекмет Азаев ћәм башкалар гаиләләре белән күчеп килә ћәм Елизи елгасы буендагы сөренте җирләрне, печәнлекләрне гомерлек арендага ала. Шушы чордан авыл ныклап үсә башлый.
Шорвуд (Миннесота)
Шорвуд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Иске Тимкә
Сыйфатлама
2013 елда авылда 486 кеше яши. Мәктәп, клуб, балалар бакчасы авылның күрке булып тора. Кайчандыр “Россия” колхозына караган бу авылда бүген шул ук исем астында хуҗалык фермасы эшли. Авыл эшкуарлары Гали Сәетгалиев, Лиза Халитова, Инзир Камаев фермер хуҗалыгын булдырса, Илүс Сафаров такта яру эше белән шөгыльләнә. Авыл бихисап күренекле шәхесләрне биргән. Алар арасында тарих фәннәре докторы Кадим Вәлиуллин, медицина фәннәре кандидаты Айрат Тимершин, техник фәннәр кандидаты Мәсхүт Вәлиевның исемнәрен атау да җитә.
Шорвуд (Миннесота)
Тарихы
Шорвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тагылы (Һаҗыгабул)
Тагылы  (Tağılı ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Ятавты (Бераставицкий районы)
Ятавты  (Ятаўты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Хайденрайхштайн
Хайденрайхштайн — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD244225
HD244225 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кожани (Польша)
Кожани  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смолник (Доброва-Полхов Градець)
Смолник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пацаев (ай кратеры)
Пацаев - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 55 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Виктор Иванович Пацаев (1933—1971) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
Ассе-ле-Беранже
Ассе-ле-Беранже — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Грозевешть (Олт)
Грозевешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Яморза
Яңа Яморза — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл.
Обручиште
Обручиште — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
864 км казармасы
865 км казармасы (Казарма 864 км) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан тимер юл казармасы.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
NGC 1006
NGC 1006 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сумулен
Сумулен — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Скоки-Дуже
Скоки-Дуже — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Потаушка
Потаушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кошлаушка елгасының сул ярыннан 7,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Казальнуово-ди-Наполи
Казальнуово-ди-Наполи — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казчина Маркезети (Кремона)
Казчина Маркезети — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Маркезети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нежихувко
Нежихувко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кёрле
Кёрле — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19471) 1998 HK52
(19471) 1998 HK52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 25 апрелендә Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HK52» саналган.
Цицив
Цицив — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шорвью (Миннесота)
Шорвью  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шорвью шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баррелвилл (Мэриленд)
Географиясе
Баррелвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(2411) Zellner
(2411) Zellner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Баррелвилл (Мэриленд)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2411) Zellner
Тарихы
1981 елның 3 маенда Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JK» саналган.
Пашен (ай кратеры)
Пашен - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 127 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Фридрих Пашен (1865—1940) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Чилмарк (Массачусетс)
Чилмарк  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Гүвенчли (Тушба)
Гүвенчли (Güvençli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чилмарк (Массачусетс)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монсо-Сен-Ва
Монсо-Сен-Ва (Monceau-Saint-Waast) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
Хайдерсхофен
Хайдерсхофен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Смольное
Смольное (Смольное) — Диңгез буе краеның Анучино районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Сабанҗылар (Акһисар)
Сабанҗылар (Sabancılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Смолник (Руше)
Смолник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ятавты (Воранавский районы)
Ятавты  (Ятаўты ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Овоштник
Овоштник — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скафати
Скафати — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Талыш (Һаҗыгабул)
Талыш  (Talış ) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
Виктор Мальков
Мальков Виктор Леонидович ( 02.10.1930, Мәскәү) — тарихчы, АКШ иң яңа тарихы буенча белгеч; СССР Чит ил эшләре Министрлыгының Мәскәү халыкара мөнәсәбәтләр институтын тәмамлаучы(1953), тарих фәннәре докторы; Мәскәү дәүләт университеты укытучысы; РФ атказанган фән эшлеклесе, РАЕН академигы, СССР дәүләт премиясе лауреаты, БРЭ мәкаләләре авторы. Россия ФА-ның гомуми тарих Институты Салкын сугыш чорын өйрәнү үзәгенең төп гыйльми хезмәткәре.
(19472) 1998 HL52
(19472) 1998 HL52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
NGC 1007
NGC 1007 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Виктор Мальков
Биографиясе
Виктор Мальков 1930 елның 2 ноябрендә Мәскәүдә туган; 1953 елда СССР Чит ил эшләре Министрлыгының Мәскәү халыкара мөнәсәбәтләр институтын тәмамлый һәм СССР ФА Тарих институтының аспирантурасына укырга керә. 1956 елда ул АКШ тагы Бөек депрессия вакытындагы эшчеләр хәрәкәте проблемалары буенча кандидатлык диссертациясе яклый, шуннан соң ФА Тарих институтының кече гыйльми хезмәткәре була (тарих секторы АКШ һәм Канада тарихы секторында). Россия Беренче бөтендөнья сугышы тарихы тарихчылары ассоциациясен оештыруның инициаторы була, бу ассоциациянең рәисе булып тора.
Астие
Астие — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1007
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Виктор Мальков
Биографиясе
Мальков шулай ук СССР ФА президиумының эшче һәм милли-азатлык хәрәкәте тарихы буенча фәнни советы рәисе урынбасары һәм җаваплы секретаре була. Берничә Мәскәү югары уку йортларында укыта, шул исәптән М, В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты нда һәм Мәскәү халыкара мөнәсәбәтләр институт ында. Мальков РФның атказанган фән эшлеклесе, РАЕН академигы һәм СССР Дәүләт премиясе лауреаты. 2019 ел мәгълүматлары буенча, Мальков-Россия ФАның гомуми тарих Институты Салкын сугыш чорын өйрәнү үзәгенең төп гыйльми хезмәткәре.
Эшләре
Виктор Мальков өч йөздән артык гыйльми хезмәт авторы һәм автордашы булып тора; ул Төньяк Америка илләренең яңа тарихы белән шөгыльләнә, (барысыннан элек — АКШ тарихы белән), шулай ук — халыкара мөнәсәбәтләр тарихын өйрәнә.
(19472) 1998 HL52
Тарихы
1998 елның 27 апрелендә Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HL52» саналган.
Коженисте
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скоки-Мали
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Незгода (Великопольское воеводалыгы)
Незгода  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Симеж
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хайлигенберг (Югары Австрия)
Хайлигенберг  — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Цупле
Цупле — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кутоп-Нюрум-Юган
Кутоп-Нюрум-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нюрум-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
875 км казармасы
876 км казармасы (Казарма 875 км) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан тимер юл казармасы.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
Казчина Мартина (Милано)
Географиясе
Казчина Мартина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Успенка (Избасс кушылдыгы)
Успенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Избасс елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампобассо
Кампобассо — Италиянең Молизе төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сьек
Сьек — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пенгре (ай кратеры)
Пенгре - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 88 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Александр Гуа Пингре (1711—1796) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1961 елда раслана.
Югары Яңактай
Югары Яңактай — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452988, ОКАТО коды — 80208807002.
Опан (авыл, Болгария)
Опан  — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2631) Чжэцзян Zhejiang
(2631) Чжэцзян Zhejiang — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 7 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TY5» саналган.
Смрече (Врхника)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ятвезь (Вавкавыский районы)
Ятвезь  (Ятвезь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Юлен (Миннесота)
Юлен  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Кушагаҗы (Кованҗылар)
Кушагаҗы (Kuşağacı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (köy).
Кефенрод
Кефенрод — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Юлен (Миннесота)
Тарихы
Юлен шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаустовы
Хаустовы (Хаустовы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шипкино
Шипкино (Шипкино) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), украиннар (12%), чирмешләр (3%), алманнар (14%).
HD244237
HD244237 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(19473) Marygardner
(19473) Marygardner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD244237
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(19473) Marygardner
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HE60» саналган.
HD244237
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гүвенчли (Сүлейманпаша)
Гүвенчли (Güvençli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монте
Монте (Montay) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
Бартонсвилл (Мэриленд)
Бартонсвилл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бартонсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шарон (Массачусетс)
Шарон  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грозешть (Ясси)
Грозешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коженювка (Подлясье воеводалыгы)
Коженювка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 1008
NGC 1008 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Скомпе (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Скомпе  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сабунлу (Даламан)
Сабунлу (Sabunlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хайлигенблут (Каринтия)
Хайлигенблут  — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Баттипалья
Баттипалья — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Опылченец
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Некелька
Некелька — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тонкин Хаус
Бренд исеме астында чыгарылганнарның исемлеге
D→A:BLACK D→A:WHITE
Ате (Майенн)
Ате — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Цурин
Цурин — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD244248
HD244248 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Снежник (Илирська Бистриця)
Снежник  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пентленд (ай кратеры)
Пентленд - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 56 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джосеф Пентленд (1797—1873) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Казчина Марцо (Павия)
Казчина Марцо — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казчина Марцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Кышкы Шенчуга
Кышкы Шенчуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шенчуга елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Агарәһимоба
Агарәһимоба (Ağarəhimoba ) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
Кышкы Шенчуга
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ятвезь (Гродзенский районы)
Ятвезь  (Ятвезь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ютика (Миннесота)
Ютика  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ютика шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19474) 1998 HJ80
(19474) 1998 HJ80 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HJ80» саналган.
(4925) Zhoushan
(4925) Zhoushan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тыдыл-Яха (Хынчиби-Яха кушылдыгы)
Тыдыл-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хынчиби-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьерзак
Сьерзак — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Кидрих
Кидрих — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1009
NGC 1009 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кутоп-Соим
Кутоп-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лыхма елгасының уң ярына тамагыннан 152 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хайлигенбрунн
Хайлигенбрунн — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гүверҗин (Сиверек)
Гүверҗин (Güvercin) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Оризово
Оризово — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тимирязевский (Сембер өлкәсе)
Тимирязевский (Тимирязевский) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (51,1%), татарлар (23,4%), чуашлар (20,8%), мордва (3,9%).
Коженювка-Дужа
Коженювка-Дужа — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гропанеле
Гропанеле — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иштирәк (Балтач районы)
Иштирәк — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452988, — 80208807003.
Смяличи
Смяличи (Смяличи) — Диңгез буе краеның Шкотово районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Зөһрә Моратова
Зөһрә Моратова (Нигъмәтуллина) (1924-2006) — Филология фәннәре кандидаты, доцент, М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү университетының атказанган педагогы.
Биографиясе
Зөһрә Газиз кызы Моратова 1924 елда Башкорт АССРның Бәләбәй кантоны (хәзерге Башкортстан Республикасы Бишбүләк районы) Тукай авылында дөньяга килә. Газиз Ярулла улы һәм Гобәйдә Әхмәтвәли кызы Нигъмәтуллиннарның гаиләсендәге өч баланың иң өлкәне Зөһрә була. Ул Ает авылының данлыклы Кәримовлар нәселеннән (әнисе Гөбәйдә билгеле патриот-шагыйрь Ф.Кәримнең бертуган апасы).
1932 елда Нигъмәтуллиннар гаиләсе Уфага күченә. Зөһрә башкаланың 3-нче мәктәбендә белем ала. Бала чагы авыр сугыш елларына туры килә. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, Уфадагы заводларның берсендә хезмәт юлын башлый.
1955 елда Хәмит Моратшин белән язмышын бәйли. Югары белем алган Зөһрә Газиз кызы Мәскәүдәге Гнесиннар исемендәге музыкаль-педагогик институтында инглиз теле укыта.
= Якты эз калдыра = Башкортстанның мәдәният министры Вил Кәримов Мәскәүгә килгәч шушы институтта була. Вуз ректоры министрны: «Бездә шушындый матур башкорт кызы укыта», — дип Зөһрә Моратова белән таныштыра. Бу очрашудан соң Мәскәүдә эшләгән якташыбызга Дуслык монументын иҗат итүче скульпторга башкорт кызын сынландырырга тәкъдим итәләр. Зөһрә Газиз кызы башта баш тарта, тормыш иптәше дә риза булмый. Аннары, һәйкәлдәге кызның милли киемдә чагылдырылачагын белгәч, ул чакта ике яшьлек бала әнисе Зөһрә ханым риза була.
1957 елда Уфа каласындагы Дуслык монументының тәүге ташы салына.
Обелискның ике ягында — башкорт һәм рус хатыннары сыннары. Монументтагы прототиплар — скульптор Михаил Бабуринның кызы һәм Мәскәүнең Гнесин институтында инглиз теле укытучысы Зөһрә Моратова. «Тулы бер халыкны гәүдәләндерү — бу югары дәрәҗә. Мин моның өчен язмышыма рәхмәтлемен. Ләкин мин үз ролемне арттырып күрсәтергә теләмәдем һәм беркайчан да бу һәйкәлдә минем ниндидер хезмәт өлешем бар дип уйлаганым юк. Соңгы вакытка кадәр минем Уфадагы Дуслык монументына ниндидер мөнәсәбәтем булуы турында бары тик туганнарым һәм кайбер танышларым гына белә иде», — ди ул.
1965 елның 7 августында Уфада биеклеге 35 метр булган гранит һәйкәлне — Дуслык монументын ачу тантанасында Зөһрә Моратова катнашмый, чөнки ул тормыш иптәше белән чит илдә  командировкада була.
= Казанышлары = Филология фәннәре кандидаты, доцент, М..Ломоносов исемендәге Мәскәү университетының атказанган педагогы.
= Шулай ук карагыз =
Некурско (Великопольское воеводалыгы)
Некурско  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кушак (Кемалие)
Кушак (Kuşak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (köy).
Монтиньи-ан-Камбрези
Монтиньи-ан-Камбрези (Montigny-en-Cambrésis) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
Стационар Галәм теориясе
Стационар Галәм теориясе яки Даими Галәм теориясе (инглизчә Steady State theory, Infinite Universe theory яки continuous creation) — Зур Шартлау теориясенә альтернатива буларак эшкәртелгән Галәмнең космологик моделе, 1948 елда Фред Һойл, Томас Голд тарафыннан тәкъдим ителгән.
Әлеге караш буенча Галәм киңәйгән саен ераклаша торган галактикалар арасында яңа матдә даими итеп барлыкка килә  һәм космологик мәсләк фәзада һәм вакытта үтәлә.
1950-1960 елларда әлеге модельнең күп кенә тарафдарлары булган, ләкин реликт нурланыш ачылганнан соң әлеге караш үз популярлыгын югалткан.
Хәзер әлеге теорияне бик аз галимнәр яклый.
Перельман (ай кратеры)
Перельман - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 49 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Яков Исидорович Перельман (1882—1942) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Сабурлар (Аланья)
Сабурлар (Saburlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шелбурн (Массачусетс)
Шелбурн  — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(19475) Mispagel
(19475) Mispagel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HA91» саналган.
Цьвенталька
Цьвенталька — Польшаның Люблин воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Совяк (Светий Юрий-об-Щавници)
Совяк  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Скорачево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Скорачево  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD244278
HD244278 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мамаи
Мамаи (Мамаи) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ятвезь (Карэлицкий районы)
Ятвезь  (Ятвезь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Аюие
Аюие — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
Абердин (Миссисипи)
Абердин  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Абердин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казчина Мата (Павия)
Казчина Мата — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Бикә Рәхимова
Бикә Рәхимова — татар шагыйрәсе.
Биография
Шагыйрә Бикә Рәхимова (Миңлебикә Рәхмәтулла кызы Фәйзуллина) 1939 елның 10 апрелендә Татарстанның Әлки районы Чуаш Кичүе авылында туа. Башта ул Кичүдә укый, аннан Түбән Әлкидә урта белем ала, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетында татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлаганнан соң, элеккеге СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы Тел, әдәбият, тарих институтында, ә 1968 елдан Бикә Рәхимова гаиләсе белән Әлмәттә яши, нефтьчеләрнең фәнни китапханәсендә эшли. 1973 елда Казанга әйләнеп кайткач, шагыйрә сигез ел рус телле мәктәптә татар балаларына татар теле укыта, соңыннан уналты ел буе Татарстан китап нәшриятында башта — кече мөхәррир, аннан мөхәррир вазифаларын башкара.
Бикә Рәхимова элеккеге СССР халыклары әдәбияты үрнәкләреннән тыш байтак кына төрек язучыларының (Җәләлетдин Руми, Юныс Әмрә, Мәхмәт Акиф Эрсой, Омәр Сәйфетдин, Ниһял Атсыз һ.б.) әсәрләрен тәрҗемә итеп матбугатта чыгара. Шагыйрә әле студентлык елларында ук беренче татар шагыйрәсе Газизә Сәмитованың әсәрләрен тәүге мәртәбә китап итеп төзеп дөньяга чыгаручыларның берсе була.
Шагыйрә публицистика өлкәсендә эшли, мәкаләләрендә тормышыбызның иң мөһим мәсьәләләрен күтәрә, ул шулай ук каләмдәшләре, сәнгатькәрләр иҗатына да бик игътибарлы. С.Хәким, Г.Афзал, Н.Фәттах, А.Гыйләҗев, Т.Әйди, Ф.Зөлкарнәй, Ф.Сафин, Э.Шәрифуллина, З.Мансуров, Ф.Бәйрәмова, рәссам Б.Урманче, композитор Ш.Шәрифуллин, Татарстанның халык артисты М.Сөнгәтуллин һ.б. турындагы мәкаләләре шул хакта сөйли. Ул балалар өчен шигырьләр, хикәяләр, әкиятләр, пьесалар иҗат итә.
Шагыйрә актив иҗат тормышы белән яши. Ул укучылар белән очрашуларга теләп йөри, «Татарстан», «Яңа гасыр» радио һәм телевизия тапшыруларында да Бикә Рәхимова чыгышларын еш ишетергә мөмкин. Ул Татарстан Республикасының Мактау грамотасы белән бүләкләнә, Б.Рәхимова — 1991 елдан (Татарстан) Язучылар берлеге әгъзасы.