cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Буфорд
Буфорд — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Буфорд шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еникарабаг (Султандагы)
Еникарабаг (Yenikarabağ) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Султандагы илчесенә караган бер авыл (köy).
Карслылар (Чукурова)
Карслылар (Karslılar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Чукурова илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(5493) Spitzweg
(5493) Spitzweg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1617 T-2» саналган.
Нойндорф (Шлайц)
Нойндорф (Neundorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геппи-Велли (Аляска)
Геппи-Велли  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Герника
Герника — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Геппи-Велли (Аляска)
Географиясе
Геппи-Велли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Герника
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Геппи-Велли (Аляска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12677) 1981 EO4
(12677) 1981 EO4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EO4» саналган.
Джефферсон (округ, Орегон)
Джефферсон — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Калвер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1914 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4,613 км² тәшкил итә.
Миньовце
Миньовце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
1300-еллар
1300-еллар — 1300 елда башланган һәм 1309 елда тәмамланган унъеллык.
Муфлиер
Муфлиер — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Брунари
Брунари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пармели (Көньяк Дакота)
Пармели  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Антоне (Силезия воеводалыгы)
Антоне  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Догана (Салерно)
Догана — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Догана Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Башарово (Слободской районы)
Башарово (Башарово) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Павднёвае Бялишчана
Павднёвае Бялишчана (Паўднёвае Бялішчана ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Липска-Воля
Липска-Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бярэсце (посёлок)
Бярэсце  (Бярэсце ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
HD109350
HD109350 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Брихадишвара Гыйбадәтханәсе, Гангайкода Чолапурам
Гангайконда Чолапурамда Брихадишвара Гыйбадәтханәсе - ул Көньяк Һиндстан Тамил Наду штытында Ариялур районында Гангайконда Чолапурамда Ходай Шивага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Безнең эраның 1035 елда Раджендра Чола I тарафыннан яңа башкаласының өлеше буларак төзелеше тәмамланып, бу Чола династиясе эрасы гыйбадәтханә корылышы буенча, һәм исеме охшашлыгы буенча борынгырак 11-енче гасыр Тханджавурдан якынча 70 км (43 миля)да урнашкан Брихадишварар Гыйбадәтханәсенә охшаш. Гангайконда Чолапурам Гыйбадәтанәсе кечкенәрәк, әмма Тханджавур Гыйбадәтханәсеннән купшырак. Икесе дә Көньяк Һиндстанда иң зур гыйбадәтханәләр арасында һәм Дравид стиле гыйбадәтханәләре мисаллары булып тора. Гыйбадәтханәне текстларда шулай ук "Гангайконда Чолапурам Гыйбадәтханәсе яки Гангайкондачолисварам Гыйбадәтханәсе'' дип атыйлар. Шивага багышланган төп гыйбадәтханә квадрат планга нигезләнгән, әмма хөрмәт итеп башка Һинд дине Илаһларны күрсәтә, мәсьәлән, Вишну, Дурга, Сурья, Харихара, Ардханаришвара һәм башкалар. Таң атканда аның изге урыны ачыла һәм шулай ук аның көньяк-көнчыгыш күчәрдә юнәлгән "мандапа"лар. Төп изге урынга өстәп, гыйбадәтханә комплексының берничә кечерәк изге урыны, "Гопурам"нары һәм башка һәйкәлләре бар, кайберәүләре соңрак гасырларда җимерелгән булганнар. Гыйбадәтханә бронза потлары, стеналарында сәнгать әйберләре, Нанди (үгезе) сурәте һәм манарасы масштабы өчен мәшһүр. Раджендра I тарафыннан төзелгән өчен мәшһүр булудан кала, гыйбадәтханә күпсанлы язмалары өчен мәшһүр, гәрчә аларның берсе дә аныкы түгел.  Бу гыйбадәтханәдән тыш, куәтле Азия империясенең башкаласы борынгы Гангайконда Чолапурам шәһәребезнең эраның 900-енче елыннан бирле безнең эраның 1215 елында кадәр өч гасырдан артык вакыт буена, аның башка төп Чола эрасы Һинду гыйбадәтханәләре тәмам җимерелеп, ташландык җир калган. Гангайконда Чолапурам гыйбадәтханәсе актив гыйбадәтханә булып кала. Биредә дүрт көндез уза торган ритуал һәм күп ел саен фестивальләр уза, аларның иң мәшһүрләре Тамил календаре "Маси" аенда уза торган Махашиваратри, "Айпасси" вакытында Айпасси Поурнами (Октябрь-Ноябрь) һәм "Маргажи" (Декабрь-Январь) вакытында Тхирувадирай. Ул Тамил Надуда иң мәшһүр турист манзараларның берсе. Һиндстанның Археологик Тикшеренүе (ASI) гыйбадәтханәне сакланган мирас һәйкәле буларак идарә итә. ЮНЕСКО 2004 елда Тханджавурда Брихадишварар Гыйбадәтханәсе һәм Дарасурамда Айраватешвара Гыйбадәтханәсе Дөнья Мирасы Урыны итеп игълан иткән. Болар бөтенесе бергә җыелма Бөек Яшәүче Чола Гыйбадәтханәләре дип атала.
Урнашуы
Брихадишварар Гыйбадәтханәсе Гангайкодам Чолапурам авылында урнашкан, Ченнаидан Чидамбарамнан 50 км (31 миля) ераклыкта. Төньяк-көнчыгышка якынча 70 км да охшаш исемгә ия Тханджавурда Чола династиясе эрасы Брихадишварар Гыйбадәтханәсе һәм ул Айраватешвара Гыйбадәтханәсеннән якынча 30 км ераклыкта. Өчесе дә ЮНЕСКО дөнья мирасы урыннары.
Гыйбадәтханә Тиручирапаллины һәм Чидамбарамны тоташтыурчы 81 Шосседа. Якындагы Чидамбарам шәһәре башка төп шәһәрләргә Һиндстан тимер юлы челтәренең көн саен поездлары белән, Тамил Наду автобус хезмәтләре белән һәм 36, 81, һәм 245 Милли Шосселары белән тоташтырылган. Регуляр хезмәтләр белән иң якын аэропорт булып Тиручираппалли Халыкара Аэропорты (IATA: TRZ) тора, ул якынча 120 км ераклыкта.
Коры җир эчендә булса да, гыйбадәтханә Каувери Елгасы дельтасы эчендә Коллидам Елгасы янында, аның Бенгаль Култыгына керү урыны бар һәм аның аша Һинд Океанына узу урыны бар.
Архитектурасы
Күренә торган упапитхам үлчәмнәре көнчыгыш-көнбатыш юнәлештә 103,63 м (340 фут)ка 30,48 м (100 фут), әмма аның бер өлеше юк булырга охшаган һәм калган өлеше туфрак белән капланган һәм бер өслеге туризм өчен саклана. Күренә торган өлештә, Баласубрахманьям раслаганча, гарбһа гриһа (sanctum) 30,48 м (100 фут) һәм маһа мандапа (зур зал) 53,34 (175 фут) озынлыкта һәм ардһа мандапа (өлешчә зал) 19,81 м (65 фут) озынлыкта. Квадрат формасындагы ардһа мандапа sanctum-ны һәм зур залны тоташтыра. Гыйбадәтханә соңыннан булган гыйбадәтханәләрдә еш очрый торган хасият булган баганалы заллары булган иң иртәләрнең берсе булып тора. Төп гыйбадәтханә күтәрелгән корылмада төзелгән һәм бина яны мәйданчыгы үлчәме 560 фут (170 м)га 320 фут (98 м). Аның sanctum-ның үлчәме 100 кв. фут (9,3 м²) һәм аңа "Ардха Мандапа" аша керәләр. Sanctum-ның ишек узуы яннарында "дварапала"лар, сакчылар, һәрберсе 6 фут (1,8 м) биеклектә. Sanctum-да "лингам" формасында Брихадишварар (Шива) бар. Бу лингам 4 м (13 фут) биеклектә һәм аның әйләнәсенең озынлыгы 18 м (59 фут). Өй яны мәйданчыгында утыра торган Нанди (үгезе) сурәте бар, ул күчәр буенча 200 м (660 фут) итеп sanctum-га караган итеп ясалган. Sanctum тирәли биш изге урын һәм 19-ынчы гасыр дәвамында өстәлгән Арсланнар буасы бар. Гыйбадәтханәдә тугыз планета Илаһларының Наваграхаларның монолитик чагылышы бар.
Шри-вимана
Виманам (гыйбадәтханә манарасы) 55 м (180 фут) биеклегендә, ул Тханджавур Гыйбадәтханәсеннән 3 м (9,8 м) га кечерәк. Тарихчылар ышануынча гыйбадәтханәнең биеклеге юри Тханджавур гыйбадәтханәсенең үлчәмнәреннән кечерәк итеп ясалган, бу Раджендраның әтисенең шедеврына хөрмәтен күрсәтә. Контурлары туры булган Тханджавур Гыйбадәтханәсе белән чагыштырганда бу гыйбадәтханәнең контуры сыгылган сызыклы, түбәгә якынрак бераз батынкы. Ул сигез зонага бүленгән.
Манара "адиштанам" өстеннән вертикаль квадрат структура буларак 10,67 м га (35 футка) күтәрелгән. Аның әйләнәсендә массив карнизы булган ике горизонталь поясы бар. Һәрбер кушакның көньяк, көнбатыш һәм көнчыгыш ягында кушаклар арасында биш шәхси пилястрасы бар. Соңгы бүлекләр квадрат булып торалар, ә башка өчесе озын. Һәрбер бишнең тупланмасының үзәк бүлеге иң киң булып тора. Һәрбер якта стенада дүрт горизонталь бордюрлар белән кисеп ясалган сурәтләр. Боларда Шиваизм, Шактизм һәм Вишнуизм традицияләреннән Һинд дине риваятьләре һәм Пураник риваятьләр сөйләнә. Һәрбер катта чәчәкле арка-формалы мотивлар ("гавакша") белән формалы горизонталь проекцияләр бар. Баласубрахманьям буенча хасиятләрдә "Яли" формасында риваять мәхлукатлары һәм муенса формасындагы мотивлар белән антаблемент.
Гангайкондада Шри-вимананың тугыз каты (таласы) бар, аларга аскы дәрәҗәләрдәгеләр дә күрә, бу Тханджавурның унөч катыннан аерылып тора. Һәрбер катның квадрат-түгәрәк-озынча сәнгать әйбере бар. Өске дәрәҗәләр ритмик кысылучы өлге буенча аскы дәрәҗә дизайнын кабатлыйлар. Биредә симметрия принциплары саклана, әмма кысылу дәрәҗәсе биеклек белән сызыкча түгел. Аскы катлар өске катлардан тизрәк кысыла. Бу виманага гадәти булмаган параболик форманы бирә. Грива (муен) кардиналь юнәлешләр буенча ориентланган һәм Тханджавур Гыйбадәтханәсе кебек үк, аның почмакларында Нанди үгезе утыра. Грива өстендә киртимукхалар, шуннан соң симметрик ачык лотос. Гыйбадәтханәнең өстендә класа, аның язмасы кайчандыр алтын белән капланган булган; хәзер инде алтыны юк. Каласа өстендә күкне сәламләүче лотос.
Сынычылык
Sanctum-ның стеналары тирәли якынча илле скульптура рельефы бар, шуларның өчесе — Натараджа, Сарасвати Дэви һәм Шива тугърыга чәчәкләр бәйләме бирәләр — бу иң мөһиме. (Алтмыш өч Найянарларның берсе) Шайва изгесе һәм галиме Чандешвара өчен изге урын бар. Гыйбадәтханә стеналары тирәли башка нишалар бар, аларда Шива, Дурга һәм Вишнуның төрле формалары сурәтләнгән. Гыйбадәтханәдә 11-енче гасыр Чола сәнгатен сурәтләүче күп бронза потлар бар, шуларның иң танылганы Картикейя.
(12678) 1981 EQ20
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ20» саналган.
Брихадишвара Гыйбадәтханәсе, Гангайкода Чолапурам
Сынычылык
Бер рельефта гыйбадәтханәне төзегән иң гадәти булмаган портреты бар. Янында Парвати белән Шива алар гаять кечкенә утыра торган Раджендра Чола I-нең фигурасына аның җиңүенә чәчәкләр бирәләр.
Тарихы
Гыйбадәтханә безнең эраның 1035 елда Тханджавурда Брихадишварар Гыйбадәтханәсен төзегән улы мәшһүр Чола патшасы Раджа Раджа Чола I-нең улы Раджендра Чола (безнең эраның 1014-44 елы) тарафыннан төзелгән булган. Кайбер белгечләр ышануынча гыйбадәтханә 1020 елда, 6-ынчы хөкем сөрү елында төзелгән булган, әмма язмаларда 20-енче хөкем сөрү елы күрсәтелгән, ягъны безнең эраның 1035 елы. Раджендра Һиндстанда Чола текстлары буенча Карнатакада, Андһра Прадешта, Одишада һәм Бенгальдә кампаниядә җиңүдән соң әтисе төзегән гыйбадәтханәдән дә яхшырак төземәкче булган. Җиңүеннән соң, ул яулап алынган патшалыклардан Ганга елгасы суы белән чүлмәкләрне җибәрергә кушкан һәм аларны гыйбадәтханәнең буасына агызган. Буа башта Чолагангам дип аталган булган һәм Гангадан су белән тутырылган булган.
Тамил традициясе буенча Раджендра I Гангайконда Чолан исемен алган, аның мәгънәсе Ганганы яулап алган. Ул иртәрәк Чола Тханджавур башкаласыннан Гангайконда Чолапурамны нигезләгән. Гангайконда Чолапурам Чола башкаласы булып киләсе 250 ел калган. Раджендра I берничә гыйбадәтханә белән тулаем башкаланы Тамил Васту һәм Агама Шастра текстларында киңәш ителгәнчә төзегән. Боларга Аяппа, Вишну һәм башка гыйбадәтханәләр керә. Шулай да, бу корылмалар гыйбадәтханәдән кала 13-енче гасыр ахырында һәм 14-енче гасырда җимерелгән булган.
Башка Чола чоры җир ориентирлары бар, ачык итеп алар туфрак белән капланган өелгән урыннар һәм ватылган багана төпләре белән күрсәтелгән, алар якындагы зур территориядә табылалар. Бу шәһәрне искә алучы иң элек язма 1029 ел белән даталана, шул ук вакытка Раджендра I-нең Ганга елгасына таба экспедициясенең иң беренче искә алуы 1023 ел белән даталана. Яңа төзелгән Гангайконда Чолапурам гыйбадәтханәсенә беренче бүләк 1035 ел белән даталана.
Деһеджия раслаганча Раджендра I, әтисе хезмәтен кабул иткән кайбер һөнәр ияләрен катнашырга алган һәм аларны Тханжавурдан китергән. Раджендра I - дән бирле күпчелек Чола патшаларының таҗ кию церемониясе Гангайконда Чолапурамда узган. Археологик казулар бу гыйбадәтханәдән берничә километрда форт стеналарын һәм сарай калдыкларын тапкан. Ышану буенча Раджендраның дәвамчысы Кулотхунга Чола I шәһәр тирәли фортификацияләр төзегән.
Шәһәрнең җимерелү сәбәпләре мәгълүм түгел. Васантхи буенча, Чолаларны 13-енче гасырның соңгы өлешендә җиңгән Пандьялар элегрәк җиңелүләренә җавап итеп "шәһәрне җиргә кадәр җимергән булганнар". Шулай да, башка гыйбадәтханәләр җимерелеп, бу гыйбадәтханәнең нишләп калуы билгеле түгел, һәм шулай ук элек бу урынны җимергән булсалар да, соңрак Чолалардан, Пандьялардан һәм Виджаянагар Империяләренең бу гыйбадәтханәгә төрле бүләкләр һәм грантлар ясавы мәгълүм түгел.
Альтернатив теория җимерелүне рейдларга, сугышларга һәм талауларга дип күрсәтә, аеруча элек Чола һәм Мадурай Империяләренең өлешләре булган башкаланы һәм территорияләрне Дәһли Солтанлыгы армияләренең 1311 елда Мөселман яугире Малик Кафур һәм шуннан соң 1314 елда Хусро Хан тарафыыннан һәм 1327 елда Мөхәммәд бин Тугһлак тарафыннан яулап алынганнар соң. Соңыннан булган чорда Һинду патшалары һәм Мөселман солтаннары арасында сугышлар булган, соңгылары Дәһли Солтанлыгын мирас итеп алганнар һәм яңа дәүләтләр кисеп алганнар, якындагы Мадурай Солтанлыгы (1335-1378) кебек. Соңрак Көньяк Һиндстанның көнчыгыш һәм көнбатыш ярларыннан Адил Шахи династиясе, Кутб Шаһилары, Рандаула Хан аңа бәреп кергән һәм кайберәүләр аны берничә ел дәвамында оккупацияләгәннәр. }} The Виджаянагара Империясе Мадурай Солтанлыгын 1378 елда Чола эра гыйбадәтханәләре белән җимергән, соңыннан Һинду патшаларының идарәсен кайтарган алар аларның күпчелеген төзәткән һәм реставрация ясалган булган.
Текстлар
Гангайконда Чолпурам һәм гыйбадәтханә күп мәртәбә шул периодның эшләрендә искә алына, мәсьәлән, Мувар Улада һәм Калингатхурапанида. Васантхи кебек галимнәр ышануынча 11-енче гасыр Тамил шагыйре Камбарның Айодхьяның тасвирламасы Гангайконда Чолапурамның урамнары һәм шәһәр структурасы тасвирламасына нигезләнгән булганнар. Охшаш корреляция Секкижарның "Перийя Пуранам"ына нигезләнгән эшләрендә алына. Чераларның, Чолаларның һәм Пандьяларның трактаты Мувар Ула шәһәрнең һәм гыйбадәтханәнең тере тасвирламасын бирә. Тханджавур гыйбадәтханәсе кебек, бу гыйбадәтханә ышану буенча иҗтимагый, икътисади һәм сәяси эшчәнлекнең үзәге буларак пәйда булган. Музыка, бию һәм бронзалар формасындагы сәнгать илһамландырган һәм гыйбадәтханәдә куелган булган.
Хәзерге заманда
Гыйбадәтханә 2004 елда Бөек Сакланып Калган Чола Гыйбадәтханәләре исемлегенә өстәлгән булган. Барлык өч гыйбадәтханә Чолалар тарафыннан безнең эраның 10-ынчы һәм 12-енче гасырлар арасында төзелгән булганнар һәм аларның күп охшашлыклары бар. Һиндстанның Археологик тикшеренүе 2009 елда сатуга һәм туристлар зиярәт кылуларына өстәмәләр ясаган, аларга Тамил Наду Хөкүмәтенең Һинд дине Дини һәм Эндаумент Идарәсе эгидасы астында музей, ресторан, кибетләр һәм туалетлар кергән. Гыйбадәтханәләргә Бөек Сакланып Калган Чола Гыйбадәтханәләр буларак төркемләнә, чөнки аларга һаман зиярәт кылалар, эчендә табыналар һәм алар төзелгәндә кулланылалар. Раджендра Чоланың таҗ кию церемониясенең меңьеллыгы гыйбадәтханәдә 2014 елның июлендә ике көн буена бәйрәм ителгән булган.
Фестивальләр һәм табыну практикалары
Гәрчә ASI тарафыннан һәйкәл буларак идарә ителсә дә, Тамил Надуда башка Шива гыйбадәтханәләрендә кебек үк табыну практикалары башкарыла. Гыйбадәтханә Шайвит традициясе буенча һәм гыйбадәтханә каһиннәре көн саен һәм фестивальләр вакытында пуджа (ритуаллары) башкаралар. Гыйбадәтханә ритуаллары көненә дүрт мәртәбә башкарыла: көндезге 8:30-да Каласантхи, 12:30-да Учикалам, кичке 6:00-да Саяракшаи, һәм кичке 7:30–8:00-да and Артхаджамам. Брихадишварар һәм Перийя Наяги икесе өчен дә һәрбер ритуалның өч баскычы бар: алангарам (бизәү), нейветханам (ашамлыкны тәкъдим итү) һәм дипа араданай (лампаларны болгау). Гыйбадәтханәдә башкарыла торган атна саен, ай саен һәм ике атна саен уза торган ритуаллар бар. Гыйбадәтханә иртәнге 6:00-дан кичке 4:00 –9:00 -гә кадәр көн саен ачык. Гыйбадәтханәнең календаренда күп фестивальләре бар, Тамил календарендагы "Маси" (февраль-март) аенда Махашиваратри, "Айпасси" (Октябрь-Ноябрь) вакытында Айпасси Пурнами һәм "Маргажи" (Декабрь-Январь) вакытында Тхирувадирай иң мәшһүрләре. Айпаси фестивале дәверендә төп Ходайга пешерелгән дөге тәкъдим итү Аннабхишекам була.
Галерея
Гыйбадәтханәдә күп потлар һәм рельефлар бар:
Серкал-ду-Алентежу
Серкал-ду-Алентежу — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пелтиниш (коммуна, Караш-Северин)
Пелтиниш — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Нойнхайлинген
Нойнхайлинген (Neunheilingen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хальмер-Шор
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сускин-Ёль
Сускин-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Лёк-Кем елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юзефув (гмина Дружбице)
Юзефув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
939 ел (б. э. к.)
939 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
(5494) Johanmohr
(5494) Johanmohr — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1933 елның 19 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 UM1» саналган.
Селиштя-Веке
Селиштя-Веке — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Салкын Чишмə (Әлмәт районы)
Салкын Чишмə — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Антонув
Антонув — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гисабуруага
Гисабуруага — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Энҗе Камалиева
Энҗе Камалиева ― Татарстанның атказанган артисты (2009). «Тантана» премиясе лауреаты (2012).
Тәрҗемәи хәле
Камалиева Энҗе Фаррух кызы 1975 елның 27 июнендә Татарстан АССР ның Балык Бистәсе районы Тәберде авылында туа. 1995 елда Казан театр училищесы н, 2015 елда Казан (Идел буе) Федераль университеты н тәмамлый.
1995 нче елның августында  Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры на эшкә килә. «Тантана» театр фестивалендә «Иң яхшы хатын-кыз роле» номинациясендә җиңү яулый. Җиңү китергән роле - Туфан Миңнуллин ның «Нигез ташлары» спектаклендә Гөлҗиһан роле. Бу спектакльдә аның партнеры  иң тәҗрибәле һәм талантлы артистларының берсе Нуриәхмәт абый Сафин була.
Артистка 18 яшьлек кызларны да, 78 яшьлек карчыкларны да ышандырып уйный.
Гаиләсе
Энҗе Камалиеваның тормыш иптәше - Г. Кариев театры актеры Илфат Камалиев. Олы кызлары – Илүсә, икенчесе – Зөбәрҗәт.
Харовск
Харовск (Харовск) — Россия Федерациясенең Вологда өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1932 елдан, шәһәр статусын 1954 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (98,8%).
Ворленд
Тарихы
Ворленд шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Румазьер-Лубер
Румазьер-Лубер — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Иске Рәҗәп
Иске Рәҗәп — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.
Халык саны — 850 тирәсендә. Почта индексы — 422865.
Тарих
Чагыштырмача 1699 елда нигезләнгән (беренче тапкыр рәсми рәвештә искә алынган).
Ташбилге зиярәтендә 14 гасырга караган кабер ташы сакланган: "Энбал оглы Хәсән зийарәте турур... Тарих йети йүз кырк беш-дә, рәҗәп айынын үченче күне әрди". — "Анбала сына Хасана место погребения... По летосчислению в семьсот сорок пятом (1343 елда), раджаба месяца третий день был"; "Әмбал оулы Хәсән оулы хаҗи Бу бәлүкү кү". — "Амбала сына, Хасана сына хаджи надмогильный памятник это".
1695 елның 13 декабрендә Петр I нең указы: "Тарих җиде мең дә ике йөз өченче, декабрьнең унөченче көнендә указ олуг, бөек падишаһ хәзрәте олуг князь Пётр Алексеевич һәм олуг һәм кечек ак падишаһ Россия йортын үзе тотучы, үзе биләүче, указ көче белән Казан өязенең Рәҗәп авылы татарлары югарыда язылган җирләрне сукалау һәм печәнен чабу өчен укадиләр илән биләргә олуг падишаһ хәзрәтенең бердән ясак белән тармакка, ягъни түләргә, бу замандагы аңлатуны казнага түләргә яздым" (мулла Зәйнелгабидин бине Габделкәрим тәрҗемәсендә).
XVII гасырның 90 нчы елларында Майна һәм Кече Чирмешән елгалары арасындагы территориядә ясаклы авыллар барлыкка килә. 1699 елда 71 йорт җире булган Бәрән авылы, 1710 елга Көнбатыш Кама аръягындагы иң эре, 800 ләп кеше яшәгән, торак пунктларга әйләнә. Авылны эреләндерү, аның халкының бер өлеше (1710 елда) чыгып китүенә һәм Чәчәкле дигән яңа авыл барлыкка килүенә китерә.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Касыйм Йосыпов
Касыйм Мөхәммәтназиф улы Йосыпов — татар галиме, икътисад фәннәре докторы, профессор, Россия Табигый фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы, Россиянең, Татарстанның һәм Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе.
Брусьник (Кече Польша воеводалыгы)
Брусьник — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Касыйм Йосыпов
Касыйм Йосыпов Башкорт дәүләт университетының милли икътисад кафедрасы җитәкчесе. Шулай ук ул Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәгендә докторлык диссертацияләре яклау шурасының төбәк икътисад секциясен җитәкли. Күптомлы «Башкорт энциклопедиясе»н һәм «Татар энциклопедиясе»н әзерләүгә зур өлеш керткән.
Брусьник (Кече Польша воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Касыйм Йосыпов
Касыйм Йосыповның татар телендә публицистик һәм әдәби китаплары да бар.
Поркюпайн (Көньяк Дакота)
Поркюпайн  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Поркюпайн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Синиш (приход)
Синиш  — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Нойхаус-ам-Ренвеге
Нойхаус-ам-Ренвеге (Neuhaus am Rennweg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пелтиноаса (коммуна)
Пелтиноаса — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
1310-еллар
1310-еллар — 1310 елда башланган һәм 1319 елда тәмамланган унъеллык.
Джосефин (округ, Орегон)
Джосефин — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кэйв Джэнктион шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4,248 км² тәшкил итә.
Павлавичы (Киравский районы)
Павлавичы  (Паўлавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Карсу (Алтынөзү)
Карсу (Karsu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гили (Аляска)
Гили  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Еникараҗаөрен (Күтахья)
Еникараҗаөрен (Yenikaracaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (köy).
Гили (Аляска)
Географиясе
Гили халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(12679) 1981 EK22
(12679) 1981 EK22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гили (Аляска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сөзем (елга)
Сөзем — Сыры елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Сосновоборск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 725 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Лушников урамы (Казан)
Лушников урамы (улица Лушникова) — Казанның Мәскәү районындагы урам. Декабристлар урамы белән киселештән башлана. Дружина урамы белән киселештә тәмамлана. 2нче Көньяк-Көнбатыш урамы белән кисешә. Почта индексы 420034. Казан органик синтез заводы директоры (1952-1982) Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971) Владимир Лушников (ru) (1914-1985) исемен йөртә.
Тарих
Элекке исемнәре — Краматор урамы (улица Краматорная), Берьяклы вакытлы торак бистә урамы (Односторонка временного жилого посселка). 2005 елда Казан администрациясе башлыгы карары белән әлеге урамның исеме 1952-1982 елларда Казан органик синтез заводы директоры булып эшләгән Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971) Владимир Петр улы Лушников (1914-1985) истәлегенә Лушников урамы итеп үзгәртелгән.
Сөзем (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(12679) 1981 EK22
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EK22» саналган.
Антонюв (гмина Миканув)
Антонюв  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Догана (Сондрио)
Географиясе
Догана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Юзефув (гмина Задзим)
Юзефув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мист-при-Братислави
Мист-при-Братислави — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
HD109426
HD109426 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кытау-Ивановск районы
Кытау-Ивановск районы (Катав-Ивановский район) — Чиләбе өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Кытау-Ивановск шәһәре.
Тарих
Кытау-Ивановск районы 1926 елда Урал өлкәсенең Златоуст округы эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе составында.
HD109426
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Кытау-Ивановск районы
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (86,6%), татарлар (5,3%), башкортлар (4,9%).
HD109426
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кытау-Ивановск районы
Административ бүленеш
Кытау-Ивановск районы составына 2 шәһәр һәм 7 авыл җирлеге керә.
Липске-Буди
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хромцово (Белоярски шәһәр округы)
Хромцово (Хромцово) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (72%), татарлар (10%), украиннар (10%), башкортлар (8%).
Вавуличы
Вавуличы (Вавулічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Зур Акхуҗа
Зур Акхуҗа (Туппай Сӗмӗл, Большое Аккозино) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 228 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Башары (Киров өлкәсе)
Башары (Башары) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Мюий-Вильетт
Мюий-Вильетт — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
940 ел (б. э. к.)
940 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Пенет (коммуна)
Пенет — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(5495) Румянцев
(5495) Румянцев — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1972 елның 6 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 RY3» саналган.
Агорен (Азизие)
Агорен (Ağören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нойхаус-Ширшниц
Нойхаус-Ширшниц (Neuhaus-Schierschnitz) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Собреда
Собреда — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гордехуэла
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Прери-Сити (Көньяк Дакота)
Прери-Сити  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Прери-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бугай (Вадовицкий повяты)
Бугай — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хальмер-Шор (Дарка-Рузь-Шора кушылдыгы)
Хальмер-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дарка-Рузь-Шор елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Кузнечиха
Кузнечиха — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.
Почта индексы — 422863.
Тарих
1935—1960 елларда — ТАССРның Кузнечиха районы үзәге.
Павлавичы (Климавицкий районы)
Павлавичы  (Паўлавічы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12680) Богданович
(12680) Богданович — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 6 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JR2» саналган.
Руссин (Шаранта)
Руссин — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Картал (Бахчесарай)
Картал (Kartal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Бахчесарай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылвож
Сылвож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Югары Одес елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD10943
HD10943 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Юзефув (гмина Кодромб)
Юзефув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селиштя-Дял
Селиштя-Дял — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Липувець (Мазовия воеводалыгы)
Липувець  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Грин-Ривер (Вайоминг)
Грин-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан шәһәр.
Селиштя-Дял
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вадзяцина
Вадзяцина (Вадзяціна ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Липувець (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грин-Ривер (Вайоминг)
Тарихы
Грин-Ривер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бабениця
Бабениця — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мичурин исемендәге
Мичурин исемендәге  — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Гили-Лейк (Аляска)
Гили-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гили-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Догана (Гросето)
Догана — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Тешнярь
Тешнярь — Сыры елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Сосновоборск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының уң ярыннан 761 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сара Садыйкова урамы (Казан)
Сара Садыйкова урамы (улица Сары Садыковой) — Казанның Вахитов районындагы (Иске Татар бистәсе) урам. Татарстан урамыннан башланып, Вахитов мәйданына таба сузыла, Габдулла Тукай урамы белән киселештә тәмамлана. С. Сәйдәшев, Әхтәмов, Ф. Фәтхуллин, Ф. Кәрим урамнары белән кисешә. Почта индексы 420021. Татар композиторы, актриса, җырчы Сара Садыйкова (1906-1986) исемен йөртә.
Аҗарлар
Аҗарлар, аҗарлылар (үзатама აჭარლები «ачарлеби») — гөрҗи халкының этнографик төркеме, төп халкы, шулай ук РФ, Төркия территориясендә яшиләр. Халык саны — 59 516 (1886), 71 498 (1926, халык санын алу), 300 мең ↑(2000, бәяләмә), 460 мең ↑(2019, бәяләмә). Гөрҗи теленең аҗар диалектында сөйләшәләр. Дин тотучы аҗарлар — хәнәфи мәзһәбендәге сөнни мөселманнар. 1980-еллардан башлап, күп кенә аҗарлар православие динен кабул итә. Гөрҗистанда халык санын алу вакытында аҗарларны гөрҗиләр саны эченә кертеп теркиләр.
Тарих
Аҗарлар, VII гасырдагы гарәп яулап алулары вакытында, Көнбатыш Гөрҗистанның мегреллар һәм кардәш булган  Көнчыгыш Гөрҗистаннан күчеп килүчеләр тарафыннан ассимиляцияләнүе нәтиҗәсендә барлыкка килгәннәр. Христиан аҗар халкының шактый өлеше мөселман яулаучыларга каршы көрәштә һәлак була, икенче өлеше Гөрҗистанның христиан провинцияләренә эмиграцияләнергә мәҗбүр була.
1926 елга кадәр аҗарларны «гөрҗи-мөселманнар» дип атау кабул ителгән булган. ССРБда 1926 елгы халык санын алу барышында 71 498 гөрҗи-мөселман «аҗар» дип теркәлгән.
Ислам диненең төп нормаларын (, мөселман исемнәре кушу, Корбан бәйрәме һ.б.) кабул итсәләр дә, христиан символикасын саклау очраклары күп.
Аҗарлар кием-салым, азык-төлек куллану, иҗтимагый һәм гаилә-көнкүреш өлкәсендә гөрҗиләрдән аермалыкларын саклап киләләр.
Дин
Аҗарлар, XVI гасырның икенче яртысыннан XIX гасыр ахырына кадәр, 1547—1878 елларда Госманлы империясе составында булганда, ислам динен кабул итә. 1926 елга кадәр аҗарларны «гөрҗи-мөселманнар» дип атау кабул ителгән булган. 1926 елгы халык санын алу барышында 71 498 гөрҗи-мөселман «аҗар» дип теркәлгән. XX гасыр уртасында мөселманнар автономияле республика халкының 70 % ы, ә христианнар 30 % ы булса, XXI гасыр башында христианнар 75%, ә мөселманнар 25% булган. 2014 елгы мәгълүматлар буенча, Аҗарстанның 334 мең халкының 133 меңе, Батум шәһәренең 152 839 халкының 38 762 е (25, 4 %) мөселман динендә булган. . Ислам диненең Аҗарстанның көнчыгышында һәм көньягында позицияләре көчле, мөселманнар саны барлык халыкның (25 450 кеше) 90 % нан артыграк.
Тел
Аҗарлар гөрҗи теле диалекты булган аҗар диалектында сөйләшәләр. Аҗар диалекты грек теле тәэсире зур булган кардәш диалектлардан төрек алынмалары күп булу белән аерыла. Шулай ук аҗарлар гөрҗи телен, РФдә яшәүчеләре рус телен, Төркиядә яшәүчеләре төрек телен кулланалар.
Авыл хуҗалыгы
Авыл хуҗалыгында субтропик игенчелек төп роль уйный. Төрле климат шартлары һәм туфрак типлары авыл хуҗалыгы җитештерүен үстерүгә ярдәм иткән. Аҗар яссытаулыгында, андагы мөгезле эре терлек асрау, ә Аҗарстан түбәнлекләрендә сарыкчылык һәм авыл хуҗалыгының кайбер төрләре үсеш алган. Аҗарстанда виноград (70 төрле сорты) үстерү белән кешеләр борынгы заманнардан бирле шөгыльләнгән. Госманлы империясе идарәсе вакытында авыл хуҗалыгының бу тармагы (аерым алганда, шәраб җитештерү) төбәкнең исламлаштырылуы белән бәйле рәвештә, кими бара.