cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Медведка (Саураш кушылдыгы)
Медведка — Саураш елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Черрето-Лациале
Черрето-Лациале — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Медведка (Саураш кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Черрето-Лациале
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Четуква (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Географиясе
Четуква халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Роштаилье
Роштаилье — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Четуква (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пони (Оклахома)
Пони  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пони шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Левержи
Левержи (Levergies) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кобелскилл (шәһәр, Нью-Йорк)
Кобелскилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберштедем
Оберштедем — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ай-Шиш
Ай-Шиш — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пыв-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 69 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 3033
NGC 3033 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Зур Ручей (Вишерка кушылдыгы)
Зур Ручей — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишерка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Өрүкая (Алаҗа)
Өрүкая (Örükaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Поншон
Поншон — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Пороминово
Пороминово — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Солтанбәк (Дүртөйле районы)
Солтанбәк — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452319, — 80224840003.
Рокруа
Рокруа (Rocroi) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Рокруа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 50.41 км².
Елмагөлү (Җейһан)
Елмагөлү (Elmagölü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эргерсайм
Эргерсайм (Ergersheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,51 км².
Рошфор-сюр-ла-Кот
Рошфор-сюр-ла-Кот — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Преколница
Преколница — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Керпинений
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Преколница
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чивита-Кастеллана
Чивита-Кастеллана — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Токдере (Өмерли)
Токдере (Tokdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
(3592) Недбал
(3592) Недбал  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 15 февралендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 CT» саналган.
Тощица
Тощица — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юла елгасының уң ярыннан 72 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Понка-Сити (Оклахома)
Понка-Сити  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Понка-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поркерикур
Поркерикур — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Чиктевага (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Географиясе
Чиктевага халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өрүшмүш (Ыгдыр)
Өрүшмүш (Örüşmüş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Иске Кәшер мәктәбе
Иске Кәшер мәктәбе — Татарстан Республикасының Сарман районы Иске Кәшер авылы мәктәбе.
Дин белеме
Патша Россиясе заманында Иске Кәшердә мәктәп-мәдрәсәләр булмый. Авыл муллалары һәм абыстайлары үз йортларында берничә баланы хәреф танырга, һәфтияк укырга өйрәткәннәр.
1909 елда Шәмсимөхәммәт Әхмәтшин (Шәмси бай) өендә бай балалары өчен мәктәп ачыла. Монда кадимчә дә, җәдитчә дә укытыла.
1917 елда дин сабагы укыту бетерелә.
XX гасыр
Революциядән соң Иске Кәшердә беренче мәктәпне ачуда башлап йөрүче шушы авыл кешесе Аитов Габдрахман Садыйк улы була.
1917 елдан иске клуб урынындагы ике бүлмәле бинада дүртьеллык башлангыч мәктәп ачыла.
1917-1924 – Заһиров Миңнегали, 1924-1929 – Хабибуллин Ибраһим, 1929-1930 – Туйкин Әхәт, 1930-1931 – Кузьмин дигән кешеләр директор булып эшләгәннәр. 1931-1932 уку елында башлангыч мәктәпне Кузьмин дигән кешедән Габбасов Гайсә абый  кабул итеп ала. 1940 елга кадәр эшли.
Алга таба Гайсә абыйның Гарифуллин Әсгать абыйга 1972 елның 21 апрелендә язып калдырган истәлек дәфтәреннән хатирәләрен биреп үтәбез:
1935 елдан мәктәп ТБУМ (тулы булмаган урта мәктәп) дип йөртелә башлый. Бу чорларда Фәйзуллина Сөем, Сәүбәнов, Тимергалиев, Ишалин, Мөхәммәтдинов, Мухаметов кебек иптәшләр эшләгән.
1940-42 елларда урта мәктәп ачыла. Бөек Ватан сугышы башлангач, ул саклана алмый, яңадан җидееллыкка кала. Бу елларда Иске Кәшер мәктәбен герой-шагыйрь Муса Җәлилнең көрәштәше Зиннәт Хәсәнов тәмамлый.
1942 елда Габбасов Гайсә Салкын Алан җидееллык мәктәбенә директор итеп күчерелгәч, Алемасов дигән кеше мәктәпне кабул итеп ала. 1943-44 елларда Сәетова директорлык эшен алып бара.
1944 елда Габбасов Гайсә тагын директор итеп китерелә һәм 1950 елга кадәр эшли. Бу елларда Ханнанова Гандәлиф (завуч), Зиннурова Марзия (биология), Зарипова Лена (рус теле), Сафиуллин Фатих (тарих), Газдалов Мәхмүт (физика), Илалетдинова Фәһимә (татар теле) кебек укытучылар укыта.
1949-50 уку елыннан яңадан урта мәктәп итеп ачыла. Балалар саны 200-250 була.
1950-59 елларда директор булып Гыйбадуллин Сәхипҗан Хәбибулла улы эшли,  мәктәпкә электр, радио кертелә.
1959 елдан директор булып Мухаметзянов Мирсәет Сабит улы (Татарстанның атказанган укытучысы, Россиянең мәгариф отличнигы), завуч булып Гарифуллина Мөнәвәрә (Татарстанның атказанган укытучысы) эшли башлыйлар.
1960елга кадәр урта мәктәп яши.
1961 елдан мәктәп сигезьеллыкка әйләнә.
1953-1963 еллар аралыгында мәктәптә эшләгән укытучылар: Вәлиева Мияссәрә (татар теле), Зиганшин Габдулла (рус теле), Ризатдинов Хәмит (математика), Хафизов Миргазыян (физика-математика), Маликов Салих (хәрби белем, физкультура), Гарифуллин Әсгать (тарих), Агълямова Тәгъзимә (тарих), Гарипова Фәһимә (интернат тәрбиячесе), Гәрәев Гали (физика, сызым, хезмәт) (Россиянең мәгариф отличнигы), Фәтхиева Гандәлиф ( интернат тәрбичесе), Нәбиуллина Нәкыя (математика), Нуриахметов Ирек (химия-биология) һ.б.
1966-67 уку елыннан урта мәктәп итеп үзгәртелә.
1974 елдан башлап эшләгән укытучылар: Курмашев Дамир (физика), Миннеханов Тәлгать (рус теле, чит телләр), Миннеханова Тәнзилә (башлангыч), Маликова Гөлфинә (математика), Маликов Альберт (математика, астрономия) (Россия мәгариф министрлыгының мактау грамотасы бар), Ялалова Фәүзия (химия), Ханова Мәдинә (чит телләр), Латипова Фәнзия (тарих), Курмашева Дамира (татар теле) (Россия мәгариф министрлыгының мактау грамотасы бар), Хәбибуллина Гөлгенә (химия), Маликов Флер (физкультура), Төхвәтуллина Тәбсирә (математика), Ибраһимова Дилә (пионервожатый) һ.б.
1992 елга кадәр мәктәпнең пионер дружинасы Зиннәт Хәсәнов исемен йөртә. Шул елларда илдәге үзгәрешләр нәтиҗәсендә эзтабарлар, варислар һәм яшьләр оешмалары төзелә.
XXI гасыр
2015 елда мәктәп директоры булып Ахметшин Альберт Флер улы, 2016елда Галялиев Алмаз Рәсит улы эшли.
2015 елдан Сарайлы төп гомуми белем бирү мәктәбе Иске Кәшер мәктәбе филиалы булып кала, “Миләш” балалар бакчасы мәктәпкәчә төркем булып Иске Кәшер урта мәктәбенә кушыла.
2017 елдан мәктәп директоры булып Ахметбаева Римма Григорий кызы эшли башлады. Кәримова Айгөл – директорның уку-укыту эшләре буенча урынбасары, Рамазанова Разия Заһир кызы – директорның тәрбия эшләре буенча урынбасары. Укытучылар: Набиуллина Фәридә һәм Харисова Илзирә (башлангыч класс); Миннегулова Зилфира (математика); Хөсәенова Венера (рус теле); Аглиева Раушания (биология, татар теле); Шәрипова Алсу (химия); Абдуллин Фәнүс (ТИН, физкультура); Илдарханов Рамил (хезмәт, физкультура); Ахметшин Альберт (физика, информатика); Ахметшина Рузилә һәм Нариманова  Гөлшат (инглиз теле), Шәмгунова Роза (тарих, җәмгыять белеме); Закирова Эльмира (география, китапханәче).
2019 елның ноябрь аенда Иске Кәшер урта мәктәбенә Муса Җәлилнең көрәштәше, авылдашыбыз, II дәрәҗә Бөек Ватан сугышы ордены кавалеры Зиннәт Хәсәнов исеме бирелә. 2020нче елның 9 маенда  мәктәп диварына мемориаль такта урнаштырыла.
NGC 3034
NGC 3034 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гөбелекөчек
Почта индексы — 452308, — 80224843010.
Радловци
Радловци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Оберштрайт
Оберштрайт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радловци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чокыр Мужичий
Чокыр Мужичий — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Чагра елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Ковентри (Нью-Йорк)
Ковентри  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Чокыр Мужичий
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ковентри (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рувр-сюр-Об
Рувр-сюр-Об — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ай-Юган (Карты-Варын-Юган кушылдыгы)
Ай-Юган  — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Карты-Варын-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Люи (Эна)
Люи (Lhuys) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Ай-Юган (Карты-Варын-Юган кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чивителла-д'Альяно
Чивителла-д'Альяно — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
(3343) Недзел
(3343) Недзел  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Чивителла-д'Альяно
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(3343) Недзел
Тарихы
1982 елның 28 апрелендә L. G Taff тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 HS» саналган.
Шелтер-Айленд (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Шелтер-Айленд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шелтер-Айленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Яниково (Киров өлкәсе)
Зур Яниково (Большое Яниково) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (75%), руслар (25%).
Оберэльберт
Оберэльберт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эрдт
Эрдт (Hœrdt) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,56 км².
Севиньи-ла-Форе
Севиньи-ла-Форе (Sévigny-la-Forêt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Рокруа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26.13 км².
Токлар (Томарза)
Токлар (Toklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Томарза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Керпинет
Керпинет — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щугор (Вишерка кушылдыгы)
Щугор — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишерка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Порше (Уаза)
Порше — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Өрхен (Ташкөпрү)
Өрхен (Örhen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Рувруа-сюр-Марн
Рувруа-сюр-Марн — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Елмадалы (Һыныс)
Елмадалы (Elmadalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Раждавица
Раждавица — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пото (Оклахома)
Пото  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Пото шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3199) Нефертити
(3199) Нефертити  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1982 елның 13 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 RA» саналган.
Ай-Южинг-Юган
Ай-Южинг-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тать-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 46 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Венеция (Дүртөйле районы)
Почта индексы — 452320, — 80224843003.
Оберэрбах (Вестервальд)
Оберэрбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тылвей
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коверт (Нью-Йорк)
Коверт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шелтер-Айленд-Гайтс (Нью-Йорк)
Шелтер-Айленд-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шелтер-Айленд-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 3035
NGC 3035 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Чинето-Романо
Чинето-Романо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Гиви Санадзе
Гиви Александрович Санадзе (1929-2021) - үсемлекләрнең биохимиясе һәм физиологиясе турында өйрәнүче Совет һәм Грузия галиме, биология фәннәре докторы (1968), профессор (1968), Грузия ССР Фәннәр академигы (1983). Грузия ССР Фәннәр академиясе вице-президенты - Грузия Милли Фәннәр Академиясе (1988-2000). Ул "Изопрен эффекты"н беренче булып ачучы (1957).
Биография
1929 елның 30 июнендә Грузия ССРында Тбилисида Сталин репрессияләре вакытында репрессияләнгән ботаника профессоры гаиләсендә туган.
1947-1952-нче елларда ул Тбилиси дәүләт университетының биология факультетында белем алган. 1949-нчы елда университетта укыган вакытта Г.А.Санадзе үсемлек органогенезында ультрафиолет нурларының ролен өйрәнгән өчен Бөтендөнья Союзы фәнни премиясенә лаек булган. 1959-нчы елда К.А.Тимирязев исемендәге үсемлекләр физиологиясе институтында аспирантура бүлеген тәмамлый.
1953 елдан Грузия ССР Фәннәр академиясенең Ботаника институтының Аллелопатия проблемалар лабораториясендә кече тикшерүче булып эшләгән вакытта үсемлек яфракларының углеводород бүлеп чыгаруын җентекләп өйрәнә. 1957-нче елда Г.А.Санадзе җитәкчелегендә яңа фәнни күренеш - яктылыкка бәйле рәвештә изопрен бүленеп чыгарылуы ачыла. 1964-1967 елларда К.А.Тимирязев исемендәге үсемлекләр физиологиясе институтында фотосинтез лабораториясендә фәнни хезмәткәр булып эшли.
1968 елдан Тбилиси дәүләт университетында үсемлекләр физиологиясе кафедрасы профессоры һәм фотосинтез проблемасы лабораториясе мөдире, 1983 елдан - үсемлекләр анатомиясе һәм физиологиясе кафедрасы мөдире булып эшен дәвам итә. Укытучы булуыннан тыш, ул 1976 нчы елда АКШка барып, Джорджия штаты Университетында һәм 1982 нче елда Массачусетс Технология Институтында изопрен бүленеп чыгу турындагы лекцияләр курсын алып бара.
1988-2000 елларда - Грузия ССР Фәннәр академиясе вице-президенты - Грузия Милли Фәннәр Академиясе.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
Г.А.Санадзеның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге үсемлекләр физиологиясе һәм биохимиясе өлкәсендәге сораулар белән бәйле. Ул яктылыкка бәйле синтез һәм изопренны үсемлек яфраклары ярдәмендә бүлеп чыгару белән бәйле фотобиологик күренешләр өлкәсендә тикшеренүләр алып барган, нәтиҗәдә 1957 елда "изопрен эффекты" дигән күренешне ачкан. Г.A.Санадзе үзенең төп эшчәнлегеннән тыш, "Russian Journal of Plant Physiology" журналының редакция әгъзасы да булып тора.
1959 елда ул үзенең "Үсемлекләрнең үзгәрүчән органик матдәләр бүлеп чыгарулары" дигән тема буенча кандидатлык диссертациясен, 1968 елда биология фәннәре докторы дәрәҗәсе буенча докторлык диссертациясен яклый. Темасы - "Яктылык нәтиҗәсендә яфракларда биосинтез һәм изопрен бүленеп чыгу". 1968 елда ул СССРның Югары Аттестация Комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек булды. 1979 елда корреспондент әгъзасы итеп сайлана, 1983 елда - Грузия ССР Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы булып тора. Г.А.Санадзе ике йөздән артык фәнни хезмәт язган, шул исәптән әйдәп баручы фәнни журналларда фәнни монографияләр һәм мәкаләләр бастырган.
Елмадере (Чүнгүш)
Елмадере (Elmadere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чүнгүш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ржавец (Хлебная кушылдыгы)
Ржавец — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсенең Богырслан районы биләмәләрендә ага. Елга  Хлебная елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Руекур
Руекур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ржавец (Хлебная кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лиси-Клиньон
Лиси-Клиньон (Licy-Clignon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Читтадукале
Читтадукале — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Токлу (Ортаһисар)
Токлу (Toklu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Раково (Көстендил өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өрхенли (Ташкөпрү)
Өрхенли (Örhenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Керпиниш (Брашов)
Керпиниш — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберэрбах (Монтабаур)
Оберэрбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тайет
Тайет (Taillette) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Рокруа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 15.25 км².
Шенивес (Нью-Йорк)
Шенивес  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Шенивес халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леонид Сабинин
Леонид Тихонович Сабинин (1942 елның 11 гыйнварында туган) - гандболчы, регбичы һәм регби тренеры, РК "Политехник" командасының тренеры һәм нигез салучысы (хәзерге "Красный Яр"), аны 1969-1978 елларда җитәкли. Себер Федераль Университетының Физик культура, спорт һәм туризм институтының физик тәрбия кафедрасы доценты.
Регби карьерасы башлангычы
Ул 1942 елда Белгород өлкәсендә туа. Кечкенәдән спорт белән шөгыльләнә: мәктәпнең сигезенче сыйныфында гандбол уйный башлый, аны тәмамлагач, шәһәр футбол командасы өчен уйный. Үз сүзләре буенча, ул үз сыйныфында иң кыска буйлысы була. 1960-нчы елда Сабинин регби уены белән танышканнан соң, Воронеж урман хуҗалыгы институтына укырга керергә ниятли. Ләкин ул анда бер елдан соң гына керү теләгенә ирешә, ә тренер Сабининны гандбол һәм регби командаларына кабул итә. 1965 елдан Сабинин РСФСР чемпионатында Воронеж гандболы һәм регби командаларында, соңрак студентлар чемпионатында РСФСР милли гандбол командасында уйный, спорт мастеры нормативларын үтәп, 5 урынны яулый. Җиңүчеләрнең исемнәрен теркәү ике ай дәвам итә, ләкин бу вакыт эчендә Сабинин хатыны артыннан Красноярскка китеп бара. Вариантларның берсе буенча, Сабинин гандболдан бөтенләйгә китә. Моның сәбәбе булып гандбол командасы уенчыларының һәрвакыт җиңүләрен һәм җиңелүләрен тренер белән эчеп бәйрәм итүләре була, чөнки бу Леонид өчен бөтенләй чит гамәл була.
1969-нчы елда Сабинин Красноярск политехник институтын тәмамлап, анда беренче регби секциясен оештырып җибәрә һәм политехник команда белән җитәкчелек итә. Әлеге команда белән ул СССР чемпионатының Югары лигасына кадәр күтәрелә. Беренче чакырылыш командасы уенчылары арасында аның булачак капитаны Андрей Науменко, Виктор Дмитриев, Сахалин өлкәсенең булачак губернаторы Игорь Фәрхетдинов һәм команда ветераны Анатолий Ивашкин да була. Баштарак ул тренировкаларын институт янындагы аланда, соңрак институт коридорында үткәрә. Ярты ел вакыт үткәннән соң, ул үзенең командасы белән тренировкалар үткәрү өчен спорт залын алуга ирешә. Тренировкаларда аның уенчылары футбол, гандбол, баскетбол уеннарын уйныйлар.
"Политехник"ның чыгышлары
1970 елда Сабинин җитәкчелеге астындагы «Политехник» РСФСР чемпионатының сайлап алу матчларында катнаша. Әлеге матч Новокузнецкта җирле командагы каршы була. Уенны Валентин Григорянц хөкем итә. Сабинин биш тапкыр ата һәм бер тапкыр эләктереп, үз командасы өчен бердәнбер балл ала. Новокузнецк командасы "Политехник" клубын 18:3 исәбе белән җиңә. Икенче көнне кабаттан уйналган матчта Сабинин командасы 6:9 исәбе белән оттыра. Бер елдан соң, "Буревестник" чемпионатында Сабинин командасы Борис Гаврилов җитәкчелегендәге "Фили" клубына каршы уйныйһәм турнирдагы барлык матчларда да җиңелә. Шул ук елда команда РСФСР чемпионатында беренче тапкыр җиңеп чыга. Бер елдан соң "Политехник" РСФСР чемпионатының бронза призеры була һәм СССР студентлар чемпионатының призерлары арасына керә.
1973 елның язында клуб Химкидан булган "Родина" командасына каршы матчта ике тапкыр җиңүгә ирешеп, аларны СССР чемпионатының "Б" төркеменнән бәреп чыгарып, СССРның беренче Лигасына чыга. 1974-нче елда "Политехник" Беренче Лига финалына чыга, "А" төркеменә күчә һәм матчта 2-нче урынны яулый. Сабинин СССРның иң яхшы 30 регби уенчысы исемлегенә кертелә. Команда 1975-нче елда СССРның Югары Лигасында уйнарга тиеш була, ләкин бер ел элек Мәскәүдә "Слава" клубы барлыкка килеп, кагыйдәләрне узып, күчеш турниры оештырыла, һәм "Политехник" Беренче Лигада уйнарга мәҗбүр була ("Б" төркеме). "Политехник" 5нче урынны яулый, ләкин Сабинин кабат СССРның 30 иң яхшы регби уенчысы исемлегенә кертелә һәм регби буенча спорт мастеры исеменә лаек була.
1976 елда клуб СССР кубогы ярымфиналына чыга. Ленинградта "Буревестник" һәм "Приморец" клубларын берләштерәләр, һәм Югары Лигага икенче билет "Политехник"ка эләгә. Бер елдан соң клуб РСФСР чемпионатында җиңү яулый. ВВА белән хәлиткеч матчта мәскәүлеләр беренче тайм вакытында җиңүгә таба барсалар да, соңгы вакытта гына судья кыр уртасыннан ирекле тибү куя: Сабинин тупны тибеп кертә. Икенче тайм вакытында "Политехник" 1 очко белән генә узып, җиңү яулый.
1982-нче елда Сабинин яңа команда туплый башлый: рәсми рәвештә 1984-нче елда ул Красноярск Төзелеш Институтынаэшләргә күчә, анда "Төзүче" дип исемләнгән команда оештыра. Алар Югары Лигада катнашырга теләк белдерәләр, ләкин түләү чаралары булмау аркасында төшеп калалар. Команда СССР студентлар ярышларында, РСФСР чемпионатында һәм Россиянең Беренче Лигасында уйнауга ирешә, 2011 елда Красноярск өлкәсе чемпионатында һәм финалда "Политехник"ны 13:12 исәбе белән җиңеп чыга.
Леонид Сабинин 50 яшькә кадәр регбида уйный, ветеран турнирларда уйнавын дәвам итә. 2012 елда үзенең 70 еллык юбилее хөрмәтенә кыш көне тулы ер таймда уйный һәм хәтта дроп-туп кертүгә ирешә. Хәзерге вакытта ул Себер Федераль Университетының Физик тәрбия, Спорт һәм Туризм Институтында "Футбол" бүлеген җитәкли.
Регбидан тыш
Сабинин 300 дән артык спорт мастеры һәм 11 спорт мастеры, шулай ук СССР җыелма командасы өчен 15тән артык уенчы әзерләде. Ул берничә журналистик һәм методик әсәр авторы буларак билгеле, шул исәптән "Регби уйнаучының белешмә моделе һәм регби командасын туплау" (2007). Сабинин сүзләре буенча, ул СССР һәм Россия җыелма командаларының 30га якын уенчысын әзерләгән, ләкин ул "Физик культура һәм спортның мактаулы эшчесе" исемен ала алмаган.
Сабинин түгәрәкләрдә баскетбол, гандбол һәм волейбол уйнауны дәвам итә, һәм шулай ук бер тапкыр КИСИ укытучысы Александр Милюшкин истәлегенә мини-футбол матчында уйнап, ике туп кертә.
Гаиләлек (биология)
Гаиләлек (familia) — биологиядә: отрядтан түбәнрәк һәм трибадан белән ыругтан биегрәк таксон. Зоологиядә гаилә исемнәре латин телендә -idae кушымчасы белән ясала: Cervus - болан, Cervidae - боланлылар. Ботаникада гаилә исемнәре -aceae белән ясала: Rosa - гөлҗимеш, гөлчәчәк, Rosaceae -гөлчәчәклеләр. Шулай ук асгаилә һәм өсгаилә төркемнәре кулланыла.
Гаилә Пьер Маньоль белән кертелгән.
NGC 3036
NGC 3036 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Праг (Оклахома)
Тарихы
Праг шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эркартсвиллер
Эркартсвиллер (Erckartswiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,46 км².
Раненци
Раненци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Читтареале
Читтареале — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Руель
Руель — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Елмадүзү (Олту)
Елмадүзү (Elmadüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тынвей
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Превилле
Превилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ковингтон (Нью-Йорк)
Ковингтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обригхайм (Пфальц)
Обригхайм  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2907) Некрасов
(2907) Некрасов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1975 елның 3 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 TT2» саналган.
Рашка-Граштица
Рашка-Граштица — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акчим
Акчим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишера елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 60 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пазар (Ризе)
Пазар (Pazar) — Төркия Җөмһүриятенең Ризе иленә караган бер шәһәре.
Содом (Шабалино районы, Высокораменское авыл җирлеге)
Содом (Содом) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Шенорок (Нью-Йорк)
Шенорок  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Содом (Шабалино районы, Высокораменское авыл җирлеге)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шенорок (Нью-Йорк)
Географиясе
Шенорок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Льерваль
Льерваль (Lierval) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Шенорок (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Токлу (Вираншеһир)
Токлу (Toklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Чичилиано
Чичилиано — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Тремблуа-ле-Рокруа
Тремблуа-ле-Рокруа (Tremblois-lès-Rocroi) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Рокруа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1.64 км².
Оденбах (шәһәр)
Оденбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ыруг (биология)
Ыруг (genus) - биологиядә: гаиләлектән һәм трибадан түбәнрәк, төрдән биегрәк таксон. Бинар номенкулатурада латыйн хайванның исемендә беренче урында тора, зур хәрефтән языла: Cervus eldii - болан-лира. Ырулар исемнәрендә омонимия рөхсәт ителми.
Ыру Линней классификациясендә бар.
Күплеге буенча ырулар 3 төркемгә бүленә:
Руже (Югары Марна)
Руже — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ыруг (биология)
Гибрид ыру - ике һәм күбрәк ырудан ясаган һибридларның ырулары. × тамгасы белән белдерелә. Кыскартылган һәм бер-берсенә кушкан ырулар исемнәреннән (×Amarine [= Amaryllis × Nerine]) яки фамилияләрдән, фамилиягә -ara кушымчасы кушуыннан (×Vuylstekeara [= Cochlioda × Miltonia × Odontoglossum], Charles Vuylstekе белән теркәләнгән) ясала.
Ай-Яун
Ай-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Балык елгасының сул ярына тамагыннан 100 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 3037
NGC 3037 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Михаил Сабашвили
Михаил Николаевич Сабашвили (1900-1979) - Совет һәм Грузия туфрак белгече, авыл хуҗалыгы фәннәре докторы, профессор, Грузия ССР Фәннәр академиясе (1955) һәм АСХН Грузия ССР академигы (1957). Грузия ССР авыл хуҗалыгы фәннәре академиясе президенты (1957-1979).
Биография
1900 нчы елның 30 гыйнварында Тбилисида туган.
1921-1926 елларда В.И.Ленин исемендәге Грузия дәүләт политехник институтының авыл хуҗалыгы факультетында укыган һәм аны мактау билгесе белән тәмамлаган.
1926 - 1957 елларда Тбилиси дәүләт университетында укытучы булып эшли, 1936 елдан ул профессор һәм туфрак фәннәре кафедрасы мөдире, соңрак гидрология, климатология һәм туфрак фәннәре кафедрасы мөдире булып эшен дәвам итә.
1946 - 1957 елларда педагогик эшчәнлеге белән беррәттән институт директоры булып Грузия ССР Фәннәр академиясенең туфрак фәннәре, агрохимия һәм мелиорация институтында тикшеренү эшләре белән шөгыльләнә. 1957 - 1979 - Грузия ССР авыл хуҗалыгы фәннәре академиясе президенты була.
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
М.Н. Сабашвилиның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге климатология гидрологиясе, агротехника, туфрак фәннәре һәм Грузиядә туфрак тикшеренүләре белән бәйле була. Агрохимия һәм мелиорация өлкәсендә тикшеренүләр алып барган, Грузия ССРының дымлы субтропик зонасы һәм Советлар Союзының субтропик кызыл җире туфракларын җентекләп өйрәнгән. 1957-нче елдан М.Н. Сабашвили Халыкара туфрак галимнәре берлеге әгъзасына әверелә.
1936 елда ул авыл хуҗалыгы фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен докторлык диссертациясен яклый. 1936 елда СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек була. 1944 елда корреспондент әгъзасы, 1955 елда - Грузия ССР Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы, 1957 елда Грузия ССР Авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең тулы әгъзасы итеп сайлана. М.Н. Сабашвили йөздән артык фәнни эш, шул исәптән күпсанлы монографияләр авторы.
Режинци
Режинци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аккары
Аккары — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 807 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Преси-сюр-Уаз
Преси-сюр-Уаз — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(1547) Неле
(1547) Неле  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1929 елның 12 февралендә Пол Буржуа тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 CZ» саналган.
Чокыр Овсянка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прайор-Крик (Оклахома)
Прайор-Крик  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эрлисайм
Эрлисайм (Herrlisheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,38 км².
Льес-Нотр-Дам
Льес-Нотр-Дам (Liesse-Notre-Dame) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Керпиниш (Гирбова, Алба)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эсперия
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пазар (Токат)
Географиясе
Илче мәйданы —.
Тырас
Тырас (Виска) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Охтома елгасының сул ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.
Одернхайм-ам-Глане
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тырас
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Когоктон (Нью-Йорк)
Когоктон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Брэдли буразнасы
Брэдли буразнасы — Айның 23.8°N, -1.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 161 километр озынлыкта булган буразнасы.
Шиннекок (Нью-Йорк)
Шиннекок  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Брэдли буразнасы
Исеме
Брэдли буразнасы якындагы Брэдли тау очы хөрмәтенә аталган.
Шиннекок (Нью-Йорк)
Географиясе
Шиннекок халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Брэдли буразнасы
Чыганаклар
Rima Bradley
Шиннекок (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рюпт
Рюпт — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ресилово
Ресилово — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елмаҗык (Һавза)
Елмаҗык (Elmacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Петровцы (Котельнич районы)
Петровцы (Петровцы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Алекинская
Алекинская — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Берёзовая кылымыгының сул ярына тамагыннан 31 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 43 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Токлу (Олту)
Токлу (Toklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кониоло
Кониоло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Пронлеруа
Пронлеруа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Лье (Эна)
Лье (Liez) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Волим (Вишера кушылдыгы)
Волим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вишера елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 3038
NGC 3038 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шийи (Арденны)
Шийи (Chilly) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Рокруа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5.89 км².
Пазарагач (Чай)
Пазарагач (Pazarağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Чай илчесенә караган бер авыл (köy).
Савиньи (Югары Марна)
Савиньи — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Озан-Монцель
Озан-Монцель — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рысово
Рысово — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Диофант буразнасы
Диофант буразнасы — Айның 29°N, -33°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 150 километр озынлыкта булган буразнасы.
Исеме
Диофант буразнасы якындагы Диофант кратеры хөрмәтенә аталган.
Ширли (Нью-Йорк)
Ширли  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ширли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Саллисо (Оклахома)
Саллисо  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саллисо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Концано
Концано — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Елмаҗык (Ятаган)
Елмаҗык (Elmacık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ятаган илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(3538) Нельсония
(3538) Нельсония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6548 P-L» саналган.
Эрминген
Эрминген (Oermingen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,63 км².
Керпиниш (Горж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Савойски
Савойски — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Токлуҗа (Савур)
Токлуҗа (Tokluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Савур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(51) Немауза
(51) Немауза  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1858 елның 22 гыйнварында А. Лоран тарафыннан Ним обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Ойленберг (Вестервальд)
Ойленберг  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуи (Уаза)
Пуи — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Лиме
Лиме (Limé) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Койманс (Нью-Йорк)
Койманс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.