cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Изола (Миссисипи)
Изола  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сант-Женевиев (Миссури)
Сант-Женевиев  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Плютичи
Плютичи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сант-Женевиев (Миссури)
Тарихы
Сант-Женевиев шәһәре  елда нигезләнгән.
Горене Поле
Горене Поле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Плютичи
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сант-Женевиев (Миссури)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горене Поле
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гиры (Астравецкий районы)
Гиры  (Гіры ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дмитриевская Патья
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Умуарама
Умуарама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Селимие (Карапынар)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Умуарама
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Боженцке
Боженцке — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сергей Дьяченко
Сергей Дьяченко, Сергей Виктор улы Дьяченко (Чернорудый-Дьяченко), Дьяченко Сергей Викторович (1846 елның 4 октябре, Харковь — 1907 елның 7 гыйнвары, Казан) — хокукчы, җәмәгать эшлеклесе, өч мәртәбә сайланган Казан шәһәр башлыгы (голова) (1889-1899), Казан округы суды рәисе-казые (1888-1903). 1894 елда Казан шәһәр музеен (ТР милли музее) нигезләүчеләрнең берсе. Казан шәһәр музееның беренче директоры (шура рәисе) (1895-1902).
Тәрҗемәи хәле
1846 елның 4 октябрендә Харковь шәһәрендә туган. Малороссиянең нәселдән күчә торган Чернорудыйлар дәвамчысы. Нәсел башы булган Чернорудый Мәскәүдә думада дьяк вазифасында булган. Туган җире Полтава губернасы Пирятин өязенә кайткач, Чернорудый дьячек кушаматы алган, балалары-оныклары инде Чернорудый-Дьяченко фамилиясендә була. Тора-бара фамилиянең беренче өлеше онытыла, Дьяченко өлеше генә калган.
С.В. Дьяченконың бабасы Антон Василий улы Дьяченко озак вакытлар Харковь губернасы прокуроры булып тора. Әтисе Виктор Антон улы Дьяченко, тимер юл инженере, соңрак билгеле драматург («Гувернер», «Светские ширмы», «Корбан өчен корбан», «Замана барышнясы» һ.б. драмалары бар). Әнисе ( Кашинцовлар вәкиле) ягыннан бабасы Харковь гражданнар пулаты рәисе булып торган. Заманасына карата бик яхшы өй тәрбиясе алгач (алман, инглиз, француз телләрен камил белгән), Сергей 11 яшендә Харковьның 2нче гимназиясенә укырга керә. Гимназиядә укыганда ук сәләтле һәм талантлы үзешчән драма артисты дигән шөһрәте чыга. Гимназиянең 4нче сыйныфында укыганда «Россиядә заманча драматургия әдәбиятының торышы» дигән инша язып, гимназия башлыкларының ныклы игътибарына эләгә. Гимназияне тәмамлагач, Харковь университетының юридик факультетына укырга керә (1868 елда тәмамлый). Хокук фәне белән беррәттән, үзенең яраткан драма әдәбиятын һәм сәхнә тарихын да өйрәнә. 1864 һәм 1865 елларда әтисе һәм һөнәри артистлар белән бергә Россия шәһәрләре буенча гастрольләргә чыга. Әтисе үзенең пьесаларын куя, ә улы Сергей «Сергеев» кушаматы белән төрле рольләрдә уйный.
Университетны тәмамлагач, 1868 елның 18 ноябрендә Харковь шәһәрендә казый вазифасына кандидат булып урнаша.
Петербургта
1869 елда гаиләсе белән Петербургка хезмәт итәргә күчеп китә. Петербург округ судының 3нче күчмә бүлегенә яклаучы булып урнаша, яхшы хезмәте өчен бераздан 1нче бүлекчә суд тикшерүчесе итеп куела. Тагын 5 айдан Петербург шәһәр суды 3нче бүлекчәсе сәркатибенең ярдәмчесе була. «Судебный Сборник» журналында күчмә суд утырышларыннан фельетон төрендәге хисаплар яза. Бәйрәм вакытларында Кронштадтта башкала театр труппасында «Сергеев» кушаматы белән спектакльләрдә уйнавын дәвам итә.
1870 елда Россия империясенең юстиция министрлыгы карары белән Казанга хезмәткә күчерелә.
Казанда
8 августта «Купец» Меркурьев пароходында икенче Ватанына әйләнәчәк Казан шәһәренә килеп төшә. Аңа тиешле вазифаларда башка кешеләр утыру сәбәпле, беренче эше, Казан суд пулаты әгъзасы Г. Славинскийның ярдәмчесе сыйфатында, 1,5 ай дәвамында Сембер губернасы һәм Самара губернасы Ставрополь өязенә командировкага барып, мировой оешмалар эшен тикшерү һәм уголовный эшләргә ревизия ясау була.
1870 елның 8 ноябрендә император галиҗанәпләре фәрманы белән Казан округ суды һәм Казан суд пулатында барлык вазифалар булдырылгач, суд пулаты сәркатибе вазифасын ала. 1871 елның 5 сентябрендә җирле алпавыт кызы Мария Петр кызы Карповага өйләнә. Хатынының Казанда зур йорты һәм Казан тирәсендә зур җир биләмәсе була. 1873 елда хатыны белән Аурупа буенча сәяхәт итә. 10 ел буе Казан хәрби округ суды әгъзасы (казые) булып тора.
Юшан
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79,2%), чуашлар (20,8%).
Сергей Дьяченко
Казанда
Җирле үзидарә эшендә дә актив катнаша. 1875 елдан Казан өяз һәм губерна земской җыелышларының, Казан шәһәр думасының гласные булып тора. 1876 елдан Казан дворяннар клубы старшинасы итеп сайлана. Шәрәфле мировой казый, губерна укуханәләр шурасы әгъзасы, ат чабышын яратучылар җәмгыяте вице-президенты, җәнлекләрне яклау җәмгыяте рәисе, Казан 2нче (Ксения) кызлар гимназиясе химаячеләр шурасы рәисе, Дәүләт банкының хисап комитеты әгзасы, Казан аеклык җәмгыяте шәрәфле әгъзасы һ.б. шәрәфле вазифалары була. 1883 елның ноябрендә Казан округ суды рәисе иптәше (Чистай, Лаеш, Мамадыш,  Царевококшайск өязләре буенча рәис урынбасары) вазифасын ала. 1887 елның көзендә Казан округ судында кыскартулар вакытында гражданнар эше бүлеге рәисе итеп калдырыла.
Камергер А.А. Лебедев шәһәр башлыгы вазифасыннан киткәч, 1888 елның 12 гыйнварында шәһәр башлыгы вазифасына сайлана. Юстиция министрлыгы, үзенең соравы буенча, суд вазифаларыннан азат итеп, отставкага җибәрә, коллежский советниктан статский советник дәрәҗәсенә күтәрә. Казый вазифасы белән саубуллашканда, Казан округ суды шәһәр башлыгы тамгасы булган көмештән ясалган муен чылбыры, Чистай шәһәре ватандашлары «Чын кешегә-казыйга» дип язылган көмеш тышлы альбом бүләк итә.
Шәһәр башлыгы вазифасында
Өч мәртәбә рәттән Казан шәһәр башлыгы итеп сайлана (1767 елда шәһәр башлыгы вазифасы кертелгәннән бирле, бу шундый беренче очрак була ). 1891 елның 1 гыйнварында «» дәрәҗәсе бирелә. Әдәби әсәрләр («Көч саламны сындыра» (Сила солому ломит), «Яшьлек гөнаһы» (Грех юности) һ.б пьесалар) һәм газеталарга мәкаләләр яза.
Янәдән шәһәр башлыгы итеп сайлана: 1891 елда (70 тавыштан нибары өч кара шар ала), 1893 елда (бертавыштан, чиста 80 тавыш белән).
Пюигаяр-де-Керси
Пюигаяр-де-Керси — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
(20724) 1999 XO116
(20724) 1999 XO116 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 5 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XO116» саналган.
Рена
Рена — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1867) Деифоб
(1867) Деифоб  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Камолино (Павия)
Камолино — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камолино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Козгын (Омск өлкәсе)
Козгын (Кускуны) — Омск өлкәсенең Тәбриз районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тара өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 94,0%, казакълар — 2,7%.
HD30335
HD30335 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Фо-Вильсерф
Фо-Вильсерф (Faux-Villecerf) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Сен-Лье кантонына карый.
Марр
Марр — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1778
NGC 1778 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кыркөй (Пософ)
Кыркөй (Kırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (köy).
Гарагусо
Гарагусо — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кышлавар
Кышлавар (Кашляуар, Ҡышлауар) — Сакмар елгасының кушылдыгы. Башкортстанның Баймак районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мейпл-Сити (Мичиган)
Мейпл-Сити  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейпл-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радзикув (Любуш воеводалыгы)
Радзикув  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дружешть
Дружешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейтнер (кратер)
Мейтнер — Венера планетасының 55.6°N, -321.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 149 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Мейтнер кратеры Лиза Мейтнер хөрмәтенә аталган.
Чыганаклар
Meitner (crater)
Ренцов
Ренцов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Весь (Слупецкий повяты)
Стара Весь  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горене Поникве
Горене Поникве — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ай-Моккун-Ях
Ай-Моккун-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Энтль-Моккун-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 24 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 62 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Занога
Занога — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зеландия (мәгънәләр)
Зеландия — күп мәгънәле сүз.
Девлет (Феризлы)
Девлет (Devlet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Феризлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4060) Дипил
(4060) Дипил  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 17 декабрендә Эрик Эльст, Pizarro, G. тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 YT1» саналган.
Гирыки
Гирыки (Гірыкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(20725) 1999 XP120
(20725) 1999 XP120 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 5 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XP120» саналган.
Корумба
Корумба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Унтемка (Чүпче кушылдыгы)
Унтемка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының уң ярыннан 352 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Божидар (Лодзь воеводалыгы)
Божидар  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рерик
Рерик — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стара Висьневка
Стара Висьневка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селимие (Сарайөнү)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сарайөнү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плянта (Сувальский повяты)
Плянта  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Зеландия (төбәк)
Зеландия (Sjælland) — Даниянең административ өлкәсе (төбәк). Үзенә Балтыйк диңгезендәге иң зур утрау булган Зеландиядән тыш, шулай ук Мён, Фальстер һәм Лолланн утрауларын ала.
Элекке Көнбатыш Зеландия, Сторстрём, Роскилле амтлар урыныда урнашкан.
Саркокси (Миссури)
Тарихы
Саркокси шәһәре  елда нигезләнгән.
Горгольоне
Горгольоне — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Наталия Дудинская
Наталия Михайловна Дудинская (1912—2003) — совет һәм рәсәй балеринасы, педагог. СССР-ның халык артисты (1957). II дәрәжә дүрт Сталин премиясе лауреаты (1941, 1947, 1949, 1951). Ленин ордены (1988) кавалеры.
Биографиясе
Наталия Дудинская  1912 елның 8(21) августында Харьковта туган
Тальори псевдонимы астында чыгыш ясаучы әнисе Наталья Александровна Дудинская (1877—1944) белән балетта шөгыльләнә башлый. Хәрби кеше — генерал Михаил Михайлович Дудинскийга кияүгә чыгып, аның хезмәт итәсе урыны Харьковка күчеп килә.
1923-1931 елларда Ленинград хореография училищесына А.Я.Вагановага укырга килә (хәзер А.Я.Ваганова исемендәге рус балеты академиясе).
1931 елда укуны тәмамлаганнан соң, С.М. Киров исемендәге Ленинград опера һәм балет театры труппасына кабул ителә (хәзер Мариин театры), 1962 елга кадәр биредә төп партияларны бейей.
Дудинская биеүе «Мастера русского балета» («Ленфильм» киностудиясе, 1953) фильмында чагыла — балерина «Аккош күле» балеты өзегеннән "Одиллия" партиясен башкара ("принц Зигфрид"— Константин Сергеев).
Наталия Михайловна Бөек Ватан сугышы чорында иҗат эшмәкәрлеген дәвам итә: театрларда, фронт концертларында, госпитальләрдә, заводларда, балалар йортларында чыгыш ясый. Коллегалары белән бергә камаудагы Ленинградка гастролләргә килә. Сугыш елларында бөек балет артислары — Наталья Дудинская һәм Константин Сергеевның иҗади дуэты барлыкка килә.
Н. М. Дудинская шулай уҡ АКШ, Япония, Польша, Финляндия хореография мәктәпләрендә укыта
Наталия Михайловна Дудинская 2003 елның 29 гыйнварында Санкт-Петербургта вафат була. Волков зыяратында җирләнә.
Гаиләсе
Ире — Константин Михайлович Сергеев (1910-1992), балет артисты, педагог һәм балетмейстер, 1960 -1970 һәм 1960-1970 елларда Ленинград опера һәм балет театрында төп балетмейстер. ССРБ-ның халык артисты (1957).
Иҗаты
Репертуары (төп партияләре):
Фильмографиясы
Рольләре
Фильмнарда катнашуы.
'''Н.М. Дудинскаяға арналган  фильмнар'''
Пюикорне
Пюикорне — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
HD30353
HD30353 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Радзинь (Любуш воеводалыгы)
Радзинь  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
NGC 1779
NGC 1779 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Радзинь (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Широково (Хант-Манси автономияле округы)
Широково (Широково) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (100%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Камолььерез (Кунео)
Камолььерез — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камолььерез Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(1244) Дейра
(1244) Дейра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1932 елның 25 маенда Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 KE» саналган.
(20726) 1999 XE122
(20726) 1999 XE122 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зелендол
Зелендол — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ай-Моут-Аун
Ай-Моут-Аун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лонге-Яун елгасының сул ярына тамагыннан 11 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мәммәдсәфи
Мәммәдсәфи (Məmmədsəfi ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Марсон-сюр-Барбур
Марсон-сюр-Барбур — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Божикова (Лодзь воеводалыгы)
Божикова  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фонван
Фонван (Fontvannes) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Экс-ан-От кантонына карый.
Стара Гурка
Стара Гурка — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рехлин (коммуна)
Рехлин  — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
XV гасыр
XV (унбишенче) гасыр — 1401 елдан 1500 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Мелина (кратер)
Мелина — Венера планетасының 69.9°N, -319.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 12,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Гирычы
Гирычы (Гірычы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Пираквара
Пираквара (Piraquara) — Бразилиянең Парана штатында урнашкан шәһәр һәм.
Тарих
1890 елда нигезләнгән.
Кыркөй (Яйладере)
Кыркөй (Kırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Яйладере илчесенә караган бер авыл (köy).
Римма Ибраһимова
Римма Мөбарәк кызы Ибраһимова — татар эстрада җырчысы (сопрано), Татарстан АССРның атказанган (1978) һәм халык (1984) артисты. Муса Җәлил премиясе лауреаты (1984).
Тәрҗемәи хәле
Ул 1950 елның 15 июлендә Татарстан АССРның Балтач районы Түбән Кенә авылында туган. Әнисе оста гармунчы, әтисе моңлы тавышлы җырчы була. Римма балачактан ук җыр-моң дәрьясында булып, күңеленә татарлар моңын сеңдереп үсә. 1967 елда Кенә урта мәктәбен тәмамлый, Казан шәһәренә килә, эшкә урнаша, мәшһүр Сара Садыйкова М. Горький исемендәге мәдәният сарае каршында оештырган сәнгать түгәрәгенә йөри. Аның талантын тоеп алып бәяләгән беренче остаз да Сара Садыйкова була. Остазының киңәше белән булачак җырчы Татар дәүләт филармониясенең музыка җитәкчесе Мәхмүт Нигъмәтҗанов янына килә. Ул Римманы Мәскәүгә махсус курсларга җибәрә. Монда ике ел укып кайткач атаклы җырчы Зиннур Нурмөхәммәтов җитәкләгән концерт бригадасында эшли. Бер үк вакытта Казан музыка училищесында укый. Аны 1979 елда тәмамлый һәм 1967—1994 елларда Татар дәүләт филармониясендә эшли
Римма Ибраһимованың халкыбыз иҗатын тирән белүе, халык көйләрен һәм композиторларыбызның әсәрләрен үзенчәлекле кабатланмас тавышы белән җан җылысын кушып башкаруы, югары сәхнә культурасы татарларның тирән ихтирамын казанды. Аны Татарстанда гына түгел, БДБ илләрендә, Польша, Финляндия, Франция кебек ерак чит илләрдә дә үз итеп, яратып, алкышлап каршы алалар.
Римма Ибраһимова даими эзләнүчән, иҗади эшләүче сәнгатькәр. Ул халкыбызның әлегә билгеле булмаган яки онытылган күп җырларын табып, эшкәртеп сәхнәгә күтәрде һәм халыкка кабат ирештерде.
1998 елдан лаеклы ялда булса да ул сәхнәдән аерылмый. 2007 елда үзе тәмамлаган Казан мәдәният һәм сәнгать институтында татар театр эстрадасы кафедрасында вокал укытучысы буларак, яшь талантларны үстерүгә үз өлешен кертә Туган ягы, андагы үзешчән сәнгать коллективлары белән дә якын элемтәдә яши.
Бүгенге көндә Римма Ибраһимованың улы Фәрит Таишев татар эстрадасында ышанычлы адымнар белән килә. Сәнәгать бизнесында эшли.
HD3036
HD3036 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Дубовская I
Дубовская I (Дубовская I) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Миддлтаун (Мичиган)
Миддлтаун  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Миддлтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Друмул-Карулуй
Друмул-Карулуй — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плянтечка
Плянтечка — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Селимие (Җейһан)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Үзәк Ютландия
Муниципалитетлардан (коммуналардан) тора. 2007 елның 1 гыйнварында муниципаль реформа буенча төзелгән. Шушы реформа буенча традицион административ берәмлекләр "амтлар" биш эре өлкәләренә алыштырылды.
Элекке Рингкёбинг, Орхус, Роскилле амтлар урыныда урнашкан.
Московая Ряса
Московая Ряса — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Становая Ряса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Девлет (Чанкая)
Девлет (Devlet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Горене Селце
Горене Селце — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мең (кабилә)
Мең (меңле) — татар ыруы.
Этноним
«Дәфтәр-и Чыңгызнамә» составына керггән «Кысса-и Чыңгызхан» дастанына ярашлы, Чыңгызхан мең кабиләсе башлыгына «Мең Сазаклы Урдас-бәк» дип мөрәҗәгать итә. Ж. М. Сабитов буенча, «мең» этнонимы кабилә башлыгы Урдас-бинең «Мең Сазаклы» («Тычканны») атыннан барлыкка килгән. Г. Е. Грум-Гржимайло гипотезасына ярашлы, тыва халкы составындагы меңгәт (мингат) этнонимы астында билгеле булган төп нәсел атамасының бер өлешен «мең» атамасы тәшкил итә, биредә -әт (-ат) — күплек ялгавы булып тора. Шул ук вакытта этнонимның монголларның «маңгыт» кабиләсе атамасыннан барлыкка килү версиясе кире кагыла, чөнки соңгы «Сокровенное сказание»сында телгә алынган «Маңгытай» антропонимнан барлыкка килгән.
Мең этнонимы шулай ук кыргызлар, нугайлар һәм үзбәкләрнең составында теркәлгән.
Ыру составы
Р. Г. Кузеев буенча мең кабиләсе 7 ырудан тора:
Хәзерге тикшеренүчеләр кыбау һәм меркетләрне аерым башкорт кабиләләре дип билгели.
Тарих
Меңлеләр кабилә булып борынгы төрки дәвердә (VI—VIII бб.), угыз берләшмәсе тупланган Саян-Алтай төбәгендә оешкан.
Борынгы төрки мифологиясенә ярашлы, төркиләрнең ата-бабасы Яфаның 8 улларының берсенең исеме Мең булган. Риваятләрдә меңлекләрнең борынгы ата-бабаларының (Төкле-ата, Чәчле-ата, Корсыба-ата) Алтайдагы эпик батырлыклары, «зур сугышлар» аркасында яңа җирләргә күченү чагыла. XIX гасырда С. Г. Мирасов тарафыннан табылган шәҗәрәгә ярашлы, меңлеләр һуннарның Баламир ханын үзенең ата-бабасы дип исәпләгән. Меңлеләрнең фольклоры аларның ата-бабалары Мәвернәһердән килгән дип хәбәр итә. «Мең санаклы Урдас бәк» кушаматлы меңлеләрнең башлыгы Санаклы якынча XIV гасырның уртасында Мәвернәһр хакимнәренең берсе булган, ул үзара сугышлар аркасында үзенең кабиләсе белән Уралга күчкән. Авыз-тел ижадында Урдас бинең исеме Урта Азия, Сырдаръя елгасы үзәне белән бәйләнә.
XII—XIII гасырларда меңлеләр күп кабиләле кыпчак дөньясының бер өлеше булып торган. XIII гасырда киң территориядә Алтын Урда дәүләте барлыкка килә. XIV гасырда меңлеләр катай кабиләсе белән тыгыз бәйләнештә була. Бу чорда алар бергәләп көнбатыш Башкортстанда, башлыча Ык елгасының түбән агымы ярында, шулай ук Зәй, Минзәлә һәм Сөн елгалары буйлап көн итәләр. Кыбау ыруы башкортлары үзләренең туган ягы дип, катайлар һәм кошчылар кебек, Мәләкәс дигән урынны атыйлар. Алар буенча бу урын Ык елгасы аръягында урнашкан. Кырауларның бер арасы мәләкәс-кыбау дип атала. Күл һәм уби ырулары риүәйәттәре ата-бабаларының «борынгы җирләре» дип Ык барча үләнен күрсәтә. Ривәятләр буенча күл-меңлеләр Дим буенча Кункас һәм Иштәк аксакаллар җитәкчелегендә күчә.
XIV гасырдан, башкорт кабиләләре Бөгелмә калкулыгыннан актив күчеше чорында, мең ырулары катайлар эзеннән Агыйдел аша үтеп Агыйдел-Караидел елгалары арасының көньяк өлешен били, ары Караидел һәм Дим елгаларының Агыйделгә койганчы җирләр тирәсендә төймәләнә. Ривәятләргә ярашлы, хәзерге Башкортстан Республикасының үзәк өлеше, Уфа шәһәре тирәсе белән бергә, меңлекләрнең җиргә җирләре була. 1480-се еллардан Башкортстанның күп өлеше Нугай Урдасы составына буйсына башлый, нугай наместнигы башкортлар белән Имән (Уфа) каласыннан идарә иткән. XV гасырда меңлеләр Дим үзәнендә яшәсәләрдә, Нугай Урдасы хакимлек итүе чорында бу җирләр өчен низаглар булу һәм монда хәл тотрыксыз була. XVI гасыр уртасында меңлеләр, юрматылар һәм башка башкорт кабиләләре белән бергә нугайларга каршы ачык көрәш юлына басалар. Бу сугыш барышында меңлеләр тулысынча Дим һәм Өршәк елгалары үзәннәрендә урнашалар. Төньяк-көнбатыш Башкортстанда, Минзәлә елгасы ярында яшәүче сарайлы-мең ыруы вәкилләре Казан ханына хезмәт иткән.
Дим ярында яшәүче меңлеләр көньяк-көнбатышта — елан, көнбатышта — каңлы, төньяк-көнбатышта — каршын, төньякта — көзәй һәм кыбау, төньяк-көнчыгышта — табын (биш, табын, йомран-табын һәм дуван-табын), көнчыгышта — меркет, көньяк-көнчыгышта — юрматы кабиләләре аларга күрше була. Минзәлә үзәнендә яшәүче сарылы-мең ыруының күршеләре — байлар һәм ирәкте кабиләләре.
Көньяк-көнбатыш ягъни Дим башкортларына меңлекләрдән башка ыруларда карый. Күл-мең башкортлары 1706 елда Исәт провинциясеннән үзләренең «борынгы җирләренә» кайткан салйотларны кердертәләр. Ил-күл-мең ыруы җирләрендә бөрҗәннәр Сәтәй-Бөрҗән һәм Миякәбаш авылларын нигезлиләр, шулай ук Илчегол һәм Түбәтәй авыллары халкының бер өлеше бөрҗән кабиләсе вәкилләре тәшкил иткән. Кырык-өйле-мең ыруы җирләрендә бөрҗәннәр Дүртөйле, Көрмәнкәй, Иткол, Исмәгыйл авылларын нигезлиләр. Җаек-суби-мең ыруы җирләрендә кыпчак тарафыннан Кыпчак-Аскар, Кече Кыпчак һәм Сарыш авылларына нигез салына. Ачылыкүл тирәсендәге кырык-өйле-мең ыруы һәм каңлы кабиләсенең җиргә җирләрендә табыннар Мәкәш, Бурангол, Кызрас авылларын нигезлиләр. Ил-күл-мең ыруының җиргә җирләрендә тамяннар — Тамъян-Таймас, Колтай-Кизләү һәм Зиреклекүл авылларына нигез сала, ә соңгысына Минзәлә өязеннән килгән сарайлы-мең башкортлары кердәш булып төзекләгәннәр. XVIII гасырның беренче яртысында ил-күл-меңлеләр үз җиргә җирләренә гайнә башкортларын керделәр, алар Гайнәямак һәм Мәнәвез-Мәскәү авылларына нигез күтәрәләр.
Башкортстанның Рус дәүләтенә кушылганнан соң, XVI гасырда мең башкортлары Башкортстанның барлык диярлек көньяк-көнбатыш өлешен биләүләрен раслаучы асабалык грамоталар алалар. Кабиләнең җирләре Нугай даругасы составында Мең вулысын барлыкка китерә. Дим башкортларының мөрәҗәгате буенча патша Алексей Михайловичның 1646 елның 15 августындагы грамотага ярашлы Мең вулысы 11 өлешкә бүленә. Һәрбер түбәгә җитәкчелек иткәннәр: 1) Терегул Асанов «с товарищи», 2) Уразлы Урманов, 3) Баембәт, Бакый, Баембәт Терегуловлар, 4) Кумар Курчак, Кельтей Узяк, 5) Симет, 6) Ахмет Терегулов, 7) Тукмик Чупин, 8) Локомат Теренгулов, 9) Кадергол Бакаев, 10) Акымбәт, 11) Кулка, Бакай Нәдергулова.
Әммә җиргә биләмәләр чикләренең ачык итеп билгеләнмәве, бату бәхәсләр шөбһәле. Шунлыктан меңле башкортлар үз җирләрен үзара килешеп яңадан 11 өлешкә бүлгән. Бу бүленеш 1671 елның 9 февралендә патша Алексей Михайлович тарафыннан раслана. Уртак җиргә җирләрне бүлүдә Мең вулысы башлыгы кенәз Канҗафәрнең 4 улы — Козяны, Дистан, Кулбат, Козаш-кенәз һәм Чүплекнең 4 улы — Җаек-Себе, Кадир-Себе, Меңле-Себе һәм Идел-Себе, һәм шулай ук Урал Урманов, Мәмбәткол Еникеев һәм Аккунды Акманов катнашкан. Соңрак Кузябахның җирләре — Мең улусы, Дистантның җирләре — Сарайлы-Мең улусы, Колбахтин җирләре — Суб-Мең улусы, Кодашның җирләре — Өршәк-Мең улусы, Җаек-Сының җирләре — Җаек-Себе-Мең улусы, Кадир-Сының җирләре — Бәгәнәш-Мең улусы; Идел-Сының җирләре — Слю-Мең улусы; Акконд Акмановның җирләре — Меркет-Мең улусы; Меңле-Сының җирләре — Күл-Ил-Мең улусы; Мәмбәткол Еникеевның җирләре җирләре — Илекәй-Мең улусы дип атала башлый.
Соңрак Мең вулысы җирләре Ырынбур губернасының Бәләбәй, Минзәлә, Стәрлетамак һәм Уфа өязләр составына керә, ә 1865 елда бу өязләр Уфа губернасына керә. 1798-1854 елларда, Башкортстанда идарә итүнең кантон системасы чорында — 2-нче, 3-нче (4-нче), 5-нче, 7-нче (8-нче, 9 нчы), 8-нче (7-нче, 8-нче), 9 нчы (10 нчы) һәм 11 нче (12 нче) башкорт кантоннарына карый.
Урнашуы
Меңле кабиләсе башкортлары Дим елгасы бассейнының киң территориясен били. Тагын Өршәк елгасы үзәне, Асылыкүл һәм Кандракүл күлләре арасындагы Сәрмәсән елгасының югары агымы, Караидел (Уфа) елгасының түбән агымы җирләрендә яши. Хәзерге вакытта бу территория административ рәвештә Башкортстан Республикасының Авыргазы, Бишбүләк, Благовар, Благовещен, Дәүләкән, Иглин, Кырмыскалы, Миякә, Уфа, Чишмә һәм Әлшәй районнарына карый. Минзәлә елгасының үзәне шулай ук мең кабиләсе тупланып яшәгән урыннарының берсе булып тора. Хәзерге вакытта бу җирләр административ рәвештә Татарстан Республикасының Сарман һәм Тукай районнары составына керә. Меңлеләр башка башкорт кабиләләре вәкилләре белән бергә Тук, Зур һәм Кече Соран, Самара, Бозаулык, Камелик һәм Зур Ыргыз елгалары территориясен били. Хәзерге вакытта бу җирләр административ рәвештә Самар өлкәсенең Зур Глушица һәм Зур Чернигов районнары, Сарытау өлкәсенең Перелюб һәм Пугачев районнары, Ырынбур өлкәсенең Красногвардейск районына карый.
Божикувка
Божикувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Грассано
Грассано — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Радниця
Радниця — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Грассано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Радниця
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Речов
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1555) Деян
(1555) Деян  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1941 елның 15 сентябрендә Фернанд Риго тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1941 SA» саналган.
Камонда (Виченца)
Камонда — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Камонда Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Fridrix I Barbarossa
Fridrix I Barbarossa (tärcemä Fridrix Qızıl Saqal, almança Friedrich I Rotbart) (1122-1190, Selif yılğasında batqan) - Almaniä patşası (1152 yıldan), İzge Rim İmperiäseneñ imperatorı (1155 yıldan), Şwabiä hertsogı (1147-1152, Fridrix III).
Barbarossa quşamatı üz cirän tösle saqalı öçen İtaliäda alğan.
Eşçänlek
Barbarossa Almaniädä patşa xakimiäten nığıtırğa tırışqan. İtaliägä qarşı 5 yawnı oyıştıra (1154—1155, 1158—1162, 1163—1164, 1166—1168, 1174—1178).
1167 yılda şähärlär Lombard Ligasına berläşep häm papa belän bergälek tözep Lenyano yanında Fridrix Barbarossa ğäskären tar-mar itälär häm Konstants Solıxı buyınça Ronkal qararı beterelä.
İzge Rim İmperiäse
Barbarossa idärä itkän çorda İzge Rim İmperiäse zäğiflänä başlıy, cirle kenäzlär xäkimiäte nığa, ä patşa xakimiäte zäğiflänä.
Barbarossanıñ töp köndäşe Henrix Lev  İtaliägä qarşı yawğa barırğa baş tarta, läkin cäzasın kürmi.
Fridrix Barbarossa 3-nçe täre yawı waqıtında Salef yılğasında batıp wafat bulğan.
İärüçelär
Fridrix Barbarossa höcümçän tışqı säyäsäte arqasında milätçelär simvolına äwerelä, Adolf Hitler Sovet Berlegenä qarşı höcüm operatsiäsen Salef yılğasında batqan patşa xörmätenä "Barbarossa planı" dip atağan.
(20727) 1999 XV123
(20727) 1999 XV123 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 7 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XV123» саналган.
Саутвест-Сити (Миссури)
Саутвест-Сити  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саутвест-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюилагард
Пюилагард — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Ташаткан
Ташаткан (Ташетканы) — Омск өлкәсенең Тәбриз районында урнашкан торак пункт.
Тарих
Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тара өязенә караган.
Халык
Милләтләр (2010): татарлар — 93,9%, руслар — 6,1%.
Златарица (Благоевград өлкәсе)
Златарица  — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Потоскуй
Потоскуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бурсяк елгасының уң ярыннан 9,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
1880-еллар
1880-еллар — 1880 елда башланган һәм 1889 елда тәмамланган унъеллык.
Глебавичы
Глебавичы (Глебавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Асайландия
Асайландия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Мартенкур-сюр-Мез
Мартенкур-сюр-Мез — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Стара Гута (Великопольское воеводалыгы)
Стара Гута  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ши-Маи-Ю (кратер)
Ши-Маи-Ю — Венера планетасының -18.4°N, -318.9°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 22,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Ши-Маи-Ю кратеры Кытай табибы хөрмәтенә аталган.
Селимие (Дөшемеалты)
Селимие (Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Дөшемеалты илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фонтен (Об)
Фонтен (Fontaine) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
Гроттоле
Гроттоле — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Инвернесс (Миссисипи)
Инвернесс  — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1780
NGC 1780 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Рибниц-Дамгартен
Рибниц-Дамгартен — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(157) Деянира
(157) Деянира  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1875 елның 1 декабрендә Альфонс Борелли тарафыннан Марсель обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Карабулак
Карабула́к
Людмила Касаткина
Касаткина Людмила Ивановна (15 май 1925, Новое Село авылы — 22 февраль, 2012 ел, Мәскәү шәһәре) — совет һәм рәсәй театр һәм кино актрисасы. ССРБ-ның халык артисты (1975). Агалы-энеле Васильевлар исемендәге РСФСР Дәүләт премиясе (1976) һәм Ленин комсомолы премиясе (1968).
Биографиясе
[[Файл:Ludmila_Kasatkina_9_sept_2010.jpg|мини|250x250пкс|слева|Людмила Касаткина һәм Дмитрий Медведев.
Кремль, 2010 елның 9 сентябрендә]] Людмила Касаткина Смоленск губернасының Вяземский өязе Новое Село авылында (хәзер Русиянең Смоленск өлкәсе Вяземский районы) урта хәлле күп балалалы крестьян гаиләсендә туа. 1928 елгы кулакларны эзәрлекләү чорында аларның бөтен мал-туарын тартып алалар. Шул ук төнлә бөтен гаилә сөргеннән качып, Мәскәүгә күчеп китә.
Касаткиннар элекке кенәз Оболенскийларның Борисоглебский тыкрыгында урнашкан зур йортының подвалындагы бер бүлмәдә яши. Людмила кияүгә чыкканчы биредә яши.
Горене Скопице
Горене Скопице — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Людмила Касаткина
Биографиясе
Бөек Ватан сугышларны туган авылында каникулда булганда каршылый. Тиздән Вязьма янында немец десанты төшү турында яңалык билгеле була. Әнисе килгәнен дә көтми, ул җәяүләп Можайскига китә; бер атнадан әнисе белән вокзалда очраша һәм соңыннан Мәскәүгә кайта. 1946 елга кадәр гаиләдә атасы булмый, ул заводы белән бергә Себердә эвакуациядә була.
Ул чакта пионерлар сараеның сүз сәнгатьле студиясендә Анна Бовшек һәм Анна Шнейдер кулы астында шөгыльләнә. 1943 елда Шнейдер кәңәше буенчаа. В. Луначарский исемендәге ГИТИС ка Иосиф Раевский һәм Григорий Конский класына укырга керә. 1947 елда институтны белем ала, Совет армиясе Үзәк театры труппасына кабул ителә һәм анда бөтен тормышы дәвамында эшли
Касаткина бу театр сәхнәсендә алтмыштан ашу роль уйный, алар арасында иң билгелеләре Теннеси Уильямсның «Орфей спускается в ад» Мэри Орр һәм Реджинальд Дэнемнең «Шарады Бродвея»да - Людмила, Разумовскийның «Ваша сестра и пленница» һәм башкалар.
1954 елда кинода уйный, «Укротительница тигров» комедиясендә төп рольдә уйный. "Лена Воронцованың якты образы" тамашачыларның һәм тәнкыйтчеләрнең исендә нык калган образ булып тора. 1955 җил прокат йомгаклары буенча бу картина икенче урынны били, ул фильмны 36,7 миллион тамашачы карый.
1979 елда ГИТИС-ның актерлар факультетында ире белән бергә иҗат остаханәсе оештыра, биредә профессор (1979 җил) була. Бу кярханә ун ике җил эшли һәм дистәләрчә актерларга профессиональ сәхнәгә чыгырга мөмкинлек бирә. Соңгы елларда РАТИ— ГИТИС-та укыта.
Үлеме
Людмила Касаткина озак авырганнан соң 2012 елның 22 февралендә, ире Сергей Колочковның үлеменә ун бер көн тигәндә, вафат була.