cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ильяс Әүхәдиев
1991 елдан Казан музыка училищесы Ильяс Әүхәдиев исемен йөртә башлады.
Дирижер 1968 елда вафат була.
Яйладынлар (Болу)
Яйладынлар (Yayladınlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Сизикова (Горноуральски шәһәр округы)
Сизикова (Сизикова) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Иклод (коммуна)
Иклод — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
GPS-alğıç
GPS-alğıç (inglizçä Global Positioning System - Global' urnaşu urının bilgeläw sisteması) - radioalğıç antennası urnaşu urının bilgeläw öçen radioalğıç äsbabı. NAVSTAR iärçennär törkeme çäçkän radiosignallar kilü waqıtı totqarlanuı nigezendä eşli.
İñ zur tögällege - 3–5 m.
GPS texnologiäse portativ äsbaplarda kiñ qullanıla.
Töp Citeşterüçelär
GPS-çipset
GPS/ГЛОНАСС alğıçlarnı citeşterüçelär
Professional' alğıçlarnı citeşterüçelär
Гория (Кунео)
Гория — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гория Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Любеня (Карпатасты воеводалыгы)
Любеня — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камаровичы (Горацкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Райнау
Райнау (Rainau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каплин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Винодол
Винодол — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Субтитрлар
Cубтитрлар яки асъязулар — видеорәте белән бара торган текст, гадәттә экранның аскы өлешендәге язулар күренешенә ия. Асъязулар чит ил фильмнарын һ.б. телепродуктларны тәрҗемә итү өчен файдаланыла. Оригинал телдәге асъязулар ишетү сәләте яхшы булмаган кешеләргә кинофильм яисә телепрограмманың эчтәлегенә төшенергә булыша.
Шаллер (Айова)
Шаллер  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шаллер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Острожанка
Острожанка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Герц (үлчәү берәмлеге)
Герц (Гц, Hz) — СИ системасында ешлык үлчәү берәмлеге. Һенрих Һерц хөрмәтенә аталган.
Йоһан Лайдонер
Йоһан Лайдонер (Johan Laidoner, Иван Яковлевич Лайдонер,, Вирац вулысы, Феллин өязе, Лифляндия губернасы, Рәсәй империясе — , Владимир, РСФСР, ССРБ) — Рәсәй империясенең һәм Эстониянең хәрби эшлеклесе, Эстония сәясәтчесе.
Герц (үлчәү берәмлеге)
Бер герц ул бер секунд эчендә ясалган тибрәнешләр саны.
(11682) Shiwaku
(11682) Shiwaku — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Йоһан Лайдонер
Тәрҗемәи хәле
Вилнә җәяүле гаскәр юнкер укуханәсен (1905) һәм Николай Генераль ыштаб укухансен (1912) тәмамлаган. Беренче бөтендөнья сугышы катнашучысы. 1917 дә дивизия ыштабы башлыгы. 1917 нең декабреннән Эстон дивизиясе башлыгы. Алманнар Балтыйк буеннан киткәннән соң эстон гаскәре баш (1918—1925). 1924 тә Таллиндагы коммунистлар күтәрелешен бастыруда катнашкан. 1925—1934 елларда да. 1934 нең 12 мартында Константин Пәтс белән дәүләт түнтәрелешен оештырган һәм яңадан сәргаскәр итеп билгеләнгән. Дәүләт шурасы әгъзасы һәм Милли җыен (Рийгикогу) депутаты (1937—1940). Эстония ССРБга кушылганнан соң кулга алына, башта Пензага сөрелә, аннары Киров, Иваново төрмәләрендә утыра. 1952 тә «контринкыйлаби агитация» һәм «совет хакимиятенә каршы эшчәнлек»тә гаепләнеп 25 ел төрмәгә хөкем ителгән. 1953 тә вафат булган.
(11682) Shiwaku
Тарихы
1998 елның 3 мартында Х. Абэ тарафыннан Yatsuka обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EX6» саналган.
Фәссахов
Фәссахов, Фәссәхов, Фәсәхов — фамилия.
Местная (Сюзьма кушылдыгы)
Местная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сюзьма елгасының уң ярыннан 101 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Джордж Байрон
Джордж Гордон Байрон, 1798 елдан башлап лорд Байрон (ингл. George Gordon Byron, 6th Baron, Lord Byron; 1788 елның 22 гыйнвары — 1824 елның 19 апреле) — күренекле инглиз шагыйре, романтизм юнәлешендә иҗат итте.
Данлыклы шагыйрь 1788 елның 22 гыйнварында дөньяга килә. Балачактан ук гаиләсе фәкыйрьлектә яши, шуңа карамастан ул хосусый мәктәптә укый. 1799 елда ул доктор Глени мәктәбенә кабул ителә, монда ике ел укып, ул дәвалана (балачактан аның аягы авыру була). Шушы ике ел дәвамында ул укымый диярлек, ләкин доктор Глениның бай китапханәсен укып чыга.
1801 елда ул Хэрроуда укый, инглиз әдәбияты классикларын укый. Аннары ул Кембриҗ университетына кабул ителә, монда ул фән белән шөгыльләнә, ләкин шул ук вакытта карталарда уйнап күп акча исраф итә.
Сен-Дени-дю-Беелан
Сен-Дени-дю-Беелан — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Джордж Байрон
1807 елда аның беренче китабы («Hours of idleness») басылып чыга. Бер елдан соң китапка зур тәнкыйть чыга, ләкин инде 1809 елда Байрон сатира-әсәрен («English Bards and Scotch Reviewers»)) чыгара.
(10605) Guidoni
(10605) Guidoni — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 3 ноябрендә В. Джульяни, Ф. Манка тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VC1» саналган.
Рогузьно (Лаский повяты)
Рогузьно  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рамминген (Вюртемберг)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартинес (Авила)
Мартинес — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карабезирган (Сүлейманпаша)
Карабезирган (Karabezirgan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Байррадаш
Байррадаш — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Камаровка (Быхавский районы)
Камаровка  (Камароўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
GSC3977-408
GSC3977-408 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Барбур (округ, Алабама)
Барбур — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Клейтон шәһәре.
Цётча (авыл)
Цётча (Цётча ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Кече Нелым
Кече Нелым — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Барбур (округ, Алабама)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1832 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2292 км² тәшкил итә.
Фәсәхов
Фәсәхов, Фәссәхов, Фәссахов — фамилия.
Редулешть (Хунедоара)
Редулешть — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Икоана (коммуна)
Икоана — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Любзина
Любзина — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куарг
Куарг — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Латвия Совет Социалистик Республикасы
Латвия Совет Социалистик Республикасы (Latvijas Padomju Sociālistiskā Republika, Латвийская Советская Социалистическая Республика) — ССРБ республикаларының берсе.
Башкаласы Рига шәһәрендә урнашкан.
Халык
Милли состав (1989): латышлар — 52,0 %, руслар — 34,0 %, беларуслар — 4,5 %, украиннар — 3,5 %, поляклар — 2,3 %, литвиннар — 1,3 %.
Идарә-җир төзелеше
1987 елда Латвия Совет Социалистик Республикасы составына 26 район кергән.
Балтай (Ядрин районы)
Балтай (Палтай, Балдаево) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429064. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253855002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000000900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 216 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,00%).
Тилден (Техас)
Тилден  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
(10606) Crocco
(10606) Crocco — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 3 ноябрендә В. Джульяни, Ф. Манка тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VD1» саналган.
(11683) 1998 FO11
(11683) 1998 FO11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 мартында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FO11» саналган.
81 ел (б. э. к.)
81 ел (б. э к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Остроленка (Свентокшиж воеводалыгы)
Остроленка  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каптури (Маковский повяты)
Каптури  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Даррезетт (Техас)
Даррезетт  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Горияно Вали (Л'Аквила)
Горияно Вали — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Даррезетт (Техас)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бароза
Бароза — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Горияно Вали (Л'Аквила)
Географиясе
Горияно Вали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Метшин
Метшин, Мәтшин — фамилия.
Горияно Вали (Л'Аквила)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зәй-Каратай
Зәй-Каратай — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл. Зәй-Каратай авылы Лениногорск шәһәреннән 22 чакрымда, Чаллы шәһәреннән 146 чакрым ераклыкта урнашкан.
1720-40 елларда нигез салына. 18-19 йөзләрдә халкы типтәрләр һәм дәүләт крәстияннәре катлауларына керә, игенчелек, терлек үрчетү, сату эше белән шөгыльләнә, көнлекче булып эшли. 1859 елгы мәгълүматларга караганда, Зәй-Каратайда мәчет була. Авыл халкы 1878-79, 1897 елгы крәстияннәр хәрәкәтендә актив катнаша. 20 йөз башында волость идарәсе урнаша, 2 мәчет, 2 мәктәп, 2 су тегермәне эшли. Бу чорда авыл җәмәгатенең имана җире 5404 дисәтинә тәшкил итә. 1904-09 елларда яңа ысуллар кулланып эшләүче 2 мәктәп була, 1917 дә зимства мәктәбе ачыла. 1920 гә кадәр Зәй-Каратай - Самар губернасының Бөгелмә өязе Каратай волосте үзәге. 1920 дән ТАССРның Бөгелмә кантонында. 1930 ның 10 августыннан - Әлмәт, 1935 нең 10 февраленнән - Яңа Писмән, 1955 нең 18 августыннан Лениногорск районында.
Халык саны — 1251 (2002).
Тарих
Самар губернасы буенча 1859 ел мәгълүматлары тупланган исемлектә авыл түбәндәгечә искә алына: «Каратай суы ярына утырган Зәй-Каратай авылының 117 йортында 501 ир-ат һәм 531 хатын-кыз көн күргән. Авылда мәчет эшләгән».
Олылар авыл оешуын болай сөйлиләр.
Элекке заманнарда, Зәй-Каратай авылы урыны калын урманнар белән капланган булып, бары тик елга һәм күл буйларында гына эреле-ваклы аланнар була. Менә шул аланнарда кешеләр йортлар салып көн күрәләр.
XVIII гасыр башларында Казан тирәсе татар авылларыннан Морат дигән кеше Морат сазы буе аланына, Ямин дигән кеше Ямин сазы буе аланына, Әлмәмәт дигән кеше Әлмәмәт елгасы буе аланына күчеп киләләр. Бу вакытларда Карагай суы буендагы аланда Корыч, Шаһмөхәммәт, Туймөхәммәт дигән кешеләрнең хуҗалыклары һәм тагын башка хуҗалыклар да була.
Калын урманнарда аюлар күп була, алар таркау утырган хуҗалыкларга һәрдаим һөҗүм итеп торалар. Шул сәбәпле Морат, Ямин һәм Әлмәмәтләр Карагай суы буе аланына Корычлар янына күченәләр. Аларның элекке утырган урыннары Морат сазы, Ямин сазы, Әлмәмәт елгасы дип аталып, тарихи исемнәр булып калалар. Шулай итеп, Зәй-Каратай авылы корыла башлый. Каратай суы буена утырганга — Каратай, ә Каратай суы Зәй суына койганга, авыл исемен Зәй-Каратай дип атап йөртәләр.
Хәзерге Минзәлә районы Баланлы авылыннан XVIII йөздә Ураз дигән кеше күчеп килеп, Зәй-Каратай авылының төньяк-көнбатышындагы басуга, бер елга буена урнаша. Шунда йорт корып, хуҗалык төзеп яши. Ураз бу урында күпмедер еллар дөнья көткәч, аюлар һөҗүменнән йөдәп, Каратай суы буена Корычлар янына күчеп утыра. Ураз утырган басуны — аның исеме белән Ураз йорты, елгасын — Ураз елгасы, урманын Ураз урманы дип атап йөрткәннәр. Ураздан Зәй-Каратай авылында күп нәселләр үрчегән. Уразның 4 улы булган: Әмир, Мәүләкәй, Шәмсетдин, Сәйфетдин.
Хәзерге Зәй районы Югары Пәнәче авылыннан XVIII йөздә Әлмөхәммәт исемле кеше килеп, Зәй-Каратай авылына урнаша. Әлмөхәммәт нәселе бу авылда шактый үрчи. Авылда Әлмөхәммәт һәм Ураз нәселләре матур итеп, кулга-кул тотынышып яшиләр.
1997 елда язучы Җәмит Рәхимовның «Шөгер төбәге — хәзинәләр чишмәсе» дип аталган китабы дөнья күрде. Китапта Зәй-Каратай авылы тарихы шактый тулы яктыртылган. Җ. Рәхимов, Ибраһим Туйкин материалларына кушылып һәм нигезләнеп, авыл оешуны XIX гасыр башы, 1830 ел дип исәпли. Документларга таянып, авылны Казан татарлары оештыруын һәм тора-бара аларның мишәрләр һәм чукынмаган чуашлар белән аралашуларын дәлилли.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Табигать һәм тирә-юнь
Авыл тирә-ягындагы елга, чишмә, саз һәм талларның һәркайсы игътибарга лаек. Югарыда әйтелгәнчә, авыл яныннан Каратай суы ага. Аның бассейнында тагын башка ваграк су-инешләр бар. Ураз суы Каратайга кушыла. Чит тал чокыры көньяк урманнан башланып Ураз елгасына барып тоташа. Элек бу чокырның (чокыр дип халык елганы әйтә) тирә-юнендә таллык һәм чишмәләр булган. Елга янындарак Улаклы чишмә бар. Әлмәмәт елгасының исеме Әлмөхәммәт исемле кешегә мөнәсәбәтле рәвештә барлыкка килгән. Җапарай күленең дә исеме кеше исеменә нисбәтле. Моннан башка тагын Морат сазы, Ямин сазы, Сафа төбәге, Карлыгач койрыгы, Суерлы кабак, Кырын юл сырты, Торна сазы, Чаршау каен, Карама кичү, Мәчет кулы һәм Липат таллыгы кебек урыннар очрый.
Липат таллыгы
Липат таллыгы атамасының килеп чыгышын халык болай сөйли. XIX йөзнең беренче яртысында Лотфулла исемле бер кеше авылда сарык көтеп көн күргән. Аның гаиләсе дә, үз йорты да булмаган, бик ярлы яшәгән. Җәй көне көтү көткәндә чираттан ашап-эчеп һәм кунып йөргән. Кыш көне якты йөз күрсәткән кешеләрдә торган. Үзе янында кешеләр аңа Лотфулла абзый, Лотфулла бабай дип эндәшкәннәр, артында исә, исемен бозып, Липат дигәннәр. Картаеп, көтү көтәр хәле калмагач, ул капчык тотып, хәер сорашып тамак туйдырган.
Кышкы салкын көннәрнең берсендә, күрше авылдан хәер сорашып кайтканда, көчле буран чыга. Адашып, бер урында күп тапкырлар әйләнеп йөри, арыгач, тал төбенә ял итәргә утыра һәм туңып үлә. Мәетен яз көне генә табып алалар һәм шул ук урында җирлиләр. Шуннан Липат таллыгы атамасы кала.
Авыл зиратлары
Авылда өч зират бар. Икесе тулган инде, өченчесенә хәзер мәетләр күмелә. Халык зиратларның өчесен дә карап тора. Тирә-ягы тотып алынган, печәне чабылган, чүп-чардан арындырылган.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Байтормыш (елга)
Байтормыш, «Байтермишка» — Сок елгасы кушылдыгы. Самара өлкәсенең Келәүле районы, Исаклы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 16 км. Елга исеме мукшы авылы Байтормыштан килә.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сок елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бөтендөнья тартылу кануны
Бөтендөнья тартылу кануны яки Ньютонның тартылу классик теориясе - классик механика кысаларында гравитацион тәэсир итешүне тасвирлаучы канун. 1666 елда Исаак Ньютон тарафыннан ачылган.
Ньютонның тартылу кануны буенча ике материаль m_1 һәм m_2 массалы нокталар арасында гравитацион тарту көче F хасил була:
Камаровка (Крычавский районы)
Камаровка  (Камароўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Бөтендөнья тартылу кануны
биредә r - ике нокта арасындагы ераклык
Үзлекләре
Гравитацион потенциал кырның чыганагына карата:
Гомуми очракта: матдәнең тыгызлыгы даими булмаса, потенциал Пуассон тигезләмәсенә буйсына:
Әлеге тигезләмәнең чишелеше болай языла:
Гравитацион кырда тартылу көче потенциал белән болай бәйләнгән:
Нокталы масса булдырган кыр:
Сферик симметрик кыр җисем үзәгендә урнашкан шул ук массалы материаль нокта кебек гравитацион кыр булдыра.
Шактый зуррак массалы нокта булдырган гравитацион кырда материаль ноктаның хәрәкәт юлы Кеплер кануннарына буйсына.
Төгәллеге
2007 елда Ньютонның тартылу кануны 55 мкм 9,53 мм кадәр ераклыкта тикшерелгән һәм тулысынча расланган. Айның орбитасын тикшергәндә канун төгәллеге белән расланган.
Канунда ераклык дәрәҗәсе r2 югары төгәллек (10^{-9}) белән 2 гә тигез, бу факт Ньютон механикасында өч үлчәмле физик фәзаның Евклид геометриясенә туры килә. Өч үлчәмле Евклид фәзасында сфераның өслек мәйданы нәкъ радиусы квадратына туры пропорциональ.
Кулланылышы өлкәсе
Ньютонның тартылу классик теориясен куллану чиге дә бар, әлеге канун тик түбәндәге шартларда кулланылып була:
Ләкин Эйнштейнның Гомуми чагыштырмалылык теориясен куллану чиге дә бар, чөнки ул квант масштабында(1,6 м) гравитацияне начар тасвирлый, әлеге мәсьәләне квант гравитациясе теориясе чишергә тиеш, ләкин ул булдырылмаган әле, бу заманча физиканың мөһим чишелмәгән проблемасы булып тора. Нәкъ квант гравитациясе кара тишекләр, ак тишекләр мөһим үзлекләре һәм Зур Шартлау сәбәпләрен аңлата алыр.
Рогузьно (Ловицкий повяты)
Рогузьно  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маршезёй
Маршезёй (Marcheseuil) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Льерне кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17.44 км².
Шамбо (Айова)
Шамбо  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шамбо шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маэльо
Маэльо — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мошница (елга)
Мошница — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сярт-озеро күле - Сярта елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Сылтамалар
Мошница (река)
Рангендинген
Рангендинген (Rangendingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вислава
Вислава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Рус теле
Рус теле (шулай ук, урыс теле, казак теле, русский язык) — русларның милли телләре, БМОның алты рәсми телнең берсе. Татарстанда татар теле белән бертигез дәүләт теле. Рус теле Беларусьның ике дәүләт телләренең берсе, Казакъстан, Кыргызстанның һәм берничә башка илнең рәсми телләренең берсе. Сөйләшүчеләр саны якынча 278 млн кеше. Шулардан 170 млн өчен рус теле — ана телләре. Рус теле шулай ук элеккеге ССРБ илләре халыклары арасында да таралган. Рус теленең лексик составы нигезендә электән булган рус теле сүзләре. Сүзлек фондын тулыландыру ысуллары — үз модельләре буенча сүзләр барлыкка китерү һәм алынма сүзләр. Электән килгән алынмаларга славянизмнар, грецизмнар һәм тюркизмнар керә. XVIII гасырдан бирле һолланд теленнән, алман теленнән һәм француз теленнән алынмалар керә, XX гасырдан бирле — англицизмнар.
Бибб (округ, Алабама)
Бибб — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сентревилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Литва Совет Социалистик Республикасы
Литва Совет Социалистик Республикасы (Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika, Литовская Советская Социалистическая Республика) — ССРБ республикаларының берсе.
Башкаласы Вилнүс шәһәрендә урнашкан.
Административ бүленеш
1987 елда Литва Совет Социалистик Республикасы эченә 44 район кергән.
Карабей (Чат)
Карабей (Karabey) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сен-Дени-ле-Ферман
Сен-Дени-ле-Ферман — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Камаровка (Шкловский районы)
Камаровка  (Камароўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Перил
Кече Перил — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Перил елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тибрәнү периоды
Пружина маятнигы
,
m — йөк массасы, k — пружина сыгылмалылыгы
Математик маятник
l — ачып алган озынлыгы, g =9,88 м/с^2.
Физик маятник
J — инерция моменты, m —маятник массасы, l — маятникнын элеп торган урыннан аның массасының үзәгенә кадәр озынлыгы
Борылган маятник
I - инерция моменты
Электр тибрәнү контуры
,
L — катушканын индуктивлыгы, C — конденсаторнын сыйдырышы.
(11684) 1998 FY11
(11684) 1998 FY11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 24 мартында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FY11» саналган.
Цешылава
Цешылава (Цешылава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(10607) Амандахэттон
Тарихы
1996 елның 13 ноябрендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VQ6» саналган.
Рогулице
Рогулице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баррейра (Лейрия)
Баррейра  — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Острув (Буский повяты)
Острув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рафаэль Фәссахов
Рафаэль Фәссахов, Рафаэль Хәйретдин улы Фәссахов (1939 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Тегермәнлек — 2003 ел, РФ, ТР, Казан) — галим, химия фәннәре докторы (1991), КХТИ профессоры (1992), Татарстан АССР атказанган фән эшлеклесе (1990).
Острув (Буский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рафаэль Фәссахов
Тәрҗемәи хәле
1939 елда Мөслим районының (хәзер Түбән Табын авыл җирлегенә керүче ) Тегермәнлек авылында туган. Әтисе Хәйретдин 1942 елда Бөек Ватан сугышында һәлак була. Рафаэль Мөслим районы Яңа Усы җидееллык, Мөслим урта мәктәбен (1956) тәмамлаган. Тормышның авыр елларында мәктәпне ташлап, бер ел күмәк хуҗалыкта эшли, кабат укуга кайтып, урта мәктәпне бишле билгеләренә тәмамлый. Казанга килеп, ике ел төзелештә эшли. Өч ел армиядә хәрби хезмәттә була. «Инженер-химик-технолог» белгечлеге буенча Казан химия-технология институтын «бик яхшы» билгеләргә тәмамлагач (1967), шул институтта азотның органик кушылмаларының химия һәм технология кафедрасында эшкә калдырыла. Химия фәннәре кандидатлыгына (1972), докторлыгына (1991) диссертацияләр яклаган. 1972 елдан — кафедрада ассистент, доцент, 1992 елдан — профессор.
Гаиләсе
Хатыны Луиза. Балалары КХТИ тәмамлаган: кызы Чулпан, химия фәннәре кандидаты, «Казхимпромпроект» институтында, улы Адлер, КХТИ тәмамлагач, юридик белем алган, ТР прокуратурасында эшли.
Северск
Северск (Северск) — Россия Федерациясенең Тум өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1954 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,6%), татарлар (1,4%), украиннар (1,3%).
Сәйфетдинов
Сәйфетдинов — фамилия.
Бола (елга)
Бола (лат. Bola, Була, Пăла) — елгасы, Зөянең сул кушылдыгы. Елга башы Чуаш Республикасында, тамагы Апас районының Дәүләки авылыннан көньяктарак. Озынлыгы 118 км, бассейнының мәйданы — 1587 км². Төп кушылдыклары: Чирмешән, Кече Бола. Су чыгымы Апас районының Чәтбаш авылы янында 490 м³/с (1979). Суы кимегәндә минеральләшүе 700–1000 мг/л.
Люблиця
Люблиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куи (коммуна)
Куи — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
Икушешть (коммуна)
Икушешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бакряж (Әчет шәһәр округы)
Бакряж (Бакряж) — Свердловск өлкәсенең Әчет шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Ратсхаузен
Ратсхаузен (Ratshausen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Блаунт (округ, Алабама)
Блаунт — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Онеонта шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1671 км² тәшкил итә.
Бархаткино
Бархаткино (Хупахушкăнь, Бархаткино) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429076. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253850007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000001000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 179 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
Каптури (Сохачевский повяты)
Каптури  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
83 ел (б. э. к.)
83 ел (б. э к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Мединилья (Авила)
Мединилья — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Горлери (Империя)
Горлери — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Горлери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10608) Мамэта
(10608) Мамэта — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Марсиньи-су-Тиль
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.97 км².
Камарын (Асиповицкий районы)
Камарын  (Камарын ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тимбервуд-Парк (Техас)
Тимбервуд-Парк  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тимбервуд-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сето Гыйбадәтханәсе
Координаталары:7°35′44″S, 111°9′29″O.
Сето (Чанди Сето) унбишенче гасыр Явалы - Һинду гыйбадәтханәсе, ул Лаву Тавының көнбатыш авышлыгында урнашкан (диңгез дәрәҗәсеннән 1495 м өстә), Үзәк Ява һәм Көнчыгыш Ява провинцияләре чигендә. Сето Лаву Тавының төньяк-көнбатыш авышлыгында унбишенче гасырында төзелгән берничә гыйбадәтханәнең берсе. Бу вакытка Ява дине һәм сәнгате 8-10-ынчы гасырларда зур йогынты ясаган Һинду кагыйдәләреннән аерыла башлаган. Бу төбәк утрауның сарай яннары 16-ынчы гасырда Исламга күчерелгәнче Явада әһәмиятле гыйбадәтханә төзүнең соңгы әһәмиятле төбәге булган. Гыйбадәтханәләрнең хасиятләре һәм шул чорның Ява церемонияләре һәм ышанулары язмалары булмавы тарихчылар өчен бу борынгы биналарның әһәмиятен аңларга авыр итә.
Ивановка (Лениногорск районы)
Ивановка — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Сето Гыйбадәтханәсе
Ул Сукух гыйбадәтханәсе янында урнашкан.
Ивановка (Лениногорск районы)
Халык саны — 605 тирәсендә. Почта индексы — 423287.
Тарих
XIX гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 44%, чуашлар — 30%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Редулешть (Яломица)
Редулешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Пихтовая
Кече Пихтовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Зур Пихтовая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Барриу (Алкобаса)
Барриу  — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Денвер-Сити (Техас)
Денвер-Сити  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Цивунцы (Паставский районы)
Цивунцы (Цівунцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
GSC3982-2348
GSC3982-2348 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(11685) Adamcurry
(11685) Adamcurry — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FW19» саналган.
Яйлаҗык (Хизан)
Яйлаҗык (Yaylacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Хизан илчесенә караган бер авыл (köy).
Мудьюга (елга)
Мудьюга (Верховка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез (Сухое диңгезе) урнашкан. Елга озынлыгы 82 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Витанова
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Калешвар Гыйбадәтханәсе, Нарур
Һиндстанда, Нерурда Калешвар Гыйбадәтханәсе Ходай Шиваның Аватары, Шри Калешварга багышланган. Махараштрада, Синдхудург районында, Нерур Авылында борынгы Шри Калешвар гыйбадәтханәсе бар. Шри Калешвар барлык Неруркарларның Авыл Ходае (Грамдевта) булып тора.
Шри Маха Ганапати Гыйбадәтханәсе
Шри Маха Ганапати Гыйбадәтханәсе Тхамаракуламда урнашкан, ул шулай ук Колламның үзәге буларак мәгълүм. Төп Ходай булып Ходай Вигнешвара тора, ул бөтен төбәк өстеннән җаваплы шәхес дип ышаныла.
Рауенберг
Рауенберг (Rauenberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Острув (Влощовский повяты)
Острув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Дидье-де-Буа
Сен-Дидье-де-Буа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Карабей (Караязы)
Карабей (Karabey) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(10609) Хираи
(10609) Хираи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 28 ноябрендә А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 WC3» саналган.
84 ел (б. э. к.)
84 ел (б. э к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
Манда теле (Һиндстан)
Манда теле Ориссаның Дравид теле. Сөйләшүчеләр саны 4000 (2000 ел). Аның турында Көнбатыш галимнәре бары тик 1964 елда гына белгәннәр.
Капусцяки
Капусцяки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камарына
Камарына (Камарына ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бәхтияр (Чуашстан)
Бәхтияр (Вăтаяль, Бахтиарово) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 285 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,37%).
Илва-Маре (коммуна)
Илва-Маре — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ubuntu
Ubuntu (зулу «кешелеклелек», «убу́нту» дип әйтелә) — Linux төшен кулланучы операцион система, Debian проектына нигезләнгән. Төп иганәче һәм уйлап табучы — Canonical Компаниясе. Хәзерге вакытта ирекле кулланучылар тарафыннан киң үсеш ала.
Күп очракта яңа юраманың дистрибутивлары 6 айга бер чыга һәм саклык яңартулары белән 18 ай дәвамында тәэмин ителә, ә LTS юрамалары, мондый юрамалар якынча 2 елга бер чыга һәм 3 ел (сервер юрамалар — 5 ел) дәвамында тәэмин ителә.
Ubuntu кайбер программа белән тәэмин ителеше серверлар һәм эш станцияләре өчен чыгарыла. CD- яисә DVD-мәгълүмат йөрткечләр, алар өстәл санакларына LiveCD яисә текстлы урнаштыргыч ярдәмендә урнаштырыла. LiveDVD ярдәмендә урнаштыру барышында күпкә кулайрак мөмкинлекләр бар, мәсәлән, анда урнаштыруны график юл белән генә түгел, «Desktop» юрамасындагы кебек, шулай ук текстлы, «Alternate» юрамасындагы кебек, режимнар кулланырга мөмкин. Урнаштыру системаны яңадан кайтарудан алып, программаның тулысынча локализациясе белән тәмамлана. Дискта шулай ук гамәли программалар пакеты да бар. Шулар белән берлектә i386, amd64, ARM да күзәтелгән.
Барлыкка килү һәм эшләнү тарихы
Ubuntu проектының баштагы чын исеме no-name-yet.com. (әлегә исеме юк) left|300px|thumb|Ubuntu 11.04 урнаштыру дисклары Башлангыч этапта Ubuntu (20 октябрь 2004 ел) бары тик Debian-ның бер тамыры гына дип күзаллана. Аның төп функцияләренә яңа чыккан системаларны тикшереп карау гына керә. Башка Debian сабакларыннан аермалы буларак, мәсәлән Xandros, Linspire һәм Libranet (инглизчәдән карагыз), Canonical Debian-ның төп фәлсәфәсен саклап кала һәм Ubuntu өчен ирекле программалы тәэмин ителеш үзенчәлекләрен югалтмый.
Ubuntu җыелмасы күбесенчә Debian-ның эстәбил булмаган пакетлар (unstable) төркеменнән тора. Ubuntu шулай ук аның Advanced Packaging Tool өлешен, пакетлар идарә итү өчен куллана. Ләкин шуңа да карамастан кайбер Ubuntu һәм Debian пакетлары бер-берсенә мәҗбүри рәвештә бәйле түгел. Кайсыбер Ubuntu пакет ясаучылары Debian-да да эшли һәм шуның нигезендә күбесе үзгәрешләр ике ОС өчен дә ясала.
Хәзергесе вакытта Ubuntu Марк Шаттлворт һәм аның Canonical ширкәте нигезендә тәэмин ителә. 2005 елның 8 июлендә Canonical Ubuntu Foundation фонды ясау турында хәбәр итә һәм 10 миллион доллар күләмендә ярдәм күрсәтә. Фондның төп максаты булып киләсе елларда чыгучы Ubuntu юрамаларын тәэмин итү һәм алга этәрү тора. Ләкин 2009 елга карата фонд һаман да кулланылмаган булып кала. Шаттлворт әйтүенчә бу фонд бары тик гадәттән тыш хәлдә генә кулланачак.
Ubuntu-ның 2011 елның апреленнән 11.04 «Natty Narwhal» юрамасыннан башлап, Ubuntu Desktop Edition гадәти булган эш өстәле тирәлеге GNOME Unity белән алмаштырылачак , ә киләсе X.Org Server Wayland белән алмашачак. .
Ubuntu-ның бер тармагы булган «Grumpy Groundhog»ка карата да планнар бар. Киләчәктә дә исә ул киләсе юрамаларны үстерү, тикшерү һәм сынап карау урыны булып калыр дип күзаллана. Шуның нигезендә оста кулланучылар һәм җитерштерүчеләр өчен кайбер программаларның эшчәнлеген «минутына кадәр дөреслек» белән тикшерергә ярдәм итәчәк. Ә бу исә кайбер хаталарны иртәрәк табарга ярдәм итәчәк дип тә планлашиырыла
Үзенчәлекләре
thumb|200px|Ubuntu Oneric уйлап табучылар саммиты Ubuntu гадилеккә һәм эшләү уңайлыгына нигезләнгән. Ул үз өченә киң таралыш алган  утилиталарын, шуның ярдәмендә бик куркыныч булган суперкулланучы сессиясен кабызмыйча санак идарәчесе вазыйфаларын башкарарга мөмкин.
Ubuntu, шулай ук киң интернационализацияләшкән, бу исә максималь рәвештә күптөрле телләргә ия булган кулланучыларны җәлеп итә. 5.04 брамасыннан башлап төп кодировка иттереп UTF-8 санала.
Ubuntu эшләсен өчен 256 мегабайт RAM һәм, каты дискка урнаштырганда, дүрт гигабайт буш тирәлек.
Ubuntu GNOME эш өстәленә нигезләнгән, ул иренкле, гади һәм аңлаешлы интерфейска ия булып тулы көченә заманча технологияләр тәкъдим итә. GNOME-га кергән кушымталардан кала Ubuntu-да өстәмә программа белән тәэмин ителеш каралган, шулай ук боларга OpenOffice.org, web-гизгеч Mozilla Firefox керә.
6.06 һәм соңрак юрамалардан башлап LiveCD белән берлектә урнаштыручы-CD, икесен бергә, компакт-дискка берләштерә башлыйлар. Бу диск эш өстәлен урнаштырып кулланучыларга үзләренең мөмкинлекләрен тикшереп карарга һәм барлык кушымталар белән тәҗрибәләр ясарга ярдәм итә. Ubuntu-ны каты дискка урнаштыру өчен Ubiquity (барлык асылы) график урнаштыргычы кулланыла. Инсталляция процессы «тере» эш өстәлендә ясалган барлык документларны да саклап кала. Альтернатив урнаштыру debian-installer нәтиҗәсендә башкарыла, ул график ысулга караганда күпкә тирәнрәк кергән идарәчеләр, күп системалар урнаштыручы кулланучылар һәм оператив хәтере 192 мегабайттан да аз булган санаклар өчен кулланыла. Шулай ук дистрибутивка USB Flash-дискка урнаштыру программасы да кертелгән. Ул LiveCD һәм CD кебек барлык мөмкинчелекләргә дә ия. Күбесе очракта бу ысул нетбукларда еш кулланыла.
Релизлары
LTS (Long Term Support) дип тамгаланган релизлары Ubuntu-ның башка бик күп юрамалары белән чагыштырганда Canonical тарафыннан бик озак тәэмин ителә. Пакетларны яңарту мөмкинлеге кулланучылар өчен өч ел дәвамында, ә серверлар өчен биш елга кадәр каралган, шулай ук Canonical шул период чорында түләүле техник ярдәм дә күрсәтә. Яңа LTS юрама чыкканга кадәр әлеге юраманың өлешләре һәрвакыт яңартылып тора һәм һәрбер яңарту үзенең кодлы исеменә лаек була. Мәсәлән, 6.06 Dapper Drake юрамасы өчен ике; 8.04 Hardy Heron өчен тагында күбрәк, якынча ярты елга бер яңартулар чыга. Хәзерге вакытта 8.04 юрамасы өчен дүрт яңарту чыкты, шуның белән бу юрама өчен яңартулар чыгу күзәтелми. Хәзерге вакыттагы LTS релиз булып Ubuntu 10.04 Lucid Lynx тора.
Соңгы, хәзерге Ubuntu 10.10 Maverick Meerkat юрамасына Linux 2.6.35 юрамалы төше, GNOME 2.32, Mozilla Firefox 3.6.10, OpenOffice.org 3.2.1, GCC 4.4.4 кертелгән
Ubuntu һәм аның төрле вариантлары интернеттан йөкләү өчен ясалган һәм бушлай рәвештә Canonical Ltd тарафыннан бирелгән ShipIt ярдәмендә CD-ROM дисклары җибәрелергә мөмкин.