cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Россь-Юган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11022) Serio
Тарихы
1986 елның 5 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 EJ1» саналган.
Трентон (Төньяк Каролина)
Трентон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забеле-Пикули
Забеле-Пикули — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Гехинген
Гехинген (Gechingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәдичә Гыйниятова
Хәдичә Гыйниятова (1937 елның 4 гыйнвары ― 2021 елның 7 гыйнвары) — җырчы (меццо-сопрано, сопрано), педагог. ТАССРның атказанган артисты (1974). Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2003).
1964 елда Казан дәүләт консерваториясен тәмамлый (Валентина Лазько классы). 1962-1994 елларда — Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында солисты булып эшли. 1994-2009 елларда — Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетында укытучы (доцент, 1999). Казан консерваториясендә 2009 елдан алып вокал сәнгате кафедрасында белем бирә.
2021 елның 7 гыйнварында Казанда вафат. Әтнә районы Югары Көек авылында җирләнгән.
Нечь
Нечь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC2529-818
GSC2529-818 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Чаллы (мәгънәләр)
«Чаллы» сүзе «чал» сүзеннән барлыкка килгән.
Чал сүзенең аңлатмасы :
Нотр-Дам-д'Альермон
Нотр-Дам-д'Альермон — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пояна-Урсулуй
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Киттитас (округ, Вашингтон)
Киттитас — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Элленсберг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1883 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 5949 км² тәшкил итә.
Гловенка (Карпатасты воеводалыгы)
Гловенка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җинали (Кескин)
Җинали (Cinali) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (köy).
Вандримар
Вандримар — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Кампо-Верде (Техас)
Кампо-Верде  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кампо-Верде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе
Башкортстан Республикаcы Башлыгы карашындагы Башкорт дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе — Башкортстанның Уфа шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. 1991 елда нигезләнгән.
Уку йортының — Башкортстан Республикасы Башлыгы.
Лажеоза (Сабугал)
Лажеоза  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Вултурешть (коммуна, Арджеш)
Вултурешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гонча
Гонча (Гонча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Нисә сүрәсе
Ән-Нисә (хатын-кызлар) сүрәсе(гар.سورة النساء - сүрәтүн-нисә) - (النسآء, Катыннар ) — Коръәндәге 4нче сүрә. Сүрә Мәдинәдә иңгән.
Әлеге сүрә, Өхед сугышындагы көтелмәгән җиңелүдән соң, берничә ай дәвамында иңгән. Әлеге сугышта, тыңламаулары һәм тәртип бозулары сәбәпле, күп мөселманнар үтерелә. Ятимнәр, тыл хатыннар турында кайгырту кирәклелеге барлыкка килә.
Бу сүрәдә шулай ук алар җәһилият (Исламгача чор) чорында мәхрүм булган хатын-кыз хокуклары күрсәтелә. Гарәпләрнең тарихында беренче тапкыр полигамиягә (күпхатынлылыкка) чикләүләр кертелә: хатыннар саны дүрттән артык булалмый башлый, шул ук вакытта моның өчен аерым шартлар да кертелә.
Әлеге сүрә исламның дошманнарына ярдәм күрсәткән монафикъларны шелтәли. Сүрәдә шулай ук бөтен кешеләр һәм, аерым алганда, мөселманнар таянып эшләргә тиешле кагыйдәләр карала. Бу кагыйдәләр тәртип, тигезхокуклылыкка чакыра, ятимнәргә, никахка, ятимнәрне карауга алуга, әманәткә ничек карарга киркәлеген күрсәтә.
1нче аят
Ий кешеләр! Сезне бер ата-анадан яратучы Аллаһуга каршылык күрсәтүдән сакланыгыз, Ул Адәм г-мнең үзеннән хатын яратты вә икесеннән күп ирләрне һәм күп хатыннарны дөньяга чәчте. Янә Аллаһуга тәкъвалык кылыгыз ки үзегез, Ул – Аллаһ исеме белән бер-берегездән сорыйсыз, ягъни Аллаһ ризалыгы өчен бир, сүземне тыңла, дисез, шулай булгач, Аллаһуны зурлагыз вә якын кардәшләр хакыннан сакланыгыз! Бит Аллаһ сезнең барча эшләрегезне тикшереп күзәтүче.
Әдәбият
Һәфтияк шәриф тәфсире. – Казан: Раннур, 2003.
Яворев Дол
Яворев Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Алерре
Алерре — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йерсак
Йерсак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Шэръяг
Шэръяг (Шэръяг) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Шэръяг климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (88%), руслар (9%).
Бигеш
Бигеш — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Халык саны — 399 тирәсендә. Почта индексы — 423511.
Тарих
XVII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
(11023) 1986 QZ
Тарихы
1986 елның 26 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QZ» саналган.
Забеле-Пилики
Забеле-Пилики — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Шахтёрск (Донецк өлкәсе)
Шахтёрск (Шахтарськ, Шахтарськ, Шахтёрск) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Фактик рәвештә «Донецк Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 50468 кеше (2014).
Тарих
1764 елда нигезләнгән.
Колонець
Колонець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Олесник (Лодзь воеводалыгы)
Олесник  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шахтёрск (Донецк өлкәсе)
Халык
Туган тел буенча, 2001: рус теле — 76,4%, украин теле — 22,4%.
Дин
2001 елда мәчет ачылган.
(10195) Небраска
Тарихы
1996 елның 13 сентябрендә Р. Линдерхолм тарафыннан Lime Creek обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 RS5» саналган.
Глоговець (Польша)
Глоговець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горанка
Горанка (Горанка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Ротыпь-Хулюм
Ротыпь-Хулюм — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тозам-Ротыпь елгасының уң ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11024) 1986 QC1
(11024) 1986 QC1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 26 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QC1» саналган.
Bötentatar İctimaği Üzäge
Bötentatar İctimaği Üzäge (BTİÜ) — Tatar milli ictimaği-säyäsi oyışma.
Maqsat-programması
Taşqın, Millät häm İzvestiya TOTs (TİÜ xäbärläre; Urısça: Известия ТОЦ) gäzetläre näşer itelä.
Qorıltayları
1.se 1989-da, 2.se 1991-dä, 3.se häm 4.se 1993-tä, 5.se 1996-da, 6.sı 1999-da, 7.se 2002-da uzdırıla.
Eşçänlegen tuktatu
2021 yılnıñ 15 ğinwarında Tatarstan prokuraturası TİÜne ekstremistik oyışma dip tanunı sorap, Tatarstan Yuğarı mäxkämäsenä möräcäğät itä. 24 fevral'dä mäxkämädä eş qarala başladı.
Rusiä justiziä ministrlığı «extremist eşçänlek alıp baru belän bäyle räweştä» Bötentatar İctimaği Üzägeneñ eşçänlegen tuktatkan.
Мәидә сүрәсе
Әл-Мәидә сүрәсе (гар.سورة المائدة - сүрәтүл-мәидә)- Коръәннең бишенче сүрәсе. Мәдинәдә иңә. Аятьләре саны - 120. Коръәннең соңгы булып иңгән сүрәләреннән берсе. Төрле темалар карала: хәләл һәм хәрам азык, өйләнергә рөхсәт ителгән һәм ителмәгән хатын-кызлар, тәһарәт, Коръән алдындагы бурычлар, яһүдиләр һәм христиан-нәсараларның ялгыш юлдан китүләре, берсе икенчесен үтергән Адәмнең ике ир баласы һәм үтерү, фахишлек, угърылык өчен җәза.
Сүрә гадәттәгечә кыскача Аллаһны мактау һәм мөэминнәргә мөрәҗәгать белән башланып китә. Аннары соң хәләл һәм хәрам азык турында шәригать хөкеме карала.
Сүрә Тәүрат һәм Инҗил кануннарының искергәнлеген һәм аларның ислам шәригате белән алмаштырылуын күрсәтә. Сүрәдә хәмер һәм башка наркотик матдәләр куллану тыела, хаҗның кайбер йолалары турында сөйләнелә.
Сүрә хөтбәләр һәм Гайсә галәйһиссәләмнең могҗизаларын тасвирлау, Алаһны җир һәм күкнең бердәнбер падишаһы буларак мактау белән тәмамлана.
Халыкларның Бөек күченеше
thumb|300px|Халыкларның күчеш харитасы Халыкларның Бөек күченеше чоры — моннан 1600 еллар элек, безнең эраның IV гасыры азагына таба башланган халыкларның күчешен чагылдырган чор.
Көнбатыштан, Балтыйк буеннан көнчыгышка таба күпләгән борынгы герман кабиләләре үтеп керә, үз юлында алар көнчыгыштан килүче күчмә кабиләләрнең тагы да көчлерәк ташкыны белән кара-каршы очраша. Бу ике агым очрашкач үзара кушылып, куәтле яңа ташкын барлыкка китерәләр. Анда өстенлекне күчмәләр - һуннар ала.
Күченү бөтен Көнчыгыш һәм Көнбатыш Аурупага җәелеп, кабиләләрнең аралашуы нәтиҗәсендә яңа этник берләшмәләр һәм халыклар барлыкка килә.
Халыкларның Бөек күченеше антик дөньядагы колбиләүчелек строен юкка чыгара. Ауразия тарихында яңа тарихи чор башлана - феодаль мөнәсәбәтләр барлыкка килә. Колбиләүчелек строеның юкка чыгуы баштарак антик цивилизациянең җимерелүенә китерсә дә, гомере беткән иске мөнәсәбәтләрне яңа иҗтимагый мөнәсәбәтләр алыштыра. Яңа, беренчел феодализм чоры башланган.
Лажеоза-ду-Мондегу
Лажеоза-ду-Мондегу — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ташлык (Чатказ кушылдыгы)
Ташлык — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Буа районы биләмәләрендә ага. Елга Чатказ елгасының уң ярына кушыла. Елга озынлыгы 9 км.
Заблотня
Заблотня — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Трой (Төньяк Каролина)
Трой  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Неросовей-Тане
Неросовей-Тане — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яворнишкий Ровт
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пояна-Фагулуй
Пояна-Фагулуй — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нотр-Дам-де-Бликтюи
Нотр-Дам-де-Бликтюи — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
GSC2530-1366
GSC2530-1366 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вултурешть (коммуна, Васлуй)
Вултурешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Альбалате-де-Синка
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вултурешть (коммуна, Васлуй)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Карманкасы (Чуманкасы авыл җирлеге)
Карманкасы (Ҫӗнъялапаш, Карманкасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429536. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232865003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300005600.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 126 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,39%),.
Йес
Йес — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Комашице (Свентокшиж воеводалыгы)
Комашице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Низьва
Низьва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Колва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 71 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кантри-Ейкерс (Техас)
Кантри-Ейкерс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кантри-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Кликитат (округ, Вашингтон)
Кликитат — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Голдендейл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1859 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 4848 км² тәшкил итә.
Глойсце
Глойсце — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Олесниця (Велюнский повяты)
Олесниця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җинди (Буланҗак)
Җинди (Cindi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Буланҗак илчесенә караган бер авыл (köy).
Мейсон-Сити (Айова)
Мейсон-Сити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мейсон-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягнениця
Ягнениця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лажиш (Сея)
Лажиш  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гордава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11025) 1986 QJ1
(11025) 1986 QJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 27 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QJ1» саналган.
Чатказ
Чатказ (рус. Чепкасы ) — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Буа районы биләмәләрендә ага. Елга Карлы елгасының уң ярына кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
(10196) 1996 TJ15
(10196) 1996 TJ15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 9 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TJ15» саналган.
Заблоце (Легёновский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Стуканы (Талачынский районы)
Стуканы (Стуканы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гватемалада ислам
Гватемалада ислам (Islam en Guatemala, الإسلام في غواتيمالا) ― азчылык дине. Ил халкының гомуми саныннан (17,2 млн кеше, 2018 елга) 0,008 % ы ― мөселманнар. Гватемаланың мөселман халкы якынча 1200 кеше тәшкил итә, шуларның 95 % ы ― Фәлистыйн мөһаҗирләре, шулай ук Мисыр, Марокко мөһаҗирләре бар. Ислам динен кабул иткән җирле Гватемала кешеләре ― 100 кеше. Гватемаланың Әхмәдия җәмгыяте (Comunidad Musulmana Ahmadía) 1989 елда оешкан.
Тарих
Гватемала җиренә беренче мөселман 1940 елда килгән. Беренче намаз Мисыр илчелегендә укылган. 1979 елда Гватемалада Якын Көнчыгыштан берничә дистә мөселман була, алар 10-15 кешелек төркем (җәмәгать) белән намаз кылу өчен яраклы урынны арендага алган, аннан Гватемалада ислам үсә башлый. Гватемала Конституциясе дин тоту иреген билгели. Католик чиркәве дәүләт дине булмаса да, ул «аерым хокук субъекты» дип танылган, билгеле бер өстенлекләргә ия. Конституция нигезендә, дин әһелләренең бер генә вәкиле дә Президент, вице-президент, хөкүмәт министры яки судья вазифасын били алмый. Конституция төп төркемнәренең үз динен тоту хокукларын яклый.
Мәчетләр
Гватемала Әхмәдия җәмгыятенең үзәк мәчете ― 1989 елда төзелгән Бәйтул Әүвәл мәчете (Mezquita Baitul Awwal). Җәмгыятьнең шулай ук   һәм Кесальтенанго һ. б. шәһәрләрдә мәчетләре бар. Илдә 700 гә якын әхмәдия мөселманы исәпләнә.
Альбалатильо
Альбалатильо — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гайслинген (Балинген)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильон
Ильон (Hillion) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 24,76 км².
Коморна
Коморна — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлнара Зиннәтуллина
Гөлнара Зиннәтуллина — журналист, телевидение редакторы, тапшырулар авторы һәм алып баручы. Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстан Республикасы Журналистлар берлегенең «Бәллүр каләм» конкурсы лауреаты, Татарстан телевидениесендә 47 ел эшләгән. 1978 елдан балалар өчен "Бергәләп өйрәник", "Күңелле уеннар", "Карга боткасы", "Каз өмәсе" һ.б. тапшырулары, ә өлкәннәр өчен соңгы елларда (1995–2010) «Түрдән узыгыз», «Иртә түгел, соң түгел», «Шәрәфигә ияреп», «Яшәү яме», «Яшәсен театр!» һ.б. авторлык тапшырулары белән танылган. Лаеш районы Хәерби авылы зиратында җирләнгән.
Гатучо (Анкона)
Гатучо — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нотр-Дам-де-Бондвиль
Нотр-Дам-де-Бондвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Васкей
Васкей — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ротыпь-Я
Ротыпь-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ялбын-Я елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вултурешть (коммуна, Олт)
Вултурешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гломча
Гломча — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Неро-Яга
Неро-Яга (Яроватая) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гломча
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ламегал
Ламегал — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ягоде
Ягоде — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11026) 1986 RE1
(11026) 1986 RE1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 2 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RE1» саналган.
Ту-95
Ту-95 («В» эшләнмәсе, НАТО кодификациясе буенча: Bear — «Аю») — совет/Россия стратегик бомбага тотучы - ракета ташучы очкыч, Салкын сугышның символы, иң тиз оча торган винт очкычы..
Дөнья тарихында иң соңгы ясалган турбовинт бомбага тотучы очкычы.
Төзү тарихы
1952 елның 12 ноябрендә очучы Алексей Перелётның экипажы «95-1» тәҗрибә очкычында беренче очыш ясый.
Олесниця (Поддембицкий повяты)
Олесниця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фьюквей-Варина (Төньяк Каролина)
Фьюквей-Варина  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Заблоце (Радомский повяты)
Заблоце  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Горка (Бялыницкий районы)
Горка  (Горка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Канту-Еддишен (Техас)
Канту-Еддишен  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Пояна-Финтиний
Пояна-Финтиний — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Канту-Еддишен (Техас)
Географиясе
Канту-Еддишен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Пояна-Финтиний
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канту-Еддишен (Техас)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Щель
Щель (Щель) — Коми Республикасының Ижма районында урнашкан авыл.
Климат
Щель климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Анук Эме
Анук Эме (Nicole Françoise Florence Dreyfus, Anouk Aimée, 1932 елның 27 апреле, Франция, Париж) — француз кино актрисасы. Канн фестивале лауреаты (1980). Тамашачыга Клод Лелушның «Ир-ат һәм хатын-кыз» фильмындагы Хатын-кыз роле аша танылу алган.
Тәрҗемәи хәле
1932 елның 27 апрелендә актерлар Анри Дрейфус һәм Женевьева Сорейя гаиләсендә туган. Кечкенәдән балерина булырга хыялланган. Bauer-Therond драма мәктәбендә актерлык осталыгына һәм биюгә өйрәнгән.
1961 елда француз режиссеры Жак Деминың «Лола» музыкаль фильмында баш рольне уйный.
1966 елда француз режиссеры Клод Лелушның «Un homme et une femme» (Ир-ат һәм хатын-кыз) фильмындагы Хатын-кыз (Анна Готье) роле аша танылу алган. Әлеге роле өчен 1966 елда «Драма – иң яхшы хатын-кыз роле» номинациясендә «Алтын глобус» премиясенә лаек була. 1967 елда «Иң яхшы актриса» номинациясендә Оскар премиясенә тәкъдим ителә. 1969—1975 елларда кинога төшми тора.
1980 елда итальян режиссеры Марко Беллоккьоның «Salto nel vuoto» (Бушлыкка сикерү) фильмында башкарган Марта Понтичелли роле өчен Канн кинофестивале призына лаек була.
2002 елда Сезар премиясе бирелә.
Гаилә хәле
Беренче ире (1949—1950 елларда) — Эдуард Зиммерманн. Икенче ире (1951—1954 елларда) — Никос Папатакис. Өченче ире (1966—1969 елларда) — француз актёры Пьер Бару. Дүртенче ире (1970—1978 елларда) — инглиз актёры Альберт Финни.
GSC2530-434
GSC2530-434 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Бакый Урманче
' Бакый Урманче', Габделбакый Идрис улы Урманчиев (, —, ) — татар  сынлы сәнгатенә нигез салучы, рәссам, график, скульптор һәм архитектор, Татарстан АССРның (1960) һәм РСФСРның (1982) халык рәссамы, Татарстан АССРның Г. Тукай исемендәге дәүләт бүләге лауреаты (1967'').
Тормыш юлы
Бакый Урманче 1897 елның 23 февралендә Казан губернасының Тәтеш өязе (хәзерге Буа районы) Күл-Черкен авылында туа.Бакый Идрис улы Урманче 1897 елның 22 февралендә Буа шәһәре янындагы Күл-Черкене авылында (элеккеге Казан губернасы, хәзерге Татарстан Республикасы) татар гаиләсендә, Идрис имам һәм чигүче Мәхҗүбә апа гаиләсендә дүртенче бала булып дөньяга килә (барлыгы гаиләдә алты кыз һәм ике малай була). Гаиләнең көнкүреше Бакыйның сәнгатькә тартылып үсүенә зур йогынты ясый, чөнки чигү–тегү, туку, халык һөнәрчелеге белән шөгыльләнү, бизәкләр ясау–төшерү – гаилә тормышының бер өлешен тәшкил итә. Башлангыч белемне, халкыбызның гореф-гадәтләрен, әхлакый кагыйдәләрен әтисеннән үзләштерә. 1907-1914 елларда "Мөхәммәдия" мәдрәсәсендә белем ала.Сынлы сәнгать белән чынлап шөгыльләнә башлаганчы, зур тормыш мәктәбен үтә. 1914 елда, әтисенең зур гаиләсенә матди ярдәм күрсәтер өчен, Уралга һәм Донбасска бара. 1915-1916 елларда Тамбов губернасының Тархан авылында мөгаллимлек итә. Беренче бөтендөнья сугышы елларында армиягә алынып, Казакъстанда хезмәт итә (1916-1917). Анда ул рәсем ясау буенча беренче сабагын ала. Октябрь революциясеннән соң халык мәгарифе өлкәсендә эшли башлый: 1917-1919 елларда Глазов һәм Тәтештә Наркомпрос инструкторы булып эшли, клублар, мәктәпләр һәм бәйрәм демонстрацияләрен бизәү өчен лозунг һәм нәфис паннолар ясый. Беренче Бөтендөнья сугышы вакытында армиягә мобилизацияләнә: Казакъстанга эләгеп, андагы Австрия әсирләреннән рәсем сәнгатеннән беренче дәресләр ала.
1919-1920 елларада Казандагы художество училищесында укый.1919 елда 22 яшьлек Бакый Урманче Казан Сәнгать мәктәбенә укырга керә. Бу вакытта әлеге мәктәп Казан ирекле сәнгать остаханәләре дип атала. Монда Урманче нәгышь буенча Н. Фешин укучысы В.К.Тимофеевта, скульптурадан Г.В.Козловта укый. 1920 елда ВХУТЕМАСка укырга кереп, аны 1926 елда тәмамлый. 1920 ел ахырында Мәскәүгә күчә. Анда аны югары сәнгать-техник остаханәләре ВХУТЕМАСка укырга юллыйлар. Берьюлы ике факультетта- нәкышь һәм скульптура сәнгатенә С.В.Герасимов, А.В.Шевченко, Б.Д.Королев остаханәләрендә укый.1926 елда укуын тәмамлап, Казанга кайта. Монда аның мөстәкыйль иҗади эшчәнлеге башлана. Бер үк вакытта Казан Сәнгать педагоглык эшен алып бара, уку-укыту мөдире буларак, асылда директор вазифаларын үтәүче була. Урманченың 20 нче еллар азагында иҗаты күбрәк  нәгышендә жанрлы әсәрләр, портрет һәм пейзажлар ясавы белән тулылана.1926-1941 елларда Казанда, Мәскәүдә, Донбасста, Башкортстанда эшли. Бу чорда Б. Урманче көнкүреш һәм портрет жанрында күбрәк эшли ("Сепарат янында", "Самавыр янында", "Җилкәнле көймәдә йөзү" һ.б. рәсемнәре).Уңышлы гына башланып киткән иҗат эшчәнлеге 1929 елда өзелә. Милләтчелектә нигезсез гаепләнеп, рәссамны кулга алалар, хөкем карары буенча Соловки атауларына тоткынлыкка җибәрәләр. Лагерьда ул авыр шартларга һәм кешелексез режимга карамастан, иҗат белән шөгыльләнергә мөмкинлекләр таба: үзешчән сәнгатьтә җырлый, Соловкида чыгып килгән “Перековка” газетасында рәссам хезмәтен үти, бизәү эшләре белән шөгыльләнә.
1929 елда репрессияләнә һәм Соловки утраулары лагеренә сөрелә. 1933 елда азат ителә..
Россия ЭЭМ Уфа юридик институты
Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы Уфа юридик институты — Башкортстанның Уфа шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. 1971 елда нигезләнгән.
Бакый Урманче
Тормыш юлы
Ул 1937 елдан алып 1941 елга кадәр Бөтенсоюз авыл хуҗалыгы күргәзмәсендә эшли: Башкортстан, Карело-Фин, “Авыл хуҗалыгы механизациясе” һәм “Терлекчелек” павильоннары өчен шактый зур нәгышь һәм сынлы сәнгать әсәрләре иҗат итә.
1934-1941 елларда Мәскәүдә яши, 1941-1952 һәм 1953-1956 елларда Алма-Атада, 1952-1953 еллар Сәмәркандта, 1956-1958 елларда Ташкентта эшли. Ташкент Театр сәнгате институты скульптура остахәнәсендә җитәкче буларак, яшь кадрлар тәрбияләүгә керешә.1941-1949 елларда Алма-Ата һәм Симәй шәһәрләрендә административ сөргендә вакытта казакъ шагыйрьләре һәм язучылары (Абай, М. Ауезов, С. Моканов) әсәрләренә иллюстрацияләр, график серияләр, Габдулла Тукайның казакъ теленә тәрҗемә ителгән шигырьләренә, Казакъстанның тарихы, көнкүреше һәм сәнгать әһелләренә багышланган әсәрләр иҗат итә; 1949-1958 елларда Үзбәкстанда яши, Урта Азия табигатенә бәйле нәкеш һәм график портретлар, тематик картиналар, пейзаж, этүдләр яза. Балхаш бакыр эретү заводы Мәдәният йортының архитектурасы проекты һәм декоратив бизәлеше авторы (1952). 1949-1958 елларда Ташкәнттә театр-сәнгать институтында укыта, анда сын сәнгате бүлеген оештыручыларның берсе (1956). 1958 елдан Казанда яши һәм иҗат 1958 елда Татартан Хөкүмәте чакыруы буенча, Б. Урманче Казанга кайта һәм гомеренең соңгы көненә кадәр шунда яши. Утыз елдан артык вакытны үз өченә алган бу дәвердә Останың күп кенә иң күренекле, татар халкы рухи мәдәниятенең мәңгелек хәзинәсен тәшкил итә алырдай әсәрләре туа. 1976 елда Габдулла Тукайга багышлап, Тукай комплексын иҗат итә..
Россия ЭЭМ Уфа юридик институты
Уку йортының — Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы.
Бакый Урманче
Тормыш юлы
Төп әсәрләре: нәкеш — Сепаратор янында (1928), Татарстан триптихы (1976, 1985), Салтык болыны (1979; сын — Сагыш (1966), Язгы аһәңнәр («Сания Кәримова портреты») (1968), Тулпар (1968); Татар мәдәнияте әһелләре портретлары, Татарстанның Кырлай авылында Габдулла Тукайга мемориал архитектура комплексы (1976),1972 елда РСФСРның атказанган, 1977 елда халык рәссамы дигән мактаулы исем, Татарстан Хөкүмәтенең мактау грамотасы (1979), Хезмәт Кызыл Байрагы (1977) һәм Халыклар дуслыгы орденнары (1987) белән бүләкләнде, 1987 елның ноябрендә Казанның хөрмәтле гражданы исеменә лаек булды. Дәрдмәнд һәм Тукай шигырьләренә график иллюстрацияләр (1954-1968); балаларга сәнгать тәрбиясе бирүгә багышланган татарча беренче дәреслек (Мәскәү, 1924), рәсем сәнгатенә караган мәкаләләр һәм башкалар. Б. Урманче мирас итеп татар мәдәнияте эшлеклеләренең скульптура портретлары галереясен калдырды, алар арасында урта гасырлар шагыйре Кол Гали, мәгърифәтче галим Ш. Мәрҗани, К. Насыйри, шагыйрь Дәрдмәнд, язучы Ф. Әмирхан, шагыйрь Муса Җәлил һәм башкалар да бар. ТАССРның Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты (1967).1990 елда Казанда вафат.Бакый Идрис углы Урманче 1990 елның 6 августында 93 яшендә вафат була. Бөек Оста Казанның Яңа бистә зиратында күмелгән. 2012нче елның 11нче февралендә, рәссам Бакый ага Урманче исемен мәңгеләштереп, Күл-Черкене авылында  һәйкәл, музей-йорты ачылды.
Россия ЭЭМ Уфа юридик институты
Тарихы
1905 елның 15 июнендә Уфада түбән полиция чиннарын башлангыч әзерләү оештырыла.
Бакый Урманче
Чыганаклар
Баки Урманче. Живопись, скульптура, графика. К 110-летию со дня рождения. Каталог выставки. Издательство "Заман" Республика Татарстан, 420025, г.Казань, Октябрьский городок,1/66
Россия ЭЭМ Уфа юридик институты
Тарихы
1913 елның 12 гыйнварында Уфа губернасы губернаторы П. П. Башилов тарафыннан «Уфа шәһәренең полиция сагы урядниклары мәктәбе турында кагыйдә» раслана.
Өфенең А. М. Матросов исемендәге тәрбия-хезмәт колониясе базасында, ССРБ эчке эшләр министрлыгының 1970 елның 22 сентябрендәге боерыгы белән, ССРБ эчке эшләр министрлыгының Уфа урта махсус җитәкчелек составын әзерлек мәктәбе оештырыла.
1984 елда клуб һәм ашханә бинаһы файдалануга тапшырыла, 1986 елның азагында 512 урынлык курсантлар өчен оя сафка индерелә, ә 1988 елда 800 урынлык яңа уку корпусын төзү тәмамлана, ул югары мәктәп һәм институтның аудитория фондының нигезен тәшкил итә.
ССРБ Министрлар Советының 1987 елның 1 октябрендәге 1107-се санлы карары нигезендә һәм ССРБ эчке эшләр министрлыгының 1988 елның 12 гыйнварындагы 014-се санлы боерыгы белән Уфа Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы югары мәктәбе дип үзгәртелә.
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 1996 елның 17 маендагы 589 нчы карарына ярашлы, югары мәктәп юридик институт итеп үзгәртеп корыла һәм турыдан Россия эчке эшләр министрлыгының кадрлар белән тәэмин итү Департаменты буйсынуында була.
1998 елдан алып «Россия ЭЭМ-ның Уфа юридик институты хәбәрләре» фәнни-гамәли журналы басылып чыга, анда юридик фән һәм практиканың көнүзәк проблемалары буенча материаллар басыла.
Fódor Tútçev
Tútçev, Fódor İvanoviç (Urısça: Тютчев Фёдор Иванович), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg fännär akademiä äğzası. 1803 yılnıñ 5. Dekäberendä Oról gubernası, Bránsk öyäze, Ovstug bilämäsendä tuğan. 1873 yılnıñ 27. Yülendä Tsarskoye Seloda (Patşa Awılında) ülgän. Sankt-Petrburgtağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän.
München, Torino qalalarında yäşägän, Heinrich Heine, Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling belän tanış bulğan. Räsäyneñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan. Şuña qaramastan, Tútçevnıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre 18. yözdäge şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan. 1830. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. 1840. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza.
1850. yıllarda Tútçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär Denisyeva síklına, yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. 1860-1870. yıllarda Tútçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä.
İñ tanılğan şiğere Silentium! - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi.
Aforizmnarı
Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı:
Läñkerlär
Törkem:Yazuçılar
فيودور إيفانوفيتش تيوتشيف Тютчев, Федор Иванович Фёдар Цютчаў Фьодор Тютчев Fjodor Ivanovič Ťutčev Тютчев Фёдор Иванович Fyodor Tyutchev Fjodor Iwanowitsch Tjuttschew Φιοντόρ Τιούτσεφ Fyodor Tyutchev Fjodor Tjutĉev Fiódor Tiutchev Fjodor Tjuttšev Fjodor Tjuttšev Fiodor Tiouttchev פיודור טיוטצ'ב Fjodor Tjutčev Fjodor Ivanovics Tyutcsev Ֆյոդոր Տյուտչև Fjodor Tuttsjev Fëdor Tjutčev フョードル・チュッチェフ ტიუტჩევი, თედორე Theodorus Tiuttsev Fiodoras Tiutčevas Фјодор Тjутчев Fjodor Tjoettsjev Fjodor Tjutsjev Fiodor Tiutczew Fiódor Tiútchev Fiodor Tiutcev Тютчев, Фёдор Иванович ru-sib:Тютчев, Фьодор Иваныч Fjodor Tjutčev Fyodor Tyutchev Фјодор Иванович Тјутчев Fjodor Tiuttjev Fyodor Tyutçev Тютчев Федір Іванович פֿיאָדאָר טיוטשעוו
Армияләрнең «Төньяк» төркеме
Армияләрнең «Төньяк» төркеме - (алман Heeresgruppe Nord) — Алман Кораллы көчләренең (вермахтның) эчендәге гаскәрләрнең оператив-стратегик берләшмәсе.
Тарих
1939 елның 1 сентябрьдә Алмания Польшага һөҗүм итә. 2 сентябрьдә Бөекбритания һәм Франция Алмания сугышны игълан иткәннәр; Икенче бөтендөнья сугышы башлана. 17 сентябрьдә көнчыгыштан Польшага Советлар Берлеге бәреп керә.
Армияләрнең «Төньяк» төркемененнән армияләрнең «B» төркемен оештыру
Армияләрнең «Төньяк» төркемен Польшадан көнбатышка күчереп урнаштырылган һәм 1939 елның 12 октябрендә исемен алмаштырып армияләрнең «B» төркеме дип оештырылган.
1940 елның 18 декабрьдә Гитлер СССРга һөҗүм итү турындагы «Барбаросса» планны кабул иткән. Шул план буенча 1941 елның 22 июньдә ССРБ чикләр буенда өч армия төркеме (181 дивизия, шул исәптән 19 танк, 14 моторлаштырылган дивизия һәм 18 бригада), өч һава флоты булган.
1941 елның 22 июненә хәл
Гольдап —Мемель сызыгында фельдмаршал Вильгельм фон Лееб җитәкчелеге астында армияләрнең «Төньяк» төркеме (29 алман, 1нче һава флоты ярдәме белән) урнашкан. Аның составында 16нче (ком. Эрнст Буш) дивизия, 18-нче (ком. Курт Вегер) дивизия  һәм 4-нче танклар төркеме (ком. Эрих Гёпнер) берләштерелгән. 1941 елның 31 гыйнварында директива буенча, сәргаскәрлек аңа шундый бурычны бирде: Балтыйк буенда дошманның көчләрен кырып бетерергә, һәм Балтыйк диңгезнең портларны совет флотының терәк базаларсыз калдыру өчен яулап алырга. Балтыйк диңгезендә, армияләрнең «Төньяк» төркемгә ярдәмгә һәм Балтыйк флотына каршы хәрәкәтләр өчен алман сәргаскәрлеге якынча 100 кораб бүлеп биргән, шул исәптән 28 торпедалы катер, 10 миналы заградителе, 5 су асты көймәсе, сакчы кораблар һәм тральщиклар.
1939
1 сентябрьдән 5 октябрьга хәтле Армияләрнең «Көньяк» төркеме белән бергә Польшага басып керү генерал-полковник Герд фон Рундштедта командалаү астында — «Вайс» операциясе.
Балтыйк буе стратегик саклану операциясе
22 июньне. Шауляй юнәлешендә «Төньяк» армия төркеменең 4-нче танк төркеме Төньяк-Көнбатыш фронтының 8-нче армия саклауны ертты. Совет гаскәрләрен Дубиса елгасы артына алып ташлап, алман 41-нче моторлаштырылган корпусы Таурогенне басып алды, совет гаскәрләрен Дубиса елгасы артына алып ташлап. Эрих Манштейның 56-нчы мотокорпусы бер көн эчендә 80 км алга күчте, Каунастан төньяк-көнбатышрак районына чыкты һәм Арёгала янында Дубиса аша күперне басып алды.
Ленинград саклану операциясе
19 июльне «Төньяк» армия төркеме Ленинградка һөжүмне туктатты 18-нче армия Луга чигенә якынаюга кадәр һәм 4-нче танк төркеменең частьларын тәртипкә китерү өчен.
10 августны «Төньяк» армия төркеме гаскәрләре Новгород һәм Луга юнәлешенә һөжүмгә күчтә.
1943
Старая Русса операциясе
Армияләрнең «Төньяк» төркеменәң сәргаскәрә
Георг фон Кюхлер Вальтер Модель Георг Линдеман Йоханнес Фриснер Фердинанд Шёрнер Лотар Рендулич Вальтер Вайс
Льюис (округ, Вашингтон)
Льюис — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чехейлис шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 6237 км² тәшкил итә.
Арбаш (Аскын районы)
Арбаш — Башкортстанның Аскын районында урнашкан татар (мишәр) авылы. Чишмә-Уракай белән Арбаш авыл советын тәшкил итә.
Демография
Рәсми рәвештә 75% яшәүче - татар милләтеннән.
(10197) Senigalliesi
(10197) Senigalliesi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 18 октябрендә В. Горетти тарафыннан Pianoro обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 UO» саналган.
Альбельда
Альбельда — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җинлер (Эрегли)
Җинлер (Cinler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Нилкам
Нилкам — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гайслинген-ан-дер-Штайге
Гайслинген-ан-дер-Штайге (Geislingen an der Steige) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коморники (Свентокшиж воеводалыгы)
Коморники  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Остья
Остья (Hostiaz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Отвиль-Лонес кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,60 км².
Бура-Киртә
Бура-Киртә — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Халык саны — 332 тирәсендә. Почта индексы — 423513.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Глухув (Карпатасты воеводалыгы)
Глухув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.