cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Социалистик шәһәр (Казан)
Урыны
Микрорайон шәһәрнең төньягында һәм районның үзәк өлешендә, көнчыгышта Ленинград урамына әйләнә торган Копылов урамы белән Челюскин урамы арасында һәм көньякта Тимирязев урамы белән Максимов урамы арасында урнашкан; архитектура - тарихи сак зонасы төньякта Социалистик урамы белән генә чикләнә, ләкин «Крылья Советов» паркы территориясен, «Рубин» стадионын һәм «Рубин» футбол клубының спорт базасын үз эченә ала. Микрорайон берничә кварталга ия һәм көньяктан төньякка сузылган турыпочмаклы формада.
Төньяк-көнчыгышта Карабай микрорайоны, төньяк — көнбатышта Яңа Каравай микрорайоны шәһәр бистәсе, көнбатыштарак шәһәр Грабарский бистәсе белән чиктәш.
Микрорайонда Копылов, Белинский, Олег Кошевой, 6 миридиональ урам (Копылов, Ленинград, Челюскин һәм зур булмаган Лечебная, Чапаев, Кольцевая) һәм 7 киң урам (Тимирязев, Максимов һәм Лядов, Белинский, Индустриаль, Социалистик, Побежимов чикләре) бар.
Тарихы
1930 елларда Карабай авылын индустриальләштерү елларында шәһәрдән төньякка таба 124 нче авиация заводын (соңрак 22 нче номерлы Казан авиация җитештерү берләшмәсен) һәм 16 нчы номерлы Авиамотор заводын (соңрак Казан моторлар төзү җитештерү берләшмәсен) үз эченә алган «Казмашстрой» авиация сәнәгатенең эре узелы корыла башлый. Авыл җирлекләренең буш урынында яшәү һәм ял итү өчен шулай ук торак массив-сталинка торак йортларын, шулай ук Сталин архитектурасындагы стадион, парк һәм башка инфраструктура объектларын (мәктәпләр, балалар бакчалары һ.б.) үз эченә алган комплекслы бердәм социалистик шәһәрләр планы буенча микрорайон төзелә башлаган. Соцгород төзелешенә әзерлек 1932 елда башлана, ә 1933 елда Гипрогор институты тарафыннан аның беренче проекты төзелә, ул 1936 елда микрорайонның берничә кварталдан 20 мең кеше торырлык урынга планлаштыруга әверелә. 1935 елда завод, Соцгород һәм башка күрше бистәләр территориясе шәһәр чикләренә кертелә. 1938 елда беренче кварталның бер өлеше төзелә. 1940 елның икенче яртысында төзелешкә немец хәрби әсирләре җәлеп ителә. Микрорайон тулысынча 1950 нче еллар башына төзелгән. Заводларның һәм Соцгородның шәһәр белән транспорт элемтәсе өчен 1937 елга трамвай линиясе һәм 1948 елга шәһәрдә беренче троллейбус линиясе сузыла. Микрорайон тулысынча диярлек сталинкалы торак йортлар белән төзелгән, алар арасында 5 катлы йортлар да бар. Комплекслылык һәм югары тыгызлык аркасында, микрорайонда алга таба төзелеш эшләре бармаган диярлек, һәм ул илнең башка социаль шәһәрләре белән чагыштырганда, үзенең бөтен образын яхшырак саклап калган.
Вевюрка (Лодзь воеводалыгы)
Вевюрка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дзягавцы
Дзягавцы (Дзягаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Тийо
Тийо — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Дзягавцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Деветинци
Деветинци — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мото-Тяха
Мото-Тяха — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вать-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 136 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампильионе (Фермо)
Кампильионе — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Тлокиня-Нова
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тулонжак
Тулонжак (Toulonjac) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Вильнёвуа-э-Вильфраншуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 7,25 км².
Добовле
Добовле — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Синикли (Арапгир)
Синикли (Sinikli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(2533) Фехтиг
(2533) Фехтиг  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1905 елның 3 ноябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A905 VA» саналган.
Вигодарцере
Вигодарцере — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хлястава
Хлястава — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Демирҗиөрен (Кызылҗаһамам)
Демирҗиөрен (Demirciören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гадсонвилл (Мичиган)
Гадсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гадсонвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канал Нижне-Донской
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 1961
NGC 1961 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мазлумага (Чаерлы)
Мазлумага (Mazlumağa) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Докс
Докс — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Онгудай
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (52%), руслар (46%).
Кампильионе (Пистоя)
Кампильионе — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Погрузная
Погрузная (Погрузная) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан тимер юл станциясе.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (68,2%), чуашлар (13,9%), татарлар (8,2%), мордва (4,4%).
Тлочизна
Тлочизна — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дзягенева
Дзягенева (Дзягенева ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Куйку-Яха
Куйку-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Пяку-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Альтлай
Альтлай — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вайурль
Вайурль (Vailhourles) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Вильфранш-де-Руэрг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 32,41 км².
Дялу-Виилор (Мошоая, Арджеш)
Дялу-Виилор — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хойна (Любуш воеводалыгы)
Хойна  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Экалака (Монтана)
Экалака  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нина (кратер)
Нина — Венера планетасының 55.5°N, -238.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 24,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Вевюрув (гмина Добришице)
Вевюрув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Нина (кратер)
Исеме
Нина кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Вевюрув (гмина Добришице)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вогулка (Дарья кушылдыгы)
Вогулка (Зур Вогулка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пирeм крае, Свиpлау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Дарья елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Детелина (Бургас өлкәсе)
Детелина  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кастер (Монтана)
Кастер  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кастер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мохтиг
Мохтиг — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Горелая елгасының сул ярына тамагыннан 12 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3195) Федченко
(3195) Федченко  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 8 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 PT2» саналган.
Трухины
Трухины (Трухины) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Серьера
Серьера (Serriera) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Севи-Сорру-Чинарка кантонына карый.
Тийомбуа
Тийомбуа — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Добово
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 1962
NGC 1962 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Камелин
Камелин Владимир Васильевич (05.01.1935, Калуга шәһәре — 2008 ел, Түбән Кама) — Татарстан Республикасының халык депутаты, Түбән Кама шәһәренең мактаулы гражданины.
Биографиясе
Камелин Владимир Васильевич 1939 елның 5 гыйнварында Калуга өлкәсенең Калуга шәһәрендә туа. 1946 елда Свердловск шәһәрендә урта мәктәпкә укырга керә. 1956 елда Мәскәү шәһәрендә урта мәктәпне тәмамлый. 1956 елда Мәскәү автомобиль-юл институтына механика факультетына укырга керә, ул 1961 елда уңышлы тәмамлый.
1961 елның сентябрендә Түбән Кама промузелы төзелешенә килә һәм 7 нче «Лениногорскстрой» трестының 46 нчы СМУ-46сына башка краннар буенча механик вазыйфасына эшкә керә. 1965 елга кадәр «Татэнерго» системасында мастер, механик, өлкән механик булып эшли.
1965 елда яңа ачылган тимер-бетон эшләнмәләр һәм конструкцияләр заводының ремонт-механика остаханәләре башлыгы булып эшли, аннары «Камэнергостройпром» берләшмәсе дип үзгәртелә. "Камгэсэнергострой" ААҖендә арматура цехы башлыгы, баш механик урынбасары, баш механик, баш инженер булып эшли.
1970 елда төзелешне механикалаштыру идарәсенә баш механик булып эшкә күчә.
1979 елда УМС башлыгы итеп билгеләнә, ә 1987 елда - «Строймеханизация» тресты белән идарә итүче булып билгеләнә, ул җир, җир асты коммуникацияләре, автомобиль юлларын, трамвай юлларын төзекләндерү һәм төзү эшләрен башкара.
1990 елда Башкарма комитет рәисе һәм халык депутатларының Түбән Кама шәһәр Советы рәисе итеп сайлана һәм бу вазыйфаларда 1995 елга кадәр эшли. Татарстан Республикасының халык депутаты итеп сайланган. 1995-1997 елларда Камелин В.В. «Ак Барс» банкның Түбән Кама вәкиллеген җитәкли. Аның турыдан-туры җитәкчелегендә вәкиллек бинасын үзгәртеп кору һәм аны РФ ҮБ таләпләренә туры китерү буенча эш кыска вакыт эчендә башкарыла. Бүгенге көндә Түбән Кама филиалы-банкта әйдәп баручыларның берсе. 2000 елга кадәр «Ак Барс» Банкының Түбән Кама филиалы директоры булып эшли.
Камелина В.В. барлык хезмәт эшчәнлеге, мастер вазыйфасыннан башлап, идарәче тресттан башлап, Түбән Кама шәһәренең нефть химиясе гигантларын төзү белән бәйле.
Камелин В.В. 2008 елның декабрендә Түбән Кама шәһәрендә вафат була.
Бүләк һәм премияләре
Түбән Кама халык депутатларының берләштерелгән советы президиумының 1998 елның 29 декабрендә кабул ителгән 43 нче номерлы карары нигезендә, Түбән Кама шәһәренең социаль-икътисади үсешенә һәм мөһим сәнәгать объектларын төзүгә зур өлеш керткән өчен, Владимир Васильевичка «Түбән Кама шәһәренең Мактаулы гражданины» исеме бирелә.
Борис Семёнов
Семенов Борис Федорович (1929—2010) — ССРБ галиме һәм педагогы, вирусолог һәм иммунолог, медицина фәннәре докторы, профессор, ССРБ Медицина фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1991; 1984 елдан әгъза-корреспонденты). ССРБ Министрлар Советы премиясе (1981) һәм Россия Федерациясенең фән һәм техника өлкәсендә Хөкүмәт премиясе лауреаты (2005). РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1981).
Биографиясе
Борис Федорович Семенов 1929 елның 2 июнендә Нижгар шәһәрендә туа.
1948 елдан 1953 елга кадәр Беренче Мәскәү дәүләт медицина институтының санитар-гигиена факультетында укый, 1953 елдан 1956 елга кадәр ССРБ Медицина фәннәре академиясендә аспирантурада укый. 1956 елдан алып 1958 елга кадәр Полиомиелит һәм вируслы энцефалит Институтында фәнни хезмәттә кече тикшеренүче була, академик П. Чумаков укучысы.
1958 елдан 1964 елга кадәр ССРБ Сәламәтлек саклау Мәскәү вирус препаратлары буенча гыйльми-тикшеренү институтының фәнни эшендә —өлкән фәнни хезмәтче һәм фәнни-тикшеренү лабораториясе мөдире сыйфатында. 1964 елдан алып 1974 елга кадәр ССРБ Медицина фәннәре академиясе полиомиелит һәм вируслы энцефалит гыйльми-тикшеренү институтында өлкән эзләнүче, бу институтның фән буенча директор урынбасары, фәнни-тикшеренү лабораториясе мөдире вазифасын башкара.
1974 елдан алып 2010 елга кадәр И. И. Мечников исемендәге вакциналар һәм сывороткалар гыйльми-тикшеренү институтында фәнни-тикшеренү эшендә: 1974 елдан алып 2005 елга кадәр — бу институтның директоры, 2005 елдан 2010 елга кадәр — баш гыйльми хезмәткәре. Бер вакытта ССРБ Медицина фәннәре академиясе - РМФА полиомиелит һәм вируслы энцефалит гыйльми-тикшеренү институтында вирус инфекциясе иммунопатология лабораториясе мөдире.
Гыйльми-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
Б.Ф.Семеновның төп гыйльми-педагогик эшчәнлеге бихәүефсезлек, иммунология, вирусология һәм вируслы иммунопатология һәм бактериаль инфекцияләр өлкәсендәге мәсьәләләр белән бәйле. Б Ф. Семенов яңа вакцина булдыруда һәм яңа вакциналарны япон һәм талпан энцефалитын профилактикалауда, шулай ук полиомиелитка каршы вакцинаны практик эшчәнлеккә кертүдә катнаша.
Б Ф. Семенов ССРБ Сәламәтлек саклау министрлыгының Иммунодиагностика һәм аллерген препаратлар комитеты рәисе, Бөтөн Союз иммунологлары гыйльми җәмгыяте идаралыгы һәм Бөтен Союз микробиологлар, эпидемиологлар һәм паразитолог гыйльми җәмгыяте әгъзасы, И.И.Мечников исемендәге микробиологлар, эпидемиологлар һәм паразитолог Бөтенрусия фәнни-практик җәмгыяте идаралыгы рәисе, РФА -ның вакцинология буенча Гыйльми советы рәисе, үзара икътисади ярдәм итү советының (СЭВ) «Биотехнология в медицине» проблемасы буенча Координация үзәге җитәкчесе һәм Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (ВОЗ) эксперты булып тора.
1957 елда «Изучение токсических свойств вирусов группы орнитоза-пситтакоза, выделенных в СССР» темасы буенча кандидатлык диссертациясе, 1968 елда докторлык диссертациясе яклый, 1969 елда аңа гыйльми профессор исеме бирелә. 1984 елда ССРБ Медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты, ә 1991 елда — мөхбир әгъзасы итеп сайлана. Б. Ф. Семенов җитәкчелегендә өч йөз алтмышка якын фәнни хезмәт, шул исәптән ун ике монография языла, ун бер фән докторы һәм егерме бер кандидаты әзерләнә. Ул «Вакцинация: Новости вакцинопрофилактики» һәм «Микробиология, эпидемиология и иммунобиология» фәнни-медицина журналларының баш мөхәррире, шулай ук Зур медицина энциклопедиясенең «Вирусология» мөхәрририят бүлегенең мөхәррире була.
Виго-ди-Кадоре
Виго-ди-Кадоре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Донвиль
Донвиль — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Мазы (Үргүп)
Мазы (Mazı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Үргүп илчесенә караган бер авыл (köy).
Хойново (Любуш воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Демирҗиөрен (Пынарбашы)
Демирҗиөрен (Demirciören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Альтлайнинген
Альтлайнинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тлукави
Тлукави — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тынщинка
Тынщинка (балка Тынщинка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Куртлак елгасының уң ярыннан 43,9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Димчево
Димчево — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Вевюрув (гмина Льгота-Велька)
Вевюрув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильфранш-де-Руэрг
Вильфранш-де-Руэрг (Villefranche-de-Rouergue) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Вильфранш-де-Руэрг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 45,85 км².
Дзягутка
Дзягутка (Дзягутка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Памела (кратер)
Памела — Венера планетасының -11°N, -238.5°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Памела кратеры инглиз хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Кампильионе-Вецанело (Маса-Карара)
Кампильионе-Вецанело — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильионе-Вецанело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Добрава-об-Крки
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соңгы кыңгырау
Соңгы кыңгырау — мәктәптә укуны тәмамлаганнарның традицион бәйрәме. Бәйрәм гадәттә 25 май көнне уза.
Талда (Алтай Республикасы)
Талда (Талда) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (35%), руслар (65%).
Эннис (Монтана)
Эннис  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(1984) Федынский
(1984) Федынский  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1926 елның 10 октябрендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 TN» саналган.
NGC 1963
NGC 1963 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хоментово (Любуш воеводалыгы)
Хоментово  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гайленд-Парк (Мичиган)
Тарихы
Гайленд-Парк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дялу-Виилор (Пояна-Лакулуй, Арджеш)
Дялу-Виилор — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вигоново
Вигоново — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дремиль-Лафаж
Дремиль-Лафаж — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Синирли (Тургутлу)
Синирли (Sinirli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кемп-Три (Монтана)
Кемп-Три  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кемп-Три халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тонн-ла-Лон
Тонн-ла-Лон — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Соллакаро
Соллакаро (Sollacaro) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Тараво-Орнано кантонына карый.
Күкрәй 3нче
Күкрәй 3нче – Олы Иек елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Күгәрчен районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км. Елга буенда Сапык авылы урнашкан.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дзядзичы (Ивевский районы)
Дзядзичы  (Дзядзічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Тлукоми
Тлукоми — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мазыбашы (Алаҗа)
Мазыбашы (Mazıbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Хоткув
Хоткув — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добра-Поляна
Добра-Поляна — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Рукет
Ла-Рукет (La Rouquette) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Вильфранш-де-Руэрг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 29,81 км².
Добрава-под-Рако
Добрава-под-Рако — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтрип
Альтрип — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вевюрчин (Лодзь воеводалыгы)
Вевюрчин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Надеждино (Кошки районы)
Надеждино (Надеждино) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (53,5%), татарлар (35,8%), чуашлар (6,9%).
Мохтиг-Яун
Мохтиг-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Аган елгасының уң ярына тамагыннан 428 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 92 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3433) Ференбах
(3433) Ференбах  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1963 елның 15 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1963 TJ1» саналган.
Одикха (кратер)
Одикха — Венера планетасының 41.6°N, -238.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10,6 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Одикха кратеры үзбәк хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Волеговка
Волеговка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пирeм крае, Свиpлау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чусовая елгасының уң ярыннан 274 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дрюдас
Дрюдас — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1964
NGC 1964 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Синлиҗе (Шалпазары)
Синлиҗе (Sinlice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Шалпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кампильиони (Фиренца)
Кампильиони — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вигонца
Вигонца — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хоцеюв
Хоцеюв — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Исмей (Монтана)
Исмей  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ганкок (Мичиган)
Ганкок  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ганкок шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дялу-Глемея
Дялу-Глемея — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тонн-ле-Пре
Тонн-ле-Пре — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Шадрины
Шадрины (Шадрины) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Вежбе (Лодзь воеводалыгы)
Вежбе  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Добриново (Бургас өлкәсе)
Добриново  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзякалавичы
Дзякалавичы (Дзякалавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Керр (Монтана)
Керр  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Керр халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтрих
Альтрих — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Атстат
Атстат (Hattstatt) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,98 км².
Добрава-при-Коницах
Добрава-при-Коницах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тоженець
Тоженець — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сорболлано
Сорболлано (Sorbollano) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Сартенес-Валинко кантонына карый.
Туекта
Туекта (Туекта) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (95%), казакълар (5%).
Вилла-Бартоломея
Вилла-Бартоломея — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Шейга
Шейга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының уң ярыннан 533 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Демиркапы (Мут)
Демиркапы (Demirkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жансак-де-Булонь
Жансак-де-Булонь — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1965
NGC 1965 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Батя (кратер)
Батя — Венера планетасының -72.7°N, -235.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Батя кратеры яһүд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
(294) Фелиция
(294) Фелиция  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1890 елның 15 июлендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Токажев (Великопольское воеводалыгы)
Токажев  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хоцимек
Хоцимек — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канал Пролетарский
Канал Пролетарский — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Ростов өлкәсе, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 83 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны Хопра һәм Төньяк Донец кушылганчы, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кампильия д'Орча (Сьена)
Кампильия д'Орча — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильия д'Орча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Макараҗы (Амасра)
Макараҗы (Makaracı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Амасра илчесенә караган бер авыл (köy).
Дзякавцы
Дзякавцы (Дзякаўцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Александр Спендиаров
Александр Спендиаров (Спендиарян; әрм. Ալեքսանդր Սպենդիարյան; 1 ноябрь1871 ел, Каховка — 7 май 1928 ел, Ереван) — әрмән композиторы һәм дирижеры. Әрмән ССРның халык артисты (1926).
Н. Кленовский һәм Н. А. Римский-Корсаков шәкерте. Спендиаров — әрмән классик музыкасына нигез салучыларның берсе (Комитас, Т. Чухаджян һәм башкалар белән), талантлы композитор, күренекле музыка җәмәгатьчелеге эшлеклесе, яшьләрнең киңәшче-тәрбиячесе, дирижер. Үзе әйтүенчә, иҗат өчен материалны ул халык көйләреннән, әрмән шигъриятеннән, әдәбиятыннан һәм тарихыннан алган. Әрмән халык музыкасы традицияләренә тугрылыкны ул рус музыка классикасы тәжрибәсе белән бергә кушкан.
Биографиясе
Александр Афанасьевич Спендиаров 1871 елның 20 октябрендә (1 ноябрендә) Каховкада (хәзер Украинаның Херсон өлкәсендәге шәһәр) туган. Атасы Афанасий Авксентьевич, җир биләүче, урман сәнәгатьчесе була; әнисе — Наталья Карповна. Бала чагы Симферопольдә үтә.
Музыкаль сәләтләрен фортепианода әйбәт уйнаган анасыннан алган. Спендиаровның бала чагыннан ук күп төрле сәләтләре ачыла. Җиде яшеннән ул көй чыгара, тугыз яшьтән фортепиано белән скрипкада уйнарга өйрәнә башлый. 1890 елда, гимназия тәмамлаганнан соң, Мәскәүгә күчә, М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетына укырга керә, биш елдан университетның юридик факультетын тәмамлый
1896 елда Н. А. Римский-Корсаков белән Спендиаров өчен хәлиткеч очрашу була. Римский-Корсаков аның композиторлык талантын югары бәяли һәм аны Петербург музыкантлары даирәсенә тәкъдим итә. Аннан соңгы елларда Спендиаров романслар, хор әсәрләре, оркестрлы вокал әсәрләре, инструменталь һәм оркестр пьесалар яза.
Соңгылары арасында ике «Кырым эскизлары» дәфтәре (1903 һәм 1912) белән «Өч пальма» (1905) дигән симфоник картинасы аерылып тора. Спендиаров Кырымда төпләнә, сирәк-ара Мәскәүгә, Петербургка, Тифлиска бара, анда дирижерлык итә. Ул рус мәдәниятенең билгеле эшлеклеләре — А. П. Чехов, Л. Н. Толстой, Ф. И. Шаляпин, А. М. Горький (аның поэмасы буенча бас һәм оркестр өчен «Балыкчы белән фея» дигән балладасын яза, 1902) белән аралаша; остазы Н. А. Римский-Корсаков, шулай ук А. К. Глазунов белән бик нык дуслаша.
Бала чагында Спендиаров Украинаның һәм Кырымның халык музыкасы белән таныша. Күп санлы украин һәм кырымтатар халык җырларын язып ала. 1921 елда «Украин сюитасы»н һәм Тарас Шевченконың «Васыять» дигән шигыренә музыка яза.
XX гасырның 20 елларында әрмән сәнгате белән кызыксынуы көчәя. 1922 елда Совет Әрмәнстан хөкүмәте Спендиаров Ереванга күчәргә һәм республиканың музыкаль тормышына җитәкчелек итәргә тәкъдим ясый. Бу чорда Спендиаров композиторлык, педагогик һәм музыкаль җәмәгатьчек тормышы активлаша. Халык әрмән музыкасының асылына тирән үтеп кергән Спендиаров оркестр өчен «Ереван этюдлары» (1925) һәм «Алмаст» операсын — әрмән музыкаль театрының иң якты әсәрләренең берсен — иҗат итә.
Композиторның башка әсәрләреннән симфоник оркестр өчен Концер вальсы (1906), тавыш һәм оркестр өчен «Бэда-вәгазьче» (1907) әсәре (М. И. Глинка премиясенә лаек булган) танылу алган.
1928 елның 7 маенда Ереванда вафат була.
Гаиләсе
Спендиаровның кызы Марина репрессияләнә; 1950-нче еллар башында ул Слюдянкада тоткыннарның үзешчән түгәрәгенең сәнгать җитәкчесе була .Атасы турында китап яза, ул «Жизнь замечательных людей» сериясендә басылып чыга.
Спендиаровның кызы Елена билгеле авиаконструктор Владимир Мясищевта кияүдә була. Алар 1927 елда өйләнешә. 1930 елда кызлары Мария туа.
Дәймәдаглы (Гах)
Дәймәдаглы  (Dəymədağlı ) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
Вежбиця (Лодзь воеводалыгы)
Вежбиця  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Яломан (авыл)
Кече Яломан (Малый Яломан) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Добрава-при-Костаневици
Добрава-при-Костаневици — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Кече Яломан (авыл)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (100%).
Добрава-при-Костаневици
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добромир (авыл)
Добромир  — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрий Кулагин (1924)
Кулагин Юрий Александрович (1924—1987) — ССРБ галиме, психолог һәм дефектолог, психология фәннәре докторы (1968), профессор (1971), ССРБ педагогия фәннәре академиясенең мөхбир әгъзасы (1985).
Күп кенә гыйльми хезмәтләр авторы, шуларның кайберләре чит илләрдә басылып чыккан.
Биографиясе
Юрий Александрович Кулагин 1924 елның 6 июлендә Владимир өлкәсенең Ковров шәһәрендә укытучылар гаиләсендә туган.
1941 елда мәктәпне тәмамлый, 1942 елның июленнән. Бөек Ватан сугышында катнаша, аны Көнчыгыш Пруссиядә тәмамлый. Аннары совет-япон сугышында катнаша. Армиядән демобилизацияләнгәч, туган шәһәренә кайта һәм Пионерлар йорты мөдире булып эшли. 1947 елда М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының фәлсәфә факультетының психология бүлегенә укырга керә, аны 1952 елда отличие белән тәмамлый. Шушы ук елда дефектология институтының Гыйльми-тикшеренү институтында аспирантурада укуын дәвам итә (хәзер Россия Мәгариф академиясенең коррекцион педагоглык институты), аны бетерү белән «Осязательное восприятие предметов слепыми детьми» темасы буенча ул кандидатлык диссертациясе яклый.
Диссертация яклаганнан соң Ю.А.Кулагин Дефектология институтында гыйльми хезмәткәр һәм лаборатория мөдире булып эшли. 1963 елдан институтның гыйльми секретаре, ә 1968 елдан гыйльми эшләр буенча директор урынбасары булып эшли. Шушы ук елда ул «Восприятие средств наглядности учащимися школы слепых» темасына докторлык диссертациясе яклый. 1986-1987 елларда Кулагин Дефектология институты директоры вазифасын башкара. 1985 елдан ССРБ Педагогия фәннәре академиясенең психология һәм яшь физиологиясе бүлеге академигы, 1978 елдан әгъза-корреспондент; 1986-1987 елларда академик-катиб була.
Юрий Александрович «Дефектология» журналының беренче баш мөхәррире, ә аннары редколлегия әгъзасы була, дефектология буенча ССРБ Мәгариф министрлыгының фәнни-методик советын җитәкли, ССРБ Югары аттестация комитетының эксперт советында дефектология вәкиле була. Дефектология проблемалары буенча берничә халыкара конгресслар, симпозиумнар һәм конференцияләрнең эшендә катнаша.
Октябрь Инкыйлабы ордены, Халыклар Дуслыгы, Кызыл Йолдыз һәм II дәрәҗә Ватан сугышы орденнары, шулай ук күп кенә хәрби медалләр һәм ССРБ ВДНХ-сының бронза медале белән бүләкләнә (сукырлар өчен приборлар булдырганы өчен).
Ю.А.Кулагин 1987 елның 2 июлендә Мәскәүдә вафат була.
Мохтик-Еган
Мохтик-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1488/4/59/95    кушыла. Елга озынлыгы 42 км.
Синнели (Каш)
Синнели (Sinneli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мохтик-Еган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тонн-ле-Тий
Тонн-ле-Тий — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Виллаверла
Виллаверла — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хоцич
Хоцич — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ист-Гелена (Монтана)
Ист-Гелена  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альтхорнбах
Альтхорнбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Демиркапы (Акчаабат)
Демиркапы (Demirkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бретенбак-О-Рен
Бретенбак-О-Рен (Breitenbach-Haut-Rhin) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.
NGC 1966
NGC 1966 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Бретенбак-О-Рен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,37 км².
Александровка (Кошки районы)
Александровка (Александровка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан бистә.
Дялу-Гоешть
Дялу-Гоешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гантингтон-Вудс (Мичиган)
Гантингтон-Вудс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гантингтон-Вудс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сол Добрая
Сол Добрая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Добрая елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чир елгасы. Кече елга бассейны — Тын елгасы Хопёр һәм Северский Донец елгалары кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(3927) Фелицияплат
(3927) Фелицияплат  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JA2» саналган.
Кампильия Соана (Торино)
Кампильия Соана — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кампильия Соана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Кикинг-Горс (Монтана)
Кикинг-Горс  — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кампильия Соана (Торино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.