cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эльмира Давыдова
Давыдова Эльмира Минһаҗ кызы (1 февраль 1940 ел — 30 июль 2018 ел) — музыка белгече, фән кандидаты. 1973-1976 һәм 1982-2002 елларда Башкортстан Композиторлар берлегенең җаваплы секретаре, 1978-1982 елларда — СССР Фәннәр академиясе Башкортстан филиалының Тарих, тел һәм әдәбият институтының гыйльми хезмәткәре. 1981 елдан СССР Композиторлар берлеге әгъзасы. Россия Федерациясенең (1999) һәм Башкорт АССРның (1989) атказанган сәнгать эшлеклесе, Россия Федерациясе Президенты стипендиаты (2008).
Биографиясе
Эльмира Минһаҗ кызы Давыдова 1940 елның 1 февралендә Кыргыз ССРның Ош өлкәсе Араван районының Тепе-Курган авылында хезмәткәрләр гаиләсендә туа. 1949 елда гаилә Уфага күчә. Гаилә башлыгы Давыдов Минһаҗ Хөсәен улы Башпотребсоюзда эшли, хатыны Софья Хәмидуллина Башкортстан медицина институтын тәмамлаганнан соң, медик була. Эльмира Уфаның 44-нче гомуми белем бирү мәктәбендә белем ала.
1962 елда — Уфа сәнгать училищесын, 1973 елда Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый.
1976-1978 елларда СССР Фәннәр академиясе Башкортстан филиалының Тарих, тел һәм әдәбият институты аспирантурасында укый (гыйльми җитәкчесе Мәхмүт Нигъмәтҗанов). Аны тәмамлагач, «З.Г.Исмәгыйлевнең опера ижатында халык җыры тамырлары» дигән темага кандидатлык диссертациясе яклый.
1961 елдан БАССР Министрлар Советы каршындагы Радио һәм телевидение тапшырулары буенча дәүләт комитетының музыкаль тапшырулар мөхәррире булып эшли, 1965-1968 елларда — Башкорт дәүләт филармониясенең лектор-музыка белгече, 1973-1976 һәм 1982-2002 елларда — Башкортстан Композиторлар берлегенең җаваплы секретаре, 1978-1982 елларда — Тарих, тел һәм әдәбият институтының гыйльми хезмәткәре.
Эльмира Минһаҗ кызының гыйльми эшләре башкорт операсының үсеш тарихына, Башкортстан Республикасының башкаручыларына һәм композиторларына багышланган.
Аның сценарие буенча Г.С.Әлмөхәммәтов турында документаль фильм куела. 1961-1995 елларда «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясенең «Антология башкирской музыки», «Годы и судьбы», «Мастера искусств Башкортостана», «Музыкальная гостиная» тапшыруларын алып бара.
2018 елның 30 июлендә уфада вафат була.
Хезмәтләре
Давыдова Эльмира Минһаҗ кызы — Башкортстан Республикасының музыка тарихы, музыкаль мәдәнияте буенча 200 дән артык гыйльми хезмәт авторы.
Нейдики
Нейдики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каза Монтанья (Павия)
Каза Монтанья — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Монтанья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Люлевички
Люлевички — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бирз
Бирз — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виттонвиль
Виттонвиль (Vittonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,03 км².
Ашагытыназ (Вираншеһир)
Ашагытыназ (Aşağıtınaz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пантон
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гилберт-Крик (Көнбатыш Виргиния)
Гилберт-Крик  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гилберт-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уң Терсюк
Уң Терсюк — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Терсюк елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Жан-Батист-Жюль Бернадот
Жан-Батист Бернадот, Жан-Батист-Жүл Бернадот, (Jean-Baptiste Jules Bernadotte (26.01.1763, Франция — 08.03.1844, Стокһольм, Швеция) — Франция маршалы (1804), кенәз Понте-Корво (1806), Швеция принц-регенты (1810-1818), Швеция короле Карл XIV Юхан, Karl XIV Johan (1818-1844), Норвегия короле Карл III (1818-1844), Швеция корольләренең Бернадотлар династиясенә нигез салучы.
Тәрҗемәи хәле
1763 елның 26 гыйнварында Франциянең Наварра һәм Беарн өлкәсе, Югары Пиренейлар департаменты По шәһәрендә туган. Үсмер чагында юрист һөнәре алырга әзерләнә. Адвокат булган әтисе вафатыннан соң, гаилә матди авырлыклар кичерә башлый. 1780 елда, укуын ташлап, король армиясенә хәрби хезмәткә керә. Хезмәтен Брассак пехота полкында рядовой булып башлый. Колониаль экспедицияләрдә катнаша. 1783 елда Һиндстанда каты яралана һәм әсир төшә. Азат ителгәч, хәрби хезмәтен дәвам итә, 1785 елда капрал дәрәҗәсе ала. 1788 елда диңгез пехотасына күчә.
Бөек француз инкыйлабы
Бөек француз инкыйлабы башланган вакытка (1789) өлкән сержант дәрәҗәсендә була. Хәрби карьера ясарга юл ачу сәбәпле, инкыйлабны сөенеп каршылый. 1791 елда Марсельдә ярсыган халык төркеменнән полк командирын йолып алган өчен, әфисәр дәрәҗәсе бирелә.
Кызыклы факт
Париждагы 19 бульварга Франция маршаллары исеме бирелгән. Тагын 4 маршалның һәм император Наполеон Бонапартның исемен Париж урамнары һәм мәйданы йөртә. Бары тик «императорга хыянәт иткән» дип исәпләнүче 3 маршалга гына андый хөрмәт күрсәтелмәгән, шул исәптән, Франция маршалы Жан-Батист-Жүл Бернадотка.
Кәлтәү (Татарстан)
Кәлтәү — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Шәбез буендагы бу авылны Агыйдел аръягындагы Кәлтәй кешеләре нигезләгән дигән краш бар. Уфада басылган әдәбияттан башканы көтеп тә булмый, чөнки андагы галимнәр  хәзерге төбәк халкы башкортлардан килеп чыккан дигән уйдырма буенча гына фикер йөртә. Шзбез буе татарлары беренче карашка Краснокама җирләренә кхченхе лөгәтькә якынрак, андагы шактый авлларны безнең бабаларыбызның төзүе шул уйга этәрә. Монысы- икенче мәсьәлә, авылның үткәне турында үзеебзнең төбәк тарихчысы Юныс ага Йосыпов дәлилләренә күз салыйк.
Кәлтәү үз вакытында төбәктәге иң зур торак пункт булган. Безнең якларда 1747 нче елның җәендә үткәрелгән II ревезия нәтиҗәләре белән дәлилләнә бу. Халык санын исәпкә алганда, авылда 36 йорт булган, аларда 140 ир-ат яшәгән. Хатын-кызларын, бала-чагаларын да кертеп кхз алдына китерсәң, торак пунктында гомер итүчеләрнең 290-300 кешегә җиткән булуы ихтимал. Мәгълүм булганча. I-III ревизиядә башкорт һәм мишәр катламындагылар исәпкә алынмаган. Шуннан чыгып, Күлтәү авылында гомер кичерүчеләрнең типтәрләр, яисә ясаклы татарлар булуы мөмкин, дип санарга нигез бар, II ревезия вакытында авылда башкорт катламындагылар яшәгән булса, алар югары китергән саннарга кертелмәгән.
Авылда мәчет 1854 нче елга чаклы ук эшләгән. Шул елның июнь-июль айларында авыл мөэмин-мөселманнарының мәхәллә булып берләшүе, аларны мәчеткә беркетү Уфа шөһәрендәге Дини идарәдә рәсмиләштерелгән.
Тагын бер нәрсәне әйтергә кирәк. \мөселманнарның дини йортларын төзү өчен авылда иң кимендә ике йөз ир-ат булуы шарт итеп куелган. Кәлтәүдә ул чагында башкортлар саны 20-25 ир-аттан артмагач, типтәрләр (яки ясаклы татарлар) өлеше кимендә 180 кешедән ким булмаска тиеш булган. 1891 нче елда анда 97, 1906 нчы елда 195 кеше яшәгән. 1913 нче елда авылдагы 47 хуҗалыкта көн күрүчеләр-1175 кеше.
Хәзергә ул авыл беткән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Евгения Шимкунайте
Евгения Шимкунайте (Eugenija Šimkūnaitė; 11 февраль 1920 ел, Новороссийск, Россия Совет Республикасы — 27 гыйнвар, 1996 ел, Вильнюс, Литва) — Литва һәм ССРБ даруханәчесе һәм этнографы, дару үсемлекләре белгече. Табигый фәннәр докторы.
Биографиясе
Евгения Шимкунайте 1920 елның 11 февралендә Новороссийскида туган. Аның атасы Пранс Шимкунас — даруханәче, чыгышы белән Индубакиай дигән литва авылыннан, ә әнисе Ольга Лебедева — Новороссийскидан, шәфкать туташы. 1922 елда гаилә Литвага күченгән; Таурагнай шәһәрендә Евгениянең атасы үз даруханәсен ачкан.
Карьерасы
Евгения Шимкунайте башлангыч мәктәпне тәмамлаганнан соң, Утян гимназиясенә укырга керә һәм аны 1937 елда тәмамлый. Шул ук елда Бөек Витовт университетына укырга керә, монда фармацевт һөнәрен үзләштерә. 1941 елдан Каунаста һәм Турагнайда даруханәсе була, ә 1942 елдан 1947 елга кадәр Вильнюс университеты каршындагы дару үсемлекләре бакчасында эшли.
1951 елда Казакъ ССРга китә, биредә хәзерге Дару һәм хуш исле үсемлекләрнең Бөтенрусия фәнни-тикшеренү институты системасында дару үсемлекләрен җыю-тикшерү белән шөгыльләнә. Литвага кайткач, берничә еллап Литва Фәннәр академиясенең Биология институтында эшли, соңрак Баш даруханә идарасенә күчә һәм лаеклы ялга чыкканчы шунда Дару үсемлекләре бүлегендә эшли.
Фәнни эшчәнлеге
Евгения Шимкунайтеның фәнни эшчәнлеге дару үсемлекләре белән бәйле. Университетта уку елларында ук алар турында күбрәк белү өчен барлык мөмкинлекләрдән файдалана.
1951 елда «Литва ССРда валериана культурасы» дигән темага диссертация яклый. Бу Литваның үсемлек ресурсларын өйрәнү өлкәсендә тәүге хезмәтләрнең берсе була. Соңрак Шимкунайте туган якның барлык дару үсемлекләре турында мәгълүмат җыя башлый, бер үк вакытта аларның үсеш шартларын өйрәнә һәм басуда тәҗрибәләр уздыра. Тупланган материалларын гомумиләштереп, 1951 елда «Литва дару үсемлекләре ресурсларын файдалануның биологик нигезләре» дигән темага хабилитацион хезмәт яклый, бу аның тормышында иң зур фәнни хезмәте.
Ботаникадан тыш Евгения Шимкунайте шулай ук җирле фольклор, йолалар һәм бәйрәмнәр белән кызыксына, моңа үзенең берничә китабын багышлый. Археологлар белән бәйләнеш тота, аларга казу эшләре барышында табылган үсемлек калдыкларын ачыкларга ярдәм итә һәм алынган мәгълүматларны үсемлекләрнең Литвада таралу юлларын өйрәнгәндә куллана.
Евгения Шимкунайте 1996 елның 27 гыйнварында Вильнюста вафат була. Турагнайда ата-анасы каберләре янында җирләнгән.
Виталий Базин
Витали Базин (Витали Васили улы Базин,, — , ) — СССР һәм РФ кино һәм театр актеры, Русиянең халык әртисе (1998).
Ганстон (Канзас)
Ганстон  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ганстон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маями-Гарденс
Маями-Гарденс — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Маями-Гарденс шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карагүҗүк (Кангал)
Карагүҗүк (Karagücük) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (köy).
Фишкелия
Фишкелия — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кёзелиц
Кёзелиц (Köselitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залессе (Акцябрский районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Суск-Старий
Суск-Старий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вера Баландина
Вера Баландина (Вера Арсенти кызы Баландина,, — , ) — СССР химигы, Черногорск шәһәренә нигез салучыларның берсе.
Ескалан
Ескалан — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Тресшеню-Крее
Тресшеню-Крее — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Моденовская (Киров өлкәсе)
Моденовская (Моденовская) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Йорквилл (Висконсин)
Йорквилл  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Сёстшитув
Сёстшитув — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Йорквилл (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сёстшитув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Урта Каз
Урта Каз — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Каз елгасының сул ярына тамагыннан 6 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 5 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15575) 2000 GC68
(15575) 2000 GC68 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Мэдисон (округ, Миссури)
Мэдисон — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фредериктаун шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 12 341 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1287 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мэдисон (округ, Миссури)
(8241) Агрий
(8241) Агрий — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Дмитрий Балмин
Дмитри Балмин (Дмитри Анатоли улы Балмин,, — , ) — РФ һоккейчесе (сакчы), «Ак Барс» һәм «Нефтехимик» клублары капитаны, Россия чемпионы (1998), Россия чемпонатларының көмеш (2000, 2002) һәм бронза (2004) призчысы, Түбән Кама «Нефтехимигы»ның (2008-2013) һәм Казан «Ирбис»ының (2016-2017) баш тренеры.
Редлице
Редлице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Некраси
Некраси — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашагыфатмаҗык (Биреҗык)
Ашагыфатмаҗык (Aşağıfatmacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Франциядә ислам
Франциядә ислам (Islam en France) — Франция территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Франция халкының (65 129 мең кеше) 8,80 % ы (5 720 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам — Франциянең дин тотучылар саны һәм әһәмияте буенча икенче урындагы һәм үсеш темплары буенча беренче урындагы дине. Франциядә Мәгърибтән чыкканнар мөселманнарның 82 % ын (Алжирдан 43,2 %, Мароккодан 27,5 % һәм Тунистан 11,4 %) тәшкил итә. Илдә Сахарадан (9,3 %) һәм Төркиядән (8,6 %) һ. б. илләрдән дә мөселманнар бар. Эдит Пиаф, Изабель Аджани, Арно Монтебур, Ален Башунг, Дани Бун һәм башка күп кенә танылган французлар чыгышы белән Мәгърибтән.
Тарих
Франция территориясенә Ислам Әл-Әндалустан (Испаниядән) 717 елда килә. 888—972 елларда Франциянең көньягында Җәләл әл-Һиләл әмирлеге барлыкка килә. Фраксинетның чәчәк атуы 952—960 елларга туры килә, мөселманнар һәм Швейцариягә, Марсель, Ницца һәм Гренобльгә кадәр сәүдә юлларын (шул исәптән  үткелен) контрольдә тота. Бу чорда халкы һәм Мәгъриб илләре арасында барлыкка килгән сәүдә һәм социаль-икътисади элемтәләр соңрак Алжир, Тунис һәм Мароккода Франция хакимлеген урнаштыру өчен кирәк була.
Наполеон сугышларында (1800—1815) Франция гаскәрендә Мостафа Мирза Әхмәт улы җитәкчелегендәге татар эскадронында липка татарлары хезмәт иткән.
Озак вакытлар Франция территориясендә мөселманнар булмый диярлек. XIX—XX гасырларда Франциягә Алжир, Тунис, Марокко кебек мөселман халкы күп булган территорияләр кушыла. Беренче бөтендөнья сугышы елларында, метрополияне сакларга Төньяк Африкадан Франция территориясенә күп санлы гаскәриләр китерелә. Аларның кайберләре, сугыш туктагач, Франциядә торып кала. 1926 елда Беренче бөтендөнья сугышында һәлак булган мөселман солдатлар истәлегенә төзелгән Париж җәмигъ мәчете ачыла.
Charlie Hebdo
2015 елның гыйнварында Парижда Charlie Hebdo (Шарли Эбдо) француз сатирик атналыгы редакциясе офисына террорчылар һөҗүм итә. Аның нәтиҗәсендә 12 кеше һәлак була, 11 кеше яралана. 9 гыйнварда махсус операция барышында француз спецназы террорчылык актын эшләүдә шикләнелүчеләр — бертуган Сәид һәм Шәриф Куашины (Chérif et Saïd Kouach) юк итә.
Битне яшерүне тыю турында канун
2004 елның 15 мартында Франция җәмгыятенең дөньяви характеры турында закон кабул ителә. Закон нигезендә, дәүләт учреждениеләрендә һәм мәктәпләрдә дингә мөнәсәбәтне күрсәтүче теләсә нинди билге — зур хач, хиҗаб, чалма, яһүд киплары яки сикх тюрбаны кию тыела. Иҗтимагый фикер сораштыруларыннан күренгәнчә, законны Франция халкының өчтән ике өлеше хуплаган.
2011 елның 16 сентябрендә Франциядә урамнарда намаз укуны тыю турында канун кабул ителгән.
Оешма
Хәзерге вакытта Франциядә берничә эре мөселман иҗтимагый оешмасы бар. 1983 елдан Франциянең Ислам оешмалары берлеге эшләп килә (2014 елдан БГӘ хакимияте тарафыннан террористик төркемнәр исемлегенә кертелгән).
2003 елда Франция мөселман дине эшләре буенча шурасы оештырыла, анда 2013 елгы сайлаулар нәтиҗәләре буенча Марокко мөселманнары өстенлек итә, шура башлыгы булып Париж җәмигъ мәчете имамы тора. 2006 елда Марокко ярдәмендә Франция мөселманнары берләшмәсе төзелә. Ике оешма да бер-берсе белән бәйле.
Мәчетләр
Франция мөселманнары шурасы башлыгы Җәлил Әбу Бәкер мәгълүматларына караганда, 2015 ел башына Франциядә 2 200 мәчет эшләгән. Аның фикеренчә, мәчетләр саны Франциянең ~7 миллион мөселманының рухи ихтыяҗларын канәгатьләндермәгән. Шуңа бәйле рәвештә, мөселманнар шурасы Франциядә мәчетләрнең санын арттыруны таләп итә.
Париж җәмигъ мәчете
1856 елда мөселманнарны җирләү өчен 800 кв. м. мәйдан бүлеп бирелә, шунда Парижда беренче мәчет корыла. IX гасырда Франциядән мөселманнар китеп беткәннән соң барлыкка килгән беренче мәчет Марсельдә төзелгән булган, ләкин ул Франция инкыйлабы вакытында җимерелгән.
Париж җәмигъ мәчете — 1926 елда Беренче бөтендөнья сугышында һәлак булган мөселман солдатлар истәлегенә төзелгән. Бер гектар чамасы җирне биләгән мәчет илдәге иң зур мәчет санала.
Коллар (Актаныш районы)
Коллар — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Коссебау
Коссебау (Kossebau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD163833
HD163833 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Айрат Әхмәтгалиев
'' Айрат Ринат улы Әхмәтгалиев (1972 елның 19 августы, ) — Россия футболчысы (ярымсакчы), 1995 елгы Җәйге Универсиаданың бакыр медале иясе, РФның икенче дивизионы җиңүчесе (1992, 1997, Түбән Кама «Нефтехимигы» һәм Казан «Рубин»ы составларында).
Тормыш юлы
Айрат Әхмәтгалиев 1972 елның 19 августында Казанда туа. «Электрон» футбол мәктәбенең барлык баскычларын узгач, 1990 елда «Рубин»да уйнап карый, әмма тренерга туры килми һәм яңа төзелгән «Нефтехимик» клубына китә. «Нефтехимик» белән беренче лигага чыга һәм команда лидерларының берсе була. 1996 елда Әхмәтгалиев белән Мәскәүнең «Спартак» командасы кызыксына.
1996 елда «Рубин»га яңа тренер — Игорь Волчок килә, Премьер-лигага чыгу бурычы куела. Казан клубы Әхмәтгалиевны кире чакыра. Төп составта 3 сезонны уйнап һәм клубны Беренче дивизионга чыгарып, 2000 елда Әхмәтгалиев Виктор Антиховичка кирәкми була.
Каза Морганти (Пяченца)
Каза Морганти — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Айрат Әхмәтгалиев
Тормыш юлы
2001 елның 19 июнендә, үз кырында «Рубинга» каршы матчта, 41 нче минутта җәрәхәтләнә, шуның аркасында карьерасын тәмамлый.
Каза Морганти (Пяченца)
Географиясе
Каза Морганти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Билал Юсаф
Билал Юсаф - ул Иран язучысы.
Биография
Билал Юсаф Кирманда Зәрдөштлек гаиләсендә 1928 елда туган булган. Ул урта мәктәптә укыр өчен Тәһранга килгән һәм шунда Альборз Урта Мәктәбендә белем алган. Ул табигый ресурслар белеме буенча дәрәҗәгә ирешкән һәм университетта соңгы елларыннан яза башлаган, кайвакыт хикәяләрне, кайвакыт сценарийларны һәм соңрак әдәби тәнкыйтьне һәм кино карап чыгу тасвирламаларын. Билал журнализмда 1952 елда актив була башлаган, әдәбият һәм сәнгатьләр буенча һәм дүрт төрле газеталарда язган. Шуңа кадәр, аның мәкаләләре әдәби һәм кинематографик публикацияләрдә нәшер ителгән булган. Билалның фикерләвенең аерылып тора торган аспектлары арасында геосәяәсәт белән фәлсәфи алдан мәшгуль булу һәм аңа караган пәйда булган сәнгать формаларның трансэстетикасы. Билал Юсафның сәяси һәм эстетик фәлсәфә тарихи якорьланган төп хезмәте милли кино үсеше буенча хезмәте булып тора.
Әдәби тәнкыйте
Ул әдәби тәнкыйть буенча күп эш нәшер иткән:
Параопеба
Параопеба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Лютково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Лютково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Парадела (Испания)
Парадела — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кыныккоз (Гөксун)
Кыныккоз (Kınıkkoz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Третница
Третница — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Нея елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Третница
Иске Кишет
Иске Кишет — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422034.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Уткашь
Уткашь — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Горьковское елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Залессе (Гомельский районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бирза (Караш-Северин)
Бирза — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Александр Банников
Александр Банников (Александр Пөтр улы Банников,, — , ) — дәүләт эшлеклесе, Пермь губерна башкармасының рәисе урынбасары (1921-1923), Пермь губерна халык хуҗалыгы шурасы рәисе (1923), Түбән Тагил (1924-1926) һәм Төмән (1924-1926) округ башкарма комитетлары рәисе, Урал авыр машиналар төзү заводы төзлеше директоры (1926-1932).
(15576) Munday
(15576) Munday — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Карагүней (Пертек)
Карагүней (Karagüney) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пертек илчесенә караган бер авыл (köy).
Россыпная
Россыпная — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Саянзас елгасының сул ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Суфчин (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гиллтоп (Көнбатыш Виргиния)
Гиллтоп  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сетники
Сетники — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Элинор Остром
Элинор Остром (тумыштан Аван, Elinor Ostrom; 7 август 1933 ел, Лос-Анджелес — 12 июнь 2012 ел, Блумингтон) — Америка политологы һәм икътисадчысы, 2009 елгы икътисад буенча Нобель премиясе лауреаты, Блумингтон мәктәбен нигезләүче.
Сетники
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гиллтоп (Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Гиллтоп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Элинор Остром
Биографиясе
Элинор Остром 1933 елның 7 августында Лос-Анджелеста яһүд һәм протестант гаиләсендә туа. Атасы Эдриан Аван (Adrian Awan, 1903-1968) — Hollywood Bowl and Civic Light Opera'да сәхнәләштерүче рәссам һәм сценограф; әнисе, Көньяк Дакотадан музыкант Лия Клэр Аван (тумышта Хопкинс, Leah Claire HopkinsLeah Claire Hopkins, 1895-1985) Сан-Франциско симфоник оркестрының менеджеры була. Элинор Остромның ире — политолог Винсент Остром (en:Vincent Ostrom, 25 сентябрь 1919 — 29 июнь 2012).
1954 елда — сәнгать бакалавры, 1962 елда — сәнгать магистры, 1965 елда Лос-Анджелеста Калифорния университетының фәлсәфә докторы дәрәҗәсен ала. 1974-2012 елларда — Блумингтон Индиана университеты профессоры.
Академик эштән тыш, Остром АКШ милли кала сәясәте комитетында эшли, Уртак сайлау җәмгыятенең һәм Америка сәяси фәннәр ассоциациясенең җитәкчесе була.
АКШ халыкара үсеш агентлыгы, Федераль юстиция департаменты, Форд фонды, Швеция халыкара кооперацияне үстерү агентлыгы проектларында катнаша. XX гасырның соңгы дистә еллыгында Берләшкән Милләтләр Оешмасы заказы буенча Җирнең урман ресурсларын файдалану өстеннән күзәтүнең инновацион системасын эшли.
«Икътисади оештыру өлкәсендәге тикшеренүләре өчен» 2009 елда икътисад буенча Нобель премиясе лауреаты була, бу номинациядә премияне алган беренче хатын-кыз. 1982—1984 елларда Җәмәгать сайлавы җәмгыяте президенты, 1996-1997 елларда Америка сәяси фәннәр ассоциациясе президенты була. 2001—2012 елларда — АКШ Милли фәннәр академиясе әгъзасы.
Төп эшләре
Яшерәк чагындагы хезмәтләрендә җәмәгать уңайлыкларын һәм хезмәтләрен җитештерүгә йогынты ясаучы карарларны иҗтимагый сайлауга зур әһәмият бирелә. Соңгарак чор хезмәтләре кешеләрнең дәвамлы һәм тотрыклы уңыш тапшыручы ресурсларга ия булу өчен экосистемаларга мөнәсәбәтенә юнәлә. Ресурсларның гомуми тупланмасына урманнар, балык запаслары, карамай яткылыклары, көтүлекләр һәм сугару челтәрләре керә. Африкада җирле халыкның — көтүлекләргә, Көнбатыш Непал авылларында сугару челтәрләренә идарә итүе буенча эзләнү үткәреп, ул җәмгыятьнең табигать ресурсларына идарә итүнең институциональ механизмнар эшләвен һәм ресурслар бетеп барганда да ничек итеп экосистемаларның үзгәрүенә юл куймавын өйрәнә.
Рембишув
Рембишув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Триор
Триор — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
Җәүдәт Дәрзаман
Җәүдәт Дәрзаман, Җәүдәт Харис улы Дәрзаманов (1945 елның 13 октябре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Лениногорск районы, Сугышлы — 2019 елның 25 феврале, РФ, ТР, Казан) — күренекле татар шагыйре, язучы, журналист. Ш. Бикчурин (2002) һәм С. Сөләйманова (2009) исемендәге премияләр лауреаты. 1982 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
Рембишув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(8242) Джошэмери
(8242) Джошэмери — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Җәүдәт Дәрзаман
Биография
Җәүдәт Дәрзаман Лениногорск районының Сугышлы авылында туа. 1972 елда Казан дәүләт университетын тәмамлый. Татарстан радиокомитетында – редактор, 1987-1994 елларда «Ялкын» журналы редакциясендә баш мөхәррир була. Татарстан радиосында әдәбият – сәнгать тапшыруларының шеф мөхәррире булып эшли.
Җәүдәт Дәрзаманның беренче шигырьләре район газетасында, «Яшь ленинчы»да дөнья күрә. 1975 елда – «Илтабар» исемле әкиятләр җыентыгы, 1977 елда «Солдат булдым» дигән шигырьләр китабы басылып чыга. Соңрак аның «Гөлназ мәктәпкә бара», «Безнең әлифба», «Күзле кычыткан», һ.б. шундый егермеләп китабы дөнья күрде. Җәүдәт Дәрзаман шигырьләре мәктәп дәреслекләренә дә кертелгән.
2019 елның 25 февралендә 14 ел авырудан соң дөнья куя. Казанның мөселман зиратында җирләнгән. Каберташының бер ягында шигыре язылган: "Җирдә янгын, яшен күкләрендә, //Ә җаныма шундый салкын минем. //Мең кат үлеп, мең кат терелерлек - //Сират күперен кичә халкым минем.//Җәүдәт Дәрзаман"
(8242) Джошэмери
Тарихы
1975 елның 30 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 SA1» саналган.
Гантер (Канзас)
Гантер  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гантер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ираҗ Каболи
Ираҗ Каболи (Фарсы телендә:ایرج کابلی) - Иран язучысы, лингвист һәм тәрҗемәче булган.
Биография
Ираҗ 1938 елда Кирманда Зәрдөштлек тотучылар гаиләсендә туган булган. Ул урта мәктәптә укыр өчен Тәһранга килгән һәм анда Альборз Урта Мәктәбендә белем алган. Аның телләр өйрәнергә дәрте аны берничә тел өйрәнүгә китергән һәм ул инглиз теленнән һәм рус теленнән тәрҗемә итә башлаган. Ул шулай ук Иран Язучылар Ассоциациясе әгъзасы һәм Фарсы Теленең Орфографиясен Тикшерү Шурасы әгъзасы Әхмәд Шамлуның дусты һәм коллегасы булган. Ул Хушанг Голшири Фонды Трастилар Идарәсенең әгъзасы булган.
Геннадий Банщиков
Геннади Банщиков (Геннади Иван улы Банщиков,, — , ) — Россия көйязары, Санкт-Петербург консерваториясе профессоры, РФның атказанган сәнгать эшлеклесе.
Флитешть
Флитешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кётен (Анхальт)
Кётен (Köthen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нельбарк
Нельбарк — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саксин
Саксин — Идел тамагында урнашкан булган урта гасыр сәүдә эре шәһәре. Гарәп тарихчылары һәм җәгърәфиячеләр тарафыннан телгә алына.
Күренекле гарәп тарихчысы Әбү Хәмид әл-Гарнати 1131 елда һәм 1153 елда  Саксин шәһәрендә булып, калада күбесенчә угыз кабиләләре торган, шулай ук хәзәрләр, болгарлар, суарлар яшәгәннәр дип тасвирлаган, сүз уңаеннан угызлар һәм болгарлар төрле әмирләр белән идарә ителгән.
XIV гасырның башында гарәп галиме Әл-Гомәри Саксин шәһәрен соңгы тапкыр телгә ала.
1246 елда Бату ханның Идел ирәгенә барган Плано Карпини җитәкләгән илчелектәге Бенедикт Поляк Саксин кешеләрен телгә ала.
Кайбер галимнәр буенча Саксин һәм Итил - бердәй шәһәр, ләкин Итил - шәһәрнең элекке исеме булган.
Хәзәр каһанлыгының икенче башкаласы Саркел кебек Саксин һөнәрчелек, сәүдә дала шәһәренә әверелгән, аның тирәсендә кыпчаклар күчеп йөреп яшәгән.
XII гасырда кайвакытта кыпчаклар Саксин шәһәрен талыйлар, ләкин монгол һөҗүменә кадәр шәһәр сакланган.
ССРБ тарихчысы Плетнева буенча Саксин бүгенге Волгоград һәм Актүбә арасында урнашкан булган.
1990 елда табылган Самосделка янындагы шәһәрчелек Саксин булырга мөмкин дип фараз ителә.
Владимир Барановский
Владимир Барановски (Владимир Лев улы Барановски,, — , ) — РИ һәм ССҖБ хәрби эшлеклесе, генерал-майор.
Парапуан
Парапуан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сиковщина
Сиковщина (Сиковщина) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кадис (Висконсин)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Мордини (Модена)
Каза Мордини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Каза Мордини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Парамо (Луго)
Парамо — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Fort Ross
Fort Ross (inglizçä Fort Ross, rusça Форт-Росс) - AQŞ Tönyaq Kaliforniä yar buyında, San-Fransisko şähärennän 80 km arada tönyaqqa urnaşqan elekke Rusiä awılı häm ağaç kirmäne. 1812 yılda cänlek tirese belän säwdä itkän öçen Rusiä-amerika şirkäte tarafınnan nigezlängän.
Fort Ross - Tönyaq Amerikadağı Rusiä iñ könyaq awılı bulğan.
1841 yılda Rusiä-amerika şirkäte üz milegen zur cir iäse Con Satter ğa satqan.
Xäzerge waqıtta Fort Ross - AQŞ Milli tarixi häykäle.
Rusiä komendantı Rotçev yortı - saqlanğan bina - milli ähämiättäge häykäl bulıp tanılğan. Yıl sayın 150 000 keşe Fort Ross kirmänenä kilä.
Tarix
Rusiä eşmäkäre, däwlät eşleklese Aleksandr Baranov Kaliforniädä Rusiä kirmänenä nigez salu turında qarar itä.
İvan Kuskov citäkçelegendäge säyäxätlär (1808-1809, 1811-1812) näticäsendä 1812 yılda Fort Ross nigezlänä (20 urıs häm 90 aleut).
Cirle qäbilä kaşaya-pomo belän kileşü tözelgän.
1817 yılda näq Fort Rossta berençe tapqır Amerika qıytğasında yözem quağı utırtıla.
Fort Ross belän berqayçan suğışlar bulmağan, cirle indeets qäbiläläre belän duslarça itep yäşägännär.
Xucalıqnıñ töp tarmağı - terlekçelek: 940 at, 900 sarıq (1830).
Fort Ross töp maqsatı - Rusiäneñ Äläskä awılların aşamlıqlar belän tä'min itü.
1839 yılda Äläskäne aşamlıqlar belän yaña tä'min itüçelär kilep çıqqanı häm Fort Rossqa zur çığımnar bulğanı säbäple Fort Ross satıla.
Люцёнжа (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Люцёнжа  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Водевиль (Мёрт һәм Мозель)
Водевиль (Vaudeville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,05 км².
Ашагыфындыклы (Испир)
Ашагыфындыклы (Aşağıfındıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD163879
HD163879 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кузгалак Яхшый
Кузгалак Яхшый — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
Мэрис (округ, Миссури)
Мэрис — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Виенна шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 8821 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1368 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мэрис (округ, Миссури)
Залессе (Добрушский районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Урта Теш
Урта Теш — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Теш елгасының уң ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(15577) Gywilliams
(15577) Gywilliams — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GN68» саналган.
Таватуй
Таватуй (Таватуй дп) — Свердловск өлкәсенең Невьянск шәһәр округы составына керүче шәһәр тибындагы бистә.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
Сибир (Люблин воеводалыгы)
Сибир  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кыныклар (Сүлейманпаша)
Кыныклар (Kınıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карагүней (Ыгдыр)
Карагүней (Karagüney) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Садская
Садская — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Промышленная елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Суха (Билобжезький повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кёчлиц
Кёчлиц (Kötschlitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рендзини (Түбән Силезия воеводалыгы)
Рендзини  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Парари
Парари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(8243) Devonburr
(8243) Devonburr — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 30 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 SF1» саналган.
Нервик
Нервик — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Флондора
Флондора — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Утьма
Утьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Мокза елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пасториса
Пасториса — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кембриҗ (АКШ)
Кембриҗ (Cambridge) — АКШның Массачусетс штатында урнашкан шәһәр.
Тарих
1630 да нигезләнә.
Гарвивилл (Канзас)
Гарвивилл  — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гарвивилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глен-Вайт (Көнбатыш Виргиния)
Глен-Вайт  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Ашагычавундур (Чубук)
Ашагычавундур (Aşağıçavundur) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Глен-Вайт (Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Глен-Вайт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Люцин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Люцин  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15578) 2000 GW69
(15578) 2000 GW69 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GW69» саналган.
Кёцшау
Кёцшау (Kötzschau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Естибо
Естибо — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
Бирза (Муреш)
Бирза — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каза Мороти (Пистоя)
Географиясе
Каза Мороти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Суха (Радомский повяты)
Суха  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сидоривка (Люблин воеводалыгы)
Сидоривка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәүф Бәратов
Рәүф Бәратов (Рауф Баротов,, — , ) — СССР һәм Таҗикстан геологы, геология-минералогия фәннәре докторы, профессор (1968), ТаҗССР ФАнең хакыйкый әгъзасы (1968), ТаҗССР дәүләт пермиясе лауреаты (1970), Таҗикстан ФАнең геология институты директоры (1953-1988).