cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трыбуцишки
Трыбуцишки (Трыбуцішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Запецки
Запецки — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аркильос
Аркильос — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балонь
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Сяран-Сирмы
Сяран-Сирмы (Ҫаран Ҫырми, Сяран-Сирмы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 74 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,89%), руслар (2,46%).
Шанш
Шанш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Киттебеф
Киттебеф — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Тьерра-дел-Фвего (правинсә)
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1990 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
5 департамент (2020).
FriendFeed
FriendFeed — социаль челтәрләр, блоглар, микроблоглар һәм башка сервисларны үз эченә алучы агрегатор. FriendFeed сәхифәсенә дүрт кеше нигез сала, болар: Брет Тайлор, Джим Норрис, Павел Бакхейт һәм Санджив Сингх, моңа кадәр алар Google ширкәтендә эшләгәннәр.
2009 елның 14 июнендә бу сервисны Иранда куллану мөмкинчелеге булмый, бу президент сайлауларындагы тәртипсезлекләр аркасында була.
2009 елның 10 августында Facebook Inc ширкәте тарафыннан бу сервисны сатып алу турында игълан ителә FriendFeed 15 миллионов АКШ доллар чиста акча белән һәм 32,5 миллион Facebook Inc. акцияләре хисабына сатып алына
Гавай (округ, Гавай)
Гавайи — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хило шәһәре.
Пйотркувек (Лодзь воеводалыгы)
Пйотркувек  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Прохозешть
Прохозешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Пйотркувек (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гавай (округ, Гавай)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1905 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 10432 км² тәшкил итә.
Прохозешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10338) 1991 RB11
(10338) 1991 RB11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 10 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RB11» саналган.
Осколково (Ненец автономияле округы)
Осколково (Осколково) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166716.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (18,4%), руслар (51,0%), комилар (30,6%).
Паэниер (Айова)
Тарихы
Паэниер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ягатонюй
Ягатонюй — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ярбияга елгасының уң ярыннан 65 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гварене (Асти)
Гварене — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гварене Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Явашлар (Эзине)
Явашлар (Yavaşlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (köy).
GSC2921-11-1
GSC2921-11-1 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гурасада (коммуна)
Гурасада — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Дубравка (Чэрыкавский районы)
Дубравка  (Дубраўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
(11231) 1999 JF59
(11231) 1999 JF59 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JF59» саналган.
Изюм
Изю́м — Украинаның Харьков өлкәсендәге шәһәр, Изюм районының административ үзәге (район составына керми).
География
Шәһәр Северский Донец елгасында урнашкан.
Лос-Минералес (Техас)
Лос-Минералес  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Минералес халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лойовице (Свентокшиж воеводалыгы)
Лойовице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тукуман (правинсә)
Тукуман (Tucumán) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
1825 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
17 департамент (2020).
Икенче Казан ирләр гимназиясе
Казанның икенче ирләр гимназиясе (Вторая Казанская мужская гимназия) — Казанда 1853 елның августында нигезләнгән уку йорты. Казанның үзәгендә, Болакның сул ярында, Сул як Болак белән Г. Камал урамнары чатында урнашкан. Хәзер бинада Казанның Вахитов районы Балалар иҗаты үзәге (элекке Бауман районы пионерлар һәм мәктәп балалары йорты) эшли.
Тарих
1835 елның августында, Россия империясендә мәгариф реформалары башлану нәтиҗәсендә, Казанда ир балалар өчен икенче гимназия ачыла. Ачылу тантанасында Казан университеты ректоры Н.И. Лобачевский (1792-1856) катнаша. Гимназиянең беренче директоры итеп фортификация һәм артиллерия белгече, 1835 елда өяз училищесынә әйләнгән Казан халык училищесы директоры Михаил Львов (?-1844) билгеләнә. Беренче ирләр гимназиясеннән аермалы буларак, укучы балалар укымый, ә өйләреннән йөреп укый торган була. Укучыларга маскарад, клуб, трактир, кофейня, бильярд уйный торган бина ише урыннарга йөрү катгый тыела. Театрга бәйрәм көнне инспектор озатуында гына бару рөхсәт ителгән. Гимназиядә кырыс тәртип урнаштырылу сәбәпле, ун ел эчендә (1875-1885) 693 укучы баланың 508е гимназиядән куылган.
1860 елда гимназиядә җир үлчәүче-таксатор сыйныфлары ачыла. 1863 елдан теләүчеләр өчен физика һәм математикадан ачык лекцияләр курсы укыла башлагач, гимназия «халык университеты»на әйләнә.
1915 елда гимназия башка урынга күчерелә, бинасында Солдат йорты ачыла. Анда 1917 елның ноябрь-декабрендә солдат шуралары депутатларының II округ корылтае уза. Корылтай эшендә 138нче запастагы җәяүле гаскәр полкының командиры В.И. Чапаев (1887-1919) та катнаша.
Бераз вакыт бинада Үзәк эшче клубы эшләп ала, ә совет елларында бинада Н.Э. Бауман исемендәге 2нче урта мәктәп урнаша. Бу мәктәптә ир балалар белән кыз балалар бергә укый. Гимназиядә эшләгән соңгы директорларың берсе А.С. Мильград (?-1973) җитәкчелегендә мәктәптә музей ачыла.
1977 елда 2нче мәктәп ябыла, бинада Казанның Бауман районы пионерлар һәм мәктәп балалары йорты урнаша. Хәзер Казанның Вахитов районы Балалар иҗаты үзәге эшли.
Бина
1835 елның августында гимназия Зур Проломный (хәзерге Бауман) урамындагы университет ректоры йортында (хәзер Дәүләт банкы урнашкан урында) ачыла.
1838 елның сентябрендә хәзерге Сул як Болак урамы белән Г. Камал урамнары чатында урнашкан кирпечтән салынган бинага күчерелә. Әлеге бина шәһәр хакимияте тарафыннан гимназия өчен йорт хуҗасы Киселевтан махсус сатып алынган. 1847 елда бина ике катлы итеп үзгәртеп корыла, антресоле һәм подвалы барлыкка килә. 1874 елда архитектор Владимир Бечко-Друзин проекты буенча бинага (йорт чиркәве дә урын алган) ике катлы янкорма (озынлыгы 50 м) өстәлә. Бинаның үзәк өлеше шома фронтоны белән аерылып тора. Икенче кат тәрәзәләре беренче кат тәрәзәләренә караганда биегрәк, үзәк өлештә тәрәзә өсте áрка формасындагы сандрик белән бизәлгән.
Гимназиядә укыганнар
Гимназиядә ил, республика тарихында һәм мәдәниятендә зур урын алачак шәхесләр укып чыга.
1967 елда бина диварына Н.Э. Бауман хөрмәтенә истәлек тактасы куелган.
Завадка (Стриживский повяты)
Завадка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ламаржель
Ламаржель (Lamargelle) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Сен-л’Аббеи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 25.75 км².
Ильмензее
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арройо-дель-Оханко
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Берегово
Берегово (Береһове, Берегове, Береговое, Beregszász, Bereg) — Украинаның Карпат арты өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 24371 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Берегово Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1063 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Милли состав, 2001: маҗарлар — 48,1%, украиннар — 38,9%, чегәннәр — 6,4%, руслар — 5,4%.
Туган тел буенча, 2001: маҗар теле — 55,9%, украин теле — 37,3%, рус теле — 6,4%.
Спешкова
Спешкова — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Очер елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Эйраду
Эйраду — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Клавиль
Клавиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Пйотровице (Ловицкий повяты)
Пйотровице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Калкан (Каш)
Калкан (Kalkan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Запечне
Запечне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Мар (Сен-Маритим)
Сен-Мар — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
(11232) 1999 JA77
(11232) 1999 JA77 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JA77» саналган.
Трыгубцы
Трыгубцы (Трыгубцы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вудбери (Теннесси)
Вудбери  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арагон
Арагон (Aragón) — Испания автономияле төбәкләренең берсе.
Башкаласы — шәһәре.
Тарих
Автономияле төбәк статусын 1982 елдан йөртә.
Кошки районы
Кошки районы (Кошкинский район, Кушкă районĕ) — Самар өлкәсенең төньяк-көнчыгышында урнашкан муниципаль район.
Үзәге — Кошки авылы.
Тарих
Район 1929 елда барлыкка килгән. 1962 елда район составына Елхау районы кертелә.
1992 елда Елхау районы кире чыгарыла.
Мауи (округ, Гавай)
Мауи — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ваилуку шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1905 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2901 км² тәшкил итә.
Гура-Тегий (коммуна)
Гура-Тегий — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.
Пайлот-Маунд (Айова)
Тарихы
Пайлот-Маунд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гура-Тегий (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Дубравка (Шкловский районы)
Дубравка  (Дубраўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ломно (Свентокшиж воеводалыгы)
Ломно  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балеар утраулары (автономияле төбәк)
Балеар утраулары (Islas Baleares) — Испания автономияле төбәкләренең берсе.
Банов (Нове Замки)
Банов  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Балеар утраулары (автономияле төбәк)
Башкаласы — шәһәре.
Банов (Нове Замки)
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Балеар утраулары (автономияле төбәк)
Тарих
Автономияле төбәк статусын 1982 елдан йөртә.
Банов (Нове Замки)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балеар утраулары (автономияле төбәк)
Административ бүленеш
1 провинция (2019).
Банов (Нове Замки)
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Фариха
Фариха (Фариха) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166000.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез.
Ягенахой-Яга
Ягенахой-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының уң ярыннан 135 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Завадка Морохивска
Завадка Морохивска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11233) 1999 JA82
(11233) 1999 JA82 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Иркутск өлкәсе татарлары
Иркутск өлкәсе татарлары — татарларның Иркутск өлкәсендә яшәүче территориаль төркеме.
Ковервиль-ан-Румуа
Ковервиль-ан-Румуа — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(11233) 1999 JA82
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JA82» саналган.
Иркутск өлкәсе татарлары
Тарихлары
Шәһәр (1686 елга кадәр острог) 1661 елда нигез салынуга карамастан, биредә хезмәт итүче татарлар һәм Бохара сәүдәгәрләре була, мөселман общинасы соңрак барлыкка килә. Идел буеннан татарларының Иркутск губернасына актив күченүе XIX гасырның икенче яртысында башланган. Тик беренче мөселман общинасы губерна үзәгендә түгел, ә Иркутск өязендә оеша. Өяз авылларында бер катлы мәчетләр, мөәзин мәйданы булган агач биналар итеп төзелә. 1917 елга губернада барлыгы 23 мәчет эшли. Иркутскның үзендә татар мөселман общинасы 1860 елда оешкан, ләкин шәһәрдә мәчетләр озак вакыт булмаган: бәйрәмнәрдә Пивовариха авылына (Николоямская авылы шулай дип атала) намаз укырга барганнар. Мәчет, хакимиятләрнең күп еллар төзүгә ризалык бирүдән баш тартуыннан соң, 1897 елда гына төзелгән.
1905 елда Иркутск Мөселман хәйрия җәмгыяте уставы раслана. Бу мөселман җәмгыятенең рус телендә төзелгән, типография ысулы белән бастырылган беренче танылган документы була. Җәмгыятьнең барлыкка килүе мөселман-прогрессистлар хәрәкәте белән бәйле. Җәмгыять хәйрия әгъзаларына ярдәм итү белән шөгыльләнә, мөселман зиратларын күзәтеп тора, төрмәдә тоткыннарга, солдатларга һ. б. ярдәм итә.
Җәмгыять тарихында мөхтәсиб — баш мулланың җәмәгать тормышының һәм көнкүрешенең төрле өлкәләрендә шәригать һәм әхлак нормаларын үтәү өчен җавап бирүче вазифасы барлыкка килүе мөһим момент була. Иркутск, Енисей губерналары һәм Байкал арты өлкәсенең 45 мөселман мәхәлләсе аның карамагында булган. Әмма вазыйфа нибары өч ел — 1917 елдан алып 1920 елга кадәр генә булган.
(10339) 1991 RK17
(10339) 1991 RK17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Иркутск өлкәсе татарлары
Таралышлары
Иркутск өлкәсендә татарлар саны 22,9 мең кеше тәшкил итә (22 882 кеше, 2010 елда өлкә халкының 0,94% ы).
(10339) 1991 RK17
Тарихы
1991 елның 11 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RK17» саналган.
Эрваш-Тенраш
Эрваш-Тенраш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Иркутск өлкәсе татарлары
Таралышлары
Иркутск өязенә күченгән татарларның беренче җәмгыяте 19 йөз уртасында оештырыла (Биликтуй һәм Новоямский авыллары). 19 йөз ахыры - 20 йөз башында Иркутск, Нижнеудинск шәһәрләрендә, Усолье-Сибирское, Черемхово, Залари, Голуметь, Александровский, Слюдянка, Култук, Зима, Тайшет авылларында, яңа җирләргә күченгән Кулиш, Тарея, Долгановский, Черемшанка, Харагун, Шаховская һ.б. торак пунктларда татар җәмгыятьләре оештырыла. Татар халкы ташкүмер шахталарында, төзелештә эшли; игенчелек, олаучылык, сәүдә белән шөгыльләнә.
1898 елда Иркутскида җамигъ мәчет ачыла, аның каршында ир балалар өчен мәдрәсә һәм кызлар өчен мәктәп эшли. Татарлар урнашкан башка җирләрдә дә мөселманнарның гыйбадәт кылу урыннары, уку йортлары була.
1905-17 елларда Иркутскида Иркутск мөселманнары хәйрия җәмгыяте, «Бертуган Шәфигуллиннар һәм Әхтәмовларның сәүдә йорты» эшли.
1920-елларда Иркутск өлкәсе территориясендә 40лап татар мәктәбе, балалар йортлары (Иркутскида - 2, Нижнеудинск, Голуметь, Манзуркада - 1 әр), М. Вахитов исемендәге эшчеләр клубы һәм пионерлар коммунасы (Иркутск), китапханәләр, уку өйләре (Иркутск, Черемхово, Залари, Голуметь, Зима, Николаевский Завод) була.
Мәдәният
1980 еллар азагыннан берничә татар иҗтимагый оешмасы, 10 артык фольклор коллектив эшли. Хәзерге вакытта милли-мәдәни үзәкләр Иркутскида, Ангарскида, Черемховода, Усолье-Сибирскоеда, Братскта, шәһәр тибындагы Залари, Оса һәм Новонукутский посёлокларында; Халык иҗаты йортлары, төбәк этнографик-тарихы музее (Залари, Кулиш), «Бүләк» халык фольклор коллективы (Иркутск) эшли. Оса, Залари, Чунский районнары мәктәпләрендә татар теле факультатив дәрес буларак укытыла. Иркутск, Ангарск, Черемховода якшәмбе татар сыйныфлары эшли.
Иркутск өлкә мөселман җәмгыятенә теркәлгән 8 мөселман җәмгыяте керә (2004).
Renad Säğdiev
Renad Zinnur ulı Säğdiev (Ренад Зиннур улы Сәгъдиев) – tanılğan ğälim, fän eşleklese, ximiä fännäre doktorı, RFA akademigı (1997), Xalıqara tomografiä üzäge direktorı (1993dan başlap). Tanılğan ğälim, şulay uq RFA akademigı Roald Säğdievneñ bertuğan enese.
Tormış yulı
Renad Säğdiev dönyağa Qazanda 1941nçe yılnıñ 13nçe dekaberendä kilä. 1965nçe yılda Novosibirsk däwlät universitetın tämamlıy. 1965-1983nçe yıllarda SSSR Fännär Akademiäseneñ Seber bülegeneñ Ximiä kinetikası häm yanu institutında stajor, fänni xezmätkär, laboratoriä citäkçese. 1983-1993 yıllarda şunda uq direktor urınbasarı. 1993nçe yılda Renad Säğdiev Xalıqara tomografiä üzägen oyıştıra häm anıñ direktor wazifaların başqara. Bu üzäk Seber xalqınıñ sälamätlegen saqlayda zur eş quya, şulay uq bu üzäk Rusiäneñ ximiädä magnit küreneslären öyränüce töp fänni berläsmäse. RFAneñ Seber bülege direktorı urınbasarı.
Renad Säğdiev Rusiädä ximiä fizikası ölkäsendä iñ zur ğälimnärneñ berse, “Химическая физика”, “Сообщения по кинетики и анализу” basmalarınıñ redkollegiä äğzası. Mäskäw däwlät, Rostov däwlät, İrkutsk däwlät universitetlarınıñ layıqlı professorı.
Sıltamalar
Törkem:Tatar akademikları
Прошка
Прошка — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ильсфельд
Ильсфельд (Ilsfeld) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Архона
Архона — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Заполе (Гродзиский повяты)
Заполе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сярмыськасы
Сярмыськасы (Ҫармӑскасси, Сярмыськасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429551. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232880007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300013200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,41%), руслар (1,87%).
Пйотровице (Серадзький повяты)
Пйотровице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гура-Фоий (коммуна)
Гура-Фоий — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сен-Мартен-ан-Кампань
Сен-Мартен-ан-Кампань — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Яви (Ушак)
Яви (Yavi) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Ламазьер-Бас
Ламазьер-Бас (Lamazière-Basse) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сейак-Монедьер кантонына карый.
Гварини-Санта Марина I (Авелино)
Географиясе
Гварини-Санта Марина I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Ламазьер-Бас
Географиясе
Коммуна мәйданы — 44,04 км².
Гварини-Санта Марина I (Авелино)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Лос-Нопалитос (Техас)
Лос-Нопалитос  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мәхмүт Зарипов
1941 елда «милләтчел оешма әгъзасы» булуда гаепләнеп кулга алына һәм 1942 елда 10 ел лагерьгә хөкем ителә, 1947 елда лагерь сөрген белән алыштырыла.
1955-1978 елларда Казан боралак заводы сында, бер үк вакытта (1959-1994) Казан педагогия институтында, 1967-1989 елларда физика, назари физика кафедралары мөдире. Магнит резонансы һәм магнит релаксациясе турында фәнни хезмәтләр авторы.
Трылесина (Чашницкий районы)
Трылесина (Трылесіна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Уй-Люльна-Соим
Уй-лүльна-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сумысь-Я елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Дубравка 1
Дубравка 1 (Дубраўка 1 ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Уй-Люльна-Соим
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дубравка 1
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11234) 1999 JS82
(11234) 1999 JS82 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JS82» саналган.
GSC2923-1767
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Калавао (округ, Гавай)
Калавао — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нет шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1905 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 135км² тәшкил итә.
Бәрлегуҗа
Бәрлегуҗа — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Халык саны — 160 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422832.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Калкан (Эгыйль)
Калкан (Kalkan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Архонилья
Архонилья — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонжек (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Завадка Риманивска
Завадка Риманивска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ягнейхой-Яга
Ягнейхой-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ксерофтальмия
Ксерофтальмия (xerophthalmia, гр. xeros коры + ophthalmos күз), офтальмоксероз - конъюнктива һәм мөгезкатлау кибүе.
Патогенез
Аскорбин кислотасы (С витамины) — челтәркатлауның фотопигментларын һәм конъюнктиваның гликопротеиннарын синтезлау өчен алыштыргысыз кисәк, иммун системасы нормаль эшләп торуына кирәк. Витамин С җитмәгәндә респиратор, эчәк һәм сидек-җенес инфекцияләренә бирүчәнлек арта.
Диетада А витамины җитмәү ачлы-туклы яшәү, сеңү бозылу, хроник алкоголизм яки сайлап азык кабул итүдән барлыкка килә ала. Ксерофтальмия — А витамины җитмәү белән бәйле офтальмологик чирләр колачы. Бу патология ел саен сукырлыкның 100 мең яңа очрагының төп сәбәбе булып тора һәм балаларда сукырлыкның алдынгы сәбәбе санала. Аналары начар тукланган, диарея белән интеккән яки кызамык кичергән булса, яңа туганнарның куркынычлыгы арта (алга таба кара).
Диагностика
1.             Симптомнарга төнге сукырлык (никталопия) һәм корылык белән бәйле күз тынычсызлану керә.
2.             Конъюнктива
• Ксерозга кабаклар аралыгы өлкәсендә бокалсыман күзәнәкләр үлеме белән конъюнктива корылыгы, кабырчыклы метаплазия һәм мөгезләнү хас.
Җәдвәл 9.3 БСО буенча ксерофтальмия градациясе
XN — төнге сукырлык
X1 — конъюнктива ксерозы (X1A) белән Битот төерчәләре (X1B)
X2 — мөгезкатлау ксерозы
X3 — мөгезкатлау җәрәхәте, өчтән бердән ким (X3A); өчтән бердән күбрәк (X3B)
XF — ксерофтальмик күз төбе
•               Битот төерчәләре — эпителийның мөгезләнгән күзәнәкләреннән өчпочмак формасындагы таплар, кабаклар аралыгы өлкәсендә күбек сыман күренә (рәс. 9.35а), бу мөгаен, Corynebacterium xerosis йогу белән бәйле.
3.             Мөгезкатлау
•               Ксероз өчен ялтыравыкның югалуы
•               Кабаклар аралыгы өлкәсендә ике яклы нокталы эпителиаль эрозияләр, алар эпителий кимчелеге белән көчәя ала һәм дәвалаганда кире кайта.
4.             Ретинопатия перифериядә саргылт таплар барлыкка килү белән сыйфатлана, чирнең үсеш алган очрагында барлыкка килә ала һәм ЭРГ амплитудасы кимү белән бара ала.
5.             Өстәмә тикшерүләр, кагыйдә буларак, кирәк булмый һәм диагноз дәвалау нәтиҗәлеге белән раслана. Импрессион цитологик тикшерү бокалсыман күзәнәкләрнең шактый аз булуын һәм кабырчыклы метаплазияне күрсәтә, бу клиник билгеләре барлыкка килгәнче ксерозны куярга булыша.
Кан сүлендә А витамины һәм ретинол-бәйләүче протеинның саны кимүе ачыклана.
Җәд. 9.3 БСО буенча ксерофтальмия градациясе бирелгән.
Дәвалау
Кератомаляция бик чагылган А витамины кимчелеген күрсәтә, аны кискен очрак буларак карарга кирәк. Кератомаляциядә кичектергесез балаларда үлем куркынычлыгын киметү максаты белән дәвалау курсын билгеләргә кирәк.
1.             Кератомаляциянең системалы дәвалавына А витаминын эчкә һәм мускул эченә билгеләү керә. Шулай ук күп витаминлы өстәмәләр һәм А витамины белән бай азыкны билгеләү күрсәтелә.
2.             Урынлы
•               Майлаучы препаратларны киеренке куллану.
•               Ретиной кислотасын урынлы куллану төзәлүне көчәйтә ала, әмма А витаминын системалы билгеләмәгәндә ул файдасыз.
•               Ашыгыч хирургик катнашу мөгезкатлау тишелгәндә кирәк булырга мөмкин.
NB Еш очракта кератомаляция һәм мөгезкатлау тишелү белән балалар гомуми тән патологиясе өчен гомуми анестезияне кичерә алмый, шуңа күрә аларны дәвалап булмый.
Становушка
Становушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Сайгаткинский залив елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Паквуд (Айова)
Паквуд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Паквуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коже
Коже — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Гадсден (Теннесси)
Гадсден  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бановце-над-Ондавою
Бановце-над-Ондавою — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Чёрная (Ненец автономияле округы)
Чёрная (Чёрная) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166741.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (61,1%), руслар (38,9%).
Запуста (Мазовия воеводалыгы)
Запуста  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уланг-У
Уланг-У — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воль-Я елгасының сул ярыннан 83 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ильсхофен
Ильсхофен (Ilshofen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11235) 1999 JP91
(11235) 1999 JP91 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JP91» саналган.
Пйотрув (гмина Даликув)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эрведоза (Пиньел)
Эрведоза  — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гурахонц (коммуна)
Гурахонц — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.
(10340) Jostjahn
(10340) Jostjahn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Гурахонц (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(10340) Jostjahn
Тарихы
1991 елның 10 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RT40» саналган.
Боһоники татар зираты
Боһоникидагы мөселман зираты (Cmentarz muzułmański w Bohonikach) — XVIII гасырда хәзерге Польшаның Сокулка повятына карый торган Боһоники дигән татар авылында нигез салынган татар зираты (мазарлык). Ул 2 гектар мәйдан били һәм Польшада иң эре мицар (татар зираты) булып тора.
2012 елның 22 октябрендә Польша Республикасы Президенты Указы белән зират Польша тарихы һәйкәле дип танылган.
Урыны
Польша короле Ян III Собеский Боһоникида татарларга җир биргәчтен, 1697 елда бирегә 30 татар гаиләсе килеп урнаша. Монда алар үзләренең беренче мәчетләрен төзиләр, Боһоники мәчете 1717 елда ук телгә алына. Авылның көнчыгышында, мәчет янында мөселман зираты янында урнашкан. Иң иске сакланган кабер плитәсе 1786 ел дип исәпләнә. Моннан тыш, XIX гасырның икенче яртысындагы утызга якын кабер һәм ике кабер ташы салынган иң иске каберләр саклана: берсе мәрхүмнең аягы ягында, икенчесе аның башы өстендә.
Заманча каберлекләр христиан зиратларындагы каберләрдән исламның дини символлары белән генә аерыла. Каберләрнең барысы да көнчыгышка таба күмелгән. Каберлекләр Мәккәгә уң як тарафта урнашкан, чөнки кеше күңеле уң яктан китә дип санала.
Зираткага керү өч телдә, гарәп, белорус һәм поляк телләрендә язылган капкалар аша башкарыла. Зират 2 гектар мәйданны били.
Гонолулу (округ, Гавай)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1907 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1546 км² тәшкил итә.
Байлен
Байлен — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Трыполле
Трыполле (Трыполле ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Әдһәмов
Әдһәмов — татар фамилиясе.
Лос-Сентенариос (Техас)
Лос-Сентенариос  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Сентенариос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лончин (Свентокшиж воеводалыгы)
Лончин  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гварини-Санта Марина II (Авелино)
Гварини-Санта Марина II — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гварини-Санта Марина II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Завадка-Бжостецка
Завадка-Бжостецка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сен-Мартен-де-Бошервиль
Сен-Мартен-де-Бошервиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ламазьер-От
Ламазьер-От — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
25-нче бригада
25-нче бригада: — төрле дәүләтләрнең кораллы көчләре составына керүче бригадалар исеме.
Колландр-Кенкарнон
Колландр-Кенкарнон — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Дуброва (Асиповицкий районы)
Дуброва  (Дуброва ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.
(11236) 1999 KX14
(11236) 1999 KX14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Дуброва (Асиповицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(11236) 1999 KX14
Тарихы
1999 елның 18 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KX14» саналган.
Эшкальян
Эшкальян — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Заремби (Гродзиский повяты)
Заремби  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пйотрув (гмина Задзим)
Пйотрув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палмер (Айова)
Палмер  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Палмер шәһәре  елда нигезләнгән.
Басклар Иле
Башкаласы — шәһәре.
Палмер (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Басклар Иле
Тарих
Автономияле төбәк статусын 1979 елдан йөртә.
Административ бүленеш
3 провинция (2019).
Баск халкы гимны
“Euzko Abendaren Ereserikia” (“Баск халкы гимны”) — Испания составында булган Басклар Иленең рәсми гимны. Аның музыкаль өлеше җирле парламент тарафыннан 1983 елның 14 апрелендә расланган. Һимнның көе борынгы заманнардан ук билгеле һәм баск халкы өчен гадәти мелодия дип санала. Сабино Арана (Sabino Arana), баск милли хәрәкәтенә нигез салган кеше, 1930 елларда ук аның сүзләрен дә язган булган. Испаниядә барган гражданнар сугышы вакытында һәм соңрак та ул Баск Милләтчелек Фиркасе (баск. Euzko Alderdi Jeltzalea, исп. Partido Nacionalista Vasco — EAJ-PNV) гимны булып торган. Диктатор Франко хакимияттә булган чорда фирка һәм гомумән милли хәрәкәт үзе дә тыелган булган һәм режим тарафыннан эзәрлекләнгән. Шул сәбәпле Арана тексты, илдә демократик идарә урнашкач та, кабул ителми калган. Парламенттагы уң канат фиркаләре каршы төшкәннәр: янәсе, ул “экстремистик фирканеке” һәм өстәвенә артык дини рухлы да. Испаниянең гомуми гимнындагы кебек үк, “Баск халкы гимны”ның да рәсми тексты юк. Ләкин рәсми булмаган чараларда басклар Сабино Арана сүзләрен гимнга бик теләп кушалар. Халык шулай ук Euzko Gudariak (“Баск солдатлары”), Euzko Gudarastea (Баск милли армиясе) яки Gernikako Arbola (“Герника агачы”) кебек милләтчел җырларны да онытмый.
Калканделен (Чалдыран)
Калканделен (Kalkandelen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гура-Шуций (коммуна)
Гура-Шуций — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сятракасы (Сятракасы авыл җирлеге)
Сятракасы (Ҫатракасси, Сятракасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429530. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232855001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300013400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 642 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,52%),.
Баньос-де-ла-Энсина
Баньос-де-ла-Энсина — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стёр
Стёр — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Исыл елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яйнисе
Яйнисё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Песчанка-То күле - исемсез №5712 елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ильфесхайм
Ильфесхайм (Ilvesheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Завадка-Осецка
Завадка-Осецка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC2935-2424
GSC2935-2424 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.