cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Куандык коридоры
Тарих
1936 елгы Сталин Конституциясе кайбер автоном республикаларның статусын союздаш дәрәҗәсенә кадәр күтәрә. Башкалар белән бергә, Казакъстанның статусы да күтәрелә. Әлеге Конституция нигезендә, союздаш республикаларның ССРБдан ирекле чыгу хокукы була. Хокукны гамәлгә ашыру өчен, союздаш республикаларның чит (тышкы) дәүләтләр белән гомуми чиге булырга тиеш, дигән таләп куела. Куандык коридоры ясалу аркасында, Башкортстан АССР бу критерийга туры килми башлый. Нәтиҗәдә, Башкортстан республикасы АССР статусында кала, гәрчә территориясенең зурлыгы һәм халык саны буенча бер төркем союздаш республикаларга тәңгәл булса да.
ССРБдан ирекле чыгу турындагы норма 1977 елгы икенче совет Конституциясенә дә күчә, әмма «үзгәртеп кору» башланганчы, бары тик буш декларация генә булып кала. 1980-еллар ахырында, массакүләм милли хәрәкәтләр нәтиҗәсендә «суверенитетлар парады» башлангач, барысы да үзгәрә. Казакъстан 1991 елның декабрендә бәйсезлек игълан итә.
Идел буе милли хәрәкәтләре өчен әһәмияте
Идел буеның барлык 6 республикасының да Россия Федерациясенең тышкы чикләренә чыгу юлы булмаганга күрә, политологлар һәм тарихчылар алар тарафыннан дәүләт бәйсезлеге алу һәм РФ составыннан чыгу мөмкинлеген шик астына куя.
Татар һәм башкорт милли хәрәкәтләре вәкилләре Совет власте тарафыннан Куандык коридорын булдыруны Мәскәүнең Башкортстанны Казакъстаннан аеруга юнәлдерелгән сәяси адымы дип саный. Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институты элекке директоры Рафаил Хәкимов шул максат белән патша һәм большевиклар хакимиятләре Ырынбур җирләренә рус һәм украиннарны күпләп күчерү буенча чаралар комплексын гамәлгә ашырган, дип саный.
2018 елның 22 декабрендә Азат Идел-Урал гражданлык хәрәкәте БР Башлыгы в. б. Радий Хәбировка Башкортстан составына Ырынбур өлкәсенең Куандык һәм Гай районнарын тапшыру мәсьәләсен күтәрергә чакырып мөрәҗәгать итә. Мөрәҗәгать авторлары үз позициясен күрсәтелгән районнарның территорияләре элегрәк автономияле Башкорт ССРның  һәм Зилаер кантоннары составына керүе, бу җирлектә халыкның шактый процентын башкортлар һәм татарлар тәшкил итүе, аларның мәдәниятләрен саклап калу һәм үстерү өчен шартлары булмавы белән дәлилләгән.
Лицкнуры
Лицкнуры (Лицкӹныр, Лицкнуры) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Ортакөй (Алтынорду)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кайраклы
Кайраклы — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 186 кешенең яшәве мәгълүм.
Пинанишки
Пинанишки (Пінанішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Владимир Марковников (1867)
Владимир Марковников (Владимир Владимирович Марковников,, — , ) — Казан губерна зимства башкармасы рәисе (1898-1904), Казан губернасыннан IV чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
(18029) 1999 KA16
Тарихы
1999 елның 21 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KA16» саналган.
Дзежбин-Колёния
Дзежбин-Колёния — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аннандейл (Миннесота)
Аннандейл  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Аннандейл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казейфичо (Болонья)
Казейфичо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казейфичо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Врховле (Луковиця)
Врховле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мартиниан (Моратовский)
Мартиниан (Михаил Семёнович Муратовский,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Сәләнгә (1869-1877), Камчатка, Курил һәм Благовещенск (1877-1885) һәм Таврия һәм Акмәсҗит  (1885-1897) епискобы.
Илеза (Старая Тотьма кушылдыгы)
Илеза — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Старая Тотьма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 85 км.
Бурунуҗу (Үнье)
Бурунуҗу (Burunucu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Илеза (Старая Тотьма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виница (Пловдив өлкәсе)
Виница  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Келбасинек
Келбасинек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Рери
Ле-Рери — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Фонтене (Манш)
Фонтене — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Кече Айдат
Кече Айдат — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Айдат елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Адамово-Застава
Адамово-Застава — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гёттлесбрун-Арбесталь
Гёттлесбрун-Арбесталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD205328
HD205328 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
NGC 116
NGC 116 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
HD205328
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
NGC 116
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Т-54
Т-54 - Совет уртача танкы. 1946 елны Совет Гаскәренә корал итеп алынган, 1947 елдан бирле серияләп чыгарылган. Чит илләргә җибәрелгән һәм анда корал итеп алынган, сугыштан соң җирле төрле низагларда күпчелек очракта кулланылган.
Т-55 (яхшыртылган юрамасы) белән бергә иң күп төзелгән танк булып тарихка кергән, 100 000 чамасы данә җитештерелгән. Т-44 танкы нигезендә булдырылган.
Т-54 (1946) бәяләмәләре
100-мм Д-10Т сырлы пушкасы, СГ-43 пулеметы белән парланган, ике 7,62-мм СГ-43 курс уксибәрләре, бронялы тартмаларында чылбырлы тәгәрмәч өстендәге шүрлектә урнаштырылган, һәм 12,7-мм ДШК зенит пулеметы. ТШ-20 төзегәннән соң 4 кабат арткан. В-54 йөрткеч егәрлеге 520 а.к.
Борылыш җайланмалары ике баскычлы, планетарлы. Алдагы һәм арткы төеннәрдә лопастьлы гидроамортизаторлар. Вак буынны тәгәрмәч чылбыры 90 трактан торучы ачык металлы шарнир белән тешле эләктергеч алып барган тәгәрмәчтән (ишү урынына Т-34 һәм Т-44 танкларында). Күмер серкәле ярты автоматлы янгынга каршы җайланмасы. Ике төтен шашкалар танк гәүдәсенең арткы өлешенең тышында урнаштырылган. Радиостанция 10-РТ-26В һәм танклар сөйләшү өчен ТПУ-47 бәйләнешләре өчен чаралар сыйфатында корылган.
Т-54 (1949)
Яңа яртылы сфералы каланчасы. ТШ2-22 алмаштырганнан соң 3, 5 и 7-кабат арткан.
Т-54А
Д-10ТГ пушкасы вертикаль яссылыкларда стабилизаторы (СТП-1 «Горизонт»). Атудан соң дары газын өрдерү эжекторы. Мехвод ТВН-1 төн күрүе әсбабе.
Т-54Б
Д-10Т2С тубына ике төбәү яссылыгында стабилизаторы СТП-2 («Циклон»). Тупның битендә урнашкан төбәү ТПН-1-22-11 инфракызыл төн күрүе Л-2 прожекторы белән, һәм кечкенә каланчада командирның төн әсбабы, прожектор ОУ-3 белән парлаштырылган. Сугыш бүлегенең әйләнү идәне. Су астында йөртү җайланмасы. Ташыган ягулык өстә 1212 л кадәр, ә танк йөрү ераклыгы — 430 км кадәр.
Т-55
Т-54 Б танк нигезендә 183-нче заводының конструктор бюросы Л.Н. Карцев җитәкчелегендә булдырылган. 1958 елның 8 майда Совет Гаскәренә корал итеп алынган.
Велари (Горж)
Велари — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Авхимович
Николай Авхимович (, Борисов, Минск губернасы, Рәсәй империясе —, Минск, Беларус) — беларус совет дәүләт эшлеклесе.
Минск югары коммунистик авыл хуҗалыгы академиясендә (1930-1933), БК(б)Ф ҮК каршындагы яңадан әзерләү курсларында (1947-1948) укыган.
Беларус К(б)Ф Һомел өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1948-1951), Беларус КФ Һродна өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1951-1953), Беларус КФ ҮК икенче сәркәтибе (1953-1956), Беларус ССР Министрлар шурасы рәисе (1956-1959), БССР икмәк мәхсулатлары министры (1959-1961), БССР социаль тәэминат министры (1961-1973). СБКФ ҮК әгъзасы (1956-1961), 3-5 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
Врховле (Сежана)
Врховле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эинген (Урта Франкония)
Эинген  — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юхары Җүрәли
Юхары Җүрәли (Yuxarı Cürəli ) — Әзербайҗанның Биләсувар районына караган авыл.
Обафеми Мартинс
Обафеми Мартинс (Obafemi Akinwunmi Foluwashola Oshadi Martins,, — , ) — Нигерия футболчысы (һөҗүмче), Нигерия милли футбол җыелмасы әгъзасы (2004-2015), Африка милләтләре кубогының бронза призчысы (2006, 2010), Италия чемпионы (2005/06), Италия кубогы (2004/05, 2005/06) һәм суперкубогы (2004/05, 2005/06) иясе, Интертото кубогы иясе (2006/07), Россия чемпионатының бронза призчысы (2010), Россия кубогы һәм суперкубогы иясе (2012).
Чернуха (Лойка кушылдыгы)
Чернуха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Лойка елгасының сул ярына тамагыннан 13 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(18030) 1999 LX4
(18030) 1999 LX4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 8 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LX4» саналган.
Воден (Пловдив өлкәсе)
Воден  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кааньоль
Кааньоль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Дзежбице
Дзежбице — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Емлин (Кентукки)
Емлин  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Емлин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортакөй (Айбасты)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Айбасты илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Василий Мартынов
Василий Мартынов (Василий Валерьевич Мартынов,, ) — Россия баскетболчысы (сакчы), ВТБ яшьләр лигасының көмеш призчысы (2017).
Козлукөй (Козлу)
Козлукөй (Kozluköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Козлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Адамуси
Адамуси — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юниондейл (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дуванное
Дуванное (Дуванное) — Киров өлкәсенең Опарино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ле-Розье-сюр-Луар
Ле-Розье-сюр-Луар — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Казейфичо (Парма)
Казейфичо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Мансур Нәбиуллин
Нәбиуллин Мансур Латыйп улы (14 август, 1922) — Бөек Ватан сугышы катнашучысы.
Казейфичо (Парма)
Географиясе
Казейфичо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Мансур Нәбиуллин
Тормыш юлы
Әгерҗе районы Чишмә авылында беренче бала булып дөньяга килә. Туган авылында башлангыч, Тирсә авылында 7 еллык белем ала. Мәктәпне тәмамлагач, Әгерҗегә тимер юлга ФЗОга укырга керә. Укып бетергәч, 2 ел депода слесарь булып эшли.
Сугыш башлануның беренче көннәреннән үк армия сафларына алына. Аны 79 махсус чаңгычылар батальонына разведчик итеп билгелиләр. Ул Калинин фронтында, Мәскәү тирәсендәге каты бәрелешләрдә катнаша. Аның аяклары йөрми башлагач, госпитальгә эләгә. Аның аяк бармакларын кисәләр. Ул Мәскәү, Тамбов, Астрахань госпитальләрендә дәваланганнан соң туган якларына кайта. Аны Воткинскийга 235 Хәрби заводка эшкә җибәрәләр. 1947 нче елга кадәр ул пушкаларга детальләр ясаган. Шул ук елны “Батырлык өчен”  медале белән бүләкләнгән. Авылга кайткач, 45 ел колхозда тимерчелектә эшли. 1985 елны II дәрәҗә Ватан сугышы ордены белән бүләкләнә. Озак еллар Чишмә авылы имам хатибы булып тора.
Казейфичо (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Врхово (Радече)
Врхово  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анока (Миннесота)
Тарихы
Анока шәһәре  елда нигезләнгән.
Гётцендорф-ан-дер-Лайта
Гётцендорф-ан-дер-Лайта — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Черемушки (Чиләбе өлкәсе)
Черемушки (Черемушки) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), татарлар (6%), украиннар (8%), алманнар (6%).
Фонтене-сюр-Мер
Фонтене-сюр-Мер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Эинген-ам-Рис
Эинген-ам-Рис — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гәрәев Хаҗиәхмәт Мингәрәй улы
Хаҗиәхмәт Гәрәев 1907 елның 26 мартында  Әлки районы Карга авылында дөньяга килә.
1939 елның көзендә Фин сугышына алына. Маннергейм саклау линиясендә барлыгы өч ай ярым барган сугышта катнаша. Бәрелешләр каты була. Күп югалтулар белән бу барган сугышта җиңәләр. Исән калганнар хәрби хезмәттән китәләр, өйләренә кайталар. Аларга ярты елга бронь бирелә.
Войводиново
Войводиново — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Гәрәев Хаҗиәхмәт Мингәрәй улы
1942 елның август аенда Ватан сугышына алына. Хәрби званиесе: гвардия рядовой, вазыйфасы: кавалерияче 567 миномёт полкында хезмәт итә. Смоленск, Ржев өчен барган сугышларда катнаша. Исән калучылар бик аз була.
Войводиново
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гәрәев Хаҗиәхмәт Мингәрәй улы
1943 елга кадәр Ленинград блокадасы сугышының авырлыкларын күрергә туры килә. “Тормыш юлы”н саклый. Ладога күленең бозлы суларыннан исәнлеге нык какшый. Ленинград блокадасын өзгәч, аларны тараталар.
Шуннан соң ул 3 нче Украина фронты составында Курск,  Белгород,, Харьков, Полтава, Кременчуг, Смела шәһәрләрен фашистлардан  азат итә. Сугышларның берсендә ул каты яралана. Фашист пулясы йөрәк янында ашадан-аша чыга. Госпитальдә дәваланырга туры килә. Авыр минометлар ташый алмагач, аны, терелеп беткәнче, повар итеп куялар.
Сәламәтләнеп чыккач, сугышны тагын дәвам итә. Румыния, Венгрия Австрияне азат итүдә катнаша. 1945 елның 26 мартында батырлык кылганга “Сугышчан батырлыклар өчен” медале белән бүләкләнә. Җиңүне Австриянең башкаласы Венада каршы ала. Туган авылына 1946 елның гыйнвар аенда исән-сау әйләнеп кайта.
“Ленинград оборонасы өчен”,  «Юбилей медальләре» белән бүләкләнә.
1981 елның 13 февралендә вафат була.
Бурч (Дерик)
Бурч (Burç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18031) 1999 LO14
(18031) 1999 LO14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LO14» саналган.
Карсылу һәм җиде кәрлә (мультфильм)
«Карсылу һәм җиде кәрлә» (Snow White and the Seven Dwarfs) — Walt Disney Productions тарафыннан 1937 елда чыгарылган Америка мультфильмы. Disney анимацион фильмнар исемлегендә 1нче фильм.
Дзежботки
Дзежботки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ишкома (Стрелица кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Григорий Мартынов
Григорий Мартынов (Григорий Алексеевич Мартынов,, — , ) — СССР хуҗалык, дәүләт һәм фирка эшлеклесе, ЧАССР авыл хуҗалыгы министры (1950—1956), ЧАССР министрлар шурасы рәисенең беренче урынбасары (1956—1959).
NGC 117
NGC 117 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Майский (Таулы Мари районы)
Майский (Майский, Майский) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан пүчинкә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Пинскавичы
Пинскавичы (Пінскавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Келп
Келп — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пинскавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Келп
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ким (Әлшәй районы)
Ким — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452135, — 80202806005.
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 878 кешенең яшәве мәгълүм.
Ле-Серке
Ле-Серке — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Врхполе (Випава)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гётценс
Гётценс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Велари (Хунедоара)
Велари — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эккенталь
Эккенталь — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабур
Кабур — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Александрово (Сейненский повяты)
Александрово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Войнягово
Войнягово — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ист-Бернстадт (Кентукки)
Географиясе
Ист-Бернстадт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18032) Geiss
(18032) Geiss — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 20 июнендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 MG1» саналган.
Дмитрий Мартынов (1906)
Дмитри Мартынов (Дмитрий Яковлевич Мартынов,, — , ) — астроном, ЮУЙлар өчен дәреслекләр авторы, Казан университеты обсерваториясе директоры (1931-1954), Казан университеты ректоры (1951-1954), «Астрономический циркуляр» (1941-1962) һәм «Земля и Вселенная» (1965-?) журналларының баш мөхәррире, Бөтенсоюз астрономия-геодезия берләшмәсе преизденты (1960, 1965, 1970-1975).
Ютика (Индиана)
Ютика  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вузениця (община)
Вузениця  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Зәһмәтабад (Биләсувар)
Зәһмәтабад  (Zəhmətabad ) — Әзербайҗанның Биләсувар районына караган авыл.
Козлуөрен (Аздавай)
Козлуөрен (Kozluören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (köy).
Вузениця (община)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Апсала (Миннесота)
Апсала  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Апсала шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ортакөй (Чаталпынар)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казейфичо Пини (Модена)
Казейфичо Пини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казейфичо Пини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Дзежонженко
Дзежонженко — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бурч (Вираншеһир)
Бурч (Burç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Келпин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Келпин  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фревиль (Манш)
Фревиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Анатолий Марченко
Анатоли Марченко (Анатолий Тихонович Марченко,, — , ) — рус телендә иҗат иткән язучы, диссидент, сәяси тоткын.
Чернянка (Меглинка кушылдыгы)
Чернянка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Меглинка елгасының сул ярына тамагыннан 47 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Александр Аксёнов
Александр Аксёнов (, Куторовка, Һомел округы, БССР, ССРБ —, Минск, Беларус) — беларус совет дәүләт эшлеклесе, алман-совет сугышында катнашучы.
Һомел педагогик укуханәсен (1941), СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1957) бетергән.
Мусерье
Мусерье (Мусерье) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (39%), руслар (61%).
Геннадий Прытков
Геннадий Прытков, Геннадий Николай улы Прытков (Геннадий Николаевич Прытков, 1948 елның 25 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Алексеевск районы Либәшәү) – драма артисты, В. Качалов исемендәге Казан дәүләт рус Зур драма академия театрының әйдәүче артисты, Русиянең (2007) һәм ТАССР (1989) халык артисты, Тукай премиясе лауреаты (2009). Казан театр училищесындә һәм Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты укытучысы. «Намус һәм тугърылык» номинациясендә «Тантана» премиясе лауреаты (2021).
Тәрҗемәи хәле
1948 елның 25 гыйнварында ТАССР Алексеевск районы Либәшәү авылында туган. Казан театр училищесын (1968), Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлаган һәм В. Качалов исемендәге Казан дәүләт рус Зур драма академия театрына кабул ителгән.
Иҗаты
Иҗатында уйнаган каһарманнары көчле холыклары белән аерылып тора. 1970 еллардан башлап заман драматургиясендә уйнаган рольләрендә каһарманның эчке дөньясын ачып салырга һәм теге яки бу адымына нәрсә сәбәп булуны төгәл күрсәтергә теләү өстенлек итә. Актёр каһарманы өчен хас булган төгәл сөйләшү манерасын, жестикуляцияне, эчке һәм тышкы темпераментны төгәл таба. Казан театр училищесында һәм Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының театр иҗаты кафедрасында шәкертләрне актёрлык осталыгына өйрәтә.
Куйган спектакльләре
Үзен режиссёр буларак та сынап карый. «Театр-99» антреприза театры оештыра. Анда күп кенә спектакльләр куя.
Урта көнбатыш
АКШ Урта Көнбатышы, Урта Көнбатыш – АКШ бүленгән дүрт географик төбәкнең берсе. Төбәк 12 штаттан тора: Иллинойс, Индиана, Айова, Канзас, Мичиган, Миннесота, Миссури (штат), Небраска, Төньяк Дакота, Огайо (штат), Көньяк Дакота һәм Висконсин.
Ай (Чиләбе өлкәсе)
Ай (Ай) — Чиләбе өлкәсенең Кусә районы составына керүче тимер юл станциясе.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Ле-Серке-су-Пассаван
Ле-Серке-су-Пассаван — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
HD205331
HD205331 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Котлянка (Стрельна кушылдыгы)
Котлянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Стрельна елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Карабаш тавы
Карабаш тавы (Карабаш тавы — Татарстанның Бүгелмә районы Карабаш авылыннан 63 км төньякта урнашкан. 1898 елдан төбәк әһәмиятендәге табигать һәйкәле.
Карабаш тавы Бүгелмә-Бәләбәй калкулыгы армытларының денудацион оске йөзеннән Карабаш сусаклагычына таба акманан гыйбәрәть. Денудация (лат. denudatio – асылыу), су, җил, боз, ниндидер авырлык көче тәэсиреннән тау токымнарының җир өстендәге түбән урыннарына җимерелеп төшү про­цес­сларының җыелмасы һәм туплануы. Моңа тектоник хәрәкәтләр дә кушылуы мөмкин. Һәм бу әкренләп рель­е­фның аб­со­лют­ һәм чагыштырмаса биеклекләрнең түбәнәюенә китерә.
Бу табигать һәйкәле урман-дала үсемлекләре белән киң яфраклы урманнар төркемнәренең күптөрле үзенчәлекле туры килүе белән җәлеп итә.
Тарихы
Татарстан АССРы Министрлар Советының 1989 елның 24 апрелендәге 167нче санлы карары белән Татар АССРы Бүгелмә районы территориясендә Карабаш бистәсеннән төньякка сузылган калкулыклар теземе, 30 метрлы сак зонасы бүлеп бирелеп, төбәк әһәмиятендәге табигый һәйкәл дип таныла.
Тасвирлау
Карабаш тавы Татарстан Кама аръягында иң төньяк пунктларның берсе булып тора. Мәйданы - 50 гектар. Үсемлек дөньясына бай булган ташлы, болынлы, куаклардан торган көньяк, көнбатыш һәм көнчыгыш тау кашлагы һәм һәм киң яфраклы урманнардан торган төньяк кабыргасы кызыксыну уята. Анда дала үсемлекләренең сирәк төрләре очрый. Барлыгы 170 төр үсемлек ачыкланган, шуларның 60 төре Татарстан Республикасының Кызыл китабына кертелгән.
Биредә Кызыл китапка кертелгән бөҗәкләрнең сирәк төрләре, һәм (урманга якынрак төньяк өлешендә) башка: махаон, апполон, күк мелеагр, чыбар күз галатея е яши. .
Үсемлекләрдән, , Цингер астрагалы, һәм яфраклары имәннекенә охшаган  (Dryas iulia — сигез таҗлы куак) һ. б. үсә.
Бу табигать һәйкәле дала үсемлекләренең һәм хайваннарның генетик фондын саклау буенча фәнни һәм гамәли әһәмияткә ия.
Хәзерге вкытта Карабаш тавы территориясе көчле антропоген йогынтыга дучар ителә: биредә терлек көтелә, шулай ук төзелеш ташы чыгарыла.
Александрово (Симьятицкий повяты)
Александрово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гётцис
Гётцис — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Войсил
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вурмат (Селниця-об-Драви)
Вурмат  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 118
NGC 118 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Келпини (Голюбско-Добжинский повяты)
Келпини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Велений (Муреш)
Велений — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Келпини (Голюбско-Добжинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Велений (Муреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18033) 1999 NR4
(18033) 1999 NR4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 14 июлендә Том Стэффорд тарафыннан Zeno обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NR4» саналган.
Миңнехан Мәсәгутев
Миңнехан Мәсәгутов (Миңнехан Мәсгуть улы Мәсәгутов,, — , ) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1946).
Насыйбулла Әймәлиев
Әймәлиев Насыйбулла Әймәлиевич (17 март 1910 - 13 июнь1987) - Бөек Ватан сугышчысы, 46 нчы аерым гвардия саперный батальонда хезмәт итә. "Батырлык өчен" медале (№177 /801) һәм юбилей медальләре, орденына ия (1985).
Тормыш юлы
Ике тапкыр өйләнгән: беренче хатыны - Маһирә Гайнәтулла (Гайниятулла) кызы (1908 - 26.6.1958). Балалары: Мәгъзүрә Гыйниятова (1928), Кылмакчыда; Хәсәнова Мәръям (1934 - 1989); Яруллина Яүһәр (1939); Мөслимә Ханнанова (1949), Чаллыда; Хәмидулла (1946 - 1947); Сәмигулла (1937 - 1939). Икенче хатыны - Кадыйрова Фатыйма Нәҗип кызы (1923 - 2.4.1997) Балалары: Мәҗидулла (1960), Мөнирә Мосратуллина (1961), Тәбрис (1963 - 1991), Мәүлет (1965 - 2008).
Насыйбулла гаиләсе да яңа оешкан “Яңа Тормыш” колхозына беренчеләрдән булып 1931 елны ук керә.
Егет кече яшьтән үк балта эшенә өйрәнә. Армия сафларында да хезмәт итеп, туган колхозына кайта. Кичү елгасы аша күпер салалар, амбарлар төзиләр, орлык салыр өчен ике катлы агач здание (глубинка) салалар. Кизләү янына сыер, бозау фермалары төзүдә катнаша. Үзен бригадир итеп тә сайлыйлар, биш ел завхоз булып та эшли. Ләкин тыныч хезмәтне сугыш өзә.
Мәскәү асты авылларын, Украина җирләрен азат итүдә катнаша. 1943 елны партиягә керә. Икенче Украина фронты составында Бессарабияне, Румыния, Венгрия, Австрияне азат итүдә катнаша. Берлинга барып җитә. Сугышны Чехословакияне азат итеп, Прага шәһәрендә тәмамлый.
Насыйбулла абый 1945 елның октябрендә генә өенә кайта ала. Сугышта “За отвагу” медале белән бүләкләнә. Партия секретаре да, председатель урынбасары да, бригадир итеп тә (барысы 18 ел бригадирлыкта) сайлыйлар үзен.
“Хезмәт ветераны” медале белән бүләкләнгән, сугыш медальләре бар.
Эккерсдорф
Эккерсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пироним
Пироним (Піронім ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Владимир Бровиков
Владимир Бровиков (, Ветка, БССР, ССРБ —, Мәскәү, РСФСР) — беларус совет дәүләт эшлеклесе.
Беларус дәүләт университетын (1955), СБКФ ҮК каршындагы җәмгыять фәннәре академиясен (1959) бетергән.
Беларус КФ Витебск өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1970-1972), Беларус КФ ҮК икенче сәркәтибе (1978-1983), Беларус ССР Министрлар шурасы рәисе (1983-1986), ССРБның Польшадагы илчесе (1986-1990). СБКФ ҮК әгъзасы (1979-1989), 10-11 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты. Фәлсәфә фәннәре нәмзәте (1969).
Ялмата
Ялмата (Альмата) — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барманцак күлендә урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасы, Тын һәм Идел елгаларының агымсыз тармаклары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек су бассейныннан алып РФ-ның Каспий диңгезенең елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ле-Трамбле (Мен һәм Луара)
Ле-Трамбле — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Камб-ан-Плен
Камб-ан-Плен — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Врата (авыл)
Врата  — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кейвуд (Кентукки)
Географиясе
Кейвуд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Эллинген
Эллинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дзекановичи (Великопольское воеводалыгы)
Дзекановичи  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гёфис
Гёфис — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Казейфичо Цамполе (Мантова)
Казейфичо Цамполе — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казейфичо Цамполе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Агусан поты
Агусан поты (киң рәвештә Филипинда Алтын Тара буларак мәгълүм, әмма бу аллюзия булырга мөмкин). Бу потны Буддачылык Тара Алиһәсе дип тәңгәл китерәләр), аның авырлыгы 2 кг (4,4 фунт). Ул 21 карат алтыннан ясалган пот, 1917 елда Филипинда, Минданаода, Эсперанцада Вава Елгасы ярларында табылган булган. 9-ынчы – 10-ынчы гасырларга карый. Сынның биеклеге якынча 178 мм (7 дюйм) ул хатын-кыз Һинд дине яки Буддачылык Алиһәсе, аякларып кисештергән килеш һәм бай итеп бизәлгән баш киеме һәм тәненең төрле өлешләрендә бизәкләр белән утыра. Хәзер ул Чикагода Табигый Тарихның Кыр Музеенда күргәзмәдә. Ачылудан бирле алтын сын белән чагылыш тапкан Алиһәнең идентиклыгы бәхәсле булган. Алтын сынның фараз ителгән идентиклыгы Һинд дине Шиваизм Алиһәсеннән Буддачылык Тара Алиһәсенә кадәр. Күптән түгел булган өйрәнүләр сын Ваджраяна традициясенең Ваджрасалайя Алиһәсе дип фараз итә.
Тарихы
1917 елда Агусан поты Манобо хатыны тарафыннан Вава Елгасы ярларында Эсперанца, Агусан дель Сур янында табылган булган. Ул артефактны маника (курчак) итеп, аны шул вакытта Агусан генерал губернаторы Блас Баклагонга бирелгәнчегә кадәр тоткан. , Шуннан соң ул Буваван ни Баклагон исемен (Баклагонның Алтыны) исемен алган. Шулай да, алтын потны табучының оныга кызы Констанция Гуриаль буенча, аның Белай Кампос исемле дәү әнисе аны маника (курчак) дип тоткан һәм соңыннан аны алтарьга табыну өчен куйган, ул аның традицион Манобо йортыннан урланып алып кителгәнчегә кадәр. Соңыннан ул Блас Баклагон кулларына эләккән. 1918 елда Баклагон артефактны доктор Эйч. Отли Бейер игътибарына тәкъдим иткән, ул аны "Филипин археологиясендә табылган иң күркәм табылган әйбер" дип атаган. Шул вакытта Филипин Университетында антропология департаменты сәркатибе һәм Филипин Милли Музееның ихтирамлы кураторы булган Байер Филипинда Америка колониаль хөкүмәтен Агусан сурәтен Манилада Филипин Милли Музее өчен сатып алырга ризалаштырган. Шулай да хөкүмәт артефактны фондлар җитмәүгә күрә артефактны сатып ала алмаган. Шуннан соң аның иясе Агусан Кокос Ширкәте булган, аларга Блас Баклагон бурыч бирергә тиеш булган. Булу яңалыклары ахыр чиктә Лаузи Вуд кебек әһәмиятле кешеләргә барып җиткән, аның ире Леонард Вуд Филипинда Америка генерал-губернаторы булып хезмәт иткән. Сурәт алтын кыйммәте өчен эретелергә мөмкин булуыннан куркып, Вуд ханым алтын артефактны сатып алу өчен иганә компаниясен алып барган. Иганә җыю кампаниясендә ярдәм итүчеләргә Чикаго Кыр Музееның Көньяк-Көнчыгыш Азия департаменты кураторы Фэй-Купер Коул белән Чикаго Университеты профессоры Шалер Мэттьюс кергән. Аларның максатлары пот соңыннан 1922 елда ₱4,000.00 суммасы бәрабәренә музей өчен сатып алынгач ирешелгән булган. Америка шуннан соң 1922 елда Америка Кушма Штатларына җибәрелгән булган һәм шуннан соң Чикагода Табигый Тарихның Кыр Музеенда урнаштырылган булган, анда ул хәзерге көнгәчә саклана.
Recovery
Артефакт Филипин халкы һәм Америкалылар арасында еллар буена конфликт сәбәбе булган һәм күп Филипин галимнәре аның кайтарылган булуын таләп иткән. Ул илнең милли хәзинәсе буларак каралган булган, ачылу вакытында игълан ителмәгән булган һәм Америкалыларг милли финанс авырлыгы чорында сатылган булган, бу Филипин хөкүмәтенең аукционга чыгарылганда артефактны сатып ала алмавына китергән. Галимнәр фараз иткәнчә, Кыр Музее артефактны сатып алу сәбәбе аның эретелергә мөмкин булуы, шуңа күрә Кыр Музее аны кайтарырга тиеш, я кимендә Филипинга артефактны кире сатып алырга рөхсәт итәргә, чөнки сынның алтын өчен эретү сценарие чынга охшамаган. Шулай ук Америка музее Америка колониаль хөкүмәте астында Филипин финанс авырлыклар кичергәндә сатып алынганы искә алына. Агусан сурәтенең кайтаруның төп яклаучыларның берсе булып элеккеге Сенатор Акуилино Пиментел Джуниор. булган, ул Филипинга репатриацияне яклау максаты соңгы привилегия чыгышын ясаган. Чикагода Кыр Музее раслаганча, ул алтын потны Филипин хөкүмәте "бик сораган" очракта кайтара ала дип раслаган. 2018 елның апрелендә GMA Network  документаль фильмында Агуан сурәте булган, бу юлы Агусан дель Сур кешеләре сынның репатриациясен тәэмин иткәннәр. Галимнәр шулай ук Филипиннарның артефактка ия булу хокукы өчен документны тапканнар. Галимнәр хөкүмәт белән бергә Америка Штатларында, Чикаго Кыр Музеенда күргәзмәдә булган Филипиннарның алтын потка соравына ирешергә соралган булган..
Андриановка (Әлшәй районы)
Андриановка — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
пучᴛы индексы — 452130, — 80202806007.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 53 кешенең яшәве мәгълүм.
Габере (Лендава)
Габере  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Писаруки
Писаруки (Пісарукі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Ярославль (Киров өлкәсе)
Ярославль (Ярославль) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Шадомля
Шадомля — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Великая елгасының уң ярына тамагыннан 0,1 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фукарвиль
Фукарвиль — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Келпини (Рипинский повяты)
Келпини  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ортакөй (Үнье)
Ортакөй (Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(18034) 1999 NF6
(18034) 1999 NF6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NF6» саналган.
Козлупынар (Кемалие)
Козлупынар (Kozlupınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (köy).
Атертон (Калифорния)
Атертон  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Макарово (Таулы Мари районы)
Макарово (Ӓршиксола, Макарово) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%),.
Александрово (Сувальский повяты)
Александрово  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Агтәпә (Җәбраел)
Агтәпә  (Ağtəpə ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.