cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирена Вейсайте
Тормыш юлы
Ирена Вейсайте 1928 елның 9 гыйнварында Литваның Каунас шәһәрендә яһүд гаиләсендә туа. 1934—1941 елларда идиш телендә укытулы Шолом-Алейхем исемендәге Каунас гимназиясендә укый. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында Каунас геттосында әти-әнисен югалткан.
1947 елда Саломеи Нерис исемендәге Вильнүс урта мәктәбен тәмамлый. 1953 елда Мәскәү дәүләт университетын тәмамлый, анда алман телен һәм әдәбиятын өйрәнгән. 1963 елда «Поздняя лирика Гейне: „Романсеро“» темасына Ленинград дәүләт университетында филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
1953—1997 елларда Вильнүс педагогика институтында (1992 елда Вильнүс педагогика университеты итеп үзгәртелгән) Көнбатыш Европа әдәбияты, Алман әдәбияты, XX гасыр театры тарихы курсларын укыта. 1965 елдан доцент; 1999 елда Вильнюс педагогика университетының мактаулы профессоры исеменә лаек була.
1963—1964 еллардан театр тәнкыйтьчесе буларак билгеле.
2020 елның 11 декабрендә Вильнүс шәһәрендә коронавирус йогышы нәтиҗәләреннән 93 яшендә вафат була.
Фәнни эшчәнлек
Литва һәм башка илләр матбугатында 200 дән артык мәкалә бастырган. Берничә китап авторы; мәктәп дәреслекләре автордашы.
Дөртдегирмен (Гедиз)
Дөртдегирмен (Dörtdeğirmen) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Гедиз илчесенә караган бер авыл (köy).
Гердсфилд (Төньяк Дакота)
Гердсфилд  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гердсфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жачу
Жачу — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
(2304) Славия
(2304) Славия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1979 елның 18 маенда А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 KB» саналган.
Петрилака
Петрилака — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каррапаташ
Каррапаташ — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Торын (Канаш районы)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
Ползела
Ползела — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пискунова
Пискунова (Піскунова ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Недамово
Недамово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вальдаон
Вальдаон — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Корткерос
Корткерос (Корткерос) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
Климат
Корткерос климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (63%), руслар (34%).
Чаплице (Подлясье воеводалыгы)
Чаплице  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Битаман
Кече Битаман — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл. Кече Битаман авылы район үзәге Биектаудан 36 чакрым ераклыкта урнашкан.
2000 елда авылда 194 кеше яши. Халыкның төп шөгыле — игенчелек, терлекчелек. Авылда башлангыч мәктәп, китапханә, клуб һәм мәчет эшли.
Почта индексы — 422725.
Күренекле кешеләр
Язучы, Татарстанның һәм Россиянең атказанган мәдәният хезмәткәре Габдулла Шәрәфи (Габдулла Шәрәфетдин улы Шәрәфетдинов, 1926—1997) Кече Битаман авылында туып үсә. Шагыйрь Рафис Харис улы Корбанов (1957) та Кече Битаманда дөньяга килә.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Грайндстоун (Пенсильвания)
Грайндстоун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Грайндстоун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7342
NGC 7342 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Каролюв (Лодзь воеводалыгы)
Каролюв  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вулька-Даньковска
Вулька-Даньковска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Каролюв (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вулька-Даньковска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Галя
Галя — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Северный Кондас елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Волтата дел Форно (Салерно)
Географиясе
Волтата дел Форно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ZNF43
ZNF43 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Кампо-де-Сан-Педро
Кампо-де-Сан-Педро — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сауэ күла
Сауэ күла (Saue küla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Богтеньга
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тарновске-Гуры
Тарновске-Гуры (Tarnowskie Góry, Tarnowitz) — Польшанең Силезия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Тарновске-Гуры Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1525 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Каамья карма
Каамья карма Һинд динендә махус максат белән башкарылган кармаларга (яки ритуалларга) карый. Нитья кармалардан аермалы буларак, шастралар бу ритуалларның көн саен яки регуляр үтәлүен таләп итми. Гадәттә алар максат итеп куелган нәтиҗәләр өчен башкарыла. Биредә берничә каамья карма китерелгән:
Сент-Фуа-ле-Лион
Сент-Фуа-ле-Лион — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Куцавичы (Ашмянский районы)
Куцавичы  (Куцавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Аско (Франция)
Аско (Asco) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Голо-Морозалья кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 122,81 км².
Инҗиргедигый (Тарсус)
Инҗиргедигый (İncirgediği) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пискуны
Пискуны (Піскуны ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Изабел (Көньяк Дакота)
Изабел  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Эндокрин система
Эндокрин система — гормоннар ярдәмендә эчке әгъзалар эшмәкәрлеген көйләүче система. Гормоннар эндокрин күзәнәкләр тарафыннан канга чыгарыла яки күзәнәкләр арасындагы аралык аша күрше күзәнәкләргә тарала.
Нейроэндокрин (эндокрин) система бар әгъзалар һәм әгъзалар системасын көйли, эчке мохит тотрыклыгын саклый, кешенең гади эшмәкәрлеген тотып тора, алмашынучан тирәлеккә яраклашуда булышлык итә. Нейроэндокрин системасының эшмәкәрлеге иммунитетлы система белән нык бәйле.
Эндокрин система гландуляр эндокрин системасына (гландуляр аппарат), анда эндокрин күзәнәкләр җыелып, эчке секреция бизе барлыкка китерә, һәм диффуз эндокрин системасына бүленә. Эчке секреция бизе гландуляр гормоннарны җитештерә, алар арасына стероид гормоннар, калкансыман бизе гормоннары һәм башка күпчелек пептид гормоннар. Диффуз эндокрин системасы бар организм буйлап таралган эндокрин күзәнәкләрдән тора, алар агландуляр гормоннарны — пептидларны — эшләп чыгара (кальцитриолдан башка). Организмның һәрбер тукымасында диярлек эндокрин күзәнәкләр бар.
Эндокрин система үзенең серләрен шундый җентекләп саклаган ки, алар галимнәр тарафыннан XX гасыр башында гына ачыла башлады. Галимнәр
башта гаҗәеп үзгәрешләргә игътибар иткәннәр. Алар бизләргә травма булганда, яисә операция вакытында кагылып җәрәхәт ясагач, организмда зур тайпылышлар барлыкка килеп, пациентның сәламәтлеге кинәт кенә начарланып китүен күргәннәр. Бу — «серле объектлар»да үзенчәлекле биологик актив матдәләр — гормоннар (эчке секреция бизләрендә эшләнеп чыга торган матдә) барлыкка килә дигән фикергә китергән. Әлеге гормоннарның тышка чыгып китмичә, ясалган урыннарыннан кан һәм лимфа аша шактый ерак күчеп, бар организмга тәэсир итүен күзәткәннәр.
Инде серләре ачылган органнарга эчке секреция бизләре яки эндокрин бизләр дигән исем биргәннәр.
Бу системага керә торган сигез биз билгеле: гипоталамус (баш миендәге күрү калкулыклары астында урнашкан биз; эчке тирәлекне, вегетатив функцияләрне көйләү, организмда гомеостазны саклау үзәге), гипофиз (эчке секреция бизе), эпифиз (күркәсыман биз), калкансыман биз һәм аның янындагы бизләр, бөер өсте бизе, ашказаны асты һәм җенси бизләрнең эндокрин өлешләре. Әлеге бизләрнең гомуми авырлыгы 100 г нан да артмый, алар бүлеп чыгара торган биологик актив матдәләрнең күләме миллиграммның меңнән бер өлеше белән генә үлчәнә. Организмга шулай кечкенә күләмдәге матдәләрнең тәэсир итә алу сәләте — гормоннарның төп үзенчәлеге.
Җирдә гормоннарсыз тормыш булмас иде. Алар тормыш өчен мөһим ; процессларны: үсүне, матдәләр алмашын, үрчүне, эмоциональ реакцияне, психик эшчәнлекне контрольдә тоталар, озак яшәү өчен җавап бирәләр.
Гипоталамус организмда эчке секреция бизләренә, җылылык һәм су-тоз; алмашына, эчке органнар эшчәнлегенә, кешенең эмоциональ һәм психик активлыгына тәэсир итә. Моннан кала гипоталамус төшләрендә ике бик мөһим гормон — вазопрессин һәм окситоцин ясала, алар су-тоз алмашын һәм тамырларның тонусын көйлиләр.
Гипоталамус астына урнашкан гипофиз — безнең гәүдәнең тышкы үзенчәлекләрен — борынның зурлыгыннан алып аякның үлчәменә кадәр, кешенең юан йә ябык булуын билгели, кешенең озын буйлы яки тәбәнәк булуы да аңа бәйле.
Эпифиз — минең борчак зурлыгындагы югары өстәмәсен дә га.1 имнәр биологик актив матдәләр эшләп чыгара дип уйлый. Алар иммун системасы эшчәнлеген, үсүне, җенси өлгерүне, пигментлашуны һәм су-тоз алмашын көйлиләр. Аларның химик төзелешен һәм организмдагы ролен алга таба да өйрәнергә кирәк әле.
Калкансыман бизнең, эпифиздан аермалы буларак, табиблар ачыкламаган серләре юк дип әйтергә мөмкин. 1915 елда галимнәр тироксинны—ул эшләп чыгара торган төп гормонны тапканнар, ә 1952 елда икенче гормон — трийодтиронин табылган. Бу өчлекнең соңгысы — тиреокальцитонин 1962 елда ачылган. Ул организмда бара торган кальций алмашында катнаша.
Тироксин һәм трийодтиронин организмдә үсү һәм үсеш процессын көйлиләр, нерв системасына, йөрәккә, җенси бизләргә тәэсир итәләр, барлык төр матдәләр алмашын тизләтәләр.
Эчке секреция бизләренең һәрберсе үзенчәлекле. Ашказаны асты бизе дә шундыйлардан. Аның зурлыгы 16-22 см, авырлыгы 70-120 г, ә аның серле утраучыклары өлешенә гомуми массаның 2-3 % ы гына туры килә. Бик ; күп тикшеренүләрдән соң бу утраучыкларның канда шикәр күләмен көйли, торган гормон — инсулин эшләп чыгарганын ачканнар, һәркемгә билгеле, инсулин аз булганда, шикәр диабеты авыруы барлыкка килә. з Эчке секреция бизләре арасында бөер өсте бизләре аерым урын алып тора. = Бу бизләр кортикостероид дип аталган гормон эшләп чыгаралар. Алар 1 организмга экстремаль шартларга яраклашырга булыша. Әгәр гормоннар күп эшләнеп чыкса, мәсәлән, хатын-кызларның авырлыгы артып китәргә, битләрендә йон актив үсә башларга мөмкин. Әгәр кортикостероид аз эшләнсә, кеше бик каты ябыга, тәне бронза төсен ала. Бөер өсте бизләренең ми катламы ике гормон — адреналин һәм норадреналин эшләп чыгара.
Алар йөрәк-кан тамырлары функциясен көйләүдә катнаша һәм углевод алмашын җайлыйлар, шулай ук кирәк очракта организмның эчке ресурсларын тупларга ярдәм итәләр.
Кече очада, аналыкның ике ягында урнашкан күкәйлекләр хатын-кыз гормоннары—эстроген һәм прогестерон эшләп чыгаралар. Гүзәл җенеснең һәр органы һәм тукымасы бу гормоннарга берсүзсез буйсына. Аларның бурычлары бик җитди — күрем килү циклын көйлиләр, йөрәк, тамырлар, сөякләр, нерв системасы сәламәтлеге сагында торалар. Хатын-кызлар кешелекне саклау өчен җаваплы булганга, табигать аларны бик чыдам итеп яраткан һәм монда бу гормоннарның хезмәте дә аз түгел. Эстроген көч бирә, күзләргә шатлыклы чагылыш кертә. Хатын-кызлар сокландыргыч гүзәл ханымнарга әйләнәләр. Прогестерон аларны ана булырга әзерли.
Менә шундай алар гормоннар — чиксез куәтле эндокрин системаның серле атчабарлары.
Эндокрин чирләр
Эндокрин чирләр — эндокрин бизләр какшау сәбәпле килеп чыккан авырулар төре. Мондый авырулар нигезендә эчке секреция бизләре эшмәкәрлегенең артуы, түбәнәюе, яки бозылуы ята.
Равил Гарипов
Гарипов Равил Касыйм улы - “Каздорстрой” ачык акционерлык оешмасы җитәчесе, Россия нең һәм Татарстан ның атказанган төзүчесе. = Тәрҗемәи хәле = Гарипов Равил Касыйм улы 1954 нче елның 8 нче июнендә элекке Норлат районы Урысбага авылында крестьян гаиләсендә өченче бала булып дөньяга килә. 1961 нче елда Урысбага мәктәбенә 1нче класска укырга керә. Ул бик актив, шук була. Концертларда катнаша, спектакльләрдә уйный, шигырьләр сөйләргә ярата. Мәктәптә иң яраткан фәне математика була. 7-8 сыйныфларда укыганда математика һәм физика буенча үткәрелгән район олимпиадаларында катнаша.
Югары сыйныфларны Равил Казан шәһәрендәге 10 нчы интернат-мәктәптә тәмамлый. Аннары Казан финанс институтына укырга керә. 1975 нче елда институтны тәмамлап, Төмән өлкәсенә эшкә китә. Шул ук елны армия сафларына алына. Хабаровск өлкәсендә Япон диңгезе ндә Бухта Ольга, Сопка Богатырьда ПВО частьләрендә хезмәт итә.
= Хезмәт юлы = Армиядән соң туган якларына кайта, Зеленодольск СМУ ның Норлат бүлегендә экономист булып эшли. 1977 нче елдан Казан шәһәрендә яши башлый, “Каздорстрой” оешмасына бухгалтер-ревизор булып урнаша. Менә инде 42 ел шушы оешмада  җитәкче булып эшли.
= Бүләкләре, мактаулы исемнәре = Тырыш хезмәте өчен күп тапкырлар орден, медаллләр, мактау грамоталары белән бүләкләнә.Равил Гарипов- Татарстан ның һәм Россия нең атказанган төзүчесе. Ул Россиянең һәм Зеленодол районы ның почетлы гражданины. Экономика фәннәре кандидаты.
= Сылтамалар = https://xn--c1aea8akcddj.xn--p1ai/GosReestr/Show/9375909
https://www.rusprofile.ru/person/garipov-rk-166000998630
http://elitat.ru/anniversary/dorozhat-reputaciej/
http://neotorg.com/%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8C/node/%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B9/1104244
Ползело
Ползело — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сауэаугу
Сауэаугу (Saueaugu) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Вулька-Дворска
Вулька-Дворска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Югары утар (Чишмә районы)
Югары утар — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452142, ОКАТО коды — 80257875002.
Карсан
Карсан — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Петрилака-де-Муреш
Петрилака-де-Муреш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2821) Славка
(2821) Славка  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1978 елның 24 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SQ» саналган.
Элк-Ривер (Айдахо)
Элк-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Элк-Ривер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карпин (Лодзь воеводалыгы)
Карпин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Недзьведзиця (Диңгез буе воеводалыгы)
Недзьведзиця  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вандонкур
Вандонкур — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
ZNF430
ZNF430 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Чаркувка-Дужа
Чаркувка-Дужа — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канталехо
Канталехо — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Геттингер (Төньяк Дакота)
Тарихы
Геттингер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кече Казаклар
Кече Казаклар — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422722.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Волте Алте (Сьена)
Волте Алте — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волте Алте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Жестас
Жестас — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
NGC 7343
NGC 7343 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гранвилл (Пенсильвания)
Гранвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гранвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дөртейлүл (Сивас)
Дөртейлүл (Dörteylül) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (köy).
Касарельюш
Касарельюш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Виктор Веселаго
Виктор Георгиевич Веселаго (1929 елның 13 июне, Запорожье өлкәсе, Украин ССР, ССРБ — 2018 елның 15 сентябре) — совет һәм Россия физигы, оптика метаматериалларының пионерларының берсе. ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты.
Тормыш юлы
Виктор Веселаго ССРБның Запорожье өлкәсендә «Днепрострой» хезмәткәрләренең берсе Георгий Сергеевич (1893—1937) гаиләсендә туа. Әнисе Елена Борисовна Коялович (1895—1987) — танылган рус һәм совет математигы, метролог, шахматчы Борис Михайлович Кояловичның кызы.
Мәктәптә үк ул С. Э. Хайкинның «Радио нәрсә ул» китабын укып, физика белән мавыга һәм Мәскәү дәүләт университетының физика-техник факультетына укырга керә, анда Л. Д. Ландау, П. Л. Капица, С. М. Рытов һәм башка зур галимнәр лекцияләрен тыңлый. Диплом проектын — М. Е. Жаботинский җитәкчелегендә, ә диплом эшен П. Н. Лебедев исемендәге Физик институтта (ФИАН) Н. А. Ирисова төркемендә башкарган. Шунда ук, булачак Нобель лауреаты А. М. Прохоров җитәкчелегендәге ФИАНда ул үзенең фәнни эшчәнлеген башлый, ә 1982 елдан башлап гомеренең ахырына кадәр Гомуми физика институтында (ИОФАН) эшли. 1961 елдан бирле Веселаго Мәскәү физика-техник институтында укыта, физика һәм энергетика проблемалары факультетын һәм гамәли физика кафедрасын оештыруда актив катнаша. 20 елдан артык ул Югары аттестация комиссиясенең физика буенча эксперт советы әгъзасы булган.
1990 елларда Веселаго Россиядә фәнни интернет-таратулар оештыру инициаторларының берсе була («Информаг» системасы), 1998 елда «Исследовано в России» беренче Россия электрон фәнни журналына нигез сала.
Фәнни эшчәнлек
1960 елларда Веселаго ФИАНда төзелгән һәм ССРБ Дәүләт премиясе белән билгеләп үтелгән көчле магнит кырларын алу өчен «Соленоид» җайланмасын эшләүдә катнаша.
1967 елда, Л. И. Мандельштам эшләренә нигезләнеп, Веселаго материалларның тискәре сындыру күрсәткече белән материалларның көтелгән үзлекләрен тасвирлый: моның өчен материал бер үк вакытта тискәре диэлектрик һәм магнит үтүчәнлегенә ия булырга тиешлеген, мондый материалдан яссы параллель пластина сурәтне бозмыйча гына тапшырырга тиешлеген һәм мондый материалда яктылык йотылганда ут басымы аның тартылуына күчүен күрсәтә. Бу фаразлар 2000 елда, Дэвид Смит җитәкчелегендә Америка галимнәре беренче «тискәре материаллар» булдырганда, ә инглиз физигы Джон Пендри Веселагоның яссы линзасының рөхсәт итүчәнлеген күрсәткәч тормышка ашырыла. Шул мизгелдән, хәзерге вакытта, гадәттә, метаматериаллар дип аталган ясалма структураларның физикасының көчле үсеше башлана.
Пишчакина
Пишчакина (Пішчакіна ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Инҗирҗи (Феке)
Инҗирҗи (İncirci) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Путракамешти
Борынгы Һинд дине эпосы Рамаянада, олы фикер иясе Васиштха киңәше буенча, Айодхьяның Патшасы Дашаратха Ришишринга Муни күзәтүе астында Путракамешти Яджнаны башкарган. Риширинга Муни Яджурведа буенча белгеч булган, бу шул дога өчен белешмә булган. Аның уңышлы тәмамлануыннан соң Ут Ходае, Агнидэв пәйда булган һәм Айодхья Патшасына татлы әйбер чүлмәге биргән, бу аның өч патшабикәсенә угылларны - Шри Раманы, Лакшмананы, Бхаратаны һәм Шатругхнаны тудырыр өчен бирелгән булган.
Серезен-дю-Рон
Серезен-дю-Рон — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Сауксе
Сауксе (Saukse) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Поличка Вас
Поличка Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аньер-ан-Монтань
Аньер-ан-Монтань (Asnières-en-Montagne) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монбар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 28.47 км².
Куцавичы (Карэлицкий районы)
Куцавичы  (Куцавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вулька-Длужевска
Вулька-Длужевска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ашкайнату
Аш сеңдерү — ашалган ашамлыкны ваклаудан, химик таркатудан һәм кеше организмы өчен яраклы итүдән торган катлаулы физиологик процесс ; организмга иңгән катлаулы азык матдәләренең гади химик кушылмаларга таркалып үзләштерелү процессы.
Аш сеңдерү барышында азык макромолекулалары ваграк молекулаларга, ягъни азык биополимерлар мономерларга әверелә. Бу процесс ферментлар катнашлыгында башкарыла. Эшкәртелгән азык эчәклек тышчасы аша организмның тарату системсына (кан һәм лимфага) эләгә. Шулай итеп, аш сеңдерү азыкны эшкәртү һәм азыкны үзләштерүдән тора.
Хайваннарда аш сеңдерү
Күпчелек хайваннарда аш сеңдерү аш кайнату трактына һәм күзәнәк эчендә башкарыла. Тик көпшәклеләрдә (губки) генә аш сеңдерү күзәнәк эчендә башкарыла.
Умырткалыларның аш сеңдерү системасы авыз тишегеннән башлана. Ерткыч хайваннарның авыз куышлыгында корбанын тотып алуга һәм үтерү өчен яраклашкан төрле әйләнмәләре булган яңаклары бар. Шулай ук үлән ашаучы хайваннарның авызы азыкны өзеп алуга, башка нәмәләрне ашаучыларның — азыкны ваклауга, орлык яки бөҗәк ашаучы кошларның — чукып алуга, ерткыч кошларның — өзгәләргә, су кошларының һәм кит сыманнарның — сөзеп алугаяраклашкан.
Петрилень
Петрилень — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюлькой
Тюлькой (Çĕнĕ Туçа, Тюлькой) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429303. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216892005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700008600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 55 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Карси (Лодзь воеводалыгы)
Карси  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Чаркувка-Мала
Чаркувка-Мала — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Карси (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чаркувка-Мала
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4793) Слессор
(4793) Слессор  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1988 елның 1 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RR4» саналган.
Неживенць (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алексей Попов (1892)
Алексей Попов (, —, ) — Рәсәй режиссеры, актер, театр теоретиге, СССР халык артисы (1948), сәнгать белеме докторы. 1921 елдан сәхнәдә. Вахтангов ис. театрда, Инкыйлаб театырнда һәм башка театрларында эшләгән; 1935-1958 елларда Совет гаскәре үзәк академия театры баш режиссеры. Өч мәртәбә (1943, 1950, 1951) СССР дәүләт премиясе лауреаты.
ZNF431
ZNF431 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
NGC 7344
NGC 7344 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Түбән утар (Чишмә районы)
Түбән утар — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452142, — 80257875003.
Аркарка
Аркарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Интириор (Көньяк Дакота)
Интириор  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кантимпалос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пишчалава
Пишчалава (Пішчалава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Саула
Саула (Saula) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Пекары-Шлёнске
Пекары-Шлёнске (Piekary Śląskie, Deutsch Piekar) — Польшанең Силезия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 58268 кеше (2011).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Пекары-Шлёнске Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Тарих
Шәһәр статусын 1947 елдан йөртә.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Вулька-Дольна
Вулька-Дольна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каштаньейра (Могадору)
Каштаньейра  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Поличкий Врх
Поличкий Врх — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Инҗирҗик (Кумлуҗа)
Инҗирҗик (İncircik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кумлуҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Грантли (Пенсильвания)
Грантли  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Грантли халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ванклан
Ванклан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Эмметт (Айдахо)
Эмметт  — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эмметт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волте Басе (Сьена)
Волте Басе — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волте Басе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Жюксю
Жюксю — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Кослан
Кослан (Кослан) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.
Климат
Кослан климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Куцишки (Астравецкий районы)
Куцишки  (Куцішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Кослан
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (79%), руслар (19%).
Куцишки (Астравецкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Клешалар (Һинд дине)
Тәрҗемә иткәндә бу биш (pañca) клешалар яки бәла болар:
Тышкы сылтамалар
International Nath Order (INO) perspectives:
Зур Азика
Зур Азика — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лилесвера елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
(1766) Слайфер
(1766) Слайфер  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1962 елның 7 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1962 RF» саналган.
Аньер-ле-Дижон
Аньер-ле-Дижон (Asnières-lès-Dijon) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Фонтен-ле-Дижон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.55 км².
Үрчү
Үрчү — барлык тере организмнарга хас үзенчәлек, үзеңә охшашларны яңадан барлыкка китерү, нәселне һәм тереклекне дәвам итү.
Ике төп үрчү төре бар: җенесле һәм җенессез үрчү. Күзәнәкле организмнар өчен үрчү нигезе булып күзәнәк бүленүе тора.
Үрчү — тере организмнарның характерлы үзенчәлеге. Җенессез һәм җенси үрчү була. Җенессез үрчүдә бер зат катнаша, бу очракта үзенә охшаш бала затлар барлыкка килә. Җенессез үрчү формалары: күзәнәкләр бүленү, бөреләнү, споралар ясалу, вегетатив үрчү.
Җенессез үрчү
Җенессез үрчүдә бер организм катнаша һәм ике (кайчак) күбрәк үз-ара охшаш организмнар барлыкка килә.
Күзәнәкләр бүленү
Бүленү — җенессез үрчүнең иң гади формасы. Бу бер күзәнәкле микроорганизмнарга хас. Бүленгән вакытта күзәнәк ике бер төрле кисәккә аерыла. Бүленү процессы төштән башлана, ул сузыла, озынча формага керә һәм бүленә. Ике яңа төш барлыкка килә, алар бер-берсеннән ераклашалар. Цитоплазмада округ ясала, ул акрынлап тәрәнәя һәм ике яшь организм барлыкка килә.
Амитоз, яки күзәнәкнең турыдан-туры бүленүе (от грек — кире кагу һәм грек — "җеп, сүс") — күзәнәкләрнең хромосомалар ясамаяча турыдан-туры бүленеп үрчүе. Күзәнәкнең икегә бүленү ысулы белән амебалар, эвгленалар, инфузорияләр үрчи. Ана күзәнәк тукланудан туктый, кирәкмәгән яшәү продуктларыннан арына, сузыла башлый. Башта төш бүленә. Күзәнәк озыная һәм урталай бүленә.
Митозның биологик әһәмияте – хромосомаларны бүлендек күзәнәкләргә тигез бүлү һәм күзәнәкләрнең генетик әверелешсез үсешен тәэмин итү.
Мейоз (грек — кимү) яки редукцион бүленү — хромосомалар саны икегә бүленеп эукариот күзәнәк төше бүленүе. Редукцион һәм эквацион этапта башкарыла. Мейозны гаметогенез белән бутамаска, гаметогенез — үсемлекнең җенес күзәнәге үсү стадиясе.
Споралардан үрчү
Табигатьтә җенессез үрчү формасы — споралардан үрчү киң таралган. Спора – тыгыз тышчалы җенессез үрчү күзәнәге. Споралар озак вакыт тынычлык халәтендә була алалар. Бу торышта алар тирә-якны уңайсыз шартларын (салкынны, эссене, корылыклы, артык дымлылыкны) үткәрәләр. Уңайлы шартлар булу белән споралар шыталар, бүленәләр һәм яңа затлар барлыкка китерәләр. Бу юл белән күп күзәнәкле суүсемнәр е, абагасыманнар, югары төзелешле гөмбәләр үрчи.
Майятита
Майятита (Санскрит телендә, турыдан-туры мәгънәдә "иллюзиядән тыш") - ул шәхеснең физик (иллюзия) дөньясы эрегән һәм Иң Олы белән берлек үз-реализациясе ирешелгән аңның дуалистик халәте атала. Бу дөньяда тулысынча функциональ булып, аның аңы Илаһи белән гел элемтәдә тора һәм ул беркайчан да бу иллюзия дөньясында булу турында белми, һәм аның чикләрен мәңгегә кичә.
Үрчү
Вегетатив үрчү
Вегетатив үрчү — тамырдан, сабактан һәм яфрактан җенессез үрчү тибы. Бу юл белән су үсемлекләре, гөмбәләр һәм кайбер югары төзелешле үсемлекләр үрчи.
Вегетатив үрчү нигезендә регенерациягә охшаган процесслар ята.
Регенерациягә сәләте булмаган хайваннарның (өйрәлмәкләр, нематодалар, кыслалар) вегетатив үрчүгә сәләте юк. Ә регенерациягә сәләтле хайваннарның (боҗралы суалчаннар, гидроидлар, җәенке селәүсеннәр, энәтирелеләр) тәне кисәкләргә бүленсә дә, һәр берсе үзләрен "төзеп" тулыландыра һәм яңа хайванга әверелә.
Бөреләнү
Хайваннарның, үсемлекләрнең һәм гөмбәләрнең җенессез үрчү тибы.
Яңа зат ана организмындагы калку урын — бөредән барлыкка килә. Бөреләнү ысулы белән үрчү күп кенә гөмбәләргә, мүкләргә, болытларга, эчәк куышлыларга хас. Кайбер хайваннарда бөреләнеп үрчү ахырына кадәр барып җитми, яшь затлар ана организмы белән тоташкан хәлдә кала. Күп очракта колонияләр барлыкка килә.
Җенесле үрчү
Җенси үрчүдә махсус җенес күзәнәкләре — гаметалар барлыкка китерүче ике зат катнаша. Яңа организм яралу өчен сперматозоидның күкәй күзәнәк белән кушылуы кирәк. Күкәй күзәнәк белән бер генә сперматозоид кушыла. Җенес күзәнәкләренең кушылу процессы аталану дип атала. Аталанган күкәй күзәнәк зигота дип атала.
Имезүчеләрдә аталану башкарылгач, яралгы ана затның аналыгында үсешә. Тулысынча формалашкач кына бала дөньяга килә. Ана баланы махсус бизләр җитештергән сөт имезеп үстерә.
Үсемлекләргә, барлык тере организмнар кебек, җенси үрчү характерлы. Күпчелек үсемлекләрдә җенси һәм җенессез үрчү чиратлаша. Чәчәкле үсемлекләрдә икеләтә аталану нәтиҗәсендә аталанган күкәй күзәнәктән — яралгы, үзәк күзәнәктән эндосперм барлыкка килә.
Орлык ул — орлыклы үсемлекләрнең җенси юл белән үрчү һәм таралу органы. Орлыклар шыту өчен су, һава һәм билгеле бер температура кирәк. Шытканда яралгы һәм шытым запас туклыклы матдәләр белән тукланалар. Орлык шытканда орлык өлешләре җир өстенә чыгып үсәргә яки туфракта калып үсәргә мөмкин.
Индивидуаль үсеш аталанудан һәм зигота яралудан башлана. Яралгы үсешендә округләнү, бластула, гастула һәм нейрула стадияләре бар. Туры һәм туры булмаган үсеш була.
Гермафродитизм
Гермафродитизм — бер организмда ата һәм ана җенес әгъзалары булу. Суалчаннар арасында гермофродитлар күп. Аларның организмында ана җенес әгъзалары да, ата җенес әгъзалары да була. Ана һәм ата җенес әгъзалары төрле вакытта өлгергән очракта аталану башка суалчаннар белән аралаш башкарыла. Әгәр ике төрле җенес күзәнәкләре бер вакытта өлгерсә, күкәй күзәнәкләр шул ук организмның сперматозоидлар белән аталана.
Партеногенез
Партеногенез гөблә, су борчалары, кәлтәләр, кайбер балыклар һәм хайваннарда булуы билгеле.
Гиброн (Төньяк Дакота)
Гиброн  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гиброн шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чарна-Бухта
Чарна-Бухта — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нежиховице
Нежиховице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Картузи (гмина Гидле)
Картузи  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Серсье (Рона)
Серсье — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
Дөртйол (Карлыова)
Дөртйол (Dörtyol) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Карлыова илчесенә караган бер авыл (köy).
Каштаньейру (Карразеда-ди-Ансиайнш)
Каштаньейру  — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пишчалёвка
Пишчалёвка (Пішчалёўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вулька-Доманёвска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Полхов Градець
Полхов Градець — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саулепа
Саулепа (Saulepa) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
Карбонеро-эль-Майор
Карбонеро-эль-Майор — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николь Кидман
Николь Кидман, Нико́ль Мэ́ри Ки́дман (Nicole Mary Kidman, 1967 елның 20 июне, АКШ, Гавайлар, Һонолулу) — Австралия һәм АКШ кино актрисасы, продюсер. Австралиянең Оскар премиясенә лаек булган беренче кино актрисаларының берсе.
Тәрҗемәи хәле
1967 елның 20 июнендә АКШның Гавайлар штаты башкаласы Һонолулу шәһәрендә туган. 1971 елда (чыгышлары белән ирланд һәм шотланд булган) әти-әнисе белән Гавайлардан үз ватаннарына — Австралиягә кайта. Кече яшьтән балет белән шөгыльләнә. Австралиянең Яшьләр театрында, соңрак Филипп Стрит театрында чыгыш ясый.
Беренче мәртәбә экранга 15 яшендә «Урмандагы Раштуа» фильмына ясалган ремейкта чыга. 1980 елларда төшкән «BMX Bandits» (Велосипедка атланган бандитлар, режиссер Брайан Тренчард-Смит, 1983) картинасындагы Җуди роле, «Watch the Shadows Dance» (Биюче күләгәләр төне, 1987) фильмы, «Windrider» (Җилне буйсындырган, режиссер Винсент Монтон, 1986) мелодрамасындагы Җейд роле аңа танылу китерә.
«Bangkok Hilton» (Баңкок Һилтон) һәм «Dead Calm» (Үле штиль) фильмнарында уйнау аны бөтен дөньяга атаклы актриса итеп таныта.
Петрилова
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гаревая Рассоха
Гаревая Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Тулпан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Куцки
Куцки (Куцкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Инҗиркөй (Фетһие)
Инҗиркөй (İncirköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Фетһие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пишчыки
Пишчыки (Пішчыкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 7345
NGC 7345 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Грассфлет (Пенсильвания)
Грассфлет  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Грассфлет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Аргы утар (Чишмә районы)
Аргы утар — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452142, — 80257875005.
Нагорный (Биектау районы)
Нагорный — Казанның Совет районы составындагы бер бистә.
Велем-Ессар
Велем-Ессар — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Нагорный (Биектау районы)
Почта индексы — 420096.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Кавур (Көньяк Дакота)
Кавур  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Волте Гранди (Венеция)
Волте Гранди — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Волте Гранди Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Нитья карма
Нитья карма Һинд дине тарафдарлары көн саен башкарырга тиеш кармаларга (яки ритуалларга) карый. Һинду Шастраларда әйтелгәнчә нитья кармаларны башкармау гөнаһка китерә. Нитья кармаларга түбәндәгеләр керә:
Нитья Карма мәҗбури рәвештә көн саен вазифаларны аңлатмый. Аларга регуляр/периодик тәртип буенча гамәлләр/вазифалар керә. Мәсьәлән: Амавасья тһарпанам, Граһана тһарпанам, Питһру дэвасам.
Нитья карманың Най-Нитья карма дигән суб-бүлеге бар. Бу мәҗбури әмма шартлы карманы аңлата. Мәсьәлән, Граһанага караган кармалар.
(1807) Словакия
(1807) Словакия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1971 елның 20 августында Милан Антал тарафыннан Скалнате Плесо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 QA» саналган.
Вулька-Домбровицка
Вулька-Домбровицка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аньер-сюр-Нуэр
Аньер-сюр-Нуэр — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Саунакүла
Саунакүла (Saunaküla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Зур Андушка
Зур Андушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Совза елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча: