cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэкта (Климавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Азизли (Җейһан)
Азизли (Azizli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гутка (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12907) 1998 RV79
Тарихы
1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RV79» саналган.
Глембоке (Кече Польша воеводалыгы)
Глембоке — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пульдерга
Пульдерга — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Пихни
Пихни — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Драгонара (Потенца)
Драгонара — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Пихни
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Драгонара (Потенца)
Географиясе
Драгонара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Пихни
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Пунгина (коммуна)
Пунгина — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.
Драгонара (Потенца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Пунгина (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Грачёвка районы (Ырынбур өлкәсе)
Грачевка районы (Грачөвсᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Грачөвка авылы.
Халык
Милли cастaф (2010): руслар — 82,8%, чуашлар — 6,0%, казакълар — 2,2%, татарлар — 2,1%, украиннар — 1,8%, мaрдьıва — 1,1%.
Административ бүленеш
Грачевка районы cастaфына 13 авыл шурасы керә.
Гальцы (Пинский районы)
Гальцы  (Гальцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Доронята (Киров өлкәсе)
Доронята (Доронята) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Бабчизна
Бабчизна — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Алгодан-ди-Жандаира
Алгодан-ди-Жандаира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шарапова (Эрбет шәһәр бүлгесе)
Шарапова (Шарапова) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
(5679) Akkado
Тарихы
1989 елның 2 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 VR» саналган.
Такотна (Аляска)
Такотна  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Такотна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карасо
Карасо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еничифтлик (Бига)
Еничифтлик (Yeniçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
HD114128
HD114128 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Глиниця (Кече Польша воеводалыгы)
Глиниця — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Василий Игнатьев
Василий Игнатьев (Василий Игнатий улы Игнатьев,, — , ) — геолог-стратиграф, геология-минералогия фәннәре докторы (1962), профессор (1963), ТССРның атказанган фән эшлеклесе (1991). 1949-1951 елларда Чуаш дәүләт педагогия институтының география кафедрасы мөдире, 1951-1997 елларда Казан университетында. Идел-Урал өлкәсенең җәгърафик картасы авторларының берсе (1976).
HD114128
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Тефль
Тефль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Расселл (округ, Канзас)
Расселл — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Расселл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2328 км² тәшкил итә.
Монтесано (Вашингтон)
Монтесано  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Монтесано шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хайн (Лойбаталь)
Хайн (Hain) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жан-Керданьель
Сен-Жан-Керданьель (Saint-Jean-Kerdaniel) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,59 км².
Рэкта (Славгарадский районы)
Рэкта  (Рэкта ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вакуто-Яха
Вакуто-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ханавэй-Яха елгасының уң ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бава (Бия кушылдыгы)
Бава — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5680) Nasmyth
(5680) Nasmyth — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 30 декабрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YZ1» саналган.
(12908) Ягудина
(12908) Ягудина — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 22 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SG25» саналган.
Рэкта-Михайлавка
Рэкта-Михайлавка (Рэкта-Міхайлаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Пульдрезик
Пульдрезик — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Гутки (Силезия воеводалыгы)
Гутки  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мечинка
Мечинка (Меча) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сөлил елгасының уң ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Виктор Игнатьев
Виктор Игнатьев (Виктор Петр улы Игнатьев,, — , ) — график, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1978). 1956 елдан «Чаян» журналында. Юмористик һәм рәсемнәр, китап һәм станук графикасы, плакатлар авторы.
Алдеяс-Алтас
Алдеяс-Алтас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пунджешть (коммуна)
Пунджешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Каябашы (Пынарбашы)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маунтен-Гоум (Төньяк Каролина)
Географиясе
Маунтен-Гоум халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ганцавичы
Ганцавичы (Ганцавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Бабянка (Люблин воеводалыгы)
Бабянка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Олы Тормы
Олы Тормы — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.
Халык саны — 423 тирәсендә. Почта индексы — 422374.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Калмык теле
Калмык теле (үз атамасы Хальм́г кел́н) — калмыкларның теле. Калмыкия Республикасының дәүләт телләренең берсе. Калмык телендә сөйләшүчеләр РФ төбәкләрендә (Әстерхан, Ростов өлкәләрендә), Кыргызстанда (Ыссык Күл өлкәсендә) тупланып яшиләр. Шулай ук Көнбатыш Европа илләрендә (Алмания, Франция), АКШта (Джерси штаты, Филадельфия) аз санлы калмык телен кулланучылар төркемнәре бар. Барлык илләрдәге калмыкларның гомуми саны 360 800. РФ төбәкләрендә 183 000 калмык яши (2010 елгы халык санын алу мәгълүматы буенча). Калмык телендә сөйләшүчеләр 80 500 (2010 елгы халык санын алу мәгълүматы буенча). Калмык теленә урта дәрәҗәдә юкка чыгу куркынчы яный.
Фонетика
Cузык авазлар өлкәсе (вокализм) үзенчәлекле. Калмык телендә киң, тар һәм аңлаешсыз (кыска, редукцияле) сузыклар бар. Аңкау сингармонизмы күзәтелә. Алгы рәт ӧ, ӱ, борынгы йомык k авазлары, аффрикатлар сакланган. Калмык телендә ирен (лабиаль) гармониясе юк. Ә сузыгы киң кулланыла.
Морфология
Калмык телендә 8 килеш бар. Баш килештәге сүзләрнең —нга бетүе, фигыльнең —жана дип бетүче төре, хикәя фигыльнең —хла дип бетүче шартлы төре күзәтелә. Аеручы хикәя фигыльләрдә инкарь итү «уга» кисәкчәсе белән белдерелә.
Лексика
Калмык телендә санскрит-тибет, кытай, төрки, рус телләреннән кергән алынмалар шактый күп.
Алфавит
1648-1924 елларда калмыклар тодо бичиг дип аталучы гомумойрат (монгол) язуыннан файдаланган, язма әдәбият та әлеге язуда барлыкка килгән. Ойрат әдәби телендә XVII-XIX гасырларда иҗат ителгән язма истәлекләр сакланган. 1924 елда рус графикасы нигезендә әлифба кабул ителә. 1931-1938 елларда калмыклар латин язуын кулланган. 1939 елдан рус графикасындагы әлифба кертелә. Калмык телендә «Хальмг үнн» газетасы нәшер ителә; периодик рәвештә «Теегин герл» әдәби журналы, «Байр», «Байрта» яшүсмерләр һәм балалар журналы чыга.
Сечень (Тимиш)
Сечень — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Драгонеа (Салерно)
Драгонеа — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Драгонеа Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Карденьюэла-Риопико
Карденьюэла-Риопико — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Курмыши
Курмыши (Кӑрмӑш, Курмыши) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 696 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
Азимли (Көпрүбашы)
Азимли (Azimli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Енишабанлы (Агачөрен)
Енишабанлы (Yenişabanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Агачөрен илчесенә караган бер авыл (köy).
Калач (шәһәр)
Калач (Калач) — Россия Федерациясенең Воронеж өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1945 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,8%).
Пила (Жарновиця)
Пила  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Глисне
Глисне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Миләүшә Нуруллина
Миләүшә Вакыйф кызы Нуруллина (Миля Нуруллина, 18 март 1961 елда, СССР, ТАССР, Казан) - рәссам, Татарстан Рәссамнар берлеге әгъзасы.
Биографиясе
Миләүшә Нуруллина 1961 елның 18 мартында танылган татар язучысы Вакыйф Нуруллин гаиләсендә туа.
1983 елда Казан инженер-төзелеш институтының архитектура факультетын тәмамлый. Казан яшь тамашачы театрында архитектор, реставратор, реклама буенча рәссам булып эшли. 1992 елда, театр остаханәсендә эшләп, рәсем сәнгате белән профессиональ рәвештә шөгыльләнә.
Беренче шәхси күргәзмә 1993 елның ноябрендә А. М. Горький әдәби-мемориаль музеенда узды. Шул вакыттан бирле рәссам - шәһәр һәм республика вернисажларында даими катнашучы. 1997 елдан - Татарстан Рәссамнар берлеге әгъзасы. Аның эшләре Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музеенда, Татарстан Республикасы Милли музеенда,  "Казан" милли мәдәни үзәгендә, Казан, Россия, БДБ илләре, Германия, Италия, Канада, Австралия, Төркия, Бельгия шәхси коллекцияләрендә саклана.
"Син - рәссам. Биредә һәм хәзер"
2004 елда, рухи өлгергәнлек нәтиҗәсендә, рәссам яңа талант чиген күрсәтә – аның "Син - рәссам. Биредә һәм хәзер" проекты барлыкка килә. Проект беркайчан да кулларында пумала тотмаган кешеләргә бер дәрес өчен холстта, импрессионизм манерасында май белән этюд язарга мөмкинлек бирә. Бу проектның гаять зур иҗтимагый кыйммәте - кешеләрне сәнгатькә, рәсем сәнгатенә җәлеп итү. Проект кешенең узенә узе уңай бәя булдырырга мөмкинлек бирә, шәхеснең чиксез иҗади мөмкинлекләре турында күзаллау һәм сәнгатьтә яңалыкларны белүгә этәрә.
2006 елда "Син - рәссам. Биредә һәм хәзер" проекты өчен Миләүшә Нуруллина «Россиянең иң яхшы проектлары» күргәзмәсе дипломына лаек булды.
Рэмества
Рэмества (Рэмества ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гутки-Канки
Гутки-Канки — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5681) Бакулев
(5681) Бакулев — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 15 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RS17» саналган.
Мала-Висока (Мазовия воеводалыгы)
Мала-Висока  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хайна (Көньяк Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игорь Игнатьев
Игорь Игнатьев (Игорь Михаил улы Игнатьев,, — , ) — җәррах, медицина фәннәре докторы (2000), профессор (2002), Төбәкара диагностика үзәгенең тамыр хирургиясе бүлеге мөдире (2001 елдан).
Сен-Жан-ле-Вьё (Эн)
Сен-Жан-ле-Вьё (Saint-Jean-le-Vieux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 27,48 км².
(12909) Jaclifford
(12909) Jaclifford — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SK58» саналган.
Талкитна (Аляска)
Талкитна  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Талкитна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Редене
Редене — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Алегрети (Риу-Гранди-ду-Сул)
Алегрети  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кожа (Бия кушылдыгы)
Кожа — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 63 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раш (округ, Канзас)
Раш — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ла-Кросс шәһәре.
Багно (Замойский повяты)
Багно  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каябей (Кареси)
Каябей (Kayabey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кареси илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ганцавичы (Камянецкий районы)
Ганцавичы  (Ганцавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Пурань (коммуна)
Пурань — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
HD11415
HD11415 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Карденьядихо
Карденьядихо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Дранишниковы
Дранишниковы (Дранишниковы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Карденьядихо
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дранишниковы
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Шата
Шата (Шата) — Свердловск өлкәсенең Сухой Лог шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
Ширпур, Махасамунд
Ширпур ул Чаттисгарх штатында Махасамунд шәһәреннән 35 км да һәм Райпурдан 78 км да Махасамунд районында авыл. Ул Маханади Елгасы ярларында урнашкан.
Ширпур борынгы заманнарда Пандуванши династиясенең башкаласы булган. Авылда Ширпур Һәйкәлләр Төркеме урнашкан, анда Буддачылык, Һинд дине һәм Җәйничелек гыйбадәтханәләре һәм монастырьлары урнашкан. Болар 5-енче гасырдан 12-енче гасырга кадәр вакыт белән даталана.
Тарихы
Борынгы Һинд дине язмаларында Шрипур, Шрипура яки Ширпур (турыдан-туры мәгънәдә "муллык, Лакшми, алкышлар шәһәре") ул Маханди Елгасы буенда төп археологик урын булып тора. Ширпур борынгы заманнарда Пандуванши династиясенең башкаласы булган. Урын Рамаяна әһәмиятенең Рама һәм Лакшмананың гыйбадәтханә хәрабәләре өчен мәшһүр һәм шулай ук Шиваизмга, Шактизмга, Буддачылыкка һәм Җәйничелеккә карый торганнары өчен. 1950 елдан соң, һәм аеруча 2003 елдан соң урында археологик казуларда, 22 Шива гыйбадәтханәсен, 5 Вишну гыйбадәтханәсен, 10 Буддачылык Вихарасын, 3 Җәйничелек Вихарасын, 6-ынчы/7-енче гасыр базарын һәм снана-кундны (юыну йорты) табылган булган.
Урын Кытай сәяхәтчесе Сюанзанг мемуарларында монастырьлар һәм гыйбадәтханәләр урнашу урыны буларак искә алына. 1872 елда монда колониаль Британия Һиндстаны рәсмие Александр Каннинхэм зиярәт кылган. Аның Ширпурда Лакшман (Лакшмана) гыйбадәтханәсе турында мәгълүматы халыкара игътибар җәлеп иткән.
Мәдәният
Мәдәният Җәйничелек, Буддачылык һәм Һинд дине тарафдарлары өчен дини сәфәр кылу урыны булып тора. Биредә Макар Санкранти вакытында төп ярминкә (мела) була.
Транспорт
Ширпурга Райпурдан дүрт узулы 53 Милли Шоссе буенча килеп була. Райпурны һәм Ширпурны регуляр автобус рейслары тоташтыра. Иң якын тимер юл станциясе булып Махасамунд тимер юл станциясе тора (35 км). Иң якын аэропорт булып Райпурда Свами Вивекананда аэропорты тора, аннан Һиндстанның төп шәһәрләренә көн саен очышлар була.
Рэпалава
Рэпалава (Рэпалава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мироновка (Кече Урма кушылдыгы)
Мироновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Урма елгасының уң ярыннан 6,3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Мортон (Вашингтон)
Мортон  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Меймерс (Төньяк Каролина)
Меймерс  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Мироновка (Кече Урма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Меймерс (Төньяк Каролина)
Географиясе
Меймерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Мироновка (Кече Урма кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Меймерс (Төньяк Каролина)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мортон (Вашингтон)
Тарихы
Мортон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Глихув
Глихув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5682) Бересфорд
(5682) Бересфорд — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 9 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TB» саналган.
Енишады (Чанакчы)
Енишады (Yenişadı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чанакчы илчесенә караган бер авыл (köy).
Вангута-Яха (Нгарка-Марета-Яха кушылдыгы)
Вангута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нгарка-Марета-Яха елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.
Гуциско (Заверцянский повяты)
Гуциско  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вангута-Яха (Нгарка-Марета-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гуциско (Заверцянский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башкортстан Фәннәр академиясе
Башкортстан Фәннәр академиясе (Башҡортостан Фәндәр академияһы, Академия наук Башкортостана) — Башкортстан Республикасының баш фәнни оешмасы.
Драгонети (Потенца)
Драгонети — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Драгонети Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Башкортстан Фәннәр академиясе
Академия республика фәнни оешмаларының, югары уку йортларының тикшеренү, инновация эшчәнлеген интеграцияләү, аларның үзара бәйләнешен тәэмин итү өлкәсендә зур эш башкара; фән һәм мәгариф, фән һәм икътисад арасындагы хезмәттәшлекне ныгытуга ныклы өлеш кертә. Башкортстан галимнәренең Россиядә, чит илләрдә гыйльми тикшеренүләр алып барган хезмәттәшләре белән аралашуын, тәҗрибә уртаклашуын көчәйтү дә – Фәннәр академиясенең игътибар үзәгендә.
Драгонети (Потенца)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Башкортстан Фәннәр академиясе
БР ФА соңгы елларда
Соңгы елларда республиканың инновация эшчәнлеген интеграцияләү, фәнни-техник тикшеренүләрнең зур өлеше Башкортстан Фәннәр академиясенән читтә тора (БашНИПИнефть, Буринтех, Петон, РН-УфаНИПИнефть, Башгипронефтехим, Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе каршында "Мотор" фәнни җитештерү берләшмәсе һәм башка инжиниринг ширкәтләре, Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәге). Башкортстан Фәннәр академиясе — республика фәненең үзәге булып тормый.
Башкортстан Фәннәр академиясе алдагы перспективалары аз. Чөнки бу оешма тулысынча (яки зур өлеше) региональ бюджеттан финанслана, региональ фән бюджеты исә бик кечкенә.
1991 елда оештырыган оешманың Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәге белән капма-каршылыгы күзәтелә.
Азимли (Саруһанлы)
Азимли (Azimli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Саруһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12910) Deliso
(12910) Deliso — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SP59» саналган.
Алегрети-ду-Пиауи
Алегрети-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.
Тиюа-ле-Конти
Тиюа-ле-Конти — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Алегрети-ду-Пиауи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хайна (Гота)
Хайна (Haina) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малахово (Мазовия воеводалыгы)
Малахово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пила (Пезинок)
Пила  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Базар (Люблин воеводалыгы)
Базар  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Павел Саначин
Павел Саначин, Павел Алексей улы Саначин (Павел Алексеевич Саначин, 1918 елның 12 июле, РСФСР, Казан губернасы, Мамадыш өязе, Бөрсет — 1984 елның 5 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — РСФСР атказанган архитекторы (1975), Бөек Ватан сугышында катнашучы. ТАССР Төзелеш буенча дәүләт комитеты (Госстрой) рәисе (1979—1984).
Тәрҗемәи хәле
Бөек Ватан сугышы елларында гаскәрне елгаларны кичү өчен күперләр белән тәэмин итүче хезмәт итә. Сугыш юлларын 1942 елда взвод командиры булып башлап, Праһада батальон командиры урынбасары булып, капитан дәрәҗәсендә тәмамлый. III дәрәҗә Богдан Хмельницкий ордены, Ватан сугышы ордены, Кызыл Йолдыз ордены, медальләр белән бүләкләнә. 1946 елда хәрби хезмәттән азат ителгәч, Казанга кайта һәм ТАССР министрлар шурасы каршындагы архитектура эшләре буенча идарәгә эшкә урнаша. 1952—1962 елларда «Татпроект» проектлау конторасы баш архитекторы. Бер үк вакытта 1956—1962 елларда ССРБ архитекторлар берлегенең Татарстан оешмасы идарәсе рәисе. КИСИда студентларга белем бирә. 1962—1979 елларда ТАССР министрлар шурасы төзелеш һәм архитектура эшләре буенча идарәсе (1979 елдан ТАССР төзелеш эшләре буенча дәүләт комитеты, Госстрой) башлыгы. Вафатына кадәр әлеге комитет башлыгы вазифасында була.
Төзегән проектлары
right|200px|thumb|Казанның [[Үзәк стадион (Казан)|Үзәк стадионы]] П. А. Саначин җитәкчелегендә Яшел Үзән (1948—1953), Бөгелмә (1950—1956), Лениногорск (1950, автордаш Р. М. Мортазин), Чистай (1951, автордаш Р. М. Мортазин), Әлмәт (1951, автордаш Р. М. Мортазин), Яр Чаллы, Азнакай шәһәрләре, Казанның үзәге һәм районнарын төзү генераль планнары әзерләнә һәм тормышка ашырыла. Саначинның төзегән проектлары исәбендә: «Татэнерго» бинасы (1953), ТАССР ВДНХ комплексы (1955—1957), ветеринария институты биналары (1955—1961, Г. И. Солдатов белән берлектә), Казанның Үзәк стадионы (1960), КПССның Татарстан өлкә комитеты бинасы (1962), Пушкин урамы буенча 3нче, 5нче, 7нче санлы йортлар һ. б.
Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе
Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе - Бөек Ватан сугышының башында (01.07.1941 — 26.07.1941) Совет-Алман фронтында чик янындагы бәрелеш.
4 августны Көньяк фронтының гаскәрләре Днестр елгасы артына чигенә башладылар.
Рэпишча (Кличавский районы)
Рэпишча  (Рэпішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе
12 августны «Көньяк» армия төркеменең 11-нче армиясының алдынгы отрядлары Николаев алдында туктадылар.
Рэпишча (Кличавский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе
14 августны 1-нче танк төркеменең 14-нче мотокорпусы Кривой Рогны басып алды.
16 августны 9-нчы армияның частьләре Николаев районынынан чолганышлардан ертып чыктылар һәм Ингулец елгасы артына чигәнделәр.
17 августны «Көньяк» армия төркеменең гаскәрләре Николаевны басып алдылар. 17 августны Днепропетровскка якынлашу юлынарда сугышлар башландылар.
28 сентябрьне Көньяк фронтының Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе (27 июль — 28 сентябрь) тәмамланды.
(5683) Бифукумонин
(5683) Бифукумонин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кече Шәмәк
Кече Шәмәк — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.
(5683) Бифукумонин
Тарихы
1990 елның 19 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UD» саналган.
Кече Шәмәк
Почта индексы — 422374.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Домбаровски районы
Домбаровсᴋи районы (Домбаровсᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Домбаровсᴋи авылы.
Халык
Милли cастaф (2010): казакълар — 43,4%, руслар — 39,7%, украиннар — 6,9%, татарлар — 2,3%, алманнар — 2,2%, әзериләр — 1,6%.
Административ бүленеш
Домбаровсᴋи районы cастaфына 7 авыл шурасы керә.
Әмир Кәримов
Әмир Хәбибулла улы Кәримов (20 апрель 1915 ел — 23 апрель 1976 ел) — СССРның атказанган очучы-сынаучысы.
Биографиясе
Әмир Хәбибулла улы Кәримов 1915 елның 20 апрелендә Башкортстанның Стәрлетамак шәһәрендә туган.
1939 елда (башка мәгълүматлар буенча 1936 елда ) Казан аэроклубын тәмамлый, анда ул очучы-инструктор була. Шушы ук вакытта Казан авиация институтында белем ала һәм аны 1940 елда уңышлы тәмамлаганнан соң Казан аэроклубында 1940 елдан алып 1949 елга кадәр 22-че авиазаводның транспорт бүлеге очучысы булып хезмәт итә (Казан), аннары, Казан вертолет заводында очучы-сынаучы булып күчә, монда 1949-1968 елларда эшли. Ту-4, Ту-16, Ту-104, Ту-110, Ил-62 самолетларына сынау үткәрә.
1959 елда Кытай Халык Республикасында командировкада була, Ту-16 самолетын үзләштерүдә ярдәм күрсәтә.
Гомуми очу сәгате саны 8000нән артык тәшкил итә, шул исәптән, 3500-дән артык — сынау сәгате. Казан шәһәр Советы депутат итеп сайлана. 1968 елда хаклы ялга чыга.
Сылтамалар
Легенды КАИ
Летчики-испытатель
Летчики-испытатель ССРБ и России
Маленький подвиг большого экипажа
Персоналии
Сен-Жан-сюр-Ресуз
Сен-Жан-сюр-Ресуз (Saint-Jean-sur-Reyssouze) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Реплонж кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,21 км².
Ганцавичы (Любашавски авыл советы)
Ганцавичы  (Ганцавічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сечу (Вилча)
Сечу — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карденьяхимено
Карденьяхимено — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Танайна (Аляска)
Танайна  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Танайна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Репаблик (округ, Канзас)
Репаблик — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Белвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Путинею (коммуна, Джурджу)
Путинею — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Гличарув-Гурни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пыжа (Бия кушылдыгы)
Пыжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Бия елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 103 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кушниково
Кушниково (Кушник, Кушниково) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 113 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (19%), руслар (81%) алып тора.
Енишеһир (Ушак)
Енишеһир (Yenişehir) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Лиски
Лиски (Лиски) — Россия Федерациясенең Воронеж өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1937 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,3%), украиннар (1,1%).
Малаховщизна
Малаховщизна — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Данковице (Силезия воеводалыгы)
Данковице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12911) Goodhue
(12911) Goodhue — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Рэпишча (Крычавский районы)
Рэпишча  (Рэпішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Хайнихен (Тюрингия)
Хайнихен (Hainichen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Росканвель
Росканвель — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Драгонето (Беневенто)
Драгонето — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Драгонето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
(5684) Кого
(5684) Кого — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 21 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UB2» саналган.
Бакус-Ванда
Бакус-Ванда — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тиюа-Флоривиль
Тиюа-Флоривиль — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Алегри
Алегри — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Молебка (Асовка кушылдыгы)
Молебка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Асовка елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Моссирок (Вашингтон)
Моссирок  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Моссирок шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шамейски (Малышева шәһәр округы)
Шамейский (Шахты) — Свердловск өлкәсенең Малышева шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
HD114170
HD114170 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Карриас
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рэпишча (Магилёвский районы)
Рэпишча  (Рэпішча ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Сергей Саначин
Сергей Саначин, Сергей Павел улы Саначин (Сергей Павлович Саначин, 1948 елның 10 октябре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, ТАССР, Казан) — архитектор, «Казгражданпроект» институты ААҖ Казанның генераль планын әзерләүче үзәкнең проектлар баш архитекторы, Татарстанның атказанган архитекторы, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе (РФ) архитекторлар берлеге идарәсе әгъзасы (1981 елдан). Архитектор Павел Алексей улы Саначинның (1918—1984) улы.
Тәрҗемәи хәле
1948 елның 10 октябрендә Казанда архитектор Павел Саначин гаиләсендә туган. Казан инженер-төзелеш институтының архитектура факультетын тәмамлаган. «Казгражданпроект» институты ААҖ Казанның генераль планын әзерләүче үзәкнең проектлар баш архитекторы вазифасын башкара.
Мөстәкыйль рәвештә һәм авторлар коллективы эчендә төзегән кайбер проектлары: