cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирек Батыршин
Ирек Батыршин (Ирек Гариф улы Батыршин,, ) — авыл хуҗалыгы кәсәбәсе җитәкчесе. РСФСРның атказанган авыл хуҗалыгы эшлеклесе (1983). 1964-1975 елларда Аксубай районы «Үсәр» калхузы рәисе, 1978-1986 елларда Югары Ослан районы «Луч Октября» савхузы директоры.
Баранув (Казимерский повяты)
Баранув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гозьдзе (Цехановский повяты)
Гозьдзе  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рамашкава (Талачынский районы)
Рамашкава (Рамашкава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Псориазлы артрит
Псориаз белән авыручыларда артрит якынча 7%'та үсеш ала. Ир-атлар һәм хатын-кызлар бер ешлык белән чирли, чир HLA-В27- һәм HLA-В17 бәйле санала.
1.    Гомернең 3-4 дистәсендә билгеләнә.
2.     Билгеләре
а) тире:
- псориазлы төерчәләр — калын көмеш кабырчыклар белән төгәл чикле саргылт-алсу чыганаклар (рәс. 24.16а);
-     тире җыерчаларының псориазы — гадәттә касык һәм бот арасында урнашкан кабырчыксыз алсу чыганаклар;
б)  буыннар
-     дисталь фаланга ара буыннарының асимметрияле артриты (рәс. 24.166);
-     периферияле олигоартрит;
-     симметрияле ревматоидсыман артрит;
-     берничә бармакны зарарлаучы мутиляцияләүче артрит (сирәк очрый);
-     катнаш анкилозлаучы спондилит;
в)     тырнакларның дистрофияле үзгәрешләре. «Уймак»   симптомы, аркылы сызылганлык һәм онихолизис (кара рәс. 24.166).
3.    Дәвалау. СЯКЧ, авыр барышта — буын эченә стероидлар һәм цитостатиклар кертү.
4.     Офтальмологик  күренешләре. Алгы увеит, конъюнктивит, мөгезкатлауның кырый инфильтратлары һәм икенчел Шегрен синдромы.
Псориазлы артрит псориаз белән якынча 7% авыруларда үсеш ала. Ике җенес тә бер үк чирли, ешрак HLA-B27 һәм HLA-B17 антигеннарын йөрткәндә. (24 нче бүлекне кара).
1.   КАУ якынча 7% авыруда очрый. Аерым псориаз авырулар шулай ук алгы увеитка алшартлы дип санала.
2.   Башка күренешләр. Конъюнктивит, мөгезкатлау инфильтратларының күтәренке кырлары белән кератит һәм шулай ук икенчел Шегрен синдромы.
Ашхар диалекты
Ашхар диалекты (үзатамасы - ашхъарауа) - абазин теленең диалекты, әдәби абхаз теленә якын тора.
Вя Пазтренго (Верона)
Вя Пазтренго — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
NGC 7555
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ульясте (Винни)
Ульясте (Uljaste) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Вя Пазтренго (Верона)
Географиясе
Вя Пазтренго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Светина
Светина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
ZSCAN31
ZSCAN31 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Йөрүккырка (Одунпазары)
Йөрүккырка (Yörükkırka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сотильо-дель-Ринкон
Сотильо-дель-Ринкон — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аррос-де-Не
Аррос-де-Не — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Юридик шәхесләрнең бердәм дәүләт реестры
Юридик шәхесләрнең бердәм дәүләт реестры (акр. ЕГРЮЛ) — Россия Федерациясенең территориясендә юридик шәхесләрнең, эшкуарлык эшчәнлеген мәгълүматлар турында федераль мәгълүмати ресурс.
Реестрын алып баручы — Россия Федерациясенең Федераль салым хезмәте.
Вердён (округ)
Вердён — Франциядәге округ (Arrondissement). Мёз департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2829 км². Округ 15 кантоннан тора, алар үз чиратында 253 коммунага бүленгән.
Малое Дзямидкава
Малое Дзямидкава (Малое Дзямідкава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Клио (Көньяк Каролина)
Клио  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Косъёль (авыл)
Климат
Косъёль климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (97%).
Ранево
Ранево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Рамашкавичы
Рамашкавичы (Рамашкавічы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мейтаун (Пенсильвания)
Мейтаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Урта-Елга
Зур Урта-Елга — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Ашап елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гозьдзик (Мазовия воеводалыгы)
Гозьдзик  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Суринамда Һинд дине
Һинд дине Суринамда сан буенча икенче дин булып тора. Суринамда 2012 ел халык санын алу буенча, Һинд дине тарафдарлары халыкның 22.3%-ын тәшкил итәләр. Суринамда Көнбатыш ярымшарында Гайанадан (24.8%) соң икенче иң зур Һинд дине тарафдарлары проценты. Суринам шулай ук Көньяк Америкада Һинд дине саны абсолют һәм процент нисбәтендә үсә торган бердәнбер ил булып тора.
Толи (Төньяк Дакота)
Толи  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Суринамда Һинд дине
Тарихы
Суринамда Һинд дине тарафдарларының тарихы Гайанадагыга параллель булып тора. Һиндстан индентура яллы хезмәтчеләре Голландия Гвиана колониясенә Голландиялеләр һәм Британиялеләр арасында махсус килешү буенча җибәрелгән булган. Биредә Гита һәм Рамаянаны уку киң таралган. Голландия Гвианасында колониаль хөкүмәт ялланган эшчеләрнең мәдәни һәм дини практикаларына катгый чикләүләр куймаган. Нәтиҗәдә Һинд диненең тарафдарлары арасында саклану дәрәҗәсе көчлерәк булган, шуларның күбесе Бхакти традицияләрендә үстерелгән булган. 1930 елда Арья Девакер Голландия хөкүмәтләре тарафыннан мәдәни ассоциация дип танылган булган.
Демография
2012 ел халык санын алу буенча, Суринамда 120623 Һинд дине тарафдары булган, бу халыкның 22.3% тәшкил итә.
Толи (Төньяк Дакота)
Тарихы
Толи шәһәре  елда нигезләнгән.
Суринамда Һинд дине
Һинду деноминацияләре
2012 ел халык санын алу буенча, Суринамлыларның 18%-ы Санатани Һиндулары, 3,1%-ы Арья Самадж, һәм калган 1,2%-ы башка форма Һинд дине тарафдарлары булган.
Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISKCON) Суринамда шулай ук бар. Суринамга беренче булып зиярәт кылган Һаре Кришна тарафдарлары 1980-енче еллар башында Гайанадан тугърылар иде. Беренче үзәк якынча ике дистә ел элек нигезләнгән булган һәм хәзер аның илнең икенче шәһәрендә Нью Никерида купшы дәгъва үзәге бар.
Тел
Инглиз телендә сөйләшүче күрше Гайана Һинд дине тарафдарларыннан аермалы буларак, Суринам Һинд дине тарафдарларының күпчелеге Бходжпури теленең диалектында Сарнами Һиндустани телендә сөйләшәләр.
Фестивальләр
Дипавали һәм Һоли Суринамда дәүләт бәйрәмнәре булып тора.
Баранувек (Свентокшиж воеводалыгы)
Баранувек  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кремпа (Ловицкий повяты)
Кремпа  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перешна
Перешна (Перешная) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Модлона елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рамил Бәхтизин
Рамил Бәхтизин (Рамил Назиф улы Бәхтизин,, ) — математик, физик-математика фәннәре докторы (1992). профессор (1993). 1983 елдан Уфа нефть техника университетында, 1994 елдан математик моделләштерү кафедрасы мөдире, 1999 елдан икътисад һәм менеҗмент кафедрасы мөдире, 2007 елдан математика кафедрасы мөдире. 2011-2015 елларда - Башкортстан ФА президенты. 2015 елдан Уфа дәүләт нефть техника университеты ректоры. Дифференциял тигезләмәләрне төркемләп анализлау һәм кире биремнәр буенча фәнни хезмәтләр авторы.
(2478) Токай
(2478) Токай  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1981 елның 4 маенда Т. Фурута тарафыннан Токай (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JC» саналган.
Мезандан
Мезандан — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Луе (Сарта)
Луе — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Бетейвия (Айова)
Тарихы
Бетейвия шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
Калуга 5-нче җәяүле гаскәр Император Вильгельм I полкы
Бёнсе
Бёнсе (Buncey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Сен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 27.02 км².
Пиршковень
Пиршковень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
Олылыгы - 28.08.1805 елдан
Пиршковень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
Полк бәйрәме - 30 август.
Урнашуы - Новогеоргиевск Варшава губернасы
Полкның күкрәк билгесе
8.7.1911 елны расланылган.
Эвренҗик (Зара)
Эвренҗик (Evrencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (köy).
Падорнелу
Падорнелу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Светинци
Светинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улви (Муствеэ)
Улви (Ulvi) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Татаркино (Яңавыл районы)
Татаркино (Татаркин, Тата́ркино)— Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452821, — 80259870009.
Суэльякабрас
Суэльякабрас — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улви (Винни)
Улви (Ulvi) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Лорьян (округ)
Лорьян — Франциядәге округ (Arrondissement). Морбиан департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1489 км². Округ 15 кантоннан тора, алар үз чиратында 60 коммунага бүленгән.
Рамашки (Глыбоцкий районы)
Рамашки (Рамашкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Бардо (Свентокшиж воеводалыгы)
Бардо  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя Палььери (Торино)
Вя Палььери — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гозьдзикув (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7556
NGC 7556 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Свети Трие Крали-в-Словенських Горицах
Свети Трие Крали-в-Словенських Горицах — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Аррьен
Аррьен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Малое Сяло
Малое Сяло (Малое Сяло ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бразилиядә Һинд дине
Һинд дине Бразилиядә азчылык дине булып тора, аның тарафдарлары булып халыкның 0.01%-ы тора. Бразилиядә Һинд дине оешмалары булып күбесенчә Ананда Марга, Брахма Кумарис һәм Бразилия Ошо Институты, Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISKCON), Yoga In Bound, Бразилия Гаудия Матхы һәм Sri Chaitanya Saraswat Math e Organização Vrinda de Paramadweit тора.
Демография
2000 ел халык санын алу буенча Бразилиядә якынча 2905 Һинд дине тарафдарлары булган. 2011 ел халык санын алу буенча Бразилиядә якынча 9500 Һинд дине тарафдарлары булган, алар Бразилиянең якынча 0.01%-ын тәшкил иткән.
Эзәрлекләү
2018 елда Бразилиядә, Куритибада урнашкан Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенең керү капкасы танылмаганнар тарафыннан һөҗүм ителгән. Әнисе Яшода белән Кришна сурәте бозылган булган.
Юридик зат
Юридик зат Россия кануннары буенча — милкендә, хуҗалык карамагында яки оператив идаралыгында аерым мөлкәтенә ия булган, үз бурычлары өчен бу мөлкәт белән җаваплы булган оешма. Бу оешма үз исеменнән милек хокукларын һәм милеккә карамаган шәхси хокукларын алырга һәм гамәлгә ашырырга, бурычларны үтәргә, мәхкәмәдә дәгъвачы һәм җавап тапшыручы була ала. Юридик затларның үзаллы баланс яки смета булырга тиеш.
Луз (Сарта)
Луз — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Рацинево (Диңгез буе воеводалыгы)
Рацинево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аккүл (Буа районы)
Аккүл — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Халык саны — 12 тирәсендә. Почта индексы — 422405.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Падрозу (Аркуш-де-Валдевеш)
Падрозу  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Йөрүклер (Ондокузмаес)
Йөрүклер (Yörükler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ондокузмаес илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кубада Һинд дине
Һинд дине Кубада азчылык дине булып тора. Һинд дине тарафдарлары булып Куба халкының 0,20 - 0.21%-ы булып тора. -0.21% Шулай ук илдә Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISCKON) тарафдарлары бар.
Толна (Төньяк Дакота)
Толна  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Толна шәһәре  елда нигезләнгән.
(498) Токио
(498) Токио  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1902 елның 2 декабрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1902 KU» саналган.
Илдус Якупов
''
ZSCAN4
ZSCAN4 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Илдус Якупов
Тәрҗемәи хәле
Илдус Дәүләт улы Якупов 1935 елның 9 октябрендә Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районы Иске Атлаш авылында туа. 1959 елда Казан музыка укуханәсен тәмамлый. 1959-1964 елларда шәһәрнең консерваториясендә Альберт Леман классында белем ала.
1960 еллардан башлап, бер-бер артлы опералар, балетлар, симфонияләр, төрле музыка кораллары өчен аерым пьесалар, җырлар, романслар иҗат итә башлый. Ул еш кына дөнья әдәбиятына мөрәҗәгать итә, Бомарше, Андерсен, Гоголь, Беляев әсәрләре белән дулкынланып, зур күләмле әсәрләр тудыра.
Иҗаты
1972 елда Николай Гоголь әсәре нигезендә "Вий" балетын иҗат итә. 1976 елда “Джельсомино ялганчылар илендә” операсы һәм "Аккургаш солдат һәм балерина" балеты языла. 1977 елда "Атлантида һәлакәте" дип исемләнгән балеты дөнья күрә.
1991 елны Илдус Якуповның М.Җәлил исемендәге Татар опера һәм балет театрында Джанни Родари әкияте буенча язылган “Джельсомино ялганчылар илендә” исемле операсы зур уңыш белән бара. 2009 елда композитор"Зәңгәр кош" (Синяя птица) ораториясен иҗат итә.
Композиторның әсәрләре Татар фортепиано музыкасы буенча хрестоматиягә кертелә һәм балалар музыка мәктәпләрендә башкарыла.
Җырлар
Композитор татар шагыйрьләре сүзләренә лирик һәм эстрада җырларын да яза.
Вафаты
2021 елның 19 октябрендә Казанда вафат. Коронавирус инфекциясеннән соң өзлегүләр нәтиҗәсендә йөрәге тибүдән туктаган.
Умбсоо күла
Умбсоо күла (Umbsoo küla) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Клоувер (Көньяк Каролина)
Клоувер  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Бёнзак
Бёнзак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Рамейки (Паставский районы)
Рамейки (Рамейкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Светлий Дол
Светлий Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейтленд (Пенсильвания)
Мейтленд  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейтленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гозьдзювка
Гозьдзювка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пискань (Арджеш)
Пискань — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тальвейла
Тальвейла — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Умбуси
Умбуси (Umbusi) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Чыравыл
Чыравыл — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452821, ОКАТО коды — 80259870008.
Авар теле
Авар теле (үзатамасы авар мацI, магIарул) — Төньяк Кавказда таралган тел, аварларның туган теле, Дагстан Республикасында рәсми тел булып санала. Авар филологиясе буенча белгечләрне Махачкалада Дагъстан дәүләт университеты әзерли. Мәшһүр авар шагыйрьләре булыпː Заид Гаджиев, Рәсүл Гамзатов, Машидат Гаирбекова, Фазу Алиева, Адалло Аси һәм Кахаб-Росодан Мәхмүд тора.
Таралышы
Авар теле Дагъстанда, Азәрбайҗан төньягында, Грузиянең төньяк-көнчыгышында һәм Төркиядә яшәүче аварлар арасында таралган. Телне якынча Россиядә 900 меңләп кеше белә дип санала (2010 ел).
Эвренҗик (Визе)
Эвренҗик (Evrencik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Визе илчесенә караган бер авыл (köy).
Петеньга
Петеньга (Петенла) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лача күле - Онега елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 79 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Барич (Келецкий повяты)
Барич  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сигоза
Сигоза — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кыртовка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Луланд
Луланд — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Сигоза
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Малое Турове
Малое Турове (Малое Туроўе ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Понтиви (округ)
Понтиви — Франциядәге округ (Arrondissement). Морбиан департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2399 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 78 коммунага бүленгән.
Парада (Аркуш-де-Валдевеш)
Парада  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Беттендорф (Айова)
Беттендорф  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Беттендорф шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вя Парини (Комо)
Вя Парини — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Парини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
ZSCAN5A
ZSCAN5A —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Агул теле
Агул теле (үзатамасы — агъул чIал) — Төньяк Кавказда таралган тел, агуллларның туган теле, Дагстан Республикасында рәсми тел булып санала.
Таралышы
Агул теле Төньяк Кавказда таралган. Телне якынча Россиядә 30 меңләп кеше белә дип санала (2010 ел).
Мельер
Мельер — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Голавин
Голавин — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 7557
NGC 7557 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Свето
Свето — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Артес-д’Асон
Артес-д’Асон — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Empayr Steyt Bilding
Bötendönya säwdä üzägeneñ tönyaq manarası açılğançı, 1931-1970 yıllarda Empayr Steyt Bilding - dönyanıñ iñ biek manarası bula.
2001 yılda Bötendönya säwdä üzäge cimerelgännän soñ, küksözär yänä Nyu-Yorknıñ iñ biek binası bula, läkin 2012 yılda Bötendönya säwdä üzäge torğızılıp biekräk bula.
Miğmariät stile - ar-deko.
Bieklege - 443,2 m (manara oçığa qädär), 381.3 m tübägä qädär. 103 qat.
1986 yılda Empayr Steyt Bilding AQŞ milli tarixi häykälläre isemlegenä kerä.
Binanıñ xucası häm idäräçe - W&H Properties şirkäte.
Bişençe avenü, 33-nçe häm 34-nçe Könbatış uramnar arasında urnaşqan.
AQŞta bieklek buyınça dürtençe küksözär, Azatlıq Manarası (Nyu-York), Willis-tawer, Xalıqara otel, Tramp manarası (Çikago) küksözärlärenä bireşä.
Xäzerge waqıtta tözekländerelä, şunıñ öçen 550 mln dollar totılaçaq.
Hollda dönyanıñ cide moğcizasınıñ surätläre kürsätelgän, 8-se üze Empayr Steyt Bilding.
82-nçe häm 102-nçe qatta küzätü mäydançığı urnaşqan.
Tarix
1930-1931 yılda tözelä. Başta anıñ şpile dirijabl tuqtalışları öçen qullanırğa niätlilär, läkin iminlek säbäple baş tartalar.
Уммару
Уммару (Ummaru) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
Empayr Steyt Bilding
Tarix
1945 yılda quyı tomanda bombağa totuçı B-25 "Mitçel" küksözärgä oçıp barıp kerä, 79-80 qatta yanğın kilep çığa, 14 keşe häläk bula.
Çjen He
Çjen He (qıtayça 鄭和, 1371-1435) - Qıtay säyäxätçese, diñgezçe, diplomat. Hindstan, Ğäräbstan yarımutrawı, Könçığış Afrika illärenä säyäxätlärne citäklägän. Şuşı illärgä Sun, Yuan' dinastiäläre waqıtında säyäxätlär dä bulğan, läkin Min dinastiäse çorda Çjen He säyäxätläre zurraq häm möhimräk bulıp çıqqan.
Çju He säyäxätlärennän soñ Malay yarımutrawı, İndoneziä, Şri-Lanka, Könyaq Hindstan illäre berniçä distä däwamında Min imperiäseneñ vassalarına äylänä.
Çjen Çjanzi imperatorı ülgännän soñ şuşı säyäxätlär tuqtağan, izolätsionizm säyäsäte başlanğan.
Räsmi "Min tarixı"nda Çjen He bik tänqitlängän.
XX ğasırnıñ başınnan Çjen He yañadan xalqı qaharmanğa äwerelä.
Tärcemäi xäle
Çjen He babaları Üzäk Aziädän çıqqan, möselmannar bulğannar, Qıtayda semu dip yörtelä. Tatar-mongol basıp alu näticäsendä Qıtayda mongol dinastiäse Yuan' täxetkä utıra.
Yuan' dinastiäsen bärep töşergännän soñ törki möselmannar qıtaylı möselmannarğa - hueytzu quşıla.
Çjen He cide diñgez säyäxäten yasağan.
Нәселле ювениль системалы гранулематоз синдромы
Нәселле ювениль системалы гранулематоз синдромы (Блау синдромы, Jabs чире) — тире, күз, буыннар гранулематозы белән сыйфатланган һәм  балачакта барлыкка килгән сирәк аутосом-доминантлы чир. Чир CARD15/Nod 2 мутациясе белән бәйле.
1.    Гомернең 1 дистәсендә үсеш алучы системалы күренешләренә бөгүчеләр контрактурасына (камптодактилия) китерә  алган буыннарның авыртучы кистоз шешүе һәм авыз тирәли кабатланучы тимгелләр  керә.
2.     Офтальмологик күренешләренә панувеит һәм мультифокаль хориоидит керә. Катаракта, тасмасыман кератопатия һәм КМШ икенчел үсә ала.
3.     Дифференциаль диагностиканы саркоидоз һәм ЮИА белән үткәрәләр.
Рацлавки (Диңгез буе воеводалыгы)
Рацлавки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Томпсон (Төньяк Дакота)
Томпсон  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Томпсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кремпа (Радомщанский повяты)
Кремпа  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камил Бәхтияров
Камил Бәхтияров (Камил Ибраһим улы Бәхтияров,, ) — фәлсәфәче, фәлсәфә фәннәре докторы (1989), техник фәннәр нәмзәте, профессор (1991). 1971 елдан Мәскәү авыл хуҗалыгы җитештерүе мөһәндисләре институтында. Мантыйк буенча фәнни хезмәтләр авторы.
Малы Галик
Малы Галик (Малы Галік ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Барич (Конецкий повяты)
Барич  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Голавице-Други
Голавице-Други — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZSCAN5B
ZSCAN5B —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Свечане
Свечане — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Йөрүклер (Гейве)
Йөрүклер (Yörükler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Свечане
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Митрофан-Дикост
Митрофан-Дикост (Митрофан-Дикост) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.
Мексико (Джуниата округы, Пенсильвания)
Мексико  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Митрофан-Дикост
Халык
Халык саны динамикасы:
Мексико (Джуниата округы, Пенсильвания)
Географиясе
Мексико халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Люсе-су-Баллон
Люсе-су-Баллон — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Митрофан-Дикост
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (36%), руслар (47%), украиннар (7%), белоруслар (6%).
Унаквере
Унаквере (Unakvere) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Ковард (Көньяк Каролина)
Ковард  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамелевшчына
Рамелевшчына (Рамелеўшчына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Пераброддзе гминасы составында авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Тарделькуэнде
Тарделькуэнде — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бюр-ле-Тамплие
Бюр-ле-Тамплие (Bure-les-Templiers) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Ресе-сюр-Урс кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 35.03 км².
Ванн (округ)
Ванн — Франциядәге округ (Arrondissement). Морбиан департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 2935 км². Округ 17 кантоннан тора, алар үз чиратында 123 коммунага бүленгән.
Сания Бәхтиярова
Сания Бәхтиярова (Сания Мифтах кызы Бәхтиярова,, ) — рәссам, 1979 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы, 2019 елдан Татарстан Рәссамнар берлеге әгъзасы; натюрмортлар, портретлар ясаучы. «Татар халкының йолалары һәм традицияләре» циклы (1986-1990), портретлар («Тукай», 1983, «Җәлил», 1984, һ.б.) авторы.
2022 елның 3 августында вафат.
Рамельки
Рамельки (Рамелькі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
NGC 7558
NGC 7558 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Парада (Монсан)
Парада  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
124нче санлы Ютазы һөнәри укуханәсе
124нче санлы Ютазы һөнәри училищесы, 2012-2016 елларда Бөгелмә аграр көллиятенең 1нче санлы филиалы (Профессиональное училище № 124, филиал № 1 Бугульминского аграрного колледжа) — Татарстанның Ютазы районы Ютазы авылында 1983-2016 елларда эшләгән махсус урта белем бирүче уку йорты.
Тарих
1983 елның октябрендә Баулы районы (1991 елдан Ютазы районы) Ютазы авылында 82нче санлы Баулы урта һөнәри училищесынең филиалы ачыла. Киң тракторчы-машинист һәм «В»,  «С» категорияле машина йөртүчеләр әзерләүче беренче төркемгә 16 кеше кабул ителә.
1992 елның декабрендә мөстәкыйль 124нче санлы һөнәри укуханә оештырыла. Киң профильле станокчылар, пешекче-кондитерлар, авыл хуҗалыгы оешмалары бухгалтерлары, электр һәм газ белән эретеп ябыштыручылар әзерләнә башлый. Беренче директоры — Камил Гали улы Шаһалиев, 1995 елдан Павел Алексей улы Кулагин, 1999 елдан Ралит Мәрван улы Хәйдәров, 2013-2016 елларда Мансур Гайнулла улы Вәлиуллин.
2006 елдан Казан «Элекон» заводының бүлекчәсе булган «Электросоединитель» заводы өчен белгечләр (токарьлар) әзерләнә.
2012 елда 124нче санлы Ютазы һөнәри училищесы ТР министрлар кабинеты карары белән Бөгелмә аграр көллиятенең 1нче санлы филиалы итеп үзгәртелә.
2016 елда ТР министрлар кабинет карары белән филиал ябыла, укучылар уку елын Бөгелмә аграр көллиятендә укып бетерәләр.
Меме
Меме — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Реблинко
Реблинко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Барткув (Свентокшиж воеводалыгы)
Барткув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ундама
Ундама (Undama) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Пискань (Долж)
Пискань — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свечина
Свечина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бәширов
Бәширов — фамилия:
(2675) Толкин
(2675) Толкин  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Вя Пасонз (Удине)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Зур Усай
Зур Усай — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Берёзовая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кренжна
Кренжна — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Беярд (Айова)
Беярд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Беярд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Артес-де-Беарн
Артес-де-Беарн — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Фарго (Төньяк Дакота)
Фарго  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Фарго шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эвренкөй (Зиле)
Эвренкөй (Evrenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (köy).
Фарго (Төньяк Дакота)
Сылтамалар
Фарґо (Північна Дакота)
Наил Сәхибуллин
Наил Габдулла улы Сәхибуллин — татар галиме, астрофизик, Татарстан Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы, В. П. Энгелһардт исемендәге Астрономия обсерваториясе мөдире (1991-2008), профессор, КДУның астрономия кафедрасы җитәкчесе.
Ул 1940 елның 8 октябрендә туа.
Голавице-Перши
Голавице-Перши — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тарода
Тарода — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Парада (Паредеш-де-Кора)
Парада  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Тарода
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парада (Паредеш-де-Кора)
Географиясе
Мәйданы —.
Мерәс
Мерәс — күп мәгънәле сүз.
Люсо (Сарта)
Люсо — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Унди
Унди (Undi) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Ювениль идиопатияле артрит
Классификация
ЮИА классификациясе чирнең беренче 6 ай дәвамында буынлы зарарлануларның күренеше һәм таралышы холкына нигезләнгән.
1.    Олигоартикуляр форма 4 яки әзрәк буын, ешрак тез буыны зарарлану (рәс. 14.14) белән сыйфатлана һәм чирнең 60% очрагын тәшкил итә. Увеит якынча 20% балаларда үсеш ала. Увеит үсешенең куркынычлык шартлары иртә күренеше һәм АНА һәм HLA-DR5 булу санала.
2.    Полиартикуляр форма 5 яки күбрәк буын зарарлану белән сыйфатлана һәм 20% очракта очрый. Увеит якынча 5% авыруда үсеш ала.
3.    Системалы форма (20% очрак) гадәттә увеит белән бармый.
NB «Стилл чире» атамасын ЮИА системалы формасы белән авыруларга карата гына кулланалар.
Алгы увеит
Күпчелек авыруларда артрит увеиттан иртәрәк билгеләнә, әмма сирәк очракларда күз зарарлануы  артритка кадәр берничә ел алдан була ала. Күз эчендәге ялкынсыну хроник бара, гранулематоз булмаган холыклы һәм 70% очракта ике күзне дә зарарлый. Берьяклы барышта чир башланудан бер ел узгач, икенче күзнең җәлеп ителүе хас түгел. Ике яклы увеитта ялкынсыну авырлыгы гадәттә тәңгәл.
NB Увеит авырлыгы буынлы зарарлану чагылганлыгына бәйле түгел.
1.    Чирнең беренче күренешләре һәрвакыт симптомсыз: увеитны еш тәртип буенча  профилактик карау вакытында биомикроскопиядә табалар. Хәтта ялкынсынуның кискен кабынуы белән 4+ күзәнәкле җавапта да зарлану белән мөрәҗәгать итү сирәк,  әмма кайбер авырулар йөзүче томанланулар артуын билгели.
NB Увеит сирәк булмаган очракта ата-аналар аның өзлегүләренә игътибар иткәнче билгеләнми кала, шулардан кылыйлык яки тасмасыман  кератопатия яки катаракта өчен күзнең тышкы күренеше үзгәрү.
2.    Билгеләре
•      Авыр увеитта да инъекция булмау.
•      Үлчәме буенча зур  булмаган яки уртача мөгезкатлау преципитатлары.
•      Өзлегүләрдә мөгезкатлауның бөтен өслеге буенча күзәнәкләр утыру өчен «тузанлану» билгелиләр, ләкин гипопион булмый.
•      Арткы синехияләр дәвамлы сузылган ачыкланмаган увеит өчен хас.
NB Хроник алгы увеит белән һәр балада ЮИА бар яки үсәчәк дигән сүз түгел.
3.     Фараз
•      10% очракта 1+ артык булмаган күзәнәкле җавап һәм дәвамлыгы 12 айдан кимрәк увеит җиңел бара.
•      Якынча 15% авыруда 4 айдан артык булмаган һәм 2+ алып 4+ кадәр киеренкелек белән ялкынсынулы җаваплы бер ялкынсыну өянәге үсеш ала.
•      50% очракта увеит урта-авыр яки авыр барышлы була һәм 4 айдан артык сузыла.
•      25% авыруда увеит  бик авыр, берничә ел сузыла һәм дәвалауга начар бирелә. Бу төркемдә тасмасыман кератопатия 40% очракта (рәс. 14.15), катаракта — 30% һәм икенчел  глаукома — 15% очракта үсеш ала.
NB Чирне ачыклау вакытына увеитның өзлегүләрен табу үткәрелгән терапиягә карамастан тискәре фараз шарты санала.
4.     Дәвалау тамчыдагы кортикостероидлар белән гадәттә нәтиҗәле. Өзлегүләрдә бик еш тамызу кирәк була. Нәтиҗә булмаганда стероидларны парабульбар кертү кулланыла ала. Кортикостероидларга тотрыклылык булганда метотрексатның түбән дозаларын билгелиләр.
5.     Тикшерү. Увеитның симптомсыз барышы өчен куркынычлык төркеменә кергән балаларны артрит барлыкка килгәннән кимендә 7 ел дәвамында яки аларга  12 яшь җиткәнче даими тикшерү мөһим. Биомикроскопия үткәрү ешлыгы түбәндәге шартларга бәйле.
•      Системалы күренеш — кирәкми.
•      Полиартикуляр форма — һәр 9 ай.
•      Полиартикуляр форма + АНА — һәр 6 ай.
•      Олигоартикуляр форма — һәр 3 ай.
•      Олигоартикуляр форма + АНА — һәр 2 ай.
Дифференциаль диагностика
1.    Ювениль идиопатияле хроник иридоциклит. Балаларда хроник алгы увеит ЮИА белән ешрак бәйле, ләкин бу чир сирәк түгел беренче карашка сәламәт кешеләрдә барлыкка килә. Идиопатияле хроник алгы увеит белән күпчелек авырулар — кызлар; күз эчендәге ялкынсыну сиздермичә һәм симптомсыз үсеш ала. Күп очракта күрү өзлегүләр өчен кимегәнче чир билгеләнмичә кала, мәсәлән катаракта яки ата-ана тасмасыман  кератопатия белән бәйле мөгезкатлауда ак тап күргәнчегә кадәр. Сирәгрәк увеитны очраклы ачыклыйлар.
2.     Ювениль артрит һәм увеитның башка төрләре
а) анкилозлаучы ювениль спондилит сирәк очрый һәм гадәттә 10 яшькә кадәр малайларны зарарлый. Иртә билгеләү катлаулы була ала, чөнки балаларда чир аскы очлыклар  артриты буларак еш билгеләнә, ә башлангыч стадияләрдә оча-әвернә буыннарын  рентген тикшерүе файдасыз була ала.
Кайбер очракларда кискен алгы увеит өлкәннәрдә кебек үсеш ала;
б) ювениль Рейтер синдромы бик сирәк очрый һәм  һәрвакыт кичергән дизентерия белән бәйле. Бердәнбер бергә булган кискен алгы  увеит очраклары билгеле;
в)  ювениль псориазлы артрит чагыштырмача сирәк,  тире үзгәрешләре һәм тырнакта нокталы батынкылар барлыкка килү белән эре һәм  кечкенә буыннарның асимметрияле җәлеп ителүе белән сыйфатлана. Хроник алгы  увеит сирәк үсеш ала;
г)  эчәк чирләре белән бәйле ювениль артрит сирәк  очрый. Буыннар гадәттә җиңелчә зарарлана, җәрәхәтле колит яки Крон чире белән  бергә барлыкка килә һәм эре буыннарга гына кагыла. Кискен яки хроник булган  увеитны бик сирәк күзәтәләр.
4.    Лайм чире гадәттә чагылган алгы увеитлы арадаш увеит белән белән билгеләнә, алгы бүлектә минималь ялкынсыну белән циклиттан аерыла.
5.    Яңа туганнарның күп әгъзалы ялкынсынулы чире — тире, буыннар һәм үзәк нерв системасын зарарлаучы  сирәк идиопатияле хроник кабатланучы чир. 50% диярлек балаларда кабатланучы алгы увеит үсеш ала. Арткы синехияләр гадәттә юк, глаукома һәм катаракта үсеше хас түгел.
Рамжына 1
Рамжына 1 (Рамжына 1 ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Празат Исәнбәт
Празат Исәнбәт — татар режиссеры.
Тәрҗемәи хәл
Празат Исәнбәт 1927 елның 9 октябрендә Уфа шәһәрендә танылган татар язучысы Нәкый Исәнбәт гаиләсендә туа. 1944-1949 елларда Мәскәү театр институтында актер һәм режиссер факультетларында белем ала.
1965-1998 елларда Г.Камал исемендәге татар дәүләт академия театрында режиссер. Режиссер буларак ул җитмештән артык татар, рус, чит ил драматургларның әсәрләрен сәхнәгә куйды: Нәкый Исәнбәтнең “Муса Җәлил” һәм “Гөлҗамал” пьесалары, Гильерме Фигейредоның “Эзоп”, Жан-Батист Мольерның “Тартюф”, Шекспирның “Мера за меру”, Шәриф Камалның “Акчарлаклар”, Г.Ибраһимовның “Татар хатыны ниләр күрми?”, Галиәсгар Камалның “Банкрот”, “Бәхетсез егет”, Фәтхи Бурнашның “Таһир-Зөһрә”, “Яшь йөрәкләр”, Мирхәйдәр Фәйзинең “Галиябану” һ.б. шундый зур күләмле әсәрләре аша Празат Исәнбәт татар театры тарихында җуелмас эз калдыра.
1958—61 елларда Качалов исемендәге Зур драма театры каршындагы студиядә, 1983—86 елларда — Казан мәдәният һәм сәнгать институтында укыта. Укучылары арасында Ирек Баһманов, Мансур Шиһапов, Наилә Гәрәева.
Соңгы елларда режиссер Гаяз Исхакыйның әсәрләрен сәхнәгә кайтару эше белән шөгыльләнгән («Зөләйха», «Җан Баевич» һ.б.)
Празат Исәнбәт 2001 елның 15 декабрендә вафат була.