cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(16553) 1991 TL14
Тарихы
1991 елның 7 октябрендә C. P. de Saint-Aignan тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TL14» саналган.
Санта-Крус-Кабралия
Санта-Крус-Кабралия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Карачаер (Чэликхан)
Карачаер (Karaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Чэликхан илчесенә караган бер авыл (köy).
Доннерсдорф
Доннерсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Менонкур
Менонкур — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Легпром
Легпром (Легпром) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Пралетарый (Гомельский районы)
Пралетарый  (Пралетарый ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Конюг
Конюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Межа елгасының уң ярыннан 186 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мергенли (Ортаҗа)
Мергенли (Mergenli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ортаҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Әхмәтгәрәй Рамазанов
Әхмәтгәрәй Рамазанов, Әхмәтгәрәй Насыйбулла улы Рамазанов (хәрби документлары буенча Сергей Николаевич Ромазанов, 1901 елның 25 октябре, Самар губернасы, Ставрополь өязе, Высококолково вулысы, Әбдри (Лабит) — 1979 елның 3 декабре, Мәскәү) — Бөек Ватан сугышында катнашкан авиация генерал-лейтенанты (27.06.1945).
Тәрҗемәи хәле
Ф. Энгельс исемендәге курсларда сәяси җитәкчеләрне яңадан әзерләү ел ярымлык курсларын (Петроград, 1922), очучылар мәктәбен (1934), Эшче-керәстиян Кызыл гаскәренең проф. Н. Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һава академиясе каршындгы яңадан әзерләү курсларын (Мәскәү, 1937), Сәяси җитәкчеләрнең берьеллык югары курсларын (Мәскәү, 1941) тәмамлаган.
Бөек Ватан сугышында 1941 елдан катнаша: Ерак Көнчыгыш фронтында сәяси бүлекнең авиация буенча өлкән инспекторы, фронтның ССРБ Хәрби-һава көчләре штабы башлыгы урынбасары. 1942 елдан Брянск фронтының Хәрби-һава көчләре хәрби комиссары. 1942 елның маенда Брянск фронтының Хәрби-һава көчләре нигезендә 2нче Һава армиясе оешкач, аның комиссары итеп билгеләнә. Мәскәүне, Сталинградны саклау, Курск дугасы, Днепрны кичү, Корсунь-Шевченко, Висла-Одер, Берлин операцияләрендә катнаша. 1942-1947 елларда ССРБ Хәрби-һава көчләренең 2нче Һава армиясе Хәрби шурасы әгъзасы һәм сәяси өлкә буенча урынбасары.
HD181323
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Әхмәтгәрәй Рамазанов
Тәрҗемәи хәле
1947-1959 елларда (запаска чыкканчы) ССРБ Һава һөҗүменнән саклану Хәрби-һава көчләренең Ерак Көнчыгыш, Бакы бүлгеләре һәм ССРБ Ерак араларга очучы авиациясе Хәрби шурасы әгъзасы булып эшли.
HD181323
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Әхмәтгәрәй Рамазанов
Хәрби журналист
Күп санлы мәкаләләре «Красная звезда» газетасында басыла. «Вестник Воздушного флота» журналында дистәләрчә фәнни хезмәте дөнья күрә.
Гаиләсе
Хатыны Александра Ильинична (1904-1991). Балалары: улы Игорь (1929-2006) кызы Ида (1938-1952)
Элен Джонсон-Серлиф
Элен Джонсон-Серлиф (Ellen Johnson-Sirleaf; 29 октябрь 1938 ел) — сәясәтче һәм 2006 елдан Либерияның 24 нче президенты, «Хатын-кызлар хокуклары һәм хәвефсезлеге өчен көрәштә һәм тынычлык урнаштыруда катнашкан өчен» Тавакуль Карман һәм Лейма Гбови белән тынычлык буенча 2011 елгы Нобель премиясе лауреаты. Африка илләрендә беренче хатын-кыз президент. Джонсон-Серлиф хөкүмәтендә вице-президент — Джозеф Бокай. Үтә катылыгы һәм тәвәккәллеге өчен аны «тимер леди»га тиңлиләр. 2006 елның 16 гыйнварында үтә торган инаугурациясендә АКШ ның дәүләт секретаре Кондолиза Райс белән АКШның беренче ханымы Лора Буш катнаша.
Биографиясе
Гарвард университетының дипломын алгач, 1972 елда Джонсон-Серлифны президент Уильям Ричард Толберт хакимияте Либерия хөкүмәтенә финанс министры ярдәмчесе итеп эшкә чакыра, биредә аны 3 миллион доллардан артык акчаны урлауда гаеплиләр. 1980 елда ул финанс министры булып күтәрелә һәм 1985 елга кадәр Сэмюэл Доу хөкүмәтендә шушы вазифада эшли. Җөмһүрият президентын хәрби тәртип урнаштыруда гаепләп парламентта чыгыш ясый һәм моның өчен ун елга төрмәгә хөкем ителә. Ләкин аны озакламый чыгаралар һәм илдән Найробига (Кения) куалар, ул Либериягә тик 1997 елда Дөнья банкы һәм «Citibank» иктисадчысы сыйфатында кайта.
Президент сайлауның икенче турында иң күп тавышны җыя, һәм 2005 елның 11 ноябрендә дәүләт комиссиясе Элен Джонсон-Серлифның җиңүен таный.
Элен Джонсон-Серлифның дүрт улы һәм алты оныгы бар, аларның кайсылары АКШның Джорджия штаты Атланта шәһәрендә яши.
(16554) 1991 UE2
Тарихы
1991 елның 29 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UE2» саналган.
Кояш Тимбикова
Кояш Закир кызы Тимбикова (Тимбәкова) — татар язучысы, шагыйрә, публицист һәм журналист.
Биография
Кояш Тимбикова 1937 елның 16 ноябрендә Татарстанның Чистай районы Наратлы Елга авылында укытучы гаиләсендә туа. Шул ук районның Иске Роман һәм Каргалы авылы мәктәпләрендә ун ел укый. 1954–1959 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә югары белем ала, аннары егерме елга якын (1959–1979) «Азат хатын» журналы редакциясендә әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире һәм журналның җаваплы сәркатибе булып эшли. 1979–1982 елларда ул – «Казан утлары» журналының җаваплы сәркатибе. 1983 елдан бирле шул ук журнал редакциясендә бүлек редакторы вазифасын башкара.
Кояш Тимбикованың йөрәге 2004 елда тибүдән туктый. Кабере Чистай районы Иске Роман авылында.
Цимошки
Цимошки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кояш Тимбикова
Иҗат
Кояш Тимбикова үзенең беренче иҗат тәҗрибәләре – очерк характерындагы журналистлык язмалары һәм хикәяләре белән көндәлек матбугатта 1959 елдан күренә башлый. «Кояш безгә елмая» (1962), «Тылсымлы таяк» (1964) кебек күмәк җыентыкларда аның күп кенә очерклары, хикәяләре басыла, ә 1969 елда «Зәңгәр күлмәк» исемле хикәяләр һәм «Күңелләргә күләгә төшмәсен» исемле очерк китаплары дөнья күрә. 1971 елда «Инешләр Иделгә коя» исемле күмәк җыентыкка яшь авторның күләмле беренче әсәре – «Синең өчен» дигән повесте урнаштырыла.
70 елларда ул авылның хезмәт кешеләрен, бигрәк тә хатын-кыз образларын шактый нечкә психологик алымнар белән гәүдәләндергән бер төркем хикәяләр («Сөлге булсын бүләгем», «Шикәр Гайшә», «Таяныч», «Ут»һ.б), КамАЗ төзүче яшьләр тормышына багышланган «Агым уртасында», археологлар турында «Тәңкәле тау» һәм мораль – этик проблемаларны күтәргән «Кышкы талпыну», «Ярлар биек» исемле повестьларын иҗат итә.
Лесной (Кызыл Армия районы)
Лесной (Лесной) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79%), татарлар (14%).
Барбарос (Тарсус)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хәсән
Хәсән — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы поселок.
Почта индексы — 422134.
Эжиска
Эжиска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Єжиська
Овраг Лосенный
Овраг Лосенный — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чёрная елгасының сул ярына тамагыннан 36 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Санта-Леополдина
Санта-Леополдина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
А-Бола
А-Бола — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дормиц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цешино (Свидвинский повяты)
Цешино  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9032) Танаками
(9032) Танаками — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 23 ноябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WK4» саналган.
Кокюрес
Кокюрес — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Бенедети (Пистоя)
Казе Бенедети — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бенедети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гернвилл (Калифорния)
Гернвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Огузкәнд
Огузкәнд (Oğuzkənd ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Льюис Кэролл
Лью́ис Кэ́рролл (ингл. Lewis Carroll, чын исем Чарльз Лю́твидж До́джсон, Charles Lutwidge Dodgson; 1832–1898) – инглиз язучысы, математик, логик, фәлсәфәче һәм фотограф. Иң мәшһүр эшләре – «Алиса могҗизалар дөньясында» һәм «Алиса в Зазеркалье».
Цуцулешть
Цуцулешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Праньки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аншанбер
Аншанбер (Enchenberg) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,73 км².
Бельджамен
Бельджамен - Алтын Урдадагы борынгы шәһәр. Бельджамен исеме Көнчыгыш чыганаклардан билгеле. Кайбер тикшеренүчеләр аны Иделнең уң як ярында, Волгоград өлкәсенең Дубовка шәһәреннән 2 км төньякта урнашкан Водян шәһәрлеге, калганнары заманча Волгоград территориясендә урнашкан Мәчет шәһәре белән тәңгәлләштерә. Бәлки, нәкъ менә бу шәһәр рус елъязмаларында Бездеж кебек билгеләнгәндер.
Бельджамен белән Водянский шәһәрлеген тәңгәлләштерү
Н. А. Толмачев барлык тикшеренүчеләрдән дә беренчерәк булып, 1889 елда Водян шәһәрлеге астында борынгы Бельджамен шәһәре урнаша дип фаразлый. Ул гарәп географы Әбелфедның 1321 елда язган хәбәреннән чыгып, үз нәтиҗәләренә нигез сала. Әбелфедның сузләре буенча :«Болгар яныннан үткән Итил елгасы алга таба аның ярында яткан кечкенә генә Укек шәһәрен юа, аннан көньякка таба, Бельджамен авылы аша ага, ә көньяк-көнчыгышка борылгач, сарайның көньяк-көнбатыш ягыннан уза».
Н. А.Толмачевның фикере Саратов архив комиссиясе әгъзасы Ф. Ф. Чекалин тарафыннан хупланды. Шәһәрнең урнашуы 1395 елда Аксак Тимернең Алтын Урдага поход тасвирламалары белән дә расланды. Аның гаскәрләре Идел һәм Донның үзара якынаю урыны аша узарга тиеш була, нәкъ Водян шәһәрлеге урнашкан урыннан.
Өстәмә дәлилләрне топонимика да раслый. Бельджамен исемен «имәнле шәһәр» яки «имән шәһәре» дип тәрҗемә итәргә була, ә XVII гасырда Дубовка бистәсе янында барлыкка килгән исем Алтын Урдада Бельджаменның тәрҗемәсе булып тора. Әлеге исем Иделнең яр буе районнарын каплаган имән үсемлекләре белән бәйле. Имән үсемлегенең калдыклары хәзердә Дубовка тирәсендә саклана.
Бездеж шәһәре турында
Бельджамен шәһәрен, Д. Ф. Кобеконың рус елъязмаларында телгә алынган, Алтын Урдадагы Бездеж шәһәре белән чагыштырырга мөмкин. Шулай ук Д. Ф. Кобеко Бездеж шәһәре Сарай әл-Җәдид сараеннан төньяктарак урнашуын раслады. Мөгаен, рус халкы Бездеж шәһәрен Бельджамен диеп атаганнар, ә бу үз чиратында төрле елъязма мәгълүматлары анализын раслый.
Шәһәрнең урнашуы
Шәһәр Иделнең Дон белән максималь якынаюы урынында (70 километрга якын) бик уңайлы географик урын алып тора, бу исә иделдон тыкрыгын торгызуга китерә. Кара диңгез һәм Азов диңгезеннән Дон буенча өскә чыккан елга кәрваннарына үз товарларын аз көч сарыф итеп, Иделгә җибәрү мөмкинлеге туа. Әлеге юл буенча алар Алтын Урда башкаласына һәм аннан да ерак илләргә,мәсәлән, Харәземгә, Монголиягә яисә Кытайга юнәлергә мөмкин иделәр. XIX гасырда Идел буйлап сәяхәт кылган рәссамнар Григорий һәм Никанор Чернецовлар нәкъ менә Дубовкада Иделдән Донга судноларны күчерү процессын сурәтләгән.
Бельджамен аша Көнбатыш Европадан коры җир сәүдә юлы уза, аның буенча үз вакытында Плано Карпини килгән. Икенче актив кулланыла торган сәүдә юлы Идел буе,Болгар, Урал, Кама һәм Русь буйлап узган. Шәһәр эре күчерү пункты булган. Ул Алтын Урдада сәүдә үсешендә зур роль уйнаган. Бу бигрәк тә 1367 ел картасында бертуган Пиццигани энеләре тарафыннан билгеләнгән. Бу шәһәр исеменә «базар» билгеләмәсен өсти.
Археологик тикшеренүләр
Шәһәрчекнең мәйданы 500 мең кв. метрдан артып китә. Шәһәрчектә озак вакыт археологик тикшеренүләр узды. Бу тикшеренүләр буенча шәһәр алга киткән булуы ачыкланды. Археологик тикшеренүгә Г. А. Фёдоров-Давыдов һәм В. Л. Егоров кебек галимнәр үз өлешләрен керттеләр. Шәһәрдә, торак йортлардан тыш, мәйданы 900 м² тигез булган таш бина, өч мавзолей, суүткәргечле мунча һәм төрле һөнәр остаханәләре табылды.
Аеруча кызыксыну әсирләр, коллар яшәгән рус кварталы белән бәйле. Археологик катламнарның стратиграфиясе шәһәргә рус әсирләре нигез салганнын ачыкларга мөмкинлек бирде. Шәһәр үсеше белән рус кварталы бетерелә, ә аның мәйданын монументаль торак һәм иҗтимагый корылмалар биләп тора.
Меру (Бельфор җире)
Меру — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Фостер (Кларк, Висконсин)
Фостер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цибово
Цибово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бретешань
Бретешань — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вортингтон (Кентукки)
Вортингтон  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вортингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кама (шәһәр)
Кама — Япония дәүләтенең Фукуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Кама шәһәре 2006 елның 27 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 44431 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 329 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 135.18 км² тәшкил итә.
Цис (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Цис  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эжувка (Мазовия воеводалыгы)
Эжувка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Санта-Лузия (Баия)
Санта-Лузия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Карачаер (Имранлы)
Карачаер (Karaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (köy).
Санта-Лузия (Баия)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(16555) Нагаомасами
(16555) Нагаомасами — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 31 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 US3» саналган.
Подрезчиха (авыл)
Подрезчиха (Подрезчиха) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), татарлар (1%), арлар (1%).
Авьон (Испания)
Авьон — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Мердан (Бисмил)
Мердан (Merdan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Авьон (Испания)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD181331
HD181331 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Төрекләр
Төрки кабиләләре күпләп күченгәнгә кадәр Кече Азия
Кече Азиянең этник составы чуар була. Б. э. к. I мең еллыкта Көнбатыш Анатолия халкы өлешчә җирле халыктан, өлешчә греклардан тора. Греклар төбәкне б. э. к. IX гасырда үз колониясенә әйләндерә. Эллины чорына биредә яшәгән халыклар тулысынча диярлек греклары бөтен. Рим чорында да хәл шул көйе кала. Көнчыгыш Анатолиядә халыкның этник составы чыбыррак була: греклардан тыш, анда лазлар, грузиннар, әрмәннәр, курдлар, гарәпләр, ашшурлылар яши. Хәзерге Төркиянең көнчыгышында һәм көньягында Көнбатыш Әрмәнстан, Кече Әрмәнстан һәм Әрмән Киликия урнашкан була, аларның халкы нигездә этник әрмәннәрдән тора.
Төрек милләте барлыкка килү барышына б. э. I бугатында Алтайда һәм Үзәк Азия далаларында хасил булган тереләрнең теле зур йогынты ясый. Төрки элементлары Кече Азиягә һәм Балканга һуннар килгәннән соң, IV гасыр соңыннан, үтеп ана башлый. Византияле тарихчысы Феофан Фракцияләр һәм Босфорда яшәгән һуннар турында яза. Ә В. А. Гордлевский төркиләрнең Кече Азиягә аяк басу мәлен VIII-X булатларга индерә, бу чорда биредә сала, карлук, каңлы, кыпчак төрки кабиләләре килгән дип фараз итә.
530 елда Византияле Анатолиягә болгарларның бер өлешен индерә. 577 елда император Юстиниан, 620 елда император Ираклий Византияле чикләрен фарсылардан саклар өчен Көнчыгыш Анатолиягә авар яугирләрен урынлаштыра. Габбәсиләр шушындый ук максатта Хөрәсән белән Урта Азиядан ислам динле төрки кабиләләрен кабул итә.
Бу төрки урындагы халык арасында иреп юкка чыкса да, Анатолия белән Көнчыгыш Фракиянең төркиләшүендә нигез сала.
(9033) Каванэ
(9033) Каванэ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 4 гыйнварында М. Акияма, Т. Фурута тарафыннан Сусоно обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 AD» саналган.
Барбарос (Енишеһир)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Циси (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Циси  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Корманга (Понга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прасвет (Гомельский районы)
Прасвет  (Прасвет ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ольхи (Кече Бурлук кушылдыгы)
Ольхи  — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Бурлук елгасының уң ярына тамагыннан 11 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведицаелгасы [[Терса (Медведица кушылдыгы)|Терса елгасы менән кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дорфен
Дорфен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юрий Маслобоев
Маслобоев Юрий Александрович (5 февраль 1939 ел — 29 декабрь 2017 ел) — дәүләт, партия, профсоюз һәм комсомол органнары эшлеклесе. 1972-1978 елларда ВЛКСМның Башкортстан өлкә комитетының беренче секретаре. 1982-1988 елларда КПССның Башкортстан өлкә комитетының бүлек мөдире урынбасары һәм мөдире. 1988-1994 елларда Башкортстан Профсоюзлар федерациясе Советы рәисе, 1994-2000 елларда — Башкортстан Республикасының Дәүләт социаль страховкалау фонды җитәкчесе. Башкортстан Республикасының атказанган халыкны социаль яклау хезмәткәре., Хезмәт Кызыл Байрагы, «Хөрмәт Билгесе» орденнары кавалеры.
Биографиясе
Юрий Александрович Маслобоев 1939 елның 5 февралендә Кемерово өлкәсенең Тисульск районы Петровка бистәсендә туган. 1961 елда, В. В. Вахрушев исемендәге Свердловск тау институтын тау инженеры һөнәре буенча тәмамлаганнан соң, хезмәт юлын Башкорт карьеры идарәсендә җитештерү-техник бүлеге инженеры вазифасында башлый, аннары шунда ук  баш маркшейдер булып эшли. 1963-1978 елларда эше комсомол белән бәйле була: ВЛКСМның Уфа шәһәре Калинин район комитетының (1963-1966), Уфа шәһәр комитетының (1966-1968) һәм Башкортстан өлкә комитетының (сентябрь 1972 — март 1978) беренче секретаре булып эшли. 1978-1982 елларда — профсоюзларның Башкортстан өлкә советы секретаре. 1982-1988 елларда партия эшендә: КПССның Башкортстан өлкә комитетының бүлек мөдире урынбасары һәм мөдире. 1988-1994 елларда Башкортстан Республикасы Профсоюзлар федерациясе Советы рәисе, 1994 елдан алып 2000 елга кадәр — Башкортстан Республикасының дәүләт социаль страховкалау фонды рәисе.
«Республика Башкортостан» гәзитенә 70 яшьлек юбилее уңаеннан 2009 елның 5 февралендә биргән интервьюсында Юрий Маслобоев үзенең дөньяга, эшенә, кешеләргә карата  фикерләре белән бүлешә. Комсомолда эшләгән еллары турында да зур җылылык белән искә ала һәм хәбәрченең "Нинди эштә  үзегезне аеруча комфортлы тойдыгыз?" дигән соравына шушындый җавап бирә: Пока работал, времени оглянуться назад не было. Теперь ярче всего вспоминается детство — такие искринки памяти выплескиваются порой на поверхность, что диву даешься. А самые памятные — это пятнадцать лет, отданные комсомолу... много в ту пору было формализма, заорганизованности, но с людьми работать нравилось. Особенно с молодежью. Школа была хорошая. .
Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре
Купьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен Ю. А.  Маслобоев югары дәүләт бүләкләре белән билгеләнгән: Хезмәт Кызыл Байрагы, «Хөрмәт  Билгесе» орденнары, күп санлы медальләр белән бүләкләнгән, «Башкортстан Республикасының атказанган халыкны социаль яклау хезмәткәре» югары исеменә лаек булган.
Лекма
Лекма (Лекма) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
Моваль
Моваль — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Цибулино (Кошалинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Апаш
Апаш (Apach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,35 км².
(16556) 1991 VQ1
(16556) 1991 VQ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 4 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VQ1» саналган.
Санта-Лузия (Мараньян)
Санта-Лузия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Казе Бенети (Тревизо)
Казе Бенети — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бенети Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Цуцуру
Цуцуру — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альярис
Альярис — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дорфпроцельтен
Дорфпроцельтен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Франзен (Висконсин)
Франзен  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бретештий-де-Жос
Бретештий-де-Жос — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гыйльман Нигъмәтҗәнов
Нигъмәтҗәнов Гыйльман Вилдан улы (22 март 1911 ел — 18 июнь 1989 ел) — галим-икътисадчы, дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе. 1946-1950 елларда Башкорт АССР Югары Советы Президиумы Рәисе, 1958-1972 елларда Башкорт АССР Министрлар Советы Рәисе урынбасары. СССРның 2 нче чакырылы 8 нче чакырылыш Югары Советы депутаты. Икътисад фәннәре кандидаты (1950). Ленин (1949), ике Хезмәт Кызыл Байрак (1944, 1971) һәм ике «Хөрмәт Билгесе» (1957, 1966) орденнары кавалеры.
Биографиясе
Гыйльман Вилдан улы Нигъмәтҗәнов 1911 елның 22 мартында Уфа губернасы Стәрлетамак өязе Архангель районы Тукмаклы авылында туган. 1938 елдан ВКП(б) әгъзасы.
Хезмәт юлын 1935 елда Куйбышев план-икътисад институтын тәмамлаганнан соң башлый. 1938 елга кадәр БАССР Дәүләт план комитетының төркем, планлаштыру  секторы башлыгы булып эшли.
1938-1942 елларда БАССР Дәүләт план комитетының рәис урынбасары, рәис вазифаларын башкара.
1946-1950 елларда — БАССР Югары Советы Президиумы Рәисе.
1950-1952 елларда Уфа нефть гыйльми-тикшеренү институтының өлкән гыйльми хезмәткәре булып эшли. 1952-1958 елларда — БАССР Дәүләт план комитетының җитәкчесе. 1958 елда БАССР Министрлар Советы Рәисе урынбасары вазифасына күчерелә.
Гет-Крик (Калифорния)
Гет-Крик  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гет-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цисувек
Цисувек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Бердяуш
Кече Бердяуш (Малый Бердяуш) — Чиләбе өлкәсенең Чаткы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (63%), татарлар (14%), башкортлар (23%).
Корманга (Юза кушылдыгы)
Корманга — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юза елгасының сул ярыннан 30,1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
(9034) Олеюрия
(9034) Олеюрия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 26 августында Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QZ17» саналган.
Фагыйлә Сельская
Фагыйлә Сельская (Фагыйлә Сәмигулла кызы Сельская) – театр рәссамы. Ф. Волков исемендәге Ярославль драма театрында рәссам булып эшли. Россия һәм чит ил театрларында күп санлы спектакльләрне бизәргә чакырулы дәрәҗәле иҗатчы. «Алтын битлек» премиясе номинанты (2013).
«Алтын битлек» премиясе номинанты
Федерико Гарсиа Лорка әсәре буенча Ярославльның Ф. Волков исемендәге театрында куелган «Бернарда Альбаның йорты» (Дом Бернарды Альбы) спектакле (режиссер Евгений Марчелли, костюмнар рәссамы Фагыйлә Сельская) 2014 елгы «Алтын битлек» премиясенә («Кием буенча рәссамның иң яхшы эше» номинациясендә) тәкъдим ителә.
Моны да карагыз
Фагыйлә Сельская кием рәссамы һөнәре турында
Иирис
Биография
Весик «Jakob Westholmi Gümnaasium» гимназиясендә укый, аны 2010 елда тәмамлый. Аның энесе һәм ике сеңлесе бар.
Ул музыкаль карьерасын 2003-нче елда "Tähtede laul" Эстония җыр конкурсында катнашып башлап җибәрә. Весик шулай ук 2007 "Kaks Takti Ette" музыка бәйгесендә өченче урынны яулады.
Музыкаль карьерасы
Весик Эстонияне Евровидение җыр конкурсында өч тапкыр тәкъдим итәргә тырышты. 2008 елда Риине Раусаар тарафыннан язылган "Ice-Cold Story" җыры белән икенче урынны яулады. 2010 елда ул "Космонавт" җыры белән Eesti Laul 2010 катнашында дүртенче урынны яулады.
2010 ел Весик игътибар үзәгендә булды. Таллин музыка атналыгы фестиваленнән соң ул югары абруй казанды. Тиздән төрле фвестивальләрдә чыгышлар ясады: "Musiikki & Media” ( Финляндия ), "The Great Escape“ (Бөекбритания), “Positivus” (Латвия) һәм “Iceland Airwaves” (Исландия).
2011 ел башыннан Весик MTVдагы Игги блогында Атна артисты дип табылды. 2011 елның июнендә Весик EMI Финляндиягә язылды. Аго Теппанд чыгарган "The Magic Gift Box" альбомы 2012 елның 28 мартында дөнья күрде.
Весикны Эстония җырчысы Керли белән чагыштыралар (алар үзләре бер-берсенең җанатарлары).
Universal Music Group bought EMI соң, Весик җырларын Universal Music исеме астында чыгара башлады.
Музыкаль стиль
Иирисны еш кына төрле артистлар белән чагыштырылар: Бьорк, Florence and the Machine, Кейт Буш һәм Регина Спектор.
Марий Чодра
Марий Чодра (Марий Чодыра — Мари урманы) — Мари Илнең көньяк-көнчыгышында (Морки, Волжск, Звенигово районнары) урнашкан милли парк. Парк 366 км² мәйданын били. Парк аша Йошкар-Ола — Яшел Үзән — М-7 «Идел» автоюлы һәм Яшел Үзән — Яраң тимер юлы үтә.
1985 елның 2 декабрендәге 589 N-лы Мари АССР Министрлар Шурасының "«Марий Чодра» милли паркын булдыру турында" карары нигезендә 1985 елның 13 сентябрендә РСФСР Министрлар Шурасы карары белән булдырылган.
Паркның иң популяр урыннары: Ялчык, Глухое, Кичиер күлләре, Илләт һәм Юшут елгалары буйлап йөзү, Пугачёв имәне, Өрәңге таулары.
«Марий Чодра»да ундүрттән артык туристик үзәк бар.
Мердивен (Ашкале)
Мердивен (Merdiven) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пүсьян (Шәрур)
Пүсьян  (Püsyan ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Цисево
Цисево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вортингтон-Гиллс (Кентукки)
Вортингтон-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вортингтон-Гиллс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Покса
Покса — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Уни районы биләмәләрендә ага. Елга  Кырчма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прасвет (Светлагорский районы)
Прасвет  (Прасвет ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Санта-Лузия (Параиба)
Санта-Лузия  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Барбарос (Сүлейманпаша)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монбутон
Монбутон — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Отнога (Бурлук кушылдыгы)
Отнога  — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бурлук елгасының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведицаелгасы [[Терса (Медведица кушылдыгы)|Терса елгасы менән кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(16557) 1991 VE2
Тарихы
1991 елның 9 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VE2» саналган.
Драксельсрид
Драксельсрид — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мияма
Мияма — Япония дәүләтенең Фукуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мияма шәһәре 2007 елның 29 гыйнварында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 42219 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 402 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 105.12 км² тәшкил итә.
Амоэйро
Амоэйро — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карачаер (Зара)
Карачаер (Karaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (köy).
Казе Бералдо (Венеция)
Казе Бералдо — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бералдо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эзёжани (Мазовия воеводалыгы)
Эзёжани  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Циха-Вулька
Циха-Вулька — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD181397
HD181397 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Кюбьеретт
Кюбьеретт — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
(16558) 1991 VQ2
(16558) 1991 VQ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 1 ноябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VQ2» саналган.
Цисово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Костряж
Костряж — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кема елгасының уң ярыннан 9,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арганси
Арганси (Argancy) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,45 км².
(9035) 1990 SH1
(9035) 1990 SH1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SH1» саналган.
Бретешть (Арджеш)
Бретешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Праскурни
Праскурни (Праскурні ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лема (Киров өлкәсе)
Лема (Лема) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), чирмешләр (2%).
Дуггендорф
Дуггендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мердивенлер (Батталгази)
Мердивенлер (Merdivenler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эзёра (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Франклин (Вернон, Висконсин)
Франклин  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Санта-Лузия-д’Уэсти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Цуднохи
Цуднохи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гибер (Калифорния)
Гибер  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гибер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чаба
Чаба — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арноя (Испания)
Арноя — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цихри (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
S-kvark
s-kvark yäki säyer kvark (inglizçä strange quark) -(1/3)e elektr qorğısı häm -1 säyerlek iä bulğan,  ikençe buınğa qarağan fundamental' fermion. u-kvark häm d-kvarktan soñ iñ ciñel kvark, anıñ massası 95±25 meV/c² täşkil itä.
Барбарос (Сейһан)
Барбарос (Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
S-kvark
Zamança fizika qaraşı buyınça s-kvark strukturasız fundamental' kisäkçek bulıp tora (bütän kvarklar häm leptonnar kebek).
Säyer kvarktan torğan adronnar
Qayber adronnarda s-kvark kerä: Barlıq adronnarda virtual' s-kvark s-antikvark parlardan torğan qatışma bar.
Sıltamalar
Оригинал: M. Gell-Mann. The Eightfold Way: A theory of strong interaction symmetry. — California Institute of Technology, 1961. Оригинал Y. Ne'emann Derivation of strong interactions from gauge invariance // Nuclear Physics. — 1961. — Т. 26. — С. 222. — DOI:10.1016/0029-5582(61)90134-1
Воскресенский
Воскресенский ― фамилия.
Ворфилд (Кентукки)
Ворфилд  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ворфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16559) 1991 VA3
(16559) 1991 VA3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 9 ноябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VA3» саналган.
Кюльтюр
Кюльтюр — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Бергамин (Тревизо)
Казе Бергамин — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бергамин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дурах
Дурах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Итосима
Итосима — Япония дәүләтенең Фукуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Итосима шәһәре 2010 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.