cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Краснознаменск (Калининград өлкәсе)
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (87,5%), литвалылар (2,8%), украиннар (2,5%), белоруслар (2,5%), чегәннәр (1,0%).
HD110131
HD110131 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Цюрих университеты
Цюрих университеты - Цюрих шәһәрендә урнашкан, 25 000 артык студентлар белән Швейцариядә иң эре университеты. 1833 елда нигез салына, гамәлдәге колледжлар дини, хокук, медицина һәм яңа философия факультеты бар иде.
Хәзерге вакытта университетта җиде факультет эшли:
(12715) Годин
(12715) Годин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GR2» саналган.
Муранска Здихава
Муранска Здихава — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Түбән Коржа
Түбән Коржа — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга   Куйский Шар елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Оматр
Оматр — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Азатлык урамы (Казан)
Азатлык урамы (улица Азатлык) — Казанның Совет районындагы (Киндерле бистәсе) урам. М. Әмир урамының дәвам булып тора. Киндерле елгасы агымы буенча сузыла. Азин урамы (Киндерле бистәсе) белән киселештә тәмамлана. Тылсым,  Күгән  белән кисешә. Почта индексы 420075.
Тарих
Элекке исеме — Яр буе урамы (улица Набережная). 2009 елда Казан шәһәр думасы карары белән әлеге урамның исеме Азатлык урамы итеп үзгәртелгән.
Хара-Пэ-Се
Хара-Пэ-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нядиголова-Яхаелгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ардовать
Ардовать (Ордовач) — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе, Самара өлкәсе, Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Канадейка елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сызранка елгасы, инештән Сызран каласына (каланан Югарырак) чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ерге-Габерик
Ерге-Габерик — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Агырнас (Меликгази)
Агырнас (Ağırnas) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лойки (Мазовия воеводалыгы)
Лойки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Верхняе Чэрнихава
Верхняе Чэрнихава (Верхняе Чэрніхава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Сент-Аман-де-Буакс
Сент-Аман-де-Буакс — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Первае Мая (Быхавский районы)
Первае Мая  (Первае Мая ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
981 ел (б. э. к.)
981 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Лагоа (район)
Лагоа  — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(5524) Lecacheux
(5524) Lecacheux — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лагоа (район)
Географиясе
Мәйданы —.
(5524) Lecacheux
Тарихы
1991 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RA30» саналган.
Матбагаи Кәримия
Матбагаи Кәримия, Кәримовлар матбагасы, Кәримовлар басмаханәсе (مطبغۀ كريميە, Типография Каримовых) — Казандагы беренче шәхси татар басмаханәсе, типография. 1900 елда бертуган Мөхәммәтҗан Һәм Шәрифҗан Кәримовлар тарафыннан ачылган. Типография 1898 елда китап сәүдәсе белән шөгыльләнү өчен оештырылган «Борадәран Кәримовларның сәүдә йорты» мәнфәгатьләрен күздә тотып эшли. Татар, рус, казакъ телләрендә китаплар, «Таң йолдызы», «Тавыш», «Кояш» һ. б. гәҗитләр нәшер итә. Басмаханә татар китапларын бизәүне яхшырту эшенә өлеш кертә: беренче булып яңа рәсемнәр, гарәп шрифтлы кеглилар куллана. 1901—1917 еллар арасында 1 763 исемдә гомуми тиражы 20 млн нан артык булган китап бастырып чыгара. 1917 елдан соң фирка, шура органнарының заказларын үти, татарча китаплар бастыруын дәвам итә. 1918 ел уртасында дәүләт карамагына алына.
Тарих
XIX гасыр ахырында — XX гасыр башында татар халкының милли үзаңы күтәрелү, татар милли мәдәниятенең күбрәк аурупалаша баруы, мөселманнарның Коръәнне яшәеш өчен кулланма итүе дулкынында татар телендәге гәҗитләргә, журналларга, дини эчтәлектәге, фәнни һәм әдәби китапларга сорау үсә. Моны истә тотып, бертуган Кәримовлар үзләренең китап сәүдәсе кибетенә (Париж Коммунасы ур., 8) өстәп, 1900 елның 1 мартында шәхси типография ачалар.
Бина
1нче гилдия сәүдәгәр Мөхәммәтбәдретдин Апанаевтан Тихвин урамындагы (Г. Тукай ур., 37/20) ике катлы бинаны арендага алалар. Бер ел эчендә Кәримовлар типографиясе уңышлы эшләп китә. 1910 елга Кәримовларның сәүдә йорты Россиядә иң эре татар китабы матбагачысы булып үсә, икенче урында барган Иван Харитонов матбагасыннан өч тапкыр куәтлерәк санала.
1901—1917 елларда 19 647 076 тираж белән 1 700 исемдә татар китабы бастыралар.
1906 елда Кәримовлар Апанаевтан бинаны сатып алалар, аңа терәп яңа бина торгызалар һәм зур китап кибете (Париж Коммунасы ур., 20) ачалар.
1910 елда иске бина янәшәсенә модерн стилендә салынган өр-яңа өч катлы бинага күчәләр. Типография зурая һәм яңартыла. Шулай итеп, Казанның үзәгендә, атаклы «Печән базары», Мөхәммәдия мәдрәсәсе, Галиев мәчете янәшәсендә үз китап кибете һәм 150 кешелек китапханәсе булган зур нәшрият-сәүдә йорты барлыкка килә һәм 20 елдан артык эшләп килә.
Кавенант-Лайф (Аляска)
Кавенант-Лайф  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кавенант-Лайф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Долчи (Верона)
Долчи — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Долчи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Калаверас (округ, Калифорния)
Калаверас — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сан-Андреас шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2642 км² тәшкил итә.
Селчоара (Келераш)
Селчоара — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Богуславице (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пёснек
Пёснек (Pößneck) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Еникөй (Пософ)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (köy).
Волгоград өлкәсе
Волгогра́д өлкәсе́ – Россия Федерациясенең Яурyпа өлеше субъекты, Көньяк федератив бүᴫᴦеына керә.
Өлкә үзәге – Волгоград шәһәре.
Географик мәгълүмат
Волгоград өлкәсе территориясе озынлыгы — төньяктан көньякка һәм көнбатыштан көнчыгышка 400 км дан артык. Волгоград өлкәсе чит ил дәүләтә Казакъстан белән генә көнчыгышта чиктәш. Өлкәнең чиктәш озынлыгы барысы — 2221,9 км, шуның өлешендә Сарытау өлкәсе белән (29,9%), Ростов (26,8%), Әстерхан (11,4%), Воронеж (11,3%) өлкәләре белән, Калмыкия белән (10,9%) һәм Казакъстан белән (9,7%).
Халык
2002 ел
Тарихы
Волгоград өлкәсе - төрки халыклар борынгы чорлардан яши торган төбәкләрнең берсе. Аның территориясе Алтын Урда, Әстерхан ханлыгы, Нугай Урдасы сасᴛафына керә. Урта Идел буеннан бирегә 18 йөздә күчеп утыра башлыйлар. Сембер һәм Казан губерналарыннан күчеп килүчеләр 1780 елда – Кече Чапурин, 19 йөз башында Савенково авылына нигез салалар. 1840 елда Сарытау губернасының Яңа Үзән өязеннән чыгучылар – ләтошинка авылына, Пинɜә губернасының Чамбар өязе татарлары 1836 елда - Бәхтияр авылына, 1874 елда Маләевка авылына нигез салалар. 1897 елгы халык исәбе буенча, татарлар Царицын өлкәсендәге барлык халыкның 1,12% тәшкил итәләр. Алар игенчелек, бакчачылык, терлекчелек белән шөгыльләнәләр. 20 йөз башында Царицында, Маләевкада (2), Бәхтиярдә, Кече Чапуринда мәчетләр була.
Татарлар саны
Татарлар, башлыча, Волгоград (11,5 мең кеше), Волжcᴋи (3,2 мең), Краснослободск шәһәрләрендә, Ленинск (Бәхтияр һәм Маләевка авылы), Палласовка (Савенково авылы), Светлояр (Нариманов исем. пос., Кече Чапурин авылы), Иске Полтава (ләтошинка авылы) районнарында яшиләр.
Рафаил Ибәтуллин
Рафаил Ибәтуллин (Рафаил (Рафаэль) Гыйният улы Ибәтуллин,, — , ) — балет артисты, балетмейстер. 1964-1970 елларда Татар опера һәм балет театрының солисты, 1982-1989 елларда Чуаш музыка театрының баш балетмейстеры. Казандагы куелышлар: «Дөнья яратылышы» (1981, А. Петров), «Алеко» (1983, С. Рахманинов).
Юстинув (Лодзький-Схидний повяты)
Юстинув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җиңү бәйрәме
Җиңү көне яки бәйрәме — җиребезнең кайбер илләрендә котланылган бәйрәм, гадәттә нинди булса бәрелештә яки сугышта җиңүгә багышлана.
Денгофф (Төньяк Дакота)
Денгофф  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Денгофф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баттл-Граунд (Вашингтон)
Баттл-Граунд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Баттл-Граунд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ваксмунд
Ваксмунд — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наварнис
Наварнис — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Камерлята
Зур Камерлята (Большие Камерлята) — Киров өлкәсенең Омутнинск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Төньяк-Көнбатыш идарә институты
Төньяк-Көнбатыш идарә институты — Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты Санкт-Петербургта филиалы.
2010 елда Дәүләт хезмәте Төньяк-Көнбатыш академиясе филиал хокукларында Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенә кушыла һәм Төньяк-Көнбатыш Институты итеп үзгәртелә.
П'етрошица (коммуна)
П'етрошица — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Әсгать Галимҗанов исемендәге сквер
2008 елда Меңьеллык мәйданында Татарстан Республикасының Беренче Президенты Минтимер Шәймиев инициативасы буенча һәм финанс ярдәме белән Әсгать Галимҗановка һәйкәл куелган иде. Проект авторы – Татарстан Республикасы Атказанган сәнгать эшлеклесе, күренекле Казан скульпторы Асия Миңнуллина. Скверның төп элементлары – граниттан, утыргычлар карагай агачыннан ясалган. Җәяүлеләр зонасында 140 заманча антивандаль яктырткычлар куелган, 12 мең яшел үсенте утыртылган. Тәртип видеокүзәтү ярдәмендә алып барылачак. Скверда төп урынны бронзадан эшләнгән плита алып тора, анда «Бессмертие твоё - в делах добрых… Лучшему из нас - Асгату Галимзянову. Минтимер Шаймиев» дип язылган.
Каршыяка (Чаталпынар)
Каршыяка (Karşıyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Луш (Лагуш)
Луш  — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лойкув
Лойкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Луш (Лагуш)
Географиясе
Мәйданы —.
(12716) Delft
(12716) Delft — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GD8» саналган.
982 ел (б. э. к.)
982 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Богухваловице
Богухваловице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чеболтасово (Түре шәһәр округы)
Чеболтасово (Чеболтасово) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
Петерсберг (Заале-Хольцланд)
Петерсберг (Petersberg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ескибьян
Ескибьян — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Верчыцы
Верчыцы (Верчыцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Түбән Одес (елга)
Түбән Одес — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Ижма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 80 км.
Омбле
Омбле — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Одес (елга)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рөстәм Ибәтуллин
Рөстәм Ибәтуллин (Рөстәм Хәмит улы Ибәтуллин,, — , ) — нефтьче, техник фәннәр намзәте (1966), ССРБның шәрәфле нефтьчесе (1978), ТССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1991), 1978-1997 елларда Татарстан нефть фәнни-тикшеренү һәм проект институты (ТатНИПИнефть) ның директоры.
Первае Мая (Касцюковицкий районы)
Первае Мая  (Первае Мая ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Сент-Аман-де-Боньёр
Сент-Аман-де-Боньёр — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры
Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры — Казанда урнашкан татар театры.
Тарих
1918-1919 елларда Казанның Алафузов театрында балалар труппасы оештырыла. Җитәкчесе — актер, режиссер, педагог Касыйм Шамил (1892-1981). Балалар, яшүсмерләр өчен «Корымчы бабай», «Шүрәле» спектакльләре куела.
1949 елда Татар яшь тамашачы театры янәдән оеша. Режиссер Кәшифә Тумашева (1903-1977) Мәскәү дәүләт театр сәнгате институтын (ГИТИС) тәмамлап кайткан актерларны туплый: Асия Галиева, Дэллюс Ильясов, Рәфкать Бикчәнтәев, Рауза Әхмәрова, Шахсәнәм Әсфәндиярова, Гали Хөсәенов, Асия Харисова, Шакир Харисов. Куйган спектакльләре: «Кузый Күрпәч белән Баян сылу» (Габит Мөсрәпов), «Васса Железнова» (Максим Горький), «Болан-Патша» (Карло Гоцци). Бер сезон эшләгәч, 1950 елда театр ябыла. Актерларны Камал театрына күчерәләр.
Беренче постановкада Нуриәхмәт Сафин,Зәйтүн Яркәев, Әлфинур Хисами, Әлфинур Фатихова, Гасыйман Ширгазин, Кәримә Нуруллина, Мәдинә Сәхипгәрәева, Фәрит Хәбибуллин, Земфира Хәсәнова, Рөстәм Фатыйхов, Алмаз Хәмзин катнаша. Соңрак аларга Илдус Фәиз кушыла.
1991 елда студия дәүләт статусын ала, аңа «Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры» дигән исем бирелә. Аның үз сәхнәсе, үз тамаша залы булмау сәбәпле, спектакльләр мәктәпләрдә, гимназияләрдә, авыл мәдәният сарайларында, интернат-мәктәпләрдә, балалар йортларында күрсәтелә.
1996 елда аңа Казанның Казанның Киров районында урнашкан Җитен комбинаты мәдәният сарае — элеккеге фабрикант Алафузов йорты булган «Эшчеләр театры» бинасы бирелә. Аны төзекләндергәннән соң, 2002 елда, коллектив үз сәхнәсендә спектакльләр куя башлый. 2012 елның сентябреннән Петербург урамындагы «Победа» кинотеатры бинасына ия булды.
2007 елның 16 февралендә Казан Татар Дәүләт яшь тамашачы театрына татар театрына нигез салучы артист һәм режиссер Габдулла Кариев исеме бирелә.
Бина
1996 елда театрга Казанның Киров районында урнашкан Җитен комбинатының Мәдәният йорты (элекке Алафузов театры, Эшчеләр театры) бинасын бирәләр. 2012 елда бина «авария хәлендә» дип табыла.
2018 елның апреленнән театр реконструкция уздырылган элекке Җиңү (Победа) кинотеатры бинасында (алдарак Офицерлар йорты булган) урнаша. Яңартылган бинаны тантаналы ачуда ТР президенты Р. Н. Миңнеханов катнаша.
Бинада 213 урынга исәпләнгән, классик типтагы 12 х 12 метрлы сәхнәсе булган тамаша залы, икенче катта 120 урынга исәпләнгән, интерактив сәхнәле икенче тамаша залы бар.
HD110137
HD110137 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(5525) 1991 TS4
(5525) 1991 TS4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 15 октябрендә Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TS4» саналган.
Василькасы
Василькасы (Ваҫликасси, Василькасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
Муранска Легота
Муранска Легота — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Локетниця
Локетниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балыклы (Теләче районы)
Балыклы — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.
Халык саны — 323 тирәсендә. Почта индексы — 422085.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Зур Коромысловы
Зур Коромысловы (Большие Коромысловы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Эратосфен
Эратосфен (иске грекча – Ἐρατοσθένης; б.э.к. 276 – 194) – Греция математигы, астроном, географ һәм шагыйрь.
Биография
Эглаос улы, Кирена шәһәрендә туган.
Башлангыч белемне Александриядә Киреналы Каллимахтан ала. Эратосфенның шулай ук Лизний исемле философ дигән укытучысы булганлыгы да билгеле. Афиннарга күчкәч, ул Платонның мәктәбе белән якынлаша һәм үзен платоник дип атый башлый.
Киреналы Каллимахның үлеменнән соң патша Птолемей III Эвергет аны Афиннардан чакыртып ала һәм Александрия китапханәсенең мөдире итеп куя. Картлык көнендә бу вазифадан читләштерелә һәм бөлгенлектә вафат була.
Юстинув (Пйотрковский повяты)
Юстинув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Әмир Ибәтуллин
Әмир Ибәтуллин (Әмир Әмин улы Ибәтуллин,, — , ) — радиофизик, физика-математика фәннәре докторы (1998), профессор (2002), Казан университетының радиофизика кафедрасы мөдире (2000-?).
Йөрәккә якын (документаль фильм)
Ренат Акчурин - милләттәшебез, дөньякүләм танылган кардиохирург.
Аңа багышлап "Йөрәккә якын" ("Близко к сердцу") документаль фильм төшерелә. Аның сценарие авторы, проект җитәкчесе – Фәридә Корбангалиева, режиссеры – Денис Красильников, операторлар – Максим Терехин һәм Алексей Матросов.
2016 елның 8 июнендә Казанда әлеге фильмның презентациясе үтә. Фильм талантлы табибның операция өстәле янындагы күренешләреннән, аның үз эше турында сөйләменнән башланып китә. Аннан соң, ил Президенты булган Борис Ельцин, космонавт Александр Александровтан башлап, гап-гади пациентларга кадәр – 9 кеше Акчуринның үзләренең гомер юлында нинди зур роль уйнавы турында җентекләп сөйли. Фильм ахырында гаилә әгъзалары – тормыш иптәше һәм улының фикерләре кертелгән. Алар аның ышанычлы, тугры тормыш юлдашы, кайгыртучан, тырыш, хөрмәткә лаек ата булуы турында сөйли.
Агырташ (Шалпазары)
Агырташ (Ağırtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Шалпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ондарроа
Ондарроа — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
983 ел (б. э. к.)
983 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Дольи (Пескара)
Географиясе
Дольи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Төньяк Ирландия
Төньяк Ирла́ндия (Northern Ireland, Tuaisceart Éireann, ) — Бөекбританиянең административ-сәяси өлеше. Ул Ирландия утравының төньяк-көнчыгышында урнаша. Башкаласы һәм иң зур шәһәре — Белфаст. Төньяк Ирландияне Ольстер белән бутарга ярамый.
Төньяк Ирландиянең үзәгендә Бөекбританиянең иң зур күле Лох-Ней урнашкан (392 км²). Административ берәмлекнең иң югары ноктасы — Слив Донард (Slieve Donard; биеклеге 848 м).
Ирландия утравы дүрт тарихи регионга бүленгән — Ольстер, Манстер, Лейнстер һәм Коннахт. Ольстерның алты графлыгы Төньяк Ирландия составына керә, өчесе — Ирландия Җөмһүриятендә.
Районнар
Административ яктан 6 тарихи графлыктан торган Төньяк Ирландия 2015 елга кадәр 26 районга бүлеп идарә ителә иде.
2015 елда үткәрелгән "эреләндерү"дән соң, районнар саны 11 гә калды.
Петерсдорф (Тюрингия)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хара-Пэ-Шор
Хара-Пэ-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нярма-Яха елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Валёва-Гура
Валёва-Гура — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Хара-Пэ-Шор
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валёва-Гура
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Луш-де-Тавира
Луш-де-Тавира — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кадьяк-Стейшен (Аляска)
Кадьяк-Стейшен  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Кадьяк-Стейшен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12717) 1991 HK
(12717) 1991 HK — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 16 апрелендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 HK» саналган.
Сент-Аман (Шаранта)
Сент-Аман — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Петру-Рареш (коммуна)
Петру-Рареш — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Колуза (округ, Калифорния)
Колуза — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колуза шәһәре.
Джесси (Төньяк Дакота)
Джесси  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Колуза (округ, Калифорния)
Территориясе
Округ мәйданы 2981 км² тәшкил итә.
Джесси (Төньяк Дакота)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богушице (Силезия воеводалыгы)
Богушице  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Еникөй (Карлыова)
Еникөй (Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Карлыова илчесенә караган бер авыл (köy).
Селчоара (Метесару, Димбовица)
Селчоара — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беллингем (Вашингтон)
Беллингем  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Беллингем шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Балашейка (Сызранка кушылдыгы)
Балашейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе, Самара өлкәсе, Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сызранка елгасының сул ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сызранка елгасы, инештән Сызран каласына (каланан Югарырак) чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вешня
Вешня (Вешня ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Минтимер Шәймиев урамы (Назрань)
2015 елның 2 апрелендә Ингушетиядә Татарстан Республикасы мәдәнияте көннәре кысаларында Татарстан Республикасының Беренче Президенты Минтимер Шәймиев исеме Ингушетиянең иң зур шәһәрләренең берсе – Назраньның үзәк урамына бирелә.
Урам шәһәрнең җанлы өлешенә туры килә, аның яныннан Назрань – Мәскәү тимер юлы, шулай ук Ингушетияне Төньяк Осетия белән тоташтырган автомобиль юлы уза.
Тантанада бик күп шәһәр халкы катнаша, Назраньда яшәүче йөзләгән татар диаспорасы вәкилләре бәйрәмгә үзләренең гаиләләре белән килә.
Омьекур
Омьекур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Синтез-Каучук
«Синтез-Каучук» ачык акционерлар җәмгыяте — синтетик каучукларның пропиленны, цис-изопрен, эпилогны һ. б. маркаларын җитештереп чыгару буенча берничә производствоны берләштергән карамай химиясе сәнәгатенең эре предприятиесе.
«Синтез-Каучук» ААҖ — шиннар, төрле ассортиментлы резина-техник изделиеләр, шулай ук азык тауарлары, медицина, көнкүреш куллану әйберләре җитештергәндә кулланылган гомуми һәм махсус тәгаенләнешле полиизопрен неоновый каучук эшләп чыгарган, Россиядә һәм БДБ-да бердәнбер предприятие.
Комбинатның тарихы Бөек Ватан сугышы тәмамлаганнан соң озакламый Стәрлетамакта синтетик каучук җитештерү буенча боргыч төзүдән башлана. Предприятиенең туган көне дип 1960 елның 12 апреле исәпләнә, бу көндә синтетик каучукның беренче рулоны алынган һәм К-5, К-12, К-16 делегирование катализаторлары чыгарыла башлаган.
1963 елда боргыч киңәя, изопрен һәм СКИ-3 изопрен каучук тәҗрибә-сәнәгать җитештерү производствосы барлыкка килә. 3 елдан соң ул үз аллы предприятие— тәҗрибә-сәнәгать карамай химиясе zone булып аерылып чыга.
1990 елларда предприятие акционерлаштырыла, эшкә сәләтлелеген саклап алып кала ала һәм ватан каучугын җитештерүдә, һәм чыгаруда лидер булып кала (1993 елларда Россиядә җитештерелгәннең өчтән бер өлеше чамасы), шулай ук продукциясен экспортка чыгара.
2009 елда яңа, үзе экологик яктан саф бутадиен-стирол каучук сәнәгать җитештерүгә тотына (Россиядә мондый продукция чыгарган икенче предприятие була).
(5526) Кэндзо
(5526) Кэндзо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Синтез-Каучук
2008 елда Россия синтетик каучук базарында предприятиенең өлеше 29 процент тәшкил итә, тышкы базарда — 16 %.
(5526) Кэндзо
Тарихы
1991 елның 18 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UP1» саналган.
Синтез-Каучук
2011 елның 25 мартында компания «ТАУ» компанияләр төркеменә керә.
2011 елның августыннан компания белән идарә итү «ТАУ НефтеХим» идарә итүче Компаниясе ваплылыгы тар җәмгыяте тарафыннан тормышка ашырыла.
Неман (шәһәр)
Неман (Неман, 1946 елга кадәр Рагнит, Ragnit) — Россия Федерациясенең Калининград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Иль-де-Сен
Иль-де-Сен — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Неман (шәһәр)
Халык саны — кеше.
Иль-де-Сен
Чыганаклар
Иль-де-Сен
Неман (шәһәр)
Тарих
Шәһәр статусын 1722 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (88,5%), белоруслар (3,1%), литвалылар (2,8%), украиннар (2,6%).
Первакрычавски
Первакрычавски (Первакрычаўскі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
984 ел (б. э. к.)
984 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Чеботаево (Бисәрт шәһәр округы)
Чеботаево (Чеботаево) — Свердловск өлкәсенең Бисерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Уйелга районы
Уйелга районы (Увельский район) — Чиләбе өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Уйелга бистәсе.
Тарих
Район 1924 елда Урал өлкәсенең Троицк бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе составында.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,9%), украиннар (1,9%), татарлар (1,5%).
Административ бүленеш
Уйелга районы составына 10 авыл җирлеге керә.
Ордунья
Ордунья — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12718) Le Gentil
(12718) Le Gentil — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 6 июнендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 LF1» саналган.
Мармелете
Мармелете — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Петрирода
Петрирода (Petriroda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бодзейовице
Бодзейовице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каршыяка (Үнье)
Каршыяка (Karşıyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD110191
HD110191 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ломия
Ломия — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Аман-де-Нуэр
Сент-Аман-де-Нуэр — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Газпром нефтехим Салават
Газпром нефтехим Салават- Россиядә иң эре нефть эшкәртү һәм нефть химиясе җитештерү комплексларының берсе булган Россия нефть химиясе компаниясе, ул Салават шәһәрендә (Башкортостан) урнашкан. Җәмгыятьнең тулы фирма исеме рус телендә: "Газпром нефтехим Салават» җаваплылыгы чикләнгән җәмгыяте, рус телендә кыскартылган фирма исеме: «Газпром нефтехим Салават" ҖЧҖ. Салаватта, Яшь Гвардиячеләр урамында Штаб-фатиры урнашкан.
Җәмгыять илебездә җитештерелгән кайбер продуктлар, аерым алганда, бутил спирт һәм пластификаторлар, стирол һәм сополимерлар рәтенә керә. Продукция илнең барлык федераль округларына җибәрелә. Экспорт географиясе якын һәм ерак чит илләрдән, шул исәптән Кытай, Бразилия, Бөекбритания, Көнбатыш Европа һәм Балтыйк буе илләрен үз эченә ала.
"Газпром нефтехим Салават» составына өч технологик завод — Салават шәһәрендәге бер җитештерү мәйданчыгында урнашкан нефть эшкәртү, газ химиясе һәм «Мономер» заводы, шулай ук Мелеузе шәһәрендә минераль ашламалар заводы керә. Моннан тыш, предприятие составына Салават шәһәрендәге яңа Салават ТЭЦ керә.
Типтәрләр
Типтәрләр — хәзерге Башкортстан һәм Көнчыгыш Татарстанда яшәп торган татарларның бер төркеме. Кайбер тарихчылар аларны этнокатлау, ә кайберләре социаль катлау дип саный. Элекке вакытта типтәр катлавына, татарлардан тыш, башкортлар, чирмешләр, удмуртлар, мордва, чуашлар да кергән.
1790—1855 елларда ике типтәр иррегуляр полкы булган. 1812 елгы Ватан Сугышы вакытта 1-нче Типтәр полк (майор Темиров юлбашчы) генерал Платов партизан берләшмәдә сугышкан.
1755—1855 елларда Башкорт-Мишәр Гәскәре (Башкиро-Мещерякское Войско) һәрби әгъзалары булып та торганнар.
Вал-Руда
Вал-Руда — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альфа-таркалыш
Альфа-таркалыш - төшнең радиоактив таркалышы төре, аның  нәтиҗәсендә  ике тапкыр сихерле гелий төше 4He - альфа-кисәкчек  таратыла, төшнең масса саны 4 кә, ә атом саны 2 гә киметелә.
Тасвир
Төп халәтеннән тик шактый авыр төшнең альфа-таркалышы күзәтелә, мәсәлән радий-226 яки уран-238 төшләрендә.
Нуклидлар җәдвәлендә альфа радиоактив төшләр 52 (теллур) атом саныннан һәм 106-110 масса саныннан башлап хасил булалар, ә 82 зуррак атом санында һәм 200 зуррак масса санында барлык нуклидлар диярлек альфа-радиоактив булалар.
Табигатьтә альфа-радиоактивлык берничә элементта күзәтелә: неодим-144, самарий-147, самарий-148, европий-151, гадолиний-152, гафний-174, вольфрам-180, осмий-186, агалтын-190, висмут-209, торий-232, уран-235, уран-238.
Төшнең югары тәэсирләнгән халәтләре альфа-таркалышы җиңел нуклидларда күзәтелә, мәсәлән литий-7.
Төштә альфа-кисәкчек туннель эффекты ярдәмендә кулон киртәсе аша таратыла, шуңа күрә альфа-таркалыш квант процессы була. Туннель эффекты барьер биеклеге белән экспонента сыман арта, шуңа күрә альфа-актив төшләрнең ярымтаркалу периоды альфа-кисәкчекләрнең энергиясе кимүе белән экспоненциаль рәвештә арта бара. Бу Гейгер-Нэттол кануны дип йөртелә:
биредә :
Альфа-кисәкчекнең энергиясе 2 МэВ кечерәк булган очракта, альфа-актив төшләрнең яшәү вакыты Галәмнең яшеннән зуррак була. Шуңа күрә церий төшеннән авыррак элементлар бу каналда таркала алсалар да, тик аз санлы элементларның шундый таркалышы табылган.
Альфа-кисәкчекнең очып китү тизлеге 9400 км/с (неодим изотопы 144Nd) бирле 23700 км/с (полоний изотопы 212mPo) кадәр була.
Гомуми очракта альфа-таркалышның формуласы болай күренә:
Мәсәлән, Уран-238 238U альфа-таркалышы:
1899 британ галиме Эрнест Резерфорд беренче тапкыр альфа-таркалыш таба. Георгий Гамов таркалышның беренче теориясен эшкәртә.
Сәламәтлеккә зыян
Альфа-кисәкчекләр шактый авыр һәм уңай коргылы булып, матдәдә ерак таркала алмыйлар, энергиясен тиз югалталар, кечкенә күләмдә нурланышның энергиясе чыгарыла, шуңа күрә нурланышның чыганагы организм эченә эләккән очракта, күзәнәкләргә зур зыян китерелә.
Тышкы альфа-нурланыш зарарсыз диярлек, чөнки һаваның берничә сантиметры яки табак кәгазь, эпидермисның нечкә катламы альфа-кисәкчекләрне тоткарлый.
Ләкин альфа-нурланышның чыганагы организм эченә эләккән очракта, организм көчле радиоактив нурланышка дучар ителә, тере тукымаларда альфа-кисәкчек бета-кисәкчеккә караганда 20 тапкыр зуррак зыян китерә. Югары энергияле альфа-кисәкчекләрнең (15 МэВ) тышкы чыганагы да организмга зыян китерә ала.
Түбән Пылемецкая
Түбән Пылемецкая — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 44 км.
Альфа-таркалыш
Сәламәтлеккә зыян
Мисал итеп, полоний организм эченә эләккәндә, альфа-кисәкчекләрне тарата, алар эчке органнарга зур зыян китерә һәм нәтиҗәдә үтерә, нәкъ шулай элекке КГБ хезмәткәре Литвиненко үтерелгән булгандыр.
Түбән Пылемецкая
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Ибн әл-Гарәби
Мөхетдин Әбү Габдулла Мөхәммәд ибн Гали әл-Андалуси (محي الدين محمد ابن علي ابن محمد ابن عربي الحاتمي الطائي الأندلسي,, — , ) — мөселман дин белгече, суфыйчылык гыйлеменең күренекле вәкиле һәм теоретигы. «Бөек укытучы» (әш-шәех әл-әкбар) исеменә ия.
Мутне (Наместово)
Мутне  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петулеле (коммуна)
Петулеле — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Дольио (Анкона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дрисколл (Төньяк Дакота)
Дрисколл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дрисколл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татарстан Республикасы. Мавыктыргыч сәяхәт (китап)
“Татарстан Республикасы. Мавыктыргыч сәяхәт” китабын тәкъдир итү чарасы 2013 елның 10 октяберендә уза.
Хезмәтне нәшер итү белән “ЛОГОС” нәшрият йорты шөгыльләнгән. Нәшрият йорты колллективы бу проект өстендә ике ел эшләгән. Мөхәррирләр төркеме, фотографлар, журналистлар 43 муниципаль районы һәм 2 шәһәр округына берничә тапкыр сәфәр кылган.
Хезмәтне татарчага язучы, шагыйрә Флера Тарханова тәрҗемә иткән.
Хара-Пэ-Яха
Хара-Пэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ою-Яха елгасының сул ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
985 ел (б. э. к.)
985 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
Агырташ (Суруч)
Агырташ (Ağırtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ютркув
Ютркув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Зур Медянцы
Зур Медянцы (Большие Медянцы) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.
Ютркув
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зур Медянцы
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.