cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вайю
Коннотацияләр
Кайвакыт гомумән физик һава яки җил мәгънәсендә кулланылган "Вайю" сүзе "прана" өчен синоним буларак кулланыла. Вайю өчен өстәмә сүз Вата Санскрит тамырлы һәм Һинди телендә "атмосфера", "ватаваранам" дигәнне аңлата.
Паван шулай ук киң таралган Һинду исеме. Павана Анджананың баласы буларак Хануманга ирешүендә мәшһүр роль уйнаган, шулай итеп Хануман шулай ук Паванапутра дип атала "Павананың улы" һәм Вайюпутра.
Махабхаратада, Бхима Вайюның улы һәм инкарнациясе булган һәм Курукшетра Сугышында төп рольне уйнаган. Ул чукмар белән гаять зур куәтен һәм сәләтләрен Дхарманы яклар өчен кулланган.
Һинд дине тектлары һәм фәлсәфәсе
Гимннарда Вайю "аеруча күркәм"леккә ия һәм ике яки кырык тугыз яки бер мең ак һәм шәмәхә ат җигелгән ялтыраучы арбада хәрәкәтләнә. Аның төп аттрибуты булып ак байрак тора.''" Башка атмосфера Илаһлары кебек үк ул "сугышучы һәм җимерүче", "куәтле һәм каһарман."
Мадһва Браминнар ышануы буенча Мукхья-Вайю шулай ук Мадхвачарья буларак инкарнацияләнеп лаеклы җаннарны Иң Олы Ходай Вишнуга табынырга өйрәткән.
Буддачылык
Көнчыгыш Азия Буддачылыгында, Вайю дхармапала һәм еш Унике Дэваларның берсе дип төркемләнә (Япон телендә: Jūniten, 十二天) алар юнәлеш саклаучылары буларак бергә төркемләнә. Ул төньяк-көнбатыш юнәлешнең рәисе булып тора.
Япониядә ул "Футен" дип атала. Ул башка унбер дэваларга кертелә, аларга Тайшакутен (Щакра/Индра), Катен (Агни - ут Илаһы), Энматен (Яма), Расетсутен (Ниртти/Ракшаса), Ишанатен (Ишана), Бишамонтен (Кубера/Вайшравана), Суйтен (Варуна) Бонтен (Браһма), Дҗитен (Пртхиви), Ниттен (Сурья/Адитья), һәм Гаттен (Чандра) керә.
Михаил Марков (1900)
Михаил Марков (27 ноябрь, 1900, Царицын - 1981, Казан ) - геоботаник, биология фәннәре докторы, Казан дәүләт университеты профессоры.
Биография
Михаил Васильевич Марков  1900 елның 27 ноябрендә Саратов өлкәсенең Царицын (хәзерге Волгоград) шәһәрендә туган.
Урта мәктәпне алтын медальгә тәмамлый.
1920 елда бер үк вакытта ике югары уку йортына укырга керә: Казан дәүләт университетының физика-математика факультеты һәм Казан авыл хуҗалыгы һәм урман хуҗалыгы институты, агрономия факультеты.
1924 елда ул ике университетны тәмамап, диплом ала.
1926-1929 елларда Казан дәүләт университетының ботаника кафедрасында аспирантурада белем ала.
22 ел дәвамында ул берьюлы ике югары уку йортында эшли.
1926 - 1948 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтында ассистент, доцент (1930 елдан), профессор булып эшли.
1928 - 1947 елларда ул КСХИның ботаника бүлеге мөдире.
КДУда эшчәнлеге
12 ел дәвамында (1940-1952) КДУның биология һәм туфрак фәннәре факультеты деканы, 7 ел (1951-1958) университетның фәнни эш буенча проректоры була.
Ул 1981 елда Казанда үлә.
Фәнни эшчәнлеге
1939 елдан биология фәннәре докторы. Докторлык диссертациясе темасы - «Природные условия развития растительности в пойме».
Фәнни кызыксынулар:
Күп санлы ботаника экспедицияләре һәм Татарстан АССР территориясендә гербарийлар җыю белән җитәкчелек итә.
Ул геоботаниянең яңа юнәлешен - агрофитоценологияне үстерү белән шөгыльләнә
Татарстан АССРдагы болыннар (печәнлекләр һәм көтүлекләр) хуҗалык инвентаризациясе белән җитәкчелек итә, аларны рациональ файдалану һәм продуктлылыгын арттыру буенча гамәли тәкъдимнәр эшли. Чүп үләннәренә каршы тору өчен фәнни тәкъдимнәр эшли.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1951).
13-нче армия
13-нче армия (13 А) — төрле дәүләтләр кораллы көчләрендә армияның исеме.
Лоффенау
Лоффенау (Loffenau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залессе (Бабруйский районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мосгайм (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11425) Wearydunlop
Тарихы
1999 елның 18 июнендә Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 MF» саналган.
Дорна-Кандренилор (коммуна)
Дорна-Кандренилор — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Лацио (футбол клубы)
Лацио (Società Sportiva Lazio) - Италиянең Рум шәһәреннән футбол клубы. лигасында чыгыш ясый. 1900 елда барлыкка килә. 2 тапкыр ил чемпионы; УЕФА Кубоклар ияләре кубогы иясе (1999).
Каһья (Һайраболу)
Каһья (Kahya) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фёдарава (Полацкий районы)
Фёдарава (Фёдарава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Марковский (Пермь крае)
Марковский (Марковский) — Пермь краенең Чайковски районындагы бистә (элек — шәһәр тибындагы бистә), Марковский авыл җирлеге үзәге. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 3 352 кеше (2010).
Почта индексы — 427590, ОКАТО коды — 94224830004.
География
Бистә Удмуртия белән чиге янында, Чайковскидан 12 километр көньяктарак уранаша.
Тарих
Марковский 1990-елларның башында нигезләнә — монда элекке Алман Демократик Республикасы территориясеннән 16-нче гвардия танк күчерелә. Төзелеш ФРГ төрек төзүчеләре көчләре белән хисабына башкарыла. 1999 елда дивизия таратыла, аның урынында офицерлар кадрлары өчен белемен арттыру үзәге ачыла.
1994—2001 елларда — шәһәр тибындагы бистә.
Демография
Халык саны динамикасы:
Милли состав (2002): руслар — 78,0%, украиннар — 6,3%, татарлар — 5,1%, арлар — 2,4%, чуашлар — 1,4%, әрмәннәр — 1,4%, башкортлар — 1,3%.
Корабина
Корабина — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яны-Хилым-Я
Яны-Хилым-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ялбын-Яелгасының уң ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тельяду (Фундан)
Тельяду  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Игера-де-Варгас
Игера-де-Варгас — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Түбән Мал
Түбән Мал — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга  Южная Кельтма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мэйкон (округ, Джорджия)
Мэйкон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Оглторп шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1044 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мэйкон (округ, Джорджия)
Михалув (Опатовский повяты)
Михалув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Прошене
Прошене — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лешатле
Лешатле (Lechâtelet) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.64 км².
GSC3313-1037
GSC3313-1037 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Несь (елга)
Несь — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 151 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(11426) Molster
(11426) Molster — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2527 P-L» саналган.
П'ятра (Дражна, Прахова)
П'ятра — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пало-Бланко (Техас)
Географиясе
Пало-Бланко халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Свишер (Айова)
Свишер  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Свишер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залессе (Глуский районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Язлык (Эрегли)
Язлык (Yazlık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (köy).
Сылтамалар
Yazlık, Ereğli Yazlık, Ereğli
(10425) Landfermann
(10425) Landfermann — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 20 гыйнварында ODAS тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 BE6» саналган.
Түбән Шәмәрдән
Түбән Шәмәрдән — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422124.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Аксариха (бистә)
Аксариха (Аксариха) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Гильини (Кунео)
Гильини — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Аксариха (бистә)
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гильини (Кунео)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Корениця
Корениця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лёффинген
Лёффинген (Löffingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тинальяш
Тинальяш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Пруба (Лодзь воеводалыгы)
Пруба  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Брусник (авыл)
Брусник  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Yohannesburg
Quşımtaları - "Yoburg", "Yozi", "Yegoli".
KAC iñ bay töbäge - Gauteng töbäge üzäge.
2010 yılda Futbol buyınça Dönyanıñ bäygese şähärdä ütkärelä.
Xalıq sanı 4 434 827 keşe (2011), qala yanı belän - 7 860 781 keşe (2011).
Yohannesburg şähärendä KAC Konstitutsiä Mäxkämäse urnaşa.
Yohannesburg - altın, almaz belän säwdä üzäge.
Tarix
XIII ğasırda buntu qäbiläläre biregä küçep kilä.
XVIII ğasırda buşmen qäbiläläre qırıp beterelä häm soto-tswana qäbiläläre kilälär.
XIX ğasırda zulus qäbiläläre üz höcümen başlıylar.
1886 yılda Avstraliä ezläwçe C. Harrison biredä altın çığanağın taba.
Şähär berençe miğmarları - Yohan Risika, Yohan Yubert, alar istälegenä qala Yohannesburg dip atalğan.
1899—1902 yıllarda İngliz-Bur suğışı.
1930 yıldan aktiv iqtisadi üseş.
1948-1994 yıllarda Aparteid tärtibe, Aq Keçelek idärä tärtibe.
1994 yıldan soñ - Aparteid bärep töşerelgännän soñ şähär eşlek üzäge taşlana, cinäyätçelek häm antisanitariä däräcäse kütärelä, küp küktırnawda banditlar, narkomannar yäşi başlıylar.
Игера-де-ла-Серена
Игера-де-ла-Серена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Михалув (Островецкий повяты)
Михалув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Игера-де-ла-Серена
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Михалув (Островецкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дорнешть (коммуна)
Дорнешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сумала
Сумала (смола) — нормаль шартларда чагыштырмача каты булган һәм җылынганда йомшаграк яки йомшаграк формада булган аморф матдәләрнең җыелма атамасы. Алар арасында химик состав буенча катлаулы органик матдәләр, әйтик, табигый сумала — нормаль физиологик алмашу вакытында үсемлекләр бүлеп бирә торган матдәләр — шулай ук химик яктан гади кушылмалар да бар.
Синтетик сумалалар
Синтетик сумалалар — күпсанлы полимерлар төркеме, алар арасында фенол (феноформальдегид сумала) һәм карбамид (карбамидоформальдегид сумала) җитештерү феноллары аеруча билгеле. Аларның ахыргы үзлекләре бәйле технологияләр җитештерү һәм вводящим аларның составына төрле модифицирующих компонентлар.
Җиһаз сәнәгате (ДСП плитәләре) һәм төрле пластмассалар җитештерү иң киң куллану өлкәләре булып тора.
(11427) Виллемйохан
(11427) Виллемйохан — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2611 P-L» саналган.
Трувиль
Трувиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Фёдаравка (Полацкий районы)
Фёдаравка (Фёдараўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Мэдисон (округ, Джорджия)
Мэдисон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дэниелсвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1811 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 736 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мэдисон (округ, Джорджия)
Ноленсвилл (Теннесси)
Ноленсвилл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каһьялар (Газипаша)
Каһьялар (Kahyalar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коринець (село)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зеленогорск (Красноярск крае)
Зеленогорск (Зеленогорск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1956 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,7%).
Залессе (Капачовски авыл советы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гильияни (Кунео)
Гильияни — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гильияни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Прусак (Верушовский повяты)
Прусак  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Свон (Айова)
Свон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Свон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Мальцевка
Түбән Мальцевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Косьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Толойнш
Толойнш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Язлык (Каракоюнлу)
Язлык (Yazlık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Каракоюнлу илчесенә караган бер авыл (köy).
(11428) Алкиной
(11428) Алкиной — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4139 P-L» саналган.
Tatarstanda dini tormış
Tatar xalqınıñ borınğı babaları, uydırma-xorafatlarğa ışanıp, äylänä-tirä dönyanı canlı itep kürgännär. Alarnıñ küzallawlarınça, törle küreneşlär b-n ilahi köçlär idarä itkän, kük allası Täñre - baş alla sanalğan (k. Mäcüsilek).
8-9 yözlärdä bolğarlar cirenä İslam dine ütep kerä başlí.
922. yılda İdel buyı Bolğarında İslam däwlät dine dip iğlan itelä. Şunnan soñğı Tatar däwlätlärendä İslam dine ruxi-mädäni wazifanı başqarıp kilä.
XVI ğasırda Tatar xanlıqların Rusiä patşalığı üzenä buysındırğannan soñ, Tatar xalqı mäktäp-mädräsälären, mäxällälären, ruxaniların yuğalta, ruxi tormışı fäqirlänä bara. Patşa xökümäte häm prawoslawie çirkäwläre tarafınnan dini häm milli ezärlekläwlär näticäsendä möselman xalıqları küp tapqırlar baş kütärergä mäcbür bula.
1773 yılda Sinod färmanı basılıp çığa, 1788 yılda Ufa şähärendä möselmannarnıñ Diniä näzaräte oyıştırıla (k. Räsäy häm BDBnıñ Auropa illäre möselmannarı Üzäk diniä näzaräte), bu inde İslam dineneñ räsmi tanıluın añlata.
1992 yılğa qädär bu näzarät Eçke Räsäy häm Seber möselman cämğiätlärenä citäkçelek itä.
XX ğasır başında Qazan gubernasında ğına da 1152 mäçet eşli.
XVI ğasır'nıñ 2. yartısında töbäktä xristian dine tarala başlıy.
1555 yılda Qazan yıparxiäse oyıştırıla (k. Xristianlaştıru säyäsäte).
XX ğasır başında Tatarstan territoriäsendä Qazan, Vätqa, Samara, Sember häm Ufa yıparxiälärenä qarağan 600 pravoslavie mäxälläse häm 30 monastır' eşläp kilä. Sovet däwläteneñ din ölkäsenä qağılışlı säyäsäte RSFSR XKSnıñ "Çirkäwne däwlättän häm mäktäpne çirkäwdän ayıru turında"ğı ("Ob otdelenii serkwi ot ğosudarstwa i şqolı ot serkwi", 1918) dekretı h.b. doqumentlar b-n bilgelänä. Dinneñ cämğiät tormışına yoğıntısı şaqtí çiklänä.
1980-yıllar axırına Tatarstanda terkälgän 38 dini cämğiät kenä qala (18 möselman, 15 prawoslawie, 1 protestant h.b.).
1990-yıllar başınnan dini konfessílarnıñ eşçänleklären cäyelderü öçen yaña mömkinleklär tua.
1992 yılda Tatarstan möselmannarınıñ Diniä näzaräte tözelä häm ul 2001. yılda räsmiläşterelgän 804 möselman cämğiäten berläşterä. Qazan yıparxiäsenä 175 dini cämğiät kerä. TRda pravoslavieneñ iske tärtip tarafdarları (staroobryadçılar), katoliklar, lüterännar, baptistlar, adventistlar, yähüdilär, buddistlar h.b. dini cämğiätläre dä bar.
1990-yıllarda Bähai, Äxmädiyä, Soñğı Ğähed h.b. dini xäräkät häm ağımnar tarala başlıy.
Mäğärif
Soñğı yıllarda Tatarstan Cömhüriätendä İslam dine belän qızıqsınu, mäxällälärdä imam-xatıyb bulıp häm möselman uqu yortlarında möğällimnär bulıp eşläwçe hönärilärgä ixtıyac artu säbäple hönäri möselman uqu yortları buldırıldı.
Bügenge köndä mondıy uqu yortları eşli:
Sanap ütelgän uqu yortlarında 1000nän artıq şäkert uqıtıla, wä här mäçettä diärlek başlanğıç mädräsälär dä eşli.
TC MDN tarafınnan barlıq uqu yortları öçen uqu plannarı tözelgän.
Şulay uq qarağız
Яңа чукындырылган татарлар, алар өчен махсус сөрү җирләре бүлеп бирү һәм мәчетләрне җимерү турында
Ле-Тюи-Симе
Ле-Тюи-Симе — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(10426) Charlierouse
(10426) Charlierouse — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 16 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 BB27» саналган.
Л’Эглиз-о-Буа
Л’Эглиз-о-Буа (L'Église-aux-Bois) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Плато-де-Мильваш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,20 км².
Яны-Хорп-Я
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нечкаменсейяга
Нёчкаменсейяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Месна елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лонзее
Лонзее (Lonsee) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
П'ятра (Кокорештий-Колц, Прахова)
П'ятра — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изабелин (Легёновский повяты)
Изабелин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Коритники
Коритники — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Игера-де-Льерена
Игера-де-Льерена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залессе (Климавицкий районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Михалув (Пиньчовский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пало-Пинто (Техас)
Пало-Пинто  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куянчылык
Куянчылык — йорт куяны үрчетү белән шөгельләнүче терлекчелек тармагы. Куянчылыкның төп продукциясе булып ит, тире,мамык тора. Куян ите туклыклы диетик продукт булып тора. Куян тиресе күн эшкәртү өлкәсендә кулланыла. Куян мамыгын исә трикотаж кием теекәндә кулланалар.
Россиядә куянчылык
Россия империясендә ел саен 200 мең куян тиресе әзерләнгән.
1935 елда ССРБда 38 млн куян тиресе җитештерелгән. Ә 1961 елда 56,7 млн данә тире һәм 42 мең тонна ит җитештерелә. 1970нче елларга кадәр куянчылык продукциясеннең 90 %ы йорт яны хуҗалыкларында ясалган.
ССРБ да 400 нәсел фермаларының 40ында иң яхшы токымлы куяннар үрчетелгән, шул исәптән: совет шиншилласы, ак алып, соры алып, көмеш токымлы, вена зәңгәр токымлы, кара-көрән, ак мамык токымлы, ак яңа зеландияле, калифорния токымлы.
Аеруча зур продуктивлык белән Татар АССРның «Бөреле» бердәм хуҗалыгы аерылып торган. XX гасырның 80нче елларына күрә, «Бөреле» совхозы дөньяда иң эре куянчылык хуҗалыгы булып торган.
Чит илләрдә куянчылык
Куянчылык аеруча Франциядә, Италиядә, АКШда,Бөекбританиядә, Венгриядә, Польшада, Болгарияда киң таралган.
Дөньядагы иң күп куян ите җитештерүче ил булып Италия санала (1990 ела 300 мең тонна), аннары Франция килә (150 мең тонна). Бу илләрдә куяннарны механизмлаштырылган куян ояларында үрчетәләр.
Аурупада иң киң таралыш тапкан куян токымы булып ангора токымлы йорт куяны тора.
Бөтендөнья фәнни куянчылык Ассоцияциясе
Бөтендөнья фәнни куянчылык Ассоцияциясе 1964 елдан бирле эшләп килә, аның штаб-фатиры Парижда урнашкан. Бөтендөнья фәнни куянчылык Ассоцияциясенең Россия бүлеге исә 2004 елан эшли. Аның җитәкчесе булып Артем Крамин тора.
Кампания
Кампания (Campania) — Италия төбәкләренең берсе.
Административ үзәге — шәһәре.
Тарих
1948 елда барлыкка килгән.
Административ бүленеш
4 провинция һәм 1 метрополия шәһәре (2019).
Суткүл (Муркаш районы)
Суткүл (Ҫуткӳль, Сюткюль) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429550. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232860008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300013000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 123 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Барановичи
Барановичи (Баранавичы, Баранавічы, Барановичи, Baranowicze) — Беларусның Брест өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 178889 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Барановичи Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1871 елда нигезләнгән. Шәһәр үсешенә Смоленск — Брест тимер юлы төзелеше этәргеч бирә. 1881 дә Барановичи аша Вилнүс — Пинск, ә 1886 да Барановичи — Белосток тимер юллары үткәрелә. Беренче бөтендөнья сугышы дәверендә (1914-15) биредә ирәге (ставкасы) урнашкан була. Беренче бөтендөнья сугышыннан соң Польша составында. 1939 дан ССРБ составында, ССРБ таркалганнан соң Беларус составында. 1939—1954 елларда — өлкә үзәге.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Кардәш шәһәрләр
<li> Кинешма (Россия) </li> <li> Мытищи (Россия) </li>
Яңа Оча (Кукмара районы)
Яңа Оча — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422132.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
(11429) Демодок
(11429) Демодок — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4655 P-L» саналган.
Мэрион (округ, Джорджия)
Мэрион — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бьюна-Виста шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1827 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 951 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мэрион (округ, Джорджия)
Федарки
Федарки (Федаркі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
GSC3313-746
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Пруси (Лодзь воеводалыгы)
Пруси  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доробанцу (коммуна, Келераш)
Доробанцу — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Тровишкал (Сертан)
Тровишкал  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Брути
Брути — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Корманичи
Корманичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Каһьялы (Теккекөй)
Каһьялы (Kahyalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Панфилов йорты (Казан)
Панфилов йорты — Казанның Сул як Болак урамында урнашкан, 1833 елда архитектор Александр Шмидт проекты буенча төзелгән ике катлы бина. Бу йортта 1907-? елларда «Бәянелхак» басмаханәсе урнашкан.
Норманди (Теннесси)
Норманди  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Simon Bolivar
Simon Bolivar, tulı isem Simon Xose Antonio de la Santisima Trinidad Bolivar de la Konsepsion i Ponte Palasios i Blanko (ispança Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar de la Concepción y Ponte Palacios y Blanco) (1783, Karakas - 1830, Santa-Marta, Kolumbiä) - Amerikada bulğan İspaniä koloniäläre bäysezlege öçen iñ kürenekle häm mäşhür köräşçelärneñ berse.
Venesuela Milli qaharmanı. General. Bolivar Venesuela, Yaña Granada (bügenge Kolumbiä häm Panama), Kito wilayäte (bügenge İkwadur) illären İspaniä xakimlegennän azat itkän.
1819-1830 yıllarda Böyek Kolumbiä prezidentı (bügenge Venesuela, Kolumbiä, İkwadur, Panama).
1824 yılda Peru ilen azat itkän häm Yuğarı Peruda urnaşqan Boliviä Cömhüriäte (1825) başlığı bulğan, anıñ xörmätenä şulay atalğan.
Турвиль-ла-Ривьер
Турвиль-ла-Ривьер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Simon Bolivar
1813 yılda Venesuela Milli Kongressı Bolivarnı Azat itüçe (El Libertador) dip iğlan itkän.
İstälek
Latin Amerikasında Bolivar iseme bik populär, Boliviä, wilayätlär, şähärlär, uramnar, aqça atamalarında mäñgeläşterelgän.
Bolivarğa küp kitaplar bağışlanğan. Gabriel Garsia Markes yazğan "General üz labirintında" digän äsäreneñ töp qaharmanı bula.
Räsmi bulmağan mäğlümatqa qarağanda Bolivar 472 bäreleştä ciñgän.
Карга кошлар
Карга кошлар (Corvidae) — чыпчыксыманнар отрядының бер гаиләлеге. 23 ыругка кергән 120 артык төре бар. Җир йөзенең бөтен җирендә (Яңа Зеландия һәм кайбер океан утрауларын исәпкә алмаганда) таралган. Күбесе төркемләшеп яшиләр. Татарстанда очрый торган төрләре: козгын, ала карга, кара карга, чәүкә, саескан, эрбетче, күкканат, күкшә. Урта һәм эре зурлыктагы кошлар күренекле тышкы охшашалыкка ия булалар. Күпләр кара төсле, әмма чуар төрләр дә бар. Күбесенчә бөҗәкләр, өлешчә бөртекләр белән тукланалар. Зур төньяк төрләре моннан тыш башка кошларның күкәйләрене һәм балаларыны, үләксә ашыйлар.
Алап (Әчет шәһәр округы)
Алап (Алап) — Свердловск өлкәсенең Әчет шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Равил Сабиров (1965)
Язучы Равил Сабиров белән бутамагыз.
Равил Сабиров , Равил Әкрам улы Сабиров (1965 елның 29 сентябре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, ТАССР, Югары Ослан районы Кызыл Байрак) — татар галиме, татар фәне һәм мәдәниятенең күренекле эшлеклесе, филология фәннәре кандидаты.
Ул 1965 елның 29 сентябрендә Татарстанның Югары Ослан районы Кызыл Байрак авылында туа.
Лорх (Вюртемберг)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11430) Лодевейкберг
(11430) Лодевейкберг — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «9560 P-L» саналган.
Изабелин (Минский повяты)
Изабелин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10427) Klinkenberg
(10427) Klinkenberg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ле-Тюи-Синьоль
Ле-Тюи-Синьоль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Равил Сабиров (1974)
Галим Равил Сабиров белән бутамагыз.
Равил Рәсим улы Сабиров, псевдонимы Равил Сабыр (1974 елның 27 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Минзәлә районы, Тупач, ) — язучы, драматург, журналист. Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (2007 елдан). «Яңа татар пьесасы» бәйгесе лауреаты (2004, 2007). Туфан Миңнуллин премиясе лауреаты (2021).
Тәрҗемәи хәле
1974 елның 27 гыйнварында Татарстан АССР Минзәлә районы Тупач авылында туган. Наратлы Кичү урта мәктәбен (1990), В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының журналистика факультетын (1995) тәмамлаган. Югары уку йортында укыган вакытта «Идел», «Чаян» журналларында, «Татарстан яшьләре» газетасында хикәяләре басыла.
1992 елның октябрендә «Татарстан яшьләре»ндә эшли башлый.
1995 елдан Чаллы шәһәре хакимиятенең матбугат үзәгендә эшли.
1998—1999 елларда «Аргамак» журналының баш мөхәррире.
2000—2003 елларда «Вечерние Челны», 2003-2005 елларда «Восточный экспресс»ның Чулман аръягындагы махсус хәбәрчесе, аннары «Челнинские известия» газетасында журналист.
2012 елларда Чаллы татар дәүләт драма театрының әдәби бүлек җитәкчесе була.
2015 елның ноябреннән «Татнефть» компаниясенең «Нефтяные вести» газетасы мөхәррире.
Иҗаты
1991 елда беренче хикәясен яза, пьесаларны 2004 елда яза башлый. «Яңа татар пьесасы – 2004» бәйгесендә «Земфирәкәй, сылуым, аппагым!» пьесасы, «Яңа татар пьесасы – 2007» бәйгесендә «Теләк» драмасы белән катнашып, ике мәртәбә лауреат исеменә лаек була. «Абага алмасы ачы була» («2010 елның иң яхшы спектакле», режиссер Фаил Ибраһимов) (спектакльне куярга театрның акчасы булмагач, ул еллардагы мэр Васил Шәйхразыев ярдәм итә), «Ком ял итми» драмасы (режиссер Альберт Гаффаров (Уфа)), Фатих Әмирханның «Хәят»е, Гаяз Исхакыйның «Татар гакылы» әсәрләре нигезендә язылган «Хәят» драмасы («Яшел һәм кызыл» исеме белән) Яр Чаллы татар дәүләт драма театрында куела. «Абага алмасы ачы була» спектаклендә Насыйбулла карт образын тудырган артист Рафил Сәгъдуллин «Ир-ат ролен иң яхшы башкаручы» номинациясендә «Тантана» бүләген ала. Әтнә дәүләт драма театры Равил Сабырның «Сигезле бию» пьесасы буенча «Күбәләкләр җилгә оча» спектаклен куя (режиссер Рамил Фазлыев).
Равилнең “Фәхрине үтереп ташладылар” исемле әсәре 2022 елда Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Татар телен һәм Татарстанда яшәүче халыкларның туган телләрен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе тарафыннан үткәрелгән конкурсның “Роман” номинациясендә өченче урынны алды. Роман “Казан утлары” журналының 2022 ел сентябрь-октябрь саннарында басылып чыкты.
Гаиләсе
Хатыны Римма. Уллары Рәзим (1996), Ришат (2012).
GSC3313-987
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Игера-ла-Реаль
Игера-ла-Реаль — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Гильиярела (Козенца)
Гильиярела — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гильиярела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Михалув (Скаржиский повяты)
Михалув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сейджвилл (Айова)
Сейджвилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сейджвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барысав (шәһәр)
Барысав (Барысаў, Борисов, Borysów) — Беларусның Минск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 144945 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Барысав Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1102 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
П'ятра (Констанца)
П'ятра — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Залессе (Крычавский районы)
Залессе  (Залессе ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Уньяйш-да-Серра
Уньяйш-да-Серра — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Николай Воробьёв (1894)
Николай Воробьёв (1894 — 1967) — совет этнографы, географ, педагог, физик география профессоры (1934 елдан), музей хезмәткәре.
Биография
Николай Иосифович Воробьёв 1894 елда Саратов губернасы Хвалынск шәһәрендә туган.
1914-1918 елларда  Казан университетының физика-математика факультеты география һәм этнография кафедрасында белем ала. 1918 елда Казан университетын отличие белән тәмамлаганнан соң, Воробьев география һәм этнография кафедрасына ассистент булып эшкә кала.
1914 елдан ул экспедицияләрдә катнаша. 1915—1916 елларда Себердә һәм Ерак Көнчыгышта була, анда нанай халкы буенча кыйммәтле этнографик коллекция туплый.
1918 елдан Казан университетында (1934—1945 елларда профессор) укыта.
1922 елда ТАССР дәүләт музееның этнографик бүлеген оештыра һәм җитәкли, бер үк вакытта музейның табигый-тарихи бүлеген җитәкли, 1923-1934 елларда — Татарстан АССР үзәк туган якны өйрәнү музее директоры.
Республикада туган якны өйрәнү хәрәкәтен оештыруда актив катнаша. Казан педагогик институтының география факультетына нигез салучы һәм беренче деканы (1934-1945).
1945 елдан — археология һәм этнография секторы мөдире һәм СССР Фәннәр академиясе Казан филиалының тел, әдәбият һәм тарих директоры урынбасары.
1946 елда татарлар һәм чуашлар арасында экспедицияне яңадан башлап җибәрә.
Фәнни эшчәнлеге
Казан татарлары һәм чувашлар этнографиясе буенча төп әсәрләр авторы. Идел төбәге халыкларының этногенезын өйрәнә. Енисей һәм Уссури өлкәсен өйрәнү өчен, Красноярск краенда географик һәм этнографик тикшеренүләр алып бара.
Прусиновице (Здунсковольский повяты)
Прусиновице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мак-Даффи (округ, Джорджия)
Мак-Даффи — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Томсон шәһәре.
Прусиновице (Здунсковольский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мак-Даффи (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1870 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 673 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Мак-Даффи (округ, Джорджия)
Корняктув-Полуднёви
Корняктув-Полуднёви — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Палома-Крик (Техас)
Палома-Крик  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Палома-Крик халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Язлык (Адыяман)
Язлык (Yazlık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (köy).
Федаронки
Федаронки (Федаронкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.