cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Апаресида-д’Уэсти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Яңа Байгол
Яңа Байгол (Ҫӗнӗ Куснар, Новое Байгулово) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 113 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Тагбиларан
Тагбиларан (Tagbilaran) — Филипиннең Боһоль правинcәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Боһоль утравында урнашкан.
Сен-Сетье
Сен-Сетье — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Грамлинг (Көньяк Каролина)
Грамлинг  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Грамлинг халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рабанос
Рабанос — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Межвице-Колёния
Межвице-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(13040) 1990 OB4
(13040) 1990 OB4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 29 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OB4» саналган.
Яборково
Яборково (Яборково) — Свердловск өлкәсенең Яңа Ляля шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), арлар (7%).
Клепачка (Клобуцкий повяты)
Клепачка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Смагилавка (Круглянский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аравилье
Аравилье — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
(5851) Инагава
(5851) Инагава — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 23 февралендә С. Инода, Т. Урата тарафыннан Karasuyama обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 DM1» саналган.
Алексин
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1348 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (95,8%), украиннар (1,2%).
Борово (Люблин воеводалыгы)
Борово  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дарапеевичы
Дарапеевичы (Дарапеевічы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Рошиори (коммуна, Бихор)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Домбрувки-Бренски
Домбрувки-Бренски — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буасси-Мовуазен
Буасси-Мовуазен — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Норфолк (Вирджиния)
Норфолк  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Норфолк (Вірджинія)
Самал (шәһәр)
Самал (Samal) — Филипиннең Давао-дел-Норте пpавинсəсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Минданао утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1998 елдан башлап йөртә.
Пуэбло (округ, Колорадо)
Пуэбло — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пуэбло шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Ешилкөй (Бига)
Ешилкөй (Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Җаке (Торино)
Җаке — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җаке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Кекликкөй (Чермик)
Кекликкөй (Keklikköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Угры белән тугры (уен)
Угры белән тугры — татар балалар драма уены.
Уйнау тәртибе
Бер бүреккә «угры», «тугры», «хан», «вәзир», «армай», «шаһит» дип язылган алты кәгазь салынып, әлеге алты бала бүректән шуны алалар. Чыккан кәгазьгә карап, һәркем үзенең ролен билгели. «Хан» дип язылган кәгазь чыгучы үзенең «хан» булганлыгын игълан итә. Шулай ук «тугры» да. Әмма калганнары нәрсә чыкканны әлегә әйтмичә торалар. «Тугры» «хан»га килеп шулай дип баш ора:
Апаресида-ду-Риу-Доси
Апаресида-ду-Риу-Доси — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Угры белән тугры (уен)
Уйнау тәртибе
«Хан»:
— Кемнән шикләнәсең? — дип сорый.
«Тугры» шул алты кешедән берсен атап күрсәтергә һәм ни өчен шикләнүен дә әйтеп бирергә тиеш. «Хан» аңа:
— Шаһит күрсәт, — ди.
Меженець
Меженець — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Угры белән тугры (уен)
Уйнау тәртибе
«Тугры» арадан берсен «шаһит» итеп күрсәтә. Инде хәзер һәркем үзенең кем икәнен ача, әгәр дә «тугры» «угры»ны да, «шаһит»ны да дөрес күрсәтсә, «угры»га җәза бирелә, «хан» аңа:
Меженець
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Угры белән тугры (уен)
Уйнау тәртибе
— Фәлән хәтле камчы орыгыз! — дип куша. Камчы урынына, гадәттә, ишкән сөлге була. «Армай» (сугучы) шуның белән «угры»га суга. «Вәзир» аны тотып, җәзаның дөрес үтәлүен күзәтеп, шул турыда «хан»га килеп хисап бирә. Әгәр дә «угры оны дөрес күрсәтә алмаса, ул чагында, яла яккан өчен һәм шуның белән үзе тугры кеше булып чыкмаганы өчен, «тугры»-ның үзенә җәза бирелә.
Әгәр ул «шаһит»ны гына ялгыш күрсәтсә, җәза йомшаграк була.
Смалица
Смалица (Смаліца ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(13041) 1990 OS4
(13041) 1990 OS4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 25 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OS4» саналган.
Шлосфиппах
Шлосфиппах (Schloßvippach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD117057
HD117057 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Туганлык
Туганлык - шәхси затларның кан, никах яки уллыкка, кызлыкка алу белән бәйләнүе.
Туганлык мөнәсәбәтләре гаилә яки никах белән бәйләнгән төсмерле сүз булса да, зуррак мәгънәләргә дә карый. Бүгенге җәмгыятьтә социаль бурычлар гаилә, яки туганлык мөнәсәбәтләреннән аерылып торса да, кайбер мәдәниятлар, халыклар тормышында әле дә зур роль уйный.
Сен-Севрен
Сен-Севрен — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Катбалоган
Катбалоган (Catbalogan) — Филипиннең Самар правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Самар утравында урнашкан.
Рабе-де-лас-Кальсадас
Рабе-де-лас-Кальсадас — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ратковска Легота
Ратковска Легота — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Борсук (Грубешивский повяты)
Борсук  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гранитвилл (Көньяк Каролина)
Гранитвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гранитвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Байкал-Амур магистрале
<!--{|
Байкал-Амур магистрале йә БАМ — Көнчыгыш Себердә һәм Ерак Көнчыгышта урнашкан тимер юл. Дөньяда иң зур тимер юл магистральләреннән берсе. Төп юлы Тайшет — Совет Гаване, берничә тәнәфес ясап, 1938 елдан алып 1984 елга кадәр төзелгән. Үзәк өлешенең шактый кыен геологик һәм климатик шартларда алып барылган төзелеше 12 елдан артык вакытка сузылды, ә Төньяк Муя туннеле төзелеше 2003 елда гына тәмамланды.
Тасвирлама
Төп юлының озынлыгы 4287 километр тәшкил итә. БАМ Транссебер магистраленнән Тайшетта аерылып чыккач, аннан төньяктарак уза, Братск тирәсендә Ангараны, Усть-Кут тирәсендә Ленаны кичеп үтә, Северобайкальск аша үтә аннан соң Байкалны төньяктан уратып уза, Тында аша үтә, Комсомольск шәһәре янында Амур елгасын кичеп үтә, һәм Совет Гаванендә, Тын океан ярында тәмамлана.
Тармаклар: Усть-Илимга (215 км озын); Чиней чыганагына (66 км); БАМ станциясенә (179 км); Якутскига (Амур-Якутске магистрале, төзелеш әле алып барыла) (1078 км); Эльгин чыганагына (300 км); Известковая станциясенә (326 км); Чегдомынга (Яңа Ургал шәһәреннән 16 км); Волочаевка станциясенә (351 км); Чёрный Мыс станциясенә (Сахалин туннеленең ташланган төзелешенә) 120 км.
Магистраль юлы күбесенчә таулы җирләрдән үза, иң биек ноктасы — 1323 м. Унга якын туннель тишелгән, шул исәптән Русиядә иң озын Төньяк Муя туннеле (15,5 км).
Трасса 11 эре елганы кичеп үтә, ә барлыгы исә юлда 2230 зур вә кече күпер төзелде. Магистраль 200 дән артык станция, 60 тан артык шәһәр вә бистә аша үтә.
Тайшет — Усть-Кут кисәгендә трасса ике юллы, һәм поездлар йөреше алмаш ток белән электрлаштырылган (25 кВ). Усть-Кут — Таксимо кисәгендә трасса бер юллы һәм шулай ук алмаш ток белән электрлаштырылган (25 кВ). Аннан көнчыгыштарак кисәгендә хәрәкәт паравоз тартуы белән гамәлгә ашырыла.
Тарих
ХІХ гасырның азагында һәм Россиянең рус-япон сугышында җиңелүеннән соң ук икенче Транссибны төзү турында фикер алышулар булган, әмма эзләнү эшләренннән ары эш китмәгән.
1926 елда ЭККГ тимер юл гаскәрләре аерым корпусы тарафыннан киләчәк трассаның топографик күзәтүе үткәрелгән. 1932 елның апрелендә ССРБ Халык Комиссарлары Шурасы «Байкал-Амур тимер юлының төзелеше турында» карарын кабул итә; трассада проект-эзләнү эшләре башлап киткәннәр. Төзелешне 1935 елда тәмамларга планлаштырганнар. Әмма төрле сәбәпләр аркасында (эшче кулларның җитешмәве, Бөек Ватан сугышы, Идел рокадасы ихтыяҗлары өчен рельсларны җыеп алу, төзелеш районыныда җир тетрәүләре) төзелеш берничә тапкыр туктатылган һәм яңадан кузгатылган. 1951 елга кадәр Комсомольск-на-Амуре — Советская Гавань һәм Тайшет — Братск — Усть-Кут өлешләре төзелгән.
БАМның актив төзелеше 1974 елда яңадан башлап китә. Иске төзелешнең төп көче ГУЛАГ тоткынннары вә әсир төшкән япон солдатлары булса, яңа төзелешне башлыча ирекмән комсомолчылар һәм хәрби төзүчеләр алып барды. Бистәләрнең вә станцияләрнең күбесен гадәттә теге яки бу төбәк төзеде: мәсәлән азәрбайҗанлылар Ангоя һәм Улькан станцияләрен, казакъстанлылар Яңа Чара станциясен; латвиялеләр Таксимо станциясен. 1980 елда Байкал-Амур тимер юлы оештырыла, идарәсе Тында шәһәрендә урнашкан була.
1984 елда Балбухтан разъездында (Чита өлкәсе Калар районы) “алтын тоташу” булды. 1 октәбер көнне Куанда станциясендә “алтын буынны” түшәү башкарылды.
Төзелешнең соңгы өлеше 2003 елның 5 декабрендә тәмам булды дип санарга мөмкин — шул көнне Төньяк Муя туннеле буенча хәрәкәт ачылды.
Хәзерге заман
1997 елда Байкал-Амур тимер юлының мөстәкыйль идарәсе юкка чыгарылды, ә БАМ административ яктан Көнбатыш Себер һәм Ерак Көнчыгыш тимер юллары арысында бүленгән. Чиге Хани станциясе аша үтә.
Валле-Виста (Аризона)
Валле-Виста  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Валле-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5852) Nanette
Тарихы
1991 елның 19 апрелендә Кэролин Шумейкер, Дэвид Леви тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 HO» саналган.
Клепачка (Ченстоховский повяты)
Клепачка  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Апаресида-ду-Риу-Негру
Апаресида-ду-Риу-Негру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сингетин
Сингетин — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Габделгазиз Монасыйпов
Тәрҗемәи хәле
Татарстан республикасының хәзерге Арча районы Яңа Тазлар авылында мәзин гаиләсендә дөньяга килгән, кечкенәдән үги ана кулында тәрбияләнгән.
Г.Монасыйпов 1902-1908 елларда Кытайның Шеңҗан өлкәсендә яшәп ала. Ундүрт яшьлек Габделгазиз Көнчыгыш Төркестанга, таранчылар (уйгурлар) арасына килеп чыга. 1908 елга кадәр ул Голҗа шәһәрендә, аннан соң өч елга якын Ташкәнттә яши.
1914 елны патша гаскәренә чакырыла, полк мулласы вазифасын башкара. 1917 елны революцион хәрәкткә кушыла. Фронттан мөселманнардан делегат итеп җибәрелә. 1917 елның июлендә Беренче Россия мөселман хәрби корылтаенда мөселман хәрби частьләрен төзү зарурлыгы белән нотык ясый. Мөселман Хәрби шурасы (Казан) рәисе урынбасары, рәисе. Хәрби шураның басма органы — «Безнең тавыш» газеты мөхәррире һәм даими авторы. Большевиклардан тар-мар ителгәнчегә (1918 ел, февраль) Хәрби шура сафында кала. Шул драматик вакыйгалардан соң сәяси эшчәнлеген туктата. 1919 елда Урта Азия якларына китеп бара.
1922 елны, Ташкәнттә нәшрият кәгазен кулга төшергән өчен кулга алына. «Милләтчел пропаганда» алып барырга әзерләнгән өчен ВЧК тарафыннан атып үтерелә.
Әсәрләре
“Таранчы кызы, яки Хәлимнең беренче мәхәббәте” романы (1918). Роман уйгырлар, аларның да XIX йөздә Кытайның Шеңҗан вилатенә күчеп килгән бер өлешенең тормышын сурәтләүгә багышлана. Уйгыр әдәбияты галиме К.Һасанов әсәргә югары бәя бирә: “Уйгыр кызы турында роман язган татар язучысы Габделгазиз Монасыйб беренче тапкыр төрки-уйгыр тормышыннан уңышлы әсәр бирде...”.
Романтик әсәрдә әдәби катлам Казан тарафыннан Шәркый Төркестанга килеп урнашкан татар егете белән яшь уйгур кызы арасында кабынган мәхәббәтне тасвирлауга багышлана. 17-18 яшьләрдәге Хәлим Галиулла Хәйруллин дигән байда фирманың баш мөдире булып эшли. Менә бервакыт күршедә генә яшәп ятучы Зәйнәп исемле тол хатынга кызының кызы Җинәстә торырга күчеп килә. Яшьләр арасында эчкерсез мәхәббәт уты кабына. Алар берничә мәртәбә очрашалар, аңлашалар, егет өйләнергә уйлый. Әмма егет белән кызның мәхәббәте фаҗига белән тәмамлана: бер угры Зәйнәпне дә, Җинәстәне дә үтереп чыга. “Таранчы кызы...” романының икенче катламы – таранчылар, кытайлар, калмыклар хакында бирелгән тарихи-этнографик мәгълүмат. Алда әйтелгәнчә, вакыйгалар Кытайның Шеңҗан өлкәсендә бара. Биредәге җирле халык- кумыклар терлек үрчетү белән шөгыльләнгәннәр, ә уйгырлар бу җирләргә күчеп килү белән иген үстерү эшенә керешкәннәр. Шуңа күрә калмыклар бу яңа күршеләрен таран (игенче) дип атый.
Рошиори (коммуна, Бреила)
Рошиори — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Буасси-санс-Авуар
Буасси-санс-Авуар — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Зур Оус
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Даргужы
Даргужы (Даргужы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.
Зур Оус
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Балдыз
Балдыз - никахта булган хатынның сеңлесе. Балдызлык никах белән бәйләнгән туганлык булып тора.
Даргужы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Һади Такташ урамы
Һади Такташ урамы — татар әдәбияты классигы, шагыйрь, драматург Һади Такташ (Мөхәммәтһади Хәйрулла улы Такташев, 1901-1931) хөрмәтенә аталган урам.
Питерсберг (Вирджиния)
Питерсберг  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Питерсберг шәһәре  елда нигезләнгән.
Конные
Конные (Конные) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Домбье (Кече Польша воеводалыгы)
Домбье — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ир
Ир - җенесара никахка нигезләнгән мөнәсәбәтләрдә булган ир-ат партнерга ир диләр.
Баюган
Баюган (Bayugan) — Филипиннең Агусан-дел-Сур правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр Минданао утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 2007 елдан башлап йөртә.
(13042) 1990 QE
(13042) 1990 QE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Бордыбаш
Бордыбаш — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Халык саны — 210 тирәсендә. Почта индексы — 423896.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
Арнувиль
Арнувиль — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Марета-Яха (Юрибей кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бортатиче
Бортатиче — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Җакели (Кунео)
Җакели — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Һади Такташ урамы (Яр Чаллы)
Һади Такташ урамы (улица Хади Такташа) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Комсомол районындагы урам. Почта индекслары 423803, 423806. ОКАТО коды: 92430000000. Координатлары 55.69085°, 52.341951°.
Тарих
Татар әдәбияты классигы, шагыйрь, драматург Һади Такташ (Мөхәммәтһади Хәйрулла улы Такташев, 1901-1931) хөрмәтенә аталган. ҺадиТакташ шигърияте КамАЗ төзүчеләр арасында бик популяр була.
Кекликова (Эрҗиш)
Кекликова (Keklikova) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Анси
Анси (Annecy) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Анси-1, Анси-2 кантонына карый.
Ягодный (Екатеринбур каласы)
Ягодный (Ягодный) — Свердловск өлкәсенең Екатеринбур каласы составына керүче авыл.
Анси
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,65 км².
Ягодный (Екатеринбур каласы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (72%).
Меженцин (Пултуский повяты)
Меженцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ешилкөй (Ениҗе)
Ешилкөй (Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Сен-Симё
Сен-Симё — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Апаресида-ду-Табуаду
Апаресида-ду-Табуаду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.
Шлотайм
Шлотайм (Schlotheim) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Смальянцы
Смальянцы (Смальянцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Бозе — Эйнштейн тупланышы
Бозе — Эйнштейн тупланышы яки Бозе-конденсациясе - квант күренеше. Бозе — Эйнштейн конденсатында нуль яки бөтен спинлы күп кисәкчәләр җыелмасында (бозе-газ яки бозе-сыеклык) тәлгәшләнү температурасыннан түбәнрәк (кисәкчекнең дулкын озынлыгы кисәкчекләр арасындагы ераклыгына тигез) системаның бар кисәкчекләре арасында нуль импульслы халәттәге кисәкчекләрнең чикләнгән өлеше була.
Бозе — Эйнштейн конденсациясе - Бозе — Эйнштейн бүленешенең нәтиҗәсе.
Бозе — Эйнштейн конденсациясенә күчү температурасы:
(өч үлчәмле беришле ирекле кисәкчәләрдән торган газ өчен) :
Әлеге тигезләмә Бозе — Эйнштейн бүленешеннән чыгарыла:
биредә
Химпотенциал нульгә тигез булган температурасын табабыз.
Ирекле кисәкчәләр очрагында:
Шулай итеп, чик температурасыннан түбәнрәк булган очракта бозе-конденсат нуль импульслы кисәкчәләр өчен - отышлы халәт, шуңа күрә чәчелү процессы бармый.
Кулланылыш
Бозе — Эйнштейн конденсациясе төшенчәсе Үтә үткәрүчәнлекне, Үтә агучанлыкны һәм бар фундаменталь көчләрнең таратучысы статистикасын тасвирлый.
Клещова
Клещова — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ребольедо-де-ла-Торре
Ребольедо-де-ла-Торре — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Буафль (Ивелин)
Буафль — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Дастоева
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Рио-Бланко (округ, Колорадо)
Рио-Бланко — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Микер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1889 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 8342 км² тәшкил итә.
Венёв
Венёв (Венёв) — Россия Федерациясенең Тула өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Далцелл (Көньяк Каролина)
Далцелл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Далцелл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Венёв
Тарих
Шәһәр статусын 1371 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (92,2%), әрмәннәр (3,5%), украиннар (1,3%).
(5853) 1992 QG
Тарихы
1992 елның 26 августында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 QG» саналган.
Яңа Исак
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 529 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
Кавите (шәһәр)
Кавите (Cavite) — Филипиннең Кавите правинсәсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 1940 елдан башлап йөртә.
Доминиковице (Кече Польша воеводалыгы)
Доминиковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD117096
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мөхәммәтҗан Бәгишев
Искәрмәләр
<references group="" responsive="">
Бабай
Баба яки бабай - атаның һәм/яки ананың атасы. Оныкларда ике баба була: әнинең әтисе һәм әтинең әтисе. Әтинең әтисен, гадәттә, дәү әти дип йөриләр.
Бабай дип, шулай ук, олы яшьтәге ир-атны һәм каенатаны да йөриләр.
Kumpulan Grand Opa
(13043) 1990 QT4
(13043) 1990 QT4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ратковска Суха
Ратковска Суха — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Бортатиче-Колёния
Бортатиче-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Аперибе
Аперибе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Покосон (Вирджиния)
Покосон  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Покосон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Меженцин (Серпецкий повяты)
Меженцин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арронвиль
Арронвиль — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Рошиори (коммуна, Яломица)
Рошиори — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вашингтон-Парк (Аризона)
Вашингтон-Парк  — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вашингтон-Парк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кекликоглу (Сарыоглан)
Кекликоглу (Keklikoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Айдынлар (Миһалыччык)
Айдынлар (Aydınlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Җаки (Савона)
Җаки — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Хөсәен Сәетборһан
Хөсәен Сәетборһан (, —, ) — мөселман дин эшлеклесе, ахун (1914), Мәскәү хәрби округы мулласы (1909-191?), Тверь мәчетенә нигез салучы һәм аның беренче имамы (1905-1931).
Җаки (Савона)
Географиясе
Җаки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ешилкөй (Кешан)
Ешилкөй (Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Смаляков (Магилёвский районы)
Смаляков  (Смалякоў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Иоасаф (Зеленкин)
Иоасаф (Зеленкин) (Иван Петр улы Зеленкин,, — , ) — дин эшлеклесе, Рус праваслау иске гадәт чиркәве епискобы, Казан һәм Вятка епискобы (1891-1912).
Сингурень (Румыния)
Сингурень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ревилья-Вальехера
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шмалькальден
Шмалькальден (Schmalkalden) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Симон (Шаранта)
Сен-Симон — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
Зур Пелым
Зур Пелым (Пелым) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының сул ярыннан 602 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 707 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Давбнёва
Давбнёва (Даўбнёва ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Буенвиль-ан-Мантуа
Буенвиль-ан-Мантуа — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Клещув (Силезия воеводалыгы)
Клещув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Талисай (Негрос-Оксиденталь)
Географиясе
Шәһәр Негрос утравында урнашкан.
Тарих
Шәһәр статусын 1998 елдан башлап йөртә.
Апиаи
Апиаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Дентсвилл (Көньяк Каролина)
Дентсвилл  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дентсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борув (Красницкий повяты)
Борув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марета-Яха (елга)
Марета-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
(13044) Wannes
(13044) Wannes — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QO8» саналган.
Домославице
Домославице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD117106
HD117106 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(5854) 1992 UP
(5854) 1992 UP — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1992 елның 19 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UP» саналган.
Аинка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Җакинди Плаканика
Җакинди Плаканика — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Җакинди Плаканика Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Каенене
Каенеш яки каенене - никахта булган ирнең яки хатынның энесе. Каенеш никах белән бәйләнгән туганлык булып тора. Хатынның яки ирнең абыйсы булса - быгый була.
Сүз каен һәм энекәш сүзләренең кушылуыннан барлыкка килгән.
es:Anexo:Nomenclatura de parentesco en español Parentela Svärfamilj
Таябас
Таябас (Tayabas) — Филипиннең Кесон прaвинсəсендә урнашкан шәһәр.
Тарих
Шәһәр статусын 2007 елдан башлап йөртә.
Коноваловы (Киров өлкәсе, Кобра авыл җирлеге)
Коноваловы (Коноваловы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Рио-Гранде (округ, Колорадо)
Рио-Гранде — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дел-Норт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1874 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2361 км² тәшкил итә.
Смалярня (Кличавский районы)
Смалярня  (Смалярня ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мөслим мәчете
Мөслим мәчете — Татарстанның Мөслим районы Мөслим авылында урнашкан мәчет. 1990 елның 20 декабрендә рәсми төстә ачылган. Татарстан авылларында иң беренче булып торгызылган мәчетләрнең берсе. Мөслим авылының Кооператив урамы белән Октябрь урамнары чатында урнашкан (423970 ТР Мөслим районы Мөслим авылы, Октябрь урамы, 29а йорт). Мәчетнең имам-хатыйбы Нәбиев Ринас Ринар улы. 2002-2017 елларда Мөслим районы имам-мөхтәсибе Мөнир Фирзал улы Борһанов.
Тарих
Мөслим авылында 1848 елда ук мәчет булган. Октябрь инкыйлабына кадәр 3 мәчет булуы билгеле. Беренче үзәк (җәмигъ) мәчет хәзерге Кооператив урамы белән Мәҗит Гафури урамнары чатында, икенчесе Мәҗит Гафури урамы һәм Банк урамы кисешкән чатта (халыкта «Яшел мәчет» дип йөртелгән), өченчесе Кооператив урамы белән Пушкин урамнары почмагында («манарасыз мәчет») урнашкан булган. Беренче мәчетне ачарга 1859 елның 31 декабрендә Уфа губернаторының 8023нче санлы фәрманы белән рөхсәт ителгән. Ул вакытта авылда 412 ир кеше, 318 хатын-кыз яшәгән. Мәчеттә имам булып Әхмәтхатыйп Шәмгун улы, Миргаләү Мәкъсутов хезмәт итүе билгеле. Мәчет каршындагы мәдрәсәнең таш бинасы Казан байлары Галикәевлар ярдәме белән 1901 елда сафка баскан.
Мөслимнең икенче, өченче мәчетләренең кайчан салынуы төгәл билгеле түгел. Диния нәзарате чыгарган «Мәгълүмате мөхкәмәи шәргыя Оренбургия» журналының 1910 елгы 6нчы санында Мөслим авылының икенче мәчетенә мөәзин итеп 1910 елның 11 гыйнварыннан Мөхәммәтнәҗип Нәбиулла улы билгеләнүе турында хәбәр ителә.
1990 елның 20 декабрендә рәсми төстә ачыла.
(13045) Vermandere
(13045) Vermandere — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QP8» саналган.
Портсмут (Вирджиния)
Портсмут  — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Портсмут шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клобуковице
Клобуковице — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арти (Валь-д’Уаз)
Арти — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Сольв (Коррез)
Сен-Сольв — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Межйончка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Буенвиль-ле-Гаяр
Буенвиль-ле-Гаяр — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
Рошия (коммуна, Бихор)
Рошия — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Ратковске Бистре
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Апиака
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Шмёльн
Шмёльн (Schmölln) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Дашэвичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Шмёльн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ядрышникова (Тугылым шәһәр округы)
Ядрышникова (Ядрышникова) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), татарлар (3%).
Ревилья-дель-Кампо
Ревилья-дель-Кампо — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вегок-Готронтк
Вегок-Готронтк — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вегок-Готронтк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борув (Красноставский повяты)
Борув  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нарбонна
Нарбонна (Нарбонна, Narbonne, Narbona) — Франсаның Окситания төбәгендә урнашкан шәһәр. Халык саны — 52082 кеше (2013).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Нарбонна Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
Әби
Әби яки дәү әни, шулай ук нәнә - атаның һәм/яки ананың анасы. Оныкларда ике әби була: әнинең әнисе һәм әтинең әнисе. Әнинең әнисен, гадәттә, дәү әни дип йөриләр.
Әби дип, шулай ук, олы яшьтәге хатын-кызны һәм каенананы да йөриләр.
Mamm-gozh Кукамай Әже 祖母
Иов (Кресович)
Иов (Кресович) (Владимир Александр улы Кресович,, — , ) — дин эшлеклесе. 1922-1942 елларда Волын епархиясе чиркәүләрендә руханилык иткән. 1942 елда Луцк әскафы, 1943-1950 елларда Кременец һәм Дубно, 1950-1951 елларда Великие-Луки һәм Торопец әскафы, 1951-1955 елларда Чабаксар һәм Чуашстан әскафы (1954 елдан ), 1955-1960 елларда Казан һәм Татарстан (1958 елдан Казан һәм Мари Иле) баш әскафы. 1960 елдан салым түләмәүдә гаепләнеп, 3 ел төрмәгә хөкем ителгән. 1967-1973 елларда һәм Уфа һәм Стәрлетамак баш әскафы, 1973-1977 елларда Иваново һәм Кинешма баш әскафы.
Олы Солтан вулысы
Олы Солтан вулысы (Больше-Салтанская волость) — 1920 елдан 1927 елга кадәр гамәлдә булган Татарстан АССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Лаештан Төньяк-Көнчыгышка 34 чакрым ераклыкта, Татарстанның үзәк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Олы Солтан авылы.
Тарих
Олы Солтан вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында, 1708 елдан 1719 елга кадәр Казан губернасында, 1719 елдан 1727 елга кадәр Казан губернасының Казан провинциясендә, 1727 елдан 1775 елга кадәр Казан губернасының Казан провинциясе Казан өязендә, 1775 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Казан өязендә, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгы Лаеш өязендә, 1796 елдан 1920 елга кадәр Казан губернасының Лаеш өязе Зюзино вулысында урнашкан.
1920 елның 25 июнендә Лаеш кантонының административ-территориаль берәмлеге буларак барлыкка килә.
1927 елның 14 февралендә «Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы административ бүленешендә үзгәреш турында» Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты Президиумы карары белән Олы Солтан вулысының барлык торак пунктлары, Лаеш районы составына кертелгән Татар Янтыгы авылыннан һәм Арча кантоны Питрәч вулысына кертелгән Александровка, Екатериновка, Күн, Олы Дәүләзәр, Урта Дәүләзәр һәм Шәле авылларыннан тыш, Балык Бистәсе районына тапшырыла.