cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бондки (Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
NGC 2405
NGC 2405 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Минатер (Небраска)
Минатер  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Минатер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грольсхайм
Грольсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сырабадемлер (Караҗабей)
Сырабадемлер (Sırabademler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кането (Савона)
Кането — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кането Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
(4445) Джимстрэттон
(4445) Джимстрэттон  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Игишу-Веки
Игишу-Веки — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(4445) Джимстрэттон
Тарихы
1985 елның 15 октябрендә К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TC» саналган.
Кането (Савона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Игишу-Веки
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кондаш
Кондаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 700 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Лиония (Нью-Джерси)
Лиония  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Кондаш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Лиония (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Кондаш
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бертгон
Бертгон — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Лиония (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жонкьер (Од)
Жонкьер — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Кастрореджо
Кастрореджо — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нухлар (Болу)
Нухлар (Nuhlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Пуру-Кикя
Пуру-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Еркал-Надей-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Юрий Семендер
Юрий Семендер (тулы исеме Юрий Семенович Семенов; 1941 елның 2 гыйнвары, Таныш, Кызыл Армия районы, Чуаш АССР) - чуаш шагыйре, тәрҗемәче һәм мөхәррир, әдәбият белгече. Чуаш Республикасының халык шагыйре (1999).
Пуру-Кикя
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Юрий Семендер
Биография
Чуаш дәүләт университетын тәмамлап, ВЛКСМның Цивильск райкомында, «Октябрь юлы» район газетасы редакциясендә, Чуаш китап нәшриятында эшли. 1973 елдан СССР Язучылар берлегендә.
1974-2004 елларда Юрий Семенович «Ялав» журналының баш мөхәррире булып эшли (аның «Чăрăш» (Чыршы) дигән беренче шигыре 1958 елда «Ялав» журналында басылып чыга).
Юрий Семеновичны Чабаксар шәһәр Думасы депутаты итеп сайлыйлар, Чуашстан язучылар берлеге идарәсендә эшли, Чуаш дәүләт гуманитар фәннәр институтының Гыйльми советы әгъзасы, мәдәният һәм милләтләр эшләре буенча Министрлык коллегиясе әгъзасы, мәгълүмат сәясәте һәм архив эше министрлыгы коллегиясе әгъзасы, Чуаш Республикасы Президенты каршындагы Ярлыкау мәсьәләләре комиссиясе әгъзасы була.
Юрий Семендер әдәбиятка 1970 еллар башында килә, ул «Тупа» (Присяга), «Çĕр çаврăнать» (Җир әйләнәсе) шигъри җыентыкларын бастырып чыгара. Аның шигырьләре һәм поэмалары Россия һәм дөнья халыкларының 20дән артык телендә басылып чыга.
Ул чуаш теленә А.Пушкин, М. Лермонтов, С. Есенин, А. Твардовский, К. Симонов, Россия һәм БДБ халыкларының күп кенә язучылары зсәрләрен, музыкаль комедияләрне, опералар һәм оперетталар, балет, «Птица счастья», «Лебедушка», «Свадьба», «Дети леса» кебек вокаль — хореографик сюитлар һ. б. тәрҗемә иткән. Композитор Ф. Лукин, Г. Лебедев, Г.Хирбю, Ф. Васильев, Н. Эриванов, Н. Карлин, Ю. Кудаков, А. Никитин һ. б. белән иҗади берлектә 300 дән артык җыр иҗат итә. Күп кенә әдәби мәкаләләр һәм очерклар авторы буларак та билгеле.
Төп әсәрләре
«Аван-и, салтак» (Саумы, солдат), «Йĕс шăнкăрав» (Бакыр кыңгырау), «Ниме» (Ярдәм), «Уçланкăри палан» (Аланда балан), «Чĕнтĕрлĕ кĕпер» (Бизәкле күпер), «Шетмĕ шывĕ» (Шәтмә суы), «Хурапа шурă» (Ак та кара), «Земля в узорах» (Бизәкле Җир), «Хуркайăк çулĕ» (Киек каз юлы), «Чăваш пики» (Чуаш чибәре), «Пирĕн вăйă карти» (Безнең әйлән бәйлән), «Çиçĕм сапаки» (Яшен яшнәү).
Ключаровци-при-Лютомеру
Ключаровци-при-Лютомеру — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ханлыг (Губадлы)
Ханлыг  (Xanlıq ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Бонк (гмина Карсин)
Бонк  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Терзиите
Терзиите — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Импетиго
Импетиго - S. aureus яки S. pyogenes чыгарган шактый сирәк өстәге тиренең инфекцион чире, күбесенчә балаларны зарарлый. Кабакларның барышка кушылу бит пиодермиясе белән бергә бара.
1.            Билгеләре. Эритематоз таплар, алар тиз нечкә тышчалы кабарчыкларга әверелә һәм тишелгәч, кибеп алтын төстәге кабыклар ясала (рәс. 4. 36б).
2.                Дәвалау. Урынлы антибиотиклар һәм эчкә флюклоксациллин яки эритромицин.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Швеан
Швеан (Schweyen) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,35 км².
Искәрмәләр
Швеан
Ешленд (Нью-Джерси)
Ешленд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ешленд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(3515) Йиндра
(3515) Йиндра  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Ключи (Слободской районы)
Ключи (Ключи) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
Сыраҗевизлер (Йылдырым)
Сыраҗевизлер (Sıracevizler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рожа ялкынсынуы
Рожа ялкынсынуы ("Изге Антоний ялкыны") - гадәттә S. pyogenes чыгарган астире клетчаткасының сирәк кискен ялкынсынуы. Йогу тире япмасы бөтенлеге бераз бозылганда барлыкка килә.
1. Билгеләре
• Таралган, эритематоз, тыгыз, төгәл чикләр белән тире асты төерчәсе (рәс. 4. 36в).
Комитас
Согомон Согомониан, гадәттә Комитас дип аталган, (әрмәнчә: Կոմիտաս; 8 октябрь [ОС 26 сентябрь] 1869 - 22 октябрь 1935) - әрмән рухание, музыколог, композитор, аранжер, җырчы, хормейстер, ул Әрмәнстан милли музыка мәктәбенә нигез салучы булып санала. Ул этномузикология пионерларының берсе дип таныла.
Яшь вакытта ятим калган Комитасны Әрмәнстанның дини үзәге Этчмиадзинга алып китәләр, һәм ул Геворгия семинариясендә белем ала. 1895-нче елда вардапет (рухани) булып билгеләнгәннән соң, ул Берлиндагы Фредерик Уильям университетында музыка өйрәнә. Аннан соң ул Көнбатыш күнегүләрен милли традиция төзү өчен куллана. Ул 3000 дән артык әрмән халык музыкасын җыя һәм транскрипцияли, аларның яртысыннан күбрәге югалган һәм хәзер 1200 тирәсе генә бар. Әрмән халык җырларыннан тыш, ул башка культуралар белән дә кызыксынган һәм 1903-нче елда Көрд көйләре дип аталган Көрд халык җырларының беренче коллекциясен бастыра. Аның хоры Европаның күп шәһәрләрендә әрмән музыкасын тәкъдим итә, башкалар арасында Клод Дебусси мактауга лаек була. Аны әрмән җәмгыятьләре киң кабул итәләр, Аршаг Чобанян аны "әрмән музыкасы коткаручысы" дип атаган.
Әрмәнстан геноциды вакытында, йөзләгән әрмән зыялылары белән бергә, Комитас Османлы хакимияте тарафыннан 1915 елның апрелендә кулга алына һәм төрмә лагеренә җибәрелә. Озакламый аңлашылмаган шартларда азат ителәләр һәм психик бозылу кичерәләр һәм посттравматик стресс бозылу очракларын үстерәләр (ПТСД). Константинопольдә киң таралган дошманлык мохите һәм массакүләм әрмән үлем маршлары һәм аңа ирешкән үтерүләр турындагы хәбәрләр аның зәгыйфь психик халәтен тагын да начарайта. Ул башта Төркия хәрби идарә иткән хастаханәгә 1919 елга кадәр урнаштырыла, аннары Париждагы психиатрия хастаханәләренә күчерелә, һәм ул гомеренең соңгы елларын газапларда үткәрә. Комитас геноцидның шәһите була һәм сәнгатьтә әрмән геноцидының төп символларының берсе итеп сурәтләнә.
Кече Сандибей (елга)
Кече Сандибей  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сухой Полуй елгасының уң ярына тамагыннан 22 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гросбунденбах
Гросбунденбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пекарская
Пекарская — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453448, — 80215825013.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 9 кешенең яшәве мәгълүм.
Бонцка-Гута (Диңгез буе воеводалыгы)
Бонцка-Гута  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Титевци
Титевци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игишу-Ноу
Игишу-Ноу — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жуку
Жуку — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Литтл-Силвер (Нью-Джерси)
Литтл-Силвер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Доганлар (Бүньян)
Доганлар (Doğanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Бүньян илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Литтл-Силвер (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барре-Бюссоль
Барре-Бюссоль — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Ключевиця
Ключевиця — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2406
NGC 2406 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кането (Бреша)
Кането — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кането Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Урта Припять
Уртача Припять (аксым. Сярэдняя Прыпяць) - Белоруссиядә Брестск өлкәсенең Столин, пин, Лунинецк районнары һәм Гомель өлкәсенең Житкович районы территорияләрендә 1999 елда төзелгән Республика Ландшафт заказнигы. Заказник Европада иң зур Түбән сазлыкларның, елгаларның, ермакларның һәм пойма урманнарның табигый комплексы, төп орнитология территориясе һәм Рамсар җире булып тора.
Тарих
Заказник Беларусь Республикасы Министрлар Советының 1999 елның 19 июлендәге 1105 номерлы карары нигезендә " Низовье Ясельда«,» Тамагы Лани «һәм» Низовье Случье «Дәүләт биологик заказниклары базасында (90447 гектар) төзелә. Министрлар Советының 2013 елның 22 ноябрендәге 1008 номерлы карары нигезендә тыюлык мәйданы 2615,15 га кадәр 93062,15 га кадәр арткан.
Гомуми белешмәләр
Заказник Полесьяның төп су артериясе — ясле елгасы (Яследа авызыннан алып кәүсә тамагына кадәр) урта агымда булдырылган. Участокның озынлыгы 120 километрга якын, киңлеге 4-15 километрга кадәр.
Төп биотоплар: урманнар — 35 %, куаклар — 8 %, болыннар — 30 %, түбән сазлыклар — 20 %, елгалар һәм аларның яр буйлары — 4 %, авыл хуҗалыгы җирләре — 2 %, күлләр һәм башка табигый сулыклар-1 %.
Растительный мир
Территориянең 92 % чамасы табигый үсемлекләр белән мәшгуль мәйданнар тәшкил итә. Тыюлык территориясендә Урманнар һәм болыннар күп. Урманнар арасында кара көмештән һәм имәнлекләр өстенлек итә. Тыюлык территориясендә болыннарның барлык төрләрен табарга мөмкин: структурасы буенча далаларга якын булган бик авырып кителгәннәрдән алып коры җиргә кадәр. Аңарда шулай ук Европада юкка чыгу куркынычы янаган биотоплар тудыра торган типик Түбән сазлыклар да бар. Иң зур сазлыклар Ясельд һәм Иске-Рәҗәп елгалары тамагында тупланган.
Огински каналы
1767-1783 елларда төзелгән Ога, Днепров-Неман каналы Яслед (Припяти бассейны) һәм Щарны (Неманның бассейны) тоташтыра, шул рәвешле Балтий диңгезе белән Кара диңгезне тоташтыра. Каналның бер өлеше булып Выгонощанское күле һәм Вульковское. Каналның озынлыгы якынча 55 км (шул исәптән Выгонощан күле буенча 5 км). Выгонощанское күле Щар елгасы белән 2,5 чакрымлы прокол белән тоташтырылган. Каналда 2 пристани-Телеханнар һәм Огинская була. Башта канал Телехан каналы дип атала.
Урта Припять
Растительный мир
Тыюлык территориясендә 725 төр үсемлек үсә, шуларның 11 төре Беларусь Республикасының Кызыл китабына кертелгән.
Огински каналы
Тарих
Каналда төзелеш инициаторы Михаил Казимир Огинский хөрмәтенә аталган (kanal wieki Pinski czyli port Oginski). Төзелеш 12 миллион злотыйга төшкән, аларның күпчелеген Матей Бутримович — пинский мечнигы һәм шәһәр судьясы биргән. Матей Бутримович бөтен оештыру эшен башкара: белгечләрне чакыра, эшчеләрне эшкә ала.
Урта Припять
Хайваннар дөньясы
Тыюлык территориясендә сирәк су хайваннары санын саклау өчен яхшы шартлар тудырылган. Биредә 16 төрле Җир-су хайваннарының һәм матбугатыбызның очрый, алар арасында Европа сазлыклы ташбака (Emys orbicularis), гади квакш (Hyla arborea), Камышлы жаба (Bufo calamita) бар.
Огински каналы
Тарих
Төзүчеләрнең төп инструментлары пилотлар, топорлар һәм көрәкләр иде. Транспорт сыйфатында җигүле атлар һәм бүреләр кулланылган. Төбәк үсеше өчен рәхмәт йөзеннән сүз өлгереп җиткән ут һәйкәле (1768 елның Конституциясендә дә чагылыш тапкан) төзүне планлаштырган, аңа җирле Лагишин һәм Мышковец авылы ярдәм иткән. Каналны карап тоту өчен түләү үтүче судлардан алынган. Канал 1783 елда файдалануга тапшырылган. XIX гасырда пароходларны көн саен түбәндәге маршрутлар буенча йөртәләр: Пинск — Телеханнар һәм Пинск — Слоним (ике көнгә бер тапкыр). Моннан тыш, Ясельде һәм огин каналлары буенча суднолар йөреше ат һәм кеше тартуы белән башкарыла. Канал ярдәмендә авылларның һәм авылларның актив үсеше башланды.
Урта Припять
Хайваннар дөньясы
«Уртача Припять» заказнигы мәйданында картлар һәм Припяти күлләрендә яшәүче 37 Балык төре очраша. Припять елгасы поймы Европада кошлар төрләренең юкка чыгу куркынычы астында булган күп кенә сирәк һәм популярларның популяцияләрен саклап калу өчен халыкара әһәмияткә ия. 182 төр кош билгеләп үтелде, шуларның 52се Беларусь Республикасының Кызыл китабына кертелде, ә 5се глобаль куркыныч астына куелды: вертлявая камышевка (Acrocephalus paludicola), зур подорлик (Aquila clanga), коростель (Crex crex), дупель (Gallinago media), белоглазый нырок (Aythya nyroca) һәм пискулька (Anser erythropus). 155 төр кош оясы куелган, шуларның 39ы сак астында.
Огински каналы
Тарих
Огин каналы тирән түгел, шуңа күрә корылыклы елларда аның буенча хәрәкәт итү һәм урманнарны берләштерү кыенлашкан. Шуңа Күрә 1795 елның 23 февралендәге Павел I указы нигезендә «канал ремонтына керешергә» дигән карар кабул ителә, аңа 60 мең сум акча җибәрелә. Ремонт 1799 елдан 1804 елга кадәр дәвам итә. Реконструкциядән соң аның киңлеге 10 метрга җитте. 1804 елның 23 февралендәге (6 март) Александр I указы нигезендә «судовъ һәм плотовъ буенча үткәрелә торган»штатлар һәм җыемнар расланды.
Гродненск статистик комитетының 1837 елгы ведомстводан 1836 елда ут каналы буенча күчерелгән товарлар (тоз, бодай, уксус, җитен, солы, сало, борчак, арыш, глинлы һәм фаянс савыт-саба, пыяла, кирпеч, табак һ.б.) бәясе 1,5 млн. сум тәшкил иткән. Канал буенча тимер чит илләрдән (аннан ясалган әйберләр) һәм хәтта ювелир әйберләр алып кайтканнар, көньяктан ефәк һәм шәраб алып кайтканнар.
Каналлар Беренче бөтендөнья сугышында нык зыян күрә. Барлык гидротехник корылмалар шартлатылган һәм яндырылган.
Көнбатыш Белоруссияне Польшага кушылганнан соң, польша хакимияте су артериясен яңартуга актив кереште. Канал тиз торгызыла, модернизацияләнә (1926 һәм 1928 елларда) һәм 1939 елга кадәр уңышлы эксплутацияләнә. Гортоль авылы каршында аның аша тимер күпер чыга, ул пароход узганда аерылыша. Нигездә, канал урманосплавасы өчен кулланыла, әмма монда ике якка да пар двигательләре булган пассажир суднолары йөри.
1939 елдан 1941 елга кадәр каналны бары тик урманосплав һәм судоходчылык өчен генә кулланыла.
1942 елда Совет партизаннары һәм алман гаскәрләре арасындагы сугыш нәтиҗәсендә канал навигация системасы җимерелә һәм яңадан торгызылмый.
Сугыштан соң «союз дәрәҗәсендәге объект» дигән статус бирелгәч, Каспий һәм Кара диңгездән (Балтийскийдан кыска юл буларак) су системасын яңадан торгызу планлаштырылган иде, ләкин бу планнарга тормышка ашырга насыйп булмады. Ахыр канат 1960 нчы елларда, калган шлюза һәм плотиналар шартлаган вакытта яраксыз хәлгә килә.
Бүгенге торышы һәм перспективалары
Канал туристлык объектына әверелде. Канал әлегә кадәр торгызылмаган, һәм аны торгызу турындагы мәсьәлә әле ачык. Каналның торышы аның дәвамында диярлек (1нче чакрымнан 45нче чакрымга кадәр), бары тик ике канал участогы гына нормаль хәлдә: канал составына керүче Телехан халкының ял итү урыны — Вульковское күле һәм Выгонощанское күле, дүрт чакрымлы прокол һәм 10 нчы шлюз калдыклары. Ә каналның 15 чакрымнан Вульковский күленә кадәр торышы аеруча күңелсез.
1980 елда Выгон каналы күленнән чыккан вакытта җир дамбасы белән каплана.
2007 елга булган мәгълүматларга караганда, канал файдаланылмый. Икенче бөтендөнья сугышыннан соң төзелгән коммуникацияләр һәм күперләр каналны суднолар йөреше өчен кулланырга мөмкинлек бирми.
Каналны торгызу буенча проектлар күп тапкырлар тәкъдим ителде, әмма алар нәтиҗәсез дип танылды. Якынча исәпләүләр буенча, каналны реконструкцияләү 40 млрд. бел таләп итәчәк. сум. 2007 елда һава шартлары (аннан соң яңгыр явып киткән корылык) сәбәпле, ут каналы Щар елгасы белән бергә экологик һәлакәт зонасына әверелде; ул чакта балыкларның баш саны кискен кимеде, бигрәк тә чуртан. Бу хәл болотларда каналга һәм Щар елгасына агып төшү аркасында килеп чыккан һәм балыкларның күпләп һәлак булуына китергән.
Каналны реконструкцияләү каналның кайбер өлешен генә торгызуны күздә тота (Выгонощан күле — заказникның Выгонощи — КПП авылы), ягъни каналның 5 чакрымы гына. 10 нчы шлюзны реконструкцияләү дә аның капкасының яраксыз булуына һәм Щарага куылган күлдән суны калдыруына бәйле. Бу Выгонощи авылы участогындагы канал — Вүлка Телеханская авылы канавага агып төшүче суга әверелде диярлек. Ә биеклеге күл Вульковского башка подитки аның ягыннан Выгонощанского күле дә кими башлады. Выгонощанское һәм Бобровичи күлендәге Юллар чатында Канал каналның үзәненең поперекына 50 сантиметр прокол тәкъдим ителә.
Канал, бу ясалма су юлы, соединивший Неман белән Бассейн Днепра, дип атыйлар могҗиза инженерлык фикере XVIII гасыр. Бәлки, канал ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә керер дигән өмет бар.
Каулония
Каулония — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Швердорф
Швердорф (Schwerdorff) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,42 км².
Нухлар (Дүзҗе)
Нухлар (Nuhlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
Осиновая (Ташма кушылдыгы)
Осиновая — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ташма елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зерфат (Нью-Джерси)
Зерфат  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Зерфат халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риони
Риони (რიონი, Φάσις) — Гөрҗистанда елга. Елганың тамагы Кара диңгездә Поти шәһәре якын урнашкан. Озынлыгы 327 км, бассейнының мәйданы 13400 км². Уртача су чыгымы 405 м³/сек.
Зур Кавказның көньяк битләүләреннән башлана. Төп кушылдыклар: уң — Цхенисцкали, Техури; сул — Квирила, Җоҗора, Чанчахи.
Фирзәр Мортазин
Фирзәр Солтан улы Мортазин (21 гыйнвар 1958, Кайбыч, Буа районы, ТАССР, РСФСР, СССР) — композитор, Татарстан халык артисты.
Тодоровци (Велико-Тырново өлкәсе)
Тодоровци  — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Фирзәр Мортазин
Бүләкләр
Шушы уңышлары өчен 1988 елның 27 сентябрендә Казан нәшрият йорты тарафыннан почет грамотасы белән бүләкләнә.
Тодоровци (Велико-Тырново өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фирзәр Мортазин
Бүләкләр
Фирзәр Мортазин бик күп дипломнар иясе. 1992 елда Татарстан телевидениясе үткәргән «Уятмакчы булсаң халык күңелләрен» конкурсында җинеп чыккан «Сәлам әйтегезче, кошкайлар» җыры өчен, 1993 елда шул ук конкурста җинеп чыккан «Парлы балдаклар» җыры өчен бүләкләнә. 1996 елның 17 августында Буа районында татар милли мәдәнияты һәм сәнгатен үстерүдә күп көч куйганы өчен Буа район Советының почет грамотасы белән, 1996 елның декабрь аенда Бөгелмә районы һәм Бөгелмә шәһәре хакимияте татар эстрада сәнгатен, халыкның милли рухын үстерүгә керткән зур хезмәте өчен Мактау грамотасы белән бүләкли.
Мәскәү вокзалы
Мәскәү вокзалы — берничә шәһәрләрендә тимер юл вокзалы исеме:
Фирзәр Мортазин
Бүләкләр
Мәктәпләрдә җыр дәресләренә игътибар булмау, балаларга эстетик тәрбия бирүнең аксавына җаны әрнеп йөргән-йөргән дә бик зур изге эшкә алынган Фирзәр абый. Тырыша торгач 2000 елга сүзләре, ноталары бирелгән, 48 җырлы 3 кассета һәм  караокедан  торган «Мәктәп балалары өчен җырлар» дигән китап – комплект дөнья  күргән. 2012 елда бу җырлар СД-дискларда чыгарылды.
2006 елдан башлап, җәй аенда Фирзәр абый үзенең авылдашларына олы бүләк ясый. Үзенең күршесе Вагапов Әсхать истәлегенә балалар сабан туе  оештыра.
Кнапе
Кнапе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сыракованҗы (Першембе)
Сыракованҗы (Sırakovancı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гросзайфен
Гросзайфен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Минден (Небраска)
Минден  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Минден шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иссель
Иссель — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
(3395) Йитка
(3395) Йитка  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1985 елның 20 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 UN» саналган.
Бонч
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Киаравалле-Централе
Киаравалле-Централе — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Кнубрь
Кнубрь — Россия территориясеннән ага торган елга. Орлов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Доганлар (Акчадаг)
Доганлар (Doğanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Литтл-Ферри (Нью-Джерси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бийзуа
Бийзуа — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
NGC 2407
NGC 2407 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Су-33
Су-33 (Т-10К, Су-27К; НАТО кодификациясе буенча: Flanker-D) — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе/Россия дүртенче буынлы палуба истребителе, Михаил Симонов җитәкчелегендәге Сухой тәҗрибә-конструкторлык бюросында Россиянең Хәрби-диңгез флоты өчен эшкәртелгән.
Су-27К беренче очышы 1987 елда уза, 1989 елда "Адмирал Кузнецов" исемле авыр авиа йөртүче крейсерына очып утыра һәм соңрак Россия Хәрби-диңгез флоты палубалы авиациясенең төп очкычы булып тора.
Кече Тукшин
Кече Тукшин — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тукшин елгасының сул ярына тамагыннан 1,5 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нухөрен (Асланапа)
Нухөрен (Nuhören) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Асланапа илчесенә караган бер авыл (köy).
Биар
Биар — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Кането (Павия)
Кането — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кането Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Шемино (Мозель)
Шемино (Cheminot) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Искәрмәләр
Шемино (Мозель)
Ист-Миллстоун (Нью-Джерси)
Ист-Миллстоун  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ист-Миллстоун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Игнецешть
Игнецешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәләҗ (Губадлы)
Хәләҗ  (Xələc ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Сыраконак (Испир)
Сыраконак (Sırakonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ключи (Кирово-Чепецк районы)
Ключи (Ключи) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (96%), татарлар (1%), арлар (2%).
Кнежак
Кнежак — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кабрепин
Кабрепин — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Бончек (Диңгез буе воеводалыгы)
Бончек  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тодювци
Тодювци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4698) Йизера
(4698) Йизера  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1986 елның 4 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RO1» саналган.
2нче Александровски
2нче Александровская — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Гроскампенберг
Гроскампенберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
2нче Александровски
Почта индексы — ?, — ?.
Гроскампенберг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2нче Александровски
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 13 кешенең яшәве мәгълүм.
Пётр Шәйдәков
Пётр Шәйдәков-Ногайский (? —  якынча 1598 еллар) — йомышлы  татар, кенәз, патша Иван Грозный хезмәтендә гаскәрбашы, Псковтагы наместник, патшаның поход Думасы составына керә.
Чермжа
Чермжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лоза күле (Куность елгасының бастауы) урнашкан. Елга озынлыгы 60 км.
Пётр Шәйдәков
Чыгышы
Шейдк XVI гасыр башында Россия хезмәтенә керә һәм аның исеме Тутай булырга мөмкин, чөнки 1556—1598 еллардаПетр һәм аның энесе Афанасий елъязмаларында Тутаевичлар кебек телгә алына. Шәйдәков фамилиясенең нигезе - фарсы-төрки сүз "шәйдә" — "фидакарь".
Чермжа
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Пётр Шәйдәков
Тормышның төп даталары
1556 елда ул Финляндиягә шведларга каршы кампаниядә катнаша, Алдынгы  полк воеводасы була. 1560 елда ул Литвага каршы кампаниядә катнаша.
1571 елда кенәз Петр патша тарафыннан Рәсәй дәүләтенә бәреп кергән Кырым ханына каршы җибәрелә. Башта Петр Тутаевич Ока ярларында Сакчылар полкы воеводасы итеп куела. Ул вакытта ул барлык воеводлар белән бергә Мәскәүдә чигенергә мәҗбүр була.
1572 елда ул патша Иван Грозныйның Марфа Васильевна Собакина белән туй мәҗлесендә  искә алына һәм шул ук елны шведларга каршы кампаниядә воевода булып билгеләнә, әмма тиздән хәрби гамәлләр туктатыла, һәм Шәйдәков кире алына.
1573 елда, князь Петр Тутаевич Ливония сугышында катнаша башлый һәм иң ышанычлы патша сугышчыларының берсе булып тора. Ул патшаны кампания башында, Литва походында озатып йөри, Пайде шәһәрен (Вейсенштейн) алуда катнаша. Бу шәһәрне алганнан соң, король Магнус белән Каркусу шәһәренә җибәрелә, ул да рус гаскәрләре тарафыннан алына., аны Россия гаскәрләре дә ала. Шул ук елда Шейдяков Псков наместнигы итеп билгеләнә һәм король Магнусның һәм патшаның ике туганы княжна  Мария Владимировнаның туй мәҗлесендә искә алына.
1577 елда кенәз Псковта Дорогобуж һәм Белый шәһәрләре кешеләреннән ополчение җыя, алар белән Бөек Новгородка килә. Новгородтан Шәйдәков башка воеводалар белән Лифляндиягә җибәрелә, руслар өчен уңышсыз Ревель камауында катнаша һәм шул ук елны Көньяк Ливониягә  уңышлы походта катнаша. Шәйдәков Венден янында Иван патшага хыянәт иткән король Магнуска каршы йөргән, дип уйларга нигез бар
1579 елда кабат инде, Псковта Шелон пятинасының бояр балаларыннан ополчение җыя, башка воеводалар белән Стефан Баторий камауда тоткан Полоцкка ярдәмгә йөри. Ләкин, Россия армиясе Осколга килеп, кире кайтырга мәҗбүр була.
1580 елның маенда ул Ржевта гаскәрбашы була һәм Түбән Новгородка барырга, әгәр Польша короле Псковка килсә, төп көчләр белән тоташырга,  әгәр король Смоленскка  килсә, ул Вязьмага барырга тиеш була. Шул ук елны ул Волоколамскида воевода була.
Нухөрен (Гереде)
Нухөрен (Nuhören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (köy).
Фтириаз
Патогенез
Гадәттә касык бетләренең Phthirus pubis урнашуы — касык чәчләре (рәс. 4. 43a). Йоктырган кеше бетләрне башка чәчле урыннарга күчерә ала: күкрәк, култык асты яки кабаклар. Кабаклар бетләү (фтириаз), бетләрнең керфекләрдә җыелу гадәттә җитәрлек булмаган гигиена шартларында яшәүче балаларда була.
Ачыклау
1.            Симптомнар. Кабакларның хроник ярсытуы һәм кычыту.
2.             Билгеләре
•     Бетләр керфекләргә тырнак ярдәмендә ябышып тора (рәс. 4. 43б)
. •     Серкәләр һәм аларның буш тышчалары керфек тамыры янында беркетелгән оваль сыман, көрән төстәге, "энҗе" кебек ялтыраучы була (рәс. 4. 43в).
•     Конъюнктивит сирәк очрый.
Дәвалау
1.   Бетләрне һәм зарарланган керфекләрне эскәк белән     механик алып ату.
2.    Керфекләргә һәм кабакларга 2 тапкыр көнгә 10 көн дәвамында 1% сары терекөмешле май яки нефтьле желе         аппликациясе.
3.    Рецидивны кисәтү өчен авыруны, аның гаиләсен, киемен һәм урын-җир керен   антипедикулез эшкәртү.
NB 30% авыруларның касык бетләрен йоктыру җенси юл белән була
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Борашево
Борашево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Клето
Клето — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Борашево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клето
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шемри-ле-Дё
Шемри-ле-Дё (Chémery-les-Deux) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Кнежина
Кнежина — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Митчелл (Небраска)
Митчелл  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Сыракөй (Тарсус)
Сыракөй (Sıraköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Митчелл (Небраска)
Тарихы
Митчелл шәһәре  елда нигезләнгән.
Друатюрье
Друатюрье — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Ист-Роки-Гилл (Нью-Джерси)
Ист-Роки-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ист-Роки-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лодай (Нью-Джерси)
Лодай  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гроскарлбах
Гроскарлбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биню
Биню — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Ангуляр блефарит
Ангуляр блефаритта кабакларның тышкы бүлекләре зарарлана, шул ук вакытта күзнең латераль һәм медиаль почмагы тиресенең ярылу билгеләнә. Охшаш үзгәрүләр авыр аллергияле конъюнктивит белән авыруларда барлыкка килә ала.
1.            Патогенез. Гадәттә чир Moraxella lacunata яки S. aureus йоктырганга үсеш ала, әмма сәбәбе булып башка бактерияләр, сирәк — гади герпес вирусы була ала.
2.             Билгеләре
•     Еш бер яклы кызару, күз почмагында тире йомшару, кабырчыклар булу хас (рәс.4. 44).
•     Папилляр яки фолликуляр конъюнктивит белән бергә булу мөмкин.
3.            Дәвалау. Урынлы хлорамфеникол, бацитрацин яки эритромицин маен куллану.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Кав
Кав — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Кече Ханмей
Кече Ханмей — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ханмей елгасының сул ярына тамагыннан 54 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 66 км.
Томбето
Томбето — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Кече Ханмей
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кането (Пезаро һәм Урбино)
Кането — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Колосими
Колосими — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(2316) Джо-Энн
(2316) Джо-Энн  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1980 елның 2 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 RH» саналган.
Игнешть
Игнешть — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ботак (Кече Чирмешән кушылдыгы)
Путак — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Чирмешән елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
NGC 2408
NGC 2408 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сыракөй (Сөгүтлү)
Сыракөй (Sıraköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сөгүтлү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кнежя Вас
Кнежя Вас — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борек (Диңгез буе воеводалыгы)
Борек  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Шёнек (Мозель)
Шёнек (Schœneck) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,06 км².
Каванак
Каванак — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Небраска-Сити (Небраска)
Небраска-Сити  — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Небраска-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Ключи (Уни районы)
Ключи (Ключи) — Киров өлкәсенең Уни районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (53%), арлар (47%).
Обакөй (Ыгдыр)
Обакөй (Obaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (köy).
Грослангенфельд
Грослангенфельд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәндәк (Губадлы)
Хәндәк  (Xəndək ) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
Балалар блефарокератоконъюнктивиты
Балалар блефарокератоконъюнктивиты — авыр ачыклана торган чир, аеруча Азия һәм урта-көнчыгыш өлкәсендә яшәүче популяцияләрдә авыр бара.
1.    Гадәттә 6 яшьтә кабат кызару һәм күз ярсытуы өчен фотофобиягә китереп, балаларның өзлексез күз ышку теләге эпизодлары белән   билгеләнә (рәс. 4. 45 a). Еш ялгыш күзнең аллергик чире дип ачыклана.
2.              Билгеләре
•      Хроник алгы яки арткы блефарит, алар рецидивлы арпалар һәм мейбомий бизләре кисталары белән бергә була ала.
•      Конъюнктива үзгәрүләренә таралган кызару, бульбар фликтеналар һәм папилляр яки фолликуляр гипертрофия керә.
•      Мөгезкатлау үзгәрүләренә өске нокталы кератопатия, кырый кератиты, периферик тамырлану (рәс. 4. 45б) һәм субэпителиаль томанлану керә.
3.              Дәвалау
•      Кабаклар гигиенасы һәм кичкә антибактериаль май.
•      Урынлы кечкенә дозада стероидлар (0,1% преднизолон яки 0,1% фторметолон) куллану.
Эчкә эритромицинлы ширбәт 125 мг/тәү 4-6 атна дәвамында.
Чыганаклар
Джек Кански - "Клиник офтальмология: системалаштырылган караш", 2009 ел
Иссерпан
Иссерпан — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
Ист-Франклин (Нью-Джерси)
Ист-Франклин  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ист-Франклин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Rusiäneñ Tın okean flotı
Rusiäneñ Tın okean flotı (rusça Тихоокеанский флот ВМФ России) - Rusiäneñ Xärbi-Diñgez flotınıñ operativ-strategik berläşmäse, Aziä-Tın okean töbägendä Rusiäneñ xärbi iminlegen tä'min itärlek çara.
Quyılğan burıçlar ütäler öçen Tın okean flotına strategik maqsatlı raketalı su astı kreyserları, küp maqsatlı atom häm dizel su astı köymäläre, qorablar, raketa yörtüçe häm beterüçe hawa köçläre, qorı cir ğäskärläre kerä.
Tarix
1731 yılda imperatorbikä Anna İoan qızı ämere buyınça Oxotsk xärbi flotiliäsenä nigez salına. Oxotsk şähäre - Tın okean flotınıñ berençe bazası.
1787-1791 yıllarda Billings, Sarıçev citäkçelendä Bering diñgeze yarı tikşerelä.
1849 yıldan flotnıñ töp bazası Kamçatkağı Petropavlovsk şähärenä küçerelä.
1871 yılda Oxotsk xärbi flotiliäse ştabı Vladivostok şähärenä küçerelä.
1898 yılda Qıtaydan Port-Artur arendağa 25 yılğa alına, biredä Tın okean flotı töp bazası urnaştırıla.
1904-1905 yılda uzğan Rus-Yapon suğışı näticäsendä Tın okean flotı köçläre zur yuğaltular kiçerä.
Böyek Watan suğışında Tın okean flotınıñ ber öleşe Tönyaq flotqa küçerelä.
Sovet-yapon suğışında Tın okean flotı Saxalin häm Kurillar desant operatsiälärendä qatnaşa.
1965 yılda Qızıl Bayraq ordenına layıq bula.
Блале
Блале — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Николаевка (Благовещен районы)
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 668 кешенең яшәве мәгълүм.
Боренти
Боренти — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Топузи
Топузи — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(726) Джоэлла
(726) Джоэлла  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1911 елның 22 ноябрендә Джоэл Меткалф тарафыннан Уинчестер обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1911 NM» саналган.
Игою
Игою — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонгпорт (Нью-Джерси)
Лонгпорт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар хатын-кыз милли киемнәре
Татар хатын-кыз милли киемнәре — татар хатын-кызларының традицион киемнәре.
Тарихы
Татар халкының милли киемнәре барлыкка килүнең башлангычы итеп XVIII гасырның урталарын күрсәтәләр. Ләкин безнең көнгә кадәр килеп җиткән киемнәр соңрак – XIX гасырда гына барлыкка килә. Татар халкының милли киемнәре формалашуга идел буе татарлары һәм көнчыгыш халкының гореф-гадәтләре, тормыш-көнкүреше зур тәэсир ясаган.