cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лансинг-Ёган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Раманы (Воранавский районы)
Раманы  (Раманы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Коротни
Коротни (Коротняк, Коротни) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк,.
Боровске-Випихи
Боровске-Випихи — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дав-Велли (Колорадо)
Дав-Велли  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соски
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Бүюккыран (Демирҗи)
Бүюккыран (Büyükkıran) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зенфтенберг (Түбән Австрия)
Зенфтенберг  — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Качки-Плястове
Качки-Плястове — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
28 гыйнвар
28 гыйнвар — Милади тәкъвимендә беренче айның егерме алтынчы көне. Ел ахырына кадәр 337 (кәбисә елларда – 338) көн кала.
thumb|300px|[[Галәм корабы Challengerның кузгалудан соң 73 секундында шартлавы]]
Аглент Агнес Агнета Агнешка Амадей Амадея Амалия Апол Аполллония Валерий Вениамин Гавриил Галло Гедаутас Грета Гыйла Джеймс Елена Ефрем Иван Инез Иоанн Йехри Карл Каролин Леонид Леонида Максим Манассе Манфред Маргит Маргита Марго Нийоле Ольга Павел Палладий Пансофий Пето Петр Прохор Раймо Рейма Самбангас Самбартас Сподрис Фома Теодоз Тирс Юлиан Якоб
Долго Брдо (Любляна)
Долго Брдо  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казете ди Кантоне (Модена)
Казете ди Кантоне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете ди Кантоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Османлы (Сүлейманпаша)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
HD209339
HD209339 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гратрей
Гратрей — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Бад-Файльнбах
Бад-Файльнбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Ас-Суфи (ай кратеры)
Ас-Суфи - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 48 км булган кратер.
Бад-Файльнбах
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ас-Суфи (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Ас-Суфи (903—986) хөрмәтенә бирелә.
Вудбери (Миннесота)
Вудбери  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кольдюга
Кольдюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тошня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абзан (Архангель районы)
Абзан (башк. Абҙан) — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Демография
Халык саны динамикасы:
NGC 246
NGC 246 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Воздвиженка (Агаповка районы)
Воздвиженка (Воздвиженка) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
(18250) 3178 T-2
(18250) 3178 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3178 T-2» саналган.
Виезури
Виезури — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мокрый Аушедз
Мокрый Аушедз — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кубани елгасының уйсу яры урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Виезури
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мокрый Аушедз
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Варнавинск гидротөене су объектлары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Алексей-Никольское
Алексей-Никольское (Алексей-Никольское) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%).
Коркут (Гүмүшхаҗыкөй)
Коркут (Korkut) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гүмүшхаҗыкөй илчесенә караган бер авыл (köy).
Фонтен-Милон
Фонтен-Милон — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Кузнице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Кузнице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Богданци (Разград өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Камил Муллин
Камил Шамил улы Муллин (1994 елның 5 гыйнвары, ) — Россия һөнәри футболчысы. «Ротор» клубы һөҗүмчесе.
Тормыш юлы
Камил Муллин 1994 елның 5 гыйнварында Мәскәүдә туа. Милләте буенча татар.
Мәскәүнең «Смена» мәктәбендә тәрбияләнүче. «Локомотив» (Мәскәү) футбол клубы академиясен тәмамлый. «Локомотив»ның яшьләр составы өчен 2012/13 һәм 2013/14 елларда ил беренчелегенең ике тулы булмаган сезоны дәвамында рәсми матчларда кырга 47 тапкыр чыгып көндәшләр капкасына 20 туп кертә. 2012/13 сезонында 15 туп кертеп яшьләр беренчелегенең иң яхшы бомбардиры була.
2012 елның 26 сентябре 2012/13 сезонында беренче тапкыр Мәскәүнең «Локомотив» командасы өчен рәсми матчта Россия кубогының 1/16 матчында Армавирның «Торпедо»га каршы матчта чыга. «Локомотив»ның төп командасы өчен күбрәк уйный алмый. Казанның «Рубин» клубын, моңа кадәр «Локомотив» дубле тренеры булып озак эшләгән, Ринат Билалетдинов җитәкләгәннән соң, Муллин Казан клубына күчә. Контракт 2014 елның 1 февралендә 4,5 елга төзелгән. «Рубин» составында 2013-14 УЕФА Аурупа лигасының 1/16 финал матчында Испаниянең «Бетис» командасына каршы дебют ясый. 2015 елның 15 февралендә «Рубин» Камилне Саратовның «Сокол» клубына сезон ахырына кадәр арендага бирә. 2015 елның 26 августында «Сокол» яңадан арендага ала.
2017 елның август ахырында «Рубин»га әйләнеп кайта. 2018 елның февраль аенда «Тюмень»гә күчә. 2018 елның июлендә «Ротор» белән контрактка кул куя.
Ле-Мениль-Эд
Ле-Мениль-Эд — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Боровске-Гзики
Боровске-Гзики — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Электрон резиденция
Виртуаль резидентлык (e-Residency) — 2014 елның 1 декабрендә Эстония тарафыннан башлап җибәрелгән программа. Программа барлык катнашучыларга смарт-карта бирә, алар алга таба документлар имзалау өчен аны куллана ала. Программа эшкуарлыкның урнашу урынына бәйле булмаган кешеләр, мәсәлән, программа тәэмин итүне эшләүчеләр һәм язучылар өчен юнәлдерелгән.
Эстониянең беренче виртуаль резиденты Британия журналисты Эдвард Лукас була.
Гариза бирү
Виртуаль резидентлыкка гариза бирүне онлайн режимда башкарырга мөмкин, ягъни форманы тутырып, паспортны һәм фотографияне тәкъдим итеп, шулай ук гариза бирү сәбәбен аңлатырга кирәк булачак. Әлеге программаның, Kaspar Korjus, идарәче директоры акча белән финанс махинацияләрдә катнашкан кешеләрнең гаризалары кире кагылачак дип искәртеп китте.
Документ өч ел дәвамында гамәлдә.
Өстенлекләр һәм чикләүләр
Һәр виртуаль резидент (э-резидент) өчен финанс махинацияләренең омтылышларына чик кую өчен мониторинг финанс операцияләр уздырыла. Виртуаль резидентлык резидентларның керемнәре салымына йогынты ясамый.
Виртуаль резидентлык түбәндәге мөмкинлекләр белән кулланырга мөмкинлек бирә: компанияне теркәү, документларны имзалау, документлар белән алмашу, онлайн-банкинг, салым декларациясен бирү. Тиешле органнарында тарафыннан бирелгән смарт-карта төрле мөмкинлекләр бирә.
Программаның идарәче директоры раславынча, Эстониядә бизнес теркәү дөрес карар булыр, чөнки Украина һәм Беларусияда хөкүмәтләр тарафыннан финанс чикләүләр куелган.
Виртуаль резидентлык Эстония гражданлыгын бирмәүне дә истә тотырга кирэк.
Тарих
Проектны тормышка ашыруны икътисад һәм коммуникацияләр министрлыгы составындагы дәүләт системасы коммуникацияләре буенча элеккеге канцлер җитәкчелек итте. Ил гражданнары булмаган шәхесләргә таныклыкларын бирү идеясе 2007 елда ук тикшерелгән, ә 2012 елда киберкуркынычсызлык буенча Эстония эксперты Анто Вельдре тәкъдим ителгән. Конкрет тәкъдим (2025 елга 10 миллион электрон резидент) Таави Котка, Рут Аннус һәм Сиим Сиккут 2014 елда Эстония үсеш фонды идеяләре конкурсында тәкъдим ителде. Проектка "Enterprise Estonia"   дәүләт фонды тарафыннан гамәлгә ашырылган әлеге конкурстан акча бирелде. Хәзерге вакытта Эстониянең төп бурычы булып актив предприятияләрне артыру санала.
2016 елда Ангела Меркель, ә 2018 елда Билл Гейтс Эстониянең электрон резидентлыгын алдылар.
2018 елның 25 апреленә электрон резидентлар 33 438 кеше кулында иде, алар тарафыннан 5033 компания булдырылды.
2019 ел торышы буенча, Эстония электрон резидентлары 60 000 артык кешедә булуы билгеле. 2020 ел торышы буенча, Эстония электрон резидентлар 65 000 артык кешедә булые шулай ук билгеле. Алар тарафыннан 10 100 артык компания булдырылган.
Раманы (Ивевский районы)
Раманы  (Раманы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Зерфаус
Зерфаус — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Юхары Мәрҗанлы
Юхары Мәрҗанлы (Yuxarı Mərcanlı ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
Доле (Идрия)
Доле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD209345
HD209345 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Качки-Середни
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD209345
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Диллон (Колорадо)
Диллон  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гров
Гров — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Бүюккырык (Якакент)
Бүюккырык (Büyükkırık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Якакент илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Астон (ай кратеры)
Астон - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 44 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Фрэнсис Уильям Астон (1877—1945) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
Леонид Прокопьев
Леонид Прокопьев (, Янморза, Кызыл Армия районы, Чуаш АССР, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе —, Чабаксар, Чуашстан, Россия) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе. Чабаксар электр-механика техникумын (1952), Бөтенберлек читтән торып укулы политехника институтын (1967) бетергән. Чабаксар шәһәр шурасы башкарма комитеты рәисе урынбасары (1970-1974), БК(б)Ф Чабаксар шәһәр комитеты беренче сәркәтибе (1974-1975), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе (1975-1989), РСФСР милләтләр эшләре дәүләт комитеты рәисе (1990-1992).
Дакота-Ридж (Колорадо)
Дакота-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Дакота-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рафал Муравски
Рафал Муравски (Rafał Murawski,, — , ) — Польша футболчысы (ярымсакчы), Польша милли футбол җыелмасы әгъзасы (2006-2012), Польша кубогы иясе (2009), Россия чемпионы (2009), Россия суперкубогы иясе (2010).
Бад-Фюссинг
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вуд-Лейк (Миннесота)
Вуд-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вуд-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казете ди Купильиоло (Перуҗа)
Географиясе
Казете ди Купильиоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Османлы (Синҗан)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кузьники (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Кузьники  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ЛаттапАй-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боббеллападу
Демографиясе
Биредә якынча 1261 кеше яши. Якынча 362 йорт бар.
Раманы (Карэлицкий районы)
Раманы  (Раманы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Виеру
Виеру — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(18251) 3207 T-2
(18251) 3207 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3207 T-2» саналган.
Михаил Ломоносов
Васи́льевич Ломоно́сов (, Денисовка авылы, Россия патшалыгы — рус табигать өйрәнүче галим, рус әдәби теленә нигез салучы, шагыйрь, рәссам, тарихчы.
Тәрҗемәи хәл
Мәскәүдә, Киевта (1734), соңрак Петербург академия университында укыган (1735). 1736 елдан Германиянең Марбург һәм Фрайбург университетларында химия һәм металлургия фәннәреннән тәгълим алган. Петербург фәннәр академиясенең беренче академигы (1745). 1748 елда Россия ФА каршында беренче химия лабораториясенә нигез салган. 1755 елда Ломоносовның инициативасы белән Мәскәү университеты булдырылган. Матдәләрнең атом-молекуляр төзелеше хакындагы төшенчәләрне эшкәрткән, химик реакцияләрдә массаның сакланыш канунын тапкан (1756), корпускуляр (атом-молекуляр) тәгълиматы нигезләрен тәкъдим иткән (1741 — 50). Венера планетасының атмосфера барлыгын ачыклаган (1761). Фәлсәфи һәм гражданлик рухындагы рус одасының иҗаткяре. Шигырьләр, трагедияләр һәм һөҗүи (сатирик) әсәрләр, фундаменталь филологик тәдкыйкатьләр һәм рус теленең гыйльми грамматикасы авторы. Төсләр хакындагы теориясен алга сөргән. Берничә оптик әсбаплар ясаган. Мозаика сәнгате үсешенә, смальталар эшләп чыгаруга зур өлеш керткән, шәкертләре белән бергә изразец нәкышләрнең яңа төрләрен тәкъдим иткән.
Швеция ФА (1760), Болонья ФА (1764)ларның фәхри әгъзасы.
Үлем
1765 елның 15 апрелендә, Михаил Ломоносов, рус галиме, тарихчы, шагыйрь, үпкәләр ялкынсынуыннан, үлә.
Фәнни-техник эшчәнлеге
1754 елны М.В. Ломоносов җитәкчелегендә ике винтлы беренче вертолёт моделе (аэродинамик машина) төзелә.
Богомилци
Богомилци — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комарица
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рөстәм Моратов
Рөстәм Моратов (Рустам Мурадов,, — , ) — РФ гаскәрбашы, генерал-лейтенант, Россия Федерациясе каһарманы (2017).
Алга (Аксубай районы)
Алга — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Халык саны — 87 тирәсендә. Почта индексы — 423065.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
NGC 247
NGC 247 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ле-Моле-Литри
Ле-Моле-Литри — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Зефельд-ин-Тироль
Зефельд-ин-Тироль — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Корлу (Яйладере)
Корлу (Korlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Яйладере илчесенә караган бер авыл (köy).
Боровске-Жаки
Боровске-Жаки — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Оленево (Киров өлкәсе)
Оленево (Оленево) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Доле (Метлика)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Качково (Великопольское воеводалыгы)
Качково  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Николай Зайцев (1942)
Николай Зайцев (, Төмәр, Янтык районы, Чуаш АССР, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе ) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
Идел буе урман техникасы техникумын (1964) бетергән. Канаш тәҗрибә-эксперименталь автомобил заводы директоры (1973-1983, 1986-1987), СБКФ Канаш шәһәр комитеты икенче сәркәтибе (1987-198?) беренче сәркәтибе (198?-1989), Чуаш АССР министрлар шурасы рәисе (1989-1992), РФ президентының Чуашстандагы даими вәкиле (1992-1994).
Гургансон
Гургансон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Красное Иваново
Красное Иваново (Красное Иваново, Красное Иваново) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%),.
Атвуд (ай кратеры)
Атвуд - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 29 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Джордж Атвуд (1745—1807) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
29 гыйнвар
29 гыйнвар — Милади тәкъвимендә беренче айның егерме алтынчы көне. Ел ахырына кадәр 336 (кәбисә елларда — 337) көн кала.
Югары Ырныкшы
Югары Ырныкшы — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453034, ОКАТО коды — 80203804002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 75 кешенең яшәве мәгълүм.
(18252) 3282 T-2
(18252) 3282 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3282 T-2» саналган.
Долорес (Колорадо)
Долорес  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Алтын (Диңгез буе крае)
Алтын (Алтыновка) — Диңгез буе краеның Черниговка районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), украиннар (17%).
Илембәт
Илембәт (Илимбетова) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (96%).
Юхары Мәзрә
Юхары Мәзрә (Yuxarı Məzrə ) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
HD209364
HD209364 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Раманюки
Раманюки (Раманюкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Сөләйман Мөлеков
Сөләйман Мөлеков (Сөләйман Мифтах улы Мөлеков,, — , ) — татар телендә иҗат иткән язучы, шагыйрь.
Биографиясе
Сөләйман Мөлеков 1920 елның 5 гыйнварында Казан губернасының Казан өязе Пыжмара авылында (хәзер Татарстан Республикасының Балтач районы) туа. Туган авылында һәм Шода авылында белем алган, яхшы билгеләр белән җиде еллык мәктәпне тәмамлаган. Колхозда эшли, аннары Алабугага китә, анда китапханә техникумында һөнәри әзерлек уза. Түнтәр китапханәсе мөдире, республиканың төрле авылларында мәктәп укытучысы булып эшләгән, Алабуга педагогия училищесында укыткан (хәзерге вакытта - Казан федераль университетының Алабуга институты).
1940 елда Кызыл Армиягә хезмәткә чакырыла һәм Украинаның көнбатыш чигендә эләгә. Танк гаскәрләре составында дошман белән сугышкан, 1941 елның августында хәбәрсез югалган. Фаразланганча, сентябрьдә Киев янындагы сугышларда һәлак булган.
Иҗат белән мәктәп елларында ук шөгыльләнә башлаган һәм 1930 нчы еллардан бирле җирле матбугатта шигырьләр һәм хикәяләр бастырган. Татар язучылары белән язышып, Муса Җәлилне шәхсән белгән. Табигать һәм мәхәббәт лирикасы турында шигырьләр яздган.
Сугыштан соң Сөләйман Мөлеков әсәрләре «Татар поэзиясе антологиясе» (1956), «Алар сафта» (1961), «Илем турында» (2000) исемле шигъри җыентыкларда басыла.
Хәтер
Сөләйман Мөлеков хөрмәтенә аның туган авылы Пыжмарада төп урам исеме аталган. Татарстан язучылар берлеге истәлек тактасында Сөләйман Мөлеков исеме Бөек Ватан сугышларында һәлак булган Татарстан АССР язучысы һәм шагыйре исемлегендә.
Гаиләсе
Сөләйман Мулюковның авылында 1934 елгы сеңелесе Разыя, Гөлзифа, абыйлары Тәхәветдин (1922), Хәйретдин Мөлеков 1928 елгы калган, Хәйретдин Мөлеков шулай ук шагыйрь булып киткән.
Вудленд (Миннесота)
Вудленд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вудленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бад-Хайльбрунн
Бад-Хайльбрунн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Даунивилл-Лосон-Дюмонт (Колорадо)
Даунивилл-Лосон-Дюмонт  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Даунивилл-Лосон-Дюмонт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виершань
Виершань — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Куково  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казете ди Сопра (Верона)
Казете ди Сопра — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казете ди Сопра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Божурово (Разград өлкәсе)
Божурово  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Бүюккырым (Җейһан)
Бүюккырым (Büyükkırım) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ле-Монсо
Ле-Монсо — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Бүюккырым (Җейһан)
Сылтамалар
Büyükkırım, Ceyhan Büyükkırım, Ceyhan
Доле (Шентюр)
Доле  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зефельд-Кадольц
Зефельд-Кадольц — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Боровске-Михали
Боровске-Михали — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сул Пангода
Сул Пангода — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пангода елгасының сул ярына тамагыннан 53 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 36 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Френье
Френье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Дампьерр-ле-Шато
Дампьерр-ле-Шато — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Османлы (Шаһинбей)
Османлы (Osmanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Качлин
Качлин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Атлас (ай кратеры)
Атлас - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 88 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Атлант (мифология) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
NGC 248
NGC 248 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Корлуҗа (Пертек)
Корлуҗа (Korluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пертек илчесенә караган бер авыл (köy).
Плокобий
Плокобий — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кильчековская елгасының уң кушылдыгынан 4 км ераклыкта по правому берегу протУка урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Комраж
Комраж — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Еденьга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боммулуру
Боммулуру Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Гудивада бүлгесенең Гудивада мандалында урнашкан. Ул Андһра Прадеш Башкала Регионының өлеше булган мандалының авылларының берсе булып тора. Телугу теле таралган.
Азәрбайҗан ашыйклары сәнгате
Азәрбайҗан ашыйклары сәнгате (Azərbaycan aşıq sənəti, Азәрбайҗан гашыйклар сәнгате) — Әзербайҗан ашыйкларының шигърият, сәнгать, тарих, бию һәм вокаль инструменталь музыкасы традициясе. Ашыйклар һәрвакыт халык өметләрен тойганнар, мәхәббәт иреген яклаганнар, Ватанга тугрылык турында җырлаганнар һәм шуңа күрә бу традиция азәрбайҗан халкы тарафыннан "Ил анасы" (El anası) дип аталган. Азәрбайҗан ашыйклары сәнгате азәрбайҗан милли тәңгәллек символы һәм азәрбайҗан теле, әдәбияты һәм музыкасының саклаучысы буларак санала.
2009 елда ЮНЕСКО ның Әбу-Дабида (БГӘ) матди булмаган мирасны яклау комитетының дүртенче сессиясендә азәрбайҗан ашыйклары сәнгате ЮНЕСКО матди булмаган мәдәни мирасының репрезентатив исемлегенә кертелде.
Этимология
Хәзерге энциклопедик сүзлектә һәм Зур энциклопедик сүзлектә «ашыйк» сүзе гарәп һәм төрки «ашыйк» (Aşıq, Աշուղ, ) — «гашыйк» сүзләреннән килеп чыга дип билгеләнә. «Ашыйк» сүзе башта «илаһи яратучы, Аллаһы Тәгаләгә мәхәббәт белән янып торучы» дигәнне аңлаткан, аннары ул төрки сөйләмгә күчә, ә соңрак «җырчы-шагыйрь» мәгънәсендә әрмән һәм грузин телендә дә тарала. XII гасыр шагыйре Әхмәд Ясави үзенең «Хакыйкать чын гашыйклар юлына…» шигырендә суфи дәрвишләренә карата «ашыйклар» атамасын куллана.
Ашыйклар сәнгате тарихы
Ашыйк традициясе Азәрбайҗан мәдәниятендә XV-XVI гасырлардан, ашыйк Корбани яшәгән һәм иҗат иткән чорда үсеш таба, әмма сәнгать күпкә борынгырак тарихка ия. Мәсәлән, төрки җыраулар — озаннар (Ozan) — инде X-XI гасырларда ук яшәгән.
Озаннар гопузда уйнап үз әсәрләрен башкарганнар һәм угызлар арасында аерым рухи йогынты ясаучы әкиятчеләр һәм җырчылар булган. Озаннарның танылган ядкарьләренә угызларның «Китаби дәдә Коркыт» дигән эпосы керә. Тарихта Коркыт дәдә, Аббас дәдә, Ядигәр дәдә, Керем дәдә кебек озаннар билгеле. Дәдә сүзе угызларда "рухи ата" мәгънәсендә кулланыла. XVII гасыр озаннар осталыгы ислам һәм аның идеологиясенең төрки-угыз җәмгыятенә йогынтысы көчәюе нәтиҗәсендә тулаем югала. Гарәп теле һәм әдәбиятының, гомумән, ислам идеяләренә юнәлтелгән мәдәниятнең таралуы мәҗүсилек чоры белән тыгыз бәйләнгән озан сәнгатенең нигезләрен тәмам тарката.
Ашыйк Корбани чорында үз дастаннарын һ.б. әсәрләрен гопузга кушылып башкаручы озаннар традициясе үз җырларын сазга кушылып җырлаучы ашыйклар белән алмашына.
Ашыйклар сәнгатенең жанрлары
Милли шигъриятнең төп жанрлары — кошма, дастан, остаднамә, шулай ук аларның шигъри формалары — гәрайлылар, дивани, кошма, баяты, тәҗнис — ашыйклар тарафыннан киң кулланыла.
Кошма
Кошма — халык шигъриятының киң таралган формасы. Кошмада иҗекләр саны унбергә җитә. Кошма берничә төргә бүленә: "гүзәлләмә" — гүзәллекнең табигый матурлыгы яки искиткеч кешелек сыйфатларын тасвирлау; "кочаклама" — каһарманнарның яисә аларның батырлыкларын олылау; "ташлама" — иҗтимагый яки кешелек кимчелекләре тәнкыйтьләү; "агыт " — мәрхүм кешене искә алу җыры.
Дастан
Дастан — Көнчыгыш һәм Көнбатыш шигъриятендә дә (шул исәптән халык шигъриятендә дә) киң таралыш тапкан жанр. Дастаннарда каһарманнарның батырлыклары, мәхәббәт, мөһим тарихи вакыйгалар турында сөйләнә. Стилистик һәм сүз мөнәсәбәтләрендә кошманы хәтерләтә, әмма дүртъюллыкларның саны, тематикасы, мәгънәсе һәм музыкаль ягы кошмадан аермалы.
Останамә
Бу төр, гадәттә, нәсихәт җырларыннан һәм вәгазь җырларыннан гыйбарәт.
Работник (Мари Ил)
Работник (Работник, Работник) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (50%), урыслар (50%).
Вижийтоаря
Вижийтоаря — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зехам
Зехам — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ирина Годунова
Патшабикә Годунова Ирина Фёдор кызы (1557 (?) — 29 октябрь 1603) — Борис Годуновның сеңлесе һәм Россия патшасы Фёдор I Иоанновичның хатыны.
Тәрҗемәи хәл
Аның туу вакыты һәм туу урыны турында мәгълүмат юк. Ул патша сараена 8 яшендә алына һәм кияүгә чыкканчыга кадәр анда тәрбия ала. .
Патшабикә
1584 елда Иван IV патша үлә. Аның үлеменнән соң Фёдор I Иоаннович патша була. Ләкин Ирина аңа варис малай тудыра алмый. Аларның бердән бер кызлары Феодосия 1592 елның 29 маенда туа һәм бала чагында ук вафат була. thumb|Патша Фёдор I
Тол хатын
1598 елның 7 гыйнварындә патша Фёдор I Иоаннович үлә һәм үзеннән соң васыять калдырмый.
Риваять
Риваять буенча 1589 елда нигезләнгән Царицын шәһәренә атаманы Фёдор Иоаннович хатыны Ирина хөрмәтенә бирә.
Ауверс (ай кратеры)
Ауверс - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 20 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Артур Ауверс (1838—1915) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
Урма (Киров өлкәсе)
Урма (Урма) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Долене (Айдовщина)
Долене  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
(18253) 3295 T-2
(18253) 3295 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3295 T-2» саналган.
Дампьерр-о-Тампль
Дампьерр-о-Тампль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Алексеевка (Аксубай районы)
Алексеевка — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Воттоваара
Воттоваара — Карел калкулыгының Суккозеро авыл җирлеге территориясендә, Карелия Республикасының үзәк өлешендә, Муезер районының көньяк-көнчыгыш өлешендә, Көнбатыш-Карел калкулыгының ташлы массивы.
HD209385
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Воттоваара
Географиясе
Тау Суккозеро бистәсеннән 20 км көньяк-көнчыгышта, Гимола бистәсеннән 35 км төньяк-көнчыгышта һәм эре күлдән (сусаклагыч) көньяк-көнбатышка таба 40 км ераклыкта урнашкан. Көнбатыш — Карел калкулыгының иң югары ноктасы-диңгез дәрәҗәсеннән 417,3 м. Таулар мәйданы 6 кв. км.
HD209385
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Воттоваара
Географиясе
Воттоваара тавы районы Карелия кратонында зурлыгы буенча икенче урында (Онежский синклинорийдан соң) Янгозерский синклинориясенең көнбатыш канатында урнашкан.
Воттовара - су асты юнәлешендә якынча 7 км озынлыктагы тау, Ятулия кварцитларыннан һәм кварцит-ком ташларыннан тора, күп кимчелекләр аркасында өзелгән, мөгаен, постгласиаль вакытта яңартылган булырга мөмкин
Воотоваара субмеридиональ юнәлештә якынча 7 чакрымга сузылган, Ятулий кварцитлары һәм күп санлы ватылган кварцит-комлыклар белән өелгән, бозлыктан соңгы вакытта яңартылган кряждан гыйбарәт.
Таш объектлар
Платода бик күп ташлар бар, аларның күпчелеге түгәрәк ташлар. Кайбер очракларда зур ташлар оригиналь хәлдә. Беренче тапкыр Суккозеро авылының җирле тарихчысы С,М. Симонян бу таш кластерлар турында 1970нче еллар ахырында ясалма корылмалар кебек хәбәр итә. 1990нчы еллар башында археологлар М. М. Шахнович һәм И.С. Манюхин, аларның дини билгеләнеше һәм борыңгы саамнар культурасы белән бәйле булуу турында нәтиҗә ясый. Матбугатта чыккан берничә басма Воттоварга, археологларның гына түгел, мистик һәм квази-фәнни тенденцияләр вәкилләрең дә кызыксынуын уята.
Шул ук вакытта фәнни даирәләрдә карала торган таш төркемнәренең кеше кулы белән ясалганлыгы турында фикер киң таралмаган. Мәсәлән, Россия Фәннәр академиясенең Карелия фәнни үзәгенең Тел, әдәбият һәм тарих институты археология секторының өлкән фәнни хезмәткәрләре М. Г. Косменко һәм Н. В. Лобанова фикеренчә, аларны табигый халәтнең таш тупланмаларына бүләргә мөмкин, мистификация өчен яки тавга бару турында гади истәлек өчен корылган соңгы вакытның яңа әйберләре; шул ук вакытта, шул ук вакытта тикшеренүчеләр тау тирәләрендәге таш гасыр синхрон җирлекләре яки «борынгы саам халкы» ның башка матди эзләре хәзерге вакытта билгеле түгел, дип белдерә.
2011 елның августында Карелия Республикасы хакимияте указы белән Воттовара тау комплексы ландшафтлы табигый һәйкәл дип игълан ителә. Сакланган мәйдан бер ярым мең гектардан артык мәйданны били: ул тауның үзе һәм тирә-юньне үз эченә ала.
Воттовара топонимының мәгънәсе турында
Саамнар чыгышы "Воттовара" топонимы ике компонентлы, беренче өлеше "вотто", икенче өлеше "ваара". Саамнар топонимы башында гадәттә исем була - объектның билгеләмәсе, аннары номенклатура термины: күл, тау, елга һ.б. һ.б.
Куново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Куново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Воттоваара
Воттовара топонимының мәгънәсе турында
" Ваара " саам теленнән "тау" дип тәрҗемә ителә. Охшаган тагын ике сүз бар: varr (var) - юл, юл, varr (var) - урман (" а " тавышы озын). Ләкин саам чыгышлы топонимнарында "ваара" гел "тау" географик үзенчәлегенә кулланыла. Карел телендә vuaru - тау, фин теле vаarа:тау сопка.
Куново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Воттоваара
Воттовара топонимының мәгънәсе турында
" Вотто " - саам сүзенең вуэjjтэ («вуэйтэ» яңгырый) - җиңү. Фин телендә: voitto - җиңү, карел телендә: voitto - җиңү, табыш (ике телдә дә «воитто» яңгырый).
Воттоваара тавы исемен «Җиңү тавы»дип тәрҗемә итәргә була.