cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Микис Теодоракис
Биографиясе
1970 елдан Франциядә яши һәм эшли. Сөргендә дә ул көрәшне дәвам итә, хунта белән көрәшчеләр файдасына концертлар оештыра. Хунта бәреп төшерелгәннән соң, 1974 елның июлендә, Теодоракис янә Грециягә әйләнеп кайта.
1980 һәм 1990 елларда парламентка берничә тапкыр сайлана, К. Мицотакис Хөкүмәтендә министр була.
NGC 4421
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Белорусская (Мәскәү елгасы аръягы юлы метро станциясе)
«Белорусская» метро станциясе (станция метро «Белорусская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Н. Н. Андриканис, Н. А. Быкова.
Станция 1938 елның 11 сентябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Тверской районнарында урнашкан.
Динамо (метро станциясе)
«Динамо» метро станциясе (станция метро «Динамо») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Мәскәү шәһәренең Аэропорт районнарында урнашкан.
Лекустений-де-Жос
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Твист (Эмсланд)
Твист  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗылычай (Чаршамба)
Хаҗылычай (Hacılıçay) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Веймарт (Пенсильвания)
Веймарт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Веденисов
Борис Николаевич Веденисов (24 июль 1869,  Мәскәү губернасы — 11 июль 1952, Мәскәү — совет галиме, тимер юл транспорты өлкәсендә белгеч; СССР Фәннәр академиясенең корреспондент әгъзасы (1943).
Биографиясе
Мәскәүнең 2-нче гильдия сәудәгәре улы.
Ул Мәскәүдәге 5нче классик гимназияне (1887) һәм Мәскәү дәүләт университетының физика һәм математика бүлеген тәмамлый (1891, беренче дәрәҗә дипломы белән).
Монсеверу
Монсеверу (Montseveroux) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,48 км².
Борис Веденисов
Биографиясе
1892-1897 еллар-реаль училищеда һәм Муромның хатын-кызлар гимназиясендә математика һәм физика укытучысы. 1897-1902 елларда МПС Мәскәү инженер училищесында укый һәм инженер-төзүче дипломын ала. 1902-1903 елларда унлык һәм прораб вазыйфасында практика уза.
1903-1918 елларда Мәскәү-Казан тимер юлында эшли: юл дистанциясе начальнигы ярдәмчесе һәм начальнигы; юл бүлеге башлыгы; идарәче урынбасары, юл белән идарә итүче вазыйфаларын башкаручы. 1918-1921 елларда НКПС фәнни-эксперименталь институтының Юл бүлеге башлыгы
1919 елдан бирле укытучы эшендә (беренче ике ел берләштерү буенча):
1919-1922 елларда Мәскәү политехник институтында; 1920-1922 Иваново-Вознесенск политехник институтының Төзелеш факультеты профессоры һәм деканы; 1920-1931 Мәскәү югары техникумында, тимер юллар өчен халык комиссариатының югары техник курсларында һәм Андреев исемендәге Мәскәү тимер юл техникумында укытучы; 1921-1952 укытучы, өлкән укытучы, доцент, профессор һәм Мәскәү тимер юл инженерлары институтында кафедра мөдире.
Техник фәннәр докторы (1936). 1943 елның 23 сентябрендә СССР Фәннәр Академиясенең әгъза-корреспонденты итеп сайлана.СССР СССР ФА транспорт проблемаларын фәнни эшләү секциясенең өлкән фәнни хезмәткәре; яңа төр тартуны үстерү өлкәсендә тематик белән җитәкчелек итә.
Тимер юл төзелеше өлкәсендә күп кенә яңалыклар авторы. Беренче булып чоңгылларга каршы көрәш өчен шлак мендәрләрен (1908), җир асты суларын бүлеп бирү өчен горизонталь бораулау куллана. 1913 елда рус тимер юлларында беренче тапкыр шпалларның пневматик дагалауны куллана. Эре тимер юл күперләре, станцияләр төзү, җир катламын дәвалау проектлары авторы
Общий курс железных дорог» һәм книгу «Технический справочник железнодорожника»  дигән темага берничә дәреслек бастырып чыгара.
Ул 1952 елның 11 июлендә Мәскәүдә вафат була. Әрмән зиратында күмелгән.
Гаиләсе: хатыны (1899 елдан) Александра Ивановна Гундарева; улы Николай (1905-1941), математика фәннәре кандидаты, 1 нче Мәскәү дәүләт университеты доценты һәм Артиллерия академиясе, халык милициясе солдаты, 1941 елда вафат була.
Бүләкләре һәм премиялары
— 2 Ленин ордены (1942; 1949) — 2 Ватан сугышы ордены, 1 дәрәҗә (28.12.1946) — 2 Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1939; 06/10/1945)
— медальләр
Лекустений-де-Сус
Лекустений-де-Сус — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борис Веденисов
Бүләкләре һәм премиялары
— Метростройның мактаулы билгесе
— Мактаулы тимер юлчы
Твистринген
Твистринген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейнсборо (Пенсильвания)
Вейнсборо  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4422
NGC 4422 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Твифлинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4423
NGC 4423 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Мон-Сен-Мартен (Изер)
Мон-Сен-Мартен (Mont-Saint-Martin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Гренобль-2 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,31 км².
Тедингхаузен
Тедингхаузен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теспе
Теспе — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монстеру-Мильё
Монстеру-Мильё (Monsteroux-Milieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,17 км².
Лекустень (Вилча)
Лекустень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Тиддише
Тиддише — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4424
NGC 4424 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
NGC 4425
NGC 4425 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Монтальё-Версьё
Монтальё-Версьё (Montalieu-Vercieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Морестель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,66 км².
Веллерсбург (Пенсильвания)
Веллерсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ике башлы бөркет
Сурәттә бөркетнең бер башы сул (көнбатыш) ягына, икенче башы уң (көнчыгыш) ягына карый. Алтын Урда тәңкәләрендә ике башлы кош астында еш кына хан исеме гарәпчә сугылган.
Хеттлар патшалыгы
Кайбер чыганаклар буенча ике башлы бөркет шумер цивилизациясендә барлыкка килгән. Ләкин иң борынгы ике башлы бөркет сурәте Хеттлар патшалыгының башкаласы Хаттуса (бүгенге Бугазкөй)  казу эшләре нәтиҗәсендә табылган.
Шулай ук Хетлар дәүләтенең башка биналарында бу символ табылган. Соңрак урта гасырларда ул Әрмәнстанда табылган.
Алтын Урда
Алтын Урда ике башлы бөркет беренче тапкыр XIII гасыр азагында бәкләрибәк Нугай тамгасында очрый. Шулай ук Сакчы дигән акча сугу йортында ясалган татар тәңкәләрендә ике башлы кош сурәтләнә. Соңрак ике башлы бөркет Алтын Урда ханнары Туктай, Үзбәк, Туктамыш тәңкәләрендә сугылган, аеруча күп ике башлы бөркетле тәңкәләре Кырымда табылган. Татарларның ике башлы бөркете кайдан килгәне турында берничә фаразлар бар:
Россия
Беренче тапкыр ике башлы бөркетне рус кенәзе Иван III тик 1497 елда куллана (татарларның символны кулланышыннан 200 елдан соң). Моңарчы рус тәңкәләрендә җайдак кылыч белән сурәтләнә, Киев Русе тәңкәләрендә Өч япьле (Трезуб) сугыла.
Россиядән аермалы буларак күпмилләтле Россия дәүләтендә Алтын Урда рәсми символы - ике башлы бөркет илтамгада кулланыла.
Көнбатыш Аурупа
Бөек Сәлҗүк Дәүләтендә 11 гасырдан, Алтын Урдада 13 гасырдан ике башлы бөркет кулланыла.
XIV гасырда Сербиядә кабул ителә.
XV гасырдан ике башлы бөркет Тверь һәм Мәскәү кенәзлекләрендә кулланыла башлый, соңрак Россия дәүләте гербына әверелә.
NGC 4426
NGC 4426 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лекустень (Яломица)
Лекустень — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейнсбург (Пенсильвания)
Вейнсбург  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лелей
Лелей — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Велли-Гай (Пенсильвания)
Велли-Гай  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Горохов (педагог)
Василий Горохов (Василий Михаил улы Горóхов, Василий Михайлович Горóхов) — педагогика фәннәре докторы, профессор, Казан дәүләт педагогия институты проректоры (1956-1960), кафедра мөдире (1952-1956), педагогика факультеты деканы (1930-1951). Татарлардан беренче педагогика фәннәре докторы (1948).
Тәрҗемәи хәле
1891 елның 1 мартында Вятка губернасы Алабуга өязе (хәзеге ТР Алабуга районы) Олы Елау авылында туган. Туган авылында башлангыч мәктәпне, Казан үзәк керәшен-татар мәктәбен, Казан укытучылар семинариясен, Иркутск университетының философия-педагогия факультетын (1922) тәмамлаган.
Тисте (коммуна)
Тисте  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымаллы (Явузэли)
Хаҗымаллы (Hacımallı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Монтань
Монтань (Montagne) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,78 км².
NGC 4427
NGC 4427 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Горохов
Горохов — фамилия һәм топоним.
Фамилия
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Лелесе
Лелесе — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Томасбург
Томасбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Веллсборо (Пенсильвания)
Веллсборо  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Топпенштедт
Топпенштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Веллсборо (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лондон метрополитены
Лондон метрополитены — Лондон шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
1863 елның 10 январь ачыла.
Лондон Метрополитены 11 сызыктан тора, 270, гомуми озынлыгы 214 км, пассажир әйләнеше - 3,79 мең (көн), 1384 млн. (ел) (2019).
Париж метрополитены
Париж метрополитены — Париж шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
1900 елның 19 июль ачыла.
Париж Метрополитены 16 сызыктан тора, 303, гомуми озынлыгы 214 км, пассажир әйләнеше - 22 мең (көн), 1506 млн. (ел) (2011).
Хаҗымаһмут (Ашкале)
Хаҗымаһмут (Hacımahmut) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Тостерглопе
Тостерглопе — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4428
NGC 4428 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Монтенар
Монтенар (Monteynard) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,72 км².
Лелешть (Бистрица-Несеуд)
Лелешть — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Веллсвилл (Пенсильвания)
Веллсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монтаньё (Изер)
Монтаньё (Montagnieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ла-Тур-дю-Пен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,83 км².
Тоштедт
Тоштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4429
NGC 4429 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Лелешть (Бихор)
Лелешть — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маяковская (метро станциясе)
«Маяковская» метро станциясе (станция метро «Маяковская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - А. Н. Душкин.
Станция 1938 елның 11 сентябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Тверской районнарында урнашкан.
NGC 4430
NGC 4430 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Венанго (Пенсильвания)
Венанго  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сокольники юлы
Сокольники юлы (Сокольническая линия), шулай ук миләүшә, шәмәхә, көрән күк юлы, Мәскәү метрополитенының 1-се юлы.
Тарихы
Мәскәү метрополитенының беренче участогы 1931 елда Русаковская урамында, «Красносельская» һәм «Сокольники»станцияләре арасында төзелә башлый. 1935 елның 15 маенда «Сокольники» дан «мәдәният паркына» 11,2 км озынлыктагы беренче участок ачыла. 1938 елга кадәр «Охотный рәте» станциясеннән вилка схемасы буенча поездлар «мәдәният паркы» на кадәр, «Коминтерна урамы» (1990 елдан — «Александровский сад») һәм «Арбатская» станцияләре аша «Смоленск»га кадәр бара.
1957 елда линияне «мәдәният паркыннан» спорт станциясенә кадәр 2,5 км озайталар, бер ел элек ачылган «Лужники» спорт комплексын транспорт белән тәэмин итәләр. 1959 елда дөньяда беренче «Ленинские горы» күперендә урнашкан «Спортная» — «Университет»участогы (4,5 км) ачыла. 1963 елда 4,5 км озынлыктагы «Университет» — «Көньяк-Көнбатыш» участогы төзелә.
1965 елда линия 2,5 км төньякка «Преображенская мәйданы»станциясенә кадәр озайтыла.
1983 елның көзендә «Ленинские горы» станциясе күпер конструкцияләренең авария хәленә бәйле рәвештә ябыла. Поездлар аны туктатмыйча йөрделәр. 1986 елда Мәскәү аша авария метромосты ягында ике вакытлы күпер төзелә. Иске метромоста поездлар хәрәкәте туктатылды.
1990 елның 1 августында «Преображенская мәйданы» — «Подбельский урамы» участогы (3,8 км) ачыла.
2014 елның 8 декабрендә линия көньяк-көнбатышка «Тропарево»станциясенә кадәр озайтылды.
2016 елның 18 гыйнварында Соколник линиясе яңа Мәскәүгә «Румянцево» станциясе ачылу белән килде, ә шул ук елның 15 февралендә линияне тагын бер станциягә — «Саларьево» станциясенә озайту булды, ул Мәскәү метросының ике йөз станциясенә әверелде.
2019 елның 20 июнендә Яңа Мәскәү территориясенә «Саларьево "станциясеннән" Коммунарка»станциясенә кадәр озайтылды. 9,4 км озынлыктагы ябык җир участогында өч арадаш станция урнашкан: «Филатов Луга», «Прокшино» һәм «Ольховая».
Тверская (метро станциясе)
«Тверская» метро станциясе (станция метро «Тверская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Р. И. Семерджиев, Б. И. Тхор, Н. Е. Шретер, В. А. Черёмин, соавтор П. Кирюшин.
Станция 1979 елның 20 июль көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Тверской районнарында урнашкан.
Хаҗымашлы (Арнавуткөй)
Хаҗымашлы (Hacımaşlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Требель (Вендланд)
Требель  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Лелешть (Васлуй)
Лелешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тюлау
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монто (Изер)
Монто (Montaud) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Тюллен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,59 км².
Тюне (коммуна)
Тюне  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Лелешть (Горж)
Лелешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вернерсвилл (Пенсильвания)
Вернерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 4432
NGC 4432 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Верона (Пенсильвания)
Верона  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 4431
NGC 4431 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Верона (Пенсильвания)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уммерн
Уммерн — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымеми (Аяш)
Хаҗымеми (Hacımemi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4431
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Театральная (метро станциясе)
«Театральная» метро станциясе (станция метро «Театральная») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - И. А. Фомин, И. Е. Львов и М. Ф. Львов; завершил работу Л. М. Поляков.
Станция 1938 елның 11 сентябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Тверской районнарында урнашкан.
Монфалькон
Монфалькон (Montfalcon) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,82 км².
NGC 4433
NGC 4433 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Монферра (Изер)
Монферра (Montferrat) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,26 км².
Ундело
Ундело — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Версаль (Пенсильвания)
Версаль  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леличень
Леличень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Унтерлюс
Унтерлюс — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Моншабу
Моншабу (Montchaboud) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Уазан-Романш кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,96 км².
Леляска
Леляска — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымемиш (Эрегъли)
Хаҗымемиш (Hacımemiş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Упгант-Шот
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4434
NGC 4434 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
NGC 4435
NGC 4435 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лемешень
Лемешень — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Весливилл (Пенсильвания)
Весливилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Упленген
Упленген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мора (Изер)
Мора (Moras) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Шарвьё-Шаваньё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,32 км².
Хаҗыментеш (Гөнен)
Хаҗыментеш (Hacımenteş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лемниу
Лемниу — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Браунсвилл (Пенсильвания)
Вест-Браунсвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4436
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Морестель
Морестель (Morestel) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Морестель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,03 км².
NGC 4437
NGC 4437 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Утарп
Утарп — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Вью (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Услар (шәһәр)
Услар  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Морет
Морет (Morette) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,27 км².
Лемотешть
Лемотешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4438
NGC 4438 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Утледе
Утледе — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хаҗымеһметли (Кадынһаны)
Хаҗымеһметли (Hacımehmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мотье
Мотье (Mottier) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,72 км².
NGC 4439
NGC 4439 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вест-Вайоминг (Пенсильвания)
Вест-Вайоминг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленаугайм
Ленаугайм — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ухте (Түбән Саксония)
Ухте  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Гейзелтон (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4440
NGC 4440 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Нугай (бәкләрибәк)
Нугай (نوغای, монг. Ногай, 1235-1300) — Алтын Урда бәкләрибәге, Алтын Урда көнбатыш олысының хакиме, аның олысы Дунай сул ярыннан Днестр елгасына кадәр җәелгән, ирәге бүгенге Исакча шәһәре янында булган. 1270 елдан Сарай ханнарына буйсына. Нугай хакимлеге астында (вассал бәйлелеге астында) Болгария, Сербия көньяк һәм берничә төньяк рус кенәзлекләре булган.
Византия императоры Михаил VIII Палеолог никахтан тыш кызы Ефросиньягә өйләнгән булган.
Чыгыш
1235 яки 1340 елда туган, Җүчи җиденче улы Бувал оныгы, Татар улы.
Фёдор Кони
Федор Алексеевич Кони (1809-1879) - рус драматургы, театр тәнкыйтьчесе, мемуарист һәм тәрҗемәче, театр тарихчысы, укытучы. Анатолий Федорович Кониның әтисе, Настасья Васильевна Каированың ире.
Нугай (бәкләрибәк)
Тарих
1262 елда Нугай Җүчи нәселе һәм Хулагу нәселе арасындагы сугышта катнаша, Дәрбәнт өчен канкойгыч бәрелештә сугыша. 1263 елда Бәркә хан ярдәмендә бәкләрибәк Нугай Хулагуид гаскәрен җиңә.
Фёдор Кони
Биографиясе
Биш телдә яхшы сөйләшә. Ул Беренче Мәскәү кадетлар корпусында тарихтан укыта. 1836 елда Кони Санкт-Петербургка күченә, һәм анда укытучылык хезмәтен дәвам итә. 1844- нче елда Федор Кони «История Фридриха Великого» монографиясен яза, аның өчен Йенский университеты аңа фәлсәфә докторы гыйльми дәрәҗәсе бирә. 40-нчы еллар башында Кони «Пантеон русского и всех европейских театров» журналын, аннары «Литературная Газета»сын редакцияләй. Водевиль жанры остасы («Девушка-гусар», 1836, «Петербургские квартиры», 1840, һ.б.), 1840 елда «Пантеон»"  (соңрак - «Репертуар и Пантеон») театр журналын оештыра, 1842 елда ул «Репертуар»  белән кушыла һәм  «Репертуар русского и Пантеон всех европейских театров» булып китә . Әсәрләре «Русская сцена» журналында дөнья күрә, журнал шул ук исемдәге газетага әверелгәннән соңда бастырыла.
Нугай (бәкләрибәк)
Тарих
1270 елда Нугай гаскәре Кара диңгез төньяк ярына, соңрак Дунай елгасына күчә, Византиягә һәм Болгариягә һөҗүм итә.
Фёдор Кони
Биографиясе
Санкт-Петербургта Никольское зиратында күмелгән.
Нугай (бәкләрибәк)
Тарих
1273 елда Нугай гаскәре Византия императоры Михаил Палеолог гаскәрен тар-мар итә, император үз кызы Ефросиньяне Нугайга кияүгә бирергә мәҗбүр булган.
1288-1291 елда Нугай Галиция кенәзе Лев Данилович катнашында Польшага каршы һөҗүм итә.
1291 елда Нугай Туктай ханына Алтын Урда тәхетенә утырырга булыша.
1293 елда Рус Олысының төньяк өлешенә һөҗүм итә, баш күтәрүне бастыра.
1299 елда Нугай Туктай белән талаша, Туктай Нугай дошманнары белән берләшеп, Буг елгасында Нугай гаскәрен җиңә, Нугай яралана, кача һәм 1300 елда үтерелә.
Фальбрух
Фальбрух — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Муадьё-Детурб
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,04 км².
Фальбрух
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленджешть
Ленджешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Василий Горохов (актер)
Василий Горохов (әдәби псевдонимы Василий Регеж — Горохов, тулы исеме Василий Михаил улы Горохов, Василий Регеж-Горохов, Василий Михайлович Горохов) — актер, язучы (шагыйрь, драматург, тәрҗемәче). Мари АССР халык (1982), РСФСР атказанган (1988) артисты. Мари АССР дәүләт премиясе лауреаты (1978). ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1975). Мари Илнең халык язучысы (2007).
Хаҗымеһметли (Аланья)
Хаҗымеһметли (Hacımehmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Василий Горохов (актер)
Тәрҗемәи хәле
1937 елның 27 августында Мари АССР Көҗәңәр районы Югары Регеж авылында туган. Ивансола урта мәктәбен (1957), Н.К. Крупская исемендәге Мари дәүләт педагогия институтының III курсын (1960), А.В. Луначарский исемендәге ГИТИСның актерлык бүлеген (Н.Ф. Чефранова һәм П.В. Лесли курсы, 1965) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1965-2002 М. Шкетан исемендәге Мари милли драма театрында эшли: 1965-1990 актер, 1990-1996 әдәби бүлек мөдире, 1996-2002 актер.
Әдәби иҗаты
В. Регеж-Горохов 20 китап нәшер иткән. Алар арасында шигърият, чәчмә әсәрләр, сәхнә әсәрләре, әдәби публицистика һәм тәрҗемә китаплары бар. Әдәби эшчәнлек белән 1958 елдан шөгыльләнә. Балалар өчен беренче шигырьләр китабы «Урманда» (Чодыраште) 1958 елда басылган. 1970 елда мари театрында ул язган беренче «Зәңгәр кош» (Канде кайык) пьесасы буенча спектакль уйнала. М. Шкетан исемендәге Мари милли драма театрында «Зәңгәр кош» (Канде кайык, 1971), «Черек матур алма» (Шукшан чевер олма, 1980), «Гөнаһ» (Сулык, 1984), «Комета койрыгы» (Почан шÿдыр, 1989), «Алтын туй» (Шöртньö сÿан, 1992), «Борынгылар җыры» (Кугезе муро, 1975) пьесалары сәхнәләштерелгән. Мари композиторлары В. Алексеев, В. Кульшетов, В. Захаров, С. Маков һ. б. аның 300 дән артык шигыренә җыр иҗат иткән. Мари теленә К. Чуковский әсәрләрен («Мойдодыр»), А.С. Пушкинның «Евгений Онегин» романын (2000), Шандор Петефи лирикасын (2003) тәрҗемә иткән. Халык иҗатына нигезләнеп «Регеж Карман» китабын язган.
Кызыклы факт
М. Шкетан исемендәге Мари милли драма театрында (Йошкар-Ола) Т. Миңнуллинның «Әлдермештән Әлмәндәр» әсәре буенча «Чодраял Элыксандр» спектаклендә  Әҗәлне  Василий Горохов, Әлмәндәр- Элыксандрны  артист Г. Копцев уйнаган.
Фальберг
Фальберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фальде
Фальде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лениш
Лениш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Гомстед (Пенсильвания)
Вест-Гомстед  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Муаран
Муаран (Moirans) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Тюллен кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,06 км².
NGC 4441
NGC 4441 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фарель
Фарель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
NGC 4442
NGC 4442 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Ленця
Ленця — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Гроув (Пенсильвания)
Вест-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4443
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Муасьё-сюр-Долон
Муасьё-сюр-Долон (Moissieu-sur-Dolon) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,38 км².
Фаррель
Фаррель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Конобеевский
Сергей Тихонович Конобеевский ( 26 апреля  , Санкт-Петербург - 1970 елның 26 ноябре, Мәскәү ) - совет физигы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры, СССР Фәннәр академиясе әгъза-корреспонденты (1946).
Биографияcе
Бай гаиләдә туган: әтисе - Санкт-Петербург фабриканты И. П. Варгунин. 1896 елда аның әнисе Мәскәү-Казан тимер юлы бухгалтеры Т. Я. Конобеевскийгә кияүгә чыга.
Ул 2 нче Мәскәү гимназиясендә (1900-1908), аннары - Мәскәү университетының физика һәм математика факультетында (1908-1913) укый, һәм уны ул «хайваннар физиологиясе» белгечлеге буенча тәмамлай. Беренче бөтендөнья сугышы вакытында, 1914-1918 елларда ул Германия фронтында була. 1919 елдан К. Маркс (хәзерге - Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисадый университеты)  исемендәге  институтта физика укытучысы булып эшли.
1926 елдан ул Мәскәү университетында укыта (1935 елдан профессор). 1931 елда, Мәскәү дәүләт университетының физика рентген структур анализы кафедрасы (аны булдыру идеясе Г.В. Вольфныкы ) оештырылыу белән, аның башлыгы итеп билгеләнде. Ул сугыштан соңгы авыр чорда : 1946 елның маеннан 1947 елга кадәр, Мәскәү дәүләт университетының физика факультеты деканы була.
1922 елдан Бөтен Союз электротехник институтында, 1929 елдан - Төсле металллар институтында эшли, анда рентген лабораториясе булдыра.
Ул 1947 елдан Югары технологияле органик булмаган материаллар фәнни-тикшеренү институтында эшли: консультант, лаборатория һәм бүлек начальнигы, фәнни эш буенча директор урынбасары.
1951-1952 елларда ул Бауман исемендәге МВТУ-ның махсус факультетында кафедра мөдире.
Аны Новодевичье зиратында җирләйләр.
Фәнни эше
1921 елда Н. Е. Успенский белән берлектә ул прокатанный металл структураларын ача. 1932 елда ул эчке көчәнешнең эретмәләрдә диффузия процессларына тәэсирен ачты. Иретмәләрнең картаю теориясе һәм каты эретмәләр һәм металл кушылмаларның таркалуы теориясенең нигезен булдыра.
С. Т. Конобеевский - авыр металл эретмәләренең (уран, плутоний) торошы диаграммаларын өйрәнүдә һәм каты есем физикасында яңа юнәлеш - ионлаштыручы нурланышның материаллар структурасына һәм үзлекләренә тәэсирен өйрәнү (радиацион материалларны өйрәнү) булдыруда пионерларның берсе. Ул ике Ленин ордены, Кызыл Хезмәт Байрагы ордены һәм медальләр белән бүләкләнә.
Библиография
С. Т. Конобеевскийның иҗади активы 200 дән артык фәнни әсәрне үз эченә ала, аларның төп юнәлеше - рентген техникасын эретмәләрне өйрәнүгә куллану, шул исәптән:
1920-нче елларда Конобеевскийның фәнни -популяр әсәрләре «Наука для всех», «Начатки науки», «Начатки естествознания», «Популярно-научная библиотека» серияләрендә дөнья күрә.
Хаҗымерҗан (Сапанҗа)
Хаҗымерҗан (Hacımercan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сапанҗа илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Батыршин
Батыршин — татар фамилиясе.
Фарфен
Фарфен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Батыршин
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Фарфен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мюрине
Мюрине (Murinais) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.
Леонтинешть
Леонтинешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Мюрине
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,22 км².
Леонтинешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вест-Элизабет (Пенсильвания)
Вест-Элизабет  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Фасберг
Фасберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4444
NGC 4444 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Хаҗымирзалы (Козан)
Хаҗымирзалы (Hacımirzalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4445
NGC 4445 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Леорда
Леорда — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Фёгельзен
Фёгельзен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леорда
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Григорий Коновалов
Григорий Иванович Коновалов ( 1908 - 1987 ) - рус совет прозаигы. 1930 елдан ВКП (б) әгъзасы.
Биографияcе
1908 елның18   сентябренда Боголюбовка авылында (хәзерге Оренбург өлкәсенең Сорочинский өлкәсе ) крестьян гаиләсендә  туган, батрак булган. 1926 елдан Пермь сәнәгать заводында эшләй, 1928-1931 елларда Пермь эшчеләре факультетында укый, 1936 елда Перм педагогия институтын тәмамлай, аннары тагы да Мәскәүдә ИКП-да укый. 1930 елдан ВКП (б) әгъзасы. 1940-1941 елларда Ульяновск педагогия институтында рус әдәбияты укыта. Сугыш вакытында ул Тын океан флотында хезмәт итә. Сугыштан соң ул Уляновскта укытуга кайта, һәм анда 1957 елга кадәр эшләй. Аннан соң ул Саратовта яшәй. Ул 1987 елның 17 апрелендә вафат була. Аны Саратовта Елшанское зиратында җирләйләр.
Ул 1927 елдан әдәби иҗат белән шөгыльләнә, романнар ("Университет"), кыска хикәяләр ( «Былинка в поле» җыентыгы) яза. 1958-1965 елларда һәм 1970 елдан РСФСР Язучылар берлеге әгъзасы.
Бүләкләре
- М. Горкий исемендәге РСФСР дәүләт премиясе (1969) - «Истоки» романы өчен (1959-1967)
- Ленин ордены
Мюрьянетт
Мюрьянетт (Murianette) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Мелан кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,07 км².
Григорий Коновалов
Бүләкләре
- Кызыл Байрак Хезмәт ордены (10/25/1968) - Кызыл Йолдыз ордены (29.8.1945) - медальләр
Вест-Истон (Пенсильвания)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 4446
NGC 4446 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Вест-Йорк (Пенсильвания)
Вест-Йорк  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яна Батыршина
Яна Батыршина (Янина Фәрхат кызы Батыршина) — спортчы (нәфис гимнастика), Россиянең атказанган спорт мастеры. Нәфис гимнастика буенча күп тапкырлар дөнья, Европа, Россия чемпионы, Олимпия уеннарының көмеш приз иясе.
Тәрҗемәи хәле
1979 елның 7 октябрендә Ташкәнтта туган. 1991 елда гаиләсе белән Россиягә күченгән. Мәскәүдә Олимпия резервлары укуханәсен тәмамлаган.
Россиядә
1991 елдан Новогорск гимнастика үзәгендә (остазы И.А. Винер) шөгыльләнә, Россия җыелмасына кабул ителә.
Барлыгы 180 медаль яулаган. Олимпия уеннарының көмеш медале, 7 дөнья беренчелегенең алтын медале, 5 Европа беренчелегенең алтын медале, 40 кубок иясе. Спорттагы уңышлары өчен II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены белән бүләкләнгән.
ТV карьерасы
Милли «Дан» (Слава) спорт премиясе тапшыру тантанасын (2003, 2004, 2006, 2008), «Форт-Баярд» (2002), «Халык артисты» (2004), «Спорт белән шөгыльлән» (2010) телетапшыруларын алып бара. Олимпия уеннарында (Ванкувер) «Сочи-2014» рус йорты хуҗабикәсе була. «Гадел спорт илчеләре» допингка каршы проектында катнаша (2010 елдан).
2012 елдан Мәскәүдә Яна Батыршина призына нәфис гимнастика турниры үткәрелә
Нант-ан-Ратье
Нант-ан-Ратье (Nantes-en-Ratier) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,13 км².
Радик Батыршин
Радик Батыршин (Радик Ирек улы Батыршин) — журналист, продюсер, «Мир» телерадиокомпаниясе генераль директоры (2007). Россия TV академиясе академигы (2008), Ауразия TV һәм радио академиясе вице-президенты, филология фәннәре кандидаты.
Тәрҗемәи хәле
1968 елның 28 июлендә Уфа шәһәрендә туган. «Журналистика» белгечлеге буенча Октябрьның 40 еллыгы исемендәге Башкорт дәүләт университетының филология факультетын (1990), «Журналистика» белгечлеге буенча М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының журналистика факультетында аспирантура (1994) тәмамлаган. TV һәм радио хезмәткәрләренең белемен камилләштерү институтында (Мәскәү) «Мир» телерадиоширкәте: БДБ илләренең бердәм мәгълүмат кырын булдыру» (Телерадиокомпания "Мир": формирование единого информационного пространства стран Содружества) темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (2011).
Леордень (Арджеш)
Леордень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галина Горохова
Галина Евгеньевна Горохова (31 август 1938 ел, (Мәскәү) - рапираларда фехтовкалаучы совет фехтовкалаучысы, соңрак-фехтование буенча тренер, өч тапкыр олимпия чемпионы һәм 9 тапкыр дөнья чемпионы.
Биографиясе
Галина Горохова Мәскәү Динамо өчен уйный.
1973 елда кызы туганнан соң Галина Горохова кабат күнегүләргә һәм СССР халыклары Спартакиадасында чыгыш ясарга әзерләнә башлый, тик автокатастрофага эләгә, кулын сындыра һәм спорт юлын тәмамларга карар кыла. 1975 елда Галина Евгеньевна спортка кайтырга риза була, фехтовкалау буенча СССР Дәүләт тренеры була һәм бу вазыйфада 1992 елның декабренә кадәр эшли.
1991 елда Е.Горохова, башка танылган спортчылар Т. Пресс, Л. Латынина, А. Виноградов, Т. Сарычева, А. Кавазашвили белән беррәттән, СССР спортчылар берлеген төзү инициаторларының берсе була һәм шул ук елны Россия спортчылар берлеге президенты итеп сайлана.
NGC 4447
NGC 4447 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Галина Горохова
Биографиясе
СССРның 22 тапкыр чемпионы ((шул исәптән 7 тапкыр-шәхси зачетта).).
NGC 4447
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Галина Горохова
Биографиясе
1964 елдан КПСС әгъзасы. Тарихи фәннәр кандидаты (1973). Диссертациясенең темасы «Культурные связи СССР со странами Западной Европы на современном этапе 1965—1970 годов».
Хәзерге вакытта-Россия спортчылар берлеге президенты, Россия фехтование федерациясе башкарма комитеты әгъзасы, «Ватан Геройлары» төбәкара ветераннар иҗтимагый комитеты Идарәсе рәисе, Мәскәүнең «Москва молодая» балалар үзәге идарәсе рәисе, Совет, Президиум һәм «Динамо» Бөтенроссия физкультура-спорт җәмгыяте Ветераннар советы әгъзасы
Вест-Киттаннинг (Пенсильвания)
Вест-Киттаннинг  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фельпке
Фельпке — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Хаҗымурат (Тараклы)
Хаҗымурат (Hacımurat) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Тараклы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 4448
NGC 4448 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Леордень (Муреш)
Леордень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Хаҗымуратлы (Гөлбашы)
Хаҗымуратлы (Hacımuratlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Леордень (Муреш)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нивола-Вермель
Нивола-Вермель (Nivolas-Vermelle) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бургуэн-Жальё кантонына карый.
Фельтхайм (Оэ)
Фельтхайм  — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.