cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вадовичы
Вадовичы (Вадовічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вестензее
Вестензее (Westensee) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марселину-Рамус
Марселину-Рамус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.
Ка Фозколо (Болонья)
Ка Фозколо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Марселину-Рамус
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Миссе
Миссе — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Ка Фозколо (Болонья)
Географиясе
Ка Фозколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
IC 317
IC 317 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Гарәп теленең латин әлифбасы
Гарәп теленең латин әлифбасы яки гарәп телен романлаштыру (مناظرة الحروف العربية‎ mounatharat al-horouf al-ʻarabiyya) — гарәп имләсенә туры килүче латин әлифбасы.
XX гасырда гарәп телен романлаштырырга берничә тапкыр тырыштылар, ләкин бернинди система һәркем куллана торган әлифбага әйләнмәде.
Бу мәкаләдә татар латин әлифбасы (Заманәлиф) нигезендә гарәп телен романлаштыру тәкъдим ителә. Рәсми татар латин әлифбасына берничә махсус хәрефләр өстәлә (бу хәрефләр ISO халыкара фәнни траслитерациясеннән алынган):
HD154570
HD154570 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Михалкова
Михалкова — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15080) 1999 CR20
(15080) 1999 CR20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CR20» саналган.
Бедечин
Бедечин — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пекша
Пекша — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/87/396    кушыла. Елга озынлыгы 127 км.
Линнвуд (Калифорния)
Линнвуд  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Пекша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан  Владимир каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Линнвуд (Калифорния)
Тарихы
Линнвуд шәһәре  елда нигезләнгән.
Ольшанка (Билгорайский повяты)
Ольшанка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Линнвуд (Калифорния)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольшанка (Билгорайский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дарсково (Славенский повяты)
Дарсково  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәшит Нигъмәти
Рәшит Нигъмәти (псевдоним, чын исеме Рәшит Нигъмәтулла улы Нигъмәтуллин, Рәшит Ниғмәти, Рәшит Ниғмәтулла улы Ниғмәтуллин) – башкорт шагыйре, тәрҗемәче һәм башкорт әдәбияты классигы. БАССР халык шагыйре (1959)
Тәрҗемәи хәле
1909 елда Самар губернасы Николаев өязе Чернигов вулысы (хәзерге Олы Черниговка районы) Диңгезбай авылында туган. 1916-1918 елларда мәдрәсәдә укый. 1919 елдан балалар йортында (башта Самарда, аннары Украинаның Ак чиркәү шәһәрендә) тәрбияләнә.
1924 елда ул Уфага кайта һәм В.И. Ленин исемендәге ятим балалар өчен интернат-мәктәпкә укырга керә (1924-1929), 1930 елда рабфакны тәмамлый. 1931 елда Рәшит Нигъмәти Туймазы районының («Ленин юлы») газетасында эшли башлый. Ерак Көнчыгышта Кызыл Армия сафларында хезмәт итә, аннан газетада эшен дәвам итә. 1937 елдан республика Язучылар берлегенең әдәби консультанты булып эшли. Сугыш башлангач Рәшит Нигъмәти Уфадан ерак түгел Алкино хәрби частенә сапер эшләре инструкторы итеп җибәрелә.
Бөек Ватан сугышы еллары
Сугыш башлангач, Уфадан ерак түгел Алкинодагы хәрби бүлгегә сапёр эше буенча өйрәтүче итеп билгеләнә. 1943 елда башкорт атлы дивизиясенә баргач, үпкәсе кабарып авырый, озак авырып ята. Уфада һоспитальдә дәвалангач, хәрби хезмәттән азат ителә.
1938 елдан БАССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе (рәисе). Авырудан соң Башкорт АССР Язучылар берлеге идарәсенең җаваплы секретаре, китап нәшрияты редакторы булып эшли. 1946 елдан «Агыйдел» җурналының җаваплы мөхәррире.
Иҗаты
Беренче шигырьләре 1926 елдан  Башкортстан, «Башкортстан яшьләре»  газеталарында, «Яңылыҡ» (Яңалык), «Сәсән» (Чәчән) журналларында күренә башлый. «Украина» дигән автобиографик шигырьләр шәлкемендә ачлык елларда ятим балаларны сыендырган Украинаны тасвирлый. Беренче китабы – «Кереш» (1933) яшьлекне, авыл тормышын сурәтләгән шигырьләрдән тора. Яңа тормыш кору, искелек белән көрәшү Р.Нигъмәти поэзиясенең төп темасына әйләнә. «Басу хөкеме» (1933), «Давыллар тудырган гомер» (1936) поэмалары шундый әсәрләрдән. «Ямьле Агыйдел буйлары» (1939) поэмасында Уралтау һәм Агыйдел образлары аша ватандарлык, халыклар дуслыгы идеяләрен чагылдыра.
Сугыш еллары иҗатында публицистик  шигырьләр өстенлек итә. «Үтер, улым, фашистны» (1942), «Синең кәләшеңнең хатлары» (1943) поэмаларында совет кешеләренең җиңелмәс рухына, ихтыяр көченә, күңел сафлыгына дан җырлый. Сугыштан соңгы поэзиясендә «Большевик» (1951), «Сакмар кызы» (1952) поэмалары уңышлы санала. «Очкыннан ялкын» (1952) поэмасында В.И. Ленинның Уфада булу вакыйгасы сурәтләнә. Сәхнә әсәрләре дә язды. «Табиб Гыймранов», «Агыйдел ярында» (1950), «Урман шаулый» пьесалары Уфада драма театрында уйналды.
А.С. Пушкин, Н.А. Некрасов, В,В. Маяковский, Дм. Фурманов, В. Катаев, С. Злобин әсәрләрен тәрҗемә итте.
«Ямьле Агыйдел буйлары» китабы Казанда нәшер ителде (1962).
Лонг-Лейк (сан алу урыны, Висконсин)
Лонг-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Рәшит Нигъмәти
Хәтер
Шагыйрьнең исемен Уфаның Дим районындагы, Октябрьск, Баймак, Акъяр урамнары йөртә.
Лонг-Лейк (сан алу урыны, Висконсин)
Географиясе
Лонг-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
(7698) Schweitzer
(7698) Schweitzer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 11 гыйнварында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AS6» саналган.
Сипнево (Мазовия воеводалыгы)
Сипнево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вазнясенск (Кармянский районы)
Вазнясенск  (Вазнясенск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Кармянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Вестер-Орштедт
Вестер-Орштедт (Wester-Ohrstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Естиво
Естиво — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Естиво
Лысняги
Лысняги (Лысняги) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Күчүкакчакесе (Кумру)
Күчүкакчакесе (Küçükakçakese) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Улмет (Бузеу)
Улмет — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марсиунилиу-Соза
Марсиунилиу-Соза — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кисини
Кисини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(15081) 1999 CU25
(15081) 1999 CU25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кайнарҗа (Гүрүн)
Кайнарҗа (Kaynarca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гүрүн илчесенә караган бер авыл (köy).
Мозе-сюр-ле-Миньон
Мозе-сюр-ле-Миньон — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Лайкоминг (округ, Пенсильвания)
Лайкоминг — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уильямспорт шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1795 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 116 111 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 3221,5 км² тәшкил итә.
Битаун (Висконсин)
Битаун  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кичү (Стреж кушылдыгы)
Кичү — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Стреж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ка Фолко (Виченца)
Ка Фолко — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Фолко Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мартинополи
Мартинополи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.
Сисице
Сисице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Даршице
Даршице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күлбаш (Мари Ил)
Кульбаш (Нужа, Кульбаш) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.
Родники (Свердловск өлкәсе)
Родники (Родники) — Свердловск өлкәсенең Артёмовский шәһәр округы составына керүче авыл.
Күлбаш (Мари Ил)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (98,8%).
Родники (Свердловск өлкәсе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Михаловице (гмина Длуголенка)
Михаловице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вазнясенск (Рэчыцкий районы)
Вазнясенск  (Вазнясенск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Лодай
Лодай — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Вазнясенск (Рэчыцкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лодай
Тарихы
Лодай шәһәре елда нигезләнгән.
Вильяр-и-Веласко
Вильяр-и-Веласко — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Вестерау
Вестерау (Westerau) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7699) Бозек
(7699) Бозек — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 2 февралендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CB4» саналган.
HD154640
HD154640 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(15082) 1999 CT30
(15082) 1999 CT30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CT30» саналган.
Вильяррубио
Вильяррубио — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ружье (Вар)
Ла-Рок-Эсклапон (La Roque-Esclapon) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,98 км².
Коры Березовка (Тирескә кушылдыгы)
Коры Берёзовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тирескә елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Чокыр Коры Дол (Зөя кушылдыгы)
Чокыр Коры Дол — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зөя елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Китново (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Китново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
IC 319
IC 319 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Льюис (Висконсин)
Льюис  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Льюис халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бедечу
Бедечу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситки (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еян
Еян — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Еян
Квант механикасы
Квант кинематикасының төп төшенчәләре булып күзәтелүче, халәт, уртача зурлык тора.
Квант динамикасының төп тигезләмләре: Шрөдингер тигезләмәсе, фон Нейман тигезләмәсе, Линдблад тигезләмәсе, Гейзенберг тигезләмәсе.
Математик аппарат – операторлар теориясе, ихтималлык теориясе, функциональ анализ, оператор алгебралары, төркемнәр теориясе.
Тарих
Немец физик җәмгыяте утырышында Макс Планк үзенең универсаль h даимиен кертә, "Нормаль спектрда нурланыш энергиясе бүленеше теориясе" дип аталган тарихи мәкаләсен укый. Бу көнне, 1900 елның 14 мартын, квант тәгълиматы туган көн дип исәплиләр.
Мозе-Туарсе
Мозе-Туарсе — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Мамадыш Совхозы
Мамадыш Совхозы — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422165.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
Дашево
Дашево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Мартинополис
Мартинополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Улмет (Горж)
Улмет — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Осетры
Осетры (Осетры) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Гордеевка (Сельда кушылдыгы)
Гордеевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сельда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Полиха
Полиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Поля елгасының уң ярына тамагыннан 70 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 11 км.
Гордеевка (Сельда кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Полиха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан  Владимир каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вазнясенски (Чачэрский районы)
Вазнясенски  (Вазнясенскі ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Имби Паю
Паю Имби (Imbi Paju, 3 июнь 1959, Йыгева районы, Эстон ССР ы) — эстон сәясәтчесе, журналист, документаль фильмнар сценарие авторы һәм режиссеры.
Арыкмуса (Месудие)
Арыкмуса (Arıkmusa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Имби Паю
Имби Паю Вильяндиск мәдәният училищесында, Тарту шәһәренең музыка училищесында һәм Эстония гуманитар институтында (хәзер Таллин университетының бер өлеше булып тора) укыган. 1990—1995 елларда Хельсинки университетында политология өйрәнә.
«Ванемуйне» театрында хор солисты һәм Эстон ССР ы Дәүләт радиосында эшли, Эстония һәм Финляндияда төрле телеканал һәм газета хезмәткәре була.
2005 елда Финляндияда Имби Паю «Кире кагылган истәлекләр» (Torjutut muistot) документаль фильмы өстендә эшен тәмамлый. 2006 елда фин телендә шул ук исемле китап чыга, аның кереш сүзен Эстония президенты Тоомас Хендрик Ильвес яза. 2007 елда «Кире кагылган истәлекләр» китабы эстон телендә, ә 2010 елда рус телендә нәшер ителә. Шулай ук бу китап швед, инглиз һәм немец телләрендә басылып чыга.
Имби Паю «Фин култыгы сеңлеләре» (Suomenlahden sisaret) документаль фильмының авторы һәм режиссеры булып тора, аның премьерасы 2009 елда үтә. Соңрак фильм нигезендә документаль роман языла, ул фин, швед теле һәм эстон телләрендә басылып чыга.
2009 елда фин сәясәтче Софи Оксанен белән бергә Имби Паю Финляндияда «За всем стоял страх» документаль җыелма чыгара, ул Эстония тарихының совет чоры темаларына төрле авторларның мәкаләләреннән тора. 2010 елда «За всем стоял страх» җыентыгы эстон телене тәрҗемә ителеп басылып чыга.
2011 елда ачык Эстония Фонды Килешүенең 15-се премиясе лауреаты була.
2013 елның 4 июнендә Финляндия Республикасы Илчелегенең тантанасында Имби Паю Финляндиянең Арыслан Орденының I сыйныф Рыцарь тәресе белән бүләкләнә.
Көязе (Чәрмәсән кушылдыгы)
Көязе (Киязы) — Чәрмәсән кушылдыгы. Башкортстанның Бүздәк районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ка Фонтана (Болонья)
Ка Фонтана — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Фонтана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ольшанка (гмина Лопенник-Гурни)
Ольшанка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бичер (Висконсин)
Бичер  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 320
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Михаловице (гмина Собутка)
Михаловице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD154645
HD154645 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
(15083) Tianhuili
(15083) Tianhuili — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD154645
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Ситне
Ситне — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(15083) Tianhuili
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CJ34» саналган.
Ситне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вестерборстель
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кайнарҗа (Борчка)
Кайнарҗа (Kaynarca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (köy).
Вильярта
Вильярта — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лакаванна (округ, Пенсильвания)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1878 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 214 437 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 1204,1 км² тәшкил итә.
(7700) Rote Kapelle
(7700) Rote Kapelle — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 13 октябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TE8» саналган.
Клебарк-Великий
Клебарк-Великий — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Молеон (Де-Севр)
Молеон — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Чодраял (Морке районы)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
Дембець (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Дембець  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мартинс (муниципалитет)
Мартинс  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Коры Тирескә (Тирескә кушылдыгы)
Коры Тирескә (Коры залив) — Терешка елгасы кушылдыгы. Сембер өлкәсенең Николаевка районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тирескә елгасының сул ярыннан 248 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
IC 321
IC 321 —  чикләрендә урнашкан.
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Лома-Линда
Лома-Линда — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лома-Линда шәһәре елда нигезләнгән.
Рьян (Вар)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,53 км².
Лома-Линда
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольшанка (Люблинский повяты)
Ольшанка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Күчүкали (Чубук)
Күчүкали (Küçükali) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жужаль-Назарет
Жужаль-Назарет — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Жужаль-Назарет
Сафуан Әлибай
Сафуан Әлибай (псевдоним, чын исеме Сафуан Әфтах улы Әлибаев, Сафуан Әлибай, Сафуан Әфтәх улы Әлибаев) – шагыйрь, драматург, журналист. БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1991).
Тәрҗемәи хәле
1941 елның 2 февралендә БАССР Салават районы Тирмән авылында туган. Тирмән җидееллык мәктәбен, Сәрмән урта мәктәбен, Уфада дәүләт университетын (1966) тәмамлый. Тимер юлда, күмәк хуҗалыкта, Салават районы газетасында эшли. 1966 елдан «Башкортстан пионеры», «Совет Башкортстаны» газеталарында мөхәррир, мөхәррир урынбасары. Уфада китап нәшрияты директоры. «Агыйдел» журналының баш мөхәррире.
Иҗаты
С. Әлибай - яшьләр тормышына, дуслык һәм мәхәббәткә багышланган шигырьләр һәм җырлар авторы. Беренче китабы - «Безнең юлдан – якты кояш» (1968). Балалар әдәбияты, тәрҗемә (А.С. Пушкиннан, Р.Гамзатовтан), драматургия  белән дә шөгыльләнә. «Башкорт балалар антологиясен» (2-китап) төзүче.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1973)
Гаиләсе
Бертуган энесе Айдар Әфтах улы Әлибаев (2023 елның 9 мартында 61 яшендә вафат) ― хәрби медицина полковнигы, Башкортстанның атказанган табибы, «Йоматау» шифаханәсе баш табибы, иганәче.
Бедешть (Бирла, Арджеш)
Бедешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ситно (Мазовия воеводалыгы)
Ситно  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вайцин
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Арыкөй (Мазыдагы)
Арыкөй (Arıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мазыдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маренго (сан алу урыны, Висконсин)
Маренго  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маренго халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Михаловице (Клодзький повяты)
Михаловице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ка Форети (Падова)
Ка Форети — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Ка Форети Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD154708
HD154708 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Мартинс-Суарис
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD154708
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Вестердайкстрих
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(7701) Зрзавы
(7701) Зрзавы — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 14 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TX8» саналган.
Вильяс-де-ла-Вентоса
Вильяс-де-ла-Вентоса — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дембина (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Дембина  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Клебарк-Малий
Клебарк-Малий — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
IC 322
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
(15084) 1999 CH38
(15084) 1999 CH38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CH38» саналган.
Фантуры
Фантуры (Фантуры) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Бланчард (Висконсин)
Бланчард  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сицина-Колёния
Сицина-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валадарск (Рэчыцкий районы)
Валадарск  (Валадарск ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Комарова (Пышма шәһәр округы)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
Улмет (Олт)
Улмет — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Ланкастер (округ, Пенсильвания)
Ланкастер — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ланкастер шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1729 елда оештырыла.
Халкы
2019 елда халык саны 519 445 кеше тәшкил иткән.
Территориясе
Округ мәйданы 2548 км² тәшкил итә.
Мартинью-Кампус
Мартинью-Кампус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ольшевниця (гмина Борки)
Ольшевниця  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козьмяш
Козьмяш — Тере Танып кушылдыгы. Пермь краеның Чернушка районы буйлап ага. Елга  Тере Танып елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Трофимовка (Сельда кушылдыгы)
Трофимовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сельда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Коры Карабулак
Коры Карабулак — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Карабулак елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Арино
Арино (Арын, Арино) — Мари Илнең Морке районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,5%).
Ломита (Калифорния)
Ломита  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ломита шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
IC 323
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Салерн
Сент-Анастази-сюр-Исоль (Sainte-Anastasie-sur-Issole) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,71 км².
Кайнарҗа (Бига)
Кайнарҗа (Kaynarca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (köy).
Михаловице (Стшелинский повяты)
Михаловице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(15085) 1999 CB43
(15085) 1999 CB43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Понарь (елга)
Понарь  — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/87/390/32    кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
(15085) 1999 CB43
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CB43» саналган.
Понарь (елга)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан  Владимир каласына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дембице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Дембице  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Монталамбер (Де-Севр)
Монталамбер — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
Күчүкашлама (Карапынар)
Күчүкашлама (Küçükaşlama) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Жуияк (Коррез)
Жуияк — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Жуияк (Коррез)
Вестерхефер
Вестерхефер (Westerhever) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Клевини
Клевини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бедешть (Горж)
Бедешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вильяэскуса-де-Аро
Вильяэскуса-де-Аро — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Сицина-Полуднёва
Сицина-Полуднёва — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(7702) 1991 PO13
(7702) 1991 PO13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сицина-Полуднёва
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(7702) 1991 PO13
Тарихы
1991 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PO13» саналган.
Маунтен (сан алу урыны, Висконсин)
Маунтен  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маунтен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маруйн (Сержипи)
Маруйн  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD15476
HD15476 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Арыкөй (Диҗле)
Арыкөй (Arıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
IC 325
Тавиры
Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
Релятивистик механика
Релятивистик механика – физиканың, яктылык тизлеге белән чагыштырырлык зур тизлектә хәрәкәт итүче җисем һәм кисәкчекләрнең хәрәкәт законнарын өйрәнүче бүлеге. Яктылык тизлегеннән җитәрлек дәрәҗәдә кечкенә тизлекләрдә классик механикага күчә.
Гомуми принциплары
Релятивистик механика – классик механикадан аермалы буларак, фәза координаталары һәм вакыт бәйсез булып торган (вакыт абсолют, ягъни бөтен исәп системаларында да бертөрле), Галилей үзгәртмәләре тәэсир иткән, вакыйгалар, физик өч-үлчәмле фәза һәм вакытны берләштергән, дүрт-үлчәмле фәзада (Минковский фәзасы) барган һәм Лоренц үзгәртмәләре йогынтысы эшләгән теория. Димәк, классик механикадан аермалы буларак, вакыйгаларның хәзергелеге исәп системаларын сайлаудан тора.
Релятивистик механиканың төп законнары – Ньютонның икенче законының релятивистик гомумиләштерүе һәм энегия-импульс саклануының релятивистик законы Лоренц үзгәртмәләрендә фәза-вакыт координаталарының "буталуы" нәтиҗәсе.
Релятивистик механикада Ньютонның икенче законы
Көч болай күрсәтелә –, шулай ук релятивистик импульс өчен аңлатма билгеле:
(1).
Шулай булгач, көчне табу өчен (1) аңлатмадан вакыт буенча чыгарылма алу җитә, һәм нәтиҗәдә:
, кая
Релятивистик механикада ирекле кисәкчекнең Лагранж функциясе
Иң кечкенә тәэсир принцибыннан чыгып, тәэсир интегралын язабыз :, кая \alpha-ужай сан. Махсус чагыштырмалылык теориясеннән билгеле булганча,, тәэсир интегралына куеп, табабыз:. Ләкин, икенче яктан, тәэсир интегралын, Лагранж функциясе аша күрсәтеп була:. Соңгы ике аңлатманы чагыштырып, интеграл астындагы аңлатмалар үзара тигез икәнлеген күрәбез:
. Соңгы аңлатманы \frac{v}{c} дәрәҗәләре буенча таркатабыз:
, таркатуның беренче буыны тизлеккә бәйле түгел, димәк хәрәкәт тигезләмәләренә бернинди дә үзгәреш кертми. Шулай булгач, – Лагранжның классик аңлатмасы белән чагыштырып, \alpha консантасын (даимиен) табу җиңел:
\alpha = mc. Ниһаять, ирекле кисәкчекнең Лагранж функциясен табабыз: .
Өстә китерелгән фикерләүләрне, кисәкче өчен генә түгел, ә ирекле җисем өчен дә кулланып була (әгәр дә җисем өлешләре бербөтен буларак хәрәкәтләнсә).
Моны да карагыз
Махсус чагыштырмалылык теориясе
(15086) 1999 CH60
(15086) 1999 CH60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
DMOZ
Ачык Төргәк Проекты (ODP) (Open Directory Project (ODP), Открытый Каталог (ODP)) шулай ук DMOZ (ODPның башлангыч домен исеменнән килә - Directory.MOZilla.org) исеме белән танылган бөтендөнья пәрәвез сәхифәләренә сылтамаларны туплаучы ачык эчтәлекле күптелле сайтлар төргәге.
(15086) 1999 CH60
Тарихы
1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CH60» саналган.