cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(2692) Чкалов
(2692) Чкалов  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Агдаш (Кәлбәҗәр)
Агдаш  (Ağdaş ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Калчини (Асти)
Калчини — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Глатан
Глатан — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Бендзелин
Бендзелин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Борындык беренче җәмиг мәчете
Борындык беренче җәмиг мәчете - Татарстанның Кайбыч районы Борындык авылында XX гасырның 30 елларына кадәр эшләп килгән мәчет.
Тарихы
Авылда XX гасыр башында ике мәчет эшләп килгән, әлеге мәчет XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып яңадан торгызылмый кала.
Дамарлыташ (Олту)
Дамарлыташ (Damarlıtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кылычлы (Кешап)
Кылычлы (Kılıçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Кешап илчесенә караган бер авыл (köy).
Ольшево-Пшиборово
Ольшево-Пшиборово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Вялички (Лидский районы)
Вялички  (Вялічкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Ольшево-Пшиборово
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лукков
Лукков — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Доштат
Доштат — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вртовин
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Абрамовка (Сембер өлкәсе)
Абрамовка (Абрамовка) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86,7%), чуашлар (11%).
Пученак
Пученак — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Шеделга елгасының уң ярына тамагыннан 48 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бей-Шор (Мичиган)
Бей-Шор  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бей-Шор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(20560) 1999 RX118
(20560) 1999 RX118 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RX118» саналган.
Плата (Эртиль кушылдыгы)
Плата — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Эртиль елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нова Весь (Мендзижецкий повяты)
Нова Весь  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Едикур-су-ле-Кот
Едикур-су-ле-Кот — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Тошкино
Тошкино (Тошкино) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Саяҗатүрк (Чаталпынар)
Саяҗатүрк (Sayacatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мола-ди-Бари
Мола-ди-Бари — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Тавыз
Тавыз (Tovuz) — Азәрбайҗанның Тавыз районында урнашкан шәһәр.
NGC 1676
NGC 1676 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Окленд (Миссури)
Тарихы
Окленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раквере
Раквере (Rakvere) — Эстониянең Ләәне-Виру өязендә урнашкан шәһәр.
Вртовче
Вртовче — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раквере
Тарих
Беренче мәртәбә 1226 елда телгә алынган.
Калчиноне (Бергамо)
Калчиноне — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчиноне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
(402) Хлоя
(402) Хлоя  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1895 елның 21 мартында Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1895 BW» саналган.
Лез-Ольер
Лез-Ольер (Les Ollières) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Анси-ле-Вьё кантонына карый.
Бендзин (Пйотрковский повяты)
Бендзин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гоас
Гоас — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Вялыя
Вялыя (Вялыя ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Орлова (кратер)
Орлова — Венера планетасының -56.5°N, -235°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 19.6 километр озынлыкта булган кратеры.
Пылосовка
Пылосовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Һул Ажарма елгасының уң ярына тамагыннан 9 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 18 км.
Орлова (кратер)
Исеме
Кратер актриса Любовь Орлова хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
Пылосовка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Скульска-Весь
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD28666
HD28666 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ольшини (Подлясье воеводалыгы)
Ольшини  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плесси-Барбюиз
Плесси-Барбюиз (Plessis-Barbuise) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Ножан-сюр-Сен кантонына карый.
Севчуга
Севчуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архaнгил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының сул ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Нялина
Нялина (Нялина) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Ханты-Мансийск районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (53%), татарлар (10%), хантлар (30%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Мөрәле мәчете (Кайбыч районы)
Мөрәле мәчете — Татарстанның Кайбыч районы Мөрәле авылында урнашкан мәчет.
Лутеран
Лутеран — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Риджли (Мэриленд)
Риджли  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вртойба
Вртойба — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саяҗык (Кепсут)
Саяҗык (Sayacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Драга (Румыния)
Драга — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Екс (Мез)
Екс — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Монополи
Монополи — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нова Вйоска (Кросненский повяты)
Нова Вйоска  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Даматлы (Салихлы)
Даматлы (Damatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нова Вйоска (Кросненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кылычлы (Пиразиз)
Кылычлы (Kılıçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Пиразиз илчесенә караган бер авыл (köy).
Аггая (Кәлбәҗәр)
Аггая  (Ağqaya ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
(20561) 1999 RE120
(20561) 1999 RE120 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RE120» саналган.
Аржава
Аржава — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Липецк өлкәсе, Белгород өлкәсе, Курск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тын елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Калчуро (Пезаро һәм Урбино)
Калчуро — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Калчуро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гольфеш
Гольфеш — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 1677
NGC 1677 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бендон (Мичиган)
Бендон  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Бендон халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ольшини-Колёния
Ольшини-Колёния — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бендзин (Радомщанский повяты)
Бендзин  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мантон-Сен-Бернар
Мантон-Сен-Бернар (Menthon-Saint-Bernard) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Анси-ле-Вьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,51 км².
Врточе
Врточе — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җүлфә
Җүлфә (Culfa) — Азәрбайҗанның Җүлфә районында урнашкан шәһәр.
Скурка (Великопольское воеводалыгы)
Скурка  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вянски
Вянски (Вянскі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
HD287150
HD287150 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Любберсторф
Любберсторф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(410) Хлорида
(410) Хлорида  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Монтезано-Салентино
Монтезано-Салентино — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Драгалина (Келераш)
Драгалина — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Оксвасс (Миссури)
Оксвасс  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Оксвасс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
2011 ел
Гыйнвар
right|150px|thumb|[[Госман Исхакый]] right|150px|thumb|[[Википедиягә 10 ел]]
Февраль
right|130px|83-нче «Оскар» премиясен тапшыру тантанасы|link=Оскар, 2011
Март
right|180px|thumb|[[Миңтимер Шәймиев]] right|100px|«Фукусима-1»
Апрель
right|110px|thumb|[[Юрий Гагарин]]
Май
right|150px|thumb|[[Абхазия байрагы]]
Июнь
right|150px|thumb|[[Болгар]] right|150px|thumb|[[Зиннәтулла Билалетдинов]]
Июль
right|180px|thumb|[[Көньяк Судан байрагы]] right|100px|thumb|[[Кристин Лагард]]
Август
right|150px|thumb|[[Берлин дивары]]
Сентябрь
right|150px|thumb|[[Камил Исхаков]]
Октябрь
right|150px|thumb|Нобель медале right|150px|thumb|Большой театр
Ноябрь
right|150px|thumb|«Яблоко» фиркасе логотибы
Декабрь
right|140px|thumb|Камал театры
Вафатлар
right|130px|thumb|[[Стив Джобс]] right|110px|thumb|[[Фәнис Яруллин]] right|110px|thumb|[[Шәүкәт Галиев]]
Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары
right|100px|Илфак Ибраһимов
Нобель премиясе лауреатлары
right|140px|thumb|[[Томас Транстремер]]
(20562) 1999 RV120
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RV120» саналган.
Осипенко (кратер)
Осипенко — Венера планетасының -71.2°N, -321°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 30 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Кратер очучы Полина Осипенко хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
Шакира
Шакира, Шаки́ра Изабе́ль Мөбәрәк Рипо́ль (Шакирә, شاكِرة šākira, Shakira Isabel Mebarak Ripoll, 1977 елның 2 феврале, Колумбия, Барранкилья) — нәселе Ливаннан булган Колумбия җырчысы, җырлар авторы, хореограф, модель. ЮНИСЕФның яхшы ният илчесе (UNICEF Goodwill Ambassador). Альбомнары иң күп сатылучы (~60 — 70 млн данә) танылган җырчылар исәбенә керә. Бүләкләре арасында ике «Грэмми», биш «MTV Video Music Awards» һ. б. премияләр бар. Җырлаганда, көнчыгыш биюе (رقص شرقي, Oryantal dansı, Belly dance, корсак биюе) башкара. Испан, инглиз, португал, итальян, каталан телләрен камил белә, французча, гарәпчә аралаша ала, католик динен тота.
Тәрҗемәи хәле
1977 елның 2 февралендә Колумбиянең Барранкилья шәһәрендә туган. Әтисе Ливаннан Америкага күчкән гарәп милләтеннән, әнисе чыгышы белән Каталония һәм Кастильядан. Язучылык белән шөгыльләнүче әтисе алтын кибетләре дә тота. Шакира бай тормышта үсә. 3 яшендә укырга өйрәнә. 4 яшендә беренче шигырен («Бәллүр роза», «La Rosa De Cristal»), 8 яшендә, мотоциклда бәрелеп үлгән кан-кардәш абыйсына багышлап, беренче җырын («Синең кара күзлегең», «Tus gafas oscuras») яза. 14 яшендә беренче альбомы «Магия» (Magia) дөнья күрә.
Һава аланында караклар җырлар тулы чемоданын урлаганнан соң язылган «Караклар кайда?» (Dónde Están los Ladrones?) дигән альбомы, сатуга чыккан көнендә үк, 300 мең данә сатыла. 1996 елда җырчы чит илдә беренче турын уздыра. 1999 елда «Иң яхшы Латин Америкача рок» номинациясендә беренче Грэмми премиясен, 2001 елда «Иң яхшы Латин Америкача поп» номинациясендә икенче Грэмми премиясен ала. 2001 елдан башлап, Латин Америкасы илләрендәге испан телле фанатлары каршы булуга карамастан, инглиз телле альбомнар иҗат итү юлын сайлый. 2001 елның 13 ноябрендә инглиз телендә чыгарылган беренче альбомы «Кер юу хезмәте» (Laundry Service) АКШта беренче атнада 200 мең данә, 2002 елда дөнья буйлап 20 млн данә сатыла. Әлеге альбомы бүгенге көндә дә җырчының иң популяр альбомы булып кала бирә. 2003 елның маенда дөнья буйлап (Төньяк Америка, Көньяк Америка, Аурупа, Азия) беренче турын уздыра. 2006 елда алты илне эченә алган турын башлый. Мексикада бушлай уздырган концертына 200 мең тамашачы килә. Шул ук елның азагында испан җырчылары Алехандро Санс, Мигель Бозе, Америка R&B җырчысы Бейонсе  белән дуэтлар яздыра. Колумбия язучысы Габриэль Гарсиа Маркес соравы буенча, аның 1985 елда чыккан романы буенча төшерелгән «Холера көннәрендә гыйшык» (Love in the time of cholera, АКШ, 2007) фильмы өчен җырлар яза. 2008 елның башында Forbes җырчыны ($ 38 миллион табышы белән) «Музыка индустриясендә иң күп акча түләнелә торган җырчылар исемлеге»ндә 4нче урынга куя. 2010 елда Көньяк Африкада узучы футбол буенча XIX дөнья чепмионаты өчен «Waka Waka (This Time for Africa)» (Әйдә, Әйдә! (Бу юлы - Африкага) исемле рәсми җыр (гимн) яза.
Шәхси тормышы
I ире-өйдәше (2000-2010 елларда) — Аргентина адвокаты Антонио де ла Руа. II ире-өйдәше (2010-2017 елларда) — «Барселона ФК» футболчысы Жерар Пике. Балалары: уллары Милан Пике Мөбәрәк (2013), Саша (2015).
Пюга
Пюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пиковский Еган елгасының сул ярына тамагыннан 79 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Удельное (Киров өлкәсе)
Удельное (Удельное) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Пышкец
Пышкец — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының уң ярыннан 273 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
Пышкец
Полизи
Полизи (Poligny) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
Югары Кошман мәчете
Тарихы
Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
Акстафа
Акстафа (Ağstafa) — Азәрбайҗанның Акстафа районында урнашкан шәһәр.
Врх св. Трех Кралев
'''Врх св. Трех Кралев''' — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Вйоска (Свебодзинский повяты)
Нова Вйоска  — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ривердейл-Парк (Мэриленд)
Ривердейл-Парк  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аксаково (Сембер өлкәсе)
Аксаково (Аксаково) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Дамбаслар (Һайраболу)
Дамбаслар (Dambaslar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фатих Сәйфи-Казанлы
Фатих Сәйфи-Казанлы(Мөхәммәтфатих Камалетдин улы Сәйфуллин) —1888 елның 22 мартында элекке Казан губернасы Спас өязе (хәзерге Татарстанның Әлки районы) Карамалы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туа. 1891—1892 елгы ачлык вакытында аның әтисе Камалетдин агай гаиләсе белән Казанга күчеп китә һәм 1916 елга кадәр башта ломовой извозчик, соңга таба вак-төяк сату эшләре белән шөгыльләнә. 1916 елда ул гаиләсен ияртеп яңадан туган авыллары Карамалыга кайта һәм гомеренең соңгы көннәренә кадәр шунда иген игә, күмәкләшү елларында беренчеләрдән булып колхозга керә. =Революциягә кадәр= Мөхәммәтфатих башта иске типтагы Казан мәктәпләрендә укый, аннары үз чорының алдынгы уку йортларыннан саналган «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә белем ала. «Мөхәммәдия»не тәмамлаганнан соң, берникадәр вакыт Минзәлә өязендә яңа методлы мәктәпләрдә укытучы булып эшли, ә 1906 елда яңадан Казанга кайтып, үзенең әдәби һәм журналистлык эшен башлап җибәрә. 1912—1918 еллар арасында Ф. Сәйфи-Казанлы Уфа шәһәрендә яши һәм эшли. 1915—1917 елларда «Галия» мәдрәсәсендә тарих фәне укыта.
Иҗаты
Әдипнең революциягә кадәрге әдәби иҗатыннан «Мөкатдәс хезмәт» (1907), «Безнең заман» (1909), «Ямьсез тормыш» (1915), «Җәмәгать хадиме» исемле сәхнә әсәрләрен күрсәтеп үтәргә мөмкин. Шулай ук ул «Ялт-йолт», «Мәктәп», «Ак юл», «Аң» журналларында, «Йолдыз», «Тормыш» кебек газеталарда актив языша, әдәби тәнкыйть һәм иҗтимагый тормышның төрле мәсьәләләренә багышланган публицистик мәкаләләре белән шул чорда ук үзен танытып өлгерә.
1917 елгы Февраль революциясеннән соң
1917 елгы Февраль революциясе көннәрендә Ф. Сәйфи-Казанлы Уфада татар социалист-революционерлары (эсерлары) органы «Ирек» газетасының нашире була. 1917 елның июль вакыйгаларыннан соң эсерлар партиясе карашларыннан арына барып, 1918 елның январенда Казанга әйләнеп кайткач, алар белән араны бөтенләй өзә һәм шул ук елда Мулланур Вахитов җитәкчелегендәге Үзәк мөселман комиссариатында эшли башлый. Гражданнар сугышы чорында ул Казан техникумнарында, хәрби-политик һәм хәрби кызыл командирлар әзерләү курсларында тарих һәм иҗтимагый фәннәр Укыта, бер үк вакытта «Эшче», «Эш» кебек беренче татар совет газеталарында актив языша. 1920 елда ул РКП(б)га член итеп алына. Татарстан АССР төзелгәч, Ф. Сәйфи-Казанлы Мәгариф халык комиссариатында, Җир эшләре халык комиссариатында җаваплы урыннарда эшли. 1923—1925 елларда «Кызыл Татарстан» һәм «крестьян гәзите»нең җаваплы Редакторы вазифаларын башкара. 1925 еллардан башлап Ф. Сәйфи-Казанлы татар язуын гарәп графикасыннан латин графикасына (яңалифкә) күчерү буенча зур эш алып бара, Татарстан Яңалиф җәмгыятенең председателе һәм «Яңалиф» журналының җаваплы редакторы (1927—1929) буларак, яңа язуны гамәлгә кертүдә иң актив рольләрнең берсен уйный. 1930—1935 еллар арасында Ф. Сәйфи-Казанлы Татар коммунистлары университетында (ТКУ), Марксизм-ленинизм институтында һәм Казан педагогия институтында тарих фәне укыта.
Әдәби иҗаты
Партия, совет һәм җәмәгать оешмаларында, уку йортларында хезмәт итү белән бергә, Ф. Сәйфи-Казанлы үзенең әдәби иҗат эшен дә онытмый. Революциядән соңгы елларда әдип иске тормышның караңгы якларын фаш иткән «Зимагур» (1921), «Крушниклар» (1921), «Двор өендә» (1925); гражданнар сугышы һәм социалистик төзелеш, колхозлашу чоры вакыйгаларына багышланган «Һани» (1923), «Елан токымы» (1931), «Кызыл эшелон» (1932), «Корбый иптәш» (1933), «Беренче адымнар» (1933) исемле хикәя, повестьларын; «Өч нарат» исемле романының беренче кисәген (1930) һәм «Дошманнар» (1920), «Зәкуан мулла шәҗәрәсе» (1929), «Зөбәрҗәт» (1936) исемле пьесаларын яза. Бу әсәрләр, шул чор тормышының кайбер якларын, сыйнфый көрәшнең реаль күренешләрен, шул шартлар эчендә яңа кешенең туу һәм формалашу үзенчәлекләрен күрсәтүче әдәби ядкярләр буларак, татар әдәбияты тарихында билгеле урын тоталар.
Татар классик әдәбиятында өлеше
Ф. Сәйфи-Казанлы бу елларда татар классик әдәбиятын популярлаштыру, җыю һәм бастырып чыгару толында да күп кенә эшләр башкара. Ул Г. Тукайның өч (1929—1931), Г. Камалның ике (1929—1930) томлык җыентыкларын төзеп чыгара, Г. Камал, Ф. Әмирхан иҗатларына багышланган махсус китап язып бастыра («Өч татар классигы», 1930). Дөрес, авторның классик әдәби мираска мөнәсәбәтенең шактый каршылыклы булуын да әйтергә кирәк. Ул да, бу чор әдәби тәнкыйтендә һәм әдәбият белемендә киң тамыр җибәргән вульгар социалогизм йогынтысына бирелеп, әдәби мираска, бигрәк тә Г. Тукай, Г. Камал, Ф. Әмирхан һәм Дәрдмәнд иҗатларына карата дөрес булмаган «үтә сул» фикерләрен әйтеп чыга. Ф. Сәйфи-Казанлы популяр характердагы тарихи хезмәтләр, мәктәп дәреслекләре, авыл хуҗалыгының актуаль мәсьәләләренә багышланган брошюралар, дингә каршы публицистик мәкаләләр һәм китаплар авторы буларак та билгеле. 1934 елдан СССР Язучылар берлеге члены.
=Үлеме= Ф. Сәйфи-Казанлы 1938 елның 5 августында вафат була.
Вярбилки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Бендкув (Паенчанский повяты)
Бендкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кәдәбәк
Кәдәбәк (Gədəbəy) — Азәрбайҗанның Кәдәбәк районында урнашкан шәһәр.
Монтелеоне-ди-Пулья
Монтелеоне-ди-Пулья — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Бендкув (Паенчанский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ольшинка (Подлясье воеводалыгы)
Ольшинка  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мец-Тесси
Мец-Тесси (Metz-Tessy) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Анси-ле-Вьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,29 км².
Нялинское
Нялинское (Нялинское) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Ханты-Мансийск районына керүче авыл.
Халык саны
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (79%), татарлар (4%), хантлар (10%).
Климат
Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
Скшатки
Скшатки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(938) Хлосинда
(938) Хлосинда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1920 елның 9 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1920 HQ» саналган.
Врх-над-Желимлями
Врх-над-Желимлями — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кальера (Мантова)
Кальера — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Кальера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Любессе
Любессе — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Драгалина (Кристинешть, Ботошань)
Драгалина — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маарду
Маарду (Maardu) — Эстониянең Һарью өязендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
1939 елда нигезләнгән.
Кылычлы (Келкит)
Кылычлы (Kılıçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (köy).
Екюре-ан-Вердюнуа
Екюре-ан-Вердюнуа — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Зыдачит
Зыдачит — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Кестанты елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 9 км.
Лиман (шәһәр)
Лиман (Liman) — Азәрбайҗанның Ләнкәрән районында урнашкан шәһәр.
Зыдачит
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек белән Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Дмитрий Моратов
Дмитрий Моратов, Дмитрий Андрей улы Моратов (Дмитрий Андреевич Муратов, 1961 елның 29 октябре, СССР, РСФСР, Куйбышев) ― Россия журналисты, телетапшырулар алып баручы. «Новая газета»ның баш мөхәррире (1995―2017 елларда һәм 2019 елдан), аңа нигез салучыларның берсе.
Бентон-Гайтс (Мичиган)
Бентон-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Зыдачит
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бентон-Гайтс (Мичиган)
Географиясе
Бентон-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Дмитрий Моратов
«Фикер белдерү иреген яклау буенча тырышлыклары өчен» Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты (2021; Андрей Сахаров һәм Михаил Горбачевтан соң әлеге бүләккә лаек булган өченче россияле).
Бентон-Гайтс (Мичиган)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дмитрий Моратов
Тәрҗемәи хәле
1983 елда Куйбышев дәүләт университетының (2016 елдан Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты) филология факультетын тәмамлаган.
NGC 1678
NGC 1678 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Дмитрий Моратов
Тәрҗемәи хәле
1983―1985 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә.
Хәрби хезмәттән соң, «Волжский комсомолец» газетасында эшли. 1987 елдан ― «Комсомольская правда» газетасының комсомол тормышы бүлеге мөдире, 1990 елдан – мәгълүмат бүлеге мөхәррире.
1992 елның ноябрендә «КП» дан китә һәм бер үк вакытта, газетаның яңа сәясәте белән риза булмаган журналистларны берләштерүче «6нчы кат» журналистлар ширкәтен гамәлгә куючы була. Алдагы елда әлеге ширкәт беренче саны 1993 елның 1 апрелендә чыккан «Новая ежедневная газета»ны гамәлгә куя. Д. Моратов аның редколлегиясенә керә һәм баш мөхәррир урынбасары вазифасын ала.
1994 елның декабрь ― 1995 елның гыйнвар айларында Чечня территориясендә сугыш хәрәкәтләре зонасында «Новая ежедневная газета»ның махсус корреспонденты була.
1995 елның февраленнән ― газетаның баш мөхәррире вазифасында, «Новая ежедневная газета» исемен «Новая Газета» дип үзгәртә.
Баштарак Моратов газетада һәм телевидениедә бервакытта эшли. 1997 елда ул «Пресс-клуб» (ATV — ОРТВ) программасын алып бара, 1998―2000 елларда «НТВ» телеканалында атна саен үткәрелә торган «Суд идёт» (Суд керә) программасын алып бара.
Нова Коперня
Нова Коперня — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Дмитрий Моратов
Тәрҗемәи хәле
2004 елда «2008: Ирекле сайлау» комитетын гамәлгә куючыларның берсе була. 2005 елда, демократларның берләшергә омтылу ысуллары «бөтенләй кәефемне кырды», дип белдерә һәм Комитеттан чыга.
Нова Коперня
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дмитрий Моратов
Тәрҗемәи хәле
2004 елда Россия «Яблоко» демократик партиясенә керә.
2005 елдан ― «Крокодил» журналы хуҗаларының берсе. 2008 елда әлеге яңартылган журнал чыгудан туктый
NGC 1678
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Агьятаг (Кәлбәҗәр)
Агьятаг  (Ağyataq ) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
Дмитрий Моратов
Тәрҗемәи хәле
2009 елда V чакырылыш Мәскәү шәһәр Думасына сайлауларда «Яблоко» партиясенең сайлау исемлеген яклаучы Иҗтимагый шурага керә.
Паша (кратер)
Паша — Венера планетасының -42.7°N, -156.3°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7.2 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Кратер рус исеме Паша хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1997 елда билгеләнә.
Дмитрий Моратов
Тәрҗемәи хәле
2011 елда «Яблоко» Россия берләшкән демократик партиясенең сайлау исемлегенә 101нче булып керә.
2014 елның мартында Кырымда Россия хакимияте сәясәтенә каршы мөрәҗәгатькә имзасын сала.
2020 елның сентябрендә Беларусиядә протест акцияләрен хуплаучы хатка кул куя.
2017 елның ноябрендә «Новая газета»ның баш мөхәррире вазифасыннан китә, 2019 елда яңадан үз вазыйфасына әйләнеп кайта.
2021 елның октябрендә журналист Мария Ресса (АКШ – Филипин) белән сүз иреген яклау буенча тырышлыклары өчен Нобель премиясе ала. Моратов фикеренчә, аңа бирелгән премиядә – «Новая газета»ның һәм һәлак булган журналистлар Игорь Домников, Юрий Щекочихин, Анна Политковская, Анастасия Бабурова, Наталья Эстемирова һәм Станислав Маркеловларның зур өлеше бар.
Хәйриячелек
2020 елның февралендә хоккей спортын сөюче Моратов атаклы хоккейчы Валерий Харламовның кәшәкәсен сатуга куя. Сатудан кергән 100 000 АКШ долларын Моратов сирәк очраучы авырулардан интегүче балаларга ярдәм итү белән шөгыльләнүче хәйрия фондына күчергән.
2021 елда Нобель премиясен алганнан соң, Моратов үзенә тиешле бүләкнең (якынча $ 1,14 млн) бер өлешен «Круг добра» (Игелек даирәсе) хәйрия фондына күчерәчәген белдерә.
HD287173
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Полизо
Полизо (Polisot) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
Коростелевка (Вильва кушылдыгы)
Коростелевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вильва елгасының уң ярыннан 123 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Гризоль (Терн һәм Гаронна)
Гризоль — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Монтемезола
Монтемезола — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(20564) Michaellane
(20564) Michaellane — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Врх-над-Крашнйо
Врх-над-Крашнйо — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ташкәсән
Ташкәсән (Daşkəsən) — Азәрбайҗанның Ташкәсән районында урнашкан шәһәр.
Олы Кайбыч мәчете
Олы Кайбыч мәчете — Татарстанның Кайбыч районы Олы Кайбыч авылында урнашкан мәчет.
Тарихы
Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
Олбани (Миссури)
Олбани  — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Олбани шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Наве-Пармелан
Наве-Пармелан (Nâves-Parmelan) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Анси-ле-Вьё кантонына карый.
Бендкув (Серадзький повяты)
Бендкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Драгалина (Хлипичень, Ботошань)
Драгалина — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пюкын-Лек-Еган
Пюкын-Лек-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Косец елгасының сул ярына тамагыннан 228 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Солтан Рахманкулов
Солтан Рахманколый, Әхмәдсолтан Габделмәннан улы Рахманкулов — әдип, тәрҗемәче, сүзлекләр авторы, журналист.
Зайцев
Зайцев ― фамилия.
Солтан Рахманкулов
Тәрҗемәи хәле
1888 елда хәзерге Татарстан Республикасының Саба районы Олы Шыңар авылында туа. Бераздан әтисе Габделмәннан Рахманколый (үз чорының алдынгы карашлы кешесе, әдип һәм педагог) гаиләсе белән Казанга күчеп килә. Солтан Рахманколый беренче реаль училищега укырга керә, әмма 1905 елгы революцион хәрәкәткә катнашкан өчен бер төркем студентлар белән училищедан куыла.1908 ел Рахманкуловлар гаиләсендә шактый борчулар, кайгы-хәсрәт алып килә. Йорт башы Габделмәннан абзый авырый башлый, мохтаҗлыктан котылу юлларын эзләп, Солтан Рахманкулов үзе дә китап бастыру эшенә керешә. Озак һәм каты авырудан соң 1908 елда Габделмәннан Рахманколый үлә. Әтисе үлгәч, гаилә тәрбиясе (әнисе Мәстүрә апа, сеңлесе Мәрьям) тулысы белән Солтан өстенә кала. Бу вакытта инде С.Рахманколый «Йолдыз» газетасында эшләшеп йөри. =Язу-тәрҗемә эше= 1907 елларда язу-тәрҗемә эшенә керешә. Пушкиннан «Дубровский», «Алеко, яки Чегәннәр», «Борис Годунов», Тургеневтан «Яһүди», «Төтен», Гюгодан «Вөҗдан газабы» һ.б. авторлардан тәрҗемә китаплары басыла. «Телләр тарихы», «Хәйванат» кебек фәнни-популяр жанрдагы әсәрләрне дә тәрҗемә итеп бастыра. Аның Габдрахман Кәрам белән бергә төзегән «Урысча-татарча мөкәммәл лөгате» аеруча зур әһәмияткә ия. Болардан башка тагын «Татарча-урысча лөгать», «Балалар өчен татарча өйрәткеч» дигән китаплары һәм «Гасыр» наширендә «Солтан Рахманколый хикәяләре» басыла. Бу соңгысына аның «Аң» журналында чыккан хикәяләре туплап бирелә. С.Рахманколый — татар әдәбиятында борылыш ясаган, зур тавыш куптарган мәшһүр язучы түгел. Аның хикәяләре аз. Язучы буларак, ул 1909 елда «Йолдыз» газетасы битләрендә күренә башлый, анда «Чын хыял» дигән беренче хикәясе басылып чыга. «Чын-чыннан язучы булып бик кыска вакыт эчендә — империалистик сугышның беренче елларында формалаша», - дип яза Солтан Рахманколый турында Мөхәммәт Мәһдиев.
= Үлеме = С.Рахманколый иҗатының чәчәк атып килгән чагында үпкә авыруыннан 1916 елның 8 апрелендә Казанда вафат була. Үз-үзенә кул салган дигән имеш-мимешләр дә бар.
Ольшова-Дрога
Ольшова-Дрога — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скшатуш
Скшатуш — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Врх-над-Лашким
Врх-над-Лашким — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ен-ан-Аргонн
Ен-ан-Аргонн — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
Красноглинье
Красноглинье (Красноглинье) — Киров өлкәсенең Омутнинск районында урнашкан авыл.
Кальияно (Леко)
Кальияно — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Красноглинье
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Кальияно (Леко)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Красноглинье
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Люблов
Люблов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.
Рок-Голл (Мэриленд)
Рок-Голл  — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вярхполле
Вярхполле (Вярхполле ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Рок-Голл (Мэриленд)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вярхполле
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Монтепарано
Монтепарано — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Нова Неджвиця
Нова Неджвиця — Польшаның Любуш воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(20565) 1999 RR123
(20565) 1999 RR123 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Монтепарано
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(20565) 1999 RR123
Тарихы
1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RR123» саналган.
Себепли (Гөнен)
Себепли (Sebepli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зәрдаб
Зәрдаб (Zərdab) — Азәрбайҗанның Зәрдаб районында урнашкан шәһәр.
(3011) Чунцин
Тарихы
1978 елның 26 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 WM14» саналган.