cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ютазы районы
Ютазы районы территориясендә «Урдалы Тау» табигать һәйкәле урнашкан.
Льерена
Льерена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Ютазы районы
География
Республиканың көньяк-көнчыгышында урнашкан. Татарстан Республикасының Азнакай, Бөгелмә, Баулы районнары һәм Башкортостан (Туймазы һәм Шаран районнары, Октябрьский шәһәр округы) белән чиктәш булып тора. Район территориясе буйлап ага торган иң зур елгалар: Ык (Кама кушылдыгы), Ютазы, Дим (Ык кушылдыгы).
Льерена
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ютазы районы
Герб һәм байрак
Гербның төп фигурасы — тургай. Ул районның көньяк-көнчыгыш урнашуына күрсәтә, чөнки таң яктысы, уяну, матурлык символы булып тора. Алтын кояш тормышны, энергияне һәм җылылыкны гәүдәләндерә. Җирле традицияләргә иярүне бизәкле купол күрсәтә, ул традицион татар орнаментларын хәтерләтә. Төсләрнең дә әһәмияте бар: алтын (сары) байлык, интеллект, хөрмәт, даимилек символы булып тора; көмеш — камиллек, миһербанлылык, үзара аңлашу; яшел — өмет, табигать, сәламәтлек, тормыш үсеше; лазурь — хакыйкать, намус һәм игелек символы.
Район байрагы герб нигезендә эшләнгән. Ул киңлеге озынлыгына 2:3 мөнәсәбәтле тигез булган турыпочмаклыктан гыйбарәт. Яшел фонда үзәктә ак тасма белән уратып алынган зәңгәрсу куполда күксел-ак тургай урнашкан. Эчендә — сары кояш.
Формалашу
1920 елга кадәр район җирләре Самара губернасының Бөгелмә өязенә кергән. 1920 елда өязне яңа төзелгән Татарстан АССР составында шул үк исемдәге кантонга үзгәртеп корып җибәргәннәр. 1930 елның июлендә территориаль реформа тәмамланды, ул вакытта Татарстан АССРның барлык кантоннары бетерелгән, алар урынына районнар төзелгән, хәзерге Ютазы районы территориясен Баулы районына тапшырганнар, ә мөстәкыйль муниципаль-административ берәмлек буларак, хәзерге атама белән 1935 елда аерып чыгарганнар. 1958 елда район үзәге Ютазы авылыннан Урыссу эшчеләр поселогына күчерелә, анда 1944 елдан 2017 елга кадәр шәһәр формалаштыра торган предприятие — Урыссу ДРЭС эшләгән, шул ук вакытта район исеме Урыс дип үзгәртелә һәм бетерелгән Тымытык районының бер өлешен үз эченә кертә. 1963 елда Урыс районын юкка чыгарганнар. Ютазы районын 1991 елда Баулы районы составыннан чыгару юлы белән тулысынча торгызганнар.
Хәзерге заман
2005 елда район хакимияте башлыгы итеп Алмас Сәхаповны билгеләгәннәр. Барлыгы бер ел — 2010 елның октябреннән 2011 елның декабренә кадәр — районны соңрак Азнакай районы башкарма комитеты җитәкчесе итеп билгеләнгән Марсель Шәйдуллин җитәкли. Ә Ютазы районы башлыгы итеп Рөстәм Нуриев билгеләнгән, ул үз вазыйфасына 2012 елда тулысынча керешкән һәм 2019 елда Алабуга районында вазифаларын башкаручы итеп билгеләнгәнче эшләгән. 2019 елның сентябрендә район җитәкчесе ВВБ Аяз Шәфигуллин булган, соңрак ул 2020 елның сентябрендә район башлыгы вазыйфасына сайланган.
Халык
Шәһәр шартларында (Урыссу штп) район халкының 52,34%ы яши.
Сәнәгать
Районда иң эре сәнәгать предприятиеләренең берсе — 33 гектардан артык мәйданлы һәм елына 70 мең м³ тимер-бетон эшләнмәләр җитештерү куәте булган «Әбсәләм төзелеш конструкцияләре һәм материаллары комбинаты». Башка алдынгы предприятиеләр — Урыссу химия заводы (химик реагентларны җитештерү), "Электросоединитель" (электр тоташтыручыларын җитештерү) , "Урыссу рудалы түгел материал предприятиесе ", "Бетон+ ", "Транспорт ", "Волма-Әбсәләм" (гипсокартон битләрне һәм пазогребеньле плитәләрне җитештерү), "Ютазы элеваторы ". Районның төп предприятиеләренең берсе — «Урыссу электромеханик заводы» — 2020 елның мартында банкротлыкка чыккан.
Авыл хуҗалыгы
Авыл хуҗалыгына каралган җирләр 52 мең гектардан артык мәйданны били, шулардан 39 гектарга якын чәчүлек җирләре бар. Төп үстерелә торган бөртекле культуралар: сабан бодае, көзге арыш, арпа, солы, карабодай, борчак. Чәчү мәйданнарының якынча 50%ын бөртекле культуралар тәшкил итә. 2011 елда 54,3 мең тонна ашлык җыйганнар, чәчү мәйданының уңышлылыгы — 28,1 ц/га, 2020 елның августында — 17,8 тонна, уңышлылык — 43,2 ц/га. Терлекчелекнең төп тармаклары — ит-сөт терлекчелеге һәм дуңгызчылык. Терлекләрнең баш тыгызлыгы 100 га 26 башка җитә. Районда авыл хуҗалыгы белән шөгыльләнщ торган эре предприятиеләр — «АгроМир», «Тукай ис. предприятие», «Нур-Агро», «Таң». 150дән артык крестьян-фермер хуҗалыгының үсеш дәрәҗәсе буенча «Алма-Ата» (авыл исеме буенча), Вафаулин Альберт һәм Нәбиуллин Илдус билгелиләр.
2020 елның беренче яртыеллыгында авыл хуҗалыгының тулай продукциясе 329 млн сум тәшкил итте. Бөтен 2013 елда бу күрсәткеч — 810 млн.
Инвестицион капитал
Татарстан Республикасы Социаль-икътисадый мониторинг комитеты бәяләве буенча 2020 елның беренче яртыеллыгында Ютазы районының төп капиталына инвестицияләр (хуҗалык субъектларының тулы даирәсе) 700 млн сумга якын, ягъни Татарстанда инвестицияләрнең гомуми күләменнән 0,3 % тәшкил иткән. Барыннан да бигрәк электр энергиясе, газ яки пар белән тәэмин итүгә (42 млн сумга якын), эшкәртү җитештерүеләренә (23 млн сумнан артык), транспортлау һәм саклауга (12,6 млн) инвестициялиләр. Республиканың Дәүләт статистикасы федераль хезмәте мәгълүматлары буенча 2019 елда Ютазы районына 529 млн сумга якын инвестицияләр җәлеп ителгән (бюджет акчаларыннан һәм кече эшкуарлык субъектларыннан керемнәрдән тыш), ә 2018 елда — 219 млн.
Транспорт
Районның төп автоюллары: 16К-0025 «Азнакай — Ютазы — М-5 "Урал"», 16К-1710 «Урыссу — Октябрьский», «Урыссу — Ютазы — Бөгелмә». Автомобиль юллары челтәренең гомуми озынлыгы 400 км тәшкил итә, шулардан төбәк әһәмияттәге — 195,6, җирле — 204,4 км. Районда каты өслекле 185,38 км юл. Район территориясендә Куйбышев тимер юлының «Инза — Чишмә» тимер юл линиясе уза, шулай ук «Урыссу — Нарышево» (Октябрьский шәһәре) тимер юл тармагы урнашкан.
Экология
Ютазы районы территориясендә 1972 елда төзелгән «Урдалы Тау» табигать һәйкәле урнашкан. Анда 76 төр үлән үсемлекләре тәкъдим ителгән, алар болын далаларына хас, ташлы далаларга хас 19 төр һәм нарат урманнарына — 9 төр үсемлекләр. Шулай ук Татарстан Республикасының Кызыл китабына кертелгән вәкилләр дә бар. Мәсәлән, шалфей төшә торган, шаровница нокталы, җитен күпьеллы, миндаль түбән. Хайваннардан аеруча киң таралган: кәлтә, чәперчек сары, йомран, зур түшкә.
2020 елда Димтамак җирлеге территориясендә 356 м² мәйданлы территориядә нефтьле продуктларны легаль булмаган урнаштыру һәм күмү табылган.
Социаль өлкә
Район территориясендә 21 балалар бакчасы, 17 мәктәп, Балалар иҗаты үзәге, районның төрле авылларында 21 филиаллы Мәдәният йорты һәм 19 филиаллы Үзәк китапханә системасы эшли. Район сәламәтлек саклау системасында Урыссу үзәк хастаханәсе, ике табиб амбулаториясе һәм 17 фельдшер-акушерлык пункты бар.
1992-2012 елларда 124нче санлы Ютазы һөнәри училищесы (2012-2016 елларда Бөгелмә аграр көллияте филиалы) эшләгән.
Дреготешть (коммуна, Горж)
Дреготешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
(11477) 1984 SY1
(11477) 1984 SY1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1984 елның 29 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SY1» саналган.
Поча (Кулой кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монхоцице-Капитульне
Монхоцице-Капитульне — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скарвилл (Айова)
Скарвилл  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Скарвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Мальвиль-сюр-ле-Бек
Мальвиль-сюр-ле-Бек — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Аккомодация (биология)
Аккомодация (лат. accomodatio җайлашу) - нәрсәгә булса да җайлашу.
Күз аккомодациясе - төрле ераклыктагы әйберләрне яхшы күрү өчен, күзнең предметлардан килгән нурларны төрле почмакта сындырып кабул итүгә җайлашуы.
Кошларда һәм имезүчеләрдә күз аккомодациясе — хрусталикның кыеклыгын үзгәртү; күзләре якыннан күрүгә җайлашкан балыкларда — шарсыман хрусталикны арткарак тарту; күзләре ерактан күрүгә җайлашкан амфибия һәм сөйрәлүчеләрдә хрусталикны алгарак этү нәтиҗәсендә ирешелә. Өлкәнәя барган саен, күз аккомодациясе көчсезләнә, пресбиопия башлана.
Әдәбият
В39 Ф.Г.Набиев, Г.Ф.Кабиров, Г.3.Идрисов, М.X.Харисов; Под общ. ред. Ф.Г.Набиева.— Казань: Магариф, 2010.— 495 с.
Гоби Алти (Виченца)
Гоби Алти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сполдинг (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.
Гоби Алти (Виченца)
Географиясе
Гоби Алти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сполдинг (округ, Джорджия)
Территориясе
Округ мәйданы 513 км² тәшкил итә.
Райвс (Теннесси)
Райвс  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Крешив
Крешив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Райвс (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Крешив
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Райвс (Теннесси)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуста-Весь
Пуста-Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Каплан (Савур)
Каплан (Kaplan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Савур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пот-ОъКоннор (Техас)
Пот-ОъКоннор  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пот-ОъКоннор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
GSC3575-412
GSC3575-412 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Фурманишки
Фурманишки (Фурманішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(10455) Donnison
(10455) Donnison — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 9 июлендә К.-И. Лагерквист тарафыннан Маунт-Стромло обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 NU3» саналган.
Баррил-де-Алва
Географиясе
Мәйданы —.
Вьянки
Вьянки (Иванка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Калитвенец елгасының сул ярыннан 82 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елганвң РФ менән Украина чигеннән Калитва елгасы менән кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мелиорация
Ул агротехнологиядән мелиорация объектларына озаграк вакыт тәэсир итеп торуы белән аерыла.
Икенче төрле итеп әйткәндә, мелиорация ул - яхшырак уңыш җыю максатыннан, җирнең сыйфатын арттыру эшләре.
Заракуша
Заракуша (Заракуша ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.
Мелиорация
Россиядә мелиорация
Мелиорация буенча беренче оешма Россиядә 1894 елда Россия Империясе җир эшләре Министрлыгы каршында эшләнә. Җитәкчеләре булып генерал И. П. Жилинский һәм кенәз В. И. Масальскийлар торалар.
Заракуша
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Мелиорация
Моны да карагыз
إستصلاح الأراضي
Калинковичи
Калинковичи (Калинкавичы, Калінкавічы, Калинковичи, Kalinkowicze) — Беларусның Гомель өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 39611 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Калинковичи Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1560 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
(11478) 1985 CD
(11478) 1985 CD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 14 февралендә К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 CD» саналган.
Магасела
Магасела — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Астигматизм (медицина)
Күз астигматизмы (гр. а каршы кую кисәкчәсе + stigme нокта)  — күз рефракциясе кимчелеге: күзнең мөгезкатлавы яки сирәк очракларда башка яктылык сындыру нокталары үзләренең төрле меридианнарында бер үк кәкрелектә булмый, яки күз оптик системасының төрле меридианнарда яктылык нурларын сындыру көче тигез булмавы аркасында барлыкка килгән күрү кимчелеге. Шунлыктан яктылык нурларын бер үк төрле сындырмыйлар һәм челтәркатлавында сурәт ачык чыкмый. Нормаль күзгә хас көчсез күз астигматизмы күрүгә артык зыян китерми.
Әдәбият
В39 Ф.Г.Набиев, Г.Ф.Кабиров, Г.3.Идрисов, М.X.Харисов; Под общ. ред. Ф.Г.Набиева.— Казань: Магариф, 2010.— 495 с.
Левернуа
Левернуа (Levernois) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Юг кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3.73 км².
Радомирешть (Бакеу)
Радомирешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Валаска Дубова
Валаска Дубова — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Языбою (Сумбас)
Языбою (Yazıboyu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Сумбас илчесенә караган бер авыл (köy).
Мерштеттен
Мерштеттен (Mehrstetten) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Икенче Хоршеваши
Икенче Хоршеваши (Иккĕмĕш Хурашаш, Вторые Хоршеваши) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Утчанка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Дреготешть (коммуна, Долж)
Дреготешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Утчанка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дреготешть (коммуна, Долж)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Икенче Хоршеваши
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 265 кешенең яшәве мәгълүм.
Ананьевка (Гари шәһәр округы)
Ананьевка (Ананьевка) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
Фалланкур
Фалланкур — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Гоби Баси (Виченца)
Гоби Баси — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Монхоцице-Схолястерия
Монхоцице-Схолястерия — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Криве (Березивский повяты)
Криве — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11479) 1986 EP5
(11479) 1986 EP5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1986 елның 6 мартында Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 EP5» саналган.
Белиде
Белиде — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Уң Рассоха (Поча кушылдыгы)
Уң Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поча елгасының уң ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
GSC3575-5417
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Конкордия Гыйбадәтханәсе, Агридженто
Конкордия Гыйбадәтханәсе (Tempio della Concordia) ул Италиядә, Сицилиянең көньяк ярында Агриджентода (юнан телендә: Akragas) Валле деи Темпли (Гыйбадәтханәләр Үзәнендә) борынгы Грек гыйбадәтханәсе. Ул Сицилиядә иң зур һәм иң яхшы сакланган дорик стильдә гыйбадәтханә һәм гомумән бигрәк тә дорик стильдә иң яхшы сакланып калган Грек гыйбадәтханәләрнең берсе.
Тасвирлама
Гыйбадәтханә безнең эрага кадәр якынча 440-430 елларда төзелгән булган. Алтыга унөч баганаларның яхшы сакланган перистазисы дүрт баскычның крепидомасында тора (үлчәмнәре: 39.42 x 16.92 м (129,3 футка 55,5 фут) һәм 8,93 м (29,3 фут) биеклектә. Селланың үлчәмнәре 28,36 метрга 9,4 м (93 футка 30,8 фут). Баганалар 6 м (20 фут) биеклектә һәм егерме флейта һәм гармонияле энтазис (баганаларның түбәләрендә тарая һәм уртада кубып тора) белән кисеп ясалган. Ул якындагы Джуно гыйбадәтханәсе кебек таш кыяның тигез булмавын җиңеп чыгар өчен нык нигездә төзелгән. Ул шартлы рәвештә Рим гармония Алиһәсе Конкордия хөрмәтенә аталган. Гыйбадәтханәне 6-ынчы гасырда христианнар базилика ясап куллана башлаганнар, ул Агридженто епископы тарафыннан Пётр һәм Павел апостолларына багышланган булган. Баганалар арасында пространство стена материалы белән тутырылган булган, бу аның классик Грек формасын үзгәрткән. Селла арасында бүлем булган төп бүлмә (анда борынгы заманда культ сыннары торырга мөмкин булган) һәм янәшәдәге бүлмә опистодомос җимерелгән булган һәм селла стеналары неф буйлап аркалар сериясенә киселгән булган. Христианнарның ремонты 1785 ел реставрациясе вакытында алып куелган булган. Башка чыганак буенча Торремуцца патшазадәсе алтарьны башка урынга күчерткән һәм 1788 елда классик бинаның реставрациясен башлаган. 2007 ел мәкалә авторлары буенча, ул "Парфеноннан кала, дөньяда иң яхшы сакланып калган дорик гыйбадәтханә".
Каплан (Бейпазары)
Каплан (Kaplan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Стефенс (округ, Джорджия)
Стефенс — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Токкоа шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 464 км² тәшкил итә.
Мандевиль (Эр)
Мандевиль — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Пустельник (Лодзь воеводалыгы)
Пустельник  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Скрантон (Айова)
Тарихы
Скрантон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(10456) Anechka
(10456) Anechka — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 8 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 PS2» саналган.
Гөлшат Нигъмәтуллина
Гөлшат Нигъмәтуллина, Гөлшат Рәдиф кызы Нигъмәтуллина (1968 елның 26 июле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Татарстан Җөмһүрияте Министрлар Кабинетының Гражданлык хәле актларын теркәү идарәсе башлыгы (2019 елның 22 февраленнән).
Тәрҗемәи хәле
1968 елның 26 июлендә Казанда туган. «Музыка белеме» белгечлеге буенча Казан дәүләт консерваториясен (1993), программасы буенча Казан дәүләт финанс-икътисад институтын (2007) тәмамлаган.
Хезмәт юлы
1988-1990 елларда — Казан шәһәренең махсуслаштырылган уку йортларында укытучы.
1993—2009 елларда — ТР мәдәният министрлыгында: сәнгать бүлеге баш белгече, министр ярдәмчесе, социаль-мәдәни эш һәм муниципаль мәдәният оешмалары белән бәйләнешләр бүлеге җитәкчесе, 2008—2009 елларда — Татарстан мәдәният министры урынбасары.
2009—2019 елларда — Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты аппаратының мәдәният һәм ТР халыклары телләрен үстерү идарәсе башлыгы.
2019 елның 22 февраленнән — Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының Гражданлык хәле актларын теркәү идарәсе башлыгы.
Потоси (Техас)
Потоси  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Фурманы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Потоси (Техас)
Географиясе
Потоси халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Магилья
Магилья — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иштуган (Кукмара районы)
Иштуган — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 94 тирәсендә. Почта индексы — 422123.
Геграфия
Шәһәр тибындагы Кукмара посёлогыннан 25 км көнбатыштарак, Бөре елгасының югары агымы буенда.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән. Революциягә кадәрге чыганакларда Иштуган Пүчинкәсе исеме белән мәгълүм. 1860-елларга кадәр халкы дәүләт крәстияннәре катлавына керә, игенчелек, терлекчелек, йон тетү, киез итек басу белән шөгыльләнә. 20 йөз башында Иштуганда вак-төякләр кибете эшли. Бу чорда авыл җәмәгатенең имана җире (Иске Кенә-Юмья авылы җирләрен дә кертеп) 1306 дисәтинә тәшкил итә. 1920 гә кадәр Казан губернасының Мамадыш өязе Иске Юмья волостенда; 1920 дән ТАССРның Мамадыш кантонында. 1930 ның 10 августыннан - Кукмара, 1963 нең 1 февраленнән - Саба, 1965 нең 12 гыйнварыннан Кукмара районында.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): арлар.
Заровцы
Заровцы (Зароўцы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.
Ратледж (Теннесси)
Ратледж  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Заровцы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ратледж (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Timişoara
Timişoara (Romança: Timişoara, Almança: Temeswar/Temeschwar/Temeschburg, Macarça: Temesvár, Serbçä: Temišvar, Törekçä: Tamışvar-Temeşvar) ul Batış Romaniäda Banat töbägendä Timiş cirlegeneñ ber şähäre.
Şähär iseme Timişel yılğa isemennän çıqtı, wä bügen bu yılğa Bega isemen yörtä.
Taríx
1552 yılda Timişoara töreklär tarafınnan basıp alına häm aldağı 164 yıl däwmında ul Ğosmanlı impiriäseneñ Temeşwar wiläyäte başqalası bulğan. Awstriä-Törkiä suğışı näticäsendä (1716-1718) şahär Habsburglar qulına küçkän häm XX ğasırnıñ başına qädär Awstriäneñ ber öleşe bulğan. Habsburglar däwrendä şähär qälğädän ilneñ iqtisadıy häm sänäği üzägenä äwerelgän: küpsanli fäbrik-zawutlar tözelgän, ictimaği tıranspırt häm ilikterik yaqtırtu kertelgän, timer yul ütkärelgän. Qälğä qorılmaları 1892-1910 yıllarda sütelgän.
Awstriä-Macarstan däwläte targalğanda 1918 neñ 31 ükäbrendä biredä Banat Cömhuriäte iğlan itelgän, läkin ul cömhüriät ozın ğömerle bulmıy; 15 nçe nüyäberda Sirbiä ğäskäre Banatqa kerep anı yuq itä. 1919 da şähär romannar qulına; Versal häm Trianon kileşüläre buyınça şähär Romaniäneñ ber öleşe dip tanıla.
1920 dä Timişoarada därelfönün nigezlänä.
1944 neñ 23 awgustında moñarçı Öçençe Reyx yağında suğışqan Romaniä Hitlerğa qarşı ittifağına quşıla. Ul xäbärgä ğäcäpsengän wermaxt ganizunı suğışsız täslim buldı. Ämmä şähärne kire qaytarırğa tırışqanda alman-macar ğaskärläre (häm alarğa qarşı suğışqan İttifaqçılar aviatsiäse) şähärgä zur zıyan salğannar.
Xalıq
Millätlär: 86.79% — romannar, 5.12% — macarlar, 1.37% — almannar, 1.3% — serblar.
Mädäniät
Şähär küpmillätle buluına säbäple, ul küpmädäniätle dä.
Şähärgä Parisdan Eifel kilep Bega arqılı küper salğan ide.
Грачи (Калитвенца кушылдыгы)
Грачи (Каменная) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Калитвенец елгасының уң ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елганвң РФ менән Украина чигеннән Калитва елгасы менән кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Валашковце
Валашковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11480) Великий Устюг
Тарихы
1986 елның 7 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RW5» саналган.
Дрегуцешть (коммуна)
Дрегуцешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.
Радомирешть (Олт)
Радомирешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бен-да-Фе
Географиясе
Мәйданы —.
Криве (Лиский повяты)
Криве — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ваныш-Алпавыт волосте
Борай, Киебәк, Никольски, Кызылъяр, Югары Тәтешле, Иске Балтач һәм Кызганбаш вулыслары белән чиктәш булган (1890).
Халык саны — 13 543 кеше (1890), 19 862 кеше (1920). Милләтләр: башкортлар – 66,7%, татарлар – 18,8%, арлар – 6,5%, чирмешләр – 6,4%. (1920). Торак пунктлар саны — 31 (1890), 33 (1920).
1920 елның февралендә төзелгән «ТССР турында нигезләмә»нең проекты буенча Ваныш-Алпавыт волосте, өязнең күпчелек территориясе кебек үк, Татарстан составына керергә тиеш була. 1925/1926 елда бетерелә, территориясе Борай, Иске Балтач һәм Кызылъяр вулысларына кушыла.
Самар өязе
Самар өязе (Самарский уезд) — Россия империясе һәм РСФСР административ-территориаль берәмлеге. 1780—1928 елларда гамәлдә торган.
Өяз үзәге — Самар шәһәре.
Тарих
Өяз 1780 елда Сембер наместнилыгы эчендә барлыкка килә. 1796 елдан — Сембер губернасы составында.
1851 елда яңа оешкан Самар губернасы составына күчә.
1928 елда юкка чыгарыла, территориясе Урта Идел өлкәсенең Самар округына кертелә.
Халык
Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәбе буенча):
Кәҗәчелек
Кәҗәчелек — йорт кәҗәләре үрчетү белән шөгелләнгән терлекчелек тармагы. Кәҗәчелек продукөиясе булып сөт, ит, тире һәм йон тора. Кәҗә бик күп төрле үлән ашавы белән уңай яктан башка йорт хайваннарыннан аерылып тора.
Продуктлары
Кәҗә сөтендә зур күләмдә организмга инфекция йоктырмаучы аминокислоталар бар. Ул сыр, эремчек, йогырт һәм комыс ясауда кулланыла.
Кәҗә ите – барлык халыклар да ашый торган прдукт булып тора. Составы белән ул сыер һәм сарык итләренә охшаган.
Йон өчен аерым кәҗә токымнары үрчетелә. Кәҗә йоныннан киемнәр, тукымалар, келәмнәр бәйлиләр.
Кәҗә мамыгы - йонның бер төре булып тора. Үзенең үтә йомшаклылыгы белән аерылып тора.
Фекам
Фекам — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Кәҗәчелек
Продуктлары
Кәҗә тиресеннән яхшы сыйфатлы аяк киемнәре тегәләр, шулай ук, мамыклы булса, җәнлек тиреләре урынына да кулланалар.
Кәҗә тизәген бакчачылыкта кулланалар.
Яшәү тирәлеге
Кәҗәләрне күберәк Азияда һәм Африкада үрчетәләр. Русиядә исә, кәҗәчелек Ырымбур өлкәседә таралган.
Кәҗәләрнең баш саны
1997 елга җирдә 705,6 млн баш кәҗә исәпләнгән. Кытайда 171 млн., Һиндстанда 120,6 млн., Пакистанда 47,6 млн.
Аурупада кәҗәчелек
2007 ел буенча.
Евростат буенча.
(10457) Suminov
(10457) Suminov — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1978 елның 31 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 QE2» саналган.
Утьва
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Майсенхайм
Майсенхайм (Meißenheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Леман (Эн)
Леман (Leyment) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Ланьё кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,18 км².
Фядосава (Мёрский районы)
Фядосава (Фядосава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.
Капланҗык (Везиркөпрү)
Капланҗык (Kaplancık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фядосава (Мёрский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сморгонь
Сморгонь (Смаргонь, Сморгонь, Smorgonie, Smurgainys) — Беларусның Гродно өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 37321 кеше (2015).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Сморгонь Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1503 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*>
Малькосинадо
Малькосинадо — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зарубец
Зарубец (Зарубец ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кавенчин (гмина Констанцин-Эзёрна)
Кавенчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пусткова-Гура
Пусткова-Гура — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мандр
Мандр — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
(11481) Znannya
(11481) Znannya — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 22 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 WO1» саналган.
Стюарт (округ, Джорджия)
Стюарт — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лампкин шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1830 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1189 км² тәшкил итә.
GSC3575-5900
GSC3575-5900 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гобини (Верона)
Гобини — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Криве над Сяном
Криве над Сяном — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гобини (Верона)
Географиясе
Гобини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Прадо-Верде (Техас)
Прадо-Верде  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Гобини (Верона)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Прадо-Верде (Техас)
Географиясе
Прадо-Верде халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акташ (Кызыл Чутай районы)
Почта индексы — 429047. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226845002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100000200.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 49 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Саитково (Тәүде шәһәр округы)
Саитково (Саитково) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Прелая (Югары Мгла кушылдыгы)
Прелая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Югары Мгла елгасының сул ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мальпартида-де-ла-Серена
Мальпартида-де-ла-Серена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зарубин Вугал
Зарубин Вугал (Зарубін Вугал ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Бенфейта
Бенфейта — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Моравянки
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ферриер-ан-Бре
Ферриер-ан-Бре — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Риджли (Теннесси)
Риджли  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Радоши
Радоши — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дрегуш
Дрегуш — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пусткове (Поддембицкий повяты)
Пусткове  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Валентивци
Валентивци — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Пусткове (Поддембицкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Валентивци
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Başqort tele
Başqort tele yäki Başqortça ul Başqort xalqınıñ tuğan tele, Törki telläreneñ berse. Başqortstan respublikasında räsmi tel. Tatar telenä yaqın tora, bu ike teldä söyläşkän keşelär ber-beresen ciñel añlıy ala.
Tatarçadan ayırıluı
Başqort teleneñ küp süzläre dä Tatarçadan ayrıla, mäsälän: муйыл "şomırt ağaçı", тирәк "tupıl ağaçı", турғай "çäpçek" алыҫ "yıraq", балға "çükeş", бута "döyä balası".
Başqort tele dialektları
Başqort tele öç töp dialektqa bülenä. Batış dialektı Tatar telenä yaqınraq tora. Könyaq dialektında iñ küp keşe soyli, bu dialektnıñ nigezendä ädäbi Başqort tele qorılğan, küp sanlı Başqort yazuçıları (Mostay Kärim, Zäynäb Biişeva, Dawıt Yultıy häm başqalar) kitap yaza, gäzit-jurnallar näşer itelä. Çığış dialektında Başqortstan respublikasınnıñ Çığışında (Uçalı, Salawat, Dıwan, Mäçetle rayonnarında), Çiläbe (Arğayaş, Qonaşaq rayonnarı), Qorğan oblastlarında torğan başqortlar söyli. Çığış dialekt Tatar telenän iñ yıraq tora, qay ber oçraqlarda anı añnarğa qıyın. Qorğan oblastınnıñ Safakül rayonında torğan küp Tatarlar da şuşı dialektqa küçkän.
Фядоценки
Фядоценки (Фядоценкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Слейтер (Айова)
Слейтер  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Слейтер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кавенчин (гмина Тарчин)
Кавенчин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Языгедиги (Рефахие)
Языгедиги (Yazıgediği) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (köy).
Менген (Алмания)
Менген (Mengen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Манзарас
Манзарас — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Боланчылык
Боланчылык — төньяк боланнарын үрчетү белән шөгелләнүче терлечелек тармагы. Боланнарның кая кулга ияләштерелгәне билгесез. Боланчылык Себер аша Төньяк Аурупага һәм Төньяк Америкага таралган дип баралар.
Манзарас
Почта индексы — 422100.
Боланчылык
Бүген боланчылык белән Себердә ненецлар, комилар, хантлар, долганнар, эвенклар, эвеннар, чукчалар һәм коряклар, Скандинавиядә саамнар, Америкада эскимослар шөгелләнә.
Боланчылыкка күчмә көтүлек тоту ысулы хас.
XX гасырда боланчылык Гренландиягә, Аляскага һәм Канадага тарала. Аңа кадәр җирле халыклар боланнарны бары аулаганнар гына. Шулай ук кечкенә болан көтүләрен тикшеренүчеләр Көньяк Георгия һәм Көньяк Сандвич утрауларына, Кергелен Архипелагына алып килеп үрчетәләр.
Сылтамалар
Reindeer
(11482) 1988 BW
(11482) 1988 BW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 25 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BW» саналган.
Поповка (Казан)
Поповка - элеккеге авыл, хәзерге вакытта Казан составындагы аз катлы төзелешле бистә (торак массив).
Территориаль урнашу, чикләр
Поповка бистәсе Казанның Идел буе районында, Татар зиратының көньягында, Көньяк сәнәгать зонасы территориясе белән турыдан-туры бәйләнгән. Авыл компактлылыктан мәхрүм ителгән, төньяктан көньякка 2 км озынлыкта сузылган. Шул ук вакытта аның көньяк өлеше 1 нче Трактор урамы буйлап аз катлы йортларның 900 метрлы тар полосасыннан гыйбарәт.
Поповка бистәсеннән көнчыгышка таба Казан синтетик каучук заводының гаять зур территориясе урнашкан, төньяк-көнбатыш яктан — Казан ҖЭҮ-1. Поповка белән янәшә торучы башка предприятиеләрдән Казан шәраб заводы һәм Казан ликёр-аракы заводын билгеләп үтәргә кирәк.
Исем
Поповка - авыл руханилары яшәгән чиркәү янындагы торак пунктларга бирелгән исем.
Казанның Поповка Бистәсе 1850 еллар тирәсендә авыл буларак, элеккеге, Урта Кабан күленең төньяк-көнбатыш ярында урнашкан Иске Поповка авылыннан кешеләрнең күченү нәтиҗәсендә барлыкка килә. . Шул сәбәпле, XIX гасырның икенче яртысында — XX гасыр башында Яңа Поповка, шулай ук Ерак яки Шәһәр яны Поповкасы дип атыйлар  (соңгы ике атаманың барлыкка килүе Иске Поповканың Казанга якынрак урнашуы һәм XIX гасыр уртасында шәһәр читенә килеп керүе белән аңлатыла). Хәер, XIX гасырның икенче яртысындагы кайбер карталарда Яңа Поповка авылы Поповка буларак кына күрсәтелә.
Халкы
Тарихи яктан Поповка (Яңа Поповка) - Россия авылы.
Административ-территориаль бәйләнеш
1920 елга кадәр Поповка авылы (Яңа Поповка) Казан губернасының Казан өязенең Воскресенский волосте составына керә, 1920—1927 елларда — Татарстан АССРның Арча кантонының Воскресенский волосте составына, 1927 елдан — Татарстан АССРы Казан районының Воскресенский авыл советы составына керә.
1930 нчы елларның беренче яртысында Поповка Казан чигенә керә, Сталин районы составында шәһәр бистәсе була.
1956 елның 7 декабрендә Сталин районының Идел буе районына әверелүе белән Поповка аның бер өлеше була һәм шул вакыттан бирле үзенең аның районы булуын үзгәртми.
Революциягә кадәрге чор (1917 елга кадәр)
1751 елга кадәр Поповка хәзерге Иске Татар бистәсе территориясендә, Плетени шәһәр яны авылы һәм Дүрт Евангелистлар чиркәве арасында урнашкан (соңгысы Татарстан һәм Шиһабетдин Мәрҗани урамнары чатында булган).