cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лента
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Куба (Нью-Йорк)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кетросу (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мерваль
Мерваль (Merval) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Версонне (Югары Савойя)
Версонне (Versonnex) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Рюмийи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,18 км².
Искәрмәләр
Версонне (Верхняя Савойя)
Шошуй
Шошуй — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Югары Поча елгасының сул ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Валери
Сен-Валери — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Пирмазенс
Пирмазенс — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
(2124) Ниссен
(2124) Ниссен  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Пирмазенс
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(2124) Ниссен
Тарихы
1974 елның 20 июнендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 MK» саналган.
Пирмазенс
Искәрмәләр
Пирмазенс
Фавроль (Югары Марна)
Фавроль — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Вайт-Сигнал (Нью-Мексико)
Вайт-Сигнал  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайт-Сигнал халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ельяпан (Бигадич)
Ельяпан (Elyapan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Пармаккая (Кемах)
Пармаккая (Parmakkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (köy).
Ванкыр-Ягун
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лерма
Лерма — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шидлер (Оклахома)
Шидлер  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Шидлер шәһәре  елда нигезләнгән.
Беснурка
Беснурка — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Шидлер (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Беснурка
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дороничи (Котельнич районы)
Дороничи (Дороничи) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Овинная (Грошиха кушылдыгы)
Овинная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Грошиха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 3078
NGC 3078 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Писпорт
Писпорт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яңа Турай
Яңа Турай — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452186, ОКАТО коды — 80225802008.
Рамсден буразналары
Рамсден буразналары — Айның -33.9°N, -31.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 108 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Рамсден буразналары якындагы Рамсден кратеры хөрмәтенә аталган.
Шубова
Шубова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Малетина елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лаграндж (Нью-Йорк)
Лаграндж  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Емисалан (Оф)
Емисалан (Yemisalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фаренкур
Фаренкур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Рәмзия Мөхәммәдова
Рәмзия Мөхәммәдәва – этнограф, фән һәм техника буенча Татарстан Дәүләт бүләге иясе
Тәрҗемәи хәле
Р.Мөхәммәдованың нәселе Тәтеш районы, Бакырчы авылына барып тоташа. Алар гаиләләре белән башта Сембер өлкәсенә, аннары Яшел Үзәнгә күченгән. Рәмзия 1 нче татар мәктәбендә белем ала.
Бөек Ватан сугышы вакытында заводта, башка җирләрдә эшләп алгач, 1944 елда Р.Мөхәммәдова Казан дәүләт университетының география факультетына укырга керә. Шул вакытта күренекле галим Николай Воробьев этнография буенча факультатив дәресләр алып бара. Рәмзия дә ул дәресләрдә катнаша. Н.Воробьев сәләтле кызны күреп ала, аны этнограф итү уе белән янып йөри башлый. 1945 елда СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы оеша. 1946 елда партиянең өлкә комитеты СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы Тел, әдәбият һәм тарих институтыyа татар халкы тарихын язарга йөкләмә бирә. Әмма ул вакытта әле аны язарлык белгечләр күп булмый. Шул ук елда СССР Фәннәр академиясендә аның тарих бүлеге һәм Казан филиалы каршындагы Тел, әдәбият һәм тарих институтының берләштерелгән фәнни сессиясе уздырыла. Анда Казан татарларының килеп чыгышы мәсьәләсе куела. Нәтиҗәдә, аларның этник нигезендә болгарлар булуы күрсәтелә. Казан татарларының чирмешләр, арлар белән беррәттән җирле халык булуы дәлилләнә. Шул ук вакытта Идел буе татарларының мишәр төркемен өйрәнү кирәклеге ассызыклана. Шушы максатта Р.Мөхәммәдова этнография өлкәсен өйрәнүче буларак аспирантурага алына. 1948 елдан башлап ул остазы Н.Воробьев белән бергә экспедицияләргә чыга башлый. Мари, чуашлар белән аралашып үскән кызда тел сиземләве көчле була.
Ниһаять, 1966 елда Мәскәүдә этнография институтында галимә Рәмзия Мөхәммәдованың мишәрләр турында кандидатлык диссертациясен яклау була. Ул вакытта якланачак фәнни эшләр турында алдан ук фәнни җәмәгатьчелеккә хәбәр итеп, гәзитләрдә игъланнар бастыра, фәнни эшне китапханәгә куя торган булганнар. Шундый игъланны укып булса кирәк, яклауга зал тутырып мишәрләр килә. Галимә бик курка, билгеле. Әмма соңыннан ул мишәрләрнең үзләреннән дә хезмәтенә карата уңай бәя ишетә. Бик саллы хезмәт булган бу, моны кичекмәстән китап итеп бастырып чыгарырга кирәк, диешә алар. Мишәрләргә караган бик кызыклы мәгълүматлар тапкан Рәмзия апа. Мәсәлән, галимәнең әйтүенә караганда, мишәрләрнең формалашу территориясендә  Наровчат кенәзлеге була. Аның белән хатын-кыз идарә итә. Бортасларның Сөембикә ханбикәбез белән беррәттән йөртелергә тиешле Нарчат исемле бикәсе була ул. Ул Мокша елгасы буендагы Бортас шәһәрендә идарә итә. Алтын Урда таралганда, феодаллар Болгар җирләренә һөҗүм иткән вакытта, Бортасны да җимерәләр. Нарчатның ирен үтерәләр. Ә үзе ул яу белән килгәннәргә әсирлеккә төшмәс өчен йортын карап торучы Хаҗия исемле хатын белән Мокша елгасына ташлана. Шул җирләрдә Наровчат исемле кенәзлек пәйда була да инде. Бу риваять мишәрләрнең үзендә сакланмаган, Нарчат турында материаллар Пенза музеенда бар. Ул мукшылар аша билгеле булган.
Сен-Деникур
Сен-Деникур — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Рәмзия Мөхәммәдова
Тәрҗемәи хәле
Р.Мөхәммәдовага Урта Идел һәм Урал буе татарлары турында атлас төзүне йөклиләр. Этнографик атлас этнографик күренешләрне җыеп, өйрәнеп, бер тәртипкә салуны күздә тота. Рәмзия Мөхәммәдова аспирантлар ала, атлас өстендә эшләүче кадрлар әзерли башлый. Галимә атлас төзү принципларын, материал җыюның (экспедицияләрдә, китапханәләрдә, музейларда) программасын эшли. Шуның белән Рәмзия апага үзенең докторлык диссертациясе турында онытып торырга туры килә. Ә 1985 елда Тел, әдәбият һәм тарих институтында олы яшьтәге, доктор булмаган фәнни хезмәткәрләрне пенсиягә чыгаралар. Рәмзия апага да бөртекләп җыйган, үз баласы кебек кадерле материалларын кешегә калдырып китәргә туры килә. 1992 елда Воробьевның шәкерте, заманында бу зур шәхеснең уң кулы булган галимәне  Республика традицион мәдәниятне үстерү үзәгенә чакырып алалар. Анда ул мишәрләр турындагы хезмәтен тагын да тулыландыра төшеп, яңадан зур китап итеп бастырып чыгара, гомумән, 30 ел буе җыйган материаллар нигезендә яңа хезмәтләр яза. Татар, рус, инглиз телләрендә чыккан "Татар халык киемнәре", "Керәшен татарлары киеме" монографияләре шундыйлардан. Р.Мөхәммәдованың соавторлыкта язылган хезмәтләре дә байтак. Мәсәлән, "Урта Идел һәм Урал буе татарлары", "Идел һәм Урал буе халыклары", "Идел буе һәм Урал татарларының милли киемнәре","Татарлар"һ.б. Моннан тыш, Р.Мөхәммәдова 100 дән артык фәнни мәкалә авторы.
Лессоло
Лессоло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Биволяне
Биволяне — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кетрунешть
Кетрунешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Топкая (Мут)
Топкая (Topkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кетрунешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Во (Югары Савойя)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,19 км².
Пармаксыз (Сарайкент)
Пармаксыз (Parmaksız) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Сарайкент илчесенә караган бер авыл (köy).
Бакиев Габдрахман Габделбәри улы
Бакиев Габдрахман Габделбәри улы   18 гасырның 2 нче яртысы. - 2 нче чирек 19 гасыр), дин эшлеклесе һәм мәгърифәтче, Исаков мәчетенең беренче указ имам-хатыйбы. Әлки авылы мәчете имамы белән берлектә Екатерина II гә Әлки волостенда мәчет төзүне сорап хат юллаган. Шул ук вакытта Исаково авылында аның җитәкчелегендә рәсми рөхсәт ителгән мәчет төзелә; Хәбибулла Габделбакиев (18 гасырның соңгы чиреге - 19 гасырның уртасы), Исаково мәчете имам-хатыйбы, мәгърифәтче. Озакламый бөтен Тау ягында мәгърифәт үзәге булган мәдрәсә ачыла. Мәчет каршында бик бай китапханә булган, аның дини әдәбияты, 17 гасырда язылган кулъязма китаплары булган (1917 елгы Октябрь революциясеннән соң юк ителгән).
(3770) Низами
(3770) Низами  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1974 елның 24 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 QT1» саналган.
NGC 3079
NGC 3079 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Лессона
Лессона — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Юкон (Оклагома)
Юкон  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юкон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жан-о-Буа (Уаза)
Сен-Жан-о-Буа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Мебрекур-Ришкур
Мебрекур-Ришкур (Mesbrecourt-Richecourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Вайтс-Сити (Нью-Мексико)
Вайтс-Сити  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вайтс-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шентук
Шентук — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бистроглед
Бистроглед — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Емишендере (Ментеше)
Емишендере (Yemişendere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фе (Югары Марна)
Фе — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Топкая (Маһмудие)
Топкая (Topkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Маһмудие илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Питтенбах
Питтенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вансор-Игай
Вансор-Игай — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Юган елгасының сул ярына тамагыннан 280 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 45 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хорошовка
Хорошовка — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452189, — 80225802009.
Шукша (Пинега кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Посидоний буразналары
Посидоний буразналары — Айның 32°N, 28.7°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 70 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Исеме
Посидоний буразналары якындагы Посидоний кратеры хөрмәтенә аталган.
Бакиев Мөхәммәтзәки Камалетдин улы
Бакиев Мөхәммәтзәки Камалетдин улы   ! -2.05.1939, Чистай ш., дин эшлеклесе, мәгърифәтче, Исаково мәчетенең имам-хатыйбы. Авыл телендә яңа уку программасын кертү өчен чыгыш ясады
мәдрәсә. Аның инициативасы буенча, дини фәннәр белән беррәттән, дөньяви фәннәрне дә үзләштерә башлыйлар. 1909 елдан башлап авылда рус-татар мәктәбен ачу өчен актив чыгыш ясый: земство идарәсе алдында берничә тапкыр үтенеч бирә, авыл кешеләрен үгетли (аңа абыйлы-энеле Габдрахман, Гатаулла һәм Хәлил зур ярдәм күрсәтәләр). 1912 елда мәктәпне ачалар, ул чорда ул икенче Тәтеш өязендә була (рус телен укыталар, төгәл һәм табигый фәннәр нигезләре). Исаково (югалган) тарихы буенча кулъязма китапны системага сала һәм тулыландыра. Алдынгы мәктәпләр һәм училищелар тәҗрибәсен өйрәнде һәм аны Исаково мәктәбенә кертте. Татар зыялыларының күренекле вәкилләре - Г.Тукай һәм Ф.Әмирхан белән аралаша. Соңгы тапкыр ул Г.Тукаемнезадоза белән аның үлеменә кадәр, 1912 елның ахырында кунакханәдә очраша.
Фель-Бийо
Фель-Бийо — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
NGC 3080
NGC 3080 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Англес (Франция)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 85,62 км².
(4213) Ньёрд
(4213) Ньёрд  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1987 елның 25 сентябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 ST4» саналган.
Благун
Благун — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плайдт
Плайдт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лаэл (Нью-Йорк)
Лаэл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ливорно-Феррарис
Ливорно-Феррарис — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Емишкен (Кумру)
Емишкен (Yemişken) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Кумру илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кетунаши
Кетунаши — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Верещагино (Подосиновец районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Вью-ан-Салла
Вью-ан-Салла (Viuz-en-Sallaz) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Рюмийи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,91 км².
Искәрмәләр
Вью-ан-Салла
Вязовая (Добрянка кушылдыгы)
Вязовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Добрянка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Бленика (авыл)
Бленика  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Вязовая (Добрянка кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бленика (авыл)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(4807) Нобору
(4807) Нобору  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1991 елның 10 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AO» саналган.
Лизио
Лизио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Топламалар (Нурдагы)
Топламалар (Toplamalar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Нурдагы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 3081
NGC 3081 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Юфола (Оклахома)
Юфола  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Юфола шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шукшамена
Шукшамена — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Түбән Шукша елгасының сул ярыннан 69 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Валенсия (Нью-Мексико)
Валенсия  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Валенсия халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парри буразналары
Исеме
Парри буразналары якындагы Парри кратеры хөрмәтенә аталган.
Ферриер-е-Лафоли
Ферриер-е-Лафоли — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Мений-Сен-Лоран
Мений-Сен-Лоран (Mesnil-Saint-Laurent) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Сен-Жермен-ла-Потри
Сен-Жермен-ла-Потри — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Плайн
Плайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лимоне-Пьемонте
Лимоне-Пьемонте — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Варм-Юган
Варм-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ненс-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 121 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 33 км.
Пачаҗылар (Ушак)
Пачаҗылар (Paçacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (köy).
Варм-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Кожай-Максимово
Кожай-Максимово — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, — ?.
Андийак
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,44 км².
Кетунеле
Кетунеле — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Богатино (Болгария)
Богатино  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Топлу (Алачам)
Топлу (Toplu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Емишли (Мидьят)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лайм (Нью-Йорк)
Лайм  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шырды
Шырды (Шерда) — Сакмар елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Баймак районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 29 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(4351) Нобухиса
(4351) Нобухиса  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 28 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UR1» саналган.
NGC 3082
NGC 3082 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Роза Бакиева
Бакиева Роза Фәрит кызы (11.07.1950, Душанбе шәһәре), химик фәннәр докторы (1998). Казан университетын тәмамлаганнан соң (1972) РФА КНЦ Органик һәм физик химия институтында эшләде. 1995 елдан Казан технология университетында аналитик химия кафедрасы профессоры (1999 елдан).
Сен-Жуст-ан-Шоссе
Сен-Жуст-ан-Шоссе — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Плайсвайлер-Оберхофен
Плайсвайлер-Оберхофен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Флаже (Югары Марна)
Флаже — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Грюффи
Грюффи (Gruffy) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Рюмийи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,44 км².
Бакиев Абдрахман (Габдрахман) Камалетдин улы
Бакиев Абдрахман (Габдрахман) Камалетдин улы Абдрахман (Габдрахман) Камалетдин улы (1884 - ?), дин эшлеклесе, мәгърифәтче, педагог. «Мөхәммәдия» (Казан) мәдрәсәсен тәмамлый. 1907 елда Зур Кырланга авылы мулласы Газизә Баһаветдиновнага өйләнә. 1912 елда Исаково авылында рус-татар мәктәбен ачуда абыйсы белән бергә сизелерлек роль уйнаган, аннары анда дини дисциплиналар укыткан. Олы абыйсы Мөхәммәтзаки китеп, Исаково мәчетендә имам булып хезмәт иткән. Мөселман дин әһелләрен эзәрлекләү елларында туган авылын ташлап, чит җирләрдә яшәргә мәҗбүр булган. 12 баласының бишесе педагог булды. Олылар Зәйнәп белән Асия, Казан укытучылар гимназиясен тәмамлагач, озак еллар мәктәптә укыттылар; Фәридә (1919 елда) һәм Сталин педагогия институтын тәмамлаганнан соң (1942 һәм 1950 елларда) Фәрит (1923 елда
димәк) 50 ел педагогик эшчәнлеккә багышланганнар; Сталинобад медицина институтының (1951) тәмамлануы 47 ел дәвамында югары уку йортларында укыткан.
Линьяна
Линьяна — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(1298) Ноктюрна
(1298) Ноктюрна  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1934 елның 7 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 AE» саналган.
Божак
Божак — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пашабагы (Караман)
Пашабагы (Paşabağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (köy).
Емишли (Сүрмене)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Сүрмене илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лоаццоло
Лоаццоло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Верещагино (Киров шәһәре)
Верещагино (Верещагино) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
Шуной
Шуной — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Соялка елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.
Верещагино (Киров шәһәре)
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шуной
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Адамс (Орегон)
Адамс  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Адамс шәһәре  елда нигезләнгән.
Плиний буразналары
Плиниь буразналары — Айның 17.9°N, 23.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 124 километр озынлыкта булган буразналары системасы.
Топлу (Чермик)
Топлу (Toplu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
8 март исемендәге
8 Март исемендәге — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452188, — 80225804001.
Мёриваль
Мёриваль (Meurival) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Кетуну (Берчень, Прахова)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Кантен-де-Пре
Сен-Кантен-де-Пре — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Фламмрекур
Фламмрекур — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Андук
Андук (Andouque) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,21 км².
Согда Хәкимова-Бакеева
Согда Зәки кызы Хәкимова-Бакеева (1903 - 1973, Казан), педагог.
Чирмешән мәктәбен тәмамлаган, Тәтеш шәһәрендә укытучылар курсларында белем алган. 1918 елдан туган авылында мәктәптә укыта, 1923 елда Чуваш АССРның Олы Бикшәшики авылы мәктәбенә күчерелә. 1924 елда танылган табиб Мурат Мозаевич Хәкимовка кияүгә чыга һәм Казанга күченә. М.Вахитов исемендәге үзәк Көнчыгыш китапханәсендә эшли. 1936 елда Казан медицина техникумын «фельдшер» белгечлеге буенча тәмамлый. Первомайский (хәзерге Чирмешән), Актаныш, Чистай шәһәрләре медицина учреждениеләрендә эшләде. Ире вафат булганнан соң, Яшел Үзән районының Карамалы Тау авылында фельдшер булып эшли башлый. Гомеренең соңгы елларын Казанда үткәргән. Аның белән аралашкан күренекле шәхесләр турында истәлекләр авторы (алар арасында аның абыйсы - күренекле шагыйрь һәм драматург Фәтхи Бурнаш аерым урын алып тора).
NGC 3083
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Божурци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ярина (Добрянка кушылдыгы)
Ярина — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Добрянка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Плайтерсхайм
Плайтерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Хәкимов Илгизәр Морат улы
Хәкимов Илгизәр Морат улы (1926 ел), хирург, ТАССРның атказанган табибы, Бөек Ватан сугышында катнашучы. Сугыштан соңгы елларда Казан медицина институтын тәмамлый, хирург булып эшли;
Локана
Локана — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Хакимова Айсылу Морат кызы
Хакимова Айсылу Морат кызы  (22.03.1928, Казан - 04.06.2003, шунда ук), гигиенист, медицина фәннәре докторы (1984), профессор (1986). Институтның Казан медын тәмамлаганнан соң (1952) шунда ук, гомуми гигиена кафедрасында, курс мөдире (1965 елдан), балалар һәм яшүсмерләр гигиенасы кафедрасы мөдире (1985 елдан) эшли. Хезмәт республика балалар халкының сәламәтлегенә әйләнә-тирә мохитнең йогынтысына багышланган. Нәтиҗәләр микроэлементларның эчтәлеге
Татарстан Республикасында азык-төлек продуктлары Рәхим-состав таблицаларында (1979, 1992) чагылдырылган, алар РАМ туклану гигиенасы фәнни-тикшеренү институты тарафыннан чыгарылган.
Топлуҗа (Мут)
Топлуҗа (Topluca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Емишли (Алтынорду)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лайма (Нью-Йорк)
Лайма  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татар поп-музыкасы
Татар поп-музыкасы (татар эстрадасы музыкасы) - татар телендә башкарылган поп стиле музыкасы һәм бу тел киң таралган төбәкләрдә, беренче чиратта Татарстан һәм Башкортостанда популяр. Кагыйдә буларак, күпчелек очракта татар халык музыка элементларын үз эченә ала, беренче чиратта татар халык музыкасына хас булган якларына поп-җырларда баян партиясе булу керә, шулай ук борынгы татар халык җырларын яңартып башкару, такмаклау таралган.
Сәхнә
Бүген татар эстрадасында татарлар арасында бик күп танылган башкаручылар, шул исәптән Әлфинә Әзһәмова, Хәния Фәрхи, Зәйнәп Фәрхетдинова, Зөфәр Билалов, Дилә Нигъмәтуллина, Альбина Апанаева, Вәсилә Фәттахова, Гүзәл Әхмәтова, Гүзәл Уразова, Иркә, Лилия Хәйруллина, Габделфәт Сафин, Айдар Галимов, Фәрит Таишев, Исхак-Хан, Салават Фәтхетдинов, СуперАлиса, Элвин Грей, DJ Радик, Айрат Сафин һәм башкалар бар. Алар арасында дөньяда иң танылган җырчылардан Алсу, шулай ук Австралия фольклор башкаручысы Зөлфия Камалова да билгеле, аның репертуарында да татар телендә җырлар бар. Күп кенә башкаручылар үз иҗаты өчен «Татарстанның атказанган артисты» һәм «Башкортстанның атказанган артисты» исемнәренә лаек булганнар.
Татар артистлары өлешчә башкорт эстрадасында да тәкъдим ителгән, чөнки Башкортстанда күп кенә татарлар яши. Айдар Галимов, Хәния Фәрхи, Вәсилә Фәттахова, Элвин Грей һ.б. татар һәм башкорт артистлары булып санала. 2008 елда татар телендә «Туган тел» дигән беренче альбомын чыгарган Алсуның әтисе, милләте буенча үзен башкорт дип билгели.
Татар йолдызлары аллеясы
Казанның төп җәяүле урамында — Бауман урамында — татар йолдызлары аллеясы урнашкан, анда татар мәдәнияты эшлеклеләренә, музыкантларга, театр һәм кино актерларына багышланган истәлекле билгеләр куелган, алар тротуарда монтажланган. Аллея 2002 елда Салават Фәтхетдинов инициативасы буенча оештырыла.
Юбра
Юбра — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының сул ярыннан 197 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1563) Ноэль
(1563) Ноэль  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1943 елның 7 мартында Сильвен Арен тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1943 EG» саналган.
Пашабей (Акдагмадени)
Пашабей (Paşabey) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (köy).
NGC 3084
NGC 3084 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Кетуну (Дражна, Прахова)
Кетуну — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вегита (Нью-Мексико)
Вегита  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вегита халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Крепен-о-Буа
Сен-Крепен-о-Буа — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Фонтен-сюр-Марн
Фонтен-сюр-Марн — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Чистые Пруды (Башкортстан)
Чистые Пруды — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452467, — 80213808001.
Варн-Еган
Варн-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Пим елгасының сул ярына тамагыннан 52 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бойник (Болгария)
Бойник  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Знаменка (Ярмәкәй районы)
Знаменка — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452188, — 80225804002.
Ашыктимер
Ашыктимер (Шестимир), шулай ук Зирекле — Саелмыш елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Октябрь районы биләмәләрендә ага. Биккол авылы янында Саелмыш елгасына кушыла. Елга озынлыгы 26 км. Риваятьләргә караганда, елга атамасы аның язын ташый торганлыгын күрсәтә.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Плайценхаузен
Плайценхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Кремпиньи-Бонегет
Кремпиньи-Бонегет (Crempigny-Bonneguête) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Рюмийи кантонына карый.
Плайценхаузен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кремпиньи-Бонегет
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,82 км².
Искәрмәләр
Кремпиньи-Бонегет
Ломбардоре
Ломбардоре — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Емишли (Каракөпрү)
Емишли (Yemişli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(703) Ноэми
(703) Ноэми  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1910 елның 3 октябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1910 KT» саналган.
Мезьер-сюр-Уаз
Мезьер-сюр-Уаз (Mézières-sur-Oise) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Бойно
Бойно — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ломбриаско
Ломбриаско — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Арифат
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20,28 км².
NGC 3085
NGC 3085 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сен-Крепен-Ибувилле
Сен-Крепен-Ибувилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Форсе (Югары Марна)
Форсе — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Айленд-Сити (Орегон)
Айленд-Сити  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Айленд-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хакимов Эдвар Морат улы
Хакимов Эдвар Морат улы (12.04.1938, ТАССРның Чистай шәһәре), геолог, философ, фәлсәфә фәннәре докторы (1993), профессор (1994). Казан университетын тәмамлый (1962), Көнбатыш Себер геология идарәсендә эшли (1965 елга кадәр, Новокузнецк шәһәре Кемеров өлкәсе). 1968-2011 елларда Казан педагогика институтында физ. география һәм геология кафедрасы мөдире (1985-2001). 2011 елдан Казан университетының Экология һәм география институтының география һәм крайны өйрәнү кафедрасы профессоры. Табигать белеменең фәлсәфи проблемалары буенча хезмәтләр. Балалар һәм үсмерләр өчен хикәяләр авторы, үзәк журналларда басылган һәм союздаш һәм халыкара фотокүргәзмәләрдә тәкъдим ителгән табигать турында фотография эшләре. РФ мәгариф һәм фән академиясенең Почетлы хезмәткәре (2004)
Бурнашева-Бакиева Масгуда Зәки кызы
Бурнашева-Бакиева Масгуда Зәки кызы (24.12.1907 - 15.08.1973, Казан), татар совет библиографиясенә нигез салучы, Г.Тукай әсәрләренең беренче күрсәткечен төзүче. Тугыз яшьтән Тәтеш балалар йортында тәрбияләнә, аннары Буа балалар йортына күчерелә. Бала чагыннан ук аның музыкаль сәләте ачыла, ул гармунда һәм скрипкада оста уйный. 14 яшьтән тәрбияче булып эшли башлый. 1924 елда Казанга күченә, китапханәләрдә эшли, читтән торып педагогия техникумын (1925), Югары китапханә курсларын (1930) тәмамлый. Казанда үги энесе Миңлебай Вафа Бурнашевка кияүгә чыкты. 1931 елның декабреннән Казан университеты китапханәсендә эшли: техник хезмәт күрсәтү бүлегендә, уку залы мөдире (1934 елдан). 1935 елның 23 августында, социаль чыгышын яшергән өчен, китапханәдән куыла, 25 сентябрьдә университет ректоры Г.Х. Камай күрсәтмәсе буенча торгызыла. 3.10.1936 библиограф белән фәнни-библиографик бүлеккә күчерелгән. 1937 елны тәмамлый
Пашабей (Эфлани)
Пашабей (Paşabey) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (köy).
Бакиев Әхмәтша Зыятдин улы
Бакиев Әхмәтша Зыятдин улы (1856, Исаково-1921, шунда ук) - Исаково авылына нигез салучы мурза токымы (Исак → Биккеня → Бикмөхәммәт→ Кулмөхәммәт→ Әлмөхәммәт→ Габделбакый → Габдрахман → Хәбибулла → Зиятдин Әхмәтша), таза хәлле крестьян, хәйрияче. тифтан үлде. Беренче хатыннан туган балалар Хаерниса Гайнулла кызы (Югары Лащи авылыннан) һәм икенчесе - Әсма (? -1930): Дәүләтша (сабый чагында үлә); Дәүләтша (1885-1932); Мөхәммәтша (1887-1938); Шамсежиган (1891-1971); Фархижиган (1893-1933); Шаһиәхмәт (1896-1974); Әхмәтафа (1897-1937); Соруржиган (1900-1919); Вәлиәхмәт (1902-1922).
Платтен (Витлих)
Платтен  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кетуну (Корнешть, Димбовица)
Кетуну — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лоранце
Лоранце — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Лайонс (Нью-Йорк)
Лайонс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Юдова
Юдова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Виска елгасының сул ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вейдо (Нью-Мексико)
Вейдо  — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вейдо халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Варсын-Тан-Юган
Варсын-Тан-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вась-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 10 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Топлуҗа (Алтынорду)
Топлуҗа (Topluca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фрампа
Фрампа — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Ле-д'Ессеран
Сен-Ле-д'Ессеран — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Шах
Яңа Шаһ — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452186, ОКАТО коды — 80225804003.
Болярци (Кырҗали өлкәсе)
Болярци  — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бакиев Дәүләтша Әхмәтшәй улы
Бакиев Дәүләтша Әхмәтшәй улы Дәүләтша Әхмәтшәй улы (1885, Исаково-1932, Магнитогорск шәһәре), таза хәлле крестьян, күп тапкырлар авыл сабан туйлары батыры. Чирмешәндә мәдрәсәне тәмамлый, аннан соң «Мөхәммәдия» (Казан) мәдрәсәсен тәмамлый. Аның хатыны - Маһинур Мөхәммәтгалиевна (1888, Чирмешән авылы - 1966) Исаково авылында укучыларны укыту белән шөгыльләнә. 1931 елның 15 июнендә гаилә раскулачить ителә һәм Чиләбе өлкәсенә сөрелә. Ул үлгәч, гаилә Чиләбе шәһәренә күчерелә, анда Маһинур Мөхәммәтгалиевна «Чиләбе строй» берләшмәсендә пенсиягә кадәр эшли. Аның балалары: Әхмәтҗан (1945 елда Япониягә каршы сугышта һәлак булган); Мөбәрәкшә (1910) Чиләбедә җирләнде; Рабига (1913) ; Хәдичә (яшь вакытта үлде); Фәридә (1923 нче елда кияүгә чыкканнан соң - Кадыйргали кызы); Таһир (1925 б); Хәлим (1928 нче бит, кайбер чыганакларда - Халирахман). Гаилә 1992 елның 7 июлендә реабилитацияләнгән;
Артес (Франция)
Артес (Arthès) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,01 км².
Дозовка (Дозовка №190 кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лорелья
Лорелья — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 3086
NGC 3086 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бакиев Мөхәммәд Әхмәт улы (Мөхәммәтша Әхмәтшаевич)
Бакиев Мөхәммәд Әхмәт улы (Мөхәммәтша Әхмәтшаевич) (1887, Исаково ур., 30.04.1938), хәлле крестьян, эшмәкәр, хәйрияче. «Мөхәммәдия» (Казан) мәдрәсәсен тәмамлаган, Тимяш авылында рус мәктәбендә белем алган. Игенчелек, терлекчелек, тире сатып алу, аларны беренчел эшкәртү һәм дәүләткә сату белән шөгыльләнгән. Иҗтимагый эшләр инициаторы булып чыгыш ясады, авыл җәмәгатьчелегенә һәм мохтаҗларга ярдәм итте. Беренче хатын - Гайнельхәдия Габдулла кызы (? - 1920), Әхмәт авылыннан - Гөлчәһрә (Гөлзәбәр) хатыны Мифтахетдин кызы. 1930 елда репрессияләнгән була һәм гаиләсе белән Чита өлкәсенең Усть-Карск районы Кудеча авылында яши, колхозда эшли. 1937 елның 28 ноябрендә кулга алына һәм 1938елның 10 мартында атып үтерүгә хөкем ителә. 1958елның 29 декабрендә реабилитацияләнгән.
Мези-Мулен
Мези-Мулен (Mézy-Moulins) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Петавий буразналары
Исеме
Петавий буразналары якындагы Петавиус кратеры хөрмәтенә аталган.
Эстлар
Э́стлар — көнбатыш Европа чыганакларында бүгенге Эстония территориясендә Урта гасырларда яшәгән халыкның аталышы. Борынгы рус чыганакларында бу атамага «чудь» атамасы туры килә.