cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(9941) Игуанодон
(9941) Игуанодон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 4 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CB3» саналган.
Удёв
Удёв — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасы, Рязань өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вад елгасының сул ярына тамагыннан 126 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша Темников каласы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр, Цна елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рига
Ри́га (латыш. Rīga) – Латвиянең башкаласы һәм Балтия илләрендәге иң эре шәһәр. Халык саны 713 270 мең кеше.
География
Көнбатыш Двина елгасының ике ярында, Рига култыгындагы тамагыннан ерак түгел урнашкан.
Никольское (Чиләбе өлкәсе)
Никольское (Никольское) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), татарлар (4%), башкортлар (17%), казахлар (2%).
Бенуэ
Бе́нуэ ( la Bénoué) — Көнбатыш Африкадагы (Камерун, Нигерия) елга.
География
Бенуэ елгасының инеше Камерун таулыгының көнчыгыш сыртларында урнашкан.
Бенуэ Нигер елгасының иң зур сул кушылдыгы булып тора, аның озынлыгы 1400 км (башка мәгълүматлар буенча 960 км). Елга бассейны мәйданы — 441 мең км². Су чыгымы 3170 м³/сек.
Иби каласыннан (яңгырлар чорында Гаруа каласыннан) суднолар йөри ала. Характеры буенча — киң үзәндә агучы тигезлек елгасы. Дымлы саванналарның халык тыгызлыгы югары булган районнар аша ага.
Эре кушылдыклары: Оква, Мада, Анкве, Шеманкар, Паи, Гонгола (барысы да уң) һәм Кацина-Ала, Донга, Темба, Фаро (барысы да  сул).
Отвага (газета)
«Отвага» (Кыюлык) — Бөек Ватан сугышының башлангыч чорында (1941-1942 еллар) Волхов фронтының 2нче удар армиясенең рус телендә чыгучы көндәлек фронт газетасы.
Тарих
1942 елның 23 июненә кадәр көн саен чыгып килә. Мөхәрририят Огорелье авылында (хәзерге Ленинград өлкәсе Тосна районы) урнаша. Баштарак газетада 24 әдәби хезмәткәр — хәрби корреспондент эшли: Н.Д. Румянцев (мөхәррир, батальон комиссары), Л.Б. Перльмуттер, Н.Н. Лихачев (хәрби бүлек җитәкчесе), Е.В. Вучетич (рәссам), А. Кузьмичев, Л. Моисеев (мөхәррир урынбасары), Н. Родионов, М.Я. Каминер, А.И. Обыдена (корректор), В. Старченко (машинистка) һ.б. Чолганыштан 24 хезмәткәрнең 7 се генә исән чыга алган. 1942 елның маенда хезмәткәрләрнең саны кими: 11 майда 4 әдәби хезмәткәрне курсларга җибәрәләр, 18 майда корректор штаты кыскартыла. 1942 елның 24 июнендә, чолганышта калып, дошман кулына эләгү куркынычы тугач, газета мөхәрририяте һәм типографиясенең матди өлеше юкка чыгарыла.
Муса Җәлил - хәрби корреспондент
1942 елның 5 маеннан өлкән политрук Муса Җәлил газетага әдәби хезмәткәр - хәрби корреспондент штатына алына. Муса Җәлил рус телендә язучы әдәби хезмәткәр (журналист) итеп кабул ителә. Муса Җәлилнең үз фамилиясе астында «Автоматчы Поляков», «Засадада» (В засаде), «Ашчы - мәргән атучы» (Повар-сверхметкий стрелок) мәкаләләре басыла. Фронт хәлләре турында аерым мәкаләләре фамилиясе күрсәтелми дә басыла. Газетада шулай ук Муса Җәлилнең «Гитлерның язгы резервлары» циклына керүче 10лап шигыре рус телендә басыла. Әлеге шигырьләрендә хәрби алман әсирләреннән сорау алганда туган тәэсирләре белән уртаклаша. Хәтта бөек алман шагыйрьләрен дә атый алмаган алман хәрбиләрен «мразь» дип атый. Газетада эшләү чорында «Сандугач һәм Чишмә» балладасын яза, ләкин бастырырга өлгерми кала. «Эх, булса иде ирек», «Ишек төбендә» шигырьләре шул чорда язылган. Газета өчен соңгы әзерләгән материалы — элемтәчеләрнең Мясной Бор янында фронтның авыр шартларында гаскәрне элемтә белән тәэмин итүләре турында була.
Славовица (Пазарҗык өлкәсе)
Славовица  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Вярдунки
Вярдунки — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Виган
Тарих
Беренче мәртәбә 7 нче гасырда телгә алына.
Александр Куликов
Александр Куликов (Александр Владимирович Куликов,, — , ) — Россия һөнәри футболчысы (сакчы).
XVIII гасыр (б. э. к.)
XVIII (унсигезенче) гасыр — безнең эрага кадәр 1701 елдан безнең эрага кадәр 1800 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Новая Руда
Новая Руда (Новая Руда ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(17584) 1994 XF1
(17584) 1994 XF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1994 елның 6 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 XF1» саналган.
Пайес (Арьеж)
Пайес (Pailhès) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Ариз-Лез кантонына карый.
Вовада
Вовада (Vovada ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Дембянки (Влоцлавский повяты)
Дембянки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камил Якупов
Камил Якупов:
Фатерштеттен
Фатерштеттен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Коутсвилл (Индиана)
Коутсвилл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Яна (Румыния)
Яна — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Коутсвилл (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Весь-Глубчицка
Нова Весь-Глубчицка — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Маклафлин (Көньяк Дакота)
Маклафлин  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Нова Весь-Глубчицка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яна (Румыния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маклафлин (Көньяк Дакота)
Тарихы
Маклафлин шәһәре  елда нигезләнгән.
Богунту (Анамур)
Богунту (Boğuntu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Маклафлин (Көньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Понтело (Тревизо)
Казе Понтело — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Понтело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ле-Гилен
Ле-Гилен — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
Олы Өсләгән
Олы Өсләгән – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сем елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Константин Куликов
Константин Куликов (Константин Владимирович Куликов,, — , ) — Россия һөнәри хоккейчысы (һөҗүмче), Югары Хоккей лигасының бронза призчысы (2014).
Оглакчы (Кызылҗаһамам)
Оглакчы (Oğlakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кесме (Дивриги)
Кесме (Kesme) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (köy).
Альбек (Каринтия)
Альбек  — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Вятровець (Великопольское воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Линкольн
Линкольн (Lincoln) — Англиянең Линкольншир графлыгында урнашкан шәһәр.
Смилец (Пазарҗык өлкәсе)
Смилец  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
XIX гасыр (б. э. к.)
XIX (унтугызынчы) гасыр — безнең эрага кадәр 1801 елдан безнең эрага кадәр 1900 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Менар
Менар — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
(9942) 1989 TM1
(9942) 1989 TM1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 8 октябрендә Ц. Хиоки, Н. Кавасато тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TM1» саналган.
Сидар-Слоп (Калифорния)
Сидар-Слоп  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Николай Гикало
Николай Гикало (, Әдис, Херсон губернасы, Рәсәй империясе —, Мәскәү, ССРБ) — инкыйлабчы, Беренче бөтендөнья сугышында катнашучы, совет фирка-дәүләт эшлеклесе. РК(б)Ф Грозный шәһәр комитеты рәисе, башкарма комитеты рәисе (1918), РК(б)Ф Таулы өлкә комитеты җавплы сәркәтибе (1921), Үзбәкстан коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1929), Азәрбайҗан коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1929-1930), Беларус коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1932-1937), Украина коммунистик фиркасе Харьков өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1937). БК(б)Ф ҮК Үзәк Азия сәяси бюросы әгъзасы, Беларус КФ ҮК бюросы әгъзасы (1932-1937), Украина КФ ҮК әгъзасы (1937-1938), Украина КФ ҮК сәяси бюросы әгъзасы (1937-1938).
Сидар-Слоп (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Ванъёль
Түбән Ванъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Когель елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17585) 1994 YC4
(17585) 1994 YC4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Божер (приход, Луизиана)
Божер — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Бентон шәһәре.
Тарихы
Рәсми рәвештә 1843 елда оештырыла.
Территориясе
Мәйданы 867 км² тәшкил итә.
Нова Весь-Мала (гмина Гродкув)
Нова Весь-Мала  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая Рудня (Смаргонский районы)
Новая Рудня  (Новая Рудня ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Дембянки (Радзейовский повяты)
Дембянки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Памье
Памье (Pamiers) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-1, Памье-2 кантонына карый.
Фаульбах
Фаульбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Урзева
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша Темников каласы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр, Цна елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Михаил Куликов
Михаил Куликов (Михаил Фёдорович Куликов,, — , ) — табиб, җәмәгать эшлеклесе, Әстерхан губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
XX гасыр (б. э. к.)
XX (егерменче) гасыр — безнең эрага кадәр 1901 елдан безнең эрага кадәр 2000 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Сребриново
Сребриново — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Валя-Маре (Думешть, Васлуй)
Валя-Маре — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сребриново
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шердынята
Шердынята (Шердынята) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Вейкфилд
Вейкфилд (Wakefield) — Англиянең Вест-Йоркшир графлыгында урнашкан шәһәр.
Вятрово (Великопольское воеводалыгы)
Вятрово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меннту-сюр-Шер
Меннту-сюр-Шер — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Альберндорф-им-Пулькауталь
Альберндорф-им-Пулькауталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Нова Весь-Мала (гмина Левин-Бжеский)
Нова Весь-Мала  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казе Понтин (Тревизо)
Казе Понтин — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Понтин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(17586) 1995 AT2
(17586) 1995 AT2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Сенегал (елга)
Сенегал — Көнбатыш Африкадагы елга.
География
Снегал елгасы Бафинг һәм Бакой елгалары кушылган урында Мали территориясендә башлана. Аннары Сенегал һәм Мавритания илләре арасында табигый чик барлыкка китерә.
Елганыж озынлыгы — якынча 1970 км. Елга бассейнының мәйданы 419 575 км²,  Атлантик океанга еллык су чыгымы якынча 670 м³/с.
Сенегал елгсының төп кушылдыклары: Фалем, Каракоро һәм Горгол.
Елганың атамасы шушы елга буенда яшәгән берберларның сенега кабиләсе исеменнән барлыкка килә. Елга тамагына килүче тәүге европалы — португаль диңгезчесе Диниш Диаш булган. Ул монда 1444 елда килгән. 1972 елда Мали, Сенегал һәм Мавритания илләре Сенегал елгасын тергезү буенча оешмага (Organisation pour la mise en valeur du fleuve Sénégal) нигез сала. Елга бассейны белән бергәләп идарә итү оешманың төп максаты була. 2005 елда Гвинея бу оешмага керә.
Павел Куликов
Павел Куликов (Павел Владимирович Куликов,, — , ) — Россия һөнәри хоккейчысы (һөҗүмче), яшьләр арасында дөнья чемпионатының көмеш призчысы (2012).
Бурна
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
XXI гасыр (б. э. к.)
XXI (егерме беренче) гасыр — безнең эрага кадәр 2001 елдан безнең эрага кадәр 2100 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Бодурагач (Өзалп)
Бодурагач (Bodurağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кранделл (Индиана)
Кранделл  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
(9943) Bizan
(9943) Bizan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Кранделл (Индиана)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
(9943) Bizan
Тарихы
1989 елның 29 октябрендә М. Ивамото, Т. Фурута тарафыннан Tokushima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UG3» саналган.
Кранделл (Индиана)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коробаново (Новодугино районы)
Коробаново — Русиянең Смоленск өлкәсе Новодугино районы составына керүче авылы. Извеково авыл җирлеге составына керә. Халык саны — 3 кеше (2007 ел). Почта индексы — 215223.
Тарих
Бөек Ватан сугышы вакытында, 1941 елның октябрь аенда, авылны фашист гаскәрләре басып алалар, кире 1943 елның мартынды азат ителә.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь.
Фахендорф
Фахендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марион (Көньяк Дакота)
Марион  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Марион шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оглакчы (Сивриһисар)
Оглакчы (Oğlakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кесмебурун (Османие)
Кесмебурун (Kesmeburun) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Османие илчесенә караган бер авыл (köy).
Владимир Полонский
Владимир Полонcᴋи (, Тубыл, Тубыл губернасы, Россия империясе —, Мәскәү, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — инкыйлабчы, сəʙит фирка һәм һөнәри берлекләр эшлеклесе. Нижгaр губерна һөнәри берлекләр шурасы рәисе (1921-1924), БК(б)Ф Мәскәү өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1929-1930), Бөтенсоюз үзәк һөнәри берлекләр шурасы сәркәтибе (1930), Азәрбайҗан коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1930-1933, 1935-1937), БК(б)Ф Кавказ арты төбәк комитеты икенче (1930-1931), өченче сәркәтибе (1931-1933), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе элемтә юллары халык комиссары беренче урынбасары (1933-1935), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе элемтә халык комиссары беренче урынбасары (1933-1935). 11-17 нче фирка җыеннары делегаты, БК(б)Ф ҮК әгъзалыгына нәмзәт (1927—1937), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе ҮБК әгъзасы.
Джевце (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Джевце  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зүнгүләш
Зүнгүләш (Züngüləş ) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
Янка (Бихор)
Янка — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сидарвилл (Калифорния)
Сидарвилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сидарвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иң эре йолдызлар исемлеге
Иң эре йолдызлар исемлегенә мәгълүм булганнардан зурлыгы буенча иң зур йолдызлар керткәннәр. Йолдыз радиусы үлчәү берәмлеге булып Кояш экватор радиусы кулланылган — 695 500 км.
Йолдызлар төгәл тәртибе төрле сәбәпләр аркасында билгеләнмәгән. Мәсәлән, китерелгән йолдызлар күпчелеге өчен аларга кадәр ераклыклары төрле дәрәҗәдә төгәл түгел, ә бу йолдызлар зурлыгы ачыклауына тәэсир итә. Шуның өстенә кайбер эре йолдызлар сузылган атмосфералар һәм үтә күренмәсез тузан тычшалар һәм түгәрәкләргә ия булалар яисә тибәләр.
Нова Весь-Прудницка
Нова Весь-Прудницка — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перей
Перей (Péreille) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Пеи-д'Ольм кантонына карый.
Габлин
Габлин — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Соколка
елга торак пункт
Габлин
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тополи-Дол
Тополи-Дол — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альберндорф-ин-дер-Ридмарк
Альберндорф-ин-дер-Ридмарк — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD198174
HD198174 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
XXII гасыр (б. э. к.)
XXII (егерме икенче) гасыр — безнең эрага кадәр 2101 елдан безнең эрага кадәр 2200 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Алексей Кулябко
Алексей Куләбко (Алексей Александрович Кулябко,, — , ) — физиолог, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1914), Казан, Тум һәм Мәскәү университетлары профессоры, Тум университетының атказанган профессоры.
Мер (Луар һәм Шер)
Мер — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
Түбән Дальёль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Новая Спуша
Новая Спуша (Новая Спуша ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Вустер (Бөекбритания)
Вустер (Worcester) — Англиянең Вустершир графлыгында урнашкан шәһәр.
Ле-Дезер (Манш)
Ле-Дезер — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
(17587) 1995 BD
Тарихы
1995 елның 20 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BD» саналган.
Александр Кулясов
Александр Куләсов (Александр Петрович Кулясов,, — , ) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
XXIII гасыр (б. э. к.)
XXIII (егерме өченче) гасыр — безнең эрага кадәр 2201 елдан безнең эрага кадәр 2300 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Бозагач (Гүлнар)
Бозагач (Bozağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Югорск
Югорск (Югорск) — Төмән өлкәсенең Хант-Манси — Югра автономияле округында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 34 066 кеше.
География
Югорск Көнбатыш Себернең төньягында, Ханты-Мансийсктан 420 километр көнчыгыштарак урнаша. Геологическая тимер юл станциясе (Ивдель — Приобье сызыгы).
Тарих
Югорск 1962 елда Ивдель — Обь тимер юлы төзелеше барышында Комсомольский исеме астында нигезләнә. 1963 елда Комсомольскийга шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә.
1992 елда Югорск шәһәренә үзгәртеп корыла.
Икътисад
ЧҖҖ "Газпром трансгаз Югорск" — предприятиесе.
Мәгариф
6 мәктәп, өйрәнү-җитештерү комбинаты, сәнгать мәктәбе, политехника колледжы.
Казе Понцето (Торино)
Казе Понцето — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Понцето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Валя-Маре (Ивенешть, Васлуй)
Валя-Маре — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феллен
Феллен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Рубен Рубенов
Рубен Рубенов (, Тифлис, Тифлис губернасы, Рәсәй империясе —, Мәскәү, ССРБ) — инкыйлабчы, совет фирка-дәүләт эшлеклесе. Гөрҗистан КФ Тбилиси шәһәр комитеты җаваплы сәркәтибе (1921-1924), БК(б)Ф Кавказ арты төбәк комитеты икенче сәркәтибе (1928-1929), Азәрбайҗан коммунистик фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1933), БК(б)Ф Кавказ арты төбәк комитеты өченче сәркәтибе (1933), БК(б)Ф ҮК фирка контроле комиссиясе әгъзасы (1934-1937).
Фотиново (Пазарҗык өлкәсе)
Фотиново  — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9944) 1990 DA3
(9944) 1990 DA3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 24 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DA3» саналган.
Гаврони (Конинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нова Кузня (Ополе воеводалыгы)
Нова Кузня  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соколка (Зәй районы)
Соколка (Соколка) — XIX гасырның I яртысында нигез салынган, Татарстан АССР Зәй районы Төги авыл советына караган, 1979 елда юкка чыккан торак пункт (авыл).
География
Авыл Зәй районының көнчыгышында, Зәй—Төги автомобиль юлыннан 5,5 км эчтәрәк, район үзәге Зәй шәһәреннән 30 км, Зәй тимер юл станциясеннән 28 км читтәрәк, Ямаш елгасы бассейнында, әлеге елганың сулъяк кушылдыгы булган Васанзюрка елгасы ярында урнашкан булган.
Тарих
XIX гасырның I яртысында Кама буендагы Соколка авылыннан, шулай ук Поповка, Ширәмәт янындагы Кама Аланы авылларыннан күчеп утыручылар тарафыннан нигез салынган. Яңа авыл исеме әлеге Соколка авылы атамасыннан алып куелган. Беренче күчеп утыручыларның фамилияләре билгеле: Паренкиннар, Мустаевлар, Баландиннар гаиләсе. Яңа күчеп утыручылар Васанзюрка елгасы буйларын умарта тоту өчен идеаль җирләр дип табып, күпләп умарта тоткан. Авылда хуҗалыклар саны 45 булып, 230 кеше яшәгән, руслар.
1929 елда берничә гаилә аерылып чыгып, Водоохранный авылын нигезләгән.
Оешкан вакыттан (XIX гасырның I яртысы) авыл Казан губернасы Чистай өязе Ерыклы волостена, Татарстан АССР төзелгәч, Алексеевка (әүвәлге исеме Яңа Тетвел) авыл советына, 1959 елдан (Алексеевка авыл советы бетерелгәч) Төги авыл советына караган. 1930 елның 10 августыннан — Яңа Чишмә, 1944 елның 19 февраленнән — Ямаш, 1956 елның 7 декабреннән — Акташ, 1959 елның 26 мартыннан — Зәй, 1963 елның 1 февраленнән — Әлмәт, 1972 елның 1 ноябреннән — Зәй районнарында.
Крестьяннарны күмәк хуҗалыкларга берләштерү башлангач, 1930 елда авылда «Соколка» авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оештырылган, соңрак ул «Пятилетка» дип үзгәртелгән. Беренче рәис итеп И. М. Паренкин сайланган.
Бөек Ватан сугышы фронтларында (1941—1945 елларда) авылдан 19 кеше һәлак булган яки хәбәрсез югалган.
Мөстәкыйль хуҗалык итүдән мәхрүм калган Соколка авылы кешеләре авылдан китә башлый. Күпчелек халык Зәй шәһәренә барып урнаша. 1979 елда авыл яшәүдән туктый.
Александр Кунахович
Александр Кунахович (Александр Викторович Кунахович,, — , ) — СССР караблар төзүчесе, Сталин премиясе лауреаты (1949), ТАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1960), 340 санлы үзәк конструкторлык бюросының баш конструкторы (1949-?).
Дуванай
Дуванай — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан Республикасы Нуриман районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шароварка елгасының сул ярыннан 7,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Джевяново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Джевяново  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альберсдорф-Пребух
Альберсдорф-Пребух — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(17588) 1995 BH2
(17588) 1995 BH2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 30 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BH2» саналган.
Новая Стража
Новая Стража (Новая Стража ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.
Рәэселҗаси
Рәэселҗаси (رأس الجاثي рә’с әл-җаҫий — «Тезләнүченең башы»; Геркулес α, Геркулес альфасы, α Her) — Геркулес йолдызлыгының өчле йолдыз.
Йолдыз системасы
Рәэселҗаси A — кызыл үтә зур йолдыз. Аның массасы Кояшныкыннан 460 тапкыр зуррак, ә ялтыравы +2,8m дән +3,5m гә кадәр үзгәрә.
Огмаҗа (Алтынорду)
Огмаҗа (Oğmaca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Перль-э-Кастеле
Перль-э-Кастеле (Perles-et-Castelet) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Ле-Крене
Ле-Крене — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
XXIV гасыр (б. э. к.)
XXIV (егерме дүртенче) гасыр — безнең эрага кадәр 2301 елдан безнең эрага кадәр 2400 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Крейн (Индиана)
Крейн  — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нова Сходня
Нова Сходня — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мартин (Көньяк Дакота)
Мартин  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мартин шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Янка (Олт)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чиуш
Чиуш — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасы, Рязань өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Парца елгасының сул ярына тамагыннан 66 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 38 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша Темников каласы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр, Цна елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сиклифф (Калифорния)
Сиклифф  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Сиклифф халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фелльхайм
Фелльхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәңгәр Нил
Зәңгәр Нил ягъни Бар-әл-Азрак (البحر الازرق ягъни النيل الأزرق, Ән-Нил-әл-Азрак ), Эфиопия территориясендә — Аббай (ጥቁር አባይ, сүзгә сүз «кара») — Судан һәм Эфиопиядәге елга, Нилның уң кушылдыгы.
География
Озынлыгы 1783 км
Эфиопия таулыгындагы Тана күлендә башлана. Күлдән чыккан су гидроэлектростанцияле буа белән тәртипкә салынган. Зәңгәр Нил елгасы тамагыннан 580 чакрымга югарырак өлешендә суднолар йөри ала.
Югары агымы Эфиопия таулыгы өлешендә Аббай исемен йөртә. 500 км дәвамында 900-1200 метр тирәнлектәге каньон аша ага. Эфиопиядә изге елга дип исәпләнә, шунлыктан аңа икмәк һәм башка азык рәвешендә бүләк алып киләләр.
Бозалан (Вакфыкебир)
Бозалан (Bozalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Вакфыкебир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Зәңгәр Нил
География
Судан территориясендә елга Бахр-әл-Азрак (гарәп. бахр — «диңгез» һәм азрак — «зәңгәр») исемен йөртә һәм биредә Росейрес шәһәре янында зур сусаклагыч төзелгән.
Хартум шәһәрендә Зәңгәр Нил Ак Нил белән кушылып Нил елгасын барлыкка китерә.
Яңгырлар чорында Зәңгәр Нилнең сулары Нилга агып төшкән гомуми су күләменең 60 %ын тәшкил итә, коры чорда елга нык саега. Түбәнге агымында ефәк басуларын сугару һәм су белән тәэмин итү өчен кулланыла. Яңгырлар чорында уртача су чыгымы 2350 м³/сек.
2011 елда елгада «Бөек Эфиопия Яңарыш быуасы» төзү башлана, ул 15 гидроагрегаттан тора. ГЭС егәрлеге 5250 МВт тәшкил итәчәк.
Шехурдино
Шехурдино (Шехурдино) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Гаврони (Сьремский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хаджиево
Хаджиево — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Коммуна
Түбән Коммуна — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Мылва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кызыл мәйдан
Кызыл мәйдан (tat. lat. Qızıl mäydan, Красная площадь) — Мәскәү шәһәренең баш мәйданы, Мәскәү кирмәне (көнбатышка) һәм Кытай-шәһәре (көнчыгышка) арасында, Мәскәү үзәгендә урнашкан.
Кызыл мәйданнан Мәскәү елгасы ярына Василий төшү юлы бара.
Урнашкан урын
Кызыл мәйдан Кремль юлы, Воскресение капкасы, Никольская урамы, Ильинка, Варварка, Василий төшү юлы арасында урнашкан.
Һәйкәлләр
Кызыл мәйданда Маңгай урыны (җәзалау урыны — Лобное место), Минин һәм Пожарскийга һәйкәл, Ленин төрбәсе урнаша. Ленин төрбәсе янында Кремль дивары янында каберлек урнаша. Көнбатышка — Мәскәү кирмәне, көнчыгышка — ГУМ кибете, төньякка — Тарихи музей һәм Казан чиркәве, көньякка — Покров чиркәве урнаша.
Тарих
Иван III хакимлегендә (XV азагы — XVI башы) Мәскәү кирмәне яңа дивары төзегәннән соң Кызыл мәйдан килеп чыга.
1493 — Мәскәүдә зур янгын булган, мәйдан урынында бернәрсә булмаган һәм урынны Янгын (русча Пожар) дип йөртелгән.
Казан шәһәрен 1552 елда буйсындырганнан соң күп чиркәүләр Казан исемле дип атала башлаган. Явыз Иван Казан Кирмәне матурлыгы белән сокланып Мәскәүнең Кызыл мәйданында Казан Кирмәнендә охшаш биналар төземәкче булган. Бөек тарихчы Худяков буенча Покров чиркәве (Изге Василий чиркәве) Казанны буйсындырганнан соң Казан баш мәчетенә охшаш булган өчен ясалган, ә гөмбәзләре — Казанның Нур-Али Җәмигъ мәчетеннән алынган
1625 елдан соң — Спас манарасы яңартып төзегәннән соң — шушы урын Кызыл мәйдан дип йөртелә башлаган.
Долорес Ибаррури
Исидора Доло́рес Иба́ррури Го́мес (Dolores Ibarruri Gomez; Dolores Ibarruri Gomez; шулай ук "Pasionaria"-"Дәртле" буларак билгеле) (9 декабрь 1895, Гальярт, Бискай провинциясе - 12 ноябрь 1989, Мадрид) - испан һәм халыкара коммунистик хәрәкәт эшлеклесе, 1936-1939 еллар Ватандашлар сугышы елларында республика хәрәкәтенең актив катнашучысы, аннары Франко диктатурасы эмигрант оппозициясе эшлеклесе.
HD198195
HD198195 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Кызыл мәйдан
Тарих
XVIII—XIX гасырда берничә тапкыр яңартып төзелгән.
Долорес Ибаррури
Тәрҗемәи хәле
Баск шахтеры әтисе һәм Кастиль чыгышлы әнисе гаиләсендә туганды. 1917 елда Соморростро шәһәренең социалистик оешмасына керә һәм Пассионария (Дәртле - тәхәллүсе) исеме астында эшче матбугатта чыгыш ясый башлый. Берничә елдан ул Испания комунистик фиркасе әгъзасы була (1920 елның апрелендә нигезләнгән). Аннан соңгы чорда - берничә коммунистик гәзитә мөхәррире, ИКФ Бискайск өлкә комитеты әгъзасы; 1930 елдан ҮК әгъзасы, 1932 елдан ИКФ Политбюро (1960 елдан - Башкарма комитет) әгъзасы, 1932-1942 елларда ИКФ ҮК сәркатибе. 1932 елдан соң ИКФ эшен хатын-кызлар арасында җитәкләгән. Долорес алты тапкыр кулга алынган һәм төрмәгә ябылган.
Кызыл мәйдан
Тарих
1812 елгы Ватан сугышы чорында Наполеон I гаскәрләре Мәскәүне яулап ала. Кайбер чыганаклар буенча Башкорт кавалериясе кенәз Кудашев җитәкчесендә Кремль шартлауына юл куймый.
HD198195
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Долорес Ибаррури
Тәрҗемәи хәле
1936 елда Долорес Ибаррури кортес (Испан парламенты) депутаты итеп сайланган, 1937 елда - кортесларның вице-рәисе. Испания комунистик фиркасе җитәкчесе буларак, ул Ватандашлар сугышы һәм 1936-1939 еллардагы итало-алман интервенциясе чорында аерым роль уйнады. 1936 елның 18 июлендә митингта «¡No pasarán!» фразасын әйтте. "Алар узмаячак!" - бу гыйбарә танылган халыкара антифашист лозунгына әверелгән.
Кызыл мәйдан
Тарих
Инкыйлабтан соң Кызыл мәйдан мемориаль мәгънәсенә ия була. Кирмән дивары янында каберлек килеп чыга, Ленин төрбәсе төзелә. Кызыл мәйдан баш тантана мәйданына әверелә.
Долорес Ибаррури
Тәрҗемәи хәле
1939 елдан - ССРБда эмиграциядә.
Кызыл мәйдан
Тарих
Совет Берлеге таркалганнан соң Кызыл мәйданда шугалак еш оештырыла, каберлек янында төрле концертлар һәм биюләр үткәрелә. Галимнәр фикерләре буенча шушы биюләр-концертлар тарихи һәйкәлләргә зур зыянны китерә, аеруча Изге Василий чиркәвенә.
HD198195
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Долорес Ибаррури
Тәрҗемәи хәле
1942 елда (Хосе Диас үлгәннән соң) Ибаррури ИКФ генераль секретаре булган. Франко үлгәннән соң һәм илдә демократизация башланганнан соң Долорес Ибаррури туган ягына 1975 елда кайтты. Беренчедә, Франко диктатурасы җимерелгәннән соң, 1977 елда демократик сайлауларда ул Кортесага сайланган.
Халыкара демократик хатын-кызлар федерациясенә (1945 ел) нигез салучыларның берсе буларак, Ибаррури халыкара демократик хатын-кызлар хәрәкәтендә актив катнашткан. Долорес Ибаррури берничә китап авторы, МДУ мактаулы докторы.
1989 елның 12 ноябрендә пневмониядән үлде.
Истәлек
Долорес Ибаррури исеме белән Екатеринбургдагы, Атбасардагы, Липецктагы, Борисовдагы, Черниговтагы урамнар аталган.
Кесметаш (Ширван)
Кесметаш (Kesmetaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (köy).
Молинеф
Молинеф — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
(9945) Karinaxavier
(9945) Karinaxavier — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Коркодин (авыл)
Коркодин (Коркодин) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (64%), татарлар (28%), башкортлар (8%).
Казе Пополари (Мантова)
Казе Пополари — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Пополари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
XXV гасыр (б. э. к.)
XXV (егерме бишенче) гасыр — безнең эрага кадәр 2401 елдан безнең эрага кадәр 2500 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
Абжит
Абжит (Abjit ) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
Eurovision җыр бәйгесе 2014
Eurovision җыр бәйгесе 2014 (Eurovision Song Contest 2014; Concours Eurovision de la chanson 2014) – 59 нчы Eurovision җыр бәйгесе. Ул Даниядә 13 майдан 17 майга кадәр узды. Дания узган елгы Швециядә узган «Eurovision җыр бәйгесе 2013» бәйгесендә җиңү яулады, җиңүне аңа «Only Teardrops» җыры белән Эммили де Форест китерде.
Ярымфиналлар 13 май һәм 15 май көннәрендә уздылар, финал 17 май кичендә үткәрелгән.
Австриядән Кончита Вурст исемле сакаллы хатын-кыз кыяфәтендә җырлыган җырчы җиңүче дип аталды. Элегрәк ул Том Нойвирт исемле ир-ат буларак чыгыш ясый иде. Икенче урында Нидерландтан The Common Linnets төркеме. Өченче урында Швециядән Санна Нильсен.
Альбершвенде
Альбершвенде — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
(17589) 1995 BR10
(17589) 1995 BR10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1995 елның 29 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BR10» саналган.
Джицим
Джицим — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җаналды
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Павловка сусаклагычынан Шакша бистәсендәге су үлчәүпостына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кочаново (Смоленск өлкәсе)
Кочаново — Русиянең Смоленск өлкәсе Новодугино районы составына керүче авылы. Извеково авыл җирлеге составына керә. Халык саны — 2 кеше (2007 ел). Почта индексы — 215257.
Өлкәнең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Новодугинодан 26 километрга көньяк-көнбатыштарак урнашкан, автоюлыннан 19 километрга көнбатыштарак Смоленск — Дорогобуж — Вязьма — Зубцов юлында тора, Соловка елга ярында. Авылдан 23 километрга көнчыгышырак Вязьма — Ржев сызыгында Александрино тимер юлы станциясе урнашкан.
Тарих
Бөек Ватан сугышы вакытында, 1941 елның октябрь аенда, авылны фашист гаскәрләре басып алалар, кире 1943 елның мартынды азат ителә.
Пеш (коммуна)
Пеш (Pech) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
Гадовске-Голендри
Гадовске-Голендри — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новая Ятвезь
Новая Ятвезь (Новая Ятвезь ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Мирҗәгъфәр Бәкиров
Мирҗәгъфәр Бәкиров (,Губа, Бакы губернасы, Рәсәй империясе —, Бакы, АзССР, ССРБ) — совет фирка-дәүләт эшлеклесе. Азәрбайҗан дәүләт куркынычсызлыгы органнары башлыгы (ВЧК, ГПУ, ОГПУ, НКВД), АзССР эчке эшләр халык комиссары (1921—1927), АзССР Халык комиссарлары шурасы рәисе (1932—1933), Азәрбайҗан КФ Бакы шәһәр комитеты беренче сәркәтибе (1933—1950), Азәрбайҗан коммунистлар фиркасе ҮК беренче сәркәтибе (1933—1953), АзССР Министрлар шурасы рәисе (1953). БК(б)Ф-СБКФ ҮК әгъзасы (1937-1953), 1 һәм 3 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.