cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дилавер (Акчакоҗа)
Дилавер (Dilaver) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Яңа Акшиман
Яңа Акшиман (Жаңа Ақшиман) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Вера-де-Монкайо
Вера-де-Монкайо — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7030
NGC 7030 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Охаба (Горж)
Охаба — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Анша
А́нша (Санскрит телендә - अंश, aṅça - «өлеш») — Һинд динендә Адитьялар сыйныфаннан Ходай. Бу Ходай "Ригведа"да ук искә алына, әмма Ведаларда Аншаның образы үзе конкретлаштырылмаган. Функцияләре буенча Анша Дакша һәм Бхага белән якынлаша. . Ул корбан өләшүе вакытында өлеш бирә (РВ II, 1, 4), Ашвиннарны Анша кебек милек бирергә сорыйлар. (РВ Х, 106, 9).
Соңгырак әдәбиятта Анша бары тик Адитиның адитьялар дип аталган 12 улларының берсе булып тора. Ул хәтта Сканданың кабул итүендә була һәм аңа Паригха, Вата, Бхима, Дахана дигән биш юлдаш бирә. . Коралдан Анша кыска саплы сөңгене ярата. .
Казейки (Мастовский районы)
Казейки  (Казейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.
Вежбиця (Легёновский повяты)
Вежбиця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доротув (Лодзь воеводалыгы)
Доротув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жулебино (метро станциясе)
Архитекторалар - Л. Л. Борзенков, М. В. Волович, С. Ф. Костиков, Т. А. Нагиева, Н. Н. Солдатова, В. К. Уваров.
Станция 2013 елның 9 ноябрь көнендә ачыла.
Зыраманлар (Селенди)
Зыраманлар (Zıramanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карвальейра
Карвальейра — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Жулебино (метро станциясе)
Мәскәү шәһәренең Выхино-Жулебино районнарында урнашкан.
Карвальейра
Географиясе
Мәйданы —.
Карликово (Пуцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
WSB1
WSB1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Пюньи-Шатено
Пюньи-Шатено (Pugny-Chatenod) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Экс-ле-Бен-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 20.79 км².
Искәрмәләр
Пюньи-Шатено
Ставище (гмина Черемха)
Ставище  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Коммунист (гәҗит, Казан)
Коммунист — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан әсирләр комитеты органы. 1918 елның 26 ноябреннән 1919 елның мартына кадәр Казан шәһәрендә маҗар, алман һәм рус телләрендә нәшер ителә, барлыгы 6 саны чыга. Мөхәррир – Шандор Апати.
(884) Приам
(884) Приам  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1917 елның 22 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1917 CQ» саналган.
Дин-Ель
Дин-Ель — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Елга елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Выльгорт (Усть-Кулом районы)
Выльгорт (Выльгорт) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.
Климат
Выльгорт климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
Сент-Катрин-лез-Аррас
Сент-Катрин-лез-Аррас — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Паю (Элва)
Паю (Paju) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Тымар
Тымар (Тымар, Тымар) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429701. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213825006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (91%), руслар (9%).
Тышкы сылтамалар
Тымар
Миший Дол
Миший Дол — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Бартелеми-ле-Плен
Сен-Бартелеми-ле-Плен — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Монпазье
Монпазье — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Вилула (Парма)
Вилула — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вилула Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Терребонн (Орегон)
Терребонн  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Терребонн халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Коммунист (гәҗит, Мәскәү)
Коммунист — иҗтимагый-сәяси гәҗит. СССР ҮБК Милләтләр шурасы органы. 1932 елның 9 гыйнварыннан 1934 елның 30 дикәбренә кадәр Мәскәү шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 845 саны чыга. Мөхәррир – Идрис Агишев.
Оболонка
Оболонка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Тудовка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Саут-Бетлегем (Пенсильвания)
Саут-Бетлегем  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вежбиця (Радомский повяты)
Вежбиця  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Башкорт тавышы
Башкорт тавышы - татар телендә чыккан газета.
1917-1921 еллардагы Башкорт милли-азатлык хәрәкәте белән бәйле буларак, 1918 елның 17 июленнән Ырынбур каласында чыга башлый. Шагыйрь Хәбибулла Габитов мөхәррирлек итә.
Башкорт гаскәрен төзү, Рәсәйдәге сәяси хәлләр, гражданнар сугышы барышы турында материаллар басыла.
Яңа Ахмер
Яңа Ахмер (Жаңа Ахмер) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Меңнәр
Меңнәр — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — авыл (федераль классификатор буенча).
Актаныштан 20 чакрым көньяктарак, Сөн буенда - Башкортстан чигендә урнашкан. Биредә безнең эрага кадәр VIII-II меңьеплыкка, безнең эраның VI-XIII гасырларына караган археология комплексы, Урда Идел буендагы иң борынгы кабер табылу (авылдан 0,8 чакрым көнчыгыштарак) һәм безнең эрага кадәр меңьеллыкка, безнең эраның VI-IX, XI-XII йөзләренә караган торулык булу (авылның көньягында) торак урынының борынгылыгын раслый. Нигез салыну VI гасырда башкарылган, ә XI йөздән монда кешеләр даими яши дияргә тулы нигез бар. Бу чорда безнең җирләр Болгар дәүләте биләмәләре саналган, табигый, аларда кешеләр көн күргән. Шәхес культы корбаны булган тарихчы Сәет Вахиди (1887-1937) тапкан документларда Меңнәргә Лаеш төбәгендәге Кабан авылыннан күчеп утырулары ачыклана. Авыл атамасы Мең кабиләсенә караганлыкны белдерә, әлеге кавем Нугай Урдасы тарихы белән тыгыз бәйләнгән. Нәсел башы Урдаж бигә барып тоташа, әлеге кабилә дәвамчылары Агыйдел, Дим, Үршәк, Кармасан, Авыргазы, Үзән һ.б. кече елга буйларындагы авылларда гомер сөрә. Шул кавемнән 1 баба гаиләсе белән 1714 елда Дербешка янындагы Уш Кушты сыртындагы авыл таралганда бирегә килеп утыра.
Карвальял (Барселуш)
Карвальял  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Алга (мәгънәләр)
Алга — күп мәгънәле сүз.
Карвальял (Барселуш)
Географиясе
Мәйданы —.
Меңнәр
Авылда асаба башкортлар һәм типтәрләр, игенчелек һәм терлекчелектән тыш, умартачылык, балыкчылык, күн аяк киемнәре тегү, кирпеч сугу белән дә шөгыльләнә.
XIX гасыр уртасында имана җирләре 1936 дисәтинә тәшкил итә. Мәчетнең 1836 елдан эшләве, 1870 елда мәдрәсә булуы билгеле. 1795 елны монда 2 башкорт катламындагы, 47 типтәрләр хуҗалыклары була, аларда 5-156 кеше исәпләнә. 1816 елда 8 башкорт, 125 типтәр, 1 килешүсез килеп утырган татар ир-аты капитан Баязит Солтанов командасында (Бүләр волостеның Бүләр түбәсе), 1834 елда 8 башкорт таифәсендәге ир-ат Уникенче йортта, 139 типтәр 2 командада исәптә тора. 1859 елда 10 авыл белән берлектә Байсар йорт җәмгыятенең бер аймагын тәшкил итәләр. 1870 елда 100 ихатада - 259 ир-ат, 246 хатын-кыз, 1884 елда - 551, 1897 елда - 699 җан, 1902 елда 116 йортта - 215 ир-ат, 357 хатын-кыз, 1906 елда - 761, 1913 елда - 821, 1920 елда - 818, 1926 елда - 692, 1938 елда - 624, 1949 елда - 380, 1958 елда - 367, 1965 елда 112 өйдә - 507, 1989 елда 93 ихатада - 278, 1993 елда 100 йортта - 292, 2010 елда 86 хуҗалыкта 270 кеше яши.
Октябрь инкыйлабын Байсар волостенда каршылыйлар, үзләрендә авыл Советы төзелә, «Лена» күмәк хуҗалыгы оештыралар. Эреләндерү чорында «Чишмә», Сөн буеның башка хуҗалыклары белән берләштерелә.
1930 елның 18 мартында 10 кеше 5-10 елга концлагерьга озатыла, шуларның 5 се - Заһидуллин фамилиясен йөртүчеләр. Репрессия җиле 1866 елда туган Дәүләтша хәзрәт Усмановны да читләтеп үтми. Бөек Ватан сугышына 101 яугир алына, 75 енә аннан туган ягына кайту насыйп булмый.
Чишмә авыл җирлегенә карый әлеге торак урыны, аңа асфальт юл килеп җиткән.
Меңнәр комплексы - археологик истәлекләр җыелмасы, Меңнәр авылы янында урнашкан. 1969 елда Е. П. Казаков тарафыннан тикшерелә. Урта Идел буендагы мезолит дәвере кабере табыла. Кабердән сөяк һәм чакматаштан ясалган сөңге, ук очлыклары һ.б. әйберләр чыга. Торулыгы Чиялек культурасына керә.
Почта индексы — 423744.
Тарих
XVII гасырда нигез салына. 2002 елны 72 хуҗалыкта 268 кеше яши.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
Вильядос
Вильядос — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
WSB2
WSB2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Казейки (Свислацкий районы)
Казейки  (Казейкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Паю (Валга)
Паю (Paju) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
Котельники (метро станциясе)
«Котельники» метро станциясе (станция метро «Котельники») — Мәскәү метрополитенының Таганка-Кызыл Пресня сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - билгесез.
Станция 2015 елның 21 сентябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Котельники, Выхино-Жулебино районнарында урнашкан.
Ставорово
Ставорово — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(1359) Приеска
(1359) Приеска  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Сент-Мари-Керк
Сент-Мари-Керк — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Коммунист (гәҗит, Чиләбе)
Коммунист — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Чиләбе өлкә комитеты һәм өлкә башкарма комитеты органы. 1931 елның 20 декабреннән 1938 елның 1 апреленә кадәр Чиләбе шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 709 саны чыга.
Доршин
Доршин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Охаба (Долж)
Охаба — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монперу (Дордонь)
Монперу — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Младе
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Самервилл (Техас)
Самервилл  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Самервилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карликово-Лемборске
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паюалусе
Паюалусе (Pajualuse) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Поляковка (Учалы районы)
Поляковка — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Вилута (Порденоне)
Вилута — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Поляковка (Учалы районы)
Почта индексы — 453711, — 80253865001.
Вежбиця-Колёния
Вежбиця-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Поляковка (Учалы районы)
Демография
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 677 кешенең яшәве мәгълүм.
Зырланкая (Серик)
Зырланкая (Zırlankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карвальяш
Карвальяш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
WSCD1
WSCD1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Дилбурну (Ахлат)
Дилбурну (Dilburnu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Ахлат илчесенә караган бер авыл (köy).
Новазаслонава
Новазаслонава (Новазаслонава ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.
Коммунист (гәҗит, Ырынбур)
Коммунист — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Ырынбур өлкә комитеты һәм өлкә башкарма комитеты органы. 1935 елның 28 июленнән 1939 елның 27 февраленә кадәр Ырынбур шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 474 саны чыга.
Газиз Кашапов
Газиз Кашапов, тулы исеме Газизҗан Салих улы Кашапов — татар язучысы, журналист, СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1983 елдан).
Тәрҗемәи хәле
Ул 1942 елның 21 августында Татарстанның Аксубай районы Яңа Үзи авылында туган. Кечкенәдән әти-әнисез калган Газиз үзенең әбисе тәрбиясендә үсә. 1957 елда ул туган авылының җидееллык мәктәбен, ә 1960 елда Иске Ибрай авылы урта мәктәбен тәмамлагач, ике ел колхозда бухгалтер ярдәмчесе, аннары тракторчы һәм клуб мөдире булып эшли. 1962 елның көзендә Совет Армиясенә алынып, башта курсант, соңыннан гаскәри частьтә механик булып хезмәт итә, хәрби училище тәмамлый. 1971 елның февраленә кадәр кадровый хезмәттә. 1969 елда хезмәт вазыйфаларын үтәгән чакта алган җәрәхәтләрдән каты авырып китеп, бик озак госпитальдә дәвалана һәм ахырда хәрби эштән китәргә мәҗбүр була.
1973 елда Газиз Кашапов Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегенә читтән торып укырга керә, бер үк вакытта, 1974—1982 еллар арасында, Татарстан китап нәшриятында кадрлар бүлеге инспекторы, Әлмәт шәһәрендә чыга торган «Хезмәт байрагы» газетасы һәм КамАЗ радиотапшырулвр редакцияләрендә әдәби хезмәткәр, «Социалистик Татарстан» газетасының Түбән Кама, Алабуга, Мамадыш, Тукай районнарындагы үз хәбәрчесе һәм язучыларның Чаллы оешмасында пропаганда бүлеге хезмәткәре булып эшли.
Газиз Кашапов иҗат эшен хикәяләр язудан башлый. Аның «Әти йолдызы» исемле беренче хикәясе 1974 елда «Ялкын» журналында басылып чыга. Ләкин Газиз Кашаповны өметле яшь прозаик итеп таныткан беренче әсәр – «Сәмум җиле» повесте. Авторның «Солдат иртә ир була», «Җир җылысы» исемле повестьлары һәм «Язмышыңа ышан» дигән романы да телгә алырга лаеклы.
Язучы 1991 елның 30 августында вафат була.
Дмитриевка (Лала кушылдыгы)
Дмитриевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лала елгасының уң ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 7031
NGC 7031 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Сен-Бозиль (Ардеш)
Сен-Бозиль — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Бурятлар
Бурятлар (үз атамасы - буряад, буряад зон, буряадууд - Бурят телендә сөйләшүче Монгол халкы. Бурятиядә, Иркутск өлкәсендә, Байкал арты краенда, Кытай Халык Җөмһүриятенең Эчке Монголия автоном районының Хулун-Буир шәһәр даирәсендә, һәм Монголиянең төньяк районнарында яшиләр.
Казённыя Лычыцы
Казённыя Лычыцы (Казённыя Лычыцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Идегәй (дастан)
Идегәй дастаны — татар халкының тарихи героик-эпик шигъри дастаны. Ул Туктамыш хан һәм Идегәй әмир турында язылган күпсанлы риваять һәм легендалардан гыйбарәт. 17-18 йөзләрдә тулысынча формалашып бетә. «Идегәй»нең алтай, башкорт, казакъ, каракалпак, Кырым татарлары, нугай, төркмән, үзбәк милли версияләре дә мәгълүм.
“Идегәй” дастанындагы вакыйгалар XIV гасыр азагы-XV гасыр башында Алтын Урда дәүләтендә тәхет тирәсендә барган канлы көрәшнең дәүләтне таркатуга китергән кискен бер чорын сурәтли. Әсәрнең каһарманнары – Туктамыш хан, Аксак Тимер, Идегәй әмир һәм башкалар – үз заманының күренекле шәхесләре.
Бу фаҗигале көрәш шаукымы вакыйгалар кайнарлыгында ук телдән-телгә күчкән җыру булып, вакытлар үткәч риваятьләр белән баетылган һәм үтә әһәмиятле тарихи вакыйга буларак, халыклар хәтерендә сакланып калган. “Идегәй” дастанының төрле бәйләмнәре элек Алтын Урда биләмәләренә кергән халыклар арасында киң таралган булган. Аның нугай, казах, үзбәк, төркмән, каракалпак, себер, кырым, казан татарлары вариантлары билгеле. Кайсы батырлар турындагы әкият кебегрәк чәчмә сөйләмдә, кайсы шигъри юлларда халык күңелендә сакланган бу истәлекләрне язып та алгалаганнар.
Нигъмәт Хәкимнең эшен танылган язучы, галим Нәкый Исәнбәт дәвам итә. Нәкый ага, башкалардан аермалы буларак, дастанның чәчмә юлларын тулысынча тезмә итеп үзгәртә. Шигырь юлларын күп кенә мәкаль-әйтемнәр белән бизи. “Идегәй” дастаны Исәнбәт эшкәртүендә 1940 елда «Совет әдәбияты» журналының 11, 12нче саннарында басылып чыга. Басма галим-голәмә арасында ризасызлык тудыра. Исәнбәтне үзеннән өстәүләрдә, яңа бүлекләр кертүдә гаеплиләр. Комиссия төзелә. Исәнбәт җыйналма текст төзүнең “сәнгать реставраторлыгы булу ягыннан беркадәр иҗади эш итеп тә каралырга тиеш” икәнлеген искәртә, үзенең 32 чыганактан файдаланып тәнкыйди текст төзегәнен исбатлый. 1941 елда ИЯЛИнең Гыйльми советы “Идегәй” дастанының яңа тәнкыйди текстын бастыру турында карар чыгара. Н.Исәнбәт – төзүче, Х.Ярми, Ш.Маннур – редакторлар. Кулъязма Татарстан китап нәшриятына тапшырыла. Сугыш башлану китапны бастыруга комачаулый. Ә 1944 елның августындагы карар “Идегәй” дастанын, “ханнар-феодаллар эпосы” дигән кара мөһер сугып, фәнни тикшерүләрдән дә, халыкка җиткерүдән дә сызып ташлый. Дастан турында сүз генә кузгаткан кешегә дә ул елларда төрмә янаган.
Нәкый Исәнбәт “сәнгать реставраторлыгы” юлы белән дастанны иҗади торгызып, аны татарның борынгы гореф-гадәтләре, казанышлары, дәүләт тоту тәртибе, идеалы, омтылышы, холык-фигыле сурәтләнгән тарихи-фәлсәфи роман дәрәҗәсенә җиткерә. Әсәрдә татар милли галәме бөтен тирәнлеге, бизәкләре белән бирелгән. Моңа Нәкый аганың күпкырлы талант иясе – тел галиме, драматург, шагыйрь булуы өстенә, халык авыз иҗатын җыйганлыктан, татар дөньясын тирәнтен белүе һәм зирәк сиземләве дә ярдәм иткән. Бүгенге көндә китап булып бастырылган дастан Нәкый Исәнбәт җыйналмасына нигезләнә. Әсәр кабат 1989 елда гына «Казан утлары» журналында бастырылып, халыкка кайтарылды. 1990 елда дастанның С. Липкин тарафыннан 1942 елда рус теленә тәрҗемә ителгән варианты басылып чыга.
Драби (Польша)
Драби  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Вильяленгуа
Вильяленгуа — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Драби (Польша)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(4545) Примолеви
(4545) Примолеви  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тетероу (Орегон)
Тетероу  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Тетероу халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Таллыболак (Ык кушылдыгы)
Таллыболак — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Ык елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яңа Боктырма
Яңа Боктырма (Жаңа Бұқтырма) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Паюкурму
Паюкурму (Pajukurmu) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
Ставяне
Ставяне — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Млайтинци
Млайтинци — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Ставяне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ранденс
Ранденс (Randens) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 12,84 км².
Искәрмәләр
Ранденс
Новокосино (метро станциясе)
«Новокосино» метро станциясе (станция метро «Новокосино») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Л. Борзенков, М. Волович, С. Костиков, Т. Нагиева, Н. Солдатова, В. Уваров.
Монплезан
Монплезан — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Карразеду (Амареш)
Карразеду  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Новокосино (метро станциясе)
Мәскәү шәһәренең Новокосино районнарында урнашкан.
Карразеду (Амареш)
Географиясе
Мәйданы —.
Хомбус Батыры
Хомбус Батыры (Хумпуҫ Патӑръел, Хомбусь-Батырево) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
Сент-Обен (Па-де-Кале)
Сент-Обен — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Коммунист (журнал)
Коммунист — журнал. РКП(б)ның Башкортстан өлкә комитеты органы. 1922 елда Стәрлетамак шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
Хомбус Батыры
Почта индексы — 429701. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213855005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005700.
Домановка
Домановка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Варжа елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.
Хомбус Батыры
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Домановка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Хомбус Батыры
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 311 кешенең яшәве мәгълүм.
Домановка
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хомбус Батыры
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%), руслар (3%).
Вилье (Бреша)
Вилье — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Новакукавячына
Новакукавячына (Новакукавячына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.
Вилье (Бреша)
Географиясе
Вилье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Новакукавячына
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Вилье (Бреша)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
WSCD2
WSCD2 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Вежбиця-Панска
Вежбиця-Панска — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саут-Вейверли (Пенсильвания)
Саут-Вейверли  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Лызи 1
Зур Лызи 1 — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Халык саны — 254 тирәсендә. Почта индексы — 422259.
Тарих
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): арлар — 50%, руслар — 44%.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Копия ударнигы (гәҗит)
Копия ударнигы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Копейск район комитеты һәм район башкарма комитеты органы. 1933 елның 29 августыннан 1935 елның 4 августына кадәр Копейск шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 179 саны чыга.
Сан Ангело
Сан Ангело — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан Ангело шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Сан Ангело
Выльгорт (Удора районы)
Климат
Выльгорт климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (46%), руслар (48%).
Каролево (Старогардский повяты)
Каролево  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Майкао
Майкао (Maicao) — Колумбиянең Ла-Гвахира департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1926 елда нигезләнгән.
Паюпеа
Паюпеа (Pajupea) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
NGC 7032
NGC 7032 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
(970) Примула
Тарихы
1921 елның 29 ноябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1921 LB» саналган.
Каррейра (Барселуш)
Каррейра  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Вильяльба-де-Перехиль
Вильяльба-де-Перехиль — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каррейра (Барселуш)
Географиясе
Мәйданы —.
Григорий Шайн
Григорий Абрамович Шайн (1892 елның 7 [ 19] апреле, Одесса, Россия империясе — 1956 елның 4 августы, Мәскәү, РСФСР, ССРБ) — совет астрономы, педагог, ССРБ ФА академигы (1939). Беренче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты (1950).
Тормыш юлы
1892 елның 7 (19 апрелендә) Одессада столяр гаиләсендә туа. 18 яшендә «Рус астрономия җәмгыяте хәбәрләре»ндә «Персеид радиантын билгеләү» дигән беренче фәнни эшен бастыра. Юрьев университетында укый, Пермь дәүләт университетында белем ала һәм 1920 елга кадәр штаттагы укытучы була. 1919 елның июленнән Пермь университеты штаты Томскта эвакуациядә була, Григорий Шайн Томск университетында эшли. 1921—1925 елларда — Пулков обсерваториясендә, 1925—1945 елларда — аның Симеиз бүлегендә эшли, анда аның җитәкчелегендә метрлы көзге белән телескоп-рефлектор урнаштырыла.
1944 елдан башлап Кырым астрофизик обсерваториясе оешмасы белән җитәкчелек итә һәм 1945 елдан алып 1952 елга кадәр аның директоры, аннары бу обсерваториядә физика бүлеге мөдире булып эшли.
1956 елның 4 августында Мәскәүдә вафат була, Лимена бистәсендә (Кырым) җирләнә.
Фәнни эшчәнлек
Төп хезмәтләре астрофизикага, аерым алганда — йолдыз спектроскопиясенә һәм газ томаннары физикасына багышланган. Владимир Альбицкий белән берлектә 800гә якын йолдызның тизлеген билгели һәм бу өлкәдә иң яхшыларның берсе саналган каталог төзи. Отто Струве белән бергә 1929 елда йолдызларның күчәр әйләнеше тизлеген билгеләү ысулын тәкъдим итә, иртә спектраль класс йолдызларының Кояшка караганда уннарча тапкыр тизрәк әйләнүен күрсәтә, бу фактның йолдыз эволюциясе теориясе өчен әһәмиятен күрсәтә. N һәм R спектраль класс йолдызларындагы углерод изотопларының эчтәлеген тикшерә һәм ул тикшергән йолдызларда 13С эчтәлеге төрле һәм 12С эчтәлегеннән нибарын 2-3 тапкыр түбәнрәк, ә Җирдә ул якынча 100 тапкыр түбәнрәк, дип тапкан.
150гә якын яңа томанлыкны ача, аерым томанлык классын ача, аның материясенең шактый өлеше перифериягә юнәлгән һәм җепселле структураның бик сузылган томанлыклары классы бар, алар Киек Каз Юлының магнит кыры контроле астында барган киңәю нәтиҗәсе буларак интерпретацияләнә. Шайн тикшеренүләре йолдызларның һәм томанлыкның бердәм процесста барлыкка килүен күрсәтә, өстәвенә, астрономик кыска вакыт эчендә (миллионнарча елга якын) таркалырга тиешле томан системалары барлыгын күрсәтә. 1952 елда Вера Газе белән бергә дөнья күләмендә танылган «Диффузлы газ туманнары атласы»н бастыра. Куш йолдызлар, кече планеталар, кояш таҗын һәм башка объектларны өйрәнә. Яңа с/1925 F1 (Шайн — Комаса Сол) озак вакытлы кометасын һәм берничә дистә спектакль-куш йолдызларны ача, 16P/Брукс 2 кометасын яңадан ача.
Дрвалев (Лодзь воеводалыгы)
Дрвалев  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
ЙКарпузлу (Эргани)
ЙКарпузлу (Y.Karpuzlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Казимировка (Гродзенский районы)
Казимировка  (Казіміроўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.
Охаба (Мехединць)
Охаба — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Казимировка (Гродзенский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Охаба (Мехединць)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дилек (Тунҗэли)
Дилек (Dilek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (köy).
WT1
WT1 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Сен-Венсан-де-Баррес
Сен-Венсан-де-Баррес — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
Стадники (Подлясье воеводалыгы)
Стадники  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вежбиця-Шляхецка
Вежбиця-Шляхецка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вознесенка (Учалы районы)
Вознесенка — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
пучтьı индексы — 453712, — 80253865002.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 410 кешенең яшәве мәгълүм.
Вильионе (Беневенто)
Вильионе — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Монпон-Менестероль
Монпон-Менестероль — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
Яңа Җайнак
Яңа Җайнак (Жаңа Жайнақ) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
Паюси
Паюси (Pajusi) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
Млака-над-Лушо
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дөнья халыклары исемлеге
Дөнья халыклары исемлеге, Җир шарында яшәүче халыкларның әлифба буенча исемлеге. (тулыландырыла)
Сент-Омер (Па-де-Кале)
Сент-Омер — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Пьедеквеста
Пьедеквеста (Piedecuesta) — Колумбиянең Сантандер департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1774 елда нигезләнгән.
Каррейра (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Каррейра  — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Новогиреево (метро станциясе)
Архитекторалар - Р. И. Погребной, соавтор И. В. Плюхин.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Новогиреево районнарында урнашкан.
Трай-Сити (Орегон)
Трай-Сити  — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Трай-Сити халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карпини (Польша)
Карпини  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Новалукомль
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
(508) Принстония
(508) Принстония  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1903 елның 20 апрелендә Р. С. Дуган тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1903 LQ» саналган.
WTAP
WTAP —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Лондон килешүе (1831)
1831 елгы Лондон килешүе, башка исеме 24 маддә килешүе — бер яктан, Австрия, Бөекбритания, Пруссия, Россия империясе, Франция, икенче яктан Бельгия вәкилләре тарафыннан Нидерландлар  бүлү, Бельгия кыйраллыгының статусы һәм чикләре, Бөек Люксембург герцоглыгы статусы турында килешү. 1830 елгы Бельгия инкыйлабы җиңгәннән соң төзелә.
Тарих
1831 елның 15 ноябрендә Лондонда кул куелган.
Австрия, Бөекбритания, Пруссия, Россия империясе, Франция, Бельгия 1831 елның 15 декабрендә тагын бер Лондон килешүе имзалый. Әлеге килешү шартлары буенча, 1810-1820 елларда Европа илләре акчасына Бельгия- Франция чикләрендә төзелгән кирмәннәр (Сенен, Ат, Монс, Филипвиль, Мариенбург) җимерелергә тиеш була.
Нидерландлар кыйралы Лондон килешүе шартларын танудан баш тарта, гаскәр ярдәмендә Антверпен портын үз кулында калдырмакчы була. Хәрби бәрелештә Бельгия ягында Бөекбритания һәм Франция катнаша, нәтиҗәдә, Нидерландлар кыйраллыгы Бельгия бәйсезлеген танырга һәм аның белән 1833 елның 21 маенда килешү төзергә мәҗбүр була. Нидерландлар кыйралы Вилһельм I 1839 елның мартында гына Лондон килешүе шартларын тулысынча таный.
Орча (елга)
Орча — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Идел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ронье
Ронье (Rognaix) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Альбервиль-1 кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4.51 км².
Искәрмәләр
Ронье
Вежбно (Мазовия воеводалыгы)
Вежбно  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казинцы
Казинцы (Казінцы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Вежбно (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Доровица (Юга кушылдыгы)
Доровица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көньяк елгасының уң ярыннан 390 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Саут-Вильямспорт (Пенсильвания)
Саут-Вильямспорт  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильямайор-де-Гальего
Вильямайор-де-Гальего — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йопаль
Йопаль (Yopal) — Колумбиянең Касанаре департаментында урнашкан шәһәр.
Тарих
1915 елда нигезләнгән.
Млака-при-Кочевью
Млака-при-Кочевью — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Сан-Бенито (Техас)
Сан-Бенито  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сан-Бенито шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дриганек-Дужи
Дриганек-Дужи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Касарилье
Касарилье — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Станиславово (Билостоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Паювески
Паювески (Pajuveski) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
NGC 7033
NGC 7033 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Выльтыдор
Выльтыдор (Выльтыдор) — Коми Республикасының Сыктывкар шәһәренең Эжва районында урнашкан авыл.
Климат
Выльтыдор климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (54%), руслар (40%), украиннар (5%).
Сент-Омер-Капель
Сент-Омер-Капель — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
Охаба (Хунедоара)
Охаба — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иби (Ладик)
Иби (İbi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вильиони (Кунео)
Вильиони — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вильиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
WTIP
WTIP —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Хом-Яндобы
Хом-Яндобы (Хумри Ишек, Хом-Яндобы) — Чуашстанның Епрәч районында урнашкан авыл.
(2653) Принципия
(2653) Принципия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Хом-Яндобы
Почта индексы — 429706. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97213850006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100600005600.
(2653) Принципия
Тарихы
1964 елның 4 ноябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 VP» саналган.
Хом-Яндобы
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Карпно (Битивский повяты)
Карпно  — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Яңа Җанбай
Яңа Җанбай (Жаңа Жанбай) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.
Галә Ходаяров
Галә Ходаяров — мөгаллим, шагыйрь, җәмәгать эшлеклесе. Татарстанның Мәгариф комиссары (1931). Башкортстан һәм Татарстан тарихында якты эз калдырган шәхес.
Тәрҗемәи хәле
Галә (Галәэтдин) Гайнетдин улы Ходаяров Уфа губернасы Бәләбәй өязе Иске Калмаш волостеның Аблай авылында (хәзерге Чакмагыш районы) ярлы крестьян гаиләсендә туган. Җирсезлектән җәфаланган Гайнетдин абзый гаиләсе үзенекедәй язмышлы кешеләр белән берләшеп, 1897 елда Уфа өязендәге Кара Якуп җиренә күчеп утыра һәм Дим буенда Яңа Абдулла дигән авыл барлыкка килә. Әтисе ун яшьлек Галәне Сембер губернасына чыгарып җибәрә, тегесе үз көнен үзе күрә башлый. Башлангыч белемне Зөябаш авылы мәдрәсәсендә ала.
1907 елда Уфага килеп, «Галия» мәдрәсәсенә укырга керә. Шунда ул әдәби иҗат (нигездә, шигърият жанрында) һәм журналистлык белән шөгыльләнеп, кайбер язмаларын Ырынбурдагы «Шура» журналында бастыра. 1912 елда укыту-тәрбия эшләренең куелышыннан риза булмыйча баш күтәргән 64 шәкерт белән бергә мәдрәсәне ташлап чыгып китә. Аннан урысча укып урта белем ала.
Октябрь инкыйлабыннан соң
1919 елда Коммунистлар партиясе сафына керә һәм үзе кебек кешеләр белән совет матбугатын һәм мәгарифен барлыкка китерү эшенә керешә. Бу дәвердә татарча һәм башкортча гәзитләр оештыру, яңа дәреслекләр язу, марксизм-ленинизм классиклары әсәрләрен милли телләргә тәрҗемә итү өчен Ходаяров кебек әзерлекле егетләр кирәк була.
1917 елга кадәр татарча Казанда — 29, Ырынбурда — 15, Уфада 14 гәзит һәм журнал нәшер ителгән. Бездә электән чыгып килгән татарча гәзитләр гражданнар сугышы аркасында тукталып тора, бары тик 1919 елның июнендә Уфа аклардан азат ителгәч, Сәлах Атнагулов мөхәррирлегендә аякка бастырылган Кызыл юл гәзите бер елдан “Шәрекъ ярлылары” дип исемләнә һәм җитәкчесе итеп Галә Ходаяров билгеләнә, тагын да бер елдан Газыйм Касыймов мөхәррирлегендә «Урал» исемендә чыга башлый.
1922 елның июнь-июлендә Башкортстан башкаласы Стәрлетамактан Уфага күчерелә һәм шуңа бәйле андагы “Башкортстан хәбәрләре” (бүгенге Кызыл таң) гәзите дә Уфадагы “Урал” белән кушыла.