cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HD11386
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Аламбари
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(12891) 1998 QH51
(12891) 1998 QH51 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Лорел-Гилл (Скотленд округы, Төньяк Каролина)
Лорел-Гилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лорел-Гилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бара (Аргут кушылдыгы)
Бара — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Аргут елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Яков Ившин
Яков Ившин (Яков Василий улы Ившин,, — , ) — электрохимик, техник фәннәр докторы (2002), профессор (20??), КИТТУның электрохимик җитештерү технологияләре кафедрасы профессоры.
Паштина Завада
Паштина Завада — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Юрьев-Польский
Юрьев-Польсᴋи (Юрьев-Польсᴋи) — Россия Федерациясенең Владимир өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр cтaтысын 1152 елдан башлап йөртә.
Күшки-Яңа Тимбай
Халык саны — 249 тирәсендә. Почта индексы — 422383.
Тарих
1728 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Ампос-Яха
Ампос-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрибей елгасының уң ярыннан 115 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 113 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Каябашы (Чамлыдере)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ибеас-де-Хуаррос
Ибеас-де-Хуаррос — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Плуневе-Локрист
Плуневе-Локрист — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Губи (Силезия воеводалыгы)
Губи  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Досо-Финзуе (Комо)
Досо-Финзуе — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Досо-Финзуе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Макомази
Макомази — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Рәшит Минһаҗ
Рәшит Минһаҗ - журналист. ТАССРның Мөслим районында 1959 елның 1 октябрендә туа. Казан дәүләт университетының татар филология факультетын тәмамлый. Чирмешән район газетасында эшли. 1988 нче елдан «Социалистик Татарстан» газетасында корреспондент. Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре.
2014 елда Бөтендөнья татар конгрессы уздырган «Татар рухы һәм каләм» IV Бөтенроссия бәйгесендә «Бөтендөнья татар конгрессы эшчәнлеген яктырту» номинациясендә бүләкләнүчеләр арасында булды.
(5665) Begemann
(5665) Begemann — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 30 гыйнварында Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BD13» саналган.
Сент-Илер-ле-Курб
Сент-Илер-ле-Курб (Saint-Hilaire-les-Courbes) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, От-Дордонь кантонына карый.
Русинавка
Русинавка (Русінаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Азизие (Карасу (Сакарья))
Азизие (Aziziye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карасу (Сакарья) илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12892) 1998 QE52
(12892) 1998 QE52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QE52» саналган.
Мерисвилл (Вашингтон)
Мерисвилл  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Сюзанн (Сомма)
Сюзанн — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Мерисвилл (Вашингтон)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Джйотисар
Джйотисар Һиндстанда, Харьянада, Курукшетра районында Курукшетра-Пехова юлында шәһәр. Ул Махабхарата Сугышында Бхишма һәм Карна кебек көчлерәк һәм бөегрәк сугышчылар белән очрашыр өчен икеләнүен һәм дилеммасын юк итәр өчен Кришна Арджунага Бхагавад-Гитаны тапшырган урында урнашкан. Шуның астында Бхагавад-Гита сөйләнгән баньян агачы һаман тора.
Шримад Бхагавад Гита урынын Кришнаның Арджунага вәгазь сөйләвен сурәтли торган мәрмәр арба билгели. Бу үзәкнең бер ялгыз урынында шулай ук борынгы Шива гыйбадәтханәсен күреп була. Йөзләрчә еллар элек, монда изге сулык булган һәм аны яңгырлар фасылында һаман күреп була. Курукшетра Яңарту Идарәсе бу урынны берничә мәртәбә яңарткан. Биредә хатын-кызлар өчен ябык коену гхатлары белән манго формасындагы күл ясалган булган. Бу урында туризм департаменты тарафыннан регуляр рәвештә яктылык һәм музыка шоуы үткәрелә, анда Махабхарата эпосының эпизодлары сурәтләнә. Дини сәфәр кылучылар өчен ресторан һәм җайлану канаты төзелгән булган һәм бөтен урын чәчәк атучы куаклыклар һәм эвкалипт агачлары белән бизәлгән булган.
Калпана Чаула Планетариумы
Харьяна Хөкүмәте Джйотисарда Калпана Чаула Планетариумын төзегән.
Слитмьют (Аляска)
Слитмьют  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Слитмьют халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Провица-де-Сус (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Галина Ившина
Галина Ившина (Галина Васлий кызы Ившина,, — , ) — педагог, математик, педагогия фәннәре докторы (2000), профессор (2003), КФУның өзлексез белем күтәрү институты директоры.
Антонюв (Люблин воеводалыгы)
Антонюв  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гералтовички
Гералтовички — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Албертина
Албертина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Гералтовички
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Албертина
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Данилово (Киров өлкәсе)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Сечел (Харгита)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нортон (округ, Канзас)
Нортон — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Нортон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1861 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2282 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Нортон (округ, Канзас)
Ибрильос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Галёнчыцы
Галёнчыцы (Галёнчыцы ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Плурен
Плурен — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Ело (Аргут кушылдыгы)
Ело — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Аргут елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Русинка
Русинка (Русінка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.
(12893) Mommert
(12893) Mommert — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Русинка
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(12893) Mommert
Тарихы
1998 елның 26 августында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QS55» саналган.
Лоугеп (Төньяк Каролина)
Лоугеп  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоугеп халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казимерас Стацинскис
Казимерас Стацинскис (Казимир Стацински, Kazimieras Stacinskis,, — , ) — дәүләт эшлеклесе, ТАССР сәламәтлек саклау халык комиссары (1921-1922), КазАССР сәламәтлек саклау халык комиссарының 1 нче урынбасары (1920-елларда), СССР элемтә юллары халык комиссариатының Үзәк медицина-санитар идарәсе башлыгы (?-1937).
HD113878
HD113878 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Тверца
Тверца — Россиянең Тверь өлкәсендәге елга, Иделнең сулъяк кушылдыгы. Озынлыгы — 188 км, бассейн мәйданы — 6510 км².
Сопавильон
Тарихы
Күл Павильоны Копенгагенның тимераякта шуу клубы өчен төзелгән, аның әгъзалары 1870 елда клуб төзелгәннән бирле кышкы айларда тимераякта шуу өчен Күл Павильоны белән кулланганнар. Башта алар Сордедам күл белән кулланганнар, әмма 1886 елдан бирле шулай ук Пеблинг күле белән куллану башлана.
1965 елда ул Smørrebrød белән шөгыльләнүче Оскар Дэвид рестораторга сатыла. 1974 елда ресторан Kongensgade-та яңа бина кибетендә күчә. Архитектор Йорн Утзон 1979 елда мәйданчыкта йөзү үзәге өчен проект тәкъдим иткән, ләкин проект тормышка ашырылмаган. Бина публицист Палле Фогтдал сатып алынган һәм күпмедер вакыт Авантюристлар Дания клубының очрашу урынына хезмәт иткән. Соңыннан бина күңел ачу һәм музыкаль клублар үткәрү урынына әйләнде.
Әсәкәй районы
Административ үзәк — Әсәкәй авылы.
Халык
Милли состав (2010): татарлар — 49,5%, руслар — 36,4%, мордва — 4,5%, казакълар — 2,4%, украиннар — 2,3%, чуашлар — 2,0%.
Тарихы
Борынгы татар авыллары (18 йөзнең 2 нче яртысында нигез салына) — Әсәкәй, Иске Солтангол, Иске Колшәрип, Котлый. Бу авыллар Яңа Мәскәү юлы төзелә башлагач барлыкка килә. 1917 елга кадәр Әсәкәй районы территориясендә 12 мәчет, 5 мәктәп, татар-рус земство мәктәбе эшли. 1930-еллар урталарында татарча «Кыр ударниклары» газетасы нәшер ителә. Совет чорында районның 15 мәктәбендә татар теле фән буларак укытыла.
Хәзерге торышы
1993 елдан ТИҮ бүлекчәсе эшли, 1998 елда ул Милли-мәдәни мөхтәрият итеп үзгәртелә. 1990-еллар башыннан атнага 3 тапкыр татарча радиотапшырулар алып барыла, ТР телевидениесе тапшырулары кабул ителә.
Һәйкәлләр
Район үзәгендә һәйкәлләр бар:
Административ бүленеш
Әсәкәй районы составына 21 авыл шурасы керә.
Енихаят (Чорум)
Енихаят (Yenihayat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
Шайтанка (авыл)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Максимильянув (Венгровский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гульзув
Гульзув — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Крюк
Кече Крюк — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Крюк елгасының уң ярыннан 1,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(5666) Rabelais
(5666) Rabelais — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1982 елның 14 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TP1» саналган.
Доти (Алесандрия)
Доти — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Доти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Антонювка (гмина Високе)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сент-Илер-Люк
Сент-Илер-Люк (Saint-Hilaire-Luc) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Нав кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,89 км².
Алварайнс (Амазонас)
Алварайнс  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Азизие (Эрегъли)
Азизие (Aziziye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Герчице (Кече Польша воеводалыгы)
Герчице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фридрихсверт
Фридрихсверт (Friedrichswerth) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ручэй (Асиповицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гусь-Хрустальный
Гусь-Хрустальный (Гусь-Хрустальный) — Россия Федерациясенең Владимир өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1927 елдан, шәһәр статусын 1931 елдан башлап йөртә.
Ольга Токарчук
Ольга Токарчук, Ольга Навоя Тока́рчук (Olga Nawoja Tokarczuk, 1962 елның 29 гыйнвары, Польша, Любуш воеводствосы, Зелёна-Гура районы, Сулехув) — Польша язучысы, шагыйрәсе, ел саен бирелә торган Халыкара Букер премиясе (Man Booker International Prize, 2018), Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе (2018, 2019 елда бирелгән) лауреаты. Токарчук — Польшадан Нобель премиясе белән бүләкләнгән бишенче, Букер премиясен алган беренче язучы. . Нова-Руда шәһәренең.
Тәрҗемәи хәле
1962 елның 29 гыйнварында Польшаның Зелёна-Гура районы Сулехув шәһәрендә туган. Әбисе украин, бабасы поляк милләтеннән була. Сугыштан соң гаилә таркала, бер өлеше Украинада, икенчесе Польшада кала, тагын бер өлеше Франциядә урнашкан.
Булачак язучы Варшава университетының психология факультетын тәмамлый һәм күпмедер вакыт психотерапевт булып эшли. Вроцлавта яши. Яшелләр фиркасе әгъзасы. Язучы Польшаның идарәче «Хокук һәм гаделлек» фиркасе хөкүмәте алып барган сәясәтне, аерым алганда, качакларны кабул итүдән баш тартуын тәнкыйтьли.
Иҗаты
Ольга Токарчук — 8 роман һәм ике хикәя җыентыгы авторы. Аның әсәрләре чит телләргә тәрҗемә ителгән. Үсмер чагыннан шигырьләр яза. 1993 елда аның «Китап шәхесләренең юлы» дигән беренче романы чыга. 1995 елда чыккан «Э. Э.», 1996 елда чыккан «Правек һәм башка заманнар» романнары да укучылар арасында уңыш казана. 1998 елда нәшер ителгән «Көндезге йорт, төнге йорт» романы Дублин IMPAC әдәби премиясе финалына үтә. «Шкаф» (1997), «Төрле барабаннарда уйнау» (2001) хикәя җыентыклары дөнья күрә. 2000 елда китабына багышланган «Курчак һәм энҗе» эссе җыентыгы басыла. 2006 елда «Анна Ин дөнья табутларында» исемле мифларга нигезләнгән романы басыла.
2019 елда Токарчук 2018 ел өчен бирелгән әдәбият өлкәсендә Нобель премиясен («Йөгерекләр» романы өчен) алган. Токарчук — Польшадан Нобель премиясе белән бүләкләнгән бишенче (Һенрик Сенкевич, Владислав Реймонт, Чеслав Милош, Вислава Шимборскаялардан соң) язучы.
2019 елда «Мәет сөякләре өстеннән сабан белән уз!» китабы белән Халыкара Букер премиясе шорт-листына керә.
Продулешть (коммуна)
Продулешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Мәхмүт Игъламов
Мәхмүт Игъламов (Мәхмүт Камал улы Игъламов,, — , ) — иң беренче һөнәри татар мигъмарларының берсе. 1938-1941, 1944-1973 елларда «Татпланпроект» проект-планлау кантурында (1964 елдан «Татгражданпроект» проектлау институты), 1964 елдан аның баш мигъмары. М. Игъламов проекты буенча төзелгән биналар: хастаханә (1951), Казан университетының химия корпусы (1957), «Победа» кинотеатры (1958), медицина институтының баш бинасы (1959), торак йортлар, һ.б.
Пернек
Пернек — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Галены
Галены (Галены ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(12894) 1998 QN73
(12894) 1998 QN73 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Иглесиас (Бургос)
Иглесиас — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Плурен-ле-Морле
Плурен-ле-Морле — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Стерлинг (Аляска)
Стерлинг  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каябашы (Һаймана)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Максимильянув (Радомский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гумна
Гумна — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мерсер-Айленд (Вашингтон)
Тарихы
Мерсер-Айленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Күгеш (Чабаксар районы)
Күгеш (Кӳкеç, Кугеси) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан торак пункт. Муниципаль статусы — посёлок (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 11 917 кеше (2010 ел).
Почта индексы — 429500. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды — 97244551000. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды — 2101700000100. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды — 2135.
География
Күгеш Чабаксар үзәгеннән 14 километр көньяктарак урнаша. Бистә аша М7 «Идел» автоюлы бара.
Караболак (Аргут кушылдыгы)
Карабулак — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Аргут елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
(5667) Нахимовская
(5667) Нахимовская — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Караболак (Аргут кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
(5667) Нахимовская
Тарихы
1983 елның 16 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 QH1» саналган.
Караболак (Аргут кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Күгеш (Чабаксар районы)
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (87,9%), руслар (12,1%).
Социаль инфраструктура
«Улып» спорт комплексы.
Арча педагогика көллияте
Кызыклы факт
Көллияттә дөньяда уникаль булган дәүләт «Әлифба» музее ачылган. Музей Бөтенроссия музейлар ресстрына кертелгән. Төп экспозициядә — 37 мәртәбә нәшер ителгән татар «Әлифба»сы һәм аны төзүчеләр Сәләй Вәгыйзов, Рәмзия Вәлитова турында мәгълүмат. Музейда 200 дән артык төрле милләт әлифбалары үрнәкләре җыелган.
Уку йортын тәмамлаучылар
Нигез салынганнан бирле, уку йорты 16 меңнән артык башлангыч сыйныфлар укытучысы әзерләп чыгарган.
Осборн (округ, Канзас)
Осборн — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Осборн шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2315 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Осборн (округ, Канзас)
Алваренга (Минас-Жерайс)
Алваренга  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD113889
HD113889 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Сечел (Хунедоара)
Сечел — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
HD113889
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сечел (Хунедоара)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ручэй (Касцюковицкий районы)
Ручэй  (Ручэй ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Лип
Кече Лип — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вогулка елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Илер-Перу
Сент-Илер-Перу (Saint-Hilaire-Peyroux) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Аржанта кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,61 км².
Антонювка (гмина Кшчонув)
Антонювка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лоусвилл (Төньяк Каролина)
Лоусвилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лоусвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Енихисар (Чаэли)
Енихисар (Yenihisar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (köy).
Гжегожовице-Велики
Гжегожовице-Велики — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фридрихсталь (Тюрингия)
Фридрихсталь (Friedrichsthal) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дото (Бьела)
Дото — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Таи (Сомма)
Таи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Волга (Киров өлкәсе)
Волга (Волга) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.
Дото (Бьела)
Географиясе
Дото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Волга (Киров өлкәсе)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Галёвка
Галёвка (Галёўка ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Колунец
Колунец — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.
Халык саны — 163 тирәсендә. Почта индексы — 422380.
Тарих
1617 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
Анораха-Яха (Анти-Паюта-Яха кушылдыгы)
Анораха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Анти-Паюта-Яха елгасының сул ярыннан 148,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Прундень (коммуна)
Прундень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.
Анораха-Яха (Анти-Паюта-Яха кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Прундень (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Азизие (Каратай)
Азизие (Aziziye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(12895) Балбастре
(12895) Балбастре — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QO99» саналган.
Плускат
Плускат — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
Иглесьяррубия
Иглесьяррубия — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Петковце
Петковце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гура-Влодовска
Гура-Влодовска — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Алварис-Машаду
Алварис-Машаду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Каябашы (Полатлы)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шайтански Рудник (Түбән Саллы шәһәр бүлгесе)
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кудеснеры
Кудеснеры (Кӗтеснер, Кудеснеры) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.
Климат
Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
Стивенс-Вилледж (Аляска)
Стивенс-Вилледж  — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Биләй районы
Биләй районы (Беляевский район) — Ырынбур өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Стивенс-Вилледж (Аляска)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Биләй районы
Административ үзәк — Биләй авылы.
Халык
Милли состав (2010): руслар — 52,6%, казакълар — 24,0%, татарлар — 7,9%, украиннар — 6,0%, алманнар — 2,5%, мордва — 1,9%, төркемәннәр — 1,4%.
Административ бүленеш
Биләй районы составына 11 авыл шурасы керә.
Рыжкав (Бялыницкий районы)
Рыжкав  (Рыжкаў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Макув (Мазовия воеводалыгы)
Макув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Сент-Илер-Торьё
Сент-Илер-Торьё (Saint-Hilaire-Taurieux) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сейак-Монедьер кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,58 км².
(12896) Жоффруа
(12896) Жоффруа — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QV102» саналган.
Саначин урамы
Саначин урамы — 1962-1979 елларда ТАССР министрлар шурасы каршындагы төзелеш һәм архитектура комитеты рәисе Павел Алексей улы Саначин (12.07.1918 — 5.05.1984) хөрмәтенә аталган урам.
Ковров
Ковров (Ковров) — Россия Федерациясенең Владимир өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Bağınlıq
Bağınlıq - fizik zat häm monarx arasındağı säyäsi-xoquqi beryaqlı bäyläneş.
Räsäy xoquq beleme öçen watandaşlıq häm bağınlıq töşençäläre ayırılıp toralar. Elek bağınlıq monarxik däwlätlärgä xas bulğan.
Ковров
Тарих
Шәһәр статусын 1778 елдан башлап йөртә.
Bağınlıq
Bağınlıq töşençäse monarx yäğni tac insitutı belän bäyle. Watandaşlıq töşençäsendä fizik zatnıñ däwlät başlığı tügel, ä böten däwlät instituları belän kiñ bäläneşe bar.
Monarxiä waqıtında formalaşqan tellärdä bağınlıq häm watandaşlıq töşençäläre tiñ bula. Mäsälän ingliz telendä "citizenship" qayçaqta bağınlıq yäki watandaşlıq mäğnäsen bilgeli, läkin "citizen" - watandaş, ä "subject" - bağın töşençäläre ayırılıp tora.
Ковров
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (96,4%), украиннар (1,1%).
Bağınlıq
Läkin ingliz telendä dä watandaşlıq töşençäsen ike süz bilgeli: "citizenship" - tar mäğnäsendä häm "nationality" - kiñ mäğnäsendä.
Urıs telendä ingliz kalkası -гражданин qullanıla: "citizenship", "city" - urısça город (şähär), şunnan kalkası grajdanin.
Urıslaştıru säyäsäte näticäsendä tatar telenä dä urıs alınması grajdan süze kertelgän, läkin xäzer döresräk kiñ mäğnäle watandaş süze yış qullanıla, çınnan da watandaşlar ber şähärdä genä yäşämi (grajdanin mäğnäse), watandaşlarnı näq böten Watan berläşterä.
İngliz telle illärdä "citizenship" töşençäse nindider cirlek belän bäyle, ä "nationality" böten däwlät belän bäylängän.
(5668) Фоуцаулт
(5668) Фоуцаулт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Bağınlıq
Tatar xanlıqları monarxik däwlät bulğan, häm alarğa buysınğan xalıqlar öçen bağın töşençäse qullanıp bula, läkin küp çığanaqlar buyınça Qazan xanlığında qatnaş ğailädä tuğan keşelär Qazan watandaşlığın alğan, häm xanlıq tarixında zur rol' uynağan. Xudäkov buyınça Tatar däwlätärendä Ğosmanlı imperiäsennän ayırmalı bularaq "yanıçar" (yaña ) qatlawı bulmağan, Qazanda tuğan barlıq keşelär Qazan xanlığınıñ watandaşlığın alğan.
Антонювка (Замойский повяты)
Антонювка  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Фримар
Фримар (Friemar) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Антонювка (Замойский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(5668) Фоуцаулт
Тарихы
1984 елның 22 мартында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 FU» саналган.
Фримар
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гжегожовице-Мали
Гжегожовице-Мали — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меса (Вашингтон)
Меса  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Меса шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рыжкавка
Рыжкавка (Рыжкаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Галик (Драгичынский районы)
Галик  (Галік ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Үрнәк (колхоз, Иске Кормаш)
“ҮРНӘК” КОЛХОЗЫ 1945-87 ЕЛЛАРДА
Бөек Ватан сугышы төгәлләнә. Ирләрнең исән калганнары туган авылларына кайта. Сугыш елларында бөтен авырлыкны үз җилкәсендә тарткан хатын-кызларбераз тын алалар. Сугыш елларында җимерелгән, ташландык хәлгә килгән хуҗалыкны торгызу, аякка бастыру чоры башлана. Бу авыр чорда “Үрнәк” колхозы белән Тарих битләреннән М.Латипов, А.Башаров, З.Гаптуллин, Г.Садриевлар җитәкчелек итәләр.
1950 елда “Дамир” (Яңа Балтач), “Коминтерн” (Кыркаентүбә), “Альянс” (Шәбезбаш), “Эскадрон” (Иске Балтач) колхозлары “Үрнәк” колхозы белән берләшәләр. Эреләндерелгән колхозның председателе итеп Мехәмәтдин Латипов сайлана һәм 1954 елга кадәр җитәкчелек итә.
Сугыш чоры авырлыклары җиңелә баралар. Төзелеш эшләре җайлана. 1953 елда колхозда 4 сыерлар торагы, 2 бозаулар торагы, дуңгызлар һәм сарыклар тораклары төзелә. Автомашиналар өчен гараж, умарталык, бәрәңге подвалы һ.б. булдырыла.
Әлегә колхозның күрсәткечләре мактанырлык булмый. 1952 елга колхозда 365 савым сыеры булып, һәр сыердан бары тик 819 кг гына сөт савыла. Бөртекле ашлык җитештерү һәр га дан 7,59 ц тәшкил итә.
1950 елларның икенче яртысыннан колхоз күтәрелеш чоры кичерә. Моны түбәндәге саннар раслый. Колхоз 1956 елда 554 ц ит, 2069 ц сөт 19 ц бал җитештергән була һәм дәүләткә сата. Бер га дан уңыш алу 16 ц га җитә.
Сөт саву күрсәткечләре тагын да куанычлы: ул 1952 елдагы 819 кг урынына, 1966 елда  2053 кг була. Колхозның экономикасы ныгый,үзенең ирекле акчасы булдырыла, ул миллионер колхозлар сафына баса. Бу үз чиратында колхозда төзелеш эшләрен алып барырга, техника сатып алырга мөмкинлек бирә. 1958 елда авыл хуҗалыгы машиналары колхозга сатып бирелә. 1961 елга “Үрнәк” колхозында 10 автомашина һәм башка техникалар була. 1956 елда 18 га лы алма бакчасы булдырыла. 1957 елда колхоз агрономы З.Галиевтан 22 баш куян сатып алына һәм куян фермасы оештырыла.Ферма оешкан елда 16 ц, икенче елда 34 ц куян ите дәүләткә сатыла.
Колхозчыларның хезмәт күрсәткечләре дә куанычлы. 1961 елда ГАЗ-51, ЗИС-5 машиналарында эшләүче шоферлар Билалов Т. 38742, Лотфуллин К. 33600, Гайнуллин В. 29184 т. Км юл үтәләр. Савымчылардан Хуҗина Б.2808 кг, Галиева Ә.2726 кг сөт савып шул елларда ук 3000 кг чикләренә якынлашалар. Комбайнчылар Нуртдинов Г., Фатхиев М., 1959 елда ук 6653,5597 ц ашлык суктырып алалар. Ә тракторчылардан Салахов Зөфәр С-80 тракторында 1961 елда 2054 га җир эшкәртә.1951 елда колхозларның эреләндерелү барган чорда “Кызылармеец” колхозы (Чат авылы) ,”Комунар” колхозы (Чынык) белән берләшә. 1958 елда “Крупская” колхозы (Яңа Кормаш) белән берләшә, ә 1963 елда “Круская” дан аерылып “Үрнәк” колхозына берләшә.1959-73 елларда колхозга Гибадуллин Гали җитәкчелек итә. Бу чорда колхоз районда алдынгы колхозларның берсе була. 1967 елда, районда беренчеләрдән булып культура йорты, ә аннан соң колхоз идарәсе бинасы төзелә.Моннан соңгы елларда колхоз элек яулаган үрләреннән чигенә. Дәүләткә зур бурычлы колхозга әйләнә.2007 елда “Үрнәк” хуҗалыгы  “Чишмә-су” җаваплылыгы чикләнгән җәмгыяте итеп үзгәртелә; соңгысы 2009 елда “Әнәк” агрофермасының Кормаш бүлекчәсенә әверелә.
Доча (Арецо)
Географиясе
Доча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
HD113894
HD113894 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Осейдж (округ, Канзас)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1865 км² тәшкил итә.
Искәрмәләр
Осейдж (округ, Канзас)
Сечеле (Келераш)
Сечеле — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маклейнсвилл (Төньяк Каролина)
Маклейнсвилл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маклейнсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тальма
Тальма — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Карагем (Аргут кушылдыгы)
Карагем — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга  Аргут елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 50 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Физик-географик хасиятләре
Карагем елгасы Таулы Алтайда Кош-Агаш аймагында ага. Ул Аркыт елгасының уң кушылдыгы. Озынлыгы 50 км.
Гура-Северска
Гура-Северска — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Еничадыр (Диядин)
Еничадыр (Yeniçadır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Диядин илчесенә караган бер авыл (köy).
Алварис-Флоренси
Алварис-Флоренси — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Саначин яр буе урамы (Яр Чаллы)
Саначин яр буе урамы (улица Набережная Саначина) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Комсомол районындагы урам. Почта индексы 423803. ОКАТО коды: 92430000000. Координатлар 55.706802°, 52.331578°.
Тарих
Урам 1962-1979 елларда ТАССР министрлар шурасы архитектура һәм төзелеш эшләре буенча идарәсе башлыгы Павел Саначин (12.07.1918 — 5.05.1984) хөрмәтенә аталган.
Урнашуы
Яр Чаллының Комсомол районында ЗЯБ бистәсендә 17нче А комплексында урнашкан кыска урам. Чаллы елгасының Чулманга таба агымы буенча дуга ясап сузыла. Кәгазьчеләр белән киселештән башлана. Сергей Титов белән киселештә тәмамлана. Урамны башка урамнар кисеп үтми. Саначин яр буе урамыннан җәяүлеләр күпере аша Элеватор тавы бистәсенә, Тау мәчетенә, шулай ук якында урнашкан Серафим чиркәвенә узарга мөмкин.
Игътибарга лаек объектлар
Урамда 1985 елда төзелгән 5 катлы һәм соңрак төзелгән 9 катлы торак йортлар урнашкан.
Кече Тарт
Кече Тарт — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирень елгасының сул ярыннан 166 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Прунду (коммуна)
Прунду — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Рәүф Игъламов
Рәүф Игъламов (Рәүф Мәхмүт улы Игъламов,, — , ) — театр белгече, ТССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1991), Дамир Сираҗиев премиясе лауреаты (2002), 1971-2001 елларда Казан мәдәният һәм сәнгать академиясе, аннары Казан театр училищесы укытучысы. Татар һәм башка милли театрларның тарихына һәм үсеш проблемнарына багышланган публикацияләр, «Күренекле драматург» (1987), «Уйнаучы курчаклар сәнгате» (2004), «Вакыт аша сынау» (2007) китаплары авторы.
2016 елның 25 маенда 75нче яшендә каты авырудан соң вафат.
Макувець-Дужи
Макувець-Дужи — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(12897) Бужерет
(12897) Бужерет — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 13 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RY5» саналган.
(5669) 1985 CC2
(5669) 1985 CC2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1985 елның 12 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 CC2» саналган.
Анораха-Яха (Салем-Лекабтамбда кушылдыгы)
Анораха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Салем-Лекабтамбда елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.