cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ак мәчет (Казан)
Төзәтү эшләре
2023 елда мәчетне реставрацияләүне башлау планлаштырыла. «АРКЕШ» архитектура-реставрация бюросы берничә этапта, 1,5-2 ел төзекләндерәчәк. Бинаның диварларын ныгытып, ак төскә буярга һәм гыйбадәтханә эчендәге михрабны төзекләндерергә уйлыйлар. Мәчетнең дүрт өлештән торган манарасы да торгызыла.
Төзәтү эшләрнең төп максаты ― бинаның заманча кулланылышка яраклаштырылуын исәпкә алып, тарихи йөзен торгызу. Реставраторлар алдында зур бурыч тора, ул берничә этапта хәл ителә. 2023 елның 29 июленә өстәп салынган совет корылмалары һәм эчке бүлемнәр сүтелгән, инженерлык челтәрләре — газ, җылылык, электр энергиясе, су кертү мәсьәләләре хәл ителә. Шулай ук биеклеге 31,6 метр тәшкил итәчәк дүрт катлы манараны торгызу буенча эшләр башланган. 2023 елда шулай ук нигезне һәм стеналарны ныгыту планлаштырыла.
Мәчетнең имам-хатыйбы ― Фәрит Сәлмән.
Пуцури
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фәрит Хәнифов
Фәрит Мөдәррис улы Хәнифов (1961 елның 7 марты, Яр Чаллы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия дәүләт эшлеклесе, Татарстан Республикасы Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры (2020), Татарстан Республикасы Транспорт һәм юл хуҗалыгы министры (2020 елдан).
Биография
Фәрит Хәнифов 1961 елның 7 мартында Яр Чаллы шәһәрендә туа. 1983 елда Казан инженер-төзелеш институтын «Авыл хуҗалыгы төзелеше» белгечлеге буенча тәмамлый.
1983—1986 елларда — Яр Чаллы шәһәренең «Татколхозстрой» берләшмәсе көнчыгыш авыл төзелеш комбинатының Тукай районара күчмә механикалаштырылган колоннасы мастеры, прорабы. 1986 елдан Алабугада «Татколхозстрой» берләшмәсенең көнчыгыш авыл төзелеш комбинатының Алабуга күчмә механикалаштырылган колоннасының баш инженеры. 1990 елдан 1995 елга кадәр — «Лада» проект-төзелеш кооперативы рәисе. 1995 елдан — «Татгазспецремстрой» трестының Алабуга махсус ремонт-төзелеш идарәсе башлыгы, «Татгазстрой» ААҖнең «Алабугагазстрой» филиалы директоры.
1998 елда — Алабуга районы һәм Алабуга шәһәре администрациясе башлыгының беренче урынбасары. 1998 елда Алабуга районының Капиталь төзелеш идарәсе башлыгы итеп билгеләнә. 2000 елдан Алабуга районы һәм Алабуга шәһәре администрациясе башлыгының район һәм авыл хуҗалыгы буенча беренче урынбасары, 2005 елдан «Алабуга муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башкарма комитетының беренче урынбасары.
2011 елдан Татарстан Республикасы Төзелеш, архитектуры һәм торак-коммуналь хуҗалык министрының беренче урынбасары. 2015 елда Татарстан Республикасы Президенты ярдәмчесе итеп билгеләнә. 2017 елдан 2020 елга кадәр — «Россиянең баш дәүләт экспертизасы» ФАУ Казан филиалы җитәкчесе.
Гиго (Торино)
Гиго — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сарзедаш
Сарзедаш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Гиго (Торино)
Географиясе
Гиго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Уцинки
Уцинки (Уцінкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Зофювка (Плоцкий повяты)
Зофювка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Уцинки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Зофювка (Плоцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильяльба-де-лос-Баррос
Вильяльба-де-лос-Баррос — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сазерленд (Айова)
Сазерленд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сазерленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11403) 1999 BW
(11403) 1999 BW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 16 гыйнварында Т. Кагава тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 BW» саналган.
Колёния-Польска
Колёния-Польска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Кече Шойна
Кече Шойна — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шойна елгасының уң ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Колёния-Польска
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кече Шойна
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Пабло-Пена (Техас)
Пабло-Пена  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Кече Шойна
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пабло-Пена (Техас)
Географиясе
Пабло-Пена халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яны-Нанкать-Я
Яны-Нанкать-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Усь-Я елгасының сул ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Поток (Кутновский повяты)
Поток  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11404) Wittig
(11404) Wittig — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 гыйнварында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 BX4» саналган.
Сәүдә склады бинасы (Казан)
Сәүдә склады бинасы — Казанның Сул як Болак урамында урнашкан, 1840 елда архитектор Петр Пятницкий проекты буенча төзелгән ике катлы бина.
Енисейск
Енисейск (Енисейск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1619 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (91,8%), татарлар (2,6%), алманнар (1,7%), украиннар (1,4%).
Дойчешть
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маунтен-Сити (Теннесси)
Маунтен-Сити  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Планте
Географиясе
Коммуна мәйданы — 19,96 км².
Милейовице (Свентокшиж воеводалыгы)
Милейовице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Хунну
Хунну (шулай ук сөннәр, 匈奴, пиньинь:Xiōngnú, Шьуңну; Урта кытайчадан (рус) “Гўаңъүн”: [xi̯woŋ˥˩nu˩|] Хйўоң˥˩ну˩) - дәүләт яки конфедерацияны булдырган борынгы күчмә халык. Хунну монгол теленнән тәрҗемәдә кешеләр, халык дигәнне аңлата. Башлыкларын шаньюй титулы белән билгеләгәннәр.
Хуннулар турында мәгълүматның күпчелеге Кытай чыганакларыннан килә. Аларның титул һәм исемнәре турында мәгълүмат аларның телләренең кытайчага транслитерацияләрдән чыга.) Б. э. к. 9 гасырларда хунну хәзерге Үзәк Монголия һәм Төньяк Кытайда яшәгәннәр. Вакытлар үтү белән, аларда ыруглык-кабилә мөнәсәбәтләре үзгәреп, б. э. к. 2 гасырда Модэ ярымфеодаль дәүләт оеша. Тагын вакыт үтү белән дәүләт икегә ярыла.
Тарих галимнәре арасында хуннулар эченә төрки телле күчмә кабиләләрне керү-кермәве һәм аларның һуннарның борынгы бабалары булу-булмаулары турында уртак фикер юк.
Чыгышлары
Б.э.к. 2 гасыр азагында - 1 гасыр башында яшәгән Сыма Цянь (рус) исемле кытайлы галименең Бөек тарихчы язулары (рус) хезмәтенә кергән Хань династиясе заманындагы хуннуларга хас вакыйгаларны тасвирлавы аларның тарихын риваятьләрдән билгеле булган Ханьнарга кадәр мең ел элек яшәгән Чунуей исемле Кытай хакимнәренең Ся династиясеннән (рус) чыккан борынгы бабаларына тоташтыра.
Классик кытай галиме һәм Нанкин император университетының (рус) беренче президенты Вэй Чжао (204–273) хәбәр иткәненчә: “Хань династиясе заманаларында (б.э.к. 206 - б.э. 220 елларда) алар (Һуннар) хунну 匈奴 дип йөртелә иде, шул ук халыкка en:Hunyu 葷粥 итеп дә дәшәләр иде. Шулай ук, Xunyu 獯粥 аларның борынгы бабалары булган Чунуей 淳維 исеменең башка бер транскрипциясе генә”.
Алтернатив мәгълүмат
Кытайлы чыганакларда аз күләмдә сүзләр (күпчелектә титуллар һәм шәхси исемнәр) саклану сәбәпле, хуннуларның этник чыгышы турында төрле гипотезалар барлыкта. Галимнәрнең төрле тәкъдимнәре арасында - монгол, төрки, Енисей, тохар (рус), һәм урал телле төркемнәр булулары. Аларның тәңречелеккә ышанулары ихтимал. Һуннарның исеменең охшашлыгы нигезендә аларны хуннулар белән бәйләү һәм соңгыларның вариcлары дип атау теләге күзәтелсәдә, ышанычлы диләлләр юк.
Б.э.к. 3 гасыр кытай чыганаклар б.э.к. 209 елдан соң лидеры булган Мөде хан хәкимияте астында империя булдыруын хәбәр итә. Б.э.к. 2 гасырда Юэчжиларны (рус) җиңгәч, хуннулар Үзәк һәм Көнчыгыш Азия далаларында доминант көчкә әвереләләр. Бүген Көньяк Себер, Монголия, Көнбатыш Манчжурия, һәм Кытайның Эчке Монголия, Ганьсу һәм Шеңҗан-Уйгыр автономияле районы провинцияләре территориясендә актив булалар. Иртә Кытай династияләре белән мөнәссәбәтләре каршылыклы була – яңадан-яңа хәрби конфликт һәм интригалар, бүләкләр, сәүдә һәм никахка төзелгән килешүләр белән алмашынып бара.
Хронология
як. б.э.к. 700–209:
б.э.к. 244: Хуннулар беренче тапкыр язуда телгә алына
б.э.к. 221:
б.э.к. 215:
Көчләнү
б.э.к. 209:
б.э.к. 202:
б.э.к. 200:
Як. б.э.к. 200–140:
б.э.к. 176: ?:
б.э.к. 162:
б.э.к. 158:
Джефферсон (округ, Джорджия)
Джефферсон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Луисвилл шәһәре.
Хунну
Зәгыйфьләнү
б.э.к. 140 кадәр:
Джефферсон (округ, Джорджия)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1796 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1368 км² тәшкил итә.
Хунну
Зәгыйфьләнү
б.э.к. 140–87:
б.э.к. 138–126:
б.э.к. 133:
б.э.к. 133–119:
б.э.к. 119:
б.э.к. 119–104:
б.э.к. 104–87:
Сарзеду (Ковильян)
Сарзеду  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Хунну
Зәгыйфьләнү
Бүленү:
GSC3260-162
GSC3260-162 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Хунну
Зәгыйфьләнү
б.э.к. 51: Зәгыйфлерәк ягы көньякка таба күчә һәм кытайлылар яклавы астында яши башлый.
GSC3260-162
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Хунну
Зәгыйфьләнү
47 ел:
GSC3260-162
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Леннинген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хунну
Зәгыйфьләнү
83 ел: Төньякта буталчыклар.
87 ел: Сяньби дәүләте (ингл.) төньяк хуннуларның башлыкларын үтерә, кабиләләр көньякка таба кача.
89 ел: ''Хань, Сяньби дәүләте һәм көньяк хуннулар төньяк хуннуларны җиңә (ингл.), калганнары төньякка кача. Күп халкы Сяньби дәүләтенә кушыла.''
155 ел: ''Төньяк хуннуларның соңгы сүзгә алынуы. Төньяк регионнары хәзер тулысынча Сяньби дәүләте контроле астында.''
47 елдан соң Көньяк хуннулары кытайлыларның чикләре буенда яшиләр, тарафдар, буйсынучы халык яки чик сакчылары буларак көн күрәләр һәм кытайлылар белән никахлашалар.
220 елда Хань династиясенең юкка чыгуы белән, хунну калдыклары Төньяк Кытай җирләрендә күп санлы кыска гөмерле дәүләтләрне оештыралар. Аерым халык буларак хуннулар 5 гасырга таба юкка чыгалар.
Зузанув (Мазовия воеводалыгы)
Зузанув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(10413) Pansecchi
(10413) Pansecchi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Зузанув (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10413) Pansecchi
Тарихы
1997 елның 29 декабрендә галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YG20» саналган.
Каһвелипынар (Шаһинбей)
Каһвелипынар (Kahvelipınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бреги (Жарновиця)
Бреги  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Мәскәү могҗиза кылучылары чиркәвенең чаң манарасы (Казан)
Мәскәү могҗиза кылучылары чиркәвенең чаң манарасы — Казанның Сул як Болак урамында урнашкан, XVIII гасырда төзелгән корылма.
Колодзее (Карпатасты воеводалыгы)
Колодзее — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тунтор
Тунтор – Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Тол елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 53 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Абрамовски (Свердловск өлкәсе)
Абрамовское (Абрамовское) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
Сак-Сити (Айова)
Сак-Сити  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сак-Сити шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поток (Серадзький повяты)
Поток  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сумы
Сумы (Суми, Сумы) — Украинаның көнчыгыш өлешендә урнашкан шәһәр, Сумы өлкәсенең административ үзәге.
Кызыл Чәчәк
Кызыл Чәчәк (Красный Цветок, Горд Сяська) — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 62 тирәсендә. Почта индексы — 422123.
Тарих
1930-елларда нигезләнгән.
Сумы
Эчке бүленеш
Шәһәр 2 районга бүленә:
Кызыл Чәчәк
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): арлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Гидоне (Кунео)
Гидоне — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гидоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11405) 1999 CV3
(11405) 1999 CV3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CV3» саналган.
Вильянуэва-де-ла-Серена
Вильянуэва-де-ла-Серена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Язгүлү (Бингөл)
Язгүлү (Yazgülü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (köy).
Ле-Сак
Ле-Сак — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Ğabdulla Tuqay
Möxämmätğärif ulı Ğabdulla Tuqay (1886-1913 عبدالله توقاي‎), Tatar xalıq şağire, Tatar ädäbiäte klassigı, ädäbi tänqitçe, publisist, yaña zaman Tatar ädäbiätenä häm ädäbi telenä nigez saluçı.
Кече Юнко
Кече Юнко — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шойна елгасының уң ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Ğabdulla Tuqay
İcat
1907 yılnıñ közennän Qazanda Yäşen, Yalt-Yolt jurnalların çığaruda qatnaşa. Şağirneñ böyek talant iäse häm kiñ mäğlümatlı şäxes buluı, Tatar xalqı tormışın böten tulılığında gäwdäländerü häm 20. yöz başı Tatar poeziäsen moñarçı kürelmägän tizlek häm sänğäti kamillek belän üsterep cibärü öçen zur mömkinleklär aça.
Кече Юнко
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ğabdulla Tuqay
Tärcemäçe
Tuqay Tatar realistik tänqitenä nigez saluçı da (Tänqit kiräkle şäyder, 1907). Krılov, Bayron, Goethe, Heine, Schiller, Puşkin, Lermontov şiğerlären irekle tärcemä itä häm näzıyrälär yaza. Tatar häm Törki telle xalıqlar ädäbiyätlärendä Awrupa tibındağı realizm häm romantizm ısulların üzläşterügä üzennän zur öleş kertä. Tuqay Tatar xalqınıñ söyekle şağirenä äwerelä, tormışı häm icatı böten Tatar ädäbiäte üseşenä bügen dä üzeneñ şifalı yoğıntısın yasap tora. Rus telendä berençe kitabı 1920 yılda basıla (Valentin Volnov tärcemäsendä).
İstälek
1858 yılda Tatarstan Respublikasınıñ Ğabdulla Tuqay isemendäge Däwlät büläge buldırıldı. Arça Rayonınıñ Yaña Qırlay awılında Ğabdulla Tuqay muzey-kompleksı, Arça Rayonınıñ Quşlawıç awılında Tuqayıvlar muzey-yortı, Qazanda Ğabdulla Tuqay ädäbi muzeyı eşli.
Зузеля
Зузеля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Реаль укуханә бинасы (Казан)
Реаль укуханә бинасы — Казанның Мартын Межлаук урамында урнашкан, 1872-1875 елларда Христофор Пашковский проекты буенча төзелгән өч катлы бина.
Ушанишки
Ушанишки (Ушанішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Терульдевиль
Терульдевиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Пучоаса-Сат
Пучоаса-Сат — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Сарнадаш-де-Сан-Симан
Сарнадаш-де-Сан-Симан — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Габдрахманова
Габдрахманова — фамилия.
Милковска-Карчма
Милковска-Карчма — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11406) Ucciocontin
(11406) Ucciocontin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 15 февралендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CY14» саналган.
Потшаскув
Потшаскув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дженкинс (округ, Джорджия)
Дженкинс — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Миллен шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 906 км² тәшкил итә.
Докия (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Колоници (гмина Балигород)
Колоници — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10414) 1998 QJ37
(10414) 1998 QJ37 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QJ37» саналган.
Ле-Пуаза
Ле-Пуаза (Le Poizat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Нантюа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,90 км².
Каһраман (Сүрмене)
Каһраман (Kahraman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Сүрмене илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мейсон (Теннесси)
Мейсон  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вильянуэва-дель-Фресно
Вильянуэва-дель-Фресно — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саликс (Айова)
Саликс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Саликс шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яны-Нол-Я
Яны-Нол-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тапсуй елгасының сул ярыннан 241 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пайн-Гарбор (Техас)
Пайн-Гарбор  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайн-Гарбор халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ленцкирх
Ленцкирх (Lenzkirch) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кольбушова-Гурна
Кольбушова-Гурна — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бреза (Наместово)
Бреза  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
(11407) 1999 CV50
(11407) 1999 CV50 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CV50» саналган.
Себер федераль округы
Себер федераль округы (Сибрский федеральный округ) — Россиянең Азия өлешендә урнашкан административ-территориаль берәмлек. РФ президентының 2000 елның 13 май карары нигезендә корыла.
Үзәге — Новосибирск шәһәре.
Округның мәйданы бөтен Россия мәйданының 30 %ын алып тора. Халык саны — 12 082 698 кеше (2010 ел, Россия халкының 13,5 %ы).
Округта дүрт республика бар, автономияле окурглар юк.
Округның составы
Юкка чыккан субъектлар:
Ушачы
Ушачы (Ушачы ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Милкув (Свентокшиж воеводалыгы)
Милкув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сарнадаш-ди-Родан
Географиясе
Мәйданы —.
Вельск районы
Вельск районы (Вельский район) — Россия Федерациясенең Архангельск өлкәсе составындагы муниципаль берәмлек.
Район үзәге — Вельск шәһәре.
Тарих
1936 елдан — Төньяк өлкәсе, 1937 елдан — Архангельск өлкәсе составында.
Искәрмәләр
‎
Тий-Маннвиль
Тий-Маннвиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Язгүнү (Кигы)
Язгүнү (Yazgünü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Кигы илчесенә караган бер авыл (köy).
GSC3282-361
GSC3282-361 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Джонсон (округ, Джорджия)
Джонсон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Райтсвилл шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1858 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 787 км² тәшкил итә.
Пушелешть
Пушелешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аверински
Аверинское (Аверинское) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), арлар (6%).
Тернополь
Тернополь (Тернопіль, Тернополь) — Украинаның көнбатыш өлешендә урнашкан шәһәр, Тернополь өлкәсенең административ үзәге.
Халык саны — 227 755 кеше (2001).
Гиҗе (Ла Специя)
Гиҗе — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гиҗе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Куркино
Куркино — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422123.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Кольбушова-Дольна
Кольбушова-Дольна — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көньяк Австралия
Көньяк Австралия (South Australia) — Австралия штатларының берсе.
Административ үзәге — шәһәре.
Тарих
1901 елдан хәзерге статуста.
Административ бүленеш
69 җирле идарә районы (2019).
Ле-Тей-Нолан
Ле-Тей-Нолан — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Вильяр-де-Рена
Вильяр-де-Рена — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(11408) Заградник
(11408) Заградник — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 13 мартында Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 EG3» саналган.
Доклин (коммуна)
Доклин — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Зузулка
Зузулка — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Себолайш-де-Сима
Себолайш-де-Сима — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лойтенбах (Вюртемберг)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Поцьвярдувка
Поцьвярдувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мгла (елга)
Мгла (Зур Мгла) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 3 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(10415) Мали-Лошинь
Тарихы
1998 елның 23 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UT15» саналган.
Салли (Айова)
Салли  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Салли шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каһраман (Бафра)
Каһраман (Kahraman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Милошовице (Свентокшиж воеводалыгы)
Милошовице  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Кильо
Ле-Кильо (Le Quillio) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Мюр-де-Бретань кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,16 км².
Ушчалёпки
Ушчалёпки (Ушчалёпкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.
(11409) Horkheimer
(11409) Horkheimer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FD9» саналган.
Ивове
Ивове — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Джоунс (округ, Джорджия)
Джоунс — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Грей шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1020 км² тәшкил итә.
Яны-Няль-Лох-Сос
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Команьча
Команьча — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гиза (Виченца)
Гиза — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гиза Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Виктория (штат)
Виктория (Victoria) — Австралия штатларының берсе.
Административ үзәге — шәһәре.
Тарих
1901 елдан хәзерге статуста.
Административ бүленеш
79 җирле идарә районы (2019).
Брезани (Жилина)
Брезани  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Зайцава (Горацкий районы)
Зайцава  (Зайцава ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Канск
Канск (Канск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр статусын 1782 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (94,6%).
Тйювиль
Тйювиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Вильяр-дель-Рей
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ромны
Халык саны — 41951 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ромны Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1096 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 94%, рус теле — 5,7%.
Правда (Лодзь воеводалыгы)
Правда  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пайнвуд-Естейтс (Техас)
Пайнвуд-Естейтс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Пайнвуд-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ле-Тиель-Ламбер
Ле-Тиель-Ламбер — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Mangazeya
Mangazeya (Urısça: Мангазея, Nenets tärcemä itelmi torğan etnonimnan) – Polár Tügäräge artında häm Könçığış Seberdä berençe Urıs qala.
Милледжвилл (Теннесси)
Милледжвилл  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Mangazeya
Mangazeyağa 1601. yılda Turuxanski Kray'da, Taz yılğasınıñ biek uñ yaqta nigez salğannar. Karskoye diñgezeneñ Taz gubasınnan (qultığınnan) 300 kilometerdä urnaşqan.
Милледжвилл (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Mangazeya
Nigez
Räsäydä Bolğawır Zaman başlanğaç, küp xalıq Sebergä küçä başlí. Mangazeyada xalıq sanı bik tiz üsä. İqtisadına töp öleşe keş häm aq tölke tirese belän säwdä kertä. 1608. yılda Räsäy patşası Vasili Şuyski Mangazeyanı şähär bulıp iğlan itä. Bu waqıtta Mangazeyada diwarlı kirmän, bistä, öç çirkäw, säwdä yortı, patşa ambarları urnaşa. Bar bínalar mäñgelek tuñlıqta toralar. Fundamentlar tuñdırğan yomıçqa belän nığıtqannar. Fundament astına qayın tuzınnan eşlängän tabaqlar salalar, grunt sulardan nığıtu maqsatında. Şähärdä 500 yort bula, 1500dän artıq keşe yäşi.
Kirmän diwarlarında 5 manara urnaşa: Spasskaya (ütädän-ütä yöri torğan), Uspenskaya, Zubtsovskaya, Ratilovskaya häm Davıdovskaya. Qalanı äyländerep ike ineş: Ratilovka häm Osetrovka ağalar. Mangazeya çirkäwlär başları altın belän qaplanğan ide. Şähär Rus Tönyağınıñ iñ matur şähärlärdän berse sanala.
Azaq
Şuña qaramastan, Mangazeya Seberdä zur röl uyní äle. Läkin mangazeylılar keşkä varvarlarça awlílar. Keş başqa cirlärgä üçä. 1642. yılda zur yanğın kilep çığa. Yanğınnan soñ şähär yaıadan torğızıp almí. iwayät buyınça, ber çirkäw yanında cirdän tabut çığa. Tubíl arxiyepiskobı Simeon Mangazeyağa İvan Semyonov ataqaynı cibärä. Tabutnı açqaç, ataqay 16-yäşle Vasili Fedorovnıñ mäyete taba. Vasili ber Mangazeya bayda xezmät itkän, şundí bay anı açqıç belän bärep ütergän. Tabut yanında moğcízalar häm tereltülär kilep çığalar. Vasili Mangazeyskiy izgeläre rätenä kerttelä, seberneñ iñ xörmätle izgelärdän berse sanala. Anıñ xörmätenä Taz yılğasında käşänä tözilär. Läkin 1960. yıllarnıñ azağında mäyet qaldıqları Turuxanskqa küçerälär. 1672. yılda Mangazeyanıñ soñğı toruçılar Turuxanskqa da küçälär.
Xäzerge kön
Ütkän ğasırlada Mangazeya mäñgelek tuñlıqqa batıp kitkän. 1900. yılda Urıs säyäxätçese V.İ. Markgraf Mangazeya qaldıqların taptı. 1946. yıldan arxäologik qazılmalar ütkärälär
Пушкаши (Васлуй)
Пушкаши — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сегура (Иданья-а-Нова)
Сегура  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Лойткирх (Альгой)
Лойткирх (Leutkirch im Allgäu) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комборня
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Должешть (коммуна)
Должешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
GSC3292-1546
GSC3292-1546 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
(10416) Коттлер
(10416) Коттлер — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 14 ноябрендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 VA32» саналган.
(11410) 1999 FU34
(11410) 1999 FU34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 19 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FU34» саналган.
Мильчани (Свентокшиж воеводалыгы)
Мильчани  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Игнацево (Мазовия воеводалыгы)
Игнацево  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зайцава Слабада
Зайцава Слабада (Зайцава Слабада ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ламар (округ, Джорджия)
Ламар — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Barnesville шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1920 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 479 км² тәшкил итә.
Менсейяга
Менсейяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Месна елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Көшкәтбаш (Кукмара районы)
Көшкәтбаш — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422125.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
4-нче танк армиясе (вермахт)
4-нче танк армиясе (4.Panzerarmee) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә.
Тарих
4-нче танк армиясе
Самерс (Айова)
Самерс  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
4-нче танк армиясе (вермахт)
Балтыйк буе стратегик саклану операциясе
Гольдап —Мемель сызыгында фельдмаршал Вильгельм фон Лееб җитәкчелегендә армияләрнең «Төньяк» төркеме (29 алман, 1нче һава флоты ярдәме белән) урнашкан. Аның составындә 16нче (ком. Эрнст Буш) дивизия, 18нче (ком. Курт Вегер) дивизия  һәм 4нче танклар төркеме (ком. Эрих Гёпнер) берләштерелгән.
Самерс (Айова)
Тарихы
Самерс шәһәре  елда нигезләнгән.
4-нче танк армиясе (вермахт)
Балтыйк буе стратегик саклану операциясе
23 июньне 4-нче танк төркеме һөжүмне дәвам итте.
Самерс (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
4-нче танк армиясе (вермахт)
Балтыйк буе стратегик саклану операциясе
24 июнне 56-нчы моторлаштырылган корпус 4-нче танк төркеме совет территориясенә 170 км тирәнлеккә керде һәм Укмергега чыкты.
25 июнне 4-нче танк төркеме Екабпилска һәм Даугавпилска һөжүмне дәвам итте, ә алман 18-нче армиясе — Ригага.
26 июньдә Һөпнерның 4-нче танк төркеме Даугавпилс янына үтте
27 июньдә Һөпнерның 4-нче танк төркеме Даугавпилс районда алынган плацдармны киңәйтә.
28 июньдә 4-нче танк төркеменең 56-нчы моторлаштырылган корпусы көн азыгында 21-нче мехкорпуска каршы һөҗүм итә һәм аны Даугавпилстан 40 км алып ташлый.
4 июльдә 4-нче танк төркеме Резекнене басып алды, Островның көньяк кырыйларына барып җитте, йөрештән Великая елга аша чыкты һәм Островны басып алды.
5 июльдә Остров районында совет гаскәрләре дошманны контрһөҗүм иттеләр һәм алман гаскәрләрен шәһәрдән бәреп чыгардылар.
6 июльдә 4-нче танк төркеме Островны яңадан алды.
10 июльне 4-нче танк төркеме Великая елга чигәннән Ленинградка һөжүмгә күчте.
Ленинград саклану операциясе
19 июльне «Төньяк» армия төркеме Ленинградка һөжүмне туктатты 18-нче армия Луга чигенә якынаюга кадәр һәм 4-нче танк төркеменең частьларын тәртипкә китерү өчен.
Мәскәү өчен сугыш
1941 елның 5 декабрьне 20-нче армия (Андрей Власов) алман 4-нче танк армиясының (Эрих Һөпнер) частьларен Красная Поляна авылы районында (Кремльдән 27 км) туктатты.