cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Берлингтон (Айова)
Берлингтон  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Баязит Галимов
Баязит Галимов (26 май 1942 ел) — галим-философ, югары мәктәп эшлеклесе. 1989-1996 елларда Башкорт дәүләт университетының мәгариф эшләре буенча проректоры, аннары 2005 елга кадәр — беренче проректоры. Фәлсәфә фәннәре докторы (1989), профессор (1990). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (1997), Россия Федерациясе югары мәктәбенең атказанган хезмәткәре (1997). Халыклар Дуслыгы ордены кавалеры (1986).
Раковець (Тчевский повяты)
Раковець — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Баязит Галимов
Биографиясе
Баязит Сабирҗан улы Галимов 1942 елда Башкорт АССРның Макар районы (хәзерге Ишембай районы) Кинҗәбулат авылында туган.
Берлингтон (Айова)
Тарихы
Берлингтон шәһәре  елда нигезләнгән.
Баязит Галимов
Биографиясе
Башлангыч белемне туган авылында ала. 1953-1959 елларда Ишембай каласындагы 3-нче башкорт мәктәбендә (хәзерге Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-нче Башкорт гимназия-интернаты) булачак профессор, тарихчы Рим Янгуҗин белән бер класста укый.
Берлингтон (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баязит Галимов
Биографиясе
Башкорт дәүләт университетының физика — математика факультетын 1965 елда тәмамлый. БДУ-ның фәлсәфә кафедрасы аспирантурасын 1969 елда тәмамлаганнан соң, шул ук кафедрада фәнни эш белән шөгыльләнүен дәвам итә.
1989 елдан Башкорт дәүләт университетының укыту эшләре буенча проректоры, 1996 елдан — беренче проректоры, 2005 елдан — баш гыйльми секретарь.
Шул ук вакытта 1995 елдан — университетның фәлсәфә кафедрасы мөдире.
Фәнни эшчәнлеге
Фәнни тикшеренүләре фәлсәфәнең нигезләнеш проблемаларына багышланган — дөньяга фәнни караш, Башкортстан фәлсәфә үсеше тарихы.
1969 елда «Гносеологическая функция категории асимметрии» темасы буенча кандидатлык диссертациясе  яклый.
Үлейыэ (Раэ)
Үлейыэ (Ülejõe) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Эвлидереси (Артова)
Эвлидереси (Evlideresi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Артова илчесенә караган бер авыл (köy).
Баязит Галимов
Фәнни эшчәнлеге
1989 елда «Принцип развития в основаниях научной картины природы (методологические проблемы)»  темасына  докторлык диссертациясе яклый.
Фәлсәфә фәннәре докторы (1989), профессор (1990). Психология фәннәре халыкара академиясенең мөхбир әгъзасы (1996), Россия Табигый фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты (1997).
«20-нче гасырның 2000 иң күренекле галиме» («2000 выдающихся ученых 20-го столетия») җыентыгына кертелгән.
Кершо (Көньяк Каролина)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Раманавка (Талачынский районы)
Раманавка (Раманаўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZSCAN22
ZSCAN22 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Ногейра (Понти-да-Барка)
Ногейра  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Ломброн
Ломброн — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Крашевице (Лодзь воеводалыгы)
Крашевице  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Йөрүҗеклер (Бигадич)
Йөрүҗеклер (Yörücekler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Иртуган (Яңавыл районы)
Иртуган — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452825, — 80259870003.
Светий Ожболт
Светий Ожболт — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Азия футбол конфедерациясе
Азия футбол конфедерациясе, АФК (Asian Football Confederation, AFC) — Азия һәм кайбер Океания төбәкләрдә футбол белән идарә итүче оешма. Әлеге вакытта 47 футбол ассоциацияне берләштерә. Азия футбол конфедерациясе ФИФАга керүче алты кыйтганың берсе.
Штаб-фатир Куала-Лумпур шәһәрендә (Малайзия) урнашкан.
Нанси (округ)
Нанси — Франциядәге округ (Arrondissement). Мёрт һәм Мозель департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1509 км². Округ 20 кантоннан тора, алар үз чиратында 188 коммунага бүленгән.
Балтув (Свентокшиж воеводалыгы)
Балтув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Савга
Савга — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Шиш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Акшуат
Акшуат — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 45 тирәсендә. Почта индексы — 423221.
Тарих
XVIII гасырда нигезләнгән.
Иркутск авиация заводы
Барлыкка килү
1930 еллар чигендә башланган Кытайга һәм Кореяга Япон экспансиясе.
Акшуат
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Мейнвилл (Пенсильвания)
Мейнвилл  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейнвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Таунер (Төньяк Дакота)
Таунер  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Таунер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гозди (Мазовия воеводалыгы)
Гозди  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перечная (Еменьга кушылдыгы)
Перечная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Еменьга елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(1801) Титикака
(1801) Титикака  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1952 елның 23 сентябрендә Мигель Ицигсон тарафыннан Ла-Плата обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1952 SP1» саналган.
Микунь (Коми)
Микунь (Микунь) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.
Климат
Микунь климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
Малинавка (Астравецкий районы)
Малинавка  (Малінаўка ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
ZSCAN23
ZSCAN23 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Раманишки
Раманишки (Раманішкі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пиртештий-де-Жос
Пиртештий-де-Жос — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7552
NGC 7552 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Анкилозлаучы спондилит
Анкилозлаучы спондилит (АС) яки Бехтерев чире ялкынсыну, кальцификация һәм нәтиҗәсендә бәйләвеч аппараты һәм буыннар капсуласының оссификациясе  белән сыйфатлана, бу күчәр сөлтәренең сөякле анкилозына китерә. Гадәттә ир-атлар чирли, аларның 95% HLA-B27-уңай, кайберләре эчәклекнең ялкынсынулы  чирләре белән интегә (энтеропатияле артрит).
1.    Яшь чакта авырту һәм билдә яки әвернә өлкәсендә кысынкылык белән билгеләнә. Симптомнар дәвамлы ялдан соң күбрәк чагыла, ләкин йөкләр күтәргәндә көчәя ала.
2.     Билгеләре
а) артрит.Патологик барышка ешрак әвернә-оча, умырткалык, бот, кабырга һәм җилкә буыннары җәлеп ителә. Умырткалыкның көчәюче хәрәкәт  чикләнүе барлыкка килә һәм нәтиҗәсендә ул бөгелү торышында кала (рәс. 24.14a). Күкрәк читлеге хәрәкәте кимүе үпкә инфекциясе барлыкка килүенә китерә ала;
б) энтезопатия сеңерләр сөяккә беркетелү урыннарында ялкынсыну һәм авырту белән сыйфатлана.
3.    Өзлегүләр. Үпкә очларында фиброз, аорталь җитешсезлек, йөрәк үткәрүчәнлеге бозылу.
4.    Ачыклау. ЭУТ күтәренке. Башлангыч стадияләрдә рентгенологик тикшерүләрдә әвернә-оча буыннарының буын яны остеопорозын ачыклыйлар, алар  алга таба склероз һәм сөякле облитерациягә дучар була. Умырткалык бәйләвечләре, буыннар кебек, кальцификациягә дучар була ала («бамбуклы»  умырткалык — рәс. 24.14б).
NB Рентгенологик үзгәрүләр клиник симптомнар алдыннан еш була.
5.    Дәвалауга физиотерапия, СЯКЧ, сульфазалазин һәм стероидларны буын эченә кертеп куллану керә. Сөякле деформацияләрне хирургик юл белән төзәтү кирәклеге барлыкка килә ала.
Сирухалес-дель-Рио
Сирухалес-дель-Рио — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Анкилозлаучы спондилит
6.    Офтальмологик күренешләре. Кискен алгы увеит (бик еш), склерит (сирәк).
Анкилозлаучы спондилит (АС) ялкынсыну, кальцийлану һәм  нәтиҗәдә — бәйләвечләр һәм буын капчыклары сөякләнү белән сыйфатлана, бу  күчәр сөлтәрнең сөякле анкилозына китерә. Чир күбесенчә ир-атларны зарарлый, 95% HLA-B27 йөртүче була (24 нче бүлекне кара).
HLA-B27 таралышы:
•      АКШ'ның ак тәнле 6-8% халкы арасында.
•      Калган тәне сәламәт булган кискен алгы увеит белән 50% авыру арасында.
•    Бергә булган спондилоартропатия һәм кискен алгы увеит белән 90% авыру арасында.
HLA-B27 белән бәйле кискен алгы увеит берьяклы зарарлану, авыр кабатланучы барыш белән сыйфатлана һәм арткы синехияләр ясалу  белән бергә бара. Алгы камерада еш фибринозлы экссудат билгелиләр. HLA-B27 булмаган авыруларда увеит барышы гадәттә җиңелрәк һәм кабатланулар ешлыгы  кимрәк була.
1.   КАУ АС белән якынча 25% авыруда үсеш ала һәм киресенчә:  кискен алгы увеит белән 25% ир-атта АС үсеш ала. Ике күз дә бер-бер артлы зарарлана ала, ләкин бер үк вакытта ике яклы ялкынсыну хас түгел. Бу очракта күз зарарлану авырлыгы һәм активлыгы буын чире белән тәңгәл түгел. Еш кабатлану белән кайбер авыруларда ялкынсыну әкренләп хроникка әйләнә ала.
Үлейыэ (Түри)
Үлейыэ (Ülejõe) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
Ка-50
Ка-50 (НАТО буенча - Hokum A) яки Кара акула (көнбатышта «Werewolf») — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе/Россия бер урынлы һөҗүм итүче боралагы, бронетанк һәм механик техника, һава тәмекләрен һәм гаскәриләрне бетерү максатыннан сугыш кырында кулланыла.
Телекод элемтәсе ябык каналы буенча махсус мәгълүмат килгәнче Ка-50 бараж итеп хәрәкәт итә. Бараж итү (фр. barrage) - иң озак очышка туры килүче тизлекне тәэмин итүче махсус очу режимы.
Ка-50 боралагында махсус мәгълүмати такта бар, анда боралакның урнашу урыны, җир рельефы, тәмек координаталары турында мәгълүмат күрсәтелә.
Боралак тәмекне тидерә һәм шул ук вакытта һава һөҗүменә каршы саклану чараларының тигезү зонасыннан китә.
Боралак Камов ОКБда, баш конструктор Сергей  Михеев җитәкчелегендә эшкәртелгән, 1995 гаскәрдә кабул ителгән.
Вя Нуова (Болонья)
Вя Нуова — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Нуова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Олейруш (Понте-да-Барка)
Олейруш  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Бюффон (Кот-д’Ор)
Бюффон (Buffon) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монбар кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8.88 км².
Крашин
Крашин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арнос
Арнос — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Марвелиз
Марвелиз — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Светий Примож-на-Похорю
Светий Примож-на-Похорю — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ломм (Сарта)
Ломм — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
И-14
И-14 (АНТ-31) ундүртенче истребитель — совет истребитель, «тиз йөрешле» тибы.
Эвлик (Османҗык)
Эвлик (Evlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (köy).
Бернард (Айова)
Бернард  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бернард шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Идел буе районы
Иде́л буе́ районы́:
Раковиска (Диңгез буе воеводалыгы)
Раковиска — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бальбинув
Бальбинув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Daşqın Gülmämmädov
Daşqın Gülmämmäd ulı Gülmämmädov - Qarapapaq (aşina törkiläre) şatı, qarapapak törkiläreneñ liderlarınnan berse, şağir häm yazuçı. Ukraina qarapapaq törkiläreneñ milli şurası räisi.
Daşqın Gülmämmäd ulı Gülmämmädov 1977 yılnıñ sentäber ayında tua.
Африка футбол конфедерациясе
Африка футбол конфедерациясе, КАФ (Confédération Africaine de Football; Confederation of African Football (CAF)) — Африка төбәкләрдә футбол белән идарә итүче оешма. Әлеге вакытта 56 футбол ассоциацияне берләштерә. Азия футбол конфедерациясе ФИФАга керүче алты кыйтганың берсе.
Штаб-фатир 6-чы Октябрь шәһәрендә (Гарә́б Мисы́р Җөмһүрияте́) урнашкан.
Үлемыиса
Үлемыиса (Ülemõisa) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
Яңа Сусадыбаш
Яңа Сусадыбаш (Яңы Сусаҙыбаш) — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452824, ОКАТО коды — 80259870005.
Туль (округ)
Туль — Франциядәге округ (Arrondissement). Мёрт һәм Мозель департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1143 км². Округ 5 кантоннан тора, алар үз чиратында 112 коммунага бүленгән.
Светий Примож-над-Муто
Светий Примож-над-Муто — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамановка (Аршанский районы)
Рамановка (Раманоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
ZSCAN25
ZSCAN25 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Тейлор (Төньяк Дакота)
Тейлор  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тейлор шәһәре  елда нигезләнгән.
Леон Крычиньский
Леон Крычиньский (pol. Leon Kryczyński, tat. lat. Leon Qrıçinskiy) — Польша татар язучысы, галиме, җәмәгать эшлеклесе, антифашист хәрәкәтенең катнашучысы. 1939 елның сентябрь аенда фашистлар тарафыннан җәзалап үтерелгән.
Тәрҗемәи хәл
Леон Крычиньский 1887 елда Вильно шәһәрендә туган. Санкт-Петербург Университетының Хокук факультетын тәмамлаган.
1917-1918 елларда - Санкт-Петербург Мөселман клубының җитәкчесе.
Вильнюста Татар Халкы музее нигез салучы.
Гоздкув (Мазовия воеводалыгы)
Гоздкув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Леон Крычиньский
Тәрҗемәи хәл
1932 елда Польша Татар матбугаты нигезләнүчеләренең берсе булган.
Гоздкув (Мазовия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Леон Крычиньский
Тәрҗемәи хәл
1939 елның сентябрь аенда (кайбер чыганак буенча 1940 елның апрелендә) фашистлар тарафыннан үтерелгән.
Хәтирә
Польша Татар Мәдәниятенең Үзәгенә 1991 елда Леон Крычиньский исеме бирелгән.
Малинники (Шчучынский районы)
Малинники  (Маліннікі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Кингстри (Көньяк Каролина)
Кингстри  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оливейра (Аркуш-де-Валдевеш)
Оливейра  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
(1998) Тициус
(1998) Тициус  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1938 елның 24 февралендә A. Bohrmann тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 DX1» саналган.
Раковице (Диңгез буе воеводалыгы)
Раковице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Крашковице
Крашковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сиуэла
Сиуэла — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Үленди
Үленди (Ülendi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Перечная (Сеза кушылдыгы)
Перечная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сеза елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вя Озтяно (Кремона)
Вя Озтяно — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Озтяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Берт (Айова)
Берт  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Берт шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Умринка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мейпл-Глен (Пенсильвания)
Мейпл-Глен  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейпл-Глен халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7553
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Фирдинат Дәүләтов
Фирдинат Дәүләтов (3 февраль 1959 ел) — галим-агроном, югары мәктәп укытучысы. Авыл хуҗалыгы фәннәре докторы (2006), профессор (2007). Башкортстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (2011).
Биографиясе
Фирдинат Әгъләм улы Дәүләтов 1989 елның 3 февралендә Башкорт АССРның Чишмә районы Яңавыл авылында туа. 1984 елда Башкортстан авыл хуҗалыгы институтының агрономия факультетын тәмамлаганнан соң, өлкән агроном, кече гыйльми хезмәткәр, өлкән гыйльми хезмәткәр вазифаларын башкара.
Хезмәт эшмәкәрлеге
Ф. Ә. Дәүләтов 1997-2000 елларда Башкорт дәүләт аграр университетында студентларга белем бирә (доцент). 2007 елдан алып Башкортстан авыл хуҗалыгы гыйльми тикшеренү институты лабораториясе мөдире, бер үк вакытта 2004 елдан Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетында укыта, ә 2007 елдан шушы ук университетның генетика кафедрасы профессоры була.
2010 елдан — Башкорт дәүләт аграр университетының ботаника, үсемлекләр физиологиясе һәм генетикасы кафедрасы профессоры.
Ф. Ә Дәүләтовның 6 авторлык таныклыгы, селекциядәге казанышлары өчен 4 патенты бар. Ул — 4 китап авторы. Ике фәннәр кандидаты әзерләгән.
Гыйльми эшләре
80‑нән артык фәнни хезмәт һәм 6 уйлап табу авторы.
Светий Томаж
Светий Томаж — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баня (Свентокшиж воеводалыгы)
Баня  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фирдинат Дәүләтов
Сылтамалар
Дәүләтов Фирдинат Әгъләм улы
Бюжа
Бюжа — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
Маршо
Маршо — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Чыганаклар
Маршо
Лонн (Сарта)
Лонн — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Эвлиялы (Дэлиҗе)
Эвлиялы (Evliyalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
КОНКАКАФ
Төньяк Америка, Үзәк Америка һәм Кариб диңгезе бассейны дәүләтләре футбол конфедерациясе, КОНКАКАФ (CONCACAF, СОnfederation of North, Central American and Caribbean Association Football) — Төньяк Америка, Үзәк Америка һәм Кариб диңгезе бассейны дәүләтләре  төбәкләрдә футбол белән идарә итүче оешма. Әлеге вакытта 41 футбол ассоциацияне берләштерә. Азия футбол конфедерациясе Футбол Ассоциацияләренең Халыкара Федерациясега керүче алты кыйтганың берсе.
Штаб-фатир Майами шәһәрендә (Флорида, Америка Кушма Штатлары) урнашкан.
Рамановка (Талачынский районы)
Рамановка (Раманоўка ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Аррико-Борд
Аррико-Борд — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Гоздово (Мазовия воеводалыгы)
Гоздово  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZSCAN26
ZSCAN26 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Үлгасе
Үлгасе (Ülgase) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
Ринат Бариев
Ринат Бариев (, —, ) — физик, физика-математика фәннәре докторы (1985), профессор (1993). 1975 елдан РФА КФҮ физика-техника институтында, 1993 елдан баш фәнни хезмәткәр. Назари һәм математик физика буенча фәнни хезмәтләр авторы.
Мирный (Оричи районы)
Мирный (Мирный) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан штп.
Бар-ле-Дюк (округ)
Географиясе
Мәйданы — 1451 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 109 коммунага бүленгән.
Мирный (Оричи районы)
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Иске Сусадыбаш
Иске Сусадыбаш — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Makswell tigezlämäläre
XIX ğasırda tuplanğan täcribälär näticäläre nigezendä Ceyms Klerk Makswell şuşı möhim tigezlämälärne icat itä. Makswell tigezlämäläre teoretik fizikağa, şul isäptäm Maxsus çağıştırmalılıq teoriäsenä zur yoğıntı yasağan.
Иске Сусадыбаш
ᴨyчты индексы — 452824, — 80259870006.
Makswell tigezlämäläre
Differentsial' küreneş
İzotrop, berişle, dispersiäsez moxitta Makswell tigezlämäläre:
Орбасен
Орбасен — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Пиртештий-де-Сус
Пиртештий-де-Сус — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Светий Флориян
Светий Флориян — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тертл-Лейк (Төньяк Дакота)
Тертл-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тертл-Лейк шәһәре  елда нигезләнгән.
Баран (Свентокшиж воеводалыгы)
Баран  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Тертл-Лейк (Төньяк Дакота)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Баран (Свентокшиж воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сольедра
Сольедра — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамлее
Рамлее — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Канатлы ракета
Элек очкыч сыман канатлы ракета - очкыч-снаряд дип аталган, хәзер бу атама искергән.
Төрләр
Иң егәрлекле һәм танылган канатлы ракеталар: Россиянең «Калибр» һәм АКШның Томаһавк ракеталары.
Россиядә шулай ук Термит, Москит, Аметист, Малахит, Базальт, Гранит (корабларга каршы ракета), Оникс, Вулкан, Уран, Гранат, Калибр.
Хәзер канатлы ракеталар корабларда, катерларда, су асты көймәләрендә урнаштырыла. 2015 елда Россия Каспий диңгезеннән Яшел Үзәндә ясалган кораблардан  "Калибр" канатлы ракеталары белән Сүриядәге ИГИЛ көчләрен тидергән.
(1550) Тито
(1550) Тито  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1937 елның 29 ноябрендә Милорад Протич тарафыннан Белград обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 WD» саналган.
Гозлин-Гурни
Гозлин-Гурни — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Риза Бариев
Риза Бариев (, — ) — фәлсәфәче, фәлсәфә фәннәре докторы (1996). 1959-1978 елларда совет гаскәрендә хезмәт иткән. 1979 елдан Ленинградның хәрби ЮУЙларында укыткан, 1987 елдан — Хәрби элемтә академиясендә, профессор (1993). Болгарлар этногезының фәлсәфи проблемнарына карган фәнни хезмәтләр авторы.
Улитина
Улитина (Ulitina) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
Йөрүкали (Муданья)
Йөрүкали (Yörükali) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер авыл (köy).
Мате (Ду)
Мате — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Малое Барава
Малое Барава (Малое Барава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Крашкув (Лодзь воеводалыгы)
Крашкув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Луай
Луай — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Крашкув (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вя Пазколи (Тревизо)
Вя Пазколи — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Вя Пазколи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Абазин теле
Абазин теле — Төньяк Кавказда таралган тел, абазиннарның туган теле, Карачай-Чиркәс Республикасында рәсми тел булып санала.
Башлангы мәктәпләрдә, Карачай педагогика институтында өйрәнелә.
Таралышы
Абазин теле Төньяк Кавказда таралган. Телне якынча 38 меңнән артык кеше белә дип санала (2002 ел).
Аксай (Татарстан)
Аксай — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы поселок.
Раманчуки
Раманчуки (Раманчукі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Аксай (Татарстан)
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 423227.
Раманчуки
Тарихы
1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.
Аксай (Татарстан)
Тарих
1920 елда нигезләнгән.
Раманчуки
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Аксай (Татарстан)
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Светий Флорян-над-Шкофьо Локо
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мостай Кәрим
Мостай Кәрим (20 октябрь, 1919 ел, Башкортстан, Чишмә районы, Келәш авылы - 21 сентябрь, 2005 ел, Башкортстан, Уфа) - башкорт, татар язучысы, шагыйре һәм драматургы. Башкортстанның халык шагыйре. Салават Юлаев премиясе лауреаты (1967).
Тормыш юлы
1919 елның 20 октябрендә Башкортстанның хәзерге Чишмә районының Келәш исемле татар авылында крестьян гаиләсендә туа. Милләте буенча татар, әмма соңрак милләтен «алыштыра».
1941 елда Башкорт дәүләт университетының тел һәм әдәбият факультетын тәмамлый. Бөек Ватан сугышы башлану белән фронтка китә, сугышта элемтә башлыгы һәм артиллерия штабы башлыгы булып хезмәт итә. Сугышта мина ярчыгы күкрәгенә тиеп, чак кына йөрәгенә барып җитми.
Госпитальдә ятып дәваланып чыккач, Воронеж фронтына башкорт телендә чыгарга тиешле газетада эшләргә дип җибәрелә. Шул ук фронтның «За честь Родины» (Ватан намусы өчен) рус газетасында эшли башлый. Алдынгы эшелон гаскәрләренә бара, мәкаләләр, очерклар һәм новеллалар яза. «Ватан намусы өчен» татар газетасында эшләүче Әхмәт Ерикәй, Гали Хуҗи һәм Риза Ишморат белән таныша һәм алар белән гомер буена дус булып кала. Башкорт газетасы чыгарылмаячак дигән карар килгәч, Главпур тарафыннан 1943 елда 3нче Украина фронтының «Советский воин» (Совет сугышчысы) газетасының татар редакциясенә махсус хәбәрче итеп җибәрелә. Ике ел «Совет сугышчысы» газетасы редакциясендә (мөхәррире капитан Мәхмүд Максуд) хезмәт итә. . Сугыштан кайткач ижади һәм ижтимагый эшкә бирелә.
1930 елларда ук яза башлый. Беренче шигырьләре татар телендә Чишмә районының "Сталинчы" (хәзерге "Чишмә") гәҗитендә басыла. 1938 елда «Отряд кузгалды» (башк. телендә) дигән беренче шигырь җыентыгы нәшер ителә; 1941 елда «Язгы тавышлар» (башк. телендә) дигән шигырь китабы чыга. Барысы 100дән артык шигърият һәм проза китаплары, 10нан артык пьесалары дөнья күрә.
Иң билгеле әсәрләре:
Шигърият җыентыклары: «Кара сулар», «Кайту», «Европа-Азия», «Заманалар». Повестьләре: «Безнең өйнең яме», «Өстаган», «Озын-озак балачак». «Айгөл иле», «Кыз урлау», «Ай тотылган төндә» (реж. Ш.Мортазина)'', «Ташлама утны, Прометей!»  кебек драматик әсәрләре зур уңыш белән татар, башкорт театрлары  сәхнәсендә куела.
Мостай Кәримнең әсәрләре берничә дистә телгә тәрҗемә ителгән.
2005 елның 21 сентябрендә Уфада вафат була. . Уфаның мөселман зиратында җирләнгән.
Гаиләсе
Хатыны Рауза. Улы Илгиз Кәримов (1942—2019), тәрҗемәче, ССРБ язучылар берлеге әгъзасы, Мостай Кәрим фондын оештыручыларның берсе (2013). Илгизнең хатыны Нәзифә Кәримова (1947), язучы, журналист. Кызы Әлфия Кәримова (Балабан).
Чыганаклар
Башкорт Википедиясе
Аррозес
Аррозес — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
Отейру (Виана-ду-Каштелу)
Отейру  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Мейплтаун (Пенсильвания)
Мейплтаун  — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Мейплтаун халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саргатка
Саргатка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.
Баранув (Буский повяты)
Баранув  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Саргатка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Клайн (Көньяк Каролина)
Клайн  — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
NGC 7554
NGC 7554 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Клайн (Көньяк Каролина)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 7554
Тарихы
Әлеге галактика елда   тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Бертрем (Айова)
Бертрем  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бертрем шәһәре  елда нигезләнгән.
Гозлин-Малий
Гозлин-Малий — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Реактив артрит
Рейтер синдромы шулай ук реактив артритларга карый һәм билгеләрнең триадасы белән сыйфатлана: үзенчәлексез (гонококклы булмаган)  уретрит, конъюнктивит һәм артрит. Чагыштырмача сирәклегенә карамастан синдром түбәндәге авырулар категориясендә үсеш ала: үзенчәлексез уретрит очрагыннан  соң 1-3% ир-атларда,  Shigella, Salmonella һәм Campylobacter китереп чыгарган эчәк инфекцияләрдән соң  4% авыруларда һәм иерсиниозның эчәк формасын кичергән күп авыруларда.
Рейтерның постдизентерия синдромы ир-атларда һәм хатын-кызларда очрый, шул ук вакытта поственерик синдромы ир-атлар өчен хас. Якынча 85% авыруларда HLA-B27 уңай җавап бирә, ләкин диагнозны клиник билгеләр нигезендә куялар,  шулардан артрит һәм башка хас симптомнар.
1.    Гомернең 2-4 нче дистәсендә үзенчәлекле булмаган уретрит, конъюнктивит һәм артрит белән билгеләнә, алар кыска вакыт  эчендә бер-бер артлы барлыкка килә, классик очракта кичергән эчәк инфекция яки  җенси мөнәсәбәттән 1 айдан соң. Чирнең ачык клиник күренешләре юк.
а)    периферия артриты еш кискен, асимметрияле һәм күченә торган. Гадәттә патологик барышка  2 алып 4 буынга кадәр җәлеп ителә, аеруча тез, ашык һәм табан бармаклары  буыннары. Кайбер авыруларда периферия артриты кабатлана ала яки хроник  барышка күчә ала;
б)   спондилоартрит (спондилит яки сакроилеит) Рейтер синдромының авыр хроник барышы белән 30%  авыруда очрый һәм HLA-B27-бәйле санала;
в)    энтезопатия фасциит, ахилл сеңере тендовагиниты, бурсит һәм үкчә периоститы буларак  билгеләнә ала; сөяк тукымасының реактив ясалуы үкчә тибенкесе ясалуына китерә  ала;
г)    тире һәм лайла. Авыз куышлыгында авыртусыз җәрәхәтләр, боҗрасыман баланит (рәс. 24.15а), уч төбе һәм табан астының бленнорагик кератодермиясе (рәс. 24.15б), тырнаклар дистрофиясе;
д)   сидек-җенси системасы. Цистит, цервицит, простатит, эпидидимит һәм орхит;
е)    башка күренешләр. Йөрәк-тамыр чирләре, амилоидоз, тромбофлебит, плеврит, эч китү,  нейропатия һәм менингоэнцефалит.
3.     Дәвалау. СЯКЧ куллану.
4.     Офтальмологик күренешләре. Конъюнктивит, кискен алгы увеит, тәңкәсыман кератит, эписклерит, склерит, папиллит һәм  челтәркатлау тамырларының васкулиты.
Реактив артрит яки Рейтер синдромы триада белән сыйфатлана: үзенчәлекле (гонококклы) булмаган уретрит, конъюнктивит  һәм артрит. Рейтер синдромы белән якынча 85% авыру HLA-B27 йөртә, ләкин диагноз клиник яктан санала һәм артрит  һәм башка үзенчәлекле күренешләр булу белән билгеләнә (24 бүлекне кара).
1.    КАУ 12% авыруларда барлыкка килә һәм аның ешлыгы HLA-B27 йөртүчеләр арасында югарырак.
2.    Конъюнктивит бик еш очрый һәм гадәттә уретрит барлыкка килгәч 2 атнадан соң билгеләнә, ләкин артрит үскәнче. Конъюнктивит гадәттә бик чагылмаган, ике яклы лайлалы-эренле бүлендек һәм имчәкле яки фолликуляр җавап белән була. 7-10 көннән соң үзеннән-үзе бетә һәм дәвалау таләп итми. Чәчкәндә бактерияләр гадәттә билгеләнми.
3.    Башка сирәк күренешләре. Тәңкәсыман кератит, склерит, эписклерит, арадаш увеит, папиллит, челтәркатлау шешү һәм челтәркатлау васкулиты.
Коммерси (округ)
Коммерси — Франциядәге округ (Arrondissement). Мёз департаментына карый.
Географиясе
Мәйданы — 1932 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 136 коммунага бүленгән.
Пиру-Ноу
Пиру-Ноу — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Эврен (Ширан)
Эврен (Evren) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (köy).
Пиру-Ноу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улья
Улья (Ulja) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
Бюлат-Пестивьен
Бюлат-Пестивьен (Bulat-Pestivien) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Каллак кантонына карый.
Перечная (Токша кушылдыгы)
Перечная — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Токша елгасының сул ярыннан 84 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Бюлат-Пестивьен
Географиясе
Коммуна мәйданы — 31,23 км².
Перечная (Токша кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Артур Чилингаров
Артур Николаевич Чилингаров(25 сентябрь 1939, Ленинград, ССРБ) — совет һәм Россия океанолог галиме, Арктиканы һәм Антарктиканы тикшерүче, география фәннәре докторы, профессор. Рус география җәмгыятенең беренче вице-президенты һәм Дәүләт котып академиясенең президенты, «Полярниклар ассоциациясе» төбәк-ара җәмәгать оешмасы президенты.
1993-2011 елларда Россия Федерациясе Россия Дәүләт думасы депутаты. 2011—2014 елларда Россия Федерациясе Федераль җыелышының Федерация Советы әгъзасы. «Бердәм Россия» партиясенең Югары советы бюросы әгъзасы.
Краянка (Лодзь воеводалыгы)
Краянка  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сория
Сория — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рамоти (Диңгез буе воеводалыгы)
Рамоти — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
ZSCAN30
ZSCAN30 —  аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
Теттл (Төньяк Дакота)
Теттл  — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.
Малое Вольжава
Малое Вольжава (Малое Вольжава ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.
Теттл (Төньяк Дакота)
Тарихы
Теттл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Малое Вольжава
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
(732) Тьилаки
(732) Тьилаки  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1912 елның 15 апрелендә Адам Массингер тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1912 OR» саналган.
Тапант диалекты
Тапант диалекты (үзатамасы - тIапIанта) - абазин теленең диалекты, әдәби абазин теле нигезенә алынган.
Таралышы
Тапант диалекты Төньяк Кавказның Карачай-Чиркәс Республикасы территориясендә таралган.
Эльвира Батыева
Эльвира Батыева, Эльвира Салих кызы Батыева (Эльвира Салиховна Батыева,, ) — химик, Татарстан ФА мөхбир әгъзасы (1994). ТССРның атказанган фән эшлеклесе (1990). 1965 елдан РФА КФҮ органик һәм физик кимиясе инситиутында, профессор (1985), 1981-1991 елларда директор урынбасары, 1991 елдан фосфор һәм күкерт органик кушылмалар лабораториясе мөдире. Фосфор органик кушылмалар кимиясенә караган фәнни хезмәләр авторы.
Зайцево (Яңавыл районы)
Зайцево — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452821, — 80259870007.
Медьер (Ду)
Медьер — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
Светий Юрий-об-Щавници
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лувиньи (Сарта)
Лувиньи — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
Даллах
Даллах (دلة) - хуш исле, ачы гарәп каһвә кайнатып пешерү өчен гасырлар дәвамында кулланылган Халиджи милли гарәп савыт.
Аны киң куллану йоласы гарәп ярымутравы һәм бәдәннәр арасында күп.
Даллах формасы суганга охшаш булып торган. Даллах куллану башлау билгесез. Гарәпләр арасында кулланыу турасында язма беренче тапкыр 17 гасыр уртасында чыккан.
Падерне (Мелгасу)
Падерне  — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Даллах
Даллах мөһим роль уйнай, ул җәмәгать байлыгы дип күрсәтелә һәм аның сүрәте тәңкә, акчасында бар.
Иң төп кофе әзерләү ысулы бар: су, җиңелчә кызылган кәһүә, имбирь 20 минут кайнатыла.
Эстония шәһәрләре исемлеге
Эстония шәһәрләренең тулы исемлеге. Шәһәрләрнең халык саны 1979, 1989, 2000 һәм 2011 еллардагы халык исәпләре буенча китерелгән.
Газыйм Касыймов
Газыйм Касыйм улы Касыймов (Газым Касымович Касымов, 1891, Биктәш, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы — 19 август 1937, Мәскәү, ССРБ) — дәүләт һәм партия эшлеклесе. Башкортстан АССР-ының мәгариф һәм юстиция халык комиссары.
Тәрҗемәи хәле
Касыймов Газим Касыйм улы 1891 елда Уфа губернасы Бәләбәй өязе Бикташ авылында (хәзерге Башкортстан Республикасы Бишбүләк районы Яңа Бикташ авылы) туган. Милләте — татар.
1917 елдан сул эсерлар фиркасе әгъзасы, 1919 елдан РКП(б) фиркасендә. 1917 елда Казан университетын тәмамлаганнан соң Бәләбәй шәһәрендә укытыучы булып эшләгән. Милләт Мәҗлесе депутаты. 1918—1919 елларда Бәләбәй инкыйлаби комитеты рәисе урынбасары, Үзәк мөселман комиссарлыгының бүлек мөдире, «Ярлылар тавышы» гәҗите мөхәррире.
1920 елдан Уфа губерна революцион трибуналында эшли. 1921 елдан Уфа губерна ачыгучыларга ярдәм комитеты рәисе була, учреждение Башкортстанда ачлык белән көрәшү өчен оештырыла.
Ульясте (Лүганусе)
Ульясте (Uljaste) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
Газыйм Касыймов
Тәрҗемәи хәле
1922 елның гыйнварыннан РКП(б)‑ның Уфа губерна комитеты каршындагы татар‑башкорт секциясенең «Урал» гәзите мөхәррире була. Аннары Башкортстан революцион трибуналы, 1923 елдан Башкортстан АССР-ының Баш суды рәисе вазифаларын үти.
1924-1926 елларда Башкортстан АССР-ның мәгариф халык комиссары була.
1928 елда Казан каласына күчә. 1929 елдан ВКП(б)‑ның Татарстан өлкә комитеты хезмәткәре була.
1931-1933 һәм 1935-1936 елларда — Казан дәүләт педагогия институты ректоры.
1933 елдан Татар АССР‑ының игенчелек халык комиссары урынбасары, ә 1934-1935 елларда Татар АССР‑ының коммуналь хуҗалык халык комиссары вазифаларын үти.
1936 елның 30 декабрендә репрессияга тарттырылып кулга алына. «Милли троцкист оешмасында катнашуда» гаепләнә. 1937 елның 19 августында атыла. 1958 елның 14 гыйнварында аклана.
Сәяси золым корбаны
Кулга алынганчы Карл Маркс урамында яши. 1936 елның 30 декабрендә «Шура хакимиятенә каршы милләтчел оешмасы җитәкчесе» дип кулга алына һәм 1937 елның 19 августында ССРБ Югары Мәхкәмәсе тарафыннан үлем җәзасына хөкем ителә. Мәхкәмә карары шул ук көнне гамәлгә ашырыла. Мәскәүнең Дон зиратындагы кардәшләр каберендә җирләнгән.
1958 елда аклана.