cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кой (Сысола кушылдыгы)
Кой — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ярошув (Силезия воеводалыгы)
Ярошув  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Арранте-де-Корсье
Арранте-де-Корсье — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Мәрдиев
Мәрдиев ― фамилия.
Диаманти-ду-Норти
Диаманти-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Хенешть (коммуна)
Хенешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Диаманти-ду-Норти
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Хенешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Данувка
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Балашау районы
Балашау районы (Балашовский район) — Сарытау өлкәсе керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Балашау шәһәре.
Тарих
Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Балашау округы эчендә оештырылган. Аның элекке Сарытау губернасы Вольск өязе территориясенең өлеше кертелгән.
1934 елдан — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе.
1954—1957 елларда Балашау өлкәсе булган.
Халык
Милли состав (2010): урыслар (95,5%), украиннар (1,4%).
Административ бүленеш
Балашау районы 2 шәһәр җирлеге һәм 14 авыл җирлеге керә.
Хәбибуллин
Хәбибуллин — фамилия. Гарәпчәдән кергән Хәбибулла («Аллаһының сөеклесе») исеменнән ясалган Татар Википедиясендә әлеге фамилияне кулланып төзелгән түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
Акташ (Шенкая)
Акташ (Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сенфорд (Алабама)
Сенфорд  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спинень (Олт)
Спинень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Естербрук (Вайоминг)
Естербрук  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Естербрук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Феликс Мөхәммәдов
Феликс Вәли улы Мөхәммәдов (1936 елның 1 феврале, Казан, ССРБ — 2020 елның 2 июле) — нефть-газ төзелеше өлкәсендә белгеч, ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты (1984).
Тормыш юлы
Феликс Мөхәммәдов 1936 елның 1 февралендә Казанда туган.
1959 елда «инженер-төзүче» белгечлеге буенча Казан инженер-төзелеш институтын тәмамлаган. ССРБ Башгазы (соңрак — ССРБ Мингазпромы, 1972 елдан — ССРБ Нефтегазстрой составында) «Востокнефтепроводстрой» трестында оста, прораб, өлкән прораб, тармак башлыгы, төзелеш идарәсе башлыгы урынбасары булып эшли. Бохара-Урал, Урта Азия-Үзәк, Ухта-Торжок («Төньяк Балкышы») магистраль газүткәргечләрен төзүдә катнаша.
1972 елдан трестның баш инженеры вазыйфаларын башкаручы, 1973 елдан — идарәче урынбасары, 1976 елдан — трест белән идарә итүче.
1979 елдан көнчыгыш районнарда магистраль торбаүткәргечләр төзү буенча Баш идарә башлыгы (Уфа). Уренгой-Помары-Инжгород трансконтиненталь газүткәргечен тиз арада төзү методларын эшләү һәм гамәлгә керткән өчен техника өлкәсендә ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты була.
1986 елдан ССРБ Нефть һәм газ сәнәгате предприятиеләре төзелеше министры урынбасары. Министрлык бетерелгәннән соң (1991 ел) «Нефтегазстрой» концернында (соңрак «Роснефтегазстрой» РАО), нефть-газ комплексы оешмаларында җитәкче вазыйфаларда эшли.
Россия Федерациясенең атказанган төзүчесе (1995 елның 7 сентябре). Кызыл Байрак Хезмәт ордены һәм медальләр белән бүләкләнгән.
СБКФның XXVII съезды делегаты.
2020 елның 2 июлендә вафат була. Троекурово зиратында җирләнгән.
Йолагзы (Силопи)
Йолагзы (Yolağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Силопи илчесенә караган бер авыл (köy).
Флера Гыйззәтуллина
Флера Гыйззәтуллина - шагыйрә, 1980 елдан СССР (Татарстан) Язучылар берлеге әгъзасы. Азнакай районының мактаулы гражданы (2001). Татарстан Республикасының халык шагыйре (2023).
Тәрҗемәи хәле
Гыйззәтуллина Флера Сабирҗан кызы 1931 елның 6 сентябрендә Татарстанның Азнакай районы Әсәй авылында дөньяга килә. Бала чагы сугыш елларына туры килгән. 7 сыйныфны укып бетергәч, колхоз фермасында терлек карый. 16 яшеннән Кемерово якларында шахтада эшли, Ом–Том тимер юлын салыша. Өч ел Украинаның Донбасс төбәгендәге «Калиновка» шахтасында откатчица булып хезмәт итә.
1952 елда гаиләсе белән Татарстанга кайта. 1970 елга кадәр Лениногорск районы Карабаш эшчеләр бистәсе ательесында тегүчелек эшендә була, бер үк вакытта, төп хезмәт вазифасыннан аерылмыйча укып, кичке урта мәктәпне тәмамлый. 1970–1979 елларда ул, тормыш ихтыяҗларына бәйле рәвештә, гаиләсе белән янәдән читтә – Самара өлкәсенең Тольятти шәһәрендә яши һәм эшли. 1980 елда Казанга кайтып төпләнәләр.
Любачын
Любачын (Любачын ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.
Флера Гыйззәтуллина
Иҗат эшчәнлеге
Әдәби иҗат эше белән яшьтән үк кызыксына һәм, каләм тибрәтә башлавына карамастан, Флера Гыйззәтуллина матбугат мәйданында чагыштырмача соң – узган гасырның алтмышынчы елларында гына күренә башлый. Беренче шигырьләре 1963 елда район газетасында басыла. Карабашта яшәгән елларында ул, еш кына Әлмәт кә килеп, андагы танылган язучылар – Әдип Маликов, Саҗидә Сөләйманова, Гариф Ахунов, Гамил Афзал, Шамил Бикчурин, Мәхмүт Хәсәневләр белән таныша һәм якыннан аралаша, әдәби-иҗат берләшмәләренә йөреп, шигърият серләрен тирәнрәк үзләштерә. Тора-бара аның шигырьләре республика газета-журналларында даими басыла, зур-зур шигырь бәйләмнәре «Беренче карлыгачлар» (1968), «Кешеләр һәм чәчәкләр» (1968), «Юл башы» (1972) кебек күмәк җыентыкларга урнаштырыла, ә 1974 елда Татарстан китап нәшрияты нда Шәйхи Маннур кереш сүзе белән беренче мөстәкыйль җыентыгы дөнья күрә. 1981 елда дөнья күргән "Сәлам хаты" дигән икенче шигырь китабына күренекле шагыйрь Әхсән Баян кереш сүз яза. Флера Гыйззәтуллина – поэзиягә тормышның үзеннән бай хезмәт тәҗрибәсе туплап килгән шагыйрә.
Любачын
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ожан-Мурнед
Ожан-Мурнед — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Нове Скашево
Нове Скашево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Коздере (Хекимһан)
Коздере (Kozdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Хекимһан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рохлиц
Рохлиц (Rochlitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Кара-Яха
Кара-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вэнуй-Еуо елгасының уң ярыннан 90 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Рохлиц
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кара-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Диаманти-ду-Сул
Диаманти-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Зәйтүнә Тычинских
Тәрҗемәи хәле
1967 елның 13 мартында Тубыл шәһәрендә туган. 1989 елда Д. И. Менделеев исемендәге Тубыл дәүләт педагогика институтының тарих-инглиз факультетын тәмамлаган. 2007 елда «Хезмәтле татарлар һәм аларның Себер татарларының этник берләшмәсен формалаштырудагы роле (XVII—XIX гасырлар)» («Служилые татары и их роль в формировании этнической общности сибирских татар (XVII–XIX вв.)») дип аталган кандидатлык диссертациясе яклаган. Урта мәктәптә укытучы, ТДПИда укытучы булып эшләгән. 1997 елдан Тубыл дәүләт тарихи-архитектура музей-тыюлыгында эшли. 2010 елдан — ТДПИ доценты.
Эмерсон (Джорджия)
Эмерсон  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Эмерсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хенцешть (коммуна)
Хенцешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Арыслан Кирәев
Арыслан Кирәев, Арыслан (Арысланбәк) Һидият улы Кирәев (, —, ) — комбайнчы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1951).
(6442) Зальцбург
(6442) Зальцбург — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1988 елның 8 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RU3» саналган.
Ванть-Еган
Ванть-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Сорт-Игол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Блатне Ремети
Блатне Ремети — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Арсо (Вогез)
Арсо — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
(13683) 1997 PV3
Тарихы
1997 елның 8 августында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PV3» саналган.
Зур Тотыдэотта-Яха
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Булат Сөләйманов
Булат Сөләйманов (Бикбулат Вәли улы Сөләйманов,, — , ) — шагыйрь. Шигырьләрендә — Себер табигате һәм Себер татарларының тормышы сурәтләнә. «Таңнар фонтаны» (1980), «Ак метеор» (1988), «Мин Себер татарымын» (Екатеринбур, 1998) исемле җыентыклар авторы.
Ясёна (Силезия воеводалыгы)
Ясёна  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Мисляховице
Мисляховице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Ясёна (Силезия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мисляховице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Диамантина
Диамантина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD128574
HD128574 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сьете-Иглесиас-де-Трабанкос
Сьете-Иглесиас-де-Трабанкос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Етет (Вайоминг)
Етет  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Етет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тәлгать Әхмәдишин
Тәлгать Әхмәдишин - сәясәтче, татар милли хәрәкәтенең активисты. 1961 елның 15 гыйнварында ТАССРның Әгерҗе районы Иж-Бубый авылында туган. "Азатлык" татар яшьләре берлегенә нигез салган һәм 1992 елдан 2005 елга кадәр җитәкләгән. Халыкара төрки яшьләр берлегенең беренче рәисе, соңыннан шәрәфле президенты. Чаллы шәһәрендә Әгерҗе якташлар оешмасын җитәкләде. 2000-2019 елдарда «Азатлык» һәм «Якташлар авазы» газеталарын чыгарган.
Изка д'Арки (Кьети)
Изка д'Арки — Италиянең Абруцци төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изка д'Арки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Акташ (Тортум)
Акташ (Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Тортум илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(6443) 1988 RH12
(6443) 1988 RH12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Данци (Польша)
Данци  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13684) Borbona
(13684) Borbona — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 27 августында Винченцо Казулли тарафыннан Коллеверде ди Гвидония обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QQ2» саналган.
Нове Старозьреби
Нове Старозьреби — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лез (Сысола кушылдыгы)
Лез — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Түнтәр мәдрәсәсе
Түнтәр мәдрәсәсе — Вятка губернасы Малмыж өязенең Түнтәр авылындагы дини уку йорты. 18 йөз башларында нигез салына. Мәдрәсә китапханәсе кулъязма китапларга бай була. 1918 елның көзендә ябыла.
Куликов
Куликов (Кулико́в) ― фамилия.
Георгий Белоновский
Георгий Дмитриевич Белоновский ( 5 март, 1875, Лубны, Полтава губернасы, Россия империясе — 25 июль, 1950, Ленинград, СССР ) — рус һәм совет микробиологы, эпидемиолог, СССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (1929).
Биографиясе
1899 елда ул Император медицина һәм хирургия академиясен тәмамлый.
1902 елда ул "Махсус гемолитик сывортканың ясалма һәм табигый анемиягә тәэсире турында" докторлык диссертациясен яклый.
1907-1921 елларда — Кронштадттагы диңгез хастаханәсе лабораториясе мөдире.
1908 елдан — приват-доцент, ә 1917 елның мартыннан — профессор, Бөек княгиня Елена Павловнаның Император клиник институты бактериология бүлеге мөдире, 1924 елда институт яңа исем ала — Ленинград дәүләт табипбларны камилләштерү институты (ЛенГИДУВ).
1929 елда ул СССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы итеп сайлана.
1936 елда ул институтның санитар-гигиена факультеты деканы була.
1938 елның 14 августы — контрреволюцион саботажда һәм микробиологларның террористик оешмасында катнашуда гаепләнеп кулга алына; 1939 елның 19 ноябре указы белән гаеп кире кагыла, эшне кире кагу турында карар кабул ителә һәм азат ителә, ЛенГИДУВ профессоры вазифасына кире кайтарыла.
ЛенГИДУВ-ның бактериология һәм эпидемиология бүлеген (1938 елдан. — микробиология кафедрасы) LenHIDUV вафатына кадәр җитәкли.
Фәнни эшчәнлек
Эпидемиология, иммунитет һәм медицина бактериологиясе буенча 60тан артык фәнни хезмәт авторы, шул исәптән чуманы эксперименталь өйрәнү буенча берничә хезмәт.
Төп әсәрләр химоваксинотерапия, күзәнәк иммунитетын өйрәнүгә багышланган, ул вирус-токсинны таркатып, кызыл кызышка каршы иммунизация ысулын тәкъдим иткән (1927).
Ул ССРБда беренче булып (В.А.Таранухин белән бергә, 1918) гриппның сәбәпчесе агенты Пфейффер таякчасы түгел, ә вирус икәнен хәбәр итә.
Ул Россиядә тифка каршы прививкалар куллануның беренче тәҗрибәсен тасвирлый, гриппның сәбәпче агенты — фильтрланучы вирус, СССРда кальметизацияләү (яңа туган сабыйларга туберкулезга каршы прививка) инициаторларының берсе була.
Йолагзы (Битлис)
Йолагзы (Yolağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (köy).
Сидар-Блафф (Алабама)
Сидар-Блафф  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Арш (Вогез)
Арш — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Родевиш
Родевиш (Rodewisch) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Хереклян (коммуна)
Хереклян — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Исәк (Яшел Үзән районы)
Исәк — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Халык саны — 46 тирәсендә. Почта индексы — 422503.
Тарих
1565 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
Фәйзрахман Фәезов
Фәйзрахман Фәезев (Фәйзрахман Вәлетдин улы Фәезов,, — , ) — күмәк хуҗалык рәисе (БАССР Чишмә районы), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1951).
Диамантину
Диамантину — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Ясенець (Силезия воеводалыгы)
Ясенець  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гомзикова (Талица шәһәр округы)
Гомзикова (Гомзикова) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Оз (Жер)
Оз — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Ванчил-Игол
Ванчил-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Лелен-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Спинень (Ясси)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тамарис-де-Кампос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мисткув
Мисткув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Любашава
Любашава (Любашава ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Зур Хадыта-Яха
Зур Хадыта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лимбя-Яха елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 66 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6444) 1989 WW
(6444) 1989 WW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1989 елның 20 ноябрендә К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WW» саналган.
Даньчиполь (Люблин воеводалыгы)
Даньчиполь  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Изка Марина (Катанцаро)
Изка Марина — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изка Марина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Кәрам Җәббаров
Кәрам Җәббаров (Кәрам Хәлиулла улы Җәббаров,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1956).
Ризванов
Ризванов — фамилия.
Коздерегүвем (Алтыэйлүл)
Коздерегүвем (Kozderegüvem) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(13685) 1997 QG4
(13685) 1997 QG4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 27 августында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QG4» саналган.
Дианополис
Дианополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Иван IV
Иоа́нн Васи́лий улы Бөек, соң историографияләрдә Ива́н IV Явыз (1530 елның 25 августында, Коломенский авылында Мәскәү өлкәсендә туган) — Мәскәүнең һәм Россиянең бөек кенәзе (1533 елдан бирле), 1547 елдан бөтен Россиянең патшасы.
1560 елда Сайланган раданы бетерә, аның җитәкчеләре кулга алына. Явыз Иван Опричнинага нигез сала, аксөякләр һәм гади халык мәхкәмәсез үч алу астына эләгә, күп кенә кеше җәзалап үтерелә. Явыз Иван дошманнарны үтерүдә шәхсән катнашкан. Явыз Иван боерыгы белән митрополит Филипп үтерелгән. Новгород шәһәрен талап җимергән.
1547 елда Иван IV патша (чар) титулын ала. XVI гасырның икенче яртысында Мәскәү дәүләте Казан, Әстерхан һәм Себер ханлыгын басып ала. Ливонияга каршы уңышсыз сугыш алып бара.
Улы Фёдор дөньяга килү белән Явыз Иван Переславль-Залесскийдә чиркәү төзергә кушкан.
1584 елны Иван IV үлә
Гаиләсе һәм балалары
Явыз Иванның хатыннары:
Боглярка
Боглярка — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эфесес (Джорджия)
Эфесес  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Етна (Вайоминг)
Географиясе
Етна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Лабахэй-Се
Лабахэй-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яда-Яходы-Яха елгасының уң ярыннан 136 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Эфесес (Джорджия)
Тарихы
Эфесес шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабахэй-Се
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Етна (Вайоминг)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Жозеф Дешелет
Жозеф Дешелет (8 гыйнвар 1862 ел, Роан - 3 октябрь 1914 ел, Нуврон-Венгрия ) - француз археологы, керамология (ярдәмче тарихи дисциплиналар) башында торучы. Ул шулай ук борыңгы Рим һәм кельт цивилизацияләре арасындагы мәдәни бәйләнешне өйрәнү белән шөгыльләнгән.
Жозеф Дешелет бай сәнәгатьче гаиләсендә туа, Сен-Шамонда белем алганнан соң, гаилә бизнесында товарлар белән тәэмин итүче буларак эшли башлый,   ә инде яшь вакыттан ук археологиягә омтылышы зур булса да 1899 елга кадәр бу эштә кала.
1884 елда ул Монтбрисон территориясендә тарихи һәйкәлләр һәм археологик казулар белән шөгыльләнгән «Диана» җәмгыятенә кушылды. Озакламый ул шулай ук Франция археологик җәмгыяте инспекторы булды. 1892-1914 елларда Руэндагы Сынлы сәнгать һәм археология музее кураторы булып эшләде. Ул мөстәкыйль рәвештә урта гасыр картинасын, шулай ук Галло-Рим чорының кызыл төсле керамикасын өйрәнгән. 1893 елның февраль-апрель айларында ул Мисырга сәяхәт кылды, һәм Тебес территориясендә казуларда катнашты.
1897 - 1901 елларда борыңгы Мон-Бувр бистәсе территориясендә археологик казулар белән җитәкчелек итә. 1899 елда ул, бөтен вакытын археологиягә багышлап, гаилә бизнесын ташлады. 1908 елда ул Испаниядә казуларга бара. 1908-1914 елларда ул алты томлык «Руководство по археологии первобытной, кельтской и галло-римской» хезмәт бастырып чыгарды, анда ул Көнбатыш Европа археологик казылмаларының классификациясен һәм хронологиясен тәэмин итә.
1914 елда Беренче бөтендөнья сугышы башлангач, Дешелет, хәрби хезмәткә чакырылмаган яшенә карамастан, 104 нче территориаль полкта хезмәт итә, аннары капитан дәрәҗәсе белән 238 нче пехота полкында хезмәт итә. Фронтта үтерелә.
Чыганаклар
Большая Советская энциклопедия, в 30 т., 3-е изд., М., 1969—1978, том 17, стр. 559.
Бибоева И. Г., Казиты М. Р. Джанаев Иван Васильевич // Писатели Осетии: библиографический справочник. — Владикавказ: Ир, 2015. — С. 126—130. — ISBN 978-5-7534-1499-1.
Ларина В. И. Нигер (Джанаев И. В.) // Их именами названы улицы. — Орджоникидзе: Ир, 1979. — С. 231—233.
Сатцаев Э. Б. Осетинские писатели. — Владикавказ, 2008. — С. 64—67. — (Моя Осетия). — ISBN 978-5-91139-098-3.
Николай Батанов
Николай Батанов (Николай Яков улы Батанов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).
Йолагзы (Ардануч)
Йолагзы (Yolağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Ардануч илчесенә караган бер авыл (köy).
Казан төгәл машиналар төзү заводы
Казан төгәл машиналар төзү заводы 1941 елда Ленинградтан эвакуацияләнгән М.И.Калинин исем, машиналар тозү з-ды нигезендә төзелә. Электр дугасыннан саклану, клапаннар, вакуум көйләгечләре һ.б.н. эшләп чыгара.
Нове Тшепово
Нове Тшепово — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Hyuston
Hyuston (inglizçä Houston) - Texas ştatınıñ iñ zur şähäre. Xalıq sanı buyınça AQŞnıñ dürtençe qalası.
Xalıq sanı 2 100 263 keşe (2010), Zur Hyuston aglomiratsiäse -  6 108 060  keşe.
Miksikä qultığınnan 50 km. aralağında urnaşa.
Tarix
1836 yılda nigezlängännän soñ Texas Cömhüriätenä kertelgän. Sem Hyuston istälegenä atalğan.
Texas inqıylabı
Sem Hyuston - Texas inqıylabı (1835—1836) waqıtında Texas ğäskäreneñ särğäskäre, Texas Cömhüriäteneñ prezidentı.
Texas inqıylabı yä Texas bäysezlege öçen suğış däwerendä Texas Miksikäga qarşı suğışqan, näticädä Miksikä ciñelä, Texas üz bäysezlegen iğlan itä. Miksikä Texas bäysezlegen tanımağan.
Port, timer yullar, neft çığaru tiz üseşe näticäsendä Xyuston tiz üsä.
İqtisad
Xalıqara yök taşuı buyınça AQŞnıñ berençe portı.
Şähärneñ töp obyektları - Conson ğälämi üzäge häm Texas meditsina üzäge.
(6445) Беллмор
(6445) Беллмор — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 23 мартында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 FS1» саналган.
Аршетт
Аршетт — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Хереу (коммуна)
Хереу — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Розенбах (Саксония)
Розенбах (Rosenbach) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тордесильяс
Тордесильяс — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Акташ (Сивриһисар)
Акташ (Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мәсгуть Заманов
Мәсгуть Заманов (Мәсгуть Фәйзрахман улы Заманов,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).
HD128605
HD128605 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Мисьлець
Мисьлець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Диас-д’Авила
Диас-д’Авила — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Светлана Гөлтәева
Светлана Гөлтәева - тәрҗемәче, 1978 елдан СССР (Татарстан) Язучылар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
Гөлтәева (Гыйльметдинова) Cветлана Җәләл кызы 1937 елның 30 мартында Татарстан ның Норлат районы Норлат авылында хезмәткәр гаиләсендә дөньяга килгән. 1955 елда урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Казан дәүләт университетын ың филология факультетына укырга керә. Җәйге ялда студентлар отряды белән Казакъстан га чирәм җирләр үзләштерергә барып кайта.
1958-1962 елларда Мәскәү дә Максим Горький исемендәге Әдәбият институтының тәрҗемә бүлегендә белем ала. Аннары Горький (Түбән Новгород) шәһәренә китә. 1962 елда Ш.Маннурның «Яңа җыр килде» китабын рус теленә тәрҗемә итеп бастырып чыгара. Аннары тагын дистәләгән тәрҗемә әсәрләре дөнья күрә.
1963–1964 елларда Хезмәт гигиенасы һәм профавырулар Фәнни-тикшеренү институтында редактор эшен алып бара.
1964–1967 елларда Идел-Нократ китап нәшриятының балалар әдәбияты һәм поэзия редакциясендә, 1967–1974 елларда Горький телевидениесенең балалар тапшыруы редакциясендә хезмәт куя.
1974–1978 елларда «Горьковская правда» нәшриятында, 1978 елда Воркута т елевидениесендә өлкән редактор була.
Любашки
Любашки (Любашкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Оз (кантон)
Оз — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Ясениця (Силезия воеводалыгы)
Ясениця  — Польшаның Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(13686) Kongozan
(13686) Kongozan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 30 августында T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QS4» саналган.
Könçığış ğäläm alanı
Könçığış ğäläm alanı yäki Vostoçnıy kosmodromı - Räsäyneñ ğäläm alanı (2016 yıldan), Yıraq Könçığışta, Amur ölkäsendä, Uglegorsk awılı yanında tözelä.
Mäydanı - 1035 km².
Даровне
Даровне — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Könçığış ğäläm alanı
Kiläçäk kosmodrom Räsäygä bäysez eşçänlek mömkinlegen birä, zamançaraq Bayqoñğır ğäläm alanına qarağanda kosmodrom bula häm Amur ölkäsendä sotsial' iqtisadi xälne yaxşırta.
Даровне
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Könçığış ğäläm alanı
2015 yılğa Soyuz-2 raketaları öçen häm Angara-5 awır raketalar öçen start kompleksı tözelä.
Силвен-Спрингс (Алабама)
Силвен-Спрингс  — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лотфулла Карамышев
Лотфулла Карамышев (Лотфулла Гыйбадулла улы Карамышев,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).
Подзь (Сысола кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Иден (Вайоминг)
Иден  — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Спинешть
Спинешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Хэ-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дивиза-Алегри
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Нове Фащице
Нове Фащице — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Козҗагыз (Оникишубат)
Козҗагыз (Kozcağız) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Аршешам
Аршешам — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Әминә мәчете
Әминә мәчете - Казанның Шәмсир (Самосырово) торак пункты янында урнашкан мөселман зираты мәчете.
Вах-Кото-Пугол-Еган
Вах-Кото-Пугол-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга  Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(6446) Ломберг
(6446) Ломберг — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1990 елның 18 августында Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QL» саналган.
Эшберн (Джорджия)
Эшберн  — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.
Изкалонга (Авелино)
Изкалонга — Италиянең Кампания төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Изкалонга Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Эшберн (Джорджия)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Херешть (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Бодовце
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Мөселман зираты (Казан)
Мөселман зираты — Казан шәһәренең Шәмсир (Самосырово) торак пункты янында, Мамадыш тракты, 40-нче йорт адресы буенча урнашкан мөселман зираты. Зиратта җирләүләр 2007 елдан (? төгәл белмим) башланган. Гомуми мәйданы - 38,9 гектар. Зират капкасы янында Әминә исемен йөрткән кечкенә мәчет бар.
Зиратта имамнар аллеясы бар. Анда дингә хезмәт иткән имамнар, мәчет-мәдрәсәләр төзегән, аларны карап торырга ярдәм иткән кешеләр һәм аларның хатыннары күмелә. Бу кешеләрне күмү эшләре бушка башкарыла.
Мөселман зиратында күмелгән кешеләр
Шәхесләрнең тулырак исемлеген "Казанның мөселман зиратында җирләнгән шәхесләр" исемле төркемдә карап була.
Тарих
2012 елда Казан шәһәр төзелеше идарәсе башлыгы Альберт Салихов зиратта җирләнгән атасының кабере өстенә, зират кагыйдәләрен бозып, фотосурәтле таш куйдыра. Зиратның идәрәсе рәсем өстенә ак кагәзь бит ябыштырды. Шуннан соң Альберт Салихов “зиратта вандаллык хөкем сөрә”, дип прокуратурага мөрәҗәгать итә. Казанның Совет районы прокуратурасы җинаять составы булмау сәбәпле, вандаллык һәм башбаштаклык маддәләре буенча җинаять эше кузгатудан баш тарта. Ләкин соңыннан барыбер Вахитов районы прокуратурасына зиратның эшчәнлеген туктату турында документ тапшыра. Зиратны ябылудан яклап милли хәрәкәт һәм дин эшлекләре Казанда митинг уздыралар.
Йолагзы (Кешап)
Йолагзы (Yolağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Кешап илчесенә караган бер авыл (köy).
Тордеумос
Тордеумос — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Килемар
Килемар (Кӹлемар, Килемары) — Мари Илдә урнашкан шәһәр тибындагы бистә, Килемары районының административ үзәге.
Халык саны — 4 059 кеше (2010).
География
Килемар Йошкар-Оладан 86 километр төньяк-көнбатыштарак урнашкан.
Тарих
Рус Килемары авылын Вятка губернасы Яраң өязеннән күчеп килгән кешеләр тарафыннан 1850 елда нигезләнә; авыл үз исемен якында урнашкан Мари-Килемар авылыннан ала.
1905 елда авыл Килемары исемен йөртә башлана.
1984 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала.
(13687) 1997 RB7
(13687) 1997 RB7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 7 сентябрендә Стивен Лори тарафыннан Church Stretton обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 RB7» саналган.
Розенталь-Билаталь
Розенталь-Билаталь (Rosenthal-Bielatal) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.
Хьюстон
Хьюстон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Хьюстон шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сылтамалар
Х'юстон
Любейки
Любейки (Любейкі ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.
Сара Ашурбәйли
Сара Ашурбәйли, Сара Балабәк (Балабәй) кызы Ашурбәйли (Sara Balabəy qızı Aşurbəyli, 1906 елның 27 гыйнвары, РИ, Бакы губернасы, Бакы — 2001 елның 17 июле, Азәрбайҗан, Бакы) — совет һәм азәрбайҗан тарихчысы, тарих фәннәре докторы (1966), профессор, Азәрбайҗан ССР Фәннәр академиясе Тарих институтының өлкән гыйльми хезмәткәре. Азәрбайҗан ССР дәүләт премиясе лауреаты (1970). Азәрбайҗан ССР атказанган фән эшлеклесе (1982). Азәрбайҗан рәссамнар берлеге әгъзасы (1946). Урта гасыр Бакы һәм Ширван тарихын өйрәнүче буларак билгеле.
Тәрҗемәи хәле
1906 елның 27 гыйнварында Бакы шәһәрендә нефть сәнәгатькәре һәм меценат Ашурбәй Тимурбәй улы һәм Исмәт Ага Полад кызы Ашурбәковларның алты балалы гаиләсендә туган. Туганнары: Ришад (Бөек Ватан сугышында Маҗарстан җирендә һәлак булган), Ситара, Назимә, Адилә, Мәрьям. Классик белем алган: Бакы Изге Нина хатын-кыз укуханәсендә укый башлаган. Балачактан сәнгать белән мавыккан, фортепианода яхшы уйнаган.
Октябрь инкыйлабыннан соң, гаилә Төркиягә мөһаҗирлеккә китә.
Истанбулда Изге Жанна д' Арк исемендәге француз көллиятен (Institusion Sainte Jeanne d'Arc) «бик яхшы»га тәмамлаган (1925). 1925 елда гаиләсе Совет Азәрбайҗанына әйләнеп кайта. Азәрбайҗан дәүләт университетының Көнчыгыш факультетының тарих-филология бүлеген тәмамлаган (1930).
1930 елдан 1933 елга кадәр Азәрбайҗан тарихы музееның тарих-этнография бүлегендә эшләгән.
1936 елда әтисе Балабәй Таймурбәк оглы Ашурбәков (1882—1937) кулга алына һәм Карагандага сөргенгә җибәрелә. 1937 елда атарга хөкем ителгән. 1965 елда исеме акланган.
Әзим Әзимзадә исемендәге сәнгать училищесын (2000 елдан Азәрбайҗан сәнгать академиясе каршындагы сәнгать көллияте, Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyası nəzdində İncəsənət Kolleci) тәмамлаган (1941). Диплом эше — «Натюрморт»дип атала. Бөек Ватан сугышы елларында Азәрбайҗан драма театрында (1991 елдан Азәрбайҗан дәүләт академик милли драма театры, Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrı) рәссам-декоратор булып эшли.
1942 елның 3 октябрендә ире, Дармштадт техник университетын тәмамлаган (Bəhram Hüseynzadə, 1901—?) кулга алына, «милли баш күтәрү оешмасы әгъзасы һәм Алмания разведкасы шпионы» буларак, иң югары хөкем җәзасына — атарга хөкем ителә, соңрак хөкем 10 ел төрмәгә алыштырыла. 1998 елда исеме аклана.
Сара ханым өчен авыр вакытта, ул һәркайда «халык дошманнарының» кызы һәм хатыны буларак эштән куылганда, Рамазан Гамзат улы Хәлилов аны консерваториягә эшкә, чит телләр укытырга чакыра.
1949 елда Ленинград Шәркыять институтында кандидатлык диссертациясен яклый. 1956 елда АзССР Фәннәр академиясе вице-президенты булган  (Сәмәд Йосыф улы Вәкилов, 1906—1956) ярдәмендә белгечлеге буенча эшкә урнаша. 1958 елга кадәр Азәрбайҗан тарихы музееның урта гасырлар бүлеге мөдире булып эшли. Ул үзен тарихчы буларак тулысынча тормышка ашыру мөмкинлеге ала.
1966 елда Тифлистә Грузия Фәннәр академиясендә докторлык диссертациясен яклый. 1958—1961 елларда Азәрбайҗан Фәннәр академиясенең Шәркыять институтында әйдәүче гыйльми хезмәткәр һәм гыйльми сәркатиб булып эшли. 1993 елдан соңгы көннәренәчә — Азәрбайҗан Фәннәр академиясенең Археология һәм этнографи институтының өлкән гыйльми хезмәткәре.
Ламзенто-Се
Ламзенто-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сявта-Се елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 95 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Двожиска (Люблин воеводалыгы)
Двожиска  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Маяк (Камышлов районы)
Маяк (Маяк) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Дивиза-Нова
Дивиза-Нова — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Балтай районы
Балтай районы (Балтайский район) — Сарытау өлкәсе керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Балтай саласы.
Тарих
Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Вольск округы эчендә оештырылган. Аның элекке Сарытау губернасы Вольск өязе Балтай вулысы территориясе кертелгән.
1934 елдан — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе.
Административ бүленеш
Балтай районы 4 авыл җирлеге керә.
Әгълә Нәкыев
Әгълә Нәкыев (Әгълә Рахман улы Нәкыев,, — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).
Оли
Оли — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
Херман (коммуна)
Херман — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.
(6447) Террикоул
(6447) Террикоул — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Херман (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.