cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Борковице (Великопольское воеводалыгы)
Борковице  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камил Фазлый
Камил Фазлый, Камил Нәҗми улы Фазлетдинов (1949 елның 15 феврале, БАССР, Бәләбәй районы, Тузлыкуыш) — язучы, укытучы, мәктәп директоры. БР мәгариф алдынгысы (1994), БР атказанган укытучысы (2005). РФ Президенты гранты иясе (2006). БР язучылар (1997), РФ журналистлар (2005) берлекләре әгъзасы, БР Фатих Кәрим (2000), Динис Бүләков (2009) исемендәге әдәби премияләр лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
1949 елның 15 февралендә Башкортстан АССР Бәләбәй районы Тузлыкуыш авылында хезмәткәр гаиләсендә туган. Туган авылында урта белем алгач, Байморза сигезьеллык мәктәбендә укыта. Бәләбәй эчке эшләр бүлегендә милиционер булып эшли, хәрби хезмәттә була. БДУның филология факультетын тәмамлагач (1975), лаеклы ялга чыкканчы туган авылында укытучы булып эшли, унбер ел мәктәп директоры була.
Иҗаты
Беренче «Тырыш пионер» шигыре җиденче сыйныфта укыганда языла, 1963 елда «Башҡортостан пионеры» (Башкортстан пионеры, 1991 елдан «Йәншишмә») газетасында дөнья күрә. Сатира һәм юмор өлкәсендә иҗат итә. Шигърият һәм проза жанрларында бердәй актив яза. Татар һәм башкорт телләрендә нәшер ителгән берничә китап авторы. Проза әсәрләре һәм шигырьләре «Бельские просторы» журналында рус телендә дөнья күрә.
Гродзець (гмина Озимек)
Гродзець  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD189832
HD189832 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Владимир Ишерский
Владимир Ишерски (Владимир Иванович Ишерский,, — , ) — табиб, Акмола өлкәсеннән I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Церуха
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
(17109) 1999 JF52
(17109) 1999 JF52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JF52» саналган.
Сахасарра
Сахасарра — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мустафа Кемал (Аташеһир)
Мустафа Кемал (Mustafa Kemal) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Аташеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ветшиховице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Ветшиховице  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Иво Йосипович (1975)
Иво Йосипович (Ivo Josipović,, — , ) — Хорватия баскетболчысы (һөҗүмче), Россия кубогы иясе (2004).
(9521) Martinhoffmann
(9521) Martinhoffmann — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1980 елның 16 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FS1» саналган.
Казе Квинтавала (Парма)
Казе Квинтавала — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Сибри (Кентукки)
Сибри  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Казе Квинтавала (Парма)
Географиясе
Казе Квинтавала Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Сибри (Кентукки)
Тарихы
Сибри шәһәре  елда нигезләнгән.
Казе Квинтавала (Парма)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сибри (Кентукки)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лос-Оливос (Калифорния)
Лос-Оливос  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Оливос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Аккүз (Илеш районы)
Аккүз (Аҡкүҙ)  — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 563 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452279, — 80230804001.
Рәсми буенча милли состав (2002): башкортлар — 81%, татарлар. .
Тезору (Мату-Гросу)
Тезору  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Грессас
Грессас — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Сен-Жульен-ла-Ветр
Сен-Жульен-ла-Ветр — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Нойфарн-бай-Фрайзинг
Нойфарн-бай-Фрайзинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каябашы (Амасья)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (köy).
Бейьяйла (Сарыҗакая)
Бейьяйла (Beyyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сарыҗакая илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гердъю (Щугор кушылдыгы)
Гердъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Щугор елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боркув-Новий
Боркув-Новий — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Чулпез
Чулпез — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цеснавое
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лек-Ю
Лек-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының уң ярына тамагыннан 134 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ямаши
Почта индексы — 423406.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
(9522) Schlichting
Тарихы
1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DS» саналган.
Александр Чудаков
Чудаков Александр Евгеньевич (16 июнь 1921 ел — 25 гыйнвар 2001 ел) — совет һәм Россия физик-экспериментчысы. ССРБ Фәннәр академиясе академигы (1987), физика-математика фәннәре докторы.
Биографиясе
Александр Евгеньевич Чудаков 1921 елның июнендә Мәскәүдә билгеле инженер, ССРБ-да автомобилләр төзелешенә нигез салган академик Е. А. Чудаков гаиләсендә туган. 1939 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының физика факультетына укырга керә. Тиздән мәҗбүри гаскәри хезмәткә чакырыла. Демобилизацияләнгәннән соң 1944 елга кадәр Россия Фәннәр академиясенең П. Н. Лебедев исемендәге физика институтында (ФИАН) радиотехник булып эшли. 1944 елда физика факультетына әйләнеп кайта, 1948 елда аны отличие белән тәмамлый. Институтны тәмамлаганнан соң 1971 елга кадәр ФИАН-да эшен дәвам итә. 1971 елдан алып Россия Фәннәр академиясенең үзәк тикшеренүләре институтында эшли. Физика-математика фәннәре докторы (1959). МДУ-ның физика факультеты профессоры. 1966 елның 1 июленнән ССРБ Фәннәр академиясенең үзәк физикасы бүлеге буенча әгъза-корреспонденты. 1987 елның 23 декабреннән ССРБ Фәннәр академиясенең үзәк физикасы бүлекчәсенең академигы (1991 елдан Россия Фәннәр академиясе академигы).
2001 елның 25 гыйнварында вафат була. Новодевичье зиратында җирләнгән (мәйдан № 1).
Александр Кабанов
Александр Кабанов (Александр Иванович Кабанов,, — , ) — СССР гаскәрбашы, очучы-сынаучы, генерал-майор.
Горная (Чиләбе өлкәсе)
Горная (Горная) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71%), татарлар (6%), казахлар (19%).
HD189840
HD189840 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Позиково
Позиково (Позиково) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (71%).
(17110) 1999 JG52
(17110) 1999 JG52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JG52» саналган.
Шордәһнә
Шордәһнә (Şordəhnə ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Мейсонтаун (Көнбатыш Виргиния)
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кирилл Кабанов
Кирилл Кабанов (Кирилл Сергеевич Кабанов,, — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
Бучешть
Бучешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гродзець (Намисловский повяты)
Гродзець  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сельориго
Сельориго — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мёко (Ниигата)
Мёко — Япония дәүләтенең Ниигата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мёко шәһәре 1954 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 36837 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 82.7 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 445.52 км² тәшкил итә.
Зур Айҗөрган
Зур Айжерган (Зур Ай-Джерган) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Ырынбур өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яхшы-Акҗар елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорск гидротөененнән Ириклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тейшейра (Параиба)
Тейшейра  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Сен-Жульен-Молен-Молетт
Сен-Жульен-Молен-Молетт — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Хәертдинов
Хәертдинов — фамилия.
Дамазан
Дамазан — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
15 декабрь
15 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның унбишенче көне. Ел ахырына кадәр 16 көн кала.
60px|thumb|right
Лос-Осос (Калифорния)
Лос-Осос  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Осос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хәсән Кабзә
Хәсән  (Hasan Salih Kabze,, — , ) — Төркия футболчысы (ярымсакчы, һөҗүмче), Төркия милли футбол җыелмасы әгъзасы (2006), Төркия (2005/06) һәм Россия (2008, 2009) чемпионы, Төркия кубогы иясе (2005).
Мустафа Кемал Паша (Мармараереглыси)
Мустафа Кемал Паша (Mustafa Kemal Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Мармараереглыси илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Боркув-Старий
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цешкав
Цешкав (Цешкаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Наравлянский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Казе Кикаго (Равена)
Казе Кикаго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Кикаго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сикамор (Кентукки)
Сикамор  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Сикамор шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9523) Торино
(9523) Торино — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 5 мартында Анри Дебеонь, Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE1» саналган.
(17111) 1999 JH52
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JH52» саналган.
Аман Саспаев
Аман Саспаев, Аман Саспа улы Саспаев (Аман Саспаев, 1929 елның 15 октябре, СССР, РСФСР, Кыргыз АССР, Пишпек өязе, Кен-Су волосте, Кен-Су ― 2015 елның 15 июне, Кыргызстан, Эссек-Күл өлкәсе, Каракул) ― прозаик, шагыйрь, балалар язучысы. Казакъ, уйгыр, кыргыз телләрендә иҗат иткән. СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1967 елдан). Кыргызстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1994).
Тәрҗемәи хәле
1929 елның 15 октябрендә РСФСР составындагы Кыргыз АССР Пишпәк өязе Кен-Су волосте (хәзерге Кыргызстанның Эссек-Күл өлкәсе Төп районы) Кен-Су авылында туган. Әтисе Саспа атаклы аучы, дәвалаучы, 1933 елда вафат булган. 1930-елларда коллективлаштыру чорында әнисе Бүбүгали бай-манап токымы исәпләнеп, яңа оешкан колхозга кабул ителми. Гаиләнең матди тормыш шартлары начарлана, ачлык башлана. Элек Кытайга киткән туганнары чакыруы буенча, 1933 елда да әнисе Бүбүгали Аман һәм энесе Җүрсүн белән Кытайга күченә. Әнисе 1948 елда кинәт вафат була.
Башлангыч белемне гарәп имләсендә алган Аман 1937 елда Кытайның Тогуз-Торо өязенә караган Моюн-Күзөр авылында уйгыр мәктәбендә укый. Аннары Тогуз-Торо өязе Жаңы-Шаар авылында һәм 1937―1944 елларда Текес өязендә (ru) казакъ һәм уйгыр мәктәпләрендә укый, 1950 елда өяз үзәге Текес бистәсендә урта мәктәп тәмамлый, 1952 елда Пекинда яңа ачылган Үзәк милләтләр университетына (хәзерге Кытай Миньцзу университеты, en) укырга керә, кытай телен өйрәнә.
Хезмәт юлы
Хезмәт эшчәнлеген 1945―1947 елларда Шеңҗан-Уйгыр автономияле районы Текес өяз (ru) учреждениеләренең берсендә секретарь булып башлый, милиция органнарында рядовой булып хезмәт итә, завхоз булып эшли.
1949―1952 елларда Голҗадагы «Белем-йорты» уку йортында укый һәм, аны бетергәч, шунда ук укытучы булып эшли.
Всеволод Кадыгробов
Всеволод Кадыгробов (Всеволод Антонович Кадыгробов,, — , ) — мәхкәмә һәм җәмәгать эшлеклесе, Минск губернасыннан IV чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
Аман Саспаев
Хезмәт юлы
1952―1956 елларда Пекинда Үзәк милләтләр университетының кытай филологиясе факультетында укыган.
Татевик Сазандарян
Татевик Сазандарян Тиграновна (2 сентябрь, 1916 ел — 6 октябрь, 1999 ел) — ССРБ-ның опера җырчысы (меццо-сопрано), педагог, музыка-җәмәгать эшлеклесе. ССРБ-ның халык артисты (1956). Өченче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты (1951).
Аман Саспаев
Хезмәт юлы
1956 елда Өремче халык нәшриятында кыргыз милли секциясе оешу белән А. Саспаев шушы секторның өлкән мөхәррире итеп билгеләнә.
1962 елда Ватаны ― Кыргызстан ССРга кайта һәм 1967 елга кадәр туган авылында ― Төп районының «Санташ» совхозында эшче, тракторчы булып эшли.
1980―1987 елларда ― «Ысык-Көл правдасы» өлкә газетасы корреспонденты.
1971―1973 елларда СССР Язучылар берлеге каршындагы Югар әдәби курсларда (Мәскәү) укый.
1988 елдан Пржевальск педагогика институтының (1988 елдан Кыргыз дәүләт университеты филиалы, 1992 елдан мөстәкыйль Касыйм Тыныстанов исемендәге Эссек-Күл дәүләт университеты,  ky) (Каракул) профессоры булып эшләгән.
Иҗаты
Иҗади эшчәнлегее 1947 елдан башлана. Кытайда яшәгәндә казакъча шигырьләр һәм уйгырча хикәя һәм повестлар язып бастыра.
1962 елда Кыргызстан ССРга кайткач, хикәяләре кыргыз газета-журналларында басыла башлый. Беренче хикәяләр җыентыгы «Гудкайыр» (Гөлкамыр, Мальва) 1966 елда чыга. 1968 елда балалар өчен әкиятләр китабы чыгара. 1970 елда «Вак дулкыннар» исемле икенче җыентыгы басыла. 1977 елда совхоз парторгы турында «Парторг» романын нәшер итә.
Роман, берничә повесть һәм хикәяләр җыентыгы авторы. Әсәрләрен уйгыр һәм казакъ телләрендә дә иркен язган.
А. Саспаев әсәрләренең төп тематикасы – Кытай Халык Республикасында яшәүче мөһаҗирләрнең тормышы һәм көнкүреше, социаль хәле.
Күп еллар кытай телен үзләштерү һәм өйрәнү нәтиҗәсендә 55 мең сүздән торган 99 басма табак күләмендә «Кытай-кыргыз сүзлеге» эшләгән, ул 2003 елда, кыргыз дәүләтчелегенең 2200 еллыгына багышлап, нәшриятта басылган.
Татевик Сазандарян
Биографиясе
Татевик Сазандарян Тиграновна 1916 елның 20 августында (яңа ысул буенча 2 сентябрьдә) Хндзореск авылында (хәзерге Сюникская өлкәсе, Әрмәнстан) туган.
Концерт эшчәнлеген 1933 елда башлый.
1937 елда Мәскәүдә Әрмән ССРы мәдәният йорты каршындагы вокаль-драма студиясен тәмамлый. Шушы ук елдан — А. А. Спендиаров исемендәге Әрмән опера һәм балет академиягә театры солисты.
1960 елда Ереван консерваториясен тәмамлый.
1961 елдан алып Ереван консерваториясендә укыта (1970 елдан — профессор, 1977—1979 елларда — ялгыз җыр кафедрасы мөдире), бер үк вакытта Ереван сәнгать-театр институтында ялгыз җырлау кафедрасы мөдире (1972—1977).
1949 елдан ВКП(б) әгъзасы. 5-нче чакырылыш ССРБ Югары Советы депутаты (1958-1962).
Ир — Акоп Сергеевич Ханджян. Скрипкачы һәм җәмәгать эшлеклесе, берничә гыйльми хезмәт авторы, Әрмән ССР-ның сәнгать эшләре буенча идарәлеге начальнигы.
Татевик Сазандарян 1999 елның 6 октябрендә вафат була. Кала Пантеонында җирләнгән.
Хәтер
Әрмәнстанда Татевик Сазандарян исемендәге Җөмһүрият вокалчылар конкурсы уздырыла.
Гродзець-Другий
Гродзець-Другий — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нойфарн-ин-Нидербайерн
Нойфарн-ин-Нидербайерн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каябашы (Гүмүшхане)
Каябашы (Kayabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (köy).
Сенисеро
Сенисеро — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тейшейра-ди-Фрейтас (Баия)
Тейшейра-ди-Фрейтас  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Чыганаклар
Тейшейра-ди-Фрейтас (Баия)
Чуля
Чуля — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Жуст-ан-Ба
Сен-Жуст-ан-Ба — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Цидав
Цидав (Цідаў ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ямаширмә
Ямаширмә — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422735.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
Вешки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Вешки  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Кыртаёль (Щугор кушылдыгы)
Кыртаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Щугор елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Боровець (Островский повяты)
Боровець  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Николай Казаков (1918)
Николай Казаков (Николай Иванович Казаков,, — , ) — чирмеш телендә иҗат иткән язучы, прозачы, тәрҗемәче, мөхәррир, Мари АССРның халык шагыйре (1960), Сталин премиясе лауреаты (1951).
Боровець (Островский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Нойфраунхофен
Нойфраунхофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мейтван (Көнбатыш Виргиния)
Мейтван  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9524) O’Rourke
(9524) O’Rourke — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EJ5» саналган.
Татлар (Агдаш)
Татлар  (Tatlar ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Лёнви
Лёнви — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Турун-Андзи елгасының уң ярына тамагыннан 0,4 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Бучикань
Бучикань — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Девиллак
Девиллак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Цимашэвичы
Цимашэвичы (Цімашэвічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Лос-Ранчос (Калифорния)
Лос-Ранчос  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лос-Ранчос халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Киланти (Ровиго)
Казе Киланти — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Киланти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дзержинка (Чиләбе өлкәсе)
Дзержинка (Дзержинка) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Садо (Ниигата)
Тарихы
Садо шәһәре 2004 елның 1 мартында шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 65037 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 76.0 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 855.26 км² тәшкил итә.
Гродзиско (Кендзежинско-Козельский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Мадьяров
Мадьяров — фамилия. Мәдияров язылышы да очрый.
HD189849
HD189849 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Николай Казаков (1962)
Николай Казаков (Николай Нилович Казаков,, — , ) — композитор, җәмәгать эшлеклесе, «Нарспи» беренче чуаш мюзиклы авторы, Чуашстан Югары шурасы депутаты (1990-1995), ЧРның атказанган сәнгать хезмәткәре (2002), РФ дәүләт премиясе лауреаты (2003).
Мустафа Кемал Паша (Изник)
Мустафа Кемал Паша (Mustafa Kemal Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Покста
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (21%), руслар (79%).
Силвер-Гроув (Кентукки)
Силвер-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Силвер-Гроув шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сервера-дель-Рио-Алама
Сервера-дель-Рио-Алама — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тейшейрас
Тейшейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Олы Кызыл
Олы Кызыл — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан Республикасы Әбҗәлил районы, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 2014 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 172 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорски гидротөененнән Ириклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(17112) 1999 JM52
(17112) 1999 JM52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JM52» саналган.
Нойхаус-ам-Инн
Нойхаус-ам-Инн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(9525) Amandasickafoose
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EF11» саналган.
Пётр Казанский
Пөтр Казански (Пётр Евгеньевич Казанский,, — , ) — РИ хокук белгече, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1912), Новороссия университеты профессоры.
Бекдемир (Кавак)
Бекдемир (Bekdemir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Вжешево
Вжешево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Цихиничы (Буда-Кашалёвский районы)
Цихиничы  (Ціхінічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.
Вжешево
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цихиничы (Буда-Кашалёвский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Чумаджи
Чумаджи — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Борово (Конинский повяты)
Борово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вера Мухина
Ве́ра Игна́т кызы Му́хина (Ве́ра Игна́тьевна Му́хина) (1889, 19 июнь (1 июль), Рига — 1953, 6 октябрь, Мәскәү.) — совет скульпторы. 1947 елдан 1953 елга кадәр — ССРБ Сәнгать академиясе Президиумы әгъзасы. Биш Сталин премиясе лауреаты (1941, 1943, 1946, 1951, 1952).
Тәрҗемәи хәле
Вера Мухина сәүдәгәр Игорь Кузьма улы Мухин гаиләсеннән булган. Ригада туган. Әнисе үлгәннән соң (1892 ел) гаилә Феодосиягә күчте. 1904 елда Вераның әтисе үлә. Вераны һәм аның апасыны Марияны Курскида яшәгән абыйлары һәм апалары сыендырды. Анда Вера гимназияне бик яхшы тәмамлаган. 1910-1911 елларда Константин Юонның шәхси сәнгать мәктәбе курсларында укый. 1912 елда Мухина Парижга китә — сәнгать белемен дәвам итәргә. Парижда Любовь Попова һәм Надежда Удальцова белән очрашты. Анда ул Антуан Бурдельнең шәхси академиясенә укырга керде.
1918-1922 елларда Вера Мухина Ленин ның "монументаль пропаганда" планын тормышка ашыруда актив катнаша. 1927-1930 елларда ВХУТЕИНдә укытты.
Мухинаның иң танылган композициясе Парижда 1937 елгы Бөтендөнья күргәзмәсендә урнаштырылган. Бу 24-метрлы монумент "Эшче һәм колхозница". Вера Мухина композициясе архитектор Борис Иофан тарафыннан проектланган Совет павильонын таҗлаган. Бу әсәр өчен Вера Мухина үзенең беренче Сталин премиясен алды (1941). Икенче Сталин премиясен скульптор 1943 елда Барый Йосыпов һәм Иван Хижняк портретлары өчен алды.
Вера Игнатий кызы Мухина 1953 елның 6 октябрендә вафат була. Үлем сәбәбе стенокардия булды. Мәскәүдә Новодевичье зиратында җирләнде.
Түләпбиргән Каепбиргәнов
Түләпбиргән Каепбиргәнов (To‘lepbergen Qayi‘pbergenov, Төлепберген Қайыпбергенов,, — , ) — каракалпак телендә иҗат иткән язучы, гәҗит мөхәррире, СССР дәүләт премиясе лауреаты (1986), Үзбәкстан Каһарманы (2003), Каракалпак дәүләт нәшрияты директоры (1962-1965), Каракалпакстан язучылар берлеге рәисе (1980-2010). Яр Чаллы шәһәренең шәрәфле ватандашы.
Ямбулат Пустыш
Ямбулат Пустыш — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Почта индексы — 422135.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Лост-Гиллс (Калифорния)
Лост-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Лост-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Гродзиско (Олеский повяты)
Гродзиско  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тейшейра-Соарис
Тейшейра-Соарис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Дольмерак (Ло һәм Гаронна)
Дольмерак — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
Казе Кирия (Торино)
Казе Кирия — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Кирия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гуаңҗу
Гуаңҗу (, элек Канто́н исем асында мәгълүм булган ) — Кытай Халык Җөмһүрияте шәһәре, Гуаңдуң провинциясенең башкаласы. Аспровинциаль әһәмиятле шәһәр.
HD189875
HD189875 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Гуаңҗу
Халык саны — 11 071 429 кеше (шәһәрнең үзендә), ~14 000 000 кеше (шәһәртирә зонасы белән, 2013).
География
Шәһәр Көньяк Кытай диңгезе яр буеннан 110 км ераклыкта, Җуҗаң (Чжуцзян, ягъни «энҗеле») елгасы дельтасында урнашкан.
Тарих
Шәһәр б.э.к. 3 гасырдан мәгълүм. Урта гасырларда — эре сәүдә порты. 18 гасырда — чит илләр белән чикле күләмнәрдә сәүдә итү өчен бердәнбер Кытай порты булган. Нәнҗин килешүе буенча (1842) — 5 портлар исәбендә чит ил сәүдәсе өчен ачылган. Инглиз-франк-кытай сугышыннан (1856 — 60) Гуаңҗуда чит ил (инглиз-француз) концессиясе барлыкка килгән. 1938 — 45 еллардла япон оккупациясе астында булган.
HD189875
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гуаңҗу
Икътисад
Гуаңҗу — Көньяк Кытайның икътисади үзәкләреннән берсе. Йөк әйләнеше буенча Көньяк Кытайның иң зур порт. Тимер юллар төене, халыкара аэропорт бар. Сәнәгать тарммакларыннан тукымачылык, азык-төлек, гомуим машиналар төзү, кара металлургия, кәгазь, химия, төзелеш материаллары сәнәгатьләре үсеш алган.
Мәдәният
Берничә югары уку йорт, шул исәптә Сүн Ятсен исемендәге университет (1924), табибият, педагогия, малия-икътисад институтлары, ботаника бакчасы һ.б. бар.
Медвежья (Щугор кушылдыгы)
Медвежья — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Щугор елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Айкануш Даниэлян
Даниэлян Айкануш Багдасаровна (әрм. Հայկանուշ Դանիյելյան; 15 декабрь 1893 ел — 19 апрель 1958 ел) — опера җырчысы, педагог. ССРБ-ның халык артисты (1939).
Медвежья (Щугор кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Айкануш Даниэлян
Биографиясе
Даниэлян Айкануш Багдасаровна (Анна Борисовна) 1893 елның 3 декабрендә (яңа ысул буенча 15 декабрьдә) Россия империясе Тифлис (хәзерге Тбилиси) шәһәрендә туган.
1920 елда Наталия Александровна Ирецкая классы буенча Петроград консерваториясен тәмамлый.
1920-1922 елларда Петроградта чыгыш ясый. 1922-1932 елларда — З. П. Палиашвили исемендәге Грузин опера һәм балет театры солисты. 1924 елда Александр Шамильевич Мелик-Пашаев һәм Шара Мкртычечвич Тальян җитәкчелегендәге опера труппасында катнаша (Ленинаканда һәм Ереванда спектакльләр куялар).
Folkways Records
Folkways Records - ул Мозэс Эш нигезләгән язмалар ярлыгы, монда фолк, дөнья һәм балалар музыкасы булган. Аны 1987 елда Смитсон Оешмасы сатып алган һәм ул хәзер Смитсон Фолкуэйзның өлеше булып тора.
Айкануш Даниэлян
Биографиясе
1933 елдан 1948 елга кадәр — А. А. Спендиаров исемендәге Әрмән опера һәм балет театры солисты.
Folkways Records
Тарихы
Folkways Records & Service Co. Мозэс Эш һәм Мэриэн Дистлер тарафыннан 1948 елда Нью-Йорк шәһәрендә нигезләнгән булган. Харольд Курлэндер шул вакытта Folkways Ethnic Library-ның мөхәррире булган һәм ярлык өчен "Folkways" исемен ул чыгарган дип ышаныла. Эш бөтен дөньядан язмаларны һәм документларны табарга омтылган. 1948 елдан Эшның 1986 елга үлеменә кадәр Folkways Records 2168 альбом чыгарган. In 1964 елда Эш MGM Records-ка Verve Folkways Records-ны башларга ярдәм иткән, ул аннары 1967 елда Verve Forecast Records-ка кадәр үскән. Фолкуэйз каталогына бөтен дөньядан традицион һәм хәзерге музыка, шулай ук шигърият, сөйләм сүзләре, тел күрсәтмәләре һәм кешеләрнең һәм табигатьнең кыр язмалары керә. Фолкуэйз Вуди Гутһри, Пит Зигер һәм Лид Бэллиның тәэмин итүчесе булган,ул Америка фолк музыкасы яңарышының үзәген формалаштырган.
Айкануш Даниэлян
Биографиясе
Концерт җырчысы буларак чыгыш ясый (Комитасның, әрмән, рус һәм Көнбатыш Европа композиторларының әләләрен башкара).
1943-1951 елларда Комитас исемендәге Ереван консерваториясендә укыта (1943-1948 елларда — вокаль кафедрасы мөдире, 1949 елдан — профессор).
1941 елдан ВКП(б) әгъзасы. ССРБ-ның 2-нче чакырылыш Югары Советы депутаты (1946-1950). Әрмән ССР-ның 1-нче һәм 3-нче чакырылыш Югары Советы депутаты.
1958 елның 19 апрелендә Ереванда вафат була. Тохмах зиратында җирләнә.
Үтәбаев
Үтәбаев ― фамилия.
Сен-Жуст-ла-Пандю
Сен-Жуст-ла-Пандю — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
Нойхаус-ан-дер-Пегниц
Нойхаус-ан-дер-Пегниц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиственничная (Выкошма кушылдыгы)
Лиственничная  — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Выкошма елгасының сул ярына тамагыннан 39 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мэн (Көнбатыш Виргиния)
Мэн  — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Агано
Агано — Япония дәүләтенең Ниигата префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Агано шәһәре 2004 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 46158 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 240 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 192.72 км² тәшкил итә.
Сидамон (Риоха)
Сидамон — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мустафа Кемал Паша (Арнавуткөй)
Мустафа Кемал Паша (Mustafa Kemal Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(17113) 1999 JE54
Тарихы
1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE54» саналган.
Экстерриториальлек
Экстерриториальлек (ex + territorialis — шул территориягә карамаган) — чит ил ватандашларын яки дипломатик агентларын урындагы кануннарга буйсынудан, йөкләмәләрдән, салымнардан азат итеп, аларга үз илләрендә кабул ителгән кануннар нигезендә яшәргә мөмкинлек бирү хокукы.
Костас Каймакуглы
Костас Каймакуглы (Κωνσταντίνος Καϊμακόγλου,, — , ) — Греция баскетболчысы, Греция чемпионы (2011), Европа чемпионатының бронза медале иясе (2009).
Тофиги
Тофиги (Tofiqi ) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
Владимир Сосюра
Сосюра Владимир Николаевич (Володи́мир Микола́йович Сосю́ра; 25 декабрь 1898 ел — 8 гыйнвар 1965 ел) — украин совет шагыйре һәм тәрҗемәчесе, журналист, хәрби корреспондент.
Биографиясе
Сосюра Владимир Николаевич Украинаның Екатеринослав губерниясе Дебальцево станицасында 1897 елның 25 декабрендә туган. Кайбер чыганакларда 1901 ел дип күрсәтелә. Кабер ташына шушы дата куелган ).
Әтисе Николай Владимирович сызымчы булып эшләгән, француз чыгышлы булган.
Владимир Сосюра авыл мәктәбен тамамлап, авыл хуҗалыгы училищесына укырга кергән. Биредә шул ук вакытта булачак Советлар Берлеге Маршалы К. С. Москаленко да укыган.
1951 елда аны «Правда» газетасында «буржуаз милләтчелек»тә гаепләп мәкаләләр басыла. Сәбәбе - 1944 елда матбугат «Любіть Україну» дигән шигырь («Любить Україну» )
Башкортстанда эвакуациядә
Бөек Ватан сугышы елларында аның гаиләсе бер аз Өфедә яши. Үзе исә, хәрби корреспондент буларак, кайтып-китеп кенә йөри. 1941-43 елларда шагыйрьнең Башкортстанда булганда язылган "Киләм" ("Иду"), "Башкортстан күге астында" ("Под небом Башкирии"), "Кыш" ("Зима"), "Хәрби җырлар..." (“Песни боевые...") дигән һәм һ.б. шигырьләре Башкортстан табигатенә, башкорт халкының һәм Бөек Ватан сугышы елларында Башкортостанга эвакуацияләнгән төрле милләт вәкилләренең, атап әйткәндә, украиннарның дуслыгына багышланган. Сосюрның әсәрләре Хәниф Кәрим, Рәшит Нигъмәти, Сафуан Әлибай һәм башка шагыйрләр тарафыннан башкорт теленә тәрҗемә ителгән. Ул үзе Әхтәм Ихсан, Сәйфи Кудаш һәм башка берничә авторның әсәрләрен украин теленә тәрҗемә иткән.
Цихиничы (Рагачовский районы)
Цихиничы  (Ціхінічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Каябей (Агры)
Каябей (Kayabey) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (köy).
1990 ел
Вафатлар
right|150px|thumb|[[Бакый Урманче]]
Вибраново (Жнинский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гродзиско (Стшелецкий повяты)
Гродзиско  — Польшаның Ополе воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(9526) Billmckinnon
(9526) Billmckinnon — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EC13» саналган.
Симпсонвилл (Кентукки)
Симпсонвилл  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Симпсонвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виктор Калачик
Виктор Калачик (Виктор Вячеславович Калачик,, — , ) — Россия һөнәри хоккейчесе (һөҗүмче), Югары Хоккей лигасының бронза призчысы (2014).
Борово (Косцянский повяты)
Борово  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әхмәр Үтәбаев
Үтәбаев Әхмәр Гомәр улы (29 гыйнвар 1960 ел) — башкорт язучысы, шагыйрь һәм журналист. Башкортстан Язучылар берлеге (1992), Башкортстан Республикасы һәм Россия Федерациясе Журналистлар берлекләре (2006) әгъзасы. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2014), Шәһит Ходайбирдин исемендәге премия лауреаты (2007).