cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гранваль
Гранваль — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Илфак Смаков
Илфак Смаков — башкорт эстрадасының күренекле җырчысы. Башкортстанның (1978) һәм Россиянең (1989) атказанган артисты, Башкортстанның халык артисты (1985).
Илфак Смаков Чакмагыш районының Рапат исемле татар авылында туып үскән.
Уку еллары
Мәктәпнең тугызынчы сыйныфында укыганда, Уфада сәләтле укучыларның республика олимпиадасында беренче зур уңышка ирешә. Башкорт халык җыры “Азамат”ны һәм Әкрам Даутовның “Әниемә хат”ын искиткеч осталык белән башкарып, бәйгедән лауреат исеме белән кайта. Уфа сәнгать училищесында, мөгаллимә Миләүшә Мортазинның сыйныфында укый. Училищеда белем алганда, төрле дәрәҗәле иҗат бәйгеләрендә катнаша. Дүртенче курста укыганда Мәскәүдә, эстрада артистлары Бөтенроссия ярышында дипломант исеме ала.
Иҗат
Илфак Смаков 1963 елдан башлап, гомеренең азагына кадәр Башкортстан дәүләт филармониясендә хезмәт итте. Илфак Смаковның концерт репертуарында Башкортстан композиторларының вокаль әсәрләре һәм татар, башкорт халык җырлар өстенлек итә. Татар белән башкортлар яшәгән төбәкләрне үз концерт программасы белән урап чыга. Илфак Смаков башкаруындагы
кебек дистәләрчә популяр җырлары татар һәм башкорт җыр сәнгатенең алтын фондына кереп калды.
(16534) 1991 NB1
(16534) 1991 NB1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 10 июлендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NB1» саналган.
Эрро (муниципалитет)
Эрро — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казе Бацоли (Торино)
Казе Бацоли — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Хощево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Хощево  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Казе Бацоли (Торино)
Географиясе
Казе Бацоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Гаскет (Калифорния)
Гаскет  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Хощево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Меһметлер (Кепсут)
Меһметлер (Mehmetler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Санта-Крус (Риу-Гранди-ду-Норти)
Санта-Крус  — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.
Гаскет (Калифорния)
Географиясе
Гаскет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Санта-Крус (Риу-Гранди-ду-Норти)
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Гаскет (Калифорния)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фламбо (Прайс, Висконсин)
Фламбо  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Храпово
Храпово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Пловутка (Плавица кушылдыгы)
Пловутка  — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тамбов өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Плавица елгасының уң ярына тамагыннан 31 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 21 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Матыра елгасы. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр кушылганга кадәр, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(9019) Eucommia
(9019) Eucommia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 28 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QF3» саналган.
Эдльня-Колёния
Эдльня-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD180921
HD180921 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Анжвиллер
Анжвиллер (Angevillers) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,71 км².
Вильямсбург (Кентукки)
Вильямсбург  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Вильямсбург шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бренешть (Галац)
Бренешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Динкельшербен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пласкински
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Иван Вишневский
Иван Вишневский (Иван Васильевич Вишневский,, — , ) — Сембернең мактаулы ватандашы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1868), Сембер губернасы укуханәләре директоры һәм Сембер ирләр гимназиясе директоры (1860-1865), Мария хатын-кызлар гимназиясе директоры (Сембер, 1865-?).
Хросьле
Хросьле — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Цолич
Цолич — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Маргарита Войтес
Маргарита Артуровна Войтес (Margarita Voites; туган 1936, Мәскәү) - Совет, Эстония операсы һәм оперетта җырчысы (лирик-колоратура сопрано), актриса. СССР халык артисты (1979).
Пестерь
Пестерь – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия,, биләмәләрендә ага. Елга  Көлмез елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Маргарита Войтес
Биография
1936 елның 30 октябрендә Мәскәүдә туган.
Пестерь
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сылтамалар
]
Маргарита Войтес
Биография
Ул балачагын Новосибирскта үткәрә. Гаиләсе белән Эстониягә кайткач, Тартудагы 2 нче урта мәктәпне (хәзерге М.Харма исемендәге гимназия) тәмамлый һәм Тарту университетының библиографик факультетына укырга керә. 1957 елда ул студентлар театры сәхнәсендә беренче тапкыр чыгыш ясый. Университетны тәмамламыйча, музыка училищесында һәм әзерлек курсларында укыганнан соң, ул Таллин консерваториясенә (хәзерге Эстон музыка һәм театр академиясе) ( Л.Саул классы) керә, укуын 1964- нче елда тәмамлый.
1964 елдан ул Тартудагы Ванемуйне театрында солист булып эшли.
1969 - 1990 елларда ул Таллиндагы Эстония опера һәм балет театрында (хәзерге Эстония милли операсы) солист була.
Ул шулай ук палата җырчысы булып чыгыш ясады. Концерт чаралары үткәрде, чиркәүләрдә җырлады. Соңгы елларда аның репертуарында махсус урын рухи җырларга бирелә, язмалары 2005 елда ясалган һәм "Мария Аве" CD-ка чыгарылган.
Аның сәхнәдәге парнерлары: Георг Отс, Хендрик Крумм, Иво Кууск һәм башкалар.
Ул СССР һәм төрле чит илләрдә гастрольләрдә була: Чехословакия, Румыния, Болгария, Германия, Венгрия, Финляндия, Италия, Кипр, Мальта, Швейцария, Япония, Һиндстан, Канада, Шри-Ланка, Швеция.
30 октябрь көнне 2006 нче елда җырчының 70 еллыгы хөрмәтенә Гала-концерт Эстония концерт залында Таллинда узды.
Таиландта ислам
Таиландта ислам (тайча: ศาสนาอิสลามในประเทศไทย) — Таиланд территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Таиланд халкының (69 млн 800 мең кеше) 4,30 % ы (3 млн кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам Таиландта тарафдарларының саны буенча буддачылыктан соң икенче урындагы дин. Ислам динен тотучыларның саны арта бара. Таиланд мөселманнары — сөнни мөселманнар.
Тарих
Бәяләүләр буенча, Таиланд халкының гомуми саныннан 75 % ы — этник, 14 % ы — һәм 3 % ы — этник. Халыкның калган өлеше — азчылык миләтләр (тау халыклары, һ. б.). Таиландның рәсми теле — илнең 90 % халкы куллана торган.
Хәзерге Көньяк Таиланд җирләрендә урнашкан Паттани патшалыгы короле XI гасырда ук ислам динен кабул иткән.
Кытай мөселманнары (хо) Таиландның төньягына Кытайның провинциясеннән 1856—1873 елларда Ду Вэньсю җитәкчелегендәге мөселман восстаниесеннән соң һәм 1946—1950 еллардагы Кытай  сәбәпле күчеп килгән.
Таиландта XX гасырның икенче яртысыннан башлап исламның таралуы арта бара. Ислам — илдә дин тотучылар саны буенча икенче дин. Аны Таиланд халкы, пакистанлылар, һәм пәнҗаблар, шулай ук Камбоджадан кергән качак—чамалар һ. б. тота.
Таиланд провинцияләре буенча Ислам таралышы тигез түгел. Ислам, нигездә, илнең көньягында киңрәк таралган. Көньяк Таиландта мөселманнар барлык халыкның 76,77 % ын, буддачылар 23,02 % ын тәшкил итә. Сөнни ислам шулай ук Таиланд аннексияләгән рәсми дин булган. Таиландның көньяктагы (Малайзия белән чиктәш) дүрт провинциясендә — (82 %),  (88 %),  (88 %), һәм  (77 % ) провинцияләрендә — мөселманнар (нигездә, малай милләте) күпчелекне тәшкил итә.
Хәзерге вакытта Таиландта бөтен ил буенча актив рәвештә яңа мәчетләр төзелә (2000 елдан башлап, мәчетләр саны 38 провинциядә 2 меңнән артып китә), яңа мәдрәсәләр ачыла. Берничә сәбәп аркасында ислам динен тотучыларның саны арта бара:
Көньяк Таиландта киеренкелек
Таиландта Исламга тискәре караш мөселманнар арасында экстремистлык аркасында формалаша. Экстремистлык шәһәрләр урамнарында һәм дәүләтнең башкаласында террорлык акцияләрендә чагыла, исламга тискәре караш Таиландның көньягында булган күренешләре һәм киеренкелек аркасында барлыкка килә.
Паттанины азат итү өчен көрәш алып баручы Көньяк Таиландта мөселманнар күпләп яшәгән дүрт өлкә җирләрендә Паттани Даруссалам ислам дәүләтен төзү өчен тырышлык куя. Таиланд, Малайзия хөкүмәтләре һәм Көньяк Таиландта Ислам группировкалары лидеры арасында сөйләшүләр алып барыла. Яла, Паттани, Наратхиват һәм Сатун провинцияләренең Таиланд составыннан чыгып, бер бәйсез дәүләт булып оешуы яки бу төбәкләрнең Малайзия составына керүе мөмкин.
Фёдор Вишневский
Фөдор Вишневский (Фёдор Гаврилович Вишневский,, — , ) — декабрист, мичман.
Курсель (Бельфор җире)
Курсель — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
(16535) 1991 NF3
(16535) 1991 NF3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Баһшиш (Тарсус)
Баһшиш (Bahşiş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Катлаш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дирлеванг
Дирлеванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Тикусино
Тикусино — Япония дәүләтенең Фукуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Тикусино шәһәре 1972 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 98914 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1127 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 87.78 км² тәшкил итә.
Сильви Врайт
Сильви Врайт ( Silvi Vrait; ел, Кехра -  ел,  ) - 1994-нче елда Евровидение җыр конкурсында Эстонияне тәкъдим иткән Совет һәм Эстония җырчысы, укытучы, астролог.
Биография
1951 елның 28 апрелендә Кехрада туган.
1968 елда ул Кехрас музыка училищесында фортепиано классын, 1969 елда - Кехрас урта мәктәбен тәмамлый.
1974 елда Тарту университетын инглиз теле укытучысы-филологы белгечлеге белән тәмамлый.
Ул 1972-нче елда Эстон телевидениесендә "Kaks takti ette" һәм "Käokava" программаларында чыгыш ясый башлады.
1973-1975 елларда ул «Suuk» төркеме белән, 1975-1984 һәм 1995-2003 елларда - "Fix" та чыгыш ясады.
1994 елдан Таллин француз лицеенда инглиз теле укытучысы булып эшләде (Tallinna Prantsuse Lütseum).
1994 елда ул Эстонияне 1994-нче елда Евровидение җыр конкурсында тәкъдим итте. "Nagu merelaine" җыры («Словно морская волна») белән 24 нче урынны алды.
Ул 2013 елның 28 июнендә Таллинда 63 яшендә баш мие шешеннән үлә. Аның улы кала.
Бүләкләре
2001 - Ак йолдыз ордены, 5 дәрәҗә
Эскабарте
Эскабарте — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лапченки
Лапченки (Лапченки) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
Филимоновка
Почта индексы — 423725.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
Санта-Крус-да-Байша-Верди
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пласкиня
Пласкиня (Пласкіня ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Худачевко
Худачевко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гранрье (Лозер)
Гранрье — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Казе Бачи (Перуҗа)
Казе Бачи — Италиянең Умбрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казе Бачи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Александр Вишняков
Александр Вишнәков (Элексантӑр Çтаппан ывӑлĕ Вишняков,, — , ) — СССР галиме, журналист, «Правда» гәҗитенең баш мөхәррире урынбасары (1951-1956), СБКФ ҮКнең «Политическое самообразование» журналының баш мөхәррире (1961-1986).
Плоскуша (Матыра кушылдыгы)
Плоскуша  — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тамбов өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Матыра елгасының сул ярына тамагыннан 140 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 30 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Матыра елгасы. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр кушылганга кадәр, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Халисә Богданова
Халисә Богданова (Халисә Ривхәт кызы Богданова) - курчак театры артисты, «Алтын битлек» премиясе лауреаты (2014). С. Образцов театрында (Мәскәү) эшли.
Плоскуша (Матыра кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Халисә Богданова
Тәрҗемәи хәле
1980 елның 27 ноябренда Горькийда туган. Түбән Новгородның 51- мәктәбен (1997), Түбән Новгород театр укуханәсен (Р. Бунатян курсы, 2001), Санкт-Петербург театр сәнгате академиясен (Т. Сависская курсы, 2006) «курчак театры актёры» белгечлеге буенча тәмамлый.
«Алтын битлек» премиясе
2014 - Габриэль Гарсиа Маркес әсәре буенча С.В. Образцов исемендәге курчак театрында (Мәскәү) куелган «Карт сеньор һәм ...» (Старый сеньор и ... ) спектакле өчен (Виктор Никоненко куйган) (иң яхшы актёр уены номинациясендә) «Алтын битлек» премиясенә лаек була (Андрей Нечаев, Дмитрий Чернов, Алексей Соколов белән берлектә)
Эдльня-Летниско
Эдльня-Летниско — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гаямпом (Калифорния)
Гаямпом  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гаямпом халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(16536) 1991 PV1
(16536) 1991 PV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PV1» саналган.
Конъюнктива
[[Файл:Eye_scheme_mulitlingual.svg|мини|300x300пкс|
1. күз агы
2. тамырлы катлау
3. Шлемм каналы
4. төсле катлау тамыры 5. мөгезкатлау
6. төсле катлау
7. күз карасы
8. күзнең алгы камерасы
9. күзнең арткы камерасы 10. керфексыман өлеш
11. күз ясмыгы
12. пыяласыман җисем
13. челтәркатлау
14. күрү нервы 15. зонуляр җепселләр
]] Конъюнктива, яки тоташтыргыч тышча (лат.  Conjunctiva ) — күз алмасын тыштан һәм кабакларның арткы өслеген каплаучы юка үтә күренмәле тоташтыргыч лайлалы катлавы.
Конъюнктиваның төп функциясе булып күзне юешләндергән һәм сөрткән яшь сыекчасының лайлалы һәм сыек өлешен эшләп чыгару. Кабак кырые буенча тире белән чикләшә, арткы өслегендә мөгезматдә эпителиена дәвам итә. Анда өстәмә яшь яки конъюктива бизләре бар. Кешедә аның калынлыгы 0,05-1 мм, бер күзнең мәйданы 16 кв.см.
Анатомия
Ул кабаклар (өске һәм аскысы) кырыенда башлана һәм күз алмасына янәшә булган кабакның арткы өслегенә күчә. Конъюнктиваның бу өлеше кабак конъюнктивасы (tunica conjunctiva palpebrarum) дип атала. Өске кабакның конъюнктива күчеше йомшак сөлге сыман эшли һәм аны йомганда яшь сыекчасын мөгезматдә буенча, аңа зыян китермичә, тарата. Күз куышлыгы эчендә конъюнктива юнәлешен үзгәртә һәм күз алмасының алгы өслегенә мөгезматдә юнәлешенә, күз агы белән җиңел тоташып, күчә. Бу өлеше күз алмасы конъюнктивасы (tunica conjunctiva bulbi) дип атала.
Ике конъюнктива өлеше белән чикләнгән аралык конъюнктива капчыгы (saccus conjunctivae) дип атала. Күз куышлыгы эчендәге аның арткы өлеше конъюнктива гөмбәзе (fornix conjunctivae) дип атала. Өске һәм аскы кабакка туры китереп өске һәм аскы конъюнктива гөмбәзен аералар.
Күзнең медиаль (борын) почмагы конъюнктивасы өстәмә  җыерчык ясый, ул ярымай җыерчыгы яки өченче кабак дип атала. Кешедә ул бик кечкенә. Кайбер имезүчеләрдә ул шундый зур ки, хәтта күзне тулысынча каплый ала. Сөйрәлүчеләр, кошлар һәм акулаларда өченче кабак үтә күренмәле һәм күз алдында "саклык күзлекләр" сыйфатын үти ала.
Конъюнктивада өстәмә яшь бизләре бар. Күзнең медиаль почмагыннан конъюнктива яшь итенә (caruncula lacrimalis) чаклы калынайган. Монда ике яшь ноктасы (puncta lacrimalia) бар, алардан ике (өске һәм аскы) яшь каналчыгы башлана, алар яшь сыекчасын борын куышлыгына үткәрә.
Гистология
1.   Мөгезләнмәүче эпителий 5 кат күзәнәкләрдән тора (рәс. 8.1). Кубсыман нигез күзәнәкләре өслеккә җитүче күпкырлы яссы күзәнкәләргә күчә. Эпителийда бокалсыман күзәнәкләр урнаша. Аларның саны аскы борын өлкәсе һәм гөмбәзләрдә күп, анда алар нигез күзәнәкләрнең 5-10% санын тәшкил итә ала.
2.    Строма (substantia propria) мул кан тамырлы тоташтыргыч тукымадан тора. Өске бизле катлам туганнан соң якынча 3 ай дәвамында үсеш ала. Шуның белән яңа туган баланың конъюнктиваның фолликуляр җавабы булмау бәйле. Тирән, калынрак фиброзлы катлам тарзаль тәлинкәләр белән бәйле. Строма калынлыгында өстәмә Краузе һәм Вольфринг яшь бизләре ята.
Клиника өчен әһәмияте
Конъюнктива барлык гомуми клиник тикшеренүләрдә дә карала. Ул юка, кан белән яхшы тәэмин ителә һәм пигментсыз; кайвакыт конъюнктива халәте буенча кайбер кандагы үзгәрешләрне ачыклап була. Мәсәлән, сары авыруында лайлалы катлау сары, анемия, шоклы халәтләрдә — аксыл- төскә керә.
Конъюнктива ялкынсынуы конъюнктивит дип атала. Ул урынлы ярсытудан (мәсәлән чит җисем эләккәндә) яки инфекцион уятучылардан һәм шулай ук гомуми инфекцион авырулардан (мәсәлән кызамык тан) килеп чыга.
Аерым конъюнктива фолликуллары ялкынсыну барышында җитәрлек зурая ала һәм мөгезматдәне наждак кәгазе кебек зарарлый ала.
Конюнктиваль капиллярлардан кан агу гипосфагма дип атала.
Конъюнктива ялкынсыну билгеләре
Конъюнктиваның клиник яктан мөһим ялкынсыну билгеләре булып бүлендек һәм элпәләр, шулай ук конъюнктиваль җавап һәм бергә булган кератопатия һәм лимфаденопатия тора.
Бүлендек
1. Сулы бүлендек сүлле экссудат һәм яшь сыекчасыннан тора. Ул кискен вируслы һәм аллергия конъюнктивитларында була.
3. Лайлалы-үлекле бүлендек кискен бактериаль һәм хламидияле инфекцияләрдә күренә.
4. Үлекле бүлендек гонококклы инфекцияләргә хас.
NB Авырулар карау алдыннан артык бүлендекне еш сөртеп ала.
Конъюнктиваль җавап
1.  Конъюнктиваль инъекция (таралган, ачык кызыл, лимбтан ераклашканда киеренкелеге арта) чирнең бактериаль этиологиясен күрсәтә (рәс. 8.2а).
2.  Геморрагик конъюнктивит гадәттә вируслы инфекцияләрдә очрый, әмма кайбер очракта, мәсәлән, S. pneumoniae, H. influenzae һәм N. meningitidis чыгарган бактериаль инфекцияләрдә кушыла ала (рәс. 8.2б).
3.   Хемоз конъюнктиваның кискен ялкынсынуында очрый, бу очракта ярым ачык шешү барлыкка килә, ул ябык кабаклардан чыгарга мөмкин (рәс. 8.2в). Гадәттә кискен хемоз гиперсизгерлек, ә хроник - орбиталь агып китү бозылу турында аңлата.
4.  Элпәләр
а) псевдомембраналар ялкынсынган конъюнктива эпителиена ябышкан оеган экссудаттан тора, җиңел алыналар, эпителий җавапсыз кала (рәс. 8.2г);
б) чын мембраналар конъюнктива эпителиеның өске катламнарын инфильтрациялый. Аларны алып ату омтылышы эпителий зарарлануына һәм кан агуга китерә ала;
-      авыр аденовируслы конъюнктивит;
-      гонококклы конъюнктивит;
-      фиброзлы конъюнктивит
-      кискен Стивенс-Джонсон синдромы;
-      бактериаль инфекция (Streptococcus spp., Corynebacterium diphtheriae).
NB Чын мембраналар һәм псевдомембраналар арасында аерма сирәк кенә клиник яктан мөһим була; ике очракта да нәтиҗәсе җөйләнү була ала.
5. Инфильтрация хроник ялкынсыну өлкәсендә үзара йогынты ясаудан гыйбарәт һәм гадәттә имчәкле җавап белән бергә була. Инфильтрация гадәти торзаль тамырларның җентеклеге, аеруча өске кабакның, югалу белән сыйфатлана (рәс. 8. 2д).
6. Субконъюнктиваль җөйләнү трахома һәм җөйләүче конъюнктивитта барлыкка килә ала (рәс. 8. 2е). Авыр җөйләнү бокалсыман күзәнәкләр югалу сәбәбе һәм кабакның җөйләнеп бөгелү барлыкка килү сәбәбе була ала. 7.              Фолликуляр җавап
а)        билгеләре.Күпсанлы, аерым, бераз кабарынкы сары төстәге ясалулар, бигрәк тә гөмбәзләрдә чагыла (рәс. 8. 3a). Ясалулар зурлыгы чирнең авырлыгы һәм дәвамлыгы белән бәйле. Нормада тамырлар фолликуллар өслегеннән уза һәм алар зурайган саен перифериягә күчә;
б) гистология үзәктә җитешмәгән һәм перифериядә җитешкән лимфоцитар күзәнәкләр урнашкан субэпителиаль урыннар ачыклый (рәс. 8. 3б);
в) сәбәпләре:
-    вируслы конъюнктивитлар;
-    хламидияле конъюнктивитлар;
-    күз-бизле Парино синдромы;
-    урынлы кулланылган даруларга гиперсизгерлек. NB Нормада балаларда зур булмаган фолликулларны (фолликулез) күреп була, алар олыларның гөмбәздә һәм өске тарзаль тәлинкәләр кырыенда урнашкан фолликулларга туры килә.
7.             Имчәкле җавап
-    микроимчәкләр кан тамырларыннан ясалган, кабарынкы кызыл таплардан торган мозаика сыман структура барлыкка китерә;
-    макроимчәкләр (< 1 мм) (рәс. 8. 3в) һәм гаять зур имчәкләр ( > 1 мм) хроник ялкынсыну нәтиҗәсендә үсеш ала;
-    флюоресцеин белән апикаль буялуы яки гаять зур имчәкләр арасында лайла булу чирнең активлыгы турында аңлата;
-   лимбаль имчәкләр желатин сыман төзелешле. Хроник аллергия конъюнктивитларында мөгезкатлау очында Trantas таплары барлыкка килә ала;
б) гистология ялкынсыну күзәнәкләре белән субэпителиаль строма инфильтрациясе һәм фибротамырлы төш белән гиперпластик конъюнктива эпителие җыерчыклары ачыклый (рәс. 8. 3г). Соңгы стадияләрдә үзгәрешләргә өске строма гиолинизациясе, җөйләнү һәм бокалсыман күзәнәкләр булган крипталар ясалу керә;
-    хроник блефарит;
-    аллергия конъюнктивиты;
-    бактериаль конъюнктивит;
-    ялганма линзалар киеп йөрү;
-    өске лимбаль конъюнктивит;
- атонияле кабак синдромы.
NB Яшь ите мөгезләнүе — еш очрый торган лайлалы мембраналы пемфигоидның беренче билгесе.
Лимфаденопатия
Лимфаденопатия билгеләре булып вируслы, хламидияле, гонококклы инфекцияләр һәм күз-бизле Парино синдромы була ала.
Маһмудкәнд
Маһмудкәнд (Mahmudkənd ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Хрусьцеле (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Хрусьцеле  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
(9020) Эвкрифия
(9020) Эвкрифия — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1987 елның 19 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SG2» саналган.
Анзелен
Анзелен (Anzeling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,92 км².
Дисен-ам-Аммерзе
Дисен-ам-Аммерзе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Фламбо (Раск, Висконсин)
Фламбо  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Тундуш
Тундуш (Тундуш) — Чиләбе өлкәсенең Златоуст шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), татарлар (15%), башкортлар (6%).
Альберт Вишняков
Альберт Вишнәков (Альберт Александрович Вишняков,, — , ) — Россия һоккейчесе (һөҗүмче), Россия чемпионы (2004/05).
Бренешть (Горж)
Бренешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Куртлеван
Куртлеван — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
HD181004
HD181004 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Эскарос
Эскарос — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
HD181004
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Эскарос
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пласток (Жыткавицкий районы)
Пласток  (Пласток ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.
Санта-Крус-да-Витория
Санта-Крус-да-Витория — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Пласток (Жыткавицкий районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Баһшылар (Эгыйль)
Баһшылар (Bahşılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Худачево
Худачево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зәй крекеры
«Зәй крекеры» кондитер фабрикасы ААҖ (ООО Кондитерская фабрика «Заинский крекер») — Татарстан Республикасы Зәй шәһәрендә урнашкан, Кама аръягында азык-төлек сәнәгатенең иң эре предприятиеләренең берсе. 1974 елда нигезләнгән, 1977 елдан гамәлдә. Фирма кондитер эшләнмәләре җитештерә һәм сата. Ассортиментында 120дән артык исемдә продукция бар. Төп эшләп чыгарган продукциясе — печенье, шоколад, крекерлар.
Урнашуы
Кондитер фабрикасы биналары Зәй шәһәре эчендә, Зәй тимер юл станциясеннән 1 км, Яр Чаллы пристаненнән 60 км читтә урнашкан.
Тарих
Зәй шәһәрендә азык-төлек комплексын төзү 1974 елда башланган. Төзелешнең генподрядчигы – «Теплоэнергосрой-1» төзелеш идарәсе. Төзелүче предприятиенең директоры ― В. М. Николаев. Комлекс проекты буенча, биредә бер елга 1000 тонна төрле кондитер эшләнмәләре, 300 мең декалитр шәраб (вино) һәм 150 мең декалитр хәмерсез (алкогольсез) эчемлекләр җитештерү каралган була. Комплекста беренче продукция 1977 елда чыга башлаган. Ул вакытта комплекс директоры – Т. М. Сабиров.
1985 елның 16 маенда кабул ителгән «Эчкечелеккә каршы көрәшне көчәйтү, көмешкә кууны бетерү турында» СССР Югары Советы Президиумы Указы нигезендә предприятиедә шәраб җитештерү туктатыла, җиһазлар сүтеп алына.
Зәй кондитер фабрикасы
Фабрикада гомуми мәйданы 4 мең кв. метр булган ике цех эшли: оннан ясалган эшләнмәләр һәм шикәрдән ясалган эшләнмәләр цехлары. Биредә крекер, төрле кәнфитләр, драже, ирис, көнчыгыш тәм-томнары һ. б. азык-төлек җитештерелә.
Чимал: шикәрне Зәй шикәр заводы бирә, үсемлек мае, тәмләткечләр Россиянең башка төбәкләреннән кертелә.
Кондитер фабрикасы эшләнмәләре күбесенчә Татарстан районнарына, шулай ук Идел буе өлкәләренә җибәрелә.
Зәй крекеры ААҖ
2001 елда «Заря» фабрикасыннан аерылып, мөстәкыйль ширкәткә әверелә: «Зәй крекеры» кондитер фабрикасы ААҖ. Акционер – Алексей Клоков.
2003 елда предприятиедә печеньеның озын һәм шикәрле сортларын эшләү өчен Laser s.r. l. фирмасының (Италия) махсус штамплау автоматы урнаштырыла.
2004 елда кәнфит җитештерү цехы яңартып төзелә. Кондитер эшләнмәләрен шоколад белән төрү линиясе торгызыла, грильяж корпуслы кәнфит җитештерү буенча махсус участок оештырыла. Биредә шикәр һәм он әйберләре, шоколад кәнфитләре җитештерү буенча ике цех эшли. Икенче цехта аена 500 тоннага кадәр крекер җитештерелә.
Әлеге предприятие ассортиментында 120дән артык төр продукция исәпләнә. «Зәй крекеры»ның партнерлары ― Санкт-Петербург, Мәскәү, Казан, Чиләбе, Пермь, Екатеринбург, Киров һәм башка төбәкләрдәге күпләп сатып алучылар.
2001, 2009 елларда «Зәй крекеры» ААҖ карата банкротлык турында эш кузгатылган
«Зәй крекеры»ның 5 эшләнмәсенә 3 елга (2019―2022) «Хәләл» (ru) сертификаты бирелгән.
(16537) 1991 PF11
(16537) 1991 PF11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PF11» саналган.
Владимир (Соколовский-Автономов)
Владимир (Василий Григорьевич Соколовский-Автономов,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Алеут һәм Әләскә (1887-1891), Острогожск (1891-1896), Ырынбур һәм Җаек (1896-1903), Екатеринбур һәм Эрбет (1903-1910) епискобы, Екатеринослав архиепискобы (1924-1926).
Карачал (Бурдур)
Карачал (Karaçal) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Бурдур илчесенә караган бер авыл (köy).
Цонцешть
Цонцешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хрусьцель
Хрусьцель — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Вильямстаун (Кентукки)
Вильямстаун  — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пилинка
Пилинка – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга  Уржумка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кернас
Кернас — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак Лух елгасының сул ярыннан 89 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Тәрҗеман
Тәрҗеман (Terciman, Переводчикъ, Тарджеман) — 1883-1918 елларда Кырымда Бакчасарайда төрки-татар һәм рус (1905 елга кадәр) телләрендә нәшер ителгән әдәби-сәяси һәм фәнни газета. 12 илдә (Россия империясе, Төркия, Мисыр, Иран, Һиндстан һ.б.) таратыла. 1883-1914 елларда нәшире һәм мөхәррире — Исмәгыйль Гаспралы (1851-1914). 1914 елдан нәшире Рифат Гаспралы, мөхәррире — Хәсән Айвазов. Газета бөтен дөньядагы төрки халыклар арасында күп тарала һәм аларның мәгърифәтен, мәдәниятен, әдәбиятын җанландыруда зур роль уйный.
Максаты
Россия империясендәге мөселман халыклары, төрки халыклар өчен уртак булган гомумтөрки тел барлыкка китерү, шуның нигезендә төрки дөньяны берләштерү, аларның мәгърифәтен, мәдәниятен, әдәбиятын җанландыру.
Девизы
Телдә, Фикердә, Эштә Берлек.
Газетаның исеме
Парижда рус язучысы И.С. Тургеневның (1818-1883) шәхси сәркатибе булып торганда, шулай ук белдерүләр конторасында эшләгәндә, Исмәгыйль Гаспралыга француз теленнән тәрҗемә ясарга туры килә, шуны истә тотып, газетасының исемен «Тәрҗеман» (Тәрҗемәче) дип куя.
Теле
Газета теленә нигез итеп, синтаксисы гадиләштерелгән һәм алынмалардан чистартылган госманлы төрек теленең истанбул варианты алына.
Грез (Лозер)
Грез — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
Владимир (Ужинский)
Владимир (Василий Кононович Ужинский,, — , ) — праваслау дин эшлеклесе, Рөвел (1819-1822), Курск һәм Белгород (1822-1831) епискобы, Чернигов һәм Нежин (1831-1836) һәм Казан һәм Зөя (1836-1848) архиепискобы.
(9021) Fagus
(9021) Fagus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Казе Бевилаква (Анкона)
Казе Бевилаква — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
(9021) Fagus
Тарихы
1988 елның 14 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CT5» саналган.
Казе Бевилаква (Анкона)
Географиясе
Казе Бевилаква Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Дитенхофен
Дитенхофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Эдлянка (Зволенский повяты)
Эдлянка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Санта-Крус-да-Консейсан
Санта-Крус-да-Консейсан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Онодзё
Онодзё — Япония дәүләтенең Фукуока префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Онодзё шәһәре 1972 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.
Халкы
2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 94037 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 3498 кеше тәшкил иткән.
Географиясе
Шәһәр территориясе 26.88 км² тәшкил итә.
Хшонстово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Хшонстово  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Плавица
Чечора-Плавица — Россия территориясеннән ага торган елга. Липецк өлкәсе, Тамбов өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Плавица елгасының сул ярына тамагыннан 71 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Матыра елгасы. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр кушылганга кадәр, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Флоренс (шәһәр, Висконсин)
Флоренс  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кюнельер
Кюнельер — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
Эскурра
Эскурра — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плесавицкая Слабодка
Плесавицкая Слабодка (Плесавіцкая Слабодка ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Гейзервилл (Калифорния)
Гейзервилл  — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Гейзервилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Барабанлы (Мут)
Барабанлы (Barabanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Бренешть (Димбовица)
Бренешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(16538) 1991 PO12
Тарихы
1991 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PO12» саналган.
Бренешть (Димбовица)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сергей Владимиров
Сергей Владимиров (Сергей Викторович Владимиров,, — , ) — СССР филологы, кичке һәм читтән торып уку буенча Пермь университеты проректоры (1965-1982).
Дитерсбург
Дитерсбург — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Хшаново (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Хшаново  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Филипповка
Филипповка — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы поселок.
Почта индексы — 422102.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Ларенки
Ларенки (Ларенки) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Меһметпаша (Кавак)
Меһметпаша (Mehmetpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Хшонщево (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
Хшонщево  — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Плесавичы
Плесавичы (Плесавічы ) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Эдлянка (Радомский повяты)
Эдлянка  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Аннокур
Аннокур (Hannocourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,21 км².
Искәрмәләр
Аннокур
Цопа
Цопа — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Цвалини (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
Цвалини  — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Махта
Махта (Maxta ) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
Сергей Военушкин
Сергей Военушкин (Сергей Фёдорович Военушкин,, — , ) — СССР дәүләт һәм хуҗалык эшлеклесе, РСФСРның атказанган төзүчесе (1979), РСФСР төзелеш материаллары сәнәгате министры (1979-1985), СССР төзелеш материаллары сәнәгате министры (1985-1989).
Санта-Крус-дас-Палмейрас
Санта-Крус-дас-Палмейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
HD181018
HD181018 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
(16539) 1991 PY12
(16539) 1991 PY12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 5 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PY12» саналган.
Чернякино
Чернякино (Чернякино) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (53%), татарлар (15%), украиннар (9%), алманнар (13%), казахлар (6%).
Эслава
Эслава — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Пилюска
Пилюска — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Уржум районы биләмәләрендә ага. Елга  Сырчан елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фокс-Лейк (шәһәр, Висконсин)
Фокс-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карачал (Алаҗа)
Карачал (Karaçal) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Дитерскирхен
Дитерскирхен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.