cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алтын алма турында әкиятләр (проект)
Табышмак
Автор: Даша Зорькина (Берлин), 2019. Гафиятуллин ур., 28б. адресы буенча урнашкан. Берлиннан килгән рәссам һәм мультипликатор Даша Зорькина фольклор иҗатының бу өлешенә мөрәҗәгать итте. Табигать күренешләре кешегә таныш әйберләр һәм күренешләр образлары аша яңадан аңлана, гади, якыннарына, игелекле һәм хәтта беркатлылыкка әверелә.
Нокта
Автор: С Е П П (Мәскәү, Россия), 2019. Белоглазова ур., 62 адресы буенча урнашкан. Бу лазерно-световая инсталляция. Уйлап караганда, инсталляция тел, фәлсәфә, технологияләр, фән традицияләрен үз эченә ала.
Кушымта өстәмә чынбарлык Альмет AR
Авторлар: Сергей Люминарский, Михаил Агафонов һәм «krem» студиясе (Ижевск, Россия), 2019. Белоглазова ур., 62 адресы буенча урнашкан. Almet AR мобиль кушымтасы-шәһәр киңлегендә өстәмә чынбарлыкта уникаль тәҗрибә һәм " нефть чыгышы теориясе " дигән муралны цифрлы киңәйтү. Кушымтадагы һәр нокта сурәтнең конкрет фрагментына бәйле: контент кирәкле объектка смартфон камерасын урнаштырганнан соң гына карарга була.
Ак чәчәкләр
Авторлар: Иван Ninety (Протвино), Игорь Сафиуллин (Мәскәү), «11» архитектура бюросы (Санкт-Петербург). Төзүчеләр проспекты, 30/1 адресы буенча урнашкан. «Ак чәчәкләр» традицион татар романы һәм 2020 ел пандемиясе Әлмәт үзәк район хастаханәсе территориясендә арт-объектларда Яңа мәгънәгә ия булды. Арт-объектларда пандемия вакытында һәрберебездә барлыкка килгән хисләр һәм хисләр чагылды.
Әлмәт нардлары
Автор: Xeato (Санкт-Петербург). Ленин урамы, 121 йорт (Гадел Хөкем йорты янында) адресы буенча урнашкан. Пандемия вакытында дистанция төшенчәсе үзгәрде: физик яктан күбрәк, ә менталь-якынрак. «Әлмәт нардлары» интерактив арт-объекты — әлеге трансформацияләрне уен аша карарга омтылу.
Оештыручы
" Алтын алма турында әкиятләр " – иҗтимагый киңлекләрне һәм локаль берләшмәләрне үстерү программасы. Ул «Татнефть»компаниясе тарафыннан оештырылды. Проект стрит-артны тикшерү институты тарафыннан чакырылган экспертлар һәм рәссамнар төркеме катнашында тормышка ашырыла
Чыганаклар
1. " Алтын алма турында әкиятләр "
2. Әлмәт Шәһәренең Истәлекле Урыннары
3. "Алтын алма турында әкиятләр" паблик-арт программасы
4. Татар орнаменты, каллиграфия һәм нефть үзәнендә кара алтын
5. Татарстанның Алтын Медале
6. [https://inde.io/article/8350-teoriya-razbityh-okon-rabotaet-kurator-anna-nistratova-o-tom-pochemu-u-pablik-arta-v-almetievske-bolshe-shansov-chem-v- Тукай велосипедта беренче нефтьченең тугыз катлы портреты да бар. «Алтын алма турында әкиятләр» арт-проекты Әлмәтне үзгәртә]
7.В Альметьевске открылась первая в России лазерно-световая инсталляция «Нокта — Точка»
8.Әлмәттәге алтын алма
9. «Союзмультфильм» үзенең арт-объектлары да күп: Әлмәт мәдәнияте ничек үзгәрде
10.Әлмәттә Социаль дистанция турында хәтерләтүче яңа арт-объект ачтылар
11. Нурбәк Батулла "Әлмәт нарды " арт-объектын ачты»
12. «Әлмәт нарды " дигән яңа уникаль арт-объект барлыкка киләчәк»
13. Түбәтәйдәге каз бәбкәсе һәм Ак Бүре турында әкият: Әлмәттәге кебек бөтен дөнья рәссамнарының муралларын үзгәртә
Шебенар
Шебенар (Scheibenhard) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,62 км².
Кейнен (Нью-Йорк)
Кейнен  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Ла-Капель
Ла-Капель (La Capelle) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Стар-Лейк (Нью-Йорк)
Стар-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стар-Лейк халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Грамаждано
Грамаждано — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарасовка (Дүртөйле районы)
Тарасовка — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452303, — 80224804004.
Рипи
Рипи — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Норхайм
Норхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гари (Киров шәһәре)
Гари (Гари) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
Елдызтепе (Назилли)
Елдызтепе (Yıldıztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мамадыш районы гербы
Мамадыш районы гербы — Татарстан «Республикасы Алабуга муниципаль районы» муниципаль берәмлегенең рәсми символы булган танып-белү-хокукый билгесе. Герб 2006 елның 2 ноябрендә Мамадыш муниципаль районы Советының № 10-8 карары белән расланган. Герб Россия Федерациясе Дәүләт геральдика регистрына 2734 номер белән һәм Татарстан Республикасы Дәүләт геральдика реестрына 80 номер белән кертелде.
Гербның тасвирламасы
«Дулкынсыман аркылы көмеш һәм сыек зәңгәр (зәңгәр, күк) белән киселгән дулкынлы очлык өстендәге яшел җирлектә бер-берсенә каратылган ике көмеш урак арасында җете кызыл (кызыл) тасма белән бәйләнгән алтын икмәк көлтәсе».
Герб символикасы
Мамадыш районы гербы Казан губернасының Мамадыш өязе шәһәре Мамадыш гербы нигезендә эшләнгән, ул 1781 елның 18 октябрендә расланган: «Въ верхней части щита гербъ Казанскій, въ нижней — два серебряные серпа и въ срединѣ оных золотой снопъ пшеницы въ зеленомъ полѣ, въ знакъ изобилія сей страны всякого рода житомъ». «Калканның өске өлешендә — Казан гербы, аста — ике көмеш урак, алар уртасында яшел җирлектә бодай көлтәсе — бу илнең ашлык муллыгы»
Кырның яшел төсе табигатьне, өмет, яз һәм сәламәтлек символлаштыра.
Төньяк Рассоха (Пильменьга кушылдыгы)
Төньяк Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Арxангил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пильменьга елгасының уң ярыннан 59 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Мамадыш районы гербы
Герб символикасы
Алтын — байлык, ныклык, киң күңеллелек, тотрыклылык символы. Кызыл төс — көч, батырлык, Хезмәт, матурлык һәм бәйрәм символы. Көмеш ураклар Мамадыш районының авыл хуҗалыгы юнәлешен һәм аның халкының хезмәт сөючәнлеген символлаштыра.
Район тормышында су ресурслары зур роль уйный, бу зәңгәр төгәллек һәм көмеш дулкынлы бил белән чагылдырылган. Зәңгәр билбау Кама елгасын һәм башка кечкенә елгаларны символлаштыра. Зәңгәр төс — намус, намуслылык, рухият символы.
Төньяк Рассоха (Пильменьга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Мамадыш районы гербы
Герб символикасы
Көмеш юуй аллегорик рәвештә Нократ елгасына күрсәтә: Нократ — татар телендә «көмеш елга» дигәнне аңлата. Көмеш — чисталык, камиллек, тынычлык һәм үзара аңлашу символы.
Герб тарихы
Район гербын эшләү Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Геральдика советының һәм Россия геральдистлар берлегенең автор төркеме тарафыннан башкарылган:
Рамил Хәйретдинов (Казан), Радик Салихов (Казан), Илнур Миңнуллин (Казан), Константин Моченов (Химки), Кирилл Переходенко (Конаково), Оксана Афанасьева (Мәскәү), Павел Смирнов (Мамадыш) һәм Рамил Миңнеханов (Мамадыш) катнашында.
Моны да карагыз
Мамадыш районы флагы
Кептелан
Кептелан — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нонкур-сюр-ле-Ронжан
Нонкур-сюр-ле-Ронжан — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Винема (кратер)
Винема — Венера планетасының -3°N, -168.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 21,7 километр озынлыкта булган кратеры.
Барре-сюр-Меуж
Барре-сюр-Меуж (Barret-sur-Méouge) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Рибьер кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 26,72 км².
949 (сан)
949 (тугыз йөз кырык тугыз) - 948 белән 950 арасындагы натураль сан.
NGC 2985
NGC 2985 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Черталык
Черталык — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
(4650) Мори
(4650) Мори  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1950 елның 5 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 TF» саналган.
Нефшель
Нефшель — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Сель-су-Монмирай
Ла-Сель-су-Монмирай (La Celle-sous-Montmirail) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Өренҗик (Козлу)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Козлу илчесенә караган бер авыл (köy).
Югары Каргавылы
Югары Каргавылы — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452315, ОКАТО коды — 80224807002.
Стоттвилл (Нью-Йорк)
Стоттвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стоттвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Граница (авыл, Болгария)
Граница  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ровьяно
Ровьяно — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Шёнбур
Шёнбур (Schœnbourg) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,06 км².
Тилкисүлеймание (Шеһзаделер)
Тилкисүлеймание (Tilkisüleymaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нотвайлер
Нотвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Линдсей (Оклахома)
Линдсей  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Линдсей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдызтепе (Испир)
Елдызтепе (Yıldıztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Кейп-Винсент (Нью-Йорк)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нуадан-ле-Роше
Нуадан-ле-Роше — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Ла-Шапель-Монтодон
Ла-Шапель-Монтодон (La Chapelle-Monthodon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
950 (сан)
950 (тугыз йөз илле ) - 949 белән 951 арасындагы натураль сан.
Рибьер
Рибьер (Ribiers) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Рибьер кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 36,55 км².
Нивилле
Нивилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Уиннемакка (кратер)
Уиннемакка — Венера планетасының -15.4°N, -121.1°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 30,3 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Уиннемакка кратеры паиют тәрҗемәче һәм Сара Уиннемакка хөрмәтенә аталган.
Гурбановци
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нохерн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2986
NGC 2986 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(1210) Морозовия
(1210) Морозовия  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1931 елның 6 июнендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 LB» саналган.
Кепуд
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Төньяк Гбач
Төньяк Гбач (Бач, Павна) — Россия территориясеннән ага торган елга. Арxангил өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 59 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Стоун-Ридж (Нью-Йорк)
Стоун-Ридж  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Төньяк Гбач
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Наҗытамак
Наҗытамак — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Стоун-Ридж (Нью-Йорк)
Географиясе
Стоун-Ридж халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Наҗытамак
Почта индексы — 452315, — 80224807003.
Стоун-Ридж (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рокка-д'Арче
Рокка-д'Арче — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Өренҗик (Болу)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Шипуниха (Бердь кушылдыгы)
Шипуниха  — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының сул ярына тамагыннан 56 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 79 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гари (Суна районы)
Гари (Гари) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Елдызтепе (Одунпазары)
Елдызтепе (Yıldıztepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Лотон (Оклахома)
Тарихы
Лотон шәһәре  елда нигезләнгән.
Салеран
Салеран (Salérans) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Рибьер кантонына карый.
Лотон (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Салеран
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,9 км².
Гырбино
Гырбино — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Урта Рассоха (Зур Шалюга кушылдыгы)
Урта Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Шалюга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Ла-Шапель-сюр-Шези
Ла-Шапель-сюр-Шези (La Chapelle-sur-Chézy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Урта Рассоха (Зур Шалюга кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тилкитепе (Артуклу)
Тилкитепе (Tilkitepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(4197) Морфей
Тарихы
1982 елның 11 октябрендә Элеанор Хелин, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TA» саналган.
Чертанла
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нуае (Югары Марна)
Нуае — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Виви-ёкпа (кратер)
Виви-ёкпа — Венера планетасының -73.8°N, -228.4°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 4,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Виви-ёкпа кратеры Канада хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Ноэн
Ноэн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
951 (сан)
951 (тугыз йөз илле бер) - 950 белән 952 арасындагы натураль сан.
Шёненбург
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,47 км².
Стоуни-Брук (Нью-Йорк)
Стоуни-Брук  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стоуни-Брук халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кепушнень
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роккаджовине
Роккаджовине — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 2987
NGC 2987 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Ноай (Уаза)
Ноай — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
NGC 2987
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Гырляно
Гырляно — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Каргавылы
Түбән Каргавылы — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452315, — 80224807004.
Кейро (Нью-Йорк)
Кейро  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нусбаум (Айфель)
Нусбаум  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Круа-сюр-Урк
Ла-Круа-сюр-Урк (La Croix-sur-Ourcq) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Бурундида ислам
Тарих
Ислам беренче тапкыр Бурундига XIX гасырда Көнчыгыш Африка ярларыннан, Танганьика күле тирәсендә эш итүче гарәп сәүдәгәрләре һәм кол сатучылар белән үтеп керә башлый. Нтаре I җитәкчелегендәге Бурунди корольлеге төбәктә ислам дине йогынтысы таралуга каршы чыга. Бурунди мөселманнарның көчле йогынтысыннан котылып калса да, ислам тарафдарлары чик буендагы (хәзерге Танзания) һәм  (хәзерге Конго Демократик Республикасы) шәһәрләрендә ныгый алган, алар үз йогынтысын шуннан торып дәвам иткән.
1890-елларда Бурунди Алмания колониясенә әверелә. Алман администрациясе исламның таралуына ярдәм иткән.
Беренче бөтендөнья сугышы башлану алдыннан Бужумбура шәһәре төбәктә ислам таралуның төп үзәгенә әверелә.
Бурундины Бельгия яулап алгач, илдә христиан миссионерлары барлыкка килә һәм җирле халыкны массакүләм рәвештә католик диненә тарту башлана.
Саны һәм таралышы
АКШ Дәүләт департаменты мәгълүматлары буенча, 2010 елда Бурунди халкының 2 – 5 % ы үзләрен мөселман дип санаган. Мөселманнарның күпчелеге илнең элекке башкаласы Бужумбура (бигрәк тә Буензи һәм Виза районнарында), илнең 2019 елдан башкаласы, Румонге, Ньянза, Муйинга һәм Макамба шәһәрләрендә яши.
Бурунди мөселманнарының күпчелеге сөнниләр, шулай ук шигыйлар һәм зур булмаган җәмгыятьләре бар.
Исламны Бурундиның хуту һәм тутси этник төркемнәре вәкилләре дә тота, шуңа күрә илдә гражданнар сугышы вакытында конфликт дини төсмер алмаган.
Мөселманнар арасында Көнбатыш Африка, Конго Демократик Республикасы, Якын Көнчыгыш һәм Пакистаннан килгән мөһаҗирләр бар.
Бурундида ислам азчылык дине булуга карамастан, Ураза бәйрәме белән Корбан бәйрәме дәүләт күләмендә бәйрәм буларак билгеләнә.
Илнең мөселман җәмгыяте вәкилләре хакимият органнарында эшли, һәм алар, бигрәк тә тәмамланганнан соң, илнең иҗтимагый тормышында актив катнаша.
Штабка
Штабка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Барнавылка елгасының сул ярына тамагыннан 27 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Корел (Боровая кушылдыгы)
Корел — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Боровая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сен-Пьер-Аве
Сен-Пьер-Аве (Saint-Pierre-Avez) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Рибьер кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,37 км².
Стоуни-Пойнт (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Стоуни-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Стоуни-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Өренҗик (Чорум)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (köy).
(3783) Моррис
(3783) Моррис  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Гюешево
Гюешево — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мамадыш районы флагы
Мамадыш районы флагы — Татарстан Республикасы «Мамадыш муниципаль районы» муниципаль берәмлегенең рәсми символы булган танып-белү-хокукый билгесе. Флаг 2006 елның 2 ноябрендә Мамадыш халык депутатлары берләштерелгән Советының 11-8 нче карары белән расланган. Флаг 2735 нчы номер белән Россия Федерациясе Дәүләт геральдика регистрына кертелгән.
Тасвирлама
«Киңлеге озынлыгына 2:3 нисбәттәге өч — яшел (габарит киңлеге — тукыманың 7/9 өлеше), дулкынлы ак — киңлекнең 1/10 өлеше һәм күк горизонталь буйлардан торучы туры почмаклы тукыма; яшел буй уртасында район гербы фигуралары сурәтләнгән: кызыл тасма белән бәйләнгән сары көлтә һәм ян-якта очлары көлтәгә каратылган ике ак урак».
Символиканы нигезләү
Мамадыш районы флагы, 1781 елның 18 (29) октябрендә расланган Мамадыш өяз шәһәренең тарихи гербы нигезендә эшләнгән гербны исәпкә алып, барлыкка килгән. Тарихи гербның чын тасвирламасы: «Въ верхней части щита гербъ Казанскій, въ нижней — два серебряные серпа и въ срединѣ оных золотой снопъ пшеницы въ зеленомъ полѣ, въ знакъ изобилія сей страны всякого рода житомъ». «Калканның өске өлешендә — Казан гербы, аста — ике көмеш урак, алар уртасында яшел җирлектә бодай көлтәсе — бу илнең ашлык муллыгы»
Кырның яшел төсе табигатьне, өмет, яз һәм сәламәтлек символлаштыра.
Алтын (сары) көлтә — көчләрнең һәм рухи омтылышларның, уңдырышлылык һәм байлыкның традицион символы. Кызыл тасма белән бәйләнгән көлтә шулай ук район составына керүче шәһәр һәм авыл җирлекләренең аерылгысыз бәйләнешенә аллегорик рәвештә күрсәтә.
Алтын (сары төс) — байлык, ныклык, киң күңеллелек, тотрыклылык символы.
Кызыл төс — көч, батырлык, Хезмәт, матурлык һәм бәйрәм символы.
Көмеш (ак) ураклар Мамадыш районының авыл хуҗалыгы юнәлешен һәм аның халкының хезмәт сөючәнлеген символлаштыра.
Район тормышында су ресурслары зур роль уйный, бу зәңгәр һәм көмеш (ак) буй белән чагылдырылган. Зәңгәр билбау Кама елгасын һәм башка кече елгаларны символлаштыра. Зәңгәр төс — намус, намуслылык, рухият символы. Көмеш буй Нократ елгасына аллегорик рәвештә күрсәтә: Нократ — татар телендә «көмеш елга» дигәнне аңлата.
Көмеш (ак төс) — чисталык, камиллек, тынычлык һәм үзара аңлашу символы.
952 (сан)
952 (тугыз йөз илле ике) - 951 белән 953 арасындагы натураль сан.
Мамадыш районы флагы
Моны да карагыз
Мамадыш районы гербы
Лоун-Гроув (Оклахома)
Лоун-Гроув  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Лоун-Гроув шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Әлфия Зыятдинова
Зыятдинова Әлфия Рәшит кызы (21 сентябрь 1963, Балтач, Балтач районы, ТАССР, РСФСР, ССРБ) – спорт остасы.
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 21 сентябрендә Татарстан Республикасы Балтач бистәсендә туа. 1981 елда Балтач урта мәктәбен тәмамлый. Мәктәптә укыган елларда ук спортны ярата. Мәктәп һәм район күләмендә уздырылган волейбол, баскетбол, чаңгы, җиңел атлетика ярышларында теләп катнаша. Урта белем алгач, хезмәт юлын “Салават күпере” балалар бакчасында тәрбияче буларак башлап җибәрә. Гаиләле булуга карамастан спорттан аерылмый. 1993 елда Әлфия үзлегеннән кул көрәше белән шөгыльләнә башлый һәм бу үҗәтлек аңа сабан туенда, район бәйгеләрендә зур җиңүләр китерә. 1995 ел аңа зур уңыш китерә. Ул Республика чемпионатында катнашып, беренче мәртәбә көмеш һәм бронза медальләргә ия була. Алдагы елларда ул бу дәрәҗәгә күп мәртәбә ирешә. Тверь шәһәрендә Россия чемпионатында уң һәм сул куллары белән көрәшеп, икенче, өченче урыннарны алуга ирешә. Бу уңышлары аңа Россиянең спорт мастеры исемен алырга ярдәм итә һәм дөньякүләм ярышларда катнашырга мөмкинлек бирә. Ул Мәскәүдә узган Европа беренчелегендә катнашып  халыкара спорт мастеры исемен ала. Европа һәм дөньякүләм җыелма командалар арасында оештырылган ярышта көмеш кубок яулый. Екатеринбургта, Владикавказ шәһәрләрендә узган Россия чемпионатларында призлы урыннарга ия була. 1997 елда Азов шәһәрендә Бөтенроссия җәйге спорт уеннарының чемпионы була. Шул ук елда Һиндстанда узган дөнья чемпионатында уң һәм сул куллары белән көрәшеп, көмеш һәм бронза медальләр яулый. Әлфия Зыятдинова Татарстанның һәм Россиянең командалары составында күп чыгышлар ясап гомуми җиңүгә зур өлеш кертте. Үз осталыгын яшьләргә, балаларга бирүгә зур көч куя. Аның шәкертләре арасында район, республика чемпионнары, призерлары бар. 1999 елда “Факел” спорт клубында балалар өчен кул көрәше секциясе ачты. 2007 елда “Хыял” яшьләр үзәгендә тренер булып эшли башлый. Хәзерге көндә дә хезмәт юлын шунда дәвам итә.
Бүләкләр
“Хезмәт ветераны”, “Татарстан Республикасының атказанган физик культура хезмәткәре” исемнәренә ия.
Вульф (кратер)
Вульф — Венера планетасының -37.7°N, -27.2°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 24,5 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Вульф кратеры британ язучысы Вирджиния Вульф хөрмәтенә аталган.
Елдыран (Һорасан)
Елдыран (Yıldıran) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Нусбаум (Бад-Кройцнах)
Нусбаум  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2988
NGC 2988 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Новилле
Новилле — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
(787) Москва
(787) Москва  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Рокка-ди-Каве
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Иван Страхов
Страхов Иван Владимирович (1905―1985) ― ССРБ психологы, психология фәннәре докторы, профессор. К. А. Федин исемендәге Сарытау педагогия институтының психология кафедрасына нигез төзәүче.
Биографиясе
Иван Владимирович Страхов 1905 елның 6 (19) сентябрендә Ярославль губернасының Ильинское авылында туган.
Шёно
Шёно (Schœnau) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Иван Страхов
Биографиясе
1927 елда Ярославль педагогия институтының филология факультетын тәмамлый. 1927 елда Мәскәү эксперименталь психология институтының аспирантурасына укырга керә, анда аның гыйльми җитәкчесе профессор Н.К. Корнилов була. Аспирантураны тәмамлаганнан соң, 1930 елда Иркутск педагогия институтының психология кафедрасы мөдире итеп тәгаенләнә.
Шёно
Географиясе
Коммуна мәйданы — 10,37 км².
Иван Страхов
Биографиясе
1934 елда Белоруссияга күченә, анда Гомель педагогия институтының психология кафедрасы мөдире булып эшли. 1935 елда аңа профессор дәрәҗәсе бирелә.
1937 елда К. А. Федин исемендәге Сарытау педагогия институтының психология кафедрасын оештыра һәм аның мөдире була, кырык елдан артык бу вазифада эшли.
1941 елның апрелендә Мәскәү дәүләт педагогия институтында «Эмоциональные компоненты характера школьников в связи с общей характерологией» темасына докторлык диссертациясен уңышлы яклый.
1958 елдан 1975 елга кадәр ССРБ психологлары җәмгыйәтенең Сарытау бүлекчәсен җитәкли.
1985 елның 20 ноябрендә Сарытауда вафат була.
(2915) Москвина
Тарихы
1977 елның 22 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QY2» саналган.
Гари (Малмыж районы)
Гари (Гари) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Ла-Фер
Ла-Фер (La Fère) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Двориште (Көстендил өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Югары Әлкәш
Югары Әлкәш — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452328, ОКАТО коды — 80224810002.
Кейто (шәһәр, Нью-Йорк)
Кейто  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Тилмуса (Биреҗык)
Тилмуса (Tilmusa) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рокка-ди-Папа
Рокка-ди-Папа — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Юдиха
Юдиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга һазлыкта югала    кушыла. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан  Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Чессу
Чессу — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Агыйдел елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Кепушу-де-Кимпие
Кепушу-де-Кимпие — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нусбах (Пфальц)
Нусбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Обепьерр-сюр-Об
Обепьерр-сюр-Об — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
Винн (кратер)
Винн — Венера планетасының -55°N, -53.6°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Винн кратеры инглиз хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
Страйкерсвилл (Нью-Йорк)
Страйкерсвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Страйкерсвилл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
953 (сан)
953 (тугыз йөз илле өч) - 952 белән 954 арасындагы натураль сан.
Артыш (агач, берләштерү)
Артыш (гади артыш) – яшел ылыслы агач.
Артыш агачы (можжевильник) куак яки зур булмаган агач булып үсә. Ул - ике өйле куак. Ботаклары 1-1,5 см.лы ылыс белән капланган. Артышның җиләге башта яшел төстә була, өлгергәч шәмәхә-кара төскә әйләнә. Көзгә таба - август, сентябрь айларында өлгерә. Артыш җиләгенең дәва үзлекләре күптәннән билгеле. Аның составында пинен, кардинен, терцинеол һәм башка кушылмалар булган эфир мае (20% кадәр), шикәр (40% ка кадәр), сумала (9% кадәр) һәм органик кислоталар, шулай ук глюкозаидлар, танин, пектиннар бар. Медицинада артыш җиләгенең бөерләрдән һәм сидек юллары авыруларыннан сидек кудыргыч һәм дезинфекцияләү чарасы буларак файдаланыла. Артыш җиләгенең организмга булган файдасы әле моның белән генә бетми. Ул күп төрле авыруларга дәва. Ләкин һәр очракта да табиб белән киңәшләшү зарур. Артыш җиләген терлекчелектә дә кулланалар. Аның төнәтмәсе терлекләрнең тәнендәге бөҗәкләрне чыгарганда файдаланыла. Артыш агачы/куагы орлыктан үрчи. Ул Татарстанның “Кызыл китабы”на кертелгән. Аны Татарстан Республикасының төрле районнарында, шул исәптән Балтач районы территориясендә дә еш очратырга мөмкин. Артыш агачы катнаш урманнар эчендәге куаклыкларда, аланлыкларда, тау битләрендә үсә. Районда артыш җиләген күпләп җыеп, кәсеп итүчеләр бар. Артыш җиләген җыю бераз уңайсызрак. Җыйганда куакның төбенә җәймә җәяләр, чүпрәк перчатка киеп шул җәймәгә артыш җиләкләрен сыпырып төшерәләр. Аннары чүпләрен чистартып, күләгәле урында саклыйлар. Артыш җиләкләрен мичтә киптерергә ярамый, чөнки аның дәвалау үзлекләре югала. Кипкән артыш җиләген 3 ел сакларга ярый.
NGC 2989
NGC 2989 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Делян (Көстендил өлкәсе)
Делян  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Елдырым (Суруч)
Елдырым (Yıldırım) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Карсун өязе
Карсун өязе (Карсунский уезд, Корсунский уезд) — Сембер губернасы Казан губернасы составындагы административ-территориаль берәмлек (1780—1928 елларда бар булган).
Өяз үзәге — Карсун шәһәре.
Тарих
Карсун өязе 1780 елда Сембер (1796 елдан — Сембер губернасы) эчендә оештырыла.
Ножан-сюр-Уаз
Ножан-сюр-Уаз — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
Карсун өязе
Тарих
1929 елда Карсун өязе юкка чыгарыла, ә аның территориясендә Урта Идел өлкәсе Ульяновск округының Карсун районы оештырыла.
Административ бүленеш
1913 елда 23 вулыска бүленгән.
Халык
Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәбе буенча)
Мадилл (Оклахома)
Мадилл  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Мадилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нюншвайлер
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Ферте-Шеврези
Ла-Ферте-Шеврези (La Ferté-Chevresis) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Рокказекка
Рокказекка — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Өренҗик (Ениҗе)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (köy).
(4542) Моссотти
(4542) Моссотти  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1989 елның 30 гыйнварында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BO» саналган.
Күчергеч (Дүртөйле районы)
Күчергеч — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452328, — 80224810004.
Шатонёф-де-Шабр
Шатонёф-де-Шабр (Châteauneuf-de-Chabre) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Рибьер кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 23,9 км².
Тимар (Геваш)
Тимар (Timar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рокка-Кантерано
Рокка-Кантерано — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Джерман (авыл)
Джерман  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Оберив (Югары Марна)
Оберив — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
(993) Моултона
(993) Моултона  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1923 елның 12 гыйнварында Жорж ван Бисбрук тарафыннан Уильямс-Бэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1923 NJ» саналган.
Бырка (Бүә кушылдыгы)
Бырка — Бүә елгасының кушылдыгы. Пермь краеның Көязе районы биләмәләрендә ага. Бүә елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Сьоссет (Нью-Йорк)
Сьоссет  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Бырка (Бүә кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьоссет (Нью-Йорк)
Географиясе
Сьоссет халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Елдырым (Акшеһир)
Елдырым (Yıldırım) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сьоссет (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шервиллер
Шервиллер (Scherwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 18,08 км².
Нюрбург
Нюрбург — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Ферте-Милон
Ла-Ферте-Милон (La Ferté-Milon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
Ай-Вачим-Яун
Ай-Вачим-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вачим-Яун елгасының сул ярына тамагыннан 25 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан  Иртеш елгасы кушылганга кадәр. Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хантиппе (кратер)
Хантиппе — Венера планетасының 10.9°N, -11.8°W координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 40,4 километр озынлыкта булган кратеры.
Исеме
Хантиппе кратеры Сократ хатыны Ксантиппа хөрмәтенә аталган.
Кейтон (Нью-Йорк)
Кейтон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Айдар Гайнетдинов
Айдар Марсиль улы Гайнетдинов — филология фәннәре кандидаты, тарихчы, әдәбиятчы, археограф, эпиграфист, ислам белгече.
Тәрҗемәи хәле
Айдар Марсиль улы Гайнетдинов 1983 елның 13 июнендә Татарстан Республикасы Кукмара районы Манзарас авылында дөньяга килә. Кукмара урта мәктәбен тәмамлагач, Татар Дәүләт гуманитар институтында белем ала. 2005-2008 елларда Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында аспирантурада укый һәм 2009 елда кандидатлык диссертациясен яклап, филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә ия була. Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында, Республика традицион мәдәниятне үстерү үзәгендә хезмәт куя. 2014 елдан алып хәзерге көнгәчә Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институтында эшли. Тарихи-мәдәни истәлекләрне өйрәнүгә керткән өлеше өчен 2017 елда Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгының Рәхмәт хаты белән бүләкләнә.
Фәнни хезмәтләре һәм китаплары
А. М. Гайнетдинов - 20 дән артык китап авторы һәм төзүчесе. Шулай ук аның 100 гә якын фәнни һәм фәнни-популяр мәкаләләре басылып чыга. Татар халкының әдәби, тарихи, дини, мәдәни мирасын өйрәнү һәм халыкка кайтару өлкәсендә зур эш башкара. Китапларының исемлеге:
NGC 2990
NGC 2990 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(4182) Маунт Локк
Тарихы
1951 елның 2 маенда биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Макдональд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1951 JQ» саналган.
Өренҗик (Алтынова)
Өренҗик (Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Ялова иле Алтынова илчесенә караган бер авыл (köy).
Роккантика
Роккантика — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Длыхчево-Сабляр
Длыхчево-Сабляр — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кепушу-Маре
Кепушу-Маре — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гирсово (станция)
Гирсово (Гирсово) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан тимер юл станциясе.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Түбән Әлкәш
Түбән Әлкәш — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452328, — 80224810005.
Елдырым (Акъюрт)
Елдырым (Yıldırım) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Акъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сема (елга)
Сёма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сояльск күле - Соялка елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Оберальбен
Оберальбен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Добри-Дол (Көстендил өлкәсе)
Добри-Дол  — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Оберальбен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Добри-Дол (Көстендил өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чеше
Чеше — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга  Пшеха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Макалестер (Оклахома)
Макалестер  — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.
Тайкондерога (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Тайкондерога  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Макалестер (Оклахома)
Тарихы
Макалестер шәһәре  елда нигезләнгән.
Тайкондерога (сан алу урыны, Нью-Йорк)
Географиясе
Тайкондерога халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Макалестер (Оклахома)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.