cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сөләйман Дәмирәл
Тормыш юлы
1975—1980 елларда тәнәфесләр белән коалицион хөкүмәт премьер-министры урынбасары вазыйфасында эшли башлый. 1980 елда гражданнар чуалышлары 12 сентябрьдә кораллы переворотка китерә һәм ул премьер-министр постыннан төшерелә.
Дөрес юл партиясен төзегәндә идея лидеры була. 1987 елның 24 сентябрендә партияның генераль рәисе итеп сайлана.
1990—1993 елларда яңадан Төркия премьер-министры, ә 1993—2000 елларда Төркия президенты.
Казакъстанда университет Демирель исеме белән аталган.
Киченица
Киченица — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
NGC 273
NGC 273 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Астраханка (Диңгез буе крае)
Астраханка (Астраханка) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,21%.
Мариэтта (Танлова кушылдыгы)
Мариэтта  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Танлова елгасының сул ярына тамагыннан 141 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 25 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буда-Завидугерска
Буда-Завидугерска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Соцфилэкс-89
«Соцфилэкс-89» (рум. Socfilex '89) — 1989 елның октябрендә Бакыуда да(Румыния) узган «Соцфилэкс» форматындагы соңгы халыкара филатистика күргәзмәсеисеме. Ул дөньяда тынычлык һәм хезмәттәшлеккә багышланган иде.
Тасвирлама
Күргәзмә 1989 елның 7 октябреннән 14 октябренә кадәр Бакыуда да, шәһәр спорт комплексы залында үткәрелде. Күпсанлы коллекцияләр белән 500ләп стенд урнаштырылган иде. Күргәзмәдә Румыния, Болгария, Маҗарстан, ДАҖ, Куба, Польша, Чехословакия, Монголия һәм СССР коллекционерлары катнашты.
Күргәзмә бүләкләре
Күргәзмәдә барлыгы төрле дәрәҗәдәге 99 медаль, шуларның 24 әдәбият өчен тапшырылды. Совет филатистлары барлыгы 28 бүләк яулады. В. Синегубов һәм А.Линьков коллекцияләре — зур алтын медальга, Н. Соболев һәм Г. Малахов коллекцияләре — алтын медальга, И. Павлов һәм В. Садовников коллекцияләре — алтынланган медальләргә лаек булдылар. Әдәби класста «СССР Филателиясе» журналы көмеш медальгә лаек булды.
Филателиядә «Соцфилэкс-89»
Румыния почтасы Бакыу (спорт комплексы бинасы, «Молдова» кунакханәсе, пионерлар һәм укучылар лагере, этнография музее), шулай ук хатын-кызлар һәм румын милли киемнәре рәсемнәре төшерелгән алты берьяклы почта карточкалары чыгарды. Бу карточкаларда почта өчен түләү билгеләренә күргәзмә эмблемасы урнаштырылды.
Күргәзмәнең киләчәк язмышы
«Соцфилэкс-89» - социалистик бердәмлек илләренең филатистик оешмалары белән берлектә уздырылган даими филатистик күргәзмәләр кысаларында соңгы күргәзмә. 1990 елның өченче кварталына билгеләнгән «Соцфилэкс-90» күргәзмә бөтенләй узмады.
Хуҗаш
Хуҗаш (Кузяшева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (98%).
Росцевичы
Росцевичы (Росцевічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Епанс
Епанс — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Лизьё
Лизьё — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
(18285) Владплатонов
(18285) Владплатонов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1972 елның 14 апрелендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 GJ» саналган.
Элфрида Елинек
Элфрида Елинек (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2004).
IELTS
IELTS (International English Language Testing System) — инглиз теле белүен тикшергән стандартлаштырган махсус тест-имтихан.
IELTS — инглиз телен уку өчен иң кирәкле, популяр тест (иң популяр тест АКШ-та TOEFL).
2012 ел эчендә 2 миллион кеше шушы тесты тапшырган һәм тес популярлыгы елдан-ел арта.
IELTS оештуручылары (хужалары):
IELTS өч версиясе:
900 тест-үзәкләре 130 илендә IELTS-ны оештыралар һәм үткәрәләр. Academic IELTS (академик версия) елга 48 тапкыр үткәрелә. Гомуми — 24 тапкыр.
һәм гомуми балл (Overall Score Band).
Тест тапшырганнан соң ике ел дәвамында чын.
Форматы
IELTS якынча 3 сәгать тапшырыла. Дүрт модульләр:
Беренче өч модуль (Listening, Reading, Writing) бер көнне һәрвакыт иапшырыла, модуль арасында тәнәфес юк. Гомуми озынлыгы техник паузалар белән - 180 минут.
Speaking йә шул ук көндә, яисә берничә көнгә кадәр яки аннан соң тапшырыла.
Listening
IELTS Listening — инглиз телен ишетү белүен тикшергән махсус модуль.
"Гомуми озынлыгы IELTS Listening: 40 минут"
Башланыр алдыннан тест-имтихан тапшыручылар буклет һәм имтихан лист (Listening Answer Sheet) ала.
Listening дүрт категорияләренә принцибы буенча 40 мәсьәләләрнең тора.
Беренче 30 минут тест сорауларын укырга, әңгәмәне тыңларга һәм җавапларны буклетка язырга кирәк. Мәгълүмат ишетү өчен бер тапкыр гына бирелә. Өстәмә 10 минут бирелә өчен җавапларны язу өчен бирелә.
Listening Academic IELTS (академик версия) һәм General Training IELTS (гомуми версия) өчен аерылмый.
Reading
IELTS Reading — инглиз телен уку белүен тикшергән махсус модуль.
Гомуми озынлыгы - 60 минут. Башланыр алдыннан тест-имтихан тапшыручылар буклет һәм имтихан лист ала.
Reading 40 мәсьәләләрнең тора.
Бу модульнең ике версиясе бар: Listening Academic IELTS (академик версия) һәм General Training IELTS (гомуми версия) өчен.
IELTS Academic Reading үз эченә 3 бүлегендән тора. Һәр кисәк 650-1000 кадәр символлы текстан тора. Барлык текстлар академик журналлардан, газета һәм китаплардан алынган. IELTS General Training Reading шулай ук 3 бүлегендән тора. Һәр өлеше бер, ике яки өч зур булмаган гомуми темаларга текстлардан тора.
Reading-та җавапларны язу өчен вакыт бирелмәй.
Writing
Гомуми озынлыгы - 60 минут. Башланыр алдыннан тест-имтихан тапшыручылар буклет һәм имтихан лист ала.
Бу модульнең ике версиясе бар: Listening Academic IELTS (академик версия) һәм General Training IELTS (гомуми версия) өчен.
IELTS Academic Writing:
IELTS General Training Writing:
Speaking
IELTS Speaking — инглиз телендә сөйләшү белүен тикшергән махсус модуль.
IELTS Speaking гомуми озынлыгы 11-14 минут.
IELTS Speaking ялгыз калган кандидат һәм экзаменатор белән үткәрелә. Сөйләшү аудионосителгә языла.
Speaking 3 өлештән тора(экзаменатор белән танышу һәм уртак темаларга сөйләшү).
Драга (Шторе)
Драга  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Казилина (Ла Специя)
Казилина — Италиянең Лигурия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казилина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Гатчинсон (Миннесота)
Гатчинсон  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гатчинсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лабишин-Весь
Лабишин-Весь — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Овчинята
Овчинята (Овчинята) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Кемпа (Конинский повяты)
Кемпа  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зульц-им-Вайнфиртель
Зульц-им-Вайнфиртель — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD209970
HD209970 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Виишоара (Васлуй)
Виишоара — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коламбайн-Велли (Колорадо)
Коламбайн-Велли  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бекеши (ай кратеры)
Бекеши - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 96,25 км булган кратер.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
Лапинка
Лапинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Двина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Бүюкөртүлү (Сарыз)
Бүюкөртүлү (Büyükörtülü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шемелье
Шемелье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Бәдирли
Бәдирли (Bədirli ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Бёбрах
Бёбрах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Һаролд Пинтер
Һаролд Пинтер (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2005).
Чикъелга
Чикъелга — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453032, — 80203813010.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 63 кешенең яшәве мәгълүм.
Инвернесс (Колорадо)
Инвернесс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Инвернесс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Конево (Разград өлкәсе)
Конево  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Түбән Шелаболки
Түбән Шелаболки (Ӱл Солаволкы, Нижние Шелаболки) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,7%), урыслар (5,3%).
Еперне
Еперне — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Драге (Метлика)
Драге  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Росцишки
Росцишки (Росцішкі ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Оф (Оф)
Оф (Of) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Of Of
Буда-Руска
Буда-Руска — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Альфред Халиков исемендәге Археология институты
Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Альфред Хәсән улы Халиков исемендәге Археология институты (ТР ФА А. Х. Халиков исемендәге Археология институты) — Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең аерымланган структур бүлекчәсе 2014 елда барлыкка килә. РФ Европа өлешендәге өч әйдәп баручы археология академия институтының берсе һәм Идел буендагы бердәнбер институт булып тора. Институт эшчәнлегенең төп максаты — археологик,тарихи, этноархеологик һәм табигый-фәнни тикшеренүләр өлкәсендә фәнни һәм музей эшчәнлеген гамәлгә ашыру.
Тарих
Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең аерымланган бүлекчәсе — Альфред Хәсән улы Халиков (1929—1994) исемендәге Археология институты 2013 елда ТР ФА президентының 05.07.2013 ел, № 28 боерыгы белән барлыкка килә. Институтның штат расписаниесе 2014 елның 1 апреленнән гамәлгә кертелә һәм нәкъ менә шушы датадан институтның финанс-хуҗалык эшчәнлеге башлана. Аерымланган бүлекчә башлыгы: тарих фәннәре докторы Айрат Габит улы Ситдыйков. Институт рецензияләнә торган «Поволжская археология» (Идел буе археологиясе, ВАК, Scopus) һәм «Археология евразийских степей» (Евразия далалары археологиясе, ВАК) фәнни журналлары чыгара.
(18286) Кнайп
(18286) Кнайп — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1973 елның 27 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 UN5» саналган.
Коры Хабль
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Крюковск гидротөене су объектлары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гейвард (Миннесота)
Гейвард  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гейвард шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иляшкино
Иляшкино — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Халык саны — 132 тирәсендә. Почта индексы — 423077.
Тарих
1900-елларда нигезләнгән.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Бүюкпотуклу (Пынарбашы)
Бүюкпотуклу (Büyükpotuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коллбран (Колорадо)
Коллбран  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кемпа (Чарнковско-Тшцянецкий повяты)
Кемпа  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Казилина I (Фрозиноне)
Казилина I — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Казилина I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.
Виишоара (Васлуй, Васлуй)
Виишоара — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дорис Лессиң
Дорис Лессиң (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2007).
Литто
Литто — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Беккерель (ай кратеры)
Беккерель - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 62,86 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Антуан Анри Беккерель (1852—1908) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Тышкы сылтамалар
Becquerel (crater)
Лави (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
Лави  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зульцталь-ан-дер-Вайнштрасе
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Ауровка
Ауровка (Ауровка) — Диңгез буе краеның Анучино районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), украиннар (15%), кореялеләр (9%).
NGC 274
NGC 274 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Шемилье
Шемилье — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Белленберг
Белленберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
HD210071
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Индиан-Гиллс (Колорадо)
Индиан-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Индиан-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Будвець (Подлясье воеводалыгы)
Будвець  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бойханлы
Бойханлы (Boyxanlı ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Костанденец
Костанденец — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җаң-Мари Густав де Клезио
Җаң-Мари Густав де Клезио (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2008).
Глухой Остров
Глухой Остров (Глухой Остров) — Чиләбе өлкәсенең Кусә районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Епуа
Епуа — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Драгоня (Пиран)
Драгоня  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Коруклу (Татван)
Коруклу (Koruklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (köy).
Ибельбах
Ибельбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Рось
Рось (Рось ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.
Мариэтта (елга)
Мариэтта  — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Мариэтта елгасының уң ярына тамагыннан 25 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
(18287) Веркин
(18287) Веркин — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 3 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 TU3» саналган.
Гейделберг (Миннесота)
Гейделберг  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Виишоара (Видра, Вранча)
Виишоара — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кемпа (Шамотульский повяты)
Кемпа  — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Симичи
Симичи (Симичи) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Левакша
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Лавичек
Лавичек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бүюкпынар (Аланья)
Бүюкпынар (Büyükpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Коул-Крик (Фремонт, Колорадо)
Коул-Крик  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонвиллер
Лонвиллер — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Будзиски (Августивский повяты)
Будзиски  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Һерта Мүллер
Һерта Мүллер (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2009).
Кырым татар фольклоры
Кырым татар фольклоры — төрки телле халыклар мәдәниятенең үзенчәлекле тармагы, халык инструменталь һәм вокаль музыка жанрларын, шулай ук дини юнәлештәге музыканы үз эченә ала.
Тасвирлама
Кырым татарларының җырлары берничә жанрдан гыйбарәт, аларның берсе — далада урнашкан төбәкләргә, икенчесе-таулы һәм ярымутрауның көньякта урнашкан төбәкләргә хас. Гадәттә, музыка бертавыштан гына гыйбарәт, әмма унисонга инструментлар да кушылып уйнарга мөмкин һәм бу очракларда гетерофония алымы барлыкка килә. Борынгы көйләрнең диапазоны октавадан артмый, соңрак барлыкка килгән көйләр якынлыча 1,5 октаваны колачлый. Гадәттә, җыр характерында инструменталь кереш җырны башлап җибәрә, җырлар, нигездә, диатоника шәкелендә иҗат ителгән. Дала төбәкләрендәге җырлар тынычрак һәм тыйнаграк, ә таулы өлкәләрнең һәм ярымутрауның көньягындагы җырларга мелизмнар, күтәренке дәртле характер хас.
Бёмфельд
Бёмфельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Бела (ай кратеры)
Бела - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 10,07 км булган кратер.
Бёмфельд
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бела (ай кратеры)
Атамасы
Кратерга атама Славян исеме хөрмәтенә бирелә.
Тышкы сылтамалар
Béla (crater) Béla (lunar crater)
NGC 275
NGC 275 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
(18288) Ноздрачев
(18288) Ноздрачев — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1975 елның 2 ноябрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 VX2» саналган.
Кривица (Болгария)
Кривица  — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Убалар
Убалар — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453032, — 80203813011.
Демография
Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 248 кешенең яшәве мәгълүм.
Ист-Плезант-Въю (Колорадо)
Ист-Плезант-Въю  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ист-Плезант-Въю халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ермонвиль
Ермонвиль — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Сарамбай
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,8%), урыслар (5,2%).
Шемире-сюр-Сарт
Шемире-сюр-Сарт — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Науру
Нау́ру Җөмһүрияте́ (наур. Ripublik Naoero, ингл. Republic of Nauru) – шул ук исемле мәрҗән утравында урнашкан кечкенә дәүләт. Тын океанның көнбатыш өлешендә урнашкан. Мәйданы 21,3 км². Халык саны 14 мең кеше. Бәйсезлек 1968 елда игълан ителгән.
Дәүләт Милләтләр Дуслыгына керә. 1999 елның 14 сентябрендә дәүләт БМОна кертелгән.
Диннәр
Науру Конституциясе дин тоту иреген күздә тота.
Науруның күпчелек халкы – христианнар .2011 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, (NCC) – утраудагы барлык конфессияләрнең иң зурысы (Науру халкының 60 % ы). Кытайдан чыккан Науру ватандашлары конфуцийчылык һәм буддизм тарафдары, аларның гомуми саны ил халкының 4 % ын, Һинд дине, Ислам һәм Яһүд дине тарафдарлары 1 % ын тәшкил итә. Pew Research-тан мәгълүмат буенча, Һинд диненең, Иудаизм диненең һәм Исламның утрауда күпмедер тарафдарлары бар, һәрбер бу динне халыкның якынча 0,1%-ы тота (ун кешедән әзрәк).
Роткавичы
Роткавичы (Роткавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Драготинци (Светий Юрий-об-Щавници)
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Казилина II (Фрозиноне)
Казилина II — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Ибераккерн
Ибераккерн — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
HD210139
HD210139 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Афанасьевка (Диңгез буе крае)
Афанасьевка (Афанасьевка) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.
Халык
Халык саны динамикасы:
Бүюкпынар (Кареси)
Бүюкпынар (Büyükpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кареси илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мәүлет (Чиләбе өлкәсе)
Мәүлет (Мавлютова) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (98%).
Виишоара (Вилча)
Виишоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Марио Варгас Льоса
Марио Варгас Льоса (, —, ) —. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2010).
Кемпа-Велика
Кемпа-Велика — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гейфилд (Миннесота)
Гейфилд  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гейфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Лагевники (Влоцлавский повяты)
Лагевники  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Тургут Өзал
Тургут Өзал (Turgut Özal; 1927 елның 13 октябре, Малатья, Төркия — 1993 елның 17 апреле, Әнкара, Төркия) — Төркия дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе. Төркиянең сигезенче президенты. Хакимияттә 1983 елдан 1991 елга кадәр булганда, икътисади реформалар нәтиҗәсендә, Төркиянең ТМПсы 1908 елдагы Госман империясе дәрәҗәсенә тиң булган югары дәрәҗәгә күтәрә.
Тормыш юлы
Тургут Өзал 1927 елның 13 октябрендә Төркиянең Малатья шәһәрендә туа. Тургутның әтисе банк хезмәткәре булган, әнисе Хафизә башлангыч сыйныфларда укытучы булып эшләгән. Бераздан гаилә Силифке шәһәренә күчә. 1931 елда гаилә Согытка күчә, анда Тургут укый башлый. Әтисе эшчәнлеге белән бәйле рәвештә, гаилә еш күчә, нәтиҗәдә Тургут Мардинда тулы урта белем ала. Коньяда һәм Кайсеридә югары мәктәп тәмамлый. 1950 елда Стамбул техник университетын тәмамлый, белеме буенча инженер-электрик.
Гаилә
1952 елга кадәр Өзал никахта тора. Аерылышканнан соң Өзал хезмәттәшенә Сәмрә Өзалга өйләнә. Өч балалары бар: Әхмәт, Зәйнәп, Эфе.
Сәяси эшчәнлек
1950 елдан 1952 елга кадәр АКШта эшли. Армиядә хезмәт иткәннән соң, Якын көнчыгыш техник университетында лекцияләр укыган. Төрле дәүләт учреждениеләрендә һәм шәхси сектор предприятиеләрендә эшли.
1979 елда премьер-министр Сөләйман Дәмирәлның икътисади киңәшчесе һәм дәүләт план оешмасы җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы итеп билгеләнә.
1980 елның 14 сентябрендә премьер-министр Бүлент Улусу икътисади мәсьәләләр буенча урынбасары була. 1982 елның 14 июлендә финанс җәнҗалы белән бәйле рәвештә әлеге вазыйфадан китә. 1983 елның 20 маенда «Ватан партиясе» партиясенә нигез сала. 1983 елгы Парламент сайлауларында аның партиясе мөмкин булган 400 урынның 211 ала. Тургут Өзал Төркиянең кырык бишенче премьер-министры була. 1987 елгы сайлауларда аның партиясе 292 депутат урыны ала һәм Өзал яңадан премьер-министр вазыйфасын башкара.
Уңышсыз үтерү омтылышы
1988 елның 18 июнендә «Ататюрк» спорт салонында «Ватан партиясе» съездында Картал Демираг ике тапкыр атып, Өзалга һөҗүм итә һәм президентның кулын яралый. Атыш нәтиҗәсендә 18 кеше яраланган. Яралылар арасында министр Имрен Айкөт та була. Картал Демираг үлем җәзасына хөкем ителә, соңрак җәза 20 ел төрмә белән алмаштырыла. Президентлыгы вакытында Өзал Картал Демирагны гафу итә.
Президентлык
1989 елның 9 ноябрендә Тургут Өзал рәсми рәвештә Төркиянең сигезенче президенты була. Беренче турда Өзал 247 тавыш, ә аның көндәше Фәтхи Челикбаш 18 тавыш җыя. Икенче турда Тургут 256 тавыш җыя, ә аның көндәше 17.
Аның президентлыгы вакытында төбәктәге иң әһәмиятле вакыйга — Күвәйтны Гыйрак яулап алуы; Өзал Сәддам Хөсәенны Төркия өчен куркыныч дип санаган. ССРБ таркалганнан соң Өзал Үзәк Азия һәм Азәрбайҗан илләре белән элемтәләрне җайга сала башлый.
Гомер азагы
1993 елның 17 апрелендә Азәрбәйҗанга визитыннан соң ук инфаркттан үлә.
1996 елның ноябрендә Төркия массакүләм мәгълүмат чаралары видео бастыра, анда көрдләр сепаратистларының лидеры Өзалны төрек махсус хезмәтләре агулаганын, дип әйтә. Президентның хатыны эшне яңадан карауны таләп итә, әмма аның мөрәҗәгате нәтиҗәсез кала.
2012 елның 2 октябрендә Истанбулда Тургут Өзал җәсәдләрен агу эзләү максаты белән эксгумацияләргә керешәләр. 2 ноябрьдә Тургут Өзалның тукымалары калдыкларында лаборатория тикшеренүләре барышында төрек медиклары сирәк агулы матдә — стрихнин-кератин эзләрен табалар һәм Өзал алар белән агуланган дигән нәтиҗәгә киләләр. Стрихнин турындагы мәгълүмат рәсми рәвештә расланмаган. 2012 елның декабрь уртасында сәясәтче калдыкларында берьюлы 4 төр зарарлы матдә — америций, полоний, кадмий һәм ДДТ табылуы билгеле була.
Белл (ай кратеры)
Белл - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 86,33 км булган кратер.
Атамасы
Кратерга атама Александр Белл (1847—1922) хөрмәтенә бирелә.
Тарихы
Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
Креммлинг (Колорадо)
Креммлинг  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Леваш
Леваш — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Сухона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Креммлинг (Колорадо)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Леваш
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Борис Колкер
Борис Григорий улы Колкер (15.07.1939 елда туган) – совет эсперантологы, телләр укытучысы, тәрҗемәче. Берничә эсперанто теле дәреслекләренең авторы. 1993 нче елдан Кливлендта (Огайо штаты, АКШ) яши.
Борис Колкер Совет эсперанто яшләре хәрәкәте (Sovetia Esperantista Junulara Movado, SEJM), Уфа эсперанто клубы, Совет эсперантистлары берләшмәсе (Asocio de Sovetiaj Esperantistoj, ASE), Совет республикалары эсперантистлары союзы (Sovetrespublikara Esperantista Unio, SEU), Россия эсперантистлары союзына (Rusia Esperantista Unio, REU) нигез салучыларының hәм житәкчеләрнең берсе була, СССРда hәм Россиядә эсперанто телен өйрәтү буенча вәкил, Бөтендөнья эсперантист яшьләр оешмасы (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, TEJO) комитетының әгъзасы, Бөтендөнья эсперантистлары оешмасының (Universala Esperanto Asocio, UEA) әгъзасы hәм СССР да төп вәкиле, Эсперанто телендә язучылар оешмасының (Esperantlingva Verkista Asocio, EVA) нигез салучысы hәм әгъзасы, эсперанто буенча халыкара имтиханнар комиссиясенең вице–президенты. Бөтендөнья эсперантистлары конгрессларында 1963 нче елда София шәһәрендә узган 48-нче конгресстан алып докладлар белән чыгыш ясый, 2000 нче елда Тел-Әвивтә үткән 85-нче Конгрессның темасын билгели.
Кандидатлыкка диссертациясе
Эсперанто теленең ясалуында hәм үcешендә рус теленең өлеше.  Мәскәү: СССР Фәннәр Академиясе, Тел белеме институты, 1985. – 23 бит. Диссертациягә автореферат
Поперечка (Чет кушылдыгы)
Поперечка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Четь елгасының сул ярыннан 403 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Марья-Юган
Марья-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Хейги-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 138 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 55 км.
Коруклу (Кешан)
Коруклу (Koruklu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (köy).
Марья-Юган
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Капюлин (Колорадо)
Капюлин  — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Капюлин халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Будзиски (Кольненский повяты)
Будзиски  — Польшаның Подлясье воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(18289) 1976 UB16
(18289) 1976 UB16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1976 елның 22 октябрендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 UB16» саналган.
Ерпон
Ерпон — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
Офкөй (Бисмил)
Офкөй (Ofköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Мансур (мәгънәләр)
Мансур — фамилия (ләкаб) һәм топоним.
Бенедиктбойерн
Бенедиктбойерн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.
Ровбавичы
Ровбавичы (Роўбавічы ) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.
Бенедиктбойерн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ровбавичы
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
Крояч
Крояч — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лонгвиль (Кальвадос)
Лонгвиль — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
Дражен Врх (Света Ана)
Дражен Врх  — Словениянең җәмгыятендә урнашкан авыл.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бүюксалкым (Каракөпрү)
Бүюксалкым (Büyüksalkım) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шенилье-Шанже
Шенилье-Шанже — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
Индустриальный
Индустриальный — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы поселок.
Халык саны — 54 тирәсендә. Почта индексы — 423066.
Тарих
1920-елларда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Виишоара (Димбовица)
Виишоара — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иберзаксен
Иберзаксен — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. округы составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
NGC 276
NGC 276 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Буравар
Буравар (Buravar ) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
Уразай (мәгънәләр)
Уразай — топоним.
Лагевники (Иновроцлавский повяты)
Лагевники  — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гектор (Миннесота)
Гектор  — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Гектор шәһәре  елда нигезләнгән.
Кырым татар музыкасы
Тасвиры
Кырымтатар музыкасының тау һәм дала стильләре бар. Алар төрле субэтнослар арасында таралган: көньяк яр һәм таулы татарларның җырлары (түркү) моңлы, катлаулы сыгылмалы көйле һәм ярымтоннар системасына ия, ә дала як көйләре (җыр) гади, алар диатоник нигезгә корулган. Ритм җәһәтеннән кырымтатар музыкасына 2 һәм 3 өлешле ячейкалар өстәлгән 5, 7 һәм 9 өлешле үлчәм хас.
Халык җырларын чыгаручылар һәм башкаручыларны таулы татар — ашик, дала татарлары кедаи дип йөртә. Кырым татарлары халык музыкасында эпик җыр төрләреннән бәетләр һәм дастаннар бар (мәсәлән, «Кер-оглу», «Әдигә» һәм Әсән Рефератов тарафыннан музыкаль драма итеп эшләнгән «Чора батыр»). Кырым татарларының XVIII гасыр ахырыннан күчеп йөрергә мәҗбүр ителүе нәтиҗәсендә мөһаҗир түрк һәм көч авасы дигән тарихи җыр жанры барлыкка килә. Көнкүреш жанрлары арасыннан төрлечә аталып йөртелгән кыска җырлар (дала татарларында — чын яки чины, таулы татарларда — мана), шулай ук мәкъам дигән моңлы җыр жанрын аерып карарга була. Фольклорда йола алды, түгәрәк корып биегәндә җырлана торган җырлар (хоран) бар. Инструменталь бию музыкасы җитезгә (къайтарма) һәм талгынга (агъыр ава) бүленә.
Традицион халык музыка коралларыннан кырым татарларының басымлы кораллары — давыл (карамчадан «зур барабан»), дарә һәм дүмбәләк (балчык чүлмәктән тире тарттырып ясалган парлы литавра), тынлы музыка кораллары — зурна, толып-зурна һәм кавал, кыллы кораллары кеманча, саз һәм сантыр бар. XIX гасыр азагында — кларнет, көпшә һәм скрипка, аннан соң электр гитарасы һәм аккордеон куллануга кереп китә. Традицион инструменталь ансамбль давулдҗылар дип атала һәм 2 урнадан, давулдан һәм дарәдән тора. Җырчылар кушылып җырлый торган камералы ансамбльгә дарә, сантыр, бер-ике скрипка, кларнет һәм торба (соңрак аккордеон да) керә, ул чал яки кеманеджилер дип атала.