cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пассейк (Нью-Джерси)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дөнгелли (Кандыра)
Дөнгелли (Döngelli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Гёрсдорф (Франция)
Гёрсдорф (Gœrsdorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Кайру (Чулышман кушылдыгы)
Кайру — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулышман елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.
Гёрсдорф (Франция)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,14 км².
Кайру (Чулышман кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Драшан
Драшан — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Березник (Орлов районы)
Березник (Березник) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Татлар (Алтындаг)
Татлар (Tatlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Черизано
Черизано — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сыбыри-Яха
Сыбыри-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Хадуттэ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Линдон Җонсон
Линдон Җонсон (, —, ) — ,.
Иляна (Бузеу)
Иляна — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ун-Угловат-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Идар-Оберштайн
Идар-Оберштайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2567
NGC 2567 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Алдар (Борай районы)
Алдар — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452968, — 80218804003.
Альфред (Нью-Йорк)
Альфред  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перюс-ле-Рок
Перюс-ле-Рок (Peyrusse-le-Roc) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Монбазинуа кантонына карый.
Дырманци
Дырманци — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Перюс-ле-Рок
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,81 км².
Ванто (Нью-Йорк)
Ванто  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Сияр
Сияр — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Ванто (Нью-Йорк)
Географиясе
Ванто халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окчулар (Бартын)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (köy).
(3166) Клондайк
(3166) Клондайк  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1940 елның 30 мартында И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1940 FG» саналган.
Ричард Никсон
Ричард Никсон (, —, ) — ,.
Рибуис
Рибуис — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
От-Гулен
От-Гулен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Идельберг (Рейнланд-Пфальц)
Идельберг  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Березник (Березник авыл җирлеге)
Березник (Березник) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
Калбакая
Калбакая — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Башкаус елгасының уң ярыннан 178 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.
NGC 2568
NGC 2568 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Калбакая
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Патерсон (Нью-Джерси)
Патерсон  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Патерсон шәһәре  елда нигезләнгән.
Сылтамалар
Патерсон (Нью-Джерсі)
Скорбе-Клерво
Скорбе-Клерво — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Татлар (Синҗан)
Татлар (Tatlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Герстайм
Географиясе
Коммуна мәйданы — 16,42 км².
Амбой (Нью-Йорк)
Амбой  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черкиара-ди-Калабрии
Черкиара-ди-Калабрии — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Елисейна
Елисейна — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иденхайм
Иденхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иляна (Келераш)
Иляна — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вашингтон-Гайтс (Нью-Йорк)
Вашингтон-Гайтс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вашингтон-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Җералд Форд
Җералд Форд (, —, ) — ,.
Ривель
Ривель — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Паннсе
Паннсе — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
(3520) Клопстег
(3520) Клопстег  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1952 елның 16 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1952 SG» саналган.
NGC 2569
NGC 2569 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Перт-Эмбой
Перт-Эмбой — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
NGC 2569
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Перт-Эмбой
Тарихы
Перт-Эмбой шәһәре елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гомәр (Борай районы)
Гомәр — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452968, — 80218804004.
Руснак (коммуна)
Руснак (Roussennac) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Монбазинуа кантонына карый.
Идерсдорф
Идерсдорф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Руснак (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 17,27 км².
Камга
Камга — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Телецкое күле (Камга шыганАгыйдел) урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зверино (Болгария)
Зверино  — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пениковка
Пениковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Ука елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сыга-Яха
Сыга-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга  Комсятта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ун-Халаев-Юган
Ун-Халаев-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Халаев-Лор күле    кушыла. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Аергыч (синтаксис)
АЕРГЫЧ ― җөмлә кисәге.
Гомуми мәгълүмат
Жөмләнең предмет төшенчәсен атаучы кисәгенә ияреп, шул предметларның билгесен, санын һәм кемгә (нәрсәгә) каравын белдерүче кисәк аергыч була. Аергыч буйсынган кисәкне аерылмыш диләр. Аерылмыш күбрәк исемнәр һәм исемләшкән башка сүзләр белән бирелә. Аерылмыш җөмләнең теләсә нинди кисәге булырга мөмкин, димәк, аергыч җөмләнең теләсә кайсы кисәге янында була ала, һәм аерылмыш кайсы кисәк булып формалашса да, аергыч үзгәрешсез кала. Без биредә аергычларны кайсы сүз төркемнәре белән бирелүенә карап төркемлибез. Һинд-Европа телләрендә аергычлар күбрәк сыйфатлар белән бирелсәләр, дөресрәге, аергыч булып килгән исем сыйфат формасын алса, төрки телләрдә исем, аергыч булып килгәндә дә, исем булып кала, күп очракта сыйфатка әйләнми. Шуңа күрә төрки телләрдә исемнәр белән бирелгән аергычлар күбрәк очрыйлар.
Исем белән бирелгән аергычлар
Аерылмышка иялек килеше һәм тартым кушымчасы ярдәмендә ияргән аергыч. Монда иялек килеше формасын — аергыч, тартым формасын аерылмыш ала. Аергыч I, II зат алмашлыклары булганда, аерылмыш сөйләмә әдәби телдә тартым кушымчасын алмаска да мөмкин, мәсәлән: минем китап, синең китап. Ләкин язма әдәби телдә, кагыйдә буларак, тартым кушымчасын төшереп калдырмыйлар: минем китабым, синең китабың формасын кулланалар. Аергыч өченче затка караган сүз белән бирелгәндә, аерылмыштан тартым формасы төшеречми. Тик тезмә әсәрләрдә генә чыгармалар булырга мөмкин, мәсәлән: Бик матур бер айлы кичтә бу авылның бер егет киткән урманга утынга... (Г. Т.) Аергыч түбәндәге очракларда иялек килеше кушымчасын ала: Иялек килешендәге сүз белән бирелгән аергыч, аерылмыш белән бергә, бер әйбернең (затның, төшенчәнең) икенче әйбергә (затка, төшенчәгә) караган булуын белдерә. Бу юл белән түбәндәге әйберләр бер-берсенә каратылалар:
Аерылмышка янәшә тору һәм тартым кушымчасы ярдәмендә ияргән аергыч
Мондый аергыч, кагыйдә буларак, аерылмышка янәшә торып кына бәйләнә ала. Бу очракта да аергыч белән аерылмыш бер әйберне (затны, төшенчәне) икенче әйбергә (затка, төшенчәгә) каратып ачыклый, төгәлли, димәк, монда да бер әйбер икенче әйбергә каратыла. Түбәндәге әйберләр бер-берсенә каратылалар:
Аерылмышка янәшә тору чарасы аша бәйләнгән аергыч
Мондый аергыч, аерылмыш белән бергә, бер әйбернең (затның, төшенчәнең) икенче әйбер (зат, төшенчә) аркылы ачыклануын белдерә. Түбәндәге әйберләр берсе икенчесе белән ачыкланалар:
а) әйбер үзенең материалы белән: Вакыт җиткәч, сатин күлмәк белән каты кунычлы хром итек сатып алды. (А. Ш.)
б) зат үзенең профессиясе белән: Чүкечләр тынып торган арада, аргы почмакта тимерче Мостафаның карлыга төшкән тавышы яңгырады. (К. Нәҗ.) в) әйбер үзенең төрен белдерүче исем белән: Беренче кар төшәр алдыннан, бер ир бала дөньяга килгәч, икесенең дә башлары күккә тиде. (Й. Г.)
г) сан белдерүче сүзләр белән ачыкланган әйбер икенче бер әйберне ачыклый — күләм чамасын белдерә: Башта бер-ике чакрым җирне барыбыз да тигез килдек. (Ф. X.)
д) кабатланган сүз белән бирелгән аергыч та аерылмыштан аңлашылган әйбернең күләм-чамасын белдерә: Боларның кайсында мичкә-мичкә кымыз, кайсында тәпән-тәпән май, капчык-капчык корт була. (Г. И.) е) әйбер үзенең вакыты яки урыны белән ачыклана: Сәфәр урам як тәрәзәдән баш тыкты да ут чыккан кебек акырып җибәрде. (Г. И.) Туй көнне алар безгә бергәләп килергә тиешләр иде. (К. Т.)
ж) бер әйбер икенче әйбер белән чагыштырып ачыклана: Ничә еллар буе бер елан хатынны ашатып, тәрбияләп ятканмын икән. (Ә. Ен.) Күңел язы шаулап үтте аның тәңкә карлар яуган буранда. (һ. Т.) Хатыны алтын кылгандай чәчләрен селкетеп куйды. (М. М.)
Аерылмышка чыгыш килеше кушымчасы аша ияргән аергыч
Мондый аергыч түбәндәге мәгънәләрне белдерә:
Аерылмышка төрле ярдәмлекләр аша ияргән аергыч.
Мондый аергычларның мәгънәләре түбәндәгечә:
Сыйфатлар, рәвешләр, саннар, хәбәрлек сүзләр белән бирелгән аергычлар
б) аерылмышта булган эчке билгеләрне, мәсәлән: Дөньяда күп кешеләр бардыр ки, үткен вә гакыллы кешеләрдән куркып, үз тирәләрендә күбрәк ахмакларны йөртәләр. (Г. К.) Бу китапны мәхәббәтле бер хәлфәдән укыдым. (Ф. Ә.)
в) исем фигыльдән ясалган сыйфатлар белән бирелгән аергыч аерылмыштан аңлашылган объектны яки үтәүчене ачыклый, мәсәлән: Сызганулы беләкләр Мөнирәнең күз алдында торалар. (Ф. X.) Рәнҗү катыш әрнүле сүзләр ике арада бик кызып киттеләр. (Г. И.)
г) аергыч аерылмышны ниндидер билгегә ия булган өлеше буларак ачыклый, мәсәлән: Ике генә тәрәзәле өй күренде. (Г. И.) Ул абзарга керә дә кәкре мөгезле кәҗәне өстерәп алып чыга. (Г. Г.)
Төп сыйфат һәм рәвешләр белән бирелгән аергычлар
Мондый аергычлар аерылмышка янәшә тору чарасы аша иярәләр һәм аерылмыштан аңлашылган әйберне төрле яклап ачыклыйлар:
а) төсен белдерәләр: Мәйдан буш, кызыл өй ялгыз калды. (Г. И.)
б) урын, вакыт эчендәге яки гомумән күләм-чамасын белдерә: Кечкенә генә дошманга да зур дошманга хәзерләнгән кебек хәзерләнергә тиеш. (Г. Т.) Аның машинасына авыр танклар да юл биреп үтәләр. (Г. Б.) Бераз җир сүзсез бардылар. (Ф. X.) Үз гомерендә бик күп изгелекләр эшләде Миргали Сабарга. (М. Ә.)
д) эчке характерын, үзенчәлеген, белдерә: Якын дустым, сиңа миннән киңәш шул: кешеләргә сереңне сөйләмәс бул. (Г. Т.)
е) эчке халәтне, эчке сыйфатны белдереп, күбрәк, алынма сыйфатлар белән бирелгән аергычлар йөриләр: Табигый объектив законнарны үз белдегең белән генә бозып булмый. (С. Т.) Сезгәме соң гомуми эшләр артыннан йөрү! (К. Т.)
Саннар белән бирелгән аергычлар
Мондый аергычлар аерылмышка янәшә тору чарасы аша бәйләнәләр һәм аерылмыштан аңлашылган әйбернең (затның) санын белдерәләр. Отрядта ике йөз батыр бар. (Г. И.) Җиденче яшемдә мине мәктәпкә бирделәр. (Ф. Ә.) Ун кешене аттылар, җиделәп кеше генә качып котыла алды. (Г. И.) Сан белән бирелгән аергыч аерылмышка төрле, артык сүзләре ярдәмендә дә иярергә мөмкин. Мәсәлән: Бишесе биш төрле характерда. Утыздан артык солдат кул куйган. (С. Ә.)
Хәбәрлек сүзләр белән бирелгән аергычлар
Бу төр аергычлар, хәбәрлек сүзнең мәгънәсенә һәм бәйләүче чараларның төренә карап, аерылмыштан аңлашылган әйберне (затны, төшенчәне) төрле яктан ачыклыйлар. Мәсәлән: Бәхеткә каршы, икмәкче күнде, итекчегә кирәге кадәр икмәк бирде. (Г. Т.) Мин кирәк хәтле мал бирермен. (X. И.) И, калдыр әле юк уйларны. (К. Т.) Дөнья кайнарга тора, шундый вакытта сез җыен юк-бар эш артыннан йөрисез. (Г. Й.)
Смарв
Смарв — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Андес (Нью-Йорк)
Андес  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Черцето
Черцето — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Дөнемеч (Эдремит)
Дөнемеч (Dönemeç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Березник (Кумёны авыл җирлеге)
Березник (Березник) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Вашингтон-Миллс (Нью-Йорк)
Вашингтон-Миллс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вашингтон-Миллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
NGC 2570
NGC 2570 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Окчулар (Болу)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (köy).
Згориград
Згориград — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пембеф
Пембеф — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Татлар (Нурһак)
Татлар (Tatlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Нурһак илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Рико (Од)
Рико — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Алпоут (Лачын)
Алпоут  (Alpout ) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
Идесхайм
Идесхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гертвиллер
Гертвиллер (Gertwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Плезантвилл (Нью-Джерси)
Плезантвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плезантвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(97) Клото
(97) Клото  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1868 елның 17 февралендә Э. В. Темпель тарафыннан Марсель обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Ун-Хар-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Илянда
Илянда — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
NGC 2571
NGC 2571 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Злидол
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Саль-Курбатьес
Саль-Курбатьес (Salles-Courbatiès) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Монбазинуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 13,35 км².
Анджелика (Нью-Йорк)
Анджелика  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чессанити
Чессанити — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Пети-Марс
Пети-Марс — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Чессанити
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Родом
Родом — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Со-ан-Куе
Со-ан-Куе — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Дөнердере (Өмерли)
Дөнердере (Dönerdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (köy).
Ваянданч (Нью-Йорк)
Ваянданч  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Ваянданч халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Йеккенбах
Йеккенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кандаш
Кандаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Туш-кем елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Передут
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Казаркалар
Казаркалар (Branta) — казсыманнар отрядыннан үрдәк кошлар семьялыгының суда йөзүче кошлар ыругы.
Төрләре
Россия һәм Татарстанда өч төре оялый: кара казарка, ак яңаклы казарка һәм кызыл түшле казарка.
Игнатица
Игнатица — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Татлыҗа (Кызылтепе)
Татлыҗа (Tatlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Плейнфилд (Нью-Джерси)
Плейнфилд  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Плейнфилд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ардушлу
Ардушлу (Arduşlu ) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
Со-ан-Луден
Со-ан-Луден — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
(583) Клотильда
(583) Клотильда  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1905 елның 31 декабрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1905 SP» саналган.
Четраро
Четраро — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сыр-Яха
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Окчулар (Чан)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (köy).
Гоксвиллер
Гоксвиллер (Goxwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 3,30 км².
Дөнердере (Өзалп)
Дөнердере (Dönerdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
NGC 2572
NGC 2572 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Йеттенбах (Пфальц)
Йеттенбах  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роккурб-Минервуа
Роккурб-Минервуа — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Кален (Болгария)
Кален  — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Андовер (Нью-Йорк)
Андовер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Вебстерс-Кроссингс (Нью-Йорк)
Вебстерс-Кроссингс  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вебстерс-Кроссингс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Соннак (Аверон)
Соннак (Sonnac) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Монбазинуа кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 11,98 км².
Пети-Оверне
Пети-Оверне — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Имень
Имень — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лариса Борһанова
Лариса Борһанова (, —, ) — социолог, социология фәннәре докторы (1998), профессор (1998), ТРның атказанган фән эшлеклесе (2007). 1976 елдан КХТИдә, 1980 елдан дәүләт белән идарә итү, тарих һәм социология кафедрасында. Хезмәтләре 19 һәм 20 гасырлардагы АКШ социологиясенә карый.
Ун-Хора-Юган
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Порт-Репаблик (Нью-Джерси)
Порт-Репаблик  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Порт-Репаблик шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мари дине
Мари дине (Чимарий йӱла, Марий (марла) вера, Марий йӱла, Марий кумалтыш, Ошмарий-Чимарий) — марилар мифологиясенә нигезләнгән, монотеистик диннәр йогынтысын кичергән күп аллалы (политеистик) дин.
Сольже
Сольже — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Мари дине
Тарих
Мари дине кеше хөрмәт итәргә һәм ихтирам итәргә тиеш булган табигать кочагына иманына нигезләнә. бертәңрелек өйрәтүләр таралганчы, марилар Юмо исеме астындагы күп кенә аллаларны хөрмәтләп, шул ук вакытта Зур Ак Тәңре (муш-Юмо) башлыкларын таныган. XIX гасырда күршеләренең монотеистик карашлары йогынтысында ышанулары бөтенләй формалашкан һәм Бердәм Тәңре - Тӱҥ Ош поро Кугу Юмо Бердәм Тәңре(Бердәм Якты Бөек Тәңре) үрнәк расланган.
Үзенчәлекләре
Баш ходай — Кугу-Юмо (Бөек Тәңре) күк йөзеда яшәгән. Риваятьләр буенча җил - аның сулышы, Салават күпере — җәя. Шулай ук Кугурак — «ыру башлыгы» да кайвакыт югары тәңре кебек искә алына.
Башка тәңреләр:
Таралыш
2004 елда Мари Ил халкы арасында үткәрелгән сораштыру республика халкының 15% ы үзен үз дине тарафдарлары дип саный. Мариларның республика халкының 45% ын тәшкил итүен исәпкә алсак, мариларның 1/3 өлеше үзен бу дин тарафдарлары дип санаганнар булып чыга. Көнчыгыш марилары арасында (Башкортстан һәм Татарстанның көнчыгыш өлеше) мәҗүсиларның проценты тагын да югарырак (хатын-кызлар арасында 69 процентка кадәр). Марилар бирегә XVII-XIX гасырларда көчләп христианлыштырудан качкан. Шул ук вакытта мари дине тарафдарларының күбесе чиркәүләргә дә йөри.
Изенбург (Вестервальд)
Изенбург  — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Роктайад (Од)
Роктайад — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Камено-Поле
Камено-Поле — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(104) Климена
(104) Климена  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1868 елның 13 сентябрендә Дж. К. Уотсон тарафыннан Энн-Арбор обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Чивита
Чивита — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Перемера
Перемера — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Брянск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ашагы Җиҗимли
Ашагы Җиҗимли (Aşağı Cicimli ) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
Мамады
Мамады — Башкортстанның Борай районында урнашкан удмурт авылы. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 339 кешенең яшәве мәгълүм.
Мамады — Борай районында уртача зурлыктагы авыл. Монда мәктәп, фельдшер-акушерлык пункты, китапханә эшли. Авылда 99 йорт бар, йөзенчесе төзелеп килә. Авыл биләмәсе хакимияте башлыгы Айрат Мохаяров әйтүенчә, Мамадының киләчәге өметле — 330 кеше яшәүче бу авылда яшьләр күп. Аларның зур күпчелеге шушында төпләнеп, гаилә корып, йорт төзеп, авылын ямьләп яшәүгә өстенлек бирә. Авыл халкы, нигездә, урындагы “Дэмен” кооперативында иген үстерү, ит, сөт һәм башка төр продукция җитештерү белән мәшгуль. Шәхси хуҗалыкларда күпләп мал, кош-корт асрыйлар. Соңгы елларда умартачылык белән шөгыльләнүчеләр дә арта бара. Хәзерге заманда авылда, бигрәк тә яшьләргә эш җитмәү яңалык түгел. Монда да вахта ысулы белән Себердә, башка төбәкләрдә эшләүчеләр байтак.
Караган (Чебдари кушылдыгы)
Караган — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чебдар елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.
Монастырь (Орлов районы)
Монастырь (Монастырь) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Караган (Чебдари кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Монастырь (Орлов районы)
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
NGC 2573
NGC 2573 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Владимир Бургсдорф (1864)
Владимир Бургсдорф (, —, ) — дерматовенеролог, медицина докторы (1902), хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1917). 1888 елдан Казан университетында, 1907-1927 елларда дерматовенерология кафедрасы мөдире. Кызыл тимрәүне дәвалау ысулларын кулланышка кертә; клиникада яктылык белән дәвалауны гамәлгә куя.
Анкрам (Нью-Йорк)
Анкрам  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Изерт
Изерт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейдинг-Ривер (Нью-Йорк)
Вейдинг-Ривер  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вейдинг-Ривер халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Фуассак (Аверон)
Фуассак (Foissac) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Монбазинуа кантонына карый.
Вейдинг-Ривер (Нью-Йорк)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Дөнерташ (Һорасан)
Дөнерташ (Dönertaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фуассак (Аверон)
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,68 км².
Татлыҗа (Акчакале)
Татлыҗа (Tatlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Готсайм
Готсайм (Gottesheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,11 км².
Соммьер-дю-Клен
Соммьер-дю-Клен — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Караш (Болгария)
Караш  — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Окчулар (Визе)
Окчулар (Okçular) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Визе илчесенә караган бер авыл (köy).
Андрей Бурдов
Андрей Бурдов (, —, ) — спортчы (авиамодель спорты), СССРнең халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1982). Россия (1987-1989, 1991), СССР (1988), Яурупа (1994) һәм дөнья (1995, 1999) чемпионы.
NGC 2574
NGC 2574 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Рокфёй
Рокфёй — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Имоаса
Имоаса — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Равей (Нью-Джерси)
Равей  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Равей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(179) Клитемнестра
Тарихы
1877 елның 11 ноябрендә Дж. К. Уотсон тарафыннан Энн-Арбор обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Чикала
Чикала — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Сан-Томе һәм Принсипида ислам
Сан-Томе һәм Принсипида ислам (Islamismo em São Tomé e Príncipe, الإسلام في ساو تومي وبرينسيب) ― утрау-дәүләттәге диннәрнең берсе. Ил бәйсезлек алган 1975 елдан 1990 елга кадәр ислам Сан-Томе һәм Принсипи территориясендә тыелган була, ил демократияләшү юлына баскач, дин иреге игълан ителә. Шуннан соң ислам диненә үсү өчен мөмкинлекләр ачыла. Мөселман җәмгыяте зур түгел, әмма динамик рәвештә үсә. Төрле мәгълүматлар буенча, ил халкының (163 ― 200 мең) 1―3,5 % ын мөселманнар тәшкил итә. 71,9 % халык ― католиклар, 10,2 % — башка христианнар, 17,9% — башка диннәр тарафдарлары яки атеистлар
Тарих
1471 елның 21 декабрендә Португалия диңгезчеләре Гвинея култыгында экватор янында кеше яшәми торган утрау таба һәм аны Сан-Томе дип атый. 1472 елның 17 гыйнварында Португалия диңгезчеләре кеше яшәми торган тагын бер утрау таба, әлеге утрау 1502 елда Принсипи исемен ала. Сан-Томе һәм Принсипи күп еллар дәвамында Португалия колониясе була, португаллар әлеге утрауларда католик динен тарата. Христианлык дәүләт дине дип игълан ителә, ислам дине тыела. Ислам Сан-Томе һәм Принсипига XX гасыр ахырында, 1990 елда ил демократия юлына баскач һәм диннәр иреге игълан ителгәннән соң, үтеп керә башлый. Соңгы ун елда Камерун һәм Нигериядән мөһаҗирләрнең күпләп килүе илдәге мөселман җәмгыятенең әгъзалары саны артуга китерә. «Бәйсез демократия хәрәкәте» сәяси фиркасенең генераль секретаре Исламны яклавы нәтиҗәсендә мөселманнарның саны арта. Тровоада үзе Ислам динен 1984 елда Парижда Габонның элеккеге президенты улы Гомәр Бонго йогынтысында кабул иткән.
Ислам
Сан-Томе һәм Принсипида мөселманнар саны күп түгел: 1000 – 5500 кеше, бу төрле чыганаклар буенча, 1 %, 2 %  , 3 %  яки 3,5 % тәшкил итә. Нигездә, болар – Нигерия һәм Камеруннан килгән мөһаҗирләр. Утрауда бер сөнни мәчете бар, дини җәмгыять башлыгы ― шәех Әл-Вакур Хәсән. Сан-Томе һәм Принсипи Ислам ассоциациясе (Associação Islâmica de São Tomé e Príncipe) башлыгы ― Әл-Хаҗ Мөхәммәд Лима (El Haj Muamed Lima).
Абдулла Родригес (Амри) җитәкләгән Әхмәдия мөселман җәмгыятенең йөзгә якын тарафдары бар һәм утрау-дәүләттә үз җыелышларын һәм конференцияләрен үткәрә. Әхмәдия җәмгыятенең штаб-фатиры даз-Алмас авылында урнашкан.
Согуд Гарәбстаны һәм Ливия хөкүмәтләре Сан-Томе һәм Принсипи мөселман җәмгыятенә ярдәм күрсәтә. Сан-Томе һәм Принсипи студентлары Согуд Гарәбстаны уку йортларында ислам нигезләрен һәм шәригатьне өйрәнә.
Аннсвилл (Нью-Йорк)
Аннсвилл  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Бертолен
Бертолен (Bertholène) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Паланж кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 46,96 км².
Соссе (Вьенна)
Соссе — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Комарево (Враца өлкәсе)
Комарево  — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Пириак-сюр-Мер
Пириак-сюр-Мер — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
Комарево (Враца өлкәсе)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иксхайм
Иксхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.
Вейл-Гейт (Нью-Йорк)
Вейл-Гейт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Карагем (Чульч кушылдыгы)
Карагем — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чульча елгасының сул ярыннан 60 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Унши-Юган
Унши-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тоит-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 95 км өстәрәк  кушыла. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Татлыҗа (Элмадаг)
Татлыҗа (Tatlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Элмадаг илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сыскан
Сыскан — Саелмыш елгасының сул кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Шарлык районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 33 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
NGC 2575
NGC 2575 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.
Тарихы
Әлеге галактика елда    тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы,  зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
Залман Бурман
Залман Бурман (, —, ) — механика белгече, техник фәннәр докторы (1976), профессор (1976), ТССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1983). 1949-1963 елларда Казан һәм Новосибирск шәһәрләренең авиация предприятияләрендә; 1963 елдан Казан төзүче-инженерлар институтында, 1976-1986 елларда механика кафедрасы мөдире. Хезмәтләре катлаулы конструкцияле очкыч аппаратларның ныклыгын һәм тирбәнешен хисаплау ысулларына карый.
Рокфер
Рокфер — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
Мулла авыл
Мулла авыл — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Самерс-Пойнт (Нью-Джерси)
Самерс-Пойнт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Чимина
Чимина — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
Костелево (Болгария)
Костелево  — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. җәмгыяте (общинасы) составына керә.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Плессе
Плессе — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
(73) Клития
(73) Клития  — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.
Тарихы
1862 елның 7 апрелендә Хорас Таттл тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
Готтенуз
Географиясе
Коммуна мәйданы — 1,25 км².
Иллерих
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Вейнскотт (Нью-Йорк)
Вейнскотт  — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Вейнскотт халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Николай Бурмистров
Николай Бурмистров (, —, ) — тарихчы, тарих фәннәре докторы (1986), профессор (1988), ТРның атказанган фән эшлеклесе (1996). 1965 елдан Казан университетында, гомуми тарих кафедрасы профессоры (1988-1991), яңа һәм өр-яңа тарих кафедрасы профессоры (1991-?). Хезмәтләре тарих фәне методологиясенә һәм тарих укыту методикасына карый.
Алексеевский районы
Алексеевский районы — районнар исемлеге:
Сюрен (Вьенна)
Сюрен — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
Матюниннарның гаилә портреты
"Матюниннарның гаилә портреты" (шулай ук "Молоствовларның / Матюниннарның гаилә портреты" ) - Э. Н. Хилкова картинасы. Барлыкка килүенең төгәл вакыты күрсәтелмәгән, тышкы факторлар аркасында ул 1860 еллар ахырына —1872  елдан да соңга калмый карый. Картина Татарстан Республикасының сынлы сәнгать музеенда сакалана.
Рәсемнең тасвирламасы
Гаилә портретында уңнан сулга Елена Сергеевна Матюнина (сенатор А. Э. Матюнинның хатыны), олы кызы Надежда һәм кече кызы Ольга күрсәтелә. Дворян нәселе Матюниннар һәм Молостовлар 1872 елда туганлашалар, 23 яшьлек Надежда Андреевна Матюнина (1849—1914, картинада-үзәктә) Валериан Таврион улы Молоствовка (1828—1909) кияүгә чыга. Картинадагы яше буенча фикер йөрткәндә, портрет моңа кадәр яки вакыйгага кадәр үк язылган була.
1872 елда туйдан соң ук "Матюниннарның гаилә портреты" урынына "Молоствовларның / Матюниннарның гаилә портреты" дигән төшенчә кертелә. Аңлатма музей каталогында чагылмый, ләкин буяу ярлыгына язылган. Кызганычка каршы, инглизчә тәрҗемәсендә дә хата бар (MATYUNIN урынына MATYININ), һәм рәссамның күргәзмәләрдә катнашуының соңгы билгеле елы (1876) аның рәсми үлем елы итеп күрсәтелә.
Фикерләр һәм тәнкыйть
Картина рәссамның җитлеккән осталыгы чорына карый һәм 1855 елда картинада күрсәтелгән фигураларның статик характерына ия түгел. Портрет "академик традициядә башкарылган, ләкин композициянең табигыйлеге белән аерылып тора" дип сурәтләнә. Икенче тәнкыйтьче «портрет нигезендә матурлык гармониясе, зәвыкның нечкәлеге, язуның элегантлыгы һәм композициянең төгәллеге ята», дип яза.
Авазлар
Авазлар (Avazlar ) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
Ардаши (Киров өлкәсе, станция)
Ардаши (Ардаши) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан тимер юл станциясе.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).