cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мозамбикта ислам
Мозамбикта ислам (Islamismo em Moçambique, الإسلام في موزمبيق) ― тарафдарлары саны буенча (христианлыктан соң) икенче урында торучы дин. Ил халкының (30,1 млн кеше, 2020 елга) 17,9 % ы ― мөселманнар. Мозамбик мөселманнарының күбесе сөнниләр. Ислам дине җәмгыяте, нигездә, төп мозамбиклылардан, шулай ук Көньяк Азия (Һиндстан һәм Пакистан) ватандашларыннан һәм аз санлы Төньяк Африка һәм Якын Көнчыгыш мөһаҗирләреннән тора.
Тарих
Ислам Мозамбикта гарәп сәүдәгәрләре белән бергә VIII гасырда барлыкка килә. Ислам иң беренче Көнчыгыш Африка яр буенда сәүдә шәһәрләрендә таралыш алган. X гасырда (957–1513) нигез салынганнан бирле, ислам Мозамбикның яр буе полосасының төп диненә әверелә. XV гасырга солтанлык үзенең хакимлеген кыйтга эчендә, кадәр урнаштыра.
1505 елда җитәкчелегендә португалиялеләр отряды Килва солтанлыгын яулап ала. 1505 елда алар Софалада форт, 1508 елда ныгытма, 1530-елларда Замбези елгасы ярында Сена һәм Тета фортларын төзегәннәр. 1558 елда Сан-Себастьян фортына нигез салына, анда Һиндстанга баручы суднолар тукталган. 1572 елга кадәр территориясе белән Гоа губернаторы идарә иткән.
XVII гасыр урталарында Оман гарәпләре португалиялеләрне Һинд океанының көнбатыш өлешеннән кысрыклый башлый. идарә иткән чорда Мозамбик ярының төньяк өлеше Оман солтаны биләмәләренә кушыла. Яр буе шәһәрләре коллар белән сәүдә итүче гарәп сәүдәгәрләренең Африканың эчке төбәкләренә һөҗүме вакытында терәк пунктларга әверелә.
Башта Мозамбик мөселманнары суфичылык тарафдары булса, Оман хакимлеге чорында гыйбадияләрнең көчле йогынтысы астында кала. 1600-елларда Мономотапада ватандашлар сугышы башланып китә, аның барышында Торвадан барлык мөселман сәүдәгәрләре куып чыгарыла.
1752 елда Көнчыгыш Африкадагы Португалия биләмәләре рәсми рәвештә Мозамбик колониясе дип игълан ителә. Колония чорында Мозамбикта католиклык өстенлек итүче дингә әверелә. Колонизаторлар, мөселманнар азатлык таләп итүче хәрәкәт белән берләшмәсен өчен, дини төркемнәрне талаштыруга ирешә.
Яңа заман
Португалиядә буларак танылган хәрби түнтәрелештән соң, Мозамбик 1975 елның 25 июнендә бәйсезлек ала. Бәйсезлек алгач, сул радикаль сәяси оешмасы илдә бердәнбер сәяси көчкә әверелә. ФРЕЛИМО марксистлары диннәргә дошманлык белән карый. Алар дини уку йортларын ябып, атеизм пропагандасын башлап җибәргән.
1989 елда Мозамбикта социалистик чор тәмамланганнан соң, мөселманнар үз диннәрен ирекле рәвештә тоту һәм яңа мәчетләр төзү мөмкинлегенә ия була. Шулай ук мөселман җәмәгатьчелеге вәкилләре парламентка сайлана.
Мозамбикта Күвәйттан финанслана торган әгъзалары актив эшли. Мозамбик Ислам хезмәттәшлеге оешмасының актив әгъзасы булып тора.
Уладычына (Полацкий районы)
Уладычына (Уладычына ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Гет (Порденоне)
Гет — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Поличко (Лодзь воеводалыгы)
Поличко  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Гет (Порденоне)
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(11349) Witten
(11349) Witten — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 3 маенда Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 JH16» саналган.
Кодинск
Кодинск (Кодинск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
География
Шәһәр Богучар ГЭСыннан 12 км ераклыкта, Ангара елгасында, Красноярскидан 735 километр ераклыкта урнашкан.
Тарих
Кодинск 1977 елда Богучар ГЭСы төзелеше уңаеннан пәйда булган.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (90,2%), украиннар (3,7%).
Хура (Висима кушылдыгы)
Хура — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Висим елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 119 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Канатлы (Дерик)
Канатлы (Kanatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Эсканьюэла
Эсканьюэла — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуркерец
Пуркерец — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блатне
Блатне — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Калгун (Теннесси)
Калгун  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Димитрие-Кантемир (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Калгун (Теннесси)
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нокона-Гиллс (Техас)
Нокона-Гиллс  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Нокона-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Масьник
Масьник — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Камйонка (Ропчицко-Сендзишовский повяты)
Камйонка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зелёнки-Весь
Зелёнки-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Юнкерлар укуханәсе бинасы (Казан)
Юнкерлар училищесы бинасы — Казан Кирмәне эчендә урнашкан, XIX гасырның 40-елларда төзелгән өч катлы бина. Бу бинада 1866-? елларда юнкерлар училищесы, 1920-елларда Татар-башкорт хәрби мәктәбе урнашканнар.
Валентина Дорофеева
Дорофеева Валентина Александровна (24 июль, 1937 — 3 август, 2018) — совет нефть сәнәгате алдынгысы, ССРБ нефть сәнәгате министрлыгы «Әлмәтнефть» нефть -газ чыгару идарәсенең Тихонов товар паркында № 1 нефть әзерләү һәм нефть куу цехының өлкән операторы,Татар АССРы Әлмәт каласы, Хезмәт Даны орденының тулы кавалеры (1986).
Биографиясе
1937 елда Ырынбур өлкәсе Богырыслан районы Яңа Кудрино авылында туган. Бөек Ватан сугышы башлану алдыннан анасын югалта. Атасы фронтка китә һәм 1942 елда һәлак була. Валентина һәм аның сеңлесе ятим кала. Аларны атасының өч балалы бертуган апасы үз карамагына ала.
Мәктәпне тәмамлагач, Валентина Богырыслан нефть техникумына укырга керә. 1956 елда укуын тәмамлый. 1956 елның 1 августында «Әлмәтнефть» 1-нче нефтепромыселына нефть чыгару операторы булып хезмәт юлын башлый. Биредә 31 ел эшләп хаклы ялга чыга. 1963 елда Тихонов товар паркында операторлар звено җитәкчесе була. КПСС әгъзалыгына керә.
1976 елдан алып 1984 елгача № 1 НГДУ «Әлмәтнефть» производствосының нефтьне комплекслы әзерләү һәм куу цехында фирка оешмасы секретаре була.
ССРБ Югары Советы Президиумының 1975 елның 21 апреле Указына яраклы III дәрәҗә Хезмәт даны ордены белән бүләкләнә.
ССРБ Югары Советы Президиумының 1981 елның 2 мартындагы Указына яраклы II дәрәҗә Хезмәт даны ордены белән бүләкләнә.
1986 елның 29 апрелендә нефть сәнәгате продуктын арттыру өчен социалистик йөкләмәләрне һәм планны үтәүдә күрсәткән казанышлары өчен ССРБ Югары Советы Президиумының 1986 елның 29 апрелендәге Указына яраклы I дәрәҗә Хезмәт Даны ордены белән бүләкләнә. Валентина Александровна Дорофеева Хезмәт Даны орденының тулы кавалеры була.
Хаклы ялга 1987 елда чыга.
2018 елның 3 августында вафат булган.
Төньяк Аньва
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Полькув
Полькув — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ле-Бек-Еллуен
Ле-Бек-Еллуен — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Югары Шәмәрдән
Югары Шәмәрдән — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 178 тирәсендә. Почта индексы — 422124.
Тарих
1678 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Манеж (Казан Кирмәне)
Манеж — Казан Кирмәне эчендә урнашкан, XIX гасырның 80-елларда төзелгән ике катлы бина.
Комова
Комова — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Корба елгасының уң ярыннан 62 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Кюнцельзау
Кюнцельзау (Künzelsau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монфорте-да-Бейра
Монфорте-да-Бейра — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лаватоджо
Лаватоджо (Lavatoggio) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кальви кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,86 км².
(11350) Тереза
(11350) Тереза — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 29 августында А. Лопес, Р. Пачеко тарафыннан Мальорка обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QN4» саналган.
Файетт (округ, Джорджия)
Файетт — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фейеттвилл шәһәре.
Территориясе
Округ мәйданы 510 км² тәшкил итә.
Тәлгат Сираҗетдинов
Тәлгат Сираҗетдинов, Сираҗетдинов Тәлгат Касим улы (13 ноябрь 1927 ел — 3 гыйнвар 2016 ел) — математик, механика гыйлеме белгече, ТР ФА академигы, А.Н.Туполев исемендәге Казан дәүләт техник университетының "Идарә, маркетинг һәм эшкуарлык" кафедрасы мөдире (элеккеге КАИ); ТАССР (1970), РСФСР (1982) атказанган фән һәм техника эшлеклесе.
Биографиясе
Тәлгать Касыймович 1927 елның 13 ноябрендә Татарстан АССРның Саба районы Сауш авылында туа. 1950 елда Казан авиация институтын тәмамлый, 1952 елдан туган вузында эшли, башта ассистент, аннары доцент булып эшли. 1953 елда кандидатлык диссертациясен яклаган, ә 1967 елда - докторлык диссертациясен.
1967 елда 1998 елга кадәр КАИ очыш динамикасы һәм идарәсе кафедрасын төзи һәм җитәкли. 1978-1984 елларда КАИ ның фәнни эшләр буенча проректоры була. 1991 елда КАИ идарә һәм эшкуарлык факультетының беренче деканы була.
1992 елдан - Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы, 1999 елдан - КАИ-КДТУның мактаулы профессоры. РФ һәм ТР атказанган фән һәм техника эшлеклесе. Космосны үзләштерүгә өлеш керткән өчен Мактау ордены, Ю.А.Гагарин исемендәге медаль, «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены белән бүләкләнгән.
2016 елның 3 гыйнварында 89 нчы яшендә Тәлгать Касыймов улы Сираҗетдинов вафат булды.
Фәнни эшләре
300дән артык фәнни мәкалә авторы, шул исәптән 14 монография. Аның булышлыгында газ динамикасының вариацион бурычларын хәл итүгә яңа алым тәкъдим ителде, бу яңа алым «Гудерлей - Армитейдж - Сираҗетдинов методы» дип аталды. Әлеге метод җисемнәрнең сыеклыгы, җылылык белән йотыла торган җылылык агымын минимальләштерү кебек оптималь формалар төзүдә кулланыла. Тискәре мәгънәгә ия булган тотрыклылыкны өйрәнгәндә, махсус чара «Сираҗетдинов чарасы» дип атала.
Моны да карагыз
Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе
Чыганаклар
Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999. — 703 с., илл. ISBN 0-9530650-3-0
Рикеттс (Айова)
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гетарело (Анкона)
Гетарело — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гетарело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Сент-Обен-Руто
Сент-Обен-Руто — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Улазавичы (Шумилинский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Камйонка-Колёния
Камйонка-Колёния — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Туплар сарае комплексы (Казан)
Туплар сарае комплексы — Казан Кирмәненең төньяк-көнбатыш почмагында урнашкан, XVIII-XIX гасырларда төзелгән биналар комплексы.
Хура (Сартынь-Я кушылдыгы)
Хура — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сартынь-Я елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 8 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ягмурҗа (Деврек)
Ягмурҗа (Yağmurca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (köy).
Польска-Воля
Польска-Воля — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC3172-1327
GSC3172-1327 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Ржищев
Ржищев (Ржыщив, Ржищів, Ржищев) — Украинаның Киев өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 7545 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Ржищев Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1151 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 95,1%, рус теле — 4,3%.
Зелёнки-Парцеля
Зелёнки-Парцеля — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Забачэв
Забачэв (Забачэў ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.
Зелёнки-Парцеля
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11351) Левк
(11351) Левк — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 12 октябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TS25» саналган.
Шәһәр башкармасы бинасы (Казан)
Шәһәр башкармасы бинасы — Казанның Кирмән урамында урнашкан, XIX гасыр башында төзелгән өч катлы бина. 1836 (Фома Петонди тарафыннан) һәм 1846 (Христиан Крамп тарафыннан) елларда үзгәртеп төзелә.
Забачэв
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Динджень (коммуна)
Динджень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.
Матинюв
Матинюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Танылган югарыбогадылылар исемлеге
Озын гомерле кешеләре
Сәгыйдә Мәннанова - 96 яшенә кадәр яши. Аның 13 баласы булып, сигезе исән-сау үсеп, җәмгыятькә файда китерә, барысы да югары белемле.
Гания кортка 98 яшендә бакыйлыкка күчә. Өч улы булып, өчесе дә яу кырында башын салган.
Вафа әби Исламова 103 яшьтә вафат була.
Югары Богады һөнәрчеләре, осталары
Илдар Кирамов авыл халкы өчен тиредән тун, телогрейка, жилетка, бүрекләр, унтылар теккән. Шәйгардан Заманов та озак еллар тимерчелектә хезмәт куя. Хәмит Әмиров - балта остасы буларак таныла. Урманчылар: Хөснимәрдән Мәрданов, Муллашәех Тимеров, Рифкать Хәкимҗанов, Рафис Вәлиев.
Ле-Бек-Тома
Ле-Бек-Тома — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Канатлы (Һалылые)
Канатлы (Kanatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Шупоси (Сятракасы авыл җирлеге)
Шупоси (Шупуҫ, Шупоси) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429538. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232855009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300016900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.
Казан руханилар семинариясе бинасы (Казан)
Казан руханилар семинариясе бинасы — Казанның Кирмән урамында урнашкан, 1734-1742 елларда төзелгән ике катлы бина.1862-1865 елларда архитектор Павел Солнцев проекты буенча үзгәртеп төзелә.
Эспелуй
Эспелуй — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Пуркерець
Пуркерець — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Монфортинью
Монфортинью — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Купферцелль
Купферцелль (Kupferzell) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блатниця (Мартин)
Блатниця  — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Макеевка
Макеевка (Макеевка, Макіївка, 1920—1931 елларда — Дмитриевск) — Донецк өлкәсендә урнашкан өлкә буйсынуындагы шәһәр.
Фактик рәвештә «Донецк Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 389 589 кеше (2001).
География
Макеевка Украинаның көньяк-көнчыгышында, Донецкидан 5 километр ераклыкта урнашкан.
Халык
Милли состав (2001): украиннар — 45,0%, урыслар — 50,8%, татарлар — 1,1%, белоруслар — 1,1%.
Камберленд-Геп (Теннесси)
Камберленд-Геп  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зәңгәрсу янында бәрелеш
Тарих
1240-1362 елларда 122 ел дәвамында бүгенге Украинаның күпчелек җирләре Алтын Урдага керә. Җанибәк хан һәм Бәрдибәк хан үлгәннән соң Алтын Урдада зур чуалышлар башлана, шул татар үзара ватандашлар сугышы вакытында Литва кенәзе Ольгерд татар җирләренә һөҗүм итә.
Ольгерд татарларга һөҗүм алдыннан Пруссия һәм Ливония тәре йөртүчеләре белән солых имзалаган. Зәңгәрсу янында бәрелеш турында тик Матей Стрыйковский тасвирлаган, ул татар исемнәрен һәм титулларын күп хаталар белән китергән, кайбер тарихчылар (аеруча украин) бу кулъязманы шик астында куялар. Стрыйковский буенча татар гаскәрен өч җирле хәрби башлыклары - Котлыг би (Кутлубах), Кечеби-Гәрәй (Качибей-Керей) һәм Димейтер (?, татар исеме китереп булмый, бәлки бу гот кенәзедер) җитәкләгән.
Күпчелек татар хәрби башлыклары үзара ватандашлар сугышында катнашканга күрә, тышкы һөҗүмгә җитди итеп каршылык күрсәтә алмаган. Мурад ханның өч җирле нойоны Ольгердка җиңелә. Нәтиҗәдә Киев, Подолье Алтын Урдадан чыга һәм Бөек Литва кенәзлегендә керә.
Тарихи нәтиҗәләр
Фәктик рәвештә Зәңгәрсу янында бәрелеш нәтиҗәсе Алтын Урда территориясенең бүгенге дәвамчысы - Россия һәм Украина, Белоруссия, Литва (Бөек Литва кенәзлеге) арасындагы чикләрен билгеләгән.
Нәкъ әлеге бәрелештән соң борынгы руслар өч яңа халыкка - руслар (Алтын Урдада калган славяннар), украиннар (Речь Посполитада эләккән көнчыгыш славяннар), белоруслар (Бөек Литва кенәзлегендә эләккән славяннар) аерыла башлаган. Бүгенге Украинада Зәңгәрсу янында бәрелеш нәтиҗәсендә руслардан аерылуга зур әһәмият бирелә, китаплар, маркалар чыгарыла.
(11352) Koldewey
(11352) Koldewey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 28 ноябрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WP22» саналган.
Камьяне (Сяноцкий повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төньяк Быстрая
Төньяк Быстрая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Зельки-Домброве
Зельки-Домброве — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Коптяковка
Коптяковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Койдозеро күле - Койда елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Хурум-Хум-Я
Хурум-Хум-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Рыть-Юган елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Фәрит Әүхәдиев
Фәрит Габидин улы Әүхәдиев (1947 елның 20 августы, Кызыл Юл районы, Татарстан АССР, РСФСР, ССРБ) — математик, физика-математика фәннәре докторы, Казан дәүләт университеты профессоры.
Тормыш юлы
1964 елда Казан дәүләт университетының механика-математика факультетына укырга керә, 1969 елда аны яхшы билгеләр белән тәмамлый.
1972 елда кандидатлык диссертациясен яклаганнан соң Әлҗәзаиргә математика укытырга китә.
Казанга кайткач, Казан дәүләт университеты каршындагы Н. Г. Чеботарёв исемендәге Математика һәм механика фәнни-тикшеренү институтына эшкә керә: башта кече фәнни хезмәткәр, 1976 елдан — өлкән фәнни хезмәткәр, 1993 елдан — математик анализ бүлеге мөдире, 2006 елдан — профессор, 2008 елдан — функцияләр һәм якынаюлар теориясе кафедрасы мөдире булып эшли.
Фәнни эшчәнлек
1972 елдан физика-математика фәннәре кандидаты. Кандидатлык диссертациясенең темасы — «Бербитлелекнең кайбер җитәрлек шартлары һәм аларны кире төбәк бурычларына куллану», фәнни җитәкче — Леонид Аксентьев.
1991 елдан физика-математика фәннәре докторы. Докторлык диссертациясенең темасы — «Конформаль һәм җирле квазиконформаль чагылышларның геометрик үзлекләре бирелгән чик тәртибе белән».
Фәнни мәнфәгатьләре комплекслы үзгәрүче функцияләренең геометрик теориясе, аналитик функцияләр өчен төбәк бурычлар, математика физикасының изопериметрик тигезсезлегенә карый.
1995 елда Сен-Венанның каты әйләнү коэффициентының геометрик эквиваленты турындагы бурычын хәл итә.
«Известия вузов. Математика» журналының баш мөхәррире.
Полюсин
Полюсин — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Кирмән урамы, 7 (Казан)
Кирмән урамы, 7 — Казанның Кирмән урамында урнашкан, 1774 елда архитектор Василий Кафтырев проекты буенча төзелгән ике катлы бина. XVIII гасырда бу йортта язучы Гавриил Каменев яшәгән.
Ринард (Айова)
Ринард  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ринард шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Забока
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Аильонес
Аильонес — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Уласава (Вицебский районы)
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Баш почта идарәсе бинасы (Казан)
Баш почта идарәсе бинасы — Казанның Кирмән урамында урнашкан, 1913 елда мигъмарлар В. Трофимов һәм Ф. Гаврилов проекты буенча төзелгән өч катлы бина.
Сент-Обен-Селловиль
Сент-Обен-Селловиль — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Ягмурҗа (Гиресун)
Ягмурҗа (Yağmurca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гиресун илчесенә караган бер авыл (köy).
Матяшув
Матяшув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(10385) Amaterasu
(10385) Amaterasu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 15 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TL12» саналган.
Моштейру (Олейруш)
Моштейру  — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Лавур
Лавур (Lavours) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,30 км².
Ле-Бо-де-Бретей
Ле-Бо-де-Бретей — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
Гето (Падова)
Гето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Диосиг (коммуна)
Диосиг — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Флойд (округ, Джорджия)
Флойд — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ром шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1832 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1329 км² тәшкил итә.
Камьянка (Кросненский повяты)
Камьянка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
GSC3172-1343
GSC3172-1343 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Камьянка (Кросненский повяты)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
GSC3172-1343
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Зелюминек
Зелюминек — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Әдәбият
Зелюмінек
(11353) Guillaume
(11353) Guillaume — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 5 декабрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XX5» саналган.
Полями
Полями — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Эхветкасы
Эхветкасы (Эхветкасси, Эхветкасы) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429540. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232840016. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300017000.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 42 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%),.
Риппи (Айова)
Риппи  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Риппи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Канберие (Һалылые)
Канберие (Kanberiye) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сылтамалар
Kanberiye, Haliliye Kanberiye, Haliliye
Акчурин йорты (Казан)
Акчурин йорты — Казанның Кирмән урамында урнашкан, XIX гасырның беренче яртысында төзелгән өч катлы бина. Октябрь инкыйлабына кадәр бу бинада урнашкан «Франция» кунакханәсендә Николай Некрасов, Иван Гончаров, Владимир Короленко, Михаил Грушевский, һ.б. танылган шәхесләр яшәгән яки тукталган.
Заборье (Дрыбинский районы)
Заборье  (Забор’е ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Куппенхайм
Куппенхайм (Kuppenheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Блговце
Блговце — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Югары Оштырма
Югары Оштырма — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 422104.
Тарих
1710 елда нигезләнгән.
Демография
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
Моршин
Моршин (Моршын, Моршин, Моршин, Morszyn) — Украинаның Львов өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 6013 кеше (2014).
Сәгать поясы
Халыкара стандарт буенча Моршин Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.
Тарих
1482 елда нигезләнгән.
Халык
<div style=*font-size:88%*> Туган тел буенча, 2001: украин теле — 95,9%, рус теле — 3,8%.
Нешперал
Нешперал — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
(11354) 1997 XY9
(11354) 1997 XY9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Ягмурҗа (Узункөпрү)
Ягмурҗа (Yağmurca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Узункөпрү илчесенә караган бер авыл (köy).
Пуста (Муреш)
Пуста — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Иске Богады авыл җирлегенең танылган шәхесләре
Иске Богады җирлегендә (авыл советы) җирлек башлыклары
1959-1976 еллар - Зиязова Мөҗҗәлия Мәүләү кызы 1977-1990 еллар - Гомәров Мансаф Фатыйх улы
1990-1995 еллар - Салихов Васил Максут улы 1995-2010 - Зәйнуллин Рафаэль Нәҗип улы 2010-2016 - Әмиров Рамил Хәмит улы 2016 елдан - Фәттахов Илсур Филис улы
Җирле үзидарә (авыл советы) сәркатипләре, хисапчылары
Зиязова Мөҗәллия Мәүләү кызы Якупова Елизавета Гурьевна Сәрвәрова Дахия Мөхәммәтнур кызы Шәрипова Лиза Малик кызы Галиева Галина Алексеевна Дәүләтова Рина Кәрам кызы Гыймазова Розалия Гыйзетдин кызы Салихова Гөлнур Гарифҗан кызы Әхмәтова Рания Миркасыйм кызы Хафизова Алисә Илнур кызы
Партком секретарьләре
1960-1962 еллар - Исламов Мөхәммәтнур Лотфулла улы 1962-1966 еллар - Хәбибуллин Имамгали 1966-1967еллар - Гаязетдинов Әсләхетдин 1967-1968 еллар - Галиев Шаһгали Муллагали улы 1969-1978 еллар - Халиков Әбелфәрих 1978-1983 еллар - Фазуллин Фаяз Гобәйдулла улы 1983-1985 еллар - Шәвәлиев Фирнаяль Фәтхулла улы 1985-1986 еллар - Шәйхетдинов Мулланур 1986-1990 еллар - Зәйнуллин Рафаэль Нәҗип улы
Хурын-Я
Хурын-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының уң ярыннан 737 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк  Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сент-Обен-сюр-Мер (Сен-Маритим)
Сент-Обен-сюр-Мер — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
Карликив
Карликив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Найки теле
Найки яки Көньяк-Көнчыгыш Колами ул Һиндстанның Махараштра штатында кулланылган кабилә Үзәк Дравид теле. Диалектлары булып нәкъ Найки яки Чанда һәм Найкри тора. Сөйләшүчеләр саны 10 000 (1989), 1500 нәкъ Найки (2007)
Артёмовск (Россия)
Артёмовск (Артемовск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Тарих
Шәһәр тибындагы бистә статусын 1931 елдан, шәһәр статусын 1939 елдан башлап йөртә.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (97,5%).
Аланхе
Аланхе — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Махори
Махори — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Төньяк Кондас
Төньяк Кондас — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга  Кондас елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Норманна (Техас)
Норманна  — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норманна халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Камберленд-Сити (Теннесси)
Камберленд-Сити  — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Котуга
Котуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сояна елгасының уң ярыннан 140 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Диошть (коммуна)
Диошть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Помажани (гмина Кросневице)
Помажани  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11355) 1997 XL11
(11355) 1997 XL11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1997 елның 15 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XL11» саналган.
Гето (Тревизо)
Гето — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(10386) Romulus
(10386) Romulus — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1996 елның 12 октябрендә Винченцо Казулли тарафыннан Коллеверде ди Гвидония обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 TS15» саналган.
Форсайт (округ, Джорджия)
Форсайт — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Камминг шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1832 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 585 км² тәшкил итә.
Ле-Бодео
Ле-Бодео (Le Bodéo) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плентель кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 9,97 км².
Нинью-ду-Асор
Нинью-ду-Асор — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Кюрнбах
Кюрнбах (Kürnbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Улессе (Докшыцкий районы)
Улессе (Улессе ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Заборье (Краснапольский районы)
Заборье  (Забор’е ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Ричленд (Айова)
Ричленд  — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Ричленд шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Альбуркерке
Альбуркерке — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Каролювка (Карпатасты воеводалыгы)
Каролювка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Зёмаки (Венгровский повяты)
Зёмаки  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Гөлназ Абдуллаева
'' Гөлназ Рөстәм кызы Абдуллаева — татар артисткасы, Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Оренбург дәүләт татар драма театрының актрисасы.
Ул татар театры дөньясында танылган Абдуллаевлар гаиләсендә 1980 елда, Әлмәт шәһәрендә дөньяга килгән. Әтисе – Рөстәм Әбдрәшит улы, Оренбур татар театрының сәнгать җитәкчесе, әнисе — Люция Каюм кызы, Pоссиянең атказанган артисты.
Булачак артист урта белемне Оренбурда ала, аннан Ырынбур педагогия университетында укый, узган ел гына шәһәрнең Ростроповичлар исемендәге сәнгать институтының театр факультетын тәмамлый.
Ырынбур татар театрының Гөлназга булган өметләре дә аның гомере белән бергә өзелде: ул юл фаҗигасендә һәлак булды.
GSC3172-1772
GSC3172-1772 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Помажани (гмина Ланента)
Помажани  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(11356) Чакджонс
Тарихы
1997 елның 18 декабрендә Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YA» саналган.
Ягмуркуюсу (Гүчлүконак)
Ягмуркуюсу (Yağmurkuyusu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Гүчлүконак илчесенә караган бер авыл (köy).
Леонид Аксентьев
Леонид Александрович Аксентьев (1932 елның 1 марты, Бакы, Азәрбайҗан ССР, ССРБ — 2020 елның 21 октябре, Казан, Россия) — математик, физика-математика фәннәре докторы, Казан дәүләт университеты профессоры.
Тормыш юлы
Леонид Аксентьев 1932 елның 1 мартында Бакыда туган.
1949 елда Казан дәүләт университетының физика-математика факультетына укырга керә һәм 1954 елда аны «Математика» белгечлеге буенча тәмамлый.
1953 елдан башлап Казан дәүләт университетында дифференциаль тигезләмәләр кафедрасында эшли: лаборант, 1954 елдан — ассистент, 1960 елдан — доцент, 1972 елдан 1978 елга кадәр — профессор.
1978 елдан 2019 елга кадәр КДУның математик анализ кафедрасы профессоры булып эшли.
«Известия вузов. Математика» журналының редколлегия әгъзасы (1966—1970) һәм баш мөхәррир урынбасары (1980—2019).
Фәнни эшчәнлек
1958 елдан физика-математика фәннәре кандидаты. Кандидатлык диссертациясенең темасы — «Бербитлелекнең җитәрлек билгеләре һәм аларны аналитик функцияләр теориясенең кире төбәк бурычларына карата куллану», фәнни җитәкче — доцент Сергей Николаевич Андрианов.