cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вомъёль
Вомъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Зур Мутная елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD10088
HD10088 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Сульборовице
Сульборовице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Капкалы (уен)
Капкалы — татар халык уены, балалар спорт тәҗрибәсен һәм физик үсешен тәэмин итә торган уен.
Уйнау тәртибе
Уйнаучылар күпме күбрәк булса, уен шулкадәр кызыклырак һәм җанлырак булачак. Мисал өчен, 10 пар җитәкләшеп зур түгәрәк ясап басалар. Парлар җитәкләшкән килеш кулларын өскә күтәреп капка ясап торалар. Көй башлануга арадан бер пар үзе теләгән капкага керә, алар урынына баса, әлеге пар икенче капкага бара. Көй туктауга капкага керергә өлгерми калган пар җәза ала. Уен шулай итеп озак вакыт дәвам итәргә мөмкин.
Әлеге уен балалар өчен дә, яшьләр өчен дә, өлкәннәр өчен дә кызыклы һәм бүгенге көндә дә яратып уйнала.
520 ел (б. э. к.)
520 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Комьятна
Комьятна — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сомьедо
Сомьедо — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сьвежова-Польска
Сьвежова-Польска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малыя Шарыпы
Малыя Шарыпы (Малыя Шарыпы ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Норт-Ривер-Шорс (Флорида)
Норт-Ривер-Шорс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Ривер-Шорс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Крогуле
Крогуле — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Теодорув (гмина Будзишевице)
Теодорув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сайоч
Сайоч — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Инадзава
Тарихы
Инадзава шәһәре 1958 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 79.30 км² тәшкил итә.
Гиньемикур
Гиньемикур — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Мокроусово районы
Мокроусово районы (Мокроусовский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Мокроусово саласы.
Тарих
Район 1923 елда Урал өлкәсенең Курган бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында. 1963 елда район юкка чыгарылган, 1965 елда кире кайтарылган.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,8%), казакълар (3,8%).
Уайт (округ, Иллинойс)
Уайт — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кармай шәһәре.
Мокроусово районы
Административ бүленеш
Мокроусово районы составына 17 авыл җирлек керә.
Уайт (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1815 елда оештырыла.
Якшты
Якшты (Якшты ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.
Уайт (округ, Иллинойс)
Территориясе
Округ мәйданы 1281 км² тәшкил итә.
Спрингдейл (Юта)
Спрингдейл  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Якшты
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Пасуш-де-Гайолу
Пасуш-де-Гайолу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Малиновка (Шөмерле районы)
Малиновка (Малиновка, Малиновка) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429107. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250810002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.
Халык
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (108,77%).
Тышкы сылтамалар
Малиновка
Перья (Франция)
Перья (Peyriat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Пон-д’Эн кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 5,93 км².
Гуриян (Падова)
Гуриян — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуриян Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Вюстойтероде
Вюстойтероде (Wüstheuterode) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сен-Мишель (Эро)
Сен-Мишель — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
(12283) 1991 EC
(12283) 1991 EC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 9 мартында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EC» саналган.
Марджиня (коммуна)
Марджиня — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(5153) Герасч
(5153) Герасч — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1940 елның 9 апрелендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1940 GO» саналган.
Тамга
Тамга (рун язм. 𐱃𐰢𐰍 tamga, тамга, Тамға, кырг. Tамга, Tamģa, Tamģa, Tamg'a, Temģa) — төрки һәм кайбер башка халыкларда кабилә, гаилә билгесе. Үзтамганы һөнәрчеләр, игенчеләр, терлекчеләр хезмәт коралларына, җир буйларына, терлекләренә салганнар. Тамгаларның килеп чыгышын рун язмалары белән бәйләп була. Рун язмалары төрки халыкларда VI—IX гасырларда киң таралган язу булган.
521 ел (б. э. к.)
521 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Сускрайовице
Сускрайовице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Бей (Арканзас)
Бей  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Бей шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сото-дель-Барко
Сото-дель-Барко — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Нгынира-Яха
Нгынира-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нябы-Яха елгасының сул ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Вонью
Вонью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 91 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Гопи
Гопи (गोपी) "Гопала" сүзеннән килеп чыккан Санскрит сүзе, ул сыерлар көтүе өчен җаваплы шәхес дигәнне аңалата. Һинд динендә аеруча "гопика" атамасы ("гопи"ның хатын-кыз формасы) киңрәк рәвештә көтүче кызлар өчен кулланыла, алар Вайшнавизмда аларның Кришнага чиксез мәхәббәте ("Бхакти") өчен мәшһүр, ул Бхагавата Пуранада һәм бакша Пураник әдәбиятта тасвирланган. Бу төркемнән Радха (яки Радхика) буларак мәгълүм гопика күп дини традицияләрдә, бигрәк тә Гаудия Вайшнавизмда аеруча зур ихтирамга һәм әһәмияткә ия. Гаудия Вайшнавизмда Вриндаванның 108 гопикасы бар.
Мәшһүр гопилар
Вриндаванның гопилары бөтен саны 108; "Кришна чарит"та аларның саны 16 000 дип тасвирланган. Гомумән алганда алар өч төркемгә бүленгәнː Кришна белән бер үк яшьтәге гопи дуслар; хезмәтче кызлар; һәм юллама ташучы гопилар. Беренче төркем иң аксөяк (Варистха), Кришнаның хәзерге заман гопи дуслары, икенче төркем хезмәтче кызлар һәм алар алга таба иң аксөяк (Вара), һәм алардан соң гопи юллама ташучылар бара. Башкалар арасында варистха гопилар иң мәшһүр. Алар мәңге Радха һәм Кришнаның якын дуслары. Аларның илаһи парга булган мәхәббәтенә беркем дә тигез яки артык була алмый. Беренче тугыз гопи Шримати Радхаранидан соң Кришнаның иң төп тугърылары буларак таныла. Аларның исемнәре түбәндәгечә:
Чиксез мәхәббәт
Һинд дине Вайшнава теологиясе буенча гопилар турында кыйссалар "Шуддха-бхакти"ның мисаллары дип әйтелә, алар (Кришнага) "Ходайга иң югары форма чиксез мәхәббәт" дип тасвирлана. Аларның спонтан һәм какшамас тугърылыгы тулы иттереп Бхагавата Пурананың соңгы бүлекләрендә тасвирлана, Кришнаның Вриндаван уеннары һәм шулай ук олы фикер иясе Уддхава кыйссаларында.
Пасуш-ди-Феррейра (район)
Пасуш-ди-Феррейра  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Югары Лобва
Югары Лобва (Верхняя Лобва) — Свердловск өлкәсенең Яңа Ляля шәһәр округы составына керүче авыл.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Шәҗәрә
Шәҗәрә (нәсел агачы, شجرة - «агач» сүзеннән) — нәсел-ыруның кемнән башланып, ничек тармакланып китүен күрсәткән нәсел агачы, язмасы. Шәҗәрәләрне өйрәнә торган фән генеалогия ( — «гаилә» +  — «сүз, белем») дип атала.
Иреть (Сура кушылдыгы)
Иреть — Сыры елгасының уң кече кушылдыгы. Чуашстанның Алатыр районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының уң ярыннан 313 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Крогульча-Мокра
Крогульча-Мокра — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Теодорув (Кутновский повяты)
Теодорув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Караһүюк (Пазарҗык )
Караһүюк (Karahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Сьвенцани
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
HD100880
HD100880 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гайза
Гайза (Geisa) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ибрахимкөй (Алаҗа)
Ибрахимкөй (İbrahimköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (köy).
Мальева
Мальева (Мальева ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Кече Камышлы
Кече Камышлы — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.
Почта индексы — 423006.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Кече Буян
Кече Буян (Пуянкасси, Малое Буяново) — Чуашстанның Шомырша районында урнашкан авыл.
Яловики (Глыбоцкий районы)
Яловики (Яловікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Кече Буян
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 429 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
Яцусиро (шәһәр)
Яцусиро — Япония дәүләтенең Кумамото префектурасында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Яцусиро шәһәре 1940 елның 1 сентябрендә шәһәр статусын ала.
Географиясе
Шәһәр территориясе 680.59 км² тәшкил итә.
3-нче армия (Алман империясе)
3-нче армия (3. Armee) – Беренче бөтендөнья сугышында, һәм сугыштан алда элегрәк, Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (гомумгаскәр армиясе).
522 ел (б. э. к.)
522 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Ирзә теле
Ирзә теле (эрзәнь кель; эрзәнь кәль) – мордва теленең бер юнәлеше. Ирзә теле фин-угыр телләре гаиләсенә керә. Рус һәм мукшы телләре белән официаль Мордовия җөмһүриᴙтендә дәүләт теле булып санала.
Бу телдә якынча 500 мең кеше сөйләшә. Мордовия җөмһүриᴙтенең төньяк, көнчыгыш һәм төньяк-көнбатыш якларында, җөмһүриᴙткә якын тирә-яктагы Нижгаp, Пинзə, Самара, Сарытау, Ырынбур, Сембер өлкәләренең, Чуашстан, Башкортстан һәм Татарстан җөмһүриᴙтләренең кайбер урыннарында ирзә теле кулланучыларын очратып була. Чит илләрдә дә (Әрмәнстан, Эстония, Казакъстан һ.б.) ирзә телендәге диаспоралар очрый. Ирзә телендә хәзерге заманда үзгәрешсез (нәкъ yрыс телендәге кебек) Кирилл әлифбасында язалар. Ирзә теле Урал телләр гаиләсе телләренең мордва тармагына керә. Ирзә теле мукшы теленә бик тә охшаш, әмма фонетикада, морфологиядә һәм сүзлек составында аермалары бар.
Морфология
Башка барлык Урал тел гаиләсе телләре кебек ирзә теле агглюнатив тел булып тора, грамматик нисбәтләр суффикслар ярдәмендә чагылдырыла.
Кириллик әлифба
Хәзерге эрзя әлифбасы рус теле өчен кебек шул ук:
Ф, х, щ һәм ъ хәрефләре бары тик рус теленнән алынма сүзләрдә кулланыла. 1929 елга кадәр эрзя әлифбасының юрамасында кайбер басмаларда өстәмә хәреф Ҥ|Кириллик лигатура Н Г (Ҥ ҥ) кертелгән булган (мәсәлән. Евсевьев, 1928).
Латин әлифбасы
Латин әлифбасы рәсми рәвештә Түбән Идел краеның хөкүмәте тарафыннан 1932 елда хупланган булган, әмма беркайчан да кулланылмаган булган:
Латин әлифбасының хәзерге заман юрамасы бар:
Сингармонизм
Күп башка Урал телләр гаиләсе телләрендә кебек, эрзя теленә сингармонизм законы хас. Күпчелек тамырларда я алгы сузыклар, я арткы сузыклар бар. Өстәвенә, урта сузыклар белән барлык суффиксларның ике формасы бар: кулланасы форма тамырның соңгы иҗеге белән билгеләнә. Чагыштырма килештә -шка (ška) "зурлыгында" һәм пролативта -ка/-га/-ва (ka/ga/va) "хәрәкәт фигыльләре һәм торыш белән кулланылган пространство күпноктасы" булган түбән  сузыгы арткы сузык булып тора һәм сингармонизм законы буенча үзгәртелми. Сингармонизм кагыйдәләре түбәндәгечә: Шулай да арткы сузыктан соң палатизальләшкән тартык яки палаталь шуу булса, сингармонизм законы кулланылмый һәм суффиксның "алгы" формасы кулланыла: кальсэ (kaĺse) "тал белән", ойсэ (ojse) "май белән". Шуңа охшаш рәвештә әгәр дә алгы сузык тамырыннан соң түбән арткы суффикс булса, аннан соң килүче иҗекләрдә арткы гармония була: велеванзо (veĺevanzo) "аның авыллары аша". Шулай итеп тамырларда сузыклар гармониясенең тоела торган бозылулары, мәсәлән, узере (uźere) "балта", суре (suŕe) "җеп (кыл)" чынлыкта һәм  палатизальләшкән тартыкларына күрә. Алгы сузык гармониясендә бер чыгарылма ахыргы булмаган -да күзәтелә, мәсәлән, асфальтсо (asfaĺtso) "асфальт белән".
(5154) Леонов
(5154) Леонов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Комарани
Комарани — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Полярный
Поләрный (Поләрный) — Россия Федерациясенең Мурманск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — кеше.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (83,6%), украиннар (9,1%), биларуслaр (1,7%).
Гуроне (Вербано-Кузио-Осола)
Гуроне — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гуроне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12284) Пол
(12284) Пол — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 17 мартында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 FP» саналган.
Педрейра (Фелгейраш)
Педрейра  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Глизи
Глизи — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Уайтсайд (округ, Иллинойс)
Уайтсайд — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Моррисон шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1772 км² тәшкил итә.
Тапия-де-Касарьего
Тапия-де-Касарьего — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Норт-Сарасота (Флорида)
Норт-Сарасота  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Сарасота халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стерлинг (Юта)
Стерлинг  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Сака (Румыния)
Сака — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мордва телләре
Мордва телләре - фин-угыр телләре төркеменә керүче телләр. Мордва теле эрзә һәм мукшы телләреннән тора. Россиядә алар Мордовия, Чуаш, Башкортостан һәм Татарстан республикаларында, аннан тыш Түбән Новгород, Ырынбург, Пенза, Рязань, Самара, Сарытау, Тамбов һәм Сембер өлкәләрендә таралган.
Рус теле белән бер рәттән, мукшы һәм эрзә Мордовия республикасында дәүләт телләре дип санала.
Сен-Морис-Навасель
Сен-Морис-Навасель — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Суфчице
Суфчице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Марка (коммуна)
Марка — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Сьверхова
Сьверхова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Ворга-Ёль
Ворга-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Вой-Вож елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Нелеко-Яха
Нелёко-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Тучков тыкрыгы
Тучков тыкрыгы (Тучков переулок) — Санкт-Санкт-Петербургның Василеостров районындагы тыкрык. Двинский тыкрыгы һәм Макаровның яр буе арасында урнашкан.
Урта проспекты, Кубань, Волхово һәм Двинский тыкрыкларын кисеп үтә.
Тарих
1798 елдан Урта проспектыннан алып Кече Нева кадәрге участок Глухой тыкрыгы дип атала. 1802 елдан Загибениннарның тыкрыгы, өйнең фамилияләре буенча (6,11 йорт) сәүдәгәр Загибенин исемен йөртә.
Заманча исеме 1882 елның 15 маенда Кече Нева елгасы аша үткән Тучков күпере буенча бирелә.
Әдәбиятта
1912-1914 елларда Анна Ахматова һәм Николай Гумилев Тучков тыкрыгында бүлмәне алалар. Бу чорда Анна Ахматова язган: Покинув рощи родины священной И дом, где Муза Плача изнывала, Я, тихая, веселая, жила На низком острове, который, словно плот, Остановился в пышной невской дельте. О, зимние таинственные дни, И милый труд, и легкая усталость, И розы в умывальном кувшине! Был переулок снежным и недлинным. И против двери к нам стеной алтарной Воздвигнут храм святой Екатерины.
Юлия Анисимова
Юлия Анисимова (1 ноябрь, 1996, Набережне Челни ) - Россия футболчысы, "Краснодар" клубы һөҗүмчесе..
Биография
Юлия Евгеньевна Анисимова 1996 елның 1 ноябрендә Яр Чаллы шәһәрендә туган. Бала чакта теннис белән шөгыльләнгән, ләкин соңыннан, башка гаилә әгъзаларына ияреп, ул футболга күчә. Берникадәр вакыт капкачы булып уйный, соңрак аны һөҗүмче позициясенә күчерәләр. Яр Чаллының "Төзүче" кызлар командасы капитаны була. Татарстандагы республика ярышларында җиңүләр яулап, иң яхшы уенчы дип таныла.
Өлкәннәр дәрәҗәсендә  Россиянең "Мирас" (Казан) беренче дивизион командасында уйный башлый, аның составында берничә сезон үткәрә.
2018 елда Краснодарның "Kубаночка" командасына кучә,  әмма  төп команда составына  тиз генә керә алмый.
Югары лигада дебют матчын бер елдан соң гына уйный - 2019 елның 14 апрелендә, ЦCКАга каршы матчта 76-нчы минутта Елена Шестерневаны алыштыра.
2019 елгы Россия чемпионатының бронза призеры, сезонда үз клубының 20 матчыннан 17сендә уйный.
"Кубаночка" клубы ЖФК "Краснодар" дип  үзгәртелгәннән соң, ул командада уйнауны дәвам итә, ләкин  2020 елда Юлия  Анисимова  бер генә матч та уйнамый.
2021 елның сезонының беренче турында 14 мартта "Локомотив"ка каршы уенда,  төп капкачы Татьяна Щербак уеннан чыгарылганнан соң,  Юлия 92 нче минутта үз командасы капкасына баса.
Рәсәй студентлар командасы составында турнирда 4 матч уйнап, 2019 җәйге Универсиаданың бронза призеры булды.
Моннан тыш, футбол арбитрлары мәктәбен тәмамлый. Футбол һәм мини-футбол буенча матчларны хөкем итү белән шөгыльләнә.
Шәхси тормыш
Әтисе белән абыйсы шулай ук футболчылар.
Перьё
Перьё (Peyrieu) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 14,13 км².
Крогульча-Суха
Крогульча-Суха — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Малькавка (Крычавский районы)
Малькавка  (Малькаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.
HD100883
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Гөлнара Әюпова
Тәрҗемәи хәле
Әюпова Гөлнара Мияссәр кызы 1971 елның 9 ноябрендә Татарстанның Әлмәт районы Кама-Исмәгыйль авылында дөньяга килә. Авылда сигезьеллык мәктәпне тәмамлагач, Әлмәт нең 1 мәктәбендә урта белем ала. Яшьтән җырга-моңга гашыйк була, гармунда уйнарга да өйрәнә, шуңа күрә музыка белгече булырга хыяллана. Әмма моңа аның әти-әнисе катгый рәвештә каршы төшә. Ата-ана сүзенә каршы килмичә, Бөгелмә медицина училищесы на укырга керә. 1991нче елны училищены акушерлык һөнәре буенча бик яхшыга гына тәмамлап, Әлмәт бала тудыру йортында эшли. Түбән Мактама шифаханәсенә (1996) күчә, Казанда белемен күтәрә һәм янә, 2002 нче елда, Әлмәт бала тудыру йортына кире әйләнеп кайта.
Иҗаты
Гөлнара Әюпова шигырьләр язу белән балачактан мавыга. Ә инде соңрак бу шөгыльгә җитдирәк карый башлый. Тәүге шигырьләрен “Татарстан яшьләре” газетасы редакциясенә алып килә. Редактор аңа булган иҗат җимешләрен композиторларга күрсәтергә тәкъдим итә. Шулай итеп, 1996 елда редакция аша җырчы-композитор Зөфәр Хәйретдинов белән таныша. Беренче җырлары 1997 елда радио һәм телевидениедә яңгырый башлый.
Гөлнара Әюпованың дистәдән артык шигыре көйгә салынган. Алар Рөстәм Закиров, Зөфәр Хәйретдинов, Гүзәл Уразова, ИлСаф, Булат Нигматуллин, Эльвира Хамматова, Диләрә Илалетдинова, Раяз һәм Рәсим Фасыховлар һәм башка җырчылар репертуарына кергән. Аның иҗатында үз алымнары тоемлана, үз әйтер сүзе бар. Кызыклы гына шигырьләре вакытлы матбугатта басылып чыгып килә. 2016 елда шагыйрәнең “Көттергәнем өчен гафу ит...” дип исемләнгән шигырьләр һәм җырлар җыентыгы дөнья күрә.
Гөлнара Әюпова – яшь шагыйрә. 2015 елдан Татарстан Язучылар берлегенең Әлмәт бүлеге каршында эшләп килүче шагыйрә Саҗидә Сөләйманова исемендәге “Кызыл каурыйлар” әдәби берләшмәсе әгъзасы.
Бүләкләре
Р.Төхфәтуллин исемендәге премия лауреаты
Чыганак
1. Г.М.Әюпова. Көттергәнем өчен гафу ит. – Әлмәт: Шәһәр типографиясе, 20016. – 125 б.
2. http//gulnaraa.jimdo.com
Педрозу (Вила-Нова-де-Гайа)
Педрозу  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Теодорув (Лаский повяты)
Теодорув  — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
523 ел (б. э. к.)
523 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Гайзенхайн
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белла-Виста (Арканзас)
Белла-Виста  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Белла-Виста шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Тарамунди
Тарамунди — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(12285) 1991 FN2
(12285) 1991 FN2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 20 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 FN2» саналган.
Гурцоне (Ровиго)
Гурцоне — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гурцоне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Манипури теле
Мейтей яки Меетей теле (шулай ук Манипури теле, Мейтейлон, Меетейлон, Катһе) ул Сино-Тибет теле һәм төньяк-көнчыгыш Һиндстанның Манипур штатында төп тел һәм lingua franca. Мейтей теле Һиндстанның иң күп сөйләшелә торган Сино-Тибет теле һәм төньяк-көнчыгыш Һиндстанның Бенгаль теле һәм Ассам теленнән соң иң күп сөйләшелә торган теле. 2011 ел Һиндстан халык санын алуы буенча 1,8 млн Мейтей үз телендә сөйләшүчесе булган. Шуңа өстәп чит илләрдә якынча 200 000 Мейтей үз телендә сөйләшүчесе бар. Мейтейлон шулай ук Һиндстанның Ассам һәм Трипура төньяк-көнчыгыш штатларында һәм Бангладеш һәм Бирмада (хәзер Мьянма) сөйләшелә. Мейтейлон тональ тел булып тора һәм аның Сино-Тибет телләре итеп төгәл классификациясе әлегә ачык түгел. Аның Куки һәм Тангхул Нага телләре белән лексик охшашлыклары бар.
Шамил Шәйдуллин (тимер юлчы)
Шамил Шәйдуллин, Шамил Нургали улы Шәйдуллин, Şäydullin Şamil Nurğali ulı, Шайдуллин Шамиль Нургалиевич (03.03.1963, Донецк өлкәсе)— тимер юлчы, Куйбышев тимер юлы башлыгы урынбасары (2011 елдан). «Бердәм Россия» сәяси фиркасе әгъзасы, фирканең Сембер өлкәсе бүлеге шурасы әгъзасы. Ш.Н. Шәйдуллинның энесе.
Тәрҗемәи хәле
1963 елның 3 мартында Украина ССР Донецк өлкәсе Родинское шәһәрендә туган. «Локомотивлар» белгечлеге буенча М.Т. Елизаров исемендәге Куйбышев (хәзер Самар) тимер юл транспорты институтын (СамГУПС) тәмамлаган (1989).
Хезмәт юлы
1980 Эшчәнлеген Куйбышев тимер юлының Сембер локомотив депосында хәрәкәт итүче составны ремонтлаучы слесарь вазифасыннан башлый.
Караһүюк (Аргуван)
Караһүюк (Karahüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Аргуван илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
(5155) Денисюк
(5155) Денисюк — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1972 елның 18 апрелендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 HR» саналган.
Абико
Абико — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.
Географиясе
Шәһәр территориясе 43.19 км² тәшкил итә.
Кромнув (Мазовия воеводалыгы)
Кромнув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Яловики (Паставский районы)
Яловики (Яловікі ) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
Сухажув
Сухажув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Уилл (округ, Иллинойс)
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 2168 км² тәшкил итә.
Педросуш
Педросуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Географиясе
Мәйданы —.
Казарка (Айва кушылдыгы)
Казарка — Айва елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Никольск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Айва елгасының уң ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.
Марпод (коммуна)
Марпод — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.
Казарка (Айва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Марпод (коммуна)
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә авыллары урнашкан.
Казарка (Айва кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Ворожный
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Сьверчув (Карпатасты воеводалыгы)
Сьверчув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Михайловка (Норлат районы)
Почта индексы — 423006.
Климат
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
Ибрахимли (Кастамону)
Ибрахимли (İbrahimli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (köy).
524 ел (б. э. к.)
524 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Тәкыя уты
Тәкыя уты — зонтиклылар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты
Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты (Российская академия народного хозяйства и государственной службы при Президенте Российской Федерации)- -социаль-икътисади һәм гуманитар юнәлештәге белгечләрне әзерләү белән шөгыльләнүче Россия югары уку йорты.
2010 елда Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы халык хуҗалыгы Академиясе һәм Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясе берләшүе, шулай ук башка федераль дәүләт белем бирү учреждениеләрен кушу юлы белән нигез салына.
2018 елда сентябрь аенда 53 филиал бар бар иде.
Белем бирү
Мәгариф һәм фән министрлыгы мониторингы мәгълүматлары буенча, Академиядә төп вузларда 17 412 студент һәм филиалларны да исәпкә алып, 96 000 артык суммар студент белем алган. Баш вузда көндезге укуны 12 243 студент узды. Студентларның яртысыннан күбрәге көндезге-читтән торып яисә читтән торып 56 000 студент белем ала. Президент академиясендә ел саен Россиядә икътисад өлкәсендә ел саен үткәрелә торган иң зур фәнни вакыйгаларның берсе — «Гайдар форумы»н үткәрелә.
Академия ел саен укучылар, аспирантлар һәм яшь галимнәр өчен Халыкара җәйге мәктәп үткәрә.
Сен-Назер-де-Ладарез
Сен-Назер-де-Ладарез — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
Кече Янгорчино
Кече Янгорчино (Апакасси, Малое Янгорчино) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429903. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241837001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600005900. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.
Халык
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 264 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (94,68%).
Малькавка (Мсциславский районы)
Малькавка  (Малькаўка ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Теверга
Теверга — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Комоча
Комоча — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Гайследен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Теодорув-Дужи
Теодорув-Дужи — Польшаның Лодзь воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сакаласеу
Сакаласеу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Периссак
Чыганаклар
Периссак
Сакаласеу
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Стоктон (Юта)
Стоктон  — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Тарихы
Огачи шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Гурцоне Суд (Ровиго)
Гурцоне Суд — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Гурцоне Суд Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
(12286) Poiseuille
(12286) Poiseuille — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GY4» саналган.
Оялаш уты
Оялаш уты — орхидеячәләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Кросна-Весь
Кросна-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Пенакова (Фелгейраш)
Пенакова  — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.
Норт-Форт-Маерс (Флорида)
Норт-Форт-Маерс  — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Норт-Форт-Маерс халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
525 ел (б. э. к.)
525 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
Югары Ослянка
Югары Ослянка (Верхняя Ослянка) — Свердловск өлкәсенең Түбән Тагил шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
HD1009
HD1009 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Суховоля (Буский повяты)
Суховоля  — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Петухово районы
Петухово районы (Петуховский район) — Курган өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Петухово шәһәре.
Тарих
Район 1924 елда Урал өлкәсенең Ишем бүлгесе эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе, 1943 елдан — Курган өлкәсе составында.
Халык
Милләтләр (2010): урыслар (93,8%), казакълар (3%).
Административ бүленеш
Петухово районы составына 1 шәһәр һәм 17 авыл җирлеге керә.
Уильямсон (округ, Иллинойс)
Уильямсон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Марион шәһәре.
Тарихы
Округ рәсми рәвештә 1839 елда оештырыла.
Территориясе
Округ мәйданы 1088 км² тәшкил итә.
(5156) Голант
(5156) Голант — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1972 елның 18 маенда Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 KL» саналган.
Теолин (Лодзь воеводалыгы)
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сьвильча
Сьвильча — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Өер абага
Өер абага — цистоптеридалар гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
Горанфло
Горанфло — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
Гайсмар (Айхсфельд)
Гайсмар (Geismar) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Мальки (Горацкий районы)
Мальки  (Малькі ) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
Анастасия Бехтерева
Анастасия Бехтерева  ( 1998 ел, 20 август, Яр Чаллы ) - Россия волейболчысы.
Биографиясе
Анастасия Павловна Бехтерева 1998 елның 20нче августында Яр Чаллы шәһәрендә  туган. 1999 елда алар гаиләсе Әлмәткә күченә. Биредә волейбол белән шөгыльләнә башлый.