cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Альберт Галиев
1940 елның 19 октябрендә Башкорт АССР башкаласы Уфада туган, Мәскәү дәүләт энергетика университетында укыган, аннары Новосибирск дәүләт университетына күчкән. 1964 елда физика-математика фәннәре кандидаты, 1968 елда физика-математика фәннәре докторы дәрәҗәләрен алган, шул чорда СССРда фән докторлары арасында иң яше була.
1970 елда СССР Фәннәр академиясенең Югары температура институтында өлкән фәнни хезмәткәр булып эшли башлаган. 1973 елда СССР ФА Космик тикшеренүләр институтына күчә, космик плазма физикасы бүлеген җитәкли, аннары әлеге институтның директоры була.
2022 елның 12 сентябрендә озакка сузылган авырудан соң вафат булган
Паду (Франция)
Паду — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Стамбһа
Шулай ук карарга мөмкин
•	Бәйле темалар
Кобляки
Кобляки (Кобляки) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Агришу-Маре
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Кулун-Ях (Кельват кушылдыгы)
Кулун-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кельват елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Пашуцкая Буда
Пашуцкая Буда (Пашуцкая Буда ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Гуэхар-Сьерра
Гуэхар-Сьерра — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Збендовице
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Җон Һовард Нортроп
Җон Һовард Нортроп (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1946).
дигән уку йортында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Итагуаже
Итагуаже — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Фельм
Фельм (Felm) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Белвидер (Иллинойс)
Белвидер  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Белвидер шәһәре  елда нигезләнгән.
Географиясе
Шәһәр мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ирек Кашапов (1984)
Ирек Кашапов, Ирек Рафис (Рәфис ) улы Кашапов (1984 елның 27 мае, СССР, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Саклаубаш'') ― драма актеры, Галиәсгар Камал исемендәге татар дәүләт академия театры артисты (2009 елдан). Татарстанның атказанган артисты (2021).
Тәрҗемәи хәле
1984 елның 27 маенда Татарстан АССР Сарман районы Саклаубаш авылында туган. Әтисе ― Рафис Гыйззәтулла улы (2019 елның 29 гыйнварында вафат ), әнисе ― Рәмзия. Ирек Казан театр училищесын (2005), Казан мәдәният һәм сәнгать университетының актерлык факультетын (2009) тәмамлаган. 2009 елдан Галиәсгар Камал исемендәге татар дәүләт академия театрында хезмәт итә. Сәхнә ягымлылыгы белән аерылып торучы артист.
Рольләре
Музыкаль геройларны яратып уйный, төрле характердагы рольләрне оста башкара.
Светлана Парфёнова
Парфенова Светлана Рәфәт кызы - - (25 октябрь 1960 ел) — җәмәгать эшлеклесе, югары мәктәп укытучысы. Башкортстан Республикасының 1-нче, 2-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтайның Законнар чыгару Палатасы депутаты. Юридик фәннәр кандидаты, Башкорт дәүләт университетының фәлсәфә һәм социология факультетының фәлсәфә һәм социология кафедрасы доценты. Башкортстан Республикасының 1 класслы Дәүләт киңәшчесе.
Биографиясе
Парфенова Светлана Рәфәт кызы 1960 елның 25 октябрендә Уфа шәһәрендә дөньяга килгән.
1985-1988 - статистик, ВЛКСМ-ның Уфадагы төрле райкомнары комсоргы.
1988-1991 - ВЛКСМ-ның Уфа шәһәр комитеты студентлар һәм укучы яшьләр бүлеге мөдире урынбасары.
1991-1992 - Уфа шәһәр башкарма комитетының яшьләр эшләре буенча идарә начальнигы.
1992-1995 - Уфа каласы хакимиятенең яшьләр эшләре буенча Баш идарәсе гуманитар мәсьәләләр буенча начальнигы.
1999-2003 - Башкортстан Дәүләт Җыелышы - Корылтайның Законнар чыгару Палатасы депутаты; урындагы хакимлек мәсьәләләре, милләтләр эшләре, җәмәгать һәм дини берләшмәләр, киң мәгълүмат чаралары буенча комитет әгъзасы.
2003 елдан - Башкортстан Республикасы юстиция министры урынбасары.
Ла-Нёвель-ле-Люр
Ла-Нёвель-ле-Люр (La Neuvelle-lès-Lure) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 4,88 км².
Габдрахман Минский
Габдрахман Минский, әдәби псевдонимы, чын исем-фамилиясе Габдрахман Хаҗимөхәммәт улы Аллаһбирдиев (1906 елның 29 сентябре, РИ, Әстерхан губернасы, Әстерхан — 1983 елның 26 марты, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Бөек Ватан сугышында катнашкан язучы (прозаик һәм драматург). 1955 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
Тәрҗемәи хәле
1906 елның 29 сентябрендә Әстерханда эшче-һөнәрче гаиләсендә туган. Бер яшендә әтисе вафат була. Үги әтисе Хаҗимөхәммәт Аллаһбирдиев гаиләсендә үсә. Башлангыч белемне Әстерханның татарлар күмәкләп яши торган борынгы Тияк бистәсендәге җәдит мәдрәсәсендә ала. Октябрь инкыйлабыннан соң, икенче баскыч татар совет мәктәбен тәмамлый (1924). 1924 елдан Әстерханның Нәриман районында уку йорты мөдире, соңрак «Кызыл Шәрыкъ» татар яшьләре клубы мөдире булып эшли. Клубларда үзешчән сәнгать түгәрәкләрендә актив катнаша. Балалар сәхнәсе өчен беренче өйрәнчек пьесаларын яза.
Мемель-Енкаф-Игол
Мемель-Енкаф-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каралька елгасының сул ярыннан 164 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.
Габдрахман Минский
Тәрҗемәи хәле
1926 елда Казанга килә һәм театр техникумына укырга керә. 1927 елдан «Кызыл яшьләр» газетасы һәм «Авыл яшьләре» журналында «Г. Минский» имзасы белән беренче хикәяләре дөнья күргән. 1928 елда өч китабы — «Заманасы шундый», «Миңсылу» исемле хикәяләр җыентыгы һәм «Яңа яшьләр» дигән комедиясе басылган. «Мансуровлар гаиләсе» драмасы Татар дәүләт академия театры сәхнәсендә уйнала.
Мемель-Енкаф-Игол
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Габдрахман Минский
Тәрҗемәи хәле
1928—1930 елларда Кызыл Гаскәрдә хезмәт иткән. Армиядә язылган «Шлем» драмасы Татар дәүләт академия театрында куела.
Җидегәнчелек
1930 елның 13 августында Т. Ченәкәйнең «Башкортстан» гәҗитендә «Җидегән» оешмасын яшерен һәм контрреволюцион буларак сыйфатлаучы мәкаләсе басылып чыкканнан соң, бер төркем татар язучылары белән бергә Г. Минскийга карата «контрреволюцион, милләтчел берләшмә төзүдә» гаепләүгә нигезләнгән сәяси эш ачыла. Минский әлеге исемлеккә сәүдәгәр улы булган өчен эләгә. Нәтиҗәдә Нәкый Исәнбәт, Сәйфи Кудаш, Гадел Кутуй белән бергә Г. Минский чыгарыла, ОГПУ оператив күзәтүенә эләгә, әдәби эшчәнлектән читләштерелә. 1931 елның 7 февралендә Казанда кулга алына. Аны «контрреволюцион оешма төзүдә» гаеплиләр. 8 ай буена барган тикшерүнең нәтиҗәсе булмый. Г. Минский (Нәкый Исәнбәт белән бергә) 15 апрельдә азат ителә.
1932—1935 елларда Чиләбедә яши һәм «Төзү ударнигы» гәҗитендә җаваплы сәркатип булып эшли. төзүчеләре турында очерк һәм публицистик мәкаләләре басыла.
Мәскәүдә сценарий факультетын тәмамлаган (1938). 1938 елдан Бакыда әдәби консультант булып эшли, сценарийлар яза. «Артем атавы», «Яңа тормыш үзәне» дигән документаль һәм «Ватан улы» исемле нәфис фильмнар аның сценарийлары буенча төшерелгән. 1941 елның июлендә Бөек Ватан сугышына китә, Керчь ярымутравында барган сугыш хәрәкәтләрендә катнаша. Контузия ала, госпитальдә дәвалана, чик буе гаскәрләрендә хезмәт итә.
1946 елның маенда хәрби хезмәттән азат ителеп, Бакыга кайта. Киностудиядә сценарий бүлеге башлыгы, 1947—1951 елларда Азәрбайҗан бүлегендә мөхәррир һәм корреспондент була.
1952 елда Казанга кайта. 1952—1957 елларда «Чаян»да әдәбият-сәнгать бүлеген җитәкли, 1957—1959 елларда Татарстан китап нәшриятында баш мөхәррир урынбасары була. 1960 елдан башлап һөнәри язучы.
1983 елның 26 мартында Казанда вафат була.
Креон (Жиронда)
Креон — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Марта-Лейк (Вашингтон)
Марта-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Рокув
Рокув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6789) Milkey
(6789) Milkey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 4 сентябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RM6» саналган.
Башкирка (Чаган кушылдыгы)
Башкирка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чаган елгасының уң ярыннан 198 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Индузтрияле Артиҗанале (Анкона)
Индузтрияле Артиҗанале — Италиянең Марке төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Индузтрияле Артиҗанале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Мари Шолнеры (Мари-Төрек районы)
Мари Шолнеры (Марий Шолэҥер, Мари-Шолнер) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (92,8%), руслар (7,8%).
(14109) 1998 OM14
(14109) 1998 OM14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 26 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 OM14» саналган.
Вроцишув-Гурни
Вроцишув-Гурни — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Дарро
Дарро — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парисув (Гарволинский повяты)
Парисув  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Көксалан (Чинар)
Көксалан (Köksalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Ишмөхәммәт Галәветдинов
Ишмөхәммәт Галәветдинев, Ишмөхәммәт Гыйльметдин улы Галәветдинев, (Ишмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов,, —, ) — СССР һәм РФ тел белгече, БР ФА мөхбир әгъзасы (1995), филология фәннәре докторы (1992), профессор (1994), РФның (2005) һәм БАССРның (1986) атказанган фән эшлеклесе.
Биографиясе
Ишмөхәмәт Гыйльметдин улы Галәветдинов 2015 елның 10 октябрендә Уфа шәһәрендә вафат булды.
Көньяк Мылва
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Пелишча
Пелишча (Пелішча ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
(14110) 1998 QA23
(14110) 1998 QA23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
HD135396
HD135396 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Збереже
Збереже — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Жуковски (Түре шәһәр округы)
Жуковское (Жуковское) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Константиноградовка
Константиноградовка — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 515 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453165, — 80249820001.
Демография
Халык саны динамикасы:
Сылтамалар
Константиноградовка
Шамил Гансев
Шамил Гансев (Шамил Хәнәфи улы Гансев,, — , ) — җәррах-онколог, БР ФА мөхбир әгъзасы (2009), медицина фәннәре докторы (1989), профессор (1991). РФның (2002) һәм БРның (1995) атказанган фән эшлеклесе.
Палленье
Палленье — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Сурдук (Клуж)
Сурдук — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Паркочево
Паркочево — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Итагуаи
Итагуаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.
Җеймс Батчеллер Самнер
Җеймс Батчеллер Самнер (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1946).
Итагуаи
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Җеймс Батчеллер Самнер
дигән уку йортларында белем алган.
Итагуаи
Чыганаклар
Итагуаи
Җеймс Батчеллер Самнер
дигән оешмаларда әгъза булган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Фаунтин-Лейк (Арканзас)
Фаунтин-Лейк  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Географиясе
Шәһәрчек мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Фифберген
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Нёвель-ле-Се
Ла-Нёвель-ле-Се (La Neuvelle-lès-Scey) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 6,46 км².
Маунт-Виста (Вашингтон)
Маунт-Виста  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Маунт-Виста халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Зур Вербовка
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Дейфонтес
Дейфонтес — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лиственная (Кельват кушылдыгы)
Лиственная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга  Кельват елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.
Ромбкова
Ромбкова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(14111) Kimamos
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QA24» саналган.
Круаньон
Круаньон — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Агришу-Мик
Агришу-Мик — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Вроцишув-Дольни
Вроцишув-Дольни — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
(6790) Pingouin
(6790) Pingouin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Беллвилл (Иллинойс)
Беллвилл  — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.
Тарихы
Беллвилл шәһәре  елда нигезләнгән.
Перавись
Перавись (Перавісь ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Конец (Шихово авыл җирлеге)
Конец (Конец) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Роберт Робинсон
Роберт Робинсон (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1947).
дигән уку йортында белем алган.
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Игорь Гатауллин
Игорь Гатауллин (Игорь Гыйльман улы Гатауллин,, — , ) — СССР һәм РФ гитарачысы, продюсер, җырчы һәм җырлар авторы. «VR13» поп-рок-төркеменә нигез салучы.
Яңа башкортлар
Яңа башкортлар (новобашкиры) — XIX гасырда Башкортстан территориясендә төрле этник төркемнәрдән (татарлардан, мишәрләрдән, башкортлардан, чирмешләрдән, типтәрләрдән) торган катлам. XIX гасырның 30-60-нчы елларында асаба башкортларның җирләрендә урнашкан һәм аларга белән бер үк хокукка ия булган җирсез халыкны (бобильләрне, типтәрләрне, чирмешләрне һәм башкаларны) яңа башкортлар дип атаганнар (1865- нче елда катлауларны юкка чыгарганчыгача).
1798-1823 елларда башкорт җирләрен Генераль ызанлау һәм аннан соңгы Хөкүмәт акцияләре «яңа башкортлар»ның барлыгын рәсми рәвештә законлаштыра. XIX гасырның беренче яртысындагы документларда «мишәрләрдән башкортлар», «тептәрләрдән башкортлар» һ.б. атамалар барлыкка килә, ә инде XIX гасырның икенче яртысында әлеге терминнар «яңа башкортлар» термины белән кысрыклана. «Яңа башкорт»лар составына татарлар, мишәрләр, башкортлар, чирмешләр, типтәрләр генә түгел, ә кыргызлар, төркмән, ногайлар һәм башка төрки телле халыкларның да зур булмаган төркемнәре дә кергән. Тел, мәдәният, хуҗалык итү якынлыгы, уртак яшәү шартларында тыгыз хезмәттәшлек аларны яңа башкортларга күчү процессын тизләткән»
1859 елгаПермь, Вятка һәм Оренбург губерналарында 89 330 яңа башкорт яшәгән.
Башкортстанның көнбатыш өлешендә, яңа башкортлар мәдәният һәм тормыш, шулай ук җирле типтәр һәм башкортлар кебек үк, татарлардан аерылып тормаган һәм аларның сөйләшләре дә татар әдәби теленә якын тора.
Парлин (Журоминский повяты)
Парлин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Индузтрияле Селва (Форли-Чезена)
Индузтрияле Селва — Италиянең Эмилия-Романья төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Итагуара
Итагуара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Түбән Төрек
Түбән Төрек (Ӱлыл Тӱрек, Нижний Турек) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (69,3%), татарлар (14,3%), руслар (14%).
Алакент (Алтынөзү)
Алакент (Alakent) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Илдар Низамов
Илдар Низамов:
Деэсас-де-Гуадикс
Деэсас-де-Гуадикс — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көньяк Нея
Көньяк Нея — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Видз-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.
HD135414
HD135414 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Көньяк Нея
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
HD135414
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Көньяк Нея
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD135414
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Збуйно (Люблин воеводалыгы)
Збуйно  — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Наил Гатауллин
Наил Гатауллин (Наил Гайнәт улы Гатауллин,, — , ) — СССР һәм РФ җәррахы, БР ФА хакыйкый әгъзасы (1995), медицина фәннәре докторы, профессор, БАССРның (1976) һәм РСФСРның (1991) атказанган фән эшлеклесе, БРнң атказанган табибы, БР сәләматлек саклау әтличниге.
Көксалан (Шеһиткамил)
Көксалан (Köksalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Фицбек
Фицбек (Fitzbek) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Лев Гецкин
Лев Гескин (Лев Соломон улы Гескин,, — , ) — СССР галиме, техник фәннәр докторы (1964), профессор (1967), КазССР ФА мөхбир әгъзасы (1967). КазССРның атказанган фән эшлеклесе (1976).
Паре-су-Монфор
Паре-су-Монфор — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Фелсентал (Арканзас)
Фелсентал  — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (town).
Итагуари
Итагуари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Зур Зубочистенка
Зур Зубочистенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 1192 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.
Су реестры мәгълүматы
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Рончна
Рончна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Чулпан (Балтач районы)
Чулпан ― ил белән Хрущев идарә иткән чорда Балтач районында юкка чыккан кече авыл (починок).
(14112) 1998 QZ25
(14112) 1998 QZ25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Чулпан (Балтач районы)
Чулпан авылының барлыкка килү нигезләре
1921 елда ук, РСФСР кануннары белән, авыл хуҗалыгы кооперацияләре, ширкәтләр төзү буенча карар, 1924 елда авыл хуҗалыгы кооперацияләре турында СССР законы кабул ителгән
Сурдук (Селаж)
Сурдук — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
(14112) 1998 QZ25
Тарихы
1998 елның 25 августында Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QZ25» саналган.
Рончна
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Сурдук (Селаж)
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Парлин (Плонский повяты)
Парлин  — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Лантено
Лантено (Lantenot) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 8,26 км².
Журавлева (Талица шәһәр округы)
Журавлева (Журавлева) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.
Климат
Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.
Халык
Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
Медовдейл (Вашингтон)
Медовдейл  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Медовдейл халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Шиба (Словакия)
Шиба — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Климаты
Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
Дилар
Дилар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(6791) 1991 UC2
(6791) 1991 UC2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1991 елның 29 октябрендә С. Уэда, тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UC2» саналган.
Рәгыйб Гыймаев
Рәгыйб Гыймаев (Рәгыйб Нәсретдин улы Гыймаев,, — , ) — СССР һәм РФ галиме, БР ФА академигы (1991), техник фәннәре докторы (1977), профессор (1978), БАССРның (1973) һәм РСФСРның (1985) атказанган фән эшлеклесе, СССР нифет эшкәртү һәм нифет химиясе сәнәгате әтличниге (1973), СССРның атказанган уйлап табучысы (1975), БДУ ректоры (1981-1999).
Дмитрий Бәдретдинов
Дмитрий Бәдретдинов, Дмитрий Мансур улы Бәдретдинов (1980 елның 23 мае, ССРБ, РСФСР, Ырынбур — 2000 елның 1 марты, Чечня, Шатой районы, Аргун тарлавыгы) — хәрби, Икенче чечен сугышында катнашучы, 76нчы (Псков) гвардия Һава-десант дивизиясенең 104нче гвардия парашют-десант полкының икенче батальонының алтынчы ротасы гвардия рядовое - пулеметчысы. РФ Президенты Указы белән Төньяк Кавказ территориясендә террорчыларга каршы көрәштә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен Батырлык ордены белән бүләкләнә (үлгәннән соң).
Тәрҗемәи хәле
1980 елның 23 маенда Ырынбурда туган. Соңыннан гаиләсе белән Татарстанга, Яр Чаллы шәһәренә күчеп килә. Чулман проспекты 56нчы йорт адресы буенча урнашкан 46нчы урта мәктәптә укый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, «бизнес мәктәбе»нә укырга керә, аны 1997 елның июнендә тәмамлый, берьюлы ике белгечлек: «ЭВМ операторы» һәм «кече предприятиедә бухгалтер исәбе» белгечлекләре ала. Армиягә киткәнче ремонт-механика заводында слесарь-җыючы булып эшли. Армиядән кайткач, институтның юридик факультетына укырга керергә теләге була. Һава-десант дивизиясендә (ВДВ) хезмәт итәргә хыяллана, хәрби хезмәткә чакырылу вакыты җиткәч, хәрби комиссариатта аның теләге исәпкә алына һәм туганнан-туган абыйсы Әфганстанда хезмәт иткән дивизиягә эләгә. 1998 елның 11 ноябрендә Тукай район хәрби комиссариаты тарафыннан хәрби хезмәткә чакырыла. Башта ул 76нчы гвардия Псков һава-десант дивизиясендәге 104нче парашют-десант полкының дүртенче, аннары алтынчы ротасында хезмәт итә. 2000 ел башында, Дмитрий Бәдретдинов хезмәт иткән ротаны Чечняга күчерәләр. 6нчы парашют-десант ротасы алдына Чечня боевикларын Веденога уздырмау бурычы куела. Һәм алар бурычны үтиләр. Тик 2000 елның 29 февралендә 2,5 мең боевиктан торган банда гаубицадан десантчыларга ут ача. Бандитларның һөҗүме 2 көн буена туктауны белмичә диярлек бара. Алтынчы рота үз иптәшләреннән суы ташыган елгалар белән әйләндереп алынган була. Сугыш 2000 елның 2 март иртәсенә кадәр дәвам итә. Сугыш нәтиҗәсендә 84 десантчы һәлак була, алар арасында 19 яшьлек Дмитрий Бәдретдинов та була. РФ Президенты Указы белән Төньяк Кавказ территориясендә террорчыларга каршы көрәштә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен гвардия десантчылары Батырлык ордены белән бүләкләнә (үлгәннән соң). Дмитрий Бәдретдиновның җеназасы 2000 елның 19 мартында Яр Чаллы шәһәре Орловка зиратында уза. Ул Дан аллеясында җирләнә.
Юкарыкаракую (Гөлбашы)
Юкарыкаракую (Yukarıkarakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гөлбашы илчесенә караган бер авыл (köy).
Куамер
Куамер — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Перавое
Перавое (Перавое ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыцкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Мерхы-Кы
Мерхы-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Ширта елгасының уң ярыннан 249 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Индузтрье (Тревизо)
Индузтрье — Италиянең Венеция төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Индузтрье Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Збулитув-Дужи
Збулитув-Дужи — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Окунёва (Кельват кушылдыгы)
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
HD135415
HD135415 — нда урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы  тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
Александр Горчилин
Александр Горчилин (Александр Михаил улы Горчилин,, — , ) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1944). Украина территориясендә барган сугышларында батырлык күрсәткән.
Кызыл Октябрь татар педагогика укуханәсе
Кызыл Октябрь татар педагогика училищесы – А.М. Горький исемендәге Лукоянов педагогия техникумының филиалы буларак, 1990 елда Түбән Новгород өлкәсе Кызыл Октябрь районы үзәге Уразавылда ачылган, милли кадрлар – мөгаллимнәр әзерләүче дәүләт урта һөнәри мәгариф уку йорты.
Тарих
1929 елның 1 февралендә Түбән Новгород губернасы мәгариф бүлеге карары белән Починки педтехникумының мордва (эрьзя) бүлеге Лукоянов шәһәренә күчерелә һәм мөстәкыйль Лукоянов мордва (эрьзя) педтехникумы булып эшли башлый.
Уразавылдагы уку йорты
1990 елда татар мәктәпләре өчен башлангыч сыйныф укытучылары әзерләү өчен Уразавыл авылында укуханәнең филиалы ачыла. Беренче мөдире итеп Рәйхана Гарифулла кызы Айсина билгеләнә. Соңыннан Һәйнур Гарифулла кызы Бәшәрова мөдир була. Уку йорты студентлары Уразавыл кешеләре өчен һәм Кызыл Октябрь районы балалары өчен берсеннән-берсе кызыклы чаралар үткәрәләр. Түбән Новгородда һәм Казанда экскурсияләрдә булалар. Регионда татар халкының милли үзенчәлекләрен саклау һәм бөтәйтү өчен үзләреннән зур өлеш кертәләр. Хәзерге директоры - Давыдов Виктор Александр улы. Уку йортында 50 студент түбәндәге белгечлек ала:
Чыганак
Көллият сайты
Итагуару
Итагуару — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
Кызыл Октябрь татар педагогика укуханәсе
Чыганак
[http://peduxa.com/history/90.htm Көллият тарихы. 90-еллар.]
Сылтама
Россия мәгарифе порталы
Пароле
Пароле — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Фитцен
Фитцен (Fitzen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.
Пароле
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Фитцен
Географиясе
Коммуна мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
(14113) 1998 QD32
(14113) 1998 QD32 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QD32» саналган.
Көксалкөй (Чермик)
Көксалкөй (Köksalköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Арне Тиселиус
Арне Тиселиус (,, — , ) —. Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1948), Упсала университеты прафисыры (1938 елдан), шул ук уку йорты каршындагы Биохимия институты директоры (1951-?), табигый фәннәр өлкәсендәге тикшеренүләр буенча Швеция дәүләт шурасы рәисе (1946-1950).
дигән уку йортында белем алган.
дигән оешмаларда әгъза булган.
Фәнни хезмәтләре югары молекуляр кушылмаларның электрофоретик һәм хроматографик тикшеренүләре ысулларына карый. Адсорбцион хроматография ысулын кәшеф иткән (1931-1935) һәм аннан файдаланып, составында аминоәчелекләр, пептидлар, күмерсулар булган кушылмаларны сыйфат һәм микъдар ягыннан анализлаган. Иммуноэлектрофорез ысулы белән кан сывороткасының аксым төзелешен өйрәнүгә нигез салган. Нобель фонды идарәсе рәисе (1960-1964).
Бүләкләр, мактаулы исемнәр
<ul></ul>
Долар
Долар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Көньяк Расья
Көньяк Расья — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга  Төньяк Расья елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Буренин (Ембулатовка кушылдыгы)
Буренин — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ембулатовка елгасының уң ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.
Су реестры мәгълүматы
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
Владимир Гречишников
Владимир Гречишников (Владимир Фөдор улы Гречишников,, — , ) — СССР инженер-конструкторы, техник фәннәр кандидаты, Социалистик Хезмәт Каһарманы, Ленин премиясе лауреаты. Беренче атом һәм сутуар бомбалары үрнәкләрен сынауда катнашкан.
По Речке Ноля
По Речке Ноля (Кырлан почиҥга, По Речке Ноля) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан бистә.
Халык
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,8%), руслар (6,3%).
Парньи-су-Мюро
Парньи-су-Мюро — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
Ропа (Кече Польша воеводалыгы)
Ропа — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Илдар Низамов (1950)
Бу район башлыгы турында мәкалә, тел галиме турында моннан укыгыз
Илдар Низамов, Илдар Мөхәммәт улы Низамов (1950 елның 29 июле, СССР, РСФСР, ТАССР, Саба районы, Олы Мәтәскә ― 2018 елның 11 октябре, РФ, ТР, Теләче районы, Теләче) ― хуҗалык эшлеклесе, Теләче районы башлыгы (1999―2011 елларда). XII чакырылыш ТАССР Югары Советы депутаты һәм II чакырылыш (2000―2004 елларда) Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты. Татарстан Республикасының Атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
Алакова (Мерам)
Алакова (Alakova) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (mahalle).
Илдар Низамов (1950)
Тәрҗемәи хәле
1950 елның 29 июлендә Татарстан АССРның Саба (1991 елдан Теләче) районы Олы Мәтәскә авылында туган. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1968 елда хезмәт эшчәнлеген башлый: 1968―1972 елларда Саба районы Олы Мәтәскә авылы сигезьеллык мәктәбе укытучысы булып эшли.
1972―1973 елларда Олы Мәтәскә авыл Советы башкарма комитеты рәисе.
1975 елда «икътисадчы-оештыручы» белгечлеге буенча Чуваш совет-партия мәктәбен тәмамлаганнан соң, 17 ел дәвамында Саба һәм Теләче) районнары колхозларында җитәкче вазыйфаларда эшли: 1975―1978 елларда Тукай исемендәге күмәк хуҗалык рәисе урынбасары, колхозның фирка коммитеты секретаре. 1978―1992 елларда Саба (1991 елдан Теләче) районы Фрунзе исемендәге колхозда күмәк хуҗалык рәисе урынбасары, колхозның фирка комитеты секретаре, колхоз рәисе. 1986 елда «политолог» белгечлеге буенча Сарытау югары фирка мәктәбен тәмамлаган.
1992 елда Теләче районы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы итеп билгеләнә.
1999 елдан 2011 елга кадәр Татарстан Республикасы Теләче районын җитәкли: 1999―2005 елларда Теләче районы администрация башлыгы, 2006―2011 елларда «Теләче муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башлыгы. Аның җитәкчелегендә районда авыл хуҗалыгы алга китә, авыл хуҗалыгы предприятиеләренең матди-техник базасы ныгый, республика инвестиция программаларын гамәлгә ашыру уңышлы бара, югары социаль-икътисади күрсәткечләргә ирешелә.
(6792) Акияматакаси
Тарихы
1991 елның 30 ноябрендә М. Акияма, тарафыннан Сусоно обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 WC» саналган.
Врублёвице (Түбән Силезия воеводалыгы)
Врублёвице  — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Медоу-Глейд (Вашингтон)
Медоу-Глейд  — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (census-designated place, CDP).
Географиясе
Медоу-Глейд халык санын алу урыны мәйданы —. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Адалин
Адалин — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Яблуновка
Яблуновка — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 6 кешенең яшәве мәгълүм.
Демография
Халык саны динамикасы:
Збулитув-Малий
Збулитув-Малий — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Куарак
Куарак — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
Копысы
Копысы (Копысы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.
Климат
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.
Халык
Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
Уэйк атоллы
Уэйк утравы (Маршалл телендә: Ānen Kio, туры мәгънәдә "кио чәчәге утравы"; шулай ук Уэйк атоллы буларак мәгълүм) көнбатыш Тын Океанында һәм Микронезия субрегионының төньяк-көнчыгыш даирәсендә урнашкан мәрҗән атолл; Гуамнан 1501 миль (2416 километр) көнчыгышта, Һонолулудан 2298 миль (3698 километр) көнбатышта, Токиодан 1991 миль (3204 километр) көньяк-көнчыгышта һәм Маджуродан 898 миль (1445 километр) төньякта урнашкан. Уэйк Утравы дөньяда иң изоляцияләнгән утрауларның берсе. Иң якын урнашкан кеше яши торган утрау булып Маршалл Утрауларында Утирик Атоллы тора, бу 592 миль (953 километр) көньяк-көнчыгышта.
Сурдуку-Маре
Сурдуку-Маре — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. коммунасына карый.
Географиясе
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Ла-Писёр
Ла-Писёр (La Pisseure) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.
Географиясе
Коммуна мәйданы — 2,30 км².
Итагуасу
Итагуасу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.
(14114) Randyray
(14114) Randyray — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.
Итагуасу
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —.
(14114) Randyray
Тарихы
1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QE35» саналган.
Парцеле-Рембкув
Парцеле-Рембкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Перадзел (Ганцавицкий районы)
Перадзел  (Перадзел ) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ганцавицкий районында урнашкан авыл.
Климаты
Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
Ропиця Гурна
Ропиця Гурна — Польшаның Кече Польша воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.
Климаты
Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
Часта (Словакия)
Часта — Словакиянең  округында урнашкан авыл.
Тарихы
Авыл елда нигезләнгән.
Географиясе
Мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
Индузтрье (Леко)
Индузтрье — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.
Географиясе
Индузтрье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.
Климаты
Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
Дудар
Дудар — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.
Географиясе
Муниципалитет мәйданы —. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.